Рөстәм Хәмитов: «Йәмғиәттең власҡа ышанысын нығытыу – уңышлы үҫеш нигеҙе» // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n16:53, 15 марта 2011 Сәйәсәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов БР Дәүләт Йыйылышы –Ҡоролтайға «Йәмғиәттең власҡа ышанысын нығытыу – уңышлы үҫеш нигеҙе» Мөрәжәғәтнамәһе менән сығыш яһаны. Түбәндә төбәк башлығы Мөрәжәғәтнамәһенең тулы тексын бирәбеҙ.\n«Хөрмәтле депутаттар, коллегалар, ҡунаҡтар!\nӘле генә һеҙ башҡарылған эш хаҡында Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте отчетын тыңланығыҙ. Ундағы баһаламалар, нигеҙҙә, иҡтисадҡа ҡарай. Хәҙер мин хәлде сәйәсәт күҙлегенән баһаларға теләйем.\nВласть алмашыныуы, айырыуса Рәсәйҙә, һәр ваҡыт етди һынау ул. Бөгөн мин Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышына тәүге Мөрәжәғәтнамәмдә, Башҡортостандың сәйәси ҡоролошо ошо һынау аша лайыҡлы үтте, тип билдәләүемә шатмын. Төп власть институттары күсеү осоронда өҙлөкһөҙ эшләне һәм бөтә дәүләт структураларының ышаныслы, тотороҡло эшен тәьмин итте. Залда ултырған республика Хөкүмәте ағзаларына, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттарына, ҡалалар һәм райондар башлыҡтарына, шулай уҡ предприятие етәкселәренә бының өсөн рәхмәт белдергем килә.\nКүсеү осоро «шым» булманы, тип айырыуса һыҙыҡ өҫтөнә алам. Республикала әүҙем йәмәғәт дискуссияһы барҙы. Ҡыҙыҡһынған бөтә яҡтар унда ҡатнашты. Быны уҙған айҙарҙың иң мөһим билдәләренең береһе тип иҫәпләйем. Сәйәсәт тап шундай – асыҡ, билдәле, үтә күренмәле – булырға тейеш.\nМин ошоға баҫым яһайым, сөнки асыҡ дискуссияны «келәм аҫтындағы бульдогтар тартҡылашы» алыштырһа, бының граждандар өсөн бер ниндәй ҙә яҡшылыҡ килтермәүен беләм. Йәмәғәт контроле барып етмәгән зоналарҙа, ғәҙәттә, властан файҙаланыу һәм коррупция сәскә ата.\nРеспублика Президенты булараҡ үҙ алдыма ҡуйған төп маҡсат – был хаҡта мин бер нисә тапҡыр әйттем – түбәндәгесә яңғырай: кешеләр өсөн власть. Граждандар власть үткәргән сәйәсәтте формалаштырыуҙа ҡатнашырға тейеш.\nРеспублика киләсәктә хәл итергә тейешле бурыстар ябай түгел. Уларҙы хәл итеү өсөн йәмәғәтселекте тотош, һис юғында күпселеген тупларға кәрәк буласаҡ. Граждандар Хөкүмәткә ышаныс белдергәндә генә был тупланыу мөмкин буласаҡ. Беҙгә кешеләргә республикала властың намыҫлы һәм яуаплы эшләүен иҫбат итергә кәрәк буласаҡ.\nВластың ғәҙеллеге, дөрөҫлөгө – уның һөҙөмтәлелегенең тәүге шарты. Булған проблемаларҙы аныҡ билдәләмәйенсә уларҙы төҙәтеү мөмкин түгеллеге бәхәсһеҙ.\nПроблемаларҙы асыҡтан-асыҡ тикшереү һөҙөмтәһендә беҙ быға тиклем эшкә ҡушылмаған ресурстарҙы туплай һәм эшкә ҡуша алдыҡ, тип иҫәпләйем. Был билдәле һөҙөмтәләрҙе килтерә башланы. Уҙған йыл йомғаҡтары буйынса сит ил инвестициялары күләме 2009 йылға ҡарата 80 проценттан ашыуға артҡан һәм 500 миллион долларҙан ашып киткән. Сәнәғәт тә үҙгәрештәргә ыңғай ҡарай. Сәнәғәт етештереүе уҙған йыл йомғаҡтары буйынса 14 процентҡа артҡан.\nХөкүмәт асыҡлыҡ һәм үҙәкләштереүҙән ситләшеү йүнәлешендә хәрәкәтте дауам итәсәк. Башҡарма властан тыш, иҡтисади һәм ижтимағи-сәйәси тормоштоң башҡа субъекттарының хоҡуҡтары һәм вәкәләттәре киңәйтелергә тейеш. Республика хәрәкәте йүнәлешен Хөкүмәт кенә билдәләргә тейеш түгел. Был эштә депутаттар корпусы ла, урындағы үҙидара ла, йәмәғәтселек тә әүҙем ҡатнашырға тейеш. Был декларация ғына түгел, ысынбарлыҡта тулы ҡанлы ҡатнашыу булырға тейеш.\nЗаманса мәғлүмәт технологиялары халыҡты сәйәси ҡарарҙар ҡабул итеү эшенә йәлеп итеүҙең мөһим ҡоралына әүерелергә тейеш. Был тәңгәлдә бөтә кимәлдәге власҡа үҙ эшен әүҙемләштерергә кәрәк. Беҙҙең эшмәкәрлек хаҡында мәғлүмәт ҡыҙыҡһынған бөтә граждандарға барып етергә тейеш. Логика ябай: власть кешене ишетергә һәм тыңларға тейеш.\nБыларҙың барыһын да эшләргә кәрәк, сөнки ябыҡ, консерватизмға һәм сәйәси конкуренцияны сикләүгә нигеҙләнгән стратегия хәҙер эшләмәй. Бәлки, ул торғонлоҡ заманында, 90-сы йылдарҙа, үҙен аҡлағандыр. Ләкин бер генә стратегия ла универсаль булмай. 2000-се йылдар башынан ил үҙгәрә башланы һәм уның менән бергә Башҡортостандағы сәйәсәт тә ҙурыраҡ асыҡлыҡ яғына үҙгәрергә тейеш ине.\nӘммә төрлө сәбәптәр арҡаһында был барып сыҡманы. Шунлыҡтан әле республикалағы ҡайһы бер мөһим күрһәткестәр буйынса һөҙөмтәләр насарыраҡ, ә уларҙың юғары булыуы бик мөмкин ине. Уҙған ун йыллыҡта беҙҙән артта ҡалған бик күп төбәктәр бөгөн беҙҙән алда килә.\nДәлилһеҙ булмаҫ өсөн уҙған йыл аҙағында Рәсәйҙең Төбәктәр үҫеше министрлығы тарафынан төбәктәр иҡтисадын сағыштырмаса тикшереү буйынса һуңғы күрһәткестәрҙе килтерәм.\nУларға ярашлы, беҙҙең республикала сәнәғәт күрһәткестәре илдәге уртаса күрһәткестән яҡшыраҡ. Был бик һәйбәт, ләкин быны беҙҙең быуын ҡаҙанышы ғына тип иҫәпләп булмай. Республиканың ҡеүәтле сәнәғәт комплексы тиҫтәләрсә йылдар дауамында булдырылды.\nШул уҡ ваҡытта Башҡортостандың бөгөнгө бюджет күрһәткестәре, инвестицион күркәмлек күрһәткестәре «уртаса Рәсәйҙекенән насарыраҡтар» төркөмөндә. «Тулайым төбәк продуктында тейәп оҙатылған сит ил продукцияһы өлөшө» кеүек параметр буйынса республика Волга буйы федераль округында унынсы урында. Йән башына иҫәпләгәндә төп капиталға инвестициялар күләме уртаса Рәсәй күрһәткесенән ике тапҡырға тиерлек түбән.\nӘйҙәгеҙ беҙҙең кешеләр нисек йәшәгәнен ҡарайыҡ. Мин «эш, хеҙмәт хаҡы, торлаҡ» өҫтөнлөктәрен юҡҡа ғына һайламаным. Граждандарыбыҙҙың тормош сифатын билдәләүсе ошо төп йүнәлештәр буйынса бик күп хәл ителмәгән мәсьәләләребеҙ бар.\nРеспубликала эшһеҙлек ил буйынса уртасанан юғары. 39 меңдән ашыу кеше хеҙмәт биржаһында тора. Был – ҙур муниципаль район халҡы менән сағыштырырлыҡ һан. Шул уҡ ваҡытта бөтә эшһеҙҙәрҙең биржала теркәлмәүен дә иҫтән сығарырға ярамай.\nЭш хаҡы. Башҡортостан халҡының эш хаҡы Рәсәй буйынса уртаса күрһәткестән сирек өлөшкә кәмерәк. Эшләп йөрөүселәрҙең 80 проценты самаһы айына 20 мең һумдан артыҡ алмай. Мәскәүҙә шул уҡ эш өсөн беҙҙәгенән 2–3 тапҡырға күберәк алалар.\nТорлаҡ. Халыҡты торлаҡ менән тәьмин итеү йәһәтенән беҙ Рәсәй Федерацияһында 56-сы урында торабыҙ. Ә ошондай эш хаҡы менән граждандарҙың 15 – 20 проценты ғына ипотекаға иҫәп тота ала.\nӘлбиттә, бөтә был проблемаларҙы хәл итергә кәрәк. Бының өсөн бюджетҡа өҫтәмә килем талап ителә. Уны ҡайҙан алырға? Һатырға мөмкин булған эре милек республикала ҡалмаған тиерлек. «Башнефть», «Урал тау-металлургия компанияһы» йәки «Газпром» кеүек ҙур һалым түләүселәр түләүҙәрен ҡапыл арттырыр тип өмөтләнеп булмай. Улар үҫешәсәк, модернизацияланасаҡ, әлбиттә, ләкин яҡын арала ғына был предприятиеларҙа хәл киҫкен үҙгәрмәйәсәк.\nРеспубликала күләм арттырып үҫеү ҡеүәте бөткән тиерлек. Шуға ла Хөкүмәткә тәү сиратта булған хужалыҡта тәртип урынлаштырырға кәрәк. Яңы – интенсив – үҫеш моделен булдырыу зарур. Бөгөн иң мөһим бурыстарҙың береһе – булған ресурстарҙы файҙаланыу һөҙөмтәлелеген арттырыу.\nБеҙ һаҡсылыраҡ хужа булырға тейешбеҙ. Күптән түгел Рәсәйҙең Иҫәп палатаһы уҙған ике йылдағы республика бюджеты үтәлешен тикшерҙе. Асыҡланған закон боҙоуҙар күләме 20 миллиард һумдан ашып китте. Был етешһеҙлектәр документацияһыҙ, конкурстар үткәрмәй төҙөлөш алып барыуға, бюджет ресурстарын һөҙөмтәһеҙ файҙаланыуға бәйле. Дөрөҫ эшләгән хәлдә, ошо сумманың кәм тигәндә 30 процентын экономиялай алыр инек, тип ышанам.\nИҡтисадтың һөҙөмтәлелеген арттырыу проблемаһын бер нисә чиновникты эштән ебәреү менән генә хәл итеп булмай. Башҡортостан ғәмәлдә эйә булған ресурстарҙың ғәйәт ҙур өлөшө әлеге көнгә тиклем хужалыҡ әйләнешендә ҡатнашмай.\nЕрҙәрҙең яртыһынан күбе әлегә тиклем милек итеп рәсмиләштерелмәгән. Ер кемдеке – Федерацияныҡымы, республиканыҡы йәки муниципалитеттыҡымы? Аңлашылмай. Ер рәсмиләштерелмәгән икән, рәсми иҡтисадта ла ул ҡатнашмай.\nЛәкин ер рәсмиләштерелгән хәлдә лә йыш ҡына йылдар буйы уның өсөн түләмәгән йәки бер ниндәй ҙә өҫтәмә хаҡ етештермәгән арендаторҙарға бирелә.\nУрман менән дә шундай уҡ хәл. Рәсми иҡтисад тормошонда урман сәнәғәте бөтөнләй юҡ тиерлек, шул уҡ ваҡытта ысынында урманды ғәйәт ҙур күләмдәрҙә һәм бер ниндәй контролһеҙ киҫәләр. Тармаҡтағы әйләнештәр һәм килем күләгәлә ҡала. Был тармаҡта тәртип урынлаштырырға кәрәк. Һәм кисекмәҫтән.\nДәүләт мөлкәте реестрына индерелгән мәғлүмәттәрҙең дөрөҫлөгө йәһәтенән дә проблемалар бар. Күптән түгел Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы коллегияһында ошо хәлде тикшерҙек. Ысын хаҡы 6 миллиард һумға барып еткән объекттар теркәгән ваҡытта 60 миллион һумға баһалана. Берәйһе аҡса янсығындағы аҡсаһын һанағанда 100 тапҡырға яңылыша аламы? Ни өсөн дәүләт активтары менән был мөмкин?\nРеспубликаның иҡтисади проекттарында бюджет средстволарын файҙаланыуҙың һөҙөмтәлелек критерийҙары һаман юҡ. Аҡса бер ниндәй ҙә килем килтермәйенсә әйләнеп йөрөй. Мәҫәлән, «Башҡортостан венчур компанияһы» һәм «Төбәк фонды»на һалынған миллиардтарса һумдар. Был структураларҙа беҙ миллиондарса һумдарҙы юғалттыҡ та инде.\nДәүләт унитар предприятиеларының күпселеге, беҙ был хаҡта ла әйттек, үҙенең милексеһе – дәүләткә һиҙелерлек бер ниндәй килем килтермәйенсә үҙ алдына көн итә.\nКүренеүенсә, мөлкәтте һәм бюджет средстволарын иҫәпкә алыу, контролдә тотоу һәм файҙаланыу һөҙөмтәлелеге йәһәтенән проблемалар күп. Бындай осраҡта дәүләт идараһын аҡса таратыуға ғына ҡайтарып ҡалдырыу башҡа һыймаҫлыҡ эш.\nХөкүмәткә проблемаларҙы хәл итеүҙең «сығымлы» принцибынан баш тартырға кәрәк. Беҙ күнеккәнбеҙ: проблема бар икән, иң мөһиме – уны хәл итеүгә тотонорға мөмкин булған аҡса күләме. Фекер алышыу һандарҙан башлана. Ләкин иң мөһиме һан түгел бит. Ғәмәлдәге идара итеү механизмдарының аҡсаны ниндәй кимәлдә һөҙөмтәле файҙаланыуҙы тәьмин итә алыуы мөһим. Ҡулай булмаған көйләү шарттарында проблеманы аҡса менән хәл итеү янғынды бензин менән һүндереүгә тиң. Аҡса һалыуҙар күберәк булған һайын маҡсат алыҫлаша. Хәлде идара итеүҙә системалы үҙгәртеүҙәр һөҙөмтәһендә генә үҙгәртә аласаҡбыҙ.\nМәҫәлән, дәүләт заказдары өлкәһендәге һөҙөмтәһеҙ сығымдар проблемаһын тик шундай юл менән генә хәл итеп була. Әлегә тиклем бындай һатып алыуҙарҙың 60 проценттан ашыуы закон боҙоуҙар менән алып барылған. Йыш ҡына һатыулашыу үткәрелмәгән.\nХөкүмәт был институттың эшләү механизмының үҙен үҙгәртте. Бөгөн дәүләт һатып алыуҙары үҙәкләштерелде. Бының өсөн республика дәүләт комитеты булдырылды. Ул республиканың бөтә дәүләт учреждениелары исеменән дәүләт заказын урынлаштыра. Бер нисә ай эсендә бюджет аҡсаһы 20 процент самаһына экономияланды.\nТағы ла бер миҫал. Әлегә тиклем Республика адреслы инвестиция программаһы йыл башында кәмендә 3 – 4 миллиард һум күләмендә ҡабул ителә, һуңынан сумманы арттырыу маҡсатында бер нисә тапҡыр ҡайтанан ҡарала ине. Оҙайлы срокка планлаштырыу ҡоралынан адреслы инвестиция программаһы бюджетты «ямау» ысулына әүерелгәйне.\nХөкүмәт программаның эшләү механизмын үҙгәртте. Быйылғы йылдың Республика адреслы инвестиция программаһына баштан уҡ ҙур аҡса – 11 миллиард һум һалынды. Шулай итеп, идеяға тәүге асылы ҡайтарылды: программа ресурстары йылдам ҡарарҙар нигеҙендә түгел, ә оҙайлы сроклы пландарға ярашлы тотоноласаҡ.\nПланлаштырыу иҡтисади сәйәсәтте тормошҡа ашырыуҙың төп механизмына әүерелергә тейеш. Идара итеү ҡарарҙары оҙайлы сроклы планға нигеҙләнгәндә, улар хис-тойғоһоҙ, объектив һәм, әлбиттә, һөҙөмтәлерәк була, сөнки пландар асыҡ һәм төрлө яҡлап анализлана, һәр ваҡыт һуңғы һөҙөмтәгә йүнәлтелә.\nБындай ҡараш, әйткәндәй, коррупцияға ҡаршы тағы бер етди һөжүм, ул «мәнфәғәткә яуап биргән» ҡарарҙар ҡабул итеү мөмкинлеген һиҙелерлек ҡатмарлаштыра.\nМөһим мәлде билдәләп үтергә кәрәк. Теләһә ниндәй планлаштырыу эше планды үтәү һөҙөмтәлелегенә баһаны күҙ уңында тота. Баһа объектив, аныҡ формалаштырылған булырға, аңлайышлы күрһәткестәргә нигеҙләнергә тейеш. Республикала һәр министрлыҡ һәм ведомство өсөн һөҙөмтәлелектең төп күрһәткестәре йәки министрлыҡтар эшенең маҡсатлы күрһәткесе эшләнгән. Шуның арҡаһында дөйөм Хөкүмәттең эш һөҙөмтәһе артыр, ә пландар тормошҡа ашырылыр, тип ышанам.\nИҡтисадҡа идара итеүҙең республика механизмының модернизациялауға мохтаж булыуы асыҡ. Айырыуса инвестор өсөн тәртип ҡағиҙәләрен билдәләгән өлөштә.\nБөгөн Башҡортостанда инвестиция эшмәкәрлеген 26 норматив акт көйләй. Был документтар төрлө ваҡытта барлыҡҡа килгән, төрлө маҡсатты күҙ уңында тота һәм уларға күптән үҙгәрештәр индерелмәгән. Йыш ҡына улар бер-береһе менән көйлө түгел һәм бер-береһенә ҡаршы килә. Бындай буталсыҡлыҡ коррупция өсөн уңайлы, тап шуның өсөн инвесторҙарҙың күпселеге өсөн ҡулай түгел.\nРеспублика Хөкүмәте был механизмдарҙы тәртипкә һалырға, ябайлаштырырға ҡарар итте. 26 закон бишәүгә алыштырыласаҡ. Дәүләт нормаларынан аныҡ һәм аңлайышлы структура булдырыласаҡ.\nБылтыр йыл аҙағында ошо закондарҙың береһе – «Капитал һалыуҙар рәүешендәге инвестиция эшмәкәрлеге тураһында»ғыһы ҡабул ителде. Был закон – тәүгеһе, тиҙҙән ҡалғандары ла сығасаҡ. «Льготалар тураһында» Башҡортостан Республикаһы Законы проектын күҙ уңында тотам. Ул кемдең ниндәй льготаларға иҫәп тота алыуын аңлайышлы билдәләйәсәк. Артабан – «Дәүләт-шәхси партнерлығы тураһында» Законы проекты.\nХөрмәтле депутаттар корпусы, ошо башланғыстарға етди ҡарауығыҙҙы һорайым. Был закондар Башҡортостанда инвестиция мөхитен яҡшыртыу өсөн үтә лә мөһим.\nИнвесторҙарға дәүләт структуралары менән үҙ-ара эш итеүҙе еңелләштереү өсөн республикала «Үҫеш корпорацияһы» ойошторолдо. Башҡа төбәктәр тәжрибәһе күрһәтеүенсә, был – бизнесмендарҙың тормошон һиҙелерлек еңеләйтергә һәләтле ысул.\nБыл мәсьәләләргә айырыуса ҙур иғтибар бүләм, сөнки инвестициялар өсөн илдә, ғөмүмән, донъяла, көсөргәнешле киҫкен көрәш бара. Конкуренттар хаталарҙы ғәфү итмәй. Әгәр беҙ шарттар тыуҙырмаһаҡ, шарттарҙы башҡа урындарҙа булдырасаҡтар. Килем үҙәктәре ул саҡта Башҡортостандан ситтә буласаҡ. Беҙҙең бурыс – Хөкүмәттең, депутаттарҙың, бизнестың бурысы – яңы производстволарҙың, эре сәнәғәт кластерҙарының нәҡ беҙҙең республикала барлыҡҡа килеүенә өлгәшеү. Бының өсөн мөмкин тиклем уңайлы инвестиция мөхите кәрәк. Инвесторҙар беҙгә ышаныс белдергәндә генә беҙ республика иҡтисадын ҡайтанан индустриализациялауға, юғары хеҙмәт хаҡы түләнгән эш урындары булдырыуға һәм бюджет килеме үҫешенә иҫәп тота алабыҙ.\nБеҙҙең иҡтисадтың ҡеүәте ғәйәт ҙур. Әйтеүемсә, уҙған йыл йомғаҡтары буйынса сит ил инвестициялары күләменең артыуы билдәләнгән. Ул, һис шикһеҙ, дауам итәсәк. Республикаға эре инвесторҙар мотлаҡ киләсәк. Киләһе бер нисә йылға тәүге һөйләшеп килешеүҙәр үткәрелгән инвестициялар пакетын тиҫтәләрсә миллиард һумдар менән баһаларға мөмкин.\nБылар эре сәнәғәт корпорацияларына ҡағыла. Ләкин иҡтисади уңыштың һиҙелерлек өлөшө бәләкәй бизнесҡа ла бәйле. Уны үҫтереүгә лә өҫтөнлөк бирелә. Ошо темаға буш боғаҙланыуҙан туҡтап, уға булышлыҡ итеү буйынса ысынлап эшләргә һәләтле механизм булдырырға ваҡыт, тип иҫәпләйем.\nБыл йүнәлештә эш алып барыла ла инде. Уның маҡсаты – бәләкәй эшҡыуарлыҡҡа булышлыҡ итеү өсөн дәүләт аҡсаһын бүлеү системаһын үҙгәртеү. Әле уны эшләгән кеше түгел, ә дәүләт ярҙамын алыуҙы «һөнәренә» әйләндергәндәр ала. «Ялған бизнесмендарға» ярҙам итеү – һалым түләүсенең аҡсаһын һис бер һөҙөмтәһеҙ тотоноу ул. Ярҙамды былай итеп ойошторғансы бөтөнләй ярҙам итмәү яҡшыраҡ.\nЭшҡыуарҙар берекмәһе тупланып, ошо хәлде үҙгәртеү буйынса тәҡдимдәр индерер, тип уйлайым. Әлегә эшҡыуарҙарҙың һәр береһе үҙ аллы эшләй һәм инициатива күрһәтмәй. Улар һәр береһе үҙ йүнен үҙе күреү стратегияһын һайлаған һәм төрлө ассоциацияларҙа ағза булыуҙы формаллек тип ҡарай.\nБизнес коллектив эш итеү стратегияһына күсмәһә, хәлде тотош үҙгәртергә тырышмаһа, нимәнеңдер яҡшы яҡҡа үҙгәреүе икеле.\nБизнес, айырыуса бәләкәй бизнес, төпкөл ауылдарҙа ҙур ҡыйынлыҡтарға осрай.\nМуниципаль власть әлегә бик һирәк уға ярҙам итергә кәрәк булған союздаш сифатында ҡарай. Был дөрөҫ түгел. Сөнки ниндәйҙер муниципалитетта бизнес булмаһа, ул һалым түләмәһә һәм эш урындары булдырмаһа, район йәки ҡаланың фәҡирлектә ҡаласағы көн кеүек асыҡ бит.\nМинең күрһәтмәгә ярашлы, муниципаль берәмектәр башлыҡтары әле үҙ бюджеттарының республика бюджетына бәйлелеген кәметеү механизмдарын эшләй. Улар быны үҙҙәре генә эшләй алмай. Бизнес улар өсөн – берҙән-бер һәм ышаныслы төп союздаш.\nРеспубликала физик шәхестәр килемдәренә һалымды, алынған килемгә берҙәм һалымды, берҙәм ауыл хужалығы һалымын һәм патент рәүешендәге килемдәрҙе муниципалитеттар файҙаһына ҡайтанан бүлеү процесы башланды. Бынан тыш, Башҡортостан Хөкүмәте ябайлаштырылған система буйынса түләтелә торған һалымды урындағы кимәлгә тапшырыу мәсьәләһе өҫтөндә эшләй.\nМуниципаль бюджеттарҙы тулыландырыу сығанағы бына ҡайҙа. Муниципалитеттарҙың үҙҙәрендә, ә республика бюджетында түгел. Урындағы власть эшҡыуарҙарға аяҡҡа баҫырға ярҙам итергә тейеш һәм һөҙөмтәлә бюджеттар һалым түләүҙәре рәүешендә өҫтәмә килем аласаҡ.\nБәләкәй бизнестан алынған һалымдарҙың ҙур өлөшөн урындағы бюджеттарҙа ҡалдырыу өҫтөндә эште артабан да дауам итәсәкбеҙ.\nКүреүегеҙсә, республика Хөкүмәте эшҡыуарлыҡ берләшмәһе хоҡуҡтарын яҡлауға бик ҙур иғтибар бирә. Әммә, билдәле булыуынса, хоҡуҡтарға бурыстар ҙа теркәлә. Улар хаҡында бер нисә һүҙ әйтеп үтергә теләйем.\nРеспублика иҡтисадында эш хаҡы кимәленең бик түбән булыуы хаҡында үрҙә телгә алғайным инде. Эш биреүсе, баҙарҙағы хәлдән сығып, хеҙмәткәргә күпме түләүҙе хәл итә. Формаль күҙлектән, ул хаҡлы. Әммә эштең формаль яғынан тыш тарихи традициялар ҙа бар бит әле. Тиңлеккә, ғәҙеллеккә ынтылыу йәмғиәтебеҙҙәге йолаларҙың береһе булып тора. Предприятиелар етәкселеге менән ябай хеҙмәткәрҙәрҙең килемдәре араһында даими арта барған һәм Рәсәй буйынса уртаса күрһәткестәрҙән артып киткән айырма, әлбиттә, граждандарыбыҙҙың йәненә тейә.\nМинеңсә, мөмкинлеге булған һәр эшҡыуар, эреме ул, бәләкәйме, башҡаларҙы көтөп тормайынса, үҙенең хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡын арттырырға тейеш. Бындай ғәмәлдәрҙән оҙайлы файҙа мотлаҡ буласаҡ. Граждандарҙың күпселеген ғәмәлдәге хәл ҡәнәғәтләндергән йәмғиәттә генә социаль тотороҡлолоҡ була. Аҙ эш хаҡы алған кешеләр ҡәнәғәт була алмай. Бындай хәлдә тотороҡлолоҡто һаҡлап ҡалыу ҙа бик ҡыйын.\nБизнес-берләшмә йыш ҡына бюрократия баҫымына зарлана. Йәмғиәттең бизнесҡа ыңғай мөнәсәбәте бындай баҫымдан иң яҡшы яҡлау сараһы була ала, тип ышанам, сөнки ул саҡта бөтә йәмәғәт көстәре – партиялар ҙа, профсоюздар ҙа, киң мәғлүмәт саралары ла – бизнес яғында буласаҡ.\nҺәр тармаҡта ла иртәгәнән башлап эш хаҡын арттырып булмаясағы аңлашыла. Беҙҙә байтаҡ предприятиелар рентабеллелек сигендә эшләй. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, эш хаҡын арттырыу буйынса эште көсәйтергә кәрәк.\nРеспубликаға оҙайлы тотороҡло үҫеш перспективаларын гарантиялау өсөн хәл итергә кәрәкле иң мөһим проблемаларҙың береһе – ул ауыл хужалығының һөҙөмтәлелеген арттырыу. Аҙыҡ-түлеккә донъя хаҡтары даими үҫә. Был мәсьәләлә тышҡы баҙарҙарға бойондороҡлолоҡ конкуренцияға һәләтебеҙҙе етди сикләй. Бынан тыш, Башҡортостан халҡының 40 проценты самаһы ауылда йәшәүен дә онотмайыҡ.\nБыл йәһәттән алда комплекслы эш тора. Әлегә тәү сираттағы проблемалар һәм аҙымдар хаҡында әйтеп үтәм.\nБөгөн ауыл хужалығы предприятиеларындағы төп фондтарҙың ни бары 10-15 проценты ғына тейешенсә теркәлгән һәм милек итеп рәсмиләштерелгән. Ошо 10-15 процент ҡына баҙар әйләнешенә индерелгән. Ҡалған 85 процент йәлеп ителмәгән.\nШул уҡ ваҡытта беҙҙең ауыл хужалығы предприятиеларына аҡса һалырға әҙер булған инвесторҙар байтаҡ. Һуңғы ярты йылда улар менән бик күп һөйләшеүҙәр үткәрелде. Эште башлау өсөн объекттарға милек хоҡуғын тейешенсә рәсмиләштерергә кәрәк. Муниципалитеттарға һәм республика Хөкүмәтенә ошо эште әүҙемләштереү зарур.\nАртабан. Билдәле булыуынса, ауыл хужалығы продукцияһының ҙур өлөшөн ауыл халҡы шәхси ярҙамсы хужалыҡтарында етештерә. Ошондай ваҡ ауыл хужалығы етештереүселәрен берләштереүсе структуралар юҡ тиерлек йәки бик аҙ. Ошо йүнәлештә эште башларға кәрәк. Муниципалитеттар ошондай предприятиеларҙы ойошторорға йәиһә ауыл халҡынан артып ҡалған аҙыҡ-түлекте һатып алып, уларҙы эшкәртеүселәргә тапшырасаҡ предприятиелар асыуға булышлыҡ итергә тейеш.\nБынан барыһы ла отош ала. Крәҫтиәндәр «тере» аҡса эшләйәсәк, муниципалитеттар – табышлы предприятиеларға, эшкәртеүселәр һөт, ит, йәшелсә, йомортҡаны гарантиялы поставкалауға эйә буласаҡ. Республикала дөйөм алғанда ауыл хужалығы етештереүе үҫәсәк.\nОшо йүнәлештә эшләгәндә беҙгә ҡулланыусылар кооперацияһы, дөрөҫөрәге, уның ҡалдығы менән бәйле хәлгә төшөнөргә кәрәк. Был йәһәттән дә алда ярайһы уҡ күләмле эш тора.\nВластың, республика Хөкүмәтенең оҙайлы бурыстарының береһе – демографик үҫеште тәьмин итеү. Был йәһәттән тәүге уңыштар бар: сабыйҙар һаны икенсе йыл рәттән вафат булғандар һанынан юғарыраҡ. Тик әлегә күрелгән саралар менән генә проблеманы системалы хәл итеп булмаҫ, тип хәүефләнәм.\nБыл өлкәлә торлаҡ төҙөлөшөндәге хәл – «иң нескә урын». Хәтерегеҙгә төшөрәйем: Башҡортостан кешеләрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү буйынса ил төбәктәре араһында 56-сы урынды биләй. Шуныһы асыҡ: кешеләргә йәшәргә урын юҡ икән, республиканың тыуым күрһәткестәрен тамырынан үҙгәртеүгә өлгәшеүе лә икеле.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, төҙөлөш тармағындағы әлеге хәл ҡыуандырмай. 2010 йыл йомғаҡтары буйынса торлаҡ төҙөлөшө күләмдәренең кәмеүе 15 процент самаһы тәшкил иткән. Тәү сиратта был ер участкаларына бәйле хәл арҡаһында. Уларҙы төҙөүселәргә тапшырыу туҡталды тиерлек. Республикала ер етерлек, төҙөлөш ойошмаларын – эшһеҙ, ә кешеләрҙе торлаҡһыҙ ҡалдырырға хаҡыбыҙ юҡ. Проблеманы кисектермәҫтән хәл итергә кәрәк. Хөкүмәт ер ҡануниәтен үҙгәртеү буйынса тәҡдимдәр эшләне. Улар эконом-класлы торлаҡ төҙөүгә участкалар бүлгәндә етди льготаларҙы күҙ уңында тота. Ошо закон проекты буйынса Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға бер нисә тәҡдим һәм төҙәтмә индерелеүен беләм. Депутаттарҙан уларҙы тикшереүҙе һорайым. Яҡын арала механизм булдырырға кәрәк. Уға ярашлы ысынлап та күмәк төҙөлөш алып барырға һәләтле ойошмалар, ниһайәт, ергә эйә буласаҡ.\nХәл итергә кәрәкле тағы ла ике принципиаль мәсьәлә бар.\nТәүгеһе – ул төҙөлөш участкаларын инфраструктура менән тәьмин итеү. Минеңсә, эконом-класлы торлаҡ төҙөгәндә был нигеҙҙә дәүләт иҫәбенә эшләнергә тейеш. Был сығымдарҙы тулыһынса төҙөүселәр иңенә һалырға ярамай, сөнки, ахыр сиктә, был һатып алыусылар кеҫәһенә һуға.\nИкенсе бурыс – социаль ипотеканы үҫтереү. Быйыл бюджетҡа 450 миллион һум аҡса һалынды. Улар кредиттарҙың процент ставкаһы өлөшөн субсидиялауға бүленәсәк. Был ипотеканы граждандарыбыҙ өсөн уңайлыраҡ итергә тейеш.\nЙәмғиәттең ғәҙеллек дәрәжәһе аҙ яҡланған граждандарына мөнәсәбәте менән билдәләнә. Балаларға, пенсионерҙарға, инвалидтарға. Уларҙың тормошон еңеләйтеү өсөн мөмкин булғандың барыһын да эшләү – Хөкүмәттең мөһим бурысы. Киләһе биш йылда балалар баҡсалары төҙөүгә 9 миллиард һум аҡса бүленәсәк. Быйылдан башлап баланы уллыҡҡа алған ғаиләләргә «әсәлек капиталы»на тиң күләмдә аҡса түләнәсәк. Бөгөн ул 365 мең һумдан ашыу тәшкил итә. Аҙ аҡса түгел. Киләһе бер нисә йылда етем балаларға торлаҡ биреү проблемаһын хәл итергә тырышасаҡбыҙ. Әлегә был өлкәлә хоҡуҡ боҙоуҙар һәм етешһеҙлектәр бик күп. Ҡайһы бер муниципалитеттарҙа етемдәрҙе фатирҙарға сиратҡа ҡуймайҙар, улар урынына «үҙ кешеләрен» урынлаштыралар. Бындай хәл менән килешергә ярамай.\nБынан тыш, Хөкүмәт тарафынан етем балаларға интернаттан һуң булышлыҡ итеү программаһы раҫланды. Уларҙы уҡыуҙы тамамлағас та проблемалары менән яңғыҙ ҡалдырырға ярамай.\nПенсионерҙарҙың тормошон яҡшыртыу өсөн байтаҡ эштәр башҡарыу бурысы тора. Лайыҡлы ялға сыҡҡас, улар йыш ҡына онотолған һәм кәрәге ҡалмаған кешеләргә әүерелә. Киләһе ике йылда республика буйынса оло йәштәгеләр өсөн халыҡ университеты филиалдары асыласаҡ. Уларҙың эше 70-кә яҡын мәғариф учреждениеһы базаһында тормошҡа ашырыласаҡ. 2011 йылда социаль туризм программаһын тормошҡа ашырыуға 40 миллион һум самаһы аҡса бүленәсәк. Бынан тыш, мин республика ҡалаларының Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһының «Ҡартлыҡ шатлыҡ булған ҡала» тип аталған программаһына ҡушылыуын ойошторорға күрһәтмә бирҙем. Ололар өсөн уңайлы ҡала мөхите булдырыу эшендә иң яҡшы донъя эшләнмәләрен һәм стандарттарын ҡулланырға кәрәк. Республика Рәсәйҙә ошо проектҡа ҡушыласаҡ тәүге төбәк буласаҡ.\nМаҡсатҡа ярашлы эш алып барыу зарурлығы булған граждандарҙың тағы бер категорияһы – инвалидтар. Бөгөн хәҙерге ҡала йәки ауыл уларҙы үҙ итмәй. Инвалидтарға уңайлы булһын өсөн йыһазландырылған бинаны йәки транспорт сараһын ҡасан һәм ҡайҙа һуңғы тапҡыр күреүегеҙҙе хәтерегеҙгә төшөрөгөҙ әле. Моғайын, был сит илгә командировка ваҡытында булғандыр. Ошо хәлде яҡшыртыу өсөн «Асыҡ мөхит» айырым маҡсатлы республика программаһы тормошҡа ашырыла. Республика Хөкүмәте Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһы базаһында инвалидтар өсөн социаль интеграцияның инновацион университет үҙәген ойоштороу буйынса проектты ла әүҙем үҫтерәсәк.\nӘлеге йыл республикала Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы тип иғлан ителде. Үрҙә әйткән бурыстарҙың барыһы ла ошо тема юҫығында ҡаралырға тейеш. Тәү ҡарашҡа улар иҡтисади мәсьәләләр иҫәбенә инеп, милләт-ара мөнәсәбәттәр проблематикаһына ҡағылмаһа ла.\nАсылда иһә улар бик тығыҙ бәйләнгән. Кешеләр үҙҙәренең төп ихтыяждарын ҡәнәғәтләндерә алмаһа: яҡшы эш хаҡы, фатир булмаһа, баланы балалар баҡсаһына урынлаштыра, отпускыға ҡайҙалыр бара алмаһа, уларҙа, әлбиттә, ғәҙелһеҙлек тойғоһо тыуа. Был тойғоноң намыҫһыҙ политикандар тарафынан еңел генә милләтселеккә һәм дошмансыллыҡҡа әүерелдерелеүе ихтимал. Уҙған йыл аҙағында Мәскәүҙә барыбыҙ ҙа бының нимәгә килтерә алыуын күрҙек.\nШуға күрә беҙ халҡыбыҙҙа, граждандарыбыҙҙа ғәҙелһеҙлек тойғоһо барлыҡҡа килмәһен өсөн мөмкин булғандың барыһын да эшләргә тейешбеҙ.\nҠабатлап әйтәм: был йәһәттән иң мөһиме – йәмғиәттең власҡа ышанысын тергеҙеү. Арабыҙҙа дөрөҫ, кешесә мөнәсәбәттәр булдырылһа, беҙ барлыҡ проблемаларҙы ла хәл итә аласаҡбыҙ. Сөнки уларҙы хәл итеү өҫтөндә беҙ бергәләп эшләйәсәкбеҙ.\nБашҡорт халҡының «Урал батыр» эпосында төп герой былай ти: «Күпме йәшәйбеҙ, һәр саҡ көслө көсһөҙҙө ашай. Ошо яуыз йоланы юҡ итәйек».\nБыл – осраҡлы һүҙҙәр түгел, был – тарихи һүҙҙәр. Ғәҙел йәшәргә ынтылыу – граждандарыбыҙҙың ысын ынтылышы ул. Ошо хаҡта онотмаһаҡ, бөтә ниәттәребеҙ тормошҡа ашыр.\nҘур рәхмәт! »


Иҡтисад // Эш хаҡы\nЭш хаҡы карьераның ҡайһы баҫҡысында тороуға бәйле булыуы аң лашыла. Әммә бөгөн Башҡортостан етәкселәренең хәле күберәк ү ҙ эшселәренә эш хаҡын ваҡытында түләү - түләмәүҙән тора.\nРеспубликала бюджет өлкәһендә эш хаҡын түләү буйынса проб лемалар күптән онотолдо тип әйтергә була, әммә иҡтисадтың ре аль секторында улар һаман да һаҡлана әле. Шулай ҙа 2003 йыл башына улар яҡынса миллиард һум тәшкил итһә, бөгөн 339 милли онға тиклем ҡыҫҡарҙы.\nПроблеманы аҙағынаса хәл итеп, вайымһыҙ начальниктарҙы "а ҡылға ултыртыр" өсөн хөкүмәт өгөтләүҙәрҙән ҡырҡа сараларға к үсергә булды. Етәкселәргә тәьҫир итеүҙең төп сараһы - квалиф икациянан мәхрүм итеү. Аңлы рәүештә эш хаҡын тотҡарлаған оср аҡта енәйәт эше асылыуы ла ихтимал.\nБашҡортостан Республикаһы Прокуратураһының дөйөм күҙәтеү идаралығы начальнигы урынбаҫары Рөстәм Йосопов хәбәр итеүенс ә, һалым һәм статистика хеҙмәттәре, хеҙмәт инспекцияһы, урын дағы үҙидара органдары, судтар, суд приставтары бүлексәләрен ән алынған мәғлүмәткә ҡарағанда, йыл башынан хҙмәт хаҡын түл әү тураһында законды боҙған өсөн предприятие етәкселәрен адм инистратив яуаплылыҡҡа тарттырыу тураһында 371 ҡарар ҡабул и телгән. 41 кешегә ҡарата административ эш асылған, уларҙың у н бише бер йылға квалификацияһынан мәхрүм ителгән. Прокурор тикшереүҙәре үткән предприятиеларҙа йыл башынан эш хаҡын түл әү буйынса бурыстар 165 миллион һумға кәмегән, ҡайһы берҙәре ндә тулыһынса бөтөрөлгән.\nОшо уҡ ваҡыт эсендә эш хаҡын тотҡарлау факттары буйынса 5 6 енәйәт эше асылған. Уларҙың утыҙ туғыҙы судҡа ебәрелгән, һ игеҙ эш буйынса тикшереү дауам итә.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БАРЫҺЫ ЛА ҮТӘ, БЫЛ ДА ҮТЕР! - 2020 - Мәҡәләләр\nНиһайәт, аҙна башында бер аҙ күңелде йылытыр мәғлүмәт килеп етте: илебеҙҙә Рәсәй Фәндәр академияһы белгестәре ҡатнашлығында коронавирусты дауалауҙа ҡулланыу ихтималлығы булған өс препарат эшләнгән. РФА вице-президенты Владимир Чехонин белдереүенсә, бынан бер нисә йыл элек беҙҙең ғалимдар вирусҡа ҡаршы сара уйлап таба. Бөгөн ул Ҡытай белгестәрен коронавирус инфекцияһын дауалауҙа ҡулланыу ихтимал булған дарыу булараҡ ҡыҙыҡһындыра. Әлеге ваҡытта препарат махсус һынау үткәреү учреждениеларына тапшырыуға әҙер. Бынан тыш, тағы ла ике препарат хәҙерге коронавирус ҡараған РНК-вирустарҙы дауалау өсөн ҡулланылыуы мөмкин. Был өс препарат менән Рәсәй Һаулыҡ һаҡлау министрлығы ҡыҙыҡһынған. Һуңғы яңылыҡтар буйынса, тест-система клиник һынауҙарҙы уңышлы үткән һәм Рәсәйҙә ҡулланыу өсөн теркәлгән. Диагностика тупланмаһы ялған һөҙөмтә бирмәй. Бынан тыш, РФА белгестәре коронавирус инфекцияһына ҡаршы өс вакцина эшләй.\nӘ шулай ҙа "Был миңә ҡағылмай", тип уйлаусыларға етди уйланырға урын бар: Мәскәү ҡалаһы мэры Сергей Собянин баш ҡалала ғәҙәттән тыш хәл иғлан итте һәм барлыҡ граждандарға ла өйҙә ултырыу талабын ҡуйҙы. Был ғәмәлде күптәр граждандарҙың хоҡуғын боҙоу һәм ғәҙәттән тыш хәл индереү бары тик ил Президенты йәки парламент компетенцияһында тип белдерһә лә, моғайын да, ашаған белмәй, тураған белә, тигәндәй, ҡала етәксеһенә проблема асығыраҡ күренәлер, юҡһа, ул үҙ иңенә шундай яуаплылыҡ алмаҫ ине. Әйткәндәй, яңы ҡабул ителгән закон төбәк башлыҡтарына ла шундай вәкәләт бирҙе. Башҡортостан Республикаһы Башлығы Радий Хәбиров 31 марттан киске сәғәт 8-ҙән республикала йәшәгән барлыҡ граждандар өсөн йәшәү урыны буйынса үҙизоляция режимы индерҙе. Уның ҡасан тамамланыры аҙна һуңында ғына билдәле буласаҡ. Тулы изоляция - ул өйҙә йәки фатирҙа үткән карантин ваҡыты һәм етди сәбәпһеҙ урамға сығып йөрөмәү. Етди сәбәп булып ашығыс рәүештә медицина ярҙамына ихтыяж, бурыслы булғанда эшкә сығыу, йорт хайуандарын өйҙән 100 метр алыҫ булмаған территорияла йөрөтөү, сүп-сар түгеү, магазинда йәки дарыуханала нимәлер һатып алыу һанала. Тағы ла шуны онотмағыҙ: ошо ябай ихтыяждарҙы ҡәнәғәтләндереү өсөн урамға сыҡҡанда ла паспорт алырға кәрәк!\nБыға тиклем карантинға төкөрөп ҡараусылар булһа ла, хәҙер инде ул закон менән көйләнә. РФ Дәүләт Думаһы бер юлы өс уҡыуҙа карантинды боҙоуҙы енәйәткә тиңләгән ҡанун ҡабул итте. Әгәр кемдеңдер тыйыуҙарға иҫе китмәйенсә, уның санитар-эпидемиологик ҡағиҙәләрҙе үтәмәүе арҡаһында кешеләр сирләй икән, граждандар өсөн штраф күләме 15-40 мең һум тәшкил итә; вазифалы кешеләр өсөн - 50-150 мең һум; предприятие йәки ойошма төҙөмәй генә эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнеүселәргә - 50-150 мең һум йәки 90 көнгә тиклем эшмәкәрлеген туҡтатып тороу, предприятие-ойошмалар өсөн - 200-500 мең һум йәки 90 көнгәсә эшмәкәрлеген туҡтатыу ҡаралған. Әгәр карантин талаптарын боҙоу кеше сәләмәтлегенә зыян килтерә йәки уның үлеменә сәбәп була икән, граждандарға 150-300 мең һум штраф ҡаралған, вазифалы кешеләргә - 300-500 мең һум йәки 1 йылдан 3 йылға тиклем дисквалификация. Юридик теркәлеү үтмәйенсә эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнгән кешеләргә лә, ойошма-предприятиеларға ла - 500 мең һумдан 1 миллион һумға тиклем штраф һәм эшмәкәрлектәрен өс айға туҡтатыу билдәләнгән. Әгәр инфекция йоҡторған кеше вафат булһа йәки кешеләр күпләп сирләһә, штраф күләме 2 миллионға тиклем барып етә, ғәйепле гражданға 3-5 йыл айырым вазифалар биләү, билдәле эшмәкәрлек менән шөғөлләнеү тыйыла йәки 5 йылға тиклем иркенән мәхрүм ителә. Карантинды боҙоуы һөҙөмтәһендә ике йәки күберәк кеше вафат булһа, 7 йылға тиклем иректән мәхрүм итеү ҡаралған.\nШулай уҡ закон интернетта һәм киң мәғлүмәт сараларында эпидемия тураһында ялған (фейк) яңылыҡтар таратыуҙы ла көйләй. Юридик шәхестәр өсөн штраф күләме 1,5 миллион һумдан 3 миллион һумға етһә, ялған мәғлүмәт һөҙөмтәһендә кеше сәләмәтлегенә йәки милеккә зыян килһә йәки ул вафат булһа, йәмәғәт тәптибе күпләп боҙолһа - штраф күләме 3-5 миллион һум.\nЙәшәү өсөн кәрәкле, транспорт йәки социаль инфраструктура, энергетика, сәнәғәт, бәйләнеш объекттары, кредит ойошмалары эшенә ҡамасау тыуҙырған тәртип йәки ҡағиҙә боҙоуҙар өсөн граждандарға 300-400 мең һум, вазифалы кешеләргә - 600-900 мең һум, ойошма-предприятиеларға 5-10 миллион һум штраф һалыу ҡарала.\nҺаҡланғанды Хоҙай һаҡлар, тип юҡҡа ғына әйтмәйҙәр. "Ҡытай ҡайҙа ла, беҙ ҡайҙа. Беҙгә килеп етмәй ул!" тип ултырһаҡ та, коронавирус сиренә шиклеләр һаны ла көндән-көн арта бара. 3 апрелгә республика дауаханаларында шундай 106 пациент теркәлгән. Франциянан ҡайтҡан студент үҙенең туғанын зарарлауы һөҙөмтәһендә сирләүселәр һаны 10-ға етте, шул иҫәптән ике кеше - Күмертау ҡалаһында. Шул уҡ ваҡытта тәүге сирләүселәрҙең береһе дауахананан һауығып сыҡҡан. Коронавирус йөрөтөүселәр үҙҙәрен яҡшы тойһа ла, эксперттар белдереүенсә, әле Башҡортостан сирләүселәр һанын туҡтатып булмай торған сик алдында тора, йәғи халыҡ күпләп һәм бер үк ваҡытта сирләүе ихтимал. Шул уҡ ваҡытта кемдең инфекция йөрөтөүен кеше сирләп китмәйенсә һәм махсус анализдар тапшырмайынса белеп булмай. Ошо көндәрҙә Сибай баҙарында ит һатҡан Силәбе өлкәһенең Ҡыҙыл районы эшҡыуары ла, сит илдән ҡайтҡан булһа ла, карантинға китмәйенсә эшләп йөрөп, сир сығанағы булырмын, дауаханаға эләгермен, тип уйламағандыр ҙа. Әммә үҙ-үҙеңә артыҡ ышаныусанлыҡ та ҡайһы бер осраҡта файҙаға түгел икән шул! Һөҙөмтәлә хәҙер унан ит алыусы барлыҡ кешеләр мотлаҡ тикшерелергә тейеш.\nКарантин талаптарын үтәмәүселәргә штраф һалынасағы йәки яза биреләсәге тураһында электрон мәғлүмәт сараларында ла йыш ҡабатлана. Үткән аҙнала иҫкәртеүҙәргә ҡолаҡ та һалмаған блогер ҡатынға штраф сәпәһәләр, был аҙнала Көйөргәҙе районының Ермолаевка ауыл биләмәһе башлығы вазифаһы менән хушлашты. Ул тормош иптәше, әйткәндәй - табип, менән Доминикан Республикаһында сәйәхәттә булып ҡайтҡандан һуң карантинда булыу урынына, киреһенсә, мәғлүмәтте йәшереп, икәүләшеп халыҡ менән аралашып, эшләп йөрөгән. Һәм "сер ҡапсығы" сиселеү менән уға, үҙ теләге менән ғариза яҙып, урынын ҡалдырырға тура килде. Табип булып эшләүсе ҡатыны тураһында әлегә мәғлүмәт юҡ, моғайын, ошо аҙнала ул да эшенән бушатылыр.\nБашҡалар карантинда булғанда ла Хөкүмәт даирәһендә эшләүселәргә посын ҡалдырырға ярамай, сөнки бөгөн улар, табиптар кеүек үк, күҙгә күренмәгән дошман менән көрәштең алғы һыҙығында. Шул уҡ ваҡытта халыҡтың сәләмәтлеген дә хәстәрләргә, иҡтисадтың тотороҡлолоғон да һаҡларға, яҙғы баҫыу эштәренә әҙерлек башларға ла һәм башҡа бик күп эштәрҙе алып барырға, ҡыҫҡаһы, Башҡортостан тигән карап менән оҫта идара итергә кәрәк. Шуның өсөн Хөкүмәт вәкилдәре барыһы ла коронавирусҡа анализ тапшырғайны. Ошо көндәрҙә уларҙың һөҙөмтәһе асыҡланды - республика етәкселегендә вирус йөрөтөүселәр юҡ. Ә инде үҙизоляция иғлан ителгәс, эшкә йөрөүселәр махсус пропуск йәки эш урынынан справка алырға тейеш.\nКоронавирус бөтөн сараларҙы туҡтатты, транспорт хәрәкәтен ҡыҫҡартты, сиктәрҙе япты. Баш ҡалала балалар баҡсалары ябыла, бары тик 10 дежур учреждение ғына ҡалдырыласаҡ. Уларҙың һанын һәм ҡайҙа урынлашҡанын ҡала хакимиәтенең рәсми сайтынан ҡарарға мөмкин.\nИҡтисадҡа килгәндә, был афәт бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа ғына түгел, ҙур бизнесҡа ла кислородты япты. Мәҫәлән, автомобилдәр һатыу менән шөғөлләнгән "Транстехсервис" компанияһы етәкселеге 800 хеҙмәткәренә үҙ теләктәре менән эштән китеү тураһында ғариза яҙырға ҡушҡан. Әммә Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте ил буйынса карантин индерелеү сәбәпле хеҙмәткәрҙәрҙе эштән ебәреүҙе тыйыу тураһында белдергәйне. Әгәр шундай осраҡтар асыҡлана икән, эш биреүсене прокуратура, хеҙмәт инспекцияһы һәм һалым органдары тарафынан киң күләмле тикшереүҙәр көтә.\nХөкүмәттәге оператив кәңәшмәлә Башҡортостан Башлығы тағы ла бер мөһим мәлгә туҡталып үтте. "Алкоголь буйынса. Әгәр рәсми иғлан ителгән ял ваҡытында йәмәғәт хоҡуҡ боҙоуҙары, янғындар артыуын, өйҙә көс ҡулланыу факттарын асыҡлаһаҡ, республика территорияһында "ҡоро закон" иғлан итәсәкмен. Әлегә ундай сара индереү ихтыяжы юҡ", - тип белдерҙе ул. Һәм 1 апрелдә мәғлүм булыуынса, республика буйынса киске сәғәт 6-нан иртәнге 10-ға тиклем алкоголь һатыуҙы тыйған Указға ҡул ҡуйылды.\nКоронавирустың артабан ниндәй эҙемтәләргә килтеререн бер Хоҙай ғына белә. Хәҙерге ваҡытта республика етәкселеге өсөн иң мөһиме - вирустың тиҙ арала таралыуын тотҡарлау һәм уның көслө тулҡыны килгәндә мөмкин тиклем әҙерлекле булыу. Бының өсөн әлеге ваҡытта барлыҡ саралар күрелә: иң ябай һаҡланыуҙан - битлектәр кейеү, ҡулдарҙы ғына түгел, хатта транспортты, туҡталҡаларҙы, кеше йөрөгән йәмәғәт урындарын дезинфекциялауҙан алып тулы изоляцияға тиклем. Был йәһәттән республиканың еңел сәнәғәт предприятиелары үҙебеҙҙә битлектәр, махсус хеҙмәттәр өсөн туҡылмаған полипропилен туҡыманан һаҡланыу комбинезондары тегә һәм дезинфекция сараларын күпләп сығара башланы. Ошо көндәрҙә Үзбәкстандан 4 миллион битлек тегеүгә етерлек сеймал - марля алынасаҡ, сөнки республикала сеймал юҡ.\nШулай уҡ алда торған иҡтисади көрсөктөң төп проблемаһы - эшһеҙлек. Әлегә уның күләме билдәһеҙ, әммә эшһеҙҙәр армияһы тағы ла тиҫтәләрсә мең кеше менән тулыланыуы ихтимал. Республиканың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы аҙна һайын йәмғеһе 170 мең кеше эшләгән 456 предприятиены һәм көн һайын - система булдырыусы 22 предприятиены тикшереп күҙәтеп тора. 1 апрель мәғлүмәттәре буйынса алдағы көндәрҙә (бәлки, йәйгеһен) 5 меңдән ашыу хеҙмәткәргә эштән китеү хәүефе янай. Әле республика Хөкүмәте бындай категорияға нисек ярҙам итеү мөмкинлеге хаҡында уйлай һәм иҡтисадтың барлыҡ тармаҡтарынан да, муниципалитеттарҙан эшһеҙ ҡалыусылар тураһында мәғлүмәт менән ярҙам итеүҙәрен һорай. Эшһеҙ ҡалыу тигәс тә, эш биреүсе граждандарҙы тота килеп эштән сығарып ебәрә алмай, был процесс Хеҙмәт кодексы нигеҙендә башҡарыла, йәғни эштән ебәрелергә тейешле хеҙмәткәр ике ай алдан иҫкәртелергә тейеш. Шулай уҡ эшһеҙлек буйынса пособие түләү ҙә рәсми эш урыны булған һәм эшһеҙ ҡалғандарға ғына максималь күләмдә түләнеүе мөмкин, ә инде ялланып һәм рәсми эш хаҡы алмай эшләүселәр мәшғүллек үҙәгенә иҫәпкә торған осраҡта ла, уларға минималь күләм - 1700 һум ғына түләнәсәк. Социаль түләүҙәр буйынса һорауҙарығыҙға яуаптар алырға теләһәгеҙ, БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы сайтындағы брифингтарҙың яҙмаларын ҡабатлап ҡарай алаһығыҙ. Шулай уҡ бындай брифингты Һаулыҡ һаҡлау министрлығы ла көн һайын уҙғара.\nБыл хәл-тороштоң тағы күпмегә һуҙылырын белһә, моғайын, бер Аллаһы Тәғәлә үҙе генә беләлер. Әммә, нисек кенә булмаһын, Соломон батша балдағында яҙылған һүҙҙәрҙе онотмайыҡ: "Барыһы ла үтә, был да үтер!"\nЯҙылған: 03.04.20 | Ҡаралған: 368


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТАТЫУ ҒАИЛӘ СПОРТ МЕНӘН ДӘ ДУҪ - 2020 - Мәҡәләләр\nТАТЫУ ҒАИЛӘ СПОРТ МЕНӘН ДӘ ДУҪ\nОшо көндәрҙә баш ҡалала республиканың спорт һөйөүсе ғаиләләре араһында "Яңы йыл ғаилә уйындары - 2020" фестиваленең финалы үтте. Унда оҙайлы ҡышҡы ялдар мәлендә ваҡыттарын файҙалы үткәреүҙе хуп күреп, тәүҙә ауылдары кимәлендә, һуңынан районда беренселекте яулап, республика кимәленә сыҡҡан 70 ғаилә ҡатнашты. Етеҙлеккә, тырышлыҡҡа, сыҙамлыҡҡа ҡоролған күңелле спорт уйындарында ике төркөмгә бүленеп сығыш яһаған ғаиләләр араһында Әбйәлил районынан Даушевтар һәм Стәрлетамаҡтан Ҡотдосовтар ғаиләһе еңеүсе тип табылды.\n"Яңы йыл ғаилә уйындары - 2020" сараһы Башҡортостанда беренсе тапҡыр үткәрелеүгә ҡарамаҫтан, быйыл унда республиканың 300 меңдән ашыу халҡы ҡатнашҡан. Фестиваль сиктәрендә ойошторолған күңелле старттарҙа 103500 кеше ярышҡан (был 13470 ғаилә командаһы), шулай уҡ 27 спорт төрө буйынса ғаиләләрҙең спорт сараһында 216144 кеше ҡатнашыуы теркәлгән. Район кимәлендә спорт сараларын ойоштороу буйынса Әбйәлил беренселектә - унда йәмғеһе 27671 кеше ярыштарҙа үҙ көсөн һынап ҡараған. Шулай уҡ республиканың Илеш (21861 кеше), Баймаҡ (10740), Благовещен (10100), Ишембай (8860) райондары, Сибай ҡалаһы (6600), Өфө ҡалаһының Калинин районы (37941) халҡы ял көндәрен ғаиләләре менән файҙалы итеп үткәреүгә өҫтөнлөк биргән. "Берҙәм Рәсәй" партияһының "Сәләмәт быуын - көслө төбәк" проекты сиктәрендә ойошторолоп, киң ҡолас йәйгән барлыҡ был ярыштарға йомғаҡ яһау ниәтендә Өфөләге "Динамо" стадионына республиканың иң-иңдәре йыйылды ла инде. Улар ике төркөмгә бүленде: беренсеһендә балалары 1-2 синыфта уҡығандар, икенсеһендә 3-4 синыфта уҡыған балалары булған ғаиләләр һынау тотто. Республика халҡын сәләмәт тормош алып барырға һәм әүҙем ял итергә өндәп уҙғарылған сара ғаилә ағзалары, райондаштар араһында туғанлыҡ, дуҫлыҡ ептәрен дә нығытыуы командаларҙың көйәрмәндәре, дәртләндереп торор кешеләре күп килеүенән күренде. Тәүге башланғыстың бына шундай ыңғай ҡабул ителеүен күргән БР йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Руслан Хәбибов, киләсәктә фестиваль йыл да уҙғарыласағы һәм яҙ, көҙ миҙгел уйындарын да ойоштороу маҡсатлы буласағы тураһында хәбәр итте. Ике сәғәт дауам иткән ярыш һөҙөмтәләре буйынса 1-2-ләр араһында Әбйәлил районы Амангилде ауылынан Даушевтар командаһы (һүрәттә) еңеү яуланы һәм "Красноусол" шифаханаһына юллама отто. Ә бына икенсе төркөмдә Стәрлетамаҡ ҡалаһынан Ҡотдосовтар ғаиләһенә беренселектә етеүсе булманы, улар "Йәшел сауҡалыҡ" шифаханаһында ял итәсәк.\n- Ауылда үткәрелгән спорт ярыштарында, ғаилә конкурстарында ҡатнашып торабыҙ, ә бына республика кимәлендәгеһендә - тәүге тапҡыр. Бында килеү өсөн башта ауылда үткәрелгән ярышта, һуңынан районда 21 команда араһында беренселек яуланыҡ, - тип һөйләне спорт уйындары тураһында Наилә Даушева. - Беҙ ирем Илнур менән өс бала тәрбиәләп үҫтерәбеҙ: өлкән улыбыҙ Илдар 6-сы синыфта уҡый, икенсебеҙ Динислам 2-се синыфта белем ала, ҡыҙыбыҙ Азизаға 4 йәш. Фестивалгә Динислам улыбыҙ менән сыҡтыҡ, ул мәктәптә уҙғарылған төрлө ярыштарҙа актив ҡатнашып, спортҡа ылығып үҫеп килә. Әйтергә кәрәк, еңеү яулауы бик еңелдән булманы, бөтә командалар ҙа яҡшы әҙерләнеп килгән, сәмлеләр, дәрт-дармандары ташып тора. Беҙгә көн дә кистәрен бөтә ғаилә менән өйҙә гимнастика, төрлө күнегеүҙәр яһау ғәҙәтебеҙ һәм мәктәбебеҙҙең физкультура уҡытыусыһы Нил Ҡужахмәтовтың күнекмәләр үткәреүе бик ярҙам итте. Ауыл ерендә махсус спорт майҙансыҡтары, күнекмә залдары булмаһа ла, беҙҙең халыҡ дәртле - ҡышҡыһын саңғыла йөрөйбөҙ, йәйҙәрен көндәлек мәшәҡәттәр менән йүгереп сынығабыҙ. Балаларға мәктәптә дәрес мәлендә волейбол, баскетбол уйнарға, күнекмәләр эшләргә, еңел атлетика, саңғы, гимнастика менән шөғөлләнеү мөмкинлеге бар. Шуныһы ҡыҙғаныс, оҙайлы йәйге каникулдар мәлендә мәктәп ял иткәндә ҡулайлы булыр ҡалалағы кеүек махсус спорт майҙансығы юҡ ауылдарҙа. Өфөлә лә күргәйнек, урамда теләгән берәү килеп шөғөлләнә алырлыҡ күнекмәләр өсөн ҡорамалдар ҡуйылған майҙансыҡтар бар, балалар урамда бушты-бушҡа ауҙарып йөрөмәһен өсөн шәп бит инде был. Дөрөҫөн әйткәндә, был ғаилә спорт уйындарын уҙғарыу ҙа ауыл халҡын шул тиклем йәнләндереп ебәрҙе. Көн артынан көн үтеп тик барыр ине, ярышып төрлө кешеләр менән танышып, үҙ көсөбөҙҙө һынап ҡайттыҡ, исмаһам. Ғаилә ағзалары араһында татыулыҡты ла нығыта бындай саралар, балалар менән дә уртаҡ тел табып, уларға өлгө күрһәтә алыуың да мөһим атай-әсәй өсөн. Бына шулай, бик ҡәнәғәтбеҙ был фестивалдән.\n"Яңы йыл ғаилә уйындары - 2020" фестивалендә ҡарты-йәше ихлас ҡатнашыуының сере нимәлә, тигән һорауға яуапты бик күптәр эҙләгәндер моғайын. Ә беҙҙеңсә, уның төп сәбәбе - республикабыҙҙа татыу ғаиләләр, өлгөлө атай-әсәйҙәр һәм сәләмәт балалар күп булыуында. Сөнки тап шундай ватандаштар спорт уйындарының үҙәгендә булды һәм фестивалде ҙур бер байрам сараһына әүерелдерҙе, быйыл ҡатнашырға ҡыймай ҡалғандар күңеленә лә дәрт-дарман өҫтәне, сәмләндерҙе. Киләсәктә лә миҙгел һайын үткәреләсәк төрлө спорт уйындарында ҡатнашыусылар һаны артһын, республиканың бер төбәге лә ошо матур йолаға әүерелер сараларҙан ситтә тороп ҡалмаһын ине.\nЯҙылған: 27.01.20 | Ҡаралған: 332


Йондоҙҙар йоҡлаймы? Ә ағастар? Беләһегеҙме, бәләкәс дуҫтарым, бына һеҙ тыныс йоҡлаһын өсөн күп һөнәр кешеләре төнө буйы буйы йоҡламай, һаҡта тора. Улар сикте һаҡлаусылар, полицейскийҙар, янғын һүндереүселәр, табиптар һәм икмәк бешереүселәр һәм башҡалар. Был хаҡта һеҙ бөгөнгө тапшырыуҙы тыңлағас белерһегеҙ.\nБыйма - үҙе йылы, үҙе йомшаҡ, үҙе дауа. Бәләкәс дуҫтарым, бөгөн беҙ быймалар хаҡында һөйләшәбеҙ.\nТөньяҡ боланын Ҡыш бабай егеп йөрөй. Бөгөн мин һеҙгә, бәләкәс дуҫтарым, шул хикмәтле хайуан тураһында һөйләйем.\nБәләкәс дуҫтарым! Һеҙ зоопаркка йөрөргә яратаһығыҙ, эйеме? Зоопарк - зоология паркы, йәғни хайуандарҙы йәшәтә торған парк. Зоопарктар кешеләрҙе төрлө хайуандар менән таныштыра. Шулай уҡ бында ғалим-зоологтар тикшеренеүҙәр алып бара. Зоологтар тип хайуандарҙы өйрәнеүсе ғалимдарҙы әйтәләр. Хайуандар тураһындағы фән - зоология тип атала. Беҙ бөгөн "Йомарт ҡуян" тигән башҡорт халыҡ әкиәтен тыңлайбыҙ.\nАзат менән Ел бабай\nМалайҙар, ҡыҙҙар, һеҙ саф һауала уйнарға яратаһығыҙмы? Саф һауала йөрөү һаулыҡ өсөн файҙалы. Тик йылы һәм уңайлы итеп кейенергә кәрәк. Бөгөн беҙ, бәләкәс дуҫтарым, Тәскирә Даянова апай яҙған "Азат менән Ел бабай" тигән әкиәт тыңлайбыҙ.\nБеҙ нисек тын алабыҙ?\nКешегә ни өсөн кислород кәрәк? Кислород кешегә көс бирә.Танау аша кереп, тамаҡ аша бронхтарға үтә. Ә бронхтар нимә ул, тиһегеҙме? Улар үпкәгә барып тоташыусы бәләкәй генә торбасыҡтар. Ана шул торбасыҡтар аша беҙ һулаған һауа үпкәләргә барып етә. Әгәр ҙә уларға һыуыҡ тейһә, беҙ йүткерә башлайбыҙ, бронхит менән ауырыйбыҙ. Бәләкәс дуҫтарым, һулаған һауа кислород, ә сығарғаны - углекислый газ тип әйтелә. Ә йомортҡа эсендәге себеш нисек тын ала? Бы...\nБәләкәс дуҫтарым, һеҙ кейемдәрегеҙҙе таҙа, бөхтә тотаһығыҙмы? Сискәс, матурлап элеп ҡуяһығыҙмы? Әгәр ҙә теләһә нисек ташлаһағыҙ, улар һеҙгә үпкәләй икән. Ысын, уларҙың нимә уйлағанын тапшырыуҙы тыңлағас белерһегеҙ. Беҙ бөгөн "Бейәләй" тигән украин халыҡ әкиәтен тыңлайбыҙ.\nҠарҙы кем яуҙыра?\nҠыш бабай элек бит бер ҙә Ҡыш бабай булмаған, ә бер бәпестең ябай ғына атаһы булған. Әйҙәгеҙ, Рәзилә Салауатова апайығыҙ һөйләгән әкиәтте бергәләп тыңлайыҡ.\nАҡылға ултырған аҡ ҡуян\nБашҡортостанда аҡ ҡуян менән үрғуян йәшәй. Беләһегеҙме, бәләкәс дуҫтарым, ҡышҡылыҡҡа һоро тунын аҡ ҡуян ғына алыштыра икән.Ә бына үрғуян тунын алыштырып тормай. Уның төҫө ерәнсә һоро була, ә ҡышҡылыҡҡа саҡ ҡына уңа төшә. Беҙ бөгөн Гөлнара Мостафина апай яҙған "Аҡылға ултырған аҡ ҡуян" тигән әкиәт тыңлайбыҙ.\nБер төрлө ике ҡар бөртөгө буламы?\n"Бер төрлө ике ҡар бөртөгө буламы?"- тип һорай балалар йыш ҡына. Был һорауға яуап бирер өсөн иң тәүҙә ҡар бөртөктәренең нисек барлыҡҡа килеүе хаҡында һөйләйем. Ҡар бөртөктәре һауала һыу быуынан барлыҡҡа килә. Бик юғарыла ныҡ һыуыҡ һәм һыу туңа. Иң тәүҙә саң бөртөгөнә ваҡ ҡына боҙ киҫәктәре йәбешә. Быны аңлау өсөн әйҙәгеҙ күҙгә күренмәгән бөртөксәләр донъяһына күҙ һалайыҡ.\nҺыу, башҡа матдәләр кеүек үк, молекуларларҙан тора. Һыу молекул...\nКем ул почтальон? Почтальон хаттарҙы, гәзит-журналдарҙы, төрлө квитанцияларҙы тарата. Ул эшләгән урынды почта тип йөрөтәләр. Почта хеҙмәте бик яуаплы эш. Хәҙерге заманда интернет аша ла хат яҙышылар. Был бик уңайлы һәм тиҙ хат алышыу ысулы. Бөгөн беҙ, бәләкәс дуҫтарым, почта хаҡында һөйләшәбеҙ.\nӨҫтәл артында үҙеңде нисек тоторға?\nАшағанда алан-йолан ҡаранып, йә телевизорҙан күҙеңде алмай ултырһаң, аҙығыңды түшеңә тамыҙып, түгеп-сәсеп бөтһәң, нимә була, беләһегеҙме, бәләкәстәр? Төндә битте баҡа ялай икән. Шаяртам, әлбиттә. Бөгөн беҙ үҙеңде өҫтәл артында тотоу ҡағиҙәләре хаҡында һөйләшәбеҙ.\nКөҙ еткәс ҡоштар йылы яҡҡа китә. Ә йәнлектәр ҡышты нисек уҙғара? Мин һеҙгә, бәләкәс дуҫтарым, бөгөнгө тапшырыуҙа шул хаҡта һөйләйем. Шулай уҡ Айһылыу Йәғәфәрова апай яҙған "Тайыштабан ниңә уйнарға сыҡманы?" тигән әкиәт тыңлайбыҙ.\nАлдар менән шайтан\nТөп башына ултыртыу - алдау була. Бына элек Алдар ҙа яман кешеләрҙе төп башына ултыртып бөткәс, шайтанды алдарға булған. Ә кем ул Алдар? Алдар - төрки халыҡтары фольклорында йәшәүсе шәп бер кеше. Халыҡ ижадында уның тапҡырлығын тасуирлаған әкиәттәр, көләмәстәр бик күп. Беҙ бөгөн "Алдар менән шайтан" тигән башҡрот халыҡ әкиәтен тыңлайбыҙ.\nҺунарсылыҡ - башҡорттарҙың иң тәүге шөғөлдәренең береһе. Һунарҙа шоңҡар, бөркөт файҙаланыу киң таралған булған. Йыртҡыстарға, төлкө-ҡуяндарға ҡош сөйгәндәр, сөнки был хәүефһеҙерәк ысул, йәнлектәрҙең тиреһе лә боҙолмаған. Шулай уҡ һунарға ҡапҡан, мылтыҡ менән йөрөйҙәр. Һунарсының өйрәтелгән эте лә була. Ул йыртҡысты эҙәрлектәргә ярҙам итә. Һунарсының бесәйе лә һунарсы була, имеш. Салауат Кәрим ағайҙың "Һунарсы бесәйе" тигән хикәйһе шул хаҡта. Ә...\nБер йыл эсендә дүрт миҙгел: яҙ, йәй, көҙ һәм ҡыш. Улар бер-бер артлы алышынып тора. Ни өсөн тиһегеҙме, бәләкәс дуҫтарым? Был хаҡта бөгөнгө тапшырыуҙы тыңлағас белерһегеҙ. Шулай уҡ Әхмәҙин Әфтәх ағайығыҙ яҙған “Аҡ тун” тигән әкиәт тыңлайбыҙ.\nМалайҙар, ҡыҙҙар, мин һеҙгә бөгөн мәңгелек боҙҙар һәм ҡарҙар иле Арктика хаҡында һөйләйем. Шулай уҡ беҙ "Бәләкәй сысҡандың ҙур сәйәхәте" тигән эскимос халыҡ әкиәтен тыңлайбыҙ.\nТылсымлы тартма ни өсөн кәрәк? Ул теләктәрҙе үтәйме әллә йәнһүрәт күрһәтәме? Был һорауға яуапты, бәләкәс дуҫтарым, бөгөнгө тапшырыуҙы тыңлағас белерһегеҙ. Беҙ Константин Ушинскийҙың "Ҡыш бабайҙың шаярыуы" тигән әкиәтен дә тыңлайбыҙ.\nИң тәмле нимә?\nБәләкәстәр, һеҙгә бер һорауым бар: иң тәмле нимә? Балалар иң тәмлеһе кәнфит, туңдырма, ти. Ә беләһегеҙме, йоҡо уларҙан да татлыраҡ була. Ысын. Ни өсөн икәнен тапшырыуҙы тыңлағас белерһегеҙ.\nЙәмилә Хисаметдинова тәтелдәй\nБөгөн беҙҙә ҡунаҡта 4 йәшлек Йәмилә Хисаметдинова. Йәмилә "Тамыр" йыр ансамлендә шөғөлләнә. Өләсәһе Зәһүрә инәй йөрөтә уны. Йырларға, шиғырҙар, әкиәттәр һөйләргә оҫта. Шулай уҡ "Сәңгелдәк" тапшырыуында төшә. Тырыш, түҙемле ҡыҙыҡай. Әйҙәгеҙ, бергәләп тыңлайыҡ уны.


Бөгөн беҙҙең балаларға мәктәп формаһы кәрәкме Ваҡытында был тема тирәләй һөйләшеүҙәр бик күп булды. Балалар униформаһы яҡлыл ар һәм уға\nҡаршы тороусылар тамаҡтары ҡарлыҡҡансы бәхәсләште. Һөҙөмтә булараҡ,\nбер заман мәктәпкә форма кейеп йөрөү бөтөнләй юҡҡа сыҡты. Т ик, минеңсә, был яңылыҡ яҡшыға алып килмәне. Барыһы өсөн дә яуап бирә алмайым - нисә кеше, шул тиклем үк фекер йөрөтөүҙә р, - әммә миңә тап "формала" һәм "формаһыҙ" ваҡытта мәктәптә белем алырға тура килде һәм форм аның юҡҡа сығыуын беҙ, үҫмерҙәр, ҙур ваҡиға тип ҡабул иттек\nһәм үҙебеҙ өсөн "демократияның" бер төрөн "ура" ҡысҡырып ҡаршы алдыҡ.\nУл ваҡытта ата - әсәләребеҙҙең мәктәп формаһы алыу өсөн а ҡса түгеүҙән\nҡотолоуын аңланыҡмы икән Юҡтыр, моғайын. Беренсе сиратта, форманы бөтөрөү ғәҙәти мәктәп тормошона төрлөлөк индерҙе. Әммә кеше барыһына ла өйрәнә. Һәм, уҡыусылар үҙҙәренең гардеробтарында\nбулған бар кейемен өсәр - дүртәр ҡабат кейеп арығандан һуң, ҡыйынлыҡтар башланд ы ла инде.\nҮҫмерҙең психологияһы бик нескә һәм ҡатмарлы. Һәм уның ме нән шаярырға ярамай. Әммә байтаҡ балаларҙың психология йәһәт енән проблемалары тап ошо форма бөтөрөлгәндән һуң башланды. Дөрөҫөрәге, улар киҫке нләште. Кейем - һалым барыһынан да бигерәк ғаиләнең етеш йәшәү - йәш әмәүен сағылдырыусы көҙгө сифатын үтәй. Һуңынан, көтөлмәгән иректән\nбаш әйләнеүҙәр үткәс, үткәнгә кире ҡайтырға кәрәкмәйме икән, тиг ән аҡыллы һорауҙар тыуа башланы. Һәм дөйөм формаға әйләнеп ҡайтылды. Ә ммә инде советтар ваҡытының аҡлы - ҡаралы формаһына түгел. Хәҙер мага зиндарҙа йәнең теләгәнен һайлап алырға була, улар төрлө зауыҡҡа ярашт ырып етештерелә. Мәктәптәр ниндәй кейем кейергә икәнлеген үҙҙәрен ең теләге буйынса һайлай ала. Ҡайҙалыр тотош мәктәп бер өлгө буйынса к ейенә, кемдәрҙер - синыф буйынса бер төрлө кейем һайлауҙы хуп күрә.\nҺәм еңел сәнәғәт ҙур теләк менән яңы коллекциялар өҫтөндә эшләргә тот ондо. Сираттағы уҡыу йылы аҙағына яҡынлашҡанда был эш айырыу са йәнләнә. Бөгөн бик үк көнләшерлек хәлдә булмаған еңел сән әғәт өсөн мәктәп формаһы тегеү - етештереү ҡеүәтен тултырыу өсөн тағы бер мөмкинселек булып т ора.\nРеспубликаның еңел сәнәғәте бөгөн үҙе мәктәптәр буйлап йө рөй. Әммә башта "Башлегпром" тармаҡ берләшмәһе республиканың бөгөнгө м әктәптәре өсөн ниндәй форма кәрәклеген асыҡлау өсөн соиологи к һорау алыу, дөрөҫөрәге, маркетинг тикшереүе үткәрҙе, сөнки предприятиены\nберенсе сиратта етештереү һәм һатыу перспективаһы ҡыҙыҡһындырыуы аңл ашыла. Һәм бына ниндәй һөҙөмтәләргә килтерҙе ул. Һорау алыу барышын да мәктәптәрҙең 70 процентында мәктәп формаһын ... дәрәжәле тип\nһанауҙары асыҡланды. Уҡыу йорттары коллективтарының 80 проценты форма уҡыусылар тормошон хәүефһеҙерәк һәм тыныс итә, тип билдәләй - мәктәп һағы бындай шарттарҙа ҡайҙа "үҙенеке", ҡайҙа "сит" балалар икәнен еңел а сыҡлай. 82 осраҡта респонденттар форма мәктәптә эш мөхите булдырырға һ әм балаларҙа белем алыуға ынтылыш тыуҙырырға ярҙам итә тип һана й. Һәм 55 процент форма балалар араһында кәрәк булмаған конкурентлыҡты\nкәметеүгә булышлыҡ итә тип белдерҙе.\nӘ уҡыусылар фекеренә килгәндә, формала улар үҙҙәрен "өлкә нерәк һәм олпатыраҡ" тоя.\nБыл яуаптар еңел сәнәғәт предприятиеларында ышаныс тыуҙыр ҙы һәм улар өҫтә әйтелгән "Башлегпром" ассоциацияһы етәкселе гендә "Мәктәп формаһы" акцияһын иғлан итте һәм мәктәптәр буй лап маркетинг тикшереү үткәрергә тотондо. Башта баш ҡаланың унлап мәктәбендә һәм ике - өс Дүр төйлө мәктәптәрендә була улар.\nБыл акция барыһы өсөн дә файҙалы килеп сыға. Уҡытыусылар һәм ата - әсәләр предприятиеларҙың тәҡдимдәре менән танышыу, үҙ теләкт әрен белдереү һәм урында уҡ заказ эшләү мөмкинселегенә эйә була. Предприятиелар үҙ сиратында буласаҡ һатып алыусылар менән ар алашып, уларҙы нимә ҡыҙыҡһындырыуын төшөнә һәм хатта тәүге заказдар ҙа ала. Артабан, яңы коллекциялар өҫтөндә эшләгәндә, был теләктәр иҫ әпкә алынасаҡ.\nБеҙгә "Башлегпромдан" хәбәр итеүҙәренсә, "Мәктәп формаһы"\nакцияһына Эш кейеме комбинаты, Салауаттан "Содис - Стиль" т егеү фабрикаһы, Октябрьский ҡалаһының "Стиль" тегеү фабрикаһы, Стәрлетамаҡта н "Одежда" тегеү фабрикаһы, Бөрө тегеү фабрикаһы, Ишембай тр икотаж изделиелар фабрикаһы һәм Өфө трикотаж фабрикаһы әүҙем ҡушылған. Уларға Нефтекаманың мәктәп уҡыусылары өсөн ранец - сумка етештереүс еләре лә өҫтәлгән.\nТәҡдимдәр сифат йәһәтенән дә, төрлөлөк һәм хаҡтар яғынан ҡарағанда ла ысынлап та ҡыҙыҡһыныу уятырлыҡ. Реклама менән шөғөлләнәләр, тип уйламаһындар өсөн бында һандар килтереп тормайым, бары тик кейем өсөн хаҡтарға сауҙа өҫтәмәләре булмауы еңел сәнәғәтселәребеҙҙең т әҡдимен ысынлап та ҡыҙыҡһыныу уятырлыҡ итә тип кенә әйтәм. Өҫтәүенә тотош синыф йә мәктәпте сауҙала түгел, производствола кейенд ереү арзанғараҡ төшә. Тимәк мәктәптәргә заказдарҙы тура предприятиеларҙа эшләү ото шлораҡ\nбуласаҡ. Акция дауам итә.


Йомғаҡ яһалды » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Яңылыҡтар » Йомғаҡ яһалды\nЙомғаҡ яһалды 23.03.2018 // Яңылыҡтар\nДәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай йортонда республика парламентының сираттағы 51-се ултырышы булды. Унда төбәк Башлығы Рөстәм Хәмитов, Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев, Башҡортостан Хөкүмәте ағзалары, ҡала һәм район башлыҡтары, республикалағы ҙур предприятиелары етәкселәре ҡатнашты.\nКөн тәртибендәге тәүге мәсьәлә булараҡ, республика Башлығының 2017 йылда Хөкүмәт эшмәкәрлегенең һөҙөмтәләре тураһындағы отчеты тыңланды. Депутаттар шулай уҡ былтыр республикала кеше һәм граждан хоҡуҡтарын һәм азатлыҡтарын үтәүгә ҡағылышлы Башҡортостандағы Кеше хоҡуҡтары буйынса вәкилдең докладын тыңланы һәм уның буйынса фекер алышты.\nУлтырыш барышында парламент “2018 йылға һәм 2019, 2020 йылдарҙың план осорона Башҡортостан Республикаһы бюджеты тураһында”ғы республика законына үҙгәреш индерҙе. Был үҙгәреш әүәлерәк раҫланған бюджет ассигнованиеларын ҡайтанан бүлеүгә бәйле. Депутаттар шулай уҡ бер нисә закон проектын тикшерҙе.\n“Миловка паркы” мажаралары\nГраждандарҙы ҡабул итеү барышында республика Башлығы Рөстәм Хәмитов “Миловка паркы” өлөшсөләренең инициатива төркөмө вәкиле Ильвира Куликова менән осрашты. Ул торлаҡ комплексы төҙөлөшөн дауам итеү йәһәтенән сара күреүҙе үтенгәйне.\nИльвира әйтеүенсә, әле 350-гә яҡын фатирға хужалары күскән, әммә асылда кешеләр төҙөлөш майҙансығында йәшәй. Коммуникация, инфраструктура, хатта сымһыҙ элемтә юҡ, сүп-сарҙы ситкә сығарыу ойошторолмаған. Быйыл ғинуарҙа 10-сы кварталдағы өс йорт буйынса төҙөлөш-монтаж эштәре ҡайтанан башланған.\nХөкүмәт Премьер-министры урынбаҫары, Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Андрей Трухан менән телефон аша һөйләшкәндә Рөстәм Хәмитов проблеманы хәл итеү мөмкинлеген тикшерҙе. Ведомство етәксеһе белдереүенсә, быйыл биш-алты йорт һала башлау күҙаллана, ә 2020 йылда проект тулыһынса тормошҡа ашырыласаҡ.\nИльвира Куликова әйтеүенсә, “Миловка паркы”нда йәшәгән 82 бала быйыл мәктәпкә барасаҡ. Шуға күрә мәктәп автобусы эшен ойоштороу, шулай уҡ Өфөнөң Дим районындағы белем усаҡтарына был балаларҙы алыу мәсьәләһен хәл итеү фарыз.\nӘңгәмә йомғаҡтары буйынса республика етәксеһе Башҡортостан Хөкүмәтенә һәм Өфө районы хакимиәтенә “Миловка паркы” төҙөлөшөн дауам итеү һәм инфраструктураны үҫтереү менән бәйле бөтә мәсьәләләрҙе контролгә алырға ҡушты.\nЭш хаҡына — бер миллиард һум\nДәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев әйтеүенсә, республика бюджетына индереләсәк үҙгәрештәр элегерәк раҫланған бюджет ассигнованиеларын ҡайтанан бүлеүгә бәйле.\n— Бер миллиард һум федераль ҡануниәт менән билдәләнгән хеҙмәткә түләүҙең минималь күләмен тәьмин итеүгә бәйле. Быйыл ул 9 489 һум тәшкил итә, 1 майҙан 11 163 һумға етергә тейеш, — тине Константин Толкачев. — Бынан тыш, 300 миллион һум мәҙәниәт учреждениеларын капиталь төҙөкләндереүгә бүленә. Был эш Башҡортостандың 100 йыллығына һәм 2020 йылда Өфөлә Халыҡ-ара фольклориада фестивален үткәреүгә әҙерлек менән бәйле.\nКонстантин Толкачев әйтеүенсә, футбол буйынса донъя чемпионатына әҙерлек сиктәрендә “Өфө” футбол клубының күнекмәләр майҙансығын хеҙмәтләндереүгә республика ҡаҙнаһынан субсидия бүленә.


«Волейбол - быуындар эстафетаһы» спорт-патриотик акцияһының сираттағы этабы Сибай ҡалаһында үтте\nЙыл башында старт алған ярыштар Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арнала.\nМәғлүм булыуынса, турнир именлек хеҙмәте органы ветерандарының «Отдушина-Өфө» клубы тәҡдиме нигеҙендә ойошторола. Әлегә тиклем һайлап алыу этаптары Нефтекама, Ишембай һәм Октябрьский ҡалаларында үтте. Бынан тыш, «Отдушина-Өфө» волейболсылары баш ҡалала һәм Салауат районында бер нисә иптәштәрсә осрашыуҙа ҡатнашты. Сибайҙа уҙған бәйгелә майҙан хужалары еңеү яуланы. Икенсе, өсөнсө баҫҡыстарҙы Учалы менән Магнитогорск ҡалалары ветерандары бүлеште. Ярышта Белорет, Әбйәлил һәм Баймаҡ райондары вәкилдәре лә үҙ көсөн һынаны. Йәштәр командалары араһында күрше өлкә спортсыларына тиңләшеүсе булманы. Ә инде «Отдушина-Өфө» һәм Сибай менән Учалының берлектәге йыйылма командалары араһында үткән уйын баш ҡала вәкилдәре файҙаһына 2-0 иҫәбе менән тамамланды.


Omegle Иң Яҡшы Сайт Тип Chatroulette — Кыҙҙар Видео Таныштырҙы\nнисек сайт һеҙҙең сайты omegle chatroulette эҙләп арыным? Әгәр был шулай икән, һеҙгә йылмайыр, сөнки киләһе саҡыра. күреп, интернет сайты һеҙ аласаһы яҡшы распредвал кулачка тулы исемлегенә инеү. Иң яңы зеландия, һиндостан, болтать кеше был сайта, һәм хатта ҡушма штаттары һәм германия францияға omegle булған кеүек, яңы осрашыуҙар онлайн егет ҡыҙҙы. Әгәр ҙә эшләмәй йәки сайтында Omegle Chatroulette әгәр һин забанить н, ҡото алынған исемлегендә беҙҙең альтернатива. Альтернатива булараҡ барлыҡҡа килгән яңы еләк һәм интернет даими ағымы осраҡлы чан, һәм беҙ уларҙы бергә бер бөтә уңайлы урын. Сайттар исемлеге хатта беҙҙең ише кулачок распредвал кеүек сайтында, йәки һеҙ унда ғына гея ҡыҙ менән генә аралаша. Түбән контакт формаһын ҡуллана аласыз, йәки беҙҙең сайт тураһында иҫкәртеү өҫтәү өсөн беҙ сайтта исемлектә хатта беҙҙең, бәлки ул һүндерелә. Һәр башлаған яңы сайт нисек шулай күп була chatroulette omegle ай, был ауыр барырға, аяғын менән бөтә булған улар. Әммә, күп булған һәм улар иҫ киткес яңы мөмкинлектәр льготаларҙы файҙаланыусылар өсөн үҙе тәҡдим итә, улар ысынлап эшләй белә тора. Бәхет һеҙҙең өсөн, беҙ һеҙҙең өсөн бөтә ауыр эш эшләп, шуның өсөн һеҙҙең туранан настяға тәрән түгел, һуңғы chatroulette сайтында табырға.\nЮВ, уңайлы бер урын яңы альтернатива беҙ бөтә omegle өҫтәп, шуға күрә аласыз еңел булыуы осраҡлы ч. релиз һуңғы курста-индустрияла. Беҙ бер ябай әйберҙәр исемлеге рейтинг буйынса беҙҙең сайтта урынлаштырыласаҡ, сайтҡа һәр ҡулланыусы. Сайтта иң яҡшы фикерләр, ул шул тиклем юғары булыуы беҙҙең исемлеге урынлаштырылған. Тап шуға күрә мөһиме, һеҙ үҙегеҙ сайтында тауыш биреү өсөн яратҡан, сөнки уларҙың башҡа нимә тураһында белергә мөмкин. Беҙгә тәртип урынлаштырыу, сайттар буйынса, һәр бер ниндәй йоғонто яһауҙары тураһында уйлап сайтты файҙаланыусылар ла беҙ өҫкө өлөшөндә барлыҡҡа килә сайтында күрһәтелгән. Тимәк, һәр аранан иң яҡшы интернет тауыш Omegle альтернатив билдәләмәһе. Тауыш биреү өсөн сайтҡа, улар һеҙгә оҡшамаһа, был еңел невероятно түбәндәге яһарға саҡыра. ЮВ. Барыһы да, һеҙ һезгә эшләргә кәрәк, был юлды һайлаған булыр. курсор йондоҙҙар һеҙгә уңайлаштырыу, уларҙың сайты бар, һәм улар һеҙҙең тауыш баҫырға теләүселәр һаны йондоҙ, улар телисез ебәрергә һеҙҙең был сайтта. Һеҙ шулай уҡ аласыз күрергә, тип, һәр йондоҙ-был тауыш һаны, әлегә тиклем унда һәр сайтынан алынды. Һәр мең сайтта тауыш биреп, бәлки, һеҙ әйтергә, үҙе яратҡан һәм яратмаған өсөн был сайтта бөтә ауырыуҙарҙы сатлы кәмһеткәндәр. Беҙ хатта ябай әйберләр һеҙҙең өсөн тағы ла күберәк булһа, илдең һәр сығыш исемлегенә өҫтәү өсөн беҙҙең сайтта. Chatroulette сайтын табыу өсөн бер ҡасан да еңел булманы, сөнки һайлай ала хәҙер һеҙ был сайттың, улар һеҙ булдылар илдән килгән. Һеҙ шулай уҡ аласыз һанына ҡарап барҙы, һәр сәғәт был сайт һуңғы ала, шулай уҡ дөйөм һаны барғанда, алдағы көндәрҙә был сайтта һәр ала. Уның өсөн тағы ла ябай һинең өсөн эшләмәһәк, беҙ алыҫ китә телен һанай һәм, был уларҙың һәр береһе альтернатива omegle кереү өсөн, шуға күрә аласыз һайларға сайт ч, шул теленен булыуы нимәгә, ул һеҙ телисез. Беҙ генә түгел, беҙҙең сайтта исемлегенә урынлаштырыласаҡ, улар өсөн тауыш биреү ваҡыты сөнки беҙ кешенең, сайттар һәр кем өсөн тикшереү, улар исемлегендә беҙҙең килеп сыға, тип уны бында тәү сиратта урынлаштырабыҙ. Беҙ был мөмкинлектән, иң сифатлы интернет сайттары тик һеҙҙең өсөн chatroulette килтерә. Беҙҙең яңы сайтҡа өҫтәп исемлегенә чат ҡасан, беҙ булырбыҙ, уларҙың иң буласаҡ отображаться һеҙҙең буйынса ос, ләкин улар бер ниндәй ҙә тауыш юҡ. Ни эшләптер уны бик мөһим, тип, һеҙ, ваҡытты ала, бөтә урында ҡарай һәм тикшереү өсөн яңы исемлеге. Башҡа тауыш биреү өсөн яңы мөмкинлектәр сайтында билдәләү өсөн, тора бармы был, ысынлап та ҡулланыла, беҙ белмәгән һәм был мөмкинлек бирелгән, беҙ уны һаҡларға тейеш йәки түгел икәнлеге беҙгә исемлегенән тора. Хатта тупиктарға перегруженный һәм һеҙ, бәлки, ала, ултыра алдынан һеҙҙең сайтта, һәм шул уҡ ваҡытта нисә сәғәт дауамында ч Omegle альтернатива кеүек, ала алмайым шул, һеҙҙең кем ҡыҙыҡһыныу менән аралашты. Был серҙәрҙе йәшереп лә түгел, кешегә бик күп мөмкинлек бирә, chatroulette сайт һеҙҙең менән аралашып, ҡайһы бер нәмә булыр, моғайын, улар һеҙ икенсе төрлө эшләүе ихтимал булған өсөн, һеҙгә уңыштар арта. Беренсе сиратта, һеҙ телисез асыларға, һеҙ уҙегеҙ өсөн ниндәй сәбәп булып тора chatroulette ҡулланыла. Билдәләү, булып тораһы ли һеҙ эҙләсе өсөн дуҫлыҡ, мөхәббәт йәки ябай ысулы менән тиҙ онлайн странный случай секс менән шөғөлләнә. Тышсаһында һуң, бында һеҙ был сайтта, һәм һеҙ беҙҙең ваҡытты ала файҙалы ҡулланыуға күпкә еңел советы ятышлы булды. Уйлап стратегияһын, был стратегия-видео сайт һеҙҙең менән һөйләшеп алырға теләгән кеше был хаҡта тонна асҡыс-чан. Әгәр һеҙ эшләгән һәм бөтә нәмә ябай түгел вебкамера алдында ултырған ваҡытта, бер малай һәм ҡыҙ бала менән ҡалырға теләй йәки бер ҡараһаң, һиңә бер ни ҙә эшләмәне кеүек. Күңелһеҙ кеше, ул бер нәмә лә тиерлек эшләй түбәндәге файҙаланыусылар күпселек шунда камера булып эшләй. Шуға күрә һезгә эшләргә кәрәк, был кешеләр өсөн ҡыҙыҡлы һәм уникаль ысулдары табылған, ҡалғандары өсөн теләйбеҙ. Ижади ниндәй ҙә сикләү юҡ, һеҙҙе йәлеп итеү, кешеләрҙең үҙ тырыша веб-камера. Знак бирҙе-яҡшы ысулы эшләй башланы. Күпселек ваҡыт, ҡасан кешеләр плакаттар тотоп, икенсеһенә бер нисә секунд биләү өсөн, прочитать, был тамға. Был һеҙгә ярайһы ваҡыт бирелә ала, улар һеҙҙе алдатыр өсөн, веб-камера тағы ла күберәк. Һөйләмдәр үҙ тамғаһын ҡуллана, уларҙы күберәк белә. шокирующий һәм һеҙҙе ҡыҙыҡһындырған алырҙай кешеләр ҙә була. Һеҙ хатта аласыз тамғаларға һорау бирергә мөмкин, ҡала теләп, һорауҙарға яуап биреү, һеҙҙең өсөн. Был оло боҙватҡысы, материалдар бик аҙ һәм ул биләгән башланы. Бынан тыш, һеҙ үҙ-үҙенә ышаныс тонна кәрәк, рәт-рәт ултырып өсөн, тамға күтәрелде. Йылмайып-был ысулдың тағы бер яҡшы кешеләр күберәк йәлеп итеү һеҙҙең веб-камера. Онлайн мең кеше теләсә ҡайһы ваҡытта көнөнә менән, кеше өсөн был еңел булһын өсөн, артабан төймәһенә баҫығыҙ. Әгәр һеҙҙең менән ултырып хмуриться һеҙ оло кеше, йәки бер ниндәй ҙә аңлатма юҡ, кеше тыш, моғайын, төрлө хәрәкәттәр веб-камера. Оло кеше һеҙгә йылмайып ҡуям, һораған булды иҫәпләмәгәндә ашыу кеше, шулай булғас, ни өсөн һин бәхетле. Әгәр һеҙҙең маҡсат-ысын мөхәббәт таба онлайн, исегездә тотоғоз, бер ниндәй ҙә ялған түгел өсөн эшләй. Джен был ҡатын-ҡыҙ еңел веб-камералар ғына, сөнки мин алыҫ улар, әммә һеҙ тейеш, уны теләһә ниндәй бәләнән ҡотолған. Йыйһалар намыҫлы һәм ҡала-ул ҡатын-ҡыҙҙарҙың йөрәген яулап, иң яҡшы ысулы. Ҡатын-ҡыҙ хис-тойғоларынан, ҡасан һине алдағаным, дөрөҫ әйтелгән һәм шуға күрә уны һалҡын тота. Килешле түгел, эләгә, френд-зонаһы, интернет әгәр һеҙ пытать табырға мөхәббәт. Тимәк, һеҙ буласак эйә булыу өсөн кеше менән башлана еңел флирт, ул һеҙ тигәнсе тиерлек осрай. Ай-һай, бик көслө түгел дорваться. Мин яратам һинең күҙҙәрең матур көндә мин һеҙҙең кеүек ябай йәки бөтә носик комплимент күргән, сөнки был ысулды бер нисә мәлих, дөрестен өсөн похвалить кеше өсөн бортта бара. Һеҙ нисек был ҡыҙ миңә үҙен күрһәтергә теләүселәр өсөн түгел, йәки задница көллият башланы. Вебкамера буласаҡ ҡыҙы барыһы тураһында комплимент түгел, башҡа егеттәрҙән айырылып тип. Иң яҡшы сайт ч осраҡлы егеттәр күп булды, әммә бер нисә ҡыҙ ғына. Кэт ҡыҙы сайты ч ҡасан барып, уны тупаҫ иҫкәрмәгә алырға, даими секс алды һәм бөтә ҡала яғынан эҙәрлекләүҙәрҙе һорай.\nҺеҙ үҙегеҙ теләп уны тойоп, ғәжәпләнеп мәжбүр итә, бирер ул татлы комплимент, ҡыҙарып мәжбүр иткән уны. Әгәр һеҙҙең маҡсат ябай йыйыныусы яңы дустар, күп көлә. Кешеләр шаяртып ҡотола һәм бик күп маҡтау өйөмдәре яһала. Комплимент флирт ҡабул итергә мөмкин. Ирмәк булды һәм һәр ваҡыт көлөп, кеше булып ҡалырға мәжбүр булған кешеләрҙе һеҙҙең веб-камера, бер нимә тураһында булһа ла, бынан саф дуҫлыҡ. Кеше ҡасан башлана шариться буйынса һеҙҙең веб-камера, — тине ул, һеҙ дуҫ тип ҡабул итеү менән ҡыҙыҡһына. Ул әйтә, тип, һеҙ, ябай тел менән күңелле әңгәмә үткәреү осраҡлы кеше. Был бик шәп ысулын, ғәҙел булыу өсөн һәм, бәлки, табырға йыйыныусы яңы дустар. Сайт, матур кеүек ысулы булып тора omegle өсөн, һеҙҙең өсөн, дәрестә аралашыу, хатта шул ваҡытта, ҡасан, һеҙҙең застряла был йорт, шуға күрә унда, һеҙҙең тормош һәм ваҡыты була\n← танышырға онлайн видео - таныштырыу видео\nБушлай Дата ™ Һәм Теркәлгән Онлайн Без Смс-Таныштырҙы →


Хоҙай һаҡлар һаҡланғанды » Башкортостан кызы\nЯман сиргә тарыма\nБөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы тәҡдиме буйынса 1993 йылдан алып, бына сирек быуат инде, октябрь түш яман шешенә ҡаршы көрәш айы булараҡ уҙғарыла. Был сир – ҡатын-ҡыҙҙар араһындағы яман шеш ауырыуҙарының иң таралғаны. Шәфҡәтһеҙ һандар тетрәнергә...\n«Ҡара ҡаплан»ды уятмағыҙ!\nГастроэнтерологтар уны «ҡара ҡаплан» тип атай. «Ул тыныс йоҡлап ятҡан матур, наҙлы ҡара ҡапланды хәтерләтә. Ләкин уятһаң, мәкерле һәм ҡурҡыныс йәнлек менән осрашасағыңды көт тә тор», – тиҙәр. Ә «ҡара ҡаплан»ды уятыу бик тиҙ: байрамда күп цитрус...\nСүп үләне лә – хазина!\nНи эшләптер һаулыҡ ҡәҙерен уны юғалтҡас ҡына аңлайбыҙ. Иң сәйере – дауаланыу өсөн күп ваҡыт, сығым талап ителгәнен, ә ауырыуҙы иҫкәртеү, булдырмау сараларының иҫ киткес ябай икәнен һәйбәт беләбеҙ. Шул артыҡ ябай ғәмәлдәргә нисек әһәмиәт биреп...\nИке донъя араһында – балалар\n«Хәҙерге бала-саға андроид-телефондар һәм компьютерҙың нисек эшләгәнен белеп тыуа шикелле», – тип тел сарларға ярата бөгөнгө өләсәй-олатайҙар. Ысынлап та, беҙҙең, ололарҙың, тормошона электрон техника бынан ун биш, егерме йылдар элек кенә мөғжизәләй...\nҠатын-ҡыҙҙың һаулығы – ғаиләһенең байлығы\n«Ҡатын-ҡыҙҙарҙың 30 проценты, ваҡыт юҡлыҡҡа һылтанып, үҙ ғүмерендә бер тапҡыр ҙа маммологта булмаған. «Ауыртмағас, ниңә табипҡа йөрөргә?» – тип һанай улар. Ә бит эшкә һәләтле йәштәге гүзәл заттарҙың үлеменең төп сәбәпсеһе булып түш яман сире...\nРеспублика клиник онкология диспансеры 13 октябрҙә “АСЫҠ ИШЕКТӘР КӨНӨ” үткәрә"!\nИғтибар! Иғтибар! Иғтибар! Хөрмәтле гүзәл заттарыбыҙ! Түш яман шешенә ҡаршы көрәш айы сиктәрендә Республика клиник онкология диспансеры 13 октябрҙә “АСЫҠ ИШЕКТӘР КӨНӨ” үткәрә. 8.00 сәғәттән 15.00 сәғәткә тиклем теләгән бөтә ҡатын-ҡыҙҙар...\nРубрика: Анонстар / Хоҙай һаҡлар һаҡланғанды / Тотош уҡырға\nКупить диплом Орел смотри здесь. | купить диплом техникума | Купить диплом СССР о высшем образовании цена подробно. | Шторы оптом в Москве берем для своего магазина на этом сайте. | http://antikor.com.ua/ Игорь Мазепа. Костомаров николай Мазепа. | http://vlasti.net/ все новости по теме Борис Ложкин.


Халыҡ менән күҙгә-күҙ ҡарап\n6 Сентябрь 2019, 00:41\nЯуаплы, эшенә битараф булмаған Дәүләт Думаһы депутаты Зөһрә Рәхмәтуллина эш сәфәре менән килгән һайын халыҡ менән осрашып, аралашып, уларҙың фекер, теләктәрен тыңлай, һорауҙарына яуап бирә, ҡала үҫеше, халыҡтың йәшәйеше менән яҡындан таныша. Сираттағы эш сәфәрендә лә Зөһрә Йыһанур ҡыҙы мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре менән аралашты, һуңынан муниципаль район хакимиәте башлығы Владислав Миронов менән ҡаланың төҙөкләндерелгән йорт ихаталары һәм йәмәғәт биләмәләре буйлап йөрөнө.\nБөгөн Белоретта күрһәтерлек урындар күп. Быйыл ғына 40 млн. һумға күп фатирлы 26 йорттоң 11 ихата алды төҙөкләндерелде. Депутат Крупская урамының 47-се йорт ихатаһын ҡараны, төҙөлөш барышы менән танышҡандан һуң, ҡунаҡ яңыртылған ҡала поликлиникаһы скверына һәм Геройҙар аллеяһына юлланды. Аллеяла эштәр тамамланған тиерлек, уны тәртипкә килтерәһе генә ҡалған.\n- Ҡала йылдан-йыл матурая, яңыра, йәшелләнә. Яңы юлдар һалына, төҙөлөштәр бара. Ҡала һәм район күп кенә федераль, төбәк проект-программаларында ҡатнаша. Быйыл ғына “Ҡала мөхите” проекты сиктәрендә Иҙел башында тиҫтәләгән ихата алды һәм йәмәғәт биләмәләре төҙөкләндерелде. Әлбиттә, был алға ҙур ынтылыш. Ҡаланың йөҙө менән халыҡ та ыңғай яҡҡа үҙгәрә. Улар ҙа төрлө программа-проекттарҙа ҡатнаша, артабанғы үҫеше буйынса үҙ тәҡдимен индерә. Ихата алдарында йорт хужалары тарафынан булдырылған әллә күпме матурлыҡты күрҙек бөгөн. Белореттар өсөн бик шатмын, - тине Дәүләт Думаһы депутаты Зөһрә Йыһанур ҡыҙы.\nЯңы ижади миҙгел асылыу алдынан ҡаланың музыка мәктәбендә мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренең кәңәшмәһе үтте. Ярты йыллыҡ эш һөҙөмтәләре, киләсәккә пландар буйынса доклад менән идаралыҡ начальнигы Ирек Иҫәнғужин сығыш яһаны.\n- Район-ҡалала ярты йылда 7102 мәҙәни сара үткән. Сараларҙың төп өлөшө Рәсәйҙә Театр йылына, Башҡортостан Республикаһы ойошторолоуға 100 йыл тулыуға арналған, - тине Ирек Рауил улы.\nМәҙәниәт идаралығы начальнигы иң яҡшы саралар үткәргән коллективтарҙы һәм уларҙың етәкселәрен һанап китте, йәш музыканттарҙың һәм хорҙарҙың уңыштары тураһында һөйләне. Төп мәсьәләләрҙең береһе - ҡала Мәҙәниәт һарайының һәм ҡайһы бер ауыл клубтарының, китапханаларының авария халендә булыуы. Шулай уҡ балаларға өҫтәмә белем биреү ойошмалары өсөн бина етмәү ҙә көнүҙәк мәсьәләләрҙең береһе булып ҡала бирә. Был һорау Инйәрҙә киҫкен тора.\nӘ инде яңы ижади миҙгел сағыу һәм көсөргәнешле булмаҡсы. Декабрҙә Мәҙәниәт һарайы базаһында “Еңеү салюты” республика конкурсы үтәсәк, шулай уҡ 2020 йылда Еңеүҙең 75 йыллығына арналған күп кенә тантаналы саралар, “Иҙел башы йондоҙҙары” һәм иң яуаплы сара - Бөтә донъя фольклориадаһы үтәсәк. Белорет районында ғына фестивалдең ике майҙансығы була. 2020 йылда Йөйәк һәм Тирлән ауылдарында социаль-мәҙәни үҙәктәр төҙөлә башлай. “Мәҙәниәт” федераль программаһы сиктәрендә район Мәҙәниәт йортона автоклуб һатып алыу планлаштырылған.\nУлтырыштың пленар өлөшөндә муниципаль район хакимиәте башлығы Владислав Миронов, беренсе урынбаҫары Илгиз Теләүбаев, Картиналар галереяһы директоры Нина Горбатова, балалар музыка мәктәбе директоры Гүзәл Низамова һәм шулай уҡ Рәсәй Федерацияһының Дәүләт Думаһы депутаты Зөһрә Рәхмәтуллина сығыш яһаны. Зөһрә Йыһанур ҡыҙы мәҙәни өлкәләге проект-программалар, уларҙың үтәлеше, ауыл халҡына бирелгән ипотека ставкаларының кәмеүе, күп балалы ғаиләләргә ипотека кредитын компенсациялау тураһында ҡыҫҡаса аңлатып китте.\nКисә һуңында бер төркөм хеҙмәткәрҙәргә - Нина Горбатоваға, Юлия Жеряковаға, Александр Кемға, Валерий Климчинскийға һәм Флүрә Шакироваға юбилей миҙалдары тапшырылды. Шулай уҡ Асы клубы мөдире Йәмилә Сәлимйәнова “Иң яҡшы мәҙәниәт хеҙмәткәре” исеменә лайыҡ булды һәм Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығының Почет грамотаһы менән, район Советы исеменән Мәхмүт мәҙәниәт йорто мөдире Гөлнур Асҡарова билдәләнде. Ҡала Мәҙәниәт һарайы һәм “Надежда Д” театр студияһы ла төрлө конкурстарҙа ҡатнашып үҙ баһаһын алды.\nДәүләт Думаһы депутаты Сермән ауылында граждандарҙы ҡабул итте. Ауыл халҡы ФАП-ты, амбулаторияны ремонтлау, Ағиҙел йылғаһы аша күпер төҙөү, газ үткәреү һәм башҡа һорауҙар буйынса мөрәжәғәт итте. Ҡайһы бер объекттар буйынса проект-смета документтары әҙер, эксперттар ҙа ыңғай баһа биргән, тик ремонт эштәре башланмаған әле, тип борсола улар. Мөрәжәғәттәр контролгә алынды, тейешле ведомстволар тарафынан күҙ уңында тотоласаҡ, тине депутат.


ЙОНДОҘНАМӘ » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » ЙОНДОҘНАМӘ\nЙОНДОҘНАМӘ 08.05.2015 // Йәмғиәт\n(11 – 17 май)\nҠУҘЫ (21.03 — 19.04).\nБыл аҙнала барлыҡ кәртәләрҙе емереп, үҙегеҙ теләгәнсә үҫешкә өлгәшә алаһығыҙ. Эштә лә, шәхси тормошта ла ҡыйынлыҡтар булыуы ихтимал. Ләкин баҙап ҡалмағыҙ, уларҙы еңеп сығыу өсөн һеҙҙә көс-ҡеүәт етерлек. Һөҙөмтәлә байтаҡ ыңғай үҙгәрешкә юлығырһығыҙ. Аҡса мәсьәләһен хәл итеүҙе кисектереп тороу хәйерле. Сәләмәтлегегеҙгә иғтибар талап ителә.\nБУҒА (20.04 — 20.05).\nМатди мәсьәләләр контролдән сығыр, моғайын. Шуға күрә аҡсаға бәйле проблемаларҙы етди уйлап хәл итеү шарт. Эске һиҙемләүгә ҡолаҡ һалырға, йөрәк ҡушыуы буйынса эш итергә тырышығыҙ. Башбаштаҡлыҡ күрһәтеүҙән йәки сит кешеләрҙең кәңәшенә ҡолаҡ һалыуҙан һаҡланһағыҙ, аҙна ярайһы уҡ уңышлы булмаҡсы.\nИГЕҘӘКТӘР (21.05 — 21.06).\nАҙнаның башы ҡаршылыҡлы хис-тойғоларға, ваҡиғаларға бай булмаҡсы. Матди йәһәттән бер аҙ ҡыйынлыҡтар ҙа, яҡындарығыҙ менән аңлашылмаусанлыҡтар ҙа тыуыр кеүек. Аҙна аҙағында айырыуса һаҡ булығыҙ. Ғәҙәти йәшәйешегеҙгә, ҡылыҡтарығыҙға, ғөмүмән, тормошҡа ҡарашығыҙға үҙгәреш индереү талап ителер, бәлки.\nҠЫҪАЛА (22.06 — 22.07).\nТирә-яҡтағы шау-шыуҙан ҡасып, тәбиғәт ҡосағына юлланыу теләге тыуыр, моғайын. Быны аҙнаның тәүге яртыһында тормошҡа ашырырға мөмкин. Бурысҡа аҡса биреп тороуҙы йәки, киреһенсә, алған бурысты ҡайтарыуҙы һорауҙары ихтимал. Мөмкинлек булһа, ярҙамдан баш тартмағыҙ. Биргәнегеҙ үҙегеҙгә артығы менән әйләнеп ҡайтыр.\nАРЫҪЛАН (23.07 — 22.08).\nДүшәмбе һәм шишәмбелә үҙегеҙҙе артыҡ кешеләй, ваҡиғаларҙан ситләшкәндәй хис итерһегеҙ. Борсолмағыҙ, әле һеҙҙең өсөн был бик тә ҡулай. Аҙна уртаһында хеҙмәттәштәрегеҙ менән низағлашыу арҡаһында кәйефегеҙ ҡырылыр, моғайын. Шуға күрә үҙегеҙҙе ҡулда тоторға, күберәк ял итергә тырышығыҙ. Тиҙҙән барыһы ла яйға һалыныр.\nҠЫҘ (23.08 — 22.09).\nҒаилә, романтик мөнәсәбәттәр өсөн ҡулай мәл. Аҙна башында һәр йәһәттән ҡәнәғәтлек кисереп, үҙегеҙҙе барлыҡ күңелһеҙлектәрҙән арынғандай тойорһоғоҙ. Тормошоғоҙҙағы, эшегеҙҙәге ҡатмарлы мәсьәләләр үҙ яйы менән хәл ителер. Ҡайһы бер хәтирәләр генә бер аҙ кәйефегеҙҙе төшөрөр, моғайын. Ял көндәрендә туғандарығыҙ менән аралашығыҙ, бергәләп ял итегеҙ.\nҮЛСӘҮ (23.09 — 22.10).\nАҙна башында күңелһеҙ ваҡиғанан кәйефегеҙ ҡырылыр. Ләкин борсолмағыҙ, хәүефләнергә урын юҡ. Матди хәлегеҙ яҡшырыр, өҫтәүенә, бының өсөн әллә ни күп көс түгергә лә тура килмәҫ – барыһы ла үҙенән-үҙе килеп сығыр. Яҡындарығыҙҙың кәңәшенә ҡолаҡ һалығыҙ, файҙаһы тейер.\nСАЯН (23.10 — 21.11).\nОсор әллә ни уңышлы булмаһа ла, күп нәмә үҙегеҙҙең ҡулда. Шуға күрә күңелһеҙ хәлдәрҙе алдан күҙаллап, уларҙан ҡотолоу сараһын күрегеҙ. Эшегеҙҙең тейешенсә баһаланмауына кәйефегеҙ төшөр, моғайын. Шулай ҙа әүҙемлегегеҙҙе кәметмәгеҙ, алға барыуҙы дауам итегеҙ. Тиҙҙән барыһы ла яйланыр.\nУҠСЫ (22.11 — 21.12).\nҠатмарлы, мәшәҡәтле мәл көтә. Эшегеҙҙән ҡәнәғәтлек кисермәҫһегеҙ, шул уҡ ваҡытта уны ташлап та ҡуя алмаҫһығыҙ. Аҙна уртаһындағы романтик осрашыуҙан, изге күңелле кешеләр менән аралашыуҙан күңелегеҙ күтәрелер. Ял көндәрен яҡындарығыҙ менән бергә үткәрергә, тәбиғәт ҡосағына сығырға тырышығыҙ.\nЫЛАҠ (22.12 — 19.01).\nКәңәш, күрһәтмә бирергә әүәҫләнеп киттегеҙ түгелме? Яҡындарығыҙ быға мохтажлыҡ кисерһә ярай ҙа. Фекерегеҙҙе көсләп тағырға тырышмағыҙ. Аҙна күп йәһәттән уңышлы булмаҡсы. Айырыуса уның икенсе яртыһында килем алыу мөмкинлеге артыр. Ләкин был мәлдә әүәлге эштәрҙе яңынан башларға кәңәш ителмәй.\nҺЫУҒОЯР (20.01 — 18.02).\nӘүҙем эш осоро. Көс-дәртегеҙ ташып торор. Тик уны дөрөҫ файҙаланыу йәһәтенән генә ҡыйынлыҡ тыуыр, моғайын. Яҡындарығыҙҙың аҡыллы кәңәшенә ҡолаҡ һалһағыҙ, барыһы ла ал да гөл булыр. Эш-ғәмәлдәрегеҙҙе алдан күҙаллау хәйерле.\nБАЛЫҠ (19.02 — 20.03).\nҮҙ эсегеҙгә бикләнеп, яуаплылыҡтан, бурыстарығыҙҙан баш тартыу теләге уяныр. Кисектерә килгән эштәрҙе башҡарырға ваҡыт етте. Шул арҡала күп нәмәгә өлгөрә алмай яфаланырһығыҙ, моғайын. Мәшәҡәттәрҙең ҡайһы берҙәрен яҡындарығыҙҙың иңенә һалырға мөмкин. Ләкин уларҙың эшенән ҡәнәғәт ҡалырһығыҙмы икән?


Архив газеты "Йәшлек" » Страница 448\nКөҙгә тиклем хушығыҙ! Мәҙәниәт\nБөгөн Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы үҙенең ижад миҙгелен яба\nМиҙгел коллектив өсөн ябай булманы, сөнки абруйлы концерт ойошмаһы быйыл үҙенең 70 йәшен билдәләне. Ете тиҫтә йыл эсендә нимәләр булған – шуны, кемдәр бында эшләп киткән – уларҙың исемдәрен барлап, тарих биттәренә күҙ һалып, киләсәккә яҡты өмөттәр, изге уй-ниәттәр менән башланғайны миҙгел.\nЕтәксе яңы ғына эшкә алған егетте һүгә:\n– Һин нимә, әллә мине иҫәр тиһеңме?\n– Мин белмәйем, шеф, – тигән егет, – мин бит бында күптән түгел генә эшләйем.\nКире ҡайтырға << 1 444 445 446 447 448 449 450 451 452 796 >> Киләһе бит


Торлаҡ ипотека кредитлау агентлығы мәғлүмәттәре буйынса, йыллыҡ ставкаларҙың 10 процентҡа тиклем түбәнәйеүе ипотекаға мөрәжәғәт итеүҙе ике ярым тапҡырға арттыра\nЙылдың тәүге кварталы һөҙөмтәләренә ярашлы, ипотека кредиттары буйынса процент ставкалары 2 процент самаһына кәмегән. Бынан тыш, быйыл март айында бүленгән ипотека күләме Рәсәй ипотека баҙарының рекорд күрһәткесен үтеп, 150 миллиард һум тәшкил иткән.\nКамилә Фазлыева, ипотека бюроһы етәксеһе: «Һис шикһеҙ, әлеге ваҡытта республикала йәшәүсе күпселек халыҡҡа ипотека - фатир алыуҙа берҙән-бер мөмкинлек. Быны яҡшы аңлаған төҙөүселәр клиенттарына уңайлы һәм отошло программалар тәҡдим итә. Был Өфө ҡалаһына ғына түгел, Башҡортостандың башҡа төбәктәренә лә хас. Мәҫәлән, әлеге ваҡытта Октябрьский ҡалаһында Европа кимәленә яраҡлаштырып Өфө компанияһы төҙөгән фатирҙы тәүге иғәнәһеҙ һатып алырға мөмкин. Программа бигерәк тә йәш ғаиләләр өсөн отошло».


Беҙҙең бәйгеләр » Страница 3 » Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы\nБиҙәгем – «бал ҡорто»\nҠариҙел районы Яңы Муллаҡай ауылында йәшәүсе Рәхимә Нурғаянова ҡул эштәренә маһир. Таҡыяларҙы ул үҙе тегә, шунан нағышлап, мәрйен менән сигеп, үҙ төбәгенә хас булғанса биҙәй. «Бал ҡорто» тип аталған был биҙәк төньяҡ-көнсығыш башҡорттарында киң...\nҠолсора ауылынан Рәүилә Ғафарова – «Зарифа» фольклор ансамбленең оҫта, егәрле ҡатнашыусыһы. Башҡорт йолаларына битараф булмаған апай үҙе күлдәк, камзул, ҡашмау, селтәр тегә. Бала саҡта өләсәһендә күргән баш кейеменә оҡшатып эшләгән таҡыяһын бәйгегә...\nМәргән ҡыҙға мәрҙәс бар!\nУчалы ҡалаһынан Лилиә Низаметдинова: «Уҡтан атыу – иптәшем Рәйес Жәүҙәт улы менән уртаҡ мауығыуыбыҙ. Бындай ярыштарға тәбиғи туҡыманан тегелгән милли кейемдә килеү хуплана. Икебеҙгә лә килешле кейем тектерҙек, биҙәү эшен үҙем башҡарҙым....\nҺәр кем ҡыуаныр бүләк\n«Был таҡыялар – ҡәйнәм Флүрә Кәлимулла ҡыҙы менән икебеҙҙең хеҙмәт емеше. Оҫта ҡуллы ҡәйнәм теккәс, мин сигеп матурлап ҡуям. Шулай бер-беребеҙгә терәк-таяныс булып эшләйбеҙ, йәшәйбеҙ. Бындай таҡыяларҙы йәйен ялға ҡайтҡан йәштәр ҙә, дингә килгән...


БЕРҘӘМЛЕККӘ ӘЙҘӘЙ ОСТАЗЫМ\n8 Сентябрь 2017, 17:24\nЖурналистарҙың халыҡ-ара теләктәшлек көнө был һөнәр эйәләре араһында берҙәмлекте, теләктәшлекте нығытыу өсөн билдәләнә. 1943 йылдың тап ошо көнөндә билдәле чех журналисы, яҙыусы Юлиус Фучикты гестапо фашистары язалап үлтерә. 1958 йылда Бухареста Халыҡ-ара журналистар ойошмаһы уның яҡты иҫтәлеген мәңгеләштерергә ҡарар итә. «Кем иҫән ҡала изге күңеллеләрҙе лә, яуыздарҙы ла мәңге иҫләгеҙ»,—тип әйтеп өлгөрә Юлиус Фучик яза алдынан. Иң мөһиме уның исеме ергә һалып тапалмаған.Махсус дата алдынан хеҙмәттәшебеҙ Сибай телевидениеһының баш мөхәррире Гөлсәриә Әбилеваға (һүрәттә) беҙҙең арала берҙәмлек, хеҙмәттәшлек бармы тип мөрәжәғәт иттек.\nЖурналистарҙың халыҡ-ара теләктәшлек көнө был һөнәр эйәләре араһында берҙәмлекте, теләктәшлекте нығытыу өсөн билдәләнә. 1943 йылдың тап ошо көнөндә билдәле чех журналисы, яҙыусы Юлиус Фучикты гестапо фашистары язалап үлтерә. 1958 йылда Бухареста Халыҡ-ара журналистар ойошмаһы уның яҡты иҫтәлеген мәңгеләштерергә ҡарар итә. «Кем иҫән ҡала изге күңеллеләрҙе лә, яуыздарҙы ла мәңге иҫләгеҙ»,—тип әйтеп өлгөрә Юлиус Фучик яза алдынан. Иң мөһиме уның исеме ергә һалып тапалмаған.\nМахсус дата алдынан хеҙмәттәшебеҙ Сибай телевидениеһының баш мөхәррире Гөлсәриә Әбилеваға (һүрәттә) беҙҙең арала берҙәмлек, хеҙмәттәшлек бармы тип мөрәжәғәт иттек.\n—Быны әйтеүе бик ҡыйын. Бөгөн беҙ күп нәмәне әйтә алмағаныбыҙҙы ғына беләм,—тине 30 йыл ғүмерен журналистикаға арнаған остазым.—Элек гәзит-журналдар халыҡҡа яҡыныраҡ була торғайны. Халыҡты борсоған мәсьәләләр баҫмаларҙа даими сағылды, уларҙың ыңғай хәл ителешенә ышаныс ҙур ине. Әле журналистарҙың эше ниндәйҙер кимәлдә юғалып ҡала кеүек. Бының төп сәбәптәренең береһе—заман үҙгәрештәре, мәғлүмәт күплеге. Кешеләрҙең ҡыҙыҡһыныуын ҡәнәғәтләндергән саралар күбәйә, иғтибар төрлө яҡҡа сәселә. Тәү сиратта телевидение, Интернет селтәре ылыҡтыра.\nБаймаҡ районының Сәйғәфәр ауылында тыуып үҫкән Гөлсәриә Fәйнислам ҡыҙының тәүге махсус белеме уҡытыусы булһа ла, ул журналистика буйынса юғары белемде Мәскәү дәүләт университетында ала. Башҡортостан телевидениеһында, радиола эшләп тәжрибә туплаған Гөлсәриә апай күптәрҙе был өлкәлә йөҙөп йөрөп эшләргә өйрәтте. Ул беҙгә: «Журналист ваҡытында һәм урынында әйтелгән һүҙ менән теләһә ҡайһы проблемаға ҡарата йәмәғәтселектең иғтибарын йәлеп итә ала. Баҫмаларҙа ғына яҡтыртыла торған темалар бар. Бигерәк тә милли журналистикала. Шулай уҡ яңылыҡтарға иғтибар итегеҙ. Нимә, ҡайҙа, ҡасан—шул һорауҙарға яуап бирергә кәрәк. Заман журналистикаһы оперативлыҡ менән алдырырға тейеш»,—тип йыш ҡабатлай.\nУның һабаҡтарына таянып ошо өлкәлә ике тиҫтә йылға яҡын эшләп йөрөлә. Сер итеп тағы шуны ла әйтәм: уның исемен йөрөткән өс ҡыҙҙы беләм. Шуларҙың икәүһенә Гөлсәриә апай кеүек шәп, егәрле, тос фекерле булһын тип исемде үҙем ҡуштырҙым.


Ямғыр аҫтында ҡыйыҡһыҙ\nӨфөнөң Гоголь урамындағы 13-сө йортта йәшәүселәр аҙна башындағы ҡойма ямғырҙы япмаһыҙ ҡаршы ала. Бар бәлә ике ҡатлы барактағы ремонт эштәренә бәйле. Төҙөлөш компанияһы иҫке ҡыйыҡты һүтеп ташлай, әммә ял көндәренә тиклем профнастил менән ябып өлгөрмәй ҡала. Йоҡа рубероид ҡына көслө ямғырға ҡаршы тора алмай, фатирҙарға һыу тула, хатта түшәмдәр ишелеп төшә.\nЯмғыр мәлендә фатир хужаларына бер бүлмәнән генә 40-50 биҙрә һыу сығарып түгергә тура килә. Йорт йыһаздары зыян күреүҙән тыш, обойҙар ҡуба, түшәмдәр ҡойола башлай. Ике ҡатлы баракта былай ҙа уңайлыҡтар юҡ ине, ямғыр ҡалған мөлкәтте лә зыянлап ҡуйҙы, ти йортта йәшәүселәр.\nТатьянаның өҫтөнә иһә түшәм люстра менән бергә ишелеп төшә. Ҡатындың үҙен емереклектәр араһынан күршеләре тартып сығара.\nИке ҡатлы барак бер мәғлүмәт буйынса 1840, икенселәрен ҡараһаң, 1917 йылда төҙөлгән. Заманында бында ирҙәр семинарияһы, иҫәп палатаһы ла урынлашҡан була. Һуғыштан һуң ул фатир итеп бирелә. 30-40 йыл элек бина авария хәлендә тип табылып, кешеләрҙе күсерергә һүҙ бирәләр. Әммә вәғәҙә ҡағыҙҙа ғына ҡала. Бында ике тапҡыр янғын да сыға. Асия Ибраһимова уттан һуң аяҡтан яҙған. Йүгереп йөрөй инем, янғындан һуң инсульт һуҡты, ти ул.\nӘле бындағы 22 бүлмәлә 70-ләп кеше йәшәй. Шарттар юҡлыҡҡа ҡарамаҫтан, коммуналь хеҙмәттәр өсөн хаҡтар юғары ғына. Йәш әсә Динара Ибраһимова 31 квадрат метр өсөн 3 мең ярымын сығарып һалырға мәжбүр. Ә уңайлыҡтар хаҡында хыялланырға ғына ҡала. Ике йыл элек йортта йәшәүселәргә яңы торлаҡ вәғәҙә итәләр, әммә ул да һүҙҙә генә ҡала.\nИҫкегә тарыһаң, иҫең китер тигән һымаҡ фатир хужалары ремонттың файҙаһы тейеренә ышанып та бөтмәй. Сөнки Гоголь урамындағы 13-сө һанлы был йорттоң артынан бәхетһеҙлек эйәреп кенә йөрөй. Йә янғын сыға, йә түбә ишелеп төшә. Ирекһеҙҙән 13 һанының хикмәтенә ышанып та ҡуяһың.\nЭлек был тирәлә ошондай ике ҡатлы бер нисә барак була. Әммә улар барыһы ла емереп ташлана. 13-сө һанлы йорт ҡына бер программаға ла эләкмәй. Өфө ҡалаһы хакимиәтендә иһә был ғәҙелһеҙлекте объекттың архитектура ҡомартҡыһы булыуы менән аңлаталар.\nӘле йортта ремонт башланған. Әммә был күренеш хужаларҙы ғына һөйөндөрмәй. Тыштан ямауҙан ни файҙа, өй эстән ҡалтырап ултырғас, ти улар.


ТӨПКӨЛ АУЫЛ ТИҺӘЛӘР ҘӘ...\n27 Сентябрь 2017, 03:16\nРайоныбыҙҙың иң төпкөл ауылдарының береһе һаналған Ҡыҙҙар Биргән тәбиғәттең бик матур ерендә урынлашҡан. Ошо хозурлыҡты төрлө афәт-ҡазаларҙан ҡурсалаған меңйәшәр ҡарағастары, мәғрүр тауҙары, емеш-еләккә бай ялан-ҡырҙары менән дан тотҡан ожмахтай төбәк, шулай ҙа, һис кенә лә цивилизациянан артта ҡалғандар рәтенә инмәй. Район үҙәгенән 100 километр тирәһе алыҫлыҡта урынлашҡан Үркәс ауыл биләмәһе заман менән бергә атлай, үҫешә, нығына.\nБер түгел өс район сигендә урынлашҡан биләмәне күптәр төбәгебеҙҙең “төнъяҡ-көнбайыш ҡапҡалары” тип тә атай. Тимәк, ошо яҡлап беҙҙең районға инеүселәр уның йөҙө, хәл-торошо тураһында тап Ҡыҙҙар Биргәнгә ҡарап фекер йөрөтә. Бынан ниндәй ҙур яуаплылыҡ ята Үркәс ауыл биләмәһе халҡында! Әйтергә кәрәк, эшһөйәр һәм тырыш үркәстәр ҡасандыр ата-бабалары төйәк иткән үҙенсәлекле төбәктең киләсәге лә өмөтлө булыуына ныҡлы ышаныс менән, һәр яңы көндән йәм табып, тырышып хеҙмәт итеп, йәшәй бирә. Район етәкселеге лә төпкөл биләмәне бер ҙә етемһерәтмәй, киреһенсә, бындағы хәл торошто даими контролдә тота. Яңыраҡ район хакимиәте башлығы И.Л. Фәтҡуллин Үркәс ауыл биләмәһендә булып китте. Эш сәфәре барышында Илгиз Лирман улы ауыл биләмәһендә һуңғы арала башҡарылған эштәр менән ҡыҙыҡһынды, ауыл халҡы менән осрашты.\nАуыл урамдары яҡтыра\nАуылдағы яҡшы үҙгәрештәрҙе дәлилләп, Ҡыҙҙар Биргән ауылы урамдарын яңы диодлы фонарҙар яҡтырта башланы. Әлеге мәлдә 9 фонарь ҡуйылған да инде. Бынан тыш, тағы ла 20 фонарь һатып алырға планлаштырыла. Ауыл урамдарын яҡтыртыу проблемаһын үркәстәр үҙ көстәре менән уңышлы хәл итә. Яңы диодлы фонарҙар иҫке электр сымдарын һатыуҙан килгән аҡсаға алына.\n– Диодлы фонарҙар күпкә яҡшыраҡ яҡтырта, ә бына электр энергияһын әҙерәк ҡуллана. Бына ниндәй һөҙөмтәле ҡулланыу килеп сыға! – ти ауыл биләмәһе башлығы З.К. Ҡужабаева.\nХалыҡ менән тығыҙ бәйләнештә\nЭш сәфәре барышында район хакимиәте башлығы И.Л. Фәтҡуллин Ҡыҙҙар Биргән ауылы халҡы менән осрашты.\n– Килеүемдең төп маҡсаты һеҙҙең йәшәйешегеҙ менән яҡынданыраҡ танышыу. Халыҡ мәҡәле лә юҡҡа ғына, йөҙ тапҡыр ишеткәнсе, бер тапҡыр барып күр, тимәгән бит. Һеҙҙең биләмәгеҙ бар яҡлап та үҙенсәлекле. Бер генә ауылды үҙ эсенә алған биләмә тотош республикала һирәктер ул. Нисек кенә булмаһын, беҙ һеҙҙе артабан да айырым ауыл биләмәһе итеп һаҡлап ҡалырға тырышасаҡбыҙ, – тине Илгиз Лирман улы осрашыуҙы асып. – Дөйөм алғанда, райондың социаль-иҡтисади хәле тотороҡло. Бигерәк тә һаулыҡ һаҡлау өлкәһендәге ыңғай үҙгәрештәр ҡыуандыра. Быйыл ғына район үҙәк дауаханаһына бер нисә яңы медицина ҡорамалы һатып алынды, юғары квалификациялы ете йәш табип эшкә килде. Ауылдарҙа фельдшер-акушерлыҡ пунктары эшләй, модулле ФАП-тар асылыуы ла күҙаллана. Юлдарыбыҙ ҙа даими төҙөкләндерелеп тора. Быйыл ғына, мәҫәлән, Кананикольск һәм Шанск ауылын тоташтырыусы сифатлы юл сафҡа инәсәк. Төҙөлөш эштәре федераль программа буйынса финанслана. Былар барыһы ла “ятҡан таш аҫтынан һыу аҡмай” тигән хәҡиҡәтте тағы ла бер тапҡыр раҫлай. Әгәр ҙә беҙ бер йүнәлештә, бер маҡсатта берҙәм эшләйбеҙ икән, тимәк, барыһы ла килеп сығасаҡ. Ошо турала онотмаһаҡ ине беҙ”.


Байрамғолов Миҙхәт Әсфәндиәр улы — Башҡорт Википедияһы\nВикипедияла Байрамғолов фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.\nБайрамғолов Миҙхәт Әсфәндиәр улы (1 май 1930 йыл) — педагог, шағир, үҙешмәкәр рәссам. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1995). Баймаҡ районының Батыр Вәлид исемендәге премияһы лауреаты (1998).\nБайрамғолов Миҙхәт Әсфәндиәр улы — педагог, шағир, рәссам. Башҡортостан, Баймаҡ районы\n2 Ҡурай һәйкәле тарихынан\n3 Маҡтау исемдәре һәм башҡа бүләктәре\n4 Төп әҫәрҙәре\nМиҙхәт Әсфәндиәр улы Байрамғолов 1930 йылдың 1 майында Башҡорт АССР-ының Баймаҡ районы Күсей ауылында донъяға килгән. Баймаҡтағы 1-се урта мәктәпте тамамлай.\nМагниторгорск педагогия институтын (1953), Силәбе дәүләт педагогия институтын (1967) тамамлаған. 45 йыл дауамында Баймаҡ районының төрлө мәктәптәрендә химия, биология, рәсем дәрестәренән белем биргән. 1949 йылдан — Иҫәнбәт башланғыс мәктәбендә, 1950 йылдан — Күсей ете йыллыҡ мәктәбендә, 1955 йылдан — Әхмәр ете йыллыҡ мәктәбендә уҡыта. 1958 йылда Ишмырҙа урта мәктәбе директоры итеп тәғәйенләнә, 1960 йылдан шул уҡ мәктәптә уҡыу-уҡытыу эштәре мөдире булып эшләй. 1967 йылда Баймаҡ ҡалаһындағы 1-се урта мәктәбендә — тәрбиә эштәре буйынса директор урынбаҫары. 1968 йылдан алып 1991 йылға тиклем 1-се Төрөкмән урта мәктәптә эшләй. Ғата Сөләймәнов исемендәге музейҙы ойоштороусы (1996 йылдан Ғ. Сөләймәнов исемен йөрөтә, башта «Дан һәм Хеҙмәт» музейы булараҡ ойошторола).\n1995—2010 йылдарҙа Халыҡ ижады үҙәге эргәһендәге «Һәләт» клубы етәксеһе (2003 йылда «халыҡ» исеме бирелә). Районда Байрамғолов Миҙхәт Әсфәндиәр улын күп яҡлы талант эйәһе тип беләләр. Рәссам булыуҙан тыш, ул музыка, шиғриәт менән мауыға. Һүрәт төшөрөү менән бала саҡтан мауыға. Тәүге картиналары Бөйөк Октябрь революцияһының 40-йыллығына арнала (1957) Еңеүҙең 40-йыллығына бағышланған күргәҙмәлә уның 3 картинаһы I дәрәжә дипломға лайыҡ була.\nТуғажман тауындағы ҡурай һәйкәле авторы. Шулай уҡ М. Байрамғолов Баймаҡ еренең күренекле шәхестәре портреттарының авторы (Т. Т. Миңлеғоловтың, В. Р. Шоңҡаровтың һәм башҡалар). Бөтә Союз үҙешмәкәр рәссамдары күргәҙмәһе (Мәскәү ҡалаһы, 1961), республика үҙешмәкәр рәссамдары (1959), «Бүләк» (2003) күргәҙмәләре ҡатнашыусыһы. Бөтә Союз халыҡ ижады фестивале дипломанты (1987). Тыуған яҡҡа, тәбиғәткә, дуҫтарына бағышланған шиғырҙар йыйынтыҡтары авторы, шулай республика һәм район гәзиттәренең әүҙем хәбәрсеһе.\nҠурай һәйкәле тарихынан[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nДонъяла берҙән-бер ҡурайға һәйкәл Баймаҡ районы Моҡас ауыл Советы территорияһындағы Туғажман тауында ҡуйылған. Идея һәм проект авторы — күренекле ҡурайсы Ғата Сөләймәнов, уның хыялын тормошҡа ашырыусы, һәйкәлде эшләү һәм урынлаштырыу буйынса төп ойоштороусыһы — Миҙхәт Байрамғолов. Ҡурай үҫемлеген сағылдырған тимер ҡурай һәйкәле 1993 йылдың 13 июнендә ҡуйыла. Ҡурай сәскәһендә 19 таж — Баймаҡ еренең 19 бөйөк ҡурайсыһы иҫтәлегенә. Миҙхәт Байрамғолов һүҙҙәренсә, һәйкәлде иретеп йәбештереүсе Басир Сафуанов эшләгән.\nҺәйкәл материаль мираҫ ҡомартҡыһы булараҡ ЮНЕСКО-ның рәхмәт хаты менән билдәләнгән.\nМаҡтау исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБашҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1995);\nБатыр Валид исемендәге премия лауреаты (1998);\nБөтә Союз үҙешмәкәр рәссамдары күргәҙмәһе (Мәскәү ҡалаһы, 1961);\nБөтә Союз халыҡ ижады фестивале дипломанты (1987).\nТыуған яғым — алтын бишек (Өфө,2001);\nРодина моя — золотая колыбель (Уфа,2006);\nИрәндек гәүһәрҙәре. Баймаҡ,2009-б.116-122;\nТормош хәтирәләре. Өфө,2015.\n↑ 1,0 1,1 Баймаҡ районының күренекле улдары һәм ҡыҙҙары. Библиографик күрһәткес. Башҡортостан Республикаһы, Баймаҡ ҡалаһы, 2010 йыл\n↑ 2,0 2,1 Мидхат Байрамгулов\n↑ ҠУрайға һәйкәл, 10-сы слайд\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Байрамғолов_Миҙхәт_Әсфәндиәр_улы&oldid=1065803 ҡабул ителгән\n1 майҙа тыуғандар\nБыл бит һуңғы тапҡыр 08:06 30 август 2021 үҙгәртелгән.


Депутатҡа әйтер һүҙҙәре күп булды халыҡтың\n11 Март 2019, 17:44\nОшо көндәрҙә Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты, аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу комитеты рәйесе Әлфәрис Сәлихйән улы Байсурин һәм район хакимиәте башлығы Илгиз Лирман улы Фәтҡуллин Кананикольск ауыл биләмәһе халҡы менән осрашыу уҙғарҙы.\nҠоролтай депутаты, үҙенең тығыҙ эш графигына ҡарамаҫтан, беҙҙең район һайлаусылары менән дә осрашырға ваҡыт таба, уларҙың проблемаларын хәл итергә тырыша. Кананикольск ауыл биләмәһенә эш сәфәре шәхси эшҡыуарҙарҙың хужалыҡтары менән танышыуҙан башланды. Унда Ҡоролтай депутаты һәм район хакимиәте башлығы ағас эшкәрткән эшҡыуарҙар менән бизнестарының үҫеш юлдарын барланы, эштәрендә килеп тыуған проблемаларҙы нисек хәл итеү тураһында һөйләште. Эшҡыуарҙарҙы сеймал менән тәьмин итеүҙең насар булыуы, производствоны киңәйтеү һәм өҫтәмә эш урындары булдырыу өсөн мөмкинлектәр булмауы асыҡланды. Ә.С.Байсурин был проблемаларҙы бөтә яҡлап өйрәнергә һәм уны ыңғай хәл итеү юлдарын эҙләргә һүҙ бирҙе.\nКананикольск ауыл халҡы менән осрашыу ауылдың урта мәктәбендә үтте. Ауыл биләмәһе башлығы Н.И.Корнева биләмәнең социаль-иҡтисади хәл-торошо менән таныштырып, ауыл халҡын борсоған иң киҫкен проблемалар тураһында һөйләне.\nРайон хакимиәте башлығы И.Л.Фәтҡуллин үҙ сығышында Кананикольск ауыл биләмәһендә халыҡтың йәшәйешенә ҡағылған проблемаларға туҡталып, муниципаль властың уларҙы хәл итеү буйынса ниндәй саралар күреүе тураһында һөйләне.\nБашҡортостан Республикаһының 100 йыллыҡ тарихы тураһында яҙғанда Кананикольск ауылын бер нисек тә урап үтеп булмай. Ошо хаҡта һөйләп, Илгиз Лирман улы Кананикольск ауылында Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығына арналған стела ҡуйыу тәҡдимен индерҙе.\nӘ.С.Байсурин, канани-кольскиҙарға үткән һайлау-ҙарҙа әүҙем ҡатнашҡандары өсөн рәхмәтен белдереп, ошо осорҙа башҡарған эше хаҡында һөйләне. Бигерәк тә үҙе етәкләгән аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу комитетының эшенә ҡағылған мәсьәләләргә ентекле туҡтаны.\nДепутат менән осрашыуҙа ауыл халҡы үҙәк урамға асфальт түшәү, Кананикольск – Сибай юлын республика реестрына индереү, медикаменттар менән тәьмин итеү, дауаханаға яңы ашығыс ярҙам автомобиле алып биреү, өлкән йәштәгеләрҙе утын менән тәьмин итеүҙе яйға һалыу кеүек мәсьәләләрҙе күтәрҙе. Әлфәрис Сәлихйән улы һәм Илгиз Лирман улы һәр һорауға ентекләп яуап бирҙе, ҡайһы берәүҙәрен депутат үҙенең шәхси контроленә аласағын белдерҙе.\nОсрашыу аҙағында район хакимиәте башлығы мәктәп директоры М.И.Филипповҡа мәктәп ашханаһының матди-техник хәлен яҡшыртыу өсөн аҡсалата сертификат тапшырҙы.\nКөндөң икенсе яртыһында Ә.С.Байсурин Шанск ауылы халҡы менән осрашыу үткәрҙе. Унда ла халыҡтың депутатҡа һорауҙары күп булды. Шанскиҙарҙы һанлы телевидениеға күсеү, ҡаты коммуналь ҡалдыҡтар менән эш итеү, Баймаҡ районы менән бәйләгән юлды рәткә килтереү, район үҙәгенә маршрут автобусы йөрөтөү, район дауаханаһы табиптарының ауыл халҡын урынға килеп ҡабул итеүен ойоштороу, урамдарҙы яҡтыртыу, күптән түгел генә сафҡа ингән оло юлды тәртиптә тотоу кеүек мәсьәләләр борсоуы асыҡланды.\nҺәр һорауға төплө, ентекле яуап биреп, депутат Әлфәрис Байсурин ауыл халҡының әүҙем булыуына һәм үҙҙәрен борсоған мәсьәләләрҙе хәл итеү юлдарын эҙләүенә ыңғай баһа бирҙе.


Балашиха хоккейы ниндәй ул? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Спорт һәм туризм » Балашиха хоккейы ниндәй ул?\n“Салауат Юлаев”тың “Авангард” менән осрашыуын көйәрмәндәр ныҡ көттө. Быйыл Омск клубының етәкселеге, тренерҙары, лидер уйынсылары алмашынды. Хатта команда үҙ хоккей майҙансығын үҙгәртте – хәҙер ул Мәскәү өлкәһенең Балашиха ҡалаһында төпләнде.\nШулай ҙа “Авангард” бирешмәй, Көнсығыш конференцияла алдынғы урында бара. Юлаевсылар улар менән нисек уйнар?..\nИҫтә ҡалырлыҡ матч булды был. Өфөләр, ғөмүмән, көйәрмәнгә күңелһеҙләнергә ирек бирмәй. Еңеп барып отолорға ла, еңелде тигәндә геройҙарса хәлде төҙәтергә лә оҫталар. Был юлы ла дүрт минут эсендә өс яуапһыҙ шайба индергән яҡташтарыбыҙ ҡапыл “мәрткә” китте. Эш башҡарылды тип уйланылар, ахыры.\nӘ ҡунаҡтар бер-бер артлы беҙҙең ҡапҡаға һөжүм башланы. Матч буйына юлаевсылар 11 тапҡыр ҡапҡаға шайба ташлаһа, “Авангард” уйынсылары – 64 тапҡыр! Был – КХЛ рекорды! Әлбиттә, Юха Метсола арыны. Һөҙөмтәлә ике гол индертте.\n3:2 – ҡапҡасыбыҙҙың иҫ киткес шәп уйнауы арҡаһында еңеү “Салауат Юлаев” яғында. Тик бына иртәгә “Трактор”ға ҡаршы икенсе ҡапҡасыны сығарыу яҡшыраҡ булыр. Метсола ял итеп өлгөрмәйәсәк.


Барыһы ла йәштәр мәнфәғәтендә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Ауыл хужалығы » Барыһы ла йәштәр мәнфәғәтендә\nБарыһы ла йәштәр мәнфәғәтендә 04.09.2018 // Ауыл хужалығы\nБер меңгә яҡын халыҡ йәшәгән Йомаш ауылының төҙөклөгөнә, йорттарҙың ҡупшылығына, урам буйҙарында сүп әҫәренең күренмәүенә, һәр ерҙә тәртип, таҙалыҡ булыуына һоҡланып, йәмле йәйҙең хозурлығына кинәнеп, уй-фекерҙәребеҙ менән уртаҡлашып килеүебеҙ. Йомаш ауыл Советына туғыҙ ауыл ҡарай, барыһы ла шулай хайран ҡалдырырлыҡмы, халыҡҡа йәшәү өсөн уңайлымы икән?\nЭлек-электән бында сыуаш, мари, башҡорт, татар, урыҫ халҡы бергәләшеп донъя көтә, бала-саға үҫтерә, иген игә. Саҡмағоштарҙы ысын мәғәнәһендә илһөйәрҙәр, үҙ еренең хужалары тип атарға мөмкин, сөнки эш урындары булдырылған, көнкүреш шарттары көндән-көн яҡшырған төбәкте ташлап, ҡайҙан ниндәй ожмах мөйөшөн эҙләмәк кәрәк? Киреһенсә, улар тыуған төйәктәрен балалары, ейән-ейәнсәрҙәре ҡарамағына етеш, донъя көтөү өсөн уңайлы, бай төйәк, әкиәттәрҙә һүрәтләнгән хан һарайындай йорттар ҡалдырыу яғында. Ауыл Советы рәйесе Рәмилә Сәлимгәрәева ауылдың Йәштәр урамына еткәс, машинаһын туҡтатып:\n– Күрҙегеҙме бер иш кенә теҙелеп киткән матур йорттарҙы? 11 йорт төҙөп, хужалыҡ белгестәренә тапшырҙыҡ. Араларында уҡытыусылар ҙа, медицина хеҙмәткәрҙәре лә бар. Кемдер йәштәр программаһы буйынса, кемдер Әсәлек капиталы ярҙамында өйлө булды. Хужалыҡ та был эштән ситтә ҡалмай.\nЙәштәр урамында яңы һалынған йорттар һаны ҡырҡҡа етте. Бөтә коммуникациялар үткәрелгән, асфальт юлдар ялтлап ята, – тине ауыл хакимиәте башлығы. – Киләсәгебеҙ йәштәр ҡулында икәнлеген яҡшы аңлайбыҙ. Хатта беҙ, никахлашыусы йәштәрҙең ихтыяжын күҙ уңында тотоп, быйыл йәй “Мөхәббәт күпере” лә һалдыҡ. Әйҙәгеҙ, күреп ҡайтығыҙ! Буярға ғына өлгөрмәнек…\nЯндауырға никахтың ныҡлығы символына әүерелгән йоҙаҡтарҙың эленеп тороуына ла шаһит булдыҡ, тимәк, “Мөхәббәт күпере”нә юл һалынған да инде.\nЙомаштың үҙенә генә хас иҫтәлекле урындары бар. Ауыл уртаһында һәр кемде сәләмләп ҡаршы алған һылыу – сыуаш ҡатын-ҡыҙҙарының боронғо милли кейемендәге ҡыҙ һәйкәле – иғтибарҙы үҙенә тарта. Кемдер сыуаш яҙыусыһы Константин Ивановтың “Нарспи” поэмаһының фажиғәле яҙмышлы героиняһы һынландырылған, тип фараз итә. Ә беҙгә ул үҙ илен һөйгән, тыныс тормошта балалар үҫтергән, аяғында ныҡлы баҫып торған ғорур сыуаш ҡатын-ҡыҙын кәүҙәләндергәндәй тойолдо. Һалҡын шишмә ағып сыҡҡан оло биҙәкле самауырҙан һыу эстек, күҙҙең яуын алырҙай сәскә клумбаларына һоҡланып туйманыҡ, райондағы берҙән-бер сиркәү эргәһенә лә барып әйләндек.\nӘ төп маҡсатыбыҙ – “Башҡортостандың 100 йыллығына – 100 объект” исемлегенә ингән 95 урынлыҡ балалар баҡсаһының төҙөлөш барышы менән танышыу.\n– Халыҡтың үтенесен иҫәпкә алып, киләсәкте күҙаллап, ошо мөһим эшкә тотондоҡ, – ти ауыл хакимиәте башлығы. – Йомашта ҡырҡ бала йөрөгән балалар баҡсаһы эшләй, әммә ихтыяж артҡандан-арта. Беҙгә сит төбәктәрҙән күсеп килеүселәр ҙә бар, сөнки яңы эш урындары етерлек. Игенде киптереү ҡоролмаһы эшләй, мал аҙығы етештереүсе предприятие төҙөлә, өр-яңы ферма сафҡа инде. Тағы ла 1500 башҡа иҫәпләнгән ферма һалыу планлаштырылған. Тимәк, өҫтәмә эшсе ҡулдар талап ителәсәк. Яңы балалар баҡсаһын сафҡа индереүгә уға йөрөйәсәк кескәйҙәр исемлеге лә әҙер булыр.\nТөҙөлөш майҙанында эш ҡайнай. Ташсылар төшкө аштан һуң йәнә стеналарҙы “үҫтереүгә” тотондо. Төҙөлөштөң генераль подрядсыһы – “Блэк” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте. Участка начальнигы Михаил Карслян әйтеүенсә, ҡышҡа тиклем объектты ҡыйыҡ аҫтына индереү, тәҙрәләр ҡуйыу эштәре тамамланғас, эске бүлмәләрҙе биҙәү эштәренә тотонасаҡтар.\n– Эш график буйынса бара. Заманса йыһазландырылған, айырым ҡаҙанлығы булған күркәм баҡса йомаштарҙың теләген ҡәнәғәтләндерер, минеңсә. Асфальт юлдар, машиналар ҡуйыу өсөн туҡталҡа, эргәлә генә парк… Киләһе йыл килһәгеҙ, биләмәне танымаҫһығыҙ ҙа әле, – тип өҫтәне участка етәксеһе.\n– …Ә һин ерһөйәр саҡмағоштарҙың ожмахтай төбәгендә йәшәргә теләр инеңме? – тип уйынлы-ысынлы һорайым юлдашымдан.\n– Шәп! Сәмле халыҡ, булдыҡлы етәкселәр… Тик минең тыуған Нуриманымдан айырылаһым юҡ, – тине Айрат етди төҫ менән. Ожмахты үҙ ҡулың менән булдырыу ҡәҙерлерәк тә, яуаплыраҡ та шул.