Өфөлә 2000 ағас ултыртыласаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә 2000 ағас ултыртыласаҡ\n16:03, 31 октября 2011 Йәмғиәт\nШишәмбе, 1 ноябрҙә, Өфөлә «Башҡортостан сәскәләре» асыҡ акционерҙар йәмғиәте биләмәһендә 2000 ағас ултыртыласаҡ. Акцияны Өфө халҡының инициативалы төркөмө ойоштора.\nАғас ултыртыуҙа һәр кем ҡатнаша ала. Тәбиғәтте һаҡлау хәрәкәте активистары Дуҫлыҡ монументы эргәһендә 10.00 сәғәттә йыйыласаҡ. Акция үткәреү урынына уларҙы махсус автобус алып барасаҡ.\n«Башинформ» агентлығына иртәгә үтәсәк экологик акцияла ҡатнашыусыларҙың береһе — «ЭКА» йәмәғәт ойошмаһының төбәктәге етәксеһе Гүзәл Латыпова хәбәр итеүенсә, үҫентеләрҙең барыһын да Өфөнөң Коммуналь хужалыҡ һәм төҙөкләндереү идаралығы биргән.\nТеги: йәшелләндереү, экология


Саммиттарҙа ҡатнашыу өсөн бер нисә минут элек Ҡытай Халыҡ Республикаһы рәйесе Си Цзиньпин Өфөгә килде\nАзия иле лидерын Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡаршы алды.\nҠытай Халыҡ Республикаһы беҙҙең төбәк өсөн эшмәкәрлектең күп тармаҡтарында ышаныслы сауҙа партнерҙарының береһе булып тора. Иҡтисад тураһында һүҙ йөрөткәндә, Ҡытай менән Башҡортостан араһындағы тауар әйләнеше 700 миллион долларға еткән тиерлек. Ҡытай компаниялары Башҡортостанда күптән билдәле. Ҡытайҙың «Хуавэй» компанияһы элемтә сараларын сығарыу буйынса берлектәге тәүге предприятиены 20 йыл элек үк асҡан. Был яҡтан байтаҡ тәжрибә тупланған. Хәҙер Ҡытай Халыҡ Республикаһы провинциялары менән мөнәсәбәттәр әүҙем үҫешә. Бөгөн тиҫтәнән ашыу берлектәге инвестиция проекттары ғәмәлгә ашырылыу кимәлендә, уларҙың алдағы ике-өс йылда эшләй башлауы ихтимал. Улар араһында - Ишембайҙың «Ишсталь» предприятиеһында йылына 300 мең тонна металл етештереү ҡеүәтенә эйә ҡорос прокаты заводын, «Чжонгэ Импорт Экспорт Трэйд» компанияһы менән берлектә сауҙа-логистика үҙәген төҙөү, «Хайчен Нефтемаш» компанияһы менән бергә нефть-газ ҡорамалдарын етештереү. Шулай уҡ агросәнәғәт һәм фәнни-техник өлкәләрҙә бер нисә проект әҙерләнә. Былтыр көҙ шулай уҡ Ҡытайҙа Башҡорт балы магазины эшләй башланы.


Йыр-моңло белем һуҡмағы\n19 Апрель 2019, 11:42\n2019 йыл Өфө урта махсус музыка колледжының Сибай филиалы уҡыусылары өсөн айырыуса уңышлы башланды. 20 марттан 29 мартҡа тиклем Өфөлә уҙғарылған Бөтә Рәсәй «Йәш таланттар» АРТ-проект-конкурсында 4-се класс уҡыусыһы Даян Сәмәрханов I дәрәжәле лауреат исемен алған. 13-14 апрелдә баянда оҫта уйнаусы Даянға тағы ла бәхет йылмайған. Ул Магнитогорск ҡалаһында үткәрелгән V Халыҡ-ара «Бах яҙы» конкурсында Гран-при яулаған. Даян—Баймаҡ ҡалаһынан. Ул Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы Нур Ҡазыхан улы Ҡаһарманов етәкләгән «Баян» класында белем ала.\n«Фортепиано» класында уҡыусы Юлиә Йә-ғәфәрова менән Руфина Ишмырҙина ла уңышҡа ирешкән. Юлиә Силәбелә уҙғарылған «Урал әкиәте» Бөтә Рәсәй конкурсында һәм Өфөлә үткәрелгән С.Хәмиҙуллина исемендәге төбәк конкурсында III дәрәжәле лауреат исемен яулаһа, «Бах яҙы» V Халыҡ-ара конкурсында дипломант булған. Руфина «Бах яҙы»нан III дәрәжәле лауреат исемен алып ҡайтҡан. Ҡыҙҙарҙың уҡытыусыһы Нәйлә Владимировна Моратова йәш таланттарҙың уңыштарына һөйөнөп бөтә алмай. Ирек Радик улы Мырҙабулатовтың уҡыусыһы Динә Таулыҡаева ошо уҡ конкурста флейта буйынса III дәрәжәле лауреат исемен алыуға өлгәшкән. Бер юлы «Флейта» һәм «Фортепиано» класстарында белем алыусы 1-се класс уҡыусыһы фортепианола оҫта уйнауы менән барыһын да таң ҡалдырып мәртәбәле конкурстың дипломанты була. Уны был конкурсҡа уҡытыусыһы—Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы Нәйлә Мәғдән ҡыҙы Иманова әҙерләгән. Йәш музыканттарға кләсәктә яңынан-яңы үрҙәр теләп ҡалабыҙ.\nҺүрәттә: «Бах яҙы»\nV Халыҡ-ара конкурсы еңеүселәре уҡытыусылары Н.В.Моратова һәм Н.Ҡ.Ҡаһарманов менән.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЯҘ ЯҘЛЫҒЫН ИТЕР - ҠАР ТАУҘАРЫН ИРЕТЕР - 2016 - Мәҡәләләр\nАпрель, йәғни алағарайҙа, аҡ һыйыр тороп китер, ҡара һыйыр ятып ҡалыр. Аҡман-тоҡман быйыл холҡон күрһәтеп алған ҡайһы бер райондарҙа, бигерәк тә Хәйбулла, Баймаҡ яҡтарында, аҡ һыйыр бер аҙ тотҡарланыр, моғайын. Сөнки Ҡыш бабайҙың китергә теләмәй тартҡылашыуы һөҙөмтәһе тиҙ генә оноторлоҡ булманы: ҡар буралары өйҙө, юлдарҙы, хатта тотош ауылдарҙы күмеп китте, күпме кеше зыян күрҙе.\nБер яҡтан, бөгөнгөбөҙгә ныҡ ҡына һынау ҙа булды был: ауылдарҙың стихияға ҡаршы торорлоҡ, уның эҙемтәләре менән көрәшерлек бер ниндәй техникаһыҙ тороп ҡалғанлығын күрһәтте ул. Төпкөлдәрҙәге тораҡ пункттарында ғына түгел, хатта район үҙәктәре урамдары ла йөрөрлөк булманы буран һуңынан. Элек, ярай ҙа, колхоз-совхоздарҙа, МТС-тарҙа, башҡа эре предприятиеларҙа ҡеүәтле техника берәмектәре ҡар баҫҡан юлдарҙы төнө буйы ялт иттереп таҙартып ҡуя ине... Әле Урал аръяғына хатта хәрби подразделениенан килеп еткән ярҙамсы техникалар ҙа боҙолоп ултырған, имеш, тиҙәр. Сөнки ямғыр ҡатыш яуған ҡар, туңдырып ебәргәс, тотошлайы менән боҙло ҡоршауға әйләнеп ҡатҡан. Ошоларҙы уйлаһаң, тормошобоҙҙоң әллә ни саҡлым нескә урындары, һаҡлауһыҙ-яҡлауһыҙлыҡтары күҙгә асыҡ салына. Тәбиғәт бер туҡтауһыҙ һабаҡтар биреп торһа ла, кеше тигәнең барыбер ҙә тормош хәүефһеҙлектәре дәрестәрен тейешенсә үҙләштерә алмай, стихия менән күҙмә-күҙ осрашҡанда - ярҙамһыҙ, ярым-яңғыҙ... Апрелдә тағы бер һынау көтә беҙҙе - ташҡынға әҙер булырға кәрәк. Әлегесә, уйламағанда, көтмәгәндә килеп баҫмаһын, тиһәк, ҡаза ауылдарыбыҙҙы бөлдөрмәһен - һиҙгер һәм дә өлгөр булайыҡ, йәмәғәт! Ә тормош бер нигә ҡарамай алға елә, яҙ яҙлығын итә - ауыҙ йырып, 1 апрель килде бына. Бирһен Хоҙай, Көлкө көнө, Ҡоштар көнө менән башланған ай йылмайыуҙарға, күңелле, күркәм ваҡиғаларға, йыр-моңдарға бай булһын, тип теләйек, сөнки алағарай ҙа матур ғына иҫтәлекле көндәрҙән тора.\n2 апрелдә генә лә, мәҫәлән, бер юлы өс ваҡиға билдәләнә: Геологтар көнө, Халыҡтар берҙәмлеге көнө һәм Халыҡ-ара балалар китабы көнө. Шул уҡ мәлдә сәләмәтлекте ҡайғыртып алыуға ла форсат тыуа - 7 апрель - Бөтөн донъя һаулыҡ көнө. Кешелек хәтерендә ихлас йылмайыуы менән мәңгелеккә ҡалған Юрий Гагариндың тарихта беренсе булып асмандарға ашыуына ла 55 йыл үтеп киткән. Шул көндән алып 12 апрель - Бөтөн донъя авиация һәм космонавтика көнө булараҡ билдәләнә. Мәҙәниәт көнөнөң (15) һәйкәлдәр һәм тарихи урындарҙы (18) һаҡлау бурысы менән туранан-тура бәйләнеше барлығы бәхәсһеҙ ҙә аңлашыла, ләкин тап ана шул объекттарҙың әленән-әле вандализмға дусар ителеүе - заманыбыҙ ғибрәттәренең иң яманы. Ошо көндәрҙән һуң килгән Яҙғы мәрхәмәтлек аҙнаһы (18-24) әлеге яуызлыҡ күренештәренә ҡаршы көрәшә алмаған хәлдә лә, Умырзаялар көнөнә (19) был аҙналыҡтың туранан-тура мөнәсәбәте бар."Ҡыҙыл китап"та ғына ҡалып килгән был яҙ сәскәләрен һәм, ғөмүмән, тәбиғәткә ҡарата миһырбанлылыҡ тәрбиәләү аҙналыҡ эш кенә булмаһа ла, шул ваҡыт эсендә лә әллә күпме файҙалы ғәмәлдәр башҡарырға була. Ә бына 21-е көнө байрамдары билдәләнәсәк Урындағы үҙидаралыҡ органдарының вәкәләттәре һәм, тимәк, мөмкинлектәре ифрат ҙур булһа ла, ниндәйҙер өлкәлә, бигерәк тә урындарҙа халыҡ тормошон көйләү, еңеләйтеү, сәләмәтләндереү йәһәтенән әллә ни әүҙемлектәре һиҙелмәй. Ер-Әсәбеҙ ҙә (был көн 22-һе) кеше хәстәрлегенә, яҡынайтып әйткәндә, әлеге шул урындарҙағы үҙ идаралыҡ органдары хәстәрлегенә бик тә мохтаж икәнлекте лә беләбеҙ.\nБөгөнгө халыҡ-ара хәлдәр көсөргәнешен йомшартып ебәреүсе бер көс кәрәк. Ә кем булыр ине һуң бындай көс? Минеңсә, бындай миссия йәштәр ҡулынан килер ине, моғайын! 24 апрель - Йәштәрҙең халыҡ-ара теләктәшлек көнө тигән дата шундай уйға һала. Донъя йәштәре бөгөн ни менән мәшғүл икән? Улар, моғайын да, бөтөн прогрессив һәм позитив көстәрҙе берләштереп, ҡапма-ҡаршылыҡлы "төйөндәр"ҙе сисеүгә булышлыҡ итеп, ихтимал, тыныслыҡ илселәре була алыр ине. Тик йәштәр тауышы ишетелмәй бөгөн, күрәһең, улар башкөлләй виртуаль киңлектә йәшәй, донъя хәлдәрендә эштәре юҡ. Әйткәндәй, сәйәсәттә уртаҡ телгә килергә беҙгә Туғанлашҡан ҡалалар көнө (27) лә ярҙамға килә алыр ине. Юғиһә, үҙ-ара ярҙам һәм теләктәшлек тигән төшөнсәләр ҡәҙерен кешелек бәлә-ҡазаға тарығанда ғына иҫкә төшөрөүсән. Ана шундай һәләкәттәрҙең иң яманы булған Чернобыль фажиғәһенә 30 йыл тулған көн (26) саманан тыш шашынған Украина нацистарын бер аҙ аңдарына килтерер, айбындырыр, бәлки?.. Был һәләкәтте бөтөрөү эшендә 600 меңләп кеше, шул иҫәптән, Башҡортостандан да, ҡатнашып, уларҙың күбеһе ваҡытынан алда был донъя менән хушлашты, ҡалғандары нурланыу сиренән яфа сигә.\nЙәмле яҙ айында башҡорттоң ике зыялыһы - мәғрифәтсе-шағирҙары донъяға килгән. Йәмәғәтселегебеҙ Ғарифулла Кейековтың (1861-1918) тыуыуына - 155, Сафуан Яҡшығоловтың (1871-1931) тыуыуына 145 йыл тулыуҙы билдәләйәсәк. 16-һы - телсе-ғалим Әкрәм Бейешевтың (1926-2003) тыуыуына - 90 йыл. Ошо уҡ айҙың 10-ында 80 йәше туласаҡ күренекле ғалимдарыбыҙҙың береһе - тупраҡ белгесе, биология фәндәре докторы, профессор, фән өлкәһендә БР Дәүләт премияһы лауреаты Әсғәт Моҡатановты тыуған көнө һәм данлы юбилейы менән ҡотлайбыҙ!\nЯҙылған: 04.04.16 | Ҡаралған: 990


Ғаилә ныҡлы булһа, ярты быуаттың үткәне лә һиҙелмәй | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Ғаилә ныҡлы булһа, ярты быуаттың үткәне лә һиҙелмәй\nҒаилә ныҡлы булһа, ярты быуаттың үткәне лә һиҙелмәй\nМәләүез ЗАГС бүлеге хеҙмәткәрҙәре 50 йыл бергә йәшәгән ун бер ғаилә хөрмәтенә матур байрам ойошторҙо. Юбилярҙар араһында гәзитебеҙҙе уҡыусы Гөлниса Райманова менән Янғыбай Мәткәримовтар ҙа бар. Һыртлан ауылында тыуып-үҫкән, тормош кәртәләрен ғорур атлаған апай менән әңгәмәбеҙ. “20 йәштә генә ике улымды ҡосаҡлап, тол ҡалдым. Колхозда аҡса юҡ, өс йыл йәшәгәс, атай тупһаһына кире ҡайттым. Ул ваҡытта паспорт алыуы ла ҡыйын була торғайны. 1965 йылда Мәләүез шәкәр заводына йөк бушатыусы булып эшкә килдем. Ҡышын жом тейәлгән вагон эләкһә, туңған сөгөлдөрҙө соҡой-соҡой йән ҡалмай торғайны. Ауылда һауынсы булдым, элек бит “трудоден”гә эшкә сыға торғайныҡ. Көҙөн уңһа, бер эш көнөнә бер килограмдан иген бирәләр ине. Беҙҙең быуын иңенә төшкән ауырлыҡ холоҡ-фиғелебеҙҙе сыныҡтырҙы, көслө булырға өйрәтте. Ҡаланың тимер-бетон ҡоролмалар заводында хаҡлы ялға сыҡҡансы эшләнек.\nБуласаҡ тормош иптәшем Янғыбай - сығышы менән Үзбәкстандың Гөллән ҡалаһынан, йәштән йәтим ҡалғас, берәүҙәргә эйәреп, беҙҙең яҡҡа килеп сыҡҡан. Никах күктә ярала, тиҙәр. Өйләнешкәс уның тыуған яғында тороп ҡайттыҡ. Гөлнара, Гөлнур исемле ҡыҙҙарыбыҙ тыуҙы. Аллаға шөкөр, Ғәли менән Нурислам улдарымды ла ҡартым ҡаҡманы, ситкә типмәне. Үҙе лә атай-әсәйемде үҙенекеләй ҡабул итте. 10 ейән-ейәнсәребеҙ бар. Балалар яҡын йәшәгәс, тормошобоҙ йәнле, йәмле. Көнөбөҙ улар менән телефон аша хәбәрләшеүҙән башлана. Шылтыратып хәл белешһәләр, атҡа атланғандай ҡыуанабыҙ.\nБөгөн йәштәрҙең ғаилә ҡорорға ашыҡмауҙарына аптырайбыҙ. Бергә тороу ҡағиҙәләре бик ябай: бер-береңде тыңлап, юл ҡуйып йәшәү - иң мөһиме! Үҙ ғорурлығыңды бер аҙ тыйып, иптәшеңдең һүҙен тыңларға кәрәк,”-тип йәш быуынға кәңәш бирҙе. Гөлниса апай һүҙҙәренә ҡолаҡ һалыу мотлаҡ. Ысынлап та , ғүмер көҙөңә пар ҡанатың менән инеү, ейәндәр ҡыуанысын парлап татыу - оло бәхет.\nӘҡлимә ИМАМОВА әңгәмәләште.


4 Декабрь 2020, 01:15\nМәләүез ҡалаһында шундай мәктәп бар: унда балалар илһөйәрлек рухында тәрбиәләнә. Ул – Кинйә Арыҫланов исемен йөрөткән 9-сы башҡорт гимназияһы. Ҡала белем биреү учреждениелары араһында иң йәше ул 1997 йылдың 28 февралендә асыла. Тәүге көндәрҙән үк матур традициялары барлыҡҡа килгән белем усағы башҡорт балаһын үҙ туған телендә матур, таҙа, аңлы һөйләшергә, аралашырға өйрәтеү, Тыуған илен, туған телен яратҡан илһөйәр-телһөйәрҙәрҙе тәрбиәләү маҡсатын бойомға ашырып, Рәсәй, республика мәғариф ойошмалары араһында үткәрелгән төрлө конкурстарҙа, номинацияларҙа юғары һөҙөмтәләргә өлгәшеп, ныҡлы аҙымдар менән алға барыуын дауам итә. 2007 йылда гимназия эргәһендә 120 уҡыусы өсөн интернат асылды. Был учреждение райондың һәләтле балаларын мәктәпкә йәлеп итеү өсөн тағы бер аҙым булды. Белем биреү ойошмаһының өлгәшелгән уңыштары бихисап, билдәләгән маҡсаттары ла етди. Гимназия директоры Ләлә Рафиҡова менән әңгәмәбеҙ шул хаҡта.\n- Ләлә Хәниф ҡыҙы, республика, Өфө белем усаҡтарынан ҡалышмайһығыҙ һәм төрлө уңыштар яулап тораһығыҙ. Гранттар алыу, иң яҡшылар иҫәбенә инеү тәжрибәгеҙ менән уртаҡлашығыҙ әле.\n- Һәр уңыш һәм еңеү артында, һис шикһеҙ, педагогия коллективының, ата-әсәләрҙең, уҡыусыларҙың берҙәм тырышлығы, тығыҙ хеҙмәттәшлеге һәм тынғыһыҙ хеҙмәте ята. Ошо “өс таған”дың береһе генә ситкә янтайһа ла, юғары күрһәткескә өлгәшеп булмаясаҡ. Әгәр ҙә ошо берҙәмлек, бер-береңде аңлап, ярҙам итеп эшләмәйһең икән, бер ниндәй һөҙөмтәгә өлгәшеп булмай. Бер ғаилә булып, бер маҡсат менән янып эшләгәндә генә уңышҡа ирешеү мөмкин. Был – беренсенән.\nИкенсенән, педагогия коллективының белемле, тәжрибәле һәм эшкә һәләтле булыуы шарт. Был йәһәттән, гимназияла үҙ эшен яратҡан, фәненең бөтә нескәлеген белгән уҡытыусылар тупланған, тип әйтер инем. Тап улар һәләтле балаларҙы асыҡлай, уларҙы артабан үҫтереү өҫтөндә эшләй, уҡыусыларында фәнни-тикшеренеү эшенә ҡыҙыҡһыныу тәрбиәләй.\nӨсөнсөнән, матди-техник базаны нығытыу, юғары һөнәри кадрҙар, иң яҡшы тәжрибә һәм яңы технологиялар ҡулланыу юғары һөҙөмтәләргә эшләргә булышлыҡ итә.\n- Гимназияла уҡыусылар ниндәй йүнәлештәр буйынса белем ала? Бөгөн һәм киләсәктә тағы ниндәй йүнәлештәр актуаль буласаҡ, ошоға ярашлы һеҙҙә үҙгәрештәр көтөләме? Уҡыусыларығыҙ ниндәй вуздарҙы һайлай?\n- Мәғариф системаһы алдына йылдан-йыл яңы бурыстар ҡуйыла һәм улар дөйөм көс менән уңышлы ғәмәлгә ашырыла бара. Гимназиябыҙ заман менән бергә атлай: инновацион технологиялар уңышлы ҡулланыла. Яңыса белем биреү, тәү сиратта, фән-техника үҫеше, мәғлүмәт-компьютер технологияларының, шулай уҡ илдең фәнни-техник көсө үҫеше менән бәйле. Шуға күрә беҙ йәш быуындың үҙенең күңеленә ятҡан да, шулай уҡ йәмғиәткә кәрәкле һәләтте лә үҫтереүгә ҙур иғтибар бирергә тейешбеҙ. Һәр дәүерҙә заман талаптарына яуап бирә торған һөнәри белемле, юғары квалификациялы белгестәр әҙерләү - иң мөһим мәсьәләләрҙең береһе булып торҙо. Шуға күрә беҙ бер нисә йүнәлеш буйынса белем бирергә тырышабыҙ. Бөгөн мәктәптә балалар физика-математика, химия-биология, социаль- иҡтисади йүнәлеш буйынса белем ала. Һәр профилле йүнәлеште үҙ эшенең һөнәрмәндәре етәкләй. Педагогтар уҡыусыларҙы төрлө кимәлдәге конкурстарға, фәнни-ғәмәли тикшеренеү эштәренә йәлеп итәләр, уңыштар яулайҙар. Башҡорт телен төплө өйрәнеү йүнәлеше иһә гимназиябыҙҙың төп профиле тиһәң, бер ҙә арттырыу булмаҫ. Мәктәптә ойошторолған бөтә саралар ҙа башҡортса үтә. Был тәңгәлдә маҡсаттарҙы тормошҡа ашырғанда уҡыусыларҙың тел өйрәнеүгә мөнәсәбәте үҙҙәренең ата-әсәһенә, йәшәгән мөхитенә лә бәйле булыуы билдәләнде. Башҡорт филологияһын, журналистикаһын, шулай уҡ башҡорт һүҙ сәнғәте, мәҙәниәтен үҙ эсенә алған уҡыу йорттарын һайлаған уҡыусыларыбыҙ күп. Үткән уҡыу йылында ғына бер нисә уҡыусыбыҙ башҡорт филологияһына уҡырға инде. Техник, медицина һәм хәрби вуздарға ингән гимназистарыбыҙ ҙа байтаҡ.\n- Мәғариф өлкәһендә яңылыҡтар, үҙгәрештәр йыш булып тора. Был бөгөнгө белем усағының етәксеһенә проблемалар ҙа өҫтәйҙер, шул уҡ ваҡытта ниндәйҙер шәхси сифаттарына ла талаптар ҡуя. Һеҙгә ниндәй талаптарға яуап бирергә, ниндәй мәсьәләләрҙе хәл итергә тура килә?\n- Бөгөнгө белем биреү системаһындағы бөтә яңылыҡ иң беренсе мәктәп директоры аша үтә. Быйылғы йыл айырыуса иҫтә ҡалырлыҡ булды. Коронавирус инфекцияһы таралыу хәүефенә бәйле мәғариф өлкәһендәге үҙгәрештәргә яраҡлашырға тура килде. Гимназияны ремонтлау, балаларҙы туҡландырыу, ашхана эшмәкәрлеге, интернат - бөтә хужалыҡ эштәре, документ әйләнеше менән эш итеүгә, уҡыу-уҡытыуҙы тейешенсә ойоштороу, бөтә нәмәне контролдә тотоуға пандемия осоронда уҡытыусылар, уҡыусылар ауырымаһын өсөн бөтә шарттарҙы булдырыу бурысы өҫтәлде. Тиҙ үҙгәреүсән заманда яңылыҡтар менән танышып өлгөрөргә, йәғни мәғлүмәтле булыу кәрәк. Бер көн артта ҡалһаң, биш көн йүгерерһең, тигән әйтем бар халҡыбыҙҙа. Бөгөнгө шарттарҙа иһә мәктәп директоры бер сәғәткә өлгөрмәһә, уға ун көн йүгерергә, күп уҡырға, белергә тура килә. Мәскәү ойошторған ойошма етәксеһе вазифаһына Мәләүез ҡала мәктәптәре араһынан бер үҙем апробация үттем. Башҡортостандың яңы гражданын үҫтереүсе мәктәп етәкселәре инициативалы, әүҙем, йүнсел, етеҙ һәм алға ҡарап эшләй белергә, йәмғиәткә файҙа килтерә алырға тейеш, тип уйлайым.\n- Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы быйылғы йылды "Башҡорт теле йылы" тип иғлан иткәйне. Йыл аҙағы һәм һөҙөмтәләр яһар мәл дә етеп килә, һеҙ был өлкәлә ниндәй проекттарҙы тормошҡа ашырып өлгөрҙөгөҙ?\n- Быйыл республика халҡы күңелендә тәрән эҙ ҡалдырыр йыл булды. Яҡшы ваҡиғалары ла, күңелһеҙҙәре лә күп осраны. Коронавирус инфекцияһы хәүефе таралыу сәбәпле яңы режимға, дистанцияла уҡырға, уҡытырға өйрәнергә тура килде. Шулар араһында республикабыҙҙа Башҡорт теле йылы иғлан ителеү ҡыуаныслы күренештәрҙең береһе булды, тип иҫәпләйем. Уның сиктәрендә төрлө саралар ойошторолдо. Һәм әйтергә кәрәк, пандемияға бәйле онлайн режимда үтһә лә, улар әүҙем һәм ойошҡанлыҡ менән уҙҙы. Был иһә телебеҙгә төрлө кимәлдә иғтибар артыуын да күрһәтте. Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының форумында ҡатнашырға тура килде һәм, форсаттан файҙаланып, уның әһәмиәтен юғары билдәләп үткем килә.\nТуған телдәр уҡытыусылары, тел активистары, туған телдәрҙе үҫтереү һәм һаҡлау буйынса проекттар авторҙары, журналистар һәм блогерҙар, халыҡ ижады оҫталары, этноэшҡыуарлыҡ ойоштороусылар, ижади коллективтар етәкселәре һәм ағзалары өсөн булдырылған Рәсәй халыҡтарының этномәҙәни үҫеше һәм берҙәмлеген нығытыуға индергән өлөшө өсөн «Милләт ғорурлығы» премияһына конкурста ҡатнаштыҡ. Шулай уҡ Башҡортостан Республикаһы Башлығының дәүләт телдәрен һәм республика халыҡтары телдәрен һаҡлауға һәм үҫтереүгә йүнәлтелгән гранттары конкурсында көсөбөҙҙө һынап ҡараныҡ. “Урал батыр мәктәбе” эксперименталь майҙансыҡта ҡатнашыу ҙа йәш быуынға рухи-әхлаҡи һәм граждандар-илһөйәрлек тәрбиә биреү тәжрибәһен бирҙе. “Иле юҡтың ғына теле юҡ!” хикәйәләр, “Илен һөймәҫ кенә телен һөймәҫ” иншалар конкурстарында ла үҙебеҙҙе яҡшы яҡтан иҫбатланыҡ. Бынан тыш, Башҡорт милли кейеме көнөнә арналған саралар ойошҡанлыҡ менән үтте.\n- Дистанцияла уҡытыу асыҡ күрһәтте: уҡытыусы бөгөн дәреслек буйынса ғына белем бирә алмай. Ә шулай ҙа электрон сығанаҡтарға ғына таянып эшләп буламы?\n- Үрҙә әйтеп китеүемсә, пандемия беҙҙең тормоштоң бөтә өлкәһенә лә яңылыҡтар индерҙе. Шул сәбәпле белем биреү системаһында ла киҫкен боролош яһалды. Мәғлүм булыуынса, был ҡырҡа үҙгәреш дистанцияла уҡытыу, тип аталды. Киҫкен үҙгәреш тиһәм дә, уны уҡытыусылар һәм уҡыусылар өсөн тулыһынса яңы нәмә булды тип әйтеп булмай, әлбиттә. Ситтән тороп уҡытыу, белем алыу, курс үтеү кеүек нәмәләр тормошобоҙға күптән үтеп инде бит инде. Быға тиклем дә елем биреү процесына мәғлүмәт технологиялары бик әүҙем индерелде, һәр мәктәп Интернет селтәренә тоташтырылды, яңы альтернатив дәреслектәр, үҫтереүсе, өйрәтеүсе программалар, мөмкинлектәрҙең электрон варианттары ҡулланылды. Электрон дәреслектәр, көндәлектәр ҙә яңылыҡ түгел ине. Интернет, компьютер менән артыҡ ныҡ “дуҫ булмағандар”ға ла уның ныҡлы дуҫлашырға тура килде. Йәшерене юҡ, тәүге мәлдә ауырғараҡ тура килде. Әммә һуңынан педагогтар ҙа, балалар ҙа өйрәнде. Электрон сығанаҡтар, яңы мөмкинлектәр барыһы ла файҙаланылды.


Башҡортостанда көслө йәшен булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда көслө йәшен булды\n12:31, 12 августа 2016 Йәмғиәт\nБашҡортостанда көслө йәшен булды Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2016 йыл, 12 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.\nУҙған төндә Башҡортостанда көслө йәшен йәшнәне. Өфөлә йәшәүселәр билдәләүенсә, ҡалала йәшен быйылғы ҡоро йәй өсөн айырыуса көслө булды. Күк күкрәүҙән машиналарҙың сигнализацияһы эшләп китте, хатта күҙҙәрҙе йомған килеш тә ялағай уйнауын һиҙергә мөмкин ине.\nБашҡортостандың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығында төндә һәм иртән көньяҡ-көнбайыштан республиканың үҙәк өлөшөнә йылы фронт күсеүен раҫланылар. Өфөлә, Ғафури, Ҡырмыҫҡалы, Кушнаренко, Бөрө, Архангел, Дүртөйлө райондарында йәшен йәшнәгән. Яуым-төшөм бик аҙ, йә иһә бөтөнләй булмаған. Яҡын көндәрҙә тотороҡһоҙ һауа шарттары һаҡлана, урыны менән йәшен йәшнәүе ихтимал, тип билдәләй Башгидромет белгестәре.\nТеги: һауа торошо,йәшен


Йәшлек гүзәле » Страница 8 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Конкурстар » Йәшлек гүзәле » Страница 8\nӨфө ҡыҙы Зилә Нурғәлиева - «Башҡортостан королеваһы-2016»!\nЯңылыҡтар таҫмаһы / Йәшлек гүзәле // 24-03-2016, 14:55\nӨфөлә «Башҡортостан королеваһы-2016» төбәк гүзәллек конкурсы тамамланды. Төп титулға һәм тажға Өфө ҡыҙы Зилә Нурғәлиева лайыҡ булды. 22 йәшлек ҡыҙ Башҡорт дәүләт университетында уҡый.\nӨфөнән 30 йәшлек эшҡыуар Анастасия Теленкова — беренсе вице-Королева, Балтас районының Иҫке Балтас ауылынан Юлианна Әмирйәнова икенсе вице-Королева исемен алды. Юлианна — конкурста ҡатнашыусыларҙың иң йәше, уға 17 йәш, әле ул Өфө финанс-иҡтисад колледжында белем ала.\nБәйгелә финалға сыҡҡан һигеҙ ҡыҙ ҡатнашты. Улар үҙҙәренең ижади һәләтен һәм аш-һыуға оҫталығын, мәҙәни аралаша белеүен, милли кейемдәрҙә һәм киске күлдәктәрҙә дефиле күрһәтте. Һылыуҡайҙар йырланы, бейене, нәзәкәтле ризыҡтар әҙерләне һәм хатта үҙҙәре яҙған шиғырҙарын уҡып ишеттерҙе.\nЕңеүсе быйыл сентябрь айында Өфөлә үтәсәк «Рәсәй королеваһы-2016» конкурсында республика исеменән сығыш яһаясаҡ. Бәйгелә ҡатнашыу өсөн баш ҡалабыҙға төрлө төбәктәрҙән 50 ҡыҙ киләсәк....\nЯңылыҡтар таҫмаһы / Йәшлек гүзәле // 18-03-2016, 13:56\nИң ҙур хыялым: атай-әсәйем, туғандарым миңә ҡарап һоҡланһын һәм ғорурланһын. Үҙ эшемде асырға, һөйгәнемә кейәүгә сығып, бәхетле ғаилә ҡороп, һау-сәләмәт, киләсәктә илебеҙгә кәрәкле балалар үҫтерергә теләйем. Бер нәмәгә ҡарамай, маҡсаттарыма ирешәсәкмен!...\nОбъявления / Новости / Йәшлек гүзәле // 11-03-2016, 12:15\n– “Мәскәү һылыуҡайы” – баш ҡалабыҙҙа йәшәгән милләттәштәребеҙҙең иң көтөп алған, иң матур байрамы. Йылдан-йыл унда ҡатнашыусылар һаны үҫә, бәйге этаптары ла ҡатмарлаштырыла, ҡыҙығыраҡ була бара. Быйыл, мәҫәлән, ҡыҙҙар боронғоға, рухи остазына хат яҙҙы. Хат алыусы бөйөк шәхес- тәр араһында – Рәми Ғарипов, Зәйнәб Биишева, Рәбиға Ҡошаева, граф Перовский, Зәки Вәлиди һәм башҡалар. Быйылғы конкурстың темаһы – башҡорт ҡатын-ҡыҙының боронғоһо һәм бөгөнгөһө һәм темаға ярашлы тағы бер конкурс этабы – башҡорт түшелдереген эшләү тамашасы күңеленә хуш килде. Һәр ҡыҙ үҙенең селтәрендә ырыуының символын йә районының гербын күрһәткән, ниндәйҙер мәғәнә һалған. Жюри ағзалары ҡатнашыу сыларҙың эске торошон да, матурлыҡ хисен дә, ҡул оҫталығын да күрә алды, – тип фекерҙәре менән уртаҡлашты конкурс режиссеры Фатима Янбаева....\nКонкурстар / Йәшлек гүзәле // 4-02-2016, 15:03\nБәхетле булыу өсөн яратҡан эшеңде бирелеп башҡарырға кәрәк, тип һанайым. Шуға күрә киләсәктә үҙемде табип итеп күрәм. Кешеләргә һаулыҡ өләшеүсе, тормошҡа йән өрөүсе, тик изгелеккә, яҡтылыҡҡа әйҙәүсе булыу – минең тормош маҡсатым....\nКонкурстар / Йәшлек гүзәле // 15-01-2016, 08:59\nКиләсәктә уҡыуҙы яҡшы тамамлап, һөнәрем буйынса эшләргә теләйем. Әлбиттә, был тормошта бәхетле булырға теләгем көслө. Һис шикһеҙ, хыялдарым тормошҡа ашасаҡ!...\nКонкурстар / Йәшлек гүзәле // 8-01-2016, 14:10\nЙыл һайын декабрь аҙағында гәзитебеҙ бик яуаплы һәм шул уҡ ваҡытта күңелгә ятҡан эш менән мәшғүл. Ул – йыл буйы барылған “Йәшлек” гүзәле” матурлыҡ бәйгеһен йомғаҡлау.\n2015 йылда йәмғеһе 32 ҡыҙҙың фотоһүрәте гәзиттә баҫылды. Алла бирһә, конкурс быйыл да дауам итәсәк.\nМатур ҡыҙҙар ярышы, ғәҙәттәгесә, “Бәйләнештә” селтәрендәге “Йәшлек” гүзәле – 2015” конкурсы” төркөмөндә алып барылды. Бәйгеселәр үҙҙәренең фотоларын диуарға ҡуйҙы йәки шәхси хәбәрҙәр менән ебәрҙе.\nЯрыш булғас, еңеүсе-еңелеүсеһе лә бар. Номинанттарҙы һайлау еңел түгел – бөтә ҡыҙҙар ҙа матур, һылыулыҡтарына иҫ китерлек. Яҡындан аралаша башлаһаң, ҡыйыулыҡтары, күңел сафлығы, киләсәккә маҡсат ҡороп йәшәүҙәре асыҡлана....\nЯңылыҡтар таҫмаһы / Йәшлек гүзәле // 24-12-2015, 12:22\nБер тәүлек дауам иткән ҡыҙыу "алыш" һөҙөмтәһендә 32 ҡыҙ араһынан "Йәшлек" гүзәле - 2015" конкурсының номинанты - "Интернет гүзәле" билдәләнде. Һорау алыуҙа М.Аҡмулла исемендәге БДПУ студенты, Әбйәлил ҡыҙы ЛӘЙСӘН ЕНИКЕЕВА еңде! Ул 1063 тауыш йыя алды.\nӘ ҡалған ҡыҙҙар танауҙарығыҙҙы төшөрмәгеҙ - әле редакция комиссияһы ҡалған 4 номинацияны һайлай. Кем белә, бәлки бәхет йылмайыр......\nКонкурстар / Йәшлек гүзәле // 20-11-2015, 10:28\nГөлдәр Ғаяз ҡыҙы Ғиззәтуллина булам. Данлыҡлы генерал Шайморатовтың төйәге – Ҡырмыҫҡалы районының Ҡырмыҫҡалы ауылында тыуып үҫтем. Әлеге ваҡытта М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында белем алам. Буласаҡ һөнәрем – хәрби психолог. Атайым – хәрби, әсәйем психолог булғанға ла ошо һөнәрҙе һайларға булдым.\nЕте йәштән бейеү менән шөғөлләнәм. Фотоға төшөрөргә, төрлө тәмлекәс бешерергә яратам, Рәсәй тарихы менән ҡыҙыҡһынам.\nКиләсәктә университетты ҡыҙыл дипломға тамамлап, эске эштәр органдарына эшкә инергә теләйем....\nКонкурстар / Йәшлек гүзәле // 13-11-2015, 14:59\nКүҙҙәренән нур һирпелеп торған был ҡыҙ Миңлегөл Төлкөбаева була. Ул 1995 йылдың 9 ноябрендә Әбйәлил районының Салауат ауылында донъяға килгән.\nМиңлегөл әлеге көндә М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының башҡорт филологияһы факультетының өсөнсө курсында белем ала. Һылыу ҡыҙ ваҡыт юҡлыҡҡа һылтанмай, вузда һәм башҡа ерҙә үткәрелгән сараларҙа бик әүҙем ҡатнаша. Факультеттың ирекмәндәр хәрәкәтенең әүҙем ағзаһы, оҫта бейеүсе, Башҡортостанда билдәле “Һомай” дефиле театрында ла үҙен күрһәтеп өлгөрә. Ҡазан ҡалаһында үткәрелгән бейеү конкурсында, ШОС илдәренең студент яҙында ҡатнашыуы менән Миңлегөл хаҡлы рәүештә ғорурлана....\nКонкурстар / Йәшлек гүзәле // 5-11-2015, 12:49\nӘбйәлил районының Асҡар ауылында тыуғанмын. Бала саҡтан Башҡортостан тарихы, мәҙәниәте менән ҡыҙыҡһынам. Хыял-уйҙарҙы тормошҡа ашырыу өсөн, мәктәпте тамамлағас, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының башҡорт филологияһы факультетына уҡырға индем.\nӨс йәштән алып бейейем. Музыка мәктәбен тамамлағас, "Алтынай" бейеү ансамблендә шөғөлләндем, төрлө конкурста ҡатнаштым. Мәктәптә төрлө олимпиада, сарала әүҙем булдым. Хәҙер БДПУ-ның "Кружева" халыҡ бейеҙҙәре ансамблендә сығыш яһайым. Төркиәлә үткән "Türksoy" фестивалендә, Сочиҙағы Ҡышҡы Олимпия уйындарында ҡатнашыу бәхете тейҙе....


Туғантелемә100аҙым#100шаговкродномуслову – Централизованная библиотечная система Хайбуллинский район\nГлавная » Новости » Туғантелемә100аҙым#100шаговкродномуслову\nҮҙәк район китапханаһы «Туған телемә – 100 аҙым» акцияһы исемлегенә ингән Башҡортостандың халыҡ шағиры, Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре, Салауат Юлаев ордены кавалеры Рауил Бикбаевтың ижады һәм тормош юлына арналған «Ҡабатланмаҫ балҡыш ҡөҙрәте» исемле китап күргәҙмәһе ойошторҙо.\nРауил Төхфәт улы Бикбаев Ырымбур өлкәһе Үрге Ҡунаҡбай ауылында тыуған. Аҡбулаҡ педагогия училищеһында, Башҡорт дәүләт университетының филология факультетында, Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты аспирантураһында уҡый.\nТәүге шиғырҙары 1957 йылдан республика гәзиттәрендә баҫыла башлай. 1962 йылда «Ағиҙел» журналында сыҡҡан «Вокзал» поэмаһы ижади мөхиттә ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра һәм йәш шағирҙы оло ижадҡа этәрә. «Дала офоҡтары» исемле тәүге шиғырҙар йыйынтығы 1964 йылда донъя күрә.\nРауил Бикбаевтың ижадында туған тел, мәҙәниәт, халыҡтың тарихы яҙмышы темалары мөһим урын биләй. Уның шиғриәте күп ҡырлы, төрлө йүнәлешле, тәрән мәғәнәле. Шиғриәтебеҙ аҡһаҡалы халҡыбыҙҙың киләсәге өсөн борсолоуын, заман ағышы хаҡындағы уйланыуҙарын поэзияһында асып һала. «Ҡош юлы», «Автобиография», «Яҙмышым» һәм башҡа китаптары башҡор шиғриәте үҫешенә тос өлөш индерҙе. Замандың иң киҫкен хәлдәре хаҡында яҙылған «Һыуһаным, һыуҙар бирегеҙ!», «Халҡыма хат», «Система», «Хазина», «Карауанһарай» поэмалары киң билдәлелек алды.\nКүренекле әҙәбиәт ғалимы Рауил Бикбаев Рəми Ғарипов əҫəрҙəрен ентекле өйрəнеүгə һəм халыҡҡа еткереүгə күп көс һалды. Мостай Кəрим, Баязит Бикбай, Рəшит Ниғмəти, Шәйехзада Бабич һəм башҡа бик күп шағирҙарҙың ижади портреттарын яҙҙы, башҡорт əҙəбиəтенең алты томлыҡ тарихын баҫтырып сығарыуға ҙур өлөшөн индерҙе.\nРауил Төхфәт улы Бикбаевтың ялҡынлы ижады әҙәбиәтебеҙ күгендә, халҡыбыҙҙың күңелендә мәңге һүнмәҫ йондоҙ булып балҡыр, рухи бейеклектәргә әйҙәр.\nИлде тотҡан телем, һүҙем бар!!!\n← Главное богатство библиотеки – это книги\n«В дружбе – наша сила» →


Һаҡ булығыҙ! Талпан » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Һаулыҡ һаҡлау » Һаҡ булығыҙ! Талпан\n12.05.2016 Һаҡ булығыҙ! Талпан\nЯҙ етеп, тирә-яҡ йәшеллеккә күмелә башлау менән кешеләр тәбиғәткә ынтыла. Әммә был осорҙа бик һаҡ булырға кәрәк, сөнки тап шул мәлдә талпандар ҡотора. Әлбиттә, уларҙың барыһы ла ҡурҡыныс түгел. Ә инде ағыулыһы ҡаҙалһа, аҙағы насар тамамланыуы ла бар. Ҡанэскес кешене энцефалит вирусы, талпан боррелиозы, эрлихиоз, листериоз һәм башҡа инфекцион вирустар менән зарарлауы ихтимал. Был вирустар бөжәктәрҙең 2 – 3 процентында йәшәй.\nТалпан энцефалиты – үҙәк нервы системаһын зарарлаусы ауыр сир. Уның эҙһеҙ генә үтеүе лә ихтимал, әммә ҡайһы бер осраҡта ҡулдарҙың, муйын мускулдарын фалиж һуғып, инвалидлыҡҡа килтереүе, кешенең аҡыл кимәле кәмеүе ихтимал. Талпан энцефалитынан үлеү осраҡтары ла күҙәтелә.\nБоррелиоз таяныу-хәрәкәт аппаратына, нервы һәм йөрәк-ҡан тамырҙары системаһына кире йоғонто яһап, кешене оҙаҡ ваҡытҡа эшлектән сығарыуы, шулай уҡ инвалидлыҡҡа килтереүе бар. Уның иң сағыу билдәләренең береһе – бөжәк ҡаҙалған урында уртаһында аҡ нөктәһе булған ҡыҙыл тап барлыҡҡа килә. Әммә һуңғы ваҡытта ауырыуҙың был билдәһе булмаған осраҡта ла зарарланыу күҙәтелә.\nЭнцефалиттың да, боррелиоздың да тәүге билдәләре оҡшаш. Вирус кеше тәнендә 6 – 7 тәүлек йәшәй ала. Шунан кинәт температура күтәрелә, баш, муйын ауырта, уҡшыта, ҡоҫтора башлай, хатта көҙән йыйыра. Әгәр ҙә талпан ҡаҙалғандан һуң ошондай билдәләр барлыҡҡа килә икән, тиҙ арала табиптарға мөрәжәғәт итергә кәрәк. Ни тиклем иртәрәк дөрөҫ диагноз ҡуйылып, дауалау тәғәйенләнә, тулыһынса һауығыу мөмкинлеге лә шул тиклем арта.\nШуға күрә талпандан һаҡланыу сараһын күрергә онотмағыҙ.\nТәбиғәткә сыҡҡанда тәнде тотош ҡаплап торған кейем кейергә ҡушыла. Башта мотлаҡ баш кейеме булырға тейеш. Шулай уҡ күптәр, талпан ағастан ғына һикерә, тип уйлап яңылыша. Улар үләндә лә күп була һәм аяҡтан өҫкә үрмәләй. Шуға күрә резина итек кейергә, салбар балаҡтарын ойоҡбашҡа ҡыҫтырырға кәрәк. Һәр сәғәт һайын тәнде тикшереп торорға, йә булмаһа, урмандан ҡайтҡас, өҫ-башты яҡшылап ҡарап сығырға кәңәш ителә. Талпандың ҙурлығы 2 – 3 мм булып, ә инде ҡан эсеп туйһа, ул 10 – 15 миллиметрға етә. Ул тиҙ генә ҡаҙалмай, тәүҙә кейемгә йәбешә һәм, ҡаҙалыу өсөн уңайлы урын эҙләп, өҫкә үрмәләй. Шуға күрә, өйгә ҡайтҡас, өҫ-башығыҙҙы ҡаҡҡылап алығыҙ. Тәбиғәткә сыҡҡанда талпандан һаҡлаусы кремдар, спрейҙарҙы ҡулланыу файҙалы.\nӘ инде ҡаҙалһа, уны шунда уҡ сығарыу сараһын күрегеҙ. Әлбиттә, бик һаҡ эш итегеҙ – ул өҙөлөп ҡалырға тейеш түгел. Башта май, вазелин, бензин йәки кәрәсин һөртөгөҙ – бөжәк тонсоға башлай һәм үҙенән-үҙе килеп сыға. Уны алғас, урынына йод, одеколон, спирт һөртөргә онотмағыҙ. Ҡулығыҙҙы ла яҡшы итеп һабынлап йыуығыҙ. Тартып алынған талпанды быяла һауытҡа һалып, ҡапҡасын ябып, махсус лабораторияға алып барып тикшертегеҙ.\nЗарарланған осраҡта кешегә йәшәү урыны буйынса травмпунктта иммуноглобулин менән ашығыс профилактика үткәрелә. Уны үткәреү ваҡыты – өс көн. Әгәр ҙә бөжәкте тикшертеп булмаһа, ауырыуҙы күҙәтеү өсөн талпанға ҡаршы иммуноглобулинды дарыуханаларҙа ла һатып алырға була.\n14.10.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Әгәр балағыҙға дуҫ булһағыҙ, уға «аниме» сире йоҡмаясаҡ\n13.10.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Бал файҙалы. Әммә барыһына ламы?..\n12.10.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Шәкәр диабетын дауалау\n07.10.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Ҡотҡарырға ашыҡмағыҙ\n06.10.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Картуф менән дауаланыу\n05.10.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Тиҙ ҙә, тәмле лә, файҙалы ла\n30.09.2019 - Һаулыҡ һаҡлау “Сәнскәкле рауза”\n29.09.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Тыныс йоҡо, тәмле төштәр…\n28.09.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Көҙгөһөн ауырыуҙан нисек һаҡланырға?\n24.09.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Ҡабаҡ өлгөрҙө\n23.09.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Артыҡ эшһөйәрлек гел генә файҙаға түгел\n18.09.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Буйҙы үҙгәртеп буламы?\n17.09.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Баш әйләнеүҙең сәбәбе нимәлә?\n16.09.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Үткәндәргә үпкәләүҙән файҙа юҡ\n15.09.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Папилломаны нисек бөтөрөргә?\n13.09.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Туҡмай, тимәк, ҡасығыҙ!\n12.09.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Күҙҙәр өсөн академик Филатовтың тылсымлы дауаһы\n11.09.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Ҡауаҡҡа ҡаршы\n10.09.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Күҙҙәр һәм инфекция\n09.09.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Бында изгелеккә урын бар\n07.09.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Ниңә ҡулланып ҡарамаҫҡа?!\n29.08.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Ҡанды таҙартыу өсөн\n27.08.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Бөйөрҙәге таштар: сәбәбе ниҙә?\n26.08.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Пластик шешәләр менән һаҡ булығыҙ! Зыянлы…


Ольга Минееваға, үҙ бизнесын башлағанда, яңынан уҡырға тура килмәгән. Ул Өфө индустрия техникумында, аҙаҡ институтта үҙләштергән эшен дауам иткән. Ольга Минееваны мебель етештереү буйынса технолог һөнәре әлегә тиклем туйындыра.\nУл етәкләгән предприятиеның тарихы бай түгел: ул алты йыл элек, Нижегородкала мәскәүҙәр фабриканы һатып алғас, ә коллективты таратҡандан һуң барлыҡҡа килгән. Ольга Александровна элекке хеҙмәттәштәренән команда йыя һәм шәхси заказдар эшләй башлай.\n- Республикала мебель етештереүсе фирмалар аҙ шикелле, әммә бер-беребеҙгә арҡыры төшмәйбеҙ, - ти предприятие директоры. - Һәр кемдең үҙ урыны. Беҙ йорт һәм офис өсөн корпус мебелдәре, шулай уҡ балалар өсөн мебелдәр сығарыуҙы үҙләштерҙек. Мәктәптәрҙе балалар баҡсаларын, балалар өсөн шифаханаларҙы һәм дауаханаларҙы үҙебеҙҙең изделиелар менән тәьмин итәбеҙ. Беҙҙә ассортимент киң: өҫтәлдәр, ултырғыстар, шкафтар, тумбалар, кәштәләр һәм башҡалар. Айырыуса балалар мебелен әҙерләү күңелле. Тәрбиәселәр, ата-әсәләр балалар өсөн уңайлы һәм матур йыйылмалар өсөн рәхмәт әйтә, балалар ҙур ҡәнәғәтлек кисерә. Йоҡо һәм уйын бүлмәләрендә яңы мебель барлыҡҡа килгән ваҡытта, балаларҙың шатлығын күрергә кәрәк.\nБашта предприятие 30 квадрат метр майҙанды биләй ине: баш ҡаланың үҙәк урамдарының береһендә мөйөштәге бер бүлмәле фатир һатып алдыҡ, уны торлаҡ булмаған бинаға әйләндерҙек. Эште планлаштырыуға, аҙаҡ подвалды төҙөкләндереүгә рөхсәт алдыҡ. Хәҙер унда өҫтәмә бүлмә һәм аш-һыу бүлмәһе бар. Бында хәҙер офис, унда директор, бухгалтер һәм секретарь ултыра. Ïроизводство майҙандары ла барлыҡҡа килде. Улар алыҫ түгел, элекке складта урынлашты. Предприятие улар өсөн ҡуртым түләүҙәрен ваҡытында күсерә бара.\n- Производство биналарын хосусилаштырһаҡ, әлбиттә, еңел булыр ине, - ти Ольга Александровна. - Федераль законға ярашлы киләһе йылдың 1 ғинуарынан был мөмкин буласаҡ. Һатып алынасаҡ метрҙың хаҡы көс етерлек булһа, бинаны һатып алыу менән проблема булмаясаҡ.\n- Һеҙҙең эшмәкәрлеккә финанс көрсөгө йоғонто яһаймы?\n- Әлегә беҙ һиҙмәйбеҙ, - ти Минеева. - Кредит алмайбыҙ, әйләнеш средстволары иҫәбенә эшләйбеҙ. Заказдар йыл башында уҡ төҙөлгән. Шуға күрә ғинуар айына ла эшебеҙ åòåðëåê. Көрсөккә бәйле түләүгә һәләтле клиенттар һаны кәмеүе бар. Ваҡыт күрһәтер. Көрсөк ул тиклем үк ҡóрҡыныс түгел. Бынан да ауырыраҡ ваҡыттарҙы кисерергә тура килде. Ә әле беҙҙә көйләнгән бәйләнештәр. Материалдарҙы һәм фурнитураны ике айлыҡ запас менән алабыҙ. Республикала яңы изделиеларға һорау ҙур.\nОльга Минеева һатыу баҙарын киңәйтеү тураһында ла һөйләне. Улар үткән йылда үҙҙәренең продукцияһын Мәскәүгә "Бала саҡ донъяһы" күргәҙмәһенә алып барған. Өфө балалар мебеле Мәскә¼ халҡында ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙырған.\n- Беренсенән, экологик таҙа материалдан яһалған балалар мебеле сифатлы, - ти Минеева. - Икенсенән, Мәскәүҙә етештерелгән мебелгә ҡарағанда, осһоҙораҡ. Беҙҙә дизайн да юғары кимәлдә. Заман тенденцияларынан ҡалышмайбыҙ.\nКоллективта 15-20 кеше эшләй, шуның өсөһө - ҡатын-ҡыҙ. Әлбиттә, ир-ат уларҙы баһалай. Ә Ольга Александровна, ысын етәксе һәм аҡыллы ã¼çœë зат булараҡ, хеҙмәттәштәренең йөрәген яулай белә. Уның өсөн социаль яуаплы бизнес - ябай һүҙ түгел. Отпуск, дауахана, премиялау - былар билдәләнгән. Тормош ауырлыҡтары килеп сыҡҡан осраҡта, директор һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙа.\n- Коллектив беҙҙә татыу, - тип һүҙен дауам итә Ольга Минеева. - Байрамдарҙы һәм тыуған көндәрҙе бергә билдәләйбеҙ. Йәйен йыш ҡына тәбиғәт ҡосағына сығабыҙ. Традиция буйынса Яңы йылға ҡала ситендәге ресторанға йыйылабыҙ. Корпоратив сара сығымдарын, әлбиттә, фирма ҡаплай. Коллегеларҙан тик бер талап - байрам программаһында әүҙем ҡатнашыу һәм яҡшы кәйеф.\nОльга Минеева, ир-ат коллективында эшләү дәүерендә, бик күп файҙалы оҫталыҡҡа эйә булған. Кәрәк икән, йортта мебель төҙәтә, һәм ремонтын да эшләй. Автомобилде лә үҙе йөрөтә, шуға ла ул бер көн эсендә бер нисә урында булырға өлгөрә. Ольга Александровнаға ире лә ярҙам итә, әйткәндәй, ул да мебель етештерә.\n- Мин уның менән техникумда бергә уҡыным, - ти Ольга Минеева. - Олег армия сафынан ҡайтҡас, беҙ өйләнештек. Дөрөҫ, аҙаҡ ул милиция хеҙмәтенә китте. Хәҙер күп йылдар хеҙмәт иткән өсөн унан китте һәм беҙҙең бизнесҡа тотондо. Ҡыҙым архитектор белеменә эйә. Бөтәһе лә эш менән мәшғүл.\nОльга Александровна йәмәғәт эше менән дә шөғөлләнә: Октябрь районының Эшҡыуарҙар советы һәм БР Эшҡыуар-ҡатын-ҡыҙҙар ассоциацияһы ағзаһы. Үткән йылда "Ҡатын-ҡыҙ - йыл директоры" Бөтә Рәсәй конкурсында ҡатнашып, "Йыл меценаты" номинацияһында еңеү яуланы. Минеева был исемгә балалар йорттарына һәм реабилитация үҙәгенә ярҙам күрһәткәне өсөн лайыҡ булды. Мәскәүҙә конкурстың федераль этабында уға исемле миҙал тапшырҙылар. Бындай награда тик лайыҡлыларға ғына бирелә.\n"Алға барырға һәм өлгәшелгәндәр менән туҡталмаҫҡа!" - был Ольга Александровнаның девизы. Иртәгә Минеева балда Октябрь районы эшҡыуарҙарын "дәртләндерәсәк". Был кисәгә билеттар килеменең бер өлөшө хәйриә аукционын үткәреүгә тотоноласаҡ.\n- Тимәк, Яңы йыл байрамында тағы ла кемделер бәхетле итәсәкбеҙ, - тип йылмая, кешеләрҙең яҙмышы өсөн яуаплылыҡ алырға ҡурҡмаған, мебель фирмаһы хужаһы.\nБик яҡшы, Рәсәйҙә меценаттар, изге, ярҙамсыл кешеләр бар икән!


Йүнселдәр прокурорҙар менән туранан-тура аралаша\nИртәгә илдә эшҡыуарҙарҙы ҡабул итеү көнө үтә. Уның сиктәрендә прокурорҙар хоҡуҡи мәсьәләләр буйынса консультация үткәреп, тәртип һаҡлау органдарына мөрәжәғәт итеү тураһында аңлатма бирәсәк. Республика төбәктәрендә ҡала, район һәм район-ара прокуратураһы хеҙмәткәрҙәре ҡабул итнү ойоштора.\nГүзәл Мәсәғүтова, Башҡортостан прокурорының киң мәғлүмәт саралары менән бәйләнеш буйынса өлкән ярҙамсыһы: «Бындай саралар ай һайын үткәреләсәк. Эшҡыуарҙарҙы һәр айҙың беренсе шишәмбеһендә ҡубул итәсәкбеҙ».


Аҙымдарҙы үлсәп баҫайыҡ, күҙәтеүсе бар » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Сәйәсәт » Аҙымдарҙы үлсәп баҫайыҡ, күҙәтеүсе бар\nРәсәй Президенты Владимир Путин “2015 йылдың йыл сәйәсмәне” исемен алған. Бөтә Рәсәй халыҡ фекерен өйрәнеү үҙәге мәғлүмәтенсә, ил граждандарының 74 процентының фекере был. Һорашыуҙар 46 төбәктә үткәрелгән. Халыҡҡа Президенттың теләһә ниндәй хәлдә лә үҙ һүҙен әйтә белеүе, түҙемлеге оҡшай. Путиндың ҡарарҙары аңлайышлы, еңел ҡабул ителерлек. Илдең башында тороусыға ҙур өмөт менән ҡарай беҙҙең халыҡ. Әлбиттә, әрләүселәр ҙә етерлектер, унһыҙ була тиме ни?! Түрәне әрләмәйерәк торған бәғзе бер кешеләр хатта сиргә һабыша ти бит. Эйе, төрлөбөҙ бар инде. Анау тиклем олоғара илдә бер үк уйлы, бер фекерле кеше ҡайҙан булһын?! Хатта бер ғаиләлә төрлө партия, хәрәкәттәр, ойошмалар вәкиле һыйышып йәшәргә мөмкин. Мәҫәлән, ҡарт коммунист олатай, партияһыҙ-ниһеҙ ҙә һәр кемгә ярай алған өләсәй, ҡәтғи оппозицияла торған кейәү һәм “власть партияһы”нан депутат ҡыҙ, либерал ейән, тағы бер рухлы башҡорт ейән һәм башына яулыҡ ябынған ейәнсәр. Булыуы мөмкинме шундай хәл? Әлбиттә! Һәм ғаиләлә иҫ киткес гармония хөкөм һөрә. Был – Рәсәй, йәмәғәт. Беҙҙең баҫма редакцияһын ғына алайыҡ. Беҙ ҙә тап үрҙә һаналған ғаилә кеүек, кеше күберәк булғас, ҡараштар ҙа шундай уҡ. Әммә беҙ милләттәштәребеҙ һәм башҡорт телен аңлаған башҡалар өсөн бик тә ҡыҙыҡлы, фәһемле гәзит ижад итәбеҙ. Баҫма биттәрендә ижтимағи ойошмалар, партиялар, хәрәкәттәр, берләшмәләр, союздар – барыһының эшмәкәрлеге үҙ урынын таба ала. Нимә әйтмәксе булам: берәүҙәр – бында, икенселәр тегендә булған хәлдә лә бер көн килеп, бергә йыйылыуҙары ихтимал. Һүҙ юҡ, әйҙә, һәр кем үҙ юлынан барһын. Тик маҡсат матур булһын ине. Тормошто яҡшыраҡ, яҡтыраҡ, мәғәнәлерәк, ғәҙел, намыҫлы, лайыҡлы итергә. Уйлап ҡараһаң, төрлө хәрәкәттең дә башында шул маҡсат бит.\nБөтә Рәсәй халыҡ фронты – фекерҙәштәр хәрәкәте\nБөтә Рәсәй халыҡ фронты (ОНФ) сағыштырмаса йәш берлек, йәғни заманса тел менән әйткәндә, коалиция. Ул 2011 йылдың майында ул саҡтағы Хөкүмәт рәйесе, “Берҙәм Рәсәй” партияһы лидеры Владимир Путин тәҡдиме менән булдырыла. Дәүләт Думаһына һайлауҙар алдынан барлыҡҡа килә ул. “Фронт” сафтарына партияны хуплаусы партияһыҙҙар, төрлө йәмәғәт ойошмалары вәкилдәрен туплау күҙаллана. “Был – берҙәм рухлы сәйәси көстәрҙе берләштереү сараһы. Беҙҙең партия ла, башҡалар ҙа, ижтимағи ойошмалар ҙа, барлыҡ кеше лә бер маҡсат – илдәге тормошто яҡшыртыу өсөн берләшә…” – тигәйне бер сығышында Владимир Владимирович. Бына шулай бар булған Бөтә Рәсәй халыҡ фронты әле лә эшләп килә. Уның эш йүнәлештәре байтаҡ. Шул иҫәптә – Рәсәй Президентының “май указдары”н үтәүҙе күҙәтеү.\n“Халыҡ экспертизаһы” тигән бойондороҡһоҙ мониторинг үҙәге етәксеһе Николай Николаев белдереүенсә, указдарҙың өстән бер өлөшө үтәлмәгән. Улар араһында халыҡты авария хәлендәге торлаҡтан күсереү, балалар баҡсалары, һаулыҡ һаҡлау тармағы проблемалары бар. Нимәһе асыуландыра – Президент күрһәтмәләрен үтәүгә урындағы властар һүлпән ҡарай, йәғни формаль ҡараш таралған. Мәҫәлән, был күп балалы ғаиләләргә ер участкаһы бүлеүҙә күренә.\nҒөмүмән, “Халыҡ экспертизаһы” белгестәренә эш етерлек. Шуныһы өсөн дә борсола Николаев әфәнде: ҡайһы бер йүнәлештәр буйынса статистика алып барыу яйға һалынмаған. Мәҫәлән, юл-транспорт ваҡиғалары буйынса ЮХХДИ, Һаулыҡ һаҡлау министрлығы, Рәсәй статистикаһында һандар төрлөсә.\nБөтә Рәсәй халыҡ фронтының “Ғәҙел һатып алыуҙар өсөн” (“За честные закупки”) проекты халыҡ араһында ҡыҙыҡһыныу уятты. Моғайын, уның башлыса түрәләрҙең “аппетитын” ауыҙлыҡлауға бәйле булыуы сәбәпселер.\nБыйыл эксперттар дөйөм суммаһы 169 миллиард һумға торошло 580 шикле заказды асыҡлаған. Фронттың рәсми сайтына инеп, “Уңыш тарихы” битенә күҙ һалһаң, тәү ҡарамаҡҡа бигүк кәрәкле булмаған тауарҙар һәм хеҙмәттәрҙе һатып алырға теләүсе ойошма-предприятиеларҙың күпме тотолғанын асыҡ күрәһең.\nБына, мәҫәлән, “Алыҫ Көнсығышты үҫтереү корпорацияһы” йәмғиәте ҡиммәтле автомобилдәргә заказ биргән. Бөтә суммаһы 23 миллион һумдан ашыуға барып баҫҡан был килешеү мәлендә туҡтатылған. Ғөмүмән, заказдарҙың күбеһе затлы автомобилдәргә ҡағыла.\nМәскәү өлкәһенең Одинцово ҡалаһындағы ҡаҙна предприятиеһы 240 мең һумға торошло телевизорҙар алмаҡсы булған. Халыҡ фронты асыҡлауынса, заказсылар булмаған тауарҙы һайлаған, ундай модель әлегә Рәсәйҙә һатылмай ҙа, имеш. Етмәһә, техника тауыш менән идара итеү системаһына ҡарай. Был артыҡ ҡиммәт әйберҙәр исемлегендә. Хәҙер заказдан баш тартҡандар.\nДәүләт Думаһы аппараты иһә ҡыйбатлы сувенирҙар эшләүгә заказ биргән. Хаҡы – бер миллион 358 740 һум. Артыҡ биҙәп эшләнгән “визитница”, тәрилкәләр, “эшлекле йыйылма”, рюмка-бокалдар, ҡалаҡ – быларһыҙ ҙа депутаттар йәшәй һәм эшләй аласаҡ. Халыҡ фронты әлеге заказды ла “туңдырған”.\n“Алтын парашют” тигән термин да тап Халыҡ фронты эшмәкәрлеге арҡаһында килеп инде шикелле. Уныһы төбәк чиновниктары, депутаттарына, вәкәләттәрен ҡағиҙәләрҙе һәм сикләүҙәрҙе боҙоу арҡаһында туҡтатҡанда йә үҙ теләге менән эштән киткәндә, депутаттар яңынан һайланмағанда, социаль түләүҙәр булмауы тураһында. Йәғни, ябай тел менән аңлатҡанда, тәртип боҙоп эштән китәһең икән, бер ниндәй ҙә “аҡса тулы муҡса” (“алтын парашют”) алмаясаҡһың, тигән һүҙ был. Дәүләт Думаһына әлеге тыйыу хаҡындағы закон проектын ОНФ вәкилдәре Михаил Старшинов менән Андрей Красов тәҡдим иткән. Бығаса бер нисә төбәктә власть вәкилдәренең үҙҙәре өсөн алдан компенсациялар әҙерләп ҡуйыуы асыҡланған булған. Миҫалға Мәскәү өлкәһенең Пирогов ҡалаһы советы депутаттарының, әгәр киләһе мөҙҙәткә һайланмаһалар, ярты миллион һум түләү аласаҡтарын күҙаллаған закон проекты яҙыуҙарын килтерергә була. Тикшереүҙәр күрһәтеүенсә, Коми Республикаһында кире һайланмаған парламентарийҙар – 11 оклад, Мәскәү өлкәһе һәм Дағстанда – дүртешәр, Яҡутстанда һәм Йәһүд автономиялы округында алтышар оклад эш хаҡы алып китергә тейеш булған. Бындай “хушлашыу”, әлбиттә, насар түгел, әгәр депутаттың айлыҡ хеҙмәт хаҡын иҫәпкә алғанда.\nКәрәк нәмә ул Халыҡ фронты. Исмаһам, ҡаҙнаныҡын әләф-тәләф итеү, түрәләрҙең хаттин ашыуы кәмер. Кәмерме икән? Ошо фронт эшмәкәрлеге илдәге коррупция күренешен (сентябрҙә генә Рәсәйҙәге уртаса ришүәт хаҡы 613 мең һумға етте, тигәйнеләр) дә әҙ генә булһа ла “тоноғайта” алһа, ә? Бәлки, халыҡтың кәйефе күтәрелер ине. Хәйер, кәйеф улай уҡ төшөнкө түгелдер ҙә, тик йоғонто яһаусы сәбәптәр бар шул.\nРәсәй кешеләре һуңғы йылда тиҙ ҡыҙыусанға, ҡуҙғыусанға әйләнгән икән. Ниңәлер әйләнә-тирәләгеләргә лә асыулылар артҡан. Был нимәнән? Рәсәй Фәндәр академияһының социология институты тикшеренеүселәре яһаған һығымта был. Беҙҙең холоҡ һәм кәйеф үҙгәреүгә көрсөк ғәйеплелер.\n2008 – 2009 йылдарҙа күңелен хәүеф баҫып китеүселәр, апатияға бирелеүселәр һаны 8 процент булһа, хәҙер 12-гә үк еткән. “Үҙемде нисектер агрессив итеп тоям”, – тиеүселәр 26 процент булып сыҡҡан. Бынан ете-һигеҙ йыл элек 16 процент кеше шулай тип уйлаған булған. Был бигүк күңелле күренеш түгел инде. Хатта ныҡ уйландыра торған күрһәткес. Кәйефһеҙҙәр арта ла баһа! Ошо оҙайлы байрамдарҙа ғына үҙ кәйефебеҙҙе үҙебеҙ күтәрмәһәк.\nСығыу ваҡыты 14-01-2016, 16:59 | Ҡаранылар: 724


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №19, 7 - 13 май, 2016 - Информационные страницы\n№19, 7 - 13 май, 2016\nҺуғыш тураһында бик күп яҙҙыҡ,\nКүбебеҙҙең хатта шағирлыҡ\nШул йылдарҙа алды башланғысын...\nҒәйепме ни: беҙ бит атайҙарҙы,\nАғайҙарҙы көттөк - һағындыҡ.\nӘсәйҙәрҙең итәгенә йәбешеп,\nБергә иланыҡ, бергә табындыҡ...\nЙөрәктәргә түҙмәй ҡәләм алдыҡ,\nБулған инек хәреф танырлыҡ,\nШулай килде беҙгә шағирлыҡ.\nЯҙа-яҙа әллә арыныҡ -\nТуҡтап ҡалдыҡ... Һүҙҙәр ҡалманымы\nНәфрәт итеп аҡҡа яҙырлыҡ?\nТыуманымы яңы ҡәләмдәштәр\nБыл алышҡа тиң һүҙ табырлыҡ?\nДонъябыҙҙы биләп алдымы ни\nТаң ҡалдырған башҡа батырлыҡ?\nҺуғыш тураһында бик күп яҙҙыҡ...\nЯңылышам - бик аҙ яҙылған:\nҺәр аҙымы тыуған еребеҙҙең\nМең ҡорбандар биреп алынған,\nҺәр усламы изге был тупраҡтың\nҺуғарылған һалдат ҡанынан...\nЯу ҡырында ятып ҡалған яугир\nҺәр быуынға васыят ҡалдырған:\nБеҙ туҡтатһаҡ уны яҙыуҙан...\nҺуғыш тураһында бик аҙ яҙҙыҡ...\nТәбиғәттең кинәт үҙгәреүе, яуым-төшөмдөң кәмеүе, йылдың ҡоро килеүе, йылға-күлдәрҙең һайығыуы һәм ҡороуы, урмандарҙың иҫәпһеҙ ҡырҡыу арҡаһында юҡҡа сыға барыуы, шул сәбәпле кейек-ҡоштарҙың кәмеүе уйлана, күрә белгән кешеләрҙе хафаға һалмай ҡалмайҙыр.\nРеспубликабыҙҙың Мәләүез, Стәрлетамаҡ, Сибай, Ишембай, Салауат ҡалаларынан һәм 22 райондан 112 буласаҡ йәш эшҡыуар, ер хужалары ҡатнашты был конкурста.\nҠапыл ҡолағына кемдер: "Ҡәйүм, тор!" тип ҡысҡырғанға, һикереп тороп, ҡурҡҡан йәнлек кеүек ситкә ырғыған. Шул арала тап ул ятҡан ергә снаряд килеп төшә, ағас селпәрәмә килә.\nРАДИО ҺӘМ БӨЙӨК ЕҢЕҮ\nСССР-ҙы Бөйөк Еңеүгә алып барған иң ҡөҙрәтле көстәрҙең береһе, моғайын, халыҡтың рухи берҙәмлеге булғандыр. Гитлер Германияһы, һис шикһеҙ, коммунистик идеологияның ныҡлығы, кешеләрҙең аңлылығы менән дә ҡыйратылды. Ә радио халыҡты бына шундай идея-сәйәси юҫыҡта тәрбиәләүсе ҙур бер көс булды.\nБаймаҡ районы республикала һуғышҡа иң күп һалдат оҙатҡан төбәктәрҙең береһе. Был райондан яуға бөтәһе 16324 кеше китә, шуларҙың ете меңгә яҡыны әйләнеп ҡайта алмай.\nБөгөн кемдәр миллион һумлыҡ машиналарҙа йөрөй, ҡатлы коттедждарҙа йәшәй һәм аҡсаға ҡытлыҡ кисермәй, шулар һалым түләмәй. Ундайҙар бай булһа ла: "Нишләп мин дәүләткә түләргә тейеш һуң?" - тигән ҡарашта йәшәй.\nКүп тә үтмәй, миңә матур открытка менән яуап килеп төштө. Атайым 1943 йылдың 4 сентябрендә ауыр яранан санитар батальонында һәләк булған. Уны шул Большая Гомельша ауылы яланында күмгәндәр.\nҺуғыш тамамланыуға 71 йыл була, ә уның эҙемтәләре, күпме кешеләрҙең яҙмыштарын емереүе бер ҙә онотолмай. Минең атайым - ҡурайсы Ғәлиастан Шәмсетдинов та, ошо һуғыш булмаһа, башҡорт сәнғәтен үҫтереүгә әллә күпме өлөш индергән булыр ине, тип уйлайым.\nДИПЛОМАТЛЫҠТЫҢ ИҢ КАМИЛ ӨЛГӨҺӨ\nКүптән түгел "Мираҫ" йыр һәм бейеү фольклор ансамбле илебеҙҙең мәҙәни баш ҡалаһында сығыш яһаны. Санкт-Петербургта мосолман мәҙәниәте көндәре сиктәрендә үткән Башҡорт мәҙәниәте көнө сараһына улар бик бай тамаша бүләк итте.


Һыуҙа туп уйнау — Башҡорт Википедияһы\nҺыуҙа туп уйнау\n(Һыу полоһы битенән йүнәлтелде)\nҺыуҙа туп уйнау Викимилектә\nТуп ҡапҡаға оса\nһыу полоһы, һыу тубы, һыуҙа туп уйнау (ингл. Water polo) — һыуҙа ҡапма-ҡаршы уйналған спорт төрө.\nУйын тәбиғи һыуҙарҙа ла, махсус йөҙөү бассейнында ла үткәрелә ала. Бер юлы ҡапма-ҡаршы ике команда ҡатнаша.\nУйындың маҡсаты — ҡаршы команданың ҡапҡаһына билдәле ваҡыт эсендә күберәк мәрәй индереү.\n1 Уйын өсөн майҙан\n4 Уйындың асылы\n5 Уйын ҡағиҙәһе\n6 Уйындың тарихы\nУйын өсөн майҙан[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nИрҙәр командалары өсөн ҡапма-ҡаршы аралыҡ — 30 метр, киңлеге — 20 метр. Ҡатын-ҡыҙҙар өсөн был арауыҡ — 25, киңлеге 17 метр тәшкил итә. Ҡапҡа артындағы сик 0,30 метр.\nУйын майҙанының ике яғына махсус ҡапҡалар ҡуйыла. Ул ике бағананан һәм ҡалынлығы 0,075 м булған тура мөйөшлө арҡыры һайғауҙан тора. Ул майҙандың уйын уйналасаҡ яғына әйләндерелгән булырға, һәм аҡ төҫкә буялырға тейеш.\nҠапҡа бағаналарының араһы 3 метр булырға тейеш.\nБассейн тәрәнлеге, уйын ҡағиҙәһе талап иткәнсә, 1,8 метр һәм тәрәнерәк. Бейеклеге һыу өҫтөнән 0,90 метр сығып торорға тейеш.\nҺыуҙың иң түбән температураһы °C буйынса 16 градустан кәм булырға тейеш түгел.\nТуп түңәрәк һәм эсендә ниппел менән ябылырлыҡ һауа ҡыуығы булырға тейеш. Тыш яғынан ҡубып торған ерҙәре булмаҫҡа, һыу һеңдермәүсән һәм май йәки май кеүек матдә менән һеңдерелмәгән булырға тейеш.\nАуырлығы 400-ҙән 450-гәсә грамм булыуы шарт. Ирҙәр уйыны өсөн туптың тыш яғынан әйләнәһе 0,68 м кәм булмай, әммә шулай уҡ 0,71 м ҙур булмай. Эске баҫымы 90-97 паскаль.\nӘ ҡатын-ҡыҙҙар уйыны өсөн тыш яғы әйләнәһе 0,65 тән кәм түгел һәм 0,67 күп булмай. Эске баҫымы 83-93 паскаль.\nБашлыҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nУйындың иң билдәле атрибуттары булып ҡолаҡ тишектәре ҡалдырылған башлыҡтар. Улар уйынсыларҙың ҡолаҡтарын туп бәрелеүҙән һаҡлап тора.\nКомандаларҙың береһе аҡ төҫтәген кейергә тейеш. Ҡаршы уйнаған команда уға контраст төҫтәр һайлай. Тик ул туп төҫөндә булырға тейеш түгел.\nШулай уҡ ,асыҡ ҡыҙылдан да сағыуыраҡ булырға тейеш түгел. Күберәген аҡ һәм күк төҫтәге башлыҡтар менән уйнайҙар.\nҠапҡасылар ҡыҙыл төҫтәге башлыҡ кейә. Башлыҡтар эйәк аҫтында эләктерелеп ҡуйыла. Уйынсылар уны уйын бөткәнсе сисмәй.\nҠолаҡ протекторҙары башлыҡ менән бер төҫтә булырға тейеш. Һәр команда ағзаларының башлыҡтарында 0,10 м бейеклектәге һандар яҙылған булырға тейеш.\nХалыҡ-ара уйындарҙа өс хәрефтән торған ил аббревиатураһы йәки ил флагы тегелә. Абббревиатураның бейеклеге 0,04 м.\nУйындың асылы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nҺыуҙа туп уйнау бик ҡатмарлы контактлы уйын. Ике команда бер-береһенә ҡаршы баҫа. Һәр командала етешәр уйынсы ҡатнаша, уларҙың береһе — ҡапҡасы.\nҠапҡасы ла башына махсус башлыҡ кейә. Командала алты резерв уйынсы була. Сөнки уйынсыларҙы йыш алмаштырырғы кәрәк була.\nУйын дүрт өлөштән тора. Һәр өлөштөң уйналыу оҙайлығы 8 минут (был саф ваҡыт). Һәр өлөш башланып, берәй уйынсы тупҡа тейеү менән кире иҫәп башлана. Бирелгән сигналдарҙа контроль секундомер туҡтатылырға тейеш.\nУл туп уйын майҙанына индерелгәс яңынан иҫәпләй башлай. Һәр команда атакаға 30 секунд сарыф итә ала. 30 секунд уҙғас, туп ҡаршы командаға күсә.\nҺәр команда ике тапҡыр ике минутлыҡ тайм-аут алырға мөмкин. Тайм-аутты тупҡа хужа булған команда ғына ала ала.\nУйындың төп асылы шунда, уйынсылар тупҡа ике ҡул менән тотонорға тейеш түгел. Ул тик бер ҡул менән генә уйнала. Уйынсылар тупты алға һуҙып команданың икенсе кешеһенә бирә ала, йәки йөҙөп алып бара ала.\nҺәр команданың уйнау маҡсаты шунда: ҡаршы команданың ҡапҡаһына бер тупҡа артығыраҡ мәрәй керетеү. Тупаҫлыҡ, уйынды боҙоу, уйынсыларҙы уйындан сығарыу осраҡтары уйын ҡағиҙәләре буйынса башҡарыла.\nУйын ҡағиҙәһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nҠулында тубы булмаған уйынсыға һөжүм яһау рөхсәт ителмәй. Шулай уҡ, ҡағиҙә буйынса тупты һыуға батырыу тыйыла. Әгәр туп батырыла икән туп икенсе командаға күсә. Шулай уҡ, тупҡа эйә булмаған уйынсыны һыуға батырыу, һөйрәү, тотҡарлау ҡәтғи тыйыла. Ул тупаҫ хатаға керә.\nТупаҫ хаталар эшләүсе уйынсы 20 секундҡа йәки ҡаршы уйынсыларҙың атакаһы аҙағынаса уйындан сығарыла. Штраф ваҡыты сыҡҡандан һуң уйынсы кире уйынға ҡайта.\nТупаҫ булмаған хатаға туп ырғытыу менән яза бирелә. Ул тура ҡапҡаға ырғытыуҙан тора. Әгәр хата биш метр һыҙаттан тыш эшләнелһә, яза өсөн тупты ла биш метрҙан ырғытырға тейеш булалар.\nҺыуҙа туп уйнау уйыны уйынсыларҙан яҡшы физик әҙерлек һәм юғары координация талап итә.\nФИНА халыҡ-ара йөҙөү федерацияһы 2016 йылда үҫмерҙәр араһында үткәреләсәк һыуҙа туп уйнау уйынының эксперементаль ҡағиҙәләрен раҫлай:\nУйын маҙаныны ҙурлығы 25х20 метр;\n4-cе һанлы туп ҡулланыла (ҡатын-ҡыҙҙар өсөн)\nУйындың һәр этабында 11 спортсмен ҡатнаша;\nУйын майҙанында уйынсыларҙың һаны, ҡапҡасыларҙы ла керетеп, алты кеше.\nТуп менән файҙаланыу осоро — 30 секунд.\nСитләштерелгән уйынсының штраф ваҡыты — 15 секунд.\n19 йәшлек үҫмер егеттәр араһында 2015—2016 йылдарҙа уҙғарылған Рәсәй беренселеге, шулай уҡ 2015-0016 йылдарҙа уҙғарылған үҫмер ҡыҙҙар Рәсәй беренселеге ярыштары ошо ҡағиҙәләргә таянып үткәрелә.\nФИНА ҙыуҙа туп уйнау ярыштары ҡағиҙәләрен үҙгәртелгән вариантына эксперимент уҙғарыуын дауам итә\nБыл ваҡыттарҙа үҫмерҙәр араһында Донъя беренселеге ярыштары уҙғарылған осорҙа, FINA ҡағиҙәләр үҙгәрешенә таянып, майҙансыҡты 30-ҙан 25 метрғаса кәметкән.\nFINA бюроһы ағзалары иҫкәртелгән, бюро ағзаларының күпселеге был алымды хуплаған.\nҮҙгәртелгән өс яңы ҡағиҙә:\n1. Оборонанан Һөжүмгә күсеү осорон тиҙләтеү өсөн туп менән файҙаланыу осорон 30 секундтан 25 минутҡаса ҡыҫҡартылы;\n2. Уйындың тамамланыуын тиҙләтеү маҡсатында, ситләштерелгән уйынсының ваҡытын 20 секундтан 15 секундҡа ҡалдырыла;\n3. Команда составы ун бер кешенән һәм ике резервтан тора. Улар уйындың икенсе турнирында файҙаланыла.\nОшо ҡағиҙәләргә ярашлы һуңғы Донъя беренселектәре уңышлы уҙа.\nУйындың тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nШотландлы Уильям Уилсон — һыуҙа туп уйнау уйынының тәүге ҡағиҙәләрен индерә\nҺыуҙа туп уйнау XIX быуатта Бөйөк Британияла Уилсон Уильям тарафынан уйлап сығарылған. Уға оҡшаш уйын булып регби тора. Тәүге варианттарҙа туп өсөн көрәшергә рөхсәт ителгән була. Аҙағынан тупты тартып алыу өсөн уны һыуға батырып тоторға тейеш булған. Ҡапҡасы майҙандан ситтә торған. Уйындың хәҙергесә варианты 1880-се йылдарҙан алып уйнала.\nУйынды бар донъя илдәре уйнай. Бигерәк тә, Венгрияла һәм элекке Югославияла киң таралған.\nУл иң боронғо олимпия уйындарының береһе. Тик 1900 йылдарҙа ғына ул олимпия уйындары программаһына индерелгән.\n↑ Рус телендә иҫкесә варианты — ватерпол\nВодное поло на сайте ФИНА (инг.)\nВодное поло — Кругосвет энциклопедияһынан\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Һыуҙа_туп_уйнау&oldid=782145 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 07:44 17 февраль 2018 үҙгәртелгән.


БДУ-ның шифахана-профилакторийы | Башҡорт дәуләт университеты\nҺеҙ бында: БДУ » Студентҡа » Медицина хеҙмәтләндереүе » БДУ-ның шифахана-профилакторийы\nСтипендиялар һәм стипендиаттар\nБДУ-ның шифахана-профилакторийы 1979 йылдың 5 февралендә 2-се дөйөм ятаҡ базаһында асылған. Хәҙерге ваҡытта шифахана-профилакторий уң яҡтың өс ҡатын алып тора. Беренсе ҡат - дауалау кабинеттары, икенсе һәм өсөнсө ҡаттар – йәшәй торған бүлмәләр. Үҙенең ашханаһы ла бар, ул БДУ-ның студенттар ашханаһы бинаһында 2-се ҡатта урынлашҡан. Шифахана-профилакторийҙың медицина эшмәкәрлеген тормошҡа ашырыу буйынса лицензияһы бар.\nШифахана-профилакторий 75 стационар урынға иҫәпләнгән. Йыл эсендә (15 инеү, инеүҙең дауамы - 18 көн) бында 1125 студент, аспирант, хеҙмәткәр дауалана. Ашау сығымдары көнөнә бер студентҡа 180 һум тура килә (135 һум бюджет сығымдары иҫәбенән, 45 һум-бюджеттан тыш). Дауаланыу сығымдары бер студентҡа-көнөнә 60 һум (бюджет сығымдары иҫәбенән).\nШифахана-профилакторийҙа студенттар һәм аспиранттарҙың дауаланыуы уҡыу һәм практиканан, ә хеҙмәткәрҙәрҙең эшенән өҙлөкһөҙ үткәрелә; дауалау-профилактик эшмәкәрлектең түбәндәге төрҙәре тәьмин ителә: терапевтик, стоматологик, физиотерапевтик, ут менән даулау, массаж.\nШифахана-профилакторийға түбәндәге студенттар, аспиранттар һәм хеҙмәткәрҙәрҙең йүнәлеш алырға хоҡуҡтары бар:\n-уҡыусы һәм эшләүсе инвалидтар, һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары;\n-диспансер учетта тороусылар, йыш һәм оҙаҡ ауырыусылар;\n-алған йәрәхәттәрҙән, операциянан, оҙаҡ ауырыуҙарҙан һуң реабилитацион дауаланыуға мохтаж булыусы студенттар һәм хеҙмәткәрҙәр;\n-ауыр һәм зарарлы хеҙмәт шарттарында эшләүселәр;\n-йыш ҡан биреүсе донорҙар.\nБаш табип – Кайҙашева Гүзәл Таһир ҡыҙы, терапевт. Адресы: Өфө ҡалаһы, Зәки Вәлиди урамы, 33.\n1. Баш табип – Ҡәйҙәшева Гүзәл Таһир ҡыҙы, специальносы буйынса терапевт\n3. Медицина хеҙмәткәрҙәре:\nмассаж эшләү кабинетының шәфҡәт туташы\nфизиотерапия кабинетының шәфҡәт туташы\n5. Кер йыуыусы\n6. 3 ашнаҡсы; 3 ашхана эшсеһе;\n7. 4 вахтер;\n8. 2 санитарка, санузел таҙартыусы\nВазифа биләүселәр өсөн 2011 йылдың 10 майында ректор тарафынан раҫланған һәм хеҙмәткәрҙәр профкомы менән килешелгән вазифалар буйынса инструкциялар эшләнгән.\n2011 ЙЫЛДЫҢ ТӘҮГЕ ЯРТЫҺЫНА ЗАЕЗД ГРАФИГЫ\nЗАЕЗД БАШЛАНЫУ ВАҠЫТЫ\nЗАЕЗД ТАМАМЛАНЫУ ВАҠЫТЫ\nБДУ-ға барыу схемаһы


Нәфсе яҡшыға илтмәй\n30 Ноябрь 2021, 16:21\nЯза башҡарыу федераль хеҙмәтенең элекке хеҙмәткәре вәкәләттәрен арттырыуҙа, ришүәт алыуҙа һәм холоҡ төҙәтеү колонияһы биләмәһендә наркотик матдәләр таратыуҙа ғәйепле, тип табылды.\nРәсәй Тәфтиш комитетының Башҡортостан буйынса идаралығы Салауат ҡалаһы буйынса тәфтиш бүлеге туплаған дәлилдәр һөҙөмтәһендә “Яза башҡарыу федераль хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса баш идаралығының 2-се холоҡ төҙәтеү колонияһы” учреждениеһы хәүефһеҙлек бүлеге күҙәтеү төркөмөнөң кесе инспекторы “хеҙмәт вәкәләттәрен арттырыу”, “ришүәт алыу”, “ваҡ ришүәтселек”, “хеҙмәт вәкәләттәрен файҙаланып, наркотик сараларҙы һатырға тырышыу” статьялары буйынса ғәйепле тип табылды.\nТәфтишселәр асыҡлауынса, 24 йәшлек хеҙмәткәр 2020 йылдың октябренән 2021 йылдың ғинуарынаса хөкөм ителеп, колонияла ултырған кешегә мобиль телефон, наркотик саралар һәм “насвай” ташыған. Ришүәт күләме, килтерелгән тауар хаҡынан сығып, 2,5 мең һумдан алып 15 мең һумға тиклем тәшкил иткән. Шулай итеп, ошо ваҡыт эсендә ул 34 мең һум ришүәт алып өлгөргән.\nБыйыл ғинуарҙа колонияның хәүефһеҙлек хеҙмәте бүлеге инспекторҙы холоҡ төҙәтеү колонияһы биләмәһенә наркотик матдәләр индереп маташҡанда ҡулға ала. Тикшереү барышында уның тарафынан ҡылынған башҡа енәйәт осраҡтары асыҡлана.\nХөкөм ителеүсе ғәйебен таныған, насар ҡылығы өсөн уны эшенән ҡыуғандар. Ошо көндәрҙә суд элекке инспекторҙы ете йыл да алты айға иркенән мәхрүм итте. Ул был язаны ҡаты режимлы холоҡ төҙәтеү колонияһында уҙғарасаҡ, шулай уҡ 150 мең һум күләмендә штраф түләйәсәк.


Рәшиҙә Солтанова: «Власҡа кем килеүенә кешеләр битараф түгел» // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРәшиҙә Солтанова: «Власҡа кем килеүенә кешеләр битараф түгел»\n16:09, 16 февраля 2012 Сәйәсәт\nБР Ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһы рәйесе Рәшиҙә Солтанова Владимир Путиндың ышаныслы вәкиле булараҡ эшселәр, эшҡыуарҙар, табиптар, уҡытыусылар, сауҙа өлкәһе вәкилдәре, студенттар менән туғыҙ осрашыу үткәрҙе.\n— Осрашыуҙар йәнле үтә, кешеләр бик күп һорауҙар бирә, — тине «Башинформ» агентлығына Рәшиҙә Солтанова. – Йәштәрҙең һайлау менән ҡыҙыҡһыныуҙары ҡыуандыра. М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетындағы, Өфө дәүләт сәнғәт академияһындағы, сауҙа-иҡтисад колледжындағы осрашыуҙар йәштәрҙең власҡа кем килеүенә битараф булмауын күрһәтте.\nРәшиҙә Солтанова йәштәрҙең волонтерҙар хәрәкәтендә ҡатнашыуға, быға мохтаж булғандарға ярҙам итеүгә әҙерлеген билдәләй.\n— Өфө күн-галантерея фабрикаһында миңә һөйләүҙәренсә, бында һис ҡасан булмағанса декрет ялында булған йәки ялға китергә йыйынған ҡатын-ҡыҙҙар күп, — тип дауам итте ул. – Был — ғаилә, әсәлек һәм балалыҡҡа ярҙам итеүгә йүнәлтелгән ил һәм дәүләт власы сәйәсәтенең һөҙөмтәһе. Ҡатындар ҙа быны ҡеүәтләй: «Балалар табырға кәрәк!».\nАйырыуса кешеләргә Владимир Путиндың социаль сәйәсәткә йүнәлтелгән программалы мәҡәләһе оҡшаған. Рәшиҙә Солтанованың билдәләүенсә, аныҡлауҙар, асыҡлыҡ индереүҙәрҙе һорайҙар.\nКиләһе аҙнала Рәшиҙә Солтанова Башҡортостан халҡы менән райондарҙа осрашыуҙарын дауам итәсәк.


Был көн 2002 көндән башлап билдәләнә. Ә республиканың за манса Дәүләт флагы Башҡортостан Президенты указына ярашлы 19 92 йылдың февралендә барлыҡҡа килде.\nБашҡортостан Республикаһының флагын булдырыу һәм ҡабул и теүҙең үҙ тарихы бар. Башта был проектты төҙөүселәр боронғо ваҡытҡа мөрәжәғәт итә, баҡһаң, тәүге флаг әле 19 быуат башын да уҡ барлыҡҡа килгән икән. Уның тураһында мәғлүмәттәр аҙ, ә ммә һаҡланған һүрәтләүҙәр буйынса уны күҙ алдына килтерергә мөмкин: ике башлы сәмреғош һәм алты мөйөшлө йондоҙҙар фонынд а Ҡөрьәндән алынған һүҙҙәр яҙылған. Ул ваҡытта Башҡортостан Ырымбур өлкәһенә инмәгәнлектән был байраҡ дәүләт флагы булы п һаналмай. Ул билдәле социаль төркөм - башҡорт казактарының\nсимволы булған тиһәк дөрөҫөрәк булыр, моғайын. Нигеҙ итеп 1918 йылдың 21 авгусында башҡорт хөкүмәте раҫлаған тәүге фла гты алырға тигән тәҡдимдәр ҙә була. Ошо туралағы фарманда фл агтың һүрәтләнеше һаҡланып ҡалған. Ул өс горизонталь һыҙыҡта н тора: өҫкө өлөшө - күк, уртаһы йәшел һәм аҫҡы яғы - аҡ төҫ тә. Күк төҫ башҡорттарҙың төрки телле халыҡтар төркөмөнә ине үен аңлатҡан, йәшел - башҡорттарҙың дине ислам булыуы тураһы нда хәбәр итә, аҡ төҫ иһә халыҡтың тыныслыҡ, именлек һәм бәх етле тормошҡа ынтылыуын күрһәткән.\nКонкурсҡа флагтарҙың башҡа варианттары ла тәҡдим ителә. Б ерәүһендә, мәҫәлән, ярым ай һүрәте - Осман империяһы дәүерен ән үк килгән, барлыҡ мосолмандарҙың дөйөм символы төшөрөлгән . Икенсеһендә - боронғо һинд свастикаһы - яҡтылыҡ һәм йомарт лыҡ билдәһе. Был варианттар комиссия тарафынан кире ҡағыла, сөнки дәүләт символы, билдәле булыуынса, дәүләттә йәшәүсе ба рлыҡ халыҡтарҙы ла берләштерергә тейеш. Һәм комиссия рәссамд ар Урал Мәсәлимов һәм Ольга Асабинаның эшенә өҫтөнлөк бирә. Шулай итеп, Башҡортостан Республикаһының Дәүләт флагы киңлег е буйынса бер - береһенә тап килеүсе йәшел, аҡ һәм күк һыҙа ттарҙан тора. Башҡортостан Республикаһының 1999 йылғы Дәүләт\nсимволикаһы тураһындағы законында флагтың төҫтәренең мәғәнә һе лә бирелә: йәшел төҫ - азатлыҡ, тормоштоң мәңгелеге, аҡ -\nтыныслыҡ һөйөү, республика халыҡтарының үҙ - ара хеҙмәттәшл еккә әҙерлеге, күк - асыҡлыҡ, уй - фекерҙәрҙең таҙалығы. Йәш ел төҫ - ислам төҫө булып та һанала. Флагтың аҡ өлөшөнөң урт аһында эмблема төшөрөлгән, түңәрәк уртаһында - ете таждан то рған ҡурай сәскәһе. Ҡурай сәскәһе - дуҫлыҡ символы, уның ете\nтажы Башҡортостан халҡының берлегенә башланғыс һалған ете ы рыуҙы һүрәтләй.


Радий Хәбиров EuroSkills Graz 2021 чемпионатын асыу тантанаһында ҡатнашты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n12:11, 23 сентября 2021 Йәмғиәт\n22 сентябрҙә Австрияның Грац ҡалаһында EuroSkills Graz 2021 һөнәри оҫталыҡ буйынса Европа чемпионаты башланды. Чемпионат 26 сентябрҙә тамамлана. Ярыштарҙы асыу тантанаһында Рәсәйҙең мәғариф министры Сергей Кравцов, Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров һәм Һөнәри оҫталыҡты үҫтереү агентлығының (Ворлдскиллс Рәсәй) генераль директоры Роберт Уразов ҡатнашты.\nЯрыштар Шварцль күлендә «Оҫталыҡ ауылы»нда 38 төп һәм 10 презентация компетенциялары буйынса уҙғарыла. Чемпионатта 31 илдән 400-гә яҡын кеше ҡатнаша.\nРәсәйҙең йыйылма командаһы һайлап алыу ярыштары йомғаҡтары, шулай уҡ 2020 йылда уҙған «Йәш һөнәрмәндәр» милли чемпионаты һөҙөмтәләре буйынса төҙөлгән. Уға илдең 15 төбәгенән 57 конкурсант ингән. Башҡортостандан Сибай күп профилле һөнәри колледжын тамамлаған Илнур Шәйхисламов «Төҙөлөш эштәре» категорияһының «Ташты архитектур эшкәртеү» категорияһында сығыш яһай.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, быйыл 25-29 августа Өфөлә IX «Йәш һөнәрмәндәр» милли чемпионатының (WorldSkills Russia) финалы уҙҙы. Башҡортостандың баш ҡалаһына Рәсәйҙең 76 төбәгенән 1 786 конкурсант килде. Республика йыйылмаһы, дөйөм миҙал иҫәбендә 62 миҙал яулап, икенсе урынды алды.


Ҡыяр үҫтереү ҡыйын түгел » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ҡыяр үҫтереү ҡыйын түгел\nҠыяр үҫтереү ҡыйын түгел 29.03.2019 // Йәмғиәт\n* Әгәр ҡыярҙы иртә ашай башларға хыялланһағыҙ, “вояж” тип аталған гибрид орлоҡто сәсергә кәңәш итәбеҙ. Ул 33 көндә уңыш бирә башлай. Тик ул ҡыҫҡа ваҡытта ғына ҡыуандыра, сөнки тиҙ өлгөрөүсән гибридтарҙан күп уңыш алып булмай.\n* Тоҙлау өсөн “цыган” һәм “заначка” тип аталғандарын һайлағыҙ. Улар һуңыраҡ өлгөрә, йәйҙең икенсе яртыһында ғына уңыш бирә. Тап шул ваҡытта төн менән көндәге һауа температураһы араһында айырма ныҡ һиҙелә. Шуға ла ҡыярҙа шәкәр туплана, сифаты яҡшыра. “Маменькин любимчик” тип аталғанының ҡара төҫтәге сәнскеләре бар, ул да тоҙлау өсөн ҡулай.\n* “Мурашка”, “брейк”, “щедрик” тигән сорттарҙы һайлап, һутлы ҡыяр ашай алабыҙ. Баҡсаһына һирәк кенә инеп сығыусылар өсөн дә махсус сорттар бар. Мәҫәлән, “лилипут”. Ул бер ваҡытта ла артыҡ ҙураймай, билдәле бер ауырлыҡҡа етә лә, өҙөп алғандарын көтөп, туҡтап ҡала. “Аванс”, “капучино”, “хасбулат” гибридтары ла шулай уҡ. Уларҙы тоҙларға ла мөмкин. “Весёлая компания”, “дружная семейка”, “весенний каприз” тип аталғандары эҫе ҡояш нурҙарына бирешмәй. Ә бына ҡараңғыраҡ баҡсалар өсөн “кураж” һәм “разгуляй” сорттары һәйбәт.\nАвтор: Г. ВАРИСОВА әҙерләне


Башҡортостанда һайлаусылар 91 процент килгән\nРеспублика Үҙәк һайлау комиссияһы 2-се мартта уҙған һайлауҙарҙың яҡынса йомғаҡтарын иғлан итте. Башҡортостанда һайлау участкаларына 91 процент һайлаусы килгән. Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Барый Кинйәғолов әйтеүенсә, был юлы ла ауыл халҡы активлығы менән айырылып торған. Рәсәй Президентын һайлауҙа ауыл халҡы әүҙемлеге 92 лә 28, башҡаланан башҡа ҡалаларҙа 86 ла 26, Өфөлә 79 ҙа 69 процент.\nДәүләт Йыйылышы– Ҡоролтайға депутаттарҙың 60-ы бер мандатлы округ, тағы ла алтмышы партия исмелектәре буйынса һайланды. Барый Кинйәғоловтың белдереүенсә, 60 бер мандатлы округтың барыһында ла депутаттар һайланған. Партия исемлектәре буйынса һайлауҙа "Берҙәм Рәсәй" партияһы ышаныслы еңеү яулаған. Башҡортостанда Берҙәм Рәсәй партияһынан башҡа бер сәйәси партия ла парламентҡа уҙыу өсөн һайлау ҡануниәте талап иткән 7 процентлыҡ кәртәне үтә алмаған.\nШуға ҡарамаҫтан, һайлау ҡануниәтенә ярашлы, мандаттар, еңеүсе партиянан һуң икенсе урында килеүсе партия вәкилдәренә лә бүленәсәк. Был осраҡта ул коммунистар партияһы. Тимәк, алдағы биш йылда республикала ике партиялы парламент эшләйәсәк. Барый Кинйәғолов әйтеүенсә, һайлауҙар барышында ҡанун боҙоу осраҡтары теркәлмәгән.


- Ҡаланы төҙөкләндереү буйынса пландар ҙур, һәм улар тиҙ арала башҡарылырға тейеш булһа ла сифат йәһәтенән зыян күрелмәйәсәк! Ҡышын асфальт түшәмәйәсәкбеҙ! - тип белдерҙе матбуғат конференцияһында сығыш яһаусы Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәтенең коммуналь хужалыҡ һәм төҙөкләндереү идаралығы начальнигы Михаил Давыдов.\nМихаил Владимирович 2005 йылда башҡарылған эш күләме менән дә таныштырып сыҡты. Юл төҙөү һәм реконструкциялауға ҙ ур иғтибар бирелеүен билдәләргә кәрәк. Салауат Юлаев проспектының "Аҡбуҙат" ипподромы районындағы участкаһы файҙаланыуға тапшырылған, һөҙөмтәлә ҡаланың көньяғынан\nтөньяҡ өлөшөнә автотранспорттың үтәнән үтә тотҡарлыҡһыҙ хәрәкәте тәьмин ителә. Өфө - Дим автоюлы киңәйтелгән, Дим аша яңы күпер асылған. Сипайлово биҫтәһендә Гагарин һәм Н. Ковшова урамдарында юл төҙөү эштәре тамамланған. Достоевский, Менделеев, Бессонов, Сельская Богородская һәм\nбашҡа урамдарҙа өлөшләтә ремонт үткәрелгән.\nҺандар күп нәмә тураһында һөйләй. Үткән йыл эсендә 900 ме ң квадрат метрҙан ашыу юл төҙөлгән һәм ремонтланған. 30 км\nсамаһы бордюр ташы ҡуйылған. 100 мең тоннаға яҡын асфальт бетон ҡатнашмаһы файҙаланып, 100 мең квадрат метр юлға ремонт үткәрелгән. Шаҡша районында Өфө йылғаһы аша һалынған күперҙең яртыһы, Еңеү паркы, Мәжит Ғафуриҙың йорт -\nмузейы һәм башҡа объекттарҙа яңыртыу эштәре башҡарылған.\nИдаралыҡ ҡаланың тышҡы төҙөклөгө һәм ағас ултырыуға ла етди ҡарай. Мәҫәлән, 54 мең куб. метр сүп - сар сығарып түгелгән, биш меңдән ашыу ағас үҫентеһе, өс меңдән ашыу ҡыуаҡтар ултыртылған, 15 гектар газон, 25 мең квадрат метр сәскә түтәлдәре булдырылған.\nДавыдов алда торған пландар менән дә уртаҡлашты. Башҡортостандың үҙ ирке менән Рәсәй составына инеүенең 450 й ыллығын байрам итеүгә бәйле, ҡалалағы юлдарҙы, яһалма ҡоролмаларҙы ремонтлау, урамдарҙы яҡтыртыуҙы тәьмин итеү һәм ҡала территорияларын төҙөкләндереү буйынса Программа\n- Программаға ярашлы Салауат Юлаев проспекты буйынса магистраль автоюл төҙөлөшөн дауам итеү планлаштырыла, - ти\nМихаил Владимирович. - Галле округы урамының Октябрь проспекты, Р. Зорге һәм Комсомол урамы менән киҫешкән урындарында эстакадалар төҙөләсәк. Интернационал урамы\nХәкимов урамынан Вологодская урамына тиклем һуҙыласаҡ, был Интернационал урамында һәм Инорс һәм Шаҡша биҫтәләренә сығыу юлында транспорт ағымының үтәнән үтә хәрәкәтен тәьмин итәсәк.\nПлан буйынса Сипайлово биҫтәһенән Инорсҡа тиклем, шулай уҡ\nӘй, Баҡалы һәм Степан Кувыкин урамдарында троллейбус линиялары үткәреү ҡаралған.\n"Кондитер фабрикаһы", "Дан бульвары" һәм "Тимер юл дауаханаһы" йәмәғәт транспорты туҡталыштарында йәйәүлеләр өсөн ер аҫты юлдары төҙөләсәк.\nТаш кисеү (Каменная переправа) районында Өфө йылғаһы аша\nяңы күпергә башланғыс һалынған. Бынан тыш ҡаланың барлыҡ райондарында ла юлдарға капиталь ремонт үткәреү дауам итәсәк .


23 Сентябрь 2011, 17:55\n23 сентябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «СИБУР Холдинг» компанияһының директорҙар советы рәйесе Леонид Михельсон һәм «СИБУР» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры Дмитрий Конов менән осрашты. Осрашыу барышында республика Хөкүмәте һәм «СИБУР» араһында социаль-иҡтисади өлкәлә хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды, тип хәбәр иттеләр республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nКилешеүгә ҡул ҡуйыр алдынан Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, «СИБУР Холдинг» менән мөнәсәбәттәрҙе үҫтереү республика өсөн бөгөнгө ғәмәли эшмәкәрлектә ҙур әһәмиәткә эйә, тине.\n— Беҙ республикаға эре стратегик партнерҙарҙы йәлеп итеү варианттары өҫтөндә эшләйбеҙ. Улар менән республиканың нефть һәм газ химияһы сәнәғәтен үҫтереүгә йүнәлтелгән оҙайлы сроклы мөнәсәбәттәрҙе яйға һалып булыр ине. Бөгөн килешеүгә ҡул ҡуйыу – был йүнәлештәге йәнә бер мөһим аҙым, - тине республика башлығы.\nЛеонид Михельсон үҙ сиратында «СИБУР»ҙа буласаҡ нефть химияһы производстволары өсөн сеймал базаһын үҫтереү буйынса ҙур эш алып барылыуы хаҡында әйтте.\n— Башҡортостан һәр ваҡыт нефть химияһы үҫешкән республика булды. Бында беҙҙең активтар ҙа бар. Беҙ уларҙы сеймал базаһы менән нығытасаҡбыҙ һәм республиканың әле булған һәм яңы производстволарын мотлаҡ үҫтерәсәкбеҙ. Республика етәкселеге тарафынан ҙур ярҙам күрһәтелеүе беҙҙе ҡыуандыра, - тине Леонид Михельсон.


Сәғи — Башҡорт Википедияһы\nХаж ҡылыусы сәғи үтә (2011 йыл).\nҠалып:ДЗ Сә'и (ғәр. سعى ) (башҡ. - сәғи) — Сафа һәм Мәрүә убалары араһынан йүгерә-атлай үтеү йолаһы, хаж һәм үмрәнең айырылғыһыҙ өлөшө. Сәғи Ҡәғбәтулла тирәләй тауаф үтеп бөткәндән һуң ҡылына.\n2 Йоланы үтәү\nЙоланы үтәү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТауафты тамамлағас, хаж ҡылыусы әл-Хәрәм мәсетенән сыға ла һул аяғы менән башлап Сафа убаһына күтәрелә. Ҡәғбәтуллаға ҡарап баҫып, хажи ярлыҡау, рәхим-шәфҡәт һорап, тәүбә итеп Аллаһы тәғәләгә (доға) ҡыла. Шунан хаж ҡылыусы уба итәгендәге "мил" тип аталған бағана янына төшә һәм Мәрүә убаһы янындағы икенсе бағанаға тиклем йүгерә. Убаға менә һәм Ҡәғбәтуллаға ҡарап доға ҡылып, кире Сафа яғына йүгерә. Был ғәмәл барлығы ете тапҡыр башҡарыла. Бер убанан икенсеһенә бер үтеү бер йөрөш һанала). .\nБәләкәй хажды (үмрә) ҡылғанда сәғиҙән һуң хаж ҡылыусы ихрам хәленән сыға.Үмрәнән һуң оло хаж ҡылырға йыйынған кеше хажды ҡылып бөткәнсе ихрам хәлендә ҡалырға тейеш. Сәғи хаждың мөһим өлөшө һанала (рукн әл-хаж), ә уны үтәү - мотлаҡ (вәжиб).\nХаж ҡылыусы сәғи үтмәгән булһа, хажы ғәмәлгә инмәгән тип һаналмай. Уға бары ҡаза ҡорбан салырға кәрәк була.\n↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Ислам: ЭС, 1991\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Сәғи&oldid=775483 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 07:33 19 ғинуар 2018 үҙгәртелгән.


Хәбәрҙәр: Меркель- Совет Евроберләшмәһе яҡлымы?\nМеркель- Совет Евроберләшмәһе яҡлымы?\nБына 7 йыл инде Германия хөкүмәтен етәкләгән Ангела Меркель Евроберләшмә илдәре лидерҙары араһында, һис шикһеҙ, иң абруйлыһы. Германия иҡтисадының алға китеүе, дәүләт бюджетының яҡшы хәле уға немец рецептын көрсөк менән көрәштә башҡа Евроберләшмә илдәренә индереп ҡарарға мөмкинлек бирә.\nӘммә Германия канцлеры тәҡдим иткән финанс дисциплинаһы һәм ҡаты экономия саралары йәшәү кимәлен түбәнәйтә, эшһеҙлекте арттыра. Берлин сәйәсәтенә баш эйгән Европа илдәрендә халыҡ уның көрсөктән сығыу рецепттарына ҡаршы сыға.\nМеркелде яратмаусылар уны”тимер канцлер”тип атай, әйтергә кәрәк, был әле уның иң насар ҡушаматы түгел. “Ньюстэйтсмен” журналы уны “Европалағы иң ҡурҡыныс лидер”ҡушаматы менән бүләкләп ҡуйҙы.\nКанцлерға Германия елкәһенә башҡа илдәрҙең проблемаларын һалдырмағаны өсөн коллегалары тарафынан да тәнҡит эләгә. Мексикалағы “Ҙур егерме”осрашыуында арыу ғына бюджет дефициты булған илдәр уның ҡаршылығын еңергә маташып ҡараны, тик булдыра алманы.\nАнгела Меркель ҡаҡшамаҫ ҡурғаш һалдат. Уның сәйәси карьераһы быны раҫлап тора. 1954 йылдың июлендә Гамбургта тыуған. Ангела Меркель йәш ярымлыҡ ҡына саҡта уның атаһы, лютеран пасторы, һәм әсәһе, мәктәп уҡытыусыһы, бында күсеп киләләр.\nГермания берләшкәндән һуң, Меркель Христиан- демократик берләшмәһенә инә һәм 1991 йылда канцлер Гельмут Коль ҡулынан ҡатын- ҡыҙҙар һәм йәштәр эше буйынса министр вазифаһын ала. Ангела Меркелдең, 2000 йылда ХДС лидеры булып алғас, сәйәси карьераһы юғарыға күтәрелә. 5 йыл үткәс, ул хөкүмәт башлығы булып китә һәм 2009 йылғы һайлауҙан һуң да канцлер посын һаҡлап ҡала.\nФирҡәһенең региондағы һайлауҙарҙа еңелеүенә ҡарамаҫтан, Ангела Меркель немецтар араһында популярлығын юғалтманы- 2009 йылдағы һымаҡ уҡ уларҙың 65 проценты канцлерға ышана.\nАмериканың “Форбс”журналы версияһы буйынса, Ангела Меркель- донъялағы иң абруйлы ҡатын. Германияла Меркелдең рейтингы юғары- “Шпигель” уны Европа королеваһы, тип атай. Тик Меркель фирҡәһендә, Христиан демократик союзында, канцлер менән барыһы ла риза түгел, ХДС ағзаларының күбеһе Меркель сәйәсәте менән ҡәнәғәт түгел.\nӘҙәбиәт профессоры, сәйәсәт һәм бизнес буйынса консультант Гертруда Хиллер шул фекер яғында. Меркель системаһын анализлап, Хеллер уны йәшерен авторитар, тип атаны. Гельмут Коль заманында Хеллер менән министр вазифаһы хаҡында һөйләшеүҙәр алып барыла, шуға күрә ул ХДС фирҡәһен яҡшы белә. Гертруда Хеллер беҙҙең менән Берлиндан әңгәмәләшә.\n-- Профессор Хеллер, һеҙ Меркелдең идара итеү системаһын анализланығыҙ. Ни өсөн һеҙҙә Меркель парламент ролен сикләй тигән фекер тыуҙы?\n-Эйе, уны ул евроны һаҡлау процесы сиктәрендә эшләй. Бындай сикләүҙәр күбәйгәндән- күбәйә бара. Хәҙер, мәҫәлән, Европаның Үҙәк Банкы евро зонаһындағы хәле мөшкөл илдәрҙең дәүләт облигацияларын һатып алыу хаҡындағы ҡарар парламент хуплауына мохтаж түгел, тип белдерҙе. Шулай итеп, ЕҮБ Евроберләшмә илдәре һәм Европа парламенты бюджетын көйләүгә ҡыҫылыу хоҡуғын алды.\nБеҙ консенсус юғары әһәмиәткә эйә булған демократик йәмғиәттә йәшәйбеҙ, шуға ла ниндәйҙер баҫым яһау кешеләрҙең асыуын ҡабарта. Идара итеү стиле менән риза булмағандар шуны яҡшы аңлай: йә изоляцияла буласаҡ, йә эшһеҙ ҡаласаҡ. Барыһының да ризалашып ҡул күтәреүҙәре миңә тоталитар системаны хәтерләтә.\n-Франсуа Олланд- хөкүмәттең иҡтисадҡа ҡыҫылыу идеяһын яҡлай. Меркель дә дәүләт көйләүе яғында. Скептиктар әйтмешләй, был хыял командаһы беҙҙе Советтар Евроберләшмәһенә алып килмәҫме икән?\n-Эйе, ысынлап та шулай. Ике сәйәсмән дә дәүләттең иҡтисадҡа ҡыҫылыуы яҡлы. Меркелдең әле булһа Олландтан ситләшеңкерәүе аптырата. Бының ғилләһе Меркелгә Евроберләшмәләге юғары вазифалар өсөн көрәштә конкуренттың артыҡ булыуындалыр.\n-Ангела Меркель власть өсөн көрәштә Европа институттарын нисек файҙаланмаҡсы?\n-Ул асылын бер кем дә йүнләп аңламаған ҡарарҙарҙың ҡабул ителеүенә ирешә. ЕС-та “изге һыйырҙар”бар, улар –Евроберләшмә илдәренең финанс министрҙары. Уларҙың эше йәшерен тиерлек алып барыла. Шулай итеп, беҙ сикләнмәгән срокка антидемократик системаны, сикләнмәгән аҡса туҙҙырыу мөмкинлеген күрәбеҙ. Был механизмды тотороҡлолоҡ тип атайҙар, әммә ул Европала дестабилизация тыуҙыра.\n-Берәүҙәр өсөн Ангела Меркель -“ ҡиәмәтлек әсәй”, Германияны үҙгәртеүсе сәйәсмән , тик ,Гертруда Хеллер буйынса, яҡшы яҡҡа түгел. Икенселәр өсөн Меркель –ҡайғыртыусан мафия әсәһе... Рәхмәт, Хеллер ханым.\n-Һеҙгә рәхмәт. Шуны аңлау мөһим: әгәр парламент закон сығарыу органынан күҙәтеүсегә әйләнһә, демократияға ҙур хәүеф янай.


Инфоурок / Начальные классы / Конспекты / Разработка классного часа "Урок здоровья"\nБөрйән районының мәғариф\nНисек грипты еңергә? “\nБөрйән районының Иҫке\nСобханғол урта мәктәбенең\nӘтек филиалының башланғыс\nсиныф уҡытыусыһы Алғазина\nРозалия Рәхим ҡыҙының\nүткәргән дәрес конспекты.\n1) Грипп ауырыуы тураһында белешмә биреү.\n2) Үҙеңдең организмды гриптан һаҡлау сараларын үтәргә күнектереү.\n3) Һаулыҡты һаҡлау, үҙ һаулығыңа битараф булмаҫҡа өйрәтеү.\nҺаумыһығыз, ҡәҙерле уҡыусылар!\nБөгөн беҙ һеҙҙең менән һаулыҡ дәресен дауам итәбеҙ. Беҙгә дәрескә кем ҡунаҡҡа кем килгәнен йомаҡты сисеп белербеҙ. Тыңлағыҙ.\nЭто ................ (Доктор Айболит)\nКем килгән ул ҡунаҡҡа?\nКем ул доктор Айболит?\n-Мин һеҙгә бик ашҡынып килдем. Һеҙгә насар хәбәр алып килдем, һеҙҙең мәктәпкә грипп тигән ауырыу яҡынлаша. Шуға күрә мин һеҙҙе алдан ҡурсаларға тейешмен. Нисек күмәкләп грипты еңергә?\nБеҙҙең бөгөнгө әңгәмәбеҙ ошо хаҡта. Минең ярҙамсым- һеҙҙең уҡытыусығыҙ булыр. Һүҙҙе уға бирәйек.\nЯҡшы, доктор Айболит. Һеҙ хәҙер ултырығыҙ, ә мин һеҙгә ярҙам итергә ризамын.\n3.Уҡыусылар! Нимә ул грипп?\nАуырыу нимәнән башлана?\n(Ауырыуҙы башлаусы – бысраҡ микробтар, вирустар)\nБыл вирус грипп француз һүҙенән алынған “гриппер”. Ысынлан-лап та был ауырыу –грипп, кешенең тамағы ауырта башлай,ауырыу организмға үтеп инә. Тимәк, беренсе билдәһе – ауырыуҙы башлаусы – вирус.\n-Балалар грипты нисек йоҡторалар?\n(Ауырыу кешенән, һөйләшкәндә, йүтәллгәндә, сөскөргәндә тирә-яҡ һауаға вирустар сәсә. Ә һау кеше ошо вирустарҙы үҙенә ала.\nУҡыусылар! Һеҙ бик яҡшы яуап бирҙегеҙ яуар бирҙегеҙ. Ә хәҙер грипп менән ауырығанда ниндәй ҡағиҙәләрҙе үтәргә кәрәк.\nӘ хәҙер был сир тураһында белдегеҙ. Ә гриптан һаҡланыу өсөн нимәләр эшләргә кәрәк?\n5. Ҡағиҙәләрҙе иҫкә төшөрәйек. Ҡайһы ҡағиҙә дөрөҫ?\nГрипп менән ауыраһаң, туңдырма аша.\nГрипп менән ауыраһаң,аптечканан уҙеңә оҡшаған дарыуҙы эс.\nТабип рөхсәт иткән дарыуҙы ғына ҡуллан.\nКүберәк һыу, һут, емеш – еләктәр аша. Был организмдан зарарлы матдәләрҙе сығарыр, температураны төшөрөр.\nӘгәрҙә грипп ваҡытында йүткерһәң, йүтәлләһәң, ауыҙыңды ҙур асып сөскөр, кешеләр ауырыһын.\nӘгәр грипп менән ауырыһаң, дуҫыңа ҡунаҡҡа бар, күптән һин унда булғаның юҡ.\nҠәҙерле уҡыусылар! Һеҙ хәҙер был ҡурҡыныс сир тураһында белдегеҙ.\nӘ гриптан һаҡланыу өсөн нимәләр эшләргә кәрәк? Ауырығансы, ауы-рыуҙы иҫкәртеү яҡшыраҡ. (Профилактика)\nҮҙебеҙгә һау-сәләмәт булыу өсөн ярҙам итә алабыҙмы?\n-Ниндәй һаҡланыу сараларын беләһегеҙ?\nТимәк: дөрөҫ туҡланыу\nЕмеш – еләктәр ашау.\nСаф һауала йөрөү.\nҺуған, һарымһаҡ ашау.\n6.Тағы бер гриптан һаҡланыу сараһы массаж. Ул “нөктәләр буйлап массаж тип атала. Һәр кемдең тәнендә тылсымлы нөктәләр бар, улар ауырыуға ҡаршы тора алалар.\nҠәҙерле уҡыусылар! Грипты нисек еңергә икәнен һеҙ белдегеҙ. Мин ышанам был ауырыу һеҙҙең мәктәпкә килеп етмәҫ. Бөгөн дәрестә һеҙ әүҙем ҡатнаштығыҙ. Рәхмәт, мин хәҙер икенсе мәктәпкә китәм.\nБына беҙ Айболитты оҙатабыҙ.\nНисек грипты еңергә?\n-Көн режимын үтәү\n-Емеш – еләк ашау\n-Саф һауала йөрөргә\n-Әгәр ҙә ауырыһаҡ? Постелгә ятып, врач ҡушҡанды үтәргә.\nДәрестә әүҙем ҡатнаштығыҙ, рәхмәт !\nНомер материала: ДA-007179


Төбәктә йыл башынан ике миллиондан ашыу кеше Бәйләнеш үҙәге аша табипҡа яҙылған // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәктә йыл башынан ике миллиондан ашыу кеше Бәйләнеш үҙәге аша табипҡа яҙылған\n12:43, 6 октября 2015 Йәмғиәт\nТөбәктә йыл башынан ике миллиондан ашыу кеше Бәйләнеш үҙәге аша табипҡа яҙылған Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 6 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nРеспубликала йыл башынан 2 миллион 300 мең самаһы кеше Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығының Бәйләнеш үҙәге аша табипҡа яҙылған. Былтырғы ошо уҡ осор менән сағыштырғанда 4,4 тапҡырға күберәк.\nВедомствоның матбуғат хеҙмәтендә билдәләүҙәренсә, табиптарға иртәнге 8-се яртынан киске сәғәт 7-гә тиклем 09383 берҙәм телефоны аша яҙылырға була. Бәйләнеш үҙәгенә 246-93-83 телефоны буйынса ла шылтыратырға мөмкин.\n«Кеҫә телефонынан 09383 һандарын йыйғандан һуң медицина учреждениеһының кодын индерергә кәрәк. Әгәр шылтыратыусы кодты белмәй икән, уны Бәйләнеш үҙәге операторы менән тоташтырасаҡтар», — тип аныҡланы Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте етәксеһе Светлана Ҡусҡарбәкова.\nБәйләнеш үҙәге аша участка терапевына, педиатрына, теш табибына, акушер-гинекологка яҙылырға мөмкин.\nТеги: һаулыҡ һаҡлау,бәйләнеш үҙәге,табипҡа яҙылыу


Республика халҡының 36 проценты киҙеүгә ҡаршы прививка яһатҡан // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспублика халҡының 36 проценты киҙеүгә ҡаршы прививка яһатҡан\n11:02, 8 ноября 2016 Йәмғиәт\n7 ноябргә ҡарата Башҡортостан халҡының 36 проценттан ашыуы йәки 1,470 миллиондан күберәк кеше киҙеүгә ҡаршы прививка эшләткән. Шуларҙың 1,103 миллионға яҡыны – өлкәндәр һәм 282 меңдән ашыуы – балалар.\nШул иҫәптән, 86 мең кеше – эш биреүселәр һәм үҙ иҫәбенә, ҡалғандары федераль ҡаҙна аҡсаһы иҫәбенә прививка яһатҡан.\n«Роспотребнадзор»ҙың Башҡортостан идаралығында хәбәр итеүҙәренсә, республика биләмәһендә киҫкен респиратор инфекциялары менән сирләү осраҡтарының артыуы билдәләнә, киҙеү әлегә теркәлмәгән. Киҫкен респиратор вирус инфекцияһы менән ауырыу кимәле эпидемик сиктән түбән.\nКиҙеүгә ҡаршы вакциналар быйылғы эпидемиологик миҙгелдә әүҙем булған вирус штаммынан һаҡлай.\nСирҙең тәүге билдәләре беленеү менән өйҙә ҡалырға һәм тиҙ арала табипҡа мөрәжәғәт итергә кәрәк. Үҙаллы дауаланырға кәңәш ителмәй, тип билдәләнеләр ведомствола.


Бер ҙә һынатмай беҙҙең ҡыҙҙар | Йәншишмә\nНаписал в 14 сентября 2018, 10:31\nТүңәрәккә йөрөүсе уҡыусыларым да быға асыҡ миҫал булып тора. Улар уҡыуҙа алдынғылыҡты бирмәй, мәктәп тормошонда ла бик әүҙемдәр. Мәҫәлән, Динә\nСәлимова музыка мәктәбендәге бейеү түңәрәгендә лә шөғөлләнә, беҙгә лә йөрөп өлгөрә. Ырғаҡ, энә менән бәйләү түңәрәгенә беренсе синыфта уҡығанда уҡ яҙылғайны. Ярайһы ғына оҫтарып алып, конкурстарҙа ла ҙур еңеүҙәр яулай башланы. Һигеҙ йәштә генә булыуына ҡарамаҫтан, биштәр бәйләп, Стәрлетамаҡта үткән «Арт-старт» бәйгеһендә ҡатнашып, «Халҡыбыҙҙың рухи-әхлаҡ мәҙәниәтен һаҡларға һәм пропагандаларға өлөш индергәне өсөн» номинацияһында бүләкләнде. Был ярышта йәштәше Ирина Стучилина ла һынатманы. Бәйләгән эт уйынсығы ошо уҡ номинацияла еңеүсе булды. Ә Рәзилә Ишкилдина «Күгәрсендәр ояла» эшен башҡарып, «Башҡортостан ҡоштары» республика бәйгеһендә үҙен һынап ҡараны. Еңмәһә лә, сертификат алып, ҡыуанып ҡайтты.\n« Башҡортостан да проектҡа ҡушылды


Учалыла халыҡ тәҡдиме буйынса спорт майҙансығы төҙөлә башлаған\nӘле бында ҡырсынташ түшәлә.\nУчалы мәҙәниәт һәм ял паркында спорт майҙансығы асыу тәҡдимен халыҡ күтәреп сыҡҡан. Объект урындағы башланғыстарға яҡлау программаһы сиктәрендә төҙөлә. Проекттың хаҡы - 3 миллион һумдан ашыу, уның яртыһы бюджеттан, бер өлөшө ҡала ҡаҙнаһынан һәм бағыусылар иҫәбенә ҡаплана. Учалы халҡы ла ситтә ҡалмаған, ҡалала йәшәүселәрҙең һәр береһе йөҙ һум йыйып, йәмғеһе 315 мең һум аҡса тапшырған. Спорт майҙансығында шөғөлләнеү бушлай буласаҡ, ул йыл әйләнәһенә эшләр тип көтөлә. Парк етәкселеге бында төрлө спорт ярыштары үткәрергә лә ниәтләй.\nУрындағы башланғыстарҙы яҡлау программаһында Башҡортостандың көньяҡ райондары ҡатнаша. Халыҡ тәҡдим иткән 100 проекттың 70-кә яҡыны хуплау тапҡан. Уларға республика ҡаҙнаһынан 60 миллион һум аҡса бүленә, тағы 40 миллион һум район бюджеты, инвесторҙар һәм халыҡ ярҙамында йыйыла. Был аҡсаға ошо төбәктәрҙә юл һалыу, күпер төҙөү кеүек социаль мәсьәләләр хәл ителә


Тик мөхәббәт кенә йәшәтә » Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы\nИрмен тигән ир-егеттең йөрәгендә эйәрле-йүгәнле ат ятыр, ти. Баҡһаң, нәҡ ҡыйғыр бөркөттәй ир аҫылдары саф мәңгелек мөхәббәткә һәләтле икән. Нәҡ ҡаһарман йөрәкле ир-егеттәр үҙенең һөйөүе тураһында үлемһеҙ шиғырҙар ижад итә, китаптар яҙа, хис-тойғоларын йырҙарға һала. Миҫалға «Сибай кантон» йыры. Сибай кантон да һөйгәне Фатимаға булған мөхәббәтен мәңгелек моңға, халыҡ хәтерендә йәшәр йырға һалып ҡалдыра бит.\nСоветтар Союзы Геройы, ҡанатлы бәһлеүән, летчик-штурмовик Ҡотдос Латиповтың да, баҡһаң, йөрәк түрендә мәңге һүнмәҫ, һүрелмәҫ ҡайнар мөхәббәт йәшәй икән.\nУн туғыҙ йәшлек хәрби летчиктың һөйгән ҡыҙы Маһираға булған ялҡынлы хистәре, ҡайнар мөхәббәте «Еңел ҡанатлы күгәрсенкәйем» әҙәби-документаль әҫәрендә сағылыш таба. Китапта мөхәббәт һєм һуғыш темаһы йәнәш бара. Ҡотдос Латиповтың У-2 самолетында осҡандағы тәүге аҙымдары тасуирлана. Бында йәш яугирҙың дошмандарға булған көслө нәфрәте, үҙенең ата-әсәһенә, тыуған еренә, иленә, туғандарына, яҡташтарына, бергә хеҙмәт иткән дуҫтарына булған һөйөүе сағыла. Автор әҫәрендә: «Ысын, ҙур мөхәббәт хакимлыҡ итә Ерҙә. Һуғышта ла бит беҙ Мөхәббәтте һаҡланыҡ!»– тип яҙа.\nҠотдос Латипов У-2, ИЛ-2 самолеттарында ике йөҙ утыҙ тапҡыр һауаға күтәрелә: егерме ике танкыны көл итә, беҙҙең ғәскәргә туҡтауһыҙ үлем уты сәскән утыҙлаған орудиеның, ҡорал һаҡланған өс келәттең көлөн күккә осора, ҡырҡлаған автомашинаны, хәрби ҡорал тейәлгән ике эшелонды юҡ итә, биш дошман самолетын бәреп төшөрә, дошмандың дүрт йөҙ иллеләп һалдат һәм офицерын ҡырып һала. Илебеҙ дошмандарына сикһеҙ нәфрәт һаҡлаған штурмовиктың саҡматаштай йөрәгендә наҙлы хистәргә урын барҙыр тип кем уйлаһын! Баҡһаң, ул һөйөү менән мөлдөрәмә тулы икән! Самолетына бомбалар тейәп, һауаға күтәрелгәндә, Ҡотдос батыр һөйгән ҡыҙы Маһира бүләк иткән сигеүле ҡулъяулыҡты гел түш кеҫәһендә, йөрәге тәңгәлендә йөрөтә һәм ниндәй генә ауыр хәлдәргә дусар булмаһын, һөйгәненә булған ҡайнар мөхәббәте уны ергә имен алып ҡайта.\n... Ҡотдос менән Маһира бер класта, бер парта артында ултырып уҡый. Уларҙың балалыҡ дуҫлығы һуңынан ғүмерлек мөхәббәткә әүерелә.\nФизик яҡтан көслө, тәбиғәттән батыр йөрәкле, ҡыйыу булып үҫеп килгән Ҡотдосто үҫмер сағынан зәңгәр күк, икһеҙ-сикһеҙ йыһан киңлеге үҙенә тарта. Педучилище тамамлап, математиканан уҡытып йөрөгән йәш егет аэроклубҡа йөрөй башлай. Ә һуғыш башланыр алдынан осоусыларҙың хәрби авиация мәктәбен тамамлай. Яңы ун һигеҙе тулған егетте һуғышҡа алалар. Хәрби летчик һуңғы осрашыу ваҡытында һөйгәненән уйынлы-ысынлы һорай:\n– Һуғышта мине үлтерһәләр, һин ни эшләрһең?\nМаһира уға етди яуап бирә:\n– Йөрәгем һиҙә, һинең ғүмерең бик оҙон буласаҡ. Фронттан батыр булып, еңеүсе булып ҡайтырһың һәм һаулыҡ-сәләмәтлектә ҡартайғансы бәхетле йәшәрһең. Бәлки, мин алдан үлермен, уны кем белә?\nМаһираның юрауҙары юш килә. Аҙым һайын үлем һағалап торған һауа һуғышынан ниндәйҙер ҡөҙрәт менән Ҡотдос батыр һәр саҡ иҫән ҡайта. Уға партизандар менән бәйләнеш булдырыр, икенсе частарға мөһим мәғлүмәттәр тапшырыр өсөн «күгәрсенкәй»гә илле тапҡыр һауаға күтәрелергә тура килә. Йыш ҡына разведкаға ла ебәрәләр. Еңел ҡанатлы осҡосо менән уға зенит артиллерияһының уты аҫтында ҡалырға ла, сараһыҙҙан самолетын ергә ултыртырға ла тура килә. Бер шулай һөжүм итеүсе частың вәкилен фронт штабына илтеп ҡайтып барғанда, ул немецтарҙың дәһшәтле ике «Мессершмитт-109» осҡосоноң ҡамауына эләгә. Осоу уҡсы-бомбардирһыҙ булғанлыҡтан, уға бер генә юл ҡала: самолетты берсә аҫҡа ташлап, берсә өҫкә күтәреп, берсә уңға, берсә һулға тайпылтып, үҙенә тоҫҡап атылған пулемет утынан ҡотолоу. Оҫта пилот, тапҡырлығы, ҡыйыулығы арҡаһында «дошман утынан» ялтанып, эҙен йәшерергә тырыша. Шул саҡта күктә беҙҙең истребителдәр пәйҙә була, «күгәрсенкәй» артынан ҡыуып, һиҙгерлеген юғалтҡан дошман самолеттарын берәм-берәм атып төшөрә. Төрлө төҫтәге уттар сәсрәтеп, селпәрәмә килгән «мессер»ҙарға ҡарап, Ҡотдос яҙмышына рәхмәттәр әйтә. Үлем менән күҙгә-күҙ осрашып, ҡотолоп ҡалды бит. «Күгәрсенкәй»ен имен-аман алып ҡайтып, аэродромға ултыртҡас та йөрәге тыныслана алмай уның. Төрлө хәүеф-хәтәрҙәргә осрауы бәйнә-бәйнә иҫенә төшә. Элегерәк тә, бөттөм, көл-күмергә әйләндем, тигән саҡтарында уны ниндәйҙер илаһи көс һаҡлап ҡала килә. Аллаһы Тәғәлә уны үҙе һаҡлайҙыр, атаһы Ҡәниф яҙҙырып биргән бетеүҙе лә ул инесендә йөрөтә бит. Әсәһе лә осоусы улына доғалар уҡып, фатихаһын биреп ҡалған. Һөйгән ҡыҙы Маһира ла оҙон ғүмер юрап, өҙөлөп көтә бит уны. Йәш егеттең күңелендә Йыһандар хужаһына, яҡындарына рәхмәт хистәре уяна. Ул тыуған илен, туѓандарын яҡлап, алдында торған мөҡәддәс бурысты тайпылышһыҙ үтәйәсәк. Совет яугирҙары фашистарға Ер шарында геноцид урынлаштырырға юл ҡуймаҫ. Һау ҡалырға һәм дошманды мөмкин тиклем күберәк ҡырырға! Ауыл мәктәбендә балалар уҡытып йөрөгән һөйгән ҡыҙына яҙған бер хатында ошондай юлдар бар:\n«Теге саҡта оҙон ғүмер юрауыңа ышандым. Бигерәк ихлас әйттең. Һауаға күтәрелгән һайын барлыҡ тырышлығымды, белемемде, оҫталығымды һалам. Мин дошманды ҡыйратырға һәм тере ҡалырға тейешмен. Иптәштәремдең осҡандағы хаталарын ҡабатламаҫҡа тырышам, математик булыуым да ярҙам итә, «күгәрсенкәй»ҙең бөтә мөмкинлеген файҙаланам. Юғары көстәрҙән дә ярҙам һорайым. Теләктәремдең ҡабул булырына ышанам. Беҙ изге юлда: илебеҙҙе сит ил баҫҡынсыларынан һаҡлайбыҙ. Ҡәҙерлеләребеҙҙе ҡоллоҡтан азат итәбеҙ. Һеҙҙең изге теләктәрегеҙ, һинең мөхәббәтең, Маһирам, яуыз дошманды ҡыйратҡанда миңә көс бирә. Һин һәр саҡ минең уйымда, йөрәгемдә, йәнемдә. Берҙән-берем, Маһирам, бөтә донъяға оран һалам, яратам һине, өҙөлөп яратам, яратам! Донъяла һөйгәнен минең һымаҡ өҙөлөп яратҡан башҡа кеше юҡтыр ҙа ул. Һине ҡайнар ҡосаҡлайым, наҙлап үбәм. Үҙеңде, әсәйемде һаҡла. Ҡотдосоң».\nМаһираның яуабы ла таш йөрәктәрҙе иретерлек:\n«Бел, һин минең өсөн бөтәһе лә. Һине генә уйлап йәшәйем. Беҙ, минең уҡыусыларым, ауыл кешеләре, ата-әсәйеңдәр, һине бик яратабыҙ. Еңеү менән ҡайтыуыңды теләйбеҙ. Үҙеңде һаҡла, ҡәҙерлем. Маһираң».\nЯу ҡырында летчик-штурмовик йәшәйеш, мөхәббәт тураһында йыш уйлана. Ни өсөн ергә килгәнбеҙ, тигән һорауға ул:\n– Яратыр өсөн! – тип яуап бирә. – Ошондай дәһшәтле һуғышта кеше булып ҡалыу, кешелек сифаттарыңды һаҡлау өсөн дә ихлас яратыу, тыуған илеңә, иптәштәреңә ышаныс һәм һөйөү, ҡыйыулыҡ, мөмкин булғандың барыһын эшләү, дөрөҫ ҡарар ҡабул итә белеү кәрәк.\nПолк командиры Н.Д.Хомутов уның тураһында: «Ҡотдос һуғышта иптәштәрен бәләнән ҡотҡарыр өсөн ғүмерен бирергә әҙер ине», – ти. 1942 йылда сержант Латипов яҡын дуҫына әүерелгән «күгәрсенкәй»ендє күрһәткән ҡаһарманлығы өсөн «Хәрби батырлыҡ өсөн» миҙалы менән б∆лєклєнє. Егеттең хыялы – дошмандарҙың ҡотон алған хәрби ИЛ-2 самолетында осоу. Тиҙҙән летчиктың был теләге тормошҡа аша. Подполковник Роман Андреевич Чистов уны саҡырып алып:\n– Дошманды нығыраҡ ҡыйратһын өсөн, һиңә тағы ла дәһшәтлерәк ҡорал бирергә булдыҡ, – ти. – Һине Ижевскиға ИЛ-2 самолетында осоу өсөн штурмовиктар әҙерләү курсына ебәрәбеҙ.\n1943 йылдың февралендә ул үҙе хеҙмәт иткән эскадрильяға әйләнеп ҡайта. Әҙерлек курсын «отлично»ға тамамлаған егерме йәшлек башҡорт егетен «күгәрсенкәй»енән «ыласын»ға, йәғни ИЛ-2 самолетына, ултырталар. Ялында летчик егет туғандарын, һөйгәнен ҡайтып күрергә форсат таба. Автор Маһира менән булған осрашыуын, бер-береһен өҙөлөп яратҡан егет менән ҡыҙҙың ҡайнар мөхәббәтен ентекләп тасуирлай. Яуҙа сынығып, күп тапҡыр үлемдән ялтанып ҡалған егеттең ҡайнар мөхәббәте икһеҙ-сикһеҙ. Әммә аҡыллы ҡыҙҙың тыйнаҡлығы, тотанаҡлығы уларҙы ваҡытынан алда ашығып ҡауышыуҙан һаҡлап ҡала. Был егеттең мөхәббәтен тағы көсәйтә. Бынан ары улар тик бер-береһе өсөн генә йәшәйәсәк. Ҡайнар мөхәббәт уларҙы үҙе әжәл тырнаҡтарынан йолоп ҡаласаҡ.\nИЛ-2 самолетына күсеп ултырғас, үҙен оҫта осоусы итеп танытып өлгөргән Ҡотдосто Волхов фронтынан алып, икенсе йүнәлешкә күсерәләр. Өлкән летчик, звено командиры, эскадрилья командиры урынбаҫары булып, Украин фронттарында һуғыша. Молдавияны азат иткән һуғыштарҙа, Яссы-Кишинев операцияһында ҡатнаша. ИЛ-2 самолетында ул 180 хәрби осош яһай, һәр саҡ ҙур батырлыҡтар күрһәтеп, яу ҡырынан имен ҡайта. Иптәштәре:\n– Һин күлдәктә тыуғанһың. Һине Аллаһ үҙе һаҡлай, – тиҙәр уға.\n– Мине Маһирамдың ҡайнар мөхәббәте һаҡлай, – ти егет.\nИке йөрәк хат аша серләшеүен дауам итә.\n«Минең ҡәҙерлем, һөйөклөм, Маһирам, һинең хатыңды уҡығас, баш осондағы ҡараңғы болоттар таралғандай, балҡып ҡояш сыҡҡандай булды. Һеҙ көс биреп, дәртләндереп тормаһағыҙ, мин әлегеләй ҡыйыу һуғыша, уңышлы була алмаҫ инем. Мөхәббәт мине батырлыҡҡа әйҙәй, ҡыйыулыҡ өҫтәй. Рәхмәт, йәнем. Ҡотдосоң».\nТуҡһанын артылған яугирҙың бирелеп китеп йәшлек мөхәббәтен тасуирлауын уҡығандан һуң мөхәббәттең ниндәй илаһи ҡөҙрәткә эйә, мөғжизәләр тыуҙыра алырға һәләтле икәненә, ниндәй генә йәштә булмаһын, ерҙә кешене мөхәббәт йәшәтеүенә инанаһың. Ниндәй генә бөйөк шәхес йәки шөһрәт эйәһе булмаһын, Кешене Кеше иткән, бөйөк иткән, ҡанатлы иткән, ҡөҙрәтле иткән ул – Мөхәббәт.