“Үҙаллылыҡтың көсө – халыҡтың әүҙемлегендә” » Башҡортостан гәзите\n“Үҙаллылыҡтың көсө – халыҡтың әүҙемлегендә”\n7-03-2017, 03:45 // Сәйәсәт // Баҫып сығарырға\nӨфөләге Конгресс-холда урындағы үҙидаралыҡ буйынса кәңәшмәлә ҡатнашыусыларҙың сығыштарында ошо һүҙҙәр йыш яңғыраны. Волга буйы федераль округының муниципаль берәмектәрҙе үҫтереү мәсьәләләрен тикшергән консультатив советы йыйынында Рәсәйҙең Федерация Советы, Дәүләт Думаһы вәкилдәре, округ субъекттарынан килгән етәкселәр һәм белгестәр ҡатнашты. Унда ниндәй мәсьәләләр ҡаралды? Урындағы үҙидараның артабанғы үҫеше нисек күҙаллана?\n– Урындағы үҙидаралыҡ мәсьәләләре буйынса ошондай сараларҙа ҙур ҡәнәғәтлек менән ҡатнашам, сөнки уларҙа көн дә кешеләр менән туранан-тура эш иткән, бөтә хәлде аныҡ белеп торған етәкселәр менән аралашыу мөмкинлеге тыуа, – тине Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич. – Урындағы идаралыҡ беҙҙә үҫешә бара. Бөгөнгө йыйындың әһәмиәте һәм йоғонтоһо ҙур булыр тип күҙаллайбыҙ, сөнки бында йыйылған федераль кимәлдәге һәм субъекттар етәкселегендәге күп кенә вәкилдәр ҡасандыр үҙҙәре муниципаль органдарҙа эшләгән, проблемалар менән яҡшы таныш.\nУлтырышта бөгөнгө ҡала мөхитен булдырыу программаларының үтәлеше, халыҡты муниципаль властың урындағы мәсьәләләрҙе хәл итеү буйынса эшмәкәрлегенә йәлеп итеү, гражданлыҡ йәмғиәте институттарына район һәм ҡалалар кимәлендә финанс ярҙамы күрһәтеү, Өфөлә йәмәғәтселек үҙидараһын үҫтереү буйынса эшмәкәрлек, Ҡазан ҡалаһы биләмәһен төҙөкләндереү тәжрибәһе, Киров өлкәһендә халыҡ башланғыстарын яҡлап сыҡҡан проекттар тураһындағы һәм башҡа мәсьәләләр тикшерелде.\n– Башҡортостанда был йәһәттән хәл-торош ҡатмарлы, – тине үҙенең ҡунаҡтарға ҡотлау һүҙендә республикабыҙ Башлығы Рөстәм Хәмитов. – Беҙҙә 900-гә яҡын муниципаль берәмек бар. Шуға күрә әле тикшерелгән мәсьәләләр бик әһәмиәтле. Уҙған йыл урындағы башланғыстарҙы тормошҡа ашырыуға халыҡ 60 миллион һум аҡса йыйҙы, дөйөм күләмдә ҙур сумма түгел, ләкин бында шуныһы мөһим: кешеләр үҙҙәре йәшәгән урындағы проблемаларҙы хәл итеүҙә ихлас аҡсалата ярҙам күрһәтә. Уларға бер ниндәй баҫым яһалмай һәм һис ниндәй күрһәтмә бирелмәй.\nКонгресс-холға йыйылыр алдынан ултырышта ҡатнашыусылар Өфөлә ихаталарҙы төҙөкләндереү буйынса башланғыстар менән танышты. Достоевский урамындағы биш ҡатлы йортта йәшәүселәр, мәҫәлән, тирә-яҡты төҙөкләндереүгә тотонолған 3 миллион 200 мең һумдың 162 мең һумын үҙҙәре йыйған. Фатир хужалары артабан үҙ аҡсаһына видеокүҙәтеү камералары һәм ихатаны яҡтыртҡан лампалар ҡуйырға, ағастар ултыртырға йыйына.\nСоциаль һәм коммуналь инфраструктураны үҫтереүҙә халыҡтың башланғыстарын тормошҡа ашырыу проекты 2014 йылда эшләй башланы. Башҡортостан был сараға ил төбәктәре араһында – алтынсы, ә милли республикаларҙан беренсе булып ҡушылды. 2014-2015 йылдарҙа ошо башланғыстарҙы финанслауға республика ҡаҙнаһынан 120 миллион һум аҡса бүленде. Уҙған йыл ҡаҙна башланғысы механизмын әүҙемләштереү буйынса саралар ҡабул ителгәйне. Башҡортостандың был тәжрибәһе БРИКС илдәренең былтыр ноябрҙә Һиндостанда үткән форумында ыңғай өлгө итеп күрһәтелде.\nБыйыл республика “Уңайлы ҡала мөхитен булдырыу” проектында ҡатнаша. Был да халыҡтың башланғысына таянып эш итеүҙе күҙ уңында тота.


Һайлауға барырға ирекмән ярҙам итә\n28 Июнь 2019, 04:51\nРәсәйҙә билдәләнгән Йәштәр көнө уңайынан, Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһы республика видеоконференцияһы үткәрҙе.\nРәсәйҙә билдәләнгән Йәштәр көнө уңайынан, Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһы республика видеоконференцияһы үткәрҙе. Ул тауыш биреү процесын ойошторғанда ирекмәндәрҙең ярҙамына арналды. Ә билдәле булыуынса, ирекмәндәрҙең күпселек өлөшөн тап йәштәр тәшкил итә.\nКонференцияла Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Илона Макаренко, комиссия ағзалары, республиканың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, инвалидтар йәмғиәттәре вәкилдәре ҡатнашты. Шулай уҡ видеобәйләнеш ярҙамында республиканың һәр ҡалаһы һәм районынан тиерлек ҡатнашыусылар булды.\n– Беҙҙең йәштәр бик инициативалы, дәртле һәм тырыш. Улар йәмғиәтебеҙҙә бик мөһим урынды биләй, – тине Илона Макаренко. – Һайлауҙы ойоштороуҙа ла уларҙың, айырыуса ирекмәндәрҙең ярҙамы бик ҙур. Беҙ быны беләбеҙ һәм баһалайбыҙ.\nЭш тәжрибәһе менән Салауат ҡалаһының “Ҡала көсө” ирекмәндәр ойошмаһы вәкилдәре уртаҡлашты. Улар былтыр уҙған һайлауҙа ҡаланың тауыш бирергә теләгән һәр инвалидына үҙ участкаһына килергә, тауыш бирергә һәм кире ҡайтырға ярҙам иткән. Ирекмәндәр был эште быйыл да дауам итмәксе. Әле һаулығында физик тайпылыштары булған кешеләрҙең исемлеген йыялар, улар менән аралашып, һайлауға барыу өсөн уңайлы ваҡыт тураһында һөйләшәләр.\nСтәрлетамаҡ, Бәләбәй, Белорет районы вәкилдәре лә бәйләнешкә сығып, үҙ тәжрибәләре менән уртаҡлашты.


Башҡортостан ғалимдары коммуналь хужалыҡҡа ярҙамға килә | ГТРК «Башкортостан» - Хәбәрҙәр | 33023\n25 октября 2016 — 15:53 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостан ғалимдары коммуналь хужалыҡҡа ярҙамға килә.\nАграр университет белгестәре һыу баҫымын үлсәү ҡоролмаһын уйлап тапҡан, ул торбалар ярылыу һәм авария осраҡтарын кәметергә тейеш. Был асыш торлаҡ-көнкүреш хужалығы объекттары өсөн автоматлаштырылған системаның бер өлөшө генә. Етештереүселәр билдәләүенсә, был ғалимдар менән практиктарҙың тығыҙ эшмәкәрлек емеше. Михайловка һыу-насос станцияһы операторы Фәнис Ғәниев хәҙер үҙенең эшен был ҡоролмаһыҙ күҙ алдына ла килтерә алмай. Цистерналағы һыу кимәле экранда, уны тултырыр өсөн бер төймәгә баҫыу ғына етә.Ауыл биләмәләрен һыу менән тәьмин итеүҙе күҙәтеү һәм контролдә тотоу системаһы атамаһын алған ҡоролманы Башҡорт дәүләт аграр университеты ғалимдары “Шемәк” торлаҡ-коммуналь хужалығы ойошмаһы заказы буйынса эшләй. Һөҙөмтә үҙен оҙаҡ көттөрмәй. Фәнни асышты аграр университет белгестәре даими яңыртып тора. Ғалимдар уға үҫтәп һыу баҫымын күҙәтеүсе яңы программа уйлап тапҡан. Автоматлаштырылған һыу баҫымын үлсәү системаһы әле Өфө районындағы һыу насос станцияларының береһендә һынау үтә. Бына ошондай датчиктар торбалағы һыу баҫымын үлсәп уны компьютерға тапшырып тора. Киләһе этапта бындай датчиктарҙы һыу үткәргес торбалары буйлап урынлаштырыу күҙаллан. Был авария осраҡтарын кисектереү мөмкинлеген бирәсәк. Бөтә күрһәткестәрҙе планшет йә телефон аша күҙәтеп барырға мөмкин. Торлаҡ-коммуналь хужалығы иҫкесә эшләүен дауам итә. Сәбәптәр төрлө, оло быуын етәкселәре яңылыҡты ҡабул итергә теләмәй тип һынай техник фәндәр докторы Рөстәм Ғәлиуллин. Әле “Шемәк” ойошмаһында үткән система тап уның етәкселегендә уйлап табылған. Ҡоролмаға патент та алынған. Автор билдәләүенсә ул аналогтарынан 10 тапҡырға осһоҙға төшә.Күптәр һыналмаған технологияларға инвестицияларға ашыҡмай, шул уҡ ваҡытта иҫкергән алым менән эшләү күпкә ҡиммәткә төшөүен дә яҡыш белә. Фән менән етештереүсе, хеҙмәттәр күрһәтеүселәр араһында бәйләнеш тә яңылыҡты ҡабул итә белгән энтузиастар ҡулында ғына ҡала.


Һуңғы ваҡытта 3D-секс-күтәреп барыуы уйын ҡушыла. Мин төшөнсәһенә эйә түгел, ни өсөн шулай булды был, әммә беҙ яҡындары ғына мөмкин. Бәлки, уларҙың эшенә то тире, бәлки, шул кеүек, енси акт, уларҙың йәнләнеп, йәки, бәлки, был нәмә бөтөнләй башҡа. Хатта был әһәмиәткә эйә түгел. Мөһим, сөнки был уйындар, әлбиттә, 2D менән сағыштырғанда күберәк реалистик ул-уйын, ғәҙәттә, кеше уйнаны.\nКөллият арттырырға мөмкин булһа, бик яҡшы булып күренде һәм улар барыһы ла тигеҙ. Киска иҫ киткес оҡшаған, тетрәндергән задница һәм ҙур, һәм улар һутлы ла күренә. Ә егет килә, уларға һәр саҡ шулай матур күренә ағзалары, һәм шуға ҡарамаҫтан, уларҙың ни тиклем ҙур, уларҙы тап килә. Минең уйлауымса, был 3D-уйын башҡарыу кеше фантазияң һәм теләгең генә, хатта иң ауырыу.\nБына ни өсөн мин бөгөн һеҙгә яҡшы уйын әҙерләнгән, һәм мин уйлайым, ул һеҙгә оҡшанымы. Был уйындарға һеҙҙең үҙенә енес һайларға ала, ә унан һуң һеҙ шулай уҡ аласыз һайларға үҙенең партнеры. Әлбиттә, бынан һуң һеҙ бер нисә һорауға яуап биреү кәрәк, әммә ул саҡта һеҙ тамамлай. Һеҙҙе иркен уйнай ала. Әлбиттә, һеҙ шулай уҡ үҙенең партнеры үҙгәртергә мөмкин, һәм һеҙ аласаһы күберәк трахать кеше түгел, ә кешеләрҙең береһе. Быны эшләү өсөн, уларға мөмкин күргәс, һеҙ ниндәй өҫтөнлөк бирә., Иң ҡыҙыҡ һәм, башҡаларҙан айырмалы рәүештә 3D-уйын, многопользовательский был вариант булһа, тимәк, һеҙҙең менән һәм наслаждайся был уйын икенсе кеше ала. Енси төрлө ғәмәлдәр башҡара алмауым, һеҙгә кеүек blow job, вагинальный секс, һәм барыһы канальный секс, һеҙ нимәне күҙ алдына мейеһенең мөмкин.\nТел менән бер нисә кеше әйбәтерәк? Проблема юҡ, хатта яҡшы. Ике уйын буйынса партнерҙар табыу, йомортҡа ҡыҙ сосед һеҙҙең өсөн, һеҙ әлегә башҡа ҡыҙ трахать. Асылда, был төш оҡшамаһа, ул шунда буласаҡ тормош юлығыҙ һәм элек юҡ. Тик был уйынды нисек уйнайҙар икән, һеҙ бөтә ғүмерегеҙ булыуын билдәләне. Потрясающий һәм иҫәпһеҙ һанһыҙ сәғәт онлайн секск, һеҙ һәм һеҙҙең партнер персонаждар тапҡыр үҙгәртелеү ваҡыты, шулай уҡ. Уның күкрәген үлсәме үҙгәртергә теләйһегеҙ? Яһаны. Һутлы тел һәм задница ботло ул тағы ла күберәк эшләргә? Һеҙ быны эшләй ҙә алаһығыҙ., Бында бер ниндәй ҙә сикләүҙәр юҡ, һеҙ үҙегеҙҙе ирекле һәм үҙ сексуаль империяһы императоры була.\nБына шунда тағы бер әйберме был, тип һеҙ шулай уҡ төрлө көйҙәрҙе һайлай ала. Трахнуть үҙ күршеләре әгәр һин теләй, быны эшләй алаһың һин. Әгәр һеҙҙә эшләргә теләйем, үҙ босса ҡыҙы, был проблема ла түгел. Һеҙ шулай уҡ аласыз, төрлө йәнһүрәт персонаждары трахаться менән билдәле, һәм һеҙ улар менән бер үк ваҡытта күңелле үткәреү ваҡытты күп ала. Был принцип, был әһәмиәткә эйә түгел, һәм һеҙ генә һайлар инем, тип, һеҙгә былай эшләй алмай. Мөмкин түгел хатта ҡустыһы жилуновичтың һине хыял! Башҡа йылдарҙан айырмалы рәүештә 3D-уйын, абсолют нуль була, был сикләү, шул ҡырағай хайуандар һәм һеҙҙең аласаһы бушлай ғәкәрҙәренең сексуаль, улар эсендәге бар һеҙгә.\nХатта әгәр һеҙ иптәшен йәки ҡатынын быуып маташҡан уны. Мин белә, ул нисек буласаҡ, бына ни өсөн мин ябай ғына телем, һин нисек таптым һәм үҙемде ысын маҡсаттар өсөн һәм кем менән трахаться теләсә. Ябай, сөнки мин былай эшләй алмай, был тиклем наткнуться на уйын. Ярай, хәҙер, мин һеҙгә үҙем белем менән уртаҡлашты, ҡайһы бер мәсьәләләргә һеҙгә мин уларҙы бирәм. Уйын шарттары һәм улар өсөн был уйын да. Әлбиттә, һеҙ йыл көнлөк булырға тейеш, тип тороу өсөн башҡа ҡағиҙәләр һәм 3D-уйын.\nБынан һуң улар һеҙҙән һорайбыҙ, һеҙҙең менән һәм һеҙҙең шулай уҡ экстремаль ли ли секс менән тартынҡылар тартынҡылар өҫтөнлөк ҡатын-ҡыҙ өҫтөндә. Әммә, әгәр һеҙ окисы, был, мин белмәйем, минең ир-аттың һеҙҙең, һәм был һеҙгә ҡағылмай, хатта. Шулай уҡ улар һораны, сездә ниндәй ҙә булһа билдәләре, йәки әсәһенең ауырыуы, ул был уйын буласаҡ уйындарына саҡырыу ала. Һуң, был мәсьәләгә һеҙ нисек прояснять, һеҙ ябай мөмкин теркәлгән. Шунда бер нәмә раздражать хитро һәм, һеҙ һорағы, һеҙ почта индексы һәм илдә улар. Тулҡынланып түгел. Был уларҙы башҡа кем менән дә бүлешергә йыйынмай., Был бары тик ҡайһы бер шәхси мәғлүмәтте, уны йыйырға кәрәк. Өҫтәүенә, уйын тип, бәлки, ҡайһы бер түләүҙәр була, һәр төрлө осраҡ була, әгәр һеҙ кәрәк, ниндәйҙер үҙенсәлекле әйбер йәки ниндәйҙер льготалар, дөйөм һәм айырым мөнәсәбәт.\nБына ул нисек эшләр өсөн бөтә 3D-уйын сексуаль, улар, дөрөҫөн,-тип торор, әгәр улар булмаһа бигерәк тә енси яҡшы ғәмәл. Мин булдым, әгәр һеҙгә яңы уйын яҡшы тип эҙләй, таба һәм әйберләр иң яҡшы һеҙҙең бөтә юлдар үтә. Әгәр был талап хатта ҡайһы бер түләү, тоғро? Минең һөйөүселәр өсөн яҡшы ғына. Әгәр һеҙ был ҡыҙыҡ тойола, шунда уҡ һеҙ был уйын уйнарға мөмкин.\nСөнки мин һөйләй был, тип, тағы уҡ булып, уның сифатына айырым. Әле нисек уйнай башланы, һеҙ, бәлки, һеҙ күрмәгән, дөйөм алғанда, уйын кеүек күренә. Һеҙ күрергә мөмкин, улар шул тиклем төрлө енес атландырып, бәлки, һеҙ күрмәгән, һеҙ ниндәй ҡыҙҙар бында табан аласыз, һәм, әлбиттә, шунда һеҙ күрерһегеҙ, трах кеүек күренә. Сөнки был факт мәғлүм булыуынса, беҙ бында үҙебеҙҙе шул уҡ сәбәп буйынса бөтә йыйылған. Әгәр һеҙҙен менән ҡыҙыҡһыныусы, ғәҙәттән тыш түгел, уйын өсөн ваҡыт үҙен, һеҙ аңлайһы, был бик непреодолимое уйын, дәрәжә шул тиклем яҡын, сөнки уның көслө ғәҙәтләнеп килтерә., Бына мин һеҙгә ни теләй барыһы менән һаҡ булырға кәңәш 3D-уйын, сөнки улар шаяртып менән ауырға.\nӘгәр был хәл инде һинең уйын әйбәтерәк, белмәйем, нимә увлеченность татарстанда наркобизнес, һуңыраҡ килә, күҙ йәштәре миңә түгел, сөнки һин ағзалары ауырыуҙары. Был хистәремде мин беләм! Шулай уҡ шым ғына һеҙгә уңыш менән тынысланырға мөмкин һәм был күрелә, сөнки был контент, ул һеҙ бер ҡасан да тормошон үҙгәртергә. 21 быуатта йәшәгән яҡшы, һоҡланғыс әйберҙәрҙе ҡасан беҙҙә шулай булғаны тирә-яҡ. Шулай уҡ һинең менән һәм наслаждайся был уңыштарҙа туҡтап алмауына зарландылар, сөнки һуңыраҡ, бәлки, был минең өсөн рәхмәт.\nҺеҙ уны башҡа кеше менән уйнай\nИң яҡшы графигы\nРеклама бик күп.\nСайтта Күберәк Оҡшай 3D Sex Games


"Ҡырағай бал" туристарҙы йәлеп итәсәк\nБашҡортостандың Туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесе Эльмира Наил ҡыҙы шулай уҡ “Ҡырағай бал” йәмғиәте эшмәкәрлеге менән танышты, уның етәксеһе Руслан Ғүмәров менән осрашты. Әйткәндәй, йүнсел эшҡыуар күптән түгел солоҡсолоҡ йүнәлешен дә башлап ебәрҙе, үткән йылда грант алып, бал эшкәртеү цехын яңыртҡандар, яңы ҡорамалдар алып урынлаштырғандар, туристар өсөн бал тәмләп ҡарау залы, бал аҙыҡтарын һатыу өсөн магазин да асылған. Киләсәктә умарта өҫтөндә йоҡлап сихәтләнергә теләүселәр өсөн махсус йорттар төҙөүҙе лә күҙ уңында тота алдынғы ҡарашлы эшҡыуар.\nБашҡортостандың Туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесе Эльмира Наил ҡыҙы шулай уҡ “Ҡырағай бал” йәмғиәте эшмәкәрлеге менән танышты, уның етәксеһе Руслан Ғүмәров менән осрашты. Әйткәндәй, йүнсел эшҡыуар күптән түгел солоҡсолоҡ йүнәлешен дә башлап ебәрҙе, үткән йылда грант алып, бал эшкәртеү цехын яңыртҡандар, яңы ҡорамалдар алып урынлаштырғандар, туристар өсөн бал тәмләп ҡарау залы, бал аҙыҡтарын һатыу өсөн магазин да асылған.\nКиләсәктә умарта өҫтөндә йоҡлап сихәтләнергә теләүселәр өсөн махсус йорттар төҙөүҙе лә күҙ уңында тота алдынғы ҡарашлы эшҡыуар.


Туймазыла йөҙҙән ашыу наркоман водитель танытмаһынан мәхрүм ителәсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТуймазыла йөҙҙән ашыу наркоман водитель танытмаһынан мәхрүм ителәсәк\n10:01, 8 октября 2010 Йәмғиәт\nТуймазы район-ара прокуратура хеҙмәткәрҙәре юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге өлкәһендә закондарҙың үтәлешен тикшерҙе. Закон буйынса, эскелек һәм наркоманияға бирелгән кешеләр автомобиль руле артына ултырырға тейеш түгел. Шул уҡ ваҡытта хоҡуҡ һаҡлаусылар Туймазы районы үҙәк дауаханаһында «әфиүн наркоманияһы» диагнозы менән иҫәптә тороусы һәм водитель танытлыҡтары булған граждандарҙы асыҡланы. Етмәһә, таныҡлыҡтар хужалары күҙәтелеүҙән һәм дауаланыуҙан баш тарта.\nШуның менән бәйле прокурор был кешеләрҙең водитель праваларын ғәмәлдән сығарыу тураһында 144 дәғүә ғаризаһын судҡа ебәрҙе. Өс дәғүә ҡәнәғәтләндерелде лә инде, ҡалғандары әле ҡарала, тип хәбәр иттеләр БР Прокуратураһы матбуғат хеҙмәтенән.\nТеги: наркотиктар, автомобилдәр


Үткән йылға йомғаҡ яһалды\nОшо кесаҙна район халыҡ ижады үҙәгендә 2011 йыл йомғаҡтарына арналған тантаналы йыйылыш булды. Ҡала һәм район активы, хеҙмәт коллективтары алдынғылары саҡырылған был сарала үткән йыл уңыштары барланды, һөнәрҙәре буйынса иң яҡшылар тәбрикләнде, ағымдағы осорға уй-ниәттәр билдәләнде. Тантанала БР Хөкүмәте Аппараты етәксеһе урынбаҫары, көньяҡ-көнсығыш төбәкте иҡтисади үҫтереүҙең комплекслы программаһы кураторы, яҡташыбыҙ М.Б. Фәтхуллин, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Р.Р. Сырлыбаев, Йылайыр районы хакимиәте башлығы И.Л. Фәтҡуллиндарҙың ҡатнашыуы сараға мәртәбә өҫтәне. Бик тә матур үтте был байрам, ул ысын мәғәнәһендә хеҙмәт алдынғыларына дан йырланы, яңы осорға дәрт уятты.\n2011 йыл йомғаҡтары тураһында муниципаль район хакимиәте башлығы И.Х. Ситдыҡов төплө доклад менән сығыш яһаны. “Дөйөм алғанда, уҙған йыл күп параметрҙар буйынса емешле булды, – тип билдәләне Илшат Хәмит улы, – беҙ уны лайыҡлы атҡарып сыҡтыҡ, йыл яҡты һәм ваҡиғаларға бай булды. Уҙған осорҙа эш хаҡы 20 процентҡа артты, 16 процентҡа пенсия күләме күтәрелде. Эшһеҙлек кимәле 66-ға кәмене, теркәлгән никахтар һаны 62-гә күберәк булды. Үлем осраҡтары 58-гә кәмене. Ыңғай үҙгәрештәргә беҙ ҡала һәм район активының, халыҡ хужалығының төрлө тармаҡтары хеҙмәтсәндәренең ныҡышмалы хеҙмәте арҡаһында өлгәштек”.\nХакимиәт башлығы халыҡ хужалығы тармағының һәр өлкәһенә айырым туҡталып, өлгәшелгәндәргә баһа бирҙе, хәл ителәһе мәсьәләләрҙе барланы.\nРайондың халыҡ хужалығы тармағындағы үткән йыл йомғаҡтары һәм үҙ һөнәренең алдынғылары билдәләнде.\nҠотло булһын фатирҙар!\nБөйөк Ватан һуғышының дәһшәтле ауазы йылдар төпкөлөндә ҡала барһа ла, илгә Еңеү алып килеп, кешелекте ҡоллоҡтан ҡотҡарып ҡалған яугирҙарыбыҙ алдында беҙ мәңге бурыслыбыҙ. Михнәтле йылдарҙы үҙ иңендә татып, фашистар менән йөҙгә-йөҙ килеп алышҡан олатайҙарҙың сафы һирәгәйеүе күңелдәргә һағыш өҫтәй. Шулай ҙа Хөкүмәт тарафынан яугирҙарға һәм уларҙың тол ҡалған ҡатындарына ярҙам күрһәтелеүе ҡыуандыра.\nОшондай иң ҙур шатлыҡтарҙың береһе – ул торлаҡ алыуға сертификат тапшырыу. Кисә был бәхетте Баймаҡтан Миңлеямал Иҫәндәүләтова, Зөләйха Салихова һәм Аҡморондан Фәрхиямал Рыҫҡужина (һүрәттә) кисерҙе.\nБашлыҡтар белемдәрен камиллаштыра\nАуыл биләмәләре башлыҡтары өсөн семинар-уҡыуҙар ойошторолдо\nБыл улар өсөн ысын мәғәнәһендә бер мәктәп, сөнки ауыл халҡы төрлө һорауҙар, тәҡдимдәр менән иң тәүҙә үҙҙәренең башлығына мөрәжәғәт итә. Тимәк, ниндәй генә өлкә булмаһын, башлыҡ вазифаһын алып барыусы һуңғы яңылыҡтар, закондарға индерелгән үҙгәрештәр тураһында хәбәрҙар булырға, йәғни урындарҙа эште дөрөҫ ойошторорға, заман менән бергә атларға тейеш.\nӘйтергә кәрәк, был уҡыуҙарҙа муниципаль район хакимиәтенең бөтә бүлектәре, төрлө хеҙмәттәр әүҙем ҡатнаша. Уҙған дүшәмбенән алып башлыҡтарға яңы положениелар, закондар, эшҡыуарҙар менән эшләү, килешеүҙәр төҙөү тураһында Башҡортостан Республикаһы Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы Сибай төбәк комитетының Баймаҡ бүлеге эксперт-белгесе Ғ.Р. Сафиуллин, “Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында”ғы БР законын тормошҡа ашырыу, “Урындағы хакимиәт башлығының персональ менеджменты” һ.б. хаҡында муниципаль район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге начальнигы Р.В. Ишембәтов лекция һөйләгән.\nАяғыҙ йәш йөрәктәрҙе,\nйәки Үҫмерҙәргә хәмер һатһаң...\nҮҫмерҙәрҙе енәйәтселектән, эскелек, наркомания, тәмәке тартыу кеүек алама ғәҙәттәрҙән һаҡлау өсөн күп төрлө профилактик операциялар үткәрелә. Баймаҡ эске эштәр бүлегенең балиғ булмағандар эштәре буйынса бүлек хеҙмәткәрҙәре үткәргән сираттағы рейдтар нәҡ ошо юҫыҡта булды.\nБилдәле булыуынса, 21 йәшкә тиклемге йәштәргә—иҫерткес эсемлектәр, 18 йәшкә тиклемге балаларға тәмәке һатырға ярамай. Үкенескә ҡаршы, күп кенә сауҙа нөктәләре был законды урап үтергә тырыша.\nБалиғ булмағандар эше буйынса бүлек инспекторы, полицияның өлкән лейтенанты Алина Марат ҡыҙы Рәхмәтуллина әйтеүенсә, 2—20 ғинуарҙа районда “Балаларға, үҫмерҙәргә тәмәке, иҫерткес эсемлектәр һатыу һәм уларҙы был алама ғәҙәткә йәлеп итеүгә ҡаршы” йүнәлтелгән махсус профилактик операция үтте.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 09:15 Комментариев нет:\n1945 йылдың онотолмаҫ Еңеү көндәре тарихта ҡала бара. Быуаттар үтһә лә халыҡтың тиңһеҙ батырлығы хәтерҙәрҙә мәңге һаҡланыр. Ә һуғыш һәм тыл ҡаһармандарыбыҙҙың сафтары, үкенескә күрә, йылдан-йыл һирәгәйә.\nҮткәндәрҙе ҡәҙерләү – мәрхүмдәрҙең рухын иҫкә алыу ул. Ауылдашыбыҙ, яугир-уҡытыусы, йәмәғәт эшмәкәре Дауыт Лотфулла улы Баймөхәмәтов быға һис шикһеҙ лайыҡ. 1932-1933 йылдарҙа Иҫәндән эшкә ебәрелеп, ул Үрге Иҙристә совет мәктәбенең тәүге уҡытыусыһы була.\n“Халҡың йолаларын бел, ярат, ихтирам ит, киләсәк быуынға еткер!” – тип өйрәтә ололар йәш быуынды. Иң матур йолалар, байрамдар, тантаналы саралар, иҫтәлекле кисәләр тик мәҙәниәт йорттарында шаулап үтә. Был йәһәттән Басай ауылында клуб, Аллаға шөкөр, гөрләп тора. Халыҡ та әүҙем, ауылда таланттар ҙа күп. Шуға ла клуб мөдире Фирүзә Билгебаева рәхәтләнеп эшләй. 2007 йылдан ең һыҙғанып эшкә тотонған Фирүзә Шәрәфетдин ҡыҙы иң элек тәртипкә иғтибарын йүнәлтте, таҙалыҡ булдырҙы. Клубҡа илке-һалҡы йөрөгән халыҡ өсөн был йорт хәҙер ял һәм уйын-көлкө урынына әүерелде. Йәштәр ҙә, ололар ҙа Фирүзә Шәрәфетдин ҡыҙының эшенән бик ҡәнәғәт, ул үткәргән һәр кисә күңелдәргә хуш килә. Еңеүҙең 65 йыллығына арналған “Театр яҙы-2010” район конкурсында беҙҙең клуб призлы урынға лайыҡ булды. Бында Фирүзә ханымдың, уның ҡулы аҫтында шөғөлләнгән ауыл халҡының өлөшө хәтһеҙ. Сәмле эш – йәмле эш, тигәндәй, Фирүзә Билгебаева тағы ла дәртләнеп, сәмләнеп эшләй башланы. Уға эшендә уңыштар, ғаилә именлеге теләйбеҙ.\nӨфө яғыулыҡ-энергетика колледжының Баймаҡ филиалы үткән быуат урталарында ҡалабыҙҙа эшләгән тау-металлургия техникумының 80 йыллыҡ юбилейына әҙерләнә. Ошо маҡсатта эҙләнеү эштәре алып барыла, техникумдың музейын булдырыу өсөн документтар һәм экспонаттар йыйыла.\nТик 1932 йылдан 1949 йылға тиклем уҡыу йортоноң тәүге директорҙары булған Куклев, А.Т. Ғүмәров, Скуя, З.Ш. Уразаев, Смеловский, М.К. Гришин, Е.В. Кистяковский, А. Погосов, Скворцов тураһында мәғлүмәттәр туплауҙа ауырлыҡтар бар. Улар хаҡында информация бик аҙ. 1949 йылдан 1967 йылғаса эшләгән директорҙар Н.Ж. Йәмилев, А.А. Атанғолов, Ф.А. Ғәйнуллин, З.Я. Рыҫкилдин тураһында ғына мәғлүмәттәр һаҡланып ҡалған.\nЭҙләнеү төркөмө ул кешеләр тураһында ниндәйҙер мәғлүмәткә эйә булыусыларҙың ярҙамына ышана һәм Баймаҡ ҡалаһы, Р. Ниғмәти урамы, 1 адресы буйынса колледжға мөрәжәғәт итеүҙәрен һорай. Телефондар: 3-21-07, 2-11-47.\nИң-иңдәр тәбрикләндеРайондың халыҡ хужалығы тарм...


Республика ҡан биреү станцияһын Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары етәкләй // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспублика ҡан биреү станцияһын Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары етәкләй\n12:34, 17 января 2018 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2018 йыл, 17 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nРеспублика ҡан биреү станцияһын Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары Рәмил Хәмитов етәкләй. Ул үҙенең бурыстарын шаршамбы, 17 ғинуарҙа, башҡара башлай.\nБелешмә. Рәмил Ғәлинур улы Хәмитов 1975 йылда тыуған. 1999 йылда Башҡорт дәүләт медицина университетын «Дауалау эше» белгеслеге буйынса тамамлаған. Интернатуранан һуң табип-хирург, хирургия кабинеты мөдире, бүлек мөдире, Өфөләге 38-се һәм 44-се поликлиникаларҙа баш табип урынбаҫары булып эшләй.\n2011 йылдың февраленән 2015 йылдың июленә ҡәҙәр — баш ҡалалағы 8-се балалар дауаханаһының баш табибы.\n2015 йылдың 1 июленән әлегә тиклем Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары вазифаһын биләй.\nХәтерегеҙә төшөрәбеҙ, декабрь-ғинуар айҙарында республиканың Һаулыҡ һаҡлау министрлығында һиҙелелерлек үҙгәрештәр булды. Министрҙың элекке урынбаҫары Эльза Сыртланова Өфөләге 13-сө клиник дауаханаһын етәкләй, министрҙың беренсе урынбаҫары Нәзир Минһажев Республика клиник перинаталь үҙәгенең баш табибы итеп тәғәйенләнде.\nТеги: һаулыҡ һаҡлау, тәғәйенләүҙәр


ЭССЕ АВТОРЫ БУЛАРАҠ ПРОФЕССИОНАЛЬ ТАБА ?\nКолледж, Мәҡәлә, Эссе & Резюме, Кәңәштәр Яҙырға\nКарьера Буйынса Советы\nШУЛАЙ УҠ УҠЫУ: Бәхетле көнө Австралия 2018 Теләктәр, Цитата, СМС, Хәбәрҙәр, Һүрәттәр, Кейем\n-Ни Өсөн Һеҙ Үҙенсәлекле ::\nP V Sindhu Essay, Article, Биография, Профильный\nСәбәптәргә ҡарап, Айырым авторҙар композициялары өсөн яҡшы булған\n6 Яҙыусының Әҫәрҙәре Буйынса Эҙләнеү Советы\nВЫИГРЫШ КОЛЛЕДЖДА ӨҪТӘМӘ ЭССЕҺЫН НИСЕК ЯҘЫРҒА?\nИҢ ЯҠШЫ ИДЕЯЛАР ӨСӨН ЭШ ЭҘЛӘҮ ҺӘМ АСПИРАНТТАРЫ СОВЕТЫ\nТашҡын проблемаһы тураһында хат мөхәррире ямғырҙар миҙгеле.\nХЕҘМӘТЕ МЕНӘН ИНЕРГӘ ЯРҘАМ АРТЫУЫНА ӨМӨТ ЭССЕ ПОЛЬЗОВАТЕЛЬСКИЙ »\n5март, 2018 Sankashti Чатуртх Ваҡытта Һиндостан Восход. (Ай, Ваҡыты Восход 5 Март)\nЭссе Шридеви , Биография, Профильный, Ғаилә, Супер-хит фильм, Вафаты (Болливуд Актер Shridevi)\nПопуляр аҫтында колледжы дю (Дели Университеты)\nБөтә донъя спид-ҡа ҡаршы көрәш көнө. – Декабрь 1, 2017 : Эссе, Темалар, Лозунгыһы, Цитата, Хәбәрҙәр, Нисек алабыз, Телмәр\n© 2018 · Юҡ Тиҙлек · Эшләй Патель Очаровашка.


Радий Хәбиров муниципалитет башлыҡтарына шәхси йөкләмәләр бирҙе | ГТРК «Башкортостан» - Хәбәрҙәр | 268250\n12 Май 2022 — 14:01 ГТРК «Башкортостан»\nҮткән эш аҙнаһының күберәк өлөшө байрам һәм ял көндәре тәртибендә үтте һәм ваҡиғаларға бай булды. Республика башлығы тантаналарҙың иң мөһимдәренә байҡау яһай. Бөйөк Еңеү көнөндәге Үлемһеҙ полкта Башҡортостанда ярты миллионға яҡын кеше ҡатнашҡан. Өфөләге иҫтәлекле илһөйәрлек акцияһын Радий Хәбиров айырым билдәләп үтте – ул Совет майҙанында Шайморатов һәйкәле урынында гильза һалыу сараһы. Ә бына Шишмә районындағы Патриот паркы беренсе июнгә әҙер булырға тейеш. Бында төҙөлөш эштәре тамамланыуға яҡынлаша. «Авангард» уҡыу үҙәгендә 38 смена ойоштороласаҡ. Үҙәк йыл әйләнәһенә мәктәп уҡыусылары һәм курсанттарҙан торған бишәр көнлөк йыйындар үткәреүҙе күҙ уңында тота. Үҫмерҙәргә башланғыс хәрби белем һәм хәрби һөнәри йүнәлеш алыу мөмкинлеге бирелә. «Патриот» паркында “Геройҙар уҙыштары” өсөн махсус трасса ҡорола. Ул күләмле күмәк спорт ярыштары, чемпионаттар ҡабул итәсәк. Украинанан күскенселәр етди иғтибарға лайыҡ. Өфө һәм Стәрлетамаҡ ҡалалары 28 апрелдә ҡабул иткән 306 кеше, шулар иҫәбендәге 69 бала тураһындағы хәстәрлекте муниципалитет етәкселәре үҙ иңенә алырға тейеш. Оператив кәңәшмәлә ғәҙәттәгесә төбәктәге оператив хәл тураһында мәғлүмәт еткерелә. COVID-19-ға бәйле һандар һәм яңы тулҡын хәүефе сәбәпле Радий Хәбиров муниципалитет башлыҡтарына йәнә шәхси йөкләмә бирә. Ҡала һәм райондарҙа ревакцинацияны ойоштороу зарур. Әлеге ваҡытта Башҡортостан вакциналау күрһәткесе буйынса йәшел зонала, прививка ҡаҙатҡандар һаны 99,8 процент. Һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын башҡарыусы Азат Рәхмәтуллин белдереүенсә медицина учреждениеларында диспансеризация ла дауам итә, Алты маршрут буйынса “Сәләмәтлек поездары” эшләй. 20 майға тиклем улар Ҡырмыҫҡалы, Ҡыйғы, Мишкә, Шаран, Ғафури һәм Учалы райондарына юллана. Юлдарҙа иһә төҙөкләндереү эштәре йәйелдерелә. Был хаҡта транспорт һәм юл хужалығы министры Александр Булушев белдерҙе. Республика буйынса 14 мең километрҙан ашыу юлдың ҡапламы тикшерелгән, табылған төҙөкһөҙлөктәр цифралаштырыла, 15 июнгә уларҙы тәртипкә килтереү бурысы ҡуйылған. Юл һәм биләмәләрҙе төҙөкләндереүгә ҡағылған мәсьәләләр Инцидент-менеджмент селтәре теркәгән мөрәжәғәттәр араһында иң йыш осрағаны. Республика башлығының социаль коммуникациялар буйынса идаралығы етәксеһе Елена Прочаковская белдереүенсә икенсе майҙан унына тиклем ҡабул ителгән мөрәжәғәттәрҙең 157-һендә кешеләр көнкүреш ҡалдыҡтарын сығарыу сифатын тәнҡитләй. Радий Хәбиров төбәк операторҙарының береһе буйынса тейешле ҡарар ҡабул итергә саҡыра. Халыҡты борсоған ваҡиғалар араһында Көньяҡ-Урал ҡурсаулығындағы янғын да бар. 11 май иртәһенә ут һүндерелгән, хәүеф бөтөрөлгән, тип хәбәр итә ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса комитет рәйесе Фәрит Ғүмәров. Урман янғындарын иҫкәртеү саралары шулай уҡ тулыһынса муниципалитет яуаплылығында, ти Радий Хәбиров. Әлегә һауа шарттары эҫе менән янамай. Ауыл хужалығы эшсәндәрен дә һибәләмә ямғырҙарға һөйөндөрә. Майҙандарҙың яртыһы сәселгән. Яҙғы культураларҙың 1 миллион 81 мең гектарында эштәр тамам, июнь башына йылы яратыусан ҡарабойҙай, кукуруз, тары һәм соя сәсергә ҡала. Унан һуң һабантуйҙар ҙә көттөрмәй. Республикала мәктәп уҡыусыларының йәйге ялын ойоштороу саралары күрелә. Быйыл лагерҙар һаны буйынса ковидҡа тиклемге осор кимәленә ҡайтыу ҡарала. Мәғариф һәм фән министры Айбулат Хажин каникулдағыларҙы мең ярымға яҡын лагерь ҡабул итергә әҙерләнә, әммә был һан тағы ла артасаҡ, тип белдерҙе. Мәктәптәрҙә федераль бюджет иҫәбенә төҙөкләндереү эштәре мартта уҡ башланған. Капиталь ремонт программаһын бойомға ашырыу барышы менән Радий Хәбиров шәхсән танышырға ниәтләй. Оператив кәңәшмәлә “Башҡортостанда оҙон ғүмерлек” проектын бойомға ашырыу барышы, шулай уҡ йылдың тәүге сирегендә сәнәғәт тармағының ҡаҙаныштары барланды. Етештереү индексы 110 проценттан ашыу һәм был күрһәткес илдәге дөйөм кимәлдән юғарыраҡ. Рәсәй буйынса уртаса күрһәткестән йорттарға газ үткәреү һандары ла юғары. Төбәктә 2022 йылда газификация тамамлау бурыстары тураһында «Газпром төбәк-арагаз Өфө» ойошмаһының генераль директоры Альберт Лоҡманов һөйләне. Республикала өс меңгә яҡын ауылға, йәғни, бер миллин 403 меңдән ашыу йортҡа газ үткәрелгән.


Башҡортостандың Яңауыл районында йәш ғаиләләр торлаҡ сертификаттарын аласаҡ\n4 Июль 2011, 15:54\nЯңауыл районының 13 йәш ғаиләһе яҡын арала үҙенең торлаҡ шарттарын яҡшырта аласаҡ. Улар 2011-2015 йылдарға йәш ғаиләләргә дәүләт ярҙамын күрһәтеү республика программаһы сиктәрендә субсидиялар аласаҡ. Сертификаттар тапшырыу тантанаһы 8 июлгә билдәләнгән. Социаль түләүҙәрҙең дөйөм күләме 2,5 миллион һумдан аша.\nЯңауыл районында дәүләт ярҙамына бөтәһе 600 самаһы ғаилә иҫәп тота ала. 2003 йылдан торлаҡҡа субсидияларҙы 126 йәш пар алған. Һуңғы йылдар күрһәткестәре буйынса Яңауыл районы тапшырылған сертификаттар һаны буйынса алдынғыларҙың береһе тип иҫәпләнә, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең йәштәр бүлегендә.\nТеги:республика программаларыторлаҡ субсидияларыйәш ғаиләләргә ярҙам күрһәтеү


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - НИМӘ ҠИММӘТКӘ ТӨШӘ: КЕШЕ ҒҮМЕРЕМЕ, ӘЛЛӘ БЕЛЕШМӘМЕ? - 2020 - Мәҡәләләр\nОшо йылдың 1 июленән водителдәрҙең алкоголгә бәйлелеген асыҡлаусы яңы ҡағиҙәләр үҙ көсөнә инергә тейеш ине. Һуңғы осорҙағы иҫерек водителдәр ғәйебе менән кеше бәрҙереп үлтереү осраҡтары йышайып киткән мәлдә был ҡағиҙәләрҙең айырыуса кәрәкле һәм көнүҙәк булыуын иҫбатлап тороу ҙа артыҡтыр.\nТормош закондарын депутаттар ҙа, юғары власть әһелдәре лә яҙмай, ул йәшәйешебеҙҙең тәбиғи логик ағышы. Һәм, әгәр ҙә ана шул тәбиғи йүнәлеш боҙола йә норманан тайпыла икән, уның сәбәп-эҙемтәһе булараҡ, күңелһеҙ йә фажиғәле хәлдәр килеп тыуа һәм был үҙенә күрә "норма"ға әүерелә башлай. Артабан бындай хәлдәрҙе тыйыу, һис юғы сикләү, тормошобоҙҙо үҙ яйына көйләү, уны мөмкин тиклем хәүефһеҙерәк итеү маҡсатында яҙыла ла инде власть закондары. Үкенескә, ҡайһы саҡ ниндәйҙер сәбәптәр йә ҡаршылыҡтар арҡаһында был закондарҙы ҡабул итеү оҙаҡҡа, хатта йылдарға һуҙылыуы ихтимал. Әлеге үлемесле автоһәләкәттәр һәм киләсәктә уларҙы иҫкәртеү, тимәк, тормошобоҙҙо хәүефһеҙерәк итеү өсөн күрелергә тейешле саралар менән дә тап шулайыраҡ килеп сыҡты. Рәсәй Һаулыҡ һаҡлау министрлығы 2019 йылдың 22 ноябрендә үк водителдәргә һәм тәүгә таныҡлыҡ алырға йыйынған курсанттарға ғәмәлдәге мотлаҡ медицина тикшереүе үтеү тәртибенә үҙгәрештәр индерергә ниәтләгәйне. Яңы положениеға ярашлы, водитель таныҡлығы алыу йә уның ғәмәлдә булыу ваҡытын оҙайтыу өсөн автоһәүәҫкәрҙәргә алкоголь, наркотик һәм психотроп матдәләр ҡулланыуҙы асыҡлаусы өҫтәмә анализ - ҡан һәм кесе ярау тапшырыу кәрәклеге килеп тыуҙы. Был ябай анализ түгел, ул тикшерелеүсенең алкоголгә һәм наркотик ҡулланыуға бәйлелеген раҫлаусы биомаркерҙы күрһәтәсәк ине. Һаулыҡ һаҡлау министрлығының ошо турала бойороғо сыҡҡас, бындай ҡатмарлы анализ өсөн хаҡтарҙың байтаҡҡа ҡиммәткә төшәсәге асыҡланды. Был иһә халыҡ араһында ығы-зығы тыуҙырҙы: наркологтар кабинеттары, медицина үҙәктәре, психоневрология диспансерҙары ишектәре янында саҡрымдарға һуҙылған сираттар хасил булды - бөтәһе лә хаҡтар артмаҫ борон медицина белешмәһе алып ҡалырға ябырылды. Шул саҡ РФ Президенты В.Путин Һаулыҡ һаҡлау министрлығының әлеге ҡарарын, "был ниндәйҙер чушь" тип ҡырҡа тәнҡитләп сыҡты: "Әлбиттә, алкоголь һәм наркотик ҡулланыуға тикшерелеү үткәрергә кәрәк, - тине ул, - ләкин был эште аҡыл менән, этаплап башҡарырға була бит..."\nШулай итеп, артабан ана шул "этаплау" башланды ла инде. Дөрөҫ, әлеге көндә уның ҡайһы, нисәнсе этабы баралыр - бер кем белмәй, ә шул арала күҙҙәренә аҡ-ҡара күренмәгән иҫерек водителдәр көнө-төнө машиналарында үҙ эштәрен дауам итә. Улар машинаһының аяуһыҙ тәгәрмәстәре аҫтында йөҙәрләгән кеше ғүмерҙәре өҙөлә: ата-әсәләр - балаһыҙ, бала-саға ата-әсәһеҙ етем ҡала. Шуға ҡарамаҫтан, интернет сығанаҡтар, Рәсәй Һаулыҡ һаҡлау министрлығы медицина белешмәһе юллау өсөн водителдәргә ҡиммәткә төшәсәк тикшереүҙәрҙе үткәрмәҫкә ҡарар итте, тигән ҡолаҡҡа ятмаған хәбәрҙәр менән тулды. Ҡолаҡҡа ла, йөрәккә лә ятмай был хәбәр: водителдәр өсөн мотлаҡ булған медицина тикшереүҙәре "ҡиммәткә" төшә, ә эскән килеш улар тапатып үлтергән кеше ғүмерҙәре ҡиммәте ниндәй үлсәүҙәргә һыя, был ҡиммәттәрҙе кем үлсәр?..\nЭскесе һәм наркоман водителдәрҙе хәҙер нарколог-психиатр ҡәҙимге, арзан, анализдар буйынса асыҡларға тырышасаҡ: ябай анализ һөҙөмтәләрендә әлеге симптомды күрһә - күрә, күрмәһә - юҡ, сөнки бындай водитель һәр хәлдә анализ биргән ваҡытта иҫеткес-илерткестәрен ҡулланмай торорға ғына булдыра алалыр. Йәғни, тейһә - тейенгә, теймәһә - ботаҡҡа, тигәндәй килеп сыға инде. Бына был, ысынлап та, кем әйтмешләй, "чушь"! Водитель хәҙер алкоголь һәм наркотикка бәйлелекте күрһәтеүсе ҡатмарлы, махсус анализдар урынына ябай, дөйөм күрһәткестәргә ҡан-һейҙек тапшыра ла - вәссәләм, ҡалғаны тураһында нарколог баш ватһын әйҙә. Хәйер, бөгөн беҙҙә бындай эштәрҙе баш ватмай ғына ла хәл итәләр түгелме әле күптән? Коррупцияның берәү ҙә башына етмәгән. Башҡа күпселек илдәрҙә иһә иҫерек килеш кеше тапатып үлтергәндәрҙе таяҡ менән дә һуҡтыралар, машиналарын да тартып алалар, төрмәгә лә ултырталар, штрафты ла мул ғына сәпәйҙәр. Хатта ки шундай тәрбиәүи сараға ла баралар: иҫерек хәлдә машинала йөрөп тотолған билдәле кешеләрҙең яза сараһын үтәп, ҡайҙалыр бысраҡ таҙартып йә урам һепереп йөрөгән мәлдәрен гәзит биттәрендә сағылдырып та рисуай итәләр - һәр хәлдә, беҙҙәге кеүек уларҙың "баштарынан һыйпау" юҡ...\nЭскән килеш рулгә ултырып, автоинспекторҙарға эләккән водителдәрҙе урындағы телеканалдарҙан күрһәтәләр. Башҡортостандың Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты етәксеһе Алан Марзаев хөкүмәттәге оператив кәңәшмәлә ошондай тәьҫир итеү сараһын ҡулланырға тәҡдим итте. Радий Хәбиров был тәҡдимде хупланы: "Бәлки, был тәьҫир итер, бәлки, ҡайһы берәүҙәр оятҡа ҡалырға теләмәҫ..." - тине ул. Әле Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы идаралығы республика Башлығы ҡушыуы буйынса эскән килеш машина йөрөтөүгә ҡаршы көсәйтелгән эш башланы. 778 иҫерек һәм медицина тикшереүенән баш тартҡан водитель асыҡланған (10 көн эсендә). Тикшереүҙәрҙең күбеһе Туймазы һәм Иглин райондарында уҙғарылған.\nЯҙылған: 16.07.20 | Ҡаралған: 319


Йәкшәмбе Бөтә Рәсәй география диктантына Башҡортостан да ҡушылды\nИл Президенты Владимир Путин башланғысында уҙғарылған акция быйыл икенсегә үтте. Күләмле сарала быйыл республикабыҙ лидерҙар иҫәбендә, диктант 104 урында ойошторолдо. Яҙма эш өсөн 45 минут ваҡыт бирелде. Тест һорауҙарында география терминдарына, географик объекттарға һәм бирелгән текст буйынса ниндәй урын тураһында һүҙ барғанын аңлатыу талап ителде.\nГеография буйынса Бөтә Рәсәй диктанты халыҡтың белем кимәлен тикшереүгә, үҫеп килеүсе быуында фәнгә ҡыҙыҡһыныу уятыу маҡсатына ҡоролғайны. Диктант һөҙөмтәләре тиҙҙән Рус географияһы йәмғиәтенең рәсми сайтына урынлаштыраласаҡ.


Брянск өлкәһе — Башҡорт Википедияһы\n1 253 666 (2013)\n144,3 млрд. млрд. һум (2010)\n97,4 мең мең һум\nҮҙәк иҡтисад районы\nРФ Почта маркаһы,2010\nБря́нск өлкәһе — Рәсәйҙең көньяк-көнбайыш өлөшөндә урынлашҡан өлкә. 1944 йылдың 5 июлендә Орел өлкәһенән бер-нисә районы нигеҙендә ойошторолған.\nКөнбайыштан — Белоруссия (Гомель, Могилёв өлкәләре)\nКөньяҡтан — Курск өлкәһе, Украина (Чернигов, Сумы өлкәләре)\nКөнсығыштан — Калуга һәм Орел өлкәләре\nТөньяҡтан — Смоленск өлкәһе\nБрянск өлкәһе Уставына ярашлы дәүләт власы суд, башҡарма һәм закондар сығарыу йүнәлештәренә бүленә.\nБрянск өлкәһе Губернаторы — Брянск өлкәһе башлығы һәм Брянск өлкәһенең иң юғары вазифалы кешеһе. Брянск өлкәһе Хөкүмәте етәксеһе. Брянск өлкәһе Хөкүмәте статусы һәм хоҡуғы Брянск өлкәһе Уставы менән билдәләнгән.\nБрянск өлкәһе суд системаһы составында:\nБрянск өлкәһе өлкә суды, Рәсәйҙен юғары судының түбәнге инстанция суды\nБрянск өлкәһе арбитраж суды , Рәсәйҙен юғары судының түбәнге инстанция суды\nӨлкә Парламенты — Брянск өлкәһе өлкә думаһы.\nГерасимова Лариса Павловна (1960), ғалим-стоматолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1983 йылдан Республика балалар клиник дауаханаһының, 1999 йылдан Республика стоматология поликлиникаһының бүлек мөдире; 2000 йылдан Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 2003 йылдан терапевтик стоматология кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 2001 йылдан Өфөләге «Дентал Студия» стоматология клиникаһы директоры. Медицина фәндәре докторы (1998), профессор (2010). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (2009). Сығышы менән ҡала тибындағы Локоть ҡасабаһынан.\nУстинова Раиса Алексеевна (2.04.1939), Башҡортостан Республикаһы рус дәүләт академия драма театрының элекке актёры, «Арлекин» профессиональ хәйриә театрын ойоштороусы, уның художество етәксеһе һәм режиссёры. СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы. Сығышы менән хәҙерге Брянск өлкәһенең Семёновка ауылынан.\n«Мальцовский портландцемент» Асыҡ акционерҙар йәмғиәте (Фокино). Европала эре цемент етештереүсе предприятиеларҙан һанала.\n«Брянский машиностроительный завод» Асыҡ акционерҙар йәмғиәте. Рәсәй тимер юлдары (баш заказсы) өcөн вагондар, судо дизелдәр, тимер юл локомотивтары етештерә.\n«Брянский автомобильный завод» (БАЗ) Асыҡ акционерҙар йәмғиәте.\n«Брянсксельмаш» Асыҡ акционерҙар йәмғиәте\n«Группа Кремний-Эл» Ябыҡ акционерҙар йәмғиәте. Ярымүткәргестәр һәм электроника етештереүсе предприятие.\n«Жуковский мотовелозавод» Асыҡ акционерҙар йәмғиәте\n«Жуковский завод технологического оборудования» Асыҡ акционерҙар йәмғиәте\n«Бежицкий сталелитейный завод» Асыҡ акционерҙар йәмғиәте\n«Брянский Арсенал» Асыҡ акционерҙар йәмғиәте. Грейфер, Драглайн, төрлө төҙөлөш һәм юл-ремонталау машиналары етештерә.\n«Ирмаш» Асыҡ акционерҙар йәмғиәте(элеккке ирригация машиналары етештереүсе).\nКлинцовский автокрановый завод. Автокрандар етештереүсе.\nНИИ «Изотерм» — разработка, изготовление специального технологического оборудования для микроэлектроники, выращивания кристаллов, оборудования для атомных станций, медицины, железнодорожных депо;\n«Погарская сигаретно-сигарная фабрика» — единственный производитель российских сигар;\n«Метаклэй» Ябыҡ акционерҙар йәмғиәте\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Герасимова Лариса Павловна 2020 йылдың 14 август көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 30 май 2020)\n↑ Заслуженная артистка Башкирии четыре года добивалась получения статуса бывшей узницы концлагеря. ИА «Башинформ», 22 сентября 2014 года (рус.) (Тикшерелеү көнө: 29 март 2019)\nБрянская областная дума 2007 йылдың 12 декабрь көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Брянск_өлкәһе&oldid=1051507 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 12:19 9 август 2021 үҙгәртелгән.


Рөстәм Хәмитов республиканың социаль хеҙмәткәрҙәрен һөнәри байрамдары менән ҡотланы\n6 июндә Конгресс-холда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Социаль хеҙмәткәрҙәр көнөнә арналған тантаналы йыйылышта сығыш яһаны. Төбәк етәксеһе тармаҡ вәкилдәрен һөнәри байрамы менән ҡотланы һәм республиканың дәүләт наградаларын тапшырҙы.\n1918 йылдың яҙында ойошторолған Социаль тәьминәт халыҡ комиссариаты совет дәүләте сәйәсәтенә нигеҙ һалды, уның төп маҡсаты – һәр кешегә лайыҡлы тормош, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. Артабанғы ун йыллыҡта граждандарҙың хеҙмәт, ял, һаулыҡты нығытыу, пенсия һәм социаль тәьминәт өлкәһендәге хоҡуҡтарын яҡлауҙың комплекслы системаһы булдырылды.\n– Беҙҙең көндәрҙә республиканың социаль хеҙмәте иң яҡшы йолаларҙы һаҡлап ҡалды һәм әүҙем камиллашыуын дауам итә. Бөгөн пенсионерҙарға, инвалидтарға, йәштәргә, эшһеҙҙәргә социаль-көнкүреш, психолог-педагогик, реабилитация ярҙамы күрһәтеү яйға һалынған. Уҙған йылдан ғаилә сәйәсәтен координациялау ҙа уның төп йүнәлештәре иҫәбенә инә, – тине республика Башлығы. – Йыл һайын һеҙгә 1 миллион самаһы кеше мөрәжәғәт итә. 300 меңгә яҡыны дәүләттең даими күҙәтеүе аҫтында, уларҙың өстән бер өлөшө – оло йәштәгеләр һәм инвалидтар. Һеҙ сирлеләргә һәм ярлыларға, инвалидтарҙың социаль берләшеүенә, өлкәндәрҙең әүҙем ғүмер оҙайлығын арттырыуға булышлыҡ итәһегеҙ. Һеҙ уларға үҙҙәрен кәрәкле, уңышлы итеп тойоу мөмкинлеген бирәһегеҙ.\nРеспублика етәксеһе Рәсәй Президенты Владимир Путиндың Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумындағы сығышында кеше тирәләй ҡоролған дәүләт сәйәсәтен, уның именлеген, мәнфәғәттәрен һәм талаптарын ил үҫешенең дүрт принциптары иҫәбенә индереүен иҫкә төшөрҙө.\n– Йәмғиәттәге социаль тотороҡлоҡ күп осраҡта, ҡәҙерле дуҫтар, һеҙҙең күмәк көсөргәнешле хеҙмәтегеҙ һөҙөмтәһе ул. Фиҙаҡәр һәм күп көс талап иткән эшегеҙ өсөн ҙур рәхмәт, – тине Рөстәм Хәмитов.\nБашҡортостан Башлығы тармаҡ ветерандарын һәм министрлыҡ партнерҙарын – Пенсия фонды, Социаль страховкалау фонды, Медик-социаль экспертизаһының баш бюроһы, Дәүләт хеҙмәт инспекцияһы бүлексәләре хеҙмәткәрҙәрен ҡотланы. Улар ҙа һөҙөмтәле социаль сәйәсәт алып барыуҙа әүҙем ҡатнаша.\n– Бөгөн беҙ һеҙҙең менән алғы сафта. Ҡайһы берҙә ауырға тура килә, көс етмәй, арыйбыҙ. Ләкин шул уҡ ваҡыттта кешеләрҙең беҙҙең ярҙамға мохтаж икәнлеген аңлайбыҙ. Улар беҙгә, һеҙгә, системаға, власть органдарына, эргәләрендәге кешеләргә ышана. Эшебеҙ бик яуаплы һәм мөһим, – тине Рөстәм Хәмитов. – Әйҙәгеҙ, ошо эште яҡшы, намыҫлы башҡарайыҡ. Кешеләргә ярҙам итәйек.


Мин – россиянмын! » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Конкурстар » Мин – россиянмын!\nМин – россиянмын!\n«…Рус түгелмен мин, ләкин россиян мин,\nБер яҙмышым шуға торорлоҡ!...»\n«Россиянмын», Мостай Кәрим.\nМинең ҡарт ҡартатайым: «Күкрәк киреп «Мин – кешемен!» тигән кешенең йөрәгендә өс нәмәгә һөйөү һәм хөрмәт булырға тейеш. Уныһы ла – атай, әсәй һәм Ватан», – тип йыш әйтер булған. Әлбиттә, заман шандарын кисергән, һуғыш үткән, оҙон ғүмере эсендә йәмғиәт өсөн бик күп эшләгән кешенең һүҙҙәре менән килешмәйенсә булмай.\nАтай-әсәйгә һөйөү һәр бер бала күңелендә бишектә үк барлыҡҡа килһә, Ватаныбыҙға ҡарата ысын хөрмәт һәм тоғролоҡ – тәрбиә орлоғо. Һәм шуның турала һүҙем.\nОло бәхетемә күрә, мин Рәсәйҙә һәм Башҡортостанда донъяға килдем. Мәктәпкә барғас, «Әлифба» һәм «Букварь» уҡыным, һуңынан күңелем тулып, йәшле күҙҙәрем менән Башҡортостан һәм Рәсәй гимндарын йырланым. Телевизорҙа йәки гәзит-журналда спорт ярыштары йәки башҡа ҡаҙаныштар һөҙөмтәләрен күрһәм, шатланып, «Эйе! Беҙ – башҡорттар!» йәки «Беҙ – рәсәйҙәр бит әле!» тип әйтәм.\n«Ни өсөн һин шулай итеп илеңде яратаһың?» – тип һорарһығыҙ. Минең яуабым шулай – тәрбиә. Бала саҡтан апайыма һәм миңә беҙҙең Рәсәйҙе, оло йорт, тип өйрәттеләр. Бер саҡ дәрес әҙерләгәндә көндәлек артындағы картаны ҡарап ултыра инем. Әсәйем шуны күреп: “Күрәһеңме, ҡыҙым, Рәсәй картаһы төшөрөлгәне – ул йомарт, бай, көслө, меңйәшәр Рәсәй-Әсә, ә эсендә төшөрөлгән Башҡортостан картаһы – Рәсәй-Әсәнең уң ҡулы, шуға ла улар бергә дуҫ, ярҙамсыл булып йәшәйҙәр”, – тине.\nРәсәй! Их, ниндәй бөйөк һүҙ, күпме ырыҫ, ҡот, көслө рух эркелә был һүҙҙән! Беҙҙең ил – донъялағы иң ҙур дәүләт. Илебеҙҙең Себер яҡтарының ҡырағай урмандары, Урал яғының ер аҫтында йымылдап ятҡан аҫылташтары һәм ҡиммәтле ер аҫты ҡаҙылмалары бөтмәҫ байлыҡ булып тора.\nБеҙҙең Рәсәйҙә күккә ашҡан мәғрур тауҙар, донъялағы иң ҙур күл – Байкал да, вулкан-гейзерҙар ҙа, офоҡтан-офоҡҡа һуҙылған далалар ҙа бар. Урмандарҙа – кейек-януар, ҡош, төрлө-төрлө ағас, төрҙәрен һанап бөткөһөҙ үлән, хуш еҫле сәскәләр... Сылтырап аҡҡан зәңгәр һыулы йылғалары балыҡ менән тулы. Владивостоктан Калининградҡа тиклем 11 сәғәт арауығы алмашына.\nИлебеҙҙең иң ҙур хазинаһы, һис шикһеҙ, уның эшһөйәр халҡы. 190-дан ашыу милләт иңде-иңгә терәп дуҫ йәшәй. Беҙгә халыҡтар дуҫлығы, милләттәр татыулығы мөһим, ҡәҙерле. Мәктәптәр, төрлө милли-мәҙәни үҙәктәр эшләй. Һәр бер милләттең байрамдары хөрмәт ителә.\nСер түгел, Бөйөк Ватан һуғышында, беҙҙең ил тик халыҡ көсө, уның йөрәгендә һүнмәҫ өмөтө, иртәнге көнгә ҡарата маҡсаты, рух ныҡлығы менән генә дошманды еңә алған. Һәр көн, һәр сәғәт, һәр минутта кешеләр көсөн, һаулығын, ғүмерен Ватан өсөн биргән. 1945 йылдың Еңеүе – ялан аяҡ йөрөгән партизан малайҙың, станок артында эшләгән һыңар ҡуллы ағайҙарҙың, мәктәптә уҡыр урынға трактор йөрөткән ҡыҙҙың, ирҙәрен, улдарын дошманға ҡаршы һуғышҡа оҙатҡан ҡатындарҙың әсе күҙ йәштәренән, икмәкһеҙ үҫкән балалар илауынан килгән тантана ул.\nҺуғыштан һуң да бит дәррәү тотоноп, илде аяҡҡа баҫтырғандар. Киләсәк быуын ҡайғы күрмәһен, балалары бәхетле йәшәһен өсөн көстәрен йәлләмәгәндәр. Шулай итеп, беҙ, XXI быуаттың бәхетле балалары, ҡан йылғалары аҡҡан, беҙҙең яҡты ктиләсәгебеҙ өсөн ғүмер биргән ир-уҙамандарҙың һөйәктәре ятҡан ер өҫтөндә яҡты, тыныс тормошта йәшәйбеҙ.\nМин Рәсәй алтын тажының уртаһында йым-йым иткән эре ынйы – Башҡортостанда тыуғанмын. Уның тураһында бик күп һөйләргә була. Башҡорт халҡының тарихы, мәҙәниәте, ғөрөф-ғәҙәттәре, милли үҙенсәлектәре, борондан килгән ҡанун-тәртиптәре бик тәрән.\nБашҡорт ҡыҙҙарының тәбиғәттән килгән нескәлеге, баҫалҡылығы, егеттәренең саялығы, батырлығы, ололарҙы ололай, кеселәрҙе кеселәй белеүе хәҙерге йәштәр өсөн дә хас. Халҡыбыҙ әле лә ҡунаҡсыл, бал ҡорто шикелле эшлекле булып ҡалған. Киләсәк быуын башҡорт телен, ғөрөф-ғәҙәттәрен онотмаһын өсөн күп эш башҡарыла: мәҙәни-музыкаль кисәләр, хәтер кисәләре үткәрелә. Республикабыҙҙың киләсәге барыбыҙҙы ла борсой.\nМинең беренсе тапҡыр «Әсәй» тип әйткән, беренсе аҙымымды яһаған ерем – Баймаҡ ҡалаһы. Уны Башҡортостаныбыҙҙың йөҙөк ҡашы тиһәм дә, берәү ҙә ҡаршы булмаҫ.\nБәрәкәтле Бөрйән ырыуы башҡорттары менән бергә башҡа милләт вәкилдәре дуҫ һәм татыу көн итә. Рәсәйгә, республикаға күпме бөйөк шәхес бүләк итте был төбәк. Улар араһында кемдәр генә юҡ: шағирҙар, яҙыусылар, артистар, табиптар, инженерҙар. Шул һәр бер шәхестең һыуһынын Таналык һәм Һаҡмар һыуҙары ҡандырған, шифалы ямғырҙан һуң үҫкән арыш, бойҙай икмәге туйҙырған, һәр эште йырлап-гөрләп эшләгән халҡы менән тәрбиәләнгән. Кешеләрҙә тыуған еренә ҡарата бөтмәҫ һөйөү, бала сағы үткән ер менән тығыҙ бәйләнештә тороу ирек, күңел сафлығы бирә, шундай рухта тәрбиәләнгәндәр бер ҡасан да тыуған ерен онотмай.\nБына нимә тигән Абдулхаҡ Игебаев:\n“...Заман ауыр, нужалары\nӘммә зарлы донъяға ла\nҠояш йөрәкле халыҡтар –\nБеҙ – баймаҡтар бит әле!...”\nТыуған илеңде һөйөү бала саҡтан тәрбиәләнергә тейеш. Тик шунда ғына һәр бер егет Ватаны өсөн ҡаһарманлыҡҡа әҙер буласаҡ.\nЫсынын әйткәндә, минең башҡа илдә йәшәгем килмәй. Рәсәйҙең шатлыҡтарын, яңы үрҙәр үрләүен, яңы еңеү-ҡаҙаныштарын бергә уртаҡлашып, илемә кәрәк мәлдәрҙә терәк-таяныс булып, лайыҡлы гражданы булғым килә!\nҠ. Дәүләткилдеев исемендәге һынлы сәнғәт гимназия-интернатының 10-сы класс уҡыусыһы.\nСығыу ваҡыты 10-05-2016, 14:54 | Ҡаранылар: 1159\nЙәшәү йәме – берҙәмлекТә


Кәбеҫтә күбәләге — Башҡорт Википедияһы\nИнә кәбеҫтә күбәләге\nСуб отряд: Әүермән бөжәктәр\nОтряд: Тәңкә ҡанатлылар\nЯрым отряд: Хоботковые\nҒаилә өҫтө: Булавоусые\nЯрым ғаилә: Pierinae\nЯрым триба: Pierina\nЫрыу: Йәшелсәләр аҡ күбәләге\nВид: Кәбеҫтә күбәләге\nКәбеҫтә күбәләге — күбәләктәр отрядының аҡ күбәләктәр ғаиләһенә ҡараған бөжәк.\n1 Биологик ҡылыҡһырлама\nБиологик ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nҠанаттарының ҡоласы 5,5—6,0 см, өҫ яғы аҡ, алғы ҡанаттарының осонда ураҡ рәүешендәге ҡара ҡайма бар, аҫ яғы йәшкелт һары төҫтә. Инә күбәләктең алғы ҡанаты 2 йомро ҡара таплы (ата күбәләктең аҫ яҡтан ғына). Йомортҡалары һары, ҡырлы, кегля формаһында, әүернәһымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлектәрҙеңяпрағынаһала. Ҡарышлауығының оҙонлоғо 4—4,5 см, һорғолт йәшел, һары һыҙатлы һәм ҡара таплы, йәш ҡарышлауыҡтар — япраҡтың аҫ яғында, өлкәндәре өҫ яғында урынлаша.\nЕвразияла һәм Төньяҡ Африкала таралған. Ағаста, ҡыуаҡта, кәртәлә, йорт стенаһында көпһөҙ ҡурсаҡлана. Ҡурсағының оҙонлоғо 2,3—2,5 см, йәшкелт һары, арҡаһы һәм ян‑яғы ҡара таплы.\nБашҡортостан Республикаһы шарттарында йылына 3 быуын үҫә. Ҡурсағы ҡышлай. Күбәләк яҙ көнө сыға, көндөҙ әүҙем; сәскәле үҫемлектәрҙеңнектары, ҡарышлауығы әүернә һымаҡтарҙың япрағы менән туҡлана. Бөтә республикала осрай.\nЗыяны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЙәшелсә культуралары ҡоротҡосо.\nҠалып:Книга:Булавоусые чешуекрылые Средней Азии.\nКәбеҫтә күбәләге // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nКапустница на сайте Eurobutterflies (инг.)\nМотыльки и бабочки Европы и северной Африки (инг.)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Кәбеҫтә_күбәләге&oldid=715956 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:19 17 июль 2017 үҙгәртелгән.


Беҙ – Ватан ҡарт һәм Ил ҡарсыҡ балалары » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Йәмғиәт » Беҙ – Ватан ҡарт һәм Ил ҡарсыҡ балалары\nБеҙ – Ватан ҡарт һәм Ил ҡарсыҡ балалары 28.04.2017 // Йәмғиәт\nВатан һәм Ил культурологик феномендары төрки халыҡтары мәҙәниәтендә, әҙәбиәттә, айырыуса мәғариф, тәрбиә эшендә ифрат ҙур урын биләй. Был ике мөһим төшөнсә башҡорт халҡында, барлыҡ төркиҙәрҙәге кеүек, әлегәсә тере әйләнештә ҡулланылһа ла, эпик ҡомартҡыларҙа, халыҡ ижадында һаҡланмаған.\nАфғанстанда йәшәгән төркиҙәрҙә – үҙҙәрен ҡыпсаҡ (һарт түгел) сығышлы тип күрһәткән үзбәктәрҙә Атан-хан менән Эль-ханә – боронғо парлы илаһтар. Улар Тирак исемле тау яғында йәшәй һәм үҙ янына үлгән кешеләрҙең йәндәрен йыя. Бындай исемле тауҙар төрки донъяһында йыш осрай. Мәҫәлән, Иран Азербайжанындағы Эльбурс (Бююк Борус) тауҙарының Демавенд түбәһен дә (5604 метр бейеклегендәге һүнгән вулкан) урындағы төркиҙәр Кек Тирак (Күк терәге) тип йөрөтә. Элек уға арнап кеше ҡорбандары килтергәндәр. Беҙҙә әлегәсә һаҡланған “Аҡ тирәк – күк тирәк” уйыны – шуға ишара: унда йәштәр үҙҙәренең ҡыҙҙарын тирәккә бирмәҫкә тырыша. Атан-хан Кек Тирак итәгендәге һарайҙа йәшәй, үҙ янына яуҙарҙа һәләк булған һуғышсыларҙы йыя, тип иҫәпләнә.\nҺары уйғырҙарҙың илаһы Атан-хан Кек Тенгри (Тянь-Шань) тауҙарының Боланташ (Борус) түбәһендә йәшәй. Янына үтер өсөн өс талай (даръя) аша сығырға кәрәк: утлы От-талай, боҙло Суук-талай һәм ағыулы Ыу-талай аша. Эргәлә ҡара шыршы ағасы үҫә, уны көнө-төнө Айҙар һәм Байҙар (Айлар менән Байлар, Азар менән Позар) исемле эттәр һаҡлай. Эттәр йоҡлап китмәһен өсөн ағас тирәһендә көндөҙ ҡарлуғас һыҙғырып осоп йөрөй, төндәрен ботаҡтарҙа һандуғас һайрап ултыра. Был образдар хатта халыҡ йырында ла сағылыш тапҡан:\nАйҙар ғынайым да\nҠара ҡарлуғасҡайым да\nАтан-хандың изге ағасында 16 тамға (ҡайһы бер варианттарҙа – 12) уйылған. Заманында ул үҙенең улдарына тамғалар биреп сыға һәм уларҙы һаҡларға, боҙмаҫҡа ҡуша. Бер заман тамға һалғанда Атан-хан уны боҙоп ҡуя, шул мәлдә күҙе ботаҡҡа төртөлөп тишелә. Был тамғалар нигеҙендә, легендаға ярашлы, төрки яҙмаһы (алфавит) формалаша.\nАтан-хан, бер яуҙа һәләк булғас, үҙ һарайына үлгән һуғышсыларҙы йыя башлай. Унда утлы, боҙло һәм ағыулы талайҙарҙы үтерҙәй халыҡ ҡына эләгә. Атан-хандың ҡатыны Эль-ханә үҙ янына мәрхүм ҡарт-ҡороно, ҡатын-ҡыҙҙы, бала-сағаны йыя. Мәрхүмдәрҙең йәндәрен Югар исемле һигеҙ аяҡлы ат ташый.\nАтан-хан образы уйғырҙарҙан ҡырғыҙҙарға, хакастарға, алтайҙарға күсә һәм ҡайһы берҙә Тәңрегә хас һыҙаттар ала. Мәҫәлән, алтайҙарҙа Атан-ханға Меркут исемле ҙур бөркөт эйәреп йөрөй һәм, уң яҡ иңбашына ултырып – киләсәк, һул иңбашына ҡунып үткәндәр тураһында һөйләй. Меркут башҡа төркиҙәрҙә ике башлы Бирҡот-баба булып китә һәм кешеләргә күктән алынған йәшәү көсө – ҡот таратып йөрөй, бер башы үткәндәрҙе, икенсеһе киләсәкте күҙәтә.\nАлтай, хакас, тыва, шор халыҡтарында Атан-хан үлеләрҙең йәндәрен йыйыусы алла Ульген сифаттарын ала. Ульгендың ҡыҙҙары – ҡанатлы умайҙар (башҡорттарҙа – һомайғоштар) йәндәрҙе Ульген йәшәгән төбәккә – Үле ҡалаға ташый, йәғни Атан-хан мифологик пантеоны элементына әйләнә. Күрәһең, айырым дәүерҙәрҙә төрлө халыҡтарҙа Ульген, Тәңре һәм Атан-хан образдары берләшеп, бер үк алла рәүешендә ҡабул ителә башлай. Мәҫәлән, боронғо уйғыр текстарында Умай (Һомай) Тенгирҙың (Тәңренең) ҡатыны тип күрһәтелә, ә тәңреселек диненә нигеҙ һалған тәүге парлы образдар Тенгир һәм Тенгиз (Күк ире, Күк ҡыҙы) онотола.\nКөнсығыш төркиҙәрҙең (ҡырғыҙ, уйғыр, хакас, тыва, алтай, шорҙарҙың) мифологияһын етди өйрәнгән ғалимдар (Хакас дәүләт университеты профессоры Виктор Яковлевич Бутанаев, Томск дәүләт университеты профессоры Андрей Маркович Сагалаев һ.б.), ҡыҙғанысҡа ҡаршы, көнбайыш төркиҙәрҙе бөтөнләй иғтибарһыҙ ҡалдыра (шул иҫәптән беҙҙең башҡорттарҙы). Шуныһы сәйер: беҙҙәге Ватан һәм Ил мифологик пантеоны германдарҙың Один һәм Хелль пантеонына яҡыныраҡ булыуы ихтимал. Белгестәр Один менән Хелль пантеонын скандинавтарға бәйләп күрһәтә, ә асылда иһә ул заманында төркиҙәр менән йәнәшә генә йәшәгән гот (остгот) ҡәбиләләренә бәйле, хатта уларға төркиҙәрҙән эләгеүе тураһында һүҙ йөрөтөргә нигеҙ бар.\nКөнбайыш төркиҙәр, шул иҫәптән башҡорт этногенезына ҙур өлөш индергән халыҡтар оҙаҡ ваҡыт – III–IX быуаттар дауамында Ҡырымда, Дон (Тан), Днепр (Танп) йылғалары буйында төпләнгән герман телле готтар (остготтар) менән йәнәшә йәшәй. Улар алты быуат буйына уртаҡ руник алфавит ҡуллана һәм бер үк аллаға – Ватанға (германдарҙа – Вотан, аҙаҡ скандинавтарҙа – Один, төркиҙәрҙә – Ватан, Атан-хан, Атам-хан) табына.\nОдин-Ватан тураһында ифрат бай мәғлүмәт Снорри Стурлуссондың “Кесе Эдда” китабында тупланған. С. Стурлуссон (1178 – 1241) Исландияла тыуа һәм оҙаҡ йылдар Швеция һәм Норвегия конунгтары (королдәре) янында илсе хеҙмәтен үтәй. Уларҙың китапханаларында боронғо хроникаларға юлыға һәм, үҙенең бай фантазияһын өҫтәп, 1222 – 1225 йылдарҙа “Кесе Эдда” китабын яҙа.\nСтурлуссонға ярашлы, Один Асгардтан (Ас ҡаласығы) алып көнсығыштағы тауҙарға тиклем йәшәгән халыҡтарҙың юлбашсыһы иҫәпләнә. Один үҙе Тан менән Танп (Дон менән Днепр) араһында йәшәгән герминон (ирмин) халҡынан була, герминондарҙан барлыҡ герман халыҡтары баш ала. Герминондар үҙҙәрен ас халҡы, боронғо дәү кешеләр – альвтар (альп, алып) тоҡомо тип иҫәпләй. Уларҙың тәүбабаһы Ирмин (Гермин, Герман) була. “Гот” этнонимы парлы илаһтар Гот менән Мадаға табыныуҙан килә.\nГоттар йәнәшә йәшәгән төркиҙәрҙән руник алфавит һәм легендалар үҙләштерә. Геродот скифтарҙың ҡылысты ергә ҡаҙап йәки уның һабын өҫкә күтәреп табыныуын иҫкә ала – был йола аҙаҡ германдарға күсә. Иң мөһиме – төрки илаһы Ватан (Атан-хан) тураһындағы легендалар готтар араһында тарала.\nОдин-Ватандың йәшәгән урыны Асгард Азов диңгеҙе буйында, Дон йылғаһы тамағынан йыраҡ түгел урынлаша. Гректар ҡаласыҡты Танаис тип атай, готтар Танхайм, Танхейд тип күрһәтә. Ҡайҙалыр готтарҙың Архайм тигән йәнә бер ҡаласығы була. “Өлкән Эдда”ла күрһәтелеүенсә, готтар тәүҙә Танхайм менән Архайм араһында ғына йәшәй. Норвег ғалимы Тур Хейердал раҫлауынса, боронғо Асгард хәҙерге Запорожье ҡалаһы ситендәге, Днепр йылғаһы уртаһындағы имәндәр менән ҡапланған Хортица (төрки исеме – “Урҙаса”, “Урҙа” һүҙенән) утрауында урынлаша. Утрауҙа бик ҙур ҡарт имән үҫә һәм, легендаға ярашлы, Одинды шул имәнгә үҙенең ҡылысы менән ҡаҙап ҡуйылған хәлдә табалар.\nОдин бер заман Асгардты ҡалдырып, төньяҡҡа, яңы ерҙәр яуларға сығып китә. Асгард – Танхаймда туғандары Вилли менән Вег ҡала һәм Одинға ярҙам ебәреп тора. Один күп илдәрҙе баҫып ала һәм үҙ конунгтарын ҡуя. Данмаркта (Данияла) ейәне Фроди, Саксонияла улы Вёгдег, Вестфалияла – Бальдр, Ютландияла – Скьёльд, Норвегияла – Семинг, Швецияла Ингви конунг булып китә, Один уларҙың һәр береһенә илдәрен киңәйтергә ҡуша. Вёгдег етәкселегендәге сакс һәм англ ғәскәре Британияны баҫып ала. Ютландия конунгы Скьёльд балт ерҙәренә бәреп инә.\nОдин Асгардҡа ҡайта һәм, ҡартайғас, тыныс тормошта йәшәп ҡарарға була. Аҡыл, йәшәү дәрте һәм илһам шишмәһе һаҡсыһы Мимирға барып, шиғриәт балы (поэзия нектары) һорай. Әммә балды әҙерләү өсөн Мимирҙың күҙҙәре күрмәй. Один ҡартҡа бер күҙен бирә, ә ҡарт уға руналар һәм шиғриәт серҙәрен аса. Один, мауығып китеп, үҙ тормошо тураһында сага һөйләп йөрөй. Ашауҙан туҡтап, бал эсеп кенә йәшәй. Бер көн уны ҡарт имән олонона ҡуша ҡаҙап ҡуйылған хәлдә табалар.\nОдин үлгәс, уны Ульхалла (Вальгалла) – үлеләр ҡалаһы (үлеләр һарайы) хужаһы тип иғлан итәләр. Яуҙа үлеү һәм Одинға эләгеү оло бәхет һанала. Германдар Одинды, төркиҙәрҙең Ватанына хас һыҙаттар өҫтәп, алла кимәленә күтәрә. Ватандың һигеҙ аяҡлы аты Югар готтарҙа Слейпнир (Шыуып Барыусы) исемен ала, Айҙар һәм Байҙар исемле эттәр Гери (Ҡомһоҙ) һәм Фреки (Туймаҫ) исемле бүреләргә әйләнә. Ике башлы бөркөт ике ҡоҙғон булып китә: Хугин исемлеһе киләсәкте уйлай, Мунин үткәндәрҙе хәтерендә һаҡлай. Ҡанатлы ҡыҙҙар – һомайғоштар германдарҙа валькирияларға әйләнә.\nУл арала Скьёльд юттар менән балт ерендәге Хелль моронона барып сыға. Был һалҡын, еүеш, ямғыр һәм ҡар күп яуған, диңгеҙҙән көслө елдәр иҫеп торған төбәктең хужабикәһе, балт ҡатыны Хелль Скьёльдты үлтереп, уҫал эттәренә ашата. Конунгты эҙләргә сыҡҡан ют һуғышсылары Хелль менән уның эттәрен ҙур ағасҡа бәйләп, тереләй яндыра. Хелль мороно герман легендаларына Ульхалла (Асгард) кеүек үлеләр иле булараҡ инә. Ульхаллала яуҙарҙа һәләк булған ир-ат йыйылһа, Хелль ҡаласығына (төрлө сығанаҡтарҙа Хелльхайм, Хелльгард, Хелль тип атала) ҡарт-ҡоро, ҡатын-ҡыҙ, йәшләй ғүмере өҙөлгән бала-саға эләгә. Көнбайыш традицияһында Хелль “тамуҡ”, “йәһәннәм” төшөнсәләренә тура килә. (Инглиз телендә hell – тамуҡ. “Тамуҡ” һүҙе – төрки сығышлы, әсирҙәрҙе утлы күмер тултырылған соҡорға ташлап язалаған Тамуҡ хан исеменән. “Йәһәннәм” төшөнсәһе семит традицияһынан (ғәрәптәрҙән һәм йәһүдтәрҙән) килә: Иерусалим ҡалаһы ситендәге Гёхинном тигән урында испандарҙан тупланған Рим легионы һалдаттары әсирҙәрҙе үлтереп, мәйеттәрен яндыра).\nОдин һәм Хелль мифологик пантеоны тасуирланған йәнә бер әҫәр – “Өлкән Эдда” героик поэмаһы. Уны исланд яҙыусыһы Сёмунд Сигфуссон (1056–1133) ижад итә, поэма 1260 йылда ғына китап рәүешендә донъя күрә. Сигфуссон, рухани булараҡ, Германия, Франция, Италия буйлап сәйәхәт итә һәм готтар тарихы буйынса бай мәғлүмәт туплай. Әҫәрҙә гунн дәүере, юлбашсы Аттила (Атли Оттован – Атлы Ут Табан) тормошона ҡағылышлы ваҡиғалар тасуирлана. Сигфуссондың күләмле әҫәре германдарҙың һәм төркиҙәрҙең V быуат уртаһында Рейндан алып Донға тиклем һуҙылған ҙур гунн империяһында бергә йәшәүен һүрәтләүе, Вотан һәм Ил (Один һәм Хелль) пантеонына ҡағылышлы бай мәғлүмәт биреүе менән айырыуса әһәмиәтле. Ватан һәм Ил культурологик феномендары әлегәсә беҙҙә тере әйләнештә йәшәп килә һәм беҙ, уларҙы етди өйрәнеп, артабан үҫтереп, мәҙәниәттә, әҙәбиәттә, сәнғәттә, айырыуса тәрбиә эшендә әүҙемерәк ҡуллана алабыҙ.


Өфөлә икенсе халыҡ-ара экспорт форумы үтә - Bash.News\nӨфөлә икенсе халыҡ-ара экспорт форумы үтә\nӨфөлә икенсе халыҡ-ара экспорт форумы үтә https://bash.news/news/100851_fl_ikense_xalyara_eksport_forumy_t\n17 июл 2019, 23:52\nЙүнәлеш сит ҡитғаларға. Йыйында ҡатнашырға республикаға төрлө төбәк һәм сит илдәрҙән өс йөҙҙән ашыу бизнес өлкәһе вәкилдәре килгән. Эшҡыуарлыҡ даирәһе етештерелгән продукцияны сит илдәргә оҙатыу, экспортлау өлкәһендәге ҡатмарлыҡтар һәм тышҡы баҙар мәсьәләләре тураһында фекер алышты. Форумдан БСТ каналы хәбәрсеһе Айнур Кәбиров репортажы.\nСироп, кеҫәл, сәй һәм башҡа бик күп киптерелгән шифалы үләндәр. Беҙҙең аяҡ аҫтында ятҡан үҫемлектәр күп кенә сит илдәре өсөн ысын мәғәнәһендә хазина. Бигерәк тә ҡоро климатлы Ҡаҙағстан өсөн. Башҡортостан тәбиғәт хазинаһы менән бик теләп бүлешә.\nЙәғни, экспорт аяҡ аҫтында ята ти, хеҙмәткәрҙәр. Ярай ҙа тура мәғәнәһендә түгел. Башҡортостан сит илдәргә тауарҙар оҙатыу йәһәтенән ярайһы уҡ алға киткән төбәк. Айырыуса ауыл хужалығы өмөтлө тармаҡтарҙың береһе.\nШишмә май һығыу заводы мәҫәлән сит илдәргә үҫемлек майы әҙерләй. Көнбағыш, бигерәк тә рапс майын бик теләп алалар. Шулай ҙа сит ил талаптарына яраҡлашыу еңелдән түгел. Орлоҡтарҙың иң яҡшыһы ғына һайлап алына.\nЯҡын киләсәктә экспортҡа оҙатылған игенде тап юғары килемле культуралар алмаштырасаҡ. Һәм улар сеймал килеш түгел, ә тәрән эшкәртелеп оҙатылыуы ла шарт. Форумдың маҡсаты ла был йүнәлештең үҙенсәлектәрен барлау. Ошо рәүешле «Халыҡ-ара кооперация һәм экспорт» милли проектын тормошҡа ашырыу күҙаллана. Уға ярашлы, Башҡортостан биш йыл эсендә сит илдәргә оҙатылған агросәнәғәт комплексы тауар күләмен өс тапҡырға арттырырға тейеш. Эш алымдарының бер төрө - экспортҡа тотоноусыларҙың сығымдарын субсидиялау.\nБыл субсидияны республиканың бер нисә предприятиеһы алды ла инде. Туймазының техник углерод етештереүсе компанияһы сит илдәр менән күптән эшләүенә ҡарамаҫтан, аҡсалата ярҙамдың үтә ваҡытлы булыуын билдәләй.\nКиләсәккә сәйәсәт - ваҡ предприятиеларҙы ла башҡа ҡитғаларға йүнәлтеү. Бер ай элек кенә Австрияла Башҡортостан вәкиллегенең асылыуы ошоға дәлил. Вена күпкә яҡынайҙы. Сит илдәрҙә вәкиллектәр, сауҙа йорттары асыу ҙа милли проекттың бер талабы. Бәлки, киләсәктә беҙҙең үләндәрҙе Һиндостанда ла Башҡорт сәйе тип маҡтап эсерҙәр. Ә рапс майы зәйтүнгә конкуренция тыуҙырыр...\nРадий Хәбиров эш сәфәре менән Архангел районында\n23:35, 14 авг\nЗаконһыҙ таш сығарыусыларға ҡаршы көрәш тағы ла көсәйәсәк\n21:47, 13 авг\nИлештән тура Каспий диңгеҙенә\n22:18, 12 авг\nИҙәк йылғаһын бысратҡан ойошма язаға тарттырыласаҡ\n23:19, 03 авг\nБаймаҡ етәкселегенең 160 осраҡ буйынса хоҡуҡ боҙоуы асыҡланған\n22:44, 30 июл


9 августан республикала күләмле акция башлана | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n02 августа 2018 — 15:48\n“Цифраны тоҡандыр” тип аталған сараны “Башҡортостан” дәүләт телерадиокомпанияһы Рәсәй телевидение һәм радио тапшырыуҙар селтәре менә берлектә үткәрә. Уның сиктәрендә беҙҙең телеканалдың коллективы республиканың төрлө райондарына барып, урындағы халыҡтың мультиплексҡа күсеү шатлығын уртаҡлашып, ҙур байрам ойоштора. Телевидениены заманса һәм сифатлы итеү – илдә цифраға күсеү тамамланыуға бара. Башҡортостанға килгәндә, республикабыҙҙың 95 проценты цифралы сигнал менән тәьмин ителә. Быға тиклем күптәр 2-3 канал ҡараһа, йыл аҙағында һәр кемдең юғары сифатта 20 каналды бушлай ҡарау мөмкинлеге буласаҡ. Өфөләге телеүҙәктән сағыу һүрәт, сифатлы тауыш республикала йәшәүселәрҙең һәр йортона трансляциялана. Был төбәктең төрлө райондарында урынлаштырылған цифралы сигналды тапшырыусы телевышкалар һәм ҡабул итеүсе приставкалар ярҙамында ойошторола. Уның эшләү тәртибе, ғөмүмән был социаль проект менән таныштырыу йәһәтенән Башҡортостанда “Цифраны тоҡандыр” акцияһы башлана. “Башҡортостан” дәүләт телерадиокомпанияһы Рәсәй телевидение һәм радио тапшырыуҙар селтәре менә берлектә ойошторған акцияға һәр кем ҡушыла ала. Бының өсөн ни бары сара үткәрелгән район үҙәгенә килеп, конкурстарҙа, викториналарҙа әүҙем ҡатнашырға ғына кәрәк. Акция 9 августа Дыуан районы үҙәге Мәсәғүттә старт ала. Артабан: 24 август — Ҡырғыҙ-Миәкә, 1 сентябрь — Стәрлетамаҡ, 14-е Баймаҡ, 28-е Учалы, 12 октябрь — Үрге Тәтешле. Һәр майҙансыҡта эфир һәм сәхнә йондоҙҙары сығыш яһаясаҡ. Улар Рәсәй теле- һәм радио тапшырыуҙар селтәре хеҙмәткәрҙәре менән бергә мультиплекс ҡоролмаларының нисек эшләүен күрһәтеп, цифраның нимә икәнен аңлатып, уның әһәмиәте тураһында һөйләр. Сөнки федераль программаға ярашлы, илдең һәр төбәгендә йәшәүселәр түләүһеҙ цифралы телевидение менән тәьмин ителһен өсөн ҙур эш башҡарылған. Беҙҙең республикала ғына 200-ҙән ашыу телевышка төҙөлөп, ҡулланыуға тапшырылды. Беренсе һәм икенсе мультиплексҡа 20 федераль канал, уларҙың төбәктәге филиалдары инә. Әйтергә кәрәк, “Рәсәй-Башҡортостан” каналы тәүгеләрҙән булып цифралы форматта эшләй башланы. Шул иҫәптән, “Рәсәй-Башҡортостан”, “Хәбәрҙәр ФМ” һәм “Маяк” радиолары ла. Ошо теле һәм радиоканалдарҙың билдәле дикторҙары менән “Цифраны тоҡандыр” акцияһы барышында яҡындан аралашыу мөмкинлеге буласаҡ. Сараға килмәй ҡалма, төп приз – телевизор бәлки һиңә эләгер.


Республика ҡотҡарыусылары яңы янғын һүндереү машиналары алды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n15 июня 2021 — 11:59 ГТРК «Башкортостан»\nМахсус техника ”Янғын һүндереү һәм ҡотҡарыу хеҙмәттәрен үҫтереү” стратегияһы сиктәрендә Рәсәй көнө уңайынан тапшырылды. Алты модернизацияланған автоцистерна Стәрлетамаҡ ҡалаһы, Өфө, Белорет, Нуриман, Туймазы райондарына юлланасаҡ. Йыл башынан алып республика райондарына 38 берәмек янғынға ҡаршы махсус техника һатып алынған. Уның дөйөм хаҡы - 73.5 млн һумдан ашыу. Төп маҡсат — янғын һүндереү һәм ҡотҡарыу көстәрен үҫтереү, төбәктә янғын хәүефен мөмкин тиклем кәметеү. Ҡеүәтле техниканың мөмкинлектәре күп. Хөкүмәт премьер -министры үҙе автоцистернала йөрөп ҡараны һәм техник базаһын ыңғай баһаланы. Махсус машинаны ташҡын осоронда насос, ә ҡышын буксир итеп ҡулланырға мөмкин буласаҡ.


\tПоздравляем Сафину Аделю\nПоздравляем Сафину Аделю\nГимназияла беренсе йыл ғына уҡыһалар ҙа, 1а класы уҡыусылары бик күп конкурстарҙа әүҙем ҡатнашып, еңеүҙәр яулап торалар. Сафина Әҙилә "Ғилми тикшеренеү эше" (МАН), "Башҡортостан таланттары" (лауреат) , "Ғаиләм - ҡәлғәм" конкурстарында ҡатнашты. Аҡназаров Салауат, Ғүмәрова Сәйҙә гимназиянан тыш Өфө ҡалаһы буйынса үткәрелгән спорт ярыштарында актив ҡатнашалар. Салауат көрәшкә йөрөй, ә Сәйҙә еңел атлетиканы үҙ итә. Уҡыуға тырыш уҡыусылар спортта ла, төрлө ярыштарҙа ла беренселекте бирмәйҙәр. Уларҙы был беренсе аҙымдары менән ҡотлайбыҙ,уңыштар теләйбеҙ!


Өсөһөн, етеһен, ... үткәреү ғәҙәте | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Ғибрәтле ҡиссалар, хикәйәттәр, вәғәздәр > Өсөһөн, етеһен, ... үткәреү ғәҙәте\n« Мәрхүмдең өсө, етеһе, ҡырҡы һәм йылы\nӨсөһө, етеһе, ҡырҡы мәжлестәре »\nӘссәләмүғәләйкүм мосолман ҡәрҙәш! Үткәндә мин мәрхүмдең өсө, етеһе, ҡырҡы һәм йылы тураһында мәҡәләлә ҡаршы яҡтың яҙғандарына яуап итеп уларҙың үҙҙәренең примерена ҡаршы яуап яҙғайным. Ләкин ҡайһы берәүҙәр әллә наҙанлыҡтан, әллә башҡорт телең аңламау сәбәпле яҙғанды аңлап етмәгәндәр, хатта мине коммунист тип ебәргәндәр. Коммунистәрҙеңдә төрлөһө бар бит һәм аҙашыу юлдары ла, бюрократияһыла һәм башҡаһы, динһеҙлектәре арҡаһында ғына илде тота алманылар. Хәҙерге көндөң дә сәйәсәте хаҡында мәрхүм Гейдар Джемал — Рәсәй ислам әһеле, философы, йәмәғәт эшмәкәре әйкән бит: илдең бер партиялы Единая Россия етәкләгән сәйәсәте уны һәләкәткә килтерәсәк тип. Әле беҙ шул һәләкәттең ҡырына килеп еттек. ИншаАллаһ, Аллаһ насип итһә, был иҫке ҡалдыҡтарҙан арынған яңы дәүергә күсәсәкбеҙ.\nӘ хәҙер мәрхүмдең өсөһө, етеһе, ҡырҡы тураһында теманы дауам итәйек. Татарстандың баш ҡазыйы Жәлил хәҙрәт:\n«Әгәр балаларыбыҙҙы аш мәжлестәре үткәреүҙән туҡтатһаҡ, улар беҙҙең ҡәбергә алма менән печенье ҡуясаҡ».\nТрадицияларыбыҙҙы танырға теләмәүселәргә аптырайым. Ана, һуңғы ваҡытта өсөһөн, етеһен, ҡырҡын, йылын үткәреү ғәҙәте 1789 йылда сиркәү әһелдәренән кергән тип һөйләй башланылар. Сиркәү әһелдәренән кергән тәртип түгел был. Әбей-бабаларыбыҙ христиандарға оҡшамаҫ өсөн бөтәһен эшләгән. Әгәр уны христиандар алырғаға теләһә, бер нисек тә ҡабул итмәҫтәр ине. Әйтәйек, оҙон һаҡал йөрөтөү – сөннәт. Әммә, ҡайһы ҡәүемгә оҡшарға теләһәң, шул ҡәүем менән ҡубарылыр, тигән хәҙис бар.\nБабаларыбыҙ урыҫҡа, поптарға оҡшамаҫ өсөн генә матур ғына һаҡал йөрөткән. Ҡаҙаҡ, ҡырғыҙ, төркмәнде лә һаҡалынан танып була – һәр кем үҙенсә йөрөтә. Юғиһә, баштарына кепка кейәләр ҙә оҙон һаҡал үҫтерәләр: мосолман, христианмы – аңламаҫһың! Әбейҙәребеҙ ҙә «монашка»ларға оҡшамаҫ өсөн оҙон ҡара күлдәк кеймәгән (Динле йәш ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙға ҡағыла). Киреһенсә, аҡһыл, яҡты төҫтәргә өҫтөнлөк биргән. Яулыҡты ла татарса булһын, айырылып торһон, тип йәйеп бәйләгәндәр. Улар үҙенсәлекте шулай һаҡлаған. Төймәне лә тәре яһап, теләһә нисек түгел, тишектән тишеккә таҡҡандар. Таҫтамалды, уртала тәре була тип, дүрткә бөкләмәй таҫлап бөкләйҙәр ине. Төйөндең дә остары бау буйлап китә, урыҫтарҙыҡы иһә арҡыры, тырпайып тора. Хатта, әбей-бабаларыбыҙ урыҫҡа оҡшайбыҙ тип, тоҙло ҡыяр, кәбеҫтә ашамаған, бәшмәк йыймаған. Шуға күрә, «урыҫтарға оҡшап өсөһөн, етеһен, ҡырҡын үткәрәләр» тип әйтеү дөрөҫ түгел.\nБына, яҙыусыбыҙ Нурихан Фәттах, төрки халыҡтар боронғо замандарҙа, кеше үлгәс, ҡәбер өҫтөнә барып ҡорбан салғандар, тип яҙа. Ислам ҡабул иткәнсе булған был. Христиандарҙа «поминка»лар – боронғо йоланан күскән генә байрам. Уларҙың динендә лә юҡ ул. Хәҙер ҙә ҡайһы бер халыҡтарҙа, кеше үлгәс, ҡәбер янында ҡорбан салына. Ҡәбер янында ҡорбан салыу, ашап ултырыу килешмәй. Шулай ҙа хәйер биреү мөмкин. Мөмкинлегең бар икән, мохтаждарға, меҫкендәргә бер һарығыңды хәйер итеп бир. Бына шунан гүр саҙаҡаһы килеп сыҡҡан. Ул мотлаҡ түгел. Хәйер биреүҙә гонаһ юҡ. Әммә шуның менән ҡәбер янында ҡорбан салыуҙы туҡтатҡандар. Өсөһө, етеһе, ҡырҡы тип боронғо заманда ҡәбер янында ҡорбан салып, аш-һыу үткәрә торған булғандар. Быны хәҙрәттәребеҙ өйҙә вәғәз һөйләй торған Ҡөръән мәжлесенә әйләндергән. Беҙ христиандар араһында йәшәйбеҙ. Әгәр беҙ – имамдар ислам динендә өсөһөн, етеһен, ҡырҡын, йылын үткәреү юҡ тип, саҡырған ергә бармайынса, вәғәз һөйләүҙән туҡтайбыҙ икән, халыҡ быға ҡарап туҡтамаясаҡ. Ә бына башҡаларға эйәреүҙәре бар. Бына бер ваҡиға:. бер ваҡыт араҡы эсеп ултырғандарын күрҙем. “Ни эшләйһегеҙ?"– тип һорағас, «Нурулланың етеһен билдәләп үтәбеҙ», – тинеләр.\nБөгөн халҡыбыҙҙың 90 проценты диндән йыраҡ әле. Беҙ тыйһаҡ, ул көндәрҙең эсеү мәжлесенә әйләнеүе бар. Ана, Зыя Камали: “Беҙҙең халыҡ байрам итергә ярата. Әгәр беҙ байрамдан йөҙ һөйһәк, ул уны үҙенсә, мәжүсиләрсә үткәрәсәк", – тип яҙған. Шуға күрә имам Әбү Хәнифә мәҙһәбендә, «Ғөрөфтө бөтөрә алмаһағыҙ, көрәшмәгеҙ, ә дингә яраҡлаштырығыҙ» тигән нәсихәте бар.\nҠөръәндә, «Мүжәдәлә» сүрәһендә бының дәлиле лә килтерелә. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ эргәһенә бер ҡатын килеп, «Ирем мине ғөрөф буйынса айырҙы», – тип дәғүә белдерә. «Талағың дөрөҫ түгел, тип әйт әле», – тип һорай. «Миңә был ғөрөф хәрәм тигән аяттың иңгәне юҡ, шуға күрә иреңдең талағы дөрөҫ», – тип яуап бирә пәйғәмбәребеҙ ﷺ. Шуға ла Әбү Хәнифә мәҙһәбендә ғөрөф диндең бер өлөшө булып тора.\nШиһабетдин Мәржәни ҙә: “Өс әйбер диндә юҡ, әммә динде һаҡлай. Былар – милли тел, милли кейем һәм милли ғөрөф", – тигән. (Бында беҙ Марджанинең ҡаршы фекерҙәренә шаһитбыҙ). Милли үҙенсәлекте һаҡлап, беҙ милләтебеҙҙе һаҡлайбыҙ. Ҡайһы бер кешеләр, имам Әбү Хәнифә өсөһөн, етеһен үткәреүҙе насар биҙғәт тип әйткән, ти. Имам ул һүҙҙе әйтә алмаған, сөнки уның заманында бындай эштәр булмаған. Билдәле, бер имам, өсөһөн, етеһен үткәрегеҙ, шул кешеләрҙе саҡырығыҙ тип ҡуша икән, был бит – гонаһ. Мәжбүри эш түгел был. Кешенең үткәрәһе килә икән, үткәрһен. «Ҡайҙалыр саҡыралар икән, унда барып кешене вәғәҙләү – ғәнимәт, Аллаһы Тәғәләнең бүләге», – тигән пәйғәмбәребеҙ ﷺ.\nТанзания мосолмандарында шундай ғәҙәт бар. Нисәлер йылдан һуң ҡәберҙән мәйетте ҡаҙып алып, һөйәктәрен йыуалар ҙа кире һалалар. Был – уларҙағы ғөрөф-ғәҙәт. Ярай, өсөһөн, етеһен билдәләп үтеүҙе тыйҙыҡ, ти, уға ҡарап урамда йөрөгән кешеләр мәсеткә бармай бит. Бына фажиғәләр була, кешеләр үлә. Ҡәбер эргәһенә килеп, сәскә, шәм ҡуялар. Әгәр беҙ балаларыбыҙҙы доға ҡылыуҙан, мәжлестәр үткәреүҙән туҡтатһаҡ, улар телевизорҙан күреп, зыяратҡа барып, ҡәберҙәргә сәскә, алма, печенье һала башлаясаҡ. Алма, венок ҡуйыуҙары яҡшымы, Ҡөръән уҡып доға ҡылдырыуҙары яҡшымы? Ниндәй мөхиттә йәшәүебеҙҙе иҫтә тоторға кәрәк. Билдәле, әжәткә инеп мәжлестәр үткәрмәҫкә кәрәк. Кемдер бурысҡа батып, ғаиләһенә ауырлыҡ килтереп үткәрә икән, әлбиттә, был – хәрәм.\nЖәлил хәҙрәт Фазлыев Бөрбаш ауыл имамы, Балтас районы мөхтәсибе, Татарстан республикаһының баш ҡазыйы.\nМәрхүмдең өсө, етеһе, ҡырҡы һәм йылы: https://nazir1965.com/din/m%d3%99rx%d2%afmde%d2%a3-%d3%a9s%d3%a9-ete%d2%bbe-%d2%a1yr%d2%a1y-%d2%bb%d3%99m-jyly.html#more-9820\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 27.08.2020 в 21:50, и размещена в категории Ғибрәтле ҡиссалар, хикәйәттәр, вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Материалы за 10.07.2010 » Архив газеты "Йәшлек"\nБаш барҙа бүрексе бөтмәҫ, аяҡ барҙа итексе бөтмәҫ.\nЗаман технологиялары элемтә үҫешен тиҙләтә Иҡтисад\nҺуңғы осорҙа телекоммуникациялар айырыуса әүҙем үҫеш ала. Бындай шарттарҙа элемтә селтәрен үҫтереү һәм заманса техник камиллыҡҡа өлгәшеү айырым әһәмиәткә эйә. Беҙҙең республикала, мәҫәлән, элемтә технологиялары иҡтисади инфраструктураның ҡеүәтле тармағына әүерелде. Был, иң беренсе сиратта, «Башинформсвязь» акционерҙар йәмғиәтенең һөҙөмтәле эшмәкәрлеге менән билдәләнә. Иң мөһиме – йәмғиәт халыҡҡа телекоммуникациялар хеҙмәтенән файҙаланыу өсөн республиканың бөтә төбәктәрендә лә берҙәй уңайлы шарттар тыуҙыра. Был Бишбүләк районы миҫалында ла асыҡ сағыла.\nНефтселәр байрам бүләк итте Республика йылы\nТәбиғәт йәмләнеп, яҙғы баҫыу эштәре тамамланғас, үткәрелә торған халҡыбыҙҙың күркәм байрамы – һабантуйҙар ҙа үтеп китте. Был тантананы һәр ерҙә олоһо ла, кесеһе лә көтөп ала. Сөнки ул – күңел өсөн үткәрелеүсе, халҡыбыҙҙың күркәм йолаларын данлаусы бай йөкмәткеле байрам. Унда ат сабышы, тоҡ кейеп йүгереү, һырғауылға үрмәләү, көршәк ватыу һәм башҡа традицион милли уйындар уйнала. Улар көрәш, мини-футбол, волейбол, гер күтәреү кеүек спорт ярыштары менән байытыла һәм заманса йөкмәтке ала. Һабантуй ни ҡәҙәр уйындарға бай булһа, шул ҡәҙәр күңелле һәм ҡыҙыҡлы үтә.\nЙөрәктәргә инде моң булып Королтай\nlll Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башланыу уңайы менән Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһында «Йөрәктәрҙә ҡалды моң булып» тип аталған музыкаль драма күрһәтелгәйне. «Башҡортостан» гәзитендә күренекле драматург Наил Ғәйетбаев биргән интервьюны уҡығас, тамаша көнөн йөрәкһеп көтөп алдым. Халҡы өсөн йәнен фиҙа ҡылған ялҡынлы шағир Шәйехзада Бабич тураһындағы тамашаны тиҙерәк күргем килде. Үткән быуат башында күпме ҡыҙҙы ғашиҡ иткән, Өфө, Троицк, Ырымбур һәм башҡа тарафтарҙы үҙенең ялҡынлы сығыштары, мәрәкә һүҙҙәре менән тәгәрәткәнсе көлдөрөп таң ҡалдырған уникаль кеше бит ул! Башҡорт халыҡ йырҙарын йырлап, ҡурай моңон тыңлап күңеле тулған, бер мандолинаһы аша тотош оркестр тауышы бирә алған тиҙәр бит уны. Әлеге көндә даһи Бабичты сәхнәлә уйнай алырлыҡ кеше юҡтыр кеүек. Ҡабатланмаҫ үҙенсәлекле шәхес икәнлеге шунан да күренеп тора.\nУртаҡлыҡта Әҙәбиәт » Шиғырҙар\nЗаманалар үҙгәрә шул,\nЗаманалар хәҙер бүтән.\nӘүәл ғашиҡтар, мәҫәлән,\nЕҫле һабын бүләк иткән.\nЙондоҙнамә 12-18 июль ---\nЫлаҡ ( 22.12 – 20.01)\nМатди хәлегеҙ мотлаҡ яҡшырырға тейеш. Был арала бер нисә ҡиммәтле әйбер һатып алыуығыҙ ихтимал. Аҙна аҙағында бик күптән аралашмаған кешенән хәбәр алырһығыҙ.\nЕвгений Набоков СКА-ға килде\nХоккей буйынса Рәсәй йыйылма командаһының ҡапҡасыһы, НХЛ-да тәжрибә яулап, һуңғы йылда «Сан-Хосе» клубында сығыш яһаған билдәле Евгений Набоков Рәсәйгә әйләнеп ҡайтты. 34 йәшлек ҡапҡасы, элекке командаһы менән контракты бөткәс, Санкт-Петербургтың СКА командаһы етәкселегенең тәҡдимен ҡабул иткән. Контракт дүрт йылға ҡаралған.\nБалалар иғтибарһыҙлыҡ ҡорбаны булды Яңылыҡтар » Иғтибар\nКраснодар крайындағы «Азов» лагеры матур ерҙә урынлашҡан. Унда йыл һайын Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән балалар күпләп ял итергә йыйыла. Быйыл да лагерь тулы ҡеүәтенә эшләп, мәктәп йәшендәге балаларҙы тупланы. Әлбиттә, ял итергә килеүселәр бина эсендә генә ултырмай, ситкәрәк китеп, тәбиғәт менән таныша, һыу инә, балыҡ тота.\nТик аҙнаның шаршамбы көнөндә лагерҙың тәрбиәләнеүселәре бәләгә осрай – Азов диңгеҙенең Ейск морононда һыу ингән балаларҙы көслө ағым бер нисә минут эсендә диңгеҙгә ағыҙып алып китә. Быны күреп ҡалған тәрбиәсе егет шундуҡ һыуға ырғыған, тик үҙе лә бата башлаған. Үкенескә күрә, алты бала менән тәрбиәсене тиҙ арала килеп еткән башҡа кешеләр ҙә ҡотҡара алмаған – уларҙың кәүҙәләре генә табылған. Ярҙа ҡалған башҡа тәрбиәселәр паникаға бирелеп, балаларҙы ҡотҡарыу өсөн бер ниндәй сара ла күрмәгән. Әйткәндәй, батҡан тәрбиәсе спорт мастеры, һау-сәләмәт егет булған. Дуҫтарының әйтеүенсә, ул үҙе һыуға батмаҫ ине, моғайын, спортсы егетте ҡурҡҡан балалар һыу төбөнә һөйрәгәндер.


Интернет телебеҙҙе яңы кимәлгә күтәрерме? » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Интернет телебеҙҙе яңы кимәлгә күтәрерме?\n11.01.2013 Интернет телебеҙҙе яңы кимәлгә күтәрерме?\nТуған телебеҙҙе һаҡлап ҡалыу мәсьәләһе һәр ваҡыт көнүҙәк булып ҡала килә. Бөгөн интернеттың башҡорт теленең киләсәгенә ыңғай йоғонто яһауы мөмкин. Әлбиттә, тел байлығына ҡарата бөтә донъя селтәренең тәьҫире хаҡында күп бәхәс бара. Әммә аҙ ҡулланышлы телдәр өсөн, һис шикһеҙ, электрон селтәрҙәр файҙаға ғына. Сөнки телде ҡулланыу даирәһе киңәйә. Һан артһа, сифаты ла артыр, тигәндәй. Шулай ҙа туған телдә аралашыу ихтыяжын интернет ҡәнәғәтләндерәме? Был турала йәштәребеҙ нимә уйлай икән?\nГөлнур СОЛТАНБАЕВА, Учалы районы, Ураҙ аграр лицейы уҡыусыһы:\n– Интернет селтәре заман менән бергә атлау өсөн бик ыңғай күренеш. Уның ярҙамында төрлө сайттар аша үҙеңә кәрәкле мәғлүмәттәрҙе, материалдарҙы алырға мөмкин. Шулай уҡ башҡорт телен һаҡлап ҡалыу йәһәтенән интернет, әгәр ҙә уны дөрөҫ файҙаланғанда, ҙур көскә эйә. Йәштәр туған телендә күберәк «Бәйләнештә» сайтында аралаша. Уның аша күп кенә дуҫ табырға мөмкин. Төрлө ҡыҙыҡһыныуҙарҙы берләштергән төркөмдәр бар, шулар аша фекер алышырға, үҙ уйҙарың менән бүлешергә була. Шулай уҡ башҡорт яҙыусылары, шағирҙары, башҡорт халыҡ ижады тураһында ла төркөмдәр бар. Улар көндән-көн күбәйә. Әҙиптәр үҙҙәре лә төркөмдәрен аса башланы.\nМин дә шиғырҙар яҙам. Ижадым менән уртаҡлашыу, фекерҙәр, кәңәштәр ишетеү маҡсатында үҙ төркөмөмдө булдырып, унда шиғырҙарымды туплап барам. Ошо төркөм аша ижадым менән ҡыҙыҡһыныусылар, шиғырҙарымды уҡыусылар күбәйҙе. Төркөм ярҙамында үҙемә ижади дуҫтар таптым. Төрлө темаға шиғыр яҙып биреүемде лә һорайҙар, шиғырҙарыма йырҙар ҙа яҙылды. «Бәйләнештә» тыңлаусылар ҙа күп. Шуға күрә интернетта башҡортса аралашыу йәнләнә генә бара, тип уйлайым.\nНаил НИҒМӘТУЛЛИН, Мәскәү ҡалаһы, Э. Бауман исемендәге МДТУ студенты:\n– Әлбиттә, туған телдә аралашыу ихтыяжы бик ҙур. Үҙ халҡының тарихын, ата-әсәһен, үҙ-үҙен хөрмәт иткән кеше тәү сиратта туған телен белергә тейеш. Бөгөн кеше, Ер шарының ниндәй генә мөйөшөндә булмаһын, тап интернет ярҙамында үҙ телендә аралашыу мөмкинлегенә эйә. Интернетты файҙаланыу даирәһе сикһеҙ. Унда башҡортса радио тыңлай алаһың, телетапшырыуҙар ҙа ҡарарға, мәҡәләләр ҙә уҡырға була. Шуға күрә интернет туған телдә аралашыу ихтыяжын тулыһынса ҡәнәғәтләндерә, теләк кенә кәрәк. Үҙем туғандар менән скайп аша аралашып торам. Интернет ярҙамында Мәскәү башҡорттары, яҡташ студенттар менән тығыҙ бәйләнеш тотам.\nҮкенескә күрә, күбеһе был мөмкинлектәр менән файҙаланмай, интернетта ла сит телдә аралашыуҙы хуп күрә. Ә был ғаилә тәрбиәһенә бәйле. Интернетты, нигеҙҙә, йәштәр ҡуллана. Әгәр ҙә һәр йәш кеше башҡортса аралашыу мөһимлеген аңлаһа, интернет телебеҙҙе бик әүҙем үҫтерәсәк, яңы кимәлгә күтәрәсәк.\nГөлли МОРТАЗИНА, Силәбе ҡалаһы, П. Чайковский исемендәге Көньяҡ Урал дәүләт сәнғәт институты студенты:\n– Силәбе – минең тыуған ҡалам. Үҙ телемдә аралашыу, Башҡортостандан дуҫтар табыу өсөн башҡорт сайттарының булыуы үтә лә мөһим. Кесе йәштән ғаиләлә туған телдә аралашып үҫтем. Әммә үҙ телен белмәүселәр күп. Тап улар өсөн башҡорт сайттары бик файҙалы булыр ине. Сөнки интернет – бөгөн телдәр үҙләштереү, шул иҫәптән башҡорт телен өйрәнеү сығанағы ла ул. Виртуаль аралашыу ҙа телмәрҙе байыта. Шуға күрә киләсәктә интернет аша үҙ телен өйрәнеүселәр арта ғына барыр, тип уйлайым.\nМөнир ИҠСАНОВ яҙып алды.


Биг-Мак индексы — Башҡорт Википедияһы\nТөрлө илдә 50 $-ға нисә гамбургер алып була (2012, ғинуар)\nБиг-Мак индексы (ингл. Big Mac Index) — һатып алыу һәләте нисбәтен билдәләүҙың рәсми булмаған ысулы.\nБигмак индексы һатып алыу һәләте нисбәте теорияһына нигеҙләнгән, уға ярашлы, валюта курсы төрлө илдәрҙә тауар кәрзине хаҡын (йәғни алмаш валюта курстары нисбәтен) тигеҙләргә тейеш, тик кәрзин урынына McDonald’s компанияһы бөтә ерҙә лә һатҡан стандарт бутерброд алына.\nБыл төрлө дәүләттәрҙең ғәмәлдәге алмаш валюта курсын асыҡлау өсөн эшләнә. Бындай тикшеренеүҙе «The Economist» журналы 1986 йылдан бирле алып бара. Биг-Мак журнал эксперттары тарафынан эталон сифатында ике сәбәп арҡаһында ҡулланыла: McDonald’s донъяның күпселек илдәрендә бар, ә Биг-Мактың үҙендә бер нисә төр аҙыҡ-түлек (икмәк, сыр, ит һәм йәшелсәләр) бар, шунлыҡтан ул халыҡ хужалығының универсаль сағылышы тип ҡарала. Хаҡы һәр илдә етештереү күләмдәренә, ҡуртым хаҡына, эшсе көскә һәм башҡа факторҙарға бәйле. Был ысул оҡшаш килемле илдәрҙә валюта хаҡындағы тап килмәүҙәрҙе күрергә мөмкинлек бирә, айырыуса кризис ваҡытында ҡиммәтле валюта отошһоҙ булғанда файҙалы. Көсһөҙөрәк валюта продукция сығымдары һәм хаҡтары буйынса өҫтөнлөк бирә.\n1 Йылдар буйынса индекс мәғлүмәттәре\n1.1 2007 йыл мәғлүмәттәре\n1.2 2009 йыл мәғлүмәттәре\n1.3 2010 йыл мәғлүмәттәре\n1.4 2011 йыл мәғлүмәттәре\n1.5 2012 йыл мәғлүмәттәре\n1.6 2015 йыл мәғлүмәттәре\n2 Дөйөм һығымталар\nЙылдар буйынса индекс мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБарлыҡҡа килгән көнөндә, 1967 йылда, Биг-Мак 47 цент тора. Киләһе йылына ул Американың милли стандартына әйләнә, хаҡы 49 цент була. 1986 йылда, The Economist тарафынан Big Mac Index һанала башлағанда, ул инде $1.60 тора. 1986 йылда таблицала 15 ил була. 1990 йылда, йәғни Мәскәүҙәге Пушкин майҙанында беренсе совт Макдоналдсы асылғанда, Биг-Мак хаҡы 3 һум 75 тин була, Дәүләт Банкының рәсми курсына ярашлы, ул 6 доллар 18 центҡа торош итә. Уртаса эш хаҡы ул саҡта 248 һум 50 тин була. Ә АҠШ-та был бутерброд 2 доллар 10 цент тора. 1991 йылдың 1 апреленән, СССР-ҙа хаҡтар ысҡындырылғандан һуң, Биг-Мак хаҡы 10 һумға етә, йәғни 4,44 долларға. Ә АҠШ-та Биг-Мак был мәлгә 2 доллар 25 цент була.\n2007 йыл мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n2007 йылда иң ҡиммәтле сэндвич — Исландияла (7,44 доллара), Норвегияла(6,63) һәм Швейцарияла (5,05), иң арзаны — Ҡытайҙа (1,41 доллара). Рәсәйҙә 1,85 доллар, АҠШ-та — 3,22 доллар.\n2009 йыл мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n2009 йылдың «The Economist» журналында нәшер ителгән һәм «Ведомости» гәзитенең интернет-версияһында урыҫ телендә баҫылған мәғлүмәттәргә ярашлы, Рәсәй һумы әүәлгесә 43 %-ҡа баһалап еткерелмәгән көйө ҡала, Рәсәйҙә бер доллар 18 һум 80 тин торорға тейеш була. Ошо уҡ хәбәрҙә белдерелеүенсә, Рәсәйҙә Биг-Мак бер йыл эсендә, 8 һумға (13,5 %-ҡа) ҡиммәтләнеп, 67 һумға етә, ә долларҙа һанағанда $0,5-ға (19,7 %) арзаная. Һуңғы йылдарҙа Рәсәй һатып алыу һәләте нисбәте йәһәтенән АҠШ менән айырманы ҡыҫҡарта; бутерброд индексы буйынса һум бер йыл элек 29 %-ҡа баһалап еткерелмәй — яҡынса Япония һәм Сәғүд Ғәрәбстаны валюталары кеүек. Шунан айырма 43 %-ҡа арта (сағыштырыу өсөн 32,8 һум/$ алына) — иң арзан бигмаклы дүрт илдекенән генә күберәк (барлығы 47 валюта баһалана). Девальвация үрендә ғинуарҙа айырма 51 %-ҡа етә. Әгәр алмашыу курсы Биг-Мак индексы буйынса билдәләнһә, доллар 18,8 һум торор ине (2008 й. июлендә — 16,5 һум).\n2010 йыл мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n2010 йылдың 23 июленә Биг-Мак АҠШ-та — 3,73$, Рәсәйҙә — 71 һум, йәғни ағымдағы курс буйынса 2,33$ (1$ = 30,47 һум). Был индексҡа ярашлы, доллар 19 һум булырға тейеш. Һум 38 %-ҡа баһалап еткерелмәгән.\n2011 йыл мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nMcDonald’s-та һатылған Биг-Мак Рәсәйҙә — 78 һум (2,7 доллар), АҠШ-та 4,07 доллар тора. Йәғни, The Economist нәшер иткән «Биг-Мак индексы» шаһитлыҡ итеүенә ҡарағанда, һум 34 процентҡа баһалап еткерелмәгән, Рәсәйҙә доллар 18,5 һум торорға тейеш. Иң ҡиммәтле гамбургер Норвегияла — 8,31 доллар. Швейцарияла ул — 8,06 доллар, Швецияла — 7 долларҙан ашыу, Бразилияла 6 долларҙан күберәк тора.\nШул уҡ ваҡытта Гонконгта Биг-Мак 2 долларҙан кәм, Ҡытайҙа — 2,27 доллар, Таиландта — 2,35 доллар, Мысырҙа — 2,36 доллар. 2011 йылда The Economist тәү башлап исемлеккә Һиндостанды индерә. Унда Биг-Мак етештерелмәй, уның урынына журналистар тауыҡ ите менән әҙерләнгән Махараджа-Макты ала. The Eсonomist билдәләүенсә, ит хаҡы гамбургер үҙҡиммәтенең 10 проценты самаһын алып тора. Махараджа Мак Биг Макҡа ҡарағанда Гонконгта 1,89 долларға арзаныраҡ. Донъяның баһалап еткерелмәгән валюталары араһында, һинд рупияһынан ҡала — украин гривнаһы. Американың The Economist журналы 2012 йылдың ғинуарына «Биг-Мак» индексын яңырта, уға ярашлы, украин валютаһы 50,2 %-ҡа баһалап еткерелмәгән булып сыға. Яңыртылған индекс буйынса, доллар 4 гривна торорға тейеш.\n2012 йыл мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nАҠШ-та Биг-Мак — 4,33 доллар, Рәсәйҙә 2,29 доллар (75 һум) тора, йәғни һум 53 %-ҡа ҡиммәтен юғалтҡан. Иң ҡиммәтле Биг Мак — Венесуэлала (7,92 доллар), унда «Биг Мак индексы» 5 йылда бөтәһенән дә шәберәк үҫкән, ҡиммәтлек йәһәтенән икенсе һәм өсөнсө урындарҙа — Норвегия (7,06 доллар) һәм Швейцария (6,56 доллар).\nБиг-Мак (һәм башҡа «Бургерҙар») үҙҙәренең йәшәү тарихында күләм йәһәтенән дә үҙгәрә. Йәғни Биг-Мак, әйтәйек, ике йыл элек һәм хәҙер — компоненттарының өлөш ауырлығы буйынса төрлө продукт. Шунлыҡтан уның хаҡ үҫеше сағыштырмалыҡҡа эйә, уны продукттың өлөш ауырлығы менән сағыштырырға кәрәк.\n2015 йыл мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n2015 йылда иң арзан Биг-Мак Украинала була — 1,2 доллар (баһаланып етмәгәнлек — 74,9 %), артабан Рәсәйҙә — 1,36 $ (-71,5 %), унан һуң — Һиндостанда — 1,89 доллар (-60,6 %). Иң ҡиммәт Биг-Мак Швейцарияла — 7,54 доллар (+57,5 %), шунан Норвегия килә — 6,30 $ (+31,5 %), Дания — 5,38 $ (+12,2 %), Бразилия — 5,21 $ (+8,7 %), Швеция — 4,97 $ (+3,7 %). Башҡа илдәрҙә Биг-Мак АҠШ-тағынан арзаныраҡҡа һатыла, ә АҠШ-та ул 4,79 $ тора.\nДөйөм һығымталар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n«The Economist» журналы эксперттары фекеренсә, Рәсәй һумы, Украина, Мысыр, Филиппин, Аргентина, Гонконг, Индонезия, Таиланд, Малайзия кеүек илдәр валютаһы менән бер рәттән, 50 % самаһына баһалап еткерелмәгән.\n«The Economist» журналы килтергән Биг-Мак индексына ярашлы, 2005 йылда бер доллар 15,2 һум торорға тейеш ине, ә 26-нан ашыу түгел. 2006 йылда индекс баһаһы буйынса доллар Рәсәйҙә 14 һум булды. Рәсәй Биг-Магы ул саҡта донъялағы иң арзан сэндвичтар исемлегендә һигеҙенсе урынды биләй ине. Рәсәйҙең «Комсомольская правда» гәзите үҙенең «бутерброд индексын» — Рәсәйҙең төрлө ҡалаларында йәшәүселәрҙең рәсми булмаған тормош муллығы күрһәткесен даими баҫа. Был күрһәткес уртаса эш хаҡының вокзал яны кафеһында һатылыусы ярым ыҫланған колбасалы бутерброд хаҡына нисбәте булараҡ, йәғни уртаса эш хаҡына нисә бутерброд алып булыуынан сығып иҫәпләнә.\n↑ Также возможны варианты «Индекс Биг Мака» и «Индекс бигмака»\n↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Кувшинова, Ольга «18,8 руб. за доллар». «Ведомости» (21.07.2009). Тәүге сығанаҡтан архивланған 20 август 2011. 21 июль 2009 тикшерелгән.\n↑ Рейтинг стран в «Индексе Биг Мака». РБК.Рейтинг (2007-02-06). Тәүге сығанаҡтан архивланған 18 февраль 2012. 10 февраль 2010 тикшерелгән.\n↑ 4,0 4,1 Статья bbc про индекс Биг-Мака\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Биг-Мак_индексы&oldid=525100 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:12 11 август 2015 үҙгәртелгән.


Демократик процесстар беҙҙең тормошобоҙға әүҙем үтеп и нә башланы. Быға уҙған йома көнө "Националь" клубында Дәүлә т Йыйылышы, Өфө ҡала Советы депутаттары, әйҙәүсе сәйәсмәндәр , сәйәси технологтар, социологтар, башҡала вуздары уҡытыусыл ары, Рәсәй һәм республика киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре ҡ атнашлығында уҙған сара асыҡ дәлил булып тора.\nБыл осрашыуҙы Сәйәси консультант көнө айҡанлы "Имидж - консультант" консалтинг фирмаһы ойошторҙо. Сараны алып барыусы, заманса әйткәнсә, модератор Сергей Лавр ентьев, был байрам донья кимәлендә унынсы, ә беҙҙә иһә ни ба ры дүртенсе генә йыл үткәрелеүен белдерҙе. Был мөһим сарала ҡатнашыусы булараҡ, шуны әйткем килә - байр ам, ысынлап та, уңды. Өс сәғәт буйына барған дискуссияла бай таҡ ҡына һорауҙарға яуап алынды. Улар араһында , мәҫәлән, шу ндайҙары ла булды : Нимә ул сәйәси консултация Һайлауҙар ни\nөсөн кәрәк Сәйәси мәҙәниәтте күтәреүҙә матбуғат баҫмалары ниндәй роль уйнай\nНәилә Алтынова: - Башҡортостанда һайлауҙар буйынса сәйәситехнолгиялар юҡ тие ргә була. Был йәһәттән беҙюлдың башында ғына торабыҙ әле. Сә йәси консалтинг яралтҡы рәүешендә тиергә лә була. Беҙҙең сәй әси технологтарыбыҙ ҡыйыуһыҙ ғына тәүге аҙымдарын эшләй. Әлбиттә, сәйәси технолгиялар бик һәйбәт нәмә, әммә кандидат тарҙың үҙҙәренең ғәҙәти сәйәси мәҙәнилеге юҡлығы борсолдора.\nҮҙ кандидатураларын күрһәткәндәр араһында пиар кампаниялары н дөрөҫ төҙөгәндәр һирәк. Ни өсөндөр кешеләр пиар тик ҡара ғ ына булырға тейеш тип уйлай, ә бит бындай фекер йөрөтөү төпт өдөрөҫ түгел. Һәр кандидат һайлауҙарҙы матур итеп үтә ала. Б еҙгә Рәсәй технологтарынан үрнәк алырға кәрәк. Ә бына беҙҙең\nреспубликала сәйәси технологтар бар тигән фекер менән мин р иза түгел, әммә был минең шәхси фекерем.\nСергей Лаврентьев: - Сәйәси консультант үҙенә билдәләнгән координаттар система һында эшләй бит. Шуға күрә уны кандидаттан идеаль кеше эшләр гә тейеш тип ҡарарға ярамай. Сәйәси консалтинг ул, ғөмүмән,\nҙур аҡса менән бәйле. Сәйәси аналитиктарҙың мәғлүмәтттәре б уйынса, йыл барышында сәйәси консультация баҙарында яҡынса\nбер миллиард һум аҡса тотонола. Һайлау йылында яҡынса 200 м ең яңы эш урыны ойошторола: улар иҫәбенә штабтар, кандидат т үләгән эш хаҡына эшләүсе хеҙмәткәрҙәр. Һәм был ысынлап та ин дустрия.\nТимур Саблин: - Сәйәси консалтингты баҙар күҙлегенән ҡарағанда, уны былай сағылдырырға була: депутат булырға һорау булһа, тәҡдим дә бу ласаҡ. Әйтәйек, минең бер миллион доллар аҡсам бар һәм мин депутат булырға теләйем. Депутат булыр өсөн тап бер миллион\nдоллар кәрәк икәнлеген бөгөн барыһы ла белә. Ә халыҡ мәнфәғ әтен күҙәтеү һәм башҡалар һәм башҡалар баҙар мөнәсәбәттәренд ә бөтөнләй юҡ тиер инем мин. Аҡса роль уйнаған саҡта, эш был ай эшләнә бит: мә, һиңә, аҡса, ә уны ҡулға төшөргән кеше иһә\nбыл сумманы тулыһынса аҡларға тейеш.


Башҡортостанда татар әҙәбиәте көндәре сиктәрендә татар яҙыусылары Өфөнөң 84-се татар гимназияһы уҡыусылары менән осрашты - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\n18 апреля 2019 ГТРК «Башкортостан»\nҠунаҡтар асыҡ дәрестәрҙе ҡараны, мәктәптең музей күргәҙмәләрен ҡараны. Балалар туған телде генә түгел, ә татар халҡының тарихы, мәҙәниәте һәм йолаларын яҡшы белгәнен күрһәтте. 84-се татар гимназияһы Өфөлә 15 йыл элек асылғайны. Бөгөн бында мең дә өс йөҙ бала белем ала. 51 кластың 32–һендә татар теле туған тел булараҡ өйрәнелә. Уҡыусылар шулай туған рус телен һәм дәүләт теле булараҡ башҡорт телен өйрәнә.


ТЫЛСЫМЛЫ ӘКИӘТТӘР ИЛЕНДӘ\n3 Июль 2019, 14:25\nБаласаҡ иле ниндәй тылсымлы, яҡты, мауыҡтырғыс һәм ҡыҙыҡлы булһа, Әкиәт иле лә иҫ китмәле матур ер, ти. Тылсымлы картанан әкиәттәр илен эҙләп таптыҡ та, балаҫҡа ултырып остоҡ...\nЯл итәләр балалар,\nЯттан бары(һы)н беләләр.\nБалалар Буранғол ауыл китапханаһында "ТЫЛСЫМЛЫ ӘКИӘТТӘР ИЛЕНДӘ" сәйәхәттә булып ҡайтты. Әкиәт батшалығы алыҫ та түгел, яҡын да түгел, нәҡ Буранғол ауылының уртаһында ғына. Баласаҡ иле ниндәй тылсымлы, яҡты, мауыҡтырғыс һәм ҡыҙыҡлы булһа, Әкиәт иле лә иҫ китмәле матур ер, ти. Тылсымлы картанан әкиәттәр илен эҙләп таптыҡ та, балаҫҡа ултырып остоҡ. Тик юлда ҡаршылыҡтар күп икән әкиәт геройҙарын танып белергә, төрлө халыҡ ризыҡтарынан торған өҫтәл, серле һандыҡтан һорауҙар...\nКәрим Ильсов ижадынан шиғырҙар, әкиәттәр уҡылды, йомаҡтар яуҙы. Ҡәрсәйҙә, Гөлниса Акбутинала ҡунаҡта булып, милли ризыҡтар менән һыйланды ейән-ейәнсәрҙәр. Розалина менән Руфина башҡорт халыҡ бейеүен башҡарып, Илүс менән Рафаэль дәртле йыр йырлап, ҡыуандырҙы. Өфө малайы Урал яратҡан шиғырын һөйләне. Юлианна, Айзилә, Динара, Зарина, Таңсулпан яҡташыбыҙҙың шиғырын уҡыны.\nФилүзә Ҡорбанғәле ҡыҙы ла ҡыҙыҡлы һорауҙар менән ҡаршыланы һәм "Яҙлауыр" фольклор ансамбле, гармунсы Хәсән ағай Ҡаҙакбаев менән йыр бүләк итте.\nЭйе,әкиәттәр иле алыҫ та түгел, яҡын да түгел, нәҡ Буранғол ауылының уртаһында ғына Буранғол моделле китапханаһында урынлашҡан!


Башкирские и кумыкские пословицы и поговорки с компонентами-зоонимами « Всероссийский фестиваль педагогического творчества\nЗООНИМ КОМПОНЕНТЛЫ БАШҠОРТ ҺӘМ ҠУМЫҠ МӘҠӘЛДӘРЕ ҺӘМ ӘЙТЕМДӘРЕ\nМәҡәлдәр һәм әйтемдәр кеше семантикаһы өлкәһенә ҡарай. Уларҙың бөтә мәғәнәләре кешегә йүнәлгән, кешенең уны уратып алған донъя менән үҙ-ара мөнәсәбәтен сағылдыралар. Был мөнәсәбәт хис-тойғо һәм кешене төлө яҡтан билдәләү аша үҙенең сағылышын таба. Мәҡәл һәм әйтемдәр, тәү сиратта, кеше, атап әйткәндә, уның көнкүреш, социаль һәм этик аспекттары тураһында, улар, тәү сиратта кешенең прагматик яҡтан билдәләй. Һәр бер мәҡәл һәм әйтем кеше хаҡында хәбәр итә, тирә-яҡ менән мөнәсәбәтен күрһәтә. Шулай итеп, мәҡәлдәр һәм әйтемдәр кешенең көндәлек тормошо менән бик тығыҙ бәйләнештә йәшәй, һәм улар кешенең көнкүреш тормошондағы ҡатмарлы күренештәрҙе төрлө яҡтан сағылдырыу мөмкинлегенә эйә.\nХалыҡ аҡылын, быуаттар буйы йыйылған этник тәжрибәне туплаған был жанр үрнәктәрен икенсе бер халыҡ мәҡәлдәре һәм әйтемдәре менән сағыштырып өйрәнеү күп кенә милли үҙенсәлектәрҙе, уртаҡ әхлаҡи, матди һәм рухи ҡиммәттәрҙе билдәләргә мөмкинлек бирә. Ҡайһы бер мәҡәлдәрҙең икенсе бер телдә эквиваленттары булыуы, хатта уларҙың һүҙмә-һүҙ тап килеүе, телдәрҙең ҡәрҙәшлеген генә күрһәтеп ҡалмай, ә милли менталитеттағы дөйөм һыҙаттарҙы ла билдәләй. Шулай уҡ улар составында урын алған бер үк тематик төркөмгә ҡараған лексик берәмектәрҙең бер үк йөкмәткеле тапҡыр һүҙҙәрҙә ҡулланылыуы был халыҡтар араһындағы уртаҡ күренештәрҙе тағы ла асығыраҡ сағылдырыуға ирешә.\nБашҡорт һәм ҡумыҡ мәҡәлдәрендә йәки әйтемдәрендә зоонимдарға ҡараған күп кенә лексик берәмектәр урын алған. Түбәндә шуларға туҡталып үтәйек. Айыу зоонимының ҡулланылыуы түбәндәге тапҡыр һүҙҙәрҙә осрай:\nАйыуҙан ҡасҡан — бүрегә тарыған, дошмандан ҡасҡан — үлемгә тарыған;\nАювдан къчаман деп, къуюгъа тюшген (Айыуҙан ҡасам тип, ҡоҙоҡҡа төшкән). Был миҫалдарҙан күренеүенсә, билдәләнгән зооним ике телдә лә бер үк мәғәнәле әйтемдә бирелгән, йәғни улар эквивалент булып торалар. Ике әйтемде лә “иплелек, һаҡ булыу” тигән семантик төркөмгә индерергә мөмкин. Ошо уҡ зооним менән бирелгән Аювдан къоркъма, айыпдан къоркъ (Айыуҙан ҡурҡма, ояттан ҡурҡ) тигән ҡумыҡ мәҡәле бар, һәм был тапҡыр һүҙ “әхлаҡи сифаттар” төркөмөнә инә. Атанг аюв буса, сен арслан бул (Атаң айыу булһа, һин арыҫлан бул). Бирелгән ҡумыҡ мәҡәленә Айыу алыр егетте атынан танырмын, Бүре алыр егетте бүркенән танырмын тигән башҡорт мәҡәле семантик йөкмәткеһе буйынса уға тап килә.\nҠуян зоонимы менән бирелгән түбәндәге әйтем башҡорт һәм ҡумыҡ халыҡтарының икеһендә лә бер төрлө яңғырай: Бир йылгъа къоян тери де чыдай һәм Бер йылға ҡуян тиреһе лә сыҙай. Был әйтемдең һүҙмә-һүҙ тап килеүе уның бик боронғо замандарҙа уҡ, йәғни башҡорт һәм ҡумыҡтарҙың бер төрки халыҡ булып йәшәгән осорҙа барлыҡҡа килгән тип, фараз итергә мөмкин. Был тапҡыр һүҙҙе “көнкүреш уңайһыҙлыҡтары” тигән семантик төркөмгә ҡаратырға мөмкин.\n“Нәҫел-нәсәп, холоҡтоң үҙгәрмәүе” тигән шартлы семантик төркөмгә түбәндәге идиоматик берәмектәр инә: Айыу балаһын алға һалһаң да иш булмаҫ; Айыу балаһын итәккә һалһаң да илекмәҫ, Бүре балаһын бүреккә һалһаң да берекмәҫ; Арыҫлан балаһы арыҫлан булыр; Батыр инәнән тыуыр, арғымаҡ бейәнән тыуыр. Был төркөмгә ҡумыҡ мәҡәл һәм әйтемдәренән түбәндәгеләре тап килә: Бёрю къылын ташласа да, къылыгъын ташламас (Бүре ҡылын ташлаһа ла, ҡылығын ташламаҫ); Бёрюню баласы да – бёрю (Бүренең балаһы ла – бүре); Донгуздан донгуз тувар (Сусҡанан сусҡа тыуыр).\nКешелек йәмғиәтендә урын алған төрлө күренештәрҙе сағылдырыусы мәҡәл һәм әйтемдәрҙе “кеше-ара мөнәсәбәт” атамалы семантик төркөмгә берләштерергә мөмкин. Башҡорт мәҡәл һәм әйтемдәренән зооним компонентлы идиомаларҙан түбәндәгеләре был төркөмгә ҡарай: Am үлгәндә эт һөйөнә; Бесәйгә – көлкө, сысҡанға – үлем; Сысҡанға бесәй ҙә ҙур дошман; Эт менән бесәй дуҫ булмаҫ; Ҡарғаның күҙен ҡарға суҡымай; Бүре ҡуйға иш булмаҫ, ярлы байға дуҫ булмаҫ; Am тышауһыҙ булмаҫ, егет дошманһыҙ булмаҫ. Ҡумыҡ телендә был төркөмгә түбәндәге тапҡыр һүҙҙәр инә: Эки бакъа бир батмакъда сыйышмас (Ике баҡа бер батҡаҡа һыйышмаҫ); Мишикге – оюн, чычкъангъа – оьлюм (Бесәйгә – уйын, сысҡанға – үлем); Къаргъа къаргъаны гёзюн чокъумас (Ҡарға ҡарғаның күҙен суҡымаҫ); Бёрю бёрюню ашамай, адам адамны ашай (Бүре бүрене ашамай, әҙәм әҙәмде ашай); Атны яманы тай булан ойнар (Аттың яманы тай менән уйнар).\nФактик материалдар күрһәтеүенсә, башҡорт телендәге Ҡарғаның күҙен ҡарға суҡымай һәм Бесәйгә – көлкө, сысҡанға – үлем тапҡыр һүҙҙәренә ҡумыҡ телендә уларҙың тулы эквиваленттары бирелгән.\n“Ғаилә, бала” семантик төркөмгә зооним компонентлы түбәндәге идиомаларҙы индерергә мөмкин: Ҡарлуғас балаларын осорға айыу өйрәтмәй; Балаға ике am бер тин; Балаһы атҡа менеп сапһа, атаһы ботон ҡыҫыр; Ир балаға am кәрәк, ҡыҙ балаға ҡанат кәрәк; Терпе балаһын – йомшағым, ҡарға – аппағым тип ярата; Ыласын ҡошҡа һауа ҡәҙерле, сапҡан атҡа дала ҡәҙерле, ата-инәгә бала ҡәҙерле. Ҡумыҡ мәҡәл һәм әйтемдәренән был төркөмгә ҡарағандары: Балалы къаргъа хурт ашамас (Себешле ҡарға ҡорт ашамаҫ); Балалы тавукъ ачувлу болур (Себешле тауыҡ яуыз булыр); Донгузну ала-къуласы болмай (Сусҡаның ала-ҡулаһы булмай); Къаргъа баласы “апагъым”, кирпи баласы “йымышагъым” (Ҡарға балаһын “аппағым”, терпе балаһын “йомшағым”).\n“Егәрле – ялҡау” семантик төркөмгә кешеләрҙең хеҙмәткә ҡарата мөнәсәбәтенә нигеҙләнгән тапҡыр һүҙҙәр төркөмләнде: Һыйыр һөтө менән, кеше эше менән; Бүренең көсө тешендә, кешенең көсө эшендә; Ялҡау атты ял баҫыр; Ҡабаландың аты өҙлөгә, ялҡауҙың аты һөрлөгә. Ҡумыҡ тапҡыр һүҙҙәренән түбәндәгеләрҙе был төркөмгә индерергә мөмкин: Ашда – бёрю, ишде – оьлю (Ашта – бүре, эштә – үле), Эшек булан арпа ашагъынча, ат менән хум чайна (Ишәк менән арпа ашағанса, ат менән ҡом сәйнә). Күп кенә идиомалар “Тыуған ил” семантик төркөмөн тәшкил итә: Am туйған ерендә, ир тыуған илендә; Илдә баш булмаһа, эт башҡа менә; Көтөүҙән ҡалған быҙауҙы бүре алыр; Ҡумыҡ әйтемдәре араһынан был төркөмгә түбәндәгеләр инә: Адам тувгъан еринде, ит тойгъан еринде яхшы (Әҙәмгә тыуған ерендә, эткә туйған ерендә яҡшы); Мишик ёкъ ерде чычкъан баш гётерир (Бесәй юҡ ерҙә сысҡан баш күтәрер). Шулай итеп, ҡыҫҡа ғына күҙәтеүҙәр күрһәтеүенсә, башҡорт һәм ҡумыҡ мәҡәлдәре менән әйтемдәренең уртаҡ билдәләренең булыуы асыҡланды. Был дөйөм күренештәр зооним компонентлы тапҡыр һүҙҙәрҙең структураһында һәм бер үк төҙөлөшлө идиомаларҙың бер үк семантик йөкмәткегә эйә булыуҙарында сағылыш тапты.\n1. Гаджиахмедов Н.Э. Кумыкско-русский словарь пословиц и поговорок. Более 5000 пословиц и поговорок. – Махачкала: Изд-во “Лотос”, 2015. – 304 с.\n2. Ҡарабаев М.И. Башҡорт телендә зооним һәм фитоним компонентлы идиоамалар: уҡыу ҡулланмаһы. – Өфө: БДУ, 2012. – 84 б.\n3. Әхтәмов М.Х. Башҡорт халыҡ мәҡәлдәре һәм әйтемдәре һүҙлеге. – Өфө: Китап, 2008. – 776 б.\nПриложенные файлы Karabaev M.I. PoslКарабаев М.И., Стерлитамакский многопрофильный профессиональный колледжРазмер файла: 19 kB Загрузок: 0 Запись опубликована 27.10.2016 автором karabaev1969 в рубрике Лингвистика и филология, Материалы для преподавателей, Наука и образование, Профессиональное образование с метками научная статья. Навигация по записям\n← Визитка команды.\nХарактеристика 2 класса (коррекционного) →


Өфөлә РФ Крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары ассоциацияһы съезы үтәсәк\n19 Ғинуар 2012, 11:13\nӨфөлә Рәсәй Крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары һәм ауыл хужалығы кооперативтары ассоциацияһы съезы үтәсәк. Был хаҡта Өфө ҡала Советының сираттағы ултырышында Рөстәм Хәмитов хәбәр итте.\nТөбәк башлығы билдәләүенсә, съезға Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән меңгә яҡын делегат киләсәк.\n— Был ҙур сара. Ваҡыт самалы ҡалды, әҙерләнергә кәрәк, - тине Рөстәм Хәмитов.\nРеспублика Президенты һүҙҙәренсә, съезд өс-дүрт аҙнанан үтәсәк. Уны үткәреү тураһында ҡарар көн элгәре Мәскәүҙә ҡабул ителде.\nРәсәй Крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары һәм ауыл хужалығы кооперативтары ассоциацияһы 1990 йылдың ғинуарында булдырылды. Ауыл хужалығы тауарҙарын етештереүселәр йөҙөндә Рәсәй крәҫтиәндәренең һәм фермерҙар берләшмәһенең хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен яҡлау Ассоциацияның төп маҡсаты булып тора. Әлеге ваҡытта уның составына 68 төбәк крәҫтиәндәр союзы һәм ассоциацияһы инә, улар район кимәлендәге 600-гә яҡын фермер ойошмаһын, шулай уҡ фермер инфраструктураһының яҡынса 1500 кооператив берләшмәһен һәм предприятиеһын берләштерә.\nТеги:башҡортостан президентыауыл хужалығы