300 студентҡа ҡыҙыл дипломдар тапшырылды\nМифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетын тамамлаусы 300 студентҡа ҡыҙыл дипломдар тапшырылды.\nУҡыу йортон быйыл меңдән ашыу студент тамамланы. Сығарылыш студенттарының 70 проценты уҡыған саҡта уҡ үҙенә эш урыны тапҡан. Уҡыу йортонда эшкә урынлашыуға булышлыҡ итеүсе махсус үҙәк эшләй. Бөгөн диплом алыусы студенттарҙың яртыһынан күбеһе республиканың төрлө мәктәптәрендә эш башлай. Зөбәржәт Нәҙершина университетта уҡығанда төрлө конкурстар, ғилми-ғәмәли конференцияларҙа әүҙем ҡатнашҡан. Балалар баҡсаһында тәрбиәсе булып эшләргә лә ваҡыт тапҡан. Йәш белгес төрлө милләт балаларының телмәрен үҫтереү темаһы менән ҡыҙыҡһына. Киләсәктә ул аспирантураға инергә уйлай.\nБашҡорт филологияһы факультетын быйыл 58 студенттың 18-е ҡыҙыл дипломға тамамлаған. Быйыл факультетта тәү тапҡыр лингвокультурологик белем биреү буйынса 5 магистр диплом алды. Һуңғы йылдарҙа уҡытыусыларҙың эш хаҡы күтәрелде. Шуға ла йәш белгестәр мәктәпкә ҙур теләк менән бара, ти университет хеҙмәткәрҙәре.


Sex Gang Bang Эконом Ваҡытта Һәм Эконом – Уйын Бушлай Orgy\nSex Gang Bang Эконом Ваҡытта Һәм Эконом - Был Урын, Унда Бысраҡ Кисәһе Үтәсәк\nБеҙ был хаҡта әйтеү түгел, күбеһе булмаһа ла, gang bang-ул фантазия, унда беҙ бөтә бүленә. Был мөмкин түгел, беҙ асыҡтан-асыҡ фекер алышыу булды, әммә ҙур түгел оҡшаған порно эҙләү тенденциялары тубал булды. Придавать бөтә ваҡыты менән ниндәйҙер порно гангстер. Һәм мин бөтә төрө бар. Ҡатын-ҡыҙ һәм ир-аттың был һыҙатын дөйөм береһе. Ир-егет өсөн был-күрәсәк, ҡырағай һәм икеле алыуҙары ҡыҙы нисек үтеп өслө тәьҫир, элек сперма нәмә ҡаплай, шул уҡ ваҡытта ханым өсөн-хәрәкәт ағзалары һәм был иғтибар бер нисә ҡаты партнер өсөн, улар мөмкин оргазм өсөн оргазм кисерә., Бына ни өсөн беҙ был порно булдырырға, нисек рәхәт килтереү өсөн ир-аттың да, ҡатын-ҡыҙ. Әлбиттә, ир-аттарҙың һәм ҡатын-ҡыҙ булырға теләүселәр төрлө әйберҙәр. Gang bang төркөм менән булған өсөн секс-һәм уйындар беҙҙең егет-уйын ханым өсөн. Хатта беҙҙең гей булыуы-monster gang bang orgy уйын һәм платформаларында был уйындың.\nБөтә уйындар, улар беҙҙең сайтта табырға була, ҡыҙыҡһыныусанлығы менән графика һәм кросс-платформа совместимость. Был, сөнки беҙҙең сайтта булдырырға теләмәй, сүплек булһа ине уларҙың уйында, һәр ҡайҙа уйын, был һын ҡағыла ул, уйынсығын күрһәтә. Был html5 коллекцияһына индерелеүе генә беҙ-уйын, һәм был һүҙҙәрҙе, был уйында һәр китерелә менән графика яҡшы сайтығыҙ булған, ул туранан-тура һеҙҙең браузер наслаждайся был, булыу-булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ ниндәй ҡорамалдар ҡулланыла. Әммә платформа gang bang ғәжәйеп эконом ваҡытта һәм эконом булыр тип sex, сөнки бынан тыш, һәр инеү бушлай ала ала уны., Ниндәй түләүле экраны юҡ, бер ниндәй талаптар һәм тәьмин ителешенә бер ниндәй ҙә теркәлгән. Уйын наслаждайся был сайтта бөтә бушлай буласаҡ, иң яҡшы тәжрибә gang bang виртуаль донъяла йәшәргә һәм һеҙ бер нәмә лә ҡамасауламай. Бына тағы яңы нескәлектәре тураһында бер нисә сайттар, улар беҙ башлап ебәрҙек.\nҠатын-Ҡыҙҙар Һәм Ир-Егеттәр Өсөн Секс Уйындар Араһында Айырма Gang Bang\nКатегория төп gang bang ике уйында беҙҙең сайтта буласаҡ. Шул булдың беҙгә, тип, ир-аттар өсөн, ә һуңынан беҙгә шул булыр, тип, ҡатын-ҡыҙ өсөн. Gang bang бысраҡ күпкә ҡатыраҡ һәм ир-ат өсөн уйын. Цыпочки дымящийся улар менән ҡайнар килгәндә, ул ир-аттың спермаһы биҙрә сифатында ҡулланыла, уларҙан ныҡ ҡысҡыра өҙөп мәжбүр итә һәм уларҙы дырка теләйем. Был уйында үҙ маҡсатына хеҙмәт сифатын развлекатель ҡыҙы. Бынан тыш, сайтта reverse gang bang алалар наслаждаться уйындар беҙҙең ир-егеттәр, улар унда уйнарға мөмкин. бәхетлеләрҙе нисек, рәхәт ала ул ҡайнар төркөмө ҡыҙҙары, улар өсөн көрәшергә, шул, кем, улар шыуа йәки уларҙың ағзалары булып осалар.\nИкенсе яҡтан, төркөмдәргә күберәк ҡатын-ҡыҙҙар яратып ханым челка, ярайһы уҡ нормаль тип. Егет уның матур уйыны менән оҡшаны, улар сират буйынса ул ублажать. Сперма был уйын артыҡ күп кәмһетеүҙән түгел, әммә эске creampies күп булды. Бынан тыш, беҙҙең gang bang уйын күберәк йәлеп межрасовый бирә. Шул уҡ ваҡытта, ҡатын-ҡыҙ күберәк булһа, лескам gang bang уйын уйнап беҙгә, ир-егеттәргә ҡарағанда.\nГейне Һәм Ганг Транс Беҙҙең Сайтта Банг\nБеҙ был коллекция булдырып, беҙ теләгән, беҙ уның эсенә барыһы ла билдәле гей-һәм транс-gang bang уйын. Таң булып һеҙгә ни тиклем күп гей-оргийный донъя уйыны бар. Гейне уларҙың ҡайһы берҙәре менән килә, ул егет нығыраҡ бүленә, ә ҡайһы бер башҡа спортсылары менән бөтә төрҙәр orgy килә, сисенеү йәки секс шул иҫәптән секс-вечеринка тәриҡәтендә була. Шул уҡ ваҡытта беҙҙең сайттан бөтә төр трансовой мажаралы уйындар бара., Уйын наслаждайся был бысраҡ булһа, һеҙ ҡайһы бер транс-красотки, ул. ир-атты бүленгән, әммә кире яҡтары ла булды һәм беҙҙе, бер төркөм егеттәрен улар булдыҡһыҙ транс әрләп. Шул уҡ ваҡытта беҙҙә һирәк була, тағы бер нисә транс-оргийный уйын, транс берләшеп, бдб иң булдыҡһыҙ өсөн трахать ҡыҙ, ул уны киску, наполнено транс-сперма.\nРеалистик Gang Bang Тәжрибә Виртуаль Донъя\nФантазия өсөн иң ауыр береһен башҡарыусы-был Банг Ганг. Шулай эшләүе еңел булһын өсөн, аша, был, әгәр һин ҡатын-ҡыҙ, ауыр буйынса эшләй һәм был-үҙенә, әгәр һин егет. Бына ни өсөн был хыялдарының береһе, виртуаль донъяла ул үҙенең кәүҙәләнешен таба. Юҡһа, һеҙ алмаған кеүек, фантазияңды ысынбарлыҡҡа әүерелдерергә өсөн был ниндәйҙер кимәлдә уйын менән, беҙҙең коллекцияла инә. Беренсенән, беҙ уйын менән генә килә, унда уйнап тора. Барлыҡ китапханалар менән ойошторолған html5 беҙҙең исемде ҡулландығыҙ, тип тауыш биреү өсөн ҡайһы бер хәрәкәт һәм графика движок потрясающий һәм бик яҡшы. Был стиль беҙҙә платформа был уйын ике булыр., Бер яҡтан, беҙҙең уйын-gang bang симулятор, унда барыһы ла секс менән рәхәттән сығып, улар һеҙҙең аша процессы интерактив уйын һынаны. Шул уҡ ваҡытта беҙҙең уйын була, ул һеҙгә ҡыуаныс килтерергә менән Ганг-Банг. Был уйын тарихы менән групповуха фоновый барыу өсөн, һеҙ уларҙың ҡайһы берҙәре ни булһа ла, йыйып бөтә кешене өсөн кем orgy тейеш.\nGang Bang Наслаждаться Секск Уйын Тәжрибәһе Бушлай\n- Булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ беҙҙе ниндәй уйын китапханалары араһында һайлау, ул туранан-тура үҙенә браузер ала һеҙ бушлай уйнарға, ниндәй ҙә булһа мәсьәлә. Һеҙ иҫәп яҙмаһын булдырырға кәрәк булманы, кәрәк түгел һеҙгә скачивать нимә була, һәм беҙ һеҙҙән ярҙам һорайбыҙ. Уйын бөтә тулылығы һәм сайттар, улар һеҙ булып уйнай ул, бына тигән ҡарашы менән бөтә. Беҙгә яҡшыраҡ уйын һәм теләсә ниндәй процесс навигация ҡорамалдары тәҡдим итә, тик был тағы ла мөһим, беҙҙең тәҡдим 100% тоташыуы беҙгә сайттарҙы һаҡлаған, шулай булғас, һезгә һәм һеҙҙең теләһә ҡайһы мәлдә мәғлүмәттәр буласаҡ хәүеф-хәтәрһеҙлек., Хәҙер барыһы тураһында беҙҙең сайт һеҙ беләһегеҙме, уйын наслаждайся ваҡытта беҙгә килә башланы. Даими яңы уйын өсөн мотлаҡ әйләнеп ҡайтты һәм, уларҙы беҙ был коллекция күрһәтте.


Линнеп (замок) — Башҡорт Википедияһы\n51°20′54″ с. ш. 6°52′29″ в. д.\nЛиннеп замогы (нем. Schloss Linnep), шулай уҡ Линнеп усадьбаһы (нем.Haus Linnep) тип тә атала — Германияның Ратинген (Брайтшайд ҡалаһы өлөшө) ҡалаһында һыуҙағы замок, Төньяҡ Рейн-Вестфалия ере.\nБеренсе тапҡыр был рыцарҙар замогы XI быуатта күрше Кайзерверт (Kaiserswerth) монастыры документтарында телгә алына.\nЛиннеп замогы 1802 йылға тиклем ҙур Линнеп бай үҙәге була. Әйткәндәй, барлыҡҡа килеүенән алып унда бер нисә ғаилә йәшәй. 1461 йылда унды рыцарҙар һәм Линнеп байҙары йәшәй (Linnep, Linepe, Lynepe). Аҙаҡ замок мираҫ буйынса граф Хоэнлимбургскийҙарға (von Grafen Hohenlimburg) күсә. 1582 йылдан бында протестантлыҡ таратыусы барон Иззельштайнский (Isselstein) ғаиләһе күсеп килә Тәүҙә һарайҙы залогҡа, ә 1643 йылда һатып алалар\n1731 йылдан хужалары күп тапҡыр үҙгәрә. 1855 йылда поместьены империя графы Фердинанд фон Шпее граф п (von Ferdinand Spee), — Дюссельдорф эргәһендәге Хельторф һарайы хужаһының кесе ҡустыһы һатып ала. Бер үк ваҡытта урман участкаһын да һатып ала һәм поместьеның дөйөм майҙаны 300 гектарға тиклем арта.\n1990 йылға тиклем фон Шпее реконструкциялаған һарайҙың яңы ҡабырғаһында Меттман районы архивы урынлаша.\nӘлеге ваҡытта замок фермер һәм Христиан-демократик союзы партияһының күп йыллыҡ эшмәкәре, ғаиләһе менән замокта даими йәшәүсе Клеменс Граф фон Шпееның шәхси биләмәһе булып тора. Туристар замокты тыштан ғына ҡарай ала.\n2008 йылдың ғинуарында замоктың хужалыҡ эшмәкәрлеге Изабелла һәм Вильдерих (барон Кеттелерский) етәкселеге аҫтына күсә. 2010 йылда замокта тәүге тапҡыр рәсми никахлашыу акттары төҙөлә башлай.\nЗамоктың хәҙерге ҡоролмаларында XII быуат элементтары иң боронғо булып тора.. Был роман стилендәге үҙәк башня һәм ҡәлғә диуарҙарының айырым участкалары. 1769 йылда һарай тулыһынса реконструкциялана, ә 1855 йылда капиталь ремонтлана һәм өлөшләтә яңынан үҙгәртеп ҡорола. Замок Химмельсбах (Hummelsbach) йылға үҙәнендә урынлашҡан, һыу менән тултырылған һәм өлөшләтә айырым быуаларға әйләндерелгән йырын менән уратып алынған, улар аша өс күпер һалынған. Төп инеү урыны бинаның фасады алдында урынлашҡан. Декоратив биҙәлгән баҫҡыстар беренсе ҡатҡа алып бара һәм төп бинаның бейек цоколе өҫтөнән күтәрелеп тора. Замокҡа үтеп инә торған эске ихата хужалыҡ һәм торлаҡ төҙөлөштәр менән уратып алынған. Уның төрлө йүнәлештә өс сығыу урыны бар.\nЗамоктан көньяҡ-көнбайыштараҡ, унан йөҙ метр алыҫлыҡта Линнеп инжил урман сиркәүе урынлашҡан, ул 1684 йылда төҙөлгән һәм Рейн еренең иң боронғо реформатор сиркәүҙәренең береһе булып тора. Эргәһендә элекке замок тирмәненең ағас йорто урынлашҡан, ул оҙаҡ ваҡыт трактир булып хеҙмәт иткән, ә бөгөнгө көндә ул ат аҙбары комплексының бер өлөшөн тәшкил итә.\nЛиннеп (замок) Викимилектә\nЕмерек һәм уның Линнеп\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Линнеп_(замок)&oldid=889557 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:26 23 май 2019 үҙгәртелгән.


Рөстәм Хәмитов «РусГидро» вәкилдәре менән осрашыу үткәрҙе // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов «РусГидро» вәкилдәре менән осрашыу үткәрҙе\n9:46, 20 июня 2013 Иҡтисад\nБР Президенты Рөстәм Хәмитов «РусГидро» асыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы рәйесе урынбаҫары Джордж Рижинашвили менән осрашыу үткәрҙе. Унда Башҡортостан менән «РусГидро» йәмғиәтенең уртаҡ проекттарын тормошҡа ашырыу барышы тикшерелде.\nРөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, яҡтар энергияны һаҡсыл файҙаланыу технологиялары технопаркын һәм гидроэнергетика ҡорамалдары етештереү заводын төҙөү буйынса пландарҙы әүҙем тормошҡа ашыра. Төҙөлөш эштәре алып барыла, килеп тыуған мәсьәләләрҙе тиҙ арала хәл итеү өсөн БР Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығында махсус штаб эшләй.\n— Пландар ҙур. «РусГидро» компанияһы беҙҙең өсөн өҫтөнлөкө партнер булып тора, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Президенты. – Компания өсөн төбәктә уңайлы шарттар булдырыласаҡ.\nОсрашыуҙан һуң Джордж Рижинашвили журналистарға хәбәр итеүенсә, «РусГидро» Францияның «Альстом» компанияһы менән берлектә завод төҙөй. Төҙөлөш эштәре графикка ярашлы алып барыла. Әлеге ваҡытта генераль проектлаусы һайлана. Июль аҙағына тиклем генераль подрядсы һайлау буйынса конкурс үткәреләсәк.\nТехнопарк төҙөү эштәре графиктан алда бара. Шулай уҡ, компания идараһы вәкиле һүҙҙәренсә, энергияны һаҡсыл файҙаланыу өлкәһендә 7-8 ҙур проект тикшерелә. Улар араһында Өфө урамдарын яҡтыртыу буйынса проект та бар.\n— Эш кәңәшмәһе сиктәрендә үҙебеҙҙең һәм коллегаларыбыҙҙың етешһеҙлектәрен асыҡланыҡ, уларҙың барыһы ла эш барышында тикшереләсәк. Әммә дөйөм алғанда барыһы ла яҡшы бара, -тине «РусГидро» вәкиле.\nТеги: бр президенты,русгидро,сәнәғәт,төҙөлөш,инвестициялар


Әмир Ишемғолов: кәмендә алты мең тонна бал етештереләсәк\n20 Июль 2010, 13:31\nБыйыл ҡоролоҡ ауыл хужалығы производствоһының бөтә тармаҡтарына ҡағылды. Умартасылар өсөн миҙгел бик ауыр. Дым етешмәү республиканың тәбиғи бал запастарының 30 процентын килтергән болон үләндәрендә һәм сәскәләрендә лә сағылды. Баллы үҫемлектәр һаны кәмене. Һөҙөмтәлә май-июндә умартасыларға бал ҡорттарына шәкәр сиробы бирергә тура килде.\n— Быйыл беҙ төп балды йүкәнән алабыҙ, - ти Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге генераль директоры Әмир Ишемғолов. – Ул республиканың бал запасының 75 процентын тәшкил итә. Республиканың бал йыйыу ҡеүәте ярайһы уҡ юғары – йылына 545 мең тонна. Әммә бал ҡорттары 175 мең тонна ғына йыя ала.\nӘмир Миңлеәхмәт улы, быйыл йүкә ике аҙнаға алдараҡ сәскә атты һәм сәскә атыу тигеҙ барманы, тип һөйләне. Тәжрибәле умартасылар бының менән яҡшы файҙаланды, умарталары менән республиканың бер районынан икенсеһенә күсеп йөрөнө. Шуға күрә быйыл да былтырғы кимәлдә бал алырға ниәтләй. Ә был кәмендә алты мең тонна тауарлыҡлы бал тигән һүҙ.\nБелгестәр традицион милли башҡорт продуктының юғары сифатын билдәләй. Бөтә минустарына ҡарамаҫтан, эҫе йәй балға яҡшы өлгөрөргә булышлыҡ итте. Быны беренселәрҙән булып башҡа төбәктәрҙән бал һатып алыусылар баһаланы һәм хәҙер башҡорт умартасыларынан хаҡына ҡарамай күпләп бал һатып ала. Быйыл республиканың йүкә зонаһында: Нуриман, Бөрйән, Архангел, Ейәнсура, Ғафури, Ишембай райондарында урынлашҡан умартасыларҙың балының сифаты бигерәк тә юғары.\nӘлеге ваҡытта умартасылар көнбағыш һәм ҡарабойҙай балын һығып алалар.\nУмартасылыҡ буйынса үҙәк белгестәре яңы эш башлаусы умартасыларға ярҙам варианттарын эшкәртә. Улар республика етәкселегенә лизинг буйынса күстәр һәм кәрәкле ҡорамалдар һатып алыу мөмкинлеге тураһында тәҡдим индерҙе. Республикала инә ҡорт менән тәьмин итеү мөмкинлеге бар – бында Рәсәйҙә берҙән-бер балҡорттары үрсетеү буйынса тоҡомсолоҡ заводы эшләй бит.


Алфавит — Башҡорт Википедияһы\nАлфавит (грек. alphabtos, грек алфавитының беренсе — альфа һәм бета хәрефтәренән) — билдәләр стандартлы йыйылмаһы нигеҙҙән яҙма формаһы, телдең өндәрен билдәләү өсөн ҡабул ителгән һәм билдәле бер тәртиптә урынлаштырылған тамғалар системаһы. Алфавитта айырым билдәләр — хәрефтәр — фонмалар аңлатылар, әммә мәғәнәләш ярашлылығы тауыш ↔ хәреф һирәк күҙәте.\nАлфави́т яҙыу системаһында хәрефтәрҙең, ижек билдәләренең һ. б. графемаларҙың билдәле бер эҙлеклелектә урынлашҡан йыйылмаһы. Алфавитҡа төҙөү тәртибе Көнбайыш семит халыҡтарында (Төньяк Сүриә) б. э. т. 3 мең йыллыҡ урталарында барлыҡҡа килә. Боронғо китап күсереүселәр алфавитты шумер телендә яҙыу өсөн ҡулланылған шына яҙыуҙан алынған ижек билдәләрен классификациялаү нигеҙендә төҙөгән. Шына һәм мысыр яҙыуы ҡулланыу тәжрибәһе һуҙынҡылар менән сиратлашҡан тартынҡыларҙы белдереүсе билдәләре (хәрефтәр) булған беренсе төр консонант-ижек яҙыуы барлыҡҡа килеүгә этәргес бирә. Хәҙерге хәрефле йәиһә ижекле алфавиттарҙың күпселеге, арамей (йәһүд, ғәрәп), грек (латин, әрмән, славян-кириллица) алфавиттары аша Финикия алфавитынан барлыҡҡа килгән.\nБашҡорт алфавиты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТөп мәҡәлә: Башҡорт алфавиты\nБашҡорттар хәрефле яҙма ҡабул ителгәнгә тиклем ырыу тамғаларын файҙалана, уларға боронғо төрки рун яҙмаһы билдәле була. Ислам динен ҡабул итеү менән, ғәрәп яҙмаһын ҡуллана башлайҙар. Иҫке төрки телендә ғәрәп графикаһы менән яҙылған тарихи ҡомартҡылар — шәжәрәләр, тарихи документтар, әҙәби әҫәрҙәр — 14—15 бб. алып һаҡлана. 1924 йылда ғәрәп графикаһы нигеҙендә 33 хәрефтән торған алфавит раҫлана. 1928 йылда башҡорт теле фонетикаһына нығыраҡ тап килгән латин алфавиты нигеҙендә яңы башҡорт алфавиты ҡабул ителә. Урыҫ графикаһы (Кириллица) нигеҙендә төҙөлгән, башҡорт теленең үҙенсәлекле өндәрен билдәләү өсөн өҫтәлмә 9 хәрефе (ғ, ҙ, ҡ, ң, ө, ҫ, ү, һ, ә) булған хәҙерге башҡорт алфавиты 1940 йылдан алып ҡулланыла һәм 42 хәрефтән тора.\nСписок различных алфавитов в транслитерации (инг.)\nКак из иероглифов произошел алфавит (рус.)\nБыл яҙмалар йә хәреф тураһында тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Алфавит&oldid=669611 ҡабул ителгән\nЯҙмалар тураһында тамамланмаған мәҡәләләр\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:15 2 апрель 2017 үҙгәртелгән.


«Юмориада-2010» Өфөлә үтәсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«Юмориада-2010» Өфөлә үтәсәк\n16:43, 9 марта 2010 Йәмғиәт\nКонгресс-холда 14 мартта «Юмориада-2010» Республика КВН фестивале үтәсәк. Унда Өфө, Стәрлетамаҡ, Салауат, Нефтекама һәм Бөрө ҡалаларынан 17 команда ҡатнашасаҡ.\nБР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, был фестиваль, йыл һайын Сочиҙа үткән Халыҡ-ара КВН командалары фестивале кеүек, республикала йылдың төп КВН ваҡиғаһы булып торорға тейеш. Уның һөҙөмтәләре буйынса командаларға Клуб лигаларының береһендә яңы миҙгел башлап ебәрергә тәҡдим ителәсәк, ә иң көслө командалар БР Юғары асыҡ телевизион КВН лигаһы миҙгеленә саҡырыласаҡ. Алдағы КВН миҙгеленең төп үҙенсәлеге булып Клуб структураһына ингән бөтә лигаларҙа уйын календарын синхронлаштырыу торасаҡ.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, был сара алдынан төбәктең КВН хәрәкәте лидерҙары һәм ойоштороусылары көстәрен берләштереү һәм берҙәм “шаяндар һәм тапҡырҙар клубы”н ойоштороу өсөн йыйылды. Уның эшмәкәрлеге КВН командаларының оҫталыҡ кимәлен күтәреүгә, Башҡортостанды халыҡ-ара аренала лайыҡлы күрһәтерлек республиканың көслө һәм конкуренцияға һәләтле йыйылма командаһын булдырыуға йүнәлтелгән. Клуб республиканың йәш КВН-сыларын әҙерләүҙең үҙәкләштерелгән системаһын тәьмин итәсәк һәм Халыҡ-ара КВН союзы лигаһына эләгергә теләгән командалар өсөн әҙерлек һыҙығы булып торасаҡ. Командалар менән Халыҡ-ара КВН союзы мәктәбен үткән редакторҙар эшләйәсәк.


Йәнә бензин ҡиммәтләнде: +70 тин\nТөнгө сәғәт 12-нән һуң 30 майҙа Өфөлә йәнә бензин ҡиммәтләнде. Хаҡтар «Башнефть» компанияһының яғыулыҡ ҡойоу станцияларында артҡан.\nӨФӨ, 2018 йыл, 30 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Наталья Овчарук/.\nТөнгө сәғәт 12-нән һуң 30 майҙа Өфөлә йәнә бензин ҡиммәтләнде. Хаҡтар «Башнефть» компанияһының яғыулыҡ ҡойоу станцияларында артҡан. Хаҡтар теҙмәһенә күҙ һалғанда, яғыулыҡтың 60 тингә, ә АИ-95 маркалы бензиндың 70 тингә күтәрелеүе теркәлгән.\nШул рәүешле, хаҡ артыуын иҫәпкә алғанда Өфө водителдәренә бөгөн АИ-92 маркалы бензин өсөн – 40 һум 30 тин, АИ-92 Atum өсөн — 40 һум 90 тин, АИ-95 өсөн – 43 һум 30 тин һәм дизель яғыулығына 43 һум 50 тин түләргә тура киләсәк.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, был һуңғы айҙа баш ҡалала алтынсыға бензинға хаҡтың артыуы.


Ҡала Советы депутаты мандатына Салауатта өсәр-дүртәр кандидат дәғүә итә // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nҠала Советы депутаты мандатына Салауатта өсәр-дүртәр кандидат дәғүә итә\n13:57, 16 февраля 2012 Сәйәсәт\nРәсәй Президенты һайлауҙарынан тыш, Салауат халҡы 4 мартта ҡала Советына депутаттар һайлаясаҡ. 25 депутат мандатына 43 кандидат дәғүә итә, тағы 50 кандидат һайлауҙарға партия исемлектәре буйынса киләсәк. Үҙҙәренең кандидаттарын «Берҙәм Рәсәй», Рәсәйҙең Либераль-демократик партияһы, Рәсәй Федерацияһының Коммунистар партияһы һәм «Ғәҙел Рәсәй» күрһәтте. Дөйөм кандидаттар иҫәбенән ни бары 11 кеше үҙҙәрен үҙҙәре күрһәтеү юлы менән теркәлде, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына территориаль һайлау комиссияһы рәйесе Рауил Смаков.\nКисә ҡалалағы 62 һайлау участкаһының барыһында ла веб-камералар ҡуйыу эштәре тамамланған.\n— Бөтә участкалар ҙа алдағы һайлауҙарға әҙер, — тип билдәләне Рауил Смаков. – Бына кисә генә учаскаларҙа һуңғы видеоҡорамалдар ҡуйылып бөттө. Әле комиссиялар һайлаусылар менән эшләй, исемлектәр тикшерелә.\nСалауатта һайлаусылар исемлегендә 13 меңдән ашыу кеше иҫәпләнә, күптәрҙең вахта алымы менән эшләүен иҫәпкә алып, ҡалала кешеләргә башҡа урында һайлау хоҡуғы бирәсәк теркәүҙән төшөрөү таныҡлыҡтары биреү буйынса әүҙем эш алып барыла. Территориаль һайлау комиссияһында ғына ошондай 200-ләгән талон бирелгән.\nРауил Смаковтың әйтеүенсә, әле ҡала Советына депутатлыҡҡа кандидаттар һайлау кампанияһы сиктәрендә баҫма продукция етештереү, нәшер итеү һәм таратыу менән шөғөлләнә. Коммунистар партияһынан күрһәтелгән кандидаттар территориаль һайлау комиссияһына яҡын арала һайлаусылар менән осрашыуҙар үткәреү инициативаһы менән мөрәжәғәт иткән.\n— Кандидаттар араһында бөтә эшмәкәрлек өлкәләренән дә вәкилдәр бар, — тип билдәләне территориаль һайлау комиссияһы рәйесе. – Ҡала халҡы мәнфәғәттәрен закондар сығарыу кимәлендә яҡларға теләгәндәр араһында мәғариф, мәҙәниәт, һаулыҡ һаҡлау, спорт өлкәһе хеҙмәткәрҙәре, эшҡыуарҙар, ҡаланың сәнәғәт предприятиелары вәкилдәре, йәштәр ҙә бар.


Төбәктә бесән әҙерләү буйынса план арттырып үтәлгән // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nТөбәктә бесән әҙерләү буйынса план арттырып үтәлгән\n17:53, 3 сентября 2014 Иҡтисад\nӨФӨ, 2014 йыл, 3 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.\nБашҡортостанда бесән әҙерләү буйынса план 102 процентҡа үтәлгән, тип хәбәр итә республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте. Бөгөнгә бесән запастары 747 мең тонна тәшкил итә. Бынан тыш, 1,8 миллион тоннанан ашыу сенаж (пландың 86 проценты) һәм 269 мең тонна силос (15 процент) әҙерләнгән.\nРеспублика буйынса уртаса шартлы мал башына иҫәптә 20,1 центнер мал аҙығы берәмеге тупланған. Мал аҙығын әҙерләү күләмдәре буйынса лидерҙар – Яңауыл (30,4 центнер мал аҙығы берәмеге), Архангель (29,8 центнер) һәм Мәсетле (28,1 центнер) райондары.\nБР Ауыл хужалығын консультациялау үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, мал аҙығы культуралары төбәктә 901 мең гектар майҙанда сабылған, ул пландың 89 процентын тәшкил итә. Ун районда бесән эштәре тамамланған.


Полицияға — экскурсияға\n25 Октябрь 2018, 21:39\nБишбүләк 2-се урта мәктәбе уҡыусылары ябай кешегә инеү урыны ябыҡ булған урында булды\nОсрашыу урыны — Эске эштәр министрлығының Бишбүләк районы буйынса бүлеге. Көньяҡ-Көнбайыш район-ара халыҡ мәшғүллеге үҙәгенең Бишбүләк районы буйынса дә үләт ҡаҙна учреждениеһы Эске эштәр министрлығының Бишбүләк районы буйынса бүлеге менән берлектә уҡыусыларға таныштырыу экскурсияһы ойошторҙо. Ун беренсе кластар өсөн был сара айырыуса файҙалы, сөнки улар тиҙҙән сығарылыш уҡыусылары.\nУҡыусыларҙы шәхси состав менән эшләү буйынса төркөм белгесе Динар Ғилметдинов ҡаршы алды. Ул бүлек буйынса таныштырыу экскурсияһы үткәрҙе hәм Эске эштәр министрлығының эше тураһында ентекләп һөйләне. Экскурсия барышында Динар Илгиз улы балаларға Эске эштәр министрлығы бүлегендәге бүлексәләр, вазифалар менән таныштырҙы.\nЭкскурсия полицияның «йөрәгенән» — барлыҡ «02» шылтыратыуҙары кергән дежур частән башланды. Балаларға ҡорал һаҡлау hәм таҙартыу бүлмәһендә айырыуса мауыҡтырғыс булды. Паспорт өҫтәле бүлегендә белгестәр паспорт әҙерләү процесын күрһәтте. ЮХХДИ-ҙың Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеген пропагандалау буйынса инспекторы Альбина Ямаева балалар юл-транспорт травматизмын профилактикалау буйынса эш нисек алып барылыуы тураһында һөйләне. Криминаль полиция эше тураһында күп нәмә белделәр. Уҡыусылар барлыҡ бүлектәрҙә булды hәм һорауҙар бирҙе. Балалар ҙур ҡыҙыҡһыныу менән полицияның ҙур булмаған музей экспонаттары менән танышты.\nДинар Ғилметдинов Эске эштәр министрлығы бүлеге хеҙмәткәре hөнәрен һайлауға етди ҡарарға, «ыңғай» hәм «ҡаршы» яҡтарын сағыштырырға кәрәк тип, билдәләне. Полиция хеҙмәткәрҙәренең эш көндәре улай уҡ романтик hәм бик яҡшы түгел. Яҡшы физик форма, бик яҡшы һаулыҡ — полиция мәктәбенә уҡырға кереүсе өсөн төп шарттар, тип иҫкә төшөрҙө. Балалар экскурсия менән ҡәнәғәт ҡалды. Бәлки улар араһында Рәсәй Эске эштәр министрлығының буласаҡ хеҙмәткәрҙәре барҙыр.


Төбәктә Славян яҙмаһы һәм мәҙәниәте көнө киң билдәләнә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәктә Славян яҙмаһы һәм мәҙәниәте көнө киң билдәләнә\n11:12, 24 мая 2016 Йәмғиәт\nТөбәктә Славян яҙмаһы һәм мәҙәниәте көнө киң билдәләнә Фото: Андрей Старостин\nӨФӨ, 2016 йыл, 24 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.\n24 майҙа Славян яҙмаһы һәм мәҙәниәте көнө билдәләнә. Был көндә славян халыҡтарында яҙма булдырған Кирилл һәм Мефодийҙы данлау ҡабул ителгән.\nИзгеләр Кирилл һәм Мефодий Грецияның Солуни ҡалаһында тыуған. Улар монастырҙа грек алфавиты нигеҙендә славян әлифбаһын төҙөгән. Ағалы-ҡустылы бер туғандар үҙҙәренең әлифбаһын IX быуаттың икенсе яртыһында, яҡынса 863 йыл элек төҙөгән, тип иҫәпләй ғалимдар. Яңы алфавит «кириллица» исемен алған. Кирилл һәм Мефодий славяндар өсөн грек теленән Евангелие, Псалтырь һәм башҡа дини текстарҙы ла тәржемә иткән.\nЙыл һайын Башҡортостанда Славян яҙмаһы һәм мәҙәниәте көнөнә арналған саралар ойошторола. Быйыл республика ҡала һәм ауылдарында ошо байрам уңайынан тантаналы саралар аҙна буйына барҙы.\nБөгөн, 24 майҙа, Өфөләге «Башҡортостан» дәүләт концерт залы алдындағы майҙанда байрам концерты була. Республика Мәҙәниәт министрлығында хәбәр итеүҙәренсә, концертта Башҡортостандың Дәүләт академия хор капеллаһы, «Йәш ижадсы» йәштәр үҙәгенең «Моң» ансамбле, «Етенсе күк» ансамбле, балалар хор коллективтары һәм йәштәр коллективтары сығыш яһай. Сара көндөҙгө сәғәт 3-тә башлана.\nТеги: байрамдар,славян яҙмаһы һәм мәҙәниәте көнө


Булат Йосопов уҡыусылары фильмдарын тәҡдим итә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБулат Йосопов уҡыусылары фильмдарын тәҡдим итә\n17:49, 20 января 2010 Йәмғиәт\n26 ғинуарҙа Рәсәй кинематографияһы үҙәгендә – Өфөнөң «Родина» кинотеатрында — ҡыҫҡа метражлы туғыҙ фильмдың премьераһы көтөлә. Булат Йосопов киномәктәбе сығарылышы Гүзәл Андарйәнова, Лилиә Ғәлләмова, Ирина Горькова, Вадим Мелешко, Алиса Ерохина, Радмир Рәхимов, Эмиль Вәлишин, Юлиә Вәлиева, Юлиана Абдрафиҡова дебют эштәрен Өфө тамашасыһы хөкөмөнә сығара.\nҺуңынан фильмдар тураһында тамашасы менән фекер алышыу ҙа ҡаралған.\nРаҫланған программаға ярашлы, Киномәктәптә уҡығандың беренсе айы режиссер оҫталығы теорияһын өйрәнеүгә арнала. Икенсе айҙа иһә уҡыусылар үҙҙәренең фильмдарын төшөрә башлай. Кино төшөрөү һәм монтаж “Башҡортостан” киностудияһының белгестәре етәкселегендә алып барыла.\nРежиссер һөнәре нигеҙҙәрен биреүҙән тыш, алған белемде практикала ҡулланыуға ярҙам итеү Булат Йосопов Киномәктәбенең үҙенсәлеге иҫәпләнә. 2009 йылда Киномәктәп режиссерҙары 26 фильм төшөргән.\nПроект Өфө ҡалаһының Йәмәғәт фонды ҡатнашлығында тормошҡа ашырыла.


Илон Масктың яратҡан уҡыусыһы - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nМәскәүҙән Владивостокҡа бер-нисә сәғәт эсендә барып етергә мөмкин. Мюнхен техник университеты студенттары һәм аспиранттары уйлап тапҡан Под, йәғни, капсула иң юғары тиҙлек күрһәтте һәм Америкала уҙғарылған Илон Маск конкурсында беренсе урын яуланы. Был уҡыу йортонда яҡташыбыҙ Артем Ғәзизов та белем ала һәм проектта ҡатнаша. Әгәр, яңы технология менән инвесторҙар ҡыҙыҡһынып, уны тормошҡа ашырһа, ҡалалар, илдәр араһы тағы ла яҡынаясаҡ. 2013-се йылда инженер һәм билдәле эшҡыуар Илон Маск ҡалалар араһында вакуум тоннелдәр — гиперлуп төҙөргә тәҡдим итә. Тоннель эсенән махсус капсула сәғәтенә 1 мең 200 километр тиҙлек менән йөрөп, пассажирҙарҙы ташыр, тип күҙаллана. Йәғни, нимәһе менәндер метроға оҡшаш, әммә, тиҙерәк. Донъя ғалимдары һәм инженерҙары араһында проект ҙур ҡыҙыҡһыныу уята. Бихисап компаниялар, шул иҫәптән Мюнхен техник университеты студенттары һәм аспиранттары ла был эшкә тотона. Улар араһында яҡташыбыҙ Артем Ғәзизов бар. Проектты тормошҡа ашырыу өсөн йыһан технологиялары менән шөғөлләнеүсе Спейс Икс компанияһы конкурс уҙғара. Унда Өфө егете белем алған уҡыу йорто командаһы еңеүсе тип табыла. Уларҙың капсулаһы сәғәтенә 463 километр тиҙлек менән хәрәкәт итә. Әгәр тоннелдәр төҙөлөп, ошондай подтар йөрөй башлаһа, кешеләрҙең юлға аҙ ваҡыты китәсәк. Сағыштырыу өсөн, Мәскәүҙән Санкт-Петербургҡа тиклем ярты сәғәт эсендә, ә Өфөнән Екатеринбург ҡалаһына тиклем 20 минут эсендә барып етеп буласаҡ. Гиперлуп транспорт төрө менән 50 кешенән торған төркөм шөғөлләнә. Улар араһында төрлө милләт вәкилдәре бар, ти Артем Ғәзизов. Проект билдәле эшҡыуар Илон Маскта ҙур ҡыҙыҡһыныу уятҡан.21 йәшлек Артем Ғәзизов Өфөлә 91-се гимназияла белем ала. Мюнхен техник университетының Электр техникаһы бүлегенә уҡырға инә. Әле бакалавриатты тамамлап, магистратураға имтихандарға әҙерләнә. Гиперлуп менән шөғөлләнгән төркөмдә ул микросхемалар һәм электр ҡоролмалар өсөн яуап бирә.Уҡыу менән бер рәттән Өфө егете беренсе курс студенттарына лекциялар уҡый. Ә буш ваҡыты тап яңы технологиялар менән шөғөлләнеү өсөн китә. Шуға күрә, яҡташыбыҙҙың Германиялағы көн тәртибе иртәнге сәғәт 5-тән башлана. Артем Ғәзизов тыуған яғына ҡайтып эшләргә хыяллана. Гиперлуп проекты Башҡортостан етәкселегендә лә ҡыҙыҡһыныу уятып тип ышана ул. Сөнки, яңыраҡ республика етәксеһе Радий Хәбиров Өфө тирәләй поездарҙың ҡулсалы хәрәкәтен ойошторорға тәҡдим итте. Илон Маск капсула сәғәтенә 1 мең 200 километр тиҙлек менән йөрөргә тейеш, тигән маҡсат ҡуя. Әлегә яҡташыбыҙ Артем Ғәзизов уҡыған Мюнхен техник университеты командаһына етеүселәр юҡ, уларҙың поды сәғәтенә 463 километр тиҙлек менән хәрәкәт итә. Әммә, бының менән генә туҡтап ҡалырға йыйынмай, йәш студенттар.


Өфөлә фән һәм дин эшмәкәрҙәре деструктив ағымдарҙың таралыуы проблемаһын тикшерҙе // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә фән һәм дин эшмәкәрҙәре деструктив ағымдарҙың таралыуы проблемаһын тикшерҙе\n15:30, 1 февраля 2012 Сәйәсәт\nБашҡортостан Республикаһы мосолмандары Диниә назаратында мосолман руханиҙарының, мәғариф һәм фән өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең эш осрашыуы үтте. Унда Диниә назараты вәкилдәре, Рәсәй мосолмандары Үҙәк Диниә назаратының Рәсәй ислам университеты, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты һәм БР Фәндәр академияһы Гуманитар тикшеренеүҙәр институты уҡытыусылары ҡатнашты.\nРеспубликала деструктив йүнәлештәге дини ағымдарҙың таралыуы һөйләшеүҙең төп темаһы булды. Айырыуса был проблема мосолмандар йәмғиәтенә ҡағыла.\nБР мосолмандары Диниә назаратынан хәбәр итеүҙәренсә, яҡын арала республиканың фәнни даирәһе вәкилдәренән һәм дин эшмәкәрҙәренән торған белгестәр төркөмө был проблематика буйынса социаль-аналитик тикшеренеү эштәрен башлаясаҡ.


Районда эшҡыуарлыҡ үҫешә\n23 Июль 2019, 12:11\nИҡтисад һәр заманда ла тормош-көнкүрештең төп нигеҙен билдәләй. Рәсәй Президенты В.В. Путиндың ҡушыуы буйынса тормошҡа ашырылған “Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ һәм шәхси эшҡыуарлыҡ башланғыстарына булышлыҡ ҡылыу” милли проекты ошо маҡсатҡа йүнәлтелгән.\nБыл проект нигеҙендә республикабыҙҙа “Йүнселлек эшмәкәрлеген алып барыу шарттарын яҡшыртыу” төбәк проекты уңышлы тормошҡа ашырыла. Һуңғы бер нисә айҙа район-ҡалалар хакимиәттәрендә “Эшҡыуарлыҡ сәғәте” үткәреү ҙә ыңғай һөҙөмтә бирә. Унда бергә кәңәшләшеп, уртаҡ маҡсат ҡороу йүнселдәргә лә, халыҡҡа ла уңайлы.\nЙылайыр районы хакими-әтендә лә “Эшҡыуарлыҡ сәғәте” даими үтеп тора. Үткән аҙна аҙағында уҙғарылған был кәңәшмәнең дә, ғәҙәттәгесә, тәүге өлөшөндә бынан алда ҡуйылған бурыстарҙың үтәлеше тикшерелде.\nТөп өлөштә иһә район эшҡыуарҙарының проекттары ҡаралды. Улар – йәш йүнселдәрҙең малсылыҡ менән шөғөлләнеү башланғысы.\nҮткәрелгән кәңәшмә һөҙөмтәһе буйынса, алда атап үткән эшҡыуарҙарҙың инициативаһын күтәреп алыу, уларҙы теркәү, ер мәсьәләһен хәл итеү һәм әҙер продукцияны һатыуға сығарыу кеүек мәсьәләләр ҡаралды.\nБыл проекттар “Эшҡыуар-лыҡ сәғәте”ндә ҡатнашҡандар тарафынан хупланды, район хакимиәте башлығы Илгиз Лирман улы Фәтҡуллин уларҙы тормошҡа ашырыуҙа тейешле ведомстволарҙың булышлыҡ итеү кәрәклеген билдәләне.\nӘйткәндәй, аҙна һайын уҙға-рылып килгән “Эшҡыуарлыҡ сәғәте”ндә эшҡыуарҙар, КФХ башлыҡтары һәм үҙ эшен асырға теләгәндәр ҡатнаша ала. Бының өсөн заявканы түбәндәге интернет сайт аша бирергә була: https://investrb.ru/ru/ («Подать заявку»).


Оло өйгә ни кәрәк, кесеһенә шул кәрәк » "Урал" гәзите\nОло өйгә ни кәрәк, кесеһенә шул кәрәк\nҺәр йыл һайын яҙ айҙарында ауыл хакимиәте башлыҡтары башҡарылған эштәре, ҡаҙаныштары хаҡында халыҡ алдында отчет яһай, киләсәккә пландары һәм бурыстары менән таныштыра. Ошондай йыйылыштарҙың береһе Инйәр ауыл хакимиәтенә ҡараған Ноҡат, Манышты, Уҫманғәле, Инйәр ауылдарында үтте. Унда муниципаль район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары И. С. Теләүбаев, Инйәр ауыл хакимиәте башлығы Ғ. Ғ. Мѳфтәхетдинов, Инйәр участка дауаханаһының баш врачы З. З. Суфьянов, мәктәп директорҙары, ДРСУ, БашрРэс, “Инйәр урманы”, Инйәр “ПУЖКХ”-һы, Кѳньяҡ Урал дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы, мәғариф идаралығы, муниципаль райондың торлаҡ сәйәсәте бүлеге етәкселәре һәм вәкилдәре, йәмәғәт эшмәкәрҙәре, старосталар, ауыл халҡы ҡатнашты. Етәкселәр ауыл халҡын борсоған проблемаларҙы аңлатты, уларҙың һорауҙарына яуап бирҙе.\nМуниципаль район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Илгиз Сафый улы йыйылышҡа килеүселәрҙе район-ҡаланың социаль-иҡтисади хәле, башҡарылған эштәр, район-ҡаланан Дәүләт Йыйылышы- Ҡоролтайына һайланған депутаттарҙың бѳгѳнгѳ эшмәкәрлеге менән таныштырҙы. Илгиз Теләүбаев иң эре предприятиеларҙың береһе - Белорет металлургия комбинатынның районға бик әҙ килем килтереүен, бюджетҡа бурыстарының күпләп йыйылыуын һәм былтыр, заводҡа нигеҙ һалыусы Иван Твердышевҡа һәйкәл ҡуйыуҙарын иҫәпкә алмағанда, комбинаттың һуңғы йылдарҙа ҡала-район үҫеше ѳсѳн бер нәмә лә эшләмәүен билдәләне. Был хәл менән килешергә мәжбүрбеҙ, сѳнки нәҡ ошо предприятиела беҙҙең бик күп кешеләребеҙ эшләй, тине ул. Шулай уҡ Илгиз Сафый улы районда бѳтәһе 105 мең кеше йәшәүен, шуларҙың 25 меңе эшләп йѳрѳүселәр булыуын, 14 меңенең эшҡыуарлыҡ менән шѳғѳлләнеүен телгә алды. “Дѳйѳм алғанда райондағы хәлдәр зарланырлыҡ түгел, планлаштырлыған бѳтә эштәр ҙә яйлап тормошҡа ашырыла бара. Район республиканың иң яҡшы ун муниципаль районы исемлегенә инә “, - тине ул.\nҒайса Ғабдулхаҡ улы иһә, үҙ биләмәләрендәге тормош, хакимиәт бюджеты аҡсаһының тәғәйенләнеше менән таныштырҙы.\nИнйәр ауыл биләмәһе республикала иң ҙур хакимиәт һанала. Уға 21 ауыл ҡарай. Биләмәлә бөтәһе (7646)\nкеше йәшәй, шуларҙың 4546-һы эшкә яраҡлы, ҡалғандары – пенсионерҙар, үҫмерҙәр һәм мәктәпкәсә йәштәге балалар. Районда балалар һанының йылдан йыл күпләп кәмей барыуын иҫәпкә алғанда, Инйәр биләмәһендәге хәлдәрҙе иһә ыңғай яҡтан телгә алырға була. Бында тыуым һаны үткән йылдағына ҡарағанда 20 процентҡа артҡан. Шулай уҡ биләмәгә йәшәргә килеүселәр һаны ла арта, мәҫәлән, былтыр 129 кеше күсеп китһә, улар урынына 142 кеше йәшәргә килгән. Ѳйләнеүселәр һаны ла күп – БЕР ЙЫЛ ЭСЕНДЭ (Узнать!)54 кеше ғаилә ҡорған. Тыуым яҡшы булғас, киләсәктә илен һаҡлаясаҡ егеттәр ҙә етәрлек. Мәҫәлән, үткән яҙғы һәм кѳҙгѳ саҡырылышта хакимиәт биләмәһенән 88 егет ил алдындағы бурысын үтәргә саҡырылған. Күп егеттәр үҙ бурысын намыҫ менән үтәгәне ѳсѳн бик күп Маҡтау ҡағыҙҙарына, Рәхмәт хаттарына эйә була. Был һис шикһеҙ шулай булырға тейештер ҙә, сѳнки йәмәғәт инспекцияһы тәрбиә, тәртип өлкәһенә ҙур иғтибар бүлә. Насар ғаиләләрҙе шунда уҡ иҫәпкә ҡуйып, тәртип боҙоуҙарҙы ваҡытында асыҡлап, аңлатыу эштәре алып бара. Йәш быуындың дисциплиналы, спортҡа ылығып, сәләмәт йәшәү рәүеше яҡлы бүлып үҫеүендә Инйәр үҫмерҙәр һәм балалар спорт мәктәбенең роле ҙур. Мәктәптә төрлө спорт-һауыҡтырыу түңәрәктәре эшләй. Волейбол, футбол, баскетбол, хоккей, пауерлифтинг менән шөғөлләнеүселәр республика, район ярыштарында еңеүсе урындар яулай.\nИнйәр хакимиәте Абҙаҡ, Тимер юл ауылы хакимиәттәре кеүек үҙ үҙен тәьмин итә алыусы хакимиәт һанала. Етәкселек бюджет аҡсаһын урынлы һәм файҙалы тотоноуға ҙур көс һала. Шуға күрә лә, 8 йыл буйы 131-се Федераль законға ярашлы эшләү дәүерендә ирешкән һөҙөмтәләр һиҙелерлек күҙгә ташлана. Былтыр торлаҡ хужалығы өлкәһенә, төҙөкләндереүгә, юлдар һалыу һәм ремонтлауға 2 млн. 830 мең 879 һум аҡса тотонолған. Торлаҡ хужалығы өлкәһендә йәй, көҙ миҙгелендә генә эштәр алып барылһа, төҙөкләндереү буйынса эш йыл әйләнәһенә дауам итә. (Уточнить цифры!)\nӘлеге ваҡытта ДРСУ биҫтәһенең электр селтәрҙәре менән проблемаларҙы хәл итеү бурысы тора. Был электр селтәрҙәре «Башкиравтодор» йәмғиәте балансында һәм авария хәлендә тора. «Башкирэнерго» йәмғиәте көсө менән яңы электр селтәрҙәре төҙөлөп бөтөүгә ҡарамаҫтан, улар һаман да ошо йәмғиәт балансына тапшырылмай. Әлегә Көмбә, Дубинино, Айгир, Түбәнге һәм Үрге Мәнәү ауылдарының хужаһыҙ электр селтәрҙәре проблемаһын хәл итеү тора. Шулай уҡ Инйәр һәм ҡайһы бер башҡа ауылдарҙы газ менән тәьмин итеү мәсьәләһе лә кѳнүҙәк һанала.\nҺуңғы йылдарҙа күп кенә ауылдарҙа эсәр һыуға ҡытлыҡ проблемаға әйләнде. Был йәһәттән дә Инйәр биләмәһендә мәсьәлә етди хәл ителә тиергә була. Дубинино ауылында һыу алыу скважинаһы ҡуйылған. Ошо эш өсөн 193 мең 859 һум аҡса һалынған. Бөгөн быға тиклем һыуға ҡытлыҡ кисергән бөтә ауылдарҙа ла тиерлек ошондай скважиналар булдырылған. ОШОНДА ҺОРА - МаНЫШТЫЛА НИнДӘЙ ПиЛОТНЫЙ ПРОЕКТ тормошҡа ашырыу планлаштырыла\nҘур биләмәнең һәр ауылында электр селтәрҙәрен тәртиптә тотоу ҙа оло проблема тыуҙыра. Ауыл хакимиәте башлығы әйтеүенсә, уларҙы хәл итеү өсөн БашРэс ойошмаһы менән ныҡлы хеҙмәттәшлек булдырылған. Ошо нигеҙҙә 50 саҡрымдан ашыу яңы электр сымдары һуҙылған. Хужаһыҙ электр линияларын законлаштырыу буйынса ҙур эштәр алып барыла. Между населенными пунктами аисово и инзер. Ә айс ауылында 0,4 кв линиялары эшләнелгән. Хакимиәт бары тик материалдар бүлгән ә бер егет үҙ теләге менән бушлай вмонтировать иткән уличное освещение.\nИнйәрзә яңы микрарайонда эҡы электр линиялары , 4 трансформатор ҡуйылған һәм ике яңы тѳҙѳлгән йорт янына яҡтыртыу фонарҡары ҡуйылған.\nМаныштыла ла электр линиялары буйынса эштәр бара , александровка һәм кәрпестә ауылдарында электр энергияһы буйынса эштәр тамаланыу ѳҫтѳндә.\nКүрһәтелгән һандарға ҡарап, Инйәр ауыл биләмәһенә ҡараған ауылдар тормошон яҡшы самаларға була. Хакимиәт башлығы оло өйгә ни кәрәк, кесе өйгә шул кәрәк, прницибы менән эш итә һәм һәр ауылдың проблемаһын ваҡытында хәл итергә, сығымды дөрөҫ бүлергә тырыша.\nТормош алға барған хакимиәт биләмәһендә берегеп йәшәргә теләүселәр ҙә йылдан-йыл күбәйә бара. Мәҫәлән, БЕР ЙЫЛДА ғына 25 йорт төҙөлгән (Уточнить!).\nШәхси йорт төҙөү өсөн Ҡолмас ауылынан ике ер участкаһы биреү буйынса ғариза ҡабул итеү тураһында «Белорецкий рабочий» газетаһына иғлан бирелгән. Бирҙеғол, Яңы Хәсән ауылдарында өҫтәлмә төҙөлөш башлау өсөн архитектура тарафынан план әҙерләнгән. Әле был хаҡта газетала баҫып сығарыу өсөн мәғлүмәт әҙерләнә. Инйәрҙең ике биҫтәһендә шәхси төҙөлөш башлау өсөн план төҙөүгә заказ эшләнелә. Документтар әҙер булғас, был ер участкалары торлаҡҡа мохтаж булыусылар исемлегендә тороусыларға бушлай биреләсәк. Бындай категорияға ҡараған 150 кеше иҫәпләнә. Был ер участкаларында йорт һалыусыларға электр уты, һыу, газ үткәреү проблемалдарын хәл итеү әлеге ваҡытта иң оло бурыстарҙың береһе булып тора.\nДөйөмләштереп әйткәндә, 4 ауылдың да күтәрелгән проблемалары бер төрлөрәк яңғыраны. Кәрәкмәгән ергә сүп-сар түгеүселәргә, өйҙән араҡы һатыусыларға, берәҙәк эттәр күплегенә лә зарланыусылар булды. Быларҙы тыңлағанда ауыл халҡының һаман да социалистик тормош ҡалыптары менән фекер йөрөтөүен дә күрәһең. Ныҡлы тамыр йәйгән баҙар иҡтисадында ниндәй генә мәсьәләне хәл итһәң дә, бер нәмәнең дә буш булмауын, тәү сиратта аҡсаға барып төртөлөүен күптәр аңлайҙыр Күҙ менән ҡаш араһында үҙгәреп торған заман талаптарына өйрәнергә, яраҡлашырға, булғанын һаҡлап һәм дөрөҫ файҙалана белергә тура килә. Ә бит саҡ ҡына уйлап ҡарағанда, ниндәйҙер вағыраҡ мәсьәләләрҙе халыҡтың үҙ ара, артыҡ сығымһыҙ ғына хәл итә алыуы менән дә ризалашмайынса булмай. Мәҫәлән, йыйылыш үткән бөтә ауылдарҙа ла тиерлек бәйһеҙ, берәҙәк эттәрҙең күплегенә дәғүә белдерҙеләр. Ә бына ошо проблеманан ҡотолоу өсөн хакимиәтттең күп кенә аҡсаһы сарыф ителеүен барыһы ла белеп бөтмәйҙер. 90 берәҙәк этте үтилләштереү\nөсөн 90 мең 476 һум аҡса сығарырға тура килгән. Мәсьәләне олоға ебәрмәгәндә, елгә осҡан аҡсаға һис юғында, бер ауылға бынамын тигән балалар майҙансығы төҙөп булыуы күңелде ҡырмаймы икән ни? Уҫманғәләләге аҫмалы күперҙең ҡайһы бер серегән таҡталарын алыштырмайһығыҙ, тип зарланыусыларҙы тыңлағанда, бер-ике таҡтаны алыштырып ҡуйыу өсөн ауылдың балта тота белгән ирҙәре юҡмы икән ни, тигән уй ҙа килгәйне күңелгә. Залдан яңғыраған: ”Буштың атаһы үлгән”, - тигән яуап менән хушһынырға тура килде. Әлбиттә, барыһына ла аҡса кәрәк икәнен дә аңларға була. Шуға күрә хакимиәт башлығы әүҙемлек күрһәткән кешеләргә түләргә лә, материалдар менән ярҙам итергә лә ризалығын бирҙе.\nАуыл проблемаларын тыңлағанда, былтыр Уҫманғәле халҡының ҙур өмә ойоштороп, зыярат кәртәләрен яңыртыуын Ғайса Ғабделхаҡ улы маҡтап телгә алды. Был йәһәттән хакимиәт материалдар менән генә ярҙам иткән. (Шулай ук Манышты ауылы егеттэре бергэлешеп ауыл урамдарын 2 кон эсендэ Александровка карьерынан кырсынташ ташып тигезлэп сыктылар. Был эште ауыл старостахы хэм ошо округ буйынса депутат халыкты йыйып омэ уткерзелэр.)\nҒөмүмән, ауылдарҙы төҙөкләндереү өсөн бюджеттан 103 мең 836 һум аҡса тотонолған. Санкциаланмаған сүплектәрҙе юҡҡа сығарыу өсөн дә ҙур сығым киткән. Мәшғүллек үҙәгендә иҫәптә тороусылар ярҙамы менән ошондай өс сүплек юҡ ителгән, уның өсөн 63 мең 705 һум аҡса түләнгән. Ҡаты хужалыҡ ҡалдыҡтарын утилләштереү, Инйәр хакимиәте биләмәһен таҙартыу өсөн генераль схема эшләтеүгә генә лә 70 мең һум аҡса сарыф ителгән. Ошондай һәм артыҡ иғтибарға ташланмаған башҡа төҙөкләндереү эштәре өсөн киткән сумманы ғына күҙ алдына килтергәндә лә уның ни тиклем түңәрәкләнә барыуы яҡшы күҙгә салына. Ә инде бөтәһе өсөн дә аҡсаның бер кеҫәнән сығыуын иҫәпкә алһаң, бюджет аҡсаһының бѳртѳкләа йыйылған аҡсаһының ҡайҙа кикәнен күрәһең. Һүҙ ҙә юҡ, күтәрелгән проблемаларҙың барыһы ла кѳнүҙәк, ләкин урындағы үҙидаралыҡтың финанс хәле йәки башҡа рәсми кәртәләр граждандарҙың мәсьәләһен ваҡытында хәл итергә мѳмкинлек бирмәй. Ил президенты Владимир Путин да үҙ мѳрәжәғәтендә был йәһәттән хакимиәттәрҙең проблемаһы етди булыуын билдәләне һәм муниципалиттерҙы нығытыу, уларҙың мѳмкинлектәрен, бурысытарын тигеҙләү кәрәклеген белдерҙе. Хакимиәт биләмәһендә эшләнгән бѳтә эштәр ҙә ил, республика президенттары мѳрәжәғәтенә таянып башҡарыла ла инде.\nШулай ҙа үҙе йәшәгән ергә, тормошҡа битараф булмаған кешеләрҙең күп булыуы ла күңелде күтәрә. Нәҡ шундайҙар ауылдың киләсәге, уның төҙөклөгө өсөн борсола ла ла инде. Был йәһәттән, Инйәр юлында миндек һатыусыларҙың күплегенә, уларҙың күбеһенең законһыҙ эш итеүенә, ҡиммәтле ағастарҙы ҡоротоуына ла ризаһыҙлыҡ белдерҙеләр. «Инйәр урманы» ойошмаһы етәксеһе А. Ф. Хәмәҙиев был хәлдең контрольдә булыуын белдерҙе. Ул шулай уҡ ағас юллауҙың нескәлектәрен аңлатты, уҫаҡ, ҡайындан һарай, мунса төҙөргә теләүселәргә проблемалар юҡлығын, бары килеп ғариза яҙырға ғына кәрәклеген әйтте. Урындағы халыҡтың ҡортсолоҡ менән һүлпән шөғөлләнеүен, был йәһәттән сит райондыҡыларҙың әүҙемлек күрһәтеүен дә телгә алды ул.\nЙыйылыш барышында хакимиәт башлығы яҙғы һыу баҫыуҙан һаҡланыу ѳсѳн ташҡынға ҡаршы комиссия тѳҙѳлѳүен, хәүефһеҙлек саралары күрелеүен блдерҙе. Закондарҙың йыл һайын үҙгәреп торуын күҙ уңында тотоп, ул барыһын да ер учсткаларын, шәхси йорттарын оҙаҡҡа һуҙмай хосусилаштырып ҡалырға саҡырҙы һәм барыһына ла Айыс ауылы халҡын ѳлгѳ итеп ҡуйҙы. Унда йорттар ғына түгел сабынлыҡтар ҙа законлаштырылған, тине ул. Ғайса Ғабдулхаҡ улы иҫәпкә тороу һәм иҫәптән тѳшѳү буйынса үҙгәрештәр барлыҡҡа килеүен дә әйтте. Хәҙер был мәсьәләләр буйынса хакимиәткә түгел, ә миграция хеҙмәтенә мѳрәжәғәт итеү кәрәклеген һәм ваҡытты бушҡа әрәм итмәҫ ѳсѳн а иң тәүҙә урындағы хакимиәт менән кәңәшләшергә саҡырҙы. Матур, сәләмәт тормош алып барыу, алама ғәҙәттәрҙән арыныу ѳсѳн биләмә халҡына башҡа ауылдар ѳлгѳһѳнә эйәреп, “Айыҡ ауыл” хәрәкәтенә ҡушылырға тигән тәҡдим индерелде. Хакимиәт башлығы биләмәлә эшмәкәрлек иткән тѳрлѳ структураларҙың, йәмәғәт эшмәкәрҙәренең, старосталарҙың уртаҡ хеҙмәттәшлеген маҡтап, рәхмәт белдерҙе һәм уртаҡ хеҙмәттәшлек нигеҙендә генә дѳрѳҫ ҡарарҙар ҡабул итеп тағы ла ҙурыраҡ уңыштарға ирешеп булыуын билдәләне.


Өфөлә ғалим Зиннур Ураҡсиндың исеме мәңгеләштерелде\nРәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре, Республиканың Фәндәр академияһы академигы, филология фәндәре докторы, танылған тел белгесенең вафатына 1 йыл тигәндә ул йәшәгән йортҡа таҡтаташы ҡуйылды.\nРәсәй фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты директоры Фирҙәүес Хисаметдинова әйтеүенсә, Зиннур Ғәзиз улы ғалим ғына түгел, йәмәғәт эшмәкәре лә. Башҡортостан энциклопедияһын, археология музейын ойоштороуҙа күп эшләй, Башҡортостан халыҡтары телдәре тураһындағы ҡанунда ла уның өлөшө ҙур.\nЗиннур Ураҡсин былтыр март башында вафат булғайны. Ул 35 йыл ғилми эшмәкәрлеге осоронда ул 200-ҙән ашыу фәнни хеҙмәт яҙа. Башҡортостандың ижтимағи тормошонда әүҙем ҡатнашты. Башҡортостан юғары советы президиумы эргәһендәге терминология комиссияһын етәкләне, ЮНЕСКО эштәре буйынса комитет ағзаһы булды.\nУл шулай Башҡортостан президенты шураһы ағзаһы булып эшләне, бөтәдонъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары булды.


Яҡты рухын һаҡлайбыҙ » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Мәғариф, мәҙәниәт » Яҡты рухын һаҡлайбыҙ\nОлатайыбыҙ заманына күрә уҡымышлы кеше булған. Өләсәйебеҙ һөйләй торғайны: «Нурлығаян күҙ бәйләүсе ине. Бесән ваҡытында ҡырҙа, ял иткән арала артынан йыландарҙы эйәртеп йөрөтөр ине.\nБер көндө, йәйге эҫелә, Фәхерниса килен йүгереп килеп инде: «Улыма әллә нимә булды, ағас төбөнә ятып йоҡлап киткән булған. Нурлығаян еҙнә, ҡарап ҡына ебәр әле!» - ти илап. Ул тиҙ генә ҡулын йыуҙы ла баланы ҡарай башланы.\n- Улыңдың эсенә йылан кергән. Бөтәгеҙ ҙә тышҡа сығып тороғоҙ! - тип бойорҙо.\nБайтаҡ ҡына ваҡыттан ишек асылды. Нурлығаян ҡулында ике йылан тотоп тора ине».\nБер көндө, ҡышҡы һалҡында, олатайыбыҙ урыҫ еренә утынға бара. Юлда бесән тейәгән урман ҡарауылсыһы осрай. Ул ныҡ асыуланып, штраф һалмаҡсы була. Олатайыбыҙ:\n- Знакум, у тебя сено горит! - ти икән.\nШтраф ҡайғыһы китә. Олатайыбыҙ ҡасып ҡотола. Шундай ҡыҙыҡ хәлдәргә лә тарыған ул.\nАтайыбыҙ ауырлыҡтарға бирешмәй, мөһабәт кәүҙәле, аҡ йөҙлө, зәңгәр күҙле булып буй еткерә. Ауылдың абруйлы ҡыҙыл командиры Сыртлан Ураҙаевтың егәрле, уңған ейәнсәре Сәүҙәне кәләш итеп ала. Атайыбыҙ оҙон көйҙәрҙе бик оҫта башҡара, ҡурайҙа уйнай.\nҺуғышҡа китер алдынан ғаиләһен Мулдаштан дүрт саҡрым ятҡан Силәбе өлкәһе Октябрьск ауылына күсерә. Фронтҡа Мейәс хәрби комиссариатынан китә.\nБала саҡта атайым беҙҙе эргәһенә йыйып, һуғышта күргән-кисергәндәрен һөйләй торғайны. Һәр ваҡыт һүҙен: «Аллаһҡа шөкөр, бына бит, теләктәрем ҡабул булды. Һуғыштан иҫән-һау ҡайтып, балаларымды һөйөп ултырам», - тип башлай ине. Ул әсенеп һөйләгән, күңелде тетрәндергән ваҡиғаларҙы мин бер ваҡытта ла онотмайым.\nКурск дуғаһында барған ҡаты алыштар ваҡытында, дошмандан азат ителгән бер ауыл аша үткәндә, атайым бала илаған тауыш ишетә. Йүгереп өйгә инә, ә унда әсәһенең үле кәүҙәһе эргәһендә 4-5 йәшлек малай илап ултыра. Атайым баланы шинель итәгенә төрөп, командир рөхсәте менән штабҡа алып бара ла үҙе иптәштәре артынан китә.\n- Ҙур булмаған йылға янында дошман менән алыш бара. Һуғыш туҡтап торған арала командир һалдаттарға һыу алып килергә ҡушты. Бер-бер артлы киткән һалдаттар барыһы ла һәләк булды. Сират миңә етте. Шыуыша-шыуыша йылғаға яҡынлаштым, ә һыуҙа иптәштәремдең үле кәүҙәләре… Тирә-яҡта дошман пулялары һыҙғыра. Ләкин оҙаҡ уйларға ваҡыт юҡ. Тиҙ генә һыу алып, кире иптәштәрем янына шыуышып киттем, - тип һөйләне атайым.\nӨс иптәше менән дошман тылынан «тел» алып ҡайтҡанда һул ҡулы яралана. Госпиталдә оҙаҡ ҡына дауалана, ләкин гангрена башланып, ҡулын киҫәләр.\nҺуғыштан ул сержант дәрәжәһендә әйләнеп ҡайта. Яугирҙы әсәһе, ҡатыны, өс улы көтөп тора. Тағы дүрт ҡыҙға ғүмер бирәләр улар.\nҺыңар ҡуллы булһа ла, бер эштән дә ҡурҡманы ул: бесәнен дә сапты, утынын да ҡырҡты, кәбәнен дә һалды. Бөтәбеҙҙе лә эшкә өйрәтте. Тәмәке тартманы, бер ваҡытта ла һүгенмәне. 16 һум пенсия ала ине. Ҙур ғаиләне аяҡҡа баҫтырырға кәрәк - йәй буйы бесән эшләйбеҙ - 70-80 йөк булғандыр, моғайын. Ауыл янындағы ерҙәр колхоздыҡы, алыҫ Уралда әҙерләй инек бесәнде.\nҠышҡыһын атайым бесәнде һыңар ҡулы менән тейәп килтерә лә төнөн Мейәс баҙарына һатырға алып китә. 25-30 һумға һата, ә беҙ уның ҡайтыуын түҙемһеҙләнеп көтә инек. Ул бер ваҡытта ла буш ҡайтманы - крәндил, кәнфит, перәник алып ҡайтыр ине.\nБеҙ, ҡыҙҙары, уның ауыр эштән тупаҫланып бөткән һыңар ҡулын һабынлап йыуабыҙ, ойоҡбаштарын систереп, киптерергә ҡуябыҙ.\nАтайым биргән өгөт-нәсихәттәр әле булһа ҡолаҡ төбөндә: «Кешенекенә теймәгеҙ, ярҙамығыҙға мохтажға ярҙам итегеҙ, бер эштән дә ҡурҡмағыҙ, уҡырға тырышығыҙ». Тыуған ауылы янындағы күлдең уртаһында уның исемен йөрөткән утрау бар - ҡул менән алтын йыуғанда өйөлгән таштарҙан барлыҡҡа килгән ул «Борхан отвалы».\nҺуғыштан һуң атайым оҙаҡ йылдар урман ҡарауылсыһы булып эшләне. Ул заманда ултыртылған ҡарағайҙар майҙаны икһеҙ-сикһеҙ. Мин шул мәғрүр ҡарағайҙар араһында йөрөргә яратам, улар миңә атайымды хәтерләтә.\nАтайым 80 йәшендә баҡыйлыҡҡа күсте. Беҙ уны бик һағынабыҙ. Атайымдың яҡты рухы балаларында - 18 ейән-ейәнсәрендә, 33 бүлә-бүләсәһендә йәшәй.\nӘлфиә АБДУЛЛИНА. Аҡҡужа ауылы.\nӨс һуғыш ветераны\n1978 йылда Ҡотой ауылында киномеханик булып эш башланым. Клубҡа көн дә олпат кәүҙәле бер бабай кино ҡарарға килә ине. Үҙе ябай, хәбәрҙе күп һөйләй,... Тотош уҡырға


Бер урында әйләнгән тәгәрмәстең маҡсаты юҡ » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Проблема » Бер урында әйләнгән тәгәрмәстең маҡсаты юҡ\nБер урында әйләнгән тәгәрмәстең маҡсаты юҡ\nУрманда йәшәгән тейен нисектер ҡала паркына килеп эләгә. Ундағы бер аттракционда тәгәрмәс әйләндергән тейенде күреп, уның был сәйер шөғөлө тураһында ҡыҙыҡһынып, һүҙ ҡуша. Тегеһе эре генә:\n– Күрмәйһеңме ни, эш менән булышам. Һинең һымаҡ буш йөрөмәйем.\n– Эшең нимәнән ғибәрәт һуң?\n– Тәгәрмәс әйләндерәм. Кис хужам килеп ала ла, эшләгәнем өсөн ашарға бирә.\n– Ә бының ни файҙаһы бар һуң?\n– Эй, ҡалай наҙанһың. Әле генә аңлаттым да инде. Әйткәндәй, ҡайҙа һинең тәгәрмәсең?\n– Миңә уның бер кәрәге лә юҡ: мин унһыҙ ҙа үҙемде арыу тоям.\n– Тейендәр тәгәрмәсһеҙ йәшәй алмай: һәр беребеҙҙең тәгәрмәсе булырға тейеш.\n– Ә һин нишләп урманға барып йәшәмәйһең? Унда сәтләүек йыйып, үҙеңде үҙең туйындырыр, оя яһап, балалар үҫтерер инең.\n– Һин наҙан урман тейене. Сәтләүектең һаулыҡ өсөн зыяны тураһында белмәйһеңме ни? Урманда тейендәр йәшәй алмай.\n– Юҡсы, – тип ғәжәпләнгән урман тейене. – Әйҙә, минең менән урманға барайыҡ. Үҙең күрерһең ундағы хөрриәтте.\n– Юҡ, миңә тәгәрмәсте ташлап китергә ярамай. Берҙән, уны ташлап сығыуы ҡурҡыныс: әйләнеп торған нәмәләре арҡаға һуғып ауырттыра. Тик хужам ғына килеп, тәгәрмәсте туҡтатып, мине сығара ала. Икенсенән, уны ташлап сығып китһәм, астан үләм бит. Өсөнсөнән, беҙ – ҡала тейендәре – эшһеҙ тора алмайбыҙ. Беҙҙең урманда йөрөргә ваҡытыбыҙ ҙа юҡ. Әйткәндәй, урманда мине кем ашатыр?\nУрман тейене, ҡала тейененең ҡарашын үҙгәртергә түҙемлеге етмәгәс, үҙенең яратҡан төйәгенә ҡайтып киткән, ти.\nБыл ғибрәтнамәне бөгөнгө тормош тураһында уйланыуҙар иҫкә төшөрҙө. Ысынлап та, халыҡтың күпселеге бахыр ҡала тейене һымаҡ мәғәнәһеҙ тормош кисерә. Яңғыҙ тейендән айырмалы, кеше бер-береһе менән кемуҙарҙан ярышып донъя тәгәрмәсен әйләндерә. Бәғзеләре быны аңлап та бөтмәй шикелле...\n“Кроссворд төҙөү урынына, күптән докторлыҡ диссертацияһы яҡлар инең”, – тип йонсотҡан таныштарымды төрлөсә тынысландырып килдем. Бының миңә кәрәге юҡ, тип. Һуңғы йылдарҙа иҡтисад фәне буйынса доктор булып киткән замандаштарыма ҡарайым да (Башҡортостанда уларҙың һаны йөҙҙән ашҡандыр – барыһын да белеп бөтөп тә булмай), үҙемде тынысландырып ҡуям: “101-се фән докторы” булыуҙан фәтүә юҡтыр. Гәзит уҡыусылар уларҙың береһен булһа ла беләме икән? Яңыраҡ бер апай был доктор булыуҙың асылын аңлатып бирҙе. “Ғәбитовтар араһында фән докторы булырға тейеш”, – тине ул, мине аптыратып. Тимәк, докторлыҡ башлыса исем (статус) өсөн генә кәрәк булып сыға. Бында иҡтисад фәнен артабан үҫтереү хаҡында һүҙ бөтөнләй башҡа ла инеп сыҡмай. “Фән докторы” тигән исем артынан ҡыуғанда бөтә алымдар ҙа, хатта алдаҡ та ҡулланыла. Баҙар шарттарында алдаҡ өҫтөнлөк алды, тип әйтһәң дә, хата булмаҫ. Ошо йөҙ фән докторы араһында ысындары бармаҡ менән генә һанарлыҡ булһа, улар араһында ғалим булып йөрөүе лә оят түгелме ни?\nЙыш ҡына милләттәштәрем араһында башҡорттоң бөйөк шәхестәре вариҫтары исемлегенә инеп ҡалыу ҙа ошо “тейен тәгәрмәсен” хәтерләтә. Үҙҙәрен Зәки Вәлиди, Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Аҡмулланың шәжәрәһенә индерергә тырышҡан “тейендәр”ҙе күреп ғәжәпләнәм. Был юлда уларҙың бәғзеләре нәҫел ебенең тик ир-егет яғынан ғына дауам иткәнен “онотоп” та ебәрә. Ярай, быныһы алдаҡ түгел.\nҺуңғы ваҡытта хәйлә, алдаҡ бигерәк тә көсәйеп китте. Допинг ҡулланып Олимпиаданан төшөп ҡалған спортсыларҙы ғына алып ҡарайыҡ. Данлыҡлы Елена Иҫәнбаеваны ысын күңелдән йәл. Ғүмерендәге һуңғы Олимпиаданан төшөп ҡалыуы бигерәк тә үкенесле. Әммә уның менән бер командала шөғөлләнгән Рәсәй спортсыларының допинг ҡулланғанын белмәүе икеле. Ваҡытында тейешле органдарға хәбәр иткән булһа, Рәсәй командаһы был оят хәлгә ҡалмаҫ ине лә ул. Бының “тик” тигән нәмәһе бар шул. Ул асыҡтан-асыҡ әйтә алмағандыр. Әйткән булһа, командала ҡала алмаясағын яҡшы аңлаған. Бына мин дә “фәлән кешенең докторлыҡ диссертацияһы ялған” тип әйтер инем дә ул. Унан һуң килеп тыуасаҡ проблемаларҙы күҙ алдына килтерһәң, шымып ҡалырға мәжбүр булаһың. Спорт ярышында беренсе урындарҙы яулап алыу өсөн допинг ҡулланыу тәбиғи эштер. Олимпиаданан төшөрөп ҡалыуҙы тик ошо юҫыҡтан ҡабул итергә кәрәк. Беҙҙең спортсыларҙың еңеүҙәре менән ғорурланып та булмай. Хәҙер һәр кем белә: был миҙалдар “химия” ярҙамында яуланған. Бында, бәлки, айырым бер спортсының ғәйебе лә юҡтыр, әммә алдаҡ дәүләт тарафынан ойошторолған булғас, Сочи Олимпиадаһы, донъя чемпионатына төҙөлгән футбол стадиондары өсөн аҡсаның беҙҙең кеҫәнән сыҡҡаны эсте бошора. Сочиҙа хәҙер төрлө донъя һәм Европа чемпионаттарын үткәреү тыйыласаҡ. Ваҡытында миллиардлап түгелгән сығымдарҙы ҡаплап та булмаясаҡ.\nРәсәй йәмғиәте өсөн алдашыу ғәҙәти күренешкә әйләнеп китте. Ҡайҙа ҡарама, ҡайһы ғына өлкәне алма, уңышҡа башлыса алдаҡ, ялған ярҙамында өлгәшәләр.\nБының механизмы бик ябай. Иң тәүҙә берәй нәмә буйынса рейтинг системаһы булдырырға кәрәк. Был рейтингта беренсе урындарҙы яулаған “тейен” генә яҡшы эш хаҡына дәғүә итә ала. Эффектив контракт тигән системаның асылы ошонда ята ла инде. Был рейтингта бер нисә күрһәткес мөһим тип ҡабул ителә. Кем “тәгәрмәсен шәберәк әйләндерә”, шул рейтингты етәкләй. Мәҫәлән, Көнбайыш тарафынан булдырылған бер нисә рейтинг системаһын һанап үтәм: коррупция, ирек, кредит алыу һәләте, вуздар буйынса һ.б. Бында Рәсәйҙең урыны ҡайҙа икәне алдан билдәле. Был рейтингтарҙың ғәҙел булмағанын аңлаған дәүләттәр үҙ рейтингтарын булдырып маташа.\nВуз уҡытыусылары өсөн булдырылған рейтинг тураһында бер нисә һүҙ әйтеп китәйем. Унда төп күрһәткестәр фән, уҡытыу һәм тәрбиә эшенә ҡағыла. Матбуғат баҫмаларында донъя күргән эштәрең ни тиклем күберәк булһа, рейтинг балдары ла юғарыраҡ. Был хәл уҡытыу эшенә иғтибарҙы кәметеүгә алып килде. Башҡа авторҙар яһаған һылтанмалар ҙа рейтингты арттыра. Ошоноң арҡаһында беҙ бер-беребеҙҙең рейтингын яһалма рәүештә арттырырға “булышлыҡ” итәбеҙ. Һинең етәкселегеңдәге студенттарҙың баҫылған эштәре лә күп балл бирә. Шунлыҡтан күптәр студенттарҙы ғилми эшкә йәлеп итергә тырыша. Әммә һәр уҡытыусыға ла бындай студенттарҙы табыуы еңелдән түгел, публикация булдырыу (яҙыу түгел!) өсөн ниндәй генә мутлыҡтарға барырға тура килгәнен һөйләүе лә оят. Бөгөнгө уҡытыусы, табип һ.б. тәгәрмәсте әйләндереп торған тейенде хәтерләтә: эш хаҡы ошо тәгәрмәстең тиҙлегенән тора. Бер эште тамамлап өлгөрмәйһең, икенсеһе килеп сыға. Уҡытырға, дауаларға, хатта гәзит, китап уҡырға ваҡыт та ҡалмай. Беҙ тултырған документтарҙың осо-ҡырыйы юҡ. Уларҙы тейешле министрлыҡ чиновниктарының тикшереп сығыу мөмкинлеге юҡ икәнен аңлаһаң да, теге тейен һымаҡ, ошо мәғәнәһеҙ эш менән көнө-төнө алһыҙ-ялһыҙ шөғөлләнергә мәжбүрһең. Тәгәрмәс көн һайын тиҙлеген арттыра ғына, сөнки һәр кем рейтингын күтәрәм тип тырыша. Һуңғы ике йылда таныш уҡытыусыларым араһында биш кеше ваҡытынан алда үлеп китте. Был юғары темпҡа сыҙап булмай шул.\nБынан тыш рәсми булмаған рейтингтар ҙа эшләп килә. Беҙ быға тейешле иғтибар биреп бөтмәйбеҙ, әммә был шулай. Мәҫәлән, “башҡорт рухлы шәхестәр” рейтингы. Унда алғы һыҙатта башҡорт милләте өсөн йәнен фиҙа ҡылырға әҙер замандаштарыбыҙ торорға тейеш. Был рейтингты етәкләү өсөн “үҙ милләтең кешеһе менән ғаилә төҙөргә кәрәк” тип даими сығыш яһап тороу ҙа етә. Был фекерҙең хата булыуы, ислам ҡанундарына тура килмәүе тураһында уйланған кеше бик һирәк. Үҙ милләтенән тормош иптәше таба алмай, икенсе милләт кешеһе менән ғаилә ҡороуҙан баш тартып яңғыҙ ҡалған, башҡортто кәметкән милләттәштәрем аҙмы ни? Икенсе милләт кешеһен яратып та, күңелең өсөн ят булған “үҙ башҡортоң” менән ыҙаланып донъя көткәндәр йәл түгелме һуң? Шул уҡ “эскелеккә ҡаршы көрәшеүселәр” рейтингын алып ҡарайыҡ. “Айыҡ ауыл” өсөн көрәште башлыса ауыл магазиндарында араҡы һатыуҙы тыйыуға алып барып, төрлө ялған спиртлы эсемлектәр һатыуға булышлыҡ иткән, кешене ошоноң арҡаһында ағыулап үлтерергә, көмөшкә һатып, бюджет аҡсаһын кәметкән “эшҡыуарҙар”ға булышлыҡ итеп рейтинг етәкләгәндәрҙе һис тә “башҡорт рухлы” тип әйтергә тел әйләнмәй. Ниндәйҙер кимәлдә улар милләтемдең йәшерен дошманы ла булып тора.\nБыл тәгәрмәс философияһы бик ябай – шәберәк әйләндер генә. Кем быны булдыра ала – шул ырыҫлы тип иҫәпләнә. Кемдең хәленән килмәй, шул төшөп ҡала. Тәгәрмәс әйләндереү мәғәнәһеҙ булғас, уны нисектер аҡларға кәрәк? Бының ике төп юлы бар. Беренсенән, уңышлы икәнеңде күрһәтеү өсөн ғәм алдында маһайырлыҡ нәмә һатып алыу. Юҡҡа ғына “понты” тигән һүҙ барлыҡҡа килмәне. Иғтибар иткәнһегеҙҙер, кеше ятаҡта йәшәй, әммә текә иномаркала йөрөй. Бында шул “понт” ҙур роль уйнай: халыҡ уның торлағы юҡ икәнен күрмәй, сөнки ул кешене ҡунаҡҡа саҡырмай, ә затлы машинала йөрөгәне һәр кемгә күренеп бара. Икенсе яҡтан, был тәгәрмәс әйләндереүҙең мәғәнәһеҙ икәнен йәшереү өсөн кешегә тел бирелгән. Ул башҡалар алдында матур итеп һөйләһә, кешенең ышанып та ҡуйыуы бар. Һуңғы ваҡытта матур итеп һөйләй белгән кешеләр күбәйеп китте: хәбәренең бер мәғәнәһе юҡ, әммә теле телгә йоҡмай.\nКеше өсөн был хәл бик аяныслы. Әммә унан сығыу әмәле юҡ. Боронғолоҡ ҡоллоҡта кемдең хужа икәне асыҡ булһа, бөгөнгө ҡоллоҡта уны билдәләүе еңелдән түгел. Шул уҡ олигархтар ҙа ҡол хәлендә йәшәй. Уларҙың берәүһе лә үҙ эшен бер көнгә лә ташлап китә алмай – шунда уҡ ҡолаҡ ҡағасаҡ. Бында ҡолдарҙың хужаһы булып йәне булмаған тәгәрмәс тора. Бөгөнгө система һәр кешегә үҙенә тейешле тәгәрмәс табыуҙа тора. Кемдеңдер тәгәрмәсе ҙурыраҡ, ауырыраҡ, кемдеке, киреһенсә, бәләкәй генә. Әммә һәр кемдең тиерлек тәгәрмәсе бар. Тик ысын ирекле кешеләр генә ошо ҡоллоҡҡа эләкмәҫкә тырыша.\nКеше был мәғәнәһеҙ тормош тураһында артыҡ уйланмаһын өсөн гранттар системаһы булдырылған. Уның аша фән менән шөғөлләнергә яратҡандарҙың иғтибары юҡ-бар нәмәлә соҡоноуға йүнәлтелә. Йә һөт эсеү арҡаһында ҡытайҙарҙың һуңғы 100 йыл эсендә 10 сантиметрға үҫкәне, йә йәйгеһен ни өсөн йоҡо туймағанын асыҡлау фәнни эш тип иҫәпләнә. Иң мөһиме – кеше ошо йәмғиәттең ялған булыуын асыҡлай күрмәһен.\nБашлыса ялғанлыҡҡа ҡоролған йәмғиәттең киләсәге юҡтыр. Бөгөн спортта бөтә донъя алдында хур ҡалдыҡ. Иртәгә ялған диплом алған “белгестәр” арҡаһында берәй ракета ҡолар, электростанция шартлар, кем белә. “Ҡырын эш ҡырҡ йылдан һуң да беленә” икәнен онотмаҫҡа ине. Донъя тәгәрмәсен шәберәк әйләндереү генә алға барыуҙы аңлатмай шул.\nСығыу ваҡыты 18-08-2016, 14:52 | Ҡаранылар: 456


Байрамдарҙа ҡар яуыуы көтөлә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБайрамдарҙа ҡар яуыуы көтөлә\n14:56, 19 февраля 2010 Йәмғиәт\nБыйыл февраль айына көндәрҙең һалҡын тороуы, ҡар яуыуы хас, бындай һауа торошо байрам көндәрендә лә һаҡланасаҡ. Башгидрометүҙәк синоптиктары төндәрен температураның ҡырҡа төшөүен күҙаллай. Иртәгә көндөҙ минус 8 градус буласаҡ. Ҡар яуасаҡ, көньяҡ-көнбайыштан секундына 3-4 метр тиҙлектә ел иҫәсәк. Ә төнөн һыуыҡ 30 градусҡа тиклем көсәйәсәк.\nЙәкшәмбе көнө көндөҙ минус 20 градус, ә төндә тағы 30 градусҡа тиклем һалҡын булыуы көтөлә. Көндөң икенсе яртыһында ҡар яуыуы ихтимал. Дүшәмбе лә ошондай һауа торошо һаҡланасаҡ.\nВатанды һаҡлаусылар көнөндә бер аҙ йылыраҡ буласаҡ. Көндөҙ термометр бағанаһы минус 10 градус күрһәтәсәк, ә төнөн – минус 20-гә тиклем. Ҡар яуыуы дауам итәсәк.\nТеги: һауа торошо, ҡар, һыуыҡ


Алтынға бәрәбәр парлы ғүмер\n8 Июль 2019, 10:23\nТау-урманлы Йылайыр районы Ҡашҡар ауылында тыуып үҫеп, таусылар төйәге Хәйбулла районының Бүребай ҡасабаһын үҙһенеп, ошонда матур тормош ҡорған Fәзимә менән Зәкир Бураншиндарҙы ауылдаштары уңған, эшһөйәр ғаилә тип белә. Улар бер-береһен аңлап, донъя йөгөн тигеҙ тартып, мөхәббәт емештәренә—балаларына матур тәрбиә биреп үҫтергән, күптәргә өлгө булып йәшәүсе бәхетле парҙарҙан һанала.\nЗәкир ағай Бүребай тау-байыҡтырыу комбинатында мастер, ер аҫты юлын ҡаҙыусы, участка начальнигы ла булып эшләй һәм ҙур абруй ҡаҙана. Оҫта ҡуллы Fәзимә апай ҙа һыната торғандарҙан түгел, көнкүреш комбинатында маҡтаулы тегенселәрҙән була, 35 йыл ғүмерен яратҡан эшенә бағышлай. Бураншиндар икеһе лә хеҙмәт ветераны.\nИке ул ҡанат нығыта был тырыш ғаиләлә, икеһе лә атайҙарының һөнәрен дауам итә. Өлкәне Азамат «Вишневка» шахтаһында уңышлы эшләп йөрөй. Кәләше Таңсулпан менән бәхетле ғаилә ҡорған. Айзилә, Азалия исемле ҡыҙҙар, Арыҫлан исемле ул үҫтерәләр. Икенсе улдары Рәил—Бүребайҙа шахтер. МТС-та иҡтисадсы булып эшләүсе ҡатыны Раушания менән улдары Руслан, Вилданды тәрбиәләйҙәр.\nӘсәй фатихаһы, атай кәңәше, ярҙамы менән ике улдары ла матур итеп өй һалып ингән.\nБураншиндарҙың шәхси хужалығы ла ҙур. Күпләп ҡош-ҡорт аҫрайҙар, баҡса тултырып йәшелсә-емеш үҫтерәләр. Был эштә балалары, ейән-ейәнсәрҙәре оло ярҙамсы.\n—Тормошта үҙеңде бәхетле тойоу өсөн ғаиләңдә ышаныслы терәк, үҙ-ара аңлашыу, бер-береңде хөрмәтләү булырға тейеш,—тип уйлайым ти хужабикә.—Был йәһәттән мин бик уңдым, тормош иптәшем бик тырыш, бер минут та тик ултырырға яратмаған кеше, бар яҡтан да өлгөлө, хәстәрлекле атай.\nУңған хужаларҙың йорт тирәһе лә балҡып тора. Бөтә ерҙә тәртип, бөх-тәлек, йорт эсен бүлмә гөлдәре биҙәй, ихата иртә яҙҙан ҡара көҙгә ҡәҙәр сәскәләргә күмелеп ултыра.\nFәзимә Бураншина—ағинәйҙәр ҡорон ойоштороусыларҙың береһе. Ха-лыҡ театры өсөн сценарийҙар ҙа яҙа ул. Халыҡ театрына ла ире менән парлашып йөрөп, төрлө ролдәр башҡарыуға әүәҫ. Быйылғы Театр йылында айырыуса әүҙем Бураншиндар.\n—Әле сәхнәгә сығара торған образдарым, хәтирәләрем күп. Сценарий яҙыуымды ташламай, һә-үәҫкәр театрҙарға тәҡдим итеп ҡарарға уй бар,—ти Fәзимә Бураншина.\nНисек кенә булмаһын, ғүмер көҙөнә пар ҡанатың менән инеү, балалар, ейән-ейәнсәрҙәр хөрмәтен парлап татыу—оло бәхет.


Һөйөүҙән туҡылған донъя\n1 Июль 2019, 12:20\nБашҡортостандың атҡаҙанған малсыһы, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры, КПСС-тың XXVII съезы делегаты Мәрфуға Йәлил ҡыҙы Шәйхетдинованың тормош юлы шыма ғына бармай. Яҙмышында һағалап торған һынауҙар аша ул, ҡатын, әсәй, өләсәй булыу бәхетенә өлгәшеп, килен булып төшкән Әлшәй районы Ҡыпсаҡ-Асҡар ауылында йәштән яратышып ҡауышҡан ире – Мөнир Әмирхан улы Шәйхетдинов менән мәғәнәле ғүмер кисерә.\n1967 йылда Әлшәй районы Тәүәтәй ауылында гөрләтеп донъя көткән Кәримовтар ғаиләһенә бәлә килә: типһә тимер өҙөрҙәй сағында атайҙары Йәлил фажиғәле рәүештә донъя ҡуя. Әсәйҙәре Мәрхиә һигеҙ бала менән тол ҡала. Иң бәләкәйҙәре алты ғына йәштә. Ғаиләлә икенсе бала булып буй еткергән Мәрфуғаның иңенә бәләкәй туғандары өсөн яуаплылыҡ төшә. Урта мәктәпте тамамлағас та тыуған ауылындағы фермаға эшкә барырға хәл итә ул. Тал сыбыҡтай ғына нескә ҡыҙға ауыр эшкә егелергә тура килә: һыйырҙарҙы ҡул менән һауа, көс еткеһеҙ кәрзиндәр күтәреп, малдарға аҙыҡ тарата, һөт феләктәрен тейәп оҙата. Белемде лә Аксен ауыл хужалығы техникумында ситтән тороп ала. Тырыш, егәрле, тура һүҙле ҡыҙ хеҙмәттәштәре араһында абруй ҡаҙана, һауымда юғары күрһәткестәргә өлгәшә. Өс йылдан «Мир» колхозы идараһы уны ферма мөдире итеп ҡуя. 19 йәшлек Мәрфуға 70-кә яҡын кеше эшләгән, артта һөйрәлгән Тәүәтәй фермаһы коллективы менән етәкселек итә башлай. Эш яйға һалына, һауымдар күләме, малдар һаны арта. Ауылдаштары уңған Мәрфуғаны ауыл Советына депутат итеп һайлап, уға ышаныс күрһәтә.\nТормош иптәше буласаҡ Мөнир ағай менән Раевкала 9 – 10-сы кластарҙа бергә уҡығандар. «Ул хат яҙа ине, мин иғтибар итмәгән була инем. Килеп йөрөй торғас, ыңғайлап киттем», – ти Мәрфуға апай. Моңло тауышлы, һомғол буйлы Мөнир, БДУ-ның филология факультетын тамамлап, тыуған ауылына уҡытыусы булып ҡайтҡас, улар сәстәрен сәскә бәйләй. Бәләкәй генә өйҙә биш бала һыйышып йәшәгән ғаиләгә килен булып төшә Мәрфуға. Назыя ҡәйнәһе бик аҡыллы ҡатын, үҙенең ҡыҙы кеүек ҡабул итә. «Икебеҙ бер яҡлы, дуҫ булып йәшәнек», – ти ул ҡәйнәһен хәтерләп.\nРайонда уңғанлығы менән даны сыҡҡан киленде бында ла артта барыусы фермаға етәксе итеп ҡуялар. Ҡатын ең һыҙғанып эшкә тотона. Коллективты сәм һәм дәрт менән тоҡандыра ала ул. Һәр кемгә ғәҙел ҡарауы, һәр нәмәгә яуаплы мөнәсәбәте хеҙмәттәштәре араһында уның абруйын күтәрә.\nТәүге сабыйҙары Эльвира тыуа. Әле ул Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтендә мөхәррир булып эшләй. Өфө ҡалаһында йәшәй, кейәүгә сығып, Юлиә, Таңсулпан исемле ике ҡыҙ үҫтерәләр. Уға етә әлеге ваҡытта ҡыҙы Әҙилә менән Грецияла йәшәгән Ириналары донъяға килә. Кинйәләре Йәмил, өйләнеп, килендәре менән Өфөлә төпләнә, ата йортона йыш ҡайтып, ярҙам итеп тора. Уларҙың ғаиләһендә лә Йәсминә исемле ҡыҙ менән Арсен тигән ул үҫә. Йәмил Республика социаль страховкалау фондында, Әлфиә килендәре ҡаланың Совет районы хакимиәтендә эшләй. «Эльвира тыуғас та декрет ялында булманым, 20 көн тулғас та эшкә сыҡтым. Ҡәйнәм ҡарашты. Икенсе сабыйымда ла бер ай ғына өйҙә торҙом. Ныҡ һыуыҡ йыл ине. Малдарҙы ҡышлауҙан теүәл алып сығыр өсөн минең тәжрибәм кәрәкте. Ә Йәмил тыуғанда ҡәйнәм, ҡарай алмаҫмын, ҡартайҙым, тип әйтеп ҡуйғайны. Рәйес, һеҙһеҙ эш бармай, апай, килеп кенә күренеп китегеҙ, тип көн дә саҡыра. Яуаплы эш бит инде ул мал яны, тәүҙә ҡайтып-китеп ҡарап йөрөнөм, улыма бер йәше тулғанда, айырым кеше ҡуйып, балалар баҡсаһына бирҙерттеләр баланы», – тип хәтерләй ул сабыйҙары үҫкән ваҡытты.\nРеспублика буйынса ферманың күрһәткестәре яҡшыра. Әммә был өлгәшелгәндәр еңел бирелмәй. Ун йыл эсендә тырыш, мөкиббән китеп эшләү нәтижәһе була ул. Ҡышлау һөҙөмтәләре буйынса социалистик ярышта алты йыл рәттән фермалары беренселекте бирмәй. Еңеүсе малсыларыбыҙға ярыш шарттары буйынса үҙ хаҡына һатып алырға автомобиль бүләләр. Комсомол сафында булғанда Өлкә комсомол конференцияһында делегат сифатында ҡатнаша Мәрфуға. Партия сафына инә. КПСС-тың Өлкә комитетында ла ағза булып тора. 13 йыл буйы КПСС-тың район комитеты бюроһында эшләй. Унда төрлө көнүҙәк мәсьәләләр ҡарала.\nРайкомдың беренсе секретары Павел Барбазюк, уны хөрмәт итеп, яратып, «ҡыҙым» тип өндәшә. Район етәкселәре Зифҡәт Сәйетғәлиев, Әмир Муллағәлиевтарҙы яҡшы һүҙ менән телгә ала Мәрфуға апай. Меңдән ашыу баш мал булған фермала тәртип урынлаштырыу, юғары уңыштарға өлгәшеү һары таңдан ҡараңғы төшкәнсе бил бөгөү, тырышлыҡ, яҡты киләсәккә ышаныс, хыял, үҙ эшенә тоғро уңған кешеләр арҡылы тормошҡа ашырылған. «Съезға делегат итеп һайланғас, Мостай Кәрим, Риза Яхин кеүек арҙаҡлы шәхестәр менән аралашып, Мәскәүҙә йөрөп ҡайттыҡ. Колхоз етәксеһенә ул йылдарҙа дефицит булған «Нива» автомобиле юлланым. Ҡайтыуыма, үтенесем бойомға ашҡан – «Нива»ла мине вокзалдан ҡаршы алдылар. Белоруссиянан фермаға ҡара-ала төҫөндәге йөҙ тана ҡайтарттыҡ. Һауынсыларҙы йөрөтөргә автобус, «КамАЗ» йөк машинаһы алдырттыҡ. Төҙөлөш бөтөнләй туҡтатылған Мәҙәниәт йортон сафҡа индереүҙә лә, уны реквизиттар менән тәьмин итеүҙә лә минең өлөш бар. Бөтә республика, район семинарҙары беҙҙең фермала үтте. 39 йыл стаж менән хаҡлы ялға сыҡтым. Белемле йәштәргә юл бирҙем», – ти Мәрфуға апай.\nҠырҡ бер йыл үткәс, төркөмдәштәре, Мөнирҙе күргебеҙ килә, тип ауылға хәбәр ебәрә. Хужабикә аптырап ҡалмай: «Килһендәр, күрһендәр, әйҙә!» – тип яуап бирә. Шулай итеп, Шәйхетдиновтарҙың өйө шат тауыштар менән тула. Курсташтары менән аралашыу Мөнир ағайға яңы дәрт өҫтәй. Мөнир Әмирхан улын яҙыусы мәрхүм Сабир Шәрипов менән дуҫлыҡ ептәре бәйләй. Баҡтиһәң, университетта уҡығанда улар дүрт йыл бер бүлмәлә йәшәгән икән. «Тик ятма, һәләтең бар», – тип тормошҡа әүрәүен һүндермәҫкә тырыша яҙыусы көтмәгәндә бәләгә тарыған дуҫының. «Сабир балыҡ ҡармаҡларға яратты. Беҙгә лә ҡармаҡ-ырғаҡтары менән килә, төшкә хәтлем әҙерләнеп, сығып китә лә ҡараңғы төшкәс кенә ҡайтып инә ине Дим буйынан», – тип хәтирәләре менән уртаҡлаша Мөнир ағай, күҙҙәре йәшкәҙәп. Сабир Шәриповтың рус телендә донъя күргән «Старозимовье» китабын, тағы ла өс яҙыусының әҫәрен Мөнир Шәйхетдинов тәржемә иткән. Йәш ваҡытында халыҡ йырҙарын иҫ киткес моңло башҡарыуын яҡшы белгәнгә уға «Йырлайыҡ, дуҫтар!» йыйынтығын туплауҙы ышанып тапшыралар. Студенттарға диплом яҙырға булышһынмы, ағинәйҙәр сығышы өсөн материалдар эҙләшһенме, ауыл, ырыу тарихын яҙһынмы, ул төпсөрлөк, етдилек күрһәтә, эште мөкиббән китеп башҡара. Таһинур Бәҙретдинова менән бергәләп яҙған «Ҡыпсаҡ-Асҡар ауылы тарихы» ауылдаштарына ысын мәғәнәһендә ҙур бүләк була.\nҠыпсаҡ-Асҡар аҫылбикәләре районда ойошҡан ағинәйҙәргә ҡушылған. Әлегә өс кенә ҡатын – Зәйтүнә Даянова, Гөлли Әлимғолова, ҡумыҙҙы үҙ иткән Мәрфуға Шәйхетдинова – республика, район кимәлендә уҙғарылған мәҙәни сараларҙа әүҙем ҡатнаша.\nБеҙ Шәйхетдиновтарҙың ҡотло ғаиләһенә ҡунаҡҡа барғанда Мәрфуға апай һөт тулы биҙрәһе менән киске һауындан инеп тора ине. Ҡош-ҡортон да тота, кәзәләрен һауып, ҡымыҙын да бешә уңған хужабикә. Һабантуй алдынан күпертеп бешергән икмәктәр, ҡабартмалар, тәмлекәстәрҙән бөркөлгән еҫтәр сағыу балаҫлы ауыл өйөнә тағы ла йәм өҫтәгән кеүек. Ихатала ҡоштар сутылдаша, Мәрфуға апай үҫтергән ҡырылмаһа ҡырҡ төрлө сәскә күҙҙең яуын ала, аҫта ғына Димдән йәйелгән томан пәрҙәһе... Ә йортта мөхәббәт, аңлашып, иңгә-иң терәп йәшәү ҡунаҡҡа килгән кешенең күңеленә им булып яғыла. Һөйөү хөкөм иткән ерҙә – ҡот та, нур ҙа бар.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БАШҠОРТ ЙЫР СӘНҒӘТЕН БЕР КӨНЛӨК ЙЫРҘАРҘАН ҺАҠЛАУ ФАРЫЗ - 2014 - Мәҡәләләр\nҺин студент сағыңдан үҙеңде башлыса халыҡ йырҙарын башҡарыусы итеп таныттың...\n- Йырсы өсөн һинең башҡарыуыңдағы халыҡ йырҙарын яратып тыңлаусылар булыуы ҙур дәрәжә. Репертуарымда оҙон көйҙәр һәр ваҡыт булды, киләсәктә халыҡ йырҙарын тағы ла күберәк өйрәнергә теләгем бар. Оҙон һәм киң диапазонлы булыуы менән халыҡ йырҙары опера әҫәрҙәренә тиң. Уларҙың мелизматикаһы ла үҙенсәлекле. Тарихын өйрәнеп, унда барған ваҡиғаны үҙең кисермәйенсә, халыҡ йырын йырлап булмай. Халыҡ йырына һөйөү ғаиләләнән килә. Бөрйән районы Байназар ауылында тыуғанмын. Өләсәйем дә, әсәйем дә йырланы. Ошондай бәрәкәтле ерҙә, ошондай моңло ғаиләлә нисек йырсы булмайһың инде!\nЙырсы Әлфиә Заһиҙуллинаның өс балаға әсәй булыуын күптәр белмәйҙер әле. Әсәй булыу ижадыңа яңы һулыш өҫтәнеме?\n- Уҡыуҙы һәм ғаилә тормошон бергә алып барырға кәрәклегенә күптән инанғанмын. Өлкән ҡыҙымды училищела уҡып йөрөгәндә ҡулыма алһам, академияла белем алған саҡта уртансы ҡыҙым тыуҙы. Уны тамамлап, филармонияға килеп, аҙыраҡ эшләп алғас, өсөнсөгә уллы булдыҡ. Ғаиләм менән профессиональ үҫешем һәр ваҡытта ла бер кимәлдә барҙы. Бала ҡарайым, тип, тик ултырғаным да юҡ. Улымды көткән саҡта "Башҡорт йыры" бәйгеһендә ҡатнаштым. Ул ун көнлөк булғанда конкурстың финалында сығып йырланым.\nӘсәй булыу - ҡатын-ҡыҙ өсөн был донъяла иң яуаплы эштер ул. Баланы тапҡан әсә түгел, тәрбиәләгән әсә, ти халыҡ. Бала үҫкән һайын мәшәҡәттәр ҙә өҫтәлә. Үҙемде ныҡ талапсан әсәй, тип уйлайым. Һәр нәмәне еренә еткереп эшләргә өйрәтәм, шул уҡ ваҡытта ҡыҙҙарыма әхирәт булырға ла тырышам. Өлкән ҡыҙым инде үҙаллы тормошҡа аяҡ баҫырға тора.\nБөгөн һин заманса йырҙар менән бер рәттән, романстар, оперетта, мюзиклдарҙан өҙөктәр ҙә башҡараһың. Был нимә менән бәйле - репертуарҙы байытырға тырышыумы, әллә бөгөнгө тамашасының зауығына эйәрәһеңме?\n- Профессиональ йырсы бар жанрҙарҙы ла яҡшы белергә тейеш. Өфө дәүләт сәнғәт академияһында уҡыған саҡта халыҡ йырҙары менән бер рәттән, опера ла, романстар ҙа, композиторҙар әҫәрҙәрен дә йырлай торғайныҡ. Әле лә башҡорт композиторҙарының быуындан-быуынға күсеп килгән мәңгелек йырҙарын яратып башҡарам. Йырҙар һайлағанда төп талабым - уның тауышыма тура килеүе. Тамашасының зауығы төрлө инде ул, тик улар ҙа концертҡа килеп, ниндәйҙер яңы йыр ишетеп, күңеле үҫеп ҡайтырға тейеш. Моңдоң теле юҡ, һәр кеше төрлө телдәге, төрлө йырҙарҙы ҡабул итә белергә тейештер, был уны үҫтерә, камиллаштыра ғына. Тик бөгөнгө көндә моң тигән төшөнсә бөтөнләй юғала бара, бына шуныһы хәүефле. Сит ил башҡарыусыларына эйәреү, еңел-елпе йырҙар шауҡымы бер заман үтер ул, тип ышанам шулай ҙа. Башҡорт йыр сәнғәтен бер көнлөк йырҙарҙан һаҡлап, профессиональ композиторҙарҙың тәрән мәғәнәле әҫәрҙәре менән тулыландырырға, йәштәрҙе лә шундай йырҙар тыңларға өйрәтергә кәрәк ине ул.\nНаҙлыгөл АҘНАБАЕВА әңгәмәләште.\nЯҙылған: 01.12.14 | Ҡаралған: 1175


"Мәскәү - Владивосток" автоуҙышында ҡатнашыусыларҙың лозу нгы "Рәсәй наркотиктарға ҡаршы" тип белдерә. Маршрутта Өфө ҡ алаһы ла бар. Башҡалабыҙҙа туҡталған көндө улар ҡала йәштәре\nһәм журналистар менән осрашты. Башта был сарала ҡатнашыус ылар юлда алған тәьҫораттары менән уртаҡлашты. Артта ҡалған Пенза һәм Һамар ҡалалары акцияны хуплап ҡаршы алды, тине ула р. Өфөлөләр ҙә был сараға битараф ҡалманы.\nӨфө ҡалаһының хакимиәт башлығы урынбаҫары Владимир Федоро в билдәләүенсә, үҙенең географик урынлашыуы буйынса республ икабыҙ наркокурьерҙарҙың юлына тура килә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, уларҙың ҡыҙыҡһыныу объекттары иҫәбендә уҡыу йорттары ла тора . Был иһә илдең генофондына оло хәүеф менән янай.\nНаркомания йәштәр һәм ҡатын - ҡыҙҙар араһында тиҙ таралы у таба, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рәсәй Федерацияһының БР буйын са Федераль наркоконтроль хеҙмәте идаралығы начальнигы Әмир Ниғмәтйән улы. Әммә, уның һүҙҙәре буйынса, бер йыл элек төҙө лгән махсус орган был хәлде контролдә тоторға ярҙам итә.\nРеспублика наркология диспансерының баш табибы Илдар Байк овтың һүҙҙәренә ҡарағанда, наркоманияның 90 - сы йылдарҙа б улған тулҡынынан һуң был өлкәлә хәл бер аҙ тынысланды. Киләһ е йылда икенсе тулҡын, йәғни, наркотиктар ҡулланыусылар һаны\nҡырҡа артыуы көтөлә, тип күҙаллай ул.\nАлда әйтелгән сараны ойоштороу комитеты рәйесе Ольга Яг озина әйтеүенсә, уларҙың төп маҡсаты - проблема ғына түгел, дөйөм бәләгә әүерелгән наркоманияға ҡаршы көстәрҙе берләштер еү. Автоуҙышта күп төрлө һөнәр әһелдәре ҡатнаша - эшҡыуарҙа р ҙа, дәүләт структуралары вәкилдәре лә, журналистар ҙа бар.\nӘммә дөйөм маҡсат уларҙы ныҡ бәйләй. Юлдың тәүге көндәре ( барыһы туғыҙ мең километр юл үтәһе бар) быны раҫланы.\nАвтоуҙышта ҡатнашыусылар иҫәбендә элекке наркомандар ҙа б ар. Улар менән аралашыу бик ҙур файҙа бирә, ти Ольга Ягозина .


Йәрминкә (Дондағы Ростов) — Башҡорт Википедияһы\nЙәрминкә (Дондағы Ростов)\nДондағы Ростов йәрминкәһе — ҡалала XIX быуатта сауҙа рәүешендә бер урында даими ойошторолған һәм бик күп сауҙагәрҙәрҙе, ҡунаҡтарҙы йыйған сара. Йылына өс ҙур йәрминкә үткәрелгән.\n2 1850 йылдар\n3 1860 йылдар\n4 Йәрминкә сауҙаһының кәмеүе\n1850 йылдарҙа Дондағы Ростовта эре һәм ваҡ мал, Мәскәү, Таганрог, Харьков, Одессанан килтерелгән мануфактура һәм бакалея тауарҙары менән сауҙа әүҙем алып барылған. Ҡырым тоҙо килтерелгән, Ростов аша ул башҡа ҡалаларға таралған. Бында балыҡ һатып алып, уны Мәскәү, Харьков, Воронежға алып барып һатҡандар. Он, ыҫмала һәм төрлө металдар ҙур популярлыҡ менән файҙаланылған. Дондағы Ростов кешеләре Кавказдан килтерелгән тауарҙарға айырым иғтибар биргән. Ғәҙәттә, улар йөн, май, икмәк, етен орлоғон тәҡдим иткән. Дондағы Ростовта сауҙа киңәйеүегә бында 1840—1850 йылдарҙа уҙғарылған йәрминкәләр булышлыҡ иткән. Улар Темерник йылғаһы ярында беренсе биләмәләр барлыҡҡа килеү менән уҙғарыла башлаған. Көҙгөһән бында сауҙа съезы үткәрелгн һәм ул Төркиә, Греция, Дон аръяғы һәм Кубань далалары халҡының иғтибарын йәлеп иткән. Йәрминкәләрҙең популярлығы ябай ғына аңлатыла: Рәсәйҙә тораҡ биләмәләр бер-береһенән алыҫ урынлашҡан, шуға күрә йәрминкәләргә килеп тауар һатып алып ҡайтыу ысынлап та, файҙалы булған.\n1860 йылдарҙа йәрминкә Дондағы Ростовта йылына ике тапҡыр уҙғарыла. Вознесенск йәрминкәһе урындағы әһәмиәткә эйә тип баһалана, сөнки унда ауыл хужалығы тауарҙары, мал һәм ат менән сауҙа итәләр. Ул өс көн дауам итә. Богородица раштыуаһы йәрминкәһенә тотош Рәсәйҙән йыйылылар, йөн һәм ебәк туҡымалар, металл әйберҙәр һәм күн, фаянс, фарфор әйберҙәр менән сауҙа итәләр. Сит ил тауарҙары ла һатыла. Ҡайһы бер сығанаҡтарҙа уны Богородица Успениеһы йәрминкәһе тип тә атайҙар. Статистика мәғлүмәттәре буйынса, 1866 йылда Вознесенск йәрминкәһенә 95,800 һумлыҡ тауар килтерелеп, 42,000 һумлыҡ һатыла. Богородица раштыуаһы йәрминкәһенә ул йылда 3 289 000 һумлыҡ тауар килтерелә, 2 005 000 һумлыҡ һатыла. XX быуат башында Ростов йәрминкәләре шулай уҡ уҙғалыда, әммә улар ҙур күләмле булмай. Сауҙагәрҙәр тауарҙарҙы йыл дауамында һатып ала башлай һәм запас туплау ихтыяжы ҡалмай.\nЙәрминкәләргә Рәсәй, Азия, Европа баҙарҙарындағы тауарҙар сығарыла. Шарап, тәмәке, сәй һатыла. Бынан кавалерия полктарына аттар һатып алалар. XIX быуат уртаһында йәрминкәләр XX быуат башында уҙғарылған урында үтеүе мәғлүм. Сауҙа өсөн ҙур майҙан бүленә, унда ваҡлап һатыу, күмәртәләп һатыу, Мәскәү һәм башҡа ҡалаларҙа эшләнгән әйберҙәрҙе һатыу өсөн урындар була. Ситтән килгән сауҙагәрҙәр ҡунаҡханаларҙа туҡтай.\n1862 йылда Дондағы Ростов ҡалаһы башлығы Андрей Матвеевич Байков ҡаланы төҙөкләндерә һәм йәрминкә сауҙаһын үҫтереүгә ҙур өлөш индерә. 1863 йылдың 18 мартында ул ҡалала махсус сауҙа кибеттәре урынлаштырыуҙы юллай. Улар төрлө палаткалар урынына ҡуйылырға һәм ҡала йөҙө күркәм, ыҡсым булырға тейеш була. Бындай ҡарра ҡала халҡында яҡлау таба. Йәрминкәгә барыуҙы еңелләштереү маҡсатында Генерал балкаһына алып барыусы күпер төҙөлә. Ул 1864 йылдың 30 авгусында асыла һәм артабан ҡала башлығы хөрмәтенә Байков күпере тип йөрөтөлә башлай.\nНоябрҙә ҡала башлығы ғәҙәттә ғинуар һуңында һәм февраль башында уҙғарылған йәрминкәне 25 декабргә күсереүҙе юллай.дауам итә Һөҙөмтәлә Трех-Святительская йәрминкәһе Раштыуа йәрминкәһе тип үҙгәртелә һәм 10 ғинуарға тиклем дауам итә. Иң ҙур йәрминкә тип 21 августан 15 сентябргә тиклем уҙғарылған Богородица Раштыуаһы йәрминкәһе иҫәпләнә. Июндә Вознесенск йәрминкәһе ойошторола, әммә унда сауҙа әйләнеше әҙерәк була. Өсөнсөһө -ҡышын үткәрелгән Раштыуа йәрминкәһе. Унда сауҙәгәрҙәр бер нисә аҙна дауамында һатыу итә. Ҡағиҙә булараҡ, йәрминкәләрҙә күңел асыу ҙа ойошторола. Ударҙа балаган, гастролдә йөрөгән театр труппалары сығыштары күрһәтелә, каруселдәр эшләй. Йәрминкәләрҙә ҡалас һәм балыҡ даими һатыла.\nЙәрминкә сауҙаһының кәмеүеҮҙгәртергә\nТора-бара йәрминкәләр ҡала өсөн әһәмиәтен юғалта, уға ҡыҙыҡһыныу һәм ихтыяж кәмей. Сауҙа съездарын уҙғарыуға ла иғтибар бирелмәй. Сауҙагрҙәрҙең тауар әйләнеше кәмей. Бының бер сәбәбе булып реклама етешмәүе һәм продукцияны дөрөҫ һаҡламау тора. Шулай уҡ төп факторҙар араһында тимер юлы һәм пароход бәйләнешенең үҫешен килтерергә мөмкини.\n↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Старый Ростов во времена Байкова//Отдел информационных технологий Ростова-на-Дону\n↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Істория города Ростова-на-Дону. Очеркъ с рисунками в текстъ. Составил А. М. Ильинъ, 1909 год. 153 с. — С. 68-70\n↑ 3,0 3,1 3,2 Географическо-статистический словарь российской империи. Томъ IV. Санкт-Петербуръ, 1873 год, 874 с. — С.335\n↑ 4,0 4,1 Прошлое Ростова: очерки истории города Ростова-на-Дону. И. А Кузнецов Изд-во «НБ», 2002 — Всего страниц: 266\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Йәрминкә_(Дондағы_Ростов)&oldid=664132 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 19 март 2017 в 09:26


«Каруанһарай» сауҙа-эш комплексында үткән фотокүргәҙмә еңеүсеһе автомобиль менән бүләкләнде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«Каруанһарай» сауҙа-эш комплексында үткән фотокүргәҙмә еңеүсеһе автомобиль менән бүләкләнде\n17:27, 5 сентября 2011 Йәмғиәт\nӨфөнөң «Каруанһарай» сауҙа-эш комлексында Башҡортостан Республикаһының тәбиғәтенә арналған фотокүргәҙмә асылды. Уны асыу тантанаһында төрлө уйындар ойошторолдо. Фотокүргәҙмәгә килеүселәрҙең барыһы ла уйындарҙа ҡатнашып, бүләккә һауа шарҙары алды.\nФотокүргәҙмәлә республиканың билдәле фотографтары ҡатнашты. Жюри ағзалары иң яҡшы эштәрҙе һайлап алып, уларҙың авторҙарына ҡиммәтле бүләктәр тапшырҙы. «Аркада» идара компанияһының маркетинг һәм реклама бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, фотокүргәҙмәлә еңеү яулаусы өр-яңы автомобиль менән бүләкләнде.\nТеги: фотокүргәҙмәләр, «Аркада»


Үҙ илеңдә солтан булғың килһә...\n14 Декабрь 2018, 17:58\nКөн һайын төшкөһөн БЮТ (БСТ) каналының “Бәхетнамә” тапшырыуындамәҙәни яңылыҡтар менән таныштырып барған алып барыусы – Бикбулат ауылы ҡыҙыНурия Кинйәбаеваның исеме беҙҙең район гәзите уҡыусыларына ла яҡшы таныш. СөнкиНурия журналистикалағы тәүге аҙымдарын нәҡ беҙҙең гәзиттән башлағайны. Уныңмәктәп хәбәрҙәре, тиҫтерҙәре, ауылдаштары, ветерандар, ауылда үткән саралархаҡындағы мәҡәләләре үҙенә күрә оло табыш була торғайны.\nКөн һайын төшкөһөн БЮТ (БСТ) каналының “Бәхетнамә” тапшырыуында мәҙәни яңылыҡтар менән таныштырып барған алып барыусы – Бикбулат ауылы ҡыҙы Нурия Кинйәбаеваның исеме беҙҙең район гәзите уҡыусыларына ла яҡшы таныш. Сөнки Нурия журналистикалағы тәүге аҙымдарын нәҡ беҙҙең гәзиттән башлағайны. Уның мәктәп хәбәрҙәре, тиҫтерҙәре, ауылдаштары, ветерандар, ауылда үткән саралар хаҡындағы мәҡәләләре үҙенә күрә оло табыш була торғайны. Ҙур һыуға, оло юлға илткән инеш башы, илһамлы сығанаҡ булды беҙҙең “Мораҙым” уның өсөн. “Районка”ла өйрәнсек булыуы уның журналистикала ысын мәғәнәһендә һөнәрсе, үҙ һөнәренең оҫтаһы булыуына нигеҙ һалғандыр ҙа инде.\nБөгөн беҙ Нурияның үҙенән интервью алырға булдыҡ. Ғүмерен журналистикаға бағышлаған кеше өсөн интервью биреүе еп-еңел тип уйлайһығыҙҙыр. Юҡ икән шул. Тәүге һорауым да шул турала.\n- Нурия, интервью алыуы еңелерәкме, әллә биреүеме?\n- Әлбиттә, икеһе лә ҙур әҙерлек талап итә, минеңсә. Бер аҡыл эйәһе әйткән бит: һорауға яуап бирер өсөн аҡыл кәрәк, ә һорау бирер өсөн тәрән аҡыл кәрәк.\nИнтервьюла һорау биреү алымын, ғәҙәттә, ике төргә бүлеп йөрөтәбеҙ бит инде: асыҡ һәм ябыҡ. Тәүге алымға яуаптар “эйе” йәки “юҡ” тигән формала ғына бирелһә, икенсеһендә төплө яуап алыр өсөн хәбәрсе үҙенә кәрәкле яуапҡа йүнәлеш, йәғни, этәргес бирә. Үҙеңә кәрәкле мәғлүмәт, кәрәкле, дөрөҫ яуап алыр өсөн дөрөҫ һорау бирә белеү мотлаҡ беҙҙең эштә.Шуға күрә журналист бер ни тиклем психолог та булырға тейештер.\n- Ә һөнәр һайлауға һиңә нимә төп этәргес булып торҙо? Бала саҡ хыялымы, нимәме тигәндәй...\n- Бала саҡта ауылда иҙән йыуып йөрөгән ваҡытта радионан һөйләгән апайҙарҙың тауышына һоҡланып, эх, ошонан һөйләп ултырһаң ине, тип уйлағанымды хәтерләйем. Мораҡ башҡорт гимназияһын тамамлағас, күп кеше менән аралашыу мөмкинлеге биргән ошо һөнәрҙе һайланым да, БДУ-ның башҡорт филологияһы һәм журналистика факультеты студенты булып киттем. Артабан “Башҡортостан” дәүләт унитар предприятиеһына практикаға килдем һәм “Юлдаш” радиоһына эшкә индем.\n- Журналист ул халыҡ менән эшләй, һүҙ менән эш итә торған һөнәр эйәһе бит инде, һинең был тәңгәлдә фекерҙәрең, ҡараш-һығымталарың ниндәйерәк булыр?\n- Һүҙ - энергия. Матур һүҙ менән кешене дауаларға, кеше күңеленә сихәт өҫтәргә, уйландырырға, шатландырырға, шул уҡ ваҡытта яман һүҙ менән ағыуларға ла мөмкин. Был бик мөһим һәм кире ҡаҡҡыһыҙ х1ҡиҡәт. Кеше һыуҙан тороуы, һыу бөтә мәғлүмәтте һеңдереүе, һыуҙың дауалау көсө тикшерелгән факт булған кеүек, һүҙ оҫталары ла үҙенең һүҙенә хужа булырға тейеш, “Юлдаш” радиоһында эшләүселәр ошо яуаплылыҡты белеп эшләй. “Юлдаш” көндө көйләүсе, йәмләүсе, мәртәбә өҫтәүсе мәғлүмәт сығанағы икәнен халыҡ араһында ишетеп торабыҙ. Халыҡ өсөн эшләгәс, халыҡ та үҙ итә беҙҙе, шуныһы ҡыуаныс.\n- Нимә яҡыныраҡ: гәзитме әллә телевидениемы?\n- Тәүге аҙымдар һәр журналиста “районка”ға яҙышыуҙан башланалыр инде. Фекерләү ҡеүәһен үҫтерергә өйрәтеүсе мәктәп ул - район гәзиттәре. Мәҡәләң менән нимә әйтергә теләгәнеңде еткерә белеү мөмкинлектәрен дә нәҡ ошонда асаһың. Был юҫыҡта район гәзите буласаҡ журналистар өсөн яҡшы ғына майҙан. Минең осраҡта - студент йылдарында үҙемде һынаған киң мәғлүмәт сараһы. Әммә эшемде радиола дауам иткәс, мин күберәк ошо донъя кешеһелер, радио миңә яҡыныраҡ.\n- Әйткәндәй, телевидениеға нисегерәк барып эләктең? Шул хаҡта ла һөйләп үт әле.\n- “Бәхетнамә” проекты авторы Гөлназ Яҡупова тапшырыуҙың “Афиша” рубрикаһын эшләргә тәҡдим итте. Ә мин иһә йәш кеше булараҡ, яңылыҡтарға, ниндәйҙер яңы һөнәр йәки шөғөл үҙләштереүгә һәр саҡ асыҡ. Был юлы ла тәжрибә, үҙеңде асыу мөмкинлеге һәм үҫеш юлы барлығын тойоп-күреп, шунда уҡ риза булдым. Әммә телевидение донъяһы радио түгел, радиола барыһын да һөйләгән һүҙең хәл итә, ә телевидениела - һүрәт. Идеаль осраҡта һүрәт, телмәр, мәғлүмәтлелек мөһим.\n- Бөгөнгө заман йәштәрен нисегерәк баһалайһың? Маҡсатлымы улар? Тормошҡа, донъяға ҡарашы ниндәй замана йәштәренең?\n- Маҡсатлы, өлгөр һәм отҡор. Бөгөн йәштәргә үҫеш өсөн бөтә нәмә лә бар. Иманлы, үҙаңы башҡорт булараҡ асылған, маҡсаттарына ирешеүсән улар. 18 йәштә эшҡыуарлыҡҡа килгән, 20 йәштә китап сығарған, 30 йәштә сәйәсәттә карьера яһаған йәштәр бихисап. Улар араһында сәйәхәт итеүсе, сит телдәр өйрәнеүсе һәм донъяны асырға ынтылыусылар булыуы ҡыуандыра. Ә бына ундайҙар күберәк булһын, уларға башҡалар ҙа эйәрһен өсөн улар хаҡында мөмкин тиклем йышыраҡ, күберәк һөйләргә кәрәк.\n- Һинең иң ҙур ҡаҙанышың? Уңыштарға еңел өлгәшәһеңме? Уңышлы булырға ниндәй сифаттарың ярҙам итә?\n- Беҙ көн дә ниндәй ҙә булһа ҡаршылыҡты еңергә мәжбүрбеҙ. Бәләкәй генә ҡаҙаныштар ҙурына илтә. Уңышҡа өлгәшер өсөн быға ышанырға кәрәк. Ыңғай юҫыҡта фекерләү, һөҙөмтәнең картинаһын күреү – уңыштың төп шарттары. Үҙемде һәр кис алдағы көнгә ыңғай көйләргә тырышам. Мөмкин тиклем йышыраҡ ошолай эшләгән һайын, һөҙөмтәһе лә уңышлыраҡ була. Был ғәҙәткә әйләнергә тейеш.\n- Әлбиттә, үҙ ереңдә йәшәү, үҙ телеңдә һөйләшеү, мәҙәниәтеңде ентекле өйрәнеү. Мин быны сит илдәргә сәйхәйт иткәндә аңланым. Әйткәндәй, бик күп сәйәхәт иттем, иҫәптә Европа илдәре (Германия, Польша, Голландия, Франция ), Англия, Иран, Төркиә. Һәр кем үҙ урынында тыуған-үҫкән ерен данларға, уның матур киләсәге өсөн тырышырға тейеш. Әммә, ҡапҡа артында ожмах юҡ, киреһенсә, беҙ үҙебеҙ матур, тыныс, иркен илдә йәшәйбеҙ. Тик ҡәҙерен белмәйбеҙ һәм сит илдә шулай, былай, тегеләй, тип яр һалабыҙ. Ә сере ябай: таҙа илдә йәшәгең килһә - таҙала. Туҡ илдә йәшәгең килһә - үҫтер. Иманлы илдә йәшәгең килһә - дингә баҫ. Эшһеҙлек йонсотһа - эшкә тотон. Үҙ илеңдә солтан булғың килһә - бул. Балаларың өсөн борсолаһың икән, үҙеңдең тәртибеңде рәтлә, холҡоңдо төҙәт, сөнки улар өлкәндәрҙән күреп үҫә. Бына шундай тәү ҡарашҡа ябай ғына тойолған мөһим тормош ҡағиҙәләре.\n- Ижади һөнәр эйәһе булараҡ, ниндәй уй-ниәттәр менән янаһың, ниндәй проекттар өҫтөндә эшләйһең?\n- Башыма килгән бөтә идея етәкселәрем тарафынан һәр саҡ ыңғай баһалана һәм ҡабул ителә, Аллаға шөкөр. Киләсәктә лә һөнәрем буйынса эшләргә, күберәк донъя күрергә, күргәндәремде радиотыңлаусылар менән бүлешергә теләйем. “Юлдаш”, “Ашҡаҙар” радиоларында “Телһөйәр”, “Тыуған төйәк”, “Мәҙәни майҙан”, “Осҡон” кеүек тапшырыуҙар эфирҙа байтаҡ барҙы, даими тыңлаусылар майҙанын булдырҙы. Заманына яраҡлаштырылған башҡа матур проекттар ҙа булыр, Алла бирһә. Әлегә “Юлдаш” радиоһында “Юлдашлы кис” тип аталған проектты эшләйбеҙ. Киске сығарылышыбыҙ йәштәргә арналған.\n- Нурия, әңгәмәң өсөн һиңә ҙур рәхмәт. Изге уй-ниәттәрең һәр саҡ тормошҡа ашып торһон, йәштәр мәнфәғәтенә йүнәлтелгән үҙенсәлекле проекттарың уңышлы булһын тип теләйбеҙ. Тағы ла яңы башланғыстар менән радио тыңлаусыларҙы, телевизор ҡараусыларҙы ҡыуандырып тор!\n- Рәхмәт! “Мораҙым” гәзите уҡыусыларын да ошо программаларҙа ҡатнашырға, әүҙем булырға саҡырам.\nАйгөл АЙЫТҠОЛОВА әңгәмәләште.


Халыҡ-ара дуҫлыҡ көнө.\nКуба: Революция өсөн ыҙа сигеүселәр көнө.\nМарокко: Тронға күтәрелеү көнө.\nЮлдашев Әхнәф Әхмәт улы (1920—11.08.1988), фән\nҒәниева Роза Шәрип ҡыҙы (1921—2013), башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарынан тәүге нефтсе. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры.\nСахратов Роман Фанис улы 1958), хужалыҡ һәм йәмәғәт эшмәкәре. «Яңауыл электр селтәрҙәре» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт директоры, Яңауыл ҡала Советы рәйесе. Башҡортостандың атҡаҙанған хеҙмәтләндереү өлкәһе хеҙмәткәре.\n► 30 июлдә тыуғандар\n► 30 июлдә вафат булғандар\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=30_июль&oldid=958368 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 8 июль 2020 в 19:03\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:03 8 июль 2020 үҙгәртелгән.


Өфө дәүләт нефть техник университеты студенттары һәм уҡытыусылары өй туйлай // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө дәүләт нефть техник университеты студенттары һәм уҡытыусылары өй туйлай\n11:03, 19 ноября 2009 Йәмғиәт\nБаш ҡалала Өфө дәүләт нефть техник университетының 3-сө дөйөм ятағы капиталь ремонттан һуң файҙаланыуға тапшырылды.\nБыл механика факультетының 38 йыл элек төҙөлгән ятағына күптән инде капиталь ремонтлау талап ителә ине. Иҫке ятаҡтың нигеҙен һәм стеналарын ғына ҡалдырып, бина тулыһынса яңыртылды.\nРемонт эштәренә һәм йыһаз һатып алыуға Рәсәй Федерацияһы бюджетынан 65,6 миллион һум бүленде. Бинаның дөйөм майҙаны – 4850 квадрат метр, торлаҡ өлөшө – 2790 квадрат метр. Дөйөм ятаҡ 400 мең кешегә иҫәпләнгән. Биш ҡатлы бинаның беренсе ярусында администрация урынлашҡан, ҡалған дүрт ҡатта – торлаҡ бүлмәләр, уларҙа ике – дүртешәр кеше йәшәйәсәк.\nСтуденттарҙың торлаҡ йортоноң ни тиклем уңайлы булыуын Башҡортсотан Президенты Мортаза Рәхимов баһаланы. Ысынлап та, йәшәү шарттары бында һәйбәт: таҙа, йылы, бөтә бүлмәләрҙә лә интернет үткәрелгән, өр-яңы йыһаз, һыуытҡыстар. Бәләкәй генә спорт залы, уҡыу бүлмәләре, балаларын күрергә килеүсе ата-әсәләр өсөн ҡунаҡ бүлмәләре лә бар.\n– Лекцияларҙан һуң ял итеү өсөн бөтә шарттар ҙа булдырылған, – тип шатлыҡтарын йәшермәй өй туйлаусылар.\nСтуденттарҙы матур ваҡиға менән ҡотлап, Мортаза Рәхимов бындай сараларҙа ҡыуанып ҡатнашыуын белдерҙе һәм үҙенең студент йылдары хәтирәләре менән бүлеште:\n– Мин киске бүлектә уҡыным. Ул саҡта, әлбиттә, шарттар бөгөнгө менән сағыштырырлыҡ түгел ине. Һеҙҙең Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһының лайыҡлы граждандары булыуығыҙ өсөн бөгөн барыһы ла эшләнә.\nНефть университеты ректоры Айрат Шаммазов һөйләүенсә, 15 йыл эсендә вуз ҡаласығы танымаҫлыҡ булып үҙгәргән. Уҡытыусылар өсөн торлаҡ йорттар, алты ятаҡ, ете уҡыыу корпусы, профилакторий, нефть университеты йәштәре һарайы бар бөгөн. Уҡыу йортоноң үҫешенә уның элекке уҡыусыһы Мортаза Рәхимов тос өлөш индерҙе.\nБыл көндө 5 йәш ғаилә – юғары уҡыу йорто уҡытыусылары ла өй туйланы. БР Йәштәр башланғыстарын яҡлау һәм үҫтереү йылында вуз администрацияһы уларға фатир тибындағы бушлай торлаҡ бирергә ҡарар итте. Бәхетле өй туйлаусыларға асҡыстарҙы республика башлығы тапшырҙы.\nНефть һәм газ технологияһы кафедраһы доценты, ӨДНТУ-ның йәш ғалимдары советы рәйесе Олег Баулин ике бүлмәле фатирҙың хужаһы булды.\n– Республика стипендиялары, дәүләт гранттары, сит илдәрҙә стажировкалар – быларҙың барыһы ла беҙҙең өсөн эшләнгәндең бәләкәй генә өлөшө. Миңә башҡа төбәктәрҙә йыш булырға тура килә, ләкин беҙҙәге кеүек йәштәр тураһында хәстәрлек бер ҡайҙа ла күрелмәй. Үҙ фатирыңдың асҡысын алыу – көтөлмәгән бүләк, хыялдарҙың тормошҡа ашыуы бит ул.


Ниндәй ризыҡ бала өҫтәлендә? » Башкортостан кызы\nҺуңғы осорҙа балаларҙа ашҡаҙан, бөйән йәрәхәте, үт ҡыуығына таш ултырыу кеүек сирҙәр йыш осрай. 20 – 25 йыл элек ул ауырыуҙар бәләкәстәрҙә булмай торғайны. Был, минеңсә, башлыса балаларҙың ашауы үҙгәреүенә бәйле. Ризыҡтарҙа консерванттар, төрлө өҫтәмәләр, тәмде көсәйтеүсе ҡушымталар бик күп. Тартразин тигән өҫтәмә матур төҫ биргән кекстар, торттар ашап туйғыһыҙ тәмле. Ләкин унан аллергия сығыусан, тын ҡыҫылыуы, хатта ҡурылдай (бронх) астмаһы барлыҡҡа килеүе ихтимал. Аҙыҡ-түлеккә эләккән нитраттарҙың зыяны хаҡында һөйләп торорға ла түгел. Тиҙ ҡапҡылап сыға торған урындарҙағы фастфудтан һуң ҡайһы бер балаларҙың ҡапыл башы әйләнә, күҙ алды ҡараңғылана, бите ҡыҙара – аҙыҡтың татын арттырыусы натрий глутаматын бала организмы күтәрә алмай. Артыҡ ҡыҙҙырылған картуф, майлы ит, төрлө соустар – бөтәһе лә уға ныҡ зарарлы. Шул арҡала матдәләр алмашыныуы боҙолоуын күҙәтәбеҙ. Дөрөҫ туҡланмау һимереүгә, унан бауырҙы май үреүгә, ҡан баҫымы күтәрелеүгә, артабан шәкәр диабетына килтерә. Бауырҙы май үреү йыш күренешкә әйләнә башланы. Күп балалар яратып эскән кока-кола ғына түгел, газлы һыуҙар ҙа ашҡаҙан-эсәк сирҙәрен барлыҡҡа килтерә, уларҙағы углекислый газ үңәскә ашҡаҙан һутын бәреп сығара. Был эсемлектәрҙе даими ҡулланыу үңәс яман шеше, һулыш ағзалары сирен тыуҙырыуы мөмкин.\nҠайһы бер ата-әсәләрҙең «яҡшы туҡланыу өсөн аҡса етмәй» тигәнен ишетергә тура килә. Ғаиләнең табышы ҙур булмаһа ла, дөрөҫ, туҡлыҡлы итеп ашарға мөмкин. Рациондың нигеҙен тәшкил итергә тейешле углеводтар еңел үҙләштерелә торған аҡ күмәстән, шәрбәттән тора икән, файҙа юҡ. Ә бына көрпә, кукуруз ҡушылған икмәк, бигерәк тә сүпрәһеҙ бешкәне, мәҫәлән, «Бородино» икмәге ашҡаҙанды байтаҡ сирҙәрҙән һаҡлар. Емештәрҙең татлыларын, еңел һеңдерелеүсе углеводтар күп булғанын сикләргә кәрәк. Күҙәнәктәргә бай персик, алмаға, брюссель кәбеҫтәһенә, ташҡабаҡҡа, ҡыярға, кишергә өҫтөнлөк бирегеҙ. Йәшел төҫтәге йәшелсәләр алырға тырышығыҙ.\nБала организмы өсөн үтә мөһим аҡһымлы ризыҡтарҙы – ит-һөт аҙыҡтарын да ентекле һайларға кәңәш итәм. Уның ашҡаҙаны өсөн һимеҙ ҡалъяның нисек ауыр икәнлеген һөйләп тороу ҙа артыҡ. Иң яҡшыһы – майһыҙ йылҡы һәм ҡуян ите. Һөт аҙыҡтарының шулай уҡ ныҡ ҡуйы булмағанын ҡарағыҙ. Майлылығы 12 – 24 процент эремсек пасталарына ҡарағанда кальций һәм аҡһымы юғары, майы күп булмаған һөҙмә, шыйыҡ һөт файҙалы. Төбәгебеҙҙә һыуҙа йод етешмәүен иҫәптә тотоп, балаға диңгеҙ балығы ашатырға тырышығыҙ. Татлыҡастарға килгәндә, уларҙы мөмкин тиклем кәметеү зарур.\nБеҙ быуаттар буйы халҡыбыҙ ҡулланған ризыҡтарҙы, уйлап та тормайынса, сит илдән килгәндәренә алмаштырабыҙ. Иң беренсе сиратта ҡымыҙҙы билдәләр инем. Һаумал ҡымыҙҙы бала ашҡаҙаны, һыйыр һөтөнән айырмалы рәүештә, еңел үҙләштерә. Ғөмүмән, үҙ еребеҙҙә етештерелгән аҙыҡ-түлеккә өҫтөнлөк бирергә кәрәк, сөнки организмыбыҙ тап шуларға яраҡлашҡан бит. Пластмасса кеүек ялтырап торған сит ил алмаларын түгел, үҙебеҙҙекеләрен ашатырға кәрәк. Баҡсала үҫкән ҡара ҡарағат, ҡурай еләге, гөлйемеш төнәтмәһе лә – әйтеп бөткөһөҙ бай витаминдар сығанағы. Бала организмын тәбиғи витаминдар менән нығытығыҙ, дарыуханалағын табип ҡушыуы буйынса ғына алырға кәрәк.\nҠайһы бер үҫмерҙәр һемерергә яратҡан һыра хаҡында ла әйтеп үткем килә. Һыра бауыр күҙәнәктәренә, үҙәк нервы системаһына емергес йоғонто яһай, уға тиҙ күнегеү барлыҡҡа килә. Витамин да, май ҙа, аҡһым да булмаған был эсемлек, етмәһә, юғары калориялы, тимәк, һимереүгә килтерә. Ауыҙҙарынан әсә һөтө лә кипмәгән үҫмерҙәрҙең һыра алкоголиктарына әйләнгән осраҡтары аҙ түгел. Уларға алкоголе аҙ эсемлектәрҙең дә организмды ҡыйратыуын аңлатығыҙ.\nУҡыу йылы башланыр алдынан ата-әсәләргә: «Баланың һаулығы, үҫеше, кәйефе, мәктәптә нисек уҡыуы уның дөрөҫ туҡланыуын ойоштороуға ныҡ бәйле булыуын онотмағыҙ», – тип мөрәжәғәт итәм.\nБашҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығының штаттан тыш\nбаш балалар гастроэнтерологы, медицина фәндәре докторы.\nТеги: Ғаилә Дөрөҫ туҡланыу


Сит ил паспорты өсөн дәүләт пошлинаһы күләме арта // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nСит ил паспорты өсөн дәүләт пошлинаһы күләме арта\n16:39, 13 января 2010 Йәмғиәт\n29 ғинуарҙа РФ Һалым кодексы статьяларына, шулай уҡ айырым закон акттарына үҙгәрештәр көсөнә инәсәк. Уларға ярашлы, Рәсәй гражданлығы алған йәки унан сыҡҡан өсөн дәүләт пошлинаһы күләме артасаҡ.\nСит ил паспорты биреү өсөн пошлина күләме лә үҙгәрәсәк. Иҫке өлгөләге паспорт өлкәндәр өсөн мең һумға һәм 14 йәшкә тиклемге балалар өсөн 300 һумға төшәсәк. Өлкәндәрҙең биометрик параметрҙары менән паспорт 2,5 мең һум тип баһаланды, балаларҙыҡы – 1 200 һум. Федераль закондарҙағы үҙгәрештәргә ярашлы, электрон мәғлүмәт һалынған сит ил паспорттарының ғәмәлдә булыу срогы 10 йылға тиклем арта. Бындай паспорттар биреү өсөн дәүләт пошлинаһы ике мең һумға етә.\nРәсәйҙән сығыуға һәм Рәсәйгә инеүгә виза өсөн сит ил кешеһенә 600 һум түләргә тура киләсәк, ә сикте күп тапҡырҙар аша үткән осраҡта – мең һум. Сит дәүләт кешеһен ҡунаҡҡа саҡырыу өсөн рәсәйлегә 500 һум түләргә тура киләсәк. Сит ил хеҙмәтсәндәрен йәлеп итеүгә рөхсәт алыу алты мең һумға төшәсәк. Сит ил кешеһе йәки гражданлығы булмаған кеше ике мең һум түләп эшкә рөхсәт ала аласаҡ.\nРәсәй граждандары, элек алынған, ғәмәлдә булыу срогы сыҡҡан паспортын тапшырмайынса, яңы сит ил паспорты юллай башлауға тотона ала.\nТеги: пошлиналар, сит ил паспорты