Нуриман районында локаль хәрби конфликттарҙа һәләк булғандарға һәйкәл асылды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nНуриман районында локаль хәрби конфликттарҙа һәләк булғандарға һәйкәл асылды\n14:21, 21 августа 2012 Сәйәсәт\nНуриман районы Красная Горка ауылының Еңеү паркында локаль хәрби конфликттарҙа һәләк булғандарға һәйкәл асылды. Һәйкәл асыу тантанаһына Башҡортостандың бихисап ҡала һәм райондарынан ветерандар килде.\nТантаналы сарала Нуриман районы хакимиәте башлығы Азамат Носратуллин, «Хәрби туғанлыҡ» йәмәғәт ойошмаһы рәйесе Альберт Шаһиморатов, Башҡортостандың Хәрби хәрәкәттәр ветерандары союзы рәйесе Тимерйән Рәжәпов сығыш яһаны. Шулай уҡ сарала ҡатнашыусыларҙы билдәле йырсы, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Айҙар Ғәлимов ҡаршыланы.\nБынан һуң һәләк булғандарҙың ата-әсәләренә «Һәләк булған Ватанды һаҡлаусы ғаиләһенә» почет билдәләре тапшырылды.\nҺәйкәл асыуға ҡарата Нуриман районында һабантуй һәм төрлө спорт ярыштары ойошторолдо.\nТеги: ҡораллы көстәр һәм йәмғиәт,хәтер


15 Ғинуар 2011, 14:29\nЫлаҡ (22.12 – 20.01) Аҙна барышында йыш ҡына ялҡаулыҡ менән көрәшергә тура килер, моғайын. ҡәҙимге эштәрегеҙ ҙә ҡайһы ваҡыт туйҙыра башлар һымаҡ. Кесе йомала көтөлмәгән һиҙелерлек сығымдар булыр.\nАҙна барышында йыш ҡына ялҡаулыҡ менән көрәшергә тура килер, моғайын. ҡәҙимге эштәрегеҙ ҙә ҡайһы ваҡыт туйҙыра башлар һымаҡ. Кесе йомала көтөлмәгән һиҙелерлек сығымдар булыр.\nБыл арала кешеләр менән уртаҡ тел табыу күпкә ауырлашыр. Бында һеҙҙең ғәйебегеҙ күберәк кеүек. Оло кешеләрҙең фекеренә, улар ниндәй ҡарашта булыуға ҡарамаҫтан, һәр саҡ ҡолаҡ һалығыҙ.\nӨйҙәге хәл-ваҡиғаларҙың ваҡытлыса ҡуйырып китеүе лә бар. Шишәмбелә яратҡан кешегеҙ менән юҡтан һүҙгә килешеүегеҙ ихтимал. Йомаға тәғәйенләнгән һөйләшеүҙе бер аҙға күсереп торорға тура килер, ахыры.\nАҙна башы бик тә тыныс һәм файҙалы үтер. Шаршамбынан һуң йондоҙҙар һеҙҙе үҙгәрештәргә этәрер. Иҫкергән әйберҙәр, туйҙырған мөнәсәбәттәр менән бер ҙә йәлләмәйенсә хушлашырһығыҙ, моғайын.\nЯңы кейем һәм әйберҙәр һатып алыу теләге көсәйер. Үкенескә күрә, бының өсөн матди мөмкинлектәрегеҙ сикле булырға оҡшай. Кесе йомала кемдер һеҙгә кеше ғәйебен ябырға тырышыр. Был хәл абруйығыҙҙы күтәрер генә.\nОсор башында үҙегеҙгә бер аҙ ял бирергә форсат тейер. Бының өсөн ҡайһы бер йөкләмәләрегеҙҙе башҡалар иңенә һалырға тура килер. Шулай ҙа борсолоуҙар, тулҡынланыуҙар ҙа булыр һымаҡ. Йома – бик яуаплы көн, был хаҡта онотмағыҙ.\nАҙна ығы-зығылы башланып китер. Ашығыс эштәр ҙә күбәйер һымаҡ. Һәр хәлдә, йондоҙҙар башығыҙҙы юғалтмаҫҡа кәңәш итә. ҡыйын булһа ла, башлаған эштәрегеҙҙе дауам итегеҙ. Уларҙың бәғзеләрен онотҡанһығыҙ ҙа кеүек.\nБыл көндәр һеҙгә мотлаҡ күңел тыныслығы, ҡәнәғәтлек, эштәрегеҙҙә тотороҡлолоҡ килтерергә тейеш. Тап был арала көтөлмәгән килем алыуығыҙ бар. Ул элек башҡарған эшегеҙ өсөн бүләкләү булыр, бәлки. Иң өмөтлө көндәрегеҙ – шишәмбе һәм шәмбе.\nДүшәмбе яҡшы яңылыҡтар алып килергә тейеш. Тейешле һөйләшеүҙәр ҙә файҙалы үтер кеүек. Был арала һатып алған бөтә әйберегеҙ бәрәкәтле булыр. Кесе йомала бигүк ҙур булмаған бүләк алыуығыҙ ихтимал.\nАҙна башында борсолдорған сәбәптәр табылып ҡына торор. Бер генә кәңәш бирергә була – килеп сыҡҡан хәлгә тынысыраҡ ҡарарға тырышығыҙ. Барыбер йондоҙҙар һеҙҙең яҡлы булыр. Кесе йомала өмөтлө танышлыҡ булдырыуығыҙ ихтимал.\nБыл арала етди һөйләшеүҙәр һәм осрашыуҙар файҙалы үтер. Сығымдарығыҙға ҡарата иғтибарығыҙҙы кәметмәҫкә кәңәш ителә. Шаршамбыла саманы онотмауығыҙ ҙа мөһим. Кесе йомалағы осрашыу ҡәнәғәтлек килтерер.\nМатди хәлегеҙ һәйбәтләнә башлар, моғайын. Сығымдар ҙа бер аҙ артыр һымаҡ. Был яҡтан шаршамбы айырылып торор. Бар көндәр ҙә ҡәҙимгесә һәм тыныс үтер. Тик кесе йома буталсыҡ көтөлә. Кире ваҡиғалар ҙа булыуы ихтимал.


Ысын байлыҡ эйәһе. Хикмәт.\n13 Ғинуар 2020, 11:49\nБерҙән-бер көндө бай аҡыл эйәһенә шундай һорау менән мөрәжәғәт иткән: “Хөрмәтле әфәнде, һинең аҡылыңа барыһы ла һоҡлана. Әммә мин бер нәмәне аңлай алмайым: һин шул тиклем аҡыллы булғас, ни өсөн ярлыһың һуң?” – тигән.\nЫсын байлыҡ эйәһе\nАҡыл эйәһе уның алтын менән семәрләп сигелгән камзулына ҡарап: “Хөрмәтле, камзул, минең байлығым күп, әммә ул тышымда түгел, ә эсемдә, – тип яуаплаған. – Хужаң йоҡларға ятҡанда, ул үҙе менән һине лә, хеҙмәтселәрен дә, хатта алтындарын да алмай бит, шулаймы? Әгәр төшөндә ул үҙен баҫтырған арыҫланды күрһә, уға хеҙмәтселәренә ярҙам һорап ҡысҡырырға түгел, ә тиҙерәк табанын ялтыратырға кәрәк. Уны йыртҡыс тырнағынан үҙенең шәп йүгерә белеү һәләте генә ҡотҡара аласаҡ. Әгәр ҙә төшөндә ыжғыр буранда өшөһә, һине ябынып ҡына йылына алмаясаҡ. Уны үлемдән усаҡ тоҡандыра белеүе һаҡлап ҡала аласаҡ. Ысын байлыҡ — ул беҙҙең һәләттәребеҙ. Ул эстә, ә тышта уның сағылышы ғына”, – тип яуап ҡайтарған.\nҮҙенең камзулы менән һөйләшеп торған аҡыш эйәһенә асыуы ҡабарған бай: “Һин, алйот! Нисек мине – хужаһын күрмәй тороп, минең камзулым менән һөйләшеп тормаҡ кәрәк?” – тип ярһый. Аҡыл эйәһен сабыр ғына йылмайып: “Бына шулай күптәр тәндәр менән һөйләшә, аралаша. Ә ысын хужаһыны булғандарҙы күрмәй ҙә”, - ти.


Бешкәктә Башҡортостандың презентацияһы үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБешкәктә Башҡортостандың презентацияһы үтте\n10:00, 10 сентября 2014 Йәмғиәт\n8 сентябрҙә Бешкәктә Рөстәм Хәмитов Ҡырғыҙстан Республикаһы Сауҙа-сәнәғәт палатаһы ағзалары менән осрашты. Төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, осрашыу барышында Ҡырғыҙстандың эшлекле даирәһе өсөн Башҡортостан Республикаһының презентацияһы уҙҙы.\n— Беҙ үҙ-ара оҡшашбыҙ. Менталитет яғынан, үҙебеҙҙең эшләргә: сауҙа итергә, индустрияны күтәрергә тырышыуыбыҙ менән оҡшашбыҙ. Ул Башҡортостанда һаҡланып ҡалған, ә бына беҙ, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, уны юғалтҡанбыҙ. Нисек килешеүебеҙгә ҡарап, шулай бергәләп эшләйәсәкбеҙ, — тип билдәләне үҙ сығышында Ҡырғыҙстан Республикаһы Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Марат Шаршекеев.\nБилдәләп үтергә кәрәк, был Башҡортостан делегацияһының Ҡырғыҙстан Республикаһына тәүге рәсми сәфәре. Рөстәм Хәмитовтың әйтеүе буйынса, Башҡортостан Республикаһы Ҡырғыҙстандың бизнес-берләшмәһе менән бер төркөм эш бәйләнештәрен көйгә һалырға ниәтләнә.\n— Беҙ иҡтисади мөнәсәбәттәребеҙҙе үҫтерергә тейеш. Бөгөн, Ҡырғыҙстан Премьер-министрында булып, 2-3 ай эсендә эшмәкәрлегебеҙҙең бөтә йүнәлештәрен өйрәнерлек, уртаҡ эшсе төркөм булдырыу кәрәклеге мәсьәләһен тикшерҙек. Төркөм был өлөштә бер-береһе менән эшләйәсәк кешеләрҙе билдәләйәсәк. Эшмәкәрлек планын әҙерләп, уны тормошҡа ашыра башларға кәрәк, — тине Башҡортостан башлығы.\nТеги: cсәфәрҙәр,республика башлығы


Өс башҡорт мушкетерының яңы еңеүҙәре\n20 Апрель 2010, 11:10\nМәскәү эргәһендәге Новогорскиҙа рапира буйынса иң көслө ир-егеттәр араһында бөтә Рәсәй турниры үтте.\nЯрыштар ике көн дауамында барҙы. Һөҙөмтәләре бөтә Рәсәй рейтингында иҫәпкә алына.\nБеренсе көндә мәскәүле Алексей Черемисиновҡа етеүсе табылманы. Башҡортостан мушкетерҙары «бронза»ға ғына дәғүә итә алды — бында Реналь Ғәниев Мәскәү командаһынан Игорь Гриднев менән өсөнсө урынды бүлеште.\nИкенсе көндә өфөлө Артур Әхмәтхужин барыһынан да яҡшыраҡ сығыш яһаны, башҡорт фехтованиеһының йәнә бер тәрбиәләнеүсеһе Руслан Нәсибуллин икенсе урын алды.


Владимир Спиваков: «Өфөләге скрипкасылар конкурсы ғәҙәти булмаған приз фонды менән үҙенсәлекле» // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nВладимир Спиваков: «Өфөләге скрипкасылар конкурсы ғәҙәти булмаған приз фонды менән үҙенсәлекле»\n16:53, 11 мая 2016 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 11 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nВладимир Спиваковтың I Халыҡ-ара скрипкасылар конкурсы ғәҙәти булмаған приз фонды менән үҙенсәлекле. Улар — танылған оҫталар яһаған дүрт скрипка. Бөгөн матбуғат конференцияһында маэстро үҙе ошо хаҡта белдерҙе.\nБеренсе премия өсөн 1895 йылда Италия оҫтаһы Карло Джузеппе Оддоне яһаған скрипка тапшырыла. Хаҡы — 100 мең евро. Уны Францияла Владимир Спиваков үҙе һайлаған, Башҡортостан меценаты, конкурсты ойоштороусыларҙың береһе Василий Пеганов һатып алған. «Скрипканың яңғырашы иҫ киткес, уны бер кем дә асып ҡарамаған, әйтерһең дә, кисә генә яһалған», — тип билдәләне Владимир Спиваков.\nИкенсе премия — Франция оҫтаһы Алан Карбонарҙың 40 мең евролыҡ скрипкаһы. Владимир Спиваковтың дуҫы лауреатҡа уйын ҡоралын бушлай тапшыра. Оҫта Өфөгә үҙенең ҡыҙы, шулай уҡ скрипка оҫтаһы менән килә. «Берәүһен Алан Карбонар Башҡортостан оркестрына бүләк итәсәк. Ҡыҙы иһә музыка мәктәбенә бәләкәй скрипка ҡалдырасаҡ», — тине Спиваков.\nӨсөнсө премия — билдәле скрипка яһау оҫтаһы Вадим Стрельниковтың ҡыҙы, Кремона ҡалаһы оҫтаһы Мария Стрельникованың уйын ҡоралы. «Ошо скрипканы мин үҙем һатып алдым. Ул йәше 150 йылдан ашҡан ағастан яһалған. Мин дә уйнаным, бик оҡшаны. Заманса уйын ҡоралының хаҡы 20 мең евронан башлана», — тип аңлатма бирҙе Владимир Спиваков.\nИгорь Улицкий эшләгән дүртенсе скрипканы Мостай Кәрим фонды һатып алған. «Еңеүселәргә ошондай дүрт скрипка бүләк ителәсәк. Бер ниндәй конкурста ла бындай хәл күҙәтелмәй. Йәштәр өсөн иң ҙур проблема — уйын ҡоралын һатып алырға мөмкинлек булмауы», — тине Владимир Спиваков.\nТеги: владимир спиваков,конкурс


"Райондың айыҡ ауылы" конкурсы тураһында\n2 Август 2019, 17:42\nБашҡортостанда "Айыҡ ауыл" республика конкурсы дауам итә. Район кимәлендә заявкалар ҡабул итеү 15 авгусҡа тиклем оҙайтылды.\nКонкурсанттар 30 ноябрға тиклем "Райондың айыҡ ауылы" исемле сара үткәреп, айыҡ тормошто пропагандаларға тейеш. Уның тәүге этабында конкурста ҡатнашыусылар эскелеккә, тәмәкегә, наркоманияға ҡаршы һәм һау-сәләмәт тормош өсөн көрәш алып барып һәм уның һөҙөмтәһе менән ойоштороусы комитетты таныштыра.\nИкенсе этап - һайлап алыу туры 1 сентябрҙән үтә. Был юлы районда еңгән конкурсанттар ҡатнаша. Еңеүселәр 30 ноябргә тиклем билдәле була, тип ойоштороусылар хәбәр итә.\nРеспублика этабына заявкалар 1 декабрҙән ҡабул ителә. Конкурсанттар ауылы менән сығыш яһарға тейеш булалар. Унан Интернет-һайлау юлы менән еңеүсе билдәләнә.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, "Айыҡ ауыл-2019" конкурсы Башҡортостандың ауыл биләмәләре араһында үтә. Конкурста ҡатнашасаҡ ауылдан сыҡҡан йондоҙҙар, журналистар, йәмәғәт хеҙмәткәрҙәре үҙҙәренең миҫалында айыҡ тормошто пропагандалай ала. Социаль селтәрҙәрҙә, гәзит-журналдарҙа баҫылған яҙмаларҙа #Трезвоесело2019 йәки #Айыҡауыл2019 хештектарын ҡулланыу һәм ауыл, районды яҙып ҡуйыу талап ителә.\nКонкурста еңеүселәр БР Хөкүмәте дипломын һәм аҡсалата премия ала:\n— беренсе урын — 500 мең һум;\n— икенсе урын — 250 мең һум;\n— өсөнсө урын — 150 мең һум.\nАҡсалата бүләк ауыл биләмәһенә бирелә. Шулай уҡ йәнә финалға үткән 12 конкурсант 25 мең һум аҡса һәм диплом менән бүләкләнәсәк. Ә инде интернетта #Трезвоесело2019, #Айыҡауыл2019, хештегын ҡулланған 20 әүҙем ҡатнашыусы уҡытыусы, журналист, пенсионер, мәҙәниәт хеҙмәткәре, спортсы һ.б.БР Хөкүмәтенең дипломы һәм 10-ар мең премия менән бүләкләнә.\nТулыраҡ мәғлүмәтте http://kurultay-ufa.ru/ru/2019/04/09/положение-о-республиканском-конкурс-2/ сайтында алырға мөмкин.\nконкурсе «Трезвое село 2019 года»\n(сельских поселений) Республики Башкортостан\nI\tэтап конкурса\nРайонный этап конкурса «Трезвое село-2019»\nПрием заявок на районный этап конкурса\nОрганизация и проведение мероприятий, оформление документов\nОрганизация и проведение публичной защиты презентаций (по отдельному графику Администрации муниципального района)\nII\tэтап конкурса\nРеспубликанский этап конкурса «Трезвое село-2019»\nПрием заявок на республиканский этап конкурса (МСОО ВКБ).\nОрганизация мероприятий в населенных пунктах – участниках конкурса, оформление документов\nОрганизация и проведение публичной защиты презентаций (по отдельному графику Оргкомитета)\nИнтернет-голосование для определения победителей конкурса


“Ҡатын-ҡыҙ асылын юғалтмайыҡ...” » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » “Ҡатын-ҡыҙ асылын юғалтмайыҡ...”\n16.02.2019 “Ҡатын-ҡыҙ асылын юғалтмайыҡ...”\nҺөнәре буйынса табип, булмышы менән дизайнер, биҙәүсе рәссам, тәржемәсе Алһыу Хамматова тыуҙырған ғәжәп образдар әкиәти донъяға сумдыра\nГүзәл заттың, әсәй, ир ҡатыны булыуҙан тыш, йәнә бер төп асылы-үҙенең булмышы арҡылы был донъяны аһәңлерәк, нурлыраҡ, бәхетлерәк итеүҙәлер... Ундағы мөхәббәт тә - хас нәфис сәскәгә төшкән иртәнге ысыҡ - әллә күпме сағыу төҫтәр балҡышы, паклыҡ вә сафлыҡ сығанағы...\nТик заман талабымы икән, әллә бүтән сәбәпме, ҡатын-ҡыҙ сәскәнән йөк атына әүерелә, буғай: кемуҙарҙан тырышып-тырмашып хан һарайылай донъяларын өйә, карьера баҫҡыстарынан артылып, ҙур ойошмаларҙы етәкләй, ҡара тиргә батып матди йәһәттән мохтажһыҙлығын ҡайғырта... Яҡшымы был, насармы, әммә ошо тынғыһыҙ тормош ҡуласаһына эләккән гүзәл затта әлеге ҡатын-ҡыҙ асылы онотола, юҡҡа сыға. Шулай ҙа был шауҡымдан ситен торған һөйкөмлөләр, шөкөр, осрап тора...\nАлһыу Хамматова. Күптәргә таныш тәржемәсе, дизайнер, биҙәүсе рәссам, табип. Тамырҙары менән Белорет районынан булған Өфө ҡыҙы тәү күреүҙән үк әсир итте. Күҙгә бәрелеп торған яһалма сағыулыҡ урынына беҙҙең көндәрҙә һирәк осрар танһыҡ тәбиғилек, күңелде ымһындырыр ниндәйҙер серлелек, ғәжәп тыйнаҡлыҡ һәм һөймәлеклек... Уны уратып алған донъяла ла ығы-зығы, сәбәләнеү юҡ төҫлө. Һәммәһе лә үҙ урынында, үҙ мәлендә, үҙ яйы менән...\nАлдынғы ҡарашлы, юғары аңлы, илһөйәр рухлы замандаштарыбыҙ Әнүәр Әкрәм улы һәм Гүзәл Яныбай ҡыҙының ғаиләһендә тыуған Алһыу кескәй генә сағынан уҡ ижади даирәлә ҡайнай. Олатаһы – күренекле дәүләт эшмәкәре, билдәле яҙыусы Яныбай Хаммат улы Хамматовтың башҡорт иле, теле тип янып йәшәүе, һөйөклө ейәнсәрен тик ошо юҫыҡта тәрбиәләүе, Гүзәл ханымдың да, ижад кешеһе булараҡ, ҡыҙын бишектән үк матурлыҡҡа, зауыҡҡа сорнауы бөгөн килеп тос емештәрен бирә. Балалыҡ йылдарында уратып алған бәхетле, мөхәббәтле мөхит иһә – бөгөнгө йәшәйешенең нигеҙе. Хатта кескәй сағындағы мөғжизәле донъяһы ла, ана, үҙе менән...\n– Ҡатын-ҡыҙ – ул икһеҙ-сикһеҙ йыһан. Унда – серлелек, иҫ киткес мөмкинлектәр, башҡа һыймаҫ ғәжәп хыялдар... Әсә, ир ҡатыны, ғаилә усағын һаҡлаусы кеүек төп тәғәйенләнештәренән тыш, нәфис заттың уны рухи йәһәттән үҫтергән, күңел талабын ҡәнәғәтләндергән, бәхетлерәк, үҙенсәлеклерәк иткән ижади донъяһы ла булырға тейеш. Аллаһы Тәғәләнең ҡөҙрәтелер, моғайын, тап әсәлек арҡылы ҡатын-ҡыҙға ҙур мөмкинлектәр асыла, быға тиклем ойоп ятҡан һәләттәре уяна, – ти Алһыу Әнүәр ҡыҙы, асыл тураһында һүҙ сыҡҡас.\nҮҙе лә бит күҙ нурҡайҙары – Әйшә менән Наиләһе тыуғас, гүйә, бала саҡта хыялында йөрөткән тылсымлы илгә ҡабат ингәндәй була.\nКүңеленең мөғжизәгә, ижадҡа ныҡ һыуһауын аңлай. Ана шул ваҡыттан, бәләкәстәре менән бергәләп, башкөллө әкиәти донъяға сума ла инде.\nАлһыу Хамматованың оҫталығы хайран итерлек: ул тыуҙырған ғәжәп образдар аша иҫ киткес гүзәл солтан һарайҙарына юлығаһың, матурлыҡтары менән һушты алыр һылыуҙар, дейеүҙәрҙе турап һалған батырҙар, йөрәкте бер аҙ дерелдәтергә мәжбүр иткән ғифриттәр менән күҙгә-күҙ осрашаһың; хатта дәүерҙәрҙе аша атлап, тарихты ла барлайһың. Айырым нәзәкәт, зауыҡ менән эшләнгән ҡурсаҡ та, улар өсөн яһалған йорттар, йыһаздар бала күңелен генә түгел, тәтәйгә ҡыҙығыр йәштән үткән ҙурҙарҙы ла ымһындыра.\n– Ҡыҙҙарыбыҙ тыуғас, ирем Әнүәр менән уларҙы мотлаҡ милли рухта тәрбиәләргә тигән маҡсат ҡуйҙыҡ. Ни сәбәптәндер башҡортлоҡто өнәмәгән, телде юҡ итергә, рухыбыҙҙы һындырырға мәшәҡәтләнгән әлеге заманда ниндәйерәк ҡаршылыҡтар булыуын да тоҫмаллай инек. Сабыйҙарыбыҙ үҙ телендә ныҡлап һөйләшә, аралаша башлағансы зәңгәр экрандан йәнһүрәт, балаларға тәғәйенләнгән тапшырыуҙарҙы, тамашаларҙы тик башҡорт телендә генә ҡараныҡ; кескәйҙәр өсөн үҙ телебеҙҙә сыҡҡан баҫмаларҙы алдырҙыҡ. Тағы шуныһы: ҡыҙҙарымды сит ил әҙәбиәте, сәнғәте менән таныштырырға теләп, китап магазиндарын ҡыҙыра башлағас, башҡорт теленә тәржемә ителгән әкиәт-әҫәрҙәрҙең булмауы асыҡланды. Француз яҙыусыһы Шарль Перроның, немец лингвистары ағалы-ҡустылы Гриммдарҙың әкиәттәрен үҙ телебеҙгә ауҙарып, китап итеп баҫтырыуыма тап ошо хәл этәргес булды ла инде.\nТәүге китабымды мин фәҡәт ҡыҙым өсөн бер данала ғына сығарғайным, күпләп баҫтырыу уйымда ла юҡ ине. Әсәйем уны “Китап” нәшриәтенә алып барып, Динә Талхинаға күрһәткән. Динә апай иһә, уйынлы-ысынлы, нишләп үҙ ҡыҙыңды ғына уйлайһың, башҡаларҙы мәхрүм итәһең, тип әрләп алғас, әкиәт китабын бер нисә дана сығарайыҡ тигән тәҡдим яһаны, – ти геройым, ихлас йылмайып.\nКитаптың биҙәлеше йәһәтенән ҡурсаҡтар менән мауығыуы ҡулай ғына була: әкиәттәрҙәге хәл-ваҡиғалар, ҡулдан яһалған тәтәйҙәр ярҙамында тыуҙырылған образ-күренештәр аша бар тулылығында ап-асыҡ күҙ алдына баҫа. Әйткәндәй, китаптарҙы уйынсыҡтар ҡулланып, фотоға төшөрөп иллюстрациялау – беҙҙең ил өсөн төптө яңы ысул. Бер туған Гриммдарҙың китабын ошо рәүешле биҙәр өсөн Алһыу Әнүәр ҡыҙы өс йыл баш күтәрмәй ижад итә. Бүтән авторҙарҙың тәржемәүи китаптарын да иллюстрациялай ул. “Гөлнур Яҡупованың урыҫ теленән тәржемә иткән “Ал сәскә” (С. Аксаков) әкиәтен биҙәр өсөн бер йыллап ваҡыт кәрәк булды. Ул саҡта декрет ялынан сығып, эшләп йөрөй инем. Шуның өсөн ижади эш төнгө мәлгә ҡала, бик арып киткән саҡтар ҙа була. Әммә был рәүешле иллюстрацияланған китаптарҙың бәләкәстәргә оҡшауы, уларҙы телгә, уҡыуға, ижади эшкә ҡомарландырыу теләге бар талсығыуҙарымды һыпырып ташлай ине”.\n“Ал сәскә” әкиәтенә материалдар эшләгәндә Алһыу Әнүәр ҡыҙына әсәһе Гүзәл Хамматова ла ярҙам итә. Тап уның алтын ҡулдары, бай ижади фантазияһы мөһабәт һарайҙы, күҙ яуын алырлыҡ малахит бүлмәне, ғәжәп матур беседканы һәм башҡаһын тыуҙыра. Ҡәҙерле өләсәһе, Яныбай Хаммат улының хәләл ефете Фидан Ғәббәс ҡыҙы ла үҙ мәлендә ейәнсәренә хәленә килгәнсә ярҙам ҡулы һуҙған. Эш, ижади мәшәҡәттәр менән ҡайнағанда, тәмле итеп аш-һыуын да әҙерләгән, бүләсәрҙәрен дә ҡарашҡан ул. Әле лә, оло йәштә булыуға ҡарамаҫтан, аҡыллы кәңәштәрен биреп, берҙән-бер ейәнсәрен һәр саҡ хуплап, дәртләндереп кенә тора Фидан апай.\nҺәләтле кеше бар яҡлап та һәләтле. Һәр күренештең үҙенсәлекле мәлен, матурлығын тотоп, фотоаппарат төймәһен “шылт”латһынмы, күңелендә ҡайнаған хис-тойғоларҙы төҫтәр, образдар аша рәсемдәренә күсерһенме – эштәренең һәммәһендә лә зауыҡ һәм оло мәғәнә ярылып ята.\n“Шөғөлдәрегеҙ матди килем килтерәме?” – тигәнерәк һорауҙы ла биргәйнем әңгәмәсемә. “Ғөмүмән, байлыҡ, аҡса тип бөтөнләй иҫем китмәй. Минең өсөн иң мөһиме – күңел бөтөнлөгө, рухи камиллыҡ. Дауаханала эш сәғәттәремде тамамлап, бәхетле, мөхәббәтле, имен донъяма, үҙемде һағынып көтөп алған яҡын кешеләрем янына ҡайтыуым, балалар менән мәж килеп, уйҙарымды рәтләгән, үҙ-үҙем менән аһәңлелектә йәшәргә ярҙам иткән ижади шөғөлдәргә сумыуым – үҙе бер мөҡәддәслек”, – тигәйне ул.\nҺөнәр һайлауға айырыуса етди ҡараған Алһыу Әнүәр ҡыҙы. Табип булыу – бала саҡ хыялы уның. Атаһы Әнүәр Әкрәм улының апайҙары, һеңлеләре лә ошо өлкәлә хеҙмәт итә. Мәктәпте тамамлағас, рәссамлыҡ һәләтенә эйә ҡыҙ тәүҙә юғары уҡыу йорттарының береһенә художество-графика факультетына барып ҡарай, әммә ниәтенән тиҙ дүнә – был йүнәлеш уға бигүк етди күренмәй. “Табиплыҡ – изге эш. Беҙ кешенең тәнен генә түгел, йәнен дә дауалайбыҙ. Күҙгә күренеп сәләмәтләнгән, йөҙҙәре асылып, күңелдәре үҫеп киткән пациенттарҙы күреп, улар менән бергә ҡыуанаһың, эшең ни тиклем яуаплы, ҡатмарлы булыуға ҡарамаҫтан, хеҙмәтеңдең емештәрен татып, оло ҡәнәғәтлек тойғоһон кисерәһең”, – ти Алһыу Хамматова кинәнес менән.\nОлатаһының тыуған яҡтарын да онотмай һөйкөмлө әңгәмәсем. Яйы сыҡҡан һайын, алыҫ ара тип тормай, яҡындары менән Белорет ҡалаһында урынлашҡан Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһына, Сермән ауылындағы данлыҡлы яҡташыбыҙ иҫтәлеген мәңгеләштергән китапханаға, олатаһының тыуған ауылы Исмаҡайҙағы музейға барып, әсәһе Гүзәл Яныбай ҡыҙы менән төрлө әҙәби уҡыуҙа ҡатнашып, яҡташтарын өр-яңы әҙәби-тарихи китаптар менән ҡыуандырып, күңеленә-дәрт, илһам, йөрәгенә ял алып ҡайта ул.\nЭйе, кешелек өсөн мөһим, файҙалы һөнәр һайлап, уны тәғәйенләнеше итеп ҡабул ҡылған, шул уҡ мәлдә Хоҙай тарафынан бирелгән һәләттәренә лә ҡул һелтәп ҡуймай, үҙ-үҙен үҫтереү, камиллаштырыу йәһәтенән күп көс түккән, әҙәмде нәфселе, ҡомһоҙ итер матди байлыҡтарҙан рухи асмандарға ашыуҙы өҫтөн күргән Алһыу Хамматова үҙенең ирек һөйәр булмышы, заман шауҡымына бирелмәй, үҙ асылында ҡалыуы менән һоҡланғыс һәм ҡабатланмаҫ! Тап ошондай гүзәл заттарыбыҙ арҡылы – донъяларҙың китмәҫ бәрәкәте һәм ырыҫы...\nАвтор: Нәркәс СӨЛӘЙМӘНОВА


Башҡортостан – инвесторҙар өсөн «минималь хәүефтәр» төбәге // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан – инвесторҙар өсөн «минималь хәүефтәр» төбәге\n15:23, 17 декабря 2012 Иҡтисад\nБашҡортостан инвестициялар йәлеп итеү ҡеүәһе буйынса рейтингтың «Минималь хәүефтәр» номинацияһында беренсе урын яуланы.\nИкенсе йыл рәттән республика Рәсәй төбәктәре араһында әлеге рейтингтың «Минималь хәүефтәр» номинацияһында беренсе урынға лайыҡ була. Башҡортостан инвестициялар йәлеп итеү буйынса ҙур мөмкинлектәргә эйә булған Рәсәйҙең тәүге ун төбәге иҫәбенә инде.\nРәсәй төбәктәренең инвестициялар йәлеп итеү ҡеүәһе буйынса 17-се рейтингты «Эксперт РА» агентлығы төҙөгән. Уның һөҙөмтәләре Мәскәүҙә Х «Төбәктә ҡалаларҙы үҫтереү һәм инвестициялар: иң яҡшы тәжрибәләр һәм яңы йүнәлештәр» бөтә Рәсәй конгресында иғлан ителде.\nБР Иҡтисади үҫеш министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, Башҡортостан уртаса мөмкинлектәргә эйә булған һәм уртаса хәүефле төбәк булараҡ баһалана.\nРейтинг төҙөгәндә эксперттар дөйөм илдәге хәүефтәргә лә баһа биргән. Уларҙың мәғлүмәттәренә ярашлы, 2011-2012 йылдарҙа Рәсәйҙә иҡтисади үҫеш күҙәтелгән. Икенсе йыл рәттән уртса ил буйынса хәүефтәр кәмей. Экология өлкәһендәге хәүефтәр генә бер аҙ артҡан.


Асҡын ауылында йәшәүсе Рәзифә Вәлинурованың баҡсаһы һоҡланғыс\nҮҙенең ер участкаһы булған һәр кем гүзәл баҡса тураһында хыяллана. Ә бының өсөн ҙур көс, тырышлыҡ һалырға кәрәк. Шулай булғанда ғына баҡсаң Асҡын ауылында йәшәүсе Рәзифә апай Вәлинурованыҡы кеүек матур булып, мул уңыш бирәсәк.\nЕләк-емешкә бай, сәскәгә төрөнөп ултырған баҡсала иң һоҡландырғаны ла, аптыратҡаны ла шул — бында бер түтәлдә лә, ҡыуаҡ араларында ла ҡый үләне күрмәҫһең. ”Бөтә тырышлығымды, күңелемде баҡсама һалам. Йәш саҡта бындай ҙур баҡсабыҙ булманы. Ун биш йыл элек ошо иркен урынға йорт һалып сыҡҡас, хыялым тормошҡа ашты. Әлбиттә, баҫыу ерен гөл-баҡсаға әйләндереү өсөн ҙур көс һалынды. Ләкин беҙ быны шатланып башҡарҙыҡ. Ерҙе даими ашлап, сүп үләндәренән таҙартып торһаң, мул уңыш оҙаҡ көттөрмәй. Шуға ҡояш ҡыҙҙыра башланғансы тип, иртәнге сәғәт алты ла уҡ баҡсаға сығам ”, — ти ул.


Өфө мэры Черниковканы ҡаланың көньяҡ өлөшө кеүек итеп төҙөкләндереү пландары хаҡында һөйләне // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфө мэры Черниковканы ҡаланың көньяҡ өлөшө кеүек итеп төҙөкләндереү пландары хаҡында һөйләне\n13:23, 9 октября 2015 Иҡтисад\nӨФӨ, 2015 йыл, 9 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.\nӨфө мэры Ирек Ялалов Черниковканы ҡаланың көньяҡ өлөшө кеүек итеп төҙөкләндереү пландары хаҡында һөйләне. Бөгөн ҡала хакимиәтендә уҙған матбуғат конференцияһында ул 2016, 2017 һәм 2018 йылдарҙа Ҡулса, Беренсе Май һәм Интернациональ урамдарын ремонтлау тамамланырға тейеш тип белдерҙе.\n«2014-2015 йылдар ҙур сараларға әҙерлеккә арналды, аҡсаларҙың күбеһе ҡаланың көньяҡ өлөшөн төҙөкләндереүгә тотонолдо. Быға аптырайһы түгел, был мегаполистың теге йәки был сараға әҙерлек схемаһы. Алдыбыҙҙа Черниковканы ҡаланың көньяҡ өлөшө кеүек итеп төҙөкләндереү бурысы тора», — тине Ирек Ялалов.\nӨфө хакимиәте башлығы билдәләүенсә, ҡаланың көньяҡ өлөшөн төҙөкләндереү эштәре өс йыл барған.\n«Юлдарҙы ремонтлау, парктарҙы, йәйәүлеләр аллеяһын реконструкциялау эштәрен башлар алдынан инженер коммуникациялары үҙгәртеп ҡоролдо. Черниковкала шундай эш башҡарыла. Ҡулса урамында ҡаҙыу эштәре алып барыла. Был киләһе йылда транспорт селтәре буйынса күләмле эште башлау өсөн әҙерлек булып тора», — тип йомғаҡ яһаны баш ҡала мэры.


Материалы за 05.09.2018 » Табын\nБында хәҙер тик тырышып уҡырға\n05 сентября 2018 йыл | Мәғариф\nРемонттан һуң яңы төҫ алған Бурлы мәктәбе йәнә лә үҙ ишектәрен асып, 1 сентябрь - Белем көнөндә 149 уҡыусыны ҡаршы алды. Байрамса биҙәлгән залға тағы ла бер йәшкә ҙурайған уҡыусылар, уларҙың шатлығын уртаҡлашырға килгән ата-әсәләр һәм саҡырылған ҡунаҡтар оло тулҡынланыу менән инде. Сөнки быйылғы байрамға уларҙы ҡотлар өсөн район хакимиәте башлығы Рәмил Зәкәриә улы Бохаров үҙе килде.\nТантаналы линейканы алып барыусылар 8-се класс уҡыусыһы Алһыу Абдрахманова менән 9-сы класс уҡыусыһы Вилдан Акунаев матур шиғыр юлдары менән башлап ебәрҙе. Бына һүҙ мәктәп директоры Рауил Ғәбдрәшит улы Солтанморатовҡа бирелде. Ул үткән уҡыу йылына йомғаҡ яһап, бик күп эштәр башҡарылыуы тураһында әйтеп үтте. "Филиалдарға йөрөп уҡыуға ҡарамаҫтан, 11-се класты тамамлаған 7 ҡыҙ берҙәм дәүләт имтихандарын уңышлы тапшырҙы. Уларҙың икәүһе мәктәпте алтын миҙалға тамамланы. Өс уҡыусы юғары уҡыу йортона уҡырға инде", - тип ҡыуанысы менән уртаҡлашты ул. Шулай уҡ матур, сифатлы итеп башҡарылған ремонт өсөн Рәмил Зәкәриә улы Бохаровҡа, "Промышленное гражданское строительство” гражданлыҡ төҙөлөш сәнәғәте төҙөүселәренә һәм уларҙың етәксеһе Рауил Зөфәр улы Сәлиховҡа ҙур рәхмәттәрен белдерҙе.\nАртабан трибуна артына Рәмил Зәкәриә улы Бохаров саҡырылды. Ул уҡыусыларҙы яңы уҡыу йылы менән ҡотлап, изге теләктәрен еткерҙе,\n1-се класҡа төшәсәк 8 балаға район\nхакимиәтенең бүләген тапшырҙы. Уҡыусыларға бар көстәрен уҡыуға биреп, тырышып уҡырға, ә инде уҡытыусыларға уҡыу сифатын күтәреү өҫтөндә эшләргә кәрәк, тип билдәләне ул үҙ сығышында.\nБурлы ауыл хакимиәте башлығы Азат Кәшәфетдин улы Хәйретдинов та буш ҡул менән килмәгән, мәктәпкә төшәсәк балаларға иҫтәлекле бүләктәр тапшырып, яҡшы уҡыуҙарын теләне. "Урожай" крәҫтиән хужалығы етәксеһе Нәжип Мәжит улы Хисаметдинов иһә үҙен уҡытҡан ветеран уҡытыусыларға рәхмәт һүҙҙәрен әйтте. 1-се класс уҡыусыларына уҡыу кәрәк-яраҡтары, ә мәктәпкә өр-яңы принтер бүләк итте.\nВетеран уҡытыусылар исеменән Вәсимә Ибраһим ҡыҙы Мөхәрмәтова, ата-әсәләр исеменән Резеда Рәфил ҡыҙы Ғәбиҙуллина һәм Әлфиә Нурулла ҡыҙы Сәлимйәнова сығыш яһаны. Улар мәктәптә ремонт эшләгән төҙөүселәргә, айырыу-са Рәмил Зәкәриә улы Бохаровҡа, Рауил Ғәбдрәшит улы Солтанморатовҡа, уҡытыусыларға, мәктәп хеҙмәткәрҙәренә рәхмәт һүҙҙәрен еткерҙе.\nНиһайәт, 1-се класҡа төшәсәк 4 ҡыҙ һәм 4 малай буласаҡ класс етәкселәре Фәнзилә Асҡар ҡыҙы Биктимерова менән сәхнә түренә саҡырылды. Улар ятлаған шиғырҙарын һөйләп ишеттерҙеләр. Тәүге ҡыңғырауҙы биреү хоҡуғы уҡыу алдынғыһы, 10-сы класс уҡыусыһы Рамазан Шәйәхмәтов менән 1-се класс уҡыусыһы Альбина Фәттәховаға бирелде. Байрам 5-се класс уҡыусыһы Инсаф Ғәзизовтың татар бейеүе, 6-сы класс уҡыусыһы Алһыу Хәбибуллинаның таҫма менән бейеүе, башланғыс класс уҡыусыларының дәртле йыр-бейеүҙәре менән үрелеп барҙы.\nБайрам аҙағында директорҙың тәрбиәүи эштәр буйынса урынбаҫары Ләйсән Әнүәр ҡыҙы Хәлилова кластарҙа булған үҙгәрештәр, яңы класс етәкселәре менән таныштырып китте. Бигерәк тә 5-селә "А" һәм "Б" кластары булыуы барыһын да ҡыуандырҙы.\nБелем көнөнөң икенсе өлөшө класс бүлмәләрендә дауам итте. Башҡортостандың 100 йыллығына арналған Рәсәй дәрестәре үткәрелде.\nБурлы мәктәбенең башланғыс\nЯңы китап сыҡты - “Көгөш моңдары”\n05 сентября 2018 йыл | Яңылыҡтар\nКөҙ етеп, быйылғы уңыш айы ла үҙенең муллығы менән һөйөндөргән бер мәлдә ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә танылыу яулаған шағирә – сәсәниә Фәүзиә Ҡотлогилдина-АЛТЫНБИКӘнең 7-се китабы өлгөрөп, донъяға сағыу нурын һипте.\nФәүзиә Ҡотлогилдина хаҡлы ялға сыҡҡас, 60 йәшендә генә шиғырҙар ижад итә башлай. Тәүге китабы "Күңелем ынйылары” - 2012 йылда, унан инде бер-бер артлы "Ғүмеремдең көҙгө балҡышы”, "Йәншишмәмдең селтер тауышы”, "Өләсәйҙә ҡунаҡта”, "Сәсән тауышы” китаптары нәшер ителде. 2015 йылда Интернетта барған Айҙар Байыҡ сәсән исемендәге хәҙерге заманда йәшәүсе 30-ға яҡын сәсәндең әйтешен ҡалын китап итеп баҫтыра. 25 йырҙан торған дискыһы ла бар. Ул бер үк ваҡытта Родина-Ватан ауылының старостаһы һәм Ағинәйҙәр ойошмаһы, район Сәсәндәр мәктәбенең етәксеһе лә. Киләсәктә лә көҙҙәрегеҙ емешле, мул булһын, ижадығыҙ Көгөш йылғаһындай урғылып аҡһын.


Дәүләт мөлкәте менән файҙаланыуҙан үткән туғыҙ ай эсендә генә ҡаҙнаға 18 миллард һумдан ашыу килем ингән\nБыл аҡсалар республикаға үҙ өҫтөнә алған социаль йөкләмәләрҙе тормошҡа ашырыу мөмкинлеге биргән. Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы йыл йомғаҡтарын барланы.\nСаф һауа, шау-шыуҙан алыҫ, ҡала ситендә Фәхрисламовтар ғаиләһе хәҙер биш йылдан ашыу йәшәй. Ҡасандыр баҡса йорто ғына тип алынған ваҡытлыса торлаҡ хәҙер ғаиләнең даими йәшәү урынына әйләнгән. Бар уңайлыҡтар ҙа үткәрелгән, йорт хосусилаштырылған. Хаҡлы ялдағыларға башҡа нимә кәрәк, ти Рәшит Фәхрисламов.\nЕрҙе хосусилаштырыу ваҡыт талабы, ти пенсионер. Киләһе йылдан Ер һәм милек мөнәсәбәттәре министрлығы киләһе йылдан рәсми теркәлмәгән ер учаскаларына инвентаризация үткәрәсәк. Буш торған, маҡсатҡа ярашһыҙ файҙаланылған ерҙәр булырға тейеш түгел, ти белгестәр.\nМинистрлыҡ был йәһәттән етди эш алып бара. Тап дәүләт милке менән һөҙөмтәле идара итеү, уны һатыу арҡаһында республика ҡаҙнаһы ярайһы уҡ яҡшы килем алған.\nӘйткәндәй, быйыл министрлыҡ барлыҡҡа килеүгә 25 йыл. Ошо ваҡыт эсендә ул дәүләт, муниципаль һәм шәхси милекселектә тәртип урынлаштырыу буйынса ҙур эш эш башҡарған. Мөлкәт һәм ерҙе файҙаланыу йәһәтенән һөҙөмтәле механизмдар булдырған. 1991 йылда дәүләт мөлкәте менән илдара итеү комитеты булараҡ ҡына барлыҡҡа килгән ведомство әле республика хөкүмәтенең иң мөһим һәм яуаплы министрлығы һанала.


«Дауалар бар икән, дауалар тылсымлы Ғафури ерендә» » Архив газеты "Йәшлек"\n«Дауалар бар икән, дауалар тылсымлы Ғафури ерендә» Яңылыҡтар\nЫсындан да, һүҙле, йырлы, моңло инде ул был яҡтар!.. Теге донъяның һис кем күрмәгән ожмахы менән һаташып йәшәмәгеҙ – ул ошонда, иркен яландар, сауҡалыҡтар, йүкәлектәр, тонйораған күлдәр, шәмдәй шыршылар араһында. Ошонда тыуған бер лаҡап хәтергә килә. Имештер, Хоҙай кешеләргә ер-һыу өләшә башлағас, башҡорт, әллә баҙнатһыҙланып, әллә оялсанлығынан, бәлки, бүтән сәбәптәндер, Аллаһы Тәғәлә ҡаршыһына һуңлаған. Тартыныуын еңеп, Мәүләгә өндәшһә, бар ер-һыу таратылып та бөткән икән. Ни хәл ҡылып ҡарарға? Ҡәүем хәтлем ҡәүемде бер ниһеҙ ҡалдырып булмай ҙа инде. Һәм Хоҙай башҡорттарға үҙенә тип ҡалдырылған ер-һыуҙы бирергә ҡарар иткән.\nЫсынлап ышаныуҙарынса, башҡорт ерҙәре шуға күрә лә тауҙарға һәм урмандарға, йылға-күлдәргә бай. Ер аҫты хазиналары тураһында әйтеп тә тораһы түгел. Усолка (уны урындағы башҡорттар борон-борондан Күгеш, йәғни Күк һыу тип йөрөткән) йылғаһы тирәһендә, тау-таш ярып, минераль һыулы ике йөҙҙән күберәк шишмә урғылып ята. Ә ҡайһы бер ғалимдар әлеге сығанаҡтарҙың иҫәбе 250-гә үк етә тип раҫлай.\nУсолка минераль сығанаҡтары һәм уларҙың шифалы үҙенсәлектәре тураһында электән бихисап фаразлауҙар, хатта риүәйәттәр йөрөй. Был хәлгә ғәжәпләнәһе лә түгел: мөғжизәләргә халыҡ ҡанат ҡуя белә бит инде. Шул уҡ ваҡытта Усолка сығанаҡтарын табыу, өйрәнеү һәм кешеләргә яраҡлы хәлгә килтереү тарихы мосафирҙар, ғалимдар, ҡыҙыҡһыныусы айырым шәхестәр тарафынан теркәлә килгән. Һис шикһеҙ, бындағы минераль һыуҙарҙың үҙенсәлеген асыу һәм аңлау бик боронғо быуаттарҙан килә. Усолка йылғаһы һыуҙарының шифалы үҙенсәлектәрен билдәләүгә күренекле Рәсәй ғалимдары Л. Паллас, П. Рычков, И. Лепехин, А. Нечаевтар оло хеҙмәт һалған. Әммә, тарихсылар менән крайҙы өйрәнеүселәр раҫлауынса, башҡорт ерендәге мөғжизәле һыуҙар тураһында ғилми һүрәтләүҙәрҙән күпкә алда билдәле булған. Шулай, 1574 йылда империяның көнсығышында тәүге ҡәлғә – Башҡортостандың буласаҡ баш ҡалаһы Өфөгә нигеҙ һалғас, батша воеводаһы Иван Нагой, тирә-яҡтағы ерҙәрҙе тикшереп ҡайтыу ниәте менән, төрлө тарафтарға уҡсылар отрядтары ебәргән. Шул экспедицияларҙың береһе, Аҡ Воложка (хәҙерге Ағиҙел) йылғаһы буйлап үрләй торғас, әлегәсә билдәле булмаған һул ҡушылдыҡҡа юлыға. Ҡара Табын ырыуы башҡорттарының ерҙәренән ағыусы ошо йылға ярҙарынан тоҙло шишмәләр урғыла икән.\nУҡсылар Өфөгә бер мискә тоҙло һыу менән әйләнеп ҡайта. Воеводаға, шишмәләрҙән тоҙло һыу шул ҡәҙәре лә мул бәрә ки, уны күнәкләп һоҫорға мөмкин, ә һыу – тоҙло, хатта әсе, эргәлә генә ҡуйы урман, әгәр тоҙ ҡайнатып алырға булһа, яғыулыҡ оҙаҡҡа етәсәк, тип хәбәр итәләр. Ошонан һуң Усолкала тоҙ ҡайнатыу эшен ойошторорға булалар. Был хәҙерге Башҡортостан ерендә тәүге сәнәғәт предприятиеһы була.\nУсолка йылғаһы буйында, әйткәнебеҙсә, минераль һыу сығанаҡтары ифрат күп. Йөҙҙәрсә сығанаҡтың ун икеһе хәҙер ныҡлап тикшерелгән һәм дауалау эшендә файҙаланыла. Бына, мәҫәлән, 1-се сығанаҡ. Берәүҙәр уны «изге» тип йөрөтә, икенселәр өсөн ул – «йәшлекте ҡайтарыусы сығанаҡ». Ошонда асыҡ өс бассейн булдырғандар. Теләгән кешеләр йәйен дә, ҡышын да һыу инә ала. Шуныһы ҡыҙыҡ, һыуҙан һуң бер ниндәй ҙә һыуыҡҡа бирешмәйһең, сөнки минераль сығанаҡ йылыта торған компоненттар менән байыҡтырылған. Минераль һыуҙың йылылығы йыл әйләнәһенә Цельсий буйынса 10 – 12 градус.\nОшо сығанаҡ янында мәрәкә күренешкә осрайһың: килгән һәр кем йылға төбөндәге таштарға йәбешеп ҡатҡан аҡ матдәне консерва банкаһына йә көрөшкәгә ҡырып йыя. Баҡтиһәң, әлеге тәбиғи матдә хәҙер медицина ғәмәленән килмәгән төрлө тире ауырыуҙарына ҡаршы әмәл икән.\nУрындағы халыҡ сығанаҡтың күп сифаттарын белә йөрөгән. Һәм йәнә риүәйәттәр тыуған. Бына шуларҙың береһе.\nБер мәл һунарсы урманда бик елле боланды ата. Әммә, әллә ҡулы яңылышыпмы, йәрәхәтләнгән боландың йәнен ҡыя алмаған, киткән тегеһе һунарсынан. Барған ул ҡан тамған эҙҙе юллап, барған, ләкин яралы януарҙы ҡыуып етмәгән. Икенсе көндө һунарсы кәсебенә тағы сыҡҡан. Күгеш йылғаһын кискән саҡта ул теге боланды шәйләп ҡалған. Януар, йылға ләменә сумып, ҡымшанмай тора, хатта дошманы яҡынлағанда ла ҡуҙғалмай. Күпте күргән һунарсының ҡулына, әйтерһең, бығау һалалар, ул күтәргән йәйәһен аҡрын ғына төшөрә. Ә бит табыш эргәлә генә! Һунарсы менән уның ҡорбаны бер килке ҡара-ҡаршы торғандан һуң иҫән-һау болан ашыҡмай ғына урманға инеп юғала. Үҙ күҙҙәренә ышанмаған һунарсы уның артынан ҡарап тороп ҡала: януарҙың ҡабырғаһындағы йәрәхәттән кескенә йөй ҡалған. Болан яраһын йылға ләме йәки һыу менән дауаланымы икән ни? Һәм йылға уға көсөн ҡайтарып ҡына ҡалмаған, бәлки ҡабат атылыуҙан да аралаған? Халыҡта шулай тылсымлы йылға һәм уның үҙәнендә һулҡылдап урғылған теләһә ниндәй бәләләрҙән дә ҡурсалар шишмәләр тураһында хәбәр таралған.\n«Красноусол» шифаханаһы ҡолас йәйгән яҡтар, ысындан да, ожмахҡа тиң. Ошонда ял итеп, һаулыҡтарын нығытып ҡайтҡан меңдәрсә һәм меңдәрсә кешеләр бирә был баһаны. Ғәжәйеп төйәк... Үләндәр менән урмандарҙың хуш еҫе, саф һауа менән ҡушылып, шишмә һыуы кеүек эселә. Гәлсәр шишмәләрҙең сылтырауы үҙе бер моң. Күкшел томандар эсендә йөҙгән урманлы тауҙар күреп туймаҫлыҡ...\nБоронғо Табын башҡорттарының атайсалы. Тәбиғәттең йомартлығы шунда ла күренә: ул бер нисә тиҫтә гектарҙа ғына илдәге иң мәшһүр шифаханаларҙа була торған хазиналарҙы туплаған.\nМәңгелек мосафир – Ҡояш ҡалҡа, ғүмер баҡый үҙе белгән юлдан йөрөй. Ваҡыттың үҙенә лә, ваҡиғаларға ла һәм яҙмышҡа ла һинең тормош һуҡмағыңдың ҡасан һәм ҡайҙа бороласағын, ни менән барып өҙөләсәген күҙаллау әмәлдәре бирелмәгән. «Красноусол» шифаханаһы тарихының сәхифәләрен аҡтара башлағас уҡ, тәү сиратта, Артемий Клюкиндың исеменә төртөләһең. Богоявленск заводы фельдшеры XIX быуаттың икенсе яртыһында уҡ ревматизм менән яфаланыусыларҙы минераль һыулы ванналарҙа дауалай башлаған... Октябрь инҡилабынан һуң Усолка сығанаҡтарын халыҡҡа хеҙмәткә егергә башлап урындағы медицина хеҙмәткәрҙәре йөрьәт иткән. 1922 йылда тоҙло шишмәләр эргәһендәге часовня һыу һәм батҡаҡ менән дауалау өсөн ҡулайлаштырылған. Унда сырхауҙарҙы ниндәй алымдарға таянып әмәлләгәндәрҙер, иллә-мәгәр һөҙөмтәһеҙ булмаған. Шуғалыр, 1924 йылда уҡ, БАССР Һаулыҡ һаҡлау халыҡ комиссариаты Усолка сығанаҡтарына табип Петр Степанович Зотовты, аптекарь, ике шәфҡәт туташын һәм ашнаҡсыны ебәрә. «Красноусол» шифаханаһының ойошторолған мәле итеп ошо ваҡиға һанала.\nШифахана алдында ҙур мөмкинлектәр асыла. Әммә уларҙың бойомға ашыуын һуғыш өҙә. Фронттан яралылар тулы эшелондар ҡайта башлағас, яугирҙарҙы сафҡа нисек тиҙерәк ҡайтарырға, тигән ҡырҡыу мәсьәлә килеп баҫа. Бына шул саҡ инде, боронғо ысулдарҙы иҫкә төшөрөп, Красноусол сығанаҡтарына иғтибар йүнәлтәләр. Тәүге һөҙөмтә үк шаҡ ҡатыра: яугирҙарҙың йәрәхәттәре 20 – 30 көндә уңала. Көтөлмәгән асыш курортты тиҙләтеп үҫтереүгә этәргес бирә.\nИмен тормош өсөн тәғәйенләнгән шифахана шул рәүешле Ватанды ҡурсалаусылар сафына баҫа, меңдәрсә һалдат һәм офицер, яңынан көс-ҡеүәт туплап, көрәшкә йәнә ҡушыла тора. Бөйөк Еңеүҙең 65 йыллығын билдәләргә әҙерләнгәндә беҙ «Крансноусол» шифаханаһының шул осорҙағы табиптарын, шәфҡәт туташтарын, санитарҙарын, техник хеҙмәтләндереүселәрҙе рәхмәтле һүҙ менән хәтергә алырға һәм уларҙың яҡты рухы алдында баш эйергә тейешбеҙ.\nУл замандарҙан да байтаҡ ғүмер үтте. Нисек кенә данлы булмаһын, элекке ул осорҙағы хеҙмәтләндереү мөмкинлектәре, дауалау саралары бөгөнгө менән сағыштырғыһыҙ. «Красноусол» иң камил йыһаздарға, шифалау компоненттарына эйә, әммә, беҙҙең ҡарашҡа, үҙгәрештәрҙең төпкөл асылы – һәр кемгә шәхес итеп мөғәмәлә итеү, уның мәртәбәһен хөрмәтләү. һәр шөғөлдә мәҙәнилек һәм тәрбиәлелек бар. Әҙәм балаһы, мөғжизәле дарыуҙар, тәмле аш-һыуҙан тыш, яҡты йөҙ, йылы һүҙ, мәрхәмәтле мөнәсәбәткә мохтаж. Дауалауҙың ошо төп факторын шифаханала тәрән мәғәнәһендә аңлайҙар. Әгәр «Красноусол» шифаханаһының уңыш формулаһын сығарыу зарурлығы булһа, ул шундай элементтарҙан торор ине: тәбиғәт уңайлыҡтары + республика етәкселеге яғынан даими иғтибар + дауалауҙың алдынғы ысулдары + хеҙмәтләндереүсе персоналдың ихлас тырышлығы. Шуға күрә беҙ шифаханалағы дауалау мөмкинлектәре, техник йыһаздар тураһында сурытып һөйләүҙән тыйылып торабыҙ. Әҙәм балаһы менән тәбиғәт, фән менән ғәмәл, бер булып, пациенттарға мөмкин ҡәҙәр йоғонтоло файҙа бирә. Тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, «Красноусол»да ял итеүселәрҙең 99 проценттан күберәге дауаланыу үткәндән һуң сырхау-һыҙланыуҙарын тамам онота. Тикшеренеүҙәр шулай уҡ «Красноусол»да булғандарҙың сирҙәре аҙыуы алты тапҡырға кәмеүен, эшкә ваҡытлыса һәләтһеҙлектең 2 – 3 мәртәбәгә кәмеүен һәм поликлиникаларҙа дауаланыуға һәм дарыуҙарға сығымдарҙың өс тапҡырға аҙайыуын раҫлай.\nӨлгәшелгәндәр, төпсөрләп иғтибар иткәндә, иҫ китерлек. Әммә шифахана коллективы һис тынмай. Уның, күрергә яҙһа, үҙ ғилми лабораторияһы ла асылмаҡсы. Тимәк, тәбиғәт биргән хазиналар серҙәре тәрәнерәк өйрәнеләсәк.\nЫсындан да, зиннәтле һарайҙар кеүек йоҡо корпустары, шифа алыу өсөн һәр төрлө мөмкинлектәр, заманса медицина техникаһы, әгәр улар башҡорт, рус, татар халыҡтарының ҡунаҡсыллыҡ традициялары менән һуғарылмаһа, бер нәмәгә лә тормай. Хужаларҙың йылмайыуы менән яҡтырһа, һалҡын өй ҙә йылынып китә. Әгәр ашъяулыҡҡа ихлас йомартлыҡ менән ҡуйылһа, ябай ғына ризыҡ та ниғмәт булып тойола.\nҠунаҡ ҡабул итеү – борон-борондан килгән сәнғәт. Ул оҫталыҡҡа һирәк уҡыу йорттарында ғына өйрәтәләр. «Красноусол»да шифахана директоры һәм топ-менеджерҙарҙан ябай хеҙмәткәргә тиклем – һәр кем күп йылдар буйы, ныҡышып, тырышып, эште ял итеүселәр хаҡындағы хәстәрлек һауа, һыу, ҡояш һымаҡ тәбиғи булырлыҡ итеп ойоштороу сәнғәтен үҙләштерә.\nБөгөнгө ҡыҫҡа ғына һүҙҙе Мостай Кәримдең әйткәне менән ослағы килгәйне: «Оҙайлы ғүмеремдә миңә төрлө шифаханаларҙы күреү насип булды. Һәр урында ла насар түгел ине, ҡайһы берҙәрендә хатта яҡшы ла ҡаршыланылар. Баҡтиһәң, «Красноусол»да тағы ла һәйбәтерәк икән. Ошоға тиклем мин «донъя кимәле» тигән төшөнсәне белә инем, хәҙер иһә «Красноусол» кимәле»нең барлығына инандым».\nОло нәмә алыҫтаныраҡ һәйбәт күренә бит. «Красноусол»да бөгөн башҡарылғандарҙы объектив баһалау өсөн, Рәсәйҙең бүтән, хатта борондан дан тотоп килгән шифаханаларын да күрергә кәрәктер. Әгәр әйләнеп йәнә Күгеш ярҙарына ҡайтаһығыҙ икән, ғәжәпләнәһе юҡ.\nҠасим ЛАТИПОВ фотолары.\nавторы: admin | 31 октября 2009 | | Фекерҙәр (0)\n«Дауалар бар икән, дауалар тылсымлы Ғафури ерендә»


Ураҙа байрамы һәр йортҡа шатлыҡ-ҡыуаныстар килтерһен!\n2 Май , 09:05\nРадий Хәбиров Башҡортостан мосолмандарын изге байрам менән тәбрикләне.\nБөгөн - Ураҙа байрамы. Ошо айҡанлы Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров республика мосолмандарын ҡотланы. Уның тәбрикләү телмәрендә былай тиелә:\n"Хөрмәтле Башҡортостан Республикаһы мосолмандары!\nМосолмандар донъяһында иң әһәмиәтле һәм хөрмәтле байрамдарҙың береһе диндарҙар рухының көсөн, изгелек һәм миһырбанлыҡ, яуаплылыҡ һәм түҙемлек кеүек юғары идеалдарға мөрәжәғәт итеүҙе символлаштыра.\nМосолман руханиҙары Башҡортостандың йәмәғәт тормошонда мөһим роль уйнай, конфессия-ара татыулыҡты нығытыуға лайыҡлы өлөш индерә. Республика етәкселеге хөрмәтле дини лидерҙарыбыҙҙың һүҙҙәренә һәр саҡ иғтибар менән ҡарай. Улар йәштәрҙе тәрбиәләүҙә, социаль кәмселектәргә, экстремизм һәм терроризм идеологияһына ҡаршы тороуҙа әүҙем ярҙам итә.\nБеҙ халыҡтар дуҫлығын, бөтә конфессияларҙы берләштереү ынтылышын юғары баһалайбыҙ. Бергәләп яҡлауға һәм ярҙамға мохтаждарға ярҙам итәбеҙ. Донбасстың туғандаш халҡына бөтә ил менән булышлыҡ итәбеҙ. Гуманитар ярҙам ойоштороуҙа, ҡасаҡтар тураһында хәстәрлек күреүҙә республикабыҙҙың мосолман өммәте лә әүҙем ҡатнаша.\nБарлыҡ ислам динен тотоусыларға изге эштәре, мөһим башланғыстарына ярҙам иткәндәре өсөн ихлас рәхмәтемде белдерәм! Ураҙа байрамы һәр йортҡа шатлыҡ-ҡыуаныстар һәм үҙ-ара аңлашыу алып килһен, күңелдәребеҙгә йылылыҡ тулһын.\nЫсын күңелдән һеҙгә ныҡлы һаулыҡ, именлек, тыныслыҡ һәм татыулыҡ теләйем!\nБашҡортостан Республикаһы Башлығы Радий Хәбиров.”\nКисә төнгө 12-нән һуң Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров социаль селтәрҙәрҙә яҙма ҡалдырҙы. Унда ул мосолмандарҙы Ураҙа байрамы менән тәбрикләне.\n“Мосолмандар өсөн изге, исламда иң боронғо һәм әһәмиәтле байрамдарҙың береһе – Ураҙа байрамы башланды.\nБашҡортостанда төрлө милләт һәм конфессия вәкилдәре йәшәй. Иңгә-иң терәшеп, ҡулға-ҡул тотоношоп, күп быуаттар дауамында бергәләп республикабыҙ һәм бөйөк Рәсәй мәнфәғәтендә хеҙмәт итәбеҙ. Дуҫтарыбыҙҙың мәҙәниәтен һәм йолаларын ҡәҙерләйбеҙ һәм хөрмәт итәбеҙ, балаларыбыҙҙы ла шуға өйрәтәбеҙ. Ата-бабаларыбыҙ васыят иткән тыныслыҡты һәм берҙәмлекте һаҡлайбыҙ. Дуҫлығыбыҙ, уртаҡ яҙмышыбыҙ менән ғорурланабыҙ.\nРеспубликала йәшәүселәрҙең барыһына ла һаулыҡ, изгелек һәм бәхет теләйем. Һәр кемдең күңелендә тыныслыҡ булһын.\nБарлыҡ изге теләктәрегеҙ тормошҡа ашһын”, – тип яҙҙы ул.


Осҡос ишәк | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Әкиәттәр һәм йәнһүрәттәр > Осҡос ишәк\n« Етегән батыр\nБашҡортса әкиәт «Ҡараса батыр» »\nБер көн шулай ишәкте менеп, йылғаға китеп ултыралар ине, «әбей ниңә һуҡмаҫҡа ҡушты икән был ишәккә?» — тип уйлайҙар. Шунан тота ла береһе ишәккә һуға бит. һуҡҡайны, ишәк шундуҡ егеттәрҙе һауаға күтәреп осто ла китте. Эй осто ишәк, эй осто — былар ишәк өҫтөндә бит инде — байтаҡ ҡына шулай осоп йөрөгәс, икенсе бер ҡалаға килеп төштөләр. Килеп төшһәләр — ни ғәләмәт был: ҡаланың бер яғында сыр-сыу илашалар, икенсе яғында зыу әкәмәт килеп уйнайҙар, көлөшөп күңел асалар. Егеттәрҙең береһе ҡабат ишәккә һуҡҡайны, мәхлүк быларҙы йәнә осороп алды ла китте. Хәҙер ҡайтыу яғына осто ла әбейҙең ихатаһына килеп төштө. Егеттәр ҡарсыҡтан һорайҙар:\n— Ни эшләп анауҙағы ҡаланың бер яғында күңел асалар, икенсе яғында илашалар ул?\n— Ҡуй, балаҡайҙар, һорашмағыҙ инде һеҙ уны! — ти.— Ул ҡалала аждаһа бар бит, һәр көн сиратлап бер ҡыҙҙы ашап тора. Ҡаланың теге яртыһында аждаһа ҡыҙҙарҙы ашап бөткән инде, шуға халыҡ үҙ сираттары үткәнгә шатлана, күңел аса. Иртәгә сират батша ҡыҙын ашауға, ә унан берәмләп был яҡтағы ҡыҙҙарға күсә. Шуға ҡайғырып, был яҡ халҡы илай.\nИкенсе көндө таң менән егеттәр тағы ла ишәкте һыу эсерергә алып киттеләр. Бер аҙ килгәс һуҡҡайнылар, ишәк тағы ла быларҙы осороп алып китә лә, баяғы ҡалаға килтереп төшөрә. Былар килеп төшкән саҡта ғына, батша ҡыҙын, арбаға ултыртып, аждаһаға алып китеп баралар икән. Егеттәрҙең кесеһе әйтә:\n— Мин барайым әле, аждаһаны күрәйем,— ти.\nКитте был арба артынан шым ғына, ағаһы ишәк янында ҡалды. Батшаның хеҙмәтселәре яр буйына ҡыҙҙы ҡалдырҙылар ҙа, үҙҙәре ҡайтып китте. Шым ғына егет килеп еткәйне, батша ҡыҙы:\n— Ой, егет, бында торма, бар тиҙерәк ҡайтып кит! Ана аждаһа килә, икебеҙҙе лә ашар юғиһә!\n— Юҡ, аждаһаны үлтермәйсә ҡайтмайым,— ти егет.\nҠарап тора был хәҙер аждаһаның яҡынайғанын. Тыны менән тартып ала башланы быны хәҙер аждаһа. Егет тайшанманы, үҙе аждаһаға ҡаршы китте. Яуыздың яҡынайыуы булды, батыр шунда уға ташланды ла башын сабып өҙҙө. Ҙур бер таш аҫтына ҡыҫтырып ҡуйҙы ла тегенең башын, ҡыҙ янына килде.\n— Бар, ҡайтып кит инде, мин аждаһаны үлтерҙем,— тине.\n— Бер үҙем ҡайтмайым, әйҙә, бергә ҡайтайыҡ,— ти ҡыҙ, батырҙы батша һарайына саҡыра.\nШулай тигәс, бергә ҡайтып китәләр былар. Ҡалаға килеп еткәйнеләр, егет арбанан һикереп төшә лә ҡала. Ҡыҙ әйләнеп ҡараһа,— егет юҡ, ни арала ғәйеп булған.\nИртәгеһен батша аждаһаны үлтергән батырҙы эҙләтеп ҡарай, ҡыҙын уға бирер өсөн,— юҡ, таба алмайҙар. Ә ат егеп ҡыҙҙы алып ҡайтҡан хеҙмәтселәр, күҙҙәрен дә йоммайҙар, беҙ үлтерҙек, тиҙәр, оятһыҙҙар. Батша әйтә:\n— Алайһа,— ти,— барығыҙ аждаһаның башын бында алып килегеҙ! — ти.\nТегеләр барып, аждаһаның башын алмаҡ булып, ташты күтәрергә итеп ҡарағайнылар,— ҡайҙа ул күтәреү, ҡыбырлата ла алмайҙар, йүнһеҙҙәр!\nБатша нисек булһа ла батырҙы табырға фарман бирә. Канаттар бөтә ҡаланы өйбөрөнсә йөрөп сығалар. Ҡала ситендәге әлеге яңғыҙ әбей өйөнә ингәйнеләр,— ике егет ултыра! Алып китеп, батшаға алып килделәр быларҙы.\n— Бына, батша хәҙрәттәре, таныш булмаған ике егет алып килдек! — тиҙәр.\nБатша ҡарап тороп һорашырға ғына итә ине, ҡыҙы йүгереп килеп сыҡты ла:\n— Бына, атай, аждаһаны үлтергән батыр! — тип ҡысҡырып, тегеләрҙең кесеһенең беләгенән килеп тә тотто.\n— Әгәр әйткән һүҙең дөрөҫ булһа, барһын да аждаһаның башын бында алып килһен,— ти батша.\nБатыр егет, бара һалып, аждаһаның башын күтәреп алып килә лә батша алдына ташлай:\n— Бына ул яуыздың башы, күрегеҙ!\nБатшаның ҡото оса:\n— Әй-әй, кәрәкмәй! Тиҙерәк ситкә алып ырғыт! — ти.\nЕгет күтәреп алып, ҡаланың аръяғына ырғытырға иткәйне, аранан бер ҡарт ҡысҡырҙы:\n— Ырғытма! Ҡабат яуыз йәне керер. Ут яғып, үртәргә кәрәк ҡәһәрҙе!\nТеге һыу буйына ҡабат килеп, өс-дүрт йөк әрҙәнә яғып, аждаһаның башын, кәүҙәһен, ҡойроғон үртәйҙәр ҙә, көлөн ҡырға һибәләр.\nҠайтҡас, ҡыҙын ошо батырға бирәм тип, ҙур туй иғлан итә. Егет килә лә батшаға әйтә:\n— Ҡыҙыңды минең ағайыма бир,— ти.\nБатша риза була. Ҡыҙын батырҙың ағаһына биреп, шаулатып туй үткәрә.\nБер төндө батыр егет йоҡлап ятҡан бүлмәгә ялбыр сәсле бер ҡыҙ килеп инә лә, егет өҫтөнән юрғанын тартып алып:\n— һин минең атайымды үлтерҙең, мин һинән барыбер үс алырмын,— ти.\nЕгет һикереп торған ыңғайға, теге сығып тая. Ә ул — аждаһаның ҡыҙы икән. Ни эшләргә хәҙер? Егет уйлап ултыра ла:\n— Туҡта, тотоп алып киләйем әле мин уны,— тип, артынан ҡыуа сыға тегенең.\nЭй йүгерә, эй йүгерә, йүгереп бара торғас, ҡартайып бөткән бер әбейгә тап була.\n— Мин ен-пәрейҙәр ырыуы аждаһаның ҡыҙын ҡыуып китеп бара инем, ҡайҙа табырмын икән шуны? — тип һорай. Әбей әйтә:\n— Мин әле генә бөтә ерҙе өс урап ҡайттым, күрҙем мин ул ҡыҙҙы. Шулай ҡыйыулығың етеп, уны ҡыуырға булған икәнһең, өйрәтәм мин һиңә уға барыр юлды,— ти әбей.\n— Өйрәт, инәй, өйрәт.\n— Бынан киткәс, һин бер диңгеҙ буйына барып сығырһың,— ти әбей.— Яр башында имәнес ҙур бер нәмә күрерһең. Шуны тотоп өҫтөнә атланһаң, ул һине диңгеҙҙең теге яғына алып сығыр. Ә аръяҡта бейек тау булыр. Шул тауға барып еткәс, һиңә бер ҡош осоп килер. Һин уның аяҡтарынан эләктереп алырға тырыш. Тотоп ала алһаң, һине ул тау башына осороп алып мендерер. Ана шунда, шул бейек тау башында, үҙенең алтын һарайында йәшәй ул — һин эҙләгән ҡыҙ. Алтын һарайға барып инә алһаң, ул йоҡлап ятҡан саҡ булыр. Үҙенең ялбырлап һуҙылған оҙон сәстәре менән ҡул-аяғын тиҙ генә сырма ла, ишек яңағында элеүле торған ҡамсыһын алып, тотон ярырға. «Етер, егет, мин һинеке!» — тип әйткәнсе, яр ҙа яр.\nЕгет әбей әйткәнсә эшләй: диңгеҙ ярына барып еткәс, теге ғәләмәт ҙур йән эйәһен тотоп менә, ул быны диңгеҙ аръяғына алып сыға; тау башына әбей әйткән ҡош тәпәйҙәренә тотоноп күтәрелә. Алтын һарайға барып ингәс, ҡыҙҙың аяҡ-ҡулын тегенең сәстәре менән сырмап ҡуя ла, ишек яңағынан ҡамсыһын алып тотона ярырға. Ҡыҙ тегеләй ҙә ырғый, былай ҙа ырғый, аяҡ- ҡулдар бәйле, ысҡына алмай. Ә егет туҡтамай. Ҡыҙ: «Етер, егет, мин һинеке! Мин һиңә зыян итмәм!» — тип әйткәс кенә, туҡтай.\nБылар алтын һарайҙа бергә йәшәй башлай. Бер ваҡыт яланда йөрөгәндә бер ҡарсыҡ тап була.\n— Әгәр йортоң булһа, мине үҙең менән алып ҡайт әле, балаҡай! — ти был ҡарсыҡ.— Юҡһа,— ти,— бынау ҡола яланда асҡа үләм бит инде,— ти.\nЕгет, быны ҡыҙғанып, һарайға алып ҡайта. Бисәһе әйтә быға:\n— Их, юҡҡа алып ҡайтҡанһың был яуыз ҡарсыҡты,— ти.— Беҙҙең икебеҙҙең дә башты ашар был,— ти. Пәрей ҡыҙы бит, белә инде тегенең эсендәгеһен-тышындағыһын.\nӘ ире уны-быны уйламай:\n— Бергә йәшәгеҙ. Мин һунарга киткәндә, яңғыҙыңа күңелһеҙ бит. Һиңә, ҡартайып, теше төшөп бөткән ул ҡарсыҡтан әллә ни зыян булмаҫ,— ти.\nЙәшәп яталар былар бергә. Бер көндө, ире йәнә һунарға киткәс, был ҡарсыҡ пәрей ҡыҙының эргәһенә килеп ултырҙы ла һорай бынан:\n— Ҡыҙым, иреңдең йәнен беләһеңме һуң? — ти.\n— Юҡсы, белмәйем.\n— Эй, ул һине яратмай икән, яратһа, әйтер ине,— ти ҡәһәр һуҡҡан ҡарсыҡ, бының эсенә шом һалып.\nИре һунарҙан ҡайтҡас, ашап-эсеп, йоҡларға ятҡас, һорай был хәҙер иренән:\n— Һинең йәнең ҡайҙа ул? — ти.\n— Минең йәнем һиңә ниңә кәрәк булды әле?\n— Атаҡ, ҡатының булғас, белге килә бит,— ти тегеһе.\n— Минең йәнем — итегемдең башында,— ти ире.\nБыны теге мут ҡарсыҡ ишетеп ята бит инде. Ишетә лә, тегеләр торғансы, егеттең итеген һыуға илтеп ташлай. Ә егет үлмәне. Иртән торғас, тағы ла һунарға сығып китте. Ҡарсыҡ тегенең бисәһенә йәнә шом өҫтәй:\n— Дөрөҫөн әйтмәгән бит ирең. Ул һине, ысынлап та, һөймәй икән шул,— ти.\nИре ҡайтып, йоҡларға ятҡас, был йәнә һорай. Бик аптыраһа ла, был юлы егет дөрөҫөн әйтә:\n— Улай бик беләһең килгәс, әйтһәм әйтәйем һуң: минең йәнем — минең ҡылысымда,— ти.\nБылар ныҡлап йоҡлап киткәс, ҡарсыҡ ҡылысты ала ла диңгеҙгә илтеп ташлай.\nИртәнсәк ҡатын сәй әҙерләп ултырта, ҡарсыҡ ярҙам итеп йөрөгән була, ә ир һаман тормай ҙа тормай. Килеп ҡараһалар — үлгән!\nҠарсыҡ һиҙҙермәй, бергә ҡайғырған була. Ҡатынды йыуатып:\n— Ҡуй, өйҙә ултырмайыҡ. Әйҙә, бер аҙ йөрөп, ҡайғыбыҙҙы таратып, диңгеҙ буйынан әйләнеп ҡайтайыҡ,— ти.\nШулай тип, алып та китә. Диңгеҙгә барып еткәс, алдаштырып-йолдаштырып, бер кәмәгә ултырта ла һаман эскәрәк, һаман эскәрәк алып китә ҡатынды. Диңгеҙҙең теге яғына алып сыға ла, бер ҡалаға алып килеп, шул ҡаланың батшаһына бирә. Пәрей ҡыҙы булғас, сибәр бит инде был ҡатын.\nХәҙер егеттең ағаһына килһәк, ул ҡустыһының юғалғанын белгәс, уны эҙләп сығып китә. Ул да теге әбейгә осрап, унан һорашып, ҡыҙҙың алтын һарайына килә. Килһә,— ҡустыһы үлеп ята. Янында ҡылысы юҡ. Һарай эсен генә түгел, бөтә тирә-яҡты эҙләп сыға,— юҡ ҡылыс. Шунан ярҙан һыуға һикереп төшә лә, балыҡҡа әйләнеп, диңгеҙ төбөнән эҙләй. Ҡаранып йөрөй торғас, ярҙан әллә ни алыҫ түгел, ялтлап ятҡан нәмә күрә. Барып ҡараһа,— ҡустыһының ҡылысы. Алып сыға ла, мәйеттең эргәһенә һалғайны, ҡустыһы күҙен аса, һикереп тороп та ултыра.\n— Ҡайһылай оҙаҡ йоҡлағанмын,— ти кирелеп-һуҙылып.\n— Йоҡлағанһың йоҡламай ни, үлгәйнең бит һин. Мин килмәһәм, һаман үлеп ятыр инең әле,— ти ағаһы.\nШунан былар күрешәләр, илашалар. Ағаһы һорай:\n— Ниңә ҡылысыңды диңгеҙгә ташланың? — ти. Ҡустыһы тора һалып һарай эсен ҡарап сыға,— ҡатыны ла юҡ, теге ҡәһәр ҡарсыҡ та. Эште аңлай был. Ағаһына һөйләп бирә.\nИртәгәһен ағаһы ҡайтып китә, был — ҡатынын эҙләп сығып китә. Кәмә табып, диңгеҙ аша йөҙөп сыға ла, теге ҡалаға килһә,— йылға буйында әлеге ҡарсыҡтың эсәк йыуып ултырғанын күрә. Килә, һорай:\n— Нишләп бында ултыраһың, инәй? — ти.\n— Һинең ҡатыныңды ошо ҡаланың батшаһына килтереп бирҙем дә бына хәҙер туйға эсәк йыуып ултырам,— ти ҡәһәрең, күҙен дә йоммай.\nБатыр ҡылысын һурып ала ла, ҡарсыҡтың башын сабып өҙөп, диңгеҙгә ырғыта. Шунан батша һарайына барып инә.\n— Кем һин? Ниңә килеп керҙең бында? — ти батша.\n— Мин былай ғына, туй күрергә килдем,— ти егет. Быны ҡатыны күреп ҡала ла, һүҙ ҡуйышып, төндә ҡасалар былар. Ҡабат диңгеҙ аша сығып, алтын һарайҙағы байлыҡтарын алып, ағаһы янына ҡайталар.\nШул саҡ ағаһы — батша, ҡустыһы вәзир булып бергә тора башлайҙар. Әле лә шунда татыу ғына донъя көтөп яталар, ти.\nЙәшәгән, ти, батырҙар. Башҡорт халыҡ әкиәттәре.— Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 07.07.2017 в 15:59, и размещена в категории Әкиәттәр һәм йәнһүрәттәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Атырау ҡалаһында Рәсәй менән Ҡаҙағстан араһындағы хеҙмәттәшлеккә арналған XI төбәк-ара форум бара\nДәүләт башлыҡтары Владимир Путин менән Нурсолтан Назарбаев ҡатнашҡан сарала Рөстәм Хәмитов етәкселегендәге Башҡортостан делегацияһы ла бар.\nУглеводород өлкәһендә инновациялар темаһына арналған форум сиктәрендә күргәҙмә лә эшләй. Былтыр Астанаға эшлекле сәфәре барышында республика етәксеһе «Ҡаҙағстан - беҙҙең өсөн перспективалы партнер» булыуын билдәләгәйне. Шуға ла форум барышында төбәк-ара мөнәсәбәттәрҙе үҫтереү, атап әйткәндә, нефть һәм газ өлкәһенә ҡағылышлы мәсьәләләр буйынса етди һөйләшеүҙәр алып барыласаҡ.\nФорум сиктәрендә бөгөн Башҡортостан менән Ҡаҙағстандың Атырау өлкәһе араһында сауҙа-иҡтисади, ғилми-техник һәм гуманитар өлкәләрҙә хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөлдө. Документҡа республика Президенты Рөстәм Хәмитов менән Атырау өлкәһе акимы Баҡтыҡожа Ихмухәмбәтов ҡул ҡуйҙы. Башҡортостан Президенты форумдың пленар ултырышында сығыш яһаны. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерләнгән осорҙа Өфө менән Ҡаҙағстан ҡалалалары араһында тура авиация бәйләнеше булдырыу мөһим. Шулай уҡ Ҡытай, Ҡаҙағстан һәм Рәсәйҙе тоташтырырға тейеш юл да яҡтар өсөн оло әһәмиәткә эйә буласаҡ.


Бешмә ауырыуы Бүздәк районында табылды\nЙоғошло ауырыу Кәпәй-Ҡобау ауылының "Киҙәш" хужалығында аҫралған алты баш һыйыр малында табылған. Вирустың барлығы анализ һөҙөмтәләренән билдәле була. 146 баш малды юҡ итеү күҙаллана. Ә ауыл биләмәһендә вирустың барлығы теркәлмәгән. Бар йорт хайуандарына ла прививка эшләнелгән.\nХәбәр итеүебеҙсә, тәүҙә бешмә ауырыуы Туймазы районының Йәрмөхәмәт һәм Урмәкәй ауылдарында теркәлде. Әле был биләмәлә карантин иғлан ителгән, ә хужалыҡтарҙағы һәм шәхси ҡураларҙағы мал юҡ ителде. Тикшереүҙәр күрһәтеүенсә, сирле мал Урта Азиянан килтерелгән. Бөгөнгә юғалтыуҙар күләме яҡынса 40 миллион һум менән баһалана. Республика башлығы белдереүенсә ныҡлы тикшереү үткәрелергә, ғәйеплеләр язаһын алырға тейеш.


Воскресенск районы (БАССР) — Башҡорт Википедияһы\nВоскресенск районы (БАССР)\n10 ауыл советтары\nВоскресенск (Мәләүез районы)ауылы\n1 483 км²\nВоскресенск районы БАССР-ҙың 1937 йылдың 20 мартында барлыҡҡа килә һәм 1956 йылдың июлендә бөтөрөлә. Район үҙәге — ауылы Воскресенск (Мәләүез районы). Район үҙәгенән Стәрлетамаҡҡа тиклем ара — 102 км, яҡындағы тимер юлы станцияһына тиклем (Мәләүез (станцияһы)) — 26 км, майҙаны 1483 кадрат километр, ауыл советтары — 10 (1952 йылғы мәғлүмәттәргә ҡарата).\nЦК КПСС һәм СССР-ҙың Министрҙар Советы ҡарары |Ҡарары менән ВЦИК|Бөтә Рәсәй Үҙәк Башҡарма Комитетының «Башҡорт АССР-ында яңы райондарҙың төҙөлөүе тураһында» 1937 йылдың 20 мартындағыБашҡортостанда 6 район ойошторола: Байҡыбаш районы, Воскресенск, Ишембай районы (1937—1940), Ҡандра районы, Матрай районы һәм Покров районы (БАССР).\n1952 йылдың 29 майынан Воскресенск районы Стәрлетамаҡ өлкәһенә инә, өлкәләргә бүлеү 1953 йылдың 30 апрелендә бөтөрөлә.\n1956 йылдың июлендә райондар эреләтелгәндә 7 район бөтөрөлә: Абзан районы, Байҡыбаш, Боҙаяҙ районы, Воскресенск, Ҡандра, Матрай, Оло-Теләк.\n1937 йылда район төҙөлөү менән Воскресенск райкомы ойошторола. 1956 йылдың 6 июлендәге КПСС-тың Башҡорт обком ултырышы ҡарарына ярашлы район бөтөрөлә..\nМайҙаны — 1483 км². Район үҙәге — Воскресенск (Мәләүез районы) ауылы. Районда 10 ауыл советы, 65 ауыл булған. Халҡы — 25,6 мең кеше. (1950), күпселеге рустар, башҡорттар.\nИҡтисад нигеҙен ауыл хужалығы тәшкил итә: һыйыр малы үрсетеү махсуслаша, ит-һөт етештерә һәм иген культуралары, мал аҙығы, шәкәр сөгөлдөрө, көнбағыш үҫтерә. 9 колхоз, МТС, леспромхоз, 35 дөйөм белем биреү мәктәбе, шуларҙың 3-һе урта, үҙәк район дауаханаһы, Мәҙәниәт һарайы, 12 клуб учреждениеһы, район һәм 10 ауыл китапханаһы була. «Ленин юлы» гәзите нәшер ителә.\n↑ БАССР-ҙың административ-территориаль бүленеше.Өфө, 1953. С. 308.\n↑ Melgrosh Politics(недоступная ссылка)\n↑ История административно-территориального деления — Сайт Управления по делам архивов Республики Башкортостан 2010 йылдың 1 сентябрь көнөндә архивланған.\n↑ Центральный государственный архив общественных объединений Республики Башкортостан. Путеводитель. 2009(недоступная ссылка)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Воскресенск_районы_(БАССР)&oldid=1052030 ҡабул ителгән\nБашҡортостандың бөтөрөлгән райондары\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:52 9 август 2021 үҙгәртелгән.


Ҡурай сәскәһен хәтерләткән госпиталдәребеҙ - уникаль\n14 Сентябрь , 16:56\nЯңы вирус барлыҡҡа килгәндән һуң илдең һәр төбәгендә тиерлек йоғошло сирҙәр дауаханаларын төҙөү, етмәһә, уларҙы ҡыҫҡа ваҡыт эсендә һалыу тураһында һүҙ барҙы. Республикабыҙҙа Зубово ауылында һәм Стәрлетамаҡ ҡалаһындағы йоғошло сирҙәр дауаханаларын сафҡа индереү технологияһы үҙен яҡшы яҡтан күрһәтте.\nУл күп өҫтөнлөктәргә эйә. Шуларҙың мөһиме – тиҙ арала төҙөү. Икенсе өҫтөнлөгө – бөтә йоғошло бокс бүлектәре араһында аралашыу мөмкинлеге ,дөйөм коридорҙарҙан бер нисә минут эсендә пациентты реанимацияға йәки КТ-тикшереүгә алып барырға була. Уңайлы ла, функциональ дә һәм хәтәр вирустан максималь һаҡлауҙы ла тәьмин итә был проект.\nРәсәй һаулыҡ һаҡлау министры Михаил Мурашко республикала ҡыҫҡа ваҡытта төҙөлгән яңы йоғошло ауырыуҙар госпиталенә юғары баһа бирҙе.\n– Ысынлап та, был дауахананы төрлө йүнәлештә файҙаланып була. Ул бик уйлап, дөрөҫ проектланған.Ҡурай сәскәһе үҙ таждары менән төрлө яҡҡа бүленә ала. Һәр палата боксланған булыуҙан тыш, секцияларҙы ла һүтергә мөмкин. Клиниканы төрлө йоғошло ауырыуҙарҙан дауалау, төрлө профилдәге пациенттар өсөн файҙаланырға була. Асылда, был – яҡшы уйланылған архитектура сиселеше. Етмәһә, “куб эсендә куб” итеп эшләнеүе лә өҫтөнлөк булып тора. Энергия һөҙөмтәлелеге буйынса ла бина отошло. Проекттың 55-60 көн эсендә тормошҡа ашырылыуы ла – бик һәйбәт өлгө, – тип билдәләне министр.\nТәжрибә күрһәтеүенсә, ауырыуҙарҙы бокстарға урынлаштырыу улар араһында зарарланыуҙы булдырмай. Тамбур, ванна һәм бәҙрәф, палата һәм шлюзы, айырым тышҡы ишеге булған биналар комплексын шулай тип атайҙар. Сырхауҙы туранан-тура урамдан тамбур аша боксҡа урынлаштыралар. Табип ауырыуға үҙәк коридорҙан шлюз аша инә. Медицина хеҙмәткәрҙәре шлюзда кейенә, шунда уҡ ҡул йыуа. Сирлегә аҙыҡ биреү өсөн шкаф та шлюзда урынлашҡан.\nЯңы ковид-госпиталдәр асылыу менән, республикаға илебеҙҙең ундан ашыу төбәгенән вәкилдәр килеп, уларҙың нисек төҙөлөүе менән танышты.


Киләһе аҙнала Санкт-Петербург ҡалаһында халыҡ-ара иҡтисади форум үҙ эшен башлай | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n10 июня 2015 — 17:05\nУнда быйыл Республика башлығы етәкселегендә Башҡортостандандан да ҙур делегация барасаҡ. Форумда ҡатнашыу донъяның эшлекле даирәләре менән туранан-тура бәйләнештәр булдырыу мөмкинлеге бирә. Унда Башҡортостандың экспозицияһы ла ҡуйыласаҡ. Ҡунаҡтар республиканың инвестиция ҡеүәте, ошо өлкәләге проекттар менән яҡындан таныша ала. Башҡортостан вәкилдәре иҡтисад форумы иҡтисади бәйләнештәрҙе үҫтереүгә етди этәргес бирер, тип ышана. Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумы сиктәрендә Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының да эшлекле ултырышы үтәсәк. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостан етәксеһе Рөстәм Хәмитов беренсе инвестиция мөрәжәғәте менән сығыш яһаны. Был өлкәләге төп бурыстарҙың береһе – тулайым төбәк тауар әйләнешендә инвестиция күләмен егерме бер – егерме биш процентҡа тиклем еткереү. Кластерҙар, индустриаль парктар булдырыу иҡтисад өсөн өҫтөнлөклө йүнәлештәр исемлегенә индерелде.


Республиканың төп хоккей командаһы юғалып ҡалмаясаҡ\nБыл турала бөгөн беҙҙең каналға «Салауат Юлаев» клубы президенты һәм идараһы рәйесе Юрий Пустовгаров белдерҙе. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, кисә Мәскәүҙең Арбитраж суды «Система» корпорацияһының «Урал-инвест» йәмғиәтенән 70 миллиард һумдан ашыу аҡсаны түләттереп алыу тураһындағы дәғүәһен ҡәнәғәтләндерҙе. Шунлыҡтан бөгөн «Урал» хәйриә фонды ғәмәлгә ашырылған проекттарҙы, шул иҫәптән «Салауат Юлаев», «Толпар», «Ағиҙел» һәм «Торос» командаларын финанслауҙы туҡтатыуы тураһында иғлан итте.\nӘммә көйәрмәндәргә борсолорға урын юҡ, ти Юрий Пустовгаров.\nЮрий Пустовгаров, «Салауат Юлаев» клубы идараһы рәйесе: «Юридик хәл шулайыраҡ, клубтың фонд менән генераль бағыусылыҡ тураһындағы килешеүе бар. «Салауат Юлаев» клубы әлегә фондтың финаслауҙы рәсми туҡтатыуы һәм килешеүҙе өҙөүе тураһында хат алмаған. Әгәр ҙә был хәл була ҡалһа, идара бағыусыны алыштырыу тураһында ҡарар ҡабул итәсәк. Республика башлығы билдәләүенсә, клубты финанслауҙы Башҡортостан Хөкүмәте йәки уның ышаныслы кампанияһы үҙ ҡулына ала».


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - КӨЙӨРГӘҘЕЛӘ - БЕР ҒҮМЕР - 2021 - Мәҡәләләр\nКӨЙӨРГӘҘЕЛӘ - БЕР ҒҮМЕР\nКөйөргәҙе районы үҙәге Ермолаево ауылындағы Мәҙәниәт йортонда үткән күптән көтөлгән йыйын "Бер осрашыу - үҙе бер ғүмер" тип аталды. Сценарийын әҙерләүсе Тамара Рәшит ҡыҙы Малбаева ниндәй өмөттәр бағланы икән был сараға? Уның өмөттәре - гүйә, йөрәгенән атылған хыял-уҡтары - бик мөһим сәптәргә төбәлгән булғанға оҡшай ҙа инде.\nБеренсенән, Көйөргәҙе яҡтарында ҡатын-ҡыҙҙар бер-береһен тағы ла күрһен, таныһын, хәл белешһен, тигән ниәт йыйҙы уларҙы. Икенсенән, башҡорт ауылдарында киң йәйелгән ағинәйҙәр хәрәкәте үҙенең эшмәкәрлеген халыҡҡа яҡынайтһын. Кешенән айырымланып, "аҡ ҡарға" булып йәшәмәҫ өсөн йылы һәм кешелекле хис-тойғолар уятырлыҡ ошондай осрашыуҙар һәм тәрбиә кисәләре бик тә кәрәк. Шуға күрә лә Тамара Рәшит ҡыҙы ойошторған ағинәйҙәр үҙҙәре күптән белгән, әммә онотола барған халыҡ йолаларын Ермолаево мәҙәниәт йортонда күрһәтмәк булды.\nАна, төрлө ауылдарҙан йәше-ҡарты байрамға ағылып килә. Араһында ир-аттар ҙа байтаҡ. Билдәле "Йәнтөйәк" халыҡ фольклоры ансамбле мәҙәниәт һарайы фойеһында йыр-бейеү менән ҡунаҡтарҙы ҡаршылай. Шул мәлдә Тамара ханымдың тағы ла бер хыял уғы сәпкә тейә: "Бынан былай Көйөргәҙе яғында ҡатын-ҡыҙҙар ғына түгел, ә ир-азаматтар ҙа байрам башында әйҙәләп йөрөр, шау бисәләргә генә һалыныу етте!" Оҙаҡ йылдар мәғариф эшендә, мәҙәниәт өлкәһендә, һуңғы ун йыллап ағинәйҙәрҙе етәкләгән хеҙмәт ветераны Тамара Рәшит ҡыҙы бөгөн иң тәүҙә шул яҡты ҡайғырта: "Тормош арбаһын тартыу ике тәртәле булһын, һәр кемдең донъяһы - дүрт тәгәрмәсле һәм юл башлап барыусыһы алтын башлы, илһөйәр рухлы, бөркөт йөрәкле батыр ир-егет булһын", - ти ул.\nБарыһы ла ҡәҙимгесә башланды: күргәҙмә гөрләй, баһалама ағзалары эшләй, бүләктәр ҙә әҙер. Тамара ханым яҡташтарын барлай, күңеленән һәр кемеһенә өндәшә: "Минең ҡәҙерлеләрем, килеүегеҙгә рәхмәт, сәләмәт яҡты йөҙөгөҙ - үҙе байрам көҙгөһө. Ни саҡлы ҡырҡа үҙгәрештәр заманында ла беҙ, нисек тә булһа аңыбыҙҙы юймайынса, бөйөк Уралыбыҙҙы, халҡыбыҙҙың аҫаба ерҙәрен, бай ижадыбыҙҙы, рухыбыҙҙы, телебеҙҙе һаҡлап алып ҡалырға тейешбеҙ. Был тәңгәлдә башҡараһы эштәребеҙ бик күп. Халҡыбыҙ юҡҡа ғына "Киләсәккә юл һалғанда боронғоларҙы боролоп ҡарау яҡшы", тимәгән. Бөгөнгө сара ошо эштәрҙең айырылғыһыҙ бер өлөшө булып тора. Беҙ бөгөн халҡыбыҙҙың йолалар атҡарыу ҡорона йыйылдыҡ..." Мәҙәниәт йортона Көйөргәҙе районы етәкселәре бер төркөм булып килеп инә. Ошо урында Тамара Рәшит ҡыҙының йөрәгендәге йәнә бер хыял уты атыла: "Бына бит, саҡырылған ҡунағың килһә, ниндәй бәхет! Бигерәк тә ул урындағы халыҡ өсөн мөһим эштәрҙе хәл итә торған аҡыллы һәм хәстәрле етәксе кеше булһа! "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы ағзалары төбәк хужалары менән бергә атларға, иш янына ҡуш булып эшләргә тейеш. Тик күңел биреп йәйелеп китеп кисә үткәреү, уға кешеләрҙе саҡырыу бөгөн кемгәлер ҙур мәшәҡәт һымаҡ тойола. Ошо йомошто ҡырҡ юллатып, бюрократ "белгестәр" яһил ҡапҡандарын ҡора, йөҙ һыуын түктереп ыҙалата... Ағинәйҙәр иһә кемдеңдер әйҙәүенә, ярҙамына ла ҡарамай, етәкселәр ҡулы етмәгән сараларҙы үткәреүгә ихлас тотона..."\nБашҡа ҡунаҡтар менән бергә Көйөргәҙе районы хакимиәте башлығы Юлай Талха улы Ильясов, район советы рәйесе Фәнит Насип улы Моратбаҡыевтар тамаша залына инеп ултырышыу менән һәммәһе ҡыҙыҡһынып сәхнәгә төбәлә. Изге эштәр борондан изге Ҡөрьән өнөнән фатиха ала. Күмертау ҡалаһы һәм Көйөргәҙе районы мөхтәсибе, хажи Азат хәҙрәт аһәңле итеп аят уҡый. Һәр кем йөрәгенә ошо мәлдең яҡты өмөтлө нуры тула: "Тыуған еребеҙҙә мәңге яңғыраһын ине ошо тыныслыҡ һәм именлек доғалары".\n..."Йола, тигән һүҙ алға сыҡһа ла, "Бер осрашыу - үҙе бер ғүмер" тип исемләнгән кисәнең маҡсаты халҡыбыҙҙың үткән тормошона байҡау яһау, уны йәшәткән, йылытҡан, дәрт биргән йыр-моңдарыбыҙҙы барлау һәм милли мираҫыбыҙға оло һөйөү тәрбиәләү..." - алып барыусы ошо һүҙҙәрҙе уҡыу менән сәхнәлә Таймаҫ ауылы ағинәйҙәре ауаз һала: "Хәйерле сәғәттә!" Һәм улар шаяра-көлә "Тиҙәк һуғыу" йолаһын күрһәтә башлай (баш ағинәй Рәйлә Мәһәҙиева). "Колхоз быйыл да тиҙәк таратты, трудденгә ферманан унар арба тиҙәк ташып алдыҡ. Дүрт мискә һыу ташыныҡ. Ике баҫым булды! Тиҙәк май кеүек матур булды. Ҡыҙҙар, ҡалыптарығыҙҙы тотоп килегеҙ, йәһәтләп һуғып ташлайыҡ. Һәнәгеңде алып кил, бик йәпле бит. Ҡалыбың нисәү әле, әхирәт? Минеке һигеҙле, һинеке унлы! Унлы бигерәк ҙур бит. Уны нисек тултырмаҡ кәрәк! Тапап-тапап тултырам, тиҙәк кенә етһен. Иртән тиҙәкте әйләндерҙем, өҫтө ныҡ кипкән. Әтеү бүкәнгә ултыртырбыҙ, саҡырырһың. Беҙ кисә ҡырҡ бүкән ултырттыҡ. Оһо-һо, ул хәтлемде ҡыш буйы яғаһың инде рәхәтләнеп!"\nТамашасылар ҙа, Тамара ханым да, йоланың уртаһында йөрөгәндәй, уға күңеленән ҡушылып ултыра. Йор телле өмәселәрҙең таҡмағына ҡушылып йырлап та алдылар, "бүҙәнә тотам" тип ҡыуышып бейеүҙәренә шаулатып ҡул саптылар. ...Бына Зәк-Ишмәт ауыл биләмәһе ағинәйҙәре күренде (баш ағинәй Люциә Ишмөхәмәтова). Йүкә йыуғыстар, ҡырғыс бысаҡ, еңдәр һыҙғаныулы... Ә-ә, белдек, былар бит "Өй йыуыу"сылар. Ысынлап та, яҙғы йолалар тап ошо эштән башланғандыр. Бер нисә ҡатын, гүйә, ҡотҡарыусы фәрештәләрме ни, өй эсенә килеп тула. Йәһәтләп, шәп-шәп итеп эш башлай... Ҡыш буйы йонсоған урын-ҡаралты ҡайнар ҡояш нурына сығарып эленә, ҡышҡы тынсыу өй эсе буш һәм иркен булып ҡала... Тәүҙә түбә таҡталары сафлана, шунан ҡайнар һыу менән бешекләй-бешекләй бүрәнә диуарҙар йыуыла, тәҙрәләр һәм яңаҡтары балҡып көлөп ебәрә, ишектәр ялт итеп тора, шунан һикеләр, өҫтәл-ширлектәр - бөтәһенең һап-һары таҡтаһы йәмләнеп-йәнләнеп китә, ә иҙәнде ҡырып-ҡырып селек һепертке менән һепереү, шунан ике-өс мәртәбә йүкә йыуғыс менән ышҡып йыуыу - үҙе бер кинәнес! Өй эсе еңел һулап, уф та уф тип сабынып-ҡойоноп мунса кергән кешенән кәм түгел... рәхәтләнә! Зәк-Ишмәт "өмәселәре" йыр-таҡмаҡ менән халыҡты көлдөрә-көлдөрә, был боронғо йоланың да мәңгелек икәнен раҫлап ҡуйҙы.\n...Күмертауҙан Мораптал яғына китеп барғанда кинәт һул яҡҡа шаҡарылған юл бар. Ул Свобода тигән төбәккә алып бара. Элекке хуторҙа тирә-яҡ башҡорт ауылдары ғаиләләре күсенеп, бер ауыл булып йыйылып йәшәй, сөнки ҡасандыр урта мәктәп, колхоз идараһы, ауыл советы ошонда - урыҫ хуторына күсерелгән була. Свобода ағинәйҙәре бер ғүмерлек тамаша итеп "Балаҫ һуғыу" йолаһын күрһәтте (баш ағинәй Зәйтүнә Рахманғолова). Рус этнографы Рычков үҙенең китабында "Көньяҡ Уралдағы башҡорт ауылдарында һәр бер йортта балаҫ һуғыу урыны бар", тип яҙа. Башҡорт ҡатындары хатта йәйләүгә сыҡҡанда ла балаҫ, шәл һуға торған урындарын ике тәртә араһына бәйләп булһа ла яраҡлаштырып эшләй торған булған. Төбәккә буй балаҫ менән сепрәк балаҫ һуғыу хас. Буйлыны һуғыр өсөн дөйә, һарыҡ йөнөнән йә кәзә ҡылынан, иләп-сиратып-буяп еп әҙерләгәндәр, буйлығына киндер еп оҙатып һуҡҡандар. Сепрәк балаҫ өсөн иҫке кизе-мамыҡ туҡыма кейемде йыртып, шуны ҡаты итеп сиратып алғандар, ә буйлыҡҡа унлы епте ҡатлап үткәреп йә ат ҡойроғонан иләнгән ҡыл епте оҙатып, тығыҙ итеп һуҡтырғандар. Әйтергә кәрәк, балаҫ һуғыу егерменсе быуат уртаһынан айырым оҫталар ҡулына ҡала, сөнки күмәк хужалыҡта, колхозда эшкә йөрөгән ҡатын-ҡыҙға үҙ өйөндә айырым эш урынын тотоу, уның артында иркенләп ултырыу тәтемәй. Айырыуса ҡулы оҫтарған, елкәһе ҡалын, беләге көслө ҡатындар ғына балаҫсы булып ҡала.\n...Тормош нисек кенә үҙгәрмәһен, ҡатын-ҡыҙ хыялдан айырылмай бит ул. Ә тәбиғәт - уларға иң яҡын серҙәш, хатта йәненә шифа һәм тәненә дауа. Көйөргәҙе яғында Ленинский тигән ауыл советы биләмәһендә Мәмбәтҡол тигән ауыл бар икән. Унда йәшәгән ағинәйҙәр "Яңы тыуған айҙы ҡаршылау" йолаһын иҫкә төшөргәс, Тамара ханымдың шатлыҡтан күҙ йәштәре бәреп сыҡты: "Ошондай ҙа самими, ихлас һәм көслө рухлы йолаларыбыҙ йәшәгәндә, беҙҙең күңелебеҙ бер ҡасан да ҡатмаҫ, йырыбыҙ моңло, йөрәгебеҙ шат булыр", - тип юраны ул эстән генә. Бөтә тамашасылар тын да алмай, сәхнәгә йомолдо. Һәр кем емелдәп торған өр-яңы ураҡ айҙы күҙ алдына килтерҙе. Ә Мәмбәтҡол ағинәйҙәре халыҡ хәтерендәге "яҙма"ны бәйән итә башланы (баш ағинәй Мәрзиә Әхтәмова, ойоштороусы Гөлнара Әлибаева). Уларға ҡолаҡ һалайыҡ әле: "Яңы ай башланғанда һәм айҙың тулған мәлендә кешенең сәләмәтлегенә йоғонтоһо айырыуса көслө була. Яңы ай тыуғанда боронғоларҙың: "Ай күрҙем аман менән, ауыҙым тулды иман менән",- тип әйтеүе юҡҡа түгел. Ай тыуғанда уның ут стихияһы көсәйә, тәүге сирегендә Ай бөтә энергияһын Ергә бирә. Шуға күрә эште ай башында башлағыҙ. Балаларҙы өйләндергәндә ай башын көтөгөҙ. Ай календарын да белергә кәрәк: Айҙың беренсе көнөнөң символы - "яҡтылыҡ". Хыялдың тормошҡа ашыуын хәл итеүсе көн. Насарлыҡ тураһында уйлау бәхетһеҙлек килтерергә мөмкин. Иң ҡулайлыһы: үткәндәрҙе иҫкә ал, тарихыңа күҙ һал, шәжәрәңде байҡа. Йәшәлгән ғүмереңде күҙ алдыңа килтер, үҙеңде һәм башҡаларҙы ғәфү ит. Шулай итһәң, таҙарынаһың! Айҙың икенсе көнөнөң символы - "хайуан ауыҙы"! Тын ғына ултырып, төрлө ризыҡтарҙы һайлағыҙ. Ҡайһы күңелеңә ята, шуны ашау яҡшы. Кешегә йомарт һәм яҡшы мөғәмәлә итһәң, үҙеңә оло сауап булыр. 3-сө көндөң символы "юлбарыҫ" икән. Күктә яңы айҙың урағы күренә башлай. Һәммә халыҡ уға иғтибар итә. Был ваҡытта ҡайһы бер кеше шикләнеүсән, ғауғасылға әүерелә. Үҙеңде һаҡлау өсөн намаҙ уҡы..." Ай тыуғанда бала-сағаға, мал-тыуарға ҡарата айырыуса иғтибарлы булырға кәрәклеген дә иҫкәртә йола. Бына шуларҙы ишеткәс, "белмәнем, ишетмәнем", тип ултыра алмайһың, уйланаһың да йоланы тотаһың инде...\n...Тамара Рәшит ҡыҙының "Йолоҡ туйы" хаҡында ишеткәне юҡ ине. Бахмут ауыл ағинәйҙәре был турала иғлан иткәс, "йолоҡ" тигән һүҙҙең мәғәнәһен уйларға кереште. "Йолоу", "арындырыу", "ҡотолдороу" тигән синонимдары бар. Нимәнән йолорға була? Әлбиттә, ауырыу-сырхауҙан, ҡурҡыу-шикләнеүҙән, бәлә-ҡазанан. Нисек ҡотолдороп була? Әлбиттә, доға менән, шифалы үлән, саф мөхәббәт һәм хөрмәт хисе менән, моңло йыр-көй һәм ихлас шатлыҡ-бәхет тойғоһо менән! Бахмуттар күрһәткән тамашала һүҙ тап ошо юҫыҡта бара (баш ағинәй Ләлә Батыршина). Әҙәм балаһын иң яман бәләнән - бөгөнгө ҡороғор сирҙән йолоу өсөн нишләргә икән, тигән уй тынғы бирмәй башланы. Бының өсөн ил менән бергә йыйылыу, уртаға һалып һөйләшеү, ил башына килгән бәләгә бергә ҡаршы тороу кәрәк бит. Боронғо "Йолоҡ туйы" йолаһы менән ағинәйҙәр ошо оло аҙымға ишаралай, тупик хәлдән сығыу юлы бар икәнен дә күрһәтә түгелме?\n...Көйөргәҙе районында башланған Керәүле йылғаһы Күгәрсен яғына сығып, Хоҙайбирҙин ауылы тапҡырында Ағиҙелгә ҡоя. Ошо һыуҙың исеме нимә аңлата? Керәүле - йылғаның борғоланып, уйым-уйым тау араһына кереп китеп, керәкәле-һаҙматлы ерҙәрҙән яңы шишмәләр ҡушып алыуы. Керәүле-Илюшкин ауыл биләмәһе ағинәйҙәре "ғүмер буйы" онотмаҫлыҡ итеп һөйләрлек "Ыуыҙ ҡоймағын тәмләтеү" йолаһын алып килгәйне (баш ағинәй Эльза Васильева). Шул "тәмле" тамашаға, ағинәйҙәрҙең ярышып әйткән һүҙҙәренә тағы ла ҡолаҡ һалайыҡ әле: "Ыуыҙ - һөтимәрҙәрҙең бала тапҡандан һуң әсә имсәгенә төшкән тәүге һөтө. Ыуыҙҙағы витамин, аминокислота, тоҙ, аҡһым ябай һөткә ҡарағанда ун мәртәбә күберәк! Уның бактерияларға ҡаршы көсө бар. Ыуыҙҙы йәш быҙауҙың ашҡаҙаны еңел эшкәртә, әммә артыҡ күп имһә, быҙауҙың ауырыуы ихтимал. Тәбиғәт был яғын да көйләгән - ыуыҙ һөтө аҙ-аҙлап, хатта тамсылап ҡына бүленә. Быҙаулағандан һуң хужабикәләр һыйырҙың ыуыҙын яйлап эйҙереп биҙрәгә һауып ала. Ыуыҙ тәүге өс көндә генә була, артабан һыйырҙың һөтө ҡәҙимге һөткә әйләнә. Ыуыҙ һөтө оҙаҡ һаҡлана, һалҡын һәм ҡараңғы урында ун биш көн торһа ла, шифалы үҙенсәлектәрен юғалтмай. Шуға күрә уны сирле йә йонсоу кешеләргә эсерәләр, бутҡаға, ашҡа ҡушалар, сыр йә эремсек яһайҙар һәм дарыу итеп ашайҙар. Ыуыҙҙа бигерәк тә йәш балаларға, ҡарт кешеләргә кәрәкле матдәләр бар. Һөйәкте, тештәрҙе нығытыу өсөн ыуыҙ һөтө тәҡдим ителә. Ырымы ла бар: "Кем дә кем ыуыҙҙы һанға һуҡмай, уның һаулығы юғала, ыуыҙ һөтөн түгергә йә эткә бирергә ярамай, малдың ҡото китә".\nЫуыҙҙан төрлө ризыҡтар әҙерләнә. Иң киң таралғаны - ыуыҙ ҡоймағы. Һөҙөлгән ыуыҙға йылы һыу өҫтәлә, йомортҡа, он, шәкәр, тоҙ ҡушыла. Барыһы шулай самалап һалына һәм, йылы урында үҙләнеп-ҡабарып сыҡҡас, ҡоймаҡ ҡойоу башлана. Ҡалын суйын табаны еңелсә майлап, ҡоймаҡтың ике яғын да әйләндереп бешерәләр. Элек ут янған оло мейес эсендә ҡоймаҡты әйләндермәй генә бешерә инек, ти өлкәндәр. Ыуыҙға бойҙай, арыш, ҡарабойҙай оно ҡушып бешерәләр. Иң мөһиме, ут талғын һәм тигеҙ булһын, ыуыҙ ҡоймағын көйҙөрөү һис ярамай. Ырымы яман, "һыйырҙың батаһы көйә", тиҙәр. Йәғни һыйыр риза булмай. Мал бәрәкәте китә. Ҡоймаҡ майлап табынға ҡуйыла, уны һәр кем ауыҙ итә. Ыуыҙҙан эремсек, бәлеш, хатта торт бешерелә, ә бутҡаға ҡушылған ыуыҙ айырыуса шифалы ризыҡ һанала. Юҡҡамы ни, ыуыҙҙы юллап-эҙләп йөрөүселәр була. Һәр кем был аштан ҡоро ҡалмаҫҡа тырыша. Ырымы бар: "Кем мохтаж, ыуыҙ ҡоймағы уға барып етергә тейеш. Йәш балалы ҡатындарға, оло йәштәге кешеләргә исемләп бешереп, ыуыҙ ҡоймағын күстәнәс итеп ебәрәләр..." Бына, шул хәтле ырымлаптырып аңлатҡандан һуң, ул ыуыҙ ҡоймағын эҙләп сығып китмәй, нисек түҙәһең?\n...Артабан тамашасыларҙың ҡыҙыҡһыныуын тағы ла арттырып, күңелле көй ишетелде. Илкәнәй ауыл биләмәһе ағинәйҙәре "Килен һөйөү" йолаһын әҙерләгән, улар йәш килендең йөрәгенә үтерлек алғыш-теләктәр әйтте (ойоштороусылар Зөлфиә Араптанова менән Гүзәл Мөхәмәтшина). Шуныһы фәһемле, был һүҙҙәр бөгөн ишетһәң дә һәр кемгә ҡағылышлы, бер ҡасан да иҫкерә торған түгел. Бына шунда бит ул йоланың ҡеүәте: "Ырыу-ырыу балаларың ауыл-ауыл ултырһын, көтөү-көтөү мал-тыуарың урамдарҙы тултырһын..." "Килен һөйөү" - бик боронғо дәүерҙән килгән оло йола. Ҡыҙ кейәү йортона күскәс тә, туй ваҡытында уҡ башҡарыла. Йәш киленгә хөрмәт һәм ышаныс билдәһе, уны туғандарына, ауылдаштарына, ил инәләренә күрһәтеү был күренештең асылы. Теләктәрен теләй-теләй һәр кем киленгә үҙ бүләген - биҙәүестәр, яулыҡ-таҫтамалдар, көнкүрештә кәрәк-яраҡ нәмәләр бүләк итә. Киленсәккә һаулыҡ теләү - иң кәрәге, әммә уны был нигеҙҙә ниҙәр көткәнен, бындағы тәртиптәргә нисек яйлашып китергә кәрәклеген дә әйтергә, ҡолағына төшөрөргә тейеш ҡунаҡтар. Тормошто күргән оло инәйҙәр ауырлыҡтарҙан ҡурҡмаҫҡа, аҡыл менән йәшәргә өндәй. Әле гөрләтеп йәшәп ятҡан урта быуын киленде үткер, ҡыйыу, уяу-аң булырға саҡыра. "Һәр ялтыраған алтын түгел, һәр йылмайған атаң түгел", тип киленде үҙ дәрәжәһен белергә, бөтә кешегә лә ярарға тырышмаҫҡа өндәү ҙә бар. Илкәнәйҙәрҙең был сығышынан күптәр үҙҙәренә фәһем йыйып ултырғандыр. Кемдер үҙенең йәшлеген иҫкә төшөрһә, икенсе берәү ошо теләк-кәңәштәрҙе тотмауы өсөн үкенес тә кисергәндер.\n...Киләһе йола иғлан ителгәс, барыһы ла һиҫкәнде. Шабағыш ауыл биләмәһе ағинәйҙәре "Ҡыҙ бирнәһе йыйыу" тамашаһын тәҡдим итте (баш ағинәй Фәйрүзә Күсәрбаева). Был күренеш шулай уҡ боронғо һәм мәңге лә бөтәсәк түгел. Йәш кешенең донъя көтөргә әҙерләнеүе - иң матур күренеш. "Оло йортҡа ни кәрәк, кесе йортҡа ла шул кәрәк", ти мәҡәл. Ҡыҙының тормошонда файҙаһы тейер әйберҙәрҙе күңеле менән һиҙеп йыя, бирнә һандығын йә сумаҙан тултыра әсәй кеше. Оло йәштәге апай үҙ хәтирәһен теҙә: "Инәйем һандыҡ һатып алды. Бәләкәй генә һандыҡ эсенә тәҙрә селтәре, шаршау һалған, юрған, түшәк, мендәр һалды, аҙаҡ биҙрә, сүмес, таҫтамал да бирҙе. Инәйем шулай ризалатты. Ул һандыҡты мин оҙаҡ тотондом. Инәйем матур тәрбиә бирҙе, эшкә өйрәтте. Иң ҙур бирнә ана шул тәрбиәһе булды..." Икенсеһе ҡушыла: "Ир балаға ла бирнә тейеш. Өй бураттым. Ат, һыйыр, сана, арба - барыһын да йүнәтеп бирҙек улдарыбыҙға. Бирнәһеҙ булмай был тормошта". ...Ошондай донъя һабағы менән тулы кисәләр кемгә оҡшамаһын инде! Тамара ханым ипләп кенә залдағы халыҡҡа күҙ һала. Йотлоғоп ҡарап ултырған ағинәйҙәргә ҡарап ҡыуана, етәкселәргә һәм хәбәрселәргә лә бик оҡшауын күреп ғорурлана, ләкин арала туған телде төшөнмәй, сәхнәләге тамашаны аңламай йонсоп, телефонға текләгән йәштәрҙе күреп эсе боша. Барыбер ултырһындар, барыбер бер аңларҙар, тип өмөтләнә...\n... Юшатыр буйында ятҡан боронғо Аҡһары ауылы ағинәйҙәре "Кейеҙ баҫыу" йолаһын күрһәтмәк булды (баш ағинәй Гөлсөм Сәлихова, ойоштороусы Ғәлиә Мифтахова). Улар һамаҡлап йырлай-йырлай, йөн һалыу, таяҡҡа урау, миндек аша эҫе һыу һибеү һәм тәгәрәтеүҙе һүрәтләнеләр. Аҡ кейеҙҙе ҡасан, кемгә түшәйҙәр, ҡара йөндән баҫылған кейеҙ ниндәй шифаға эйә - быны уйынсылар яҡшы белә булып сыҡты.\n...Көйөргәҙеләге Яҡут ауылы хәҙер телдән төшмәй, тоҙло күле һәм батҡағы менән ул атаҡлы Тоҙ күленән дә файҙалыраҡ, тигәндәр бар. Бәлки, шулайҙыр, бер үк башҡорт еренең тоҙо бит ул. Ә бына яҡуттар тоттолар ҙа "Орсоҡ өмәһен" сәхнәгә сығарҙылар (баш ағинәй Хәмдиә Рәшитова, сәхнәгә әҙерләүсе Рәмзиә Әбйәлилова). Ауылда һәр төрлө мәҙәни саралар булып тора. Орсоҡ өмәһенә йыйылған ағинәйҙәр яҙғы баҡта йөндө иң башта ойоҡ-бейәләйгә етерлек итеп иләп ала, ә кемдер свитер, кемдер йөн сапан бәйләп кеймәк. Ҡайһы берәүҙәр бер ҡулдан тигеҙ генә иләтеп алып, аҫалы балаҫлыҡ әҙерләй. Эш араһында мәрәкәләшеп тә китәләр, моңло йырҙар ҙа ҡушыла. Яҡут ауылынан йәйҙәрен кеше өҙөлмәй. Әллә ҡайҙарҙан быуындары һыҙлап, батҡаҡ шифаһын юллап килгәндәргә йылы йөн ҡушаҡ, көртөй, нәскиҙәр бәйләп тә ҡуяһы бар бит әле. "Яҡуттарым-аҡыҡтарым, тип кенә торам уңғандарҙы, улар - Фәниә Буранова, Әҡлимә Заһитова, Шәүрә Әлибаева, Гөлфиә Әбйәлилова, Айгөл Ғәббәсова - иң әүҙем ярҙамсыларым", - ти ойоштороусы Рәмзиә.\n... Көйөргәҙе үҙәгендәге "Бер осрашыу - бер ғүмер" йыйынында Яҡшымбәттәрҙең "Йолоҡ туйы" йолаһы ла бер тынала геүләп үтеп китте. Уларҙың бик дәртле, сағыу тауышлы йырҙары хәтерҙә уйылып ҡалды.\nТамара Рәшит ҡыҙы ағинәйҙәрҙең ихлас тамашаларына күңеле күл булып, бөтәһенә лә рәхмәт әйтеп бөтә алмай ултырҙы. Көйөргәҙе районы етәксеһе Юлай Ильясовтың да туҡтауһыҙ кинәнеп йылмайыуына ҡарағанда, уның йөрәге лә "бер ғүмерлек" шатлыҡ менән тулы ине. Хужа кешенең ихлас тамашасы була белеүе, кисә тамамланғансы ихтирам менән ҡул сабып залда ултырыуы - шаҡтай һирәк күренеш. Көйөргәҙе хакимиәте башлығы был яҡтан ыңғай етәкселәрҙең береһе. Ул - халыҡ менән халыҡ араһында йөрөп эшләй торғандарҙан.\nТамара ханым ағинәйҙәр менән күптән эшләй, шуға үҙенең йөрәгенән сыҡҡан тағы бер хыял уғының сәпкә тейгәнен һөйөнсөләне: "Беҙҙең ағинәйҙәр - төрлө милләт ҡатын-ҡыҙҙары, - тине ул. - Районда башҡорттарҙың ғына дүрт ырыуы йәшәй: бошман-ҡыпсаҡ, тамъян, бөрйән һәм үҫәргәндәр. Бер халыҡ, бер башҡорт, тиһәк тә, уларҙың холҡ-фиғеле лә, йолалары ла айырыла. Шулай уҡ беҙҙең ағинәйҙәргә татарҙар йәшәгән ауылдар, сыуаштар йәшәгән төбәктәр ҙә ҡушыла. Барыһы ла ағинәйлектең халыҡҡа ни саҡлы кәрәкле һәм алдынғы икәнен күрә һәм эйәрә. Уларҙың ағинәйҙәр менән бергә йөрөгөһө килә. Был насар түгел бит. Кеше яҡшыны таный. Минең хыялым - бөтә милләттәр ҙә башҡорт йолалары менән йәшәһен. Отолмаҫтар ине, билләһи!"\n...Тамаша аҙағында Көйөргәҙе районы "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы етәксеһе ярҙам күрһәткән бағыусылар депутат Розалия Хисмәтуллина, "ЮжУрал Ойл" етәксеһе Зиннур Исхаҡов, Көйөргәҙе һөт эшкәртеү заводы директоры Александр Дьяченко, шәхси эшҡыуарҙар Сергей Савенков, Геннадий Проценко, Вячеслав Гречушкин, Илшат Булатовтарға, баһалама төркөмө ағзалары Фәнит Моратбаҡыев, Юлай Ишмөхәмәтов, Вера Фросина, Мәрйәм Юлдыбаева, Ирина Барановскаяларға рәхмәт һүҙҙәрен юлланы: "Районыбыҙ өсөн бик күп файҙалы эштәр башҡарған ошо шәхестәргә ил рәхмәте, йола рәхмәте, - тине Тамара Рәшит ҡыҙы. - Улар ағинәйҙәр менән һәр ваҡыт бергә. Берҙәмлек - беҙҙең йола. Ошо йоланы тотһаҡ, отолмабыҙ, шәйт!"\nЯҙылған: 03.08.21 | Ҡаралған: 160


Өфө хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Рәмил Хәлимов журналистарҙың һәр һорауына ентекле яуап бирә. Тик уны осрата алырға ғына кәрәк. Мэриялағы матбуғат конференцияһында ул төҙөлөш һәм сетерекле фатир мәсьәләһе хаҡында һөйләне.\nШулай итеп, былтыр Өфөлә 521 мең квадрат метрҙан ашыу\nторлаҡ, йәғни 7581 фатир файҙаланыуға тапшырылған. Унан алдағы йыл кимәленән 11 процентҡа арттырылған. Өфө - Рәсәйҙең иң эре ҡалалары араһында алтынсы урында, ә беҙ\nкүп ҡатлы йорттар тапшырыу буйынса Ҡазандан 16 процентҡа алда барабыҙ. Быйылғы планка 620 мең "квадрат"ҡа күтәреләсәк, ә унан һуңғы бер нисә йылда Өфөлә торлаҡ йыл һайын кәмендә 700 мең квадрат метрға\nИң мөһиме шунда, тине Рәмил Карам улы, әгәр элек ҡала социаль торлаҡ төҙөүгә аҡса бүлмәһә, быйыл иһә 150 миллион һум бирәсәк. Был аҡсаға социаль найм буйынса торлаҡ төҙөләсәк һәм социаль ипотека программаһы бойомға\nашырыласаҡ. "Социаль ипотека" проектында ҡатнашыусы тәүге 150 кеше һайлап алынған. Проектҡа аҙаҡтан ҡайтанан һатыу һәм еңел аҡса табыу хаҡына үҙ фатир мәсьәләһен хәл итергә йыйыныусылар эләкмәһен өсөн, ҡала һайлап алыуға бик ентекле ҡараны, тип билдәләне Хәлимов. Мохтаж булыусылар араһында ундайҙарға урын юҡ! Шуға күрә өфөсә\nсоциаль ипотеканың төп үҙенсәлеге - кредитты тулыһынса түләп бөтмәйенсә тороп, торлаҡ менән эш итә алмау.\nФатирҙары булмаған өфөләргә кем миһырбанлыҡ күрһәтә һуң? Тәүге осорҙа 149 фатирҙы Өфө төҙөлөш компанияһы бирҙе, тағы ла биш мең квадрат метр тирәһе торлаҡты БР Президенты эргәһендәге Торлаҡ төҙөлөшө фонды вәғәҙә итә.\nШулай итеп, баш ҡалала бик тә кәрәкле был программа урынынан ҡуҙғалды.\nӘммә миллионлы ҡалала торлаҡтан тыш мәсьәләләр ҙә етерлек. Рәмил Хәлимов металл гараждарға ҡаршы көрәш башланыуы хаҡында хәбәр итте. Әлегә айырым бер биҫтәлә -\nСипайловола. Унда күп кимәлле ике паркинг төҙөлә, унда льготасылар арендаға урын ала алалар. Тиҙҙән бөтә Сипайловоны тимер ҡумталарҙан азат итәсәктәр - теләгәндәр\nуларҙы Сельский Богородский урамына күсерә ала. Аҙаҡтан Өфөнөң бөтә биҫтәләре тимер гараждарҙан "таҙартыласаҡ".\n- Өфөлә авария хәлендәге йорттар торлаҡ фондының 3,9 процентын тәшкил итә, ә статистиктар раҫлауынса, бер ярым\nпроцент түгел, - тине Рәмил Хәлимов. - Сөнки беҙ барыһын да иҫәпкә алабыҙ.\nХәҙер беҙ балалар баҡсаһына төп йүнәлеш тотабыҙ. Быйыл\nдүрт балалар баҡсаһы төҙөлә башлаясаҡ, әлбиттә, шулай ҙа властар элек төрлө сәбәптәр менән ябылған иҫке балалар баҡсаларын ҡайтарырға маташа. Улар реконструкцияланасаҡ, ҡайһылары, Инорстағы кеүек, мансардалар өҫтәп төҙөп, ҙурайтыласаҡ.


Нестерев исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейында «Егерменсе быуат башындағы рус сәнғәтендә көнсығыш образы» күргәҙмәһе эшләй. Ул БРИКС һәм ШОС илдәре саммиттары айҡанлы асылды. Үҙенсәлекле композицияны ҡарарға Рәсәйҙең мәҙәниәт министры Владимир Мединский менән Башҡортостандың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова ла килде.\nКөнсығыш илһамландыра. Урта Азия ижадсыларҙы үҙенең серлелеге менән һәр ваҡыт үҙенә әйҙәгән. Нестерев исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейында «Егерменсе быуат башындағы рус сәнғәтендә көнсығыш образы» күргәҙмәһендә алтмыш алты картина тупланған. . Быға тиклем Һарытау ҡалаһында эшләгән күргәҙмәнең әле Өфөлә асылыуы осраҡлы түгел. Ул Брикс һәм Шос илдәре саммиттары айҡанлы асылды.\nПавел Кузнецов, Сергей Герасимов, Петре Уткин - күргәҙмәлә утыҙҙан ашыу авторҙың эше ҡуйылған. Картиналар төрлө стилдә эшләнгән. Берәүҙәрҙе Көнсығыштың боронғо хан һарайҙары, мәсеттәре арбаһа, икенселәрҙе йылы яҡтың татлы емештәренә битараф түгел. Картиналарҙа данлыҡлы Сәмәрҡәнд баҙарын һәм хеҙмәт кешеләрен дә күрергә мөмкин.\nБилдәле булыуынса, Көнсығышҡа был авторҙарҙың күбеһенең барғаны ла булмаған. Илдең мәҙәни мираҫын тәшкил итерлек картиналар яҙырға, мәҫәлән, Аристарх Лентуловҡа бер тапҡыр Ҡырымға булып ҡайтыу ҙа еткән, ә Илья Машков ул ваҡытта беҙҙең яҡҡа бик һирәк килеп еткән йылы яҡ емештәрен натюрмортҡа төшөргән.\nБыл картиналар Третьяков дәүләт галереяһында, Көнсығыш халыҡтары сәнғәте дәүләт музейында Мәржәни исемендәге фәнни һәм мәҙәни программаларҙы һаҡлау һәм үҫтереү фондында һәм шәхси коллекцияларҙа урын алған. Күргәҙмәне ойоштороусылар һынлы сәнғәт оҫталарының иң сағыу эштәрен һайлап алған.\nҺәр рәссамдың үҙ ҡарашы. Хыялдағы һәм ысынбарлыҡтағы Көнсығыш - авторҙарҙың бай фантазияһынан тупланған эштәр бер бөтөн булып Урта Азияға сәйәхәткә илтә. Күргәҙмә 1 октябргә тиклем эшләй.


1 Август 2019, 17:06\nТалҡаҫ - Башҡортостандыңданлыҡлы күлдәренең береһе. Балыҡҡа ла бай ул. Тик, атайым әйтмешләй, Талҡаҫтыңкиреләнә торған яғы ла бар.\nМиҫал өсөн, бүтән ерҙә аяҙ булһа ла, бында көслө ел сыға, хатта дауыл ҡуба, ҡышын күҙ асҡыһыҙ буран ҡотора. Балыҡ тотоу менән дә шул уҡ хәл. Бер көн уңаһың, ике көн туңаһың тигәндәй, бер көн яҡшы тотоп ҡайтһаң, икенсе килгәндә бөтөнләй ҡапмауы бар.\nАтайымдың Талҡаҫта ошо балыҡтарҙы тотҡаны бар: аҡбалыҡ (сиг), суртан, алабуға, ҡыҙылгүҙ сабаҡ, ҡарабалыҡ. Бәлки бүтәндәре лә барҙыр, тотоп ҡарамағас, әйтә алмайым, ти ул. Талҡаҫ ни тиклем кире булмаһын, атайым һымаҡ ысын балыҡ ене ҡағылғандар унан барыбер өлөшһөҙ ҡайтмай. Йәйҙең бер йәмле көнөндә лә шулай булды.\nӘсәй, туғандар күмәкләшеп, атайҙың тыуған көнөнә резина кәмә алып биргәйнеләр. Атай ул кәмә менән, өләсәйем әйтмешләй, ҡуян бала тапҡан, ҡуйыр урын тапмаған кеүек ҡыланды. Һуңғы сиктә өйҙөң бер мөйөшөнә тултырып элеп ҡуйҙы уны. Шулай һаҡларға ҡушҡандар. Кәмә ошо килеш ҡышлап сыҡты, уның янына балаларға, шул иҫәптән миңә лә, яҡынларға рөхсәт булманы. Эх, ҡасан йәй етә инде, тип хыяллана инем ул саҡта. Ныҡ итеп кәмәлә йөҙгөм килгәйне.\nУл көндө Талҡаҫҡа иртүк килдек. Балыҡ эҫене яратмай, ти атайым. Кәмәгә тын тултырып, ҡармаҡтарҙы, башҡа кәрәк-яраҡтарҙы унда тейәгәс, йөҙөп киттек. Күл өҫтөндә һиллек. Ара-тирә балыҡ ҡарпығаны тойолоп ҡала. Ишкәк менән идара итеүсе атайым кәмәне күл уртаһындағы утрау тәңгәленә йүнәлтте. Ошо тирәлә сабаҡ ҡармаҡларбыҙ, тине. Әйтеүенсә, былтыр ошо мәлдәрәк утрау янында Йәнбулат ағайым менән сабаҡты һыҙырғандар ғына. Сабаҡ тигәне шул ҡыҙылгүҙ инде. Талҡаҫта туп-тулы улар.\nҠармаҡтарҙы һимеҙ селәүсен менән емләп, сабаҡ ҡармаҡларға ултырҙыҡ. Эргәлә генә суртан балыҡ ҡыуа башланы. Ҡарпыһа, хатта һырты күренеп китә. Эх, йылтырманы алынмаған, тип үкенеп ҡуйҙы атайым, суртанға ҡыҙығып.\nУлтырабыҙ һаман. Иртүк бимазалаған серәкәйҙәр ҙә юғалышып бөттө. Ҡояш та байтаҡ күтәрелде. Ә сабаҡ һаман юҡ. Ҡармаҡты кистән тотоп әҙерләгән сиңерткә менән емләү ҙә файҙа бирмәне. Ғәҙәттә, селәүгә алабуға инәлтмәй ҡаба. Исмаһам, уныһы ла юҡ. Бер нисә тапҡыр урын алмаштырып ҡарау ҙа файҙа бирмәне. Талҡаҫ холҡон күрһәтә ине.\n-Ҡуй, улым, яйлап йыйынайыҡ, - тине атай, ниһайәт, - уңмаған юлды ҡыуып булмаҫ...\nЯр буйындағы һай урынды күмәк балыҡ селбәрәләре һырып алғайны. Үҙҙәре сәтәкәйҙең яртыһындай булыр. Ҡурҡа һалып та бармайҙар. Атайым ишкәк менән һыуҙы ярға табан һирпеп ебәреүе булды, бер-нисәүһе ярға сығып та ятты. Мин тиҙ генә уларҙы сүпләп алдым-унлап бар. Ҡапыл атайым кәмә менән кире тәрәнгә йөҙөп китте, үҙе менән селбәрәләрҙе лә алды. Мин ярҙа тороп ҡалдым. Нимә эшләргә уйлай икән? Бер аҙҙан атай елле генә алабуға һөйрәп сығарҙы. Артабан икенсеһен, өсөнсөһөн, дүртенсеһен... Бына бит ғиллә ниҙә булған! Селәүгә һуҡмаған алабуға селбәрәгә ҡаба. Нисегерәк ҡаба бит әле! Етерлек селбәрә тотоп, аталы-уллы икәү ул көндө алабуға менән биҙрәне тултырҙыҡ. Ҡайтҡас, әсәйҙең һыйыр һауған биҙрәһенә һалып тороп үлсәнем. Бының өсөн әсәйҙән эләгеп тә алды. Бынауындай балыҡ булғанда уныһы бүстәк инде ул. Ай-һай, Талҡаҫ, оҫта балыҡсыға һин дә киреләнмәйһең, киреһенсә, бик йомарт һың икән!


«Нисек түҙә йөрәк?»\nИглин районының «Балҡыш» халыҡ театры Гөлшат Әхмәтҡужинаның ошо исемле пьесаһы буйынса яңы спектакль ҡуйҙы. Премьера Меңйетәр ауылында үтте. Урындағы халыҡ театр коллективы менән яҡшы таныш булғанға, зал ғәҙәттәгесә тулы булды. Тамашасылар борсаҡтары бешмәгән ҡәйнә һәм килен тарихын яратып ҡабул итте.\nӘҫәрҙең төп маҡсаты - кешеләрҙе яҡындарының ҡәҙерен белергә өйрәтеү, ти ижади коллективтың баш режиссеры Гөлшат Ибәтова. Алдағы гастролдәрҙә "Балҡыш"тар был хаҡиҡәтте мөмкин тиклем күберәк кешегә еткерергә ниәтләй.


Йәнтештә ал сәскәләр донъяға йәм сәсәләр - 22 Сентября 2016 - Отдел культуры Хайбуллинского района\nГлавная » 2016 » Сентябрь » 22 » Йәнтештә ал сәскәләр донъяға йәм сәсәләр\nЙәнтештә ал сәскәләр донъяға йәм сәсәләр\n,,Йәшәр өсөн ҡояш, ирек һәм кескәй генә сәскә кәрәк ,,- тигән бөйөк әкиәтсе Ганс Андерсен. Әйе, борон- борондан уҡ сәскәләр тормошобоҙҙоң айырылғыһыҙ юлдашы. Күп кенә сәскәләр символик мәғәнәгә эйә. Сәскәләр донъяға башҡа күҙ менән ҡарарға, яманһыу ваҡытта кәйефте күтәрергә ярҙам итә. Йәнтеш мәҙәниәт йортонда сәскәләр байрамы булып үтте. Иртә менән Мәҙәниәт йортона ҡулдарына матур -матур сәскә гөлләмәләре тотҡан ҡатын- ҡыҙҙар йыйыла башланы.\nЫсынлап та үҙ ҡулдары менән сәскәләр үҫтереп , уларҙан матурлыҡ тыуҙырыусы ҡатын-ҡыҙҙарға һоҡланмау мөмкинме һуң. Кемеһенең генә ишек алдарына күҙ һалма , аллы -гөллө сәскәләр , тирә-яҡҡа нур һибеп, балҡып, матурлыҡ бөркөп ултыралар. Сәскә, гөлдәр үҫтереү өсөндә күп көс, тырышлыҡ кәрәк.Атингән ауылы хакимиәте башлығы Мәүлиҙә Фәйзулла ҡыҙы байрамда ҡатнашыусыларҙы ҡотлап иҫәнлек- һаулыҡ, ғаилә именлеге теләне. Ҡатын- ҡыҙҙар һәр- береһе үҙ гөлләмәләренә исем ҡушҡан. Назарова Гөлнара ,,Мөхәббәт һәм нәфрәт,,, ,, Тыныслыҡ,, исемле ике гөллөмә алып килгән. Ахметова Венера апай ,,Көҙгө матурлыҡ,,, Арсланова Гөлдәр ,, Минең ғаиләм,, , Арсланова Фәниә апай ,.Күңелем биҙәктәре,,, Моталова Мәҙинә апай ,,Ғүмер көҙө,, , Моталова Зөлфиә апай ,,Һөйөү гөлдәре,, Искужина Зилиә ,,Көҙгө мөғжизә,, исемле гөлләмәләре үҙенсәлекле булды.\nБайрамда ҡатнашыусылар сәскәләргә арнап йыр йырланылар. Сәскәләр тураһында йомаҡтар систеләр. ,,Сәскәне эҙләп тап ,, уйынында әүҙем ҡатнаштылар. Байрам бик күңелле, үҙенсәлекле үтте. Барлыҡ ҡатнашыусыларға ла ауыл хакимиәте әҙерләгән бүләктәр тапшырылды. Матурлыҡ бүләк итеүселәргә, тормошобоҙҙо сәскә -гөлдәргә күмеүселәргә ҙур рәхмәттәребеҙҙе еткергебеҙ килә.\nПросмотров: 1300 | Добавил: haibkult | Рейтинг: 0.0/0


19 Октябрь , 08:00\nБыл аҙнала республикала контрастлы көн торошо көтөлә. Синоптиктар күҙаллауынса, уға аҙна уртаһына һалҡын һауа массаһы йоғонто яһаясаҡ. Урыны менән бер аҙ ҡар ҡатыш ямғыр яуасаҡ, республиканың көнсығышында яуым-төшөм көслө булмаясаҡ. Юлдарҙа төндә һәм иртәнсәк боҙлауыҡ көтөлә. Айырым таулы райондарҙа ваҡытлыса ҡар ятыуы көтөлә. Һауа температураһы 21 октябргә ҡарата -2...-7 градусҡа түбәнәйәсәк, урыны менән +2 буласаҡ, көндөҙ иһә 0...+5 градус торасаҡ.\nАҙна аҙағында республика биләмәһенә йылы фронт күсәсәк. Һауа температураһы норманан 4-6 градусҡа юғары буласаҡ.


Өфөлә бөгөнгө драматургия һәм режиссура буйынса IV республика семинар-лабораторияһына заявкалар ҡабул итеү бара. Конкурста пьеса яҙған теләһә кем ҡатнаша ала. Авторҙың тик Рәсәй гражданы ғына булыуы шарт. Тикшереләсәк әҫәрҙәр 1 октябргә тиклем ҡабул ителә. Улар рус, башҡорт һәм татар телдәрендә өс йүнәлештә ҡарала: өлкәндәр өсөн, үҫмерҙәр өсөн пьесалар, балаларға арналған пьесалар. Драмалар 40 биттән ашырға тейеш түгел. Семинарҙы республиканың һәм Рәсәйҙең билдәле театр белгестәре алып барасаҡ.\nТағы ла бер конкурсты Башҡорт дәүләт филармонияһындағы “Ҡыҙыҡ менән Мәҙәк” сатира һәм юмор театры иғлан итә. Уларға башҡорт телендә скетч, интермедия, монолог, диалог формаһындағы ҡыҙыҡ-мәҙәктәр кәрәк. Ижади эштәр 25 октябргә тиклем ҡабул ителә. Еңеүселәргә бүләктәр ҙә вәғәҙәләнгән.\n“Матбуғат донъяһы” нәшриәтендә Нияз Сәлимовтың “Халыҡ сәсәне Вәлиулла Ҡоломбәтов” тигән китабы донъя күрҙе. Баҫма билдәле сәсән һәм мәғрифәтсенең тыуыуына 135 йыл тулыуға әҙерләнгән. Был китапҡа Вәлиулла Ҡоломбәтов яҙып алған Салауат Юлаев шиғырҙары, сәсәндең үҙенең шиғырҙары, йырҙары, ҡобайырҙары һәм әкиәттәре индерелгән. Әҫәрҙәрен ғәрәп теленән филология фәндәре кандидаты Рәшит Аҡкөбәков тәржемә иткән. Хәтерләйек: Вәлиулла Ҡоломбәтов – билдәле яҙыусы Фәрит Иҫәнғоловтың “Арыш башағы” романында төп геройҙарҙың береһе.\nИнтернет донъяһында “Башҡорт википедияһы” тигән проект киң ҡолас алды. Был йәйҙә халыҡ-ара вики-хәрәкәттең башҡорт ирекмәндәре Бөрйән районында “Вики-йәйләү – 2016” эшлекле осрашыуын уҙғарҙы. “Башҡорт википедияһы” – интернет донъяһында заман технологияларына таянып башҡорт теленең ҡулланыу даирәһен арттырыу маҡсатын ҡуя. Вики-семинарҙа башҡортса ҡуйылған белешмә-мәҡәләләрҙең яҙылышы, стиле барланды, йыш ҡабатланған хаталарҙы булдырмау өсөн кәңәштәр бирелде. Әлеге ваҡытта Википедияның башҡорт бүлегендә 36 меңдән ашыу мәҡәлә бар.\nҺуҡырҙар өсөн махсус республика китапханаһында йәш яҙыусы, Ш. Бабич исемендәге премия лауреаты Айгиз Баймөхәмәтов менән осрашыу үтте. Уның “Ҡалдырма, әсәй!” повесы аудиокитап итеп нәшер ителгәйне. Осрашыуҙа автор әҫәрҙең яҙылыу тарихы, геройҙар һәм уларҙың прототиптары тураһында һөйләне. Осрашыуҙа ҡурайсы Руслан Мөлөков башҡарыуында милли көйҙәр яңғыраны.\nӨфө режиссеры Вадим Вәлиуллиндың “Кредит” тигән фильмы Рәсәйҙең ҡыҫҡа метражлы кинолары фестивалендә иң яҡшы сценарий номинацияһында еңеү яуланы. Был фильм “Кинотавр” ҡыҫҡа метражлы конкурсында ла еңгәйне. Кино йәш ҡыҙ тураһында. Ул оҙайлы кредитҡа батҡан, шул ваҡытта уның үлемесле сиргә тарыуы асыҡлана. Үлеп китһәң, страховкаң кредитты ябырға етмәйәсәк, ти уға банк хеҙмәткәре. Шуға һиңә йәшәү өсөн көрәш башларға кәрәк... Ана шулай, туғандарына банк кредитын түләүҙе ҡалдырмаҫ өсөн, ҡыҙ йәшәү өсөн көрәшергә ҡарар итә.\nЯҙыусылар Марсель Сәлимов һәм Лариса Абдуллина Ҡырым республикаһының Белогорск һәм Ялта ҡалаларында осрашыуҙар үткәрҙе. Улар Саки ҡалаһында уҙған “Интеллигентлы миҙгел” тигән әҙәби-музыкаль фестивалдә ҡатнашып, башҡортса һәм русса уҡыған шиғырҙары менән лауреат исеме яуланы. Мар. Сәлимдең “Ҡырым” журналында баҫылған сатирик шиғырҙары уҡыусылар тарафынан йылы ҡабул ителгән. Былтыр Мәскәүҙә әҙиптең Ҡырым тураһында “Тишекле таш” тигән китабы сыҡҡайны.\nИнтернетта, социаль селтәрҙәрҙә хәҙер башҡорт яҙыусыларының сайттары, айырым биттәре, төркөмдәре күбәйә бара. Унда әҙәбиәт буйынса бик күп мәғлүмәт табырға мөмкин. Әйткәндәй, “Ағиҙел” журналының да үҙ сайты һәм төркөмө бар. Яңыраҡ башҡорт әҙәбиәте буйынса тағы бер төркөм – “Башҡортостан әҙәбиәте” тигән бит барлыҡҡа килде. Унда һәр кем инеп, мәҡәлә, шиғыр, фото, видеояҙма ҡуя ала, башҡа яҙмаларға фекереңде белдерергә мөмкин.


Республикала тауҙарҙа ҡар яуа, юл тайғаҡ һәм күреү мөмкинлеге насар // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n15:12, 27 сентября 2021 Йәмғиәт\nРеспубликала тауҙарҙа ҡар яуа, юл тайғаҡ һәм күреү мөмкинлеге насар Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nБашҡортостанда тауҙарҙа ҡар яуа, юл тайғаҡ, күреү мөмкинлеге насар. Синоптиктар вәғәҙә иткәнсә, дүшәмбе, 27 сентябрҙә, республикаға һалҡын атмосфера фронты үтеп инде. Белорет янындағы тауҙарҙа елләп ҡара яуа, асфальт тайғаҡ, яҡшылап күренмәй.\nБыл аҙнала температура төндә -1, -6, көндөҙ +4,+9 градусҡа тиклем түбәнәйә. Өфөлә һауа температураһы көндөҙ +8,+10, төндә +2,+1 градус була.\nТеги: Белорет, ҡар


Башҡортостан ташҡындан зыян күреүселәргә компенсация түләүгә 40 миллион һум аҡса алды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан ташҡындан зыян күреүселәргә компенсация түләүгә 40 миллион һум аҡса алды\n16:06, 9 сентября 2013 Иҡтисад\nӘбйәлил һәм Белорет райондарында ташҡындан зыян күреүселәргә компенсация түләүҙең икенсе этабы Башҡортостанда алдағы ике көндә тамамланасаҡ. Аҡсаларҙы БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының территориаль органдары күсерә.\nБР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат секретары Эльмира Кожаева хәбәр итеүенсә, ташҡындан зыян күргән кешеләргә матди һәм финанс ярҙамы күрһәтеүгә федераль бюджеттан 40 миллион һумдан ашыу аҡса күсерелгән.\nГраждандарҙың ғаризалары буйынса уларҙың банктағы иҫәптәренә аҡсалар 6 сентябрҙә күсерелә башланы. Исемлектәр Әбйәлил һәм Белорет райондары хакимиәттәре менән әҙерләнде һәм Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Идаралығы менән раҫланды.\nФедераль бюджеттан бер тапҡыр бирелә торған матди ярҙам бер кешегә 10 мең һум күләмендә түләнә, әммә бер ғаиләгә 50 мең һумдан ашыу аҡса бирелмәй.\nМөлкәтен өлөшләтә юғалтҡан һәр кешегә финанс ярҙамы 50 мең һум күләмендә билдәләнгән.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, сентябрь башында Башҡортостанда 2013 йылдың авгусында ташҡындан зыян күреүселәргә бер тапҡыр матди ярҙам түләүҙең беренсе этабы тамамланды. Был маҡсаттарға республика бюджетынан 18 миллион һумға яҡын аҡса бүленде. Республика бюджетынан компенсация күләме һәр кешегә 5 мең һум тәшкил итте, әммә бер ғаиләгә 25 мең һумдан ашыу аҡса түләнмәне.\nБашҡортостанда йәмғеһе 3609 кеше һәм 1123 хужалыҡ ташҡындан зыян күргән.\nТеги: ташҡын,ғәҙәттән тыш хәл,социаль яҡлау


Төркиәнең Рәсәйҙәге илсеһе Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең һәйкәлен барып ҡараны // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n13:41, 24 января 2020 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2020 йыл, 24 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\n23 ғинуарҙа Өфөлә Төрөк Республикаһының Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы илсеһе Мәхмәт Самсар һәм Төрөк Республикаһының Ҡазандағы Генераль консулы Исмет Эрикан Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең һәйкәлен барып ҡараны.\nМостай Кәрим исемендәге фонд директоры, шағирҙың ҡыҙы Әлфиә Кәримова һөйләүенсә, Мостай Кәрим күп кенә төрөк яҙыусылары һәм шағирҙары менән дуҫ булған.\n«Мәскәүҙә ул бөйөк төрөк шағиры Назим Хикмәт менән танышҡан, — тип билдәләне Әлфиә Мостай ҡыҙы. — Мостай Кәрим Төркиәгә тәүге тапҡыр 1966 йылда үҙенең дуҫы Константин Симонов менән барған. Шул ваҡыттан бирле уны танылған төрөк сатиригы Азиз Несин, яҙыусы Орхан Кемаль менән тығыҙ дуҫлыҡ ептәре бәйләгән. Ул яҙыусы Суад Дервишты яҡындан белгән, рәссам Ибраһим Балабан менән дуҫ булған. Дуҫы Невзат Устюн уның шиғырҙар китабын тәржемә иткән һәм атайым төрөк уҡыусылары араһында билдәлелек яулаған».\nМостай Кәримдең шиғри йыйынтыҡтары Төркиәлә лә бер нисә тапҡыр нәшер ителгән, тип өҫтәне ул.\n23 ғинуарҙа Өфөлә Мәхмәт Самсарҙың Башҡортостан башлығы Радий Хәбиров менән эшлекле осрашыуы уҙҙы. Унда Исмет Эрикан да ҡатнашты. Яҡтар иҡтисадтың һәм социаль өлкәнең төрлө тармаҡтарында берлектәге проекттарҙы ғәмәлгә ашырыу мөмкинлектәрен тикшерҙе.


Театр төнө-2016 тамашасыларға мауыҡтырғыс дүрт маршрут тәҡдим итә // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nТеатр төнө-2016 тамашасыларға мауыҡтырғыс дүрт маршрут тәҡдим итә\n17:33, 6 сентября 2016 Мәҙәниәт\nТеатр төнө-2016 тамашасыларға мауыҡтырғыс дүрт маршрут тәҡдим итә Фото: Олег Яровиков\n27 сентябрҙә республикала «Театр төнө» уҙа. Яңы ижад миҙгеле алдынан изге йолаға әүерелгән осрашыу был юлы ла мәҙәни сараларға бай булмаҡсы.\nТамашасылар өсөн театрлаштырылған тамашалар, оҫталыҡ дәрестәре ҡаралған, шулай уҡ улар Рәсәй киноһы йылының «ҡыҙыл келәмдәрен», урам театрҙарының уйындарын баһалай, клип төшөрөүҙә ҡатнаша ала. Кескәй театр һөйөүселәрҙе әкиәттәр һәм анимация программалары көтә.\nАкцияға Өфө, Стәрлетамаҡ, Салауат, Сибай һәм Туймазы ҡалаларынан 20-нән ашыу коллектив йәлеп ителгән. Быйыл ойоштороусылар бер нисә тематик маршрут тәҡдим итә. Улар бер кистә бер нисә майҙансыҡта булырға мөмкинлек бирә.\nТамашасылар иғтибарына «Яратҡан үҙәк» (йәйәүле маршрут), «Балалар ҡалаһы» (кескәйҙәр өсөн), «Ҙур ҡала» (Рус драма театрынан Башҡорт драма театрына тиклем) һәм «Колорит» (башҡорт һәм татар телдәрендәге спектаклдәр) маршруттары ҡаралған.\n«Яратҡан үҙәк» йәйәүле экскурсиянан тыш, бөтә маршруттар өсөн бушлай автобустар йөрөйәсәк. Тулыраҡ мәғлүмәт thnight.ru сайтында бирелгән.


Республиканың төп телеканалында халыҡ-ара «Аҡбуҙат» милли һәм этник кино фестивале фильмдары\nКинотаҫмалар шәмбе Башҡортостан юлдаш телевидениеһында күрһәтелә башлай. Тамашасылар иғтибарына иң беренсе әзербайжан режиссеры Шамил Алиевтың «Степняк» нәфис фильмы тәҡдим ителә.\nФестивалдә ҡатнашҡан картиналарҙы хоккей булмаған һәр шәмбелә көндөҙгө сәғәт дүрттә ҡарарға мөмкин. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Халыҡ-ара фестиваль Өфөлә ноябрҙә үткәйне. Унда Куба, Иран, Ираҡ, Германия, Болгария һәм башҡа илдәрҙең кино оҫталары ҡатнашты. Конкурста 33 этник фильм һынау тотто, ун эш бәйгенән тыш үтте.


Хөрмәтле сығарылыш класс уҡыусылары, ата-әсәләр, уҡытыусылар!\nҺеҙҙе “Һуңғы ҡыңғырау” байрамы һәм уҡыу йылы тамамланыу менән ысын күңелдән ҡотлайбыҙ!\nҠыңғырау сыңы моңло ла, шатлыҡлы ла. Ул ғүмерҙең иң саф, иң наҙлы, ғәмһеҙ сағы - баласаҡ, мәктәп менән хушлашыу мәле һәм тәүге тапҡыр оло тормошҡа аяҡ баҫыуҙы хәбәр итә. Онотолмаҫ иҫтәлектәрҙе, ҡәҙерле хәтирәләрҙе иҫкә төшөрә. Моңло ҡыңғырау тауышын уҡыу дәүерендә һеҙ меңдәрсә тапҡыр ишетһәгеҙ ҙә, бөгөн яңғырай торғаны береһенә лә оҡшамаған.\nОфоҡтарығыҙ киң, атыр таңдарығыҙ тыныс, киләсәгегеҙ яҡты, саф, аяҙ булһын! Юлдарығыҙ йәйғор нурындағы төрлө-төрлө аллы-гөллө нурҙар менән яҡтыртылһын! Һеҙ – тормоштоң иң мөһим, иң онотолмаҫ тәүге баҫҡысы алдында. Дәүләт имтихандарын уңышлы тапшырып, үҙегеҙ теләгән юғары уҡыу йорттары студенттары булып, районыбыҙға кәрәкле һөнәр эйәләре булыуығыҙҙы теләйбеҙ.\nҠатмарлы ла, оло ла тормош юлына ҡурҡмайынса, ҡаушамайынса аяҡ баҫығыҙ, ҡуйған маҡсаттарығыҙға ирешегеҙ. Һеҙгә ныҡлы һаулыҡ, тырышлыҡ, сабырлыҡ, бәхетле киләсәк һәм барлыҡ хыялдарығыҙҙың тормошҡа ашыуын теләйбеҙ! Ҡайҙа ғына йәшәһәгеҙ ҙә, ниндәй һөнәр кешеләре булһағыҙ ҙа ысын кешеләр булып ҡалығыҙ, күңелегеҙ саф, ниәттәрегеҙ изге булһын!\nИзге теләктәр менән “Йәнтөйәк”тәр!