ҺӘР КЕМДЕҢ ҮҘ СЕРЕ\nЯуапһыҙ мѳхәббәт, ата-әсәләр һәм тиңдәштәр менән аңлаша алмау, тормошта баҙап ҡалыу, ҡурҡыу… Ни ѳсѳн кемдер йәштәштәре араһында үҙен кәм итеп тоя? Йәки ни ѳсѳн ѳйҙә уны аңлап еткермәйҙәр. Быға оҡшаш проблемалар менән йәш-елкенсәк һәр ваҡыт тиерлек осрашып тора. Һәр кемдең күңел түрендә сиселмәҫ серҙәр бар. Лицейға уҡырға килгән йәштәр айырыуса психологик ярҙамға мохтаж. Миңә күп тѳрлѳ һорауҙар менән уҡыусылар мѳрәжәғәт итә.\nУҡыусылар менән яҡындан танышыу һәм аралашыу ҡабул итеү комиссияһы эше барышында уҡ башлана тиергә була. Кемдәр һайлай һуң беҙҙең лицейҙы?\nКүптәр тормошта кәрәкле һѳнәр алыу маҡсатында килә. Улар бында яңы үҙаллы тормошҡа аяҡ баҫа. Тәүге кѳндәрҙә күптәр тѳрлѳ ҡаршылыҡтарға юлыға. Яңы коллективҡа тиҙ күнегә алмаусылар ҙа бар. Уҡыу ауыр бирелә. Ауыл еренән килеүселәр айырыуса ҙур ҡыйынлыҡтарға осрай. Ғѳмүмән, лицейҙа уҡый башлаған саҡтарҙа психолог ярҙамы бик тә кәрәк.\nҠыҙҙар һәм егеттәрҙең психологик тренингтарҙа ихлас ҡатнашыуы ҡыуандыра. Бындай күнекмәләр уҡыусыла уҡытыусыға ҡарата ышаныс уята. Үҙ аллы тормошҡа аяҡ баҫыусы йәштәр күнекмәләр ярҙамында үҙҙәрен ышаныслы тойорға, кеше араһында үҙен тоторға ѳйрәнә. Быға тиклем үҙен ипле тота алмаған, насар һүҙҙәр әйтергә тартынмаған йәштәр тыйылып ҡала. Тестар ярҙамында ҡыҙҙар-егеттәр үҙҙәренең кире һәм ыңғай яҡтарын аса. Әгәр ҙә тәүге курстарҙа уҡыусыларҙы күберәк ата-әсәләр, тиңдәштәре, уҡытыусылар менән булған аңлашылмаусанлыҡтар борсоһа, юғары курстарҙа улар башлыса артабан ҡайҙа барыу, килемле эш табыу тураһында уйлана.\nЛицейҙың сайтындағы «Психолог блогы» бүлегенә теләгән кеше инеп, кәрәкле мәғлүмәт алыу мѳмкинлегенә эйә. Шулай уҡ «Бәйләнештә» социаль селтәре аша ла күптәр һорауҙар менән мѳрәжәғәт итә ала.\nКомплекслы психологик эш һѳҙѳмтәһендә йәштәр тормошта үҙҙәрен таба, ҡараштарын яҡшы яҡҡа үҙгәртә.


Башҡортостанда праймериз старт алды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда праймериз старт алды\n17:05, 21 июля 2011 Сәйәсәт\nБашҡортостанда «Берҙәм Рәсәй» һәм Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты праймеризы старт алды. Тәүге һайлау бөгөн Өфө ҡалаһының Дим районында үтә. Праймериз асыуҙа БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе, «Берҙәм Рәсәй» партияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе сәйәси советы секретары Константин Толкачев, БР Президенты Хакимиәте етәксеһе Владимир Балабанов, Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк Координация советы ағзалары ҡатнашты.\nДәүләт Думаһына депутатлыҡҡа кандидаттар һайлау буйынса тауыш биреү процедураһында Өфөнән, Шишмә һәм Өфө райондарынан 300-гә яҡын вәкил ҡатнаша. Үҙ программаларын осрашыуҙа 39 кандидат тәҡдим итә. Улар араһында – Дәүләт Думаһының ғәмәлдәге депутаттары, Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтына ҡараған йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре.\nТәүге халыҡ тауыш биреүе үткән Балалар ижады һарайы сәхнәһенән үҙ программаларын Рәсәй Паралимпия йыйылма командаһы ағзаһы Рима Баталова, «Рәсәй терәге» дөйөм Рәсәй бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ йәмәғәт ойошмаһы вице-президенты Виктор Климов, Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә Мырҙабаева тәҡдим итте. Был программалар республика халҡының тормош сифатын яҡшыртыуға йүнәлтелгән.\nПраймеризда ҡатнашыусылар үҙҙәренең хеҙмәт ҡаҙаныштары, шулай уҡ йәмәғәт эшмәкәрлеге тураһында һөйләне. Кандидаттар уйлауынса, халыҡ һаулығы, медицина хеҙмәтләндереүе сифатын яҡшыртыу, мәғариф, халыҡты сәләмәт тормошҡа йәлеп итеү мәсьәләләре артабанғы эштең өҫтөнлөктәре булырға тейеш. Сығыш яһаусыларҙың күпселеге фекеренсә, йәшәү шарттары мәсьәләләре лә мөһим: торлаҡ, хеҙмәт хаҡы, эшкә урынлашыу.\nФекер алышыу һорау-яуап режимында үтә. Праймериз процедураһы йәшерен тауыш биреү менән тамамланасаҡ. Барлыҡ вәкилдәргә бюллетендәр бирелгән. Тауыш биреү тейешле кандидаттарҙың фамилиялары ҡаршыһына билге ҡуйыу рәүешендә үтә. Аҙаҡтан комиссия уларҙы ҡушып, тауыштар һанаясаҡ. Шулай итеп, һәр кандидаттың рейтингы билдәләнәсәк.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостанда праймериз 17 майҙансыҡта үтәсәк. Дәүләт Думаһына депутатлыҡҡа кандидаттар исемлегенә 123 кандидат ингән. Иң лайыҡлыларын «Берҙәм Рәсәй» һәм Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты вәкилдәре билдәләйәсәк.


Иглин районында 91 йәшлек пенсионер өйһөҙ аҙаплана. Бер йыл элек уның йорто янып көл-күмергә әйләнә, үҙе мөғжизә менән генә иҫән ҡала. Хәҙер пенсионер вагонда йәшәргә мәжбүр. Яңы йорт төҙөп сығырға зыян күреүсенең хәленән килмәй. Ваҡытлыса урын да Сәйҙә Хатип ҡыҙының яҙмышына битараф булмағандар тарафынан бирелгән.\nСәйҙә Хатип ҡыҙы 91 йәшен иҫке вагонда ҡаршы алырмын тип уйлап та бирмәгән. Бында уның бер-ике ҡат кейеме лә, көнкүреш кәрәк-яраҡтары. Көс-хәл менән хәрәкәтләнгән Сәйҙә Хатип ҡыҙын икенсе мәсьәлә борсой. Йәй үтеп, һалҡын көҙ, ҡыш етһә, оло йәштәге ханымдың туңыуы ихтимал.\nАуылға килеп инеү менән ихаталағы һерәйеп ҡалған бүрәнәләр Сәйҙә Хатип ҡыҙына бер йыл элек булған янғынды хәтерләтә. Хаҡлы ялдағы ханымдың иҫән ҡалыуын ауылдаштары мөғжизәгә тиңләй. Сөнки ут эсенән ул үҙе сыға алмаҫ ине, ти күршеһенең ғүмерен ҡотҡарыусы Сәғит Ҡадиров.\nБиләмә башлығы Сәйҙә Хатип ҡыҙының бәләһен яҡшы аңлай. Район хакимиәтенә мөрәжәғәт иткән. Әммә яуап бер: яңы йорт төҙөлөшөнә аҡса бүленмәй. Сөнки 20-се федераль законға ярашлы, тыл ветерандарына торлаҡ шарттарын яҡшыртыу буйынса субсидия юҡ. Әлеге ваҡытта район хакимиәте хеҙмәткәрҙәре тарафынан Сәйҙә Хатип ҡыҙын Көҙәй ауылындағы йорт-интернатҡа урынлаштырыу саралары ҡарала.\nАйгөл Әбйәлитдинова, Иглин районының мәғлүмәт-аналитика бүлеге етәксеһе: «Сәйҙә Камалетдиноваға 91 йәш. Уға торлаҡ ҡына түгел, медицина ярҙамы ла талап ителә. Шуға ла беҙ махсус йорт-интернатта йәшәүе уңайлы булыр тип уйлабыҙ».\nӘммә хаҡлы ялдағы ханым үҙе төрлө яҡлы ярҙамдан баш тарта. Ул хатта, яҡын туғандарының береһе - һеңлеһендә йәшәргә лә риза түгел.\nСәйҙә Хатип ҡыҙы хатта, вагонда ла йәшәргә әҙер, бары тик тыуған ерендә, ихатаһында булһын. Оло йәштәге ханымдың балалары юҡ. Ә берҙән-бер һеңлеһенең яңы йорт күтәртеп ултыртырға хәленән килмәй. Шунлыҡтан зыян күреүсе кеше бәләһенә битараф булмаусыларға өмөт бағлай. Экранда күргән телефон һандары буйынса бәйләнешкә инеп, Сәйҙә Камалетдиноваға ярҙам күрһәтә алаһығыҙ.\n8 917 405 90 26 СӘҒИТ\n8-987 033 88 76 ӘЛФИӘ


Ишембай ҡалаһында йәшәүсе Оксана Иванова сит кешенең юл йөрөү ҡағиҙәләрен боҙғаны өсөн 44 мең һум түләргә бурыслы\nУның фекеренсә, автомобилде ул һатыу-һатып алыу тураһында килешеү төҙөгәндән һуң һатып ебәрә. Ләкин яңы хужа ун көн эсендә траспорт сараһын үҙ исеменә теркәмәй. Шуға ла штраф квитанциялары автомат рәүештә элекке хужаһы адресына килә.\nОксана Иванова: «Бер көндә почта йәшнигемдә 42 заказлы хат ята. Барыһы ла күптән һатып ебәргән машина өсөн килгән. Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы идаралығында транспорттың әлегәсә минең исемлектә икәнлеген белдем. Оҙаҡ эҙләгәндән һуң, уларҙы социаль селтәр аша таптым, әммә улар машинаны алыпһатарҙарға ебәргән. Хәҙер мин машинаның ҡайҙа икәнлеге бөтөнләй белмәйем. Ә хат килеүен дауам итә».\nӘлеге ваҡытта Оксана Ивановаға 44 мең һумға яҡын 162 ҡарар ҡабул ителгән. Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы хеҙмәткәрҙәре автомобилдең яңы хужаһын тапҡан. Тиҙҙән ул административ яуаплылыҡҡа тарттыласаҡ. Белгестәр һатыу-һатып алыу тураһында килешеү төҙөгәндән һуң, транспорт сараһын үҙенең исеменән төшөрөп яңы хужаһы исеменә ҡуйыуҙы талап итә.


Ноғман Мусин "Мәңгелек урман" романы. Исеменән үк күренеп тороуынса, әҫәрҙә ер, тәбиғәт, урман, ябай ауыл тормошо, XIX быуат аҙағы - XX быуат башындағы хәл-ваҡиғалар, башҡорт ерҙәренең, урмандарының урыҫ баярҙары тарафынан таланыуы, осһоҙ хаҡҡа алыныуы, халыҡтың алданыуы, таланыуы - барыһы ла асыҡ һүрәтләнә. Шулай уҡ ябай халыҡтың көнитмеше, ғөрөф-ғәҙәттәре, йолалары, һәм, әлбиттә, мөхәббәт темаһы ла төп урынды биләй.\nРоман шундай ябай, матур тел менән яҙылған. Мауыҡтырғыс урындары менән уҡыусыны тулыһынса үҙенә алып инә, унда барған хәл-ваҡиғалар араһында үҙең йөрөгәндәй булаһың.\nӘ бына билдәле ғалим, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, педагог Әлфис Ғаязовтың “Аҡ тирәк, күк тирәк” исемле китабы ҙур популярлыҡ яулап өлгөрҙө.\nШиғырҙары уҡымлы, матур эстәлекле һәм еңел генә иҫтә ҡалыуы менән айырылып тора. Балалар психологияһын, уларҙың фекерләүен аңлап, ижады аша тел байлығын һүрәтләй, Тыуған илгә һөйөүен еткерә автор. Уларҙа шаянлыҡ та, донъяны танып, аңларға тырышыу, ололарға хөрмәт менән ҡарау, тәбиғәткә мәрхәмәтле булыу һәм башҡа тәрбиәүи алымдар сағыла. Баҫмалағы ҡыҙыҡлы сюжеттар кескәйҙәргә генә түгел, ололарға ла оҡшарына тамсы ла шик юҡ. Балалар менән бергә был шиғырҙарҙы уҡып, йылдар артында ҡалған бала саҡ иленә әйләнеп ҡайтырһығыҙ, хәтирәләрҙе яңыртып, үҙегеҙгә яңы асыштар яһарһығыҙ.\nКитаптар нәшриәт магазиндарында һатыуҙа,шулай уҡ сайт аша заказ менән алдырырға мөмкин. Өлгөрөп ҡалығыҙ!


16 Ноябрь 2018, 16:48\nБеҙҙең Дүсән башланғыс мәктәбендә бик тырыш уҡыусылар белем ала. Районда, республикала уҙғарылған төрлө конкурстарҙа ҡатнашып, мәктәп, ауыл данын күтәргән яҡшы уҡыған балалар ғына, тиһәк тә, хата булмаҫ. Фәтих Кәрим исемендәге Айыт урта мәктәбенең филиалыбыҙ. Директор Илмир Рәшит улы Шафиҡов тарафынан бөтә уңайлыҡтар ҙа булдырылған. Синыф бүлмәләре яҡты һәм йылы. Бында төплө белем алыр өсөн шарттар бар. Беҙҙең төп бурыс – балаларҙы яҡшы кешеләр итеп тәрбиәләү, Тыуған илде яратырға, илебеҙгә тоғро булырға өйрәтеү.\nУҡыу алдынғылары – IV синыфтан Илүзә Хәсәнова, Венера Хафизова, Филиә Кәлимуллина, Эмиль Халиҡов, икенсенән Тимур Вәхитов, Илнур Сабитов, Элдар Камалов – уҡытыусыларҙың ҙур терәге. Уларҙан башҡалар ҙа ҡалышмай. Бөтә фәндәрҙән дә ҡушҡан эштәрҙе еренә еткереп үтәйҙәр. Элдар Камалов, Илнур Сабитов һәм Илфина Әхмәтова һүрәт төшөрөргә ярата. Был уҡыу йылында Илнур районда уҙғарылған «Тыуған илем» исемле һүрәттәр конкурсында – III урын, Венера Хафизова һәм Филиә Кәлимуллина тыуған ил тураһында инша яҙып, районда шулай уҡ призлы урын яуланы. Тимур Вәхитов һәм Алһыу Камалова интернет-олимпидала ҡатнашып, Маҡтау грамотаһына лайыҡ булды.\nКескәйҙәр менән мәктәп эргәһендә баҡса үҫтерәбеҙ. Унан көҙөн мул уңыш йыйып алабыҙ. Картуф, кишер, ҡыҙыл сөгөлдөр, һуған, кәбеҫтә күп була. Мәктәбебеҙ алдын аллы-гөллө сәскәләр йәмләй. Атай-әсәйҙәр ҙә ситтә ҡалмай, ярҙам итешә. Ә уҡыу ваҡытында ашнаҡсыбыҙ Фирүзә Әхмәтова тәмле-тәмле аштар бешерә.\nБыйыл бөтә мәктәп менән «Йәншишмә» гәзитенә яҙылдыҡ. Беҙ уны башҡорт теле дәресендә, синыфтан тыш сараларҙа ҡулланасаҡбыҙ. Гәзит килә башлағанын көтөп ҡалабыҙ, һәр битен ҡыҙыҡһынып уҡырбыҙ.\nГөлдәр ХИСМӘТОВА, башланғыс синыфтар уҡытыусыһы.


Бөгөнгөһө көйлө, киләсәге өмөтлө\nУчалы тегеү фабрикаһы көндән-көн үҫә, заказдар ҙа арта.\nӨфө “Эш кейеме комбинаты” ҡарамағындағы “Учалы тегеү фабрикаһы” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте бөгөн Урал аръяғы еңел сәнәғәт тармағында иң эре һәм ҡеүәтле предприятиеларҙан иҫәпләнә. Таусылар ҡалаһы йылдам үҫешә башлағас, ҡатын-ҡыҙҙарҙың мәшғүллеген тәьмин итеү маҡсатында, 1971 йылда Учалыла тегеү фабрикаһы асырға тигән ҡарар ҡабул ителә. Тау-байыҡтырыу комбинатының буш торған бинаһын йыһазландырып, ноябрь айында тәүге хеҙмәткәрҙәр эшкә алына.\nСифат булғас, ихтыяж арта\nУл ваҡытта предприятие Өфө “Мир” тегеү фабрикаһы филиалы иҫәпләнә. Заманында ауырлыҡтарҙы ла күп күрә фабрика, уны банкрот тип иғлан иткән саҡтар ҙа була, һатырға ла уйлайҙар.\n2001 йылдан фабрикаға предприятиела 1979 йылдан алып эшләгән тәжрибәле, был өлкәнең бар нескәлектәрен белгән, талапсан, эшлекле Фәйрүзә Степаненко етәкселек итә башлай.\n— Предприятиеның саҡ һулыш алған мәле, эш процесы туҡтау өҫтөндә, матди база ҡаҡшаған, һалымдар, хеҙмәт хаҡы буйынса 32 миллион һум бурыс йыйылған... Тегенселәрҙең байтағы эштән китте. Бар өмөтөбөҙ “Эш кейеме комбинаты”нда, — тип иҫләй ул саҡтарҙы Башҡортостандың атҡаҙанған еңел сәнәғәт хеҙмәткәре Фәйрүзә Ғәйдәни ҡыҙы.\nХеҙмәт процесын дөрөҫ ойоштора белеү, заман ағышынан артта ҡалмау, коллективтың тырышлығы предприятиены көрсөктән алып сыға.\nӘлеге мәлдә фабрикала 700-гә яҡын кеше эшләй, уларҙың 97 проценты — ҡатын-ҡыҙ. 110 хеҙмәткәр декрет ялында.\nЗаказдар күп, фабрикала өс йөҙҙән ашыу төр изделие тегелә. Урындағы предприятие-ойошмаларҙың барыһы ла тиерлек йылдар дауамында һыналған, ышаныслы Учалы тегенселәре хеҙмәте менән ҡуллана. Эре заказсылар араһында “Рәсәй тимер юлдары”, “Роснефть”, “Башнефть”, “Газнефть”, “Трансгаз” компаниялары, “Росгвардия” хеҙмәте бар.\n— Хәҙерге формаларға, эш кейемдәренә талаптар ҡаты. Улар эшсене һауа температураһының үҙгәреп тороуынан, зарарлы еҫтәрҙән, матдәләрҙән, бөжәктәрҙән һ.б. һаҡларға һәм шул уҡ ваҡытта еңел дә, уңайлы ла булырға тейеш. Заказсылар замандан ҡалышмай, эш кейеме моделдәрен даими камиллаштырырға ынтыла. Мәҫәлән, Рәсәй тимер юлдары компанияһы хәҙер поезд машинистарына пинжәктәр кейҙерергә ниәтләй. Ә уларҙы тегеүе еңел түгел, деталдәре, төрлө элементтары күп. Элегерәк бер комплект эш кейемен тегеүгә 1,5-2 сәғәт ваҡыт китһә, хәҙер 9-10 сәғәт сарыф ителә, — ти Фәйрүзә Ғәйдәни ҡыҙы.\nЗаманса эш кейеме өсөн сифатлы тауар ҙа талап ителә. Сер түгел, торғонлоҡ йылдарында илдә туҡыма етештереүсе предприятиелар ябылып бөттө. Хәҙер улар яйлап күтәрелһә лә, фабрика сифатлы туҡыманы башлыса сит илдәрҙән ҡайтарта.\nӘлбиттә, ҡатмарлы кейем тегеү өсөн заманса ҡорамалдар, яңы технологиялар ҡулланып эш итер кәрәк. Фабрика уларҙы даими яңыртып тора. Күптән түгел Италиянан 25 миллион һумға бик кәрәкле ҡорамал һатып алғандар. Әйткәндәй, “Макпи” фирмаһы белгестәре уны килтереп, үҙҙәре көйләп тә биргән.\n— Тиҙҙән яңы ҡорамалда тулы көскә эшләй башлаясаҡбыҙ. Был эш кейемдәрен тағы ла сифатлыраҡ итеп тегергә мөмкинлек бирәсәк, ваҡыт та аҙыраҡ сарыф ителәсәк, — тип ҡыуанысы менән уртаҡлаша директор.\nЭш күләме ҙур булыу сәбәпле, бынан биш йыл элек дөйөм майҙаны 1300 квадрат метрлыҡ ике ҡатлы бинаны сафҡа индереп, өҫтәмә 200 эш урыны булдыралар, унда бесеү һәм тегеү цехтары урынлаштырылған.\nҮҫеш өсөн шарттар тыуҙырылған\nБөгөн фабрика тегенселәргә ҡытлыҡ кисерә. Ауылдарҙан йөрөп эшләүселәргә автобус та бүленгән. Әммә был ғына проблеманы хәл итмәй. Шуға күрә Өфө эш кейеме комбинаты былтыр ситтән килеп эшләгән хеҙмәткәрҙәр өсөн 51 урынға иҫәпләнгән дөйөм ятаҡ төҙөтә. Ундағы йәшәү шарттары менән яҡындан таныштыҡ. Яҡты, йылы, тулыһынса йыһазландырылған 17 бүлмәлә өсәр кеше йәшәй, иркен аш-һыу бүлмәһе лә хәстәрләнгән, душ инеү, ял итеү урындары бар. Кер йыуыу өсөн автомат машиналар, киптергестәр ҡуйылған.\n— Тәүҙә берәй бинаны ҡуртымға алырға ниәтләгәйнек, һуңынан ойоштороусыбыҙ менән сығымдарҙы барлап, үҙебеҙгә төҙөү отошлораҡ тип таптыҡ. Төҙөлөшкә 7 миллион тирәһе аҡса китте, — ти Фәйрүзә Степаненко.\nӘлеге ваҡытта дөйөм ятаҡта Бөрйән, Белорет, Баймаҡ райондарынан килгән 17 хеҙмәткәр йәшәй. Улар өсөн фабрикала эш вахта ысулы менән ойошторолған – 15 көн эшләйҙәр, 15 көн ял итәләр.\nПредприятие ҡала-райондың йәмәғәт тормошонда, төрлө мәҙәни, спорт сараларының уртаһында ҡайнай. Фабрикала профсоюз комитеты әүҙем эшләй. Ҡатын-ҡыҙҙарҙың ялын, буш ваҡытын файҙалы итеп ойоштороуҙы, сәләмәтлеген нығытыуҙы, балаларын, ғаиләләрен хәстәрләүҙе тәүмаҡсат итеп алған ойошма. Фәйрүзә Ғәйдәни ҡыҙы үҙе район Советы депутаты булараҡ та был мәсьәләгә етди ҡарай.\n— Ҡатын-ҡыҙ – ғаилә тотҡаһы, ата-әсәләр йыйылышына, байрамдарға һәм башҡа сараларға ла, ғәҙәттә, әсәйҙәр йөрөй, балалары ауырып китһә, әсә кеше больничныйға сыға. Коллективыбыҙ тулыһынса тиерлек ҡатын-ҡыҙҙарҙан торғас, беҙ был хәлгә аңлап ҡарайбыҙ. Предприятие иҫәбенә шифаханаға курсовкалар, йәйге осорҙа балаларға ял лагерҙарына путевкалар, байрамдарҙа бүләктәр хәстәрләргә тырышабыҙ. Шулай ҙа был бик аҙ, фабрика иҫәбенә генә беҙ һәр кемдең ихтыяжын ҡәнәғәтләндерә алмайбыҙ. Дәүләтебеҙ ғаилә сәйәсәтенә иғтибарын тағы ла арттырһа ине, — тигән теләген белдерҙе етәксе.\nТеләге булғандарҙы өйрәтәләр\nӘлбиттә, һәр кем тегенсе булып китә алмай, әммә ҡатын-ҡыҙға был һәләт ниндәйҙер кимәлдә тәбиғәттән дә бирелә буғай. Фабрикала эш башлаған өйрәнсектәрҙең һәр береһенә тәжрибәле остаз беркетелә. Өҫтәүенә беренсе өс айҙа һәр кем 5 мең күләмендә стипендия ала. Эш процесы автоматлаштырылған, шуға күрә компьютерҙы яҡшы белеү ҙә кәрәк.\n— Эш еңел түгел, тырыштар, сыҙамлы, түҙемлеләр генә беҙҙә урынын таба. Эш хаҡын түбән тип әйтә алмайым, хеҙмәт күләменә ҡарап түләнә. Күпме көс түгәһең, шунса аҡса алаң. 15 меңгә йөрөүселәр ҙә, 30 меңгә тиклем эш хаҡы алыусылар ҙа бар. Барыһы ла хеҙмәткәрҙең үҙенән тора, — ти етәксе.\nЭйе, яҙмышын Учалы тегеү фабрикаһы менән бәйләүселәр байтаҡ, хеҙмәт династиялары ла бихисап. Фәйрүзә Ғәйдәни ҡыҙы предприятиеның үҫешенә тос өлөштәрен индергән Камалетдиновтар, Шәйәхмәтовтар, Ҡаһармановтар, Кәримовтар, Сибәғәтовтар, Мухиндар династияларын билдәләп китте. Ҡайһы берҙәренең өсөнсө быуыны хәҙер фабрикала эшләп, хөрмәт ҡаҙана икән.\nСер түгел, һуңғы йылдарҙа әле бер, әле икенсе предприятиела ҡыҫҡартыуҙар булған, оптималләштереү саралары күрелгән, тигән хәбәрҙәр йыш ишетелә. Ә Учалы тегеү фабрикаһы, киреһенсә, көндән-көн үҫеш кисерә, заказдары арта, матди-техник базаһы нығый. Был, әлбиттә, предприятие етәкселегенең һәм коллективының фиҙакәр хеҙмәте емеше.\nӘгәр ҙә эш урыны таба алмаһағыҙ, Учалыға килегеҙ. Иҫ киткес гүзәл урында урынлашҡан таҙа, ыҡсым ҡала, уның эшһөйәр һәм талантлы халҡы һеҙҙең күңелегеҙгә, һис шикһеҙ, оҡшар.


13 август - The Reader Wiki, Reader View of Wikipedia\nТунис — Ҡатын-ҡыҙҙар көнө.\nЯпония — Обон (16 авгусҡа тиклем дауам иткән үлгәндәрҙе иҫкә алыу байрамы) башланған көн.\nРәсәй — 2017 йылда Төҙөүселәр көнө (йыл һайын августың икенсе йәкшәмбеһендә билдәләнә).\n1735 — Башҡорт ихтилалдарын баҫтырыу буйынса Минзәлә ҡәлғәһендә Башҡорт эштәре комиссияһы эшләй башлай.\n1941 — Бөрө тегеү фабрикаһы нигеҙләнә.\n1961 — Германия Демократик Республикаһы Көнбайыш һәм Көнсығыш Берлин араһындағы сикте яба.\n1990 — СССР Президенты М. С. Горбачёв «20-50 йылдарҙағы барлыҡ сәйәси золом ҡорбандарының хоҡуҡтарын тергеҙеү тураһында»ғы указға ҡул ҡуя.\n1999 — Учалы ҡалаһында Башҡорт дәүләт университетының филиалы асыла.\nҒосманов Үзбәк Ғосман улы (13.08.1935—25.09.2016), иҡтисадсы—ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Иҡтисад фәндәре докторы (1988), профессор (1991), Рәсәй Ауыл хужалығы фәндәре академияһының мөхбир ағзаһы (1997), Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы академигы (1991). Дуҫлыҡ (2006) һәм Салауат Юлаев (2015) ордендары кавалеры.\nРогалёв Пётр Леонтьевич (13.08.1912—5.03.1988), совет хәрби хеҙмәткәр һәм йәмәғәт эшмәкәре, полковник, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1959—1963 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы хәрби комиссары, БАССР-ҙың 5-се һәм 6-сы саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Советтар Союзы Геройы (1945).\nҒимранов Мансур Ғимран улы (13.08.1917—8.01.2009), ғалим-микробиолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (1969), профессор (1970). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1970), СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1968). Сығышы менән хәҙерге Шаран районының Күгәрсен-Бүләк ауылынан.\nЮлашев Игорь Сахиевич (13.08.1938—8.02.2012), хужалыҡ эшмәкәре. 1967—2001 йылдарҙа Туймазы тәжрибә урман хужалығы директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған урмансыһы (1993). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1981), РСФСР-ҙың Фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт премияһы лауреаты (1991), Туймазы районының почётлы гражданы. Сығышы менән Силәбе ҡалаһынан.\nХәмзин Зинур Рәхмәтулла улы (13.08.1948), хеҙмәт ветераны, 1971—2004 йылдарҙа Стәрлетамаҡтағы «Каустик» предприятиеһы аппаратсыһы һәм машинисы. СССР Министрҙар Советы премияһы лауреаты (1990). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ғафури районы Баҙыҡ ауылынан.\nБельтюкова Нәзирә Фәттәх ҡыҙы (13.08.1968), уҡытыусы. Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2005). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Мәсетле районы Тимерәк ауылынан.\nЛатипов Ғәкил Ильяс улы (13.08.1919—23.09.1978), совет партия һәм хужалыҡ эшмәкәре. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Ленин ордены кавалеры (1957).\nИстамғәлин Сафа Ғәлиулла улы (13.08.1924—29.06.1992), ауыл хужалығы алдынғыһы, йәмәғәтсе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1954—1985 йылдарҙа Әбйәлил районының «Урал» совхозы механизаторы. СССР-ҙың 9‑сы саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1973). Сығышы менән ошо райондың Йәлембәт ауылынан.\nМорозов Вадим Степанович (13.08.1934—13.07.2018), хужалыҡ эшмәкәре. 1987—1997 йылдарҙа Балаҡатай районы «Агроснаб» предприятиеһы директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1994). Сығышы менән ошо райондың Ямаш ауылынан.\nРафиҡов Хәлим Сөнәғәт улы (13.08.1934—17.08.2017), ғалим-генетик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Биология фәндәре докторы (1993), профессор (1997). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Архангел районы Оҙондар ауылынан.\nЗаһитова Зимфира Мөхәмәҙи ҡыҙы (13.08.1949), хеҙмәт ветераны. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1993), СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1986). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Мәсетле районы Ләмәҙтамаҡ ауылынан.\n1773 — Юрий Федорович Лисянский, Рәсәй империяһының диңгеҙ сәйәхәтсеһе, Ер шары тирәләй йөҙгән беренсе рус экспедицияһы командиры.\n1803 — Владимир Фёдорович Одоевский, рус яҙыусыһы, философ, кенәз, рус музыка белеменә нигеҙ һалыусы, «Московский вестник» журналын ойоштороусы.\n1899 — Альфред Хичкок, Британия һәм Америка кинорежиссёры.\n1946 — Герберт Уэллс, инглиз яҙыусыһы.\n1956 — Якуб Колас, белорус совет яҙыусыһы.\n1993 — Ваһапов Сабир Әхмәтйән улы, күренекле башҡорт совет дәүләт, хужалыҡ һәм партия эшмәкәре.\nThis page is based on the Wikipedia article 13 август; it is used under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported License (CC-BY-SA). You may redistribute it, verbatim or modified, providing that you comply with the terms of the CC-BY-SA.


«Торос» Йәштәр хоккей лигаһы өсөн үҙенең икенсе командаһын төҙөй\nИке йыл рәттән Рәсәй хоккей чемпионатының Юғары лигаһы призерҙары рәтенә ингән Нефтекама «Торос»ы киләһе миҙгелдә Йәштәр хоккей лигаһына үҙенең икенсе командаһын сығарырға ниәтләй. Бында ул Өфөнөң «Толпар»ына иптәш буласаҡ.\nЙәштәр командаһын булдырыу төп команда өсөн резерв тәрбиәләүгә булышлыҡ итәсәк. Әлеге ваҡытта йәштәр командаһы составы төҙөлә. «Торос» хоккей клубы көйәрмәндәрен Нефтекаманың яңы, йәштәр командаһы исеменә конкурста ҡатнашырға саҡыра. Үҙегеҙҙең варианттарығыҙҙы Нефтекама «Торос»ының рәсми сайтындағы форумда ҡалдырырға мөмкин.


АстрономияБиологияВоспитательная работаГеографияДиректору, завучуДоп. образованиеДошкольное образованиеДругоеИЗО, МХКИностранные языкиИнформатикаИсторияКазахский язык и лит.Классному руководителюЛогопедияМатематикаМузыкаНачальные классыОБЖОбществознаниеРусский язык и литератураСоциальному педагогуТехнологияУкраинский языкФизикаФизкультураХимияШкольному психологуЯзыки народов РФ Инфоурок / Другое / Конспекты / Урок на тему "Г.Салям" (9 класс)\n68 КБ ??лимов С?л?м.doc\nВыбранный для просмотра документ ??лимов С?л?м.doc\nБашҡортостан Мәғарифты үҫтереү институты Тема: Ғәлимов Сәләмдең тормош юлын һәм ижадын өйрәнеү Башҡарҙы:Мирхәйҙәрова Гөлнара Рифҡәт ҡыҙы Өфө ҡалаһы Октябрь районы 155-се лицейҙың башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Өфө - 2011 Юғары класстарҙа Ғәлимов Сәләмдең тормош юлын һәм ижадын өйрәнеү. Маҡсат:Талантлы шағирҙың тормош юлы һәм ижады менән таныштырыу; Уҡыусыларҙы фекерләргә һәм белгәндәрен һәйләргә өйрәтеү; Һүҙлек запастарын байытыу; Шағирҙың тормош һәм ижад юлын өйрәтеү аша уҡыусыларҙа был бөйөк шәхескә ҡарата ихтирам тәрбиәләү; Йыһазландырыу: интерактив таҡта, шағирҙың тормош һәм ижад юлын сағылдырыусы китаптар, портреты. Дәрес барышы 1.Ойоштороу моменты Дәрес барышында интерактив таҡтанан уҡытыусы Ғ.Сәләмдең шиғыр юлдарын уҡып ишеттерә. Беҙ күрәбеҙ, ҡайҙа барһаҡ та, Бөйөк хөрмәт беҙҙә балаларға, Оло урам беҙҙә балаларға, Иң ҙур һарай беҙҙә балаларға, Иң күп сәскә беҙҙә балаларға, Яҡшы курорт беҙҙә балаларға, Халыҡ һөйөүе беҙҙә балаларға, Ҡара, һоҡлан, шатлан һин уларға, Беҙҙең йәшәү дауамы уларҙа, Беҙҙең бөтә киләсәк уларҙа, Ҡара, һоҡлан, шатлан һин уларға! Хор менән уҡыйҙар.Аңлатма бирәләр, төп темаһын асыҡлайҙар. -Был әҫәр юлдары һеҙгә танышмы? Әгәр ҙә таныш булһа, авторын әйтегеҙ. -Яуаптар тыңланыла. -Эйе, бик дөрөҫ. 2.Яңы тема. Шулай итеп, беҙ бөгөн дәрестә Ғәлимов Сәләмдең тормош юлы һәм ижады менән танышып үтәсәкбеҙ. (Шағирҙың портреты күрһәтелә). Шағир хаҡында яҙылған китаптар һәм уның китаптарынан әҙерләнгән күргәҙмәгә туҡталып үтеү, ҡыҫҡаса аңлатмалар, белешмәләр биреү. Шулай уҡ, шағир Ғ.Сәләм премияһы лауреаттары стендына ла байҡау яһап китеү. (Был премия 1967 йылда булдырылды). Был өҫтәлмә мәғлүмәттәр уҡыусыларҙың белемен байыта ғына. Дәфтәрҙәрҙә эш. -Ә хәҙер дәфтәрҙәрҙе астыҡ, бөгөнгө числоны, көн исемен һәм теманы яҙып үтәйек. Мин һеҙҙе шағирҙың биографияһы менән таныштырып үтәсәкмен, ә һеҙ иң мөһим даталарҙы дәфтәрҙәрегеҙгә теркәп барығыҙ. (Интерактив таҡтала хронологик таблица сыға,был уҡыусылар өсөн ҙур терәк булып тора, үҙҙәренә хронологик таблица төҙөү өсөн). Уҡытыусы. Эх, йәшәһе килә быуаттарҙын Йырға ҡушып һәр бер иртәһен, Күтәр, әйҙә, йөрәк! Күккә ос һин, Күккә әйҙә! Күккә күтәрел! (“Йәшәү йыры”,1935.) Шулай тип белдерҙе тыуып килгән таңға,Ватанға, тыуған иленә үҙенең һөйөүен. Кешеләрҙең яңырыуы, үҫеүе, ирекле тормошҡа , ижад донъяһына, рухи бөйөклөккә, әхләҡ сафлығына ынтылыуы - былар барыһы ла уның әҫәрҙәренең төп темаһы булып ҡалды. Шулай уҡ, Ғ.Сәләм халыҡтың талантлы булыуына хайран ҡалып, уларҙың бөйөк эштәрен данлап алғы һыҙыҡта сағылдырҙы. Бик оҙаҡ йәшәгеһе килде шағирҙың, тормошҡа тиңдәш гүзәл әҫәрҙәрҙе тағы ла күберәк, тағы ла камилыраҡ ижад итеү хыялы менән яна ине… Ләкин ул ҡыҫҡа ғына ғүмерендә ижад итеп өлгөргән әҫәрҙәре лә башҡорт әҙәбиәтенең офоҡтарын, иркен күген дәррәү балҡытып ебәрҙе. Уның ижади ғүмере яңы тормош төҙөүсе ҡаһарман халыҡҡа, Тыуған илдең һәм шул осор кешеләренең үҫеүен данлауға арналды. Ә кем һуң ул Ғәлимов Сәләм? Нисәнсе йылда һәм ҡайҙа тыуған? Уҡыусыларҙың яуабы тыңланыла. Эйе бик дөрөҫ яуап бирҙегеҙ. Ғәлимов Сәләм ( Сәләм Ғәлим улы Ғәлимов) хәҙерге Силәбе өлкәһе Сосновка районының Тәгеш ауылында 1911 йылдың 18 ғинуарында тыуған. Заманаһының ҡырыҫ елдәре Сәләмдәр ғаиләһен дә урап үтмәй: 1921 йылғы аслыҡта атаһы үлеп, Сәләм 10 йәшендә етем ҡала. Ике туғаны менән яңғыҙ әсә ҡулында ауыр тормош шарттарында тороп ҡалыуына ҡарамаҫтан, ул белемгә, яңылыҡҡа ынтыла. Башта 1924 йылда Ғ.Сәләм күрше Һары ауылында беренсе баҫҡыс мәктәбен тамамлай, һуңынан Арғаяш урта мәктәбенә уҡырға инә. Бына ошо ваҡытта уҡ ул спектаклдәрҙә ҡатнаша, күп уҡый, ижад итә башлай. 1928 йылда урта мәктәпте тамамлау менән, ул үҙе лә балаларға белем биреү эшенә тотона. Был осорҙа Ғ.Сәләм матбуғат менән дуҫлаша, мәҡәләләр яҙа башлай. 1930 йылдан шағир тормошон Өфө менән бәйләй, “Башҡортостан” газетаһы редакцияһына эшкә килә. Ул бермә-бер артлы колхоздар, гигант төҙөлөштәр, социалистик үҙгәрештәр тураһында бик күп мәҡәләләр яҙа. Яңы ҡоролошҡа, ихлас мөхәббәткә, дошмандарға асы нәфрәт тойғоһо Ғ.Сәләмгә ошо көрәш процесында килгәндер ҙә инде. Ошо үҙгәрештәрҙең шаһиты булыу, уның поэзияһында сағыла башлай. 1933 йылда Башҡорт педагогия институтының тел һәм әҙәбиәт факультетына уҡырға инә. Институтта үткәрелгән әҙәби кисәләрҙә, бәхәстәрҙә, фәнни докладтар менән сығыш яһап йөрөүе шағир булып етешеүендә ҙур роль уйнай. Студент йылдарында уҡ уның “Мәскәү”, “Республикам иртәһе”, “Һәйкәл”, “Ғүмер” кеүек киң билдәле әҫәрҙәрен һәм атаҡлы “Шоңҡар”, “Өс йыр” поэмаларын ижад итә. Ғ.Сәләм институтты беренсе дәрәжә дипломына тамамлай. Әҙәби һәләтен күрһәтеп өлгөргән йәш шағирҙы институтта эшкә ҡалдыралар. Ә бер йылдан һуң ул СССР Фәндәр академияһының Ленинград ҡалаһындағы филиалына аспирантураға уҡырға алына. Унда бары бер йыл уҡып өлгөрә, 1939 йылда менингит сиренән вафат була. Ошо аспирантурала уҡып йөрөгәндә үҙенең “Бала” поэмаһын яҙып бөттө. Ана шулай ижадта ла, тормошта ла оло маҡсаттар менән янып йәшәне һуңғы минутына тиклем шағир Ғәлимов Сәләм. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, шағир ғүмере тиҙ өҙөлдө. Ә ижади пландары күп ине уның… Шулай ҙа бик күп әҫәрҙәр ижад итеп өлгөрҙө. Халыҡтың күҙен асырға, илдә барған социализм төҙөү эшенә ылыҡтырырлыҡ көс тапты. Ул кешеләрҙе аңлы, белемле булырға өндәне. Мәҫәлән уның “Кирбес менән мөхәббәт тураһында баллада” тигән шиғырында ул төҙөлөш бөтә тармаҡтарҙа ла бара тине: Төҙөлөү бара беҙҙә кешеләрҙә, Төҙөлөү бара уйҙа, фекерҙә, Төҙөлөү бара эште яратыуҙа, Төҙөлөү бара семья эсендә. Ғ.Сәләм әҫәренең төп мотивы бына ошо. Тыуған илде ҡайтанан ҡороу, үҫтереү, кешеләр араһында дуҫлыҡ ҡәрҙәшлек, мөхәббәт тыуҙырыу.Урал ҡаяларын аҡтарырҙай, үҙ ҡулдары менән яңы тормош төҙөй алырҙай идеялар бирҙе. Ғ.Сәләм утыҙынсы йылдар башҡорт шиғриәтендә баллада жанрының нығыныуына ла булышлыҡ итте. Бер шәлкем балладаларында ул һуғышҡа протест, дуҫлыҡ, героизм, патриотизм кеүек тойғоларҙы йырланы, тыныс тормошто боҙоусыларҙы фашланы. Ғ.Сәләмдең был осор лирикаһына хас тағы ла үҙәк мотивтарҙың береһе – Ватанға һөйөү, яулап алған тыныс тормошто, төҙөлөштө һаҡлау, патриотизм темаһы. “Поезд китте”, “Ҡорал”, “Онотолмаҫ йырҙар” һ.б. исемле китаптарында тупланған шиғырҙарҙа тыныс тормош һағына баҫҡан ябай хеҙмәт кешеләре, ҡыҙылгвардеецтар, илде һаҡлаған матростарҙың образдары ярылып ятты. 1936 йылда “Республикам иртәһе” тигән шиғырын ижад итте.Республиканың тынғыһыҙ, күп тармаҡлы һәм емешле эшмәкәрлеген дә, бәхетле тормошоноң шатлыҡлы ауаздарын да күрһәтергә тырышты: Ҡояш менән тиңдәш һәйкәл өсөн Хаҡлы шуға халҡы илемдең, -… Ғ.Сәләм илдәге төҙөлөштәр менән бергә халыҡ рухының да яңырыуын, үҫеүен асыҡ итеп күрһәтә белде. Ғ.Сәләм бәләкәй шиғырҙар ғына ижад итеп ҡалманы, ҙур-ҙур поэмалар ҙа ижад итеп өлгөрҙө, мәҫәлән, уның. “Шоңҡар”, “Йылдар аша”, “Бала”, “Өс йыр”, “Ғүмер” тигән поэмалары күптәргә билдәле. Был әҫәрҙәрендә лә ул иҫке йәмғиәт тарафынан боҙолған, әхләҡ яғынан ғәрипләнгән айырым шәхестәрҙе тәрбиәләүгә ҙур көс һалды. 30 йылдарға хас булған проблемалар күтәрелеп сыҡты һәм шағирҙың тырышлығы, көсө һәм ижады менән еңеүҙәргә алып килде. (Уҡытыусыны уҡыусылар дауам итә). 3.Өй эше тикшереү. Уҡытыусы: Алдан ҡушыу буйынса, шағирҙың тормош юлы һәм ижады тигән темаға доклад әҙерләп килергә тейеш инегеҙ. Әйҙәгеҙ докладтарҙы тыңлап үтәйек. (Ике уҡыусы доклад менән таныштыра). 4. Һорауҙарға яуап биреү һәм һөйләтеү Дәресте нығытып ҡуйыу өсөн хронологик таблицаға таянып, бер-ике уҡыусы шағирҙың тормош юлы хаҡында һөйләп китә. Әгәр ҙә был төр еңелдән түгел икән, һорауҙар ярҙамында тема нығытыла. -Ғ.Сәләм ҡайҙа, ҡасан тыуған? - Ул урта белемде ниндәй ауыл мәктәбендә ала? - Тәүге хеҙмәт юлын ниндәй эш менән башлай? -Газетаға нисәнсе йылда эшкә саҡырыла? -Ғ.Сәләмдең ниндәй әҫәрҙәрен беләһегеҙ? -Аспирантура йылы? -Шағир үҙенең “Бала” поэмаһын ниндәй уҡыу йортонда уҡып йөрөгәндә яҙҙы? -Нисәнсе йылда Ғ.Сәләм исемендәге премия булдырылды? -Яуаптар тыңлана. 5. Интерактив таҡта менән эш. Ә башҡа яҙыусылар уның ижады тураһында нимәлә әйтәләр икән? (Әйҙәгеҙ уҡып китәйек). Танылған прозаик, С.Юлаев премияһы лауреаты Динис Бүләков: “Сәләм- киләсәк шағиры, йәшлек йырсыһы. Уның шиғырҙары иртәгәһе көндә лә бәҫен юғалтмаясаҡ. Утыҙынсы йылдар алыҫлығынан торп, ул бөгөнгөләр һәм иртәгә тыуасаҡ яңы кешеләр өсөн ижад иткән, һәр бер шиғыры һәм поэмаһына йөрәк хистәрен һалған. Шағирҙың ғүмере атылған йондоҙҙо иҫкә төшөрә. Атылған йондоҙ яҡтыһы, алыҫ араларҙы үтеп, ергә етә. Шуның кеүек, Г.Сәләмдең Ватанды данлаған, уны сикһеҙ яратырға һәм һаҡларға саҡырған ижады ла, әллә нисә ғүмер миҙгелдәрен үтеп, киләсәктә лә шатлыҡ сығанағы булып торасаҡ” Талантлы шағир, С.Юлаев исемендәге премия лауреаты, Башҡортостандың халыҡ шағиры Н.Нәжми Ғ.Сәләм ижадын түбәндәгесә баһалай: “Ғ.Сәләмдең ике ғүмеренән ашыу ғүмер кисереүгә, ижади тәжрибәм шаҡтай булыуға ҡарамаҫтан, ул миңә ғүмергә шиғриәт ағаһы, ил ағаһы булып ҡалды”. 6.Карточкалар менән эш. Минең һөйләгәндәрҙән сығып уның әҫәрҙәрен схема буйынса төрҙәргә бүлеп ҡарайыҡ: -Ниндәй жанрҙарҙа ижад итте? Уҡыусыларға карточкалар таратып бирергә һәм улар дөрөҫ яуаптарҙы табып жанрҙарын билдәләй , шулай уҡ, әҫәрҙәрен табып жанрҙар аҫтына беркетә баралар. 1)По эма 2)Шиғыр 3)Баллада Ода “Шоңҡар” “Республикам иртәһе” “Ҡыҙыл букет” “Беҙҙең урам “Бала” “Мәскәү” “Барлау” байрағы” “Ғүмер” Башҡортостан” “Һүҙҙәр һәм эштәр” Тағы ниндәй өлкәләрҙә эшләй? Мәҡәлдәр Очерк Тәржемә “Хәсән Үтәшев” М.Светлов “Активтар һәм “Гренада” шиғыры бгөнгө ярыш А.С. Пушкин бурыстары” “Сиғандар” 7.Йомғаҡлау. Шулай итеп, беҙ бөгөнгө дәрестә Ғ. Сәләмдең тормош юлына һәм ижадына байҡау яһап үттек. Уның ниндәй жанрҙар өҫтөндә ижад иткәнен белдек.Үҙенең ҡыҫҡа ғына ғүмере эсендә шул заман халҡы өсөн ҙур хазина ҡалдырҙы. Ул үҙенең ғүмер юлының һәр секундын, минутын, сәғәтен, хатта көнөн заяға үткәрмәҫ өсөн ең һыҙғанып эшләп ҡалды. Ә бит, уның ғүмере заяға үтмәгән. Һәр кемгә маяҡ булырлыҡ уның ижады. Шуның өсөн утыҙынсы йылдар поэзияһының күренекле вәкиле Ғ.Сәләмдең ижады башҡорт әҙәбиәте тарихында лайыҡлы урын алды. Белемдәрен баһалау. 8.Өйгә эш биреү. Ғ .Сәләмдең биографияһы тураһында реферат әҙерләргә һәм “Бала” поэмаһын уҡырға. 9.Белемдәрен баһалау. Автор Мирхайдарова Гульнара Рифгатовна\nДВ-202410 Получить свидетельство о публикации\n27.11.2015 Просмотров: 630 Комментариев: 0 Урок по теме "М. Карим" (11 класс)\n27.11.2015 Просмотров: 334 Комментариев: 0 Лекция на тему: Главный учитель для меня А.С. Макаренко\n27.11.2015 Просмотров: 550 Комментариев: 0 Внеклассное мероприятие "Сад-огород"(4-5 класс)\n27.11.2015 Просмотров: 381 Комментариев: 0 Урок по теме "Б.Бикбай" (11 класс)\n27.11.2015 Просмотров: 166 Комментариев: 0 Планирование: Сабаққа рефлексивті талдау\n27.11.2015 Просмотров: 266 Комментариев: 0 Презентация на тему многонациональная победа - "Освенцим"\n27.11.2015 Просмотров: 182 Комментариев: 0 628880628877628876628872628870628868628856


Республика студенттары шашка буйынса иң яҡшыларҙы билдәләне\n28 Апрель 2010, 15:36\nӨфөлә юғары уҡыу йорттары студенттары араһында шашка буйынса Башҡортостан Республикаһы беренселеге үтте. Ярыштарҙа һигеҙ юғары уҡыу йорто вәкилдәре ҡатнашты.\nИр-егеттәр араһында Стәрлетамаҡ физкультура институтынан спорт мастеры Максим Мильшин һәм Сергей Федин, һәм спорт мастерлығына кандидат Тигран Алексанян (Башҡорт дәүләт медицина университеты) призер булды.\nҠатын-ҡыҙҙар турнирында халыҡ-ара гроссмейстер, Стәрлетамаҡ физкультура институты студенты Елена Мильшина еңде, икенсе һәм өсөнсө урындарҙы Башҡорт физик тәрбиә биреү институты студенттары, спорт мастерҙары Юлиә Вәлиева һәм Олеся Абдуллина яуланы.\nКоманда иҫәбе буйынса: Стәрлетамаҡ физкультура институтында – беренсе урын, икенсе — М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты, З.Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһы - өсөнсө баҫҡыста.\nТеги:шашкавуздар араһында бр беренселеге


Мөҡсин (Ҡырмыҫҡалы районы) — Башҡорт Википедияһы\n54°29′03″ с. ш. 56°19′16″ в. д.HGЯO\nМөҡсин (Ҡырмыҫҡалы районы)\n80 235 855 008\n80 635 455 121\nМөҡсин (рус. Муксиново) — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 204 кеше. Почта индексы — 453015, ОКАТО коды — 80235855008.\nМөҡсин ауылы 18 быуат башында барлыҡҡа килә. 1816 йылғы 7 ревизия асыҡлауынса, бында 19 өйҙә 168 кеше йәшәһә, ә 1834 йылда 23 187 кеше иҫәпләнә. 1870 йылда ауылдың икенсе атамаһы барлыҡҡа килә: Казаккол тип атала. Шулай уҡ Мансаҙы, Иҙелауыл, Казак тип тә атала. 1920 йылда бында 83 йортта 386 кеше йәшәй. Ауыл халҡы, нигеҙҙә, малсылыҡ менән шөғөлләнә. 1843 йылда бында 242 ат, 180 һыйыр, 135 кәзә иҫәпләнә Иген үҫтереү менән дә шөғөлләнәләр. Умартасылыҡ һәм солоҡсолоҡ да хужалыҡтар ҙур урын биләй. 19 быуат аҙағында бында икмәк магазины һәм бакалея лавкаһы булыуы бидәле. Шулай уҡ мәсет, башланғыс дини мәктәп эшләй.\nАуыл советы үҙәгенә тиклем (Һәүәләй): 8 км\n2010 йыл 14 октябрь 204 88 116 43,1 56,9\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Мөҡсин_(Ҡырмыҫҡалы_районы)&oldid=1020195 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 06:01 19 март 2021 үҙгәртелгән.


Татьяна Голикова өсөн Рәсәйҙә коррупция юҡ.\n23 Ноябрь 2018, 17:26\nТатьяна Голикова өсөн Рәсәйҙә коррупция юҡ. Әллә мәскәүҙәр беҙҙә түгел, донъяның икенсе илендә йәшәйҙәрме икән? Рәсәй Хөкүмәте премьер-министры урынбаҫары Татьяна Голикова күптән түгел “Рәсәй-24” телеканалына күләмле генә интервью бирҙе. Әгәр ентекләп тыңлаһаң, ғибрәтле һәм ҡыҙыҡлы фекерҙәр ишетергә мөмкин. Баҡ тиһәң, быға тиклем Рәсәйҙең Иҫәп палатаһына етәкселек иткән абруйлы ханым беҙҙең илдә триллиондарса һум ҡаҙна аҡсаларының маҡсатһыҙ һәм һөҙөмтәһеҙ файҙаланылыуын шик аҫтына ҡуя, имеш. Уның фекеренсә, Рәсәйҙә коррупция ысын мәғәнәһендә ялған һәм әкиәт.\n“Миңә коррупция менән көрәш бара, тип әйтһәләр, яуап урынына, минең көлкөм килә. Булмаған эш менән нисек көрәшмәк кәрәк?” – тип аптыранды Мәскәү уртаһында ике-өс мең квадрат метрлы йортонда йәшәп ятыусы чиновник. Уның фекеренсә, коррупцияға ҡаршы көрәшеүҙең, йәнәһе, бер мәғәнәһе лә юҡ. Голикова Иҫәп палатаһына яңынан әйләнеп ҡайтырға теләй һәм ҡаҙна аҡсалары һағында бик уяу торорға теләүе хаҡында белдерә. “Чиновниктар ғәйәт ауыр, ифрат нәфрәтле шарттарҙа эшләй. Әлбиттә, ҡайһы ваҡыт уларҙың һәйбәт автомобиль, сит илдә йорт һатып алғылары килә. Рәсәйҙә, йәнәһе, бюджет аҡсаһын бүлешеү бара, тигән миҫалдарға ла бармаҡ аша ҡараясаҡбыҙ”, – ти юғары дәрәжәле ханым. Татьяна Голикова раҫлауынса, юғарыла һаналған миҫалдарҙы коррупцияға индерергә ярамай.\nБеҙгә ҡалһа, чиновник Рәсәй Президенты Владимир Путиндың Федераль Йыйылышҡа мөрәжәғәт менән сығыш яһауын тыңламаған һәм коррупция – илдең төп зыяндарының береһе, тип иғлан итеүен ишетмәгән. Һығымтаны иһә, хөрмәтле уҡыусылар, үҙегеҙ яһағыҙ.


Ҡәләм осондағы сәнғәт | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nҠәләм осондағы сәнғәт\n20 февраля 2017 — 15:59 ГТРК «Башкортостан»\nҠәләм осондағы сәнғәт.\nИглин районында йәшәүсе Салауат Фидаи ябай ғына ҡәләмдең графитын һырлап микроскульптуралар эшләй. Коллекцияһында төрлө көнкүреш әйберҙәре, йәнһүрәт геройҙары, йәнлектәр, архитектура күсермәләре, хатта Америка президенты Трамптың бюсты ла бар. Өҫтәлдә ҡәләм һәм бысаҡ һәм микроскоптан башҡа бер нимә лә юҡ. Ошо ябай инструменттар менән Салауат Фидаи миниатюралы һынлы сәнғәт әҫәрҙәре тыуҙыра. Һулаҡай ҡулы менән. Эшкә бер кем дә ҡамасауламаһын өсөн Салауат күп осраҡта төндәрен ижад итә. Сөнки бәләкәй генә миллиметрға тиклем дөрөҫлөк талап иткән деталдәрҙе яһағанда йортта йөрөгән аяҡ тауыштарын, урамдан үтеп барған автомобилде лә һиҙәм, ти ул. Скульптор бысаҡ осо менән графитҡа ҡағылғанда хатта тын алмай тора. Салауат һөнәре буйынса юрист. Өс йыл элек кенә ул эшен ташлап, күңеленә яҡын булған шөғөлгә тотона һәм ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә билдәлелек яулай. Уның ижад емештәре бөтә донъя буйлап тарала. Америка, Австралия, Көнсығыш илдәрендә Салауат Фидаи исеме киң танылыу яулаған. Мәҫәлән, уның Дубайҙа булған күргәҙмәһенә миллиондан ашыу кеше килгән. Әммә был шөғөлдөң маҡсаты килем алыу түгел, ә күңел ҡәнәғәтлеге өсөн, ти рәссам. Скульпторҙың эштәре менән интернет киңлегендә танышырға мөмкин. Социаль селтәрҙәрҙә уның ижады менән ҡыҙыҡһынған ярты миллиондан ашыу яҙылыусыһы бар. Ул микроскульптураларҙың үҙҙәрен генә түгел, ә эш процессын да видеоға төшөрөп интернетҡа һала. Скульпторҙың үҙенсәлекле эштәрен үҙ итеүсе коллекционерҙар ярҙамында ижад өлгөләре фоторәсеме төшөрөлгән китап та баҫтырылған. Әле Салауат Фидаи май айында Сингапурҙа үтәсәк күргәҙмәгә әҙерләнә. Унда рәссамдың 30 эше тәҡдим ителә. Әйткәндәй, эшләргә тынысыраҡ булһын өсөн ул ғаиләһе менән Өфөнән районға йәшәргә күсә.Йорттоң башҡа бүлмәләре лә төрлө картиналар менән биҙәлгән. Тик был эштәр уныҡы түгел, ә атаһыныҡы. Баҡтиһәң, улар тотош ғаиләһе менән сәнғәткә ғашиҡ кешеләр. Салауаттың улы ла һүрәт төшөрөүгә әүәҫ. Был уның эштәре. Тимәк, рәссамдар династияһы дауам итәсәк.


Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты — Башҡорт Википедияһы\nсәнғәт йүнәлешендәге юғары уҡыу йорто\n(Өфө дәүләт сәнғәт академияһы битенән йүнәлтелде)\nЗаһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты — 1968 йылда асыла, 2003 йылда уға «академия» — Юғары һөнәри белем биреү федераль дәүләт учреждениеһы — статусы бирелә. Рәсәй Федерацияһы Мәҙәниәт министрлығының 2015 йылдың 8 декабрендәге бойороғона ярашлы академия үҙенең тарихи исемен кире ҡайтарҙы һәм 2016 йылдан «Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты» тигән атама йөрөтә.\nЗаһир Исмәғилев исемендәге\nӨфө дәүләт сәнғәт институты.\nӨфө дәүләт сәнғәт академияһы\nӘсфәндиәрова Әминә Ибраһим ҡыҙы\nЛенин урамы, 14\nҮҙендә консерваторияны, театраль һәм художество вуздарын берләштергән, Башҡортостан өсөн уникаль уҡыу йорто. Шул уҡ ваҡытта академия — Көнсығыш һәм Көнбайыш Европа тенденциялары берләштерелгән, ә Башҡортостан Республикаһының үҙенсәлекле милли мәҙәниәте академик традициялар менән байытылған, Рәсәйҙең төп юғары уҡыу йорттарының береһе.\nСәнғәт институтының биш факультетында 20 кафедра педагогтары 12 һөнәр һәм 19 юғары һөнәри белем буйынса белгестәр әҙерләй. Тәүге йылдарҙан алып бөгөнгә тиклем юғары уҡыу йорто 4000-дән ашыу юғары квалификациялы сәнғәт өлкәһе белгесе әҙерләп сығарҙы.\nИнститутта 119 штатлы уҡытыусынан — 3 академик, 4 фән докторы, 28 кандидат, 20 профессор, 42 доцент, 3 дәүләт премияһы лауреаты, 12 халыҡ-ара һәм Бөтә Рәсәй конкурстары лауреаты, 47 кеше Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының почетлы исеменә лайыҡ булған.\nӨфө дәүләт сәнғәт институты структураһында ике концерт залы, күсмә видеоаппаратура, видеокассеталар, күргәҙмә әсбаптары, иллюстрациялы баҫмалар, методик материалдар менән йыһазландырылған уҡыу аудиториялары, дирижерлыҡ итеү буйынса күнекмәләр өсөн махсус кластар, фольклор кабинеты бар, һирәк осрай торған музыка ҡоралдары коллекцияһы музейы, тауыш яҙыу лабораторияһы, компьютер, аудио-видеотехника менән йыһазландырылған музыка тыңлау класы, спорт һәм тренажер залдары бар.\n↑ 1,0 1,1 1,2 Өфө сәнғәт академияһы тарихи исемен кире ҡайтарҙы. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2016, 12 ғинуар\nӨфө сәнғәт академияһы тарихи исемен кире ҡайтарҙы. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2016, 12 ғинуар (Тикшерелгән 12 ғинуар 2016)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Заһир_Исмәғилев_исемендәге_Өфө_дәүләт_сәнғәт_институты&oldid=714045 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 8 июль 2017 в 19:48\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:48 8 июль 2017 үҙгәртелгән.


Республиканың ике баҫмаһы — ауыл хужалығы иҫәбен алыу тураһында иң яҡшы мәҡәлә конкурсында еңеүсе // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликаның ике баҫмаһы — ауыл хужалығы иҫәбен алыу тураһында иң яҡшы мәҡәлә конкурсында еңеүсе\n14:56, 21 сентября 2016 Йәмғиәт\n2016 йылғы Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыуға арналған иң яҡшы мәҡәлә конкурсына йомғаҡ яһалды. Башҡортостандан ике баҫма Волга буйы федераль округында еңеүсе тип танылды. «Төбәк матбуғат баҫмаһының 2016 йылғы бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыуға әҙерлекте һәм уны үткәреүҙе әүҙем яҡтыртҡаны өсөн» номинацияһында беренсе премияны (50 мең һум) «Туймазинский вестник» гәзите алды, ошо уҡ номинацияла икенсе премияға (30 мең һум) «Бакалинские зори» гәзите редакцияһы лайыҡ булды.\nКонкурс илдең туғыҙ федераль округында үткәрелде. Бәйгегә 2015 йылдың 1 ноябренән 2016 йылдың 20 авгусына тиклем баҫылған эштәр ҡабул ителде.\nҺәр федераль округ буйынса «Төбәк матбуғат баҫмаһының 2016 йылғы Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыуға әҙерлекте һәм уны үткәреүҙе әүҙем яҡтыртҡаны өсөн»; «Төбәк мәғлүмәт агентлығының 2016 йылғы Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыуға әҙерлекте һәм уны үткәреүҙе әүҙем яҡтыртҡаны өсөн»; «Төбәк матбуғат баҫмаһы хәбәрсеһенең 2016 йылғы Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыуға әҙерлекте һәм уны үткәреүҙе әүҙем яҡтыртҡаны өсөн» номинацияларында аҡсалата премиялар булдырылған.\nКонкурстың дөйөм премия фонды 2 миллион 475 мең һум тәшкил иткән. Премияға 90 ҡатнашыусы лайыҡ булған. Бәйге йомғаҡтары Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыу матбуғат үҙәгенең сайтында баҫылған.\nТеги: ауыл хужалығы иҫәбен алыу,киң мәғлүмәт саралары,конкурс


2022 йылда республикала минималь хеҙмәт хаҡы күпме була\n7 Декабрь 2021, 17:18\nВладимир Путин 2022 йылда минималь эш хаҡы күләмен айына 13 890 һумға тиклем арттырыу тураһындағы законға ҡул ҡуйҙы. Был әлегеһенә ҡарағанда уртаса 1000 һумға күберәк. Документ рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт порталында баҫылған. Республика Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтендә белдереүҙәренсә, Башҡортостанда, Урал коэффициентын иҫәпкә алып (әммә Межгорьенан тыш), иң түбән хеҙмәт хаҡы 15 973,5 һум була.\nБынан алда Путин социаль мәсьәләләр буйынса кәңәшмәлә билдәләүенсә, федераль бюджет проектында 2,5 процентҡа арттырыу ҡаралған, әммә был ғына етмәй, уны 8,6 процентҡа күтәрергә кәрәк. Хеҙмәткә түләүҙең минималь күләмен арттырыу «күп кенә социаль пособиеларҙың, шул иҫәптән балалы ғаиләләргә түләүҙәрҙең һәм пенсияға өҫтәмәләрҙең үҫешенә йоғонто яһай».


Бәхет эҙләп киткәндәрҙе һәләкәттәр һағалай...\n6 Ғинуар 2019, 01:45\nОшо арала булған һәләкәттәр тураһында һөйләшеп ултырғанда күршеләремдең береһе: “Иғтибар итегеҙ әле – уларҙың һәр ҡайһыһының ҡорбандары иҫәбендә Башҡортостан кешеләре бар”, – тип ҡуйҙы. Ысынлап та, Соликамск шахтаһындағы янғында ла, Себерҙәге ҙур автофажиғәлә лә, Магнитогорск ҡалаһындағы шартлауҙа ла, республиканан ситтәге башҡа бик күп ғәҙәттән тыш хәлдәрҙә лә яҡташтарыбыҙҙың ғүмерҙәре өҙөлә. “Шулай инде, үҙебеҙҙә эш булмағас”, – тип һығымта яһаны баяғы күршем.\nСтатистикаға ҡараһаҡ, әле Башҡортостандың 150 меңдән ашыу кешеһе ҡырҙа эшләп йөрөй. Рәсми теркәлмәйенсә хеҙмәт итеүселәрҙе лә иҫәпкә алһаҡ, моғайын, был һан кәм тигәндә өс тапҡырға күберәктер. Яңыраҡ ҡына таныштарым араһынан байтағының яҡшы тормош эҙләп күршеләге Татарстан, Свердловск, Һамар һымаҡ төбәктәргә сығып киткәнен уйлап ултырғайным. “Ҡаҙанда эш тә күп, аҡса ла мул”, – тиҙәр. Дөрөҫлөгөнә шикләнмәйем: эстрада артистарының миграцияһы ла – тос дәлил.\nОҫта ҡуллыларҙы, аҡыллы баштарҙы үҙенә магнит һымаҡ тартып торған Мәскәү тураһында әйтеп тораһы ла түгел инде. Себергә китеү күренеше иһә күптән ҡанға һеңгән. Үткән айҙа төньяҡ райондарҙың береһенә барғанда юлда өс кешене ултыртып алғайным, барыһы ла вахтанан ҡайтып барыусылар булды. Екатеринбургтан, Пермдән, Себерҙән... Ауылдарында ҡарт-ҡоронан, мөғәллимәләрҙән һәм табибәләрҙән, бала-сағанан башҡа кеше юҡ тиерлек – ҡулынан эш килерҙәй һәммә ир-ат, шулай уҡ йәшерәк, көслөрәк ҡатын-ҡыҙ ҡайҙалыр ситтә аҡса табыу менән мәшғүл. Контракт буйынса хәрби хеҙмәттә лә күпләп ҡалалар икән.\nҠырҙа йөрөүсе ошо яҡташтарыбыҙҙың күпселеге ҡасан да булһа тыуған яғына ҡайтып төпләнерме? Йәшерәктәренең яртыһы, исмаһам, үҙ халҡы вәкиле менән өйләнешерме, телен, динен һаҡлармы? Әгәр ғаиләле булһалар, уларҙың бында үҫеүсе балалары тейешенсә тәрбиә алырмы, хәләл ефеттәре имен тормош хаҡына тырышыуҙарының ҡәҙерен белерме? Бер ниндәй гарантия юҡ! Ана бит, уйламаған-нитмәгән ерҙән фажиғәгә тарыйҙар...\nТарихи эҙемтәләр тураһында уйлауы ла ҡурҡыныс. Шағир Азамат Юлдашбаевтың: “Үҙ илеңдә олтан бул... Ҡасанға тиклем?” – тигәне иҫкә төшә. Тыуған ереңдә эшләп, етеш йәшәү, милләтеңде үҫтереү мөмкинлеге биргән заман ҡасан килер икән?


Беҙ бөтәбеҙ ҙә “ЙОНДОҘҘАР”!\nӘлшәй спортсылары “Башҡортостан йондоҙҙары” фестиваленән лайыҡлы наградалар менән ҡайтты.\nӨфөнөң 5-се спорт мәктәбендә ысын мәғәнәһендә ҡыҙыҡлы һәм мауыҡтырғыс ярыштар уҙҙы. Унда республиканың төрлө ҡала һәм ауылдарынан, шулай уҡ беҙҙең райондан да спортсылар йыйылды. Улар аэробика, степ-аэробика һәм хип-хоп буйынса үҙ оҫталығын күрһәтте. Ҡатнашыусылар араһында тәүге тапҡыр килеүселәр ҙә, күп наградаларға эйә тәжрибәле спортсылар ҙа бар ине. Шуны билдәләп үтергә кәрәк, бөтә командалар ҙа Башҡортостан Республикаһының Спорт аэробикаһы һәм фитнес-аэробика федерацияһына инә.\nБына һуңғы әҙерлек күнекмәләре үткәрелә малайҙар һәм ҡыҙҙар ҡатмарлы спорт комбинацияларын ҡабатлай. Сарала биш йәштән алып һәм унан өлкәнерәк балалар ҡатнашты.\nНиһайәт, дәртле музыка яңғырай. Төрлө номинацияларҙағы ҡатнашыусылар үҙ йәш категорияһында бер-бер артлы майҙансыҡҡа сыға. Һомғол буйлы спортсы ҡыҙҙар иҫ киткес нәзәкәтлелек һәм оҫталыҡ күрһәтеп, сәхнәлә, ысын йондоҙҙар кеүек сағыу балҡыны.\nТамашасылар хип-хоп буйынса сығыштарҙы ла көслө алҡыштарға күмде. Степ-аэробика номинацияһында беҙҙең дүрт команда ла үҙ һәләтен лайыҡлы күрһәтте. Әлшәй “йондоҙсоҡтары”, уңышлы сығыш яһап, бер юлы бөтә наградалар комплектын - “алтын”, “көмөш” һәм өс “бронза” миҙал яуланы.\n- Фитнес-аэробика – спорттың ярайһы ғына ҡатмарлы һәм иң йәш команда төрҙәренең береһе, ул тиҙ арала популярлыҡ яуланы. Фитнес-аэробикала спорт менән сәнғәт берләшкән, - ти беҙҙең йыйылма команда тренеры Фидания Бакирова. – Йыл ҡыҙҙарыбыҙ өсөн бик һәйбәт башланды. Бөтә был наградалар – көндәлек ныҡышмалы күнекмәләр үткәреү һөҙөмтәһе.\nРаевка спортсылары, көнәркәштәре көслө булыуға ҡарамаҫтан, почет пьедесталының иң юғары баҫҡысына күтәрелде. Еңеү уларға еңел бирелмәне, әммә улар быға һис шикһеҙ лайыҡ!\nПьедесталда фестивалдең иң йәш ҡатнашыусылары тренерҙары\nФидания Бакирова менән.


Башҡорт халыҡ ашы-бишбармаҡ\nБишбармаҡ бешереү өсөн һимеҙ һарыҡ итенең ҡабырға өлөшө алына. Итте ваҡ киҫәктәргә бүлеп, һыуҙы артыҡ күп һалмайынса самалап тоҙ һәм башҡа тәмләткестәр һалып бешерергә кәрәк. Он, йомортҡа һәм йылы һыуҙан ҡамыр баҫыла. Ҡамырҙы йоҡа итеп йәйеп, бер аҙ киптереп алырға кәрәк. Артабан йәймә 3 см киңлектәге таҫмаларға бүленә һәм ромбиктарға киҫелә. Ҡырҡылған һалманы һурпала йәки һыуҙа ҡайнатып, һыуын һарҡытып аҡ май менән майларға кәрәк. Бишбармаҡ өсөн картуф 3-5 см ҡалынлыҡ түңәрәкләп ҡырҡыла һәм айырым бешерелә.Тәрилкәгә һалма, картуф, ит һалына. Өҫтөнә ҡайнап торған һурпа ҡойола. Өҫтөнә ваҡлап туралған йәшел һуған һибелә.4 кешелек бишбармаҡ бешереү өсөн 600 гр. һарыҡ ите, 2 баш картуф, 3 баш һуған, 1 стакан бойҙай оно, 1 йомортҡа, 2 аш калағы аҡ май, 3 стакан һурпа, самалап тоҙ һәм башҡа тәмләткестәр алына.\nИтте ,эре итеп киҫкеләп ,әҙер булғансы бешерәләр.Бешеп сыҡҡас уны һоҫоп алып һыуынмаһын өсөн,йылы урынға ҡуйып торалар.Һөҙлөгөн алып ,һурпала һалма бешерәләр.Һалма өсөн йомортҡа һытып,тоҙло һыуҙа сөсө ҡамыр баҫалар.Ҡамырҙан уҡлау менән 1,5-2 см ҙурлыҡтағы дүрткелдәр яһап турайҙар.Һалма ни тиклем вағыраҡ булһа,шул тиклем һәйбәтерәк иҫәпләнә. Бешкән һалма һурпанан һоҫоп алына. Уны ваҡлап туралған ит менән ҡушып,өҫтөнә дүңгәләкләп туралған һуған һибеп,һөҙлөк һалып бирәләр.Ә һурпаны, ҡорот,ваҡ ҡына итеп туралған һуған, борос һалып, кәсә, бокал йәки сынаяҡ өҫтө кеүек һауыттарҙа айырым ҡуялар.[ 1,183]\nhttp://ru.wikipedia.org/ http://www.mmenu.com/ http://www.gotovim.ru/


Оҙон ғүмерле булырға теләһәгеҙ...\nБәҙерниса Хәйҙәрова асыҡ йөҙлө, изге күңелле, хәстәрлекле өләсәй. Бындай өләсәйҙәр бөтәһендә лә булмай. Баш ҡаланың Калинин районы хакимиәте хеҙмәткәрҙәре Бәҙерниса Тимерғәли ҡыҙын йөҙ йәше менән ҡотланы. Өләсәй уларҙы төҙәтә: уға 102 йәш. Баҡтиһәң, бер мәл паспорт алмаштырған ваҡытта хата ебәргәндәр. Уның 100 йәшенә телевидение хеҙмәткәрҙәре килгән икән, ә бына 102 йәшенә - "Башинформ" хәбәрселәре.\nӨләсәй бөтәһе өсөн дә шат, килгән ҡунаҡты үҙе ҡаршы ала, күңелен биреп әңгәмә ҡора.\nБәҙерниса Хәйҙәрова 1905 йылда Балтас районында тыуған. Ғаиләлә ете бала тәрбиәләнә. Ул бәләкәй сағынан уҡ ата-әсәһенә ярҙам итә. Уларҙың ғаиләһендә оҙон ғүмерлеләр булмаған, әммә бар туған-тыумасаһына тыныс холоҡ, егәрлелек хас.\nБәҙерниса ете балаға ғүмер бүләк итә. Тик уның ике балаһы ғына 102 йәше менән ҡотлай... Ейән-ейәнсәрҙәренә ҡыуанып бөтә алмай ул: барыһы ла институт тамамлаған, эшләйҙәр, яратҡан өләсәйҙәрен һис кенә лә онотмай улар.\nБәҙерниса Хәйҙәрова 1958 йылға тиклем ауылда йәшәй. Тап ошо йылда уның ейәнсәре тыуа, һәм ғаилә советында уны балалар баҡсаһына бирмәй, өләсәй тәрбиәһенә бирергә ҡарар итәләр. Бына 50 йыл инде ул Черниковкала ике фатирлы йортта йәшәй.\nУл тиҙ арала күршеләре менән уртаҡ тел таба: әхирәттәре менән бергә магазинға йөрөй, кистәрен ихатала уйнаған балаларға күҙ-ҡолаҡ була, ҡул эше тота.\nУға 102 йәш булыуға ҡарамаҫтан, ҡулынан килгәнсә йорт эштәре менән шөғөлләнә. Фәниәһе яратҡан сәскәләрҙе ҡарай, йәһәт кенә керен дә йыуып ала. Әсәй һәр саҡ бөхтәлекте яратты, әле лә ул шулай, ти Фәниә Сафа ҡыҙы.\n- Аллаһы Тәғәлә оҙон ғүмер биргәндер инде. Оҙаҡ йәшәүемдең сере - мин һәр ваҡыт күп эшләнем һәм тәмле ашарға яраттым. Әле балалар әҙерләгәнде ашайым. Ата-әсәйемде хөрмәт иттем, балалар тәрбиәләнем, - ти Бәҙерниса Хәйҙәрова.\n- Әсәйем байрам көндәрендә лә алкоголле эсемлектәргә ҡағылманы, - ти Фәниә.\n102 йәшен тултырған өләсәй хәҙер урамға сығып йөрөй алмай инде. Бишенсе ҡатҡа күтәрелеүе ауыр, ти ул. Әммә саф һауа һулар өсөн балконға сыға. Уның йәш саҡтағы фотографиялары ғаилә архивында һаҡланмаған. Әммә фотоальбом уның яратҡан балалары, ейән-ейәнсәрҙәре менән бергә төшкән фотолар менән тулған.


Яңы йылда стәрлетамаҡтар һауым буйынса алдынғылыҡты һаҡлай\n12 Ғинуар 2010, 10:45\nСтәрлетамаҡ малсылары Башҡортостанда һөт етештереү буйынса алда барыуын дауам итә. БР Ауыл хужалығы министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, бөгөн районда тәүлегенә һәр һыйырҙан уртаса һауым 12 килограмм тәшкил итә. Был былтырғы кимәлдән 1 килограмға күберәк.\nЙыл башынан алып һәр һыйырҙан 108 килограмм һөт һауып алынған, был былтырғы һөҙөмтәнән 9 килограмға юғарыраҡ. Йыл башынан тулайым һауым 905 тоннанан артығыраҡ, ауыл хужалығы предприятиелары тарафынан 759 тонна һөт һатылған. Халыҡтан 10 тонна һөт һатып алынған.


Ә бер көн әсәй килмәне...\n11 Май , 15:16\nАпаһы менән шым ғына атланылар. Әминә бер аҙ тынысланған, тик ниңәлер һөйләшкеһе килмәй. Ләйсән апаһы уның кес кенә устарын ҡыҫып-ҡыҫып ала. Бына ул туҡтаны ла эйелеп ҡосағына алды, бәүелтеп торҙо. “Әминәкәй, бәләкәс, эй яратам һине!” – тип хас та әсәһе кеүек танау остарынан үпте, ә үҙенең күҙҙәренән, ни ғәжәп, йәштәр тәгәрләне.\nКескәй Әминә әсәһе, уның бер туған һеңлеһе Ләйсән менән йәшәй. Кескәй генә бер бүлмәле фатирҙа тора улар, әммә урын тарлығына был өсәү һис кенә лә бошмай. Нимә ти әле әсәһе? “Баш өҫтөндә ҡыйығыбыҙ булғанға шөкөр. Башҡаһы бәлә түгел. Бына минең ҡошсоғом һау булһын, үҙебеҙ ҙә”, – ти ҙә ҡыҙын ҡыҫып ҡосаҡлай, иркәләп һөйә. Ләйсән апаһы йылмайып ҡарап тора. Атаһын хәтерләмәй тиерлек сабый Әминә. Ныҡлап иҫ белә башлағанда ул бында юҡ ине инде. Шуғамы икән, әсәһенән “Ҡайҙа минең атайым?” тип һорап йөҙәтмәй. Балалар баҡсаһына йөрөй башлағас ҡына, бүтән балаларҙы атайҙары килеп алғанын күргәс, һорай ҡуйҙы. Әсәһе бер аҙға ғына юғалып ҡалды кеүек. Унан: “Ул икенсе яҡта йәшәй, балам. Өлкәндәргә шулай тура килә ҡайһы саҡта”, – тине лә: “Йәә, бөгөн сәйгә ниндәй тәмлекәс алабыҙ әле?”– тип уның танау осонан үбеп алды. Эх, белә әсәһе Әминәнең иғтибарын нисек икенсе яҡҡа борорға! Тәмлетамаҡ шул ул. Хәйер, ниндәй бала тәмле-татлы яратмаһын? Балалар баҡсаһынан сыҡҡас, әсәле-ҡыҙлы икәүләп мотлаҡ магазинға инә улар. Оҙаҡламай Ләйсән апаһы ла ҡайтыр, һәм улар өсәүләп көлөшә-көлөшә, бер-береһенә көн эсендә булған яңылыҡтарын һөйләй-һөйләй, киске тамаҡ ашар. Ләйсән апаһы үҙе студент, үҙе эшләп тә йөрөй. Апаһына, Әминәнең әсәһенә инде, ярҙам булһын, ти. Йәш кенә ул апаһы. Әминә белә, уға егерме йәш. Яҡшы уҡығанын, яҡшы холоҡло икәнен дә белә апаһының, әсәһе лә бит, ана, уны маҡтап, арҡаһынан һөйөп ала, ғорурланам һинең менән, һеңлем, маладис һин! Һин булмаһаң, нишләр инем, ти. Әминә лә ярата апаһын, уның үҙе менән уйнағанын да ярата. Иртәгә – балалар баҡсаһында байрам. Әсәйҙәр көнөнә бағышланған ул. Әминә унда һөйөклө әсәһенә төбәп матур шиғырын ятлап күрһәтәсәк. ...Иртә менән әсәһе иркәләп уятты: “Йә, тор, бәләкәс, кем бөгөн байрамда шиғыр һөйләй әле?” Йоҡоһона баш була алмай иҙерәп ятҡан Әминә, бөгөнгө матур тамашаны иҫенә төшөргәс, кирелә-һуҙыла килеп тә торҙо. Балитәкле матур күлдәкте һалып алып, йылтырап торған сәсүрместәр тағып, әсәле-ҡыҙлы балалар баҡсаһына юлланды. Әминәнең кәйефе шәп, бер туҡтауһыҙ ниҙер һөйләй, әсәһен көлдөрә. Байрам һуңғараҡ, төшкө ашҡа тиклем була. Әсәһе әле эшенә лә барып килеп өлгөрә әле.\n– Әсәй, һин һуңлап ҡуйма, йәме? – тип борсола Әминә. Улай булһа, әсәһе үҙенә арнап ятлаған шиғырын ишетмәй ҡалыр, тип ҡурҡа.\n– Юҡ инде, бәләкәсем! Берәй ҡасан һуңлағаным бармы ни минең? – тип йылмая әсәһе. Юҡ та ул. Тик Әминә барыбер киҫәтеп ҡуйыуҙы кәрәкле таба. Әминәне үбеп, ишектән сығырға йөрөгән әсәһе ниңәлер боролдо ла уны тағы ныҡ итеп ҡосаҡланы. “Осрашҡанға тиклем, бәләкәсем!” – тине ул, ҡыҙының бит алмаларынан тотоп, күҙҙәренә ҡарап торҙо. “Көтәм, әсәй!..”\nБайрам башланырға йөрөй. Бөтәһенең дә тиерлек әсәләре килеп бөттө, мәж килеп балаларын кейендерәләр, тирә-яҡта – шаулы йәнлелек. Әминәнең генә әсәһе юҡсы. Ҡыҙыҡай ишек яғына бара ла әйләнә, бара ла әйләнә. Эх, ғүмерҙә булмағанды, һуңлап ҡуйыр микән ни әсәһе? Тәрбиәсе апаһы уға матур күлдәген кейергә ярҙамлашты, йүгереп уйнағанда бер аҙ туҙа төшкән сәстәрен рәтләне. Байрам башланғас та Әминәнең әсәһе күренмәне. Һаман өмөтөн юғалтмаған ҡыҙыҡай шиғырын һөйләргә сыҡҡанда ла ҡарашы менән ғәзизен эҙләне. Унан, ятлап та бөтмәй, башын түбән эйеп, урынына барып ултырҙы... Байрам тамамланғанда инде ҡыҙыҡайҙың иртәнге күңелсәклегенән эҙ ҙә ҡалмағайны. Кескәй генә ҡул һырты менән күҙҙәрен ышҡый-ышҡый илаған баланы алдына ултыртып, тәрбиәсе апаһы: “Тыныслан инде, бәләкәс. Үпкәләмә әсәйеңә. Моғайын, бер бик мөһим эше булған да килә алмағандыр. Бығаса килмәй ҡалғаны юҡ ине бит. Тимәк, бөгөн форсаты булмаған”, – тип йыуатты. Башҡа балалар байрамдан һуң арып, тиҙ генә көндөҙгө серемгә китте. Тәрбиәсе апай Әминә янына килеп, карауатына ултырҙы. Ниңәлер бик моңһоу ине ул. Кәйефе бөтөнләй төшөнкөләнеп, йоҡоға китә алмай аҙапланған ҡыҙыҡайҙың сәстәренән һыйпаны, үҙе: “Ии, балаҡай, балаҡай”, – тип ҡабатланы. Башынан һыйпағанға иҙерәп, илап та арыған бала йоҡоға талды. Кисен уны баҡсанан алып ҡайтырға ла килмәне әсәһе... Төркөмгә инеп-сыҡҡан апайҙар ниңәлер шымтайған, ҡайһылары Әминәне ҡосоп-ҡосоп һөйә, танауҙарын мыш-мыш тарта. Әминә иһә һаман ғәзизен көтә. Төркөмдә бер бала ла ҡалмағайны инде. Әсәһен көтөп ишек төбөнән дә китмәгән Әминәне кейендереп, тәрбиәсе апаһы: “Әсәйең килеп ала алмай, балаҡай. Хәҙер апайың килер”, – тип һөйләнде, үҙенең ниңәлер тауышы ҡалтыранды. “Бәлки, бөгөн миңә генә барып торорһоң?” Бөгөнгө ваҡиғанан шаңҡыған, көтөүҙән арыған баланың инде иларға ла хәле ҡалмағайны. Шул минутта ишектә Ләйсән апаһы күренде. Ҡапыл Әминәнең быуаһы йырылдымы ни, зар илап, яҡын кешеһенең күкрәгенә ташланды: “Ниңә әсәйем килмәне-е-е?” Апаһы ла илай бит, ниңә?! Быны күргән ҡыҙыҡай көтөлмәгәнлектән ҡапыл тынысланды. Ә апаһы йылмайырға тырышты: “Ҡара әле, туғаным, мине лә илаттың, – тип башына ябынған матур яулығының осо менән күҙ йәштәрен һөрттө. – Әсәйең бөгөн килә алманы... шул, кисер уны. Командировкаға... китергә тура килгән уға”. Тәрбиәсе апаһының да күҙҙәре ҡыҙарған. Ул Ләйсән апаһының яурынынан ҡосаҡлаған да шым ғына ниҙер һөйләй, “опека” тигән ят һүҙ ҙә ишетелеп ҡалды шунда. Әсәһе эшендә тотҡарланып китһә, апаһы ла килеп ала уны ҡайһы берҙә. Шуға тәрбиәселәр ҙә Ләйсәнде белә, үҙ итә. “Баяғы һүҙ нимә аңлаталыр инде. Йә, ярай, һорар әле әсәһенән...”\nАпаһы менән шым ғына атланылар. Әминә бер аҙ тынысланған, тик ниңәлер һөйләшкеһе килмәй. Ләйсән апаһы уның кес кенә устарын ҡыҫып-ҡыҫып ала. Бына ул туҡтаны ла эйелеп ҡосағына алды, бәүелтеп торҙо. “Әминәкәй, бәләкәс, эй яратам һине!” – тип хас та әсәһе кеүек танау остарынан үпте, ә үҙенең күҙҙәренән, ни ғәжәп, йәштәр тәгәрләне. Апаһын тынысландырырға теләп, бала ла уны ҡыҫып ҡосаҡланы: “Ниңә илайһың, апай?” “Эй, күҙемә сүп эләккән, шул ...йәшкәҙәтә”, – тине апаһы, тауышы ҡалтырап сыҡты. ...Үтә борсоулы, арытҡыс был көн үҙенекен итте. Әминә йоҡоға талды. Тик йоҡоһо тыныс түгел ине баланың, яурындары ҡуҙғалып-ҡуҙғалып ҡуя, төшөндә лә илайҙыр, күрәһең... Ә янында – керпек тә ҡаҡмаған Ләйсән апаһы. Йәш ҡыҙ бала оло ҡайғыға ҡалған. Бер көн эсендә өҫтөнә ишелгән афәттән шаңҡыған ул, артабан ни хәл ҡылырға ла белмәй аптырап ҡалған. Йә, ҡайһылайтып ошо күбәләктәй сабыйға әсәһенең инде бер ҡасан да ҡайтмаҫын әйтергә, аңлатырға?! Ҡыҙының шиғырын тыңларға ашҡынып китеп барған әсәне йәйәүлеләр сыға торған ерҙән урам аша үтеп барғанда машина бәрҙереп, шул урында йән биргәйне... Ләйсәндең донъялағы берҙән-бер яҡын кешеһе, әсәһе урынына ҡалған йән киҫәге... Водитель шәп килгән, ваҡытында туҡтап өлгөрмәгән, тинеләр. Э-эх, ниңә уйламай шулар кемделер балаһыҙ, әсәйһеҙ, атайһыҙ ҡалдырырға мөмкин икәнлектәрен?! Ләйсән дәрестә ултырғанда килде был ғүмеренең аҫтын-өҫкә әйләндергән хәбәр. Апаһының телефонынан “Һеңлекәйем минең” тип яҙылған номерҙы табып, полиция хеҙмәткәрҙәре шылтырата ине. Яман хәбәр ишетеп иҫен юйған Ләйсәнде көскә аңына килтерҙеләр. Ярай әле дуҫтары бар, Ләйсән менән бергә барҙылар. Апаһының кәүҙәһен алып киткән дауаханаға нисек барып еткәнен дә, артабанғы хәлдәрҙе лә яҙа-йоҙа ғына хәтерләй ул. Бындай ваҡытта үтәй торған процедураларҙы ярым иҫле көйө тигәндәй үтеп йөрөгәндә, ҡапыл балалар баҡсаһында ҡалған кескәй Әминә хәтеренә төштө. Сабый ғына! Ниҙәр эшләп кенә ултыралыр инде, әсәһен көтөп илап, буҫлығып бөткәндер! Ошо уй ғына Ләйсәнде аңына килтерҙе, аяҡтарына көс бирҙе. Әхирәте ярҙам тәҡдим итһә лә, Ләйсән баш тартты. Үҙе, бары үҙе барып алырға тейеш кескәй туғанын. Әсәһе юҡ, өҫтәүенә, ят кеше килеп алһа, нимә эшләр сабый? ...Ләйсән тынысланырға, асыҡ фекерләргә тырышты. Артабан Әминә менән ни булыр? Ул сабый ғына саҡта сығып киткән атаһы килеп, тартып алырмы? Хәйер, бала бит уға кәрәкмәй ҙә. Юғиһә нисәмә йыл буйы, исмаһам, бер килеп күрер, нисек йәшәгәне менән ҡыҙыҡһыныр ине. Саҡ ҡына ла ярҙам да итмәне бит ул. Ишетелеп ҡалғанса, сит яҡтарҙа яңы ғаилә ҡороп, балалар үҫтереп, һин дә мин йәшәп ята. Ят ҡатынға үгәй бала кәрәгеп торамы? Апаһы алиментҡа ла бирмәне, бер бөртөк баламды үҙем ҡарай алмайыммы мин, тип баш тартты. Һәм һыр бирмәне лә. Әминә атайлы башҡаларҙан бер ни менән дә ҡалышманы, матур уйынсыҡтары ла, кейемдәре лә етерлек. “Э-эх,апай, кемгә ҡалдырҙың беҙҙе?! Ниңә шулай иртә, йәп-йәш көйө?!” – тип өҙгөләнде Ләйсән. Үҙҙәре етем йәшәүе етмәгән, хәҙер инде Әминә лә әсәйһеҙ. Әммә уны өҙөлөп яратҡан Ләйсән апаһы бар! Һеңлеһе эргәһенә бөгәрләнеп ятты. Юҡ, бирмәйәсәк ул Әминәне бер кемгә лә, үҙе ҡараясаҡ. Йәшәргә урындары бар, был фатир уларға атаһы менән әсәләренән ҡалған. Эшләп тә йөрөй. Ошо дәлилдәр етмәйме ни туғанын тәрбиәләү хаҡын үҙенә яулар өсөн?! Балалар яҙмышы өсөн яуаплы вәкәләтле кешеләр күрәләтә Әминәне уның барлығын да онотҡан атаһына, ят ҡулдарға тоттороп ебәрмәҫ бит, моғайын! ...Йонсоу ғына көҙ булыуға ҡарамаҫтан, бөгөн иртән йылмайып ҡояш ҡалҡты. Ҡара ҡайғыһына батып атлаған Ләйсәндең йөҙөн иркәләне. Ике етемдең киләсәгенә ишара түгелме был?.. Һәр хәлдә, ҡыҙ ошоға юраны...\nАвтор: Рәүилә ҒАТАУЛЛИНА


Сәхәбәләр — Башҡорт Википедияһы\nСәхәбә, йәки әсхәбә (ғәрәп الصحابة — күплек, صحابي — яңғыҙлыҡ) — Пәйғәмбәрҙең көрәштәштәре, арҡалаштары, улар Рәсүлде күреп белгән, уның динен ҡабул иткән (ғүмеренең ахырына тиклем уны тотҡан).\nБашта Мөхәммәт Пәйғәмбәр менән бергә яуҙарҙа ҡатнашҡан һәм мосолман ғәскәренең иң ышаныслы өлөшөн тәшкил иткән арҡалаштарын ғына әсхәб тип атағандар. Пәйғәмбәрҙең ғаилә ағзалары һәм уның менән аралашҡан балалар ҙа сәхәбә иҫәбенә инә. Уның менән рисаләт иткәнгә тиклем таныш булып, аҙаҡ осрашмаған, аралашмаған кешеләр сәхәбә иҫәбенә инмәй.\nСәхәбәләр ерләнгән Баҡый зыяраты\n1 Сәхәбә төркөмдәре\n2 Исламда сәхәбәләрҙең әһәмиәте\n2.1 Хәҙистәр ҡалдырған сәхәбәләр (мүҡсирун)\nСәхәбә төркөмдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nҒөләмәләр сәхәбәләрҙе 3 төркөмгә бүлә:\nМөһәжирҙәр — Мәккәнән йәки башҡа урындан Мәҙинәгә һижрәт ҡылған (күсенгән) арҡалаштары. Улар Ислам хаҡына мөлкәтен, туғандарын, тыуған ерҙәрен ҡалдырып киткәндәр.\nАнсарҙар — Мәҙинәлә йәки унан йыраҡ түгел йәшәгән мосолмандар.\nБашҡа арҡалаштары — улар Мәккәне алғандан һуң ошо ҡалала йәки башҡа урында Ислам ҡабул иткән кешеләр. Уларҙы мөһәжир тип тә, ансар тип тә атамайҙар, бары тик сәхәбә тип исемләйҙәр.\nМосолмандар сәхәбәләрҙе, бер кемен дә айырмай, ихтирам итергә тейеш.\nИсламда сәхәбәләрҙең әһәмиәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nӘсхәбтәр Исламдың нығыныуына айырата ҙур өлөш индергән кешеләр, сөнки Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең вафатынан уның эштәре, ҡылыҡтары һәм ниәттәре тураһында һөйләп ҡалдыралар (хәдистәр). Улар әле лә Исламдағы төп сығанаҡтар булып ҡала һәм шәриғәтте аңлатыуҙа ҡулланыла.. Сөнниҙәрҙең фекере буйынса, диндә иң лайыҡлы кешеләр — Пәйғәмбәрҙәр, уларҙан ҡала — сәхәбәләр. Һуңғылары араһында иң лайыҡлылары 4 хәлиф — хаҡ имам: Әбү Бәкер, Ғүмәр ибн әл-Хәттаб, Усман һәм Али ибн Әбү Талип; улар артынан Мөхәммәт Пәйғәмбәр ожмахҡа инәсәктәрен әйтеп ҡалдырған 6 сәхәбә һәм Пәйғәмбәребеҙҙең ейәндәре Хәсән менән Хөсәйен\nҠатындар араһынан тәүге булып Ислам ҡабул итеүсе -Пәйғәмбәрҙең беренсе хәләл ефете Хәҙисә; ирекле ирҙәр араһынан беренсе булып Әбү Бәкер иман килтерә, балалар араһынан — Али ибн Әбү Талиб, ҡолдарҙан — Зәйд ибн Харис. Рисаләт ингәндең тәүге 3 йылында Пәйғәмбәр дәғүәтте йәшерен алып бара, Мәккәлә бары 40 кешене иманға килтерә. Бәдр һуғышында инде 313 сәхәбә ҡатнаша. Мосолман ғалимы әл-Куртуби (вафаты 1071) китабында 2770 сәхәбә телгә алына. Мәккәне алғас,10 000-гә етә .\nСәхәбәләр араһында мөһәжирҙәр (һижрәт яһаусылар) менән ансарҙар айырым урын тота — Ғәрәп хәлифәтендә улар хәлиф һайлауға йоғонто яһай, юғары вазифаларҙы биләй.\nХәҙистәр ҡалдырған сәхәбәләр (мүҡсирун)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nМөхәммәт Пәйғәмбәрҙең вафатынан һуң сәхәбәләр бик күп хәҙистәр ҡалдыра. Уларҙы бик ихтирам итәләр, IX быуатта яҙылған хәҙисселәрҙең биографик һүҙлегендә әсхәбтәр иң абруйлы урында тора. Артабан бары тик сәхәбәләр тураһында биографик һүҙлектәр төҙөлә. Шулар араһынан иң әһәмиәтлеһе Аскалани тарафынан XV быуатта төҙөлгән, унда Мөхәммәт Пәйғәмбәр менән шәхсән таныш булған 12 мең кеше исеме атала.\nИң күп хәдистәр ҡалдырған сәхәбәләр:\nӘбү Хөрәйрә — 5374 хәдис\nҒабдуллаһ ибн Ғүмәр — 2630 хәдис\nӘнәс ибн Мәлик — 2286 хәдис\nҒәйшә (Аиша) — 2210 хәдис\nҒабдуллаһ ибн Ғәббәс — 1660 хәдис.\nШиғыйҙар сәхәбәләрҙе хакимлыҡты үҙ ҡулдарына алған Өммәүиҙәргә булышсылар тип һанай. Шиғыйҙар был хәҙистәрҙе танымай һәм үҙҙәренең имамдары һөйләгәнде генә ысынға ала.\nVII быуатта пәйғәмбәр Мөхәммәттең үҙ сәхәбәләрен тарихи Башҡортостанға ебәреүе тураһында мәғлүмәттәр бар. Тарихсылар Хисаметдин бин Шәрәфетдин һәм Тажетдин Ялсығол әл-Башҡорди Башҡортостанға ебәрелгән өс сәхәбәне атайҙар. Немец ғалимы Михаэль Кемпер был сәхәбәләрҙе асыҡлап маташҡан. Уныңса, Абдрахман бин Зөбәйер – Ибн Сәйеттең (845 йылда үлгән) тәүге мосолмандар биографияһы йыйынтығында телгә алына һәм Абдул-Ашиас ҡушаматлы була (ялбыр сәсле кеше) һәм һижри 46-47 йылда үлә. Һантал бин Рабиғ (Талха ибн Усман) – Мөхәммәт бәйғәмбәрҙең кәтибе (писары) ҡушаматлы була. Зөбәйер бин Джағд – ул Зөбәйер бин Әүүәм – бәйғәмбәрҙең хәрби көрәштәше.\n↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 сахаба — статья из Исламской энциклопедии Islamist.ru.\n↑ 2,0 2,1 2,2 Сахаба — Ислам — я.ру(недоступная ссылка)\n↑ 3,0 3,1 3,2 Сподвижники (Ансары, Сахаба) — исламские сайты. скачать исламские книги, картинки, заставки, аудио, видео 2013 йылдың 8 март көнөндә архивланған.\n↑ 4,0 4,1 4,2 Сахабы — сподвижники пророка Мухаммада(c.a.в) — 24 Декабря 2008 — Исламский сайт «TAWHID»\n↑ Праведные халифы 2014 йылдың 6 апрель көнөндә архивланған. // Islam.Ru\n↑ Кемпер М. Суфии и ученые в Татарстане и Башкортостане [1789-1889]. Исламский дискурс под русским господством. – Казань, 2008. – С. 30–31.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Сәхәбәләр&oldid=1062098 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:23 15 август 2021 үҙгәртелгән.


Элекке «Нефтселәр» мәҙәниәт һарайы, хәҙерге «Башҡортостан» концерт залы 34-се ижад миҙгелен асты\nТулыһынса төҙөкләндерелгән бина тағы ла күберәк сәнғәт һөйөүсе балаларҙы һәм өлкәндәрҙе ҡабул итә аласаҡ.\nӘле концерт залында 13 төп ижади коллектив шөғөлләнә. Бынан тыш түләүле төркөмдәр ҙә бар. Йәмғеһе бында 6 йөҙҙан ашыу бала сәнғәт өлгөләренең төрлө йүнәлештәрен өйрәнә. Быйыл төүңәрәктәргә йөрөгән балалар һаны тағы ла артыр тип күҙаллана. Шулай уҡ өлкәндәргә лә бейеү һәм йыр түңәрәктәренә йөрөү мөмкинлеге бар. Уларҙы «Вираж», «Ренессанс» , «Своими ногами» кеүек танылған коллективтар ҡабул итә.\nКонцерт залының яңыртылыуы ҙур мөмкинлектәр аса. Быйыл бында мәҙәниәт усағында һынлы сәнғәт һөйөүселәр өсөн дә түңәрәктәр эшләй башлай. Рәсем төшөрөү серҙәренә бында өс йәштән алып өйрәтәләр.


Хәбәрҙәр: Испания: врачтар хөкүмәттең нелегалдарҙы бушлай дауалауҙы туҡтатыу ниәте менән риза түгел.\nИспания: врачтар хөкүмәттең нелегалдарҙы бушлай дауалауҙы туҡтатыу ниәте менән риза түгел.\nШәмбе көн Мадридтың иң ҙур хәстәханаһы алдында һаулыҡ һаҡлау министрлығы үткәргән реформаға ҡаршылыҡ йөҙөнән йөҙҙәрсә кеше йыйылды.\nБынан ары легаль булмаған иммигранттарҙы хөкүмәт хәстәханаларында дауалау бюджеттан түләнмәйәсәк. Балалар, ауырлы ҡатындар, тиҙ ярҙам машинаһы килтергәндәр өсөн генә ташлама яһала.\nХөкүмәттеке булмаған “Сиктәрһеҙ табиптар”ойошмаһы саҡырыуы буйынса, яңы сараларға ҡаршы хәрәкәткә 2 мең табип һәм шәфҡәт туташы ҡушылды. Улар, кешеләрҙе айырып тормай, барыһын да дауалаясаҡтарын белдерҙе.\n“Беҙ документһыҙ иммигранттарға бушлай дауаланыу юлын ябыу ҡарары менән ҡырҡа риза түгел. Был фекер менән беҙҙең хәстәхананың бөтә хеҙмәткәрҙәре лә, ғөмүмән, бөтә медицина секторы килешә. Хөкүмәт аргументтарыбыҙҙы ишетһен өсөн, барыһын да эшләйәсәкбеҙ,”-ти баш ҡала хәстәханаһы микробиологы.\nБыл ҡәҙәр ҡеүәтле ҡаршы тороуҙы көтмәгән премьер-министр Мариано Рахой Галисиялағы шәмбе митингыһында үҙ сәйәсәтен аҡларға маташты. Һаулыҡ һаҡлау һәм һалым һалыу өлкәләрендәге уның реформалары Испанияның именлеге өсөн бик тә кәрәк икәнлеген белдерҙе.


Совет ғәскәрҙәрен Афғанстандан сығарыуғҙың 25 йыллығына арналған батырлыҡ дәресе үткәрелде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nСовет ғәскәрҙәрен Афғанстандан сығарыуғҙың 25 йыллығына арналған батырлыҡ дәресе үткәрелде\n14:12, 27 ноября 2013 Йәмғиәт\nӨфөнөң 46-сы лицейында совет ғәскәрҙәрен Афғанстан Республикаһынан сығарыуҙың 25 йыллығына арналған батырлыҡ дәресе үткәрелде. 9-10-сы синыф уҡыусылары менән Дәүләт Думаһы депутаты, запастағы полковник Иршат Фәхретдинов, хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнашыусылар Рафаэль Исхаҡов, Хәтиб Богданов осрашты. Ҡунаҡтар лицеистарға афған һуғышы тураһында һөйләне, төрлө һорауҙарға яуаптар бирҙе.\nБалалар һуғыш хәрәкәттәре үҙенсәлектәре, совет һалдаттарының туҡланыу һәм көнкүреш шарттары, Афғанстан граждандарының Советтар Союзына мөнәсәбәте менән ҡыҙыҡһынды. Уҡыусылар СССР Афғанстандың иҡтисадын нығытыуҙа ниндәй ярҙам күрһәтеүе хаҡында һораны, шулай уҡ Дәүләт Думаһының закондар сығарыу эшмәкәрлеге менән ҡыҙыҡһынды. Бөтә һорауҙарға уҡыусылар тулы яуап алды.\n— Бөгөн 1979 йылда Афғанстанға совет ғәскәрҙәрен индереү кәрәк булыу-булмауы буйынса төрлө фекерҙәр яңғырай. Һуғыш хәрәкәттәрендә мин үҙем ҡатнаштым һәм, реакцион көстәргә ҡаршы һуғышыу ғына түгел, илебеҙ мәктәптәр, юлдар төҙөүен, агитаторҙар урындағы халыҡ араһында ҙур аңлатыу эше алып барыуын үҙ күҙҙәрем менән күрҙем. Афғанстан үҫеште, халыҡтың көнкүреше яҡшырҙы. 2011 йылдың яҙында Дәүләт Думаһы делегацияһы составында мин Афғанстанда булдым, республика етәкселәре менән осраштым, улар күрһәткән ярҙам өсөн рәхмәт әйтә һәм Рәсәй Федерацияһы менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итергә әҙер. Беҙ Ватаныбыҙҙан ситтә хәрби бурысын үтәгән рәсәйлеләр хаҡында онотмаҫҡа тейешбеҙ, — тине Иршат Фәхретдинов.\nЛицей директоры вазифаһын башҡарыусы Альбина Әхмәтнурова педагогик коллектив һәм уҡыусылар исеменән йөкмәткеле осрашыу өсөн рәхмәт белдерҙе. Ул, һис шикһеҙ, йәштәргә патриотик һәм рухи-әхләҡи тәрбиә биреүҙә ҙур роль уйнаясаҡ.\nТеги: рухи-патриотик тәрбиә


Район халҡына 125 грамм “блокада икмәген” таратасаҡтар\n24 Ғинуар 2020, 14:25\n1944 йылдың 27 ғинуарында Ленинград блокадаһы өҙөлә. Шул йәһәттәр республикала "Блокада икмәге" тигән акция уҙа.Был акцияға Салауат районы ла ҡушыласаҡ. Беҙҙең районда был акцияны “Бергә” ирекмәндәр хәрәкәте, “Шоңҡар” йәштәр һәм үҫмерҙәр клубы, һуғыш хәрәкәте ветерандары һәм Дыуан күп профилле колледж филиалы уҙғара. Сара сиктәрендә хәрби машина район үҙәгенән үтеп, халыҡҡа блокада нормаһын - 125 грамм икмәк һәм листовкалар таратасаҡ. Шулай уҡ митинг, һәйкәлгә сәскәләр һәм веноктар һалыу ҙа буласаҡ. Акция 11.00 сәғәттә башлана.\n1944 йылдың 27 ғинуарында Ленинград блокадаһы өҙөлә. Шул йәһәттәр республикала "Блокада икмәге" тигән акция уҙа.\nБыл акцияға Салауат районы ла ҡушыласаҡ. Беҙҙең районда был акцияны “Бергә” ирекмәндәр хәрәкәте, “Шоңҡар” йәштәр һәм үҫмерҙәр клубы, һуғыш хәрәкәте ветерандары һәм Дыуан күп профилле колледж филиалы уҙғара. Сара сиктәрендә хәрби машина район үҙәгенән үтеп, халыҡҡа блокада нормаһын - 125 грамм икмәк һәм листовкалар таратасаҡ. Шулай уҡ митинг, һәйкәлгә сәскәләр һәм веноктар һалыу ҙа буласаҡ. Акция 11.00 сәғәттә башлана.


19-сы ҙур гонаһ — Викидәреслек\n19-сы ҙур гонаһ\n← 18-се ҙур гонаһ 76 оло гонаһ\nАвтор: хафиз Шәмсетдин әҙ-Ҙәхәби 20-се ҙур гонаһ →\nХАҠҺЫҘ РӘҮЕШТӘ ДИНДЕҢ МӨЛКӘТЕН (Бәйтүль-мәл) ҺӘМ ЗӘКӘТ-САҘАҠАЛАРЫН ТОТОНОУ, БОРСОУ[үҙгәртергә]\nАллаһы Тәғәлә әйтә: "Пәйғәмбәр аманатҡа хыянат итмәҫ. Кем аманатҡа хыянат итә, Ҡиәмәт көндө шул хыянат йөгөн күтәреп, Аллаһ хөкөмөнә килер, һуңынан һәр кем изгелегенә күрә сауап, һәр кем үҙ гонаһаһына теүәл яза алыр, һис кем хаҡһыҙға артығы менәм язаланмаҫ." (Әли Ғимран, 161).\nӘбү Хүмәйд ас-Сәғид һөйләй: "Аллаһ илсеһе хеҙмәткәр итеп Асд ҡәбиләһенән Ибнүль-Лүтбиййа тигән кешене ҡуйҙы. Саҙаҡа йыйыу буйынса яуаплы итеп Ғәмр менән Ибн Ғүмәр тәғәйенләнде. Эште тамамлап ҡайтып барғанда ул: "Бына был һеҙҙеке, ә был минеке, миңә уны бүләк итгеләр", - тине. * Шул саҡ Аллаһ илсеһе (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) минбарға күтәрелде, Аллаһы Тәғәләгә шөкөрҙәр әйтте вәкилдәремә нимә булды? Килде һәм: "Бына был һеҙҙеке, ә был минеке, миңә уны бүләк иттеләр" - ти. Ә ул ата-әсәһе йортонда ултырһа, уга быларҙы бүләк итерҙәр инеме? Ҡиәмәт көнөндә кеше хаҡһыҙ алган нәмәләрен муйынында аҫып йөрөтәсәк, һәм был аҡырыусы дөйә булһынмы, мөңрәгән һыйыр булһынмы йәки баҡырыусы һарыҡмы " - тип һөйләне.\nАртабан ул ҡулын күтәреп: "Эй, Аллаһым! Мин уларға аңлата алдыммы?— тип һораны.\nӘбү Хөрәйрә һөйләй: "Бер ваҡыт беҙ Пәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) менән Хәйсәргә* һуғышҡа сыҡтыҡ. Аллаһ һуғышта беҙгә еңеү бирҙе. Ғәнимәт рәүешендә беҙ алтын да, көмөш тә алманыҡ, ә тик кейем, ризыҡ кеүек нәмәләр генә алдыҡ, һуңынан беҙ үҙәнгә төштөк. Аллаһ илсеһе (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) янында Джүзәм ҡәбиләһенән бер кеше бүләк иткән әсир бар ине. Беҙ үҙәнгә еткәс, Аллаһ илсеһенең ҡоло йөгөн ыскындырыр өсөн ҡалҡынды. Ошо ваҡытта уға уҡ сәнселде һәм ул үлеп ҡалды. Быны күреп беҙ: "Эй, Аллаһ илсеһе! Уның үлеме хәйерле булһын ине!" - тип ҡысҡырҙыҡ.\nБыға Аллаһ илсеһе (саллалаһу ғәләйһи үә сәлләм): "Юҡ, уның өҫтөндә еңһеҙ өҫ кейеме яна. Ул уны ғәнимәт малынан (трөфейҙар) бүлеп тормаҫ борон уҡ алған булған", - тип яуап бирҙе. Беҙҙең барыбыҙҙы ла ҡурҡыу биләп алды.\nОшо ваҡыт ҡулына ҡайыш йәки ике ҡайыш тотҡан бер кеше килде һәм: "Эй, Аллаһ илсеһе! Был миңә Хәйсәр көндәрендәге ғәнимәттән ҡалды", - тине. Яуап итеп Аллаһ илсеһе (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм): "Ҡайыш уттан!" - тип әйткән. Йәки: "Ике ҡайыш уттан!"\nАллаһ илсеһенең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) Киркира исемле кешеһе бар ине, ул һаҡсы булып хеҙмәт итте һәм юл әйберҙәрен ҡараны. Ул үлгәс, Аллаһ илсеһе (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм): "Ул утта" - тине.\nСәхәбәләр был һүҙҙәрҙең сәбәбен эҙләй башлаған һәм уның :әйберҙәре араһында урланған бурка (кейеҙ итек) тапҡандар. Был темаға хәҙистәр байтаҡ ҡына.\nУларҙың бер нисәүһен беҙ "йәбер" темаһында килтерербеҙ. Йәбер өс төрлө була:\nМөлкәтте дөрөҫ булмаған (алдаҡ) юл менән үҙләштереү.\nҮлтереү, яралау, аяҡ-ҡулдарын һындырыу һәм әсирҙәрҙе. ҡолдарҙы туҡмау.\nҺүҙ менән йәберләү, ғәйепләү, ҡарғау, яла яғыу.\nУйлап ҡарағыҙ, юҡ ҡына нәмәләр өсөн дә тамуҡҡа керергә була. Әгәр мәсет-мәҙрәсәнен аҡсаһына ҡулыңды һуҙһаң...\nАллаһ илсеһе (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм): "Ысынында, бер-берегеҙҙең ҡаны, мөлкәте һәм намыҫы был ҡалалағы ошо көн, ошо ай хөрмәтенә тыйылған иҫәпләнә!"\nШулай уҡ Аллаһ илсеһе (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм): "Аллаһы Тәғәлә тәһәрәтһеҙ кешенең намаҙын һәм урланған мөлкәттән саҙаҡа биреүсенең саҙаҡаһын ҡабул итмәйәсәк- тигән.\nЗәйд бин Хәлид аль-Джүхәни һөйләй: "Бер кеше Хәйбәр походы ваҡытында трофейҙарҙың яртыһын урлаған. Ул үлгәндән һуң, Аллаһ илсеһе (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) уның өсөн йыназа намаҙын уҡыуҙан баш тартҡан һәм: "Аллаһ юлында ул ғәнимәттең яртыһын урланы, - тигән. Был һүҙҙәрҙән һуң беҙ уның әйберҙәрен ҡараныҡ һәм унда ике дирһәм хаҡы ҡәҙәрем торған мәрйен таптыҡ".\nИмам Әхмәт: "Беҙ Аллаһ илсеһенең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) ғәнимәт мөлкәтен урлаусынан һәм үҙ-үҙенә ҡул һалыусынан башҡа кемгәлер йыназа намаҙ уҡыуҙан баш тартҡанын хәтерләмәйбеҙ", - тигән.\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=19-сы_ҙур_гонаһ&oldid=19451»\nБыл бит һуңғы тапҡыр 09:54 22 май 2018 үҙгәртелгән.


Республикала 2013 йыл башынан алып 25 мең тоннанан ашыу һөт етештерелгән // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспубликала 2013 йыл башынан алып 25 мең тоннанан ашыу һөт етештерелгән\n17:11, 9 января 2013 Иҡтисад\nЯңы йылдың тәүге көндәрендә Башҡортостанда тулайым һауым 25 мең тоннанан ашҡан. Шуларҙың 11 мең тоннанан ашыуы ауыл хужалығы предприятиеларына һәм фермер хужалыҡтарына тура килә. Был ваҡыт эсендә йәмғеһе 10400 тоннаға яҡын һөт һатылған, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nЯңы йыл байрамдарында республика хужалыҡтарында һәр һыйырҙан көнөнә уртаса 8,6 килограмм һөт һауып алынған. 2012 йыл башы менән сағыштырмаса был 300 грамға күберәк.\nИң күп һөт был көндәрҙә Саҡмағош, Дүртөйлө, Өфө, Мәләүез, Стәрлетамаҡ, Ауырғазы, Туймазы, Тәтешле һәм Учалы райондарында һауып алынған. Бында көнөнә бер һыйырҙан 10,1-14,3 килограмм һөт һауалар.


Владимир Путин: “Бар тормошомдоң мәғәнәһе – кешеләргә һәм Ватанға хеҙмәт итеү” » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Сәйәсәт » Владимир Путин: “Бар тормошомдоң мәғәнәһе – кешеләргә һәм Ватанға хеҙмәт итеү”\nВладимир Путин: “Бар тормошомдоң мәғәнәһе – кешеләргә һәм Ватанға хеҙмәт итеү” 09.05.2018 // Сәйәсәт\nБыл аҙнала Владимир Путин Рәсәй Федерацияһы Президенты вазифаһын рәсми ҡабул итте. Шулай итеп, ул донъялағы иң ҙур, күп милләтле ил менән идара итеүҙе дүртенсе тапҡыр үҙ иңенә алды.\nГраждандарҙың 76,69 проценты – 56 миллион 430 мең 712 һайлаусы – ил президенты вазифаһында Владимир Путинды күрергә теләк белдерҙе. Ҡатмарлы сәйәси осорҙа бындай ышаныс – ил башлығы өсөн ҙур еңеү, сөнки алдағы йылдар менән сағыштырғанда, ул байтаҡҡа күп тауыш йыйыуға өлгәште. Донъяла, илдә барған хәл-ваҡиғалар күҙлегенән сығып баһалағанда ла, Рәсәй халҡының күпселеге тыныс һәм тотороҡло тормошто һайланы.\nИнаугурация – Президент өсөн генә түгел, бөтә ил өсөн мөһим тарихи ваҡиға. Шуға ла уға әҙерлек барышында һәр нескәлеккә ҙур иғтибар бирелә. Бөтә нәмә аныҡ мәғәнәгә эйә, һәр бер символ сараның тантаналылығын сағылдыра. Һәм ошо мөхит бөтә илде ялмап ала.\nБыйылғы инаугурацияла, алдағыларынан айырмалы, Владимир Путин төп ваҡиға үтәсәк урынға Кремлдең беренсе корпусындағы эш кабинетынан йүнәлде. Ул, ил тарихында беренсе тапҡыр Рәсәйҙә етештерелгән “Берҙәм модулле платформа” тип аталған кортежда Ивановская майҙаны аша үтеп, Ҙур Кремлгә барҙы. Кремлдә уны оркестр ҡаршы алды. Артабан алҡыштар оҙатыуында Андреевский залына йүнәлде. Владимир Путин уң ҡулын Рәсәй Конституцияһына һалып, Рәсәй Федерацияһының 82-се статьяһына ярашлы, Федерация Советы, Дәүләт Думаһы депутаттары, Рәсәй Конституция Суды судьялары алдында Рәсәй халҡына ант бирҙе. РФ Конституция Суды Рәйесе дәүләт башлығының вазифаға инеүен иғлан итте. Дәүләт гимны башҡарылғандан һуң, Рәсәй Президенты ил халҡына мөрәжәғәт итте.\nВладимир Путин граждандарға мөрәжәғәтендә халыҡ һәм Рәсәй алдында ғәйәт ҙур яуаплылыҡты аңлауын, тыныс һәм сәскә атҡан ил киләсәге өсөн бөтәһен дә эшләйәсәген, “кешеләргә һәм Ватанға хеҙмәт итеү” бар тормошоноң мәғәнәһе булыуы хаҡында белдерҙе. Шулай уҡ мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, әсәлек һәм балалыҡты яҡлау ил өсөн өҫтөнлөклө бурыстар булыуын да билдәләне.\n“Быйыл Рәсәй Конституцияһының 25 йыллығын билдәләйбеҙ. Ул граждандар хоҡуғы һәм иреклелеге ҡиммәттәренең, өҫтөнлөклөгө сикләнмәгән булыуын күрһәтте. Ирекле граждандың, яуаплы граждандар йәмғиәтенең һәм көслө, эшкә һәләтле, демократик дәүләттең гармониялы берҙәмлеген Рәсәй үҫеше өсөн ныҡлы нигеҙ итеп күрәм”, – тине ул.\nАртабан В.В. Путин Собор майҙанында Президент полкы парадын ҡабул итте.\nӘйткәндәй, сараға төбәктәрҙән алты мең ҡунаҡ саҡырылһа, уларҙың бер мең ярымы йәштәрҙән, ирекмәндәрҙән, төрлө милли үҙәктәр, профсоюз лидерҙарынан тора ине. Быйыл беренсе тапҡыр төбәк һайлау комиссиялары рәйестәре лә саҡырылған.\nИнаугурацияла республика Башлығы Рөстәм Хәмитов та ҡатнашты.


Константин Толкачев Республиканы үҫтереүгә тос өлөш индереүсе төрлө тармаҡ вәкилдәренә наградалар тапшырҙы\nБашҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Йортонда асыҡ ишектәр көнө үтте. Башҡортостан Республикаһы ойошторолоуҙың 100 йыллығына арналған сараға төбәкте үҫтереүгә тос өлөш индереүсе төрлө тармаҡ вәкилдәре саҡырылды.\nДәүләт Йыйылышына мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, мәҙәниәт, агросәнәғәт комплексы, транспорт, элемтә, төҙөлөш, нефть-газ, авиация тармағы, металлургия сәнәғәте һәм башҡа өлкәләрҙән вәкилдәр, шулай уҡ республиканың профсоюздар комитеттары рәйестәре килде.\nСарала Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Йорто, Башҡортостан Республикаһының парламент тарихы музейы буйлап экскурсия, Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев менән осрашыу ойошторолдо.\nПарламент спикеры осрашыуҙа ҡатнашыусыларға депутаттар корпусы эшмәкәрлеге, һуңғы ваҡытта ҡабул ителеүсе көнүҙәк закондар хаҡында һөйләне, республиканы социаль-иҡтисади үҫтереүҙә профсоюз ойошмаларының ролен билдәләп үтте.\nКонстантин Толкачев алдынғы хеҙмәткәрҙәргә Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесенең рәхмәт хаттарын тапшырҙы. Бүләкләнеүселәр араһында уҡытыусылар, врачтар, артистар, иретеп ҡойоусылар, ауыл хужалығы һәм башҡа тармаҡ хеҙмәткәрҙәре бар ине.


Зөһрә Бураҡаева – республиканың Кинематографистар союзы рәйесе // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n15:20, 22 января 2021 Мәҙәниәт\nДраматург һәм сценарист Зөһрә Бураҡаева бөгөн Башҡортостан Республикаһының Кинематографистар союзына етәкселек итә башланы. Ул күпселек тауыш менән рәйес итеп һайланды.\nҠарар Башҡортостан Республикаһы Кинематографистар союзының офлайн һәм онлайн уҙғарылған отчет-һайлау йыйылышында ҡабул ителде. Берекмә етәксеһе вазифаһына ике кандидатура – режиссер Айнур Асҡаров һәм Зөһрә Бураҡаева дәғүә итте.\nХәҙерге көндә Башҡортостан Республикаһының Кинематографистар союзында 33 кеше ағза булып тора. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, быға тиклем ижади берекмәне республикала билдәле кино эшмәкәре Фәрит Ғәбитов етәкләне. Ул 2020 йылдың ноябрендә донъя ҡуйҙы.


Новочеркасск рухи училищеһы — Башҡорт Википедияһы\n47°24′46″ с. ш. 40°06′48″ в. д.\nНовочеркасск рухи училищеһы\nУчилище бинаһы революциянан һуң\nНовочеркасск рухи училищеһы— Рус православие сиркәүенең Новочеркасскиҙә урынлашҡан башланғыс уҡыу йорто (Рухи училищеһы).\n2 Училищены тамамлаған кешеләр\nРухи һәм өйәҙ училищелары революцияға тиклемге асылмала\nӨйәҙ училищеһы революциянан һуң\nXIX быуат уртаһында Ермак проспектында генерал-майор Шушков рус стилендә ике ҡатлы айырым йорт төҙөгән; бина Новочеркасскиға характерлы архитектура өлгөһө булып тора. Этештереүҙе епархия идаралығының булды һәм уны төҙөкләндереү рухлы булған ул. 1863 йылда йорт Епархия идаралығы тарфынан һатылып алына һәм унда рухи училищеһы урынлаша. 1902 йылдың 31 авгусында ике ҡатлы йорт тулыһынса яңынан ҡорола һәм уның беренсе ҡатында Хоҙай Әсәһе Мария Покровы хөрмәтенә йорт сиркәүе булдырыла. 1902 йылдың 22 сентябрендә Покровский сиркәүе архиепископ Дон һәм Новочеркасск архиепискобы Афанасий тарафынан изгеләндерелә. 1915 йылда архиепископ Митрофан (Симашкевич) Новочеркасск рухи училищеһының Покров туғанлыҡ уставын раҫлай. Уставтың маҡсаты булып унда тәрбиәләнеүселәргә «матди һәм рухи тәрбиәләүгә булышлыҡ күрһәтеү, уларға Новочеркасск училищеһында дини-әхлаҡи тәрбиә биреү» тора .\nОктябрь революцияһынан һуң училище ябыла, сиркәү көмбәҙҙәрен һәм башындағы һуғанға оҡшаш манараһын юғалта. Бында ҡарауһыҙ ҡалғанкескәй балалар өсөн колония ойошторола. Сиркәү бинаһы тамаша залы, конференц-зал, китапханаға әйләнә. Ҡарауһыҙ ҡалған балаларҙы заводта тимер ҡойоу эшенә һәм башҡа сәнәғәт һөнәрҙәренә өйрәтеп, буласаҡ станоктар эшләү заводына нигеҙ һалына. Был предприятие 1941 йылда Бөйөк Ватан һуғышы алдынан завод статусын ала. Һуғыштан һуң бында Новочеркасск станоктар эшләү заводының идаралығы урынлаша. Әлеге ваҡытта бында"Центр-Инвест" банкының офисы эшләй. Бина ҡаланың архитектура һәм мәҙәни мираҫы булып тора.\nУның менән йәнәшә урынлашҡан бина — был өйәҙ училищеһы бинаһы. Ул йортто Дон Ғәскәре өлкәһе архитекторы К. К. Пейкор 1818 йылда ике ҡатлы, мезонинлы, ярым колонналарын портиктар менән биҙәп, таштан һалдыра. Бында Черкасск ҡалаһына өйәҙ училищеһы күсерелә (хәҙер — Старочеркасская станицаһы). Унда башлыса юғары ҡатлам балалары уҡый. Совет осоронда был йортта Новочеркасск станоктар эшләү заводы административ биналары булған.\nУчилищены тамамлаған кешеләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБорис (Рукин) — Можайск архиепискобы, Рус православие сиркәүенең Мәскәү епархияһының викарийы.\nСерафим (Силичев) — Рус православие сиркәүенең епискобы, Һарытау архиепискобы.\nЧасовников Леонтий Васильевич — Авраамий (Часовников) ҡустыһы.\nТруфанов Сергей Михайлович — иеромонах-расстрига.\nУрыҫ православие сиркәүе уҡыу йорттары исемлеге\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Новочеркасск_рухи_училищеһы&oldid=681518 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 07:19 26 апрель 2017 үҙгәртелгән.


Еңеүгә фестиваль салюты! // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЕңеүгә фестиваль салюты!\n11:55, 26 апреля 2010 Йәмғиәт\nБөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығына арналған «Еңеү салюты» республика үҙешмәкәрлек ижады конкурсы Өфөлә ҙур гала-концерт менән тамамланды. Конкурс шул уҡ исемдәге Бөтә Рәсәй фестивале сиктәрендә үткәрелде һәм Башҡортостандың 15 мең самаһы кешеһен йәлеп итте. Шуларҙан 1230-ы байрам гала-концертында һәм Телеүҙәк алдындағы майҙанда үткәрелгән Марш-парадта ҡатнашты. Марш-парадты Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев ҡабул итте.\nӘйтергә кәрәк, юбилей йылында «Еңеү салюты» конкурсы айырыуса киң ҡолас менән үткәрелде. Уға әҙерлек төп сараларға тиклем күп алдан башланды – концепция, сығыштар программаһы әҙерләнде.\n— Был юлы беҙ ҡатнашыусыларҙан дидактик йүнәлеш, Бөйөк Ватан һуғышы темаһын тулыһынса асыуҙы талап иттек. Күмәк кешеләр ҡатнашыуы, милли состав, сараларҙа һуғыш һәм тыл ветерандары ҡатнашыуы ла хупланды, — тип һөйләй Республика халыҡ ижады үҙәге генераль директоры Байрас Ишберҙин.\nОйоштороусыларҙың талаптары тулыһынса үтәлгән, был турала Конгресс-холда үткәрелгән йомғаҡлау гала-концерты буйынса ла фекер йөрөтөргә мөмкин. «Тереләр, беҙҙең хаҡта йырлағыҙ!» исеме аҫтында театрлаштырылған программа айырыуса юғары кимәлдә үтте. Уға иң яҡшы ижади көстәр – республиканың бөтә мөйөштәренән «Еңеү салюты» конкурсының зона этаптарында еңеүселәр йәлеп ителгәйне. Бөтәһе 68 коллектив.\nИрле-ҡатынлы Николай һәм Любовь Цибулиндар концертҡа хөрмәтле ҡунаҡтар сифатында саҡырылған – икеһе лә ветерандар. Улар үҙ тәьҫораттары менән уртаҡлашты:\n— Барыһы ла шул тиклем шәп ойошторолған, мин йәшлегемә, һуғыш йылдарына әйләнеп ҡайтҡандай булдым, — тине Николай Николаевич.\n— Беҙ ҡайтанан үҙебеҙҙе Советтар Союзында итеп тойҙоҡ, — тип иренең һүҙҙәренә ҡушылды Любовь Цибулина.\nВетерандар концертта йәштәрҙең күп ҡатнашыуынан ҡәнәғәт ҡалған. Улар, үҫеп килеүсе быуындың ошондай сараларҙа ҡатнашыуы — уларҙы патриотик рухта тәрбиәләүҙең иң һөҙөмтәле ысулы , тип иҫәпләй.\n— Бөгөнгө концерт – үҙенсәлекле бер тарих дәресе, был уларҙың хәтерендә оҙаҡ һаҡланасаҡ, — ти Николай Цибулин.\nҮҙ сиратында, Салауат ҡалаһының «Родничок» бейеү ансамбленән бейеүсе балалар Саша һәм Дима шатланып:\n— Беҙ бөгөн ансамблдән өлкән балалар менән бергә ошондай ҙур сәхнәлә сығыш яһауыбыҙға бик шатбыҙ. Беҙ үҙебеҙҙең «Йәш моряктар бейеүе»н ветерандарға һәм шулай уҡ һуғышта ҡатнашҡан үҙ олатайҙарыбыҙға бағышлайбыҙ, – тине.\nБөйөк Ватан һуғышы ветераны Ғәбделхәй Зариповҡа икеләтә ҡыуаныс, Еңеү юбилейы хөрмәтенә концертта «Холмичи» ҡалаҡ һуғыусылар театры составында (Ҡалтасы районы) уның бүләһе сығыш яһай.\n— Бының менән ғорурланмайынса мөмкин түгел, — тип иҫәпләй фронтовик. – Үҙ заманында Совет Армияһы составында мин Франкфуртҡа тиклем еттем. Ә бөгөн минең бүләм ошо турала сәхнәнән йырлай. Мин республикабыҙ етәкселегенә ветерандарға күрһәткән хөрмәттәре өсөн рәхмәтлемен. Беҙҙең батырлыҡ, беҙҙең хеҙмәт онотолмаған, был турала бөгөн ейәндәребеҙ һәм бүләләребеҙ ғорурланып телгә ала.


Һалып өлгөрмәйем, түгәләр... » Башҡортостан гәзите\nҺалып өлгөрмәйем, түгәләр...\n23-08-2013, 10:03 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға\nҠаҙ-өйрәк бәпкәләрен йыл да күпләп алабыҙ. Әлбиттә, уларҙы һыуҙан өҙмәҫкә кәрәк. Һыу булмаһа, яй үҫәләр, һимермәйҙәр ҙә. Беҙгә йылға алыҫ ҡына, ташып, тасҡа һыу һалып өлгөртөп булмай. Етмәһә, уны түңкәреп теңкәгә тейәләр. Берәй ҡулай ғына нәмә кәрәк ине.\nТас йәки сөм һауытҡа һыуҙы мөлдөрәмә итеп тултырығыҙ ҙа эсенә ҙур булмаған кирбес йәки таш һалығыҙ. Ул сағында һыуҙы йыш ҡойорға кәрәкмәҫ. Һеҙҙең яҡтарҙа ла, моғайын, юл буйында тирә-яҡты ҡыйлап ятҡан автомобиль тәгәрмәстәре барҙыр, йөк машиналарыныҡын тапһағыҙ айырыуса яҡшы. Шуны ҡап урталай телегеҙ ҙә, эсенә һыу һалығыҙ. Резинаны ҡырҡыр алдынан балта йәки бысаҡҡа солидол һөрткәндә, эш тиҙ атҡарылыр.\nҠош-ҡорт өсөн бәләкәй бассейн эшләү – иң отошлоһо. Ерҙе метрға метр ҙурлығында ҡаҙығыҙ, бик тәрән булмаһын, төбөн бетон иҙмәһе менән көпләгеҙ һәм кипкәс һыу тултырығыҙ.


Өфө хакимиәте Ағиҙел аръяғындағы 204 гектар ерҙе төҙөүсегә эшкәртергә бирҙе // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n13:41, 14 ноября 2018 Иҡтисад\nӨфө хакимиәте Ағиҙел аръяғындағы 204 гектар ерҙе төҙөүсегә эшкәртергә бирҙе Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nӨФӨ, 2018 йыл, 14 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Наталья Овчарук/.\nӨфө хакимиәтенең рәсми сайтында «Ленин районында Затон шоссеһы, Алексеевка шоссеһы һәм ҡала урмандары менән сикләнгән биләмәне планлаштырыу һәм межалау проектын әҙерләү тураһында» документ баҫылған. Рөхсәт ҡағыҙын «Төҙөлөш идаралығы-36» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте алған. Был биләмәнең майҙаны — 204 гектар.\nҠайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, 8 март ҡасабаһы янында бүленгән ерҙә яңы биҫтә төҙөү күҙаллана. Бынан алда төҙөлөш идаралығы юлдың ҡапма-ҡаршы яғындағы участкаларҙы һорағайны. Әле төҙөлөш башланмаған.


Йәш һалдатты юғалттыҡ...\n13 июлгә ҡараған төндә Омск ҡалаһы эргәһендә урынлашҡан Светлый ҡасабаһында оло фажиғә булды. Һауа-десант ғәскәренең 242-се уҡыу үҙәге казармаһының түбәһе ишелеп төшөүе арҡаһында 45 һалдаттың емерек аҫтында ҡалыуы, уларҙың 23-өнөң ғүмере өҙөлөүе билдәле булды.\nБыл хәрби казарма 1975 йылда төҙөлөп, 2013 йылда уға капиталь ремонт яһалған. Оператив-тикшереү барышында ремонт эштәрен атҡарыусы «Ремэкстрой» йәмғиәте эшендә етешһеҙлектәр асыҡланған. Рәсәй Оборонаһы министры С.Шойгу ғәйеплеләр ҡаты язаһын аласаҡ, ә зыян күреүсе һалдаттарҙың ғаиләләренә компенсациялар түләнәсәк, тип белдерҙе.\nҠот осҡос фажиғәлә Башҡортостандан саҡырылған 5 егетебеҙҙе юғалттыҡ. Улар араһында, үкенескә күрә, Сибай ҡалаһынан Рөстәм Йомағолов та бар.\nРөстәм Әкрәм улы Йомағолов Сибай ҡалаһының Р.Өмөтбаев исемендәге башҡорт лицейын уңышлы тамамлап, Өфөлә БДУ-ның «Химия» факультетында белем алған. Курсташтары әйтеүенсә, ул бик тырыш, аҡыллы, ярҙамсыл егет булған. Быйыл магистратураны тик яҡшы билдәләргә генә тамамлап, 6 июндә ҡулына диплом алған. 18 июндә үҙ теләге менән хәрби хеҙмәткә юллана.\n15 июлдә ҡалалашыбыҙ Рөстәм Йомағоловты һуңғы юлға оҙатыуға уның туғандары, дуҫтары һәм Сибай халҡы йыйылды. Митингта Сибай ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы урынбаҫары И.Р.Хәйруллин, Башҡортостан Республикаһы хәрби комиссариатының бүлек начальнигы И.F.Яппаров, Сибай ҡалаһы һәм Хәйбулла районы хәрби комиссариаты начальнигы Р.Ф.Зәбиров һәм мәрхүмдең туғандары, дуҫтары сығыш яһаны.\n—Рөстәм минең иң яҡын дуҫым ине. Ул уҡыуҙы тамамлағас та, әрмегә барырға хыялланды. Бигерәк тә һауа-десант ғәскәрендә хеҙмәт итеү теләге ҙур булды уның. Һауала осҡом һәм парашюттан һикергем килә, ти торғайны,—тине Радим Сәғәҙиев, бөтә дуҫтары исеменән.\nВатан алдындағы хәрби бурысын үтәгәндә мәрхүм булып ҡалған яҡташыбыҙ хаҡындағы яҡты хәтирәләр һәр саҡ беҙҙең йөрәктәрҙә һаҡланасаҡ. Рөстәмдең ата-әсәһенең, апаһының һәм туғандарының ауыр ҡайғыһын уртаҡлашабыҙ. Йәш һалдаттың ҡараңғы гүрҙәре яҡты, йәне йәннәттә булһын.


Асҡын районы — Башҡорт Википедияһы\n56°05′00″ с. ш. 56°35′00″ в. д.\n(Аскинский район битенән йүнәлтелде)\n18 115 кеше (1 ғинуар 2019)\nПермь крайы, Свердловск өлкәһе, Ҡариҙел районы, Дыуан районы, Тәтешле районы һәм Балтас районы\nКатегория:Похороненные в Аскинском районе[d]\nАсҡын районы Викимилектә\nРайон территоряһының көнсығыш өлөшө Өфө яйлаһының көнбайыш сигенә тура килә, йылғалар һәм йырғанаҡтар менән бүлгеләнгән. Көнбайыш рельефына түбәлектәр хас (Асҡын яҫы таулығы). Климаты уртаса йылы, ярайһы уҡ дымлы. Асҡын метеостанцияһы мәғлүмәттәре буйынса, абсолют максималь температура +36С, абсолют минималь −54С тәшкил итә. Район територияһы буйлап Ҡариҙелдең ҡушылдығы Төй (Һарыҫ ҡушылдығы) һәм Аяҙ йылғалары аға. Көлһыу тупраҡ, көлһыулығы һиҙелер-һиҙелмәҫ ҡара тупраҡ һәм һоро урман тупрағы өҫтөнлөк итә. Территория шыршы һәм аҡ шыршы үҫкән урмандар зонаһына инә.\nЛәкин улар киң япраҡлы ағастарға (бигерәк тә йүкә), шыршы, аҡ шыршы, ҡайын, уҫаҡ урмандарына алышынған. 1963 йылда райондың көньяҡ.-көнбайышда тайга зонаһы йәнлектәрен (шәшке, мышы, һуҫар, ҡама, һеләүһен һ.б.) һаҡлау өсөн Асҡын дәүләт заказнигы ойошторолған.\nГеотектоник йәһәттән район територияһы Башҡорт көмбәҙе сиктәрендә ята. Запастары күп булмаған Ҡәйүм, Степановка, Көнгәк, Бейәбаш нефть ятҡылыҡтары, шулай уҡ Яңы Ҡаҙансы һәм Кубияҙ газ ятҡылыҡтары табылған. Эзбизташ, төҙөлөш ташы, доломит, балсыҡ, ангидрит ятҡылыҡтары ярайһы уҡ күп. Агрономик рудалар осрай. Урындағы ихтыяж өсөн төҙөлөш ташы (Урмияҙ, Анастасьино), ҡырсын таш (Гөмбә), эзбизташ (Ҡаҙансы) сығарыу карьерҙары асылған.\n«Башплодородие» ПБ балансында 10-ға яҡын агроруда ятҡылығы бар: Ҡышлауйылға торф-туф (990 мең т), Любимовка йомшаҡ эзбизташы (880 мең т), Мутабаш күл-һаҙлыҡ эзбизы (686 мең т) ятҡылыҡтары.\nРайон иҡтисадына аграр-урман сәнәғәте йүнәлеше хас. Ауыл хужалығы ерҙәре 92,8 мең га (райондың дөйөм майҙаны 36,7 %), шуның 66,7 мең га өлөшөн һөрөнтө ерҙәр, 18,7 мең га — көтөүлектәр тәшкил итә.\nАуыл хужалығында ужым арышы, яҙғы бойҙай, картуф үҫтерелә, һөт-ит малы һәм сусҡа үрсетелә. ауыл хужалығы предприятиелары араһында «Урмияҙ», «Төй» һәм «Дружба» малалсылыҡ совхоздары айырылып тора.\nАсҡын ауылында йәшелсә киптереү, май-сыр заводтары, РТП эшләй. Асҡын лесхозы биләгән 126 мең га урманда 16981 мең м3 ағас (шул иҫәптән 6300 мең м3ылыҫлы ағастар) бар. Шуларҙың 8700 мең м3 өлгөргән һәм ҡартайған ағас. Башлыса Һарыҫ—Аяҙ йылғалары араһындағы урман ҡырҡылауылы Бында Асҡын леспромхозының урман пункты эшләй. Төй йылғаһының урта ағымындағы урмандарҙа ағас әҙерләү менән Талог леспромхозының урман пункттары шөғөлләнә.\nТранспорт бәйләнеше Асҡын—Яугилде автомоб. юлы менән (артабан Бөрө һәм Благовещен аша) ғәмәлгә ашырылауылы Суднолар йөрөгән миҙгелдә тимер һәм автомоб. юлдарынан алыҫта ятҡан көньяҡ-көнсығыш тау-тайга төбәктәре йылға транспорты менән файҙалана.\nБөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса райондың халыҡ һаны:\nРайонда 51 дөйөм белем биреү мәктәбе (1994/95 уҡалаһы й. — 4959 уҡыусы), шул иҫәптән 15 урта мәктәп; Асҡын ПУ, 29 китапхана, 54 клуб, 4 дауахана бар. Урыҫса «Надежда», татарса «Ышаныч», башҡортса «Йәнтөйәк» гәзиттәре сыға.\nБәкерова Әминә Ғәйфулла ҡыҙы (23.11.1932—2013), педиатр, 1963—1987 йылдарҙа Өфөнөң 1-се балалар поликлиникаһы табибы. Башҡорт АССР-ының 10-сы (1980—1985) һәм 11-се (1985—1990) саҡырылыш Юғары Советы депутаты. СССР-ҙың медицина хеҙмәткәрҙәре һөнәри союзының ХIII һәм ХVII съездары делегаты. СССР-ҙың халыҡ табибы (1982), Ленин ордены кавалеры (1978). Өфө ҡалаһының почётлы гражданы (2005). Ҡыйғаҙы ауылынан.\nҒәлиев Тимерғәзи Арыҫлан улы (30.11.1938), ауыл хужалығы, партия һәм юғары мәктәп эшмәкәре, ғалим-иҡтисадсы. Иҡтисад фәндәре докторы (2000), профессор (2009). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1976). Ҡышлауйылға ауылынан.\nИгошев Владимир Александрович (28.10.1921—8.01.2007), совет рәссамы, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1944 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Профессор (1965). СССР‑ҙың (1991) һәм РСФСР‑ҙың (1965) халыҡ рәссамы. Асҡын ауылы янындағы Игошев хуторынан.\nЙоносова Фәйрүзә Фаяз ҡыҙы, район гәзите мөхәррире, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2018).\nПраведников Николай Константинович (9.12.1933—4.12.2001), ғалим-инженер‑нефтсе. Техник фәндәр докторы (1984), профессор (1987). 1981 йылдан Бөтә Союз яғыулыҡ‑энергетика комплекстары проблемалары ғилми-тикшеренеү институтында директорҙың фәнни эштәр буйынса урынбаҫары, 1986 йылдан — институт директоры, 1995—2001 йылдарҙа «ЛУКОЙЛ» нефть компанияһының фәнни‑инженерлыҡ үҙәге генераль директоры. СССР Министрҙар Советы премияһы лауреаты (1981). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1981) һәм «Почёт Билдәһе» (1971) ордендары кавалеры. Ҡуяштыр ауылынан.\n↑ 4,0 4,1 Численность населения муниципальных образований Республики Башкортостан — 2019. — С. 62.\n↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 Население Башкортостана:XIX-XXI века: статистический сборник. — 2008. — С. 448.\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Бәкерова Әминә Ғәйфулла ҡыҙы (Тикшерелгән 21 ноябрь 2017)\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Ғәлиев Тимерғәзи Арыҫлан улы (Тикшерелгән 28 ноябрь 2018)\n↑ Рустэм Хамитов вручил государственные награды России и Башкортостана. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2018, 4 апрель (рус.) (Тикшерелгән 5 апрель 2018)\n↑ Список награжденных (2018.04.04). 45. Юнусова Файруза Фаязовна — директор (главный редактор) Аскинского информационного центра — филиала ГУП РБ Издательский дом «Республика Башкортостан» (рус.) (Тикшерелгән 5 апрель 2018)\n↑ http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/12075 Башҡорт энциклопедияһы — Праведников Николай Константинович] (Тикшерелгән 7 декабрь 2018)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Асҡын_районы&oldid=911139 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 03:05 1 октябрь 2019 үҙгәртелгән.