ROOM Ч Ч АЛЬТЕРНАТИВ GERMANY\nROOMS CHATTING OF THE WORLD ONLINE — ROOM GERMANY FREE LIVE CHAT GERMANY Ч АЛЬТЕРНАТИВА ALTERNATIVE ча — ча өсөн хатта бушлай менән танышырға тура килде һәм был тотош теркәй алмайым чатта теркәлергә. Беҙ был портал микроскоп аҫтына алынған. ГЕРМАНИЯЛА бер буйынса онлайн-ч-портал, унда теркәлмәгән һәм аралашмаған пофлиртовать башҡа булыуы мөмкин. Был игривый һәм дизайн тиле шунда уҡ күҙгә ташлана.\nЭш өҫтәле маскалар табып булмаһа, тик уны һайларға булды. нигы һәм иҙән индерергә кәрәк. Һуң, һеҙ нисек йортонда „саф“ булыуы яҡшы. Уҡыу осраҡта, йәғни ә менән ҡабул галочка, туранан-тура булып башлай. Ч — GERMAN — Әгәр һеҙ телисез, шулай уҡ аласыз һеҙҙең теркәлгән. GERMAN — тимәк, һеҙ аласыз булдырырға резервную күсермәһен нигы пароль был осраҡта, бәлки, уның өсөн генә ҡулланылырға тейеш, уның. Бик күп яңы кешеләр менән танышыу һәм ҡәнәғәтлек алыу — GERMANY-АЛЬТЕРНАТИВА — Ч ҡыҙыҡлы тәҡдим-RUSSIAN — тема һәм мөмкинлеге бушлай һәм ҡаршылыҡһыҙ һеҙҙән ҡалған йәки яңы кешеләр менән тиҙ аралаша контакт окрестности. Аралашыу — Принциптары, бында ысын исеме юҡ-бурыс. Һин аралашып, бында, тимәк, бөтөнләй аноним. chat — Ч ALTERNATIVE GERMANY — һәм хатта тотош теркәй алмайым өсөн бушлай менән танышырға тура килде ч был чатта теркәлергә. Беҙ был портал микроскоп аҫтына алынған. ГЕРМАНИЯЛА бер буйынса онлайн-ч-портал, унда теркәлмәгән һәм аралашмаған пофлиртовать башҡа булыуы мөмкин. Был игривый һәм дизайн тиле шунда уҡ күҙгә ташлана.\nЭш өҫтәле маскалар табып булмаһа, тик уны һайларға булды. нигы һәм иҙән индерергә кәрәк. Һуң, һеҙ нисек „дом строй“ яҡшы (. ч-) уҡытыу эштәре, ә галочка менән ҡабул тыш, туранан-тура булып башлай. Ч — GERMAN — Әгәр һеҙ телисез, шулай уҡ аласыз һеҙҙең теркәлгән. GERMAN — тимәк, һеҙ аласыз булдырырға резервную күсермәһен нигы пароль был осраҡта, бәлки, уның өсөн генә ҡулланылырға тейеш, уның. Бик күп яңы кешеләр менән танышыу һәм ҡәнәғәтлек алыу — GERMANY-АЛЬТЕРНАТИВА — Ч ҡыҙыҡлы тәҡдим-RUSSIAN — бушлай һәм мөмкинлектәре темалар, яңы кешеләр менән тиҙ һәм ҡаршылыҡһыҙ һине ҡала. шаршамбы йәки контакт бәйләнеше. Аралашыу — Принциптары, бында ысын исеме юҡ-бурыс. Һин аралашып, бында, тимәк, бөтөнләй аноним. ч — Германияла Chat GERMANY: Берлин чат: Гамбургта Munich ч сат: үҙ мил әңгәмә алып барырға йәки башҡа бушлай теркәлгән һәр икенсе ч табырға мөмкин. половинка моғайын, фекер алышыу — хатта Әгәр һин был ваҡытта. Loschatten безгә туранан-тура һеҙ теркәлә алаһығыҙ. Был операция бик ябай. ча — ча өсөн шулай килеп портал-йәш, татыу ч етәкселеге тыш сөнки арзан. (. ч-) без сығымдарын һәм бушлай ағзалыҡ шуға күрә бында ғына булмаһын, кисерә ROOM — береһенә сат эре немец, башҡ. һәм улар бушлай интернет табырға була теркәлгән. Ч — Бында һәр әңгәмәләште оҡшаш тиерлек үҙе табырға тейеш, сөнки бында яңы килгән һәр бер минуты. ч — интернет Ҡулланыусыға. Модераторҙа аша, тревога-ҡағиҙәләрен һәм хәүефһеҙлек төймәһе лә күп полном ч ҡараш менән ҡарау тормошҡа ашырып булмай. бушлай, теркәлгән. ч — яңғыҙ Ғына өсөн\n← Бушлай видео чат - веб-берләшмәләре - һөйләшеү менән незнакомцы\nChateek Онлайн н танышыу →


Һаулыҡтарығыҙ нисек? | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nБашҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығы диспансеризация «экваторы»на йомғаҡ яһаны. Ярты йыл эсендә 722 мең кешенең 363 меңе тикшереү үткән, ағымдағы йылда ошо сараға эләккәндәр — тап яртыһы.\nТикшереү һөҙөмтәләренә ярашлы, халыҡтың 16,4 процентында — 1-се төркөм сәләмәтлек, 30 процентында — 2-се, 53,6 процентында 3-сө төркөм сәләмәтлек билдәләнгән. Шуларҙан тәүге урында — ҡан әйләнеше системаһы сирҙәре (29,4%), икенселә — эндокрин системаһы (22%), өсөнсөлә — нервы системы ауырыуҙары (10,5%).


4 Ғинуар 2019, 14:24\nӘкиәт батшалығы алыҫ та, яҡын да түгел, нәҡ бала саҡ иленең эргәһендә генә. Бала саҡ иле тылсымлы, мауыҡтырғыс, ҡыҙыҡлы булһа, әкиәт иле иһә иҫ китмәле матур. Унда тик әкиәттәр генә йәшәй.\n14 декабрь - Башҡорт теле көнөндә Красноусол башҡорт гимназия-интернатында йыл һайын “Әкиәттә ҡунаҡта” бәйгеһе үткәрелә. Быйыл да унда 1-4-се класс уҡыусылары ҡатнашты. Башта алып барыусылар һорау-яуап рәүешендә тамашасы уҡыусыларҙың белемдәрен тикшерҙеләр, төрлө ҡыҙыҡлы уйындар ҙа уйнаттылар. Бәйгелә 1 “А” класы – “Ға-ға энә менән ҡойо ҡаҙа”, 1 “Б” класы – “Кәзә менән Бүре”, 2 “А” класы – “Кем минең әсәйем?”, 2 “Б” класы – “Айыухас менән Айыукәс”, 3 “А” класы – “Бөҙрәкәй”,\n3 “Б” класы – “Терпекәй мажаралары”, 4 “А” класы – “Хәйләкәр төлкө”, 4 “Б” класы “Мыраубай дуҫтарын эҙләй” әкиәттәрен сәхнәләштерҙе.\nҺөҙөмтәлә, 2 “А” класы – Гран-при, 1 “А”, 1 “Б”, 3 “А”, 4 “Б” кластары – I урын, 2 “Б”, 3 “Б”, 4 “А” кластары II урын яуланылар. Иң кескәйҙәр - 1-се класс уҡыусыларының ысын күңелдән килештереп уйнауҙары тулҡынландырғыс булды.\n3 “А” класы уҡыусыһы Алһыу Ғәлимова “Иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ”, ә 1 “Б” класы уҡыусыһы Айнур Байрамғолов “Иң яҡшы ир-егет” ролен башҡарыусы тип танылдылар. Бәйге “Әкиәт иле” йыры менән йомғаҡланды.\nМилли рух менән һуғарылған был бәйге уҡыусылар өсөн файҙалы һәм ҡыҙыҡлы булды.


Бөгөн Өфөнөң Калинин районы суды туғыҙ йәшлек игеҙәктәр Дана менән Яна Головиналарҙың ғүмерен өҙгән аварияла ғәйепләнеүсегә хөкөм ҡарары сығарҙы.\nУға ярашлы, Сергей Васильев алты йыл да ете ай ваҡытын дөйөм режимдағы колонияла үткәрергә һәм эскән килеш рулгә ултырғаны өсөн һигеҙ айға эшкә йәлеп ителәсәк. Һәләк булған балаларҙың ата-әсәһе ҡыҙҙарҙың һәр береһе өсөн 1 миллион ярым һум күләмендә әхләҡи компенсация талап итте. Суд был һорауҙы ла ҡәнәғәтләндерҙе.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, фажиғә 2013 йылдың 30 ноябрендә Инорс биҫтәһендә теркәлә. Туғыҙ йәшлек Яна менән Дана олаталары менән Сельская-Богородская урамы аша сығып барғанда юғары тиҙлек алған етенсе модель Ваз автомобиле аҫтында ҡала. Игеҙәк ҡыҙҙарҙың фажиғә урынында ғүмере өҙөлә, олаталары ауыр хәлдә реанимацияға эләгә. Иҫерек водитель ҡаза урынын ташлап ҡаса. Уны бер тәүлектән һуң эҙләп табалар.


Бөтә донъя сифат көнөндә Башҡортостандың сифат өлкәһендә уңыш ҡаҙаныусылары асыҡланды\n«Рәсәйҙең иң яҡшы 100 тауары» программаһы илебеҙҙә 1998 йылдан бирле тормошҡа ашырыла. Республикала үткән төбәк этабы «Башҡортостандың иң яҡшы тауарҙарын» асыҡлауҙы маҡсат итеп ҡуйҙы. Был конкурсты Башҡортостан буйынса стандартлаштырыу, метрология һәм тикшереүҙәр өлкәһендәге дәүләт үҙәге ойоштора.\nАбруйлы Рәсәй конкурсы ойошторолоуға - 20 йыл. Техник тәғәйенләнештәге продукция, халыҡ өсөн сәнәғәт, аҙыҡ -түлек тауарҙары,етештереү-техник хеҙмәттәре номинацияларында 46 предприятие еңеүсе тип табылды. 89 төрлө тауар етештереүсе һәм хеҙмәт күрһәтеүселәргә лауреат дипломдары һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды. Башҡортостандан 4 предприятие «Йөҙ алтын» предприятие исемлегенә индерелеп, махсус диплом менән баһаланған, 6 предприятие етәксеһе – «Сифат өлкәһендәге уңыштары өсөн» махсус билдә менән бүләкләнгән.\nЕгерме йыл эсендә 300-ҙән ашыу предприятие сифатты арттырыуға тос өлөш индергән. Был конкурс яҡшы һәм сифатлы эшләүселәргә федераль кимәлдә лә танылыу өсөн дә ҙур аҙым. Быйыл студенттар араһында ла «Стандартлаштырыу, метрология һәм талапҡа тура килеү» өлкәһендә конкурс етди була. Беренсе урынды Өфө авиация -техник университеты студенты - Гүзәл Латипова яуланы. Халыҡты хеҙмәтләндереүселәр араһында күрһәткән сифатлы эше өсөн «Салауат» ательеһы генераль директоры «Сифат өлкәһендәге ҡаҙаныштары өсөн» билдәһе менән бүләкләнде.\nГүзәл Латипова, стандартлаштырыу, метрология һәм талапҡа тура килтереү өлкәһендә республика конкурсы еңеүсеһе: «Мин үлсәү сығанаҡтарында калибровка ысулын тикшерҙем. Был фәнни эште мин күңел биреп башҡарҙым».\nЗоя Демина, «Салауат» ательеһы генераль директоры, «Рәсәйҙең иң яҡшы йөҙ тауары» конкурсы дипломанты: «Хеҙмәтеңде бөтә стандарттарҙы һәм техник талаптарҙы үтәп, яратып башҡараһың икән, заказсыларың да һинән ҡәнәғәт булып ҡала. Беҙ киләсәктә лә бөгөн яулаған юғары кимәлде төшөрмәҫбеҙ тип уйлайым».


Хоккей — Башҡорт Википедияһы\nХокке́й (ингл. hockey) — боҙ, тартан, пластик, ағас йә үлән майҙансыҡта ойошторолған командалы спорт уйыны. Уның төп маҡсаты — ике команданың һәр ҡайһыһы туп йә шайбаны дәғүәсе ҡапҡаһына индерергә тейеш. Уйынсылар сәкән ҡуллана. Һәр команда үҙ ҡапҡаһын һаҡлаған ҡапҡасынан һәм бер нисә ялан уйынсыларынан тора.\n1.1 Британия версияһы\n1.2 Канада версияһы\n2 Хоккей төрҙәре\nБритания версияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБритания сығанаҡтары «хоккей» терминын «хауки» йәки «хоки» һүҙҙәре менән бәйләй. Урта быуаттарбашында ҡайһы бер инглиз графлыҡтарында уңыш йыйыу байрамдары нәҡ шулай аталған булған. Уларҙа төп маҡсаты бөкләнгән таяҡтар ярҙамында дәғүәсе зонаһына туп индереү булған уйын үткәрелгән. Әйткәндәй, Америка Ҡушма Штаттарының көньяҡ штаттарында эшселәр әле лә ер эшкәртеү ҡоралы тәпкегә оҡшаш булған хокки ҡуллана.\nКанада версияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nУндағы тәүге версия буйынса, «хоккей» һүҙе Төньяҡ Америкалағы индеец ҡәбиләһе мохоки теленән алынған. Улар ҡасандыр үләндә хоккейға оҡшаш уйын уйнаған һәм уны «хогий» тип атаған. Был һүҙ «ауырта» тигән мәғәнәлә тәржемә ителә: уйын тамамланғас, еңелгәндәр язаға тарттырылыр булған. Канадалағы икенсе версия ябай һәм аңлайышлыраҡ. Ул «хоккей» һүҙенең сығышын иҫке француз телендә көтөүсенең бөкләнгән таяғын аңлатҡан «хокэ» («hoquet») һүҙе менән бәйләй. Бында тағы бер ҡыҙыҡ оҡшашлыҡ күрергә була. Рус телендә — шулай уҡ Рәсәй ҙә хоккейҙың тыуған ере (туплы рус хоккейы) — «клюка» һүҙе бар. Ул бер үк ваҡытта кәкре башлы таяҡты һәм боронғо урыҫ уйынын аңлата. Һәм ул «клюшка» (сәкән) һүҙе менән тамырҙаш булып сыға.\nХоккей төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nШайбалы хоккей — шайба тип аталған бәләкәй резина диск менән боҙ майҙанында уйнала. Хоккейҙың башҡа төрҙәренә арағанда иң танылғаны булғанлыҡтан — йыш ҡына «шайбалы» һүҙен бөтөнләй ҡулланмайҙар. Тыуған ере тип Канада һаналған шайбалы хоккей шулай уҡ Рәсәйҙә, Скандинавия дәүләттәрендә, Чехияла һәм башҡа илдәрҙә лә популяр.\nИнлайн-хоккей һәм роллер-хоккей — ролик конькиҙарында уйналған шайба менән хоккейҙың аналогтары.\nҮләндә хоккей — бәләкәй ҡаты туп менән махсус синтетик ҡапламала (элек үләндә) уйнала. Донъяла иң таралған хоккей төрө — инглиз телле сығанаҡтарҙа йыш «хоккей» ғына тип атала. Халыҡ-ара хоккей федерацияһына 126 ил керә. Иң ҙур танылыу был хоккей төрө Голландия, Германия, Испания, Бельгия, Англия, Ирландия, Аргентина, Яңы Зеландия, КАР, Һиндостан, Пакистан һәм Малайзия кеүек илдәрҙә таба.\nИндорхоккей — гандбол майҙансығында уйналған үләндәге хоккейҙың аналогы.\nТуплы хоккей (бенди йәки рус хоккейы) — боҙҙа бәләкәй ҡаты туп менән уйнала. Рәсәйҙә, Швецияла, Финляндияла һәм Норвегияла был хоккей төрө үҫешкән.\nТуплы мини-хоккей (ринк-бенди) — шайба менән хоккейҙың майҙансыҡтарында уйналған туп менән хоккей.\nРоллеркей (ингл. roller hockey, roller hockey (quad), hardball hockey һәм rink hockey). Был спорт төрөн 60 илдә уйнайҙар, шуларҙың тик бишәүһе генә донъя чемпиондары була: Испания — 16 тапҡыр, Португалия — 15, Аргентина — 5, Италия — дүрт тапҡыр, ә тәүге ике титулды Англия еңә. Сәкәндәр туп менән хоккейҙағы кеүек, ә ролик конькиҙары (квадтар) тәгәрмәстәрҙең парлы урынлашыуы һәм алда резиналы үҙәк менән — этелеү һәм туҡтау өсөн.\nФлорбол — залда пластмасс сәкәндәр һәм туп менән уйнала.\nВертикаль хоккей һәм Следж-хоккей — инвалид булған кешеләр өсөн хоккей.\nҺыу аҫты хоккейы һәм уның айырым бер төрө — боҙ аҫты хоккейы.\n↑ 1,0 1,1 Чемпион булу серләре: хоккей/ авт-төз. Г.Сибгатова. — Ҡазан: Татар. кит. нәшр., 2010. — 71 б.: рәс. б-н.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Хоккей&oldid=969402 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 05:54 13 сентябрь 2020 үҙгәртелгән.


Йәштәрҙең йәмғиәттәге роле һәм уларҙың үҫеш юлы иғтибар үҙәгендә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nЙәштәрҙең йәмғиәттәге роле һәм уларҙың үҫеш юлы иғтибар үҙәгендә\n02 июля 2019 — 14:51 ГТРК «Башкортостан»\nДәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙа йәштәрҙең йәмәғәт ойошмалары лидерҙары Константин Толкачев менән осрашты. Йәш белгестәргә ярҙам, студент отрядтары хәрәкәтен үҫтереү, башланғыс хәрби әҙерлек дәрестәрен тергеҙеү – республиканың алдынғы йәштәрен борсоған мәсьәләләр бихисап. Шуларҙың бер-нисәүһе буйынса улар Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев менән күҙгә-күҙ ҡарашып әңгәмәләште. Осрашыуҙа төрлө тәҡдимдәр яңғыраны. Ҡайһыһындыр айырып ҡына билдәләп булмай, һәр береһе иғтибарға лайыҡ, тине Константин Борисович. Шулай уҡ, осрашыу барышында республиканың йәмәғәт ойошмалары лидерҙарына рәхмәт хаттары ла тапшырылды. Бүләкләнеүселәр араһында әүҙем йәмәғәт эшмәкәрлеген алып барған, “Йәш яҡташтар берлектәре” ассоциацияһы рәйесе Байрас Азаматов та бар. Өлкәндәр тәжрибәһе йәштәрҙең сәме менән ҡушылғанда эш тә һөҙөмтәлерәк. Осрашыуҙа ҡатнашыусыларҙың фекеренсә, был тәжрибәне район-ҡалаларға ла таратһалар, йәштәр тарафынан сыҡҡан закон инциативалары тағы ла күберәк булыр ине.


21 Июль , 11:10\nТуҡмалып, бер ай дауаханала ятып сыҡҡандан һуң Ринат ҡапыл үҙгәрҙе. Һәр бер шылт иткән тауышҡа һиҫкәнде, юҡ-бар нәмәнән өрктө. Ҙур, һоро күҙҙәренә ҡурҡыу тойғоһо оялап алды. Ул инде юғалтҡан эш урыны тураһында онотто, банктан кредитты түләүен талап иткән хаттарҙы сүп кәрзиненә ырғытты, хатта Эльзаны иҫенә төшөрмәҫ булды. Туҡмалыуҙан һуң йәрәхәтләнеп ҡалған балтыры ғына ара-тирә борсоно. Бер нәмә ысынтылап тынғы бирмәне егеткә. Ул кемдән һаҡланырға тейеш әле? Кемдән ҡасырға? Бик ныҡ тырышһа ла, иҫенә төшөрә алманы. Бер кис атаһы килеп, Ринаттың ишеген астыра алмай ҡайтып китте.\nҠәҙимге йома кисе ине. Көнбайышҡа ҡараған тәҙрәләрҙә байып барған ҡояш нурҙары уйнай. Коридор осонда урынлашҡан ҡара төҫтәге телефон тын ултырған еренән ҡапыл телгә килде. Аш бүлмәһендә көйләй-көйләй кәстрүлдән уймаҡ тәрилкәләргә һурпа һоҫоп торған хужабикә, бер мәлгә генә эшенән туҡтап, ишек уйымы аша телефонға сабырһыҙ ҡараш ташланы.\n– Оҙаҡ һөйләшмә! – тип мыжып ҡалды ул залда журнал уҡып ултырған еренән ҡалҡынып коридорға сыҡҡан иренә. Уныһы ҡатынына ҡул ғына һелтәне лә, тәпешкәләрен һөйрәй-һөйрәй коридор осона яйлап барып етте.\n– Замановтар фатиры, – ирҙең олпат тауышы фамилияларына баҫым яһап әйтте. – Эйе, мин...\nҠатын иренен бүлтәйтте лә йәнә эшендә булды, йыр көйләй-көйләй балкон ишеген асты, өҫтәге кәштәләге фарфор сынаяҡтарға ынтылды.\n– Нисек? Ҡасан булды был хәл? Һеҙ нимә һөйләйһегеҙ? Нәсимә!\nИренең ҡото осоп ҡысҡырған тауышына ҡурҡынып, ҡатын сынаяҡтарҙы ҡулынан төшөрөп ебәрҙе.\n– Ишғәле, нимә булды, Ишғәле? – ҡатындың асырғаныулы тауышы сынаяҡтарҙың зыңлап ярылған сыңы менән бергә буталды...\nРинат йүгерә-атлай туҡталышҡа ҡарай сапты. Тиҙерәк, тиҙерәк ҡайтырға ла онотолорға, ишектәрҙе шарт ябып, был донъянан кәртәләнергә. Эҫе. Тыны ҡурылған егет саң борҡотоп янында туҡтаған маршруткаға һикереп менде лә буш урынға боҫто. Маршрут автобусы Һупайлы биҫтәһе яғына елдерҙе.\nҠайтырға. Тәүҙә хәл алырға, уйҙарҙы тәртипкә килтерергә. Тәртип... Егеттең нәҙек ирендәре ҡалтыранып китте. Юҡ, үҙен ҡулға алырға кәрәк. Атаһы нимә тип өйрәтә ине әле һуң? Һалҡын аҡыл менән эш итергә. Һалҡын. Егет автобус тәҙрәһенә маңлайы менән терәлде. Ҡайтырға. Эльза менән һөйләшергә. Һөйләшеп ҡарарға. Һис кисекмәҫтән. Нисек тә хәлде аңлатырға. Ринаттың ҡапыл һулҡылдап илағыһы килде. Эльзаға эштән ҡыҫҡартылыуы тураһында нисек әйтергә? Ә әсәһе менән атаһына? Атаһы уны мәртәбәле инженер-конструктор ойошмаһына танышлығы арҡылы ниндәй ауырлыҡ менән урынлаштырғайны. Ә ул эштән ҡыҫҡартылып ҡына ҡалманы, китер сағында әллә нишләп ғауға күтәрҙе, бер начальнигын һуғып осорҙо. Йә, Хоҙай... Ярар, нисек тә аңлатыр. Әсәй менән атайыма төкөрөп бирәйем, ти уйланы Ринат, Эльзам ғына аңлаһын.\n“… с самого начала кризиса неуклонно следуют стратегии раздувания конфликта в войну, оправдывая все преступления нацистской хунты, финансируя и вооружая её…” Маршрутка водителе радиоһын аҡыртып асып ебәрҙе.\nДонъя кризисына төкөрөп бирәйем, тип эстән генә һығылып иланы Ринат, Эльзам ғына аңлаһын, Эльзам.\n– Сүндер шул радиоңны! – эргәһендә бәүелә-сайҡала килгән мыҡты ир тамаҡ төбө менән водителгә екерҙе. – Өйдә телевизордан да шул бер нәрсә, интернеттан да, бында ла... Ишетәсем килми!\nВодитель радиоалғысын һүндерергә мәжбүр булды. Маршрут автобусы Ағиҙел йылғаһы күперен үтте лә, тырышып-тырмашып, Сочи урамына ҡарай үрмәләне.\nРинат фатирына үҙ асҡысы менән инде. Инде лә ишек төбөндә торған дәү сумаҙанға эләгеп йығыла яҙҙы. Эльза ҡабалана-ҡарһалана карауатта ятҡан икенсе сумаҙанына кейемен тултыра ине. Ринатты күреп ҡалғас, бер мәлгә генә туҡтап, уға ҡарап торҙо ла, йәнә эшендә булды.\n– Һин үҙеңдең иң матур күлдәгеңде кейеп алғанһың, – ошо минутта ла Ринат Эльзаға ҡарап һоҡланмай булдыра алманы.\n– Я знаю, что тебя уволили. Мне позвонили... – тип көйһөҙләнеп илап ебәрҙе Эльза һәм кейем тулы асыҡ сумаҙаны янына лып ултырҙы. Уның фарфор ҡурсаҡтарҙыҡына оҡшаш матур нәфис йөҙө ҡыҙарып китте. – Не могу с тобой жить, потому что ты неудачник. Прощайте, поездки на Мальдивы, Сейшелы, которые ты мне обещал.\nРинат аяҡ кейемен дә сисмәйенсә, бүлмәгә үтеп, ҡыҙ янына сүгәләне, уның ҡулдарынан наҙлап үпте.\n– Ты ведь понимаешь и отпускаешь меня, котик? – Эльза эйелеп уның йөҙөнә текләне.\nРинат өнһөҙ генә башын ҡаҡты ла күҙҙәрен йомдо. Уның бите буйлап эре-эре ҡайнар күҙ йәштәре юлаҡлай ине. Эльза ауыр сумаҙандарын һөйрәкләп сығып киткәс, Ринат байтаҡ ҡына үҙ-үҙенә тыңланып өнһөҙ ята бирҙе. Ҡапыл керпектәре ауырайҙы, аяҡтары быуынһыҙланды, хәле бөттө. Ауыр, тынғыһыҙ йоҡонан уны кеҫә телефонының зыңлауы уятты. Ринат трубканы дисплейға күҙ һалмайынса ғына алды.\n– Һин, суҡынғыр малай, что творишь! – Әсәһенең әсе тауышы Ринатты айнытып ебәрҙе. – Атайыңа эшеңдән шылтыраттылар, һин унда йөрөйһөң икән кеше туҡмап... – ҡатын үкереп илап ебәрҙе. – Эштән ебәргәндәр икән ипләп кенә сығып китһәң нимә була инде? Хәҙер бөтә ерҙә кризис... Атайың һуңынан яйлап көйләр ине хәлеңде, бер һине генә эштән ҡыҫҡарталармы...\n– Әсәй, – тине Ринат хәлһеҙ тауыш менән һаман шулай уҡ ятҡан килеш. – Мине Эльза ташланы... Аңлайһыңмы?\n– Ташлаһын, – тип йәнә әсе һөрәнләне әсәһе. – Ташлаһын, да кому ты нужен, такой неудачник! Атайың арҡаһында ғына кеше булып йөрөйһөң... Атайың... – Әсә йәнә һулҡылданы. – Һинең начальнигың менән телефондан һөйләшкәс, йөрәген тотоп ауҙы. Атайыңдың кеше араһындағы абруйы тураһында уйлаһаң була бит инде! Ашығыс ярҙам саҡырттым, укол яһап китте. Беҙгә килеп, атайыңдың нервыһында уйнап йөрөмә штобы ла! Гүргә тығаһың уны атыу...\n– Унһыҙ һин нисек йәшәйһең, әсәй? – тип уҫал көлдө Ринат, ятҡан еренән ҡапыл ҡалҡынып ултырҙы. – Һин дә бит уның арҡаһында йәшәйһең. Ул булмаһа, һин ҡайҙа көн күрер инең икән...\n– Ах ты, бееестолочь! – тип йәнә сарылданы әсәһе. – Атайың һине лә, һөйәркәңде лә ҡарағанын онотма! Хатта уҡыуына ла түләне... Хәҙер “шиш” һиңә аҡса! – тип аҡырҙы әсә. – Сам зарабатывай!\n– Минең фатир кредитта, – тип ҡысҡырҙы әсәһенә Ринат. – Ә мин эшһеҙ. Ул аҡса һинеке түгел, атайҙыҡы. Һин бер көн дә эшләмәгәнһең әле үҙ ғүмереңдә...\n– Килеп йөрөйһө булма! – тип янаны әсә һәм трубканы ырғытты.\nРинаттың башы зыңланы. Йәнә телефон тауышы. Тағы әсәһе! Әллә... Эльзамы? Ринат лып ятҡан еренән тора һалып, телефонын эҙләп тапты.\n– Здравствуйте, это Заманов? Мы являемся представителями банка... долг в размере... вы обязаны оплатить до срока... В противном случае...\nРинат тыңлап та бөтөрмәйенсә трубкаһын һалды ла телефонын бөтөнләй һүндереп ҡуйҙы. Егет эстән генә бармаҡтарын ҡалтырауыҡ тотҡанын билдәләп ҡуйҙы. Ул оҙаҡ ҡына уйланып ултырҙы ла, курткаһын эләктереп, фатирынан йүгереп сығып китте.\nУға һауа етмәй ине. Матур, тын май кисендә үҙенә толҡа тапманы, ары һуғылды, бире һуғылды. Киң урамдар тар ине егеткә. Ары-бире үткеләгән кеше-маҙар күҙен дә күтәрмәй уҙа бирҙе. Егет тын урамдарҙы ҡыҙырҙы, үҙе яратҡан шиғырын ҡабатланы: “Осто донъя ситлегенән тарһынып күңелем ҡошо. Шат яратһа ла, донъяға ят яратҡан Раббыһы...” Шиғыр аһәң булып күңелендә яңғыраны, йәненә май булып яғылып ятты.\nКредитты бер-ике айға кисектереп тә булалыр инде ул, тип баш ватты Ринат. Әллә банкка барып, хәлде аңлатып ҡарарғамы икән? Бурысты түләйһе көн яңы үтеп бара, ә коллекторҙар шылтырата ла һалды, тип әсенде егет. Өлгөрҙәр... “Атайым ҡалай ваҡытһыҙ йөрәктән ауҙы әле ул. Ул ярҙам итер ине, аңлар ине улын! Ҡалай йәмһеҙ килеп сыҡты”, – тип бошондо Ринат, төнгө тын ҡаланы ҡыҙырған арала. Май кистәре һалҡын, курткаһын ҡымтыбыраҡ ҡуйҙы. Ни эшләргә? Егеттең башы тубал булды. Нисек эш табырға, хәҙер бөтә ерҙә ҡыҫҡартыуҙар, фатирға нисек түләргә... Бына бәлә! Атаһы, ысынлап та, ныҡлап сырхаған булһа, әсәһе аҡсаның бер тинен дә бирмәйәсәк! Быны Ринат асыҡ тойомлай.\nӘсәйҙәр улай буламы? Әсәйҙәр бит арҡанан яратырға, аңларға, кәрәк икән, ярҙам итергә тейеш. Ә Ринат өсөн быларҙың барыһын да атаһы эшләне. Атай... Ринат тын аллеяға боролдо ла һалҡын эскәмйәгә ҡунаҡланы. Бер кеше юҡ. Рәхәт. Йәш япраҡтар шым ғына шаулай. Ни эшләргә хәҙер, ҡайҙан эш табырға, нисек фатирға түләргә? Егет мең уттар менән баҙлаған ҡалаға текләп ултырҙы. Эльза... Матур, һөйкөмлө, һауалы Эльза... Ринат ҡайтыр юлға сыҡты, яйлап ҡына тын буш урамдарҙан уҙҙы, һулап туйғыһыҙ май айы һауаһын һуланы. “Тиҙҙән яҙ! – тип елкенеп уйланы Ринат. – Берәй әмәле килеп сығыр әле, түҙәйем”. Йорт подъезының ҡараңғылығына сумғанда ла күңеле тыныс һәм күтәренке ине.\n– Эй, пацанчик...\nРинат артҡа боролоп ҡараны. Берәү, икәү, өсәү. Өс шәүлә тышҡа сығыу юлын ҡаплап, уға ҡарап ҡатҡайны.\nРинат юҡ тигәнде аңлатып башын һелкте лә өҫкө ҡатҡа, фатирына йомолдо. Шуны ғына көткәндәй, береһе арттан башына тондороп ебәрҙе, өҫкө баҫҡыстарҙан һөйрәп төшөрҙө. “Коллекторҙар инде әллә?!” – тип ҡото осоп уйлап өлгөрҙө тәкмәс атҡан егет, икенсеһе аунап ятҡан еренән һөйрәкләп торғоҙҙо ла стенаға этеп ебәрҙе, өсөнсөһө ергә йығып типкеләргә тотондо, дүртенсеһе ҡулдарын шаҡарҙы... Панель йорттарҙа тауыш изоляцияһы шәптән түгел. Шунлыҡтан да подъезда йәшәүселәр төн уртаһында кемдеңдер ыңғырашыуын, типкеләү, һүгенеү тауыштарын ап-асыҡ ишетеп торҙо, әммә бер кем дә ярҙамға ашыҡманы. Тауыштар тынып, таң һыҙылғас ҡына таяғына таянған Таня әбей ишеген асырға баҙнат итте, ашығыс ярҙам саҡыртты.\nТуҡмалып, бер ай дауаханала ятып сыҡҡандан һуң Ринат ҡапыл үҙгәрҙе. Һәр бер шылт иткән тауышҡа һиҫкәнде, юҡ-бар нәмәнән өрктө. Ҙур, һоро күҙҙәренә ҡурҡыу тойғоһо оялап алды. Ул инде юғалтҡан эш урыны тураһында онотто, банктан кредитты түләүен талап иткән хаттарҙы сүп кәрзиненә ырғытты, хатта Эльзаны иҫенә төшөрмәҫ булды. Туҡмалыуҙан һуң йәрәхәтләнеп ҡалған балтыры ғына ара-тирә борсоно. Бер нәмә ысынтылап тынғы бирмәне егеткә. Ул кемдән һаҡланырға тейеш әле? Кемдән ҡасырға? Бик ныҡ тырышһа ла, иҫенә төшөрә алманы. Бер кис атаһы килеп, Ринаттың ишеген астыра алмай ҡайтып китте. Уның нишләптер атаһы менән күрешергә кәйефе булманы. Сал сәсле атаһының таяҡҡа таянып саҡ баҫып ҡайтып китеп барғанын балконда сүгәләгән килеш тишектән ҡарап күҙәтте. Балконда ултырҙы-ултырҙы ла бүлмәгә инде, телевизор ҡабыҙҙы.\n“... полиция города арестовала Рината Асылбаева, размахивающего черным флагом после выборов в городской совет, – тип тәтелдәне диктор ҡыҙыҡай. – По словам нарушителя, черный флаг символизирует полную анархию...”\nДиктор артабан ниҙер һөйләне, ә Ринат тамам аңланы. Уның артынан тәүлек әйләнәһенә күҙәтеү алып барыла икән дә баһа! Телевизор аша уның иптәштәре мөһим мәғлүмәт тапшырҙы... Егеттең зәғифләнә барған мейеһе үҙе уйлап сығарған башҡа һыймаҫ һәр бер уйҙырмаға инана барҙы. Бөгөн магазинға барышлай уға ике ҡара эт осраны. Был тиктәҫкә түгел! Тимәк, күҙәтеү кешеләр тарафынан ғына түгел, хайуандар, ҡоштар, хатта тараҡандар аша алып барыла. Ринат ҡурҡты. Уға яңыраҡ ҡына һөжүм иттеләр. Аллеяла. Унан ниндәйҙер мәғлүмәт талап иттеләр, ахыры, ләкин ул ныҡ торҙо. Шунан уны дауахана рәүешендәге төрмәгә тығып ҡуйҙылар. Көн аша атаһы ҡиәфәтендәге кеше килеп йөрөнө, хатта әсәһе ҡиәфәтендәге агентты ла тапҡандар!\nРинат алйыны. Ул фатирында ике ҡат йоҙаҡ артында ултырып дер ҡалтыранды. Инде лә ныҡ торорға. Уның артынан һунар ойошторолған. Кемдәр тарафынан? Бер тапҡыр улар ҡулынан тотолоп, иҫен юйҙырҙылар инде, икенсегә эләкмәҫ... Ринат, ишек шаҡыған тауышҡа һиҫкәнеп, ванна бүлмәһенә ҡасып инеп китте.\n– Ринат, ас! – атаһының тауышы. Дөрөҫөрәге, атаһы ҡиәфәтендәге өйбаҫар-агент тауышы. Бәй, киткән һымаҡ булғайны түгелме? Ах, мәлғүндәр! Ишекте емерһәләр, газ атакаһын ҡулланһалар? Ринат, асырғанып, ванна аҫтына йәшереп һалып ҡуйған тимер таяҡты ҡулына алды ла, күҙҙәрен йомоп, мөйөшкә боҫто...\n– Ишекте шаҡарып асығыҙ! – тип бойорҙо Нәсимә ханым. – Емерегеҙ ишекте!\nМЧС хеҙмәткәрҙәре бер-береһенә ҡарашты.\n– Фатир һеҙҙең милек түгел, хужаһы...\n– Хужаһы – аҡылдан яҙған улым! – тип йәшен йотто буйсан, сал сәсле Ишғәле ҡарт. Ул аяғында саҡ баҫып тора ине. – Инде биш көн бер кемгә күренгәне юҡ, телефонға яуап бирмәй. Бер-бер... хәл булып ҡуймаһын!\n– Емерегеҙ ишекте! – тип бойорҙо ҡатын. – Бар яуаплылыҡты үҙ өҫтөмә алам.\nОшоно ғына көткәндәй, МЧС хеҙмәткәрҙәре ишекте шаҡара башланы. Өйгә килеп ингәндә, уларҙы шомло тынлыҡ ҡаршы алды. Коридорҙың бер мөйөшөндә ирҙәр туфлиҙары тора, плащ эленеүле. Бөтә ер бөхтә һәм йыйыштырыулы.\n– Улығыҙ өйҙә юҡ шикелле... – тине оло йәштәрҙәге МЧС хеҙмәткәре.\n– Ул өйҙә! Өйҙә ул...\nИшғәле ҡарт төпкә үтте лә, торған ерендә бағана ише өнһөҙ ҡатып ҡалды. Фатир тәҙрәләре ағас таҡта менән ҡатылып нығытылған – аш-һыу бүлмәһендә лә, залда ла! Ҡартлас ауыҙын усы менән ҡаплап, тауыш-тынһыҙ ғына үкһене. Уның артынса ингәндәр ҙә ни тиергә белмәй, ҡатып ҡалды.\n– Улым! – ҡартлас, ҡапыл теремекләнеп, ванна бүлмәһенең ишегенә үрелде.\nКүҙ асып йомғансы ванна бүлмәһенән башына каска, өҫтөнә бронежилет кейгән Ринат аҡырып килеп сыҡты ла, ауыр тимер таяҡ менән ауыҙын асып торған ҡураныс кәүҙәле атаһына ташланды.\nТынлыҡ һәм аҡ стеналар. Бөтә нәмә лә, гүйә, йөҙөп бара. Ринат яйлап аңына килде. Тимәк, уны барыбер ҙә тотоп алғандар. Егет тыңланды. Эргәһендә аҡ халатлы һаҡалтай һәм әсәһе ҡиәфәтендәге агент тора. Ринат тырышып-тырышып уларҙың һүҙҙәренә ҡолаҡ һалырға маташты. “Нейросонография... МРТ... Мы скоро переведем его в психиатрический блок... Мания преследования. Пограничное состояние. Паранойя”.\nБылар айырым шрифт менән мине кодларға йөрөй, тип уйланы Ринат. Ниндәй ҡурҡыныс кешеләр. Улар һөйләшә-һөйләшә икенсе бүлмәгә инеп китте. Аҡ халатлы ирекәй әсәһе ҡиәфәтле агенттан ниндәйҙер ҡағыҙҙарға ҡул ҡуйҙыртты.\nРинат ипләп кенә бәйле ҡулдарын ысҡындырырға тырышты. Килеп сыҡмай. “Он убил отца”, – тип өнһөҙ үкһене баяғы әсәһе ҡиәфәтендәге кеше. “Он сейчас на нейролептиках”, – тип баҫынҡы тауыш менән яуапланы ир тауышлы аҡ халатлы әҙәм. Ах, мәлғүндәр, мин һеҙгә былай ғына бирелмәм... Ринат бәйле ҡулдарын ысҡындырырға тырышты. Йөрәге ҡаҡты, тамағы ҡурылды. Бәйле килеш көскә урынынан торҙо. Нисек тә тәҙрәне асырға. Ул ауа-түнә тәҙрәгә шыуышты. Саҡ ҡына. Ҡалҡынып, ауыҙы менән тәҙрә келәһен борорға итте. Килеп сыҡмай. Теше менән шаҡарырға тотондо. Тәҙрә быялаһы сыңлап ҡуйғандай булды. Келә биреште. Ринат башы менән тәҙрә рамын тышҡа ҡарай этте. Ауа-түнә тәҙрә төбөнә менде. Килеп сыҡты. Килеп сыҡты бит әй! Ринат ҡыуанысынан көлөп ебәрҙе. Йәнә яратҡан шиғыры иҫенә төштө. “Осто донъя ситлегенән тарһынып күңелем ҡошо”.\n– Ринатик! – улының көлгән тауышын ишетеп бүлмәгә килеп ингән әсәһе ҡиәфәтле ҡатын усы менән ауыҙын баҫып, әсе сыйылдап ебәрҙе.\n– Пациент на подоконнике!\nКоридор буйлап ларҫ-лорҫ санитарҙар йүгереште. Ринат бер мәлгә генә уға ҡарап ҡатҡан кешеләргә күңелле генә ҡараш ташланы ла аҫҡа һикерҙе.\n– Котик, я вернулась... – йылмая-көлә ҡаршыһына йүгергән Эльза уны осоп төшөп китеп барған еренән етәкләп тотоп алды.\n– Улым, әйҙә, минең менән бергә! – тип ҡул иҙәне ситтәрәк һауала эленеп торған атаһы.\n– Фатирға нисек түләрмен икән мин, атай? – тип һыҙланды Ринат.\n– Аптыранма, улым, аҡса бер муҡса! – әллә ҡайҙан әсәһе килеп сыҡты. Ҡалай рәхәт! Ринат ҡыуанысынан күҙҙәрен сытырлатып йомоп осто ла осто.\n“Ҡотолдом! – тип ҡыуанды егет. – Ҡотолдом...”


Бүздәктә мал да эсмәҫ һыу аға\nРайондың Заготскот хужалығы ауылы халҡы торбаларҙан ҡомло, бысраҡ һыу ағыуына зарлана. Ҡыҙғанысҡа, яҡын тирәлә башҡа сығанаҡтар юҡ, шуға ла кешеләр һаулығын хәүеф аҫтына ҡуйып һыуҙы эсеүен дауам итә. урында йәшәүселәр уның зыянын кәметеү юлдарын да уйлап сығарған.\nБөтә йән эйәләрен йәшәтеүсе һыуға Диновтар хәҙер шикләнеп ҡарай. Сәбәбе - уның сифатында. Айырыуса иртә менән торбаларҙан балсыҡ төҫлө һыу аға. Уны алған көйө генә эсеп тә булмай.\nШуға ла хужалар биҙрәгә тултырған һыуҙы, ҡом уның төбөнә ултырғансы, бер нисә сәғәткә ҡалдырып тора. Аҙаҡ ҡына һыуҙы эсергә баҙнат итәләр. Уның ҡарауы, һыу һарғылт булғанға сәйҙе әҙерәк һалһаң да беленмәй, тип шаярта хужабикә.\nБыл хәл август айында дауам итә, ти урында йәшәүселәр. Халыҡ аңлатыуынса, водоканалға ла, ауыл хакимиәтенә лә мөрәжәғәт иткәндәр, ләкин уларҙың зарын ишетеүсе генә юҡ. Ә һыу өсөн квитанциялар ай һайын бер ҙә һуңламайса килеп тора.\nТорбаларға һыу ауыл осонда торған махсус башнянан бирелә. 15 йыл самаһы элек сафҡа индерелгән ҡоролманың тимерҙәре тутығып, тишелә башлауына ла аптырарға түгел.\nҺыуҙың сифаты ниндәй булғанын баҫҡыстағы боҙ төҫөнән үк аңлашыла. Урындағы халыҡ аңлатыуынса, башня инде күптән иҫкереп, тишелеп бөткән, шуға ла һыу өҫтән кире ағып төшә, һәм ҡабаттан ер аҫтындағы резервуарға эләгә.\nҺыу башняһын хеҙмәтләндереү өсөн Бүздәктең коммуналь сервис предприятиеһы яуаплы. Ләкин ойошма бары тик ҡоролманың өҙлөкһөҙ эшен тәьмин итә, сафтан сыҡҡан насосты алмаштыра һәм башҡа ваҡ эштәрҙе башҡара ала. Капиталь төҙөкләндереүгә предприятиеның аҡсаһы юҡ.\n«Комсервис» вәкилдәре шулай уҡ ауылдағы һыу сифатын даими контролдә тотоуын хәбәр итә. 24 августа тикшереүгә алынған һыу уның санитар нормаларға яуап биреүен күрһәткән. Ә бына ауыл хакимиәте мәсьәлә тураһында бөтөнләй хәбәрҙар түгел булып сыҡты. Биләмә башлығы һыуға бәйле мөрәжәғәтте алмауға һылтана. Артур Низамов әйтеүенсә, киләһе йыл Заготскот хужалығындағы һыу башняһына капиталь төҙөкләндереү планлаштарыла. Тимәк урындағы халыҡҡа ни бары бер йыл түҙергә, йәғни эсәр һыуҙы алған һайын тоноҡландырып торорға кәрәк.


Махсус штаб эш башларға әҙерләнә\n13 Сентябрь , 14:45\nҒаризаны Берҙәм колл-үҙәккә шылтыратып, ЕРКЦ һәм ресурс менән тәьмин иткән ойошмалар офистарына мөрәжәғәт итеп, мэрия сайтындағы махсус биттә (“Ҡышҡы Өфө”) һәм телеграмм-ботта ҡалдырырға була.\nҮткән аҙнала Хөкүмәттәге оператив кәңәшмә ваҡытында Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров Өфөлә йылытыу миҙгеле барышында йылытыу, ҡар таҙартыу һәм башҡа “ҡышҡы мәсьәләләрҙе” контролдә тотоу өсөн махсус штаб булдырырға ҡушҡайны. Һәм бөгөнгө кәңәшмәлә Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Марат Ғәйфуллин был штабтың булдырылыуы, уның ниндәй эштәр менән шөғөлләнәсәге тураһында һөйләне.\nШтаб халыҡтың мөрәжәғәттәрен бәйләнештең дүрт каналы аша аласаҡ. Шулай итеп заявканы Өфөнөң Граждандарҙы яҡлау идаралығы нигеҙендә эшләгән Берҙәм колл-үҙәккә 277-09-11 телефоны буйынса шылтыратып, ЕРКЦ һәм ресурс менән тәьмин иткән ойошмалар офистарына мөрәжәғәт итеп, мэрия сайтындағы махсус биттә (“Ҡышҡы Өфө”) һәм телеграмм-ботта ҡалдырырға була.\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбиров фекеренсә, Өфө ҡалаһы хакимиәте кешеләр үҙҙәре килеп ялыу ҡалдыра алһын өсөн махсус бина бүлергә тейеш. Халыҡ ЕРКЦ-ларға ғына түгел, шул махсус урынға ла барыу мөмкинлегенә эйә булһын, тине ул.\n– Һеҙҙең бурыс – проблеманы ваҡытында хәл итергә, ә кешеләр беҙҙе күрә алмай башлағас түгел, – тине Радий Фәрит улы.


"Донъя әйлән-бәйләне" | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nСара 15 августа И. Яҡутов исемендәге мәҙәниәт һәм ял паркында «Рәсәй әйлән-бәйләне» фестиваль хәрәкәте барышында уҙғарыла. Флешмобта теләгән һәр кем ҡатнаша ала.\nАкцияны ойоштороусы булып «Рәсәй әйлән-бәйләне» фестиваль хәрәкәте сығыш яһай, Өфөләге координаторҙар — Валерия Радужная һәм «Ҡояшлы әйлән-бәйлән» төркөмө.\nКиске сәғәт 6-ла башлана. Адресы: Ленин урамы, 65/3.\n«Донъя әйлән-бәйләне» — кешелектең яҙма рәүештә теркәлгән тарихында иң ҙур әйлән-бәйлән акцияһы. Санкт-Петербургта ғына уға өс меңдән ашыу кеше ҡушыла. Акцияла Рәсәйҙең һәм донъяның 100-гә яҡын ҡалаһы ҡатнаша.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, июндә Өфөлә милли кейемдәрҙән иң ҙур әйлән-бәйлән яһап, рекорд ҡуйҙылар.


Ғәҙәттәге август конференцияһына бөгөн Өфө мәктәптәре уҡытыусылары ла йыйылды. Башҡаланың дөйөм белем биреү селтәренә 128 мәктәп, шул иҫәптән 21 гимназия, 21 лицей, айырым фәндәргә баҫым яһалған 7 белем учреждениеһы, 9 белем биреү үҙәге, мәктәп-интернат, асыҡ сменалы мәктәп һәм көнэлгәре йәйге...\n“Салауат Юлаев” хоккей клубы яңы миҙгелде еңеү менән башланы\nЧереповецкийҙың “Северстале” менән даими чемпионаттағы тәүге уйын Өфө командаһы файҙаһына тамамланды. Иҫәп өскә ике. Артабанғы уйындар ситтә үтә. 25 августа яҡташтарыбыҙҙы Санкт Петербургтың СКА-һы, 27-һендә Мәскәүҙең ЦСКА хоккейсылары ҡаршылай.\nРеспубликаның айырым һаҡланған биләмәләре, көндәрҙең эҫе тороуо сәбәпле ашығыс саралар күрә\nБашҡортостан милли ҡурсаулығы, егерме һигеҙенсе августан сәйәхәтселәр ағымын сикләй. Янғындар сығыу хәүефе артыуы арҡаһында Күперле, Ҡотоҡ-Сумғанға маршруттар ябыла. Бөрйән һәм Күгәрсен райондары сигендә йәйәүле походтарға сығыусыларҙы ҡурсаулыҡ инспекторҙары оҙатырға тейеш. Нөгөш, Йомағужа...\nГреция ҡасаҡтар өсөн эшкә урынлашыу хоҡуғын бирмәксе. Илдә 54 меңгә яҡын мигрант иҫәпләнә. Хөкүмәттә уларға хеҙмәткә, белем алыуға һәм медицина ярҙамына хоҡуҡ булдырыу тураһындағы ҡануниәт индереү өҫтөндә эшләйҙәр, тип хәбәр итә Грецияның эске эштәр министры урынбаҫары Иоаннис Музалас. 54 меңдең 7,...\nБашҡорт халҡы Рәсәй үҫеше һәм камиллығы өсөн\n27-се августа Сибай ҡалаһында үтәсәк күләмле сара шулай,тип атала. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы менән Сибай ҡалаһы хакимиәте ойошторған төбәк – ара форумда ҡала,район,төбәк ҡоролтайҙары, Рәсәй һәм Башҡортостандың йәштәр ойошмалары вәкилдәре ҡатнашасаҡ. Бында пленар ултырыштан һуң, күптән түгел...\nСоциаль-иҡтисади күрһәткестәр тотороҡланған осор\n2016 йыл башынан Башҡортостан Рәсәйҙә инвестициялар өсөн хуп күрелгән төбәктәр исемлегенең егерме баҫҡысына юғарыраҡ күтәрелгән. Ошо хаҡта бөгөн республика хөкүмәтенең ярты йыллыҡ эш йомғаҡтарына арналған ултырышта билдәләнде. Инвесторҙарҙы тәү сиратта төбәктең ауыл хужалығы йәлеп итә. Ауыл...\nБерҙәм тауыш биреү көнөнә бер айҙан да аҙыраҡ ваҡыт ҡалды. Әле кандидаттар киң мәғлүмәт сараларында сығыш яһай. Әҙерлек барышында килеп тыуған һорауҙар һәм мәсьәләләргә асыҡлыҡ индереү үтенесе менән улар Рәсәй үҙәк һайлау комиссияһы ағзаһы Сергей Сироткин менән осрашыуҙа сығыш яһаны. Сығыш...\nЭҫе көндәр йәшелсә йыйыу ваҡытын үҙгәртә\nБыйыл ул 2 аҙнаға алдараҡ башланды. Ҡоро һауа шарттары уңыш күләмендә лә сағыла, кишер йылдағынан яҡшыраҡ уңһа, картуфҡа дым етмәгәнлектән эреләнеп өлгөрмәй. Һәр төптән 5-6 картуф, улары ла бик үк эренән түгел. Фермер Александр Хотнянский быйыл уңыш яҡшынан булмаҫын яҡшы аңлай. Былтыр гектарынан...\nБөгөн «Салауат Юлаев» даими чемпионаттағы тәүге уйынын уҙғара\nЮлаевсылар үҙ майҙанында Новосибирскийҙың Северсталь командаһын ҡабул итә. Артабанғы уйындар ситтә үтә. 25 августа яҡташтарыбыҙҙы Санкт Петербургтың СКА-һы, 27-һендә Мәскәүҙең ЦСКА хоккейсылары ҡаршылай.\n68 мең туған-тыумаса\nӨфөлә йәшәүсе Петр Петров Рәсәйҙәге иң ҙур шәжәрә төҙөгән. Һәм ул әленән-әле тулыланып тора. Тыуған ауылының тарихын белеү теләге эҙләнеүсенең ғүмерлек шөғөлөнә әйләнә. Етенсе быуынында туғанлыҡ ептәре бәйләгән ҡәрҙәшен табыуға Петр Петров шатланыуын йәшермәй. Осраҡлы ғына танышып, аралаша...\nМиәкә районында археологтар бай асышҡа юлыҡты\nУнда бер нисә ҡурғанда боронғо кешеләрҙең ҡалдыҡтары һәм керамика табылды. Күп кеше ерләнгән урын изге тип һаналған. Сөнки, унда бер нисә быуат дауамында ерләгәндәр. Ҡаҙыу эштәрендә Михаил Кильтюшов ирекмән булараҡ ҡатнаша. Уның билдәләүенсә, иртә бронза быуаты ваҡытында мәрхүмдәрҙең янына төрлө...\n“Миндуль”, беҙҙеңсә “бәпембә” тип аталған тайфун Токиоға ҡойма ямғырҙар һәм көслө дауыл алып килде. Ул сәғәтенә 35 кимлометр тиҙлек менән төньяҡ-көнбайышҡа табан хәрәкәт итә. Властар 560 мең кешегә эвакуацияланырға тәҡдим итә. Сәйәхәтселәр ҙә тәбиғәт ғәрәсәтенән ҙур ғына зыян күргән. Токиола ғына...\nОшо хаҡта Башҡортостан Хөкүмәте Президиумы ултырышында хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова белдерҙе. Был юлы йәшәү минимумының күләме 1,5 процентҡа артып һигеҙ мең һигеҙ йөҙ утыҙ туғыҙ һум тәшкил итәсәк. Бынан тыш, 80 йәштән өлкән яңғыҙ пенсионерҙар өсөн капиталь...\nӨфөнөң Калинин районында төҙөлгән 40-тан ашыу йорт хужаһы сентябрҙә үтәсәк һайлауҙа тик өҫтәмә исемлек буйынса ҡатнашасаҡ. Адресы булмаған кешеләрҙең михнәттәре бының менән генә сикләнмәй. Заман ҡаҙаныштарының бихисап төрөн көнкүрештә файҙаланыр өсөн дә урам атамаһы менән йорт-фатир һаны кәрәк....\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, унда беҙҙең республиканың номерҙары менән Вольво маркалы автомобиль юғары тиҙлектә йөк машинаһы менән бәрелешкәйне. Һөҙөмтәлә, 5 кеше һәләк булған. Авария М-7 трассаһының 863-сө километрында теркәлде. Еңел автомобиль “Скания” маркалы фураның ҡаршыһына килеп сыҡҡан. Фажиғә йөк...\nБөгөн Өфөлә Башҡортостандың атҡаҙанғанған киң мәғлүмәт һәм баҫма хеҙмәткәре, ,,Башинформ,, агентлығын ойоштороусыларҙың береһе Виктор Журавлевты һуңғы юлға оҙаттылар\nВиктор Игнатьевич Журавлев 1951-се йылда Бүздәк районының Сергеевка ауылында тыуған. 70-се йылдарҙа Советская Башкирия газетаһы хәбәрсеһе, БДПУның тарих кабинеты мөдире, Башҡортостан Эске Эштәр Министрлығының матбуғат хеҙмәте етәксеһе булып эшләй. Подполковник. 1995 се йылда билдәле журналистар...\nБашҡала парктарында сәскәләр фестивале үтте\nБыйылғы байрам кино йылына арналды.Төрлө йәнһүрәт, кино геройҙары сәскә композицияларында урын тапҡан. Йәйҙең иң матур байрамы сәскәләр фестивале зауыҡ яратҡан һәр кемде ҡала майҙандарына йыйҙы. Сәскәләрҙең ниндәйе генә юҡ, баҡсала үҫтерелгәнле ҡағыҙҙан эшләнгәне лә бар. Башлыса композициялар кино...\nЙәйге каникулдарын балалар нисек үткәрә?\nМалаяҙ ауылында урынлашҡан лагерҙа уҡыусылар ял итеп кенә ҡалмай, ә башҡорт телен һәм Башҡортостан халҡының ауыҙ-тел ижадын, мәҙәниәтен дә өйрәнә. Салауат районының Малаяҙ ауылында урынлашҡан лагерҙа ял итеүсе малай-ҡыҙҙар ваҡыттарын күңелле үткәрә. ,,Беҙ – Салауат тоҡомонан,, тип...\nБөгөн ваҡиға буйынса яңы мәғлүмәттәр ҙә асыҡланды, пенсия таратыу ваҡыты шәмбе көнө иртәнсәк үҙгәртелә, ә мәрхүмә был көнө бөтөнләй ял итергә тейеш булған. Асыҡланыуынса, был ваҡытта почтальен ярҙам һорап ҡысҡырған була. 48 йәшлек ҡатынға билдәһеҙ кешеләр һөжүм итә. Тәфтиш комитетынан хәбәр...\nЯл көндәрендә асфальт япмаһын түшәп, конструкцияның ныҡлығын тикшерә башлағандар. Көндәрҙең эҫе тороуына ҡарамаҫтан, төҙөүселәр эштәрҙе теүәл үтәй. Асфальт ҡулланыр алдынан стандартҡа ярашлығы буйынса тейешле тикшереүҙәр үткән. Күперҙә ҡом төйәлгән бер-нисә самосвал уның ныҡлығын тикшереп тора....\nТөркиәлә терракт ҡорбандарын ерләйҙәр. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Газиантеп ҡалаһында туй ваҡытында шартлау яңғырап, 50 кеше һәләк булған, тиҫтәләгәне зыян күргән. Үҙ-үҙен шартлатҡан террорсы бары тик 12-14 йәштәр тирәһендәге үҫмер, тип белдергән ил президенты Реджеп Эрдоган. Террор ғәмәле ислам...


“Уйна, гармун” конкурсында ҡатнашыусыларға тауыш биреү бара | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n11 мая 2020 — 19:03 ГТРК «Башкортостан»\nРәсәй Башҡортостан, Башҡортостан 24 телеканалдары иғлан иткән “Уйна, гармун” конкурсында ҡатнашыусыларға тауыш биреү бара. Теләгән һәр кем ГТРК.тв сайтына инеп, конкурсҡа ебәрелгән музыкаль номерҙарҙы ҡарап, баһалай ала.\nӘйткәндәй, республиканың бөтә райондарынан, шулай уҡ Татарстан республикаһынан, Пермь, Ырымбур, Ектеринбургтан, Себер тарафтарынан видеояҙмалар килде.\nОҡшаған баянсы-гармунсығыҙҙы иғтибарһыҙ ҡалдырмағыҙ, дуҫтар. Тауыштарҙы 15 майға тиклем ҡалдыра алаһығыҙ. Еңеүсене шәп бүләк — газон сапҡыс көтә.


ТАБИПТАР ҺАНЫ АРТА\n19 Ноябрь 2019, 11:40\nБашҡортостанда медицина тармағындағы кадрҙар дефицитын кәметеү буйынса ыңғай динамика күҙәтелә. Миҫал өсөн, ун айҙа республиканың медицина учреждениеларындағы хеҙмәткәрҙәр һаны 370 табипҡа, 234 беренсел медицина ярҙамы күрһәтеүсегә, 22 “ашығыс ярҙам” белгесенә артҡан.\nБыл хаҡта Республика Башлығы Радий Хәбиров үткәргән оператив кәңәшмәлә республиканың һаулыҡ һаҡлау министры Максим Забелин белдергән.\nКадрҙар дефицитын бөтөрөү өсөн төрлө программалар тормошҡа ашырыла. Мәҫәлән, “Ауыл табибы” федераль милли проекты сиктәрендә йыл аҙағына тиклем 99 табип – берәр миллион һум, 10 фельдшер 500-әр мең һум аҡса аласаҡ. “Ауыл фельдшеры” республика программаһы буйынса 72 белгескә 500-әр мең һум аҡса түләү күҙаллана. Унан тыш, быға тиклем “Ауыл табибы” программаһына эләкмәгән 158 табип та берәр миллион һумлыҡ матди ярҙам алған. Ошондай уҡ сумма 135 дефицит белгескә түләнгән.


Иоанн Предтеча Тыуыу сиркәүе (Боковская) — Башҡорт Википедияһы\n49°13′40″ с. ш. 41°50′09″ в. д.HGЯO\nИоанн Предтеча Тыуыу сиркәүе (Боковская)\nИоанн Предтеча Тыуыу сиркәүе\nТөҙөлөшө 1866—1866 йылдар\nИоанн Предтеча Тыуыу сиркәүе — Рәсәй Федерацияһы Ростов өлкәһе Боков районы Боков станицаһындағы православие ҡорамы. Мәскәү Патриархаты Шахты һәм Миллерово епархияһының Чернышевский мәнфәғәтенә ҡарай.\nАдресы: Рәсәй, Ростов өлкәһе, Боков районы, Боков станицаһы.\n1866 йылда Боков утары халҡы Ғәскәр атаманы С. Д. Ефремов биләмәһендәге Ефремово-Степановка биҫтәһендә сиркәү өсөн ағас ҡоралама һатып алған һәм үҙ ауылына күсереп һалған.\nҺатып алынған ағас йорт ҡыңғырау манараһыҙ көйө таш ҡойма менән уратылған. 1868-1869 йылдарҙа йорттоң башын һәм көмбәҙен тимер менән ябып, ҡыңғырау манараһын эшләп ҡуйғандар. Ғибәҙәтхана үҙенең XX быуат башындағы ҡоролмалары менән ғибәҙәтхана комплексына әйләнгән: унда ике бүлмәле ҡарауыл йорто, кирбестән төҙөлгән дүрт бүлмәле сиркәү-мәхәллә мәктәбе, кирбес һарайы, уңайлаштырылған ҡоҙоғо, причт йорто булған. Сиркәү причтында өс рухани, дьякон һәм өс псалом уҡыусы булған.\n1920 йылда йортто йәшен һуғып яндырған. Ауылда оҙаҡ йылдар буйына сиркәү булмай торған.\nҺуғыштан һуң сиркәү өсөн йорт һатып алғандар һәм унда ғибәҙәт ҡылыуҙар башланып киткән. 1989 йылда йортто сиркәүгә әйләндергәндәр. 2000 йылда уның ҡыңғырауҙар манараһы ҡоролоп ҡуйылған.\nСиркәүҙә афон монастырҙарына хаж ҡылыусылар алып ҡайтып бүләк иткән изге иконалар һаҡлана. 2002 йылда миртос образы мәрьям Инә иконаһы «Иверская» Мәрйәм инә иконаһынан мирра аға башлаған.\nЙорт аҡрынлап йыһазландырыла: 2010 йылда унда ремонт үткәргән, сиркәү көмбәҙе алтын менән ялатылған , 2013 йылда ҡыңғырауҙар манараһындағы сиркәү магазинында дини китаптар һата башлағандар, 2015 йылда мәхәллә йорто төҙөлгән.\n2010 йылдан алып сиркәү руханийы— Александр Левчик.\nВ храме Иоанна Предтечи станицы Боковской совершен молебен для казаков Верхнедонского округа.\n↑ Атаман Степан Данилович Ефремов\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Иоанн_Предтеча_Тыуыу_сиркәүе_(Боковская)&oldid=682852 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:34 27 апрель 2017 үҙгәртелгән.


Башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәре аша халыҡ йолаларын үҫтереү һәм һаҡлау » Журнал «Учитель Башкортостана»\nГлавная » Башҡорт теле һәм әҙәбиәте » Башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәре аша халыҡ йолаларын үҫтереү һәм һаҡлау\nБашҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәре аша халыҡ йолаларын үҫтереү һәм һаҡлау\nТуған телде һаҡлау – һәр милләттең иң мөһим бурысы. Бөгөң ЮНЕСКО мәғлүмәте буйынса ер йөҙөндә ете меңгә яҡын тел иҫәпләнә. Шуларҙың күбеһе юҡҡа сығыу ҡурҡынысы аҫтында тора, сөнки матбуғатта, мәҙәниәттә һәм башҡа өлкәләрҙә ошо телдәрҙең дүрттән бер өлөшө генә ҡулланыла. ЮНЕСКО мәғлүмәттәре буйынса, үткән быуатта 600 тел юҡҡа сыҡҡан, ә әлеге ваҡытта ике аҙна эсендә бер тел йәшәүҙән туҡтай. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, 2009 йылда башҡорт теле лә ЮНЕСКО тарафынан “юғалыу ҡурҡынысы янаған” телдәр исемлегенә индерелде.\nТуған телде ҡабатланмаҫ феномен булараҡ һаҡлау – кешелек алдындағы иң мөһим бурыстарҙың береһе. Туған телдә халыҡтың рухи байлығының нигеҙе һалынған, тел аша һәр милләттең һәм бөтөн кешелектең мәҙәниәте һәм фәнни байлыҡтарының ишеге асыла, тел аша халыҡ йолалары быуындан быуынға тапшырыла. Халыҡта юҡҡа ғына «Телең барҙа илең бар, илең барҙа иркең бар» тип әйтмәйҙәр. Тел – һәр халыҡтың милли мәҙәниәтенең айырылғыһыҙ өлөшө, ул алдағы быуындарға рухи ҡомартҡы ғына түгел, милли мәҙәниәттең артабанғы үҫешенә йоғонто яһаусы фактор ҙа. Башҡорт теле лә, башҡа телдәр кеүек үк, төрлө фәндәр буйынса тупланған ғилемдәрҙе һыйҙырыусы күренеш булараҡ, үҙенең һүҙлек байлығында, фразеологияһында башҡорт халҡының тарихи тәжрибәһен нығыта, уның эске донъяһын сағылдыра, менталитетының үҙенсәлеген күрһәтә, мәҙәни традицияларҙың берлеген, уның күсәгилешлеген тәьмин итә. Шуға күрә туған телде халыҡтың тарихы, мәҙәниәте менән тығыҙ бәйләнештә өйрәнергә кәрәк.\nБашҡортостан – күп милләтле республика, шуға ла тел мәсьәләһе төбәктә һәр саҡ иғтибар үҙәгендә. Республикала 70-тән ашыу милләт халҡы йәшәй, шулар араһынан рус, башҡорт, татар, сыуаш, украин, белорус, мордва, мари, удмурт, латыш, немец һәм башҡа халыҡтар тығыҙ урынлашып бер ауылда, йәки районда көн күрә, һәр милләт халҡы үҙ-ара туған телендә һөйләшә. Төрлө милләт халҡы тығыҙ аралашып йәшәгән ерлектә телдәргә ассимиляция хәүефе янауы тәбиғи.\nДонъя илдәренең күпселегендә күҙәтелгән сәйәси тотороҡһоҙлоҡ беҙҙең илебеҙ сәйәсәтенә ҡағылмай ҡалмай. Шуныһы ҡыуаныслы, тотороҡһоҙлоҡҡа ҡарамаҫтан, башҡорт халҡының рухи байлығын өйрәнеү һәм һаҡлау буйынса төрлө йүнәлештәрҙә эш дауам итә. Күренекле ғалимдар һәм яҙыусыларыбыҙ үҙ милләтеңде һанға һуҡмау (милли нигилизм) күренешенең дә, милләтеңде башҡа милләттәрҙән өҫтөн ҡуйырға тырышыуҙың да йәмғиәт өсөн берҙәй зарарлы һәм хәүефле булыуын һәр саҡ иҫкәртә килде.\nТелде телдәр хушһынмаһа,\nАртылмаҫлыҡ тау булыр,\nБулмаҫ дуҫлыҡ, дау булыр,\nДау артында яу булыр,\n– тип яҙҙы халыҡ шағиры Р. Ғарипов. Был һүҙҙәр милли мәктәп үҫешендә, йәш быуынды тәрбиәләүҙә халыҡ йолаларының, быуындар күсәгилешлегенең, милли аң һәм ғорурлыҡ тәрбиәләүҙең әһәмиәтен дәлилләй.\nБөгөн мәктәптә башҡорт телен яңы быуын стандарттары нигеҙендә өйрәтеү – башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы алдындағы төп мәсьәлә. Уҡытыусы үҙ һөнәренең оҫтаһы булып танылыу өсөн заман менән бергә атларға, алдынғы ҡарашлы, һәр саҡ ижади эҙләнеү юлында булырға, һөнәри һәләтен, белемен үҫтерергә ынтылырға тейеш. Уҡытыусы алдында яуаплылыҡ бермә-бер артты – мәктәптә уҡытылған тиҫтәләгән фән араһында башҡорт теле һәм әҙәбиәтенең абруйын күтәреү, уҡыусыла туған теле менән ғорурланыу тойғоһо тәрбиәләү, уның бар гүзәллеген онотолмаҫлыҡ итеп бала күңеленә һеңдереү бурысы тора.\nӘлеге көндә китапхана фонды башҡорт телендәге китаптар һәм матбуғат баҫмалары менән тәьмин ителгән, мәктәп «Аманат», «Аҡбуҙат», «Йәшлек», «Йәншишмә», «Ағиҙел», «Ватандаш» журналдарҙы ла ҙур теләк менән уҡый.\nБашҡорт халҡында борон-борондан һоҡланғыс йола йәшәй: һәр кеше ике нәмәне яҡшы белергә тейеш. Беренсеһе – үҙенең ырыуын, ете быуыны тарихын, икенсеһе – халыҡ йырҙарын һәм уларҙың тарихын. Башланғыс кластарҙа уҡыусылар «Бөрйән», «Юрматы» «Ҡыпсаҡ» ырыуҙары темаһы менән таныша, ватан, ырыуҙар тураһында тулы мәғлүмәт ала. Ошо темаға материалдарҙы йыйып альбом төҙөлә. Артабан, теманы дауам итеп, борон-борондан ҡомартҡы булып һаҡланған ырыу шәжәрәләре менән танышабыҙ. Уҡыусы үҙенең ырыуын, тарихын белергә тейеш, шуға ла ырыуы, шәжәрәһе тураһында иркен әңгәмә ойошторорға, һөйләргә өйрәтеүҙе үҙемдең бурысым итеп ҡуям. Уҡыусылар шәжәрәләрен төҙөп, ошо темаға проект әҙерләй. Был дәрестәр ҡыҙыҡлы һәм йәнле үтә.\nИкенсе йола– халыҡ йырҙарын һәм уларҙың тарихын белеү. Был тема V класта башлана. Балалар башҡорт халыҡ йырҙары, ҡыҫҡа йырҙар, оҙон йырҙар, таҡмаҡтар менән таныша. Башҡорт йырҙары темаһын үткәндә мин ижади дәрес-уйын үткәрәм. Класс «Уңғандар», «Оҫталар», «Зирәктәр» төркөмдәренә бүленеп, һәр төркөмгә капитандар һайлана. Дәрес аҙағында ярышҡа йомғаҡ яһалып, еңеүсе билдәләнә. VII класта «Тыуған ил һәм халыҡ берҙәмлеге тураһындағы йырҙар», «Ҡасҡындар тураһындағы йырҙар», «Кантон башлыҡтары тураһындағы йырҙар», «Ҡатын-ҡыҙ яҙмышы тураһындағы йырҙар» менән танышабыҙ. Был дәрестәрҙә йыр һәр кемдең яҡын дуҫы, серҙәше икәнлеге һыҙыҡ өҫтөнә алына. Ата-бабаларыбыҙ бик боронғо замандарҙан уҡ үҙенең еңеү шатлығын да, юғалтыу-ҡайғыһын да, һағыш-ҡыуаныстарын, тәбиғәт матурлығына һоҡланыуҙарын да йыр аша аңлатҡан.\nVI класта А. Ҡобағошовтоң «Ҡарға бутҡаһы тәмлеме», Т. Ҡарамышеваның «Кәкүк сәйе» әҫәрҙәре менән танышабыҙ, был байрамдарҙың мәғәнәһен аңлатабыҙ. Ҡарға бутҡаһы һәм Кәкүк сәйе – башҡорттарҙа борондан килгән байрамдар. Дәрестә уҡыусылар башҡорттарҙың кейем-һалымы, биҙәнеү әйберҙәре менән дә таныша, тәбиғәт күренештәрен тасуирлай. Шулай уҡ VI класта милли аштар тураһында белешмә ала. Башҡорттарҙың туҡланыу рационы менән танышып, эсемлектәр һәм аш төрҙәре, уларҙың нисек эшләнеүе (бешерелеүе) тураһында ла белешмә алабыҙ. М. Өмөтбаевтың «Башҡорт ҡорото», Н. Сафиндың «Бишбармаҡ» исемле әҫәрҙәре менән дә таныштыҡ. Уҡыусылар башҡорт милли аштары темаһына реферат яҙҙы. «Мин умартасы булһам…» темаһына яҙылған иншалар ҙа ҡыҙыҡлы булды.\nМәҡәлдәрҙә, шиғырҙа, халыҡ йырҙарында төшөп ҡалған һүҙҙәрҙе иҫкә төшөрөп яҙыу балаларҙы башҡорт ауыҙ-тел ижады менән таныштырып ҡына ҡалмай, ә уның тел отҡорлоғон да үҫтерә. Шулай уҡ дәрестәрҙә «Башҡорт йолалары һәм ғөрөф-ғәҙәттәре» тураһында әңгәмә ойоштороуҙы киң ҡулланам. Башҡорт халыҡ әкиәттәрен һәм риүәйәттәрен өйрәнеү уҡыусының белемен нығытыу һәм һүҙлек запасынарттырыу менән бер рәттән, халыҡтың рухи сығанағын, мәҙәниәтен, йолалары һәм ғөрөф-ғәҙәттәрен тулыраҡ аңларға булышлыҡ итә. Эҙмә-эҙлекле эш һөҙөмтәһендә уҡыусылар үҙ халҡының рухи байлығын нығыраҡ аңлай, башҡа халыҡтың ғөрөф-ғәҙәтенә, мәҙәниәтенә, тыуған еренә ихтирам менән ҡарарға өйрәнә.\nБашҡорт теле уҡытыусыһы булараҡ, дәрестән тыш саралар миңә балаларҙың ижади һәләттәрен асырға ярҙам итә, уҙың фекерләү ҡеүәһе арта, зиһене нығый. Февраль айында беҙҙең мәктәптә V – IX класс уҡыусылары араһында шәжәрә байрамы үтте. Унда Шәйхутдинова Юлиә һәм Ғиләжева Ғәлиә үҙҙәренең шәжәрәләрен төҙөп, бай материал йыйҙы. Ғиләжевтар ғаиләһе укытыусылар династияһы менән данлыҡлы. Ғәлиә лә үҙенең киләсәген мәктәп һәм уҡытыу эше менән бәйләргә уйлай. Шәйхутдинова Юлиәнең шәжәрәһе лә жюри ағзаларына бик оҡшаны.\nИюнь айында үткәрелгән «Кәкүк сәйе» байрамы балаларҙың күңелендә йылы хистәр ҡалдырҙы. Уҡыусылар ҙа, ата-әсәләр ҙә был байрамды үткәреүҙе артабан да дауам итергә кәрәк тигән теләк белдерҙе.\nБашҡорт халҡының йолаларын үҫтереү һәм һаҡлауҙа ғаиләнең роле бик ҙур. Нәҫел тамырын һаҡлаусы – ата; нәҫел ҡото, нәҫел тамырын донъяға яралтыусы, нәҫел ырыҫы – әсә. Ғаиләлә әсә менән ата мөнәсәбәте нисек, ниндәй кимәлдә ҡуйылған, ана шунан сығып баланың рухи үҫеше билдәләнә. Ғаилә усағы баланың рухи яҡтан сәләмәт булып үҫешендә хәл иткес роль уйнай. «Ана һөтө менән кермәгәнде, тана һөтө менән кермәй» тигән әйтем дә бар. Тыуған ер йылыһы, тыуған төйәк тойғоһо, милли тел, милли рух, нәҫел шәжәрәһе, нәҫел тамырын юллау – былар барыһы ла ғаиләлә бала күңеленә май кеүек ағыла торған әҙәп-әхлаҡ ҡанундары. Әгәр ғаилә үҙ балаһында бындай сифаттар тәрбиәләмәй икән, милләте алдындағы бурысын да үтәмәй, тигән һүҙ.\nХалҡыңдың үткәне, ғөрөф-ғәҙәте менән ҡыҙыҡһыныу оло быуын кешеләренә хас. Әгәр ҙә уҡыусы үҙ халҡының рухи ҡаҙаныштары менән бәләкәйҙән танышһа, халҡының үткәнен, мәҙәниәтен яҡшы белһә, ул үҙе лә рухи яҡтан байый. Уға был үҫешендә ярҙам итеү, йүнәлеш биреү беҙҙең бурысыбыҙ булып тора. Мин уҡыусыларымда халҡыбыҙҙың ғөрөф-ғәҙәттәренә, тыуған ауылыбыҙҙың һәм мәктәптең йолаларына һаҡсыл ҡараш тәрбиәләргә тырышам. Үткәнде хөрмәт итергә, бөгөнгөнө һаҡларға һәм киләсәккә өмөт менән ҡарарға өйрәтәм.\nКушнаренко районының Иҫке Ҡамышлы мәктәбе уҡытыусыһы


Материалы за 17.09.2009 » Архив газеты "Йәшлек"\nCит илгә – белем һәм тәжрибә тупларға Яңылыҡтар\nБР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев сит илгә үҙенең белемен камиллаштырырға китеүсе бер төркөм йәштәр менән осрашты. Осрашыуҙа шулай уҡ БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев, мәғариф министры Зиннәт Аллаяров һәм башҡа рәсми вәкилдәр ҡатнашты. Республикаға кәрәкле кадрҙарҙың квалификацияһын күтәреүгә һәм стажировка үткәреүгә 2008 йылдың 9 февралендә Башҡортостан Президенты Указы менән нигеҙ һалына. Шул ваҡытта уҡ 2008 – 2012 йылдарға тәғәйенләнгән Башҡортостан Республикаһы кадрҙарын әҙерләү, ҡайтанан әҙерләү һәм квалификацияһын күтәреү буйынса республика маҡсатлы программаһы раҫлана. Быйыл уны тормошҡа ашырыу өсөн республика бюджетынан 30 млн һум аҡса бүленә. Бөгөн иһә ошо программа сиктәрендә тәүгеләрҙән булып 24 кеше сит илгә уҡырға китергә йыйына. Улар араһында яңы ғына юғары уҡыу йортон тамамлаған йәш белгестәр, аспиранттар, инде бер нисә йыл эшләп, тәжрибә туплап\nВласть халыҡҡа эшләргә тейеш Яңылыҡтар\nРеспублика йортонда уҙғарылған кәңәшмәлә төбәктә башҡарма власть эшенең яуаплылығы, ойошҡанлығы һәм йоғонтололоғо проблемалары күтәрелде. Кәңәшмәне БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев алып барҙы.\nҺәр етәксе үҙенең файҙалы коэффициентын күтәрергә бурыслы\nДөйөм көс-тырышлыҡта һәр кемдең файҙалы коэффициентын (КПД) күтәреү – Раил Сарбаев бөтәһе алдына ла шундай бурыс ҡуйҙы. Ул, уйлап еткерелмәгән, килешелмәгән йәки ваҡытында хәл ителмәгән мәсьәләләр халыҡ тормошо сифатына кире йоғонто яһай, тип билдәләне.\nТехниканың ниндәйе генә юҡ! Яңылыҡтар\nБаш ҡаланың Спорт һарайы алдындағы майҙанда бер юлы ике махсуслаштырылған күргәҙмә асылды\n«Автомир – 2009» – 11-се, «Спецтехника» тигәне өсөнсө тапҡыр үткәрелә. Сараны БР Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрлығы, Башҡорт күргәҙмә компанияһы, «Башҡортостан» күргәҙмә комплексы, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы ойошторған.\nЭкспозиция бик бай һәм күп төрлө. Техниканың ниндәйе генә юҡ! Әйткәндәй, ситтән килтерелгәне менән бер рәттән, беҙҙең илдеке, республиканыҡы ла ҙур урын алып тора. Юл-төҙөлөш, тейәгес, йөк автомашиналары, башҡа махсус техника – барыһы ла үҙ тәғәйенләнешендә мөһим эш башҡара. «Иванов маркаһы» йәмғиәте автокрандар тәҡдим итә, Ырымбур, Дмитров, Пермь, Һамар ҡалаларынан килтерелгән техника ла бар, Стәрлетамаҡ төҙөлөш машиналары заводы ла үҙ продукцияһын ҡуйған.\nРеспублика көнөнә әҙерлек башланды ---\nӨфөлә Республика көнөнә әҙерлек һәм уны үткәреү буйынса ойоштороу комитетының ултырышы уҙҙы. Был иҫтәлекле датаға бер айҙан да әҙерәк ваҡыт ҡалды. Башҡортостандың дәүләт суверенитеты тураһында декларация ҡабул итеүенә быйыл 19 йыл тула. Үҙаллылыҡ яулау менән республиканың социаль-иҡтисади үҫешенең яңы осоро башланды тиһәк тә була. Был беҙгә Рәсәйҙең иң көслө төбәктәренең береһенә әйләнергә булышлыҡ итте.\nПрезидент һайлауҙарында ҡатнашыуҙан баш тартмай\nДмитрий Медведев алдағы Президент һайлауҙарында ҡатнашыу ихтималлығын инҡар итмәй.\nБыл хаҡта ул, Премьер-министр Владимир Путин һайлауҙа Дмитрий Медведев менән бер-береһенә конкурент булмаясаҡтары, кемдең президентлыҡҡа дәғүә итәсәге һайлау яҡынлашҡас хәл ителәсәк, тип әйтеүенән һуң бер нисә көн үткәс, белдергән. «Ҡасандыр мин президентлыҡҡа дәғүә итеү тураһында бөтөнләй уйламай инем, әммә яҙмыш шулай ҡушҡан, шунлыҡтан бер нәмәне лә фаразламайым, алда нимә булыры билдәһеҙ», – ти ул.\nБашҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығының төҙөлөүенә 90 йыл тулыу айҡанлы БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев республиканың милиция ведомствоһына «КА-226» вертолетын тапшырыу тураһындағы бойороҡҡа ҡул ҡуйҙы. Вертолет милиция хеҙмәтенә хәл-ваҡиға урынына тиҙ арала барып етергә, алыҫ райондарҙы патрулләргә һәм ваҡытында ғәҙәттән тыш хәлдәр булған ергә барырға мөмкинлек бирәсәк. Һауа судноһы Күмертау вертолет төҙөү заводында йыйылған.\n«РӘСӘЙ, АЛҒА!» Сәйәсәт\nРәсәй Президенты Дмитрий Медведев илебеҙҙең һәр бер кешеһен Рәсәйҙең үҫеш стратегияһын төҙөүҙә ҡатнашырға саҡырҙы. Был сара ни өсөн кәрәк һәм уның мөһимлеге тураһында ил етәксеһе үҙенең «Рәсәй, алға!» тип аталған программалы мәҡәләһендә сағылдырҙы\n«Баҫылған мәҡәләмдә мин, үҙемдең күҙлектән сығып, илебеҙ алдында торған стратегик мәсьәләләрҙе һәр бер Рәсәй кешеһенә аңлайышлы рәүештә еткерергә тырыштым. Мәҡәлә илебеҙҙең бөгөнгөһө һәм киләсәге хаҡында», – ти Президент һәм билдәләнгән темалар буйынса кемдең әйтер һүҙҙәре бар, барыһын да фекер алышыуға саҡыра. «Һеҙҙең баһаларығыҙ, күрһәтмәләрегеҙ һәм тәҡдимдәрегеҙ Рәсәй Президентының Федераль Йыйылышҡа әҙерләгән Мөрәжәғәтнамәһендә иҫәпкә алынасаҡ», – тип ышандыра халыҡты ил етәксеһе. Фекерҙәрҙе, тәҡдимдәрҙе kremlin@gov.ru электрон адресына ебәрергә мөмкин.


Пәйғәмбәрҙәр тарихынан | Әбйәлил - Абзелил - Part 2\nАвтор: Назир Сабитов в Пәйғәмбәрҙәр тарихынан\nБәни Мурра ғәпрәптәренә ебәрелмеш Башир ибн Сәғд сәриәһенең еңелеп шәһит булыуҙары юғарыла яҙылғайны инде. Ғалиб ибн Ғабделлаһ Бәни Мулух ғәрәптәрен еңеп ҡайтҡас, рәсуллулаһ уны Мурра ғәрәптәрен яза бирер өсөн ике йөҙҙән ғибәрәт бер сәриә ебәрҙе. Сәриә, уларҙың ерҙәренә барып, ҡаты рәүештә һуғыш ҡылып, уларҙы еңде үә бик күп ғәнимәт һәм әсирҙәр алып, Мәҙинәгә ҡайтты. Ғәнимәт ғәскәргә бүленеп бирелгәс, һәр береһенә унар дөйә тейҙе. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...\nБыл еңеүҙәрҙең һәм табыштарҙың тәүге күрһәткесе — Хәйбәр алышы. Мәҙинәнән етмеш миль алыҫлыҡта урынлашҡан Хәйбәр йәһүдтәр йәшәгән ер була. Унда йәһүдтәрҙең үтеп инә алмаҫлыҡ ҡәлғәләре һәм хәрби базалары тора. Аллаһ Рәсүле улар яғынан бер ниндәй ҙә хәүеф-хәтәр янамауын, именлек булыуын теләй. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...\nХайбәр ғәзүәһе (һуғышы)\nХудайбиә солохонан һуң, мөшриҡтәр тарафынан ҡурҡыныстар бөткәс, рәсүлуллаһ мосолмандарҙың иң ҙур үә иң ҡеүәтле дошмандары булып, һәр ваҡыт уларға мәшәҡәттәр сығарып тормаҡта булған Хайбәр йәһүдиҙәрен яза итмәк өсөн рәсүлуллаһ ғәскәр әҙерләне. Худайбиәнән ҡайтышлай, Аллаһу Тағәлә, Фәтх сүрәһен иңдереп, Худайбиә солохон рәсүлуллаһ үә мосолмандарға бик файҙалы бер солох икәнлеген бәйән иткән үә Хайбәрҙең еңелеүе менән мосолмандарға шатлыҡ хәбәре биргәйне. Етенсе йыл мөхәррәм айында бер мең дүрт йөҙ (улар эсендә ике йөҙ атлы ине) ҡәҙәр ғәскәр менән Хайбәргә йүнәлде. Улар эсендә Худайбиә ваҡиғаһында ҡатнашҡан сәхрә ғәрәптәре лә бар ине. Сәхрә ғәрәптәренән бик күбеһе был һуғышҡа сығырға теләһәләр ҙә, маҡсаттары фәҡәт ғәнимәт малы алыу булғанлыҡтан, рәсүлуллаһ уларға: «Теләһәгеҙ, сығығыҙ, фәҡәт һеҙгә ғәнимәт бирелмәйәсәк», — тигәне өсөн, улар сыҡманылар, һуғышҡа рәсүлуллаһ ҡатыны Үмм Сәләмә менән бер нисә сәхәбиә лә сыҡҡайны. Мәҙинәлә Сибағ ибн Ғүрфәтә Әл Ғиффәри ҡалды. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...\nБәни Назир йәһүдиҙәре ватандарынан һөрөлгәндәренән һуң Шам тарафтарына үә бәғзелэре Хәйбәргә китеүҙәре юғарыла яҙылғайны. Хәйбәргә киткән йәһүдиҙәр һәр ваҡыт мосолмандарҙан үс алырға, ҡулдарынан киткән ерҙәрен яңынан үҙҙәренә ҡайтарырға форсат көтөп тормаҡта инеләр. Икенсе Бәҙергә сығыуға һүҙ биреп тә, сығыуға муафиҡ булмаған Ҡөрәйштәрҙең күңелдәрендә лә, форсат килгәндә, мосолмандарға бик ҙур бер ҡеүәт менән сығып, ҡаты бер һуғыш биреү ниәте бар ине. Быны бик яҡшы белгән Хүйәй ибн Ахтаб, Сәллам ибн Әби Хукайк, Кинәнә ибн әби Рабиғ, Сәлләм ибн Мишкәм кеүек ғәрәп ҡәбиләләрен ҡоторта башланылар. Иң элек Ҡөрәйш ҡәбиләһенә барып рәйестәрен күрҙеләр һәм уларға, әгәр әһел Ислам менән һуғышһалар, ярҙам итәсәктәрен вәғәҙә иттеләр. Мөшриҡтәр уларҙың һүҙҙәрен ҡабул иттеләр, һуңынан Ғатафан (Фәзәра, Мурра, Әшжәғ) ҡәбиләһенә барып, рәйестәре Ғуяйиә ибн Хисн Фәззәри, Хәрис ибн Ғәуф Мурра, Мисгар ибн Рухайлә Әшжәғи менән һөйләшеп, уларҙы мосолмандарға ҡаршы һуғышырға ҡыҙыҡтырҙылар. Уларға Ҡөрәйш мөшриҡтәренең дә һуғышҡа әҙерләнгәндәрен һөйләнеләр. Былар ҙа уларҙың һүҙҙәрен ҡабул иттеләр. Бынан һуң башҡа ғәрәп ҡәбиләләрен күреп, уларҙан да бер ни ҡәҙәр тарафтарҙар йыйҙылар. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...\nӘл-Хәндәҡ йәки әл-Әхзәб алышы\nБишенсе йылдың шәүүәл айында әл-Хәндәҡ йәки әл-Әхзәб алышы була. Хәл иткес һәм михнәтле һуғыш. Мосолмандар бик ауыр һынауҙарға дусар ителә. Уларҙың был көндәгенән дә хәтәрерәк Һынау күргәндәре булмаған. Ошо турала Аллаһ Тәғәлә былай ти: «Бына улар өҫтән дә, аҫтан да уратып алды. Һеҙҙең күҙегеҙ аларҙы, йөрәгегеҙ боғаҙығыҙға килде. Аллаһ тураһында төрлө нәмә уйланығыҙ. Шунда мөьминдәргә һынау булды: улар, бик ҡаты тетрәнеп, ҡойолоп төштө» (Ҡөръән. 33:10-11). тулыһынса ошонда уҡығыҙ...\nӨхөд янындағы алыш\nАсыу менән үс алыу\nБәдер көнөндә күренекле Ҡурәйш халҡы еңелеүгә дусар ителгәндән һуң Мәккәгә ғәскәрҙең ҡалдығы ғына ҡайтып етә. Был улар өсөн бик оло юғалтыу була. Һуғышта ятып ҡалғандарҙың аталары, улдары һәм ағай-энеләре Әбү Суфйанға һәм теге каруанда тауарҙары булған кешеләргә киләләр ҙә, кәңәшләшеп, шул байлыҡтарҙы мосолмандарға ҡаршы көрәштә ҡулланырға ҡарар итәләр. Ҡурәйш ҡәбиләһе халҡы Аллаһ Рәсүленә ҡаршы алыш өсөн туплана. Шағирҙар шиғырҙары менән кешеләрҙе алышҡа әйҙәй, уларҙа көс-ғәйрәт уята.\nҠурәйштәр һижрә буйынса өсөнсө йылдың шәүүәл айында үҙҙәренә эйәргән башҡа ҡәбилә вәкилдәре менән бергә алышҡа сыға. Күренекле ҡурәйштәр үҙҙәре менән ҡатындарын да ала. Улар ғәскәрҙәре менән Мәҙинә ҡаршыһына барып еткәнсе бара. Аллаһ Рәсүле ﷺ, мосолмандар Мәҙинә эсендә булырға тейеш, дошмандар баҫып ингән хәлдә генә ҡаршы көрәшкә сығасаҡбыҙ, тигән ҡарарға килә. Ул ҡаланан китергә теләмәй. Ғабдуллаһ ибн Өбәйй ҙә Пәйғәмбәрҙең ﷺ ҡарарын ҡеүәтләй. Тик Бәдер алышында ҡатнаша алмай тороп ҡалғандар ғына: «Эй, Аллаһ Рәсүле! Әйҙә, бергә дошман ҡаршыһына сығайыҡ. Беҙ уларҙан ҡурҡа йәки көс-ҡеүәтебеҙ юҡ, тип уйламаһындар әйҙә», — тип ныҡыша. Аллаһ Рәсүле ﷺ өйөнә инеп, хәрби күлдәген кейгәнсе, уның артынан эйәреп йөрөйҙәр. Әммә аҙаҡ был ҡылыҡтары өсөн үкенеп: «Эй, Аллаһ Рәсүле! Беҙ һине ошо аҙымға этәрҙек. Беҙ бит һине мәжбүр итергә теләмәгән инек. Теләһәң, туҡтат. Аллаһ бәрәкәт бирһен үҙеңә», — тиҙәр. Аллаһ Рәсүле ﷺ уларға: «Кейгән икән, пәйғәмбәргә, алышмайса тороп, хәрби күлдәген сисеү килешмәй», — тип яуап бирә.\nПәйғәмбәр ﷺ, үҙенең меңәрләгән сәхәбәһе менән яуға сыға. Мәҙинә менән Өхөд араһында булған саҡта Ғабдуллаһ ибн Өбәйй: «Уларҙы тыңланың, мине тыңламаның», тип өс йөҙләгән кеше менән ғәскәрҙе ташлап китә. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...\nБәҙер һуғышына сәбәп булған каруандағы малдар, уның эйәләре, ул ваҡытта шул каруанды яҡлайбыҙ тип, Мәккәнән сығып Бәҙерҙә булғанға, ул каруан Мәккәгә ҡайтҡас, бүленмәйсә Дәрун нәдүәлә һаҡларға ҡуйылғайны, һуңынан уның эйәләренең күбеһе Бәҙерҙә үлеү сәбәпле, икенсенән, Бәҙерҙә еңелеүҙең әсеһе сәбәпле, каруан малын бүлеүгә күңелдәре бармай ине. һуңынан мөшриҡтәр, Әбү Суфьянға барып, ошбу каруан малдарын мосолмандарға ҡаршы һуғышыу өсөн файҙаланыу тураһында һүҙ һөйләнеләр. Әбү Суфьян да, быны бик хуп күреп, бергәләп халыҡты шуға ҡыҙыҡтырҙылар. Халыҡ быға ризалыҡ белдерҙе. Каруандағы мал, илле мең алтынға иҫәпләнеп, һуғыш кәрәгенә сарыф ителде. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...\nМосолмандар менән мәжүси ҡурәйштәр араһында яу була. Барыһы ла изге Ислам һуғышы өсөн барлыҡ милкен ҡорбан итә, сөнки мосолмандарҙың хәле мөшкөлләнә барған була. Уларҙың ғәскәре Мәҙинә сигенә һәм ҡаланың көтөүлек ерҙәренә тиклем һуҙыла. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...\nЙомадил әүүәл айында сығып та, тура килтерә алмаған әлеге ҙур каруандың Мәккәгә ҡайтыуын рәсүлуллаһ көтөп, күҙәтеп тора ине. Рамазан айының баштарында ҙур каруандың Мәккәгә ҡайтып барыуын ишетеү менән, рәсүлуллаһ сәхәбәләргә әҙерләнергә ҡушты. Каруанда мөшриҡтәрҙең һаны бик аҙ булғанға, рәсүлулллаһ был сәфәргә ул ҡәҙәр әһәмиәт бирмәне. Сәхәбәләрҙе лә сығыуға ҡаты рәүештә дәғүәт итмәне. Шунлыҡтан байтаҡ кешеләр был сәфәргә сыҡманылар. Уның өҫтәүенә, каруандың китеп барыуы мөмкин булғанлыҡтан, сәфәргә бик ашығыс хәлдә киткәнгә, ҡайһы бер сәфәргә сығаһы кешеләр ҙә, өйҙәрендә булмағанға, йәки ат үә дөйәләре әҙер булмағандан, сыға алмай ҡалдылар. Бик ашығыс хәлдә 313 кеше сәфәргә сыҡты. Улар араһында 86 мөһәжир булып, ҡалғаны ансарҙар ине. Етмеш дөйәләре булып, уларға икешәр, өсәр, дүртәр кеше сиратлап алмаш- тилмәш ултырып барҙылар. Рәсүлуллаһ, Ғәли бин Әбү Талиб, Мүрсәд бин әби Мурсәд Ғәнәүи- өсөһө бер дөйәлә, Әбү Бәкр, Ғүмәр, Ғабдуррахман бин Ғәүеф — өсөһө бер дөйәлә сиратлап ултырып барҙылар. Ғәскәр эсендә барлығы ике атлы кеше бар ине: Муктад бин Әсүәд, үә Зәбир бин Ғәввәм. Мәҙинә тышында, Бөйүтүл Сәҡыяға туҡтап, рәсүлуллаһ ғәскәрҙе ҡарап сыҡты. Һуғышҡа барырға йәш булған бәғзе йәштәрҙе Мәҙинәгә кире ҡайтарып ебәрҙе. Улар эсендә Ғабделлаһ бин Ғүмәр, Рәбиғ бин Хадиж, Бараз бин Ғәбз, Зәид бин Сәбит бар ине. Раухаәгә еткәс, Мәҙинәгә вәли итеп Әбү Лүбәбәне ебәрҙе. Сафраәгә яҡынлашҡас, Бисбис бин Ғәмрү менән Ғәли бин әби Зүғбәне каруан хаҡында мәғлүмәт алып килеү өсөн Бәҙергә ебәрҙе. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...\nНисек ураҙа тоторға? - 25 482 views\nСАЙТТЫҢ ЙӨКМӘТКЕҺЕ - 17 393 views\nнамаҙ ваҡыты, апрель айына: - 15 324 views\nДоғалар - 13 453 views\nНамаҙ уҡыу тәртибе - 13 129 views\nМөжәүир хәҙрәт доғаһы - 11 710 views\nЙәсин - 11 290 views\nТәрәуих намаҙы - 10 446 views\nҠөръән уҡыу тәртибе - 10 302 views\nКОНТАКТЫ - 9 976 views\nТаҡмаҡтар - 9 325 views\nҠорбан салыу тәртибе - 9 254 views\nДоға. Аманат итеп ҡалдырам - 9 220 views\nТәһәрәт алыу тәртибе - 8 184 views\nУраҙаға ниәт һәм уның боҙолоу сәбәптәре - 8 119 views\nАВТОР ТУРАҺЫНДА - 7 760 views\nҺынамыштар, ышаныуҙар - 7 450 views\nНамаҙ - 7 334 views\nАллаһ Тәғәләнен араҡы эсеүселәргә язаһы - 7 235 views\nОБ АВТОРЕ - 6 820 views\nТәһлил - 6 740 views\nҠәҙер кисе - 6 706 views\nФитыр саҙаҡаһы - 6 554 views\nМәрхүм (үлгән) кешегә ғәмәлебеҙ - 6 527 views\nЙәсин - 6 471 views\nӨйгә (нигеҙгә) мәжлестә доға ҡылыу - 6 342 views\nПәйғәмбәребеҙ доғаларынан - 6 299 views\nСАЙТҠА ЯРҘАМ (САҘАҠА) - 6 232 views\nМүлк (Тәбәрәк) сүрәһе - 6 017 views\nБалалар һәм бүреләр Бөрйәндә - 6 007 views\nӘкиәт «Ҡамыр батыр» - 5 908 views\nНәҙер ҡорбаны - 5 831 views\nФәхретдинов Ризаитдин. Нәсихәттәр - 5 823 views\nАуыҙ асыу доғаһы - 5 809 views\nТәсбих тартыу һәм намаҙ - 5 799 views\nРәжәб айы - 5 799 views\nМөнәжәттәр - 5 697 views\nСират күпере - 5 671 views\nАуырығанда уҡыла торған доғалар - 5 662 views\nҠәберҙәге ҡаты һорау - 5 586 views\nБәраәт кисәһе намаҙы - 5 517 views\nБашҡорттарҙа Ислам дине йолалары - 5 509 views\nҠорбан - 5 451 views\nкәләш алам - 5 428 views\nТәһәрәт - 5 419 views\n«Йәсин» сүрәсенең фазыйләттәре - 5 397 views\nМәйетте йыуыу һәм кәфенләү - 5 336 views\nФатиха - 5 296 views\n«Доға и Хәбиб» - 5 256 views\nАҡъял батыр (әкиәт) - 5 254 views\nИслам и башкиры - 5 240 views\nҠатын-ҡыҙҙарҙын намаҙы һәм ураҙаһы - 5 175 views\nУраҙа - 5 140 views\nӨшкөрөүсе Фәрит хәҙрәт - 5 129 views\nҒәшүрә көнө - 5 129 views\nТамуҡ - 5 129 views\nРамаҙан айы - 5 083 views\nДоға ҡылыу тәртибе - 5 050 views\nМәүлид кисәһенең өҫтөнлөктәре - 5 031 views\nҡатын-ҡыҙҙар намаҙы - 5 018 views\nТигеҙ ғүмер бирһен Хоҙай - 5 017 views\nҠөръән бағышлау - 4 978 views\nХәҙистәр - 4 966 views\nВетеран Ирғәлин Мөждәбә Ғабдулхаҡ улы - 4 952 views\nЯулыҡ хаҡында - 4 926 views\nБалалар бүреләргә ҡаршы - 4 772 views\nТал Ҡусҡарҙа мәсет асыу тантанаһы. Мэхмэт хәҙрәт - 4 731 views\nТаҡмаҡтар - 4 715 views\nСалауат (маҡтау) - 4 667 views\nАллаһ Тәғәлә алдында бурысыбыҙ - 4 652 views\nБашҡортса әкиәт «Ҡараса батыр» - 4 627 views\nБуҙа - 4 608 views\nҠатын-ҡыҙҙарыбыҙға ҡаты яза! - 4 558 views\nЙәндең һуңғы әсенеүе - 4 548 views\nҠәҙер кисәһе көнө - 4 511 views\nМөнәжәттәр (Көйлө мөнәжәттәр) - 4 481 views\nДоға - 4 475 views\nТәғәм, аш-һыу эсмәк, тәндне таҙартмаҡ - 4 453 views\nҠөръән ҡушҡанса йәшәү - 4 444 views\nБалаға ҡорбан - 4 434 views\nКешегә соҡор ҡаҙыма, үҙең төшөрһөң - 4 414 views\nЙәсин сүрәһе тәфсире - 4 403 views\nПәйғәмбәребеҙ ауырыуҙар хаҡында - 4 398 views\nМуллағыҙ указноймы? - 4 343 views\nШәүүәл айы - 4 331 views\nҠәберҙәге тормош - 4 321 views\nСуфыйҙар хаҡында - 4 307 views\nМөнәжәттәр - 4 292 views\nВәғәҙ һөйләү тәртибе - 4 281 views\nБәра’әт кисе - 4 220 views\nЙома мөнәжәте - 4 211 views\nДоғалар һәм кеше тормошо - 4 170 views\nЯҙмыш — һикәлтәле юл - 4 168 views\nӨс хат - 4 153 views\nҠорбан малы - 4 150 views\nМөжәүир хәҙрәттең мөғжизәләре - 4 145 views\nЗыяратта өмә - 4 129 views\nАзан - 4 114 views\nдеревня Таштимерово - 4 100 views\nШәмиғол хәлфә - 4 054 views\nМәрхүмдәр өсөн доға-истиғфар - 4 053 views\nРамаҙан аҙағы һәм Ҡәҙер кисе - 4 051 views\nУраҙа һәм һаулыҡ - 4 020 views\nКолхоз деревни Таштимерово - 4 018 views\n«Бисмилләһи» хикмәте - 4 014 views\nБәраәт кисәһе - 3 977 views\nЙома намаҙы хөтбәләре - 3 971 views\nЙәсин сүрәһе - 3 935 views\nҠорбан ғәйете вәғәзе - 3 920 views\nАш-һыу мәжлестәрендә - 3 894 views\nРәхмәт ауылы - 3 865 views\nСөннәт ғәмәлдәр - 3 862 views\nСура 114, Ан-Нас (Люди), Ән-Нәс сүрәһе (Кешеләр) - 3 845 views\nТәрәуих намаҙын уҡыуҙың хасийәттәре - 3 841 views\nҒәйет көнөнең сауаплы ғәмәлдәре - 3 838 views\nДоға ҡылыу әҙәбе - 3 838 views\nТәһәжжүд намаҙы - 3 808 views\nТәҡдир үә ризыҡ - 3 804 views\nСәхәр ашау - 3 800 views\nУраҙа айының фазиләттәре - 3 796 views\nҒибрәтле һабаҡтар - 3 761 views\nУраҙа ниәте - 3 745 views\nҠаһым түрә - 3 741 views\nҠарас сәсән - 3 740 views\nМөнәжәт - 3 669 views\nҠөрйән уҡыусылар ярышы — Тупаҡ ауылы - 3 665 views\nАҡ ҡарсыға (Яйыҡ) - 3 642 views\nБашҡорттар - 3 635 views\nРизаитдин Фәхретдинов нәсихәттәре - 3 626 views\nҠәберҙән ҡубарылыу - 3 624 views\nҠөрйән викторинаһы - 3 608 views\nХәҙистәрҙә ахырызаман билдәләре - 3 602 views\nИстихәрә намаҙы - 3 568 views\nМәрхүмдәргә ҡылынған әжер-сауап - 3 554 views\nЯҡты донъянан бер ҙә туйманым - 3 519 views\nӘйтер һүҙем бар, Тере тамсы (Әсхәл Әхмәт-Хужа) - 3 507 views\nБәраәт кисе - 3 505 views\nӘбйәлил районы, Яҡтыкүл ял итеү зонаһы - 3 504 views\nЕр һәм йыр улы - 3 496 views\n«Орнамент» Әбйәлил, Ишкилде ауылы оҫталары күреп үрә - 3 494 views\nБалаҡарға - 3 489 views\nБашҡорт алтыны - 3 474 views\nКүҙҙәрҙе дауалау - 3 462 views\nКем ул Иблис? - 3 455 views\nнәфис фильм Етегән - 3 447 views\nӘбйәлилдә, Озерный ауылында яңы мәсет - 3 447 views\nНамаҙҙағы хаталарҙы төҙәтеү - 3 430 views\nӨләсәй - 3 425 views\nЗәйнулла ишан шәжәрәһе - 3 420 views\nРамаҙан айының фазиләттәре - 3 408 views\nЗәкәт бирҙеңме? - 3 406 views\nБәрәкәт теләү доғаһы - 3 399 views\nРабиғүл әүүәл һәм мәүлид - 3 394 views\nҒәйет алдынан - 3 390 views\nТәрбиәле бала - 3 387 views\nКыйсасел-әнбия, ягъни пәйғәмбәрләр тарихы - 3 383 views\nШәүүәл айы ураҙаһы - 3 379 views\nӘкиәт «Батыр һалдат» - 3 369 views\n«Әл-Ҡадр» сүрәһе - 3 369 views\nҺөйәнтөҙ фәжиғәһе - 3 363 views\nгармунсы дуҫ, нәфис фильм - 3 358 views\nҠорбан байрамы 24 сентябрь 2015 йыл - 3 343 views\nӘкиәт «Арпа батыр» - 3 341 views\nӘкиәт «Боғар хан улдары» - 3 341 views\nАрғаяш башҡорттары тарихынан - 3 339 views\n28 май — пограничниктәр көнө - 3 337 views\nӘкиәт «Алтын сабаҡ» - 3 331 views\nТәүбә намаҙы - 3 326 views\nҒөсөл - 3 324 views\nШөкөр итеү - 3 285 views\nӘйтер һүҙем бар, Төштәр - 3 284 views\nМечеть деревни Таштимерово - 3 261 views\n“Намаҙ” мөнәжәте - 3 256 views\nУраҙа — Ҡөрьән айы - 3 246 views\nИфтар – ауыҙ астырыу - 3 241 views\nМөхәммәтәнүәр әүлиә - 3 235 views\nБөйөк Ватан һуғышы - 3 233 views\nЭттәргә һәм йыртҡыс хайуандарға ҡаршы доғалар - 3 231 views\nӘйтер һүҙем бар, Башҡортома - 3 223 views\nӘбйәлил сәсәне - 3 222 views\nҠатындың иренә ҡарата бурыстары - 3 220 views\nУҙған ғүмер - 3 220 views\nИшкилде ауылында мәсет асыу байрамы - 3 219 views\nФытыр саҙаҡаһы - 3 217 views\nӘкиәт «Ҡаһарман батыр» - 3 210 views\nУҡы һин намаҙынды - 3 207 views\nМусульмане Абзелиловского района в Магнитогорске - 3 186 views\nАуырыу кешенең намаҙы - 3 180 views\nМосолмандарҙын осрашыуы һәм сәләмләшеүе - 3 163 views\nБашҡорт - 3 145 views\nИншаъ Аллаһ (Аллаһ теләһә) - 3 137 views\nПәйғәмбәребеҙ мөғжизәләренән - 3 120 views\nҒәшүрә көнө намаҙы - 3 104 views\nЗәйнулла ишан һәм үәххабиттәр - 3 096 views\nӘйтер һүҙем бар, Хафаланыу - 3 086 views\n“Әғүүҙү бисмиллә” — нең фәзыләте - 3 074 views\nИфтар - 3 069 views\nТаштимер ауылы - 3 023 views\nОткрытие мечети в деревне Абзелилово - 3 018 views\nТәһәрәттең фаҙыйләттәре - 2 994 views


Әҙәбиәт – күңел көҙгөһө\n14 Май 2018, 16:48\nЫсынлап та, һәр әҙәби әҫәргә уның ижадсыһы үҙенең хис-тойғоларын, уй-фекерҙәрен, күңел сәхифәләрен һала.\nЫсынлап та, һәр әҙәби әҫәргә уның ижадсыһы үҙенең хис-тойғоларын, уй-фекерҙәрен, күңел сәхифәләрен һала. Яҙыусының бөтә аҡылы, тормош тәжрибәһен туплаусы көс ул һүҙ сәнғәте. Илһам минуттарында улар шиғыр ҙа, хикәйә лә, роман да булып түгел, ә ижадсының рух тулҡындарында елпенеүсе аҡ елкәнле карап булып аждаһалай күтәрелгән хис-тойғо даръяларын йырып сыға. Яҙыусының ҡайғы-хәсрәттәре лә, шатлыҡ-ҡыуаныстары ла мөғжизәле нәфис һүҙгә төрөлөп уҡыусы күңеленә барып етә. Һәм меңәрләгән күңел көҙгөләре ҡанатлы һүҙҙәрҙе бер-береһендә сағылдырып, әҙәбиәт тигән сағыу йондоҙлоҡто бергә балҡыта. Халыҡ күңеленең нуры булып тыуа һүҙ сәнғәте.\nЭйе, әҙәбиәт – халыҡ күңеленең көҙгөһө. Ер сатнаһа, шағир йөрәге аша үтә. Замананың тетрәнеүҙәрен тойоусы, аһ-зарҙарын, бөйөк мәлдәрен йырлаусы ижадсылар ҡараңғы төндә киләсәккә саҡырыусы, юлсылар һуҡмағын яҡтыртыусы маяҡ кеүек. Уларҙа тормош асылы, дәүер һулышы, халыҡ йәшәйеше.\nБүздәк районының мәҙәниәт йортонда үҙәк китапхана хеҙмәткәрҙәре тарафынан ойошторолған «Шиғри тамсылар» тип аталған әҙәби-музыкаль кисә уҙҙы. Сара Регина Шәйхәйҙәрова етәкселегендәге “Өмөт” халыҡ бейеү ансамбле сығышы менән күтәренке рухта башланып китте. Улар Ирек Сакаев һүҙҙәренә ижад ителгән Гүзәл Әхмәтова башҡарыуындағы “Бүздәгем сейәләре” йырына ҡушылып бейене. Алып барыусылар китапханасы Гөлнара Хәбирова менән Нурлан Ғәниев бәрәкәтле Бүздәк ерлегендә ҡәләм тирбәтеүселәрҙе сәләмләп, Ирек Сакаевтың, Фәнирә Мансапова, Асия Сакаева, Ғамилә Мәсәлимова, Фларит Сәйфетдиновтың, Марат Моратов, Рәйсә Яҡупова, Нур Ахунов һәм Элина Исхакованың шиғырҙарын сәнғәтле, күңелдәргә үтеп инерлек итеп уҡып ишеттерҙе. Мөхәббәт, бала саҡ, тыуған яҡ, тәбиғәт, әсә, йәшәү мәғәнәһе, йәшлек, бәхет тураһында береһенән-береһе тәрән мәғәнәле шиғри юлдар яңғырағанда тамашасы залында хатта тын алған тауыш та ишетелмәне. Һәр бер шиғырҙы иғтибар менән, хисләнеп тыңлап ултырған тамашасы көслө алҡыштарын йәлләмәне. Ойоштороусылар тарафынан әҙерләнгән махсус видеороликтар ижадсылар тураһында тамашасыларға тулыраҡ мәғлүмәт алырға ярҙам итте. Зал тулы шиғриәт һөйөүселәр булыуы һоҡландырҙы. Йылы хис-тойғоларға күмелгән байрам сәхнәһенән шиғри әҫәрҙәр менән бергә йыр-моң да ағылды. Популяр йырсылар Гүзәл Әхмәтова, Гөлназ һәм Эльмир Ғәзизуллиндар, Илдар Шәрипов, Резеда Бүләкова, Ришат Ғәлиханов һәм йәш йырсы Айнур Кинйәкәев башҡарыуындағы йыр-моңдарҙың күпселеге ижадсы-ларҙың һүҙҙәренә яҙылған ине. Ҡәләм тирбәтеүселәрҙең әйтер һүҙҙәре йөрәктәрҙән йөрәктәргә етеп, күңелдең иң нескә ҡылдарын ҡуҙғатты. Ошондай кисәләр кү-берәк булһын ине, тигән теләктә ҡалдым был саранан һуң.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЯҢЫНАН ЙӘШӘЙ БАШЛАРҒА... - 2016 - Мәҡәләләр\nЯҢЫНАН ЙӘШӘЙ БАШЛАРҒА...\nИшек шаҡығандарын ишеткәс, әллә йоҡомһорап, әллә уйланып ятҡан Сәриә түшәгенән ҡалҡынырға иткәйне лә, хәле етмәне. "Асыҡ ишекте кем шаҡып торған була инде?" - тип, асыу менән уйланы ул. Тауыш икенсе тапҡыр ҡабатланғас иһә, һағайҙы. Тимәк, бер ҡасан да был фатирҙың тупһаһы аша үтмәгән кемдер килгән, сөнки уның ишегенең биге булмағанын уға килеп йөрөгәндәр бик яҡшы белә. "Үтегеҙ, ишек асыҡ", - тип ҡысҡырырға иткәйне, ҡарлыҡҡан тоноҡ тауышы үҙе янынан йыраҡ китмәне.\nТағы шаҡынылар. Ҡымшанып ҡараһа ла, тора алманы Сәриә, әммә ниндәй генә булһа ла, ҡатын-ҡыҙ затынан бит әле - һиҙгерлеге, эске тойомлауы бар әле, ишек ҡағыусының тап үҙен ҡотҡарырға килгән кеше икәнен тәнендәге әле үлеп бөтмәгән бөтә күҙәнәктәре менән тойҙо. Йөрәге күкрәк ситлегенә һыймай туларға тотондо. Шуға ла аҡтыҡ көсөн йыйып, өйҙәлеген белдереү өсөн өҫтәлдәге буш шешәне иҙәнгә бәрергә итте, әммә ҡулы күтәрелмәне. "Урынымдан да тора алмаҫ хәлгә килгәнсе кем менән эстем әле ул?" - тип, булған хәлде иҫенә төшөрөргә маташты йәш ҡатын. Тик уйҙары эт эсәге һымаҡ сыуалған-сейәлгән, башы ла, аҙағы ла юҡ. Ошо хәлдә өс-дүрт көн ятҡан һымаҡ та, ә ауыҙынан яңы ғына араҡы уртлаған һымаҡ һаҫыҡ, уҡшытҡыс тәм килә.\nИшек төбөндәге аяҡ тауышы алыҫайыуын ишетеү уны күңелһеҙ уйҙарҙан арындырҙы. Һуңғы аҙымы юғалғансы тын да алмай тыңланы ул аяҡ тауышын. Ә бит Сәриә уның инеүен шул тиклем теләгәйне.\nТалапсан, әммә өйҙәгеләрҙе өркөтөүҙән, кәмһетеүҙән ҡурҡып, һаҡ ҡына шаҡығанын тойҙо Сәриә. Һис шикһеҙ, уның хәлен аңлаған, ошо халәтен белгән кеше булырға тейеш, тип уйланы ул. Шуға ла ишек туҡылдатыусыны үҙенең эскесе таныштары араһынан эҙләмәне. Күңеле менән кем килергә тейешлеген барланы ла туҡтап ҡалды. Дуҫтары юҡ, атай-әсәһе, туғандары түгеллеген дә белә - дауаханаларға ла, имселәргә лә йөрөтөп арынылар ҙа, тәҡдиребеҙ шулдыр, тип, ҡыҙҙарына ҡул һелтәнеләр.\nСәбәбе лә ҙур шул - берҙән-бер балалары булып, уларҙың өмөтөн аҡламаны, улай ғына булһа - бер хәл, һөйөклөләрен бөтә күрше-тирә ауылдарға, белгән-белмәгәнгә оятлы итте, йөҙҙәренә ҡара яҡты.\nЮҡ, был хаҡта уйлағыһы килмәй Сәриәнең бөгөн. Бөтә булмышын тағы ишек шаҡыған кешенең кем булырға тейешлеге хаҡында уй биләне. "Аҙымы ныҡлы, тигеҙ, үҙенә ышанған, маҡсатына ынтылған кеше булырға тейеш был", тип уйланы. Шулай икән, ул уйлағанынан еңел генә ҡайтмаҫ, мотлаҡ кире әйләнеп килер, бөгөн булмаһа - иртәгә, тип өмөтләнеп көттө.\n...Мәрхүмә өләсәһе Сәриәне: "Бик бәхетле булырһың, ҡыҙым. Һин бит йылан мөгөҙөн күргән кеше", - тип ярата торғайны. Ысынлап та, бала сағында, мәктәпкә бара торған йылда, туғайҙа муйыл тирергә барғанда мөгөҙгә оҡшаш нәмәһен күргәйне, шикелле, ҡыҙ йыландың. Хәҙер уның ниндәй булыуын үҙе лә иҫләмәй, әлбиттә. Әллә төрлө һынамыштарға-юрамыштарға ныҡ ышанған, боронғо ғөрөф-ғәҙәттәргә мөкиббән булған өләсәһенең күңелен күрергә генә шулай мутлашыуы булдымы? Иллә-мәгәр йылан мөгөҙөн күргән ҡыҙ тигән исеме бар ине.\nБала сағы, үҫмерлек осоро, ысынлап та, бәхетле, ҡот-ырыҫ менән үтте Сәриәнең. Ике өләсәһенә, атай-әсәһенә уйынсыҡ һымаҡ бер бала булды. Ҡурсаҡ кеүек кейендереп, һөйөп-яратып ҡына үҫтерҙеләр. Осондорҙолар, иркәләнеләр, тип әйтеп булмай, әлбиттә, ҡыҙ кеше нимә эшләргә тейеш - бөтәһен дә белеп үҫте. Тик саманан артыҡ ғашиҡ булып, илереү сигенә етеп яратыуы ғына харап итте уны.\nМәктәпте тамамлаған йылды быға тиклем егеттәрҙе күҙ осона ла элмәгән Сәриә бөтә донъяһын онотоп, ғашиҡ булды ла ҡуйҙы. Ашауҙан да, йоҡонан да яҙҙы. Уҡыуын ғына уҡытыусылар тартып-һуҙҙы, сөнки беренсе кластан тик бишлегә уҡыған, мәктәптең ғорурлығы булған һәләтле ҡыҙ уҡыу йортон миҙалға тамамларға тейеш ине.\nҒашиҡ булған кешеһе - Харис, Сәриәләрҙең ауылына фельдшер булып эшкә килгән күрше ауыл егете. Ул да ҡыҙҙы бер күреүҙән оҡшатты. Уҡыуын тамамлағас, Харисты үҙе менән ҡалаға барырға өгөтләне ҡыҙ, әммә, артабан уҡырға теләге булһа ла, егет шул йылды ғына ауырып, кеше көнлө булып ҡалған әсәһен ҡарарға тейешлеген әйтте. Сәриә уны ҡалдырып, бер үҙе ситкә уҡырға китеүен күҙ алдына ла килтермәне. "Ҡалаға китһәм, Харис мине онотор, башҡа ҡыҙҙарҙы осратыр", - тип ҡурҡты. Шулай итеп, уҡытыусыларының да, атай-әсәйҙәренең дә бағлаған өмөтөн аҡламаны ҡыҙ, егетен күндерә алмағас, институтҡа инеүен кисектереп, атай-әсәһенең ай-вайына ҡарамай, үҙе лә ауылда ҡалды, мәктәпкә вожатый булып эшкә урынлашты. Сәриәнең Харисҡа булған һөйөүе көндән-көн көсәйҙе. Уға арнап, шиғырҙар яҙҙы, йырҙар сығарҙы. Атлап түгел, осоп, талпынып, аяғы ергә теймәй йөрөнө. Өләсәйҙәренең әйләнгән һайын, хәйерлегә булһын, тип, юрауҙарын да, уларҙың, ашауҙа ла, яратыуҙа ла сама белеү кәрәк, тип иҫкәртеүҙәрен дә көлкөгә генә алды. Егетен саҡ ҡына күрмәй торһа, уны һағынды, һарыға һабышты, эҙәрлекләне, эшенә кемдәр барыуын, кемгә укол ҡаҙауын күҙәтте, бөтәһен дә энәһенән-ебенә тиклем һорашты, көнләште. Бындай мөнәсәбәт егетте екһетмәй ҡалманы, ул ҡыҙҙы саҡ ҡына сабырыраҡ, етдиерәк булырға саҡырҙы. Сәриәгә уның был мөғәмәләһе, әлбиттә, оҡшаманы. "Мине яратмайһың, яратһаң, күптән әсәйең менән таныштырыр, минекеләрҙән барып, ҡулымды һорар, кейәүгә сығырға тәҡдим яһар инең", - тип үпкәләне.\nБайтаҡ ваҡыт осрашмай торғандан һуң, тәҡәте ҡороп, аҡылдан шашыр сиккә еткәс, үҙе тәүге аҙымды яһарға була Сәриә һәм егетте эшенән ҡаршы алырға бара. Әмәлгә ҡалғандай, медпунктта быйыл ғына мәктәпкә эшкә йүнәлтмә алған йәш белгес ултырған була. Сәриә был ҡыҙға ябырыла, уға һуғыр сиккә етә. Был ваҡиғанан һуң Харис ҡыҙға бер аҙ осрашмаҫҡа, уйларға кәңәш итә. Сәриә илай-илай ҡайтып китә. Тик күҙҙәрен әсе күҙ йәштәре томалаған ҡыҙ был көндө өйөнә ҡайтмай. Илай-илай, ауылдан ситтәрәк ултырған, колхоз гөрләп торған ваҡытта командировкаға килгәндәр өсөн төҙөлгән, бөгөн иһә ҡайҙа барып, кемгә төртөлөргә белмәй йөрөгән әтрәғәләмдәр хужа булып алған ике ҡатлы ташландыҡ ағас йортҡа табан атлай. Ауыл халҡының сәләмәтлеге һағында торған, йәштәрҙең зарарлы ғәҙәттәренә ҡаршы ирекле дружина төҙөп, эскелеккә, наркоманияға ҡаршы көрәшкән Харисты иң хәүефләндергән, борсолдорған өй булғанға күрә, тап шул дөйөм ятаҡҡа барыу ғына ла егетенең зитына тейәсәген белеп, ундағы бүлмәләрҙең береһенең ишеген ҡаға...\nҺуңғы һигеҙ йылдан ашыу ғүмере шул йорт, дөрөҫөрәге, шунда йәшәгән кеше менән бәйле Сәриәнең. Егетенә үс итәм тип, үҙенең ғүмерен шул шаҡшы бер әҙәм менән бәйләй ул. Кеше үлтереп, төрмәлә ултырып сыҡҡанын да, әле наркотиктан айнымай йөрөгәнен дә иҫәпкә алып тормай. Ҡыҙҙың бөтә хыялдары ошонда селпәрәмә килә...\n...Хәтһеҙ ваҡыт уйланып ята торғас, тәрән йоҡоға талды Сәриә. Төшөндә өләсәһен күрҙе. Ап-аҡ яулыҡтағы өләсәһе: "Һин бит бәхетле булырға тыуған бала, һиңә бәхет инселәнгән, - тип, Сәриәнең сәсенән һыйпай, имеш. - Йылан мөгөҙөн бик һирәктәргә күрһәтә". Шул ваҡыт бала саҡта күргән йылан да, уның мөгөҙө лә ап-асыҡ итеп ҡатындың күҙ алдына килде. Бына муйыл тиреүҙән ялҡып киткән ҡыҙҙар өләсәйҙәре әйткәнгә иғтибар ҙа итмәй, эргәләге бәләкәй күл янына йүгерҙе. Шунда Сәриәнең күҙенә аҡ таҫма һымаҡ нимәлер салынып ҡалды. Әхирәте әле генә йүгереп үтеп киткән һуҡмаҡта таҫма һымаҡ борғоланып йылан ята! Артҡа сигергәме, әллә аша атлап сығырғамы, тип уйлағансы, йылан үҙе юҡҡа сыҡты ла ҡуйҙы. Ә урынында ике яҡҡа тарбайып торған бәләкәй генә мөгөҙ ята. Ҡулына алырға, өләсәһенә күрһәтергә иткәйне лә ҡыҙсыҡ, эйәһе килеп сығыр, тип ҡурҡты. Әммә уны күреүҙән генә лә күңелендә ниндәйҙер яҡтылыҡ, нур барлыҡҡа килде. Шулай уянып китте Сәриә. Төшөндәге кисерештәре өнөндә дауам итә тип уйланы - эргә-тирәһе яҡты, түшәме лә, стеналар ҙа бер төҫтә - ап-аҡ. Дауаханала ятҡанын аңламай ине әле.\nТойоу, яратыу, һөйөү, күрә алмау, ҡурҡыу, асыу, ғөмүмән, кешегә ниндәй тойғо хас, бөтәһе лә тәбиғәттән саманан тыш арттырып бирелгән Сәриә, ысынлап та, ишек шаҡыған кеше тағы киләсәк, тип яңылышманы: күп эсеүҙәнме, һуңғы осорҙағы тәрән кисерештәренәнме (атай-әсәһенең һуңғы тапҡыр ҡайтырға өгөтләп тә, күндерә алмағас, башҡа беҙ һинең өсөн юҡ тип ҡайтып китеүенәнме), инсульт үткәреп, ҡыбырҙай ҙа алмай ятҡан ваҡытта ишек шаҡыған кеше шул көндө үк тағы әйләнеп килде. Һөйгән ҡыҙының бәхетһеҙлегендә тиҫтә йылға яҡын үҙен ғәйепле тойоп, ғазапланып йәшәгәндән һуң, уны упҡындан тартып сығарырға үҙенә-үҙе һүҙ биргән Сәриәнең йәшлек мөхәббәте Харис ине ул. Был ваҡытта ул юғары уҡыу йортон тамамлап, район үҙәгендә иң яҡшы докторҙарҙы ғына йәлеп итеп, үҙенең клиникаһын булдырыуға өлгәшкән була.\nСәриәнең артабанғы яҙмышы ҡыҙыҡһындырмай ҡалмағандыр гәзит уҡыусыны. Миңә лә был тормош сәхифәһен тыңлаған ваҡытта иң ҡыҙыҡтырғаны - ҡатындың дауахананан һуңғы яҙмышы ине. Сәриә - бөгөн үҙен бәхетле һанаған ҡатын-ҡыҙҙарҙың береһе. Ҡатмарлы һынауҙар, ауырлыҡтар аша үтеп, һөйгәне менән ғаилә ҡороп, бер-бер артлы ике балаға ғүмер биргәндәр. Ике ейәнен ҡулына алыу бәхетенә өлгәшкәндәр.\nБыл ҡатын яҙмышы шуныһы менән ғибрәтле: яңы биттән йәшәй башлау өсөн бер ҡасан да һуң түгел, тигән хәҡиҡәткә ышандырыу.\nӘгәр ҙә һин иртәгәнән ауыҙыма бер ҡабым да ҡапмайым йәки бөгөндән тәмәке тартмайым, тип әйткәнһең икән - тәүәккәллә. Беренсеһендә ихтыяр көсөң етмәһә, икенсе тапҡыр мотлаҡ маҡсатыңа өлгәшерһең. Икенсеһендә лә түҙемлегең етмәһә, өсөнсө тапҡыр йөрьәт ит. Яҡшы йәшәүгә ынтылыу бер ҡасан да һуң түгел.\nЯҙылған: 01.08.16 | Ҡаралған: 639


Әҙәбиәт мәктәбенә кил! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Рухиәт » Әҙәбиәт мәктәбенә кил!\nӘҙәбиәт мәктәбенә кил! 17.01.2018 // Рухиәт\nБыл проект Рәсәй Федерацияһы Президенты грантына башҡарыла\nҮкенескә ҡаршы, әҙәбиәтебеҙгә хеҙмәт итергә теләгән, ҡәләме менән донъябыҙҙы яҡшы яҡҡа үҙгәртергә хыялланған йәштәр һәм балалар һаны йылдан-йыл кәмей. Һөҙөмтәлә яңы быуын тарафынан ижад ителгән көслө әҫәрҙәр юҡ кимәлдә – был мәҙәниәтебеҙҙең киләсәге тураһында күңелһеҙ уйҙарға этәрә.\nСәбәбе асыҡ – бөгөн гонорар күләме бәләкәй, йәш ижадсыларыбыҙға ла иғтибар ҙур түгел. Шуға ла уларҙың ижад кимәле ҡәнәғәтләндермәй, ә үҙҙәрен өйрәтерлек әҙиптәрҙең күбеһе ҙур ҡалаларҙа һәм район үҙәктәрендә көн итә. Һөҙөмтәлә бик күңелһеҙ күренеш күҙәтелә – яңы быуын ижадсылары һаны ҡырҡа кәмей, балалар һәм үҫмерҙәр араһында милли әҙәбиәт менән ҡыҙыҡһынғандар бармаҡ менән генә һанарлыҡ.\nӘммә был мәсьәләне хәл итеү юлы бар. СССР осоронда әҙиптәребеҙ йәш ижадсыларҙы тәрбиәләүгә оло иғтибар биргән. Әлеге шағирҙарыбыҙ һәм яҙыусыларыбыҙ – тап ошо эшмәкәрлек емеше. Әгәр ҙә улар уҡыусылар менән осрашмаһа, араларында иң-иңдәрҙе билдәләп, уларға үҫеш өсөн мөмкинлек тыуҙырмаған булһа, әҙәбиәтебеҙҙең бөгөнгөһө ниндәй булыр ине? Уйлауы ла ҡурҡыныс.\nОшо маҡсаттан Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союзы тарафынан 10 ғинуарҙан алып Башҡортостандың Әҙәбиәт мәктәбе проекты тормошҡа ашырыла башланы. Ул Рәсәй Федерацияһы Президенты гранты иҫәбенә башҡарыла һәм сентябрь айы аҙағына тиклем дауам итәсәк.\nБыл проектта әҙәбиәттә үҙ көсөн һынап ҡарарға теләгән 14 йәштән 25 йәшкә тиклемге һәр кем ҡатнаша ала. Бер ниндәй ҙә сикләү юҡ. Ҡатнашыу өсөн бары “Бәйләнештә” селтәрендәге Башҡортостан әҙәбиәте төркөмөндәге (https://vk.com/rbgodliteratura) ғаризаны тултырып, litshkola@mail.ru электрон адресына ебәрергә кәрәк. Шулай уҡ союздың электрон адресына ла һалырға була. Әлбиттә, үҙегеҙҙең ижад өлгөгөҙҙө лә өҫтәргә кәрәк. Ҡатнашыусыларҙың башҡорт, рус һәм татар телендәге ҡульяҙмалары республикабыҙҙың билдәле әҙиптәре тарафынан тикшерелеп баһаланасаҡ, уларға файҙалы кәңәштәр биреләсәк. Шулай уҡ проект барышында йәш ижадсылар менән оҫталыҡ дәрестәре, семинарҙар, төрлө осрашыуҙар үткәреү ҙә ҡаралған. Әлбиттә, һәр кем бында үҙен ҡыҙыҡһындырған һәм борсоған һорауҙарын бирә аласаҡ.\nҠатнашыусылар араһынан иң өмөтлө 30 йәш ижадсы был проекттың еңеүсеһе итеп билдәләнәсәк. Улар өсөн баш ҡалабыҙ Өфөлә бүләкләү тантанаһы көтөлә, шулай уҡ музей һәм театрҙарға сәйәхәт, халыҡ шағирҙары менән осрашыу ҡаралған. Был йәштәр Башҡортостан Яҙыусылар союзының Йәштәр бүлеге исемлегенә индереләсәк һәм халыҡ-ара сараларҙа ҡатнашыу хоҡуғына эйә буласаҡ. Мәҫәлән, былтыр Ҡырымда һәм Төркиәлә шундай саралар ойошторолдо һәм республиканан бер төркөм ижадсы йәштәребеҙгә унда барып ҡайтыу бәхете тәтене.\nӘйткәндәй, еңеүселәрҙең ижады тупланған айырым йыйынтыҡ сығарыу ҙа күҙ уңында тотола. Ижады юғары кимәлдә тип табылған йәштәребеҙҙең ҡулъяҙмалары Зәйнәб Биишева исемендәге “Китап” нәшриәтенең “Йәштәр тауышы” серияһында баҫылыуға ла тәҡдим ителәсәк. Шуға ла әҙәбиәт менән ҡыҙыҡһынған, ҡәләм тирбәткән һәр йәш кешене ошо шәп проектта үҙ көсөн һынап ҡарарға саҡырабыҙ. Мөмкинлектән мәхрүм ҡала күрмәгеҙ, дуҫтар!


Материалы за Сентябрь 2015 года » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Материалы за Сентябрь 2015 года\nБисмилләһир-рахмәнир-рахим! Әс-сәләмү-ғәләйкүм үә рахмәтуллаһи үә бәрәкәтүһ!22.09.2015\nХөрмәтле мосолман ҡәрҙәштәрем һәм ватандаштарым!\nҠөрьәндә әйтелә: «Һәр өммәт өсөн Беҙ шәриғәт хөкөмдәре - ҡанун-ҡағиҙә төҙөп бирҙек. Һәр халыҡ үҙ динен тотор. Башҡа диндәге халыҡтар ислам дине хаҡында һинең менән тартҡылашмаһын.\nКешеләрҙе Аллаһ диненә - исламға, иманға, ғибәҙәткә саҡыр. Һин үҙең, һис шикһеҙ, халыҡҡа бара торған тура юлдаһың», - тиелә. («Хаж» сүрәһе, 67-се аят)\nМосолман - Аллаһ бәндәһе. Уның ниәтендә - изгелек, ғәмәлендә - игелек, күңелендә - иман нуры. Ошо сәғәтебеҙҙә, бөгөнгө көнөбөҙҙә Ер шарының төрлө материктарында йәшәгән, йөҙләгән төрлө телдә һөйләшкән, төрлө төҫтәге мосолмандар Ислам диненең бишенсе терәге булған хаж ғибәҙәтен үтәйҙәр.\nАллаһы Тәғәлә изге Ҡөрьән Кәримдең «Әл-Бәҡара» сүрәһенең 196-сы аятында әйтә: «Аллаһ хаҡы өсөн хаж һәм ғөмрә ҡылығыҙ». Хаж - ул Аллаһ Тәғәлә тарафынан бәндәгә бирелгән мәрхәмәт-шәфҡәттәрҙең бөтә тулылығын бергә туплаған оло бер сағылышы.\nБРИКС һәм ШОС саммИттарының Өфөлә үткәрелеүе беҙҙең файҙаға булды, буғай. Бәлки хәтерләйһегеҙҙер, халыҡ-ара форум барышында БР башлығы Рөстәм Хәмитов «Өфө - ШОС һәм БРИКС саммиттарының баш ҡалаһы» исеме аҫтында брифинг ойошторғайны. Пресс-конференция ваҡытында Рөстәм Зәки улы Ҡытай Халыҡ РеспублИкаһы Инвесторҙары ҡатнашлығында ауыл хужалығы, эшкәртеүсе һәм сәнәғәт предприятиелары, магистралдәр төҙөү, туризм өлкәләрендә 10 күләмле проект әҙерләнеү тураһында хәбәр итте.\nУрмансы булып эшләүе бер ваҡытта ла еңел булмаған. Бөгөн урман ҡуртымсылар ҡулына күскәс, икеләтә ауырға тура килә. Ошондай ҡатмарлы осорҙа эшләүҙәренә ҡарамаҫтан, урмансыларыбыҙ бурыстарын намыҫ менән атҡара.\nИлтабан участка урмансылығы лесничийы Рөстәм Риф улы Сафин үҙ эшенә мөкиббән киткән хеҙмәткәрҙәрҙең береһе. Рөстәм Учалы ҡалаһында тыуып үҫкән. Мәктәпте тамамлағас, Өфө урман хужалығы техникумына уҡырға керә. Урманға һөйөү Сафиндарҙың ҡанында бар, заманында уның олатаһы лесничий була. Уҡыу йортон тамамлаған йәш белгес хеҙмәт юлын Миндәк урмансылығында башлай, тәүҙә лесничий ярҙамсыһы, һуңынан мастер итеп күсерелә. Артабан эшен Илтабан участка урмансылығында дауам итә, бер аҙҙан тырыш егетте лесничий итеп тәғәйенләйҙәр. Рөстәм Риф улына 13 йыл хужалыҡ иткән урман биләмәһе, ағас эше яҡшы таныш. Уның тураһында етәкселәре лә яҡшы фекерҙә, маҡтап телгә алалар. Ағас ултыртҡанда ла, янғын һүндергәндә лә халыҡты ойоштора белә, үҙе лә әүҙем ҡатнаша, планды үтәй, тиҙәр.\nУчалы территориаль һайлау комиссияһы, 13 сентябрь көнө ауыл ултыраҡтары Советтарына һәм ҡала ултырағының 5-се округы буйынса һайлауҙар ғәмәлгә ашты, тип таныны. Барлығы һайлаусылар исемлегенә 30 928 кеше индерелһә, тауыш бирергә 22 129 граждан килә, 172 яҡташыбыҙ алдан тауыш бирә, шулай итеп 72,1 процент һайлаусы ҡатнашты.\nИң әүҙемдәр Наурыҙ, Сәфәр, Туңғатар, Амангилде, Илсеғол ауыл Советтарында, уларҙа 82-87 процент һайлаусы ҡатнаша. Алдан планлаштырылғанса, 18 ауыл ултырағы Советтарына һәммәһе - 171, Учалы ҡала ултырағының 5-се округында 1 депутат һайланды. Шуныһы ла үҙенсәлекле - Поляковка ултырағында 10 депутаттың 7-һе - ҡатын-ҡыҙ, Яңы Байрамғолда 7 депутат мандатының 5-е шулай уҡ гүзәл зат вәкилдәрендә. 171 депутаттың һәр ҡайһыһы-ның исем-шәрифен яҙып урын еткерерлек түгел, ә бына ҡала ултырағында «Берҙәм Рәсәй» партияһы күрһәткән Учалы элемтә үҙәге начальнигы Данир Ғәниев 67,38 процент тауыш менән еңде. Үҙен-үҙе күрһәткән кандидат 25,52 процент тауыш йыя, ә бына ЛДПР кандидатын 4,73 процент һайлаусылар хуплай. Һайлау ваҡытында һайлау һөҙөмтәләренә йоғонто яһарлыҡ закон боҙоуҙар күҙәтелмәне, тип билдәләй территориаль һайлау комиссияһы рәйесе Әлфиә Шәрифуллина.\nХәҙерге көндә магазиндарҙа ярымфабрикаттарҙың күплегенә иҫең китер. Элек ит ризыҡтарын башлыса сит өлкәләрҙән ташыһаҡ, һуңғы йылдарҙа үҙебеҙҙә етештерелгәндәрҙең арта барыуы ҡыуаныслы күренеш. Әммә, ҡайһы берәүҙәрҙең килем артынан ҡыуып, продукцияларының сифатына әһәмиәт бирмәүҙәре генә эсте бошора.\nОшо көндәрҙә таны-шымдан йәш кенә ҡатындың хәләл билмән цехын асҡанын ишетеү менән барып күрергә ниәтләнем. Етештереү цехтары ҡаланан йыраҡ түгел, Иманғол юлында урынлашҡан. Әсәле-ҡыҙлы Әлфиә Ғилманова менән Зифа Камалова беҙҙе ихлас ҡаршыланы.\nҠала ҡыҙы Әл-фиәнең электән үҙ эшен асыу хаҡында хыялы була. Балалар, ғаилә мәшәҡәттәре менән бер нисек бушамай. Өҫтәүенә, «Энергоремонт» йәмғиәтендә инженер булып эшләй. Яратҡан һөнәрен дә ҡалдырмаҫ ине, әгәр бер көн килеп һайлау алдына баҫмаһа. Тормош иптәше ауырып дауаханаға инә, һауығып эшкә сығыуы була, ҡыҫҡартыуға эләгә. Ғаиләгә оҙаҡ ҡына аҡсаһыҙ ыҙаларға тура килә. Шул ваҡыт тормош иптәше Рушан менән кәңәшләшеп үҙ эшен асыу тураһында етди ҡарар ҡабул итә. Гаражға, тип төҙөлгән биналарында ремонт эшләп, март айында билмән цехы асалар. Ең һыҙғанып эшкә тотоналар.\nБР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаты Йомабикә Сәләхетдин ҡыҙы Ильясова һайлауҙар тураһында:\n-13 сентябрҙә республикабыҙҙа урындағы үҙидара органдарына һайлау үткәрелә, унда 7 меңдән ашыу депутат мандаты алмаштырыласаҡ. Уртаса алғанда республика буйынса 1 мандатҡа ике кандидат дәғүә итә. 2008 йылда һайлауҙарҙа 4 кенә партия ҡатнашһа, был юлы уларҙың һаны 11.\nБыл кампания бик мөһим, сөнки нәҡ ауыл Советтары илебеҙҙәге власть вертикаленең төп элементын тәшкил итә. Властың был кимәлен тәүге баҫҡыс тип тә йөрөтәләр. Ошо тәүге баҫҡыс ауыл-ҡасабаларға ҡағылған проблемаларҙы хәл итергә тейеш тә инде, сөнки ул халыҡҡа иң яҡын власть, урындағы депутаттар ауыл ерендәге көнүҙәк мәсьәләләрҙе үҙ тормошо, үҙ тәжрибәһе аша белә.\nУчалы районында һайлауҙар ойошҡан рәүештә үтер. Үҙ яҙмышына битарафтар булмаҫ, тип ышанам.\nТормош юлы матур булды11.09.2015\nИшбулды ағай Нурмөхәмәтов 1925 йылда Көсөк ауылында тыуа, иҫән булһа, ошо көндәрҙә уға 90 йәш тулған булыр ине. Юҡ шул, 2007 йыл арабыҙҙан китеп ҡуйҙы. Уның турала гәзитебеҙҙә 1998 йыл Әнүәр Ғибәҙәтов матур һүрәтләмә яҙғайны. Ләкин тағы иҫкә төшөрөү артыҡ булмаҫтыр - изге Ҡәҙер кисендә күк көмбәҙе асылыуын күргән кеше бит ул. Ҡараңғы төндә күк ҡабығы асылғанды былай тип һүрәтләгән була: «…кинәт еңел, рәхәт булып китте. Күҙ алды яп-яҡты булып яҡтырҙы. Күк ярылды. Яҡтылыҡ шунан килә ине. Ерҙәге ваҡ таштарға тиклем ап-асыҡ булып күренеп ята» («Заманды кешеләр тыуҙыра» китабынан).\nМалайға ошо ваҡиға тетрәндергес тәьҫир иткәнме, әллә алдан да саф күңелле булғаны өсөн Хоҙай мөғжизә күрһәткәнме - быныһын аныҡ ҡына айырып әйтерлек түгел инде, һәр хәлдә лә, Ишбулды ағай матур, өлгө булырлыҡ тормош юлы үткән кеше.\nКөрсөк - ҙур һынау11.09.2015\nКөрсөк һүҙенең мәғәнәһенә йүнләп һаман да төшөнөп бөтә алмайым. Ғөмүмән, минең өсөн ул бик абстракт һәм серле булып күренә. Ҡарап тороуға барыһы ла ҡәҙимгесә кеүек. Магазиндарҙа бөтә нәмә бар, кәштәләр һығылып тора. Радио-телевизорҙан да хәүефләнергә урын юҡ, тип тынысландырырға тырышалар.\nӘммә, кешеләр араһында осон осҡа ялғап йәшәүселәрҙең көндән-көн арта барыуы бер кемгә лә сер түгел. Ҡайҙа ҡарама көрсөк тураһында һөйләйҙәр, тормоштан ризаһыҙлыҡ белдереүселәр күбәйҙе. Ике һүҙ менән әйткәндә, көрсөк - барыһының да паникаға бирелеүе, бихисап матди ҡиммәттәрҙең хаҡы арзанайыуы, сәнәғәт үҫешенең тотҡарланыуы, шуға бәйле эш урындары ҡыҫҡарыуы, хеҙмәт хаҡтарының түбәнәйеүе, ҡулланыу хаҡтарының артыуы арҡаһында халыҡтың һатып алыу һәләте кәмеүе ул. Әлеге мәлдә һаман да шул ябай халыҡ ыҙа күрә. Күптәренең елкәһендә ипотека, автокредит «аҫылынып» тора.\n...Ҡараңғы төн. Мөждәбә үҙенең яралы тәненә ҡаты итеп тибеүҙәрен тойоп, немец һалдатының һүгенеүен, овчарка эттәренең бер туҡтауһыҙ өрөүен ишетеп аңына килде һәм ауырлыҡ менән күҙҙәрен асты. Тәүҙә оҙаҡ ҡына үҙенең ҡайҙа икәнен иҫенә төшөрә алмай хитланды. Уйҙарын бергә йыйырға тырышты. Уның урынынан ҡуҙғалырға маташҡанын тимер ишек янында торған һаҡсы күреп ҡалды. Тере икәненә ышанған немец һалдаты уға автоматының осо менән төрттө лә, торорға ымланы. Яралы ауырлыҡ менән аяғына баҫты. Хәле бөтөнләй юҡ, йығылып ҡуймаһам ярар ине, тип борсолдо. Шулай ҙа башҡорт һалдаты бирешмәне, уртын ҡанһырағансы тешләп, ауыртыуҙарына түҙергә тырышты. Аяғын көскә һөйрәп алға атланы. Уны, ҡаты алыштан һуң тере ҡалған рус һалдаттары менән бергә, һарайға оҡшаш бинаға алып барып яптылар. 1942 йылдың июль айында Витебск ҡалаһы өсөн барған һуғышта уның әсирлеккә төшөүе ошолай булды.\nАрыған, яраланған, асыҡҡан һалдаттарҙың араһында ниндәй генә милләт кешеләре юҡ ине. Йөҙҙәре болоҡһоу. Ҡараңғы концлагерҙа кемдер ауыр яраһының һулҡылдауына түҙә алмай ауыр ыңғыраша, икенселәр һаташа. Мөждәбә яраһының һыҙлауын да онотоп тәрән уйҙарға бирелгән. Һуғышҡа тиклемге тормошон күҙ алдынан үткәрә.\nБарығыҙ ҙа - һайлауҙарға!11.09.2015\n13 сентябрь - Берҙәм һайлау көнөнә бик аҙ ваҡыт ҡалды. Әһәмиәтле ваҡиға алдынан Учалы территориаль һайлау комиссияһы рәйесе Әлфиә Ғәрифуллина менән осраштыҡ.\n- Һайлауҙы ойоштороусылар кампанияның һуңғы нөктәһен ҡуйырға әҙерме?\n- 24 июндә ауыл Советтары яңы состав депутаттарын һайлау тураһында ҡарар ҡабул итеү менән әҙерлек башланды. Вәкәләттәрен ваҡытынан алда һалған депутат урынына ҡала ултырағының 5-се участкаһы буйынса ҡала ултырағы Советына ла ө¾тәмә һайлау үтә. 26 июлгә тиклем кандидаттар теркәлде. Ни бары 2 граждан башта теләк белдереп тә, аҙағынан кире уйланы. Береһенә шылтыратып, «Документтарҙы килтереү ваҡыты сығып бара, һуңлап ҡуймағыҙ», - тип иҫкәрткәйнек, «Уның менән булырға бушамайым!» - тиеү менән сикләнде. Һәр кемдең үҙ ирке. Шулай итеп, ауыл Советтарында 171 мандатҡа 387 кандидат, ҡала ултырағы Советында 1 мандатҡа 3 кандидат дәғүә итә.


Мин нисек мөхәббәт тотҡонона эләктем?\n24 Август 2018, 13:11\nҮҙемдең тәүге мөхәббәтем менән виртуаль донъяла таныштым, йәғни һуңғы ваҡытта йәштәр араһында киң билдәлелек яулаған «Бәйләнештәр» селтәре аша.Был ваҡытта миңә ни бары 15 йәш кенә ине. Мәктәптә IX синыфта уҡып йөрөгән саҡ. Ауылда клубҡа сыҡмайым, ҡышҡы оҙон төндәрҙе лә, йәйге каникулымды ла, әҙ генә ваҡыт булһа, «Бәйләнештә» селтәрендә ултырып үткәрәм. Шул ваҡыт синыфташ егеттең дуҫтары менән мауығып киттем.\nБер мәл Илнур исемле берәүгә күҙ һалдым. Ул миңә шул хәтлем оҡшаны. Ҡыҙыҡ өсөн генә «сәләм» тип яҙып ебәреүем булды, бер-бер артлы хаттар яуҙыра ла башланы. Шулай танышып киттек. Ул көнө буйы уйымдан сыҡмай, йөрәгем дарҫлап тибә. Әҙ генә ваҡыт тапһам, шәп кенә интернетҡа инеп, хат-хәбәр ҡарайым, көтәм. Ҡош телендәй сәләм алһам, үлеп ҡыуанам! Был мөхәббәт тигәне ҡалай башымды әйләндерҙе, тамам аҡылымдан яҙҙырҙы.\nШулай хисләнеп йөрөй торғас, беҙ уның менән осрашырға булдыҡ. Тулҡынлана-тулҡынлана әҙерләндем, аяҡтарым бөтөнләй ергә теймәй. Әйтерһең, мин атлап түгел, ә осоп йөрөйөм. Ни тиһәң дә, күптән көткән осрашыу. Күрештек, төнгө урам буйлап ай яҡтыһында оҙаҡ ҡына етәкләшеп йөрөнөк. Һөйләшеп хәбәрҙәребеҙ бөтмәне. Бынан һуң ул тағы ла нығыраҡ яҡын һымаҡ тойолдо.\nТик яңылышҡанмын икән. Күрешкәндән алып ул «Бәйләнештә» селтәрендә минән ҡаса башланы, һирәк яҙыша. Яҙғандарыма ла яуапты оҙаҡ көтөргә тура килде. Бер аҙҙан дуҫтары исемлегенән дә бөтөнләй алып ташланы. Нимә булғанын да аңламаным. Быны бик ауыр кисерҙем. Һәр ваҡыт уйымдан сыҡманы. Унан башҡа берәүҙе уйлағы ла, яратҡы ла килмәне. Шулай был тойғонан оҙаҡ тыныслана алмай йонсоном.\nОшолай мөхәббәт тотҡонона эләгеү минең өсөн ҙур бер донъяуи фәһем булғандыр. Беҙ, ҡыҙҙар, нескә күңелле заттар шул. Һәр нәмәгә ышанып, йөрәк аша үткәрәбеҙ, ҡолаҡ менән яратабыҙ. Бигерәк тә егеттәрҙең тәмле-татлы һүҙҙәренә иҫебеҙ китергә генә тора. Көслө заттар үҙ ваҡытында бының менән файҙалана. Бер тапҡыр ауыҙ ныҡлы бешкәс, башҡа бер ҡасан да оҡшатып йөрөгән кешем булһа ла, беренсе булып һүҙ ҡушманым. «Үҙем егеттәрҙе яратырға тейеш түгел, улар мине яратһын», тигән ҡарарға килдем.\nБөгөн үҙ парымды тапҡан бәхетле ҡатын-ҡыҙмын. Йән киҫәккәйем үҙемде үлеп ярата, минең өсөн утты ла, һыуҙы ла кисергә әҙер.