Яңы бейеклектәргә үрмәләү » Архив газеты "Йәшлек"\nИлһамлы хеҙмәт - илгә ҡеүәт.\nБайрамығыҙ менән, почтальондар!\nЯңы бейеклектәргә үрмәләү Яңылыҡтар » Спорт\nЯңыраҡ Силәбе өлкәһенең Златоуст ҡалаһында залда туризм техникаһы буйынса өлкә ярышы үтте. Унда Арғаяш районының балалар ижады үҙәге исеменән Бәжекәй урта мәктәбе уҡыусыларынан торған «Меридиан» командаһы ҡатнашты.\n«Уҡыусылар, өлкә ярышында тәүге тапҡыр ҡатнашыуҙарына ҡарамаҫтан, уңышлы сығыш яһаны: Фәниә Мөжәғетдинова 3-сө йәштәр разряды нормативын үтәне, ә турист йырҙары бәйгеһендә беҙҙең команда 2-се урынды яуланы. Команда исеменән Арғаяш районының йәштәр комитетына, балалар ижады үҙәгенә, Нуркин ауыл биләмәһе хакимиәтенә, районыбыҙҙың мәғариф буйынса идаралығына ошо ярышҡа әҙерләнеүҙә ярҙам күрһәткәне өсөн рәхмәтебеҙҙе белдерәбеҙ. Ләкин бәйгелә тағы ла уңышлыраҡ сығыш яһарға һәм призлы урындарҙы яуларға командаға мәктәптә туризм техникаһының иң мөһим ҡорамалы – альпинистик стенканың булмауы ҡамасауланы, – ти Бәжекәй урта мәктәбендәге туризм секцияһы етәксеһе һәм команда тренеры Амур Йәғәфәр улы Хәбибуллин. – Ярыштан ҡайтҡас, беҙ Нуркин ауыл хакимиәте етәксеһе Радик Әбделхай улы Сибәғәтуллин менән һөйләштек. Ул беҙгә «Владстройсервис» төҙөлөш фирмаһы етәксеһе, эшҡыуар Владислав Абдрафиҡ улы Вәлишинға мөрәжәғәт итергә тәҡдим итте».\nКүп тә үтмәй, Бәжекәй уҡыусылары өсөн бик мөһим һәм ҡыуаныслы ваҡиға була – мәктәп спортзалында альпинистик стенка асыла. Был белем усағы – районда туризм секцияһы эшләп килгән берҙән-бер мәктәп. Шуға ла кәрәкле ҡорамал йәш туристарға яңыса, профессиональ кимәлдә күнегеү мөмкинлеге биреүе менән әһәмиәтле.\nТантанала иң башта стенканы алыуҙа ярҙам күрһәткән төп бағыусы Владислав Абдрафиҡ улына һүҙ бирелде. Ул уҡыусыларҙы ҡотлап, уңыштар теләгәндән һуң «Меридиан» командаһы уҡыусылар, уҡытыусылар, килгән ҡунаҡтар алдында сығыш яһаны. Ҡатнашыусыларҙың дистанцияны үтеүе сараның иң ҡыҙыҡлы һәм иң сағыу күренеше булды. Уҡыусыларҙың стенкаға менеүен күҙәтеп тороу альпинистың ҡаяға үрмәләүен күҙәтеү менән бер иш кеүек тойолдо. Дистанцияны үткәндә үҫмерҙәр үҙҙәренең бөтә күнекмәләрен һәм әҙерлеген күрһәтте. Тантана уҡыусыларҙың «Домбай вальсы» исемле туристар йырын башҡарыуы менән тамамланды.\nБалалар ошо ҙур булмаған саранан ҡыуанып ҡайтып киткәндән һуң, Владислав Абдрафиҡ улына бер нисә һорау бирмәйенсә булдыра алманыҡ:\n– Владислав Абдрафиҡович, үҙегеҙ менән таныштырһағыҙ ине?\n– Мин ябай эшселәр ғаиләһендә тәрбиәләнгәнмен. 2-се Арғаяш урта мәктәбен тамамлағандан һуң ике йыл Кавказда хеҙмәт иттем. Ҡайтҡас, өйләндем. Кәләшем Альбина менән өс ҡыҙ үҫтерәбеҙ.\n– Ә хеҙмәт юлығыҙ тураһында нимә әйтә алаһығыҙ?\n– Тәүҙә – ябай төҙөүсе, һуңынан төҙөүселәр бригадаһын ойоштороп, бригадир булып эшләнем. Ә 2007 йылда үҙемдең «Владстройсервис» исемле төҙөлөш фирмаһын астым һәм бөгөн уның директоры булып эшләйем.\n– Ни өсөн Бәжекәй мәктәбенә альпинистик стенканы алыуҙа ярҙам итергә булдығыҙ?\n– Беренсенән, спорт менән профессиональ шөғөлләнмәһәм дә, уны бик яратам. Ә мәктәп уҡыусыларының туризм менән шөғөлләнеүе бик ҡыуаныслы. Беҙ, өлкәндәр, йәш быуындың сәләмәт тормош юлын һайлауын теләһәк, бындай башланғыстарҙы иғтибарһыҙ ҡалдырырға тейеш түгелбеҙ. Икенсенән, минең өсөн төп маҡсаттарҙың береһе – ул эшебеҙ бар саҡта, ҡулыбыҙҙан килгәнсә мохтаж булғандарға ярҙам итеү. Бына шулай итеп, альпинистик стенканы алыуҙа ярҙам һорап мөрәжәғәт иткәс, балаларҙың хыялын тормошҡа ашырыуҙан баш тартманым.\n– Йәш спортсыларға нимә теләр инегеҙ?\n– Әлбиттә, һау булырға, яҡшы уҡырға һәм туризм менән шөғөлләнеүҙә яңы еңеүҙәр һәм уңыштар насип итһен.\nБәжекәй мәктәбендәге альпинистик стенканың бейеклеге алты метр ғына булһа ла, уҡыусылар өсөн ул үҙ алдарына ҡуйған бейеклектәргә үрмәләүҙең беренсе баҫҡысы булыр, тип ышанабыҙ.\nСиләбе өлкәһе буйынса\nавторы: Нур | 20 июня 2009 | | Фекерҙәр (0)\nТурист һуҡмаҡтары алып бара Баймаҡҡа\nЙәш эшҡыуарлыҡ мәктәбендә – яңы с ...\nЯңы һулыш менән йәшәй ибрайҙар\nИң көслөләр ярышы\nСиләбе өлкәhендә Йосоповтар милли көрәш ...


Сәләфит-ваһһабиттар юлы бармы? | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > тарих, риүәйәттәр, легендалар > Сәләфит-ваһһабиттар юлы бармы?\n« Президенту Российской Федерации\nАйнур Биргалин: «Ваһһабчылыкта гаепләүләре елар хәлгә җиткерә» »\nСәләфит-ваһһабит тип Ислам диненән яҙып бер идеология юлына эйәргән радикал төркөмгә әйтәбеҙ. Элек улар ваһһабит булып йөрөһәләр, һуңғы биш-алты йылда улар сәләфиттәргә әйләнеп киттеләр. Хәҙер инде беҙҙең Хәнәфи мәҙһәбенә инеп, үҙәрен хатта хәнәфиттәр тип атап, «саф» дин алып баралар имеш. Дөрөҫөндә үҙҙәре аҙашып, башҡаларҙы аҙаштырып, хәҙер инде ҡайҙа баштарын тығырға белмәй йөрөгән әҙәмдәр. Үҙҙәренең ошо идеологияһына шул тиклем сумғандарҙа, быға ҡаршы дини ғалимдарҙың яҙған, килтергән дәлилдәрен күрергә лә, ишетергә лә, уҡырға ла теләмәйҙәр. Баштарын фекерләтеп, бер аҙ уйланып, сағыштырып, тикшереп аңларға теләмәйҙәр, тик үҙ ишеткәндәрен бер ҙур ғалим һымаҡ ҡыланып башҡаларға еткерергә маташалар. Имеш «саф» дин тараталар. Күңелдәрендә һәм йөҙҙәренә сыҡҡан тәҡҡәберлек сифаты уларҙа. «Сәләфиттәр»ҙең маҡсаты аныҡ — өммәт өсөн түгел, идея өсөн хеҙмәт итеү. Был, үҙ сиратында, йәмғиәтте тарҡатыуға килтерә. Сәләфиттәрҙең нигеҙе ваһһабсылыҡта.\nВаһһабтар кемдәр тигәнгә — улар бысраҡ алымдар ҡулланып, ялған һәм алдыҡ менән ыҙғыш-талаш, фетнә, һуғыш сығарып йөрөүселәр. Үҙҙәрен Пәйғәмбәребеҙ сөннәтен үтәүселәр тиһәләрҙә, сөннәт намаҙҙарҙы уҡымаусылар, Мөхәмәд ғәләйһисәләмгә салауат әйтеүҙе тыйыусылар, шулай уҡ Мәүлид байрамдарын һәм башҡа нәмәләрҙе биҙғәт (нововедение) тип тыйыусылар. Шуныһы ҡыҙыҡ, улар үҙҙәренең бер-нисә ғалимдарының һүҙҙәренә генә таяналар, ә меңләгән ғалимдарҙың һәм төп дүрт мәҙһәб ғалимдарының ғүмер буйы өйрәнгән эштәрен иңҡар итәләр. Ваһһабтар юлһыҙ, мәҙһәбһеҙ барған, үҙ идеологияларын урынлаштырырға теләгән диндән аҙашҡан бер төркөм.\nВаһһабтарға нигеҙ һалыусы булып Ибн Тәймиә тигән ғалим була. Зәйнулла ишан 1908 йылда «Мәҡәләт зәйнийә», «Аллаһынның хаҡиҡәте» тигән китабында яҙа: Ибн Тәймиә күп нәмәләргә ҡаршы сыға, хатта «Аллаһ» һүҙҙе маҡтау йәки иҫкә алыу өсөн түгел тигән, шулайтып Аллаһ Тәғәләнең Ҡөръән Кәримендәге:\n«Раббыңдың исемен иҫкә ал, үҙеңде тотош уға арна» тигән аятына ҡаршы сыға. «Әл-Мөззәммил» сүрәһе73/8.\nИкенсе бер аятты:\nӘр-Рахман тәхеткә ултырҙы тип аңлата. Та-ха сүрәһе, 20 аят\nАллаһы кеше һымаҡ ултырамы ни? Ибн Тәймиә ана шулай башҡа аяттар менән дә шундай һығымталар яһай. Мөхәммәд пәйғәмбәрҙең Мәҙинә ҡалаһындағы ҡәберенә барыуҙы һәм башҡа нәмәләрҙе биҙғәткә һанаған. Бер күренекле ғәрәп сәйәхәтсеһе яҙған: Дамаск ҡалаһында хәнбәли мәҙһәбенең иң ҙур ғалим-факихы Ибн Тәймиә булды, ул аҡыл тилелеге менән ыҙалай ине. Ил башы ән-Нәсир уны төрмәгә ултыртырға ҡушҡас, шунда ул бер-нисә йыл булды. Ибн Тәймиәнең әсәһе ил башы ән-Нәсирҙән уны азат итеүен үтенгәс, уны сығаралар, әммә ул бер ни тиклем ваҡыттан һуң ҡабаттан шунда эләгә. Нимә өсөн эләгә һуң? Сәйәхәтсе дауам итә: йома көнөнә мәсеткә барҙым, унда Ибн Тәймиә вәғәз һөйләй ине. Шул вәғәҙендә: «Аллаһ Тәғәлә күктән ошолай мин төшкән һымаҡ төшә» тип, яйлап минбәрҙән төшөп күрһәтә. Ошондай ҡылыҡтары өсөн һәм башҡа аҡылһыҙлыҡтары өсөн Ибн Тәймиә ҡабаттан төрмәгә ултыра һәм шунда үлә. Ул Аллаһ Тәғәләне әҙәм балаһы һымаҡ күрә, ишетә, күктә ултыра тип, Аллаһ Тәғәләгә һын бирә. Ана шул Аллаһ Тәғәләгә һын (образ) биреү кешене көфөрлөккә алып бара, диндән сығара һәм шуға ла ошоға эйәргән сәләфит-ваһһабтарҙы диндән яҙғандар тип әйтәбеҙҙә инде. Ҡайһы бер кешеләрҙең – улар бит башҡалар һымаҡ урамда иҫерешеп эсеп, тәмәке тарттып алйып йөрөмәйҙәр, намаҙ уҡыйҙар тигән фекерҙәре дөрөҫ түгел. Уларҙың уҡыған намаҙҙары, тотҡан ураҙалары буш ғәмәл, улар ҡабул булмай.\nОшо Ибн Тәймиәнең һәм уның эшен дауам итеүсе уҡыусыһы әл-Джәүзийә ибн әл-Ҡаййимдең тәғлимәтен Мөхәммәд пәйғәмбәрҙән һуң мең бер йөҙ йыл самаһы үткәс Ғәбдул-Ваһһаб (1703 йыл тыуа) тигән әҙәм дауам итә. Ул ХVIII быуатта йәшәгән. Уның был донъяла йәшәүен ваһһабсылар ҙа, традицион мосолмандар ҙа инҡар итмәй.\nҒәбдел-Ваһһаб идеологияһы Исламдағы төп традицион дүрт мәҙһәбтән нимә менән айырыла һуң? Ғәбдел-Ваһһаб заманында Хижаз ғәрәптәре һәм башҡа ғәрәптәр ҙә төрөктәрҙең Ғосманлы хәлифәт-солтанлығына буйһонған ине. Ғәбдел-Ваһһаб сәғудтар ырыуы менән Хижаз ерҙәрендә баш күтәреп үҙ хакимиәттәрен урынлаштырырға йыйынғас бер ҡаршылыҡҡа килеп төртөләләр. Уларға мосолман солтанына — хәлифәткә ҡаршы фетнә сығарып мосолман ғәскәрҙәренә ҡаршы һуғыш башлауҙы аҡларға тура килә. Мосолмандың мосолманға ҡаршы сығып, бер-береһен үлтереү ярамағаның хәҙистәрҙән һәм Ҡөръән аятынан беләбеҙ:\n"Үә мәй-йәҡтүл мүьминәм-мүтәғәм мидәң фәджәзәә-үһү джәһәннәмү хаалидәң фииһәә үә ғаҙыибә-ллааһу ғәләйһи үә ләғәнәһү үә әғәдә ләһү гәҙәбәң ғәҙыиимәә".\n"Ә кемдер белә тороп мөьмин үлтерә икән, уның язаһы тамуҡ. Ул мәңге шунда ҡалыр. Аллаһ бик ныҡ асыуланып, ләғнәтәләп уға оло яза әҙерләгән". Ән-Нисә сүрәһе, 93 аят.\nБыл Ғәбдел-Ваһһабтың төп дүрт мәҙһәбтең дини ҡарашына, инаныуына ҡаршы сығыу була һәм ҙур гонаһ булып һанала. Бына шунда ибн Ғәбдел-Ваһабтың башына уй килә: дүрт мәҙһәбтән айырмалы булараҡ мосолмандарға ҡаршы һуғыш асыуҙы рөхсәт иткән яңы идеология уйлап сығарыу. Был идеологияның традицион Исламдан ысын айырмаһы — мәҙһәбтәрҙе «саф Ислам»ға индерелгән бидғәт-хөрәфәт тип иғлан итеү, төрөктәрҙе дингә иң ҙур зыян һалыусы, боҙоҡлоҡтар индереүселәр тип иғлан итеп, ғәрәп халҡын уларға ҡаршы һуғышыуға ҡотортоу. Төрөктәрҙең Хәнәфи мәҙһәбендә булыу сәбәпле ваһһабсылар хәнәфи мәҙһәбен бигерәк тә өнәмәй, был бөгөн дә һиҙелеп тора. Быға «дәлилдәр» ҙә табыла: Хәнәфи мәҙһәбе мәрхүмдәрҙе иҫкә алыуҙы, ҡәберҙәрҙе зыярат ҡылыуҙы тыймай. Ғәбде-Ваһһаб быны һөйәктәргә, үлгәндәргә табыныу тип иғлан итә һәм төрөктәргә ҡаршы һуғышыу хәләл тип фәтүә сығара. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ әйткәнде: «Мин элек ҡәберҙәргә барыуҙы тыйһам да, хәҙер мәрхүмдәрегеҙҙе зыярат ҡылығыҙ», — тип, ҡәберстанға барып, сәләм биреү доғаларын өйрәтеп ҡалдырһа ла, ваһһабсылар бөгөн дә, традицион ислам тотоусыларын, йәғни хәнәфиләр һәм башҡа мәҙһәб әһелдәре «һөйәктәргә, үлектәргә барып табыналар» тип, мосолмандарҙы ла, Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ хәҙистәре дә мыҫҡыллайҙар. Һәм башҡа үҙҙәре уйлап сығарған юҡ-барҙы мосолмандарҙы һәм башҡаларҙы үлтереүгә һылтау булһын өсөн ҡулланалар. Улар өсөн намаҙ уҡымаусылар кафыр бит. Ә Ғәбдел-Ваһһаб кәферҙәрҙе үлтерегә өндәгән. Беҙҙең динебеҙ буйынса кеше мосолман һаналһын өсөн «Ләә иләһә иләллааһу Мөхәммәдүр Расүлүллаһу» тип шәһәдәт әйтеү етә. Бындай иманы булған кеше, намаҙ ҡылмаһа ла, гонаһлы мосолман булып һанала. Радикалдар иһә кеше намаҙ уҡымай икән, ул мосолман булып һаналмай тиҙәр. Улар «Кем Аллаһ күктә тип инанмай – шул кафыр». Ә сөнниҙәр: «Аллаһ урынға, йүнәлешкә һәм башҡа нәмәләргә лә мохтаж түгел», — тиҙәр. Ваһһабсылар мосолмандарға ҡаршы бындай боһтан, яла яғыу, бәхәсләшеү менән генә сикләнмәй. Шул ялғандарын дәлил итеп «йыһад»ҡа – изге һуғышҡа күсә. Ана шул ваһһабтар ойошторған изге һуғыш һөҙөмтәләрен бөтә донъя буйынса күрәбеҙ. Шарлатыуҙар, терактар, ғәрәп яҙҙары Ливияла, Иракта, Сирияла һәм башҡа күп ерҙә булды. Шулай уҡ беҙҙең илдә Дағстанда, Ингушетияла, Ҡабарҙы-Балҡарияла көн һайын тиерлек теракттар булды. Шул ваһһабтар Чечняла күпме халыҡты ҡырҙы.\nВаһһабсылыҡ йоғонтоһо беҙҙең яҡтарға егерменсе быуат башында уҡ үтеп ингән. Зәйнулла Расүлевтың хеҙмәттәрендә лә, «Дин үә мәғишәт» журналының 1911 йылғы һандарында ла «Ваһһабиҙар кем була?» дини-ғилми яҙмаларҙы күрергә мөмкин. Әммә революциянан һуң динде ҡыҫҡастар, был болғансыҡ туҡрап ҡала. Горбачев хакимиәткә килеп, үҙгәртеп ҡороу сәйәсәте башланғас динде өйрәнергә, йәйелдерергә мөмкинлек бирелә. Әммә шуның менән мәҙһәбеҙгә ҡаршы булған ағымдар үтеп инә һәм был йоғонто әле лә дауам итә. Ваһһабсылыҡ бөтә республика-өлкәләрҙәге мәсет-мәҙрәсәләргә, назараттарға үтеп инде. Әлеге ағымдың милләтебеҙгә, динебеҙгә, мәҙәниәтебеҙгә килтергән зыяны тураһында йөҙ йылдар элек үк матбуғатыбыҙҙа яҙылған бит. Ләкин бер быуат элек булған ваҡиғаларҙың иҫкәртеүҙәрен онотҡанбыҙ.\nБөгөн мосолмандарҙы үҙ-ара ыҙғыштырыу өсөн мосолман секталары, бигерәк тә ваһһабсылыҡты ХХ быуатта ғына уйлап сығарҙылар тигән фекер киң таралған, әммә был хата фекер. Мосолман секталары 1400 йыл элек барлыҡҡа килә башланы. Ғәли хәлиф булып ил башында торғанда, мәҫәлән, харижиҙар, йәғни исламдан сығыусылар сектаһы барлыҡҡа килде. Урта быуаттарҙа хәрижиҙәр бәләкәй гонаһ ҡылыусыны ла диндән киткән тип һанаған һәм үлем язаһына хөкөм иткән. Тарихтан билдәле булғанса, ике тоғро хәлиф Ғосман р.г. менән Ғәли р.г. лә хәрижиҙәр үлтергән.\nПәйғәмбәребеҙ ﷺ әйтеп ҡалдырған: «Мосолмандар 73 сектаға бүленер, шуларҙың береһе генә ҡотолор», — тип. Үҙҙәренең сектант булыуҙарын йәшерергә тырышҡан сектанттар, һис шикһеҙ, был хәҙисте инҡар итә. ХХ быуатта империалистик көстәр мосолман секталарын үҙ сәйәси маҡсаттарында бик актив ҡуллана башланылар. Харажиҙарҙың рухи дауамсылары булған ваһһабсылар сектаһы сәйәсәттә бөгөн ҡот осҡос рәүештә ҡулланыла. Бар ерҙә ошо ваһһабсылыҡ идеологияһына таянып саф динселәр «изге»һуғыш алып бара. Статистика буйынса донъя күләмендә, мәҫәлән, Афғанстанда, Иракта, Сирияла һәм башҡа ерҙә башҡарылған был теракттарҙың ҡорбандарының 88 проценты мосолмандар. Кавказ республикаларында был һан 99 процентҡа етә. Һығымта яһап ҡараһаҡ, ваһһабсылар «изге һуғыш»тарын кемгә ҡаршы алып бара була һуң? Улар «йыһад»тарының төп объекттары — «бидғәткә, хөрафәткә сумған» әһле мәҙһәб, әһле сөннәт мосолмандары булып сыға.\nВаһһабсылар Ғәбдел-Ваһһабты бөйөк ғалим, ҙур шәйех тип күккә сөйөп маҡтайҙар, әммә ни өсөндөр үҙҙәрен «Ибн Ғабдел-Ваһһаб эйәрсендәре» йәғни «ваһһабсы» тип атауҙан ситһенәләр, хатта, хурланалар. Был, әлбиттә, юҡҡа ғына түгел, хурланырлыҡ сәбәптәре бар – ошо донъялағы ваһһабсылар тарафынан алып барған ҡырылышты танығылары килмәй. Беҙ, традицион ислам вәкилдәре — хәнәфиҙәр — имам Әбү Хәнифәгә эйәреүселәр тип ғорурланабыҙ. Сөнки беләбеҙ хәнәфи мәҙһәбенең Аллаһы Тәғәлә ҡаршыһында ла, йәмғиәт алдында ла оялырлыҡ, хурланырлыҡ ғәмәлдәре юҡ, беҙ бит меңләгән-меңләгән ғәйепһеҙ кешене үлтермәнек. Башҡа мәҙһәб әһелдәре лә — беҙ шәфиғиҙәр, беҙ мәликиҙәр, беҙ хәнбәлиҙәр, тип ғорурланалар. Хатта, традицион булмаған шиғыйҙар ҙа, әһле шиғый булыуҙарынан ситенһенмәй. Ваһһабсылар был хурлауҙарына төрлө аҡланыуҙар таба, имеш уларҙы ваһһабит тип атағанда шәйехтәренең «Ибн Ғәбдел-» тигән һүҙҙәре төшөп ҡала. Әхмәд ибн Хәнбәл мәҙһәбе әһелдәре үҙҙәрен хәнбәлиҙәр тип атауҙа бер төрлө лә оят һиҙмәй һәм имам Ғабделҡадир Джәйләни мәшрабы әһелдәре лә үҙҙәрен ҡадирисылар тип атауҙан оялмай.\nЮтуб каналда, бер видеола Сауд Ғәрәпстанының элекке мөфтийе Ибн Баазға (1910—1999) һорау бирәләр: «Һеҙҙе ваһһабсылар тип аталыуға ҡарашығыҙ нисек тигәнгә, — был исемдән оялмағыҙ, ул тәүхид һәм иман юлы тигән». «Ваһһабит исемен йөрөтөгөҙ» — тип фәтүә биргән, был хаҡта [Ибн Баз, «Фатава Нур аля ад-Дарб», стр. 18. Дар аль-Ватан], үҙ китабында яҙған. Шуға ваһһабсы тигән исемдән улар ни эшләп оялалар – ҡотҡо һәм һуғыш нигеҙен тәшкил иткән идеологияға таяныуҙарын бөгөнгө сәләфиттәр аңлайҙар, әммә бер баҫҡан юлдарынан сығыу тағы хурлыҡҡа төшөрә, үҙҙәренә эйәргән меңләгән кешегә нимә тип аңлатырға һуң?\nВаһһабсылар Ғәбдел-Ваһһабты ғалим тип атауҙары дөрөҫ түгел. Ғалим — мосолман дине тураһында тәрән мәғлүмәтле һәм Аллаһ ҡушҡандарҙы үтәүсе кеше. Ғалимдар иң ҡәҙерле Ҡөръәнде, хәҙистәрҙе һәм 4 мәҙһәбте (исламдағы дини — хоҡуҡи мәктәптәре) таный. Уҡый-яҙа булыуына ҡарамаҫтан, Ғәбдел-Ваһһаб мәҙһәбтәрҙе танымаған. Изге Ҡөръән аяттарын һәм Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ хәҙистәрен үҙе аңлағанса ғына аңлатҡан, мосолман өммәтенең фекерен һанға һуҡмаған. Ул Пәйғәмбәрҙең ﷺ сәхәбәләрен тәнҡитләгән, сәхәбәләргә маҡтаулы урын яҙылған хәҙистәрҙе кире ҡаҡҡан. Шуның менән ул Мөхәммәд Пәйғәмбәрҙең ﷺ: «Минең сәхәбәләрем артынан барығыҙ, улар һеҙгә хаҡ юл күрһәтер», тигән өйрәтеүен юҡҡа сығарған. Мөхәммәд ибн Ғәбдел — Ваһһабтың иң ҙур аҙашыуы — үҙ идеологияһына эйәрерғә теләмәгән һәр кемде кафыр тип атау. Ошо ғәмәле менән ул Пәйғәмбәрҙең ﷺ: «Кем мосолманды кафыр тип атай, шул үҙе Аллаһ Тәғәләгә ышанмай», — тигән һүҙҙәрен инҡар итә.\nМөхәммәд ибн Ғәбдел-Ваһһаб ғалим түгел. Ысын ғалим кешегә дөрөҫ юл һайларға булыша, ә ул үҙенә эйәреүселәрҙе хата юлға баҫтыра. Уның Изге Ҡөрьәнгә һәм хәҙистәргә ҡаршы булған тәғлимәте ҡурҡыныс тиҫкәре хәлдәрҙең сәбәбенә әйләнде, мосолмандар араһында дошманлыҡ тыуҙырҙы.\n“Ваһһабсы" һүҙен ҡулланырға яраймы тигәнгә, Ғәбдел-Ваһһаб шәкерттәрен иҫтә тотоп «ваһһаби» һүҙен ҡулланыу мосолмандарға рөхсәт ителә. Ҡайһы бер ғалимдәр Ғәбдел-Ваһһабҡа эйәреүселәрҙе «аҙашҡандар» тип атай, икенселәре уларҙы аҙашҡан сәләфиттар тип йөрөтә. Тик фәнни әҙәбиәттә «ваһһаби» термины йышыраҡ ҡулланыла.\nМосолман «ваһһабсылыҡ» һүҙен Аллаһтың гүзәл исемдәренән береһе булған Әл-Ваһһаб (Бүләкләнеүсе) һүҙенә тиңләштерергә тейеш түгел. Шулай уҡ «шәфисы» һәм «мәлики» һүҙҙәре дә Аллаһтың гүзәл исемдәре Әл-Мәлик (Батша, Хужа, Хөкөмдар) һәм Әш-Шәфи (Сихәтләүсе) һүҙҙәре менән туранан-тура бәйләнмәгән. Улар мәҙһәбтәргә (дини тәғлимәттәр) нигеҙ һалыусы имам Мәлик һәм Шәфиғи исемдәренән яһалған. Ваһһабсы — Ғәбдел-Ваһһабҡа эйәреүсе кеше. Ваһһабсылар һәм Аллаһтың гүзәл исеме араһында бер ниндәй уртаҡлыҡ та юҡ һәм булырға мөмкин дә түгел. Был кешеләрҙең хеҙмәте мосолман дине принцибына һәм ғәмәлдәренә ҡаршы килә. Мосолман бары тик Мөхәммәд ибн Ғәбдел-Ваһһаб өйрәтеүенә эйәреүсене генә «ваһһабсы» тип атай ала.\nОшонан сығып бөгөн үҙҙәрен «ваһһабит» түгел, ә «сәләфит» тип атаусылар кемдәр тиһәк, улар үҙҙәрен Ислам дине тарала башлаған тәүге 300 йыл осорона, сәхәбәләр, тәбиғи-тәбиғиндарға эйәрәбеҙ тиҙәр. Сәләф һәм ваһһабиттарҙың иң ҙур дошманы суфыйҙар бит. Суфыйсылыҡ (тасаууыф) — ябай тел менән әйткәндә үҙеңде тулыһынса Аллаһҡа бағышлау, донъя мәшәҡәттәрен ташлап зекерҙә, доғала һәм ғибәҙәттә булыу тигәнде аңлата. Мөхәммәд пәйғәмбәребеҙ Хира мәмерйәһенә инеп, аскетлыҡҡа (бер үҙе генә яңғыҙ булыуы) ҡалып шунда зекер һәм фәлсәуи уйҙарҙа ултырыуы суфыйлыҡтың башланғысы түгелме? Әллә ярғанаттарҙы һанап ултырғанмы?\nХәҙер Сәйед әфәнденең «Бәрәкәтле белемдәр хазинаһы» китабынан өҙөк уҡыйыҡ: Пәйғәмбәребеҙ кешеләрҙең иң яҡшылары – ул йәшәгән быуатта йәшәүсе, уның сәхәбәләре булыуын әйткән. Уларҙан һуң иң яҡшылары булып, киләһе быуатта йәшәгән эйәреүселәр тора. Ә уларҙан һуң – киләһе быуатта (өсөнсө) уларға эйәрәсәк кешеләр. Сәхәбәләрҙең ҡайһы берҙәренә әле йәшәгәндә үк Йәннәт тураһында яҡшы хәбәр еткерелгән. Бындай сәхәбәләрҙең береһе — Әбү Бәкер. Шулай уҡ Йәннәт тураһында хәбәр еткерелгән Ғүмәргә ҡарата, Пәйғәмбәребеҙ өҫтәп: «Әгәр минән һуң тағы пәйғәмбәр булһа, ул Ғүмәр булған булыр ине», — тигән. Был ышаныслы һәм дөрөҫ хәҙис. Китаптың авторы, уны килтереп, бөтөн өммәтте шул сәхәбәләр һәм уларҙың дауамсылары артынан эйәрерғә саҡырыуҙы маҡсат итеп ҡуя. Ә хәҙер яңынан шул уҡ һорау килеп тыуа: сәләфит-ваһһабсылар үҙҙәре уларҙың юлдарынан баралармы һуң?\nПәйғәмбәребеҙҙең көрәштәше Әбү Бәкер Исламдың белемдәрҙе берәүҙән икенсегә тапшырыу (нәҡел) менән бәйле булыуын әйткән. Үҙ ҡараштарынан сығып, бер нәмә тураһында ла фекер йөрөтөргә ярамай, сөнки Ислам һәр кешенең айырым ҡараштарына һәм нәтижәләренә ҡоролмаған. Ислам дине нәҫел буйынса бер быуындан икенсе быуынға белемдәр тапшырыу сылбыры менән тоташҡан алтын сынйырға оҡшаған. Ә хәҙер аҡыллы кеше шуны уйлап ҡараһын: сәләфтәр Әбү Бәкерҙең был һүҙҙәренә эйәрәләрме? Беҙ ваһһабтарҙың хатта «Мохтасар»ҙы ла уҡымайса, бары тик «Дүрус-үш-шифәһийә» дәреслеге буйынса ғына белемдәр алып, бәләкәс балалар кеүек, нисек Ҡөрьәнгә аңлатма биреүҙәрен күрәбеҙ. Әбү Бәкер, Аллаһы Тәғәлә Күк Тәхетендә (Ғәрштә), ултыра тип әйткәнме һуң? Ваһһабитсылыҡҡа нигеҙ һалыусы Ғәбдел-Ваһһаб мосолман йыл иҫәбе буйынса 1111 йыл тыуған, ә 1202 йылда үлгән. Әгәр ул, беҙҙең Пәйғәмбәребеҙ ваҡыттарынан мең йыл дауамында имамдар, ғалимдар һәм асыҡ күңелле суфиҙар әйткәндәрҙе кире ҡаҡҡан һәм уларға яла яҡҡан икән, ҡайһы сығанаҡтан белем ала алған һуң? Беҙ алдараҡ әйтеп үткәнсә, уға белемде инглиз шпиондары биргән. Ул кемдәрҙе ялғансы һәм кәферҙәр итеп күрһәтә һуң? Мосолман йыл иҫәбе буйынса 261 үлгән Әбү Йәзид әл-Бастамины ваһһабиҙар кафыр тип һанайҙар. Уның остазы — Джәғфәр Садык. Джәғфәр Садыҡтың атаһы Мөхәммәд Бәкер — Ғәли Зәйнулғабидиндың малайы. Ә ул, үҙ сиратында, — Пәйғәмбәрҙең көрәштәше Ғәлиҙең улы Хөсәйендең һәм Пәйғәмбәребеҙҙең күҙ нуры — ҡыҙы Фатиманың улы. Джәғфәрр Садыҡтың нәҡшбәндиә тәриҡәте буйынса дини оҫтазы — Әбү Бәкерҙең улы Мөхәммәдтең улы Ҡасим булған. Ҡасимдың остазы Сәлмән әл-Фариси, ә уның остазы Пәйғәмбәребеҙҙең көрәштәше Әбү Бәкер булған.\nПәйғәмбәребеҙ Әбү Бәкерҙе үҙенең хәлифәһе итеп, уға: «Мин һинең йөрәгеңә, үҙемдең йөрәгемдә булған белемдәрҙе һалдым», — тигән. Сәлмән әл-Фариси мосолман йыл иҫәбе буйынса йылда 33, Пәйғәмбәрҙең көрәштәше Ғосман идара иткән ваҡытта үлгән. Ғәлинең Хөсәйен улы 61 йылда үлтерелгән, ә Зәйнелғабидин 94 йылда, Мөхәммәд Бәкер 117 йылда, Джәғфәр Садык 148 йылда, Муса Ҡазыйм 183 йылда, Мәғруф Ҡарһи 201 йылда, Ғәли Риза 202 йылда, Джөнәйд әл-Бағдади 298 йылда, Йософ Һәмәдәни 535 йылда, Мөхәммәд Бохари 791 йылда үлгәндәр. Ғәбдел-Халик Ғөждуүәни имам Мәликтең нәҫеленән булған. Имам Раббани Әхмәд Фәруҡ 1046 йылда үлгән, ул Пәйғәмбәрнең көрәштәше Ғүмәр нәҫеленең 28-се быуыны булып тора. Имам Әбү Хәнифә 150 йылда үлә. Ул үлгән төндә имам әш-Шафиғи тыуған. Имам Мәлик 179 йылда, ә имам Әхмәд 216 йылда үлә. Юғарыла һанап үтелгән Ислам етәкселәрен (мәҙһәб) ваһһабтар шулай уҡ көфөрлөктә ғәйепләйҙәр. Ә бәлки улар дүрт имамды ябай, үҙҙәренән бер нәмә менән дә айырылмаусы кешеләр тип һанайҙарҙыр? Әгәр уларҙың (мәҙһәб имамдарының) айырым мөмкинлектәре йәки бары тик кәрамәттәре тураһында һөйләшһәк, бының өсөн тулы китап яҙырға кәрәк, әммә быға ваҡытты ҡайҙан алырға һуң?\nПәйғәмбәрҙең ﷺ көрәштәше Ғүмәр, Ҡөръән һәм хәҙистәргә таянып, өс тапҡыр айырылышҡандан һуң, шәриғәт буйынса никах тарҡала, тип әйтеүселәрҙән булған. Бының менән дүрт имам һәм башҡа күренекле ислам ғалимдары лә килешкәндәр. Ваһһабиҙар иһә Ғүмәрҙең фекерен ҡабул итмәгәндәр һәм әле лә ҡабул итмәйҙәр. Уларҙың Ғүмәрҙең ҡарары менән килешмәүенең сәбәбе ниҙә һуң? Был, уларҙың фекеренсә, Ғүмәр ебәргән хата булған. Улай булғанда Ғүмәр, үҙе дөрөҫ юлда була тороп, башҡаларҙы аҙашыуға төшөрөүсе кеше була. Был осраҡта Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ бындай насар ғәмәл ҡылған кеше тураһында: «Әгәр миннән һуң пәйғәмбәр булһа, ул Ғүмәр булған булыр ине», — тигән һүҙҙәренә лә бәйләнергә кәрәк. Моғайын, Ғүмәрҙең ҡарары Пәйғәмбәрҙең ﷺ үлеменнән һуң сығарылғанлыҡтан, ваһһабиҙар Ғүмәрҙең ҡарарының дөрөҫлөгөнә ышанмайҙарҙыр. Әгәр ул дөрөҫ икән, ниңә һуң уға ул йәшәгән саҡта уҡ аңлатма бирелмәгән? Әммә Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Ғүмәр был ҡарарын сығарғансы үлһә лә, Аллаһы Ғүмәргә Йәннәт тураһында һөйөнөслө хәбәр еткергән. Ул саҡта ошолай килеп сыға: Йәннәт тураһында һөйөнөслө хәбәр алған Ғүмәр күпме кешене аҙашыуға төшөргән һәм Аллаһының Пәйғәмбәрен ﷺ тыңламаған?! Был осраҡта уны ла ғәйепләргә кәрәк булып сыға... Әстәғфируллаһ!\nӘгәр ваһһабиҙар Ғүмәрҙе хаҡһыҙ тип һанамауҙарын әйтәләр икән, ул хаҡлы булғас, ни өсөн һуң улай булғас улар уға эйәрмәйҙәр? Бәлки улар үҙҙәренең белемдәре күберәк, һәм улар Исламды уға ҡарағанда күберәк ысын күңелдән үтәйҙәр тип һанайҙарҙыр? Аллаһы бөйөк! Әгәр улар Ибн Ғаббас һүҙҙәренә эйәрәләр икән, ул түбәндәге аятҡа аңлатма бирмәгәнме әллә:\n"Үә әл-ләйсә лил'иң-сәәни илләә мәәсәғәәң".\n"Һәр кемдең үҙе тапҡаны үҙенә". Ән-Нәджм,53/39.\nНи өсөн һуң улар был аятҡа аңлатма биргән Ибн Ғәббастың һүҙҙәренә буйһонмайҙар? Мосолмандар! Ваһһабиҙар — тирә-йүндәгеләргә үҙҙәренең һөйләгәндәре дөрөҫ тип аңлатыусы кешеләр, әммә ысынлыҡта уларҙың ғәмәлдәре дөрөҫ түгел. Әгәр ысын күңелдән Ислам юлынан барырға теләйһегеҙ икән, уларҙан һаҡланығыҙ! Уларҙың Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ сәхәбәләрен һәм унан һуңғы ике быуат кешеләрен маҡтауы бик һәйбәт килеп сыға, әммә шул уҡ ваҡытта улар үҙҙәре уларға эйәрмәйҙәр!\nБыл китапта пәйғәмбәребеҙ сәхәбәһе Ғүмәр хәҙрәттең ысын кәрамәттәре тураһында тарихта ҡалғанын һәм башҡа ғалимдар, әүлиәләр тураһында яҙылған. Ә сәләфиттәр бит бындай нәмәгә ышанмайҙар. Шуға ла мәҫәлән «Әл-Әзхарҙә» өс курс бөткән Ишмурат Хәйбуллин Россия буйлап меңләгән эйәреүселәр ҡалдырған Ислам диненең остазы булған Зәйнула ишандан үҙен өҫтөн тип һанамаймы? Ишморат хәҙрәттең ғәрәп теле грамматикаһы һәйбәт, дауам итһен шул эшен, белмәгәненә оролмаһын.\nЭлекке мөфтийебеҙ Нурмөхәмәт хәҙрәттең замы Руслан Саяхов «100 лет ДУМ РБ» тигән китабында яҙа: «только около 10% учившихся в «Аль-Азхаре» закончили университет и получили высшее религиозное образование. Остальные студенты проходили две-три ступени средней школы, возможно, один-два курса основного факультета, после этого обучение прекращали. Основной причиной этого обстоятельства, безусловно, было незнание арабского языка. Студент, особенно в первые годы обучения, тратил много времени и сил на языковую подготовку. Кроме этого студент сталкивался с финансовыми проблемами, бюрократией при оформлении документов, адаптацией к непривычному образу жизни, обычаям, менталитету».\n«Среди критических оценок были такие, как поверхностное отношение к организации уроков, беспорядок и низкий уровень преподавания на начальных ступенях обучения, отсутствие контроля за посещаемостью, растянутость учебного процесса, отсутствие возможности пересдачи экзаменов, переполненность и несоответствие современным требовеяниям учебных аудиторий, запутанные и непостоянные правила обучения (это об Аль-Азхаре) ».\nУнда өс йыл уҡыу, беҙҙең ауыл мәктәбенең тәүге өс классының әлифба таныуына тиң тип яҙа. Ғәрәп әлифбаһын өйрәнеү һәм һүҙҙәр теҙмәһен уҡыуға өйрәнеү тей. Бынан башҡа грамматикаһына, орфографияһына һәм башҡа нәмәһенә өйрәнә башлаһаң күпме ваҡыт киткәнен күҙ алдына килтерегеҙ.\nБөгөнгө көндәрҙә ғәрәпсә уҡырға өйрәнәләрҙә һәм үҙҙәрен әллә кемгә һанай башлайҙар. Ысынында Ҡөръән 1400 йыл элек төшөрөлгән. Шул ваҡытҡа ҡайтайыҡ, кем хәҙер төрки-фарсы һүҙҙәренән торған боронғо башҡорт телендә һөйләшә ала? Шул уҡ урыҫ телен алайыҡ, бик һирәк кеше бөгөнгө мат ҡатышҡан урыҫ теленән башҡа, боронғо беҙ аңламаған старорусский разговорной речь барлығын беләме икән? Шулай булғас Ҡөръән төшкәндә ғәрәптәрҙең бөгөнгө ғәрәп телендә төшкән икән тип уйлау ахмахлыҡ. Шуға күрә тура тәржемәләр Ҡөръәндең бик күп мәғәнәһен юғалта, кешене аҙаштыра. Ҡөръән уҡый белеү бер кемде лә ғалим итмәй, уның өсөн шул дәүергә ҡайтып, шунда тыуып-үҫеп, ғүмерҙе тик дингә бағышлағанда ғына бер аҙ Ислам белеменә эйә булырға мөмкин. Шуға ла беҙгә тик боронғо дин ғалимдарының эшенә, улар беҙгә еткергән дингә генә таянырға ҡала. Ә Ғәбдел-Ваһһаб һәр кемгә, һәм хатта Ҡөръәнде әле уҡымаған кешеләргә лә, ул уны үҙҙәре аңлағанса һәм үҙҙәре яһаған һөҙөмтәләр буйынса аңлатырға рөхсәт иткән, улар шулай эшләгәндәр һәм бөгөнгө көндә лә шулай эшләйҙәр.\nАна шуға «Әл-Әзҡәрҙың выпуснигемен тип маҡтаныу кәрәкмәй, тулы курс 9 йыл һәм дауамы бар. Был турала шунда өс курс бөткән мөфтий Бирғәлин Айнур хәҙрәт үҙе лә был хаҡта ютубта һөйләй. Бирғәлин ваҡытында Үзбәкстан Республикаһы «Мир-Араб» мәҙрәсәһен 4 йыл һәм Ташкентә 9 йыл «Имам Бухари» тигән Ислам унивеситендә уҡыған мөфтий Нурмөхәмәт хәҙрәт менән тиңләшә аламы? Шул белем етмәү арҡаһында ваһһабиҙарҙы маҡтай бит Фидан хәҙрәт. Шәхесебеҙ Сәғит Исмәғилов Ишморатҡа яңылышаһың, ваһһабитарҙың юлы яңылыш тип әйтмәгәнме? Әйткән бит. Хәйбуллин менән бергә уҡыған егеттәр бөтәһе лә эш табып башҡаларҙы уҡытҡанда, ҡайһы бер ҡатын-ҡыҙҙар күҙ йәше түгеп, интернет селтәрендә сит илдә уҡып ҡайтҡан егеттәрҙе һыйҙырманылар тип иланылар бит. Кемдәр булды һуң был егеттәр? Бер Ишмораттыр. Уның менән бергә уҡыған Тулҡын хәҙрәт ул беҙҙән айырылып башҡорт йәштәр төркөмөнә китте, һунынаң ваһһабсылыҡҡа бирелде тей. Саҡырҙыҡ, һөйләшәйек тинек, тик Ишморат тәҡҡәберләнеп үҙ позицияһында торҙо һәм тора.\nБөгөнгө көндә сәләфиттәр нимәгә килеп төртөлдө? Болгар академияһы президенты Камил Исхаков һөйләй: Быйылғы йылдың (2017) 7 февралендә беҙҙе Сауд Ғәрәбстаны короле ҡабул иткәндә бик һөҙөмтәле һөйләшеү булды, бында Татарстан президенты Рөстәм Миңнеханов ҡатнашты. Беҙ барыбыҙ ҙа шунда булғанда, король бер нисә мөһим рәсми белдереү яһаны. Ул бер ҙә икеләнеп тормайынса: «Беҙ – ваһһабсылар түгел», – тип белдерҙе. Сауд Ғәрәбстанын йыш ҡына ваһһабсылыҡ менән бутайҙар бит. Минең өсөн был шаҡ ҡатҡыс хәл ине. Сөнки миңә руханиҙҙәр доньяһы таныш, был машина, механизмдың нисек эшләгәнен беләм. Һәм король үҙ өҫтөнә шундай ҙур яуаплылыҡ алып: «Юҡ, Сауд Ғәрәбстаны ваһһабсылар ояһы түгел», – тип белдерҙе.\nКоролдең икенсе белдереүе лә бик ҡыҙыҡ ине. Ул беҙгә былай тине: «Мин өс диндең барыһы да бергә бер үк ваҡытта һәм дуҫ йәшәүе яҡлы һәм был дөрөҫ тип һанайым». Өс дин тигәндә ул ислам, христиан һәм иудаизмды күҙҙә тотто. Был да бик мөһим белдереү, сөнки быға тиклем Сауд Ғәрәбстанының бер етәксеһе лә бындай һүҙҙәрҙе әйткәне юҡ ине. Һәм шулай уҡ 2018 йылда Сауд Ғәрәбстанының принцы Мөхәммәд ибн Сәлмән «Вашингтон пост» тигән гәзеткә интервью биргәндә элек ваһһабсылыҡты (салафизм) идеологияһын донъяла, шул рәттән СССР-ға Көнбайыш илдәре ҡушыуы буйынса тараттыҡ тине. СССР -ҙағы мосолмандырҙы ыҙғыштырырға, талаштырырға һәм совет илен тарҡатыр өсөн тей. Сауд Ғәрәбстанының беҙ элек ваһһабтар иле тиһәктә ысыныда унда сунниттәрҙә, шииттәрҙә бар, Хәнбәли мәҙһәбен тоталар. Һуңғы йылдарҙа мәүлидтәр, суфыйҙарҙың зекерҙәрен киң үткәрә башланылар. Видеоларҙы аҫтағы ссылкаларҙа ҡарағыҙ.\nБөгөнгө көндә сәләфиттәрҙе кем үҙенә һыйҙырыр икән? Саудтар ил үҫешен тотҡарлаған радикализмды алып ташлап үҫешкә китте. Сәләфиттәр кемгә таянырға белмәй хәҙер, юлдары ла ваһһабсылыҡтың идеологияһында. Ынтылһындар белемгә — юлдар асыҡ, аҡты ҡаранан айырһындар, үҙҙәрен бер лидерҙарына һуҡыр сысҡан һымаҡ эйәрмәһендәр. Һәр кем хаталы була бит, бер кешенең фекеренә генә таянмаһындар.\nДин — ул традиция. Һәр урыңдын традицияһы бар, хатта ғәрәптәрҙә лә. Әлеге йәштәребеҙ ғәрәптәр шулай кейенә тип, шуларҙың да кейемен кейеп маташалар. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ заманында рәсүлебеҙҙең дошманы Әбү Джәһил шул уҡ ғәрәп кейемендә булған, динлеләрҙән айырылыр өсөн айырым кейем кейеп йөрөмәгән. Сәләфиттәрҙең беҙ генә хаҡлы, беҙ ғәрәптәр һымаҡ уҡыйбыҙ, беҙҙең олатай-бабайҙар намаҙҙы дөрөҫ уҡымаған, уларҙың традициялары миңә нимәгә кәрәк һәм тора-бара башҡорт теле кәрәкмәй, йола, ғөрөф-ғәҙәттәр кәрәкмәй, беҙҙе нисек өйрәттеләр, шулай йәшәйбеҙ, тип сит ғәрәп традицияларын дин тип ҡабул итә башлай. Уларҙың, атай-әсәй намаҙ уҡымай, тип, улар менән бергә ултырып ашамағандары ла билгеле. Хатта бына миңә килеп ҡаҙ салып бир әле, улым мин салғанды ашамай тип арттан йөрөйҙәр. «Минең атай-әсәй намаҙ уҡымай, улар — кафырҙар», — тиҙәр улар. Үҙ ата-атаһын кафыр тип әйткән йәштәр менән нишләрбеҙ? Ана шул ваһһабтарҙың йоғонтоһына бирелгән йәштәргә эсмәй, тартмай, намаҙ уҡый, тип шатланағыҙ. Ә улар тыуған ере традицияларынан айырылып, манҡортҡа әүерелеп, радикаллашып барған әҙәмдәрҙән киләсәктә нимә көтәгеҙ?\nСауд Ғәрәбстанында Ханбәли мәҙһәбе нигеҙендә йәшәй һәм был илдә гел мосолмандар ғына булғас, улар Ислам диненә хас булмаған күп әйберҙәрҙе ҡәтғи рәүештә инҡар итә. Ә беҙҙең йәшәү рәүеше башҡа. Эргә тирәбеҙҙә икенсе дин, башҡа милләт кешеләре лә йәшәй. Уларҙың да донъяға үҙ ҡарашы бар һәм шуға яраҡлашып бында Хәнәфиләр мәҙһәбе тамырланған. Ә ваһһабсылыҡтың идеология буйынса бында йәшәүсе халыҡҡа хас булмаған, был төбәкә хас булмаған традицияларҙы таратыу, халыҡты мең йыллыҡ традицион тамырҙарынан айырыу. Ваһһабсылар, тип әйткәндә, улар был ерҙән, был культура һәм мәҙәниәттән айырылған кешеләр тип аңларға кәрәк. Бөгөн улар беҙҙең музыка ҡоралы ҡурайҙы тыя, иртәгә Урал батыр эпосын мәжүсилек заманы ҡалдығы тип тыйыр. Әле бына нимәләрҙә тыйырға маташалар — әйтәйек, һин олатай-өләсәй, атай-әсәй ҡәберенә йөрөмәҫкә, изгеләр ерләнгән урындарға бармаҫҡа тейеш булаһың. Был тыйыуҙар Ғәрәбстанда йәшәгән, традициялары сүл шарттарында формалашҡан халыҡ өсөн ҡыйынлыҡ тыуҙырмай. Ул сүлдә йәшәй, сәйәхәт итә, яҡыны вафат булһа, шунда уҡ ерләп китә, артабан ул ҡәберҙе таба ла алмайҙар. Шуға ла яҡындарың күмелгән урынға мөнәсәбәт тигән төшөнсә улар өсөн ят нәмә. Улар ҡаты бәғерле кешеләр. Ә беҙҙә тормош икенсе төрлө. Күҙ алдында килтерәйек, ауылда тыуып үҫкән, шунда йәшәгән, үҙен ысын Ислам динендә тигән мосолман көн дә, зыярат янынан уҙып, мәсеткә йөрөй, әммә зыяратҡа бармай икән. Ғилеме булған, биш ваҡыт намаҙ уҡыған мосолман ата-бабаһының ҡәберен ташландыҡ хәлгә килтереп, уны сүп-сарға батырған икән, уның халыҡ араһындағы абруйы бер тинлек тә булмаясаҡ. Ысынын да дингә генә инаныу ғына түгел, әхлаҡи йөҙөң дә булырға тейеш. Шуның менән бергә мәйеттең 3-өн, 7-ен, 40-ын үткәреү-үткәрмәү мәсьәләһен бик ҡуйырталар. Йәнәһе, бындай мәжлестәргә йөрөмәгеҙ, улар тыйылған, кем тыйған һуң күмәкләшеп табын артында Ҡөръән уҡыуҙы? Ислам динендә камиллыҡ булдырыу, яҡшылыҡ һәм изгелек тигән төшөнсә бар. Ҡөръән табынына бөтә туғандар, ағай-эне йыйыла. Кешеләр ихлас йөрәктән аяттар тыңларға йыйыла, улар яҡын әруахтар рухына Ҡөръән уҡытыу өсөн табын әҙерләгән. Был инде муллаға өгөт-нәсихәт өсөн әҙер аудитория. Бында кеше үлем хаҡында, улар был донъяның ваҡытлы ғына ҡунағы булыуы ғына, Аллаһы ҡаршына барырға тура киләсәге тураһында уйлана. Ә инде бындай мәжлестәрҙе инҡар итеү — йыйылған халыҡты, йәғни әҙер аудиторияны инҡар итеү тигән һүҙ. Икенсе төрлө уларҙы нисек йыяһың? Ваһһабсылыҡтың үҙ ерҙәрендә бер зыяны ла юҡтыр, әммә беҙҙә ул күп аңлашылмаусылыҡ һәм ҡаршылыҡ тыуҙыра. Вафат булған кешенең 3-ен, 7-ен, 40-ын үткәреү ваҡытындағы Ҡөръән уҡыу, вәғәҙ һөйләү, саҙаҡа биреүҙә Ислам диненә хилафлыҡ килтергән бер нәмә лә юҡ.\nСәләфит-ваһһабсыларҙың яңылышҡандарын, милләтебеҙгә зыян килтереүҙәрен аңлатырға тейешбеҙ. Милләтебеҙ, динебеҙ мәнфәғәте иң юғары, иң ҡиммәтле. Шуны һаҡлайыҡ, ҡәҙерләйек, хыянат итмәйек. Хыянат итеүселәрҙе туҡтатайыҡ. Донъя болғап йөрөмәһендәр! Халыҡты аҙаштырмаһындар! Беҙгә нәфрәт кәрәкмәй, илеңде һаҡлау һәм яратыу кәрәк. Милләттәштәребеҙҙе тупларға, дуҫлаштырырға ине. Алдыбыҙҙа торған ҡатмарлы проблемаларҙы хәл итеү, сисеү өсөн дуҫлыҡ, үҙ-ара бәйләнеш, рухи көс кәрәк. Көс-ҡеүәт булмаһа, уларҙы хәл итә алмайынса, тарих сүплегендә ҡалыуыбыҙ бар.\nҠөръәндән хөкөм сығарыу: https://nazir1965.com/din/%D2%A1%D3%A9r%D3%99n-yulynda.html\nҒәрәпстанда суфыйҙар һәм Мәүлид байрамы; https://nazir1965.com/din/%d2%93%d3%99r%d3%99pstanda-sufyj%d2%99ar-%d2%bb%d3%99m-m%d3%99%d2%aflid.html\nПраздник «Маулид ан-Наби» https://nazir1965.com/din/prazdnik-maulid-an-nabi.html#more-10014\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 08.03.2021 в 01:41, и размещена в категории тарих, риүәйәттәр, легендалар. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


«Салауат Юлаев» хоккейсылары дүртенсе уйын рәттән еңеү яуланы\nБыл юлы улар Новокузнецикиҙың «Металлург» клубын отто. Уйын алдынан күп кенә спорт белгестәре еңеү юлаевсылар яғында буласаҡ тип фаразлағайны. Ысынлап та, уларҙың күҙаллауҙары дөрөҫлөккә тап килде.\nИҫәпте Николай Прохоркин асты. Артабан уңышҡа Александр Нестеров, Игорь Григоренко һәм Иван Вишневский өлгәште. Дәғүәселәр иһә бер тапҡыр ғына яуап шайбаһы индерә алды. Был еңеүҙән һуң юлаевсылар турнир таблицаһындағы хәлен бер аҙ яҡшырта алды. Әле улар 13 мәрәй менән етенсе баҫҡысты биләй. Йәкшәмбе Анатолий Емелин дружинаһы «Сибирь» хоккейсыларынҡабул итә.


Республикала йод ҡушылған һөт продукцияһы сығара башлайҙар // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n9:44, 16 июня 2021 Иҡтисад\nБыл хаҡта Башҡортостандың сауҙа министры Алексей Гусев республика хөкүмәтендәге оперативкала хәбәр итте.\n«Бөтә донъяла йодҡа ҡытлыҡ проблемаһы бар, был мәсьәлә республикабыҙ өсөн дә көнүҙәк. Әле биойод рәүешендә өҫтәмә әҙерләйбеҙ. Хәҙерге көнгә тиклем йодоказеин билдәле ине, беҙҙең осраҡта йодтың молекулаһы аҡһымдың молекулаһына индерелә», — тине Гусев.\nУның һүҙҙәренсә, элек, өҫтәмәне әҙерләй башлар алдынан, ата-әсәләрҙең фекере менән ҡыҙыҡһындылар: уларҙың күпселеге ыңғай ҡараны.\nХәҙер йодлы һөт аҡһымы менән байытылған һөт продукцияһын лабораторияла һынау бара.\n«Рецептура һәм техник шарттар үҙенсәлекле, тап беҙҙәң төбәк өсөн әҙерләнгән», — тип билдәләне Гусев.\nТеги: йод, һөт продукцияһы


Башстат: ете айҙа республика халҡы 6,5 меңгә аҙайған // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашстат: ете айҙа республика халҡы 6,5 меңгә аҙайған\n14:40, 11 сентября 2018 Йәмғиәт\nБашстат: ете айҙа республика халҡы 6,5 меңгә аҙайған Фото: автор\nСтатистиктар Башҡортостанда халыҡтың тәбиғи һәм миграция иҫәбенә кәмеүе тураһында хәбәр итә.\nБашстат мәғлүмәттәре буйынса, 2018 йылдың ғинуар-июль айҙарында республикала 27 565 кеше тыуған, 30 255-е үлгән. Халыҡтың тәбиғи кәмеүе 2690 кеше тәшкил иткән, 2017 йылда ул -1571 кешегә тиң булған. Өфөлә ете айҙа 7783 сабый донъяға килгән, 7128 кеше үлгән.\nОшо осорҙа Башҡортостанға 80 308 кеше килгән, 84 035-е күсеп киткән. Миграция кәмеүе 3727 кеше тәшкил иткән. Уҙған йылдың ошо уҡ осоронда ла кәмеү күҙәтелгән — 572. Ете ай эсендә Өфөнән 19 970 кеше күсенгән, 16 824 кеше килгән, кәмеү 3 146 кеше тәшкил иткән.\nДөйөм алғанда, республикала халыҡтың кәмеүе яҡынса 6 454 кеше тәшкил иткән, былтыр иһә ул 2143-кә тиң булған.\nТеги: статистика, халыҡтың кәмеүе


Рөстәм Хәмитов «Шүлгәнташ» ҡурсаулығында булды\n12 ғинуарҙа Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Бөрйән районына эш сәфәре барышында «Шүлгәнташ» музей-ҡурсаулығында булды һәм уның үҫтереү мәсьәләләрен тикшерҙе.\nРөстәм Хәмитов археология музейындағы боронғо фаунаға, Шүлгәнташ мәмерйәһен тикшереүселәргә, унда табылған палеолит дәүере һүрәттәренә, шулай уҡ «Урал батыр» эпосына арналған экспозициялар менән танышты.\nБашҡортостан Мәҙәниәт министрлығы ҡарамағындағы Күсемһеҙ мәҙәни мираҫты һаҡлау һәм файҙаланыу буйынса фәнни-етештереү үҙәге директоры Данир Ғәйнуллин төбәк етәксеһен Шүлгәнташ мәмерйәһенең музей комплексы проекты менән таныштырҙы. Маҡсат — туристарҙың төп ағымын ошонда йүнәлтеү, мәмерйәнең уникаль археология комплексын, уның тирә-яғындағы мәҙәни һәм тәбиғәт ландшафтын беренсел төрҙә һаҡлау.\nБыл туристар ағымының артыуына ла бәйле. 2016 йылда ғына «Шүлгәнташ» ҡурсаулығына 42 мең кеше килгән. Музей һәм тейешле инфраструктура булдырылһа, уларҙың һаны 100-150 мең кешегә тиклем артыуы мөмкин.\nФәнни-етештереү үҙәге директоры билдәләүенсә, әлеге проект Шүлгәнташ мәмерйәһенең ҡаяға төшөрөлгән һүрәттәрен ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫы исемлегенә индереү өсөн халыҡ-ара эксперттарҙың тәҡдиме буйынса ла тормошҡа ашырыла. Хәҙер ошо маҡсатта мәмерйә стеналарын граффити өлгөләренән таҙартыу һәм яңы баҫҡыстарҙы монтажлау бара.\nБуласаҡ музей комплексы заманса талаптарға яуап бирергә, уны төҙөгәндә иһә тәбиғәткә зарар килтермәгән, инновациялы технологиялар ғына файҙаланылырға тейеш, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика Башлығы.\nҠурсаулыҡта хеҙмәткәрҙәргә йәшәү, тәбиғәтте һаҡлау саралары һәм экскурсиялар үткәреү өсөн тәғәйенләнгән мәғлүмәт-сервис үҙәге ошондай бинаның өлгөһө булып тора. Уны Рәсәйҙең Тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы заказы буйынса «Йәшел йорттар» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте төҙөгән.


Беҙҙең роботтар Мәскәүҙә ярышты\n13 Ноябрь 2018, 14:49\n3 – 4 ноябрҙә Мәскәү ҡалаһында “RoboLiga World – 2018” Инжиниринг һәм робототехника буйынса халыҡ-ара чемпионатының һуңғы этабы үтте. Чемпионат финалында STEM робот төҙөүселәр һәм роботтарҙың ярыштары үтте: Голдберг миникубогы, иркен осоусы F1 планерҙар, төҙөү инженерияһы, шулай уҡ идара итеүсе роботтарҙың футбол уйнауы, Lego EV3 MILO роботтар менән бүтән ярыштар булды.\nБеҙҙән робототехника студияһында шөғөлләнгән, Өфөлә үткән Бөтә Рәсәй этабы призерҙары, Малаяҙ башҡорт гимназияһының 8-се класс уҡыусылары Элеонора Байбурина менән Розалия Исмәғилева ҡатнашты. Күп алыш категорияһында сығыш яһап, ҡыҙҙар һөҙөмтәлә 2-се урын яуланы.\nМәскәүгә бер көн алда барып, ҡаланың иҫтәлекле урындарын – Останкино телебашняһы, Ҡыҙыл майҙанды, Мәскәү Ситиның күккә ашҡан бейек йорттарын ҡарап һоҡландыҡ.\nМәскәүгә чемпионатҡа барыуға ярҙам иткән Эльза һәм Илвар Байбуриндарға ҙур рәхмәт белдерәбеҙ.\nМалаяҙ башҡорт гимназияһының робототехника студияһы етәксеһе.


2018 йыл Башҡортостанда Ғаилә йылы тип иғлан ителде » "Урал" гәзите\nЙома көндө Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов 2018 йылды республикала Ғаилә йылы тип иғлан итеү тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы.\nМуниципаль райондар һәм ҡала округтары хакимиәттәренә урындағы ойоштороу комитеттары булдырырға һәм тейешле саралар уҙғарырға кәңәш ителде.\nРөстәм Хәмитов тәүгә 13 декабрҙә республика Хөкүмәте ултырышында 2018 йылды Башҡортостанда Ғаилә йылы тип иғлан итеү тәҡдимен белдерҙе. Ғаилә йылының саралары ғаилә институтын үҫтереү, ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу буйынса дәүләттең, йәмғиәттең һәм бизнестың көсөн берләштерергә тейеш, тип билдәләне ул.\n– Волонтерлыҡ ирекмәндәрҙең төрлө форумдарҙа, сараларҙа ҡатнашыуы ғына түгел, тәү сиратта көн һайын, шул иҫәптән ғаилә именлеге, йәмғиәтебеҙҙең ячейкаһын үҫтереү өсөн даими эшләү икәнлеген беләбеҙ, - тип билдәләне республика башлығы. – 2018 йыл йомғаҡтары буйынса файҙа алырбыҙ һәм яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшербеҙ, тип ышанам. Ләкин бының өсөн, әлбиттә, эшләргә кәрәк.


Э-эй, Һағыш, күҙҙәремдә һинең сағылыш…\n25 Декабрь 2018, 17:21\nӘ һуңынан барыһын да буран йотто… Ҡайтып еттеме икән, тип нисә шылтыратһам да, Ғилман телефонын алманы. Сәғәт төнгө ун берҙәрҙә генә Сәүиә апай яуап бирҙе: «Килен, тыныс булырға тырыш, баланы һаҡларға кәрәк… Ғилман реанимацияла бит әле…»\nБДУ-ның Бөрө филиалында эшләп йөрөгән саҡ… Эштән ҡайтып тәмләп сәй эсеп алғас, «Яңылыҡтар» тапшырыуын ҡарарға тип телевизор алдынан урын алып та өлгөрмәнем, бүлмәмдә урынлашҡан бар тынлыҡты, бар уңайлылыҡты боҙоп, кеҫә телефоны шылтыраны. Ир кеше минең менән татар телендә һөйләште:\n– Һаумыһығыҙ! Һеҙ Айһылыу Ғәлинур ҡыҙы булаһығыҙмы?\n– Минең һеҙгә бер йомошом бар ине… Бына минең ҡыҙым һеҙҙә уҡып йөрөй, уға зачет ҡына ҡуйып ебәрә алмаҫһығыҙмы икән?\n– Һорауҙарға әҙерләнһен дә килһен, – тип яуап бирҙем.\nҠапыл иҫемә төштө: тап шул көндө бер «ҡойроҡло» студентка килеп йөрөгәйне. Теге ирҙән һорай ҡуйҙым, йәнәһе лә: шундай райондан, шундай фамилиялы студентка түгелме?\n– Эйе, эйе! Ҡайҙан белдегеҙ? – тине, көлөмһөрәп, әңгәмәсем.\n– Бөгөн үҙе килеп китте ул. Мин уға зачет та, имтихан да ҡуймайым. Миңә бары деканат аша ғына мөрәжәғәт итегеҙ! – тинем асыуланып.\nБыл ир мине ишетмәй ҙә, үҙенекен һөйләп тик тора:\n– Ярай инде, Айһылыу Ғәлинуровна, ҡуйып ҡына ебәрегеҙ инде… Үҙегеҙгә бер ҡаҙ, бер өйрәк алып килермен…\n– Оят түгелме һеҙгә? Бөттө, етте! Все, хватит! – ярһыуымдан хатта руссаға күсеп әрләй башланым.\nШул саҡ телефондан теге тауыш яғымлы төҫ алды:\n– Йә, ҡыҙма инде, тыныслан… Йә, тыныслан, Айһылыу… Таныманыңмы ни? Был – мин, Ғилман бит…\n– Ғилма-а-ан, ни эшләүең был? – тип кенә һорай алдым, көтөлмәгәнлектән шаҡ ҡатҡайным.\n– Ғәфү ит… Башҡа бер ҡасан да улай итеп шаяртмаҫмын. Үҙемдең телефонда аҡса бөткән, бер егеттекенән шылтыратырға булдым. Нисек итеп шаярта башлауымды үҙем дә һиҙмәй ҡалдым. Һин танымағас, миңә – ҡыҙыҡ. Артабан ни булыр икән, тип туҡтай алмайым. У-уф, хатта, үҙемдең башым ауырта башланы, – тип үкенгән һымаҡ итте. – Бында егеттәр, эстәрен тотоп, рәхәтләнеп көлдө. Э-эх, Ғилман ағай, ҡаҙ ҙа, өйрәк тә ашай алмайбыҙ икән, тиҙәр…\nБыл хәл, Ғилман менән никахҡа инеп, яңы йәшәй башлаған сағыбыҙҙа булды. Ул ваҡытта уға асыуым килһә лә, әле, ете йыл үткәс, киреһенсә, ошо хәлде иҫкә төшөрөп алырға яратам…\nБеҙ өйләнешкәнгә тиклем бейемем, инсульт үткәреп, Ейәнсура район дауаханаһында ятты. Иҫһеҙ хәлдә ятҡан әсәләрен Ғилмандың бер туған апаһы Сәүиә ҡараны. Ғилман әсәһе эргәһенә ҡайтып, ул ятҡан палатала намаҙ ҡылып, доға уҡып йөрөнө. Һуңғараҡ Иҫәнғолда, Сәүиә апайҙарҙа торған бейем, Ғилман хәлен белешергә тип ҡайтһа, ул бәләкәй бала һымаҡ ҡыуанып, сумкаһына әйберҙәрен тултыра башламаһынмы! Тыуған йортома ҡайтабыҙ, тип уйланы инде. Ә Ғилман «юҡ» тине лә ҡуйҙы. Күренеп тора: үҙенең дә атай нигеҙенә ҡайтҡыһы килә, тик әжәл тырнағынан саҡ ҡотолған әсәһен йәлләй, яңғыҙы унда көн итә алмаясаҡ. Бейемдең шунда уҡ кәйефе төштө. Беҙ ҡатындар – мин, әсәйем, Сәүиә апай – уның кәйефе ҡырылыуын күтәрә алманыҡ. Үтәғолға алып ҡайтып, күрһәтеп килтерәйек, тип Ғилманды ризалаштырҙыҡ.\nХужаһыҙ етемһерәп ҡалған өйөнә ҡайтып инеү менән бейемем йәнләнеп китте. Бөтә әбейҙәр ҙә бер төрлө булалыр инде. Ул сепрәк-маҙарын алдына сығарып һалды ла шуларҙы тегеләй-былай әйләндереп ҡараны, береһен тәҫләне, икенсеһен тағатты. Беҙҙең менән төп йортҡа Ғилмандың ауылда йәшәгән бер туғандары Данил менән Мәрүән ағайҙар ҙа килгәйне. Данил ағай: «Әней, бына хеҙмәт кенәгәһе. Үҙең менән ал, бәлки, эшкә урынлашырға тура килер», – тип шаяртты. Бейем тынғыһыҙ, тиктормаҫ кеше бит инде.\nӨйҙө бикләп сыҡҡас, Ғилман әсәһенә: «Йә, әней, доға ҡылып ал…» – тине лә үҙе ситкәрәк китте. Бейем, болдорға ултырып, доғаһын уҡып алды. Ҡапыл артҡа боролоп ҡараһам: Ғилмандың күҙенән борсаҡ-борсаҡ күҙ йәштәре тәгәрләй. Был уның үҙе ултыртҡан алмағастары, Ҡаҫмарты, өй алдындағы тирәктәре менән өнһөҙ генә хушлашыуы булған бит! Ә ноябрь айы… ҡояш нурына, йылыһына шундай йомарт ине…\nОшоларҙы яҙған сағымда, күңел йөйҙәрен аҡтарып, Ғилмандың «Бик болоҡһоу…» тип башланып киткән шиғыры үҙенән-үҙе иҫкә төшә:\nалтындары еҙгә әйләнеп бара.\nӨҙөк-өҙөк сылбырҙарын күктә\nУрыҡ-һурыҡ ҡына ауаздарын\nишеткән йән әллә нишләп китә.\nЫсынлап та ғүмеремдең көҙө\nНиңә иртә етә?\nҒилман төҙөлөштәге эшен ҡалдырманы. Бөрөнән Өфөгә йөрөп эшләне. Ул ауылдан килгән эшһеҙ, аҡсаһыҙ ир-егеттәрҙе эшкә урынлаштырыусы прораб ҡына булманы, ә уларҙы ағайҙарса ҡурсалаусы ла ине. Ҡайһы берәүҙәре эсеп ҡуймаһын, тип ҡурҡып торҙо. Эскән кеше эште урынына еткереп эшләмәй, унан килеп, бөтөнләй боҙоп ҡуйыуы ихтимал. Боҙған эште яңынан эшләргә кәрәк. Эш хаҡын алһалар, юлда уҡ эсеп бөтөрмәһендәр йә юғалтып ҡуймаһындар, тип борсолоп торған саҡтары ла булды. Юлға йөрөткән сумкаһында дүрт-биш ҡалын дәфтәре була торғайны. Шунда бөтәһен дә яҙып барҙы: күпме аҡса аванс ителеп бирелгән, күпмеһе аҙыҡ-түлек, тәмәке өсөн тотонолған. Әлбиттә, бындай яуаплылыҡ үҙенә лә күпме мәшәҡәт килтерҙе. Күпмелер ваҡыт уҙғас, эшеңде ташла, бында, Бөрөлә, табылыр әле, тип әйттем. Эшһеҙ, аҡсаһыҙ ҡалыуҙан ҡурҡты шул. Ә бер дәфтәргә, мөмкинлек булғанда, хис-тойғоларын, фекерҙәрен теркәп барыр ине.\nӨфөнән ҡайтҡан сағында миңә тип китап һатып алырға ғәҙәтләнде. Сит ил әҙәбиәте өлгөләре. Шуның өсөн тыуған көнөмә лә унан бары китап ҡына көттөм. Шулай ҙа булды инде. Тыуған көнөмдә Өфөгә барҙым, Ғилман менән автовокзалда осраштыҡ. Автобусҡа инеп ултырыу менән, ул ике китап сығарҙы: Джером К. Джером һәм Хулио Кортасар әҫәрҙәре. Тәүҙә «Ғилман Ишкининдан» тип яҙып ҡултамғаһын ҡуйҙы, шунан ғына миңә бүләк итте. Берәй китап алып ҡайтһа: «Ошо китапты уҡып сыҡ та, шунан фекер алышырбыҙ», – ти торғайны. Ундай кеше тураһында, китап ене ҡағылған, тиҙәр. Китаптағы образдарҙы күңелендә йәшәтте, уйҙарында уларға мең-мең тапҡыр әйләнеп ҡайтты. Был хаҡта «Китаптарым» тигән шиғырынан ғына сығып аңларға ла була:\nЙәл дә, йәл түгел дә,\nтаныштарым минең, дуҫтарым.\nОҙатыусы кеүек йөрөтәмен\nҡултығыма һеҙҙе ҡыҫтырып.\nҺынауҙар ғына, һыҙланыуҙар ғына, һағыштар ғына кеше рухын үҫтерә, көслө итә, урау-урау юлдар аша Юғары Аң тигән бөйөк көскә килтерә… Ғилман Хоҙай Тәғәләгә яҡын булды, ауыр, ҡыйын булған саҡтарында тик уға ғына мөрәжәғәт итте, уға ғына ышанды. Ҡайҙа йөрөһә лә, шул урындағы мәсетте күрмәйенсә китмәй торғайны. Бер саҡ әсәйемдәргә ауылға ҡайттыҡ. Китергә тип юлға әҙерләнеп йөрөйбөҙ, кейенеп тышҡа сыҡһам, Ғилман юҡ. Ҡайҙа булды икән тип, машинала көтөп ултырған ағайымдан һорайым. Ул да күрмәй ҡалған. Ошо ваҡытта мәсеттән аҙан тауышы яңғыраны. Был – Ғилман ине. Беҙ ағайым менән бер-беребеҙгә ҡараштыҡ та йылмайышып ҡуйҙыҡ.\nБына нимә тип яҙа ул үҙе лә аҙан тауышы тураһында:\nМәсеттән аҙан тауышы\nбейек йорттар араһында\nҡабаттан тыуырға әҙер.\nэстән генә аҡшамды.\nИнәлмәй ҙә, ҡыҫтамай ҙа\nһорамай ул аҡсамды.\nҮҙе миңә фатихаһын,\nхәйерен биреп китә (шиғырҙан өҙөк).\nМин дә, ҡайһы саҡта уға эйәреп, Бөрө мәсетенә йөрөй торғайным. Бер шулай йома намаҙына барҙыҡ. Тышҡа сыҡҡас, Ғилман: «Бынау ингуш егеттәре минең менән килеп күреште. Ағай, беҙ һине Өфө мәсетендә күргәнебеҙ бар, тинеләр…» – тип, ҡыуанысын белдерҙе.\nҺаҡал-мыйыҡ ебәреп, башына түбәтәй кейеп йөрөгән кешегә лә мөнәсәбәт төрлөсә: кемдер һоҡланып ҡарай, ә кемдер – сәйерһенеп. Ошо темаға бәйле бер ваҡиғаны иҫкә төшөрөп китмәйенсә булмаҫ. Ғилман эштән һуң ҡайтырға сыға, төньяҡ автовокзалға бара торған троллейбусты көтөп тора. Троллейбус килеп туҡтағас, бер урыҫ уны йыға яҙып ситкә этеп ебәрә. Етмәһә: «Чурка! Гнать надо вас всех!» – тип кәмһетә. Әммә Ғилман юғалып ҡала торған кеше түгел! Эскә уҙып ингәс, троллейбусты яңғыратып доғаһын уҡый ҙа, ҡысҡырып, Аллаһу әкбәр, тип әйтеп ҡуя. Теге кешенең асыуы нығыраҡ ҡабара. Ситтән күҙәтеп ултырған олораҡ кешеләр ҙә Ғилманды яҡлаша башлай: «Үәт, маладис, ҡустым». Өйгә ҡайтып ингәс, был хаҡта үҙе һөйләне.\nДекабрь айы аҙаҡтарында, ЗАГС бүлегенә барып, ғариза яҙып ҡайтҡайныҡ. Яңы йыл байрамы оҙаҡҡа һуҙылғас, бер айҙан артығыраҡ көтөргә тура килде. Уға тиклем, 19 ғинуарҙа, Ғилман Өфөләге эшенән киткәйне. Ниһайәт, өр-яңы 2011 йылдың 29 ғинуар көнө лә килеп етте. ЗАГС-ҡа икәүләшеп кенә барҙыҡ. Имеш, беҙ ярайһы уҡ оло кешеләр: беҙгә бер ниндәй ҙә шофер, салют-маҙар, шампан шараптары кәрәкмәй… Башҡорт әҙәбиәте уҡытыусыһы, коллегам Гөлнур Ҡасҡынова: «Ә беҙ, гөлләмәләр тотоп, һеҙҙе ҡотларға барабыҙ!» – тип әйтеп тә ҡарағайны. Уны ла тыйып ҡуйҙым. Яҙылышып урамға сыҡҡас:\n– Исмаһам, бынау апайға (ЗАГС хеҙмәткәренә) берәй ҡап шоколад булһа ла ҡалдырып китмәнек, – тип үкенес белдерҙем.\nҒилман шунда уҡ:\n– Ярай әтеү, күңелең теләгәс, мин тиҙ генә килтерәйем, – тине лә магазинға йүгерҙе.\n– Ҡуй, ярай инде, йөрөмә, – тиһәм дә, ул мине был ваҡытта ишетмәй ине…\nСәғәт көндөҙ икелә ҡунаҡтар килергә тейеш ине: минең коллегаларым. Улар Ғилманды үҙ ағаһылай яҡын күреп, яратып өлгөрҙө, сөнки ул, миңә эйәреп, бер нисә тапҡыр кафедраға барҙы, уҡытыусылар менән танышты, һөйләшеп ултырҙы. Ҡунаҡтар килгәс, Ғилман үҙ репертуарынан ике-өс йырын башҡарҙы. Иң һуңғы йыры «Ҡыр ҡаҙҙары артынан» булды. Был йырҙа шундай һүҙҙәр бар:\nҠыр ҡаҙҙары артынан\nХыялыма китәр инем\nҠыр ҡаҙҙары артынан.\nЙыр үҙе матур, әммә шул тиклем моңһоу. Беҙ барыбыҙ ҙа өнһөҙ ҡалдыҡ. Иң беренсе булып кафедра мөдире Артур Фәтҡуллин һүҙ башланы: «О-һо, Ғилман ағай, был бит романс…». Мин диск алып, ҡурай көйҙәрен ҡуйҙым. Артур менән Ғилман бейергә төшөп китте: кем уҙарҙан ярышып бейенеләр.\n31 ғинуарҙа УЗИ-ға барырға йыйындыҡ. Был көндә ҡарында ятҡан баланың енесен дә белергә тейеш инек. Ғилман, аҡыллы, әҙәпле ир булараҡ, гел генә: «Малаймы, ҡыҙмы – кем булһа ла ярай, аҡылы камил, ағзалары теүәл булһын», – тип әйтә барҙы. Иртәнге сәй артында балаға исем ҡушыу тураһында һүҙ алып барҙыҡ. Кейәүен үҙ улылай яҡын күргән өләсәйем ике исем тәҡдим иткәйне. Береһе – Мөхәррәм, икенсеһе – Ихтирам. Мин ошо исемдәр тураһында Ғилмандың иҫенә төшөрҙөм. Уға Мөхәррәм тигәне лә ныҡ оҡшаны. Әммә ул: «Ир менән ҡатын бер-береһен ихтирам итергә тейеш. Ошо исем был хаҡта гел иҫкә төшөрөп торһон», – тип икенсеһен һайланы. УЗИ-ҙан беҙ малай буласағын белеп сыҡтыҡ. Үҙе мәрхүм булып, ярты йылдан һуң тыуған улына мин Ихтирам тип ҡуштым. Миңә ошолай сәй артында балаға исем һайлау үҙе бер ҡәҙерле иҫтәлек ине.\nҒинуар айы баштарынан уҡ Ғилманға шағир Рәмил ағай Йәнбәков шылтырата башлағайны. Шылтыратҡан һайын бер үк һорау:\n– Ғилман ҡусты, Ейәнсураға ҡасан ҡайтабыҙ әле?...\n– Ярай, Рәмил ағай, ҡайтырбыҙ, Алла бирһә… Бына бер нисә көндән… Саҡ ҡына көт…\nШулай итеп, Ғилман юлға сығыуҙы тағы бер аҙға ҡалдыра барҙы. Баҡһаң, Рәмил Йәнбәк ҙур юғалтыуҙар кисереп, үҙен үҙе ҡайҙа ҡуйырға белмәй йөрөгән сағында Ғилман уны Ейәнсураға осрашыуға алып ҡайтҡан булған икән. Рәмил ағайға бик оҡшаған. Унан бигерәк, үҙен аңлаған Ғилман менән аралашҡыһы килгәндер инде. Хәҙер ул да мәрхүм.\nҺуңғы көндәрҙә Ғилмандан гел бер төрлө һүҙҙәр ишетергә тура килде. «Иң мөһиме үҙең иҫән-һау бул… бала иҫән-һау булһын», – тине ул. Шулай итеп әйтергә ғәҙәтләнеп алған иремә сәйерһенеп ҡараһам, ул һүҙҙе икенсегә бора: «Аяҡ аҫты боҙ, тайғаҡ, ипле йөрө тип әйтеүем…».\nБер аҙна буйына, Ейәнсураға ҡайтам, тип юлға әҙерләнде. Әҙерләнде тигәс тә, бер йыйынды, бер ҡалды… Әсәһе: «Башым әйләнеп тора әле, ҡан баҫымы юғары, ахырыһы», – тигәс, үҙе тағы борсолдо. Ҡапыл ғына 3 февралдә юлға сығырға булып китте. Унан бер көн алда баҙарға барырға булдыҡ. Мин эштән сыҡҡас, баҙар алдында осрашырға һөйләштек. Өс пар дәрес уҡытып, шул яҡҡа юлландым. Ә Ғилман килмәй ҙә килмәй… Һыуыҡта бер сәғәт тирәһе көтөп торғандан һуң ул йүгереп килеп етте.\n– Һине көттөрмәҫ тә инем… Был яҡҡа килә ятһам, әбей менән бабайҙың етәкләшеп һыуға килгәнен күреп ҡалдым. Колонка тирәһендәге урын аҡҡан һыуҙан туңып, боҙға әйләнеп бөткән, яҡын килерлек тә түгел. Бер йорттан лом һорап алдым да боҙҙо аҡтарырға тотондом. Аҙаҡ теге әбей менән бабайҙы өйҙәренә тиклем оҙатып ҡуйҙым.\nҒилмандың асылы шунда ине: кешегә ярҙам итеүҙә. Уға һәр саҡ бына ошондай әбей-бабайҙар тартылды. Урамда булһынмы ул, магазинда булһынмы, улым, тип мөрәжәғәт итерҙәр ине. Ул үҙе лә ҡарттарҙы, балаларҙы яратты. Холҡоноң ошо сифаты ла уның улына күскән. Урамда китеп барһаҡ, Ихтирам балкондан, тәҙрәнән ҡарап торған таныш булмаған әбейҙәргә: «Привет! Һиңә нисә йәш? Тешең бармы? Ҡайҙа тешеңде күрһәт әле», – тип ҡысҡырып, хәлдәрен һорашып китә. Ә тегеләр, эй, һөйөнгән булалар…\nТеге саҡта, 3 февралдә, Ғилман барыбер юлға сыҡманы. Тағы бер көнгә ҡалды. Кисен оло ҡыҙына, Айһылыу Байғусҡароваға, бер нисә тапҡыр шылтыратты. Ҡыҙының телефоны һүнгән ине. Ул килһә, тип бүләктәр ҙә әҙерләп ҡуйғайныҡ. Шуларҙы үҙ ҡулы менән тапшырып өлгөрмәне.\nЙома көндө ҡайтырмын тип торған кеше, ҡапыл кесаҙна ҡайтырға булып китте. Күңелем ниҙер һиҙгәндәй: «Мин дә һинең менән ҡайтам», – тинем. «Шулай итмәй ни? Үҙеңде уйламаһаң, тыуасаҡ улымды уйлар инең», – тип, миңә асыуланып ҡуйҙы. Өфөлә егеттәрҙе күрергә кәрәк, тип 4 февралдә иртүк юлға сыҡты. Миңә лә эшкә барырға кәрәк ине. Паркка тиклем оҙатып барҙым. Ошонда хушлаштыҡ. Китеп барған еренән, боролоп, һүҙ ҡушты ла юлын дауам итте. Ә минең ошо саҡта артынан йүгереп барып, Ғилман, ҡал инде, йөрөмәй тор, тип әйткем килде. Белмәйем… Бар күңелемде шундай тойғо солғап алды.\nӨфөлә күрә торған кешеләрен күреп, эштәрен тамамлап бөтөп, Ейәнсураға бара торған таксиға ултырғас, миңә шылтыратты. Юлда барған сағында ла шылтыратып торҙо. «Аяҡ аҫтыңды ҡарап йөрө. Тайып йығылып ҡуйма», – тип, ҡат-ҡат иҫкәртте. Һуңғы тапҡыр шылтыратҡан сағында, мин эштән ҡайтып, йоҡоға талғайным. «Бына хәҙер Мораҡтан ҡуҙғалып китәбеҙ. Һин ни эшләп эңерҙә йоҡлап ятаһың әле?» – тигән булды ул миңә.\nМораҡ менән Иҫәнғол араһында аварияға осрағандан һуң, ул реанимацияла терелеп китә алманы. Әйтерһең дә, буран үҙе Ғилмандың яҙмышын, тәҡдирен билдәләп, һынауҙар ҡуйған…\nҒилман Ишкининдың әҫәрҙәре, бер яҡтан, символик, аллегорик образдарға, афоризмдарға бай булһа, икенсе яҡтан, шиғриәте тәҡдир (үлем) образын тыуҙыра. Бындай образдар башҡаларҙа осрамай. Әүлиәлекме, программа һалыумы, әллә башҡа төрлө мистикамы – күп шиғырҙарында: буран, ҡар, юл, әжәл, тәҡдир… Был серҙе сисергә беҙҙең генә түгел, бер ниндәй фәлсәфәсенең дә, эзотериктың да аҡылы етмәҫ һымаҡ. Уҡыусыға ошондай мотивҡа ҡоролған бер нисә шиғырынан өҙөк килтереп китеү зарури булыр:\nӘй ҡар яуһын, күмеп эҙҙәрҙе лә\nһәм йүгерһен буран йәйәүләп,\nАшығайыҡ ҡараңғыға тиклем\nкөтөп арыһындар теүәлләп.\nкемгә юл ғазабын,\nмоң аҙабын өйә йәлләмәй.\nШатлыҡ та юҡ, былай, ҡайғыһы ла\nкүңел генә ниҙер өнәмәй («Бүтән ҡайғыларың юҡмы…»).\nҺәм бер өмөт\nАлдарыңа ятып сеңләй,\nГел йәйәүле буран булып,\nГонаһтарың аяҡ сала\nҺалҡын уйҙар килә башҡа,\nЙыртҡыс булып шыуышаһың\nБыл йәйҙе йәйләй алмам инде,\nТотоп тора һыуыҡ – таш ҡышлаҡ.\nҮҙәктәргә үтте ямғыр-еле\nһәм бөгөн дә тора алҡышлап («Был йәйҙе йәйләй алмам инде…»).\nМәҡәләмде Ғилмандың 1997 йылда «Шоңҡар» журналында баҫылып сыҡҡан «Бүре үлеме» тигән шиғыры менән тамамлағы килә…\nАп-аҡ ҡарҙа алһыу ҡан –\nБүре атлаған эҙҙән.\nСей яраһын ялай-ялай,\nЮғалды йыртҡыс күҙҙән.\nБарҙы ла барҙы бүре\nМорзе нөктәләре кеүек,\nЭҙәрләп килде тамсы.\nАна, ҡояш та ямпашҡан,\nЕл дә сыҡты әмәлгә.\nҺәм бүре ҡанлы тештәрен\n«Үҙем белеп саҡырырмын,\nЮғал күҙемдән, әжәл.\nҠалдырып та китер өсөн\nТулған айым ғына йәл».\nҠар йөрөгөс кеүек йырып,\nСумып аҡ юрғанына,\nҺуң һулышы, көсөн йыйып,\nБына таныш йондоҙҙары,\nИҫереп ҡан еҫтәренә,\nТәндәге йәҙрәләр кеүек,\nҺуңғы һүҙем шул: Ғилмандың Айһылыу һәм Ләйлә ҡыҙҙары ҡустыларын яратҡан һәм хөрмәт иткән кеүек, Ихтирам да уларҙы гел ихтирам итеп торор, тип ышанам…


Һөнәри оҫталыҡ буйынса милли чемпионат | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nҺөнәри оҫталыҡ буйынса милли чемпионат\n06 июня 2019 — 19:25 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостан инвалидтар һәм мөмкинлектәре сикләнгәндәр араһында һөнәри оҫталыҡ буйынса милли чемпионаттың бишенсе төбәк этабы дауам итә. Чемпионатта 29 компетенция буйынса 300 инвалид көс һынаша. Салауат мәғариф һәм профессиональ технологиялар колледжы студенттары был ярышта йылда әүҙем ҡатнаша. “Абилимпикс” милли чемпионаты Рәсәйҙә быйыл 5-се тапҡыр уҙғарыла. Ойоштороусылар әйтеүенсә, ҡатнашыусылар һәм компетенция һаны йылдан-йыл арта. Дизайнерҙар, ашнаҡсылар, робот техникаһы һәм башҡа һөнәр оҫталары бер майҙанда йыйыласаҡ. Артем Бикбулатов тыумыштан һөйләшмәй. Быйыл ул беренсе тапҡыр робот техникаһы компетенцияһында “Абилимпикс” чемпионатында ҡатнашасаҡ.Василий … былтырғы чемпионатта уңышлы сығыш яһап Башҡортостан данын яҡлағайны. Быйылғы ярышта ҡатнашасаҡ мәктәп уҡыусыларына ул робот техникаһы серҙәрен өйрәтә.Быйыл төбәк этабында мәктәп уҡыусылары, студенттар һәм белгестәр Өфө, Салауат һәм Стәрлетамаҡ ҡалаларының һигеҙ һөнәри белем биреү ойошмаһы майҙансыҡтарында көс һынашты. Ойоштороусылар билдәләүенсә, “Абилимпикс” йәш һөнәр оҫталарына киләсәктә эшкә урынлашырға булышлыҡ итә. Мәҫәлән, былтыр, чемпионатта ҡатнашыусыларҙың 90 проценты эшкә урынлашып, уҡыуҙарын дауам иткән.


Йыл һайын августың беренсе йәкшәмбеһендә илебеҙҙә Тимер юлсылар көнө билдәләнә. Район биләмәһендә урынлашҡан Аҡкүл тимер юл станцияһында ЭЧС-21 бригадаһы электромеханигы Рөстәм Әсәҙуллин тап ошо һөнәрҙе һайлауына һис тә үкенмәй.\n3 кешенән – электромеханик, 2 электромонтерҙан торған бригада тимер юлдың 46 километрындағы яҡтылыҡ селтәренең төҙөклөгө, бар ҡоролмаларҙың ток менән тейешле кимәлдә өҙлөкһөҙ тәьмин ителеүе өсөн яуаплы. Тимер юл аша сыға торған 8 переезды, перрондарҙы, бәләкәй станция – разъездарҙы һәм башҡа урындарҙы яҡтыртыу, переездарҙағы светофорҙарға электр уты биреү, 12 трансформатор подстанцияһын хеҙмәтләндереү, электр линияһында булған аварияларҙың эҙемтәләрен бөтөрөү ҙә улар өҫтөндә.\n“Ҙур теүәллек, иғтибарлылыҡ талап иткән һөнәрем, һәр эштәге кеүек үҙ ауырлыҡтары булһа ла, үҙемә ныҡ оҡшай, - ти Рөстәм эше тураһында һөйләгәндә. – Авария йәки башҡа сәбәптәр менән тәүлектең теләһә ҡайһы ваҡытында эшкә сығабыҙ. Һауа торошоноң ниндәй булыуына ҡарамаҫтан, ҡойма яуында ла, буранда ла, сатлама һыуыҡта ла асыҡ һауа шарттарында эшләргә тура килә. Юғары көсөргәнешле электр селтәрҙәрен хеҙмәтләндергәс, хәүефһеҙлек ҡағиҙәләренә ҙур иғтибар бирәбеҙ. Бының өсөн махсус ҡорамалдар, мәҫәлән, линияла ток барлығын билдәләүсе көсөргәнеш күрһәткесе, резина бирсәткәләр, махсус кейемебеҙ, ҡорамалдар бар. Ай һайын төҙөлгән планға ярашлы эшләйбеҙ. Унда беҙҙең ҡарамаҡтағы тимер юлы буйлап һуҙылған электр линияһының төҙөклөгөн йәйәүләп ҡарап сығыу, көсөргәнеште тикшереү, электр терәүҙәре аҫтындағы 2,5 м радиуста үләндәрҙе сабыу-таҙартыу, уларҙағы һандарҙы (яҙыу) яңыртып тороу, аварияларға ҡаршы техник уҡыуҙар, хеҙмәт һағы көндәре үткәреү һәм башҡа күп эштәр ҡаралған.”\nАҡкүл станцияһы начальнигы Светлана Шәрәфетдинова әйтеүенсә, Рөстәм Әсәҙуллин уңған, яуаплы хеҙмәткәр генә түгел, өлгөлө ғаилә башлығы ла. Антоновка башланғыс мәктәбендә балаларға белем биреүсе ҡатыны Анастасия Михайловна менән 2 ҡыҙ үҫтерә улар. Яңы ғына бына тигән күркәм йорт та төҙөп ингәндәр. Бына шулай хеҙмәтенән йәм табып, матур ғаилә ҡороп йәшәй тимер юлында электромеханик булып эшләүсе Рөстәм Әсәҙуллин. Ошондай йәштәр күберәк булһын ине арабыҙҙа.


Өфөлә «Нефаз» автобусы тәгәрмәсе аҫтында урта йәштәрҙәге ҡатындың ғүмере өҙөлдө\nБәхетһеҙ хәл, Цюрупа урамындағы «Өфөкабель» туҡталышында теркәлде. Автобус салонынан төшөп барғанда ханым сумкаһы менән тотҡаға эләгә, был мәлдә водитель ишектәрҙе ябып ҡуҙғалып китә. Һөҙөмтәлә ул транспорт сараһының артҡы тәгәрмәсе аҫтында ҡала. «Нефаз»ға идара итеүсе был хәлде абайламай газға баҫа. Автобус бер нисә метр ханымды һөйрәп алып бара. 39 йәшлек ҡатын ваҡиға урынында һәләк була. Осраҡ буйынса тикшереү бара.


Билдәле булыуынса, ике үҙаллы хеҙмәт, йәғни наркотиктарҙың әйләнешен контролдә тотоу буйынса Федераль хеҙмәт һәм Федераль миграция хеҙмәте Эске эштәр министрлығы структураһына кире ҡайтарылды. Әлеге көндә наркополицейскийҙары енәйәтте тикшереү бүлегенә беркетмәкселәр.\nБыл яңылыҡ Сибай ҡалаһы өсөн үтә ҡыуаныслы. Бер нисә йыл элек ҡалала наркотиктарҙың әйләнешен контролдә тотоу буйынса хеҙмәт эшмәкәрлеген туҡтатҡайны. Структурала барған оптимәлләштереү һөҙөмтәһендә төбәктәге бүлектәр берләштерелеп, үҙәге Белорет ҡалаһында урынлашҡайны. Хәҙер үҙебеҙҙә наркополицейскийҙар булыуы был тәңгәлдәге эштәрҙе күпкә еңеләйтәсәк.\nӘ төбәктә наркотиктарға бәйле хәлдәр яҡшынан түгел. Республикала йөҙҙән ашыу кеше наркотик һәм психотроп матдәләр менән ағыуланыу һөҙөмтәһендә донъя ҡуйған. Шуларҙың 30 проценты—30 йәшкә тиклемгеләр. «Наркомания» диагнозлы ауырыуҙарҙың былтырғынан бер нисә процентҡа артыуы ла проблеманың киҫкенләшеүен күрһәтә.\nСибай ҡалаһы хакимиәте янында булдырылған наркоманияға ҡаршы комиссияның сираттағы ултырышында сетерекле хәлдән сығыу планы төҙөлдө.\n—Наркомания йылдан-йыл «йәшәрә». Һуңғы йылдарҙа был үлемесле зәһәр 14-15 йәшлек бала-сағаны ағыулай. Беҙҙең күҙ алдында тотош быуын юҡҡа сығыуы ихтимал. Шуға күрә ултырышта ҡоро һандарҙан торған статистиканы барламағыҙ, ә аныҡ мәсьәләләр күтәрегеҙ,—тине комиссия ағзаларына ҡала хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Г.Ә.Ишемғолова.\nГүзәл Әхмәт ҡыҙы әйтеүенсә, наркоманияға ҡаршы республика программаһын төҙөү, наркотик ҡулланыусыларҙың барлыҡҡа килеүен иҫкәртеүсе үҙәктәр асыу, педагогтар өсөн махсус уҡыуҙар ойоштороу—күптән өлгөрөп еткән мәсьәлә.


Аҙыҡ-түлек йыйылмаһы кемдәргә?\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбиров белдереүенсә, 6 апрелдән үҫешендә үҙенсәлектәре булған һәм аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән балалар аҙыҡ-түлек менән тәьмин ителәсәк.\nДүшәмбенән Башҡортостанда һәм илдә дистанциялы уҡыу башланды. Был балалар өсөн дә, уҡытыусылар өсөн дә, ата-әсә өсөн дә ҙур һынау. Тармаҡта проблемалар етерлек.\nҠайҙалыр интернет бөтөнләй юҡ, ҡайҙалыр гаджеттар етмәй, икенсе урында Интернет селтәренә булған көсөргәнеш арҡаһында проблемалар тыуа. Иң ҙур ауырлыҡ – Интернет көсөргәнеште күтәрә алмай һәм система бөтөнләй эшләмәй. Власть органдары, Мәғариф министрлығы, Һанлы үҫеш министрлығы уларҙы хәл итеү өсөн барыһын да эшләй. Кем дистанциялы уҡый алмай, уларға башҡа юлдар менән дәрестәр һәм өйгә эштәр биреләсәк. Уны уҡытыусы ҡағыҙ форматта килтереп бирергә һәм аҙаҡ килеп алырға тейеш. Нисек кенә булмаһын – был тармаҡта проблема булмаҫҡа тейеш. Һәр бала ваҡытында уҡырға һәм белем алырға хоҡуҡлы. Радий Хәбиров бер нисә көн эсендә барлыҡ ауырлыҡтарҙы хәл итергә һәм балаларҙы тейешле кимәлдә уҡытыуҙы ойошторорға ҡушты.\nШулай уҡ Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров белдереүенсә, 6 апрелдән үҫешендә үҙенсәлектәре булған һәм аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән балалар аҙыҡ-түлек менән тәьмин ителәсәк. Төбәк етәксеһе улар менән танышып сыҡҡан һәм был аҙыҡ-түлек араһында Башҡортостан етештереүселәре тауары булмағанға ҡәнәғәтһеҙлеген белдерҙе. Тауарҙар араһында макарон, ярма, шәкәр, май, печенье кеүек ризыҡтар бар. Тик улар башҡа төбәктәрҙә етештерелгән.\n- Үҙебеҙ ярма, май етештерәбеҙ, ә йыйылмала улар башҡа төбәктәрҙән. 85 мең кешене тәьмин итеү – был бер индустрия, предприятиеларыбыҙҙы эшле итеү мөмкинлеге. Операторҙар үҙебеҙҙең етештереүселәргә сыҡһын, улар хаҡтар буйынса һөйләшергә әҙерҙер тип уйлайым. Киләһе аҙнала был йыйылманы кире ҡараясаҡмын, - тине Радий Хәбиров.


Республикала ер тетрәүгә борсолоу белдергән халыҡтан 560-тан ашыу шылтыратыу булған // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала ер тетрәүгә борсолоу белдергән халыҡтан 560-тан ашыу шылтыратыу булған\n17:33, 5 сентября 2018 Йәмғиәт\nРеспубликала ер тетрәүгә борсолоу белдергән халыҡтан 560-тан ашыу шылтыратыу булған Фото: mseism.gsras.ru\nӨФӨ, 2018 йыл, 5 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, /.\nҒәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса баш идаралығына ер тетрәүгә борсолоу белдергән республика халҡынан бөгөн төндә 560-тан ашыу шылтыратыу булған. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына төбәк ведомствоһының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.\n«01» һәм «101» телефондарына Өфөлә, Белорет һәм Салауат райондарында йәшәүселәрҙән 560-тан ашыу шылтыратыу булды. Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы көсө менән социаль объекттар — дауахана, белем биреү учреждениеларының бөтөнлөгө тикшерелде. Килгән хәбәрҙәр буйынса туғыҙ оператив төркөм сыҡты. Уртаса алғанда, бер төркөмгә өс компетентлы белгес тура килә, улар артабан эш итеү өсөн хәлде баһалай ала, — тип һөйләне республика Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының матбуғат хеҙмәте хеҙмәткәре Алик Шәрәфетдинов. — Ер аҫты тетрәүе һөҙөмтәһендә электр, газ, һыу тәьминәте зыян күрмәгән. Ҡорбандар һәм зыян күргән кешеләр юҡ».\nҒәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы вәкиле билдәләүенсә, Башҡортостан биләмәһендә артабан ер тетрәү фаразланмай.\nАлдан хәбәр ителгәнсә, Өфөлә Дим, Калинин, Киров, Октябрьский, Орджоникидзе һәм Совет райондарынан ер тирбәлеүе тураһында 50-нән ашыу мөрәжәғәт теркәлгән. Тәүге хәбәр Октябрь районынан килгән.\n5,6 магнитудалы ер тетрәү эпиүҙәге Өфөнән 133 саҡрымда урынлашҡан — Силәбе өлкәһендә, Ҡытау-Ивановск районы, Орловка ауылы янында. Өфөлә һуңғы тапҡыр сейсмик әүҙемлек 2015 йылдың октябрендә күҙәтелгәйне. Ул саҡта ер аҫты һелкенеүенә Пакистанда һәм Афғанстанда 7,7 амплитудалы ер тетрәүе сәбәпсе булды.\nТеги: ер тетрәү


Әбйәлил районында Әхтәм Әбүшахманов призына һәүәҫкәр театрҙарҙың республика фестивале үтте - Bash.News\nӘбйәлил районында Әхтәм Әбүшахманов призына һәүәҫкәр театрҙарҙың республика фестивале үтте https://bash.news/news/84721_bjlil_rajonynda_xtm_bshaxmanov_prizyna_kr_teatrary_respublika_festivale_tte/?lang=bash\nУнда Әбйәлил, Баймаҡ, Белорет, Бөрйән, Ғафури, Бүздәк райондарының театр коллективтары ҡатнашты. Беренсегә ойошторолған сарала Ғафури халыҡ театры Гран-при яуланы. Тулыраҡ беҙҙең сайтта.\nСәхнәлә Бөрйән районы Яңы Монасип ауылының үҙешмәкәр халыҡ театры. Һәүәҫкәр артистар республика фестиваленә Рәлиф Кинйәбаевтың "Ҡәйнәмде урлағандар" комедияһын алып сыҡҡан. Бөгөнгө көнгә ауаздаш спектаклдә оло һәм йәш быуын вәкилдәренең тормошо, бер-береңә ихтирам кеүек мәңгелек темалар күтәрелә. Сәхнә әҫәре тамашасыны бар донъяһын онотоп көлөргә лә, уйланырға ла мәжбүр итте.\nРәис Ҡыуандыҡов, Бөрйән районы Яңы Монасип ауылы мәҙәниәт йорто директоры: “Ауыл халҡы ихлас ҡабул итә, күрше ауылдарҙан да килеп ҡарайҙар. Тамашабыҙҙы башҡа ауылдарға ла сығып күрһәтәбеҙ”.\nӘхтәм Әбүшахманов призына ойошторолған һәүәҫкәр театрҙарҙың беренсе республика фестивалендә тиҫтәгә яҡын коллектив ҡатнашты. Өс көн дауамында улар халыҡҡа һәм абруйлы баһалама ағзаларына үҙҙәренең иң яҡшы спектаклдәрен тәҡдим итте.\nӘхтәм Әбүшахманов, Башҡортостандың театр эшмәкәрҙәре берлеге рәйесе: “Беҙҙең профессиональ театрҙарҙың киләсәге халыҡ театрҙарының нигеҙендә ята. Сөнки улар тамашасыны тәрбиәләй, улар беҙгә кадрҙар әҙерләй”.\nҺәр сығыш һуңында профессиональ белгестәр спектаклдәрҙе әҙерләүселәргә, актерҙарға тәнҡит- теләктәрен еткерҙе. Шулай ҙа үҙешмәкәр артистарҙың күбеһенең оҫталыҡтарын жюри ағзалары юғары баһаланы.\nНурия Ирсаева, РСФСР-ҙың халыҡ артисы: “Үҙэшмәкәр тип ҡарамайһың, ҡайһы-берҙә ысын артистар тип тә уйлап ҡуяһың. Өлгөргәндәр. Режиссерҙар улар менән эшләй башлаған”.\nФестиваль һөҙөмтәләре буйынса Красноусолдан килгән театр Гран-при менән бүләкләнде. Ғафуриҙар Салауат Әбүзәрҙең "Сәйнүк ҡайнап сыҡҡан арала..." тигән комедияһы менән сығыш яһаны. Призлы урындарға шулай уҡ Баймаҡ районы Иҫке Сибай, Әбйәлил районы Хәлил һәм Белорет районы Инйәр ауылдарының халыҡ театрҙары лайыҡ булды. Бынан тыш, баһалама ағзалары төрлө номинацияларҙа еңеүселәрҙе билдәләнде.\nСпектаклдәрҙе ҡарауҙан тыш, республиканың төрлө төбәктәренән килгән режиссерҙарға оҫталыҡ дәрестәре ойошторолдо, үҙешмәкәр театрҙарҙы йәнләндереү мәсьәләһе буйынса фекер алышынды.\nӨфөлә Камил Буҙыҡаевтың күргәҙмәһе асылды\n13:49, 10 дек\nБашҡортостан Францияла уҙған тарихи объекттар симпозиумында ҡатнашты\n10:00, 10 дек\nӨфө тарихы музейында Камил Буҙыҡаевтың ошо исем аҫтында ижади эштәренән күргәҙмә асылды\n23:05, 09 дек\n22:52, 06 дек


Баш ҡалала туҡталҡа мәсьәләһе киҫкен ҡала | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБаш ҡалала туҡталҡа мәсьәләһе киҫкен ҡала\n25 марта 2016 — 17:18\nБашҡортостанды хеҙмәтләндергән Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһы эргәһендә пациенттарға автомобиль ҡуйырға урын аҙ. Етмәһә, дауаханан сығыу менән ҡалдырған урында машинаһының булмауы ауырыу кешеләрҙе борсоуға һала. Был “тимер ат”ты “йәйәү¬леләр юлы” билдәһе аҫтында ҡалдырып киткәндәр. ЮХХДИ инспекторы водителдең юл ҡағиҙәһен боҙғанын дәлилләү өсөн фотоға төшөрөп, акт төҙөгәнсе эвакуатор автомобилде тейәп алып та китте. Бер нисә минуттан транспорт хужаһы килеп сыҡты. Дмитрий Иванов Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһына Салауат ҡалаһынан яҡынын алып килгән. Тик ашығып, автомобилен ҡалдырғанда юл билдәһен күрмәгән. Уның кеүек белмәгәнлектән “тимер ат”тарын ярамаған урында ҡалдырыусылар бихисап. Сөнки дауахана тирәләй юлдар тар булғанлыҡтан, “туҡталҡа рөхсәт ител¬мәй” тигән билдәләр күп, ә машина ҡуйырға урын әҙ. Ҡайҙа етте шунда ҡалдырылғандары ла, икенсе, хатта өсөнсө рәт итеп теҙеп ҡуйыл¬ғандары ла бар.Кеше ҡайғыһында аҡса эшләп ҡалырға теләүселәр ҙә юҡ түгел. Автомобилдәрҙе эвакуатор алып киткәнен ситтән күҙәтеп тороп, хужаһы сыҡҡас, штраф туҡталҡаһына юғары хаҡҡа алып барырға тәҡдим иткән таксистар барлығы тураһында белеп ҡалдыҡ. Әлбиттә, ҙур сит ҡалала машинаһыҙ ҡалған водителдәргә ризалашаһы ғына ҡала. Әҙме-күмпе урын бушатыу йәһәтенән дауахана биләмәһендә хәҙмәткәрҙәргә туҡталҡа ойошторолған. Әммә көнөнә килгән меңәрләгән пациенттың транспортын һыйҙырыу бында мөмкин түгел. Бынан тыш, улар ашығыс ярҙам машиналарының хәрәкәтенә ҡамасаулауы ихтимал. Райондарҙан килгәндәр ҡалалағы ҡағиҙәләрҙе белеп бөтмәйбеҙ тип аҡланһа, юл инспекторҙары ҡанундар һәр кемгә бер үк һәм уларҙы үтәү барыһына ла зарур, ти.Килеп тыуған хәлдән сығыу юлы бар. Киләсәктә ҡала хакимиәте күп ҡатлы туҡталҡалар төҙөргә планлаштыра. Вәғәҙәне өс йыл көтәләр, тиҙәр. Бөтә республиканан ағылған халыҡты тәьмин итерлек заманса туҡталҡа ҡасан төҙөлөп сафҡа инер — билдәһеҙ. Әлегә водителдәргә “тимер ат”тарын рөхсәт ителгән урындарҙа ғына ҡалдырыу хәйерлерәк. Нисек кенә булмаһын, машинаны кире ҡайтарыу – аҡсаны һәм ваҡытты сарыф иткән мәшәҡәтле сара.


Руководствуясь Законом Волгоградской области от 14.07.2015 N 123-ОД "О предоставлении земельных участков, находящихся в государственной или муниципальной собственности, в собственность граждан бесплатно", ст. 8, п. 9 ст. 36.1 Устава городского округа - город Камышин, постановляю:\n1. Внести в Перечень земельных участков сформированных в целях последующего предоставления в собственность бесплатно льготным категориям граждан, утвержденный постановлением администрации городского округа - город Камышин от 07.04.2015 N 730-п (далее по тексту - Перечень) следующие изменения:\n1.1 Исключить из Перечня следующие строки:\nул. Новикова, 17\nИндивидуальные, двухквартирные жилые дома без содержания скота и птицы\nВ 340 м западнее АГНКС по автомобильной трассе Саратов - Волгоград\nВ 480 м северо-западнее АГНКС на дороге Р-228 "Сызрань - Саратов - Волгоград"\nул. Новикова, 83\nул. Новикова, 85\nул. Новикова, 99\nул. Новикова, 105\nул. Новикова, 107\nул. Мартынова, 38\nул. Мартынова, 40\nул. Мартынова, 42\nул. Мартынова, 44\nул. Мартынова, 46\nул. Мартынова, 48\nул. Мартынова, 50\nул. Мартынова, 52\nул. Мартынова, 54\nул. Мартынова, 56\nул. Мартынова, 58\nул. Мартынова, 60\nул. Мартынова, 62\nул. Мартынова, 64\nул. Мартынова, 66\nул. Мартынова, 68\nул. Мартынова, 70\nул. Мартынова, 72\nул. Мартынова, 74\nул. Фефелова, 39\nул. Фефелова, 41\nул. Фефелова, 43\nул. Фефелова, 44\nул. Фефелова, 45\nул. Фефелова, 46\nул. Фефелова, 47\nул. Фефелова, 48\nул. Фефелова, 49\nул. Фефелова, 51\nул. Фефелова, 52\nул. Фефелова, 53\nул. Фефелова, 54\nул. Фефелова, 55\nул. Фефелова, 56\nул. Фефелова, 57\nул. Фефелова, 58\nул. Фефелова, 59\nул. Фефелова, 60\nул. Фефелова, 61\nул. Фефелова, 63\nул. Фефелова, 64\nул. Фефелова, 65\nул. Фефелова, 66\nул. Фефелова, 67\nул. Фефелова, 68\nул. Фефелова, 69\nул. Фефелова, 70\nул. Фефелова, 71\nул. Фефелова, 72\nул. Фефелова, 73\nул. Фефелова, 74\nул. Фефелова, 75\nул. Фефелова, 76\nул. Фефелова, 77\nул. Фефелова, 78\nул. Фефелова, 79\nул. Фефелова, 81\nул. Фефелова, 82\nул. Фефелова, 83\nул. Фефелова, 84\nул. Колтунова, 41\nул. Колтунова, 43\nул. Колтунова, 45\nул. Колтунова, 47\nул. Колтунова, 49\nул. Колтунова, 51\nул. Колтунова, 53\nул. Колтунова, 55\nул. Колтунова, 57\nул. Колтунова, 59\nул. Колтунова, 61\nул. Колтунова, 63\nул. Колтунова, 65\nул. Колтунова, 66\nул. Колтунова, 67\nул. Колтунова, 68\nул. Колтунова, 69\nул. Колтунова, 70\nул. Колтунова, 71\nул. Колтунова, 72\nул. Колтунова, 73\nул. Колтунова, 74\nул. Колтунова, 75\nул. Колтунова, 76\nул. Колтунова, 77\nул. Колтунова, 78\nул. Колтунова, 79\nул. Колтунова, 80\nул. Колтунова, 81\nул. Колтунова, 82\nул. Колтунова, 84\nул. Колтунова, 86\nул. Колтунова, 88\nул. Колтунова, 90\nул. Колтунова, 92\nул. Колтунова, 94\nул. Липкина, 71\nул. Липкина, 75\nул. Липкина, 77\nул. Липкина, 78\nул. Липкина, 79\nул. Липкина, 80\nул. Липкина, 81\nул. Липкина, 82\nул. Липкина, 83\nул. Липкина, 85\nул. Липкина, 87\nул. Липкина, 88\nул. Липкина, 89\nул. Липкина, 91\nул. Липкина, 93\nул. Липкина, 95\nул. Липкина, 96\nул. Липкина, 97\nул. Липкина, 98\nул. Липкина, 99\nул. Липкина, 100\nул. Липкина, 29\n2. Опубликовать данное постановление в Камышинской общественно-политической газете "Диалог" и разместить его на официальном сайте администрации городского округа - город Камышин.


Республика йәмәғәтселеге халыҡ шағиры Мостай Кәримде иҫкә ала | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n21 октября 2020 — 12:34 ГТРК «Башкортостан»\nМостай Кәрим Башҡорт АССР-ы ойошторолған йылда донъяға килгән. Ил ағаһының тормош һәм ижад юлы Башҡортостанға һәм унда йәшәгән һәр милләт вәкиленә мөхәббәт менән һуғарылған. Әллә нисәмә быуын уның тәрән мәғәнәле, тормошсан шиғырҙарын ҡабатлап үҫһә, меңәрләгән тамашасы Мостафа Сафа улының пьесаларына ҡуйылған спектаклдәрендәге геройҙарҙың яҙмышынан тетрәнде, уларға оҡшарға тырышты. Республикала Мостай Кәримдең ижадына арналған флешмобтар, әҙәби дәрестәр, һәйкәленә сәскәләр һалыу тантанаһы уҙҙы. Баш ҡаланың 39-сы гимназияһы уҡыусылары каникулдарының бер көнөн башҡорт әҙәбиәтенең классигы Мостафа Сафа улы Кәримовтың тормошон һәм ижадын өйрәнеүгә арнаны. Тура бәйләнештә барған хәтер дәресенә һәр кеме әҙерләнгән. Уның биографияһынан факттар, әҫәрҙәренән өҙөктәр яңғыраны.Мостафа Сафа улының ейәне Тимербулат Кәримов ошо гимназияла уҡый һәм һәм уны алтын миҙалға тамамлай. Шуға күрә лә гимназия уҡыусыларының туғандары даны музейы түрендә Мостай Кәрим менән бәйле экспонаттарға айырым урын бирелгән.Айгөл Фәнил ҡыҙы гимназияны 3 йыл етәкләй. Ә уҡытыусы булып эшләгән осоронда уға әҙип менән осрашыу бәхете лә тейгән.Гимназистар әҙипте фронтовик шағир булараҡ та яҡшы белә. Музей стенаһында уның снаряд ярсығы тишкән комсомол билетының фотоһы һаҡлана. Ә Профсоюздар йорто алдындағы был һәйкәл бик күп хәтирәләрҙе һаҡлай. Йыл һайын әҙиптең тыуған көнөндә уны иҫкә алып, һәйкәле янына халыҡ йыйыла. Ямғыр ҙа инде нисә йыл рәттән 20 октябрь көнөндә йолаһына тоғро ҡала.Әҙәбиәттә лә, йәмғиәт тормошонда ла ихтирам яулаған бөйөк шәхестең быйыл да аяғы аҫтына ҡосаҡ-ҡосаҡ сәскәләр һалдылар. Халыҡ шағирын ҙурлап, уның әҫәрҙәренә фильмдар төшөргән режиссерҙар ҙа бар улар араһында. “Өс таған” фильмын тамашасылар күптән көтә. Ә бына “Һеңлекәш” кинотаҫмаһын ҡабат-ҡабат ҡараусылар бар. Уның режиссеры Александр Галибин үҙе үк тантанаға килеп еткән. Мостай Кәримдең тыуған көнөндә уның әҫәрҙәрендәге персонаждар ҙа, гүйә, терелгән тиерһең. Миллионлаған кешеләрҙең күңелен яулаған “Һеңлекәш” фильмы актерҙары ла әҙипте ҡотларға килде. Ә кискеһен Башҡортостан 24 каналында барлыҡ тамашасылар рәхәтләнеп был фильмды йәнә ҡараны.


“Башҡортостан ҡыҙы”ның июль һанына күҙәтеү » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nҠояшлы йәйҙең үҙе булып өйҙәрегеҙгә килеп ингән “Башҡортостан ҡыҙы”ның июль һаны күңелгә ял бирерҙәй, йәнгә аҙыҡ булырҙай яҙмалар менән тулы.\nЖурнал башҡорт әҙәбиәтенең күренекле шәхестәренең береһе, әҫәрҙәрен халыҡ яратып уҡыған яҙыусы Таңсулпан Ғариповаға арналған яҙма менән асыла. Мәшһүр әҙибәгә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы бирелеү уңайынан уның дәүер һулышын сағылдырған бай ижадына байҡау яһала.\n“Йыр һәм шатлыҡ арттырып” – Төркиәнең Костамону ҡалаһында IX Әҙәби журналдар конгресында ҡатнашҡан баш мөхәррир Гөлназ Ҡотоева шулай тип исемләнгән мәҡәләлә үҙенең онотолмаҫлыҡ тәьҫораттары менән уртаҡлаша. “Донъялағы һәр башланғыстың – иҡтисади булһынмы, сәйәсиме, бөтә мөнәсәбәттәрҙең нигеҙендә рухи бәйләнеш ята. Әгәр яҙыусылар берҙәм булһа, халыҡтарыбыҙға татыулыҡ һәм көс инер”, – 16 ил һәм республикаларҙан әҙәби журналдар вәкилдәрен туплаған йыйындағы төп фекер яҙмала ла ҡыҙыл еп булып үтә.\n“Мәңгелектең үҙе кеүек тойолған бер минут тынлыҡ. Һәм ҡапыл… тамаша залын күккә күтәрерҙәй булып ҡеүәтле алҡыштар яңғыраны…” Донъяла опера сәнғәтенең баш ҡалаһы тип танылған Милан сәхнәһендәге кисерештәрен Башҡорт дәүләт филармонияһы йырсыһы Әлиә Исҡужина шулай тип уртаҡлаша. Италияның Пьеро Каппуччилли исемендәге фонд ҡанаты аҫтында үткән халыҡ-ара вокалистар конкурсында Гран-при яулаған Әлиәнең һүрәте журналдың тышлығын биҙәй. Ҡабатланмаҫ тауышы, сағыу матурлығы менән жюри ағзаларын әсир иткән ҡыҙ менән “Сәнғәт көмбәҙендә – яңы йондоҙ” тигән мәҡәләһендә Альмира Кирәева таныштыра.\n“Йән тартмаһа, ҡәрҙәшлек тойғоһо булмаһа, аралашыу ҙа мөмкин түгелдер. Рушания ханым менән еңел генә танышып киттек. Истанбулда йәшәгәнен белгәс, унда юлым төшөүен әйттем. Килегеҙ, ҡаршы алырмын, тине ул. Татарстандың Сарман яҡтарында донъяға килгән Рушания Алтай (Хәйруллина) яҙмышы аша Төркиәне таныным. “Иптәшем башҡорт!” – тиеүе лә ҡыҙыҡһыныу уятты”, – Гөлназ Ҡотоеваның “Ташта сәскә атҡан гөл” тигән мәҡәләһе шулай башланып китә. Мең һынауҙар үткән затлы ғаилә тарихы һеҙҙә лә ҙур ҡыҙыҡһыныу уятыр, тип ышанабыҙ.\n“Урал менән Шүлгән рухы һеңгән, көҙгөләй саф күлдәренә ҡасандыр Һомай инәбеҙ үҙе ҡанат һалған данлы Бөрйән ерендә тыуған ҡыҙ ул”, – тип яҙа Гөлнара Буранҡаева “Һылыуҡай-2018” республика бәйгеһендә “Башҡортостан ҡыҙы”ның махсус призына лайыҡ булған Гөлсиә Нәҙершина хаҡында. Йыр-моңға, бейеүгә маһир, туған телен камил белгән сәмле гүзәлкәй тураһында “Һылыулыҡ – үҙе һынау” тигән мәҡәләлә уҡырһығыҙ.\nНефтекама филармонияһының әҙәби-эстрада бүлеге етәксеһе Зилә Рамаҙан ҡыҙы Аҙнабаева – республикабыҙҙың төньяҡ-көнсығышында йәшәүсе милләттәштәребеҙҙе бер ҡорға туплаусы, халҡыбыҙ рухына тоғро хеҙмәт итеүсе аҫыл заттарыбыҙҙың береһе. Ошо ифрат талантлы, киң яҡлы шәхес менән Гөлдәр Яҡшығолова ҡорған ҡыҙыҡлы әңгәмә “Ҡатайҙың рухлы ҡыҙы” тигән баш аҫтында донъя күргән.\n“Ғаилә – иң ҙур яҙмыш бүләге. Һәр кеше был һүҙҙең мәғәнәһен үҙенсә аңлай. Кемдер туғандарын күҙ алдына баҫтыра, кемдер – икесе яртыһын һәм бала тауышына күмелгән ҙур, яҡты йортто. Яҡындарыбыҙҙы ҡәҙерләүҙән һәм тормош кисеүҙәрен ҡулға-ҡул тотоношоп бергә үтеүҙән ғаилә көсәйә, нәҫел ебе, ил күсе нығына бара. Мәләүез ҡалаһында 35 йыл тиң донъя көткән Таңһылыу менән Вәхит Хәбибуллиндарҙың тормошо өлгөһөндә, юғалтыу-ауырыуҙарға ҡарамай, нисек уңышлы булыу серҙәренә төшөнөргә мөмкин”, – тип бәйән итә Альбина Ғөбәйҙуллина “Көс-ҡеүәт бирер ҡөҙрәтле усаҡ” тигән мәҡәләһендә. Ҡатмарлы ғына тормош мәктәбе үткән маһир ханымдың йәшәйеше лә, фекерҙәре лә заманыбыҙҙың ябай, әммә көслө ихтыярлы ҡатын-ҡыҙҙарының ысын асылын һүрәтләй.\nИюль һанында журнал “Халыҡ һөнәрмәндәре” тигән өр-яңы рубрика тәҡдим итә. Унда маһир оҫталарыбыҙ һәм уларҙың эштәре хаҡында һүҙ барасаҡ. Был юлы билдәле тележурналист Сәрүәр Сурина “Башҡорт аҫалы балаҫы” тигән мәҡәләһендә күҙҙең яуын алырҙай аҫалы балаҫ оҫталары менән таныштыра.\nБөгөнгө башҡорт прозаһына ҡыйыу аҙымдар менән килеп инеп, ҡыҫҡа арауыҡта үҙен раҫлап өлгөргән Миләүшә Ҡаһарманованың “Хыял” тигән хикәйәһе уҡыусылар күңеленә хуш килер, тип уйлайбыҙ. Билдәле шағирә, Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Тәнзилә Дәүләтбирҙинаның ихласлыҡ осҡондары сәсрәп торған дөргөн усаҡ һымаҡ ижады шиғриәт һөйөүселәрҙе һиҫкәндерер, уйға һалыр, таң ҡалдырыр. Журнал шулай уҡ ҡәрҙәш халыҡтар әҙәбиәте менән таныштырыуҙы дауам итә. Төркиәлә йәшәп ижад итеүсе ғағауыз шағирәһе Гөллө Каранфилдың шиғри шәлкеме үҙенсәлекле аһәңе менән арбар.\n“Хоҙай Тәғәлә бәндәгә күтәрә алырлыҡ ҡына һынауҙарын бирә икән. Ысынлап та, торомш ауырлығын үлсәр бизмәндәр юҡ. Шулай ҙа… арабыҙҙа яҙмыштан аяуһыҙ һыналғандар бар. Стәрлетамаҡ ҡалаһында йәшәүсе Әсмә Яхинаның ғүмер юлы ла ябайҙарҙан түгел”, – был юлдар Гөлшат Ҡунафинаның “Тәҡдир ҡәләмдәре миндә булһа…” тигән яҙмаһынан. Тормош һуҡмағына сығарған һикәлтәрҙе лайыҡлы үтеп, һәр ғәмдән йәм табып йәшәй белгән ханымдың рух ныҡлығы, йәшәү көсө ҙур һоҡланыу уята.\nИке генә йәштә булыуына ҡарамаҫтан, өс телдә һөйләшеүсе Айбикә – Төркиәнең Анталья ҡалаһында йәшәүсе ватандаштарыбыҙ Зилә һәм Рим Хажиндарҙың ҡыҙы. Зилә ҡыҙына мөғжизәле донъяны танып белеү өсөн үҙенсәлекле китап тегеп биргән. Был турала Гөлшат Ҡунафина бәйән итә. Һәр бите яңылыҡ, асыш булған ҡабатланмаҫ китап бигерәк тә йәш әсәләргә оҡшар.\nБашҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш штаттан тыш инфекционисы, медицина фәндәре докторы Дамир Әсҡәт улы Вәлишин “Үткән быуат сире ҡалҡа” тигән яҙмала беҙ күптән онотоп өлгөргән ҡыҙылса сиренең нилектән яңынан баш күтәреүе, унан нисек һаҡланыу хаҡында һөйләй.\nЙәйҙең йәме еләктә. Журнал тәҡдим иткән еләкле ризыҡтар рецептары буйынса уңған хужабикәләр һый әҙерләп, яҡындарын ҡыуандырыр, тип уйлайбыҙ.\nТеги: яңы һан журнал


8 Декабрь 2017, 10:53\nЭйе, беҙ төрлө-төрлө. Берәүҙәребеҙ социаль йәһәттән әүҙем, һәр саҡ алғы рәттә булырға ғәҙәтләнгән, икенселәребеҙ күләгәлә ҡалыуҙы хуп күрә..\n1. Әгәр ҙә ҡатын-ҡыҙҙа батшабикә халәте артыҡ ныҡ үҫешһә, уны ни көтә? Әлбиттә, яңғыҙлыҡ. Уға бер кем дә оҡшамай, күңеленә ятҡан ир-ат юҡ, ти ул. Унан хатта һалҡынлыҡ та бөркөлә. Күпселек ир-атты мәүеш, үҙенә тиң түгел тип иҫәпләй. Ә ир-ат батшабикә менән, һис шикһеҙ, һоҡлана. Уға оҡшарға теләй. һөйләшеп ултырырға, кәңәшләшергә әүәҫ. Әммә уны яулап алырына ышанып бөтмәй. Һәм йыш ҡына бындай ҡатын-ҡыҙ менән мөнәсәбәт ҡороуҙан ҡурҡа.


Бер япраҡ саҡлы ғына » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nБер япраҡ саҡлы ғына\nЕр йөҙөндәге һәммә күренеш үҙ-ара тығыҙ бәйле, һәр ғәмәл, ҡасан да булһа, ағымдағы ваҡиғаларға ыңғай йә кире йоғонто яһап, киләсәккә ойотҡо һала, бер һүҙ менән әйткәндә, япраҡ һелкенеүенең дә үҙ мәғәнәһе бар. Мең ҡыуаныс вә әрнеү аша үтеп, байтаҡ күңел ҡайтыуҙарын һәм һанап бөткөһөҙ илһамлы минуттарын да кисереп, инде ғүмеренең олпат миҙгеленә аяҡ баҫҡан ҡәләм оҫтаһы, билдәле журналист һәм йәмәғәт эшмәкәре, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, республикабыҙ журналистарының Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы лауреаты Фәүзиә ЛАТИПОВА үткән юлдың һәр боролошонда был хәҡиҡәт үтә лә асыҡ сағыла.\nКүңеле – халыҡта\nҒүмерҙең «хаҡлы ял» тигән өлөшөнә һәр кем үҙ юлы менән рух вә зиһен байлығын йөкмәп килә. Шөкөр, был байлыҡты Фәүзиә ханыма Хоҙай мул биргән. Ҡырмыҫҡалы районындағы Ибраһим ауылында өй һалып, баш-күҙ алғас, ул иң әүәл урындағы мәктәпкә юл тота. Ябай ҡыҙыҡһыныу түгел, күңел талабы әйҙәй уны. Ә күңеле уның күптән инде халҡы менән бергә тоташҡан. Үткән быуаттың 20-се йылдарында уҡ Рабиға Ҡушаева башланғысында нигеҙ һалынып, репрессия һәм унан артабанғы йылдарҙа һүнеп ҡалған башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары хәрәкәтен арҙаҡлы ғалимәбеҙ, күренекле йәмәғәт эшмәкәре Нәжибә Мәҡсүтова илебеҙгә ябырылған тағы бер ауыр, халыҡ талонға ғына көн күргән заманда, йәғни 80–90-сы йылдарҙа яңынан дөрләтеп ебәрә. Фән, мәҙәниәт, сәйәсәт күгендә һәм ил яҙмышында бер-бер артлы балҡый барған шәхестәр Фирҙәүес Хисамитдинова, Гүзәл Ситдиҡова, һуңғы ете йыл дауамында Розалия Солтангәрәева, Нәжибә Хәйерзаман ҡыҙы тоҡандырған ялҡынды мираҫ итеп алып, Бөтә донъя башҡорттары Ҡоролтайы (Конгресы) эргәһендәге Республика Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәтен уңышлы етәкләй. Фәүзиә Шәғәли ҡыҙы ла ил, тел, милләт мәсьәләләре хәл ителгән хәрәкәттең уртаһында ҡайнай. Ибраһимда төйәкләнгәс, ауыл кешеләрен йәмғиәт эшмәкәрлегенә яҡынайтыуҙы үҙенең бурысы итеп күрә. Йөрәк талабын тойоп килгән апайҙы педагогик коллектив борсолоуҙары менән ҡаршы ала. Ун биш йыл элек кенә ун бер синыфҡа 100-ҙән ашыу баланы ҡосағына һыйҙырған мәктәп, әсе теллеләр нарыҡлауынса, «яптимизация» шауҡымына эләгеп, дүрт йыллыҡҡа ҡалдырылған, етмәһә, бөгөн бөтөнләй ябылыу алдында икән. Боронғо йомран ырыуының нигеҙен тотоп торған, илгә исемдәре киң билдәле Мөхәммәтсәлим Өмөтбаев, Рәүилә Хажиева, Тимерғәле Килмөхәмәтов кеүек ҙур шәхестәр үҫтергән ауылдың милли мәктәптән яҙырын, тимәк, милли телде юғалтырын күҙ алдына килтереүе лә аяныс. Тик тарих тәгәрмәсенә таяҡ тығып булмай шул. Ошондай упҡын ҡосағында балалар баҙап ҡалмаһын, бәләкәс йөрәктәрҙә туған телгә һөйөү һүрелмәһен өсөн ни эшләргә мөмкин, тип уйлана ветеран. Аҙ ғына булһа ла ярҙамым теймәҫме тип, башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән яҡшы уҡыған, туған тел буйынса бәйгеләрҙә ал бирмәгән өс уҡыусыға үҙенең журналист премияһын булдыра.\nИбраһим ауылы балаларының биш саҡрымда ятҡан һәм уҡыу рус телендә алып барылған Һәүәләй мәктәбенә күсеүенә өсөнсө йыл. Унда башҡорт теле дәүләт теле булараҡ, йәғни аҙнаһына ике сәғәт өйрәнелә. Туған теленең киләсәге өсөн янған Фәүзиә апай премияһын бында күсерә. Уҡыу йорто директоры Наталья Мөслим ҡыҙы Әхмәтова ошо хаҡта бына нимә ти: «Фәүзиә Шәғәли ҡыҙы мәктәп тарихына тағы бер яҡты бит булып ҡушылды. Премия биреү башҡорттар менән бергә татар, сыуаш һәм башҡа милләт балаларын да дәртләндерҙе, башҡорт теле һәм әҙәбиәтенә иғтибар ныҡ көсәйҙе. Маргарита Стеля тигән ҡыҙыбыҙҙың әҙәби текстарҙы башҡортсанан руссаға ауҙарыу менән ҡыҙыҡһыныуы олимпиадала ҡатнашыуға юл асты, икенсе йыл инде бүләктәр алып ҡайта. Алина Исмәғилева иһә быйыл да икенсе урын яуланы. «Беренсе урын алғансы тырышасаҡмын», – ти ул.\nФәүзиә ханым бының менән генә ҡәнәғәтләнеп ҡалмай. Кешеләрҙең йәшәйеше-булмышын нығыраҡ күҙ алдына килтереү өсөн урындағы хакимиәт, депутат, полицияның участка хеҙмәткәре ойошторған йыйылыштарға йөрөй, халыҡтың фекерен тыңлай. Ябай, киң күңелле, ихлас, төҫкә лә матур халыҡ йәшәүен журналист тиҙ күреп-һиҙеп ала. Тик ауылдың ҡартайыуға табан барыуы ныҡ һиҙелә. Баш ҡала ҡул һуҙымында ғына булғас, йәштәрҙең мәктәпте тамамлар-тамамламаҫтан уҡ шунда ынтылыуын да ғәйепләп булмай. Ҡайһы бер ғаиләләрҙең матди хәле лә борсой Фәүзиә Шәғәли ҡыҙының тынғыһыҙ йәнен. Ундайҙарға ҡалалағы таныш-белештәренән таҙа кейем-һалым йыйып таратып бирһенме, башҡорт матбуғатын онотоп ебәреүселәрҙе гәзит-журналдарға яҙҙырһынмы, район хакимиәте ярҙамында «йәшел йылан дуҫтарын» Ырымбур өлкәһенә дауалауға алып барһынмы, тағы әллә күпме изгелектәр эшләп өлгөрә Фәүзиә апай. Шуға уны сираттағы йыйылышта ауылдың ҡатын-ҡыҙҙар ҡоро етәксеһе итеп ҡуялар.\nТеги: Ҡатын-ҡыҙ Фәүзиә Латипова


«Ата-бабалар ере» - Йәрмәкәйҙә\nМәҙәниәт йылы сиктәрендә районда XX төбәк-ара халыҡ ижады фестивале үтте. Мәҙәни сара Башҡортостан, Татарстан республикалары, Ырымбур өлкәһе, Мәскәү ҡалаһынан төрлө милләт һәүәҫкәрҙәрен берләштерҙе.\nРәмис Ғибәҙуллин әлеге фестивалдә тәүге йыл ғына ҡатнашмай. Һәр ваҡыт яратып сығыш яһайым, ти ул. Тамашасылар күп булһа ла, үҙешмәкәр артистарҙа ҡаушау тойғоһо юҡ, байрамда дуҫлыҡ хисе өҫтөнлөк итә.\nЙәрмәкәйҙәргә эстафетаны Миәкә районы тапшырҙы. Изге йолаға әүерелгән Мәҙәниәт йылы штандарты артабан да республикабыҙ райондары буйлап йөрөйәсәк. Фестиваль ноябрҙә баш ҡалала гала-концерт менән тамамлана.\n«Ата-бабалар ере» фестивале 1994 йылдан уҙғарыла. Бәйгенең маҡсаты - төрлө милләт халҡының йыр-моңо, ғөрөф-ғәҙәттәре, йолалары менән танышыу, милли рухты һаҡлау, дуҫлыҡты нығытыу.\nМәҙәниәт йорто алдында сағыу күргәҙмә лә ойошторолғайны. Күҙҙең яуын алып торған сигелгән, тегелгән, бәйләнгән, ағастан һырланған ҡул эштәре байрам ҡунаҡтарының күңеленә хуш килде.\n«Ата-бабалар ере» - Башҡортостанда юғары кимәлдә үткән киң масштаблы фестивалдәрҙең береһе. Уның сиктәрендә республикала һәм башҡа өлкәләрҙә йәшәүсе төрлө милләт вәкилдәре ҙур бер ғаилә булып сығыш яһай. Ҡатнашыусыларҙың ниндәй телдә һөйләшеүҙәре йырлап-бейеүҙәре мөһим түгел, сөнки уларҙы ижад берләштерә, дуҫлаштыра.


«Йәш ғаилә-2014» республика конкурсының ҡала этабының финалында Киров районынан Юриндар ғаиләһе еңеүсе һәм Гран-при яулаусы тип танылды.\nУлар бүләккә еңел автомобиль отто. Әле бәйгегә әҙерлек төбәктәрҙә лә бара. Финалға үтеүселәр ноябрҙә Ишембайҙа йыйыласаҡ.\nФәһим Ғайса улы Солтанға ноталар өйрәтә. Әле улар малайҙың яратҡан йәнһүрәтендәге йырҙы башҡарып ҡарай. Музыкаль ғаиләлә үҫкән бала бәйгелә үҙен һынатмаҫҡа тейеш. Тиҙҙән Тоҡомбәтовтар республика кимәлендә уҙғарылған «Йәш ғаилә» конкурсында ҡатнашасаҡ. Иглин районында беренсе турҙы улар уңышлы үткән.\nГөлдәр һәм Фәһим Тоҡомбәтовтар ғаиләһе 2008 йылда барлыҡҡа килә. Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһын тамамлаған Ейәнсура егете Иглин мәҙәниәт йортона эшкә саҡырыу ала. Шул ваҡыттан Фәһим Ғайса улы районда уҙғарылған мәҙәни саралар үҙәгендә ҡайнай. Уның оҫта итеп баянда уйнауы, башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыуын Иглин тамашасыһы һәр ваҡыт алҡыштар менән оҙата.\nФәһим Ғайса улына быйыл тағы ла бер яуаплы бурыс йөкмәтелгән. Ул Иглиндәге 4-се мәктәптә музыка уҡыта. Йәш педагог белем усағында башҡорт һәм рус телдәрендә хор, вокал, инструменталь ансамблдәр ойоштороу маҡсаты менән дәртләнеп эш башлаған.\nТормош иптәше Гөлдәр ҙә ошо уҡ мәктәптә эшләй. Сәнғәтте ғаилә елкәне итеп алған Тоҡомбәтовтар республика, Халыҡ-ара кимәлдәге бәйгеләрҙә йыш ҡатнаша. Был ғаилә тамашасыларға Башҡортостан юлдаш телевидениеһында барған тапшырыуҙар аша ла таныш. Фәһим - «Башҡорт йыры» телевизион конкурсында, Гөлдәр «Байыҡ»та үҙен һынап ҡараған.\nТоҡомбәтовтарға район хакимиәте йорт төҙөү өсөн ер ҙә бүлеп биргән. «Йәш ғаилә» конкурсы республикала 1998 йылда раҫланғайны. Ярыш шарттары буйынса, унда ир менән ҡатындың йәше 35-тән ашмаған, 5-тән 10 йәшкә тиклемге балалары булған ғаиләләр ҡатнаша ала. Ошо йылдар эсендә күгәрсендәрҙәй гөрләшеп, матур тормош көткән бик күп тырыш, уңған ғаиләләр менән таныштырҙы бәйге. Быйыл республиканың иң яҡшы йәш ғаиләһе ноябрҙә билдәләнә. Конкурс финалистарын Ишембай ҡабул итә.


Онлайн осрашҡанда ҡыҙҙың нисек - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nОнлайн осрашҡанда ҡыҙҙың нисек\nБди булыуы мөһим түгел\nҮҫеш дәүерендә алдынғы интернет-технологияларҙы хәҙерге заман кешеһе барлыҡ күнекмәләренә эйә булыу, ҡулланыу өсөн компьютерЯрай, был донъя селтәре башҡа компьютер кереште. Ауыр булды әле был, тип, элек һәр йортҡа һәм һеҙ түгел аласыз позволить үҙенә егерме йыл самаһы компьютер ҡулланыла, интернет тоташтырылған, компьютерҙар һәм һәр бер ғаиләгә лә була. Бөгөн интернет ҡулланыу яуап табыу өсөн бөтә һорауҙар ентекле мәғлүмәттәр буйынса, теләһә ниндәй тема берләштерә һәм фекерҙәштәр менән аралашыу. Кеше яуап алыу өсөн түгел, ер шарының башҡа яғында йәшәй ул, килеп етә алһын өсөн, алмаштарҙы етеҙ хәбәрҙәр йәки чат-icq бүлмә. Ҡайһы берҙә балалар нерешительно белде һәм таҙа, ҡыҙ нисек ҡәнәғәтләндерергә. Был күпкә ябай интернет ҡарағанда, килһә, һеҙҙең кеүек урамда бер ханым, шуға күрә, ҡиммәтле вооружении советының, эҙләү селтәрендә өсөн һеҙ аныҡ любовничек башланы. Дөйөм һәм универсаль аралашыу манераһы тураһындағы тәҡдимгә ҡарата байтаҡ юлдашы эҙләй ҡарамаҫтан, ресурстары, улар һеҙ используете. Һеҙ башларға тейеш лә ҡарамаҫтан, иҙән файҙаланыусылар, улар тигән һорауға яуап эҙләп, интернет кеүек тәүгә осратам, был һезгә эшләргә кәрәк, был йүнәлештә үҙенең һайлау өсөн ресурстар теркәлгән. Бар ч-аралашыу өсөн бүлмә, шунда уҡ сайтында һәм социаль селтәрҙәрҙә танышалар.\nСайтта иң һөҙөмтәле булһа, уны яратҡан, сөнки Социаль селтәрҙәр һәм башҡа ресурстар төп бурысы һәр ваҡыт эште тағы ла, моғайын, тип, һеҙ, ҡыҙҙар оҡшай түгел, бер тапҡыр әйтергә теләйем булһа, һеҙ һәм таныштарығыҙ кем нисек уйлайҙыр инде никах түгел.\nНаполнить үҙ профиле һәм фото өҫтәне. Иң тәүҙә нимәләр тураһында һорауҙар бирергә була, ҡыҙы менән, таныш булыу өсөн интернет эшләүегеҙ был, һеҙ аңларға тейеш, тип, һеҙ партнер һөйләшә белергә теләйем, улар нисек күренгәндер, әммә шәхсән түгел, әгәр был сюрприз булды.\nТибы хәбәрҙең „Сәләм\nБулыр, тип ышанғы килә, һеҙҙән фотоларығыҙҙы күрергә теләй.\nҺүрәттәре лә урынлашҡан, унда һеҙҙең кеүек йәмғиәттә комментарий ҡушылдығы „түгел, мин уң яҡтан өсөнсө булып икенсе бер“ үҙ-үҙен тотошо. Һис шикһеҙ, һеҙ һәм уның фотоһүрәтен эшләп ала.\nШулай итеп, һеҙ күргән фото йәки профиль ханым, һеҙ уларға оҡшарға.\nӘлбиттә, башымда һорау тыуҙы, был ҡыҙ менән нисек өйрәнә.\nИнтернет кеүек, тормош, тәүҙә һеҙ тейеш, Һәм һеҙҙең хәбәрҙәр яҙа аҙым. Һин нисек? “ йәки „Сәләм. Мин яратып, бирелеп дә таныша“, яҙма формалары. Артыҡ ҙур хәүеф, ғөмүмән, был хәлдең булыуы мөмкин түгел, сөнки күпселектә кешеләрсә һөйләшеп, һәм гүзәл зат вәкилдәре ярайһы арыны.\nҺорауҙар йәки мәсьәләләргә ентекләп өйрәнергә тейеш.\nһеҙҙең малға ниндәй мөнәсәбәттә формаһы һәм уның фотоһүрәтен, бәлки, һеҙ яратҡан йырсылар, сөнки был уларға өҫтәмә тәшкил итә, үҙе өсөн һүрәтләү өҫтөнлөк, әлбиттә.\nМөһим мәсьәлә бик ентекле һәм һаҡ булһын өсөн бар, телефондары, ләкин әгәр һеҙ түгел, уйлан, кирәкме, сезгә тыныс әңгәмә алып барырға әҙер, дауам онлайн-күңел. Ләкин етерлек түгел, белеү өсөн уҡыу, интернет аша ҡыҙҙар менән танышып, аралашыуҙы реаль тормошҡа күсерә дауам итә. һеҙ мөһим.\nҠала ҡыҙы балалар өсөн ҡыҙыҡлы һәм уларҙың һаҡ булығыҙ, хәтерҙә, бөтә әйберҙәре, улар һеҙгә әйтәм, бигерәк, әгәр һеҙ яратҡан бесәй йә эт тураһында һүҙ бара.\nБыл ханымдың төп маҡсаты матур һәм ҡыҙыҡлы таба йөрәк һаман шул уҡ танышып, кем, һай-һай-хыялы менән үҙе яҙған объекты булып интернет ғына ризалаша. Бына тәҡдимдәр ябай кеше өсөн, ҡыҙ эҙләү мөмкинлеге менән эшләй, Интернет аша таныш.\nДуҫлыҡ өсөн Халыҡ-ара Ойошмаһы Грац\nҡыҙ менән видеочить бушлай таныша видео таныштырҙы онлайн секс видео веб ч рулетка өлкәндәр өсөн бушлай таныша теркәлгән башҡа ҡыҙҙар менән танышып видео теркәү ҡыҙ менән танышып бушлай онлайн видео чат башҡа сикләүҙәр юҡ видеочивать таныш булмаған фото чатта теркәлергә онлайн рулетка


Намыҫ менән эшләйҙәр һәм йәшәйҙәр » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Сәйәсәт, иҡтисад » Намыҫ менән эшләйҙәр һәм йәшәйҙәр\nНамыҫ менән эшләйҙәр һәм йәшәйҙәр31.10.2017\nБайрамғолдар ашлыҡ һуғыу, һөт һауыу буйынса элек тә алдынғылыҡты бирмәһә, әле лә һынатмайҙар. Заманында «Байрамғол» совхозы тирә-яҡта дан тотһа, хәҙер иһә үҙенең алмашсыһы - «Байрамғол» агрофирмаһы» юғары күрһәткестәре менән ҡыуандыра.\n«Иң мөһиме - ауыл хужа-лығы тармағы йәшәп килә», - тип ҡыуана ошо тирәлә көн күргән оло быуын ветерандары. 80 йәштәрен ваҡла-ған апай-ағайҙар үҙҙәренең ең һыҙғанып совхозды күтәрәбеҙ, тип ал-ял белмәй эшләгәндәрен бөгөнгөләй яҡшы хәтерләйҙәр. Күптән түгел Яңы Байрамғол ауы-лының аҡһаҡалдары менән осрашырға тура килде. Һәр береһенең ғүмер юлы ауыл хужалығы менән бәйле.\nРифҡәт Ғабдулла улы Игликов оҙаҡ йылдар «Байрамғол» совхозында механизатор булып хеҙмәт итә.\n- Ун биш йәштән тракторға ултырҙым, етенсе класты тамамлағас хеҙмәткә алындым. Ҡайтҡас яратҡан эшемде дауам иттем, - тип бәйән итә туҡһан йәшен ваҡлаған аҡһаҡал. Ансар Игликовтың дә хеҙмәт юлы совхозға бәйле, оҙаҡ йылдар һөт ташыусы, келәт мөдире булып эшләй.\nРәшиҙә Динисламова Һөйәрғол ҡыҙы, быйыл 80 йәшлек юбилейын билдәләгән. 40 йыллыҡ эш стажы бар. 11 йәштән иген утарға йөрөй, бесәнен дә саба. Ун өс йәшендә фермаға эшкә килә, быҙауын да ҡарай, тиҫтерҙәре менән тана бәйләп һауырға өйрәтә. Алдынғы һауынсы була, юғары күрһәткестәргә өлгәшкәне өсөн теген машинаһы менән бүләкләнә. Бындай ҙур бүләктәр ул заманда иң яҡшы эшләгәндәргә генә бирелә.\nУрал Хәлилов та ғүмер буйы малсылыҡта эшләй. Һыйыр, башмаҡ ҡарай, тороҡтороусы булып эшләй. Ауыл хужалығында ҡырҡ биш йыл хеҙмәт итеп, 2001 йылда хаҡлы ялға сыға.\nФәйзулла Хәйруллин Яңы Байрамғолда мәктәпте тамамлағас почтала радио-монтер булып эшләй. Венгрияла хеҙмәт итә. Тыуған яғына ҡайтҡас совхозға электрик булып урынлаша, һуңынан 35 йыл фермала слесарлыҡ эшен алып бара. 26 миҙгел комбайнда йөрөргә лә тура килә. 2008 йылда хаҡлы ял-ға китә. Фәйзулла Сибәғәт улы тырыш хеҙмәте өсөн С. Юлаев ордены менән наград-лана. РФ Почет грамотаһына лайыҡ була.\nРинат Жамалов та ауыл хужалығы тармағын үҫтереүгә тос өлөш индерә. Мәктәп-те тамамлап фермала төрлө эштәрҙә йөрөй, СПТУ-ла уҡып сыҡҡас үҙен комбайнға ярҙамсы итеп ҡуялар. 1982 йылда уға клубҡа эшкә килергә тәҡдим яһағас кире ҡаҡмай. 32 йыл клуб мөдире булып хеҙмәт итә. «БР атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» исемен ала. «Байрамғол егеттәре» ансамблен ойоштороусы, әле лә ансамбль сафында.\nОлоларҙың әүҙемлегенә, уңғанлығына һоҡланырлыҡ. Совет тәрбиәһе менән сыныҡҡанғамы - дисциплина, берҙәмлек кеүек сифаттар һаман да улар менән. Хеҙмәт йылдарын намыҫ менән үтәп, хаҡлы ялға сығып тыныс тормошта балалар үҫтереп, олатай-өләсәй булып йәшәүе үҙе ҙур бәхеттер.\nЭше менән күркәм\nХәҙерге заманда почта хеҙмәте менән файҙаланмаған кеше юҡтыр, моғайын. Интернет селтәренән айырылмай, электрон хат-хәбәрҙәр алышҡан тормошта йәшәһәк... Тотош уҡырға\nФиҙаҡәр хеҙмәте өсөн\nМинең ағайым Әхмәҙулла Хәйбулла улы Ғәйнетдинов Яңы Байрамғол ауылынан. Оҙаҡ йылдар «Байрамғол» совхозында комбайнсы булып эшләй. 1963 йылда... Тотош уҡырға\nБала саҡтан ошо ергә бәйле төрлө ҡыҙыҡлы лаҡаптар хаҡында ишетеп үҫкәнгәлер инде, Мараттарҙың һәр ҡайһыһына, уларҙың холоҡ-фиғеленә, ғаилә һәм эшкә... Тотош уҡырға\nАуыл хужалығы һәм эшкәртеүсе сәнәғәт хеҙмәткәрҙәре көнө айҡанлы бер төркөм алдынғылар намыҫлы хеҙмәт, тармаҡ үҫешенә тос өлөш индергәндәре өсөн юғары... Тотош уҡырға\nҺәр ауылдың данлыҡлы һәм уңған, абруйлы кешеләре булған кеүек, Иманғол ауылы ла төшөп ҡалғандарҙан түгел. Бер Советтар Союзы Геройы (Ж.Ғ.... Тотош уҡырға