Һаулыҡ һағында – ҡалҡан\n«Йәшлек» гәзите » Махсус биттәр » Һаулыҡ һағында – ҡалҡан\n08.06.2019 Һаулыҡ һағында – ҡалҡан\nБөрйән районының «Атайсал» халыҡты социаль хеҙмәтләндереү үҙәгендә эшләүсе Гөлсинә Бикмәтова кешеләрҙең сикһеҙ рәхмәтен ишетеп ҡыуана\nКүҙ алдына килтерәһегеҙме: һеҙ дауаханаға ауыр хәлдә киләһегеҙ, ә хәлегеҙ тураһында медицина хеҙмәткәре социаль селтәрҙә оятһыҙ һүҙҙәр яҙып, һеҙҙе мыҫҡыл итә, мәсхәрәләй, кәмһетә? Быны күҙ алдына ла килтереүе ҡыйын, хатта мөмкин түгел кеүек. Ләкин ундай мәғәнәһеҙ, тупһыҙ кешеләр ҙә бар. Новосибирскиҙа билдәле бер хирург, ҡала дауаханаһының мөдире, медуниверситетта уҡыған 22 йәшлек ҡыҙының шундай оятһыҙ яҙмаларынан һуң эштән китергә мәжбүр булған. Ғәрлегенәнме, әллә көсләп мәжбүр иткәндәрме – уныһы әлегә билдәһеҙ. Ҡыҙы бит атаһының бүлексәһендә күргәндәрҙе бәйән иткән. Бер кемде лә аямаған ул, мәҫәлән, артыҡ ауырлығы булған сирле ҡатынды "140 килограмлыҡ баҡа" тип атаған. Дауаханала йән биргән кешеләрҙе лә йәлләп тормай мыҫҡыл иткән. Әйтәйек, береһе тураһында "атайымдың бер нисә сәғәтен "бушҡа" әрәм иттерҙе" тип яҙған. Нимәһе аптырата: ҡыҙға университетта шелтә генә яһағандар.\nШундай йәнһеҙ ҡыҙҙарҙың киләсәктә поликлиника-дауаханаларҙа эшләрен күҙаллаһаң, ҡурҡыуҙан йөрәк ҡалтырап китә. Ярай ҙа медицина өлкәһендә Гиппократ антына тоғролоҡ һаҡлаған кешелекле, шәфҡәтле изге йәндәр ҙә эшләй. Шуларҙың береһе Бөрйән районының Иҫке Монасип ауылында йәшәүсе Гөлсинә Бикмәтова булыр. Гөлсинә Сабирйән ҡыҙы кеүек ғәжәп миһырбанлы, киң күңелле, мәрхәмәтле кешене бер нисә тиҫтә йылдан көндөҙ шәм яҡтыртып эҙләргә тура килмәһә булды.\n– Беҙҙең “Атайсал” халыҡты социаль хеҙмәтләндереү үҙәгендә бик тырыш хеҙмәткәрҙәр эшләй, шулар араһында Гөлсинә Сабирйән ҡыҙы айырым урын алып тора,– ти үҙәктең етәксеһе Зөһрә Әхмәҙи ҡыҙы Айытҡолова. – Ауыл халҡы уны ныҡ ярата, ихтирам итә. Нишләп беҙҙең Гөлсинәне күтәрмәйһегеҙ, тип үк ебәрә. Уңған кешене күрәбеҙ, күтәрәбеҙ: һөнәри байрамыбыҙ айҡанлы, 30 йыллыҡ хеҙмәт стажы булған, шуның 13 йылын социаль медицина хеҙмәткәре булып эшләгән Гөлсинә Бикмәтова БР Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының Почет грамотаһы менән бүләкләнә.\nҒәҙелгәрәй ауылында тыуып үҫкән Гөлсинә апай бүләкләрлек тә шул – барыһына ла һәр яҡлап өлгө итеп ҡуйырлыҡ гүзәл зат.\nКешеләргә гел ярҙам итергә ынтылған ҡыҙ бәләкәй сағында йыш ауырып яфалана. Сирҙең ни икәнен белеп, кеше хәлен яҡшы аңлаған Гөлсинә үҫкәс, ике уйлап тормай, Белорет медучилищеһына уҡырға бара. Бер туған Гөлфиә апаһы ла бит уның ошо уҡыу йортон тамамлап, Аҫҡар ауылында фельдшер булып эшләй. 1989 йылда Гөлсинә лә, ҡулына диплом алып, район дауаханаһының терапия бүлексәһендә эш башлай.\n– Ҡурҡа-ҡурҡа, оялып ҡына эшкә тотонғайным, – тип иҫләй Гөлсинә Сабирйән ҡыҙы ул мәлдәрҙе. – Өлкән апайҙар эш рәтенә төшөндөрөп, ҡыйыу булырға өйрәтте. Эшләп йөрөй торғас, нығынып кителде. Ҡан тамырҙары бөтөнләй күренмәгән кешенең дә венаһын табып, күпме укол яһағанмындыр – иҫәпһеҙ-һанһыҙ... Ҡулың йомшаҡ, ипле, бер ҙә ауырттырмай ҡаҙайһың, тип йыш рәхмәт әйтәләр. Үҙеңде тыныс тотһаң, кеше лә тыныслана, һиңә ышана. Элегерәк саҡырыуҙарға ла йөрөнөм. Ҡушылмаһа ла, сығып китәһең, сөнки кеше һиңә өмөт бағлап килә, юҡ, бармайым, тип ни йәнең менән өйҙә ултырып ҡалаһың?! Гиппократ антына тоғро ҡалырға тырышам, мохтаждарға ярҙам итеү – төп бурысым. Хоҙай мине шулай итеп яратҡан, хөкүмәт шуға уҡытҡан икән, тимәк, ышанысты аҡларға тейешмен, тип йәшәйем. Дарыуҙарҙан тыш, кеше йылы һүҙгә лә, яҡшы мөнәсәбәткә лә мохтаж. Хәл-әхүәлдәрен һорашып ултырһаң да, ҡалай һөйләшеп ултырып, һәйбәт булып ҡалды лаһа, тип ҡыуана ололар. Ҡан баҫымдары рәтләнә, дөйөм хәлдәре яҡшыра, дәртләнеп китәләр. Кешенең рәхмәтен ишетеп, ул күҙгә күренеп терелһә, күңел күтәрелә. Минең ҡарамаҡта булған берәйһе ауырып торһа, үҙемә тыныслыҡ тапмайым, борсолоп бөтәм, хәлен ҡат-ҡат тикшерәм. Төндә йоҡо йоҡо түгел ундай саҡта, таң менән, нисек йоҡлап торҙоғоҙ, тип хәлен белешә һалам. Нисә йыл медицина өлкәһендә эшләһәм дә, кешенең һыҙланыуына, ауыртыныуҙарына өйрәнә алмайым. Уларҙың һыҙланыуҙары минең йөрәк аша үтеп һыҙыла. Быуындары, һөйәктәре үҙәктәренә үткәнсе һыҙланып ултырғандарында бигерәк ҡыйын...\nБер кемгә лә сер түгел: үкенескә күрә, дауалау учреждениеларында ололарҙы яратып та тормайҙар, ҡайһы бер медицина хеҙмәткәрҙәре хатта, йөрөрҙәр инде ошо ҡарт-ҡоро бимазалап, ваҡытты урлап, тип зарлана. Ауырығас, киләбеҙ инде, тигәнгә, ә һеҙҙең йәшегеҙ шундай – ауырый торған, түҙегеҙ, тигәндәр, әйтерһең дә, үҙҙәре ғүмер баҡый йәш, сәләмәт килеш йәшәргә дәғүә итә. Ләкин уларға ла ҡартлыҡ килеп ишек ҡағыр, шул саҡта үҙҙәре сәскән орлоҡто ла, бәлки, урырға насип итер. Һәр кем нимә сәсә – шуны ура бит ул, был тормош ҡануны. Бына Гөлсинә Бикмәтова гел генә изгелек сәскәс, шуның мәнфәғәтен – ҡәҙер-хөрмәт күрә. Ире Илһам Рәүхәт улы менән Илүзә исемле ҡыҙ үҫтергән (ҡыҙҙары Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының 22-се отрядында хеҙмәт итә) һөйкөмлө ҡатын балалар йортонан ике ир бала алып ҡарай. Ун йыл элек уларҙың ғаиләһенә аяҡ баҫҡан Ринат менән Райман бөгөн ата-әсәһен ҡыуандырып, уңышлы уҡый, спорт менән шөғөлләнә.\n– Өйөбөҙҙө балалар тауышы яңғыратҡас, күңелле. Ҡабаттан тыуырға тура килһә, мин барыбер яңынан медицинаны һайлар инем, – ти Гөлсинә Бикмәтова. – Сөнки кешеләрҙе лә, һөнәремде лә яратам. Терапия бүлексәһендә ун йылға яҡын эшләп, юлда йөрөүе ҡыйын булғас, ауылдағы ҡарттар йортона эшкә урынлаштым, ул йорт ябылғас, бәхетемдән социаль медицина хеҙмәткәре вазифаһы килеп сыҡты. Ҡыуанып, бар күңелемде һалып эшләйем, халыҡ ҡәнәғәт булғас, был минең өсөн икеләтә шатлыҡ.\nГөлсинә Сабирйән ҡыҙының ғына түгел, урындағы халыҡтың бәхетенән был эш килеп сыҡҡан. Һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер шәфҡәт туташы булғанда, ауырыуҙар ҙа артҡа сигенәлер ул. Ҡалҡан булып тора бит һаулыҡ һағында Гөлсинә Бикмәтова атлы нәзәкәтле ханым.


Һин сәскәләр яратаһыңмы? Модалы йүнәлештәр хаҡында белгең киләме? Йондоҙҙар тормошо менән ҡыҙыҡһынаһыңмы? Әгәр иң яҡын әхирәтең көҙгө икән, “Ал да гөл” тапшырыуы - тап һинең өсөн. Алып барыусы Асия Шахмина модалы кейенеү хаҡында һөйләр, байрамға күлдәк һайларға ярҙам итер, шулай уҡ психолог һәм медицина белгестәре кәңәштәрен алырға мөмкин буласаҡ. Ә сәхнә йондоҙҙары иһә тышҡы ҡиәфәт тураһында көтөлмәгән һорауҙарға яуап бирер. “Ал да гөл” – матурлыҡ һәм сәләмәтлек, мода һәм стиль тураһында тапшырыу


Бәхет үә сәғәҙәтнәмә доғаһы | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Доғалар һәм намаҙ > Бәхет үә сәғәҙәтнәмә доғаһы\n« Ҡабил менән Һабил\nМәйетте (мәрхүмде) йыуыу »\nБәхет үә сәғәҙәтнәмә доғаһы\nӘлхәмдулилләһи Раббил ғәләмин үәссәләтү үәссәләмү ғәлә рәсүлиһи Мөхәммәдин үә ғәләә әлиһи үә әсхәбиһи әждмәғин.\nӘгәр ҙә берәр кемдең бәхет үә дәүләте теүәл булмаһа, был доғаны йома көн, кис менән, шөкөр намаҙынан һуң камил тәһәрәтле булып, Аллаһ Тәғәләнән генә ҡурҡып, ихлас күңелдән уҡыһа, шунда уҡ бәхет үә дәүләте йәнә ҡайтыр.\nБерәйһе был бәхетнәмәне үҙе менән һаҡлаһа, башлыҡ үә хөкөм йөрөтөүселәр ҡаршыһында хөрмәтле булыр. Кемдер «Доға'и бәхетнәмә»не үҙе менән йөрөтһә: халыҡ уны ҡәҙер һәм ихтирам итер, һәм берәй кеше «Доға'и бәхетнәмә» үҙе менән һуғыш ҡырына алып инһә, уҡ үә ҡылыс, башҡа һуғыш ҡоралы уға тәьҫир итмәҫ. Аллаһ Тәғәлә үә иманына тоғро ҡалыр. Ләкин был «Доға'и бәхетнәмә» тән үә күңел менән ихластан ышанған ваҡытта ғына ҡабул була. Шулай уҡ берәйһе был «Доға'и бәхетнәмә»не үҙе уҡып башҡаларға өйрәтһә һәм үҙе менән һаҡлаһа, был доғаның беҙ белмәгән бынан башҡа ғәйре хасийәттәре бик күптер.\n«Доға'и бәхет үә сәғәҙәтнәмә» ошолор.\nӘссәләмү ғәләйкүм, йә бәхет-дәүләт!\nХуш киләһең, йә бәхет-дәүләт!\nКил миңә, кил, йә бәхет-дәүләт!\nАй менән тыуып кил, йә бәхет-дәүләт!\nКөн менән тыуып кил, йә бәхет-дәүләт!\nЯмғыр булып яуа кил, йә бәхет-дәүләт!\nҠар булып яуа кил, йә бәхет-дәүләт!\nҠыш булып ҡышлай кил, йә бәхет-дәүләт!\nСәғәҙәт ҡабалын ала кил, йә бәхет-дәүләт!\nҺөйөнөс менән бергә кил, йә бәхет-дәүләт!\nНиғмәт ҡапҡаһын аса кил, йә бәхет-дәүләт!\nРәхмәт нурын сәсә кил, йә бәхет-дәүләт!\nАллаһу Ҡадир сөбханә хаҡы өсөн кил,кил, йә бәхет-дәүләт!\nКәлимулла, Инжил хаҡы өсөн кил, кил, йә бәхет-дәүләт!\nЗабур аяттары хаҡы өсөн кил, кил, йә бәхет-дәүләт!\nТәүрат аяттары хаҡы өсөн кил, кил, йә бәхет-дәүләт!\nФурҡан хәрефтәре хаҡы өсөн кил, кил, йә бәхет-дәүләт!\nРәжәб, Шәғбан, Рамаҙан шәриф хаҡы өсөн кил, йә бәхет-дәүләт!\nЕр-күк ғәрше үә көрси ләүхә үә хаҡы өсөн Кил, йә бәхет-дәүләт!\nҮә барса рижалилдар хаҡы өсөн кил, йә бәхет-дәүләт!\nӨс йөҙ ун өс мөрсәлин үә бәйғәмбәрҙәр хаҡы өсөн кил, йә бәхет-дәүләт!\nҒалимдарҙың ғилеме хаҡы өсөн кил, йә бехет-дәүләт!\nЗаһидтарҙың Заһиды хаҡы өсөн кил, йә бәхет-дәүләт!\nҺигеҙ ожмах хаҡы өсөн кил, йә бәхет-дәүләт!\nМөъминдәрҙең хаҡы өсөн кил, йә бәхет-дәүләт!\nЕте тамуҡ хаҡы өсөн кил, йә бәхет-дәүләт!\nОжмах хакимы Ризван хаҡы өсөн, кил, йә бәхет-дәүләт!\nТамуҡ хакимы Малик хаҡы өсөн, кил, йә бәхет-дәүләт!\nХурҙар хаҡы өсөн кил, йә бәхет-дәүләт!\nҠөрьән шәриф яҙылмыш серҙәр хаҡы өсөн кил, йә бәхет-дәүләт!\nИке ғәйет хаҡы өсөн кил, йә бәхет-дәүләт!\nШәмси үә Ҡамәр сүрәләрендә яҙылмыш аяттар хаҡы өсөн кил, йә бәхет-дәүләт!\nХуш үә тәсбихтәр хаҡы өсөн кил, йә бәхет-дәүләт!\nХажиҙарҙың хажы хаҡы өсөн кил, йә бәхет- дәүләт!\nҒазиҙарҙың ғазаваты хаҡы өсөн кил, йә бәхет-дәүләт!\nМөфтөйҙәрҙең фәтүәһе хаҡы өсөн кил, йә бәхет-дәүләт!\nСолтан үә батшаларҙың ғәҙеллеге хаҡы өсөн кил, йә бәхет-дәүләт!\nӘҙәм бәйғәмбәргә килмеш тик кил, йә бәхет-дәүләт!\n...искүн әңтә үә зәүджүкәл-джәннәтә...(2/35)\nБыл аят хаҡы өсөн кил, йә бәхет-дәүләт!\nИҙрис бәйғәмбәргә килмеш тик кил, йә бәхет-дәүләт!\nҮә рафәғнәәһү мәкәәнән ғәлиййән. (19/57)\nНух бәйғәмбәргә килмеш тик кил, йә бәхет-дәүләт!\nСәләәмүн ғәләә Нүүхин фил ғәәләмиин. (37/79)\nИбраһим бәйғәмбәргә килмеш тик кил, йә бәхет-дәүләт!\nҮәт-тәхаҙәллааһу Ибрааһиимә халиилән. (4/125)\nИсмәғил бәйғәмбәргә килмеш тик кил, йә бәхет-дәүләт!\nإِنَّهُ كَانَ صَادِقَ الْوَعْدِ وَكَانَ رَسُولًا نَّبِيًّا\n...иннәәһү кәәнә саадиҡаль үәғди үә кәәнә расүүлән нәбиййән. (19/54)\nЯхъя бәйғәмбәргә килмеш тик кил, йә бәхет-дәүләт!\nЙәә Йәхйәә хуҙил китәәбә биҡууүәтин... (19/12)\nДауыт бәйғәмбәргә килмеш тик кил, йә бәхет-дәүләт!\nЙәә Дәәүүдү иннәә джәғәлнәәкә халиифәтәң фил ардый... (38/26)\nСөләймән бәйғәмбәргә килмеш тик кил, йә бәхет-дәүләт!\nИннәһү миң Сүләймәәнә үә иннәһү бисмилләәһир-рахмәәнир-рахиим. (27/30)\nЯкуп бәйғәмбәргә килмеш тик кил, йә бәхет-дәүләт!\nأَمْ كُنتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ\nИң күңтүм шүһәдәә'ә иҙ хәдара Йәғҡуубәл-мәүтү... (2/133)\nЙософ бәйғәмбәргә килмеш тик кил, йә бәхет-дәүләт!\nيُوسُفُ أَعْرِضْ عَنْ هَذَا\nЙүүсүфү әғрыид ғән һәәҙәә... (12/29)\nМуса бәйғәмбәргә килмеш тик кил, йә бәхет-дәүләт!\nҮә кәлләмәл-лааһу Мүүсәә тәклиимән. (4/164)\nӘйүп бәйғәмбәргә килмеш тик кил, йә бәхет-дәүләт!\nҮә Әййүүбә иҙ нәәдәә раббәһүү әннии мәссәнийәд-дурру үә әңтә әрхәмүр-рахимиин. (21/83)\nЮныс бәйғәмбәргә килмеш тик кил, йә бәхет-дәүләт!\nҮә ҙәннүүни иҙ-зәһәбә мүғаадыибәң фәҙаннә әллән нәҡдира ғәләйһи фәнәәдә фиҙҙулүмәәти әллә иләәһә илләә әңтә субхәәнәкә иннии күңтү минәҙҙаалимин\nФәстәджәбнәә ләһү үә нәджжәйнәәһү минәл ғамми үә кәҙәәликә нүңджил мүьминиин (21/87-88)\nЗәкәрийә бәйғәмбәргә килмеш тик кил, йә бәхет-дәүләт!\nزَكَرِيَّا إِذْ نَادَى رَبَّهُ رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا وَأَنتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ\nҮә Зәкәриййәә иҙ нәәдәә раббәһү рабби ләә тәҙарнии фардәү-үә әңтә хайруль- үәәриҫиин. (21/89)\nИльяс бәйғәмбәргә килмеш тик кил, йә бәхет-дәүләт!\nҮә иннә Илйәәсә ләминәл мурсәлиин. (37/123)\nҒайса бәйғәмбәргә килмеш тик кил, йә бәхет-дәүләт!\nاللَّهُمَّ رَبَّنَا أَنزِلْ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِّنَ السَّمَاءِ تَكُونُ لَنَا عِيدًا لِّأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآيَةً مِّنكَ وَارْزُقْنَا وَأَنتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ\nАллаһүммә раббәнәә әңзил ғәләйнәә мәә'идә-тәм-минәссәмәә'и тәкүүнү ләнәә ғиидәл-ли'әүүәлинәә үә әәхыириннәә үә әәйтәм-миңкә үәрзүҡнәә үә әңтә хайру-рраазиҡиин. (5/114)\nНәбийнәә Мөхәммәдин Мостафа салләл-лаһү тәғәлә гәләйһи үәссәләмгә килмеш тик кил, йә бәхет-дәүләт!\nМәә әңзәлнә ғәләйкәл-Ҡүр'әәнә литәшҡаа.\nИлләә тәҙкиратәл-лимәй-йәхшәә. (20/1-3)\nҮә нүнәззилү минәөл Ҡур'әәни мәә һүүә щифәә'үү- үә рахмәтүл-лил мүьминиинә үә ләә йәзиидү-ҙҙаалимиинә илләә хасәәраа. (17/82)\nҮә салләл-лаһү ғәләә сәййидинә Мүхәммәдин үә ғәлиһи үә әсхаабиһи әджмәғиин. Бирахмәтикә йәә әрхамәр-рахимиин.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 10.12.2019 в 22:22, и размещена в категории Доғалар һәм намаҙ. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


24. Нур (Нур)\n(Нур сүрәһе 64 аяттан тора. Мәҙинә-и Мөнәүүәрәлә ингән. 35 нсе аятта күктәрҙе, Ер йөҙөн яҡтыртыусы Аллаһтың нуры тураһында һөйләнгәнгә күрә, сүрәнең исеме лә «Нур» тип атала.)\n(Был сүрәне) индерҙек һәм фарыз иттек — был шундай (ғәйәт етди) сүрә. Шунда ап-асыҡ аяттарҙы индерҙек. Бәлки, уйлай торғас, ғибрәт алырһығыҙ!\nЗина ҡылған ҡатын менән иргә йөҙ тапҡыр таяҡ һуғығыҙ. Әгәр Аллаһҡа һәм Әхирәт көнөнә инанған булһағыҙ, (Аллаһтың дине ҡушҡандарын үтәүсе булһағыҙ) уларҙы ҡыҙғанмағыҙ. Уларҙы язалағанда (бер нисә) мөьминдең шаһит булып тороуы шарт.\n(«Ибн Ғәббәс (разый Аллаһү ғанһү)гә күрә, был шаһиттар дүрт кешенән алып, ҡырҡҡа саҡлы булырға мөмкин. Зина — хаттин ашыу, Аллаһ тарафынан ҡуйылған сиктәрҙе (хәтте) боҙоу иң ҙур гөнаһтарҙан һанала. Аяттағы яза никахлы булмаған, өйләнмәгән егет менән ҡыҙға бирелә. Әгәр ҙә никахлы булып та, башҡалар менән зина ҡылғандарға рәжем язаһы бирелә. Йәғни, таш менән бәреп үлтереү».Хәсән Чантай тәфсиренән.)\nЗинасы ир зинасы ҡатынға йәки мөшрик булған ҡатынға ғына өйләнергә хаҡлы. Зинасы ҡатын да зинасы йәки мөшрик ирҙән башҡаға кейәүгә бармаҫ. Мөьминдәрҙең зинасылар менән (өйләнеүе, енси) мөнәсәбәттәргә кереүе харам һаналыр.\nНамыҫлы һәм саф ҡатындарға (зина ҡылды тип) нахак һүҙ әйткән кешеләр дүрт шаһит килтерә алмаһа, һәр береһе һикһән тапҡыр ҡамсы менән һуғылыр. Бынан һуң уларҙан бер ҡасан да шаһитлыҡ һоралмаҫ. Улар фәсиҡтәрҙең да фәсиғе — боҙоҡ әҙәмдәрҙер.\nӘгәр һуңынан (ғәйбәт һөйләгәндәренә үкенеп) тәүбә итһәләр, төҙәлһәләр: хаҡтыр, Аллаһ — ярлыҡаусы һәм бик тә миһырбанлы.\nКем дә кем үҙ ҡатынына нахаҡ яла яға икән, үҙенән башҡа шаһиттары булмаһа, һөйләгән һүҙҙәренең дөрөҫ икәнлегенә Аллаһ исеме менән дүрт тапҡыр ант итһә, шаһитлығы ҡабул ителер.\nБишенсе тапҡыр ант иткәндә әгәр ул ялғанлаһа:\nАллаһтың ләғнәтен үҙ өҫтөнә саҡырыр.\nБишенсе тапҡырында ул: әгәр ирем хаҡ һөйләһә, Аллаһтың ләғнәтен, — үҙенә саҡырыр.\nӘгәр ҙә Аллаһтың рәхмәте киң булмаһа, үкенеүҙәрҙе, тәүбәләрҙе ҡабул итеүсе берҙән-бер хөкөм һәм хикмәттәр эйәһе Аллаһ булмаһа... (хәлкәйҙәрегеҙ бик тә мөшкөл булыр ине).\nУл уйҙырма хәбәрҙе (нахаҡ һүҙҙе) һөйләгәндәр арағызҙҙан бер төркөм кеше ине. Уны (ялған һүҙҙе) һеҙ күңелегеҙгә яҡын алмағыҙ. Киреһенсә, ул һеҙҙең өсөн файҙаға ғына булыр. Уларҙың һәр береһенә кәрәгенсә (гөнаһына күрә яза) бар. Уларҙың иң гөнаһлыһы иң хәтәр яза алыр.\n(«Бер яу сәфәрендә Хәҙрәти Мөхәммәдтең ҡатыны хәҙрәти Ғәйшә лә ҡатнаша. Һуғыштан кире ҡайтҡанда хәҙрәти Ғәйшә булмай. Ул мәшғүл булған бер ерҙә ҡиммәтле муйынсағын төшөрөп ҡалдыра, ул шуны эҙләп киткән була. Ләкин һуғыштан ҡайтыусылар хәҙрәти Ғәйшәне дөйә өҫтөнә ҡоролған, өҫтө ҡаплаулы хәнәкә эсендә ултыраҙыр, тип ҡуҙғалып китәләр. Ғәскәр артынан күҙәтеүсе вазифаһы булған берәү яңғыҙ ҡалған Ғәйшәне алып, ғәскәрҙе ҡыуып етә. Ғәскәрҙәге Ғабдулла бин Убәй исемле бер монафиҡтың, һүҙҙәренә ышанып, бер нисә кеше Ғәйшә тураһында ялған хәбәр тарата; имештер, ул ҡатын иренә хыянат итер өсөн айырылып ҡалған». Мостафа Чагрыжы тәфсиренән.)\nБыл яланы ишеткәндән һуң һеҙ, (Аллаһҡа) инанған ирҙәр, мөслимә ҡатын-ҡыҙҙар, ни өсөн күңелегеҙҙә яҡшы уй уйламанығыҙ һәм ни өсөн һеҙ:\n— Юҡ, был ап-асыҡ бер нахаҡ яла, — тип ҡысҡырманығыҙ?\nНи эшләп уларҙан һеҙ дүрт шаһит килтереүҙәрен талап итмәнегеҙ? Шаһит килтерә алмаһалар, улар Аллаһ ҡаршыһында ялғансыға ҡалған булыр ине.\nӘгәр ҙә донъяла һәм Әхирәттә Аллаһтың һеҙгә ҡарата мәрхәмәте киң булмаһа ине, ғәйбәт һаҙлығына кереп батып, һис шикһеҙ, хәтәр ғазаптар эсендә ҡалған булыр инегеҙ.\nСөнки һеҙ был ғәйбәтте телдән төшөрмәйенсә, бер-берегеҙгә һөйләйһегеҙ. (Үҙ күҙегеҙ менән күрмәгән) белмәгән нәмәләрҙе (өҙлөкһөҙ) ҡабатлайһығыҙ һәм был эште шулай кәрәк (ғәҙәти бер хәл, уның гөнаһаһы юҡ) тип уйлайһығыҙ. Гәрсә, Аллаһ ҡатында ул бик ҙур гөнаһ һанала.\nНи өсөн һуң уны (ғәйбәтте) ишеткәс тә һеҙ:\n- Былай (нахаҡ һүҙ) һөйләү килешә торған эш түгел. «Әстәғфирулла! Етте! Был бик әшәке ғәйбәт бит, — тип әйтмәйһегеҙ!\nӘгәр ҙә һеҙ иман килтергән кешеләр икәнһегеҙ, бер ҡасан да бының ише эштәрҙе ҡабатламаһындар тип, Аллаһ һеҙҙе киҫәтә (нахаҡ һүҙ һөйләүҙе харам эш итә).\nАллаһ аяттарын шулай асыҡ итеп аңлата. Аллаһ — (барыһын да) белеүсе, хөкөм һәм хикмәт эйәһе.\nИманлы кешеләр араһында әшәке ғәйбәт таратыуҙан ләззәт ала торғандар донъяла ла, Әхирәттә лә хәтәр язаға мәхкүм буласаҡ. Аллаһ белгәндәрҙе һеҙ белмәйһегеҙ.\nАллаһ һеҙгә рәхимле һәм мәрхәмәтле булмаһа, Аллаһ һеҙгә бик тә рәхмәтле һәм ярлыҡаусы булмаһа... (һеҙҙең хәлкәйҙәрегеҙ бик тә мөшкөл булыр ине). Аллаһ, ысындан да, шәфғәтле һәм рәхимле.\nӘй, иман килтергән кешеләр, шайтанға эйәрмәгеҙ. Шайтан үҙенә эйәргән кешегә, һис шикһеҙ, ярамаған ғәмәлдәр һәм яманлыҡ эшләргә ҡоторта. Аллаһ һеҙгә рәхимле һәм мәрхәмәтле булмаһа, һеҙҙең берегеҙ ҙә мәңге лә паҡлыҡҡа ирешә алмаған булыр ине. Бары тик Аллаһ ҡына Үҙе ихтыяр иткән кешеһен паҡлыҡҡа сығарыр. Аллаһ барыһын да ишетеп, белеп тороусы.\nМуллыҡта йәшәүсе, саф мосолман кешеһе туғандарына, ярлыларға, Аллаһ юлында һижрәт иткәндәргә ярҙамын кәметмәһен, (хаталарын) ғәфү итһен, кисерһен (бынан түбән мин уға ярҙам итмәйем тип) ант итмәһен. Үҙегеҙ ҙә Аллаһ ярлыҡауын бик теләйһегеҙ бит. Ысындан да, Аллаһ — ярлыҡаусы һәм бик тә мәрхәмәтле.\n(«Хәҙрәти Ғәйшә зина ҡылды, тип ғәйбәт таратыусылар араһында хәҙрәти Әбү Бәкерҙең тәрбиәһендәге Мыстах исемле бер кеше лә бар ине. Хәҙрәти Әбү Бәкер уның ғәйбәтсе икәнен ишеткәс, Мыстахҡа бынан һуң уға ярҙам итмәйәсәкмен, тип ант итте. Аят шуға йүнәлтелгән».Мостафа Чагрыжы тәфсиренән.)\nЗина кеүек эштәрҙән паҡ, әшәкелектән хәбәре булмаған, намыҫлы мөьминәләргә (ғәйбәт) нахаҡ яла яҡыусылар донъяла ла, Әхирәттә лә ләғнәтләнер. Уларға бик тә хәтәр ғазаптар әҙерләнгән.\nУл Көндө уларҙың үҙ телдәре, үҙ ҡулдары, үҙ аяҡтары үҙҙәренә ҡаршы сығып, уларҙың (донъяла) нимә ҡылғандары тураһында шаһитлыҡ итәсәк.\nУл Көндө Аллаһ уларға тейешле язаларын тулыһы менән бирер, һәм бына шунда инде улар, Аллаһ — Хәҡиҡәттең үҙе икәнен, ниһайәт, аңлаясаҡ.\nЯман ҡатындар — яман ирҙәргә. Әшәке ирҙәр — әшәке ҡатындарға. Яҡшы ҡатындар - яҡшы ирҙәргә. Саф ирҙәр саф ҡатындарға тейеш. Улар ғәйбәттәрҙән өҫтөн заттар. Уларға ярлыҡау һәм (йәннәттә) татлы ризыҡтар әҙерләнгән.\nӘй, иманлы кешеләр, үҙ өйөгөҙҙән башҡа кеше өйҙәренә, килгәнегеҙҙе иҫкәртеп, рөхсәт менән генә керегеҙ. Өйҙәгеләргә сәләм бирмәйенсә кермәгеҙ. Был үҙегеҙ өсөн хәйерле ғәмәлдер. Һәр хәлдә был турала уйлап ғибрәт алырһығыҙ.\nӨйҙә кеше булмаһа, рөхсәт бирелгәнсе кермәгеҙ. Әгәр һеҙгә:\n— Китегеҙ, — тип әйтелһә, шунда уҡ китегеҙ. Был һеҙҙең өсөн бик тә мөһим әҙәп тәртибе. Аллаһ ҡылғандарығыҙҙы белеп тора.\nТашландыҡ өйгә кереп, кәрәгегеҙҙе алаһығыҙ икән, бында һеҙ ғәйепле түгел. Аллаһ һеҙҙең йәшермәйенсә ҡылғандарығыҙҙы ла, йәшергәндәрегеҙҙе лә белеп тора.\n(Эй, Мөхәммәд) мөьмин ирҙәргә (харамға) күҙ һалырға ярамағанды, (енси вәсүәсәгә, аҙғынлыҡҡа бирелмәйенсә) намыҫ паҡлығын һаҡларга кәрәклеге тураһында һөйлә. Шулай эшләү уларҙың үҙҙәре өсөн әҙәпле бер ғәмәл булыр. Шик юҡ, Аллаһ улар ҡылғандарҙың барыһынан да хәбәрҙар.\nМөьминә ҡатын-ҡыҙҙарға ла һөйлә: (ярамағандарға ҡарауҙан) тыйылһындар; намыҫ һәм ғиффәттәрен һаҡлаһындар. Күрһәтергә ярағандарҙан (йөҙ менән ҡулдарҙан) башҡа зиннәттәрен күрһәтмәһендәр.\n(«Зиннәт» тигән һүҙҙең эсендә күп мәғәнәләр ята. Биҙәнеү әйберҙәре лә, сөрмә тартыу, тырнаҡтарға ҡына һөртөү ҙә, муйын да, күкрәктәр ҙә, бармаҡтарҙан юғары беләктәр ҙә, итәктәрҙән юғары балтырҙар ҙа һәм, әлбиттә, ҡатын-ҡыҙҙың тәбиғи гүзәллеге лә — зиннәт. Быларҙың барыһы ла ирҙәрҙең дәртен, енси теләген ҡоторта. Шуға күрә, ҡатын-ҡыҙ үҙенең матурлығын, зиннәтен асмаҫҡа, ирҙәрҙе вәсүәсәгә һалмаҫҡа тейеш».Мостафа Чагрыжы тәфсиренән.)\nБаш яулыҡтары муйындарын, яҡаларын, күкрәктәрен ҡаплап торһон. Зиннәт урындарын үҙ ирҙәренән, үҙ аталарынан, үҙ ирҙәренең аталарынан, үҙ улдарынан, үҙ ирҙәренең (башҡа ҡатынынан тыуған) улдарынан, үҙ ир туғаңдарынан, үҙ туғандарының улдарынан, ҡыҙ ҡәрҙәштәренең улдарынан, үҙенең (хеҙмәтсе) уң ҡулдары биләгәндәрҙән, үҙҙәренең ҡолдарынан, енси ихтыяжы булмаған ир хеҙмәтселәрҙән, ҡатындарҙың йәшерен ерҙәренә иғтибар итмәгән балаларҙан башҡа кешеләргә ҡатын-ҡыҙ зиннәтле урындарын күрһәтмәҫкә, асмаҫҡа тейеш. Йәшерелгән зиннәттәре беленһен, күренһен тип, (ирҙәрҙең иғтибарын тартырҙай итеп) ҡаты баҫмаһындар. Әй, мөьминәләр, барығыҙ ҙа Аллаһ алдында тәүбә итегеҙ. Ҡурҡыныстарҙан ҡотолоп, мораҙығыҙға (йәннәткә) ирешерһегеҙ.\nБуйҙаҡтарҙы, ҡолдарығыҙҙан, йәриәләрегеҙҙән (ҡатын ҡолдарығыҙҙан) булғандарҙы өйләндерегеҙ, кейәүгә бирегеҙ. Фәҡир булғандарҙы Аллаһ үҙ ниғмәттәре менән байытыр, инша'аллаһ. Ниғмәттәре мул булған һәм бар нәмәне лә белеп тороусы — Ул — Аллаһ.\nӨйләнергә мөмкинлектәре булмағандар иһә Аллаһтың ниғмәтен көтөп, (енси боҙоҡлоҡтар ҡылмайынса) сабыр итһен. Ҡул аҫтындағы ҡолдарығыҙ һәм йәриәләрегеҙ азатлыҡ яҙыуы һораһа, бирегеҙ; әгәр ҙә уларҙың итәғәтле, намыҫлы икәненә ышанһағыҙ. Аллаһ һеҙгә биргән ниғмәттәрҙән уларға ла өлөш сығарығыҙ. Донъя рәхәтенән ҡолаҡ ҡаҡмайым әле тип, намыҫын һаҡлап ҡалырға теләгән йәриәләрегеҙҙе боҙоҡ эш ҡылырға ирекһеҙләмәгеҙ. Кем дә кем көсләнһә, (ҡатын-ҡыҙ был зинаһы өсөн) Аллаһ тарафынан ярлыҡаныр һәм Аллаһтың мәрхәмәтенә ирешер.\nХаҡтыр, Беҙ һеҙгә ап-асыҡ аңлайышлы аяттарыбыҙҙы (киҫәтеүҙәребеҙҙе) индерҙек. Һеҙҙән элек йәшәп киткән халыҡтарҙан ғибрәттәр, үрнәктәр килтерҙек, шуларҙан өгөт алып, (гөнаһ ҡылыуҙан һәм Аллаһтың язаһынан ҡурҡып) саф мосолман булһындар, тип.\nАллаһ — күктәрҙең һәм Ерҙең нурыҙыр. Эсендә сырағ (шәм) яндырылған бер йорт кеүек яҡты нурҙыр Ул. Сырағ (шәм) иһә бер кандил (шәмдәл)гә ҡуйылған. Ул шәмдәл алмаз кеүек балҡыусы йондоҙ кеүек йымылдай. Ул Ҡояш сығышында ла, Ҡояш батышында да тиңе булмаған мөбәрәк бер ағастан, зәйтүндән (алған май) менән балҡый. Уның (яна торған) майы үҙенә ут төртмәһәләр ҙә, үҙенән-үҙе нур сәсә. Был яҡтылыҡ нур өҫтөнә нур булып яна. Аллаһ ихтыяр иткән кешеһен шул нурға ирештерә. Кешеләр өсөн Аллаһ (ғибрәтле) ҡиссалар килтерә. Аллаһ һәр нәмәнең асылын белеп тора.\nБыл нурлы шәмдәл байтаҡ ҡына өйҙәрҙең эсен яҡтырта. Шундай өйҙәрҙең абруйы артһын тип һәм шунда Үҙенең исемен зикер итһендәр өсөн (Аллаһ) рөхсәт бирҙе. Ул өйҙәрҙә иртә-кис Уға тәсбих әйтәләр (Аллаһҡа мәдех уҡыйҙар).\nБар шундай кешеләр, уларҙы сауҙа һәм алыш-биреш эштәре лә Аллаһты зикер итеүҙән, (ваҡытында) намаҙ уҡыуҙан, зәкәт биреүҙән айыра алмай. Улар дәһшәтле Көн килеп, йөрәктәрҙе тетрәтә торған, ҡараштар әйләнә торған Көндән ҡурҡалар.\n(Улар Аллаһтың киҫәтеүҙәренән ситкә тайпылмайынса йәшәй) ҡылған изгелектәренә күрә әжер алыр өсөн һәм Аллаһ тарафынан артығы менән ниғмәт алыр өсөн. Аллаһ ихтыяр иткән кешеһенә сикһеҙ ниғмәттәр бирер.\nКәферҙәр менән эш былайыраҡ тора: уларҙың ғәмәлдәре тап-таҡыр һәм сикһеҙ сүлдәге сағым (мираж) кеүек, һыуһаған кеше һыу күрҙем тип уйлай. Ниһайәт, килеп еткәс алдаған һыу юҡҡа сыға. Ул урында (юлсы) бары тик Аллаһты табыр. Ул уға тулыһы менән тейешлеһен (язаһын) бирер. Аллаһ бик тиҙ иҫәп-хисап өҙөүсеҙер.\n(Кәферҙәрҙең ғәмәле) тәрән-ҡурҡыныс, дауыллы, ҡараңғы диңгеҙҙәге ҡот осҡос тулҡын кеүектер, ул тулҡын өҫтөнә тағын икенсеһе менә, шулар өҫтөндә ҡара болоттар ҡуйыра, тағын ҡара тулҡындар береһе өҫтөнә береһе өйөлә. Шул мөхиткә батҡан берәй кеше ҡулдарын һуҙһа (ярҙам һораһа, тауышы ла ишетелмәҫ, хатта ул) үҙ ҡулдарын үҙе лә күрмәҫ. Аллаһ нур бирмәһә, кешенең нуры булмаҫ.\nКүктәрҙә һәм Ерҙә йәшәгәндәр менән осар ҡоштарҙың, ҡанат ҡаға-ҡаға Аллаһты маҡтап һайрағандарын ишетәмйһеңме ни, күрмәйһеңме ни? Һәр береһе үҙ доғаһын һәм тәсбихен яҡшы өйрәнгән. Аллаһ уларҙың нимә ҡылғандарын белеп тора.\nКүктәрҙең һәм Ерҙең хужаһы — Аллаһтыр. (Ҡиәмәт көнөндә) ҡайтарылыш та Уға ғына буласаҡ.\nҺин шул хәҡиҡәтте лә күрмәйһеңме ни, Аллаһ болоттарҙы (теләгән еренә) ҡыуа, һуңынан уларҙы ҡуша, бер-береһе менән ҡатнаштырып, (ҙур ҡара) болотҡа әүерелдерә. Шунан ямғыр яуа башлай, күрәһеңме. Ул Күктән эсе тулы боҙ булған тау ҡәҙәр болоттар индерә, һәм кемде хәүефле итергә теләһә, шуның өҫтөнә яуҙыра. Ихтыяр итһә, ул теләгән кешеһен бәләнән ҡотҡара. Уның йәшен сатҡыһы һуҡырайтыр дәрәжәлә күҙҙәрҙе ҡамаштыра.\nАллаһ төн менән көндө алмаштырып тора. Күрер күҙле булғандар өсөн, бында, шөбһәһеҙ, ғибрәттәр бар.\nАллаһ һәр йәнлене һыуҙан (шәһүәт тамсыһынан) яралтты. Уларҙың ҡайһы берҙәре ҡорһағы өҫтөндә шыуышып йөрөй, ҡайһы берҙәре иһә ике аяҡта хәрәкәт итә, ҡайһылары дүрт аяҡта тора. Аллаһ нимә теләһә, шуны яралтыр. Шик юҡтыр, Аллаһтың бар нәмәгә ҡөҙрәте етә.\nХаҡтыр, Беҙ асыҡ аяттар индерҙек. Аллаһ ихтыяр итһә, теләһә кемде тура баҫтыра ала.\n— Аллаһҡа да, уның Пәйғәмбәрҙәренә лә иман килтерҙек, итәғәт иттек, тип әйтәләр. Һуңынан уларҙың байтағы йөҙ сөйөрә. Былар мосолман түгел. (Сөнки улар телдәре менән һөйләгәндең киреһен эшләй.)\n(Араларындағы ғауғаны) хөкөм итер өсөн Аллаһҡа йәки Пәйғәмбәр янына саҡырылһалар, бер төркөмө арҡаһына боролоп, ҡасып китәсәк (бына күреп торорһоң).\nӘгәр ҙә улар хаҡлы икән, итәғәт итеп, йүгерә-йүгерә килгән булырҙар ине.\nЭстәрендә бер-бер сир бармы һуң, әллә уның хаҡ Пәйғәмбәр икәнлегенә шикләнәләрме? Йәки Аллаһ һәм илсеһе уларҙы хаҡһыҙға рәнйетер, тип ҡурҡалармы улар? Юҡһа, улар үҙҙәре залим.\nМөьминдәр иһә үҙ-ара бәхәстәрҙе хөкөм итергә Аллаһ йәки уның илсеһе янына саҡырылһа:\n— Тыңланыҡ, итәғәт иттек, — тип әйтәләр. Бына шулар мораҙҙарына ирешкән булыр.\nКем Аллаһҡа, уның илсеһенә итәғәт итә, Аллаһты ярата һәм Уның ҡаршыһында (гөнаһ ҡылыуҙан) ҡурҡа, бына шулар инде Сәғәдәткә ирешер.\nӘгәр ҙә һин әмер бирһәң, (шунда уҡ һуғышҡа китәсәктәре тураһында) иң оло ант менән ант итерҙәр. Әйт:\n— (Оло исем менән) ант итмәгеҙ, — тип. — Итәғәтле булыуығыҙ (дөрөҫ ғәмәлегеҙ) етә! Шик юҡ, Аллаһ һеҙҙең нимә ҡылғанығыҙҙы (уйлағанығыҙҙы) белеп тора.\n— Аллаһҡа итәғәт итегеҙ, Пәйғәмбәргә итәғәт итегеҙ,— тип. Әгәр тағын йөҙ сөйөрөп китһәләр, илсенең вазифаһы бары тик Аллаһтың хөкөмдәрен уларға ирештереү генә, уларҙың бурысы иһә илсе әйткәндәргә эйәреү. Шулай ғәмәл ҡылһағыҙ, тура юлды табасаҡһығыҙ. Пәйғәмбәргә (Аллаһтың әмерҙәрен) ирештереүҙән башҡа вазифа йөкләтелмәгән.\nӘүүәл йәшәгән (мөслимдәрҙе) нисек итеп ергә вәриҫ һәм хаким иткән шикелле, Аллаһ иман килтереп, изгелек ҡылғандарҙы, һис шикһеҙ, шул ергә вәриҫ һәм хаким итергә, уларға үҙҙәре оҡшатҡан динде (Исламды) тәғәйенләп, һаҡларға, уларҙың ҡурҡыныс мөхитен именлеккә алмаштырырға вәғәҙә итте. Бәлки, улар Миңә инаныр, ғибәҙәт ҡылыр. Миңә бер ниндәй ҙә тиң тотмаҫтар, тип. Кем дә кем бынан һуң да кәферлек ҡылһа, шул кеше нәжеслектең үҙе булыр.\nШуға күрә, намаҙ уҡығыҙ, зәкәт бирегеҙ, Пәйғәмбәргә эйәрегеҙ: һәм һеҙ Аллаһтың рәхмәте менән ҡауышырһығыҙ.\nИнҡар итеүселәр уны (Аллаһтың Ер йөҙөндәге ғәмәлдәрен) меҫкен хәлдә ҡалдырасаҡтар, тип башығыҙға ла килтермәгеҙ. Уларҙың барасаҡ урындары — йәһәннәм. Аһ-һай, хәтәр урындыр ул.\nӘй, иман килтергән кешеләр! Һәм арағыҙҙағы бәлиғлеккә ирешмәгәндәр! Әмерегеҙҙәге (ҡолиһәләр, йәриәләр) бына ошо өс ваҡытта: иртәнге намаҙҙан алда, өйлә эҫҫеһендә сисенгәс, ястү намаҙынан һуң, ихтыяж булғанда (һеҙҙең ятағығыҙға керергә) рөхсәт һорарға тейеш. Был өс уаҡыт һеҙҙең өсөн (ҡатындарығыҙ менән аулаҡта) күрешеү форсаты. Бынан һуң да бер-берегеҙҙе теләһәгеҙ, ҡатынға ла, иргә лә ғәйеп һаналмаҫ. Бер-берегеҙҙең янына кереп-сыға алаһығыҙ. Аллаһ аяттарын һеҙгә шулай асыҡлай. Аллаһ бар нәмәнең асылын белеп тора, Ул — хөкөм һәм хикмәт эйәһе.\nҺеҙҙең балаларығыҙ бәлиғлеккә ирешкәс, баяғылар керергә рөхсәт һораған кеүек, улар ҙа рөхсәт һораһын. Аллаһ аяттарын һеҙгә шулай асыҡлап бирә. Аллаһ бар нәмәнең дә дөрөҫөн белеп тора. Ул — ғалим һәм хакимдыр.\nКейәүгә сығырға өмөтө киҫелгән, бала табыуҙан мәхрүм ҡалған оло йәштәге ҡатындар, зиннәттәрен күрһәтмәйенсә генә, ҡайһы бер өҫкө кейемдәрен һалһалар ҙа ғәйеп һаналмаҫ. Әҙәплерәк булһалар, үҙҙәре өсөн тағын да яҡшыраҡ булыр. Аллаһ ишетеп, күреп тора.\nҺуҡырға ла, аҡһаҡҡа ла, ауырыу кешегә (көстәре етмәгән эштәрҙе эшләй алмаһалар) яуаплылыҡ юҡ. Һәм һеҙҙең үҙегеҙгә лә үҙ өйөгөҙҙә, атайығыҙ йортонда йәки әсәйегеҙ өйөндә, ир туғандарығыҙ өйөндә, ҡыҙ туғандарығыҙ ҡаралтыһында, ата яғынан булған ағайҙарығыҙ табынында, ата яғынан булған апайҙарығыҙ ризығын, әсә яғынан булған ағайҙарығыҙ табынында, әсә яғынан булған апайҙарығыҙ өйөндә йәки асҡысы һеҙгә ышанып тапшырылған өйҙә, дуҫығыҙҙың өйөндә ашау ғәйеп һаналмаҫ. Бөтөнөгөҙ бергә йәки айырым ашауҙа ла гөнаһ юҡ. Өйгә кергәндә Аллаһ тарафынан килгән мөбәрәк һүҙ менән яҡшы йәшәү, именлек теләп, сәләм бирегеҙ. Бына, уйлай-уйлай аңлаһындар тип, Аллаһ һеҙгә аяттарын шулай асып һала.\n(«Ғәрәптәр элек һуҡыр, ғәрип кешеләр менән бер табын янында ашамаған Аяттың икенсе яртыһы иһә, саҡырылмаған килеш тә яҡын ҡәрҙәштәр өйөнә ҡунаҡҡа килергә рөхсәт итә » Мөхәммәд Али тәфсиренән )\nБары тик Аллаһҡа һәм уның Рәсүленә инанғандар ғына мөьмин була ала. Улар Пәйғәмбәр менән уртаҡ эш башҡарғанда, унан рөхсәт һорамайынса, эш ташлап китмәйҙәр. (Ий, Мөхәммәд) ана шул рөхсәт һорағандар, ысынлап та, Аллаһҡа һәм уның Рәсүленә инанғандар булыр. Шулай булғас, улар ҡайһы бер эштәрҙе эшләргә теләһә, һин үҙең теләгәндәреңә рөхсәтең бир. Улар өсөн Аллаһтан ярлыҡау телә. Шик юҡ, ғәфү итеүсе, тура юлга баҫтырыусы миһырбанлы Аллаһтыр.\nБер-берегеҙҙе саҡырған кеүек, Пәйғәмбәрҙе лә шулай саҡырмағыҙ (исеме менән өндәшмәгеҙ, итәғәт һәм йомшаҡ тауыш менән: йә, Нәбиулла, йә, Рәсүлүлла, тип өндәшегеҙ). Арағызҙҙан ҡайһы берҙәрегеҙ юҡты һылтау итеп, шым ғына (рөхсәтһеҙ) ҡасып киткәндәрҙе Аллаһ белә. Аң булығыҙ, Уның әмеренән ҡасып китеп (был донъяла) үҙегеҙгә фетнә-бәлә саҡыра күрмәгеҙ йәки (Әхирәттә) шуларға бик хәтәр яза килтереп һуғыуы бар.\nАң булығыҙ: күктәрҙәгеләр ҙә, Ерҙәгеләр ҙә, ысынлап та, Аллаһ Тәғәләнекеҙер (Аллаһ яралтҡан милк, Аллаһтың ҡолдары). Ул һеҙҙең кем (мөьминме, монафиҡмы) икәнегеҙҙе белеп тора. Үҙ хозурына ҡасан ҡайтарыласағығыҙҙы ла теүәл белеүсе — Аллаһтыр. Ул көндө уларға нимә ҡылғандары тураһында хәбәр бирәсәк. Аллаһ бөтөн нәмәнең асылын белеүсе.


Мәләүездәр техникаға һаҡсыл ҡарашта\n7 Май 2018, 14:45\n2018 йылдың1 ғинуарына ҡарата, дәүләт техник күҙәтеүе инспекцияһы тарафынан 95 мең үҙйөрөшлө машина һәм уларға тағылма теркәлгән.\n2018 йылдың1 ғинуарына ҡарата, дәүләт техник күҙәтеүе инспекцияһы тарафынан 95 мең үҙйөрөшлө машина һәм уларға тағылма теркәлгән. Шуларҙың 51 проценты физик шәхестәр тарафынан, 22 проценты ауыл хужалығы, ҡалғаны торлаҡ-коммуналь һәм юл хужалығы тармағында ҡулланыла.\nРеспублика дәүләт техник тикшереүе инспекцияһы начальнигы урынбаҫары Илһам Шакиров район ауыл хужалығы идаралығында граждандарҙы ҡабул итте. Ҡасандыр уҡыу курсын тамамлаусы ниндәйҙер сәбәптәргә бәйле, ваҡытында имтихан тапшырмаған. Бөгөн уны танытма алыу өсөн имтихан биреү мөмкинлеге ҡыҙыҡһындыра. Шулай уҡ техниканы иҫәптән төшөрөү, киреһенсә, сит төбәктән һатып алынған автомашинаны иҫәпкә ҡуйыу буйынса консультация ярҙамы күрһәтелде. Ҡабул итеүҙән һуң Илһам Миңлехан улы индустриаль колледжда уҡытыу мастерҙары, етәкселек менән осрашыу уҙғарҙы. Йәштәргә эшсе һөнәре биреү йүнәлешендә эшләгән был уҡыу йортонда нигеҙҙә ауыл мәктәптәрен тамамлаған егеттәр белем ала. Бюджет нигеҙендә бер, тағы ла түләүле ике төркөм ойошторолған.\nУҡытыусылар үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған һорауҙарҙы бирҙе. Мәҫәлән, имтихан тапшырғанда тракторҙа видеотеркәү системаһы ҡулланыу килеп сыҡҡан бәхәскә асыҡлыҡ индерә. Белемде тик лицензиялы уҡыу учреждениеларында алыу - көнүҙәк мәсьәлә. Ауыл хужалығында эшләйәсәк егет-ҡыҙҙарға төплө белем менән күнекмә, оҫталыҡ та биреү мотлаҡ. Ошо юҫыҡта индустриаль колледж уҡыусылары республика кимәлендә уҙған мәртәбәле конкурста лайыҡлы урын биләп, үҙҙәренең һөнәри яҡтан башҡаларҙан юғары икәнлеген дәлилләй.\nЭшлекле сәйәхәт барышында республикала өлгөлө фермер хужалығы булараҡ танылған “Старт” хужалығы эшсәндәре менән дә осрашыу үтте.\nҺүрәттә: Илһам Шакиров һәр мөрәжәғәт итеүесегә төплө яуап бирҙе.


Песня «Аҙаштым» исполнителя Фидан Гафаров. Скачать или слушать онлайн\nАшығыуҙар ялғышыуға була,\nАшығырға никтер яраттым.\nАшығыуҙар — урман,\nЯлғыштарым — буран,\nЙүгерә-йүгерә кереп аҙаштым.\nАшҡыныуҙар үкенескә була,\nЮктыр минең сабыр ҡанатым.\nҮкенестәр — урман,\nКөлә-көлә кереп аҙаштым.\nАшығыуҙар шашыныуға илтә,\nӘ мин һине шашып яраттым?!\nКараштарың — урман,\nМөхәббәтең — буран,\nилай- илай кереп аҙаштым.\nМөхәббәтем — буран,\nилай-илай кереп аҙаштым.


Әбйәлилгә барғас, Рамаҙанды күрмәйенсә ҡайтыу юҡ инде. Радий Хәбировтың сәфәре Йәнекәйҙе урап үтмәне.\n25 Ғинуар 2019, 19:00\nЯҡты Күл санаторийында “Урал легендалары” Digital Ҡоролтайының икенсе форумында Республика етәксеһе Радий Хәбиров блоггерҙар, социаль селтәрҙәрҙә эшләү буйынса белгестәр, лидерҙар менән осрашты. Интернетҡа бәйле Радий Хәбиров үҙенең фекерҙәре менән уртаҡлашты.\n“Мин үҙем интернеттың һәм социаль селтәрҙәрҙең табыныусыһы түгел. Атап әйткәндә, миңә китап яҡыныраҡ. Красногорск ҡалаһында эшләй башлағанға тиклем дә социаль селтәрҙәрҙә булманым. Ләкин хәҙер ул беҙҙең өсөн мөһим ҡорал. Сөнки беҙ халыҡ ҡайҙа булһа, шунда булырға тейеш. Әгәр халыҡ социаль селтәрҙәрҙә икән, беҙҙең өсөн икеләнеү юҡ”, – тип билдәләне Радий Хәбиров. Ул интернет өсөн постарҙы үҙе яҙыуын әйтте.\nРеспублика етәксеһе халыҡтың унан ифрат күпте көтөүен белеүен таныны: “Кешеләр күҙ асып йомғансы мәктәптәр, балалар баҡсалары, дауаханалар ҡалҡып сығыр, тип көтә. Был бик оҙон юл. Ләкин беҙ шул юлдан барасаҡбыҙ, социаль селтәрҙәрҙә халыҡ менән аралашыу дауам итәсәк”.\nЭш сәфәре ваҡытында Радий Хәбиров райондың Йәнекәй ауылында булды һәм үҙенең күптәнге танышы – биш йәшлек Рамаҙан менән осрашты, өйҙә малайҙың ата-әсәһе Әлиә һәм Радмир Зәкирйәновтар менән сәй өҫтәле артында йәнле һөйләшеү булды.\nРадий Хәбиров Йәнекәйҙәрҙең тормошо менән ҡыҙыҡһынды, урындағы халыҡ менән осрашты.


Күңелгә яҡтылыҡ өҫтәүсе ижад - 13 Апреля 2018 - Хайбуллинский районный Дом культуры\nГлавная » 2018 » Апрель » 13 » Күңелгә яҡтылыҡ өҫтәүсе ижад\n11 апрель Район мәҙәниәт йортонда үҙәк район китапханалар системаһы тарафынан ойошторолған билдәле яҙыусы, Жәлил Кейекбаев, Рамаҙан Өмөтбаев, Мөхәмәтша Буранғолов исемендәге премиялар лауреаты Лира Миңлеәхмәт ҡыҙы Яҡшыбаева менән “Күңелгә яҡтылыҡ өҫтәүсе ижад” исемле әҙәби осрашыу кисәһе үтте.\nТыуған ерен, ғәзиз телен яратҡан, башҡортобоҙ тарихына мәңгелеккә ғашиҡ һәм тоғро булып, уның хаҡына үҙен аямай хеҙмәт иткән, илгә ҡот өҫтәгән рухлы ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙың береһе Лира Миңлеәхмәт ҡыҙы. Билдәле әҙибә, ғүмерен педагогия хеҙмәтенә бағышлаған тел һәм әҙәбиәт уҡытыусыһы. Меңәрләгән саҡрым юлдар, йоҡоһоҙ төндәр, аҡ ҡағыҙға түгелгән күҙ нурҙары, зиһен һәм күңел көсөргәнешлеге ята һәр әҫәре, һәр китабы артында.\nХаҡлы ялға сыҡҡандан һуң башҡорт халҡының хаҡһыҙ рәүештә онотолған шәхестәре – мәғрифәтсе, әүлиә, табип, арҙаҡлы дин әһелдәре тураһында эҙләнеүҙәре башлана. Бер-бер атлы донъя күргән «Мөжәүир хәҙрәт», «Табын иле изгеләре», «Ғабдулла Сәйеди», «Зәйнулла ишан», «Әүлиәләр аманаты» һәм башҡа китаптары халыҡ күңелендә ҙур һөйөү уятты.\nБарса аңлы кешелек донъяһын борсоған экология темаһы Лира Миңләхмәт ҡыҙы ижадында төп урындарҙың береһен биләй. Илем, халҡым, телем, ерем тип янып йөрөгән шәхестәрҙең иң арҙаҡлыһы ул. Әүлиәләребеҙ хаҡында яҙғанда ла тәбиәғәткә һаҡсыл ҡараш иң беренсе урында.\nӘҙибәнең “Бөтәбеҙгә бер Ер шары” исемле повестар йыйынтығы тәбиғәтте, Ер шарын һаҡлауға арналған. Был китап 2014 йылда республика буйынса иң уҡымлы китап тип табылһа, республика күләмендә үткәрелгән “Иң яҡшы башҡорт китабы” конкурсында үҙәк район китапханаһы хеҙмәткәрҙәре “Бөтәбеҙгә бер Ер шары” китабы буйынса әҙерләнгән буктрейлер 1-се урынды алды.\nЙыйынтыҡҡа ингән һәр бер әҫәр — “Зиләйлүк”, “Бәхетең үҙең менән”, “Вәрәҙекүл аҡсарлағы”, “Һынауҙарҙан туҡылған яҙмыш”, “Ырыҫлытау ыласыны” повестарын экология, илһөйәрлек темаһы берләштерә. Әҙәп, әхләҡ, иман, тыуған ергә, тәбиғәткә һөйөү, кешелеклелек сифаттарын тәрбиәләргә ынтыла һәр китабы аша Лира Миңлеәхмәт ҡыҙы.\nТыуған тәбиғәтебеҙҙе ҡомартҡылай күреп һаҡлау, ҡурсалауға өндәп яҙылған әҫәрҙәре яҙыусының йөрәк әрнеүе менән һуғарылған. “Эй, кешеләр! Ғәзиз әсәгеҙҙәй күреп тыуған ерегеҙҙе яратығыҙ, һаҡлағыҙ, ҡәҙер итегеҙ, үҙ ерегеҙгә үҙегеҙ хужа булығыҙ. Үҙегеҙ хужа була алмаһығыҙ, ерегеҙгә яттар килеп маҡам ҡорор”, - тип өндәшә Лира Яҡшыбаева.\nЕр шары, тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш тураһында чилий философы һәм яҙыусыһы Д. С. Соммэр китабы буйынса төшөрөлгән “Искушение цивилизацией” тип аталған документаль фильмдан өҙөк күрһәтелде.\nЛира Яҡшыбаева әҫәрҙәрендә күтәрелгән проблемалары аша, уҡыусыларға киләсәккә хәүеф янауын иҫкәртеп, ер-һыуҙарыбыҙҙы, тәбиғәтебеҙҙе һаҡларға кәрәклекте аңлатып үтте.\n1-се һанлы Аҡъяр урта мәктәбенең башҡорт әҙәбиәте һәм башҡорт теле уҡытыусыһы Гөлшат Иштимер ҡыҙы Ишбулатова тамашасылар исеменән Лира Миңлеәхмәт ҡыҙына ҙур рәхмәтен белдереп ижади уңыштар теләне.\nӘҙибәнең китаптарынан әҙерләнгән “Күңеле – ете төҫлө йәйғор” исемле китап күргәҙмәһе бик йылы ҡабул ителде.\nЛира Яҡшыбаеваның һәр китабы күңелдең иң нескә ҡылдарын сиртә, мауыҡтыра. Был иһә яҙыусының уҡыусыға юл яра белеүенән, һүрәтләү оҫталығынан һәм телмәр байлығынан киләлер. Ҡатын-ҡыҙ нәфислеге менән ижад ителгән әҙәбиәттә Лира Миңлеәхмәт ҡыҙының үҙ нуры, үҙ тауышы, үҙ асышы, үҙ балҡышы бар. Ижады башҡорт әҙәбиәтендә үҙе бер күркәм донъя, юйылмаҫ биҙәк, ошо рухи донъяға йәм, ырыҫ, ҡот биреүсе яҡты яҙмышлы әҙибә.\nКатегория: Мероприятия | Просмотров: 331 | Добавил: RDK | Рейтинг: 0.0/0


Материалы за Сентябрь 2012 года » Башҡортостан гәзите\nГөлдәй йөҙлө Гөлйөҙөм\nЙәмғиәт // 29-09-2012, 06:00\nӘбйәлил районының Амангилде ауылы халҡы “Башҡортостан” гәзитен түҙемһеҙлек менән көтөп ала. Әлбиттә, бында почта бүлеге етәксеһе Гөлйөҙөм Кирәеваның хеҙмәте ҙур. Яҡшы хужаның йортонан кеше өҙөлмәй, тигәндәй, беҙ килеп төшкәндә лә почта бүлексәһендә кешеләр ҡайнаша ине.\nӨмөкамал Баязитова, Рәхимә Исхаҡова, Латифа Мостафина, Сәриә Әхмәтйәнова апайҙар гәзит-журналға яҙылырға тип килгән икән.\n— Башҡортостан” гәзитен яратып уҡыйбыҙ, — ти улар. — Уның биттәрендә беҙҙе борсоған мәсьәләләр күтәрелә, ҡыҙыҡлы һәм фәһемле мәҡәләләр донъя күрә. “Башҡортостан” беҙҙең ғаилә дуҫына әүерелде.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1312 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБерҙәмлек булған ерҙә шатлыҡ балҡый\nЙәмғиәт // 29-09-2012, 05:37\nҒүмерҙең моңһоу миҙгеле — ҡартлыҡтың бик иртә, һис көтмәгәндә ишегегеҙҙе шаҡыуы ихтимал, хәйер, уның ҡайҙалыр “аҙашып” йөрөп, һуңға ҡалыуы ла мөмкин бит әле. Мәңге йәш, ҡыйыу, көслө, матур көйө һаҡланып булмай — тормош ҡанундары шулай ҡоролған, әммә ваҡытынан алда ҡартайыуҙы иҫкәртеп була, тип дәлилләй белгестәр.\nКүңел тыныслығы, сәләмәтлек, физик әүҙемлек, дөрөҫ туҡланыу — бәхетле ҡартлыҡ һәм оҙон ғүмерҙең нигеҙе, тип өҫтәй ғалимдар. Шулайҙыр, юҡҡа ғына боронғо Римда 112 йыл йәшәп вафат булған кешенең ҡәберенә: “Ул сама менән ашаны, эсте, йәшәү ҡәҙерен белде”, тип яҙмағандарҙыр.\nТормош булғас, барыһын да алдан үлсәп, “самалап” ҡына эшләп, “самалап” ҡына яратып, “сама” менән генә ҡайғырып-көйөп тә булмай бит әле.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1409 тапҡыр // Тотош уҡырға\nСкутерға танытма кәрәкме?\nТәгәрмәс // 29-09-2012, 03:26\nҺуңғы мәлдә скутерға идара итеү өсөн дә водитель танытмаһы кәрәклеге тураһында байтаҡ хәбәр ишетелде. Уларҙа бөгөн бер ниндәй документһыҙ йөрөргә була. Күптәр, бигерәк тә йәш быуын, ошонан файҙалана ла инде.\nҺуңғы мәлдә республикабыҙҙың баш ҡалаһында ғына скутерға идара иткән йәштәр ҡатнашлығында байтаҡ фажиғә теркәлде. Хатта ғүмерҙәр ҙә өҙөлә. Әммә Дәүләт Думаһында скутерға идара итеүгә танытма кәрәклегенә шик белдерәләр.\nПарламент депутаты Вячеслав Лысаков фекеренсә, был төр транспортта үҫмерҙәр генә түгел, ололар ҙа йөрөй. Ул бигерәк тә автомобиль алырға мөмкинлеге булмаған ябай эшселәргә, ауыл халҡына уңай, тип белдергән халыҡ вәкиле. Шуға күрә депутат бындай яңылыҡҡа ҡаршы.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1321 тапҡыр // Тотош уҡырға\nФажиғә... күҙ асып йомғансы\nТәгәрмәс // 29-09-2012, 03:20\nИҫеректәрҙең ғәйебе менән юлдарҙа йыл һайын ике меңдән ашыу кеше һәләк була\nМәскәүҙәге юл фажиғәһе бөтөн ил халҡын тетрәндерҙе. Хәбәр итеүебеҙсә, иҫерек килеш рулгә ултырған әҙәмдең туҡталышта торғандарға ҙур тиҙлектә (автомобиль сәғәтенә 200 саҡрым менән хәрәкәт иткән) барып бәрелеүе һөҙөмтәһендә ете кешенең (шул иҫәптән биш етем баланың) ғүмере өҙөлдө. Хәйер, быға аптырарға ла түгел, Рәсәй юлдарындағы аварияларҙа һәләк булғандар һаны күптән хәрби бәрелештәр мәлендәге мәғлүмәттәрҙе хәтерләтә бит.\nЙылдан-йыл юл ҡағиҙәләрен боҙған өсөн яуаплылыҡ та, штраф күләме лә арта, ләкин хәл генә яҡшырмай. Һаман да юлдарҙа балаларҙың да, йәйәүлеләрҙең дә, водителдәрҙең үҙҙәренең дә ғүмере өҙөлә.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1393 тапҡыр // Тотош уҡырға\n57 әсә миҙал алды\nЙәмғиәт // 29-09-2012, 02:53\nКүп балалы ҡатындар сираттағы тапҡыр дәүләт кимәлендәге баһаға лайыҡ булды. Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Фидус Ямалетдинов уларға “Әсәлек даны” миҙалын тапшырҙы.\nРеспубликаның төрлө район, ҡалаларынан баш ҡалаға 57 әсә йыйылды. Хужабикә, медицина хеҙмәткәре, уҡытыусы, ауыл эшсәне, эшҡыуар — уларҙың барыһын да балаларға һөйөү берләштерә. Әсәләрҙе ҡотлап, Фидус Ямалетдинов, бөгөн йәмғиәт әсәлек, атайлыҡ, балалыҡ мәсьәләләренә ҙур иғтибар бирә, тине.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1153 тапҡыр // Тотош уҡырға\nРәсәйҙә максималь тиҙлек артасаҡ\nТәгәрмәс // 29-09-2012, 02:26\nБеҙҙең юлдарҙа рөхсәт ителгән максималь тиҙлектең яҡын арала артыуы мөмкин. Әле илдә автомобилдә сәғәтенә 110 километрҙан (автомагистралдәрҙә рөхсәт ителгән тиҙлек) тиҙерәк йөрөү тыйыла.\nӘммә, эске эштәр министры фекеренсә, яңы төҙөлөп ятҡан автобандарҙа был тиҙлекте арттырырға ла була. Тик юлдың торошон һәм башҡа факторҙарҙы ентекле тикшергәндән һуң ғына быны эшләү мөмкин буласаҡ. Әйткәндәй, уларҙа ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре булмаясаҡ тиерлек.\nЙәмғиәт // 29-09-2012, 01:58\nГәзит-журналға яҙылыу декабрь урталарына тиклем дауам итә. Әммә ваҡыт бар әле йәки өлгөрөрмөн тип, “Башҡортостан”ға яҙылыуҙы һуңғы көнгәсә кисектермәһәгеҙ ине.\nКиләһе йыл өсөн баҫмабыҙҙың хаҡы бер аҙ артты — ярты йылға 706 һум 32 тин, ә аҙнаһына бер тапҡыр сыҡҡаны (31805 индекслыһы) — 146 һум 64 тин. Хаҡ күтәрелеүҙе тәбиғи хәл булараҡ ҡабул итәйек. Әгәр аҡса яғы наҡыҫ икән, башта өс айға яҙылырға ла мөмкин.\nБынан тыш, "Рәсәй почтаһы" федераль дәүләт унитар предприятиеһының филиалы — Башҡортостан Республикаһы почта элемтәһе идаралығы 11 октябрҙән 21-енә тиклем “Матбуғатҡа яҙылыусылар ун көнлөгө”н үткәрә.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1178 тапҡыр // Тотош уҡырға\nТауыш бирергә әҙерһеңме?\nСәйәсәт // 29-09-2012, 01:56\nОшондай һорау менән халыҡҡа мөрәжәғәт итергә лә һанаулы ғына көндәр ҡалды. Һәр ваҡыттағыса, ул көн яҡынлашыу менән һайлау комиссияһында ла эш ҡыҙыулана төшә. Һәр кем гражданлыҡ бурысын үтәп, үҙе теләгән кандидатҡа тауыш бирергә бурыслы. Шунлыҡтан әлеге сәйәси кампанияға әҙерләнеү — етди мәсьәлә.\nХәйбулла районында мөһим ваҡиғаға әҙерлек күптән башланған. Территориаль һайлау комиссияһы рәйесе Мөхәмәт Рәхмәтуллин әйтеүенсә, район 15 һайлау округына бүленгән. Муниципаль район Советына 15 депутат һайланасаҡ.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1213 тапҡыр // Тотош уҡырға\nҺәр һумдың урыны бар\nСоциаль мәсьәлә // 29-09-2012, 01:55\nБыйыл Башҡортостанда дөйөм белем биреү өлкәһен яңыртыу өсөн федераль ҡаҙнанан 2 миллиард 133 миллион һум аҡса бүленде.\nРеспубликаның мәғариф министры Әлфис Ғаязовтың әйтеүенсә, был сумма кабинеттарҙы, мәктәп ашханаларын йыһазландырыуға, уҡыусыларҙы йөрөтөү өсөн транспортҡа, китапханалар фондын тулыландырыуға, дөйөм белем биреү учреждениелары етәкселәре һәм педагогтарҙың һөнәри оҫталығын күтәреү, дистанцияла уҡытыуҙы ойоштороу, энергияны һаҡлауға йүнәлтелгән сараларҙы тормошҡа ашырыу, биналарға капиталь ремонт үткәреү өсөн тотонола.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1405 тапҡыр // Тотош уҡырға\nТөбәкте лайыҡлы танытһын\nЙәмғиәт // 29-09-2012, 01:54\nӨфөлә “Рәсәй төбәк энциклопедистикаһының тарихи тәжрибәһе, уның үҫешендәге көнүҙәк мәсьәләләр” тигән Бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияһы булды.\nБыға тиклем ошондай саралар Санкт-Петербург, Ҡазан, Чебоксар ҡалаларында үткәйне. Әлегеһе ете томлыҡ “Башҡорт энциклопедияһы”н тамамлауға бағышланды.\n— Республикабыҙҙы донъяуи кимәлдә лайыҡлы танытырҙай, киң мәғлүмәткә эйә ҙур хеҙмәт башҡарылды, — тине конференцияны асыу мәлендә Башҡортостан Фәндәр академияһы президенты Рәмил Бәхтизин.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1118 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЕтәкселәр ватансылыҡ өлгөһөн күрһәтерме?\nСәйәсәт // 29-09-2012, 01:53\n“Берҙәм Рәсәй”ҙең Башҡортостан төбәк сәйәси советы киңәйтелгән ултырыш үткәрҙе. Унда партияның республика бүлексәһе алдында торған мөһим бурыстар, шул иҫәптән 14 октябрҙә уҙасаҡ һайлауға әҙерлек мәсьәләһе ҡаралды.\nУлтырыш тамамланғас, “Берҙәм Рәсәй”ҙең төбәк сәйәси советы секретары, Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев һәм партияның төбәк башҡарма комитеты етәксеһе Альберт Мифтахов журналистар менән осрашып, “Милли элита” тип аталған яңы технология проекты хаҡында мәғлүмәт бирҙе.\nКом: 0 // Уҡынылар: 534 тапҡыр // Тотош уҡырға\nПроекттар баһа алды\nСәйәсәт // 29-09-2012, 01:51\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов егерме биш мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәренә, биш ижади коллективҡа гранттар тапшырырға ҡарар итте. Авторлыҡ проекттарының күбеһе тыуған яҡ тарихын, уның күп милләтле әҙәбиәтен популярлаштырыуға йүнәлтелгән.\nМәҫәлән, Татьяна Петрованың проекты кескәй уҡыусыларҙа “Сережа Аксаковта ҡунаҡта” тигән интерактив музей уйыны аша матурлыҡты күрә белеү тойғоһо тәрбиәләүгә арнала. Ринат Рамазанов “Арғымаҡ” этно-рок төркөмө эшкәртеүендәге башҡорт фольклорын тикшергәне өсөн грант алды. Зинаида Карюгинаның эше украина мәҙәниәтен тикшереүҙе күҙаллаһа, Таңсулпан Бураҡаева ХVIII быуаттағы ваҡиғаларға нигеҙләнгән “Гренадер тарихы” ҡурсаҡтар фильмын сығарырға әҙерләй.\nКом: 0 // Уҡынылар: 642 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБер йылда 23 шәл бәйләгән\nЙәмғиәт // 29-09-2012, 01:37\nБәйләм оҫтаһы Гөлнур Ғәлиуллина менән Стәрлетамаҡ ҡалаһында уҙған “Алтын ҡулдар” күргәҙмәһендә таныштыҡ. Шәлдәренең үҙенсәлекле биҙәктәре, сифаты күптәрҙең күңеленә хуш килде. Оҫтабикә үҙе лә яғымлылығы менән арбаны.\n— 67-лә булһам да, үҙемде 45–50 йәштә тип хис итәм. Ҡартлыҡты кисектерер өсөн 15 йыл буйы һәр кис йоҡо алдынан һалҡын һыу менән ҡойонам, аҙна һайын шифалы мунса инәм. Бәйләм бәйләү иһә быуындар өсөн файҙалы, үҙенә күрә массаж,— ти Гөлнур Ғәлинур ҡыҙы.\nЭнә тотмаған көнө юҡ уның. Телефондан һөйләшһә лә, телевизор ҡараһа ла, тилбер бармаҡтары эшһеҙ тормай: йә бәйләй, йә мамыҡ аялай. Илдә тауарға ҡытлыҡ булған осорҙа бар кейем-һалымды үҙе бәйләп кейгән.\nКом: 0 // Уҡынылар: 649 тапҡыр // Тотош уҡырға\nҠартлыҡ өсөн йәшлек яуаплы\nСоциаль мәсьәлә // 29-09-2012, 01:36\nҺуңғы осорҙа өлкән йәштәгеләргә социаль сәйәсәттең йөҙ менән боролоуы күңелдә өмөт сатҡыһы уята. Ололарҙың йәшәү сифатын яҡшыртыуға йүнәлтелгән бихисап республика программаларының барлыҡҡа килеүе, белем алыу өсөн уңайлы шарттар булдырыу, туризм һәм медицина өлкәһендә хеҙмәт күрһәтеүҙең яҡшырыуы — шуға асыҡ миҫал.\nБынан бер нисә йыл элек инвалидтар һәм хаҡлы ялдағылар өсөн социаль туризм ойоштороу мөмкинлеге тураһында ишетеп тә белмәй инек. Хәҙер ялдың был төрө ололарҙа ғәжәпләнеү ҙә, икеләнеү ҙә тыуҙырмай.\nКом: 0 // Уҡынылар: 759 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЙәмғиәт // 29-09-2012, 01:35\nҺеҙҙе Оло йәштәгеләр көнө менән ихлас күңелдән ҡотлайбыҙ! Республикабыҙҙың социаль-ижтимағи, сәйәси һәм мәҙәни үҫешендә “Башҡортостан” гәзитенең әһәмиәтле урын тотоуында, һис шикһеҙ, һеҙҙең өлөшөгөҙ ҙә баһалап бөткөһөҙ. Туған телен, халҡын, уның тарихын, күренекле шәхестәрен ихтирам иткән, көслө рухлы быуын тәрбиәләүҙә һәр саҡ беҙгә яҡшы өлгө, маяҡ булдығыҙ. Һеҙҙең хеҙмәт һөйөүсәнлеккә, яуаплылыҡ тойғоһоноң юғарылығына көнләшерлек!\nБөгөн дә матбуғат ветерандарының гәзиттең яҡшы традицияларын һаҡлауҙа һәм йәш ҡәләмдәштәребеҙгә тапшырыуҙа кәңәшсе, фекерҙәш булыуына рәхмәтлебеҙ!\nКом: 0 // Уҡынылар: 637 тапҡыр // Тотош уҡырға\nАртҡа 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 31 Алға Бит башына


Яңы депо асылды\nРайоны үҙәгендә яңы янғын депоһы асылды. Депоны асыу тантанаһында Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Марат Шәриф улы Мәһәҙиев ҡатнашты, Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан Республикаһы буйынса Баш идаралығы начальнигы эске хеҙмәт генерал-майоры Марат Рәйес улы Латипов һәм башҡа рәсми кешеләр ҡатнашты.\nРайоны үҙәгендә яңы янғын депоһы асылды.\nДепоны асыу тантанаһында Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Марат Шәриф улы Мәһәҙиев ҡатнашты, Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан Республикаһы буйынса Баш идаралығы начальнигы эске хеҙмәт генерал-майоры Марат Рәйес улы Латипов һәм башҡа рәсми кешеләр ҡатнашты.\nЯңы депо “Башҡор-тостандың 100 йыллығына – 100 объект” программаһына ярашлы төҙөлдө. Республика Хөкүмәте вице-премьеры М.Ш.Мәһәҙиев үҙенең сығышында юбилей объект-тары исемлегенә дүрт янғын депоһы төҙөү индерелгән булһа, шуларҙың тәүгеһе нәҡ бөгөн Йылайыр ауылында сафҡа инеүен билдәләне. Йыл аҙағына тиклем Белорет районында – ике, Баймаҡта бер депо төҙөләсәк. Был башланғыс урындағы халыҡты янғын хәүефенән аралау, авария-ҡотҡарыу эштәренең ойошҡанлығын тәьмин итеү маҡсатында ғәмәлгә ашырыла.\nЙылайырҙағы иҫке янғын депоһы бынан 90 йыл элек төҙөлгән. Ул башта атлы янғын командаһы өсөн тәғәйенләнгән булғанлыҡтан, заманса янғын техникаһын урынлаштырыу өсөн тар ҙа, ҡулайһыҙ ҙа ине.\nЯңы янғын депоһы – төбәк Хөкүмәте тарафынан раҫланған оҙайлы ваҡытҡа иҫәпләнгән Янғын-ҡотҡарыу көстәре үҫеше стратегияһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә төҙөлгән тәүге объект. Район биләмәһенең 58 проценты урманлы төбәк булыуын, бында йорттарҙың башлыса ағастан һалыныуын иҫәпкә алһаҡ, депоның әһәмиәте бермә-бер арта.


27 декабря 2016 — 15:44 ГТРК «Башкортостан»\nРәсәй халҡы авиафажиғәлә һәләк булыусыларҙы иҫкә ала. Рәсәй армияһының йыр һәм бейеү ансамбле артистары сығыш яһаған концерт залы янына кешеләр сәскә килтереүен дауам итә. Был көндәрҙә хәйриә эшмәкәрлеге менән шөғөлләнеүсе Елизавета Глинканың “Ғәҙел ярҙам” фондынан да кеше өҙөлмәй. Һәләк булыусы доктор Лиза бар ғүмерен ҡыҙыу нөктәләрҙән балаларҙы ҡотҡарыуға бағышлаған.\nТөркиәнең хоҡуҡ һаҡлау органдары оппозицияның “Йөмһүриәт” газетаһы редакцияһында урынлашҡан кафе директорын ҡулға алған. Ул “Ил президенты Рәжәп Эрдоган минең кафеға килһә, бер шәшке сәйҙә яһамаҫ инем”,- тигән өсөн тотолған. Июлдәге хәрби фетнәнән һуң илдә репрессиялар башланған. Меңләгән кеше ҡулға алынған. Эске эштәр министрлығы террор эшмәкәрлегендә шикләнгән 10 мең кешене күҙәткән.\nЯңы йыл каникулдарында телевидение һәм радиола рекалама булмауы ихтимал. Һәр хәлдә айырым депутаттар ҡануниәткә ошондай төҙәтмәләр индерергә тәҡдим итә. Закон проекты тәү сиратта илдә йәшәүселәрҙең психологик торошон яҡлауға йүнәлтелгән, тип әйтелә ҡанунға аңлатмала.\nКесе йомаға ҡарай төндә һәр кем йондоҙҙар атылыуын күҙәтә ала. Метеор ағымы Урсиды, тип атала. Планетарий белгестәре йондоҙ атылыуын ҡарарға теләүселәргә ҡаланан ситкәрәк китергә кәңәш итә.


Балаларҙың туҡланыуына – тейешле иғтибар\n11 Сентябрь 2018, 18:06\nБала көндөң яртыһынан күберәген мәғариф учреждение-һында үткәрә: шөғөлләнә, хәрәкәтләнә, өйрәнә, төрлө тойғолар кисерә – былар барыһы ла күп энергия талап итә, ә уны бала тулы ҡиммәтле туҡланғанда ғына ала. Райондың белем биреү учреждениеларында туҡланыу нисек ойошторолған?\nБөгөн район мәктәптәрендә 2748 уҡыусы белем ала, балалар баҡсаларына 1231 тәрбиәләнеүсе йөрөй. Белем биреү учреждениеларының барыһында ла бөтә кәрәкле ҡорамалдар менән йыһазландырылған ашхана һәм кухня бар. Балаларҙың айырым бер категорияһы бушлай ашау хоҡуғына эйә. Уларға күп балалы аҙ тәьмин ителгән, үҫеш мөмкинлектәре сикләнгән, аҫрауға алған ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән, опекалағы балалар, етемдәр, инвалидтар ҡарай. Мәктәптәрҙә яуаплы кешеләр йыл һайын уларҙың исемлеген төҙөй, үҙгәрештәр индерә, яңырта. Ата-әсәләр тапшырған документтар менән раҫланған ҡәтғи иҫәп алып барыла.\nДөрөҫ туҡланыуҙың әһәмиәтен барыбыҙ ҙа яҡшы аңлайбыҙ. Бында, ашханаларҙы сифатлы аҙыҡ-түлек менән тәьмин итеп, хеҙмәт күрһәтеүселәр ярҙам итә. Бөгөн, аутсорсингка күсеүгә бәйле, мәғариф учреждениеларында туҡланыуҙы ойоштороуҙы шәхси эшҡыуар Размик Мигичян бойомға ашыра. Бына инде 10 йыл ул мәктәптәргә һәм балалар баҡсаларына уҡыусыларҙың һәм кескәйҙәрҙең дөрөҫ үҫешеүенә кәрәкле аҙыҡ-түлек килтереүгә конкурста ҡатнаша. Ошо йылдар эсендә Размик Ованесович үҙен тик яҡшы яҡтан ғына күр-һәтте, аҙыҡ-түлекте ваҡытында килтерҙе. Аҙыҡ-түлек менән тәьмин итеүҙе шәхси эшҡыуар үҙ өҫтөнә алғас, мәктәптәр етәкселегенең ваҡыты хәҙер уҡытыу процесына ғына бағышлана.\nРазмик Ованесович күп йылдар Мәсетле районында йәшәй. Үҙе лә күп балалы атай, шунлыҡтан үҫеп килгән быуындың сәләмәтлегенә битараф түгел.\nСәләмәт (рациональ) туҡланыу – бала сәләмәт йәшәү рәүеше алып барһын өсөн төп шарттарҙың береһе.


Башҡорт теле һәм әҙәбиәте - Ҡаһым Түрә (Ҡаһым Мырҙашев)\nҠаһым Түрә (Ҡаһым Мырҙашев)\nҠаһым Түрә (Ҡаһым Мырҙашев) — 1813-1814 йылдарҙа сит ил походтарында ҡатнашҡан рус армияһында башҡорт полкы командиры. 1812 йылғы Наполеонға ҡаршы Ватан һуғышында 28 башҡорт полкы ойошторола. Улар Рәсәй армияһы сафында төрлө походтарҙа ҡатнаша. Наполеонға ҡаршы һуғышта Парижғаса барып етә.\nҠаһым Мырҙашев Ырымбур губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙе Айыусы ауылында тыуған. Атаһы - Мырҙаш, әсәһе Емеш исемле. 1816 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, 1811 йылда уға 33 йәш булған, тимәк, ул 1778 йылда тыуған. Ҡаһым Мырҙашев Петербург хәрби академияһын тамамлап полковник дәрәжәһен ала. Уның «Түрә» ҡушаматы «башлыҡ», «әфәнде» тигәнде аңлата. Ватан һуғышында Башҡорт полктары күрһәткән батырлыҡ һәм патриотизм бөгөнә тиклем йәшәй. Халыҡ улар тураһында риүәиәттәр, йырҙар ижад итә.\nҺуғыштан ҡайтып килгәндә бер урыҫ майоры көнләшеп ағыу эсерә. Башҡорт халыҡ йыры «Ҡаһым Түрә» ошо турала.


Песня «Йәнем, һаумы» исполнителя МС БАШ. Скачать или слушать онлайн\nПесня «Йәнем, һаумы»\nҺаумы, Һине эҙләнем күпме!\nЙәнем, һаумы. Етәр йәштәрең түкмә!\nҮткән йылдарҙы кемдәр һанамай\nКүпме осоу,ҡолауҙарға ҡарамай.\nҒәҙелһеҙлеккә сыҙамай – яҙмыш кемде һынамай,\nҠабат осрашыуға ышана, - арымай.\nМин бит һинһеҙ, әйтерһең, ярым ай,\nТик бирешмәй осамын – туҡтарға ярамай.\nХистәрҙе ҡәҙер итмәнек, яңғыҙлыҡҡа тарымай,\nЫшанам: беҙҙе ҡотҡара аласасаҡ бары май.\nАй-һай, шундай шаян инең ул,\nАй-һай, беҙҙең хистәр –дөрләгән усаҡ.\nТик болғаны араны хоҡуғы булмағандар,\nКәҫәләр тултырып, мөхәбәттән уңмағандар.\nЮғалттым, шулай ҙа ышандым һиңә,\nАҡсалы ғәҙелһеҙлекте саф хистәр барыбер еңә.\nӘ мин үҙем булып ҡалдым: битлек кеймәнем,\nЯҙмышҡа ышанам, осраштырыр ул беҙҙе, йәнем.\nНисек мөмкин тәнеңдең һәр нөктәһен иҫләргә?\nӨйҙә ҡалған сәстәреңде, ғәҙәтме ни еҫкәргә?\nХыялдарҙа киләсәкте буяп төрлө төҫтәргә,\nКәрәкмәгәнен юйып, кәрәккәнен өҫтәргә?\nМин рәссам булһам, унда булыр ине хаос,\nБер яҙмыштан икенсегә күсеү, ялғауыс.\nТаптым тиһәм йүнәлешем, яҙмышым икән яуыз,\nБәхеткә күҙ тейә, әйҙә асмайыҡ беҙ ауыҙ.\nҺин яҡында, Һин алыҫта – барыбер йөрәктә,\nБеҙҙең хистәр мәңгелек. Ҡуя күрмә нөктә.\nЫҙалаттым, үпкәләттем, йә, йәштәрең түк тә,\nКүрәңме ярашығыҙ тип, ҡояш йылмая күктә.\nҠауышыуға бер ҡасан һүнмәҫ өмөтөм,\nҺәм бына һин ҡаршымда – һине күпме көттөм.\nЙәшермә ҡарашың, йәшермә күҙ йәшең,\nШуны әйтергә эҙләнем: булаңмы кәләшем !


Бала булып булмай, тик бала саҡ – Һәр саҡ ҡайтып килә торған ил\nС. Абдуллин исемендәге балалар сәнғәт мәктәбенең Яңы йылға бағышланған концертын ҡарағанда, күптәр бала саҡтарына ҡайтып урағандыр.\nС. Абдуллин исемендәге балалар сәнғәт мәктәбенең Яңы йылға бағышланған концертын ҡарағанда, күптәр бала саҡтарына ҡайтып урағандыр. Төрлө йәштәге балаларҙың еренә еткереп, килештереп бейеүҙәре, моңло итеп йырлауҙары береһен дә битараф ҡалдырманы. Ә төрлө музыка ҡоралдарында уйнауҙары…\nТалантһыҙ бала булмай. Талантһыҙ тип һаналған кешенең дә, 99 % көс түкһә, сәнғәт өлкәһендә ҙур уңышҡа ирешеү мөмкинлеге бар. Бына шул һәләтте ваҡытын күрә белеү, уны үҫтереү кәрәк. Ошондай маҡсатта балалар сәнғәт мәктәбендә эстетик төркөм асыла, унда 6-7 йәшлек балалар төрлө йүнәлеш буйынса үҙҙәрен һынай. Йыл дауамында тәжрибәле уҡытыусылар баланың ниндәй һәләткә эйә булыуын асыҡлай. Киләсәккә дөрөҫ йүнәлеш биреп, кемдең теге йә иһә был өлкәлә һәләте барлығы асыҡланғас, ата-әсәләр ризалығы менән тейешле кластарға ултыртыла. Беҙгә, ата-әсәләргә, бөтәһенең дә сығышын күреү бәхете тейҙе. Район мәҙәниәт йортоноң фойеһында йәш рәссамдарҙың һүрәттәренән торған күргәҙмә ойошторолдо. Картиналар төҫтәр сағыулығы һәм темалар төрлөлөгө менән иғтибарҙы йәлеп итте. Буласаҡ рәссамдарҙың киләсәге өмөтлө генә. Ә ике сәғәт барған концерт үҙенең бай йөкмәткеле булыуы менән таң ҡалдырҙы: әле балалар баҡсаһына ғына йөрөгән балаларҙың йыр-бейеүҙәре, башҡа класс уҡыусыларының “Кантри”, заманса, рус халыҡ бейеүҙәре дәртләндереп ебәрһә, “Дуҫлыҡ” парлы бейеүе үҙенең ихласлығы менән иғтибарҙы яуланы, ә думбырасыларҙың уйнауын тамашасылар дәррәү алҡыштар менән ҡаршы алды. Малайҙарға бигерәк тә тынлы оркестр оҡшаны. Моғайын, ата-әсәләр эстән генә балалары өсөн ғорурлыҡ кисереп ултырғандыр. Уҡытыусылар уҡыусыларын ғына күрһәтеп ҡалманы, үҙҙәре лә әүҙем булды: йырланылар, фортепианола уйнанылар. Ошолай зал тултырып тамашасылар йыйып, балаларҙың һәләттәрен күрһәткән уҡытыусыларға рәхмәт белдерге килә. Эйе, ваҡытында уларҙың уңыштарын күреп, ярҙам ҡулы һуҙып ҡына ебәрергә кәрәк. Киләсәктә был балалар, бәлки, данлыҡлы артист, йә рәссам да булмаҫ, ә алған белемдәре уларҙың дөйөм үҫеше өсөн нигеҙ булып торасаҡ.


«Ырыуҙар ташы»н күмәкләп төҙөйөк! » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » «Ырыуҙар ташы»н күмәкләп төҙөйөк!\n2010 йылдың йәйендә, III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына әҙерлек барышында, Торатау итәгендә «Ырыуҙар ташы» тарихи-мемориаль комплексын төҙөү тураһында ҡарар ҡабул ителеп, уға символик нигеҙ ташы ла һалынғайны. Был һәйкәлдең үҙәген тәшкил иткән ғәйәт ҙур гранит ташҡа 40-тан ашыу башҡорт ырыуының атамалары яҙылып ҡуйылырға тейеш ине. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, билдәле сәбәптәр арҡаһында эш әлегә тиклем тотҡарланып торҙо.\nЭтнографик музейы һәм мәсете булған мемориаль комплексты төҙөү байтаҡ финанс сығымы талап итә. Яңыраҡ уҙғарылған Әйле ырыуы йыйында делегаттар ошо һәйкәл өсөн иғәнә йыйырға саҡырып, барлыҡ башҡорт ырыуҙары вәкилдәренә мөрәжәғәт итте. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты советы башланғысты хуплап, төбәк, ҡала һәм район башҡорттары ҡоролтайҙарына мөһабәт һәйкәл өсөн аҡса йыйыу буйынса махсус хат ебәрҙе.\n«Ырыуҙар ташы» мемориаль комплексы уникаль халыҡ һәйкәле буласаҡ. Ошоғаса Рәсәйҙә тотош халыҡҡа бағышланған һәйкәл һалынғаны юҡ. Ауырлыҡтарға ҡарамаҫтан, проектты бойомға ашырырға бурыслыбыҙ. Был – бөтөн халыҡ эше. Тап шуның өсөн дә барса милләттәштәребеҙҙе изге ғәмәлгә үҙ өлөшөн индерергә саҡырабыҙ. Эш иғәнә итеп бирелгән аҡсаның күләмендә түгел – мөмкинлегенә ҡарап быны һәр кем үҙе хәл итер. Торатауҙа милләтебеҙгә һәйкәл ҡалҡһа, рухыбыҙ нығыр, бәҫебеҙ күтәрелер, данлы тарихыбыҙ бар донъяла танылыр.\nАҡса туплау өсөн банкта махсус иҫәп асылған. Һәр кем унда иғәнәһен үҙаллы ебәрә ала. Башҡарма комитет советы йыйылған аҡсаның маҡсатҡа ярашлы файҙаланылыуын контролдә тотасаҡ.\nСығыу ваҡыты 3-06-2013, 16:48 | Ҡаранылар: 791\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы бинаһы байраҡлы һәм исемле булды


Материалы за Ноябрь 2013 года » Страница 3 » Башкортостан кызы\nҠыҙ күрке – толом. Ниндәй төҫкә буяйһың?\nСәстең төҫө ҡиәфәткә ҡабатланмаҫ үҙенсәлек өҫтәй ала. Сәс буяп ҡына ла көтөлмәгән төҫ-һын алып була. Сәс буяу алымдары бик күп. Шуларҙың ҡайһы берҙәрен барлап сығайыҡ. Колорлау Сәсте шәлкемдәргә бүләләр һәм, тоны буйынса 2-3-тән 10-ға тиклем...


Мәктәп йылдары – ҡабатланмаҫ матур миҙгел\n1 Август 2019, 18:17\nМәктәп йылдары – кеше ғүмеренең ҡабатланмаҫ матур бер миҙгеле. Кеше күңелендә мәңге юйылмаҫ шатлыҡтар, иҫтәлектәр тик мәктәп йылдарында һалына. Күңелле, онотолмаҫ йылдар. Малаяҙ урта мәктәбен 1994 йылда тамамлаусыларҙың 25 йылдан һуң осрашыуы үткәрелде.\nМәктәп йылдары – кеше ғүмеренең ҡабатланмаҫ матур бер миҙгеле. Кеше күңелендә мәңге юйылмаҫ шатлыҡтар, иҫтәлектәр тик мәктәп йылдарында һалына. Күңелле, онотолмаҫ йылдар.\nМалаяҙ урта мәктәбен 1994 йылда тамамлаусыларҙың 25 йылдан һуң осрашыуы үткәрелде.\nОсрашыуға килеүселәрҙе Билдәһеҙ һалдат һәйкәле янында ойоштороусылар Лариса Ғәзизова, Динә Корнеева, Ольга Иҡсанова ҡаршы алды. “Уҡыусылар” үҙҙәрен яңынан мәктәп йылдарындағы кеүек хис итте. Һәр бер уҡыусы үҫеп, йылдар аша мәктәп осорона әйләнеп ҡараһа, ғәмһеҙ, ҡайғы-хәсрәтһеҙ, тыныс бала сағын, мәктәп йылдарын иҫкә ала. Һәр кемгә үҙе уҡыған мәктәбе, уҡытҡан уҡытыусылары, бергә уҡыған класташтары ҡәҙерле һәм яҡын.\nҺәр кемдең уй-кисерештәре менән уртаҡлашҡыһы килә, һөйләшер һүҙҙәр ҙә күп йыйылған, көндөҙ башланған осрашыу төнгәсә дауам итте. Осрашыуға төрлө төбәктәрҙән – Санкт-Петербург, Екатеринбург, Өфө, Мәләүез тарафтарынан һабаҡташтар ҡайтҡаны. Класс етәкселәребеҙ – Динара Ҡәрип ҡыҙы Мифтахова, Лилиә Хөсәйен ҡыҙы Биккинина, Фәнзира Исрафил ҡыҙы Ғәлимова ла килеп етте. Уҡытыусыларыбыҙ бөгөн хаҡлы ялда булһа ла, әүҙем тормош менән ғүмер итәләр. Осрашҡанда һәр беребеҙ менән ҡыҙыҡһыналар, ихлас теләктәрен еткерәләр.\n1994 йылғы сығарылыш класы нимәһе менән башҡаларҙан айырыла һуң? Эйе, айырыла, сөнки 1994 йылда Малаяҙ урта мәктәбе нигеҙендә ойошторолған тәүге гимназия класы ла сығарыла. Уның класс етәксеһе Фәнзирә Исрафил ҡыҙы булды.\nУҡытыусыларыбыҙ ҙа иҫтәлектәре менән уртаҡлашты, ҡыҙыҡлы хәлдәрҙе иҫкә төшөрҙө. Ғөмүмән, улар уҡыусыларынан ҡәнәғәт, сөнки үҙҙәре уҡытҡан, тәрбиәләгән балалар бөгөнгө ҡатмарлы заманда юғалып ҡалмаған, һәр береһенең хатта икешәр юғары белеме, эше, ғаиләһе, балалары бар. Эскерһеҙ, ихлас һөйләшеүҙәрҙә кешенең кемлеге күренә, бөтә ысынбарлыҡ тулыһынса асыла. Элекке класташтарҙың бөгөн дә бер-береһе менән даими бәйләнештә булыуҙары, ярҙамлашып, шатлыҡ-ҡайғыларҙы бүлешеп йәшәүҙәре хөрмәткә лайыҡ. Мәктәпте тамамлағандан һуң тиҫтә йылдар үтһә лә, барыһы ла шул уҡ – саф, таҙа күңелле ҡалғандар. Тырыш булыуҙары арҡаһында бөгөн бик кәрәкле һөнәр эйәләре булып йөрөйҙәр. Мәҫәлән: Заһит Таһиров Өфөлә “Кроношпан” заводында баш механик, Ирина Ғәлимова, Илдус Кирханов ер буйынса белгестәр, Ринат Садиҡов, Азат Хәмиҙуллин, Наталья Чванова иҫәп-хисап белгестәре, Руслан Мөхәмәтйәнов һалым хеҙмәте белгесе, бөгөн юл хеҙмәтендә эшләй, Эльмира Ерохина, Зөһрә Камаева банк хеҙмәткәрҙәре, Зөлфиә Вәкилова, Сергей Петухов – юристар, Динә Корнеева, Лариса Ғәзизова, Гөлназ Ғиндуллина – эшҡыуарҙар, Эльмира Рәхмәтуллина – йәмәғәт туҡланыуы идарасыһы, Юлиә Тазиева, Ирина Сергеева, Әлфиә Шаһаева медицина өлкәһендә эшләй, Зәлиә Тажетдинова – йырсы, Надежда Хөснөтдинова заправкала оператор һ.б.\nКисәбеҙ күңелле булһа ла, уның моңһоу яғы ла булды. Фани донъя менән хушлашып, арабыҙҙан иртә китеп барғандар ҙа бар – тәүге уҡытыусыбыҙ Сәүиә Зәки ҡыҙы Закирова, класташтар Радим Ғилманов, Рөстәм Хәйров, Финат Баһауетдинов. Уларҙың яҡты иҫтәлегенә тип бер минутлыҡ тынлыҡ иғлан ителде.\nКласташтар менән осрашыуҙарҙың һуңғыһы булмаһын, аралашып, хәлдәрҙе белешеп, ҡунаҡҡа йөрөшөп, ярҙамлашып йәшәйек, тип таралыштыҡ. Шулай уҡ матур сараны ойоштороусыларға ҙур рәхмәт.\n1994 йылғы сығарылыш уҡыусыһы.


“Матур шиғырҙар ижад итермен”\nОпубликовано 13 Январь, 2020 - 10:35. Автор: Лилия\n“Шиғыр яҙ ҙа – Ҡыш бабайҙан күстәнәс от” конкурсында сираттағы еңеүсебеҙ Азалия Әлибаева редакцияға бүләген алырға әсәһе менән килгәйне. Алгиза Айрат ҡыҙының әйтеүенсә, Азалия “Йүрүҙән” гәзите иғлан иткән конкурста йыл һайын ҡатнаша. Быйыл да ул үҙ көсөн һынап ҡарап, беҙҙе бик матур, йөкмәткеле шиғыр менән ҡыуандырҙы.\nАзалия Мөрсәлим урта мәктәбенең 7-се класында белем ала. Тырыш ҡыҙ тик яҡшы билдәләргә генә уҡый, мәктәп тормошонда әүҙем. Йырларға, һүрәт төшөрөргә әүәҫ. Шулай уҡ Азалия саңғы шыуырға, спорт менән шөғөлләнергә ярата. Ҡыҙҙың еңел атлетика, саңғы ярыштары буйынса районда призлы урындар яулауы ла маҡтауға лайыҡ.\n– Үҙемде еңеүселәр араһында күргәс, шатландым. Бүләктәр ҙә шәп, бик ныҡ оҡшаны. Ошо яңы блокнотҡа матур-матур шиғырҙар яҙырмын, – тине Азалия.\nҠырымда булдыҡ беҙ\nОпубликовано 13 Январь, 2020 - 10:04. Автор: Лилия\nЯңы йыл алдынан беҙ, Янғантау урта мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Алия Ишбулдина, район йәштәр советы рәйесе Гүзәл Юлдашбаева һәм Торналы балалар баҡсаһы мөдире Алиса Кәбирова, Ҡырым тарафтарына юлландыҡ.\nМаҡсатыбыҙ республикабыҙҙың төрлө төбәктәренән “Артек” халыҡ-ара балалар үҙәгендә ял итеүсе балаларҙы алып ҡайтыу ине. Үҙебеҙгә ҡалһа, ошо бурысты беҙгә ышанып тапшырған республика Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының ышанысын аҡлау өсөн бар тырышлығыбыҙҙы һалып, “Артек”та 21 көн ял иткән 50 баланы иҫән-һау ата-әсәләренә тапшырыуға бик яуаплы ҡараныҡ. Алғараҡ китеп шуны әйтәйем, “Өфө” аэропортында беҙҙе һәм балаларҙы ата-әсәләр ҡолас йәйеп, кинәнешеп ҡаршы алды.\n24 декабрҙә “Өфө” аэропортынан самолет менән Мәскәүгә, унан һуң Ҡырымдың баш ҡалаһы Симферополгә остоҡ. Ҡунаҡханаға урынлашып, Ҡырымда экскурсияла йөрөп, танышып, бығаса күҙ күрмәгән йылы яҡтарҙы байҡап, ял итеп, төрлө осрашыуҙарҙан ҡәнәғәт ҡалып, ҙур тәьҫораттар алып ҡайттыҡ.\n“Артек”та ял итеүсе балалар араһында беҙҙең райондан Торналы урта мәктәбенең 7-се класс уҡыусыһы Фидель Сафин да бар ине. Балалар унда уҡыуҙарын да дауам иткәндәр. Әйткәндәй, улар яңы технология буйынса белем алған. Был заезда барыһы 13 отряд эшләгән. Фидель иһә “Оливье” исемле 4-се отрядта булған. Шуныһы иғтибарға лайыҡ, балаларға тик “4” һәм “5” билдәләре генә ҡуйғандар һәм һәр бала үҙе теләгән түңәрәктә шөғөлләнгән.\nСпортта юғары ҡаҙаныш\nОпубликовано 11 Январь, 2020 - 14:33. Автор: Лилия\nСулпан ауылы егете Азат Фәнил улы Кәримов былтыр мартта Салауат ҡалаһында Рәсәй кубогының бишенсе этабында спорт мастерлығына норматив тапшырҙы. Ул турникта 40 (!) мәртәбә күтәрелеп, 10 километр алыҫлыҡҡа саңғыла йүгереп һәм пневматик мылтыҡтан сәпкә атып, ошо спорт буйынса юғары квалификацияға лайыҡ булды.\nСаңғысыға ҡышҡы полиатлон буйынса Рәсәй спорт мастеры таныҡлығын һәм күкрәк билдәһен яңы йыл алдынан район хакимиәтендә тапшырҙылар. Район башлығы Ғәли Хәйретдинов уға иҫтәлеккә ҡул сәғәте лә бүләк итте.\nӘйтергә кәрәк, Азат Кәримовтың ғаиләһе лә сәләмәт тормош рәүеше алып бара. Үҙе ул газ хеҙмәтендә эшләһә, ҡатыны Земфира Фуат ҡыҙы – Янғантау урта мәктәбендә башланғыс кластар уҡытыусыһы, ул да саңғысы, теннис менән әүҙем шөғөлләнә. Нәзир, Йәлил һәм Малик исемле улдар үҫтерәләр.\nАзаттың ата-әсәһе Фәнил Сәйфулла улы менән Флүрә Мөхәмәт ҡыҙы ла заманында саңғы ярышы буйынса спортсы, мәрхүм ағаһы Салауат полиатлон буйынса Халыҡ-ара спорт мастеры булған. Өфөлә йәшәүсе һеңлеһе Вилиә – ошо төр буйынса спорт мастерлығына кандидат.\nАзат Кәримовты спортта юғары ҡаҙанышҡа ирешеүе менән ҡотлайбыҙ.\nУн дүрт техниканан – берәү!\nОпубликовано 11 Январь, 2020 - 14:28. Автор: Лилия\nТаймый ауылында Камил Ғәлиев төрлө деталдәрҙән бер трактор йыйып алған. Ауылда техникаһыҙ булмай: бесән сабырға, баҡса һөрөргә кәрәк. Шуға ла хәленән килгән һәр кем трактор һатып алырға тырыша. Ә һирәктәр хатта уны үҙҙәре лә эшләп ала.\nДанлы һуғыш юлы үтеп, совхозға тоғро хеҙмәт иткән\nОпубликовано 11 Январь, 2020 - 14:21. Автор: Лилия\nТаймый ауылында йәшәүсе Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, ҡарттайыбыҙ Тәлғәт Хәбир улына тиҙҙән 90 йәш тула. Ул яу юлы үтеп, ғүмер буйы совхозда механизатор булып эшләгән.\nОлатайыбыҙ Тәлғәт Хәбир улы 1926 йылда тыуған. Таймый ауылындағы мәктәпте тамамлай. Һуғышҡа 1943 йылда китә. Хәрби әҙерлек үтеп, илдең көнсығыш яғына оҙатыла. Яугир ҡарттайым унда япон милитаристарына ҡаршы аяуһыҙ алыша. Уның батырлығын күкрәге тулы орден-миҙалдары дәлилләй.\nТәлғәт Мәҡсүтов Еңеү көнө тантана иткәндән һуң, дүрт йыл үткәс кенә тыуған яғына ҡайта. Яраҫтауҙа уҡып, совхозға эшкә керә. Хаҡлы ялға сыҡҡансы унда механизатор булып тоғро хеҙмәт итә.\nБөгөн олатайыбыҙ Лида әнкәйебеҙ менән матур ғүмер кисерә. Дүрт бала үҫтергәндәр. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бер улдары әрмелә һәләк булды. Ә өс балаһы әле һәр береһе үҙ аллы донъя көтә. Ҡарт көндәрендә олатай менән өләсәйебеҙ 7 ейән-ейәнсәре, 6 бүлә-бүләсәре ҡыуанысын татып йәшәйҙәр.\nҺуғышты үтеп, ауыл хужалығында фиҙаҡәр хеҙмәт итеп, матур тормош кисергән ҡарттайыбыҙ Тәлғәт Хәбир улы Мәҡсүтовты оло ғүмер байрамы менән ҡотлап, уға һаулыҡ, бәхетле ҡартлыҡ, беҙҙе артабан да шатландырып йәшәргә насип итһен.\nЕйәнсәре Ирина Минһажева.\nОпубликовано 11 Январь, 2020 - 14:16. Автор: Лилия\nРайоныбыҙҙың көрәшселәре, алдынғы спортсылары Альфред Ғәлин, Рөстәм Аҙнағолов һәм Ранис Алтынбаевтың яҡты иҫтәлегенә бағышланған милли көрәш буйынса 5-се асыҡ зона турниры быйыл да улар уҡып сыҡҡан Әлкә мәктәбендә үткәрелде. Унда Ҡыйғы, Балаҡатай, Дыуан, Мәсетле һәм Салауат райондарынан килгән барыһы 100-ән ашыу спортсы ҡатнашты.\nТантаналы өлөш ярыш флагын күтәреүҙән башланды, шулай уҡ спорт залында Рәсәйҙең һәм Башҡортостан Республикаһының гимндары яңғыраны.\nТурнирҙы мәктәп директоры Әлфиә Садиҡова асып, барыһына ла иң изге теләктәрен еткерҙе.\n— Бар ғүмерен районды үҫтереүгә арнаған яҡташтарыбыҙҙың яҡты иҫтәлеге улар үлгәндән һуң да беҙҙең күңелдәрҙә һаҡлана, батырҙарҙың иҫтәлегенә төрлө турнирҙар үткәрелә, – тине Әлкә ауылы биләмәһе башлығы Руслан Низамов . Артабан сараға йыйылыусылар беҙҙең эргәбеҙҙә булмаған спортсыларҙы бер минут тынлыҡ менән иҫкә алды. Иртә ғүмерҙәре өҙөлгән егеттәрҙең әсәләре Рузида Әкрәм ҡыҙы һәм Илзира Фәрхит ҡыҙының сығышы тулҡынландырғыс һәм ҡыҙғаныс булды. Рөстәм Аҙнағоловтың ҡыҙы Ангелинаның "Минең атайым спорт мастерлығына кандидат" тип аталған эҙләнеү эшен дә сараға йыйылыусылар ҙур иғтибар менән тыңланы.\n"Батыр" клубы тренеры, БР-ҙың атҡаҙанған физкультура хеҙмәткәре Адик Нурмөхәмәтов бәйгеселәрҙе, ҡунаҡтарҙы сәләмләп, спортсыларға ярышта уңышлы сығыш яһауҙарын теләне.\nЯңы йыл – мөғжизәләр мәле\nОпубликовано 30 Декабрь, 2015 - 12:12. Автор: Лилия\n22 декабрҙә Өфө ҡалаһына Башҡортостан Республикаһы Башлығы шыршыһына барыу бәхете тейҙе.\nӨфөгә барып төшкәс тә беҙҙе Ҡыйғы районы уҡыусылары менән бергә “Салют” һауыҡтырыу лагерына урынлаштырҙылар. Байрам шифаханала уҡ башланды. Кисен әкиәт геройҙары ҡатнашлығында Яңы йыл дискотекаһы ойошторолдо.\nИртәгәһен “Башҡортостан” дәүләт концерт залында төп шыршы байрамына бөтә Башҡортостандан 800-ләп уҡыусы йыйылды.\nӘкиәткә сәйәхәт концерт залының фойеһында уҡ башланды. Тантаналы өлөштә, әлбиттә, яңы йылдың төп тылсымсыһы – Ҡыш бабай үҙенең ейәнсәре Ҡарһылыу менән ҡаршы алды. Уҡыусыларҙы Башҡортостан Башлығы исеменән республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов ҡотланы.\nҺуңынан беҙ “Яңы йыл биттәре буйлап, йәки Әкиәттәрҙе урлаусылар” театрлаштырылған тамаша ҡараныҡ. Ниндәй генә әкиәт геройҙарын күрмәнек, шулай ҙа иң яҡыны “Мөғжизәләр иленән” Алиса булғандыр. Яңы йылға мөғжизә булып әкиәттәр беҙгә кире ҡайтты.\nАсыҡ, сағыу декорациялар, геройҙарҙың матур костюмдары, ә иң мөһиме, балаларҙың шатлығы, яңы дуҫтар онотолмаҫлыҡ тәьҫораттар ҡалдырҙы.\nЯңы йыл шыршыһы иҫтәлеге итеп барыһына ла йомшаҡ уйынсыҡтар – йыл символы Маймыл, китап һәм күстәнәстәр бүләк иттеләр.\nОшо тылсымлы илгә барып ҡайтыуҙа ярҙам күрһәткән район хакимиәтенә, мәғариф бүлегенә, ЮХХДИ бүлексәһе, делегация етәксеһе Әминә Кәшфетдин ҡыҙы Ғималетдинова, Ҡыйғы район мәғариф бүлеге методисы Диана Кәбирйән ҡыҙы Зәбиғуллина, водитель Владир Ҡадировҡа рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ.\nМалаяҙ башҡорт гимназияһының\nКонституция көнөнә арналды\nОпубликовано 30 Декабрь, 2015 - 12:09. Автор: Лилия\nБашҡортостан Республикаһы Конституция көнө уңайынан Салауат Юлаев музейында тантаналы саралар үтте.\nРайон Хакимиәтенең кадрҙар һәм биләмәләр менән эшләү бүлеге начальнигы Гөлнур Бәширова барыһын да байрам менән ҡотлап, Конституция тураһында һөйләне. Балалар ижады йорто директоры Ирина Ғилмийәнова “Дәүләт символикаһын иң яҡшы белеүсе” конкурсына йомғаҡ яһап, был бәйгелә әүҙем ҡатнашҡан Арҡауыл, Торналы, Лағыр һәм Йыланыш мәктәптәрен маҡтап телгә алды. Район Советы секретары Андрей Сергеев һәм мәғариф бүлегенең методик кабинеты мөдире Миләүшә Садиҡова еңеүселәрҙе ҡотлап, уларға Маҡтау грамоталары тапшырҙы.\nҺәр кеше тыуыу менән үҙ иленең гражданы була һәм иң тәүҙә тыуыу тураһында таныҡлыҡ ала. Йыл башынан районда 360 бала донъяға килгән. Күптән түгел районда үҙенсәлекле һан аҫтында тыуған һәм теркәлгән балаларға Тыуыу тураһында таныҡлыҡты тантаналы тапшырыу акцияһы старт алды. Байрам барышында ЗАГС бүлеге начальнигы Анастасия Сергеева 333 һаны аҫтында тыуған Лағыр ауылынан Нелли Әхтәроваға тәүге документын һәм бүләк бирҙе. Гөлнур Бәширова ла ғаиләгә иң изге теләктәрен еткереп, район Хакимиәте исеменән иҫтәлекле бүләк тапшырҙы. Сығыштар араһында район мәҙәниәт бүлеге хеҙмәткәре Альбина Ғәйфуллина йырҙары менән тамашасыларҙың күңелен асты.\nШулай уҡ байрамда 60 йыл бергә татыу ғүмер иткән Татар Малаяҙы ауылынан Ғилемхан һәм Сания Нурҡаевтарҙы тәбрикләнеләр. Уларҙы Малаяҙ ауылы биләмәһе башлығы Светлана Ишмөхәмәтова һәм Анастасия Сергеева Гәүһәр туйҙары менән ҡотлап, бүләкләп үтте.\nАнанас һәм бер тоҡ күстәнәс!\nОпубликовано 30 Декабрь, 2015 - 12:05. Автор: Лилия\n"Шиғыр яҙ ҙа – Ҡыш бабайҙан күстәнәс от!" конкурсында Әлкә ауылынан Хәтимә Зиннурова төп еңеүсебеҙ булды. Уға беҙ вәғәҙә иткән Ҡыш бабай күстәнәстәрен: бер тоҡ тәмлекәстәр һәм экзотик емеш – ананас бүләк иттек.\nХәтимә Ишбулды ҡыҙы ғүмерен балалар уҡытыуға бағышлаған. Ул Әлкә урта мәктәбендә 36 йыл башланғыс кластарға белем бирә. Тырыш, фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн “Рәсәй Федерацияһының дөйөм белем биреүҙең почетлы хеҙмәткәре”, өлкән уҡытыусы исемдәренә лайыҡ була.\nЕңеүсебеҙ шиғырҙы илһам килгәндә үҙе өсөн генә яҙа, бындай һәләте булғанын береһенә лә белдермәй.\n– Конкурс иғлан ителгәнен күргәс, бер тынала шиғырҙы ултырып яҙҙым да, туғандарым аша редакцияға ебәрҙем. Шиғырҙың юлдары күңелдә үҙенән-үҙе теҙелде: күптәнән "Йүрүҙән" де яратып уҡығас, гәзиттең киләсәге тураһында борсолоп йөрөй инем. Конкурста еңеүемә бик шатмын! – тип ҡыуанысын йәшермәне тоғро дуҫыбыҙ.\nӘ беҙҙең ҡыуанысыбыҙ – тап Хәтимә Ишбулды ҡыҙы кеүек ижадҡа бай, тырыш һәм «Йүрүҙән» де яратып уҡыусылар булыуы! Беҙҙең менән ҡалғанығыҙ, гәзит менән дуҫтарса мөнәсәбәттә булғанығыҙ өсөн ҙур рәхмәт һеҙгә!\nБар өмөттәр аҡланһын, тик яҡшылыҡтар килтерһен!\nОпубликовано 30 Декабрь, 2015 - 11:58. Автор: Лилия\nҺеҙҙе ихлас күңелдән яңы 2020 йыл менән ҡотлайым!\nЯңы йыл – иң яратҡан, көтөп алынған шатлыҡлы байрамдарҙың береһе. Ул традицияларҙың күсәгилешлеген символлаштыра, матур итеп биҙәлгән шыршы, айырыуса ҡыуаныслы мөхит һәм мөғжизәгә ышаныс беҙҙең барыбыҙҙы ла берләштерә. Туғандар, дуҫтар һәм бар ил менән бергә Кремлдең тантаналы куранттар һуғыуын тыңлап, илебеҙҙең яңы үҫеш дәүеренә, йәшәйешебеҙҙең яңы осорона аяҡ баҫабыҙ.\n2015 йылды оҙатып, муниципаль район хакимиәте, учреждениелар, предприятиелар, ойошмалар эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһайбыҙ, эш йүнәлешенә яңы өҫтөнлөктәр билдәләйбеҙ, яңы маҡсаттар ҡуябыҙ. Уҙған йыл ябай булманы, әммә беҙ уны лайыҡлы һөҙөмтәләр менән тамамлайбыҙ. 2015 йыл районыбыҙ, тыуған республикабыҙ һәм Бөйөк Тыуған илебеҙ өсөн үтә әһәмиәтле булды. Бар ил менән 1941 – 1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығын билдәләнек. Был иҫтәлекле йылда республиканың баш ҡалаһы – Өфө бер нисә көнгә ШОС һәм БРИКС илдәре өсөн мөһим сәйәси-иҡтисади ҡарарҙар ҡабул итеү үҙәгенә әйләнде.\nШумопласт здесь еще больше.


Ҡалабыҙ ҡунаҡтары, самолеттар менән осоп килгәс, поездарҙан йәки автобустарҙан төшкәндә, һәр ваҡыт ғәжәпкә ҡала. Уфаға йүнәлгәйнеләр түгелме, ләкин ниндәйҙер таныш булмаған Өфөгә эләккәндәр... Беҙҙең ҡала исеме, бигерәк тә өҫкө регистрҙа, өҫтәүенә стилизацияланған формала яҙылғанда барыһына ла тиҙ генә аңлашылмай шул. Ул дарыу төймәләрен йәки шөрөптәрҙе хәтерләтеүсе һыҙыҡлы өс түңәрәккә оҡшаған. Шуға ла халыҡ телендә Өфөнө "өс дарыу төймәһе ҡалаһы" йәки "өс шөрөп ҡалаһы" тип йөрөтәләр.\nШаяртыуы шаяртыу булып ҡалһын, ә шулай ҙа төшөнөргә кәрәк, ҡалабыҙ исеме нимәне аңлата икән? Кем уйлап тапҡан быны? Һәм уның рәсми тәржемәһе бар микән? Әйҙәгеҙ бергәләп асыҡлайыҡ.\nБала сағымдан ҡала атамаһының әкиәткә тартым аңлатмаһы хәтеремдә. Балалар баҡсаһында тәрбиәселәр "Өфө" һүҙенең осраҡлы ғына килеп сығыуы тураһында һөйләне. Ҡарт бабай тауға менеп барған, арыған һәм, ауыр тын алып, "Уф" тигән. Артынса ҡолаҡҡа ҡатыраҡ әбейе атлаған. Бабайҙың ни әйткәнен ишетмәгәс, ҡабатлап һораған, имеш: "А?". Тап шул тау башында ҡәлғә төҙөп, уны нисек атарға белмәй баш ватҡан кешеләр ултырған. Улар ололарҙың үҙ-ара һөйләшкәнен ишеткән дә, ҡыҫҡа репликаларын бергә ҡушҡан, һәм "Уфа" килеп сыҡҡан. Шунан бирле ҡалабыҙ шулай атала ла инде.\nБыл әкиәт рәсми аңлатыуҙан алыҫ, әлбиттә. Бәлки Өфө халҡы ысынбарлыҡҡа яҡын башҡа төрлө аңлатма бирер?\nАлексей, 35 йәш:\nБоронғо күсеп йөрөүсе ҡәбиләләр республика биләмәләре аша үтеп барғанда, хәҙерге Өфө урынында торған ауылда бихисап НЛО (UFO) төшкәнен күргән. Шуға ла ауылға шундай исем биргәндәр ҙә инде! Борондан ҡалабыҙ UFO тип атала.\nАлина, 27 йәш:\n- Ҡалабыҙҙың ниңә Уфа тип аталыуын һаман берәү ҙә асыҡламаған, шикелле. Миңә "Уфа" һүҙе "эфа"ға оҡшаған һымаҡ (шундай йылан төрө бар). Бәлки, ҡасандыр ҡалабыҙ территорияһында йыландар күп булғандыр? Хәйер, бөгөн Өфөлә туҙбаш йыланды ғына осратырға мөмкин. Эфалар булды микән бында?\n- Ҡалабыҙ ниңә улай аталғандыр, миңә ҡараңғы. Атаманы уйлап тапҡан кеше оҙаҡ баш ватырға теләмәгән, күрәһең. Исеме ҡыҫҡа, матур яңғырай. Һәм беҙгә ҡыҫҡа исемле ҡалала йәшәүе лә уңайлы. Еңел иҫтә ҡала, "Уфа" һүҙен хаталы яҙыуы ла мөмкин түгел.\nРоман, 19 йәш:\n- Уйлауымса, ҡала атамаһын аббревиатура кеүек ҡабул итергә һәм асыҡларға мөмкин. Мәҫәлән, Уральская фабрика акварели. Нисектер шулайыраҡ...\nАльбина, 21 йәш:\n- Ҡартатайымдың яратҡан һүҙе: "Уф, Алла". Был үҙенә күрә Аллаға мөрәжәғәт иткән кеүек. Бәлки ҡала исеме ошоға бәйлелер?\nОлег, 25 йәш:\n- Өфө ҡалаһы бик боронғо, шикелле. Башҡорт теленән тәржемәһе барҙыр әле, моғайын.\nНиколай, 26 йәш:\n- Ҡала атамаһының башҡорт телендә яҙылған вариантына ҡарап, уның авторҙары ниндәйҙер тигеҙлеккә ынтылғандыр, тип уйларға була. Бәлки ҡала атамаһы гармония һәм тиңлек менән бәйлелер?\n... Эйе-е, фараздар төрлө. Әммә беҙҙе башҡа ауыл-ҡалаларҙа йәшәгәндәрҙең фекере лә ҡыҙыҡһындыра. Уларҙың ни уйлауҙарын белеү маҡсатында, "БАШвестЪ" интернет-форумдарҙың береһендә ошоға бәйле тема башланы. Ҡайһы бер интернет ҡулланыусыларҙың яуаптары йылмайыу тыуҙырҙы:\n"Уфа һүҙенең яңғырашы уфологияға оҡшаш, НЛО-ға бәйлелер. Һеҙҙең ҡалала, моғайын, төндә илереүселәр күптер йәки сит планета цивилизацияһы вәкилдәре йәшәйҙер. Шуға күрә ҡаланың атамаһы ла UFO".\n"Әгәр теманы артабан үҫтергәндә, ҡала халҡының яртыһы - сит ил планетаһынан, ҡалған яртыһы - УЕФА уйынсылары. Шулай ҙа һеҙҙең ҡалала футболды яҡшы уйнағандарын ишеткәнем булманы. Ә бына хоккей - быныһы бар!"\n"Ә һеҙ осраҡлы булһа ла, ҡалағыҙҙа паранормаль күренештәргә тап булғанығыҙ юҡмы?"\n"Атамаһы тураһында бер нимә лә әйтә алмайым. Әммә ҡалағыҙҙың таланттар ояһы булыуы - факт. Мин әллә күпме билдәле өфөлөләрҙе беләм: "Люмен" төркөмө, Юрий Шевчук һәм "ДДТ", Земфира... Ә күпме һәйбәт спортсыларығыҙ бар... НЛО-һыҙ барып сыҡмағандыр былар."\n"Өфөнөң Эрнст Юлдашевтың тыуған ҡалаһы булыуын хәтергә төшөрһәк, бөтөнләй шик ҡалмай... Уның беҙҙең заттан булмауы һәр кемгә билдәле."\n"Исем һәм фамилиялар серенә төшөнөргә тырышҡан кеүек, ҡала атамаларын өйрәнеүе лә ҡыҙыҡлы һәм мауыҡтырғыс. Оҙаҡ һәм һөҙөмтәһеҙ!"\nКөлөп туйҙығыҙмы? Ә хәҙер был һорауға етди ҡарайыҡ. Әгәр ҡаланың исеме башҡорт телендә "Өфө" кеүек яңғырауын иҫәпкә алһаҡ, уны нигеҙләүселәр итальяндар булғандыр, тигән уй килә башҡа. Сөнки итальян телендә "F" хәрефе "еffe" (эффе) кеүек әйтелә. Өҫтәүенә шул уҡ телдән тәржемә иткәндә "еffe" - ул акустик музыкаль инструменттарҙа резонанслы тишектәр. Өфөлә бихисап таланттар ҡайҙан тыуа тиһегеҙ!\nБашҡортостан тарихы әсбаптарын һәм төрлө энциклопедияларҙы ҡарап сығығыҙ, республика баш ҡалаһы килеп сығышының тағы әллә күпме яңы версияларын табырһығыҙ әле. Бер ғалимдар Өфөнө Арҡайымдан килгән ура ырыуы нигеҙләүенә дәлилдәр килтерә. Һуңыраҡ ырыу исемендәге "р" "ф"-ҡа үҙгәргән дә, ҡала атамаһы барлыҡҡа килгән. Икенселәр Өфө нигеҙләнгән урынды элек иң эре башҡорт ырыуҙарының береһе - Меңле ырыуы төйәк иткән, тип яҙа. Шуға күрә беренсе ҡаланың исеме башҡорт һүҙе "уба"нан баш алыуы ла мөмкин.\nXVIII быуаттың билдәле рус ғалимы Петр Рычков Уфа атамаһы ҡала барлыҡҡа килгән ваҡытҡа тиклем үк булған, тип фараз итә. Ул Уфа һүҙе менән Ағиҙел йылғаһына ҡойған йылғаның аталыуын һәм был йылға эргәһендә төҙөлгән ҡалаға һуңынан уның атамаһы бирелеүен билдәләй. Был фаразды ҡеүәтләп, шуны әйтергә мөмкин - урыҫтарҙа йылға янында төҙөлгән ҡалаларҙы уның исеме менән йөрөтөү йолаға әйләнгән (мәҫәлән, Һамар йылғаһында Һамар ҡалаһы, Тобол буйында Тобольск). Ғалимдың һүҙҙәрен 1586 йылдағы разряд китабында яҙылған һүҙҙәр ҙә раҫлай ала. Ҡалалар исемлегендә беренсе тапҡыр "Уфа буйындағы яңы ҡала" ла иҫкә алына.\nӘгәр ҡала атамаһы йылғаға бәйле икән, тимәк, хәҙер йылға исеменең ҡайҙан килеп сығыуын белергә кәрәк. Бер фаразда Өфө һүҙенең тәржемәһе "ҡара һыу" булыуы тураһында әйтелә, Ағиҙел "аҡ һыулы йылға"ны аңлатыуын хәтергә төшөрһәк, бының тап шулай булырға тейешлеге аңлашыла ла һымаҡ. Тап ошо фараз 1865 йылда Ырымбур губернияһы китабында баҫылған. Әммә был ысынлап та шулаймы?\nАхырҙа тулы яуап алыр өсөн, "БАШвестЪ" йәш ғалим, тарих фәндәре кандидаты, Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтының Ватан тарихы кафедраһы өлкән уҡытыусыһы Николай Щербаковҡа мөрәжәғәт итте. Ул ҡала атамаһына үҙенең ҡарашын белдерҙе:\n- Тарихсы-археолог Руф Игнатьев хәҙерге Өфө урынындағы ауылдың элек Торатау исемен йөрөтөүе (тәржемәлә "тау-нығытма") тураһында яҙып ҡалдырған. Ҡәлғә стенаһын төҙөгәндән һуң ул артабан Имәнҡала булып киткән. Шулай ҙа ҡаланың Өфө булып китеүен берәү ҙә аныҡ ҡына аңлата алмай. Бер фараз да төплө түгел. Мәҫәлән, профессор Виктор Филоненко ҡала атамаһының "өфәк" ("бәләкәй") һүҙенән килеп сығыуын фаразлай. Ҡала тәүҙә ҙур булмаған бит. Шулай ҙа имән ҡәлғә менән уратылған ҡаланың бәләкәй күренеүе шикле. Телсе-төркиәтсе Николай Дмитриев ҡала атамаһының төрки һүҙе "уба"ға бәйлелер, тип фараз итә. Фин-уғыр версияһында "Уфа" һүҙе "һыу" йәки "айыу йылғаһы" мәғәнәһен аңлата. Шулай ҙа халыҡ араһында әкиәти гипотеза киң таралған, уға ышанһаң, Өфө тауҙарының береһенә менеп, ташҡа ултырған да, тирен һөрткәс, шайтан: "Уф-ааа!" - тигән, имеш. Был фараздың да башҡаларҙан әллә ни ҡайтыш яғы юҡ...\n"БАШвестЪ" баш ҡалабыҙ атамаһы менән бәйле бар фараз һәм легендаларҙы бергә тупларға тырышты. Ҡайһыһына ышанырға, үҙегеҙ хәл итегеҙ!


Кем ул Мөхәммәт пәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм)?\nБыл дәрестә беҙ, иншәллаһ, Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) тормошо тураһында һөйләйәсәкбеҙ. Сөнки Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең тормош юлын белмәйенсә, ислам динен тулыһынса аңлау мөмкин түгел. Уның тормош юлы тураһындағы китаптар «сира» китаптары тип атала. Йәғни, сира – ул Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) тарихы. Сираны бөтә нескәлектәре менән башҡа ҙур китаптарҙан уҡырһығыҙ, ә бөгөн беҙ Пәйғәмбәребеҙ (ғәләйһиссәләм) тураһында ҡыҫҡаса ғына һөйләп китәбеҙ.\nМөхәммәт пәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) Мәккә ҡалаһында 571 йылда тыуған. Уның атаһы, Абдуллаһ, улы тыумаҫ борон уҡ үлеп ҡалған. Мөхәммәткә алты йәш булғанда, уның әсәһе лә үлеп ҡала. Шулай итеп, бәләкәс Мөхәммәт (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) олатаһы Ғабдүлмүтталиб тәрбиәһендә ҡала. Әммә Мөхәммәткә һигеҙ йәш булғанда, уның олатаһы ла үлеп ҡала. Тамам етем ҡалған Мөхәммәтте уның атаһының ҡустыһы Әбү Талиб үҙ тәрбиәһенә ала. Шулай итеп, Мөхәммәт пәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) бала сағынан уҡ төрлө ҡыйынлыҡтар күреп үҫә.\nЕгет булып үҫеп етеп, 25 йәшен тултырғас, Мөхәммәткә Хәдиджә тигән бай ҡатын үҙенә өйләнергә тәҡдим итә, Мөхәммәт риза була. Хәдиджәгә Мөхәммәт (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) әхлағы, холҡо менән ныҡ оҡшай, сөнки Хәдиджә үҙе лә бик әҙәпле, саф ҡатын булған (Аллаһ унан риза булһын). Ул Мөхәммәт пәйғәмбәребеҙгә (ғәләйһиссәләм) 20 йылдан артыҡ, вафатына тиклем, иң яҡшы ҡатын булды һәм уға биш бала – бер ул һәм дүрт ҡыҙ табып бирҙе. Шул иҫәптән, Фатиманы (Аллаһ унан риза булһын). Шулай уҡ, Хәдиджә – Мөхәммәттең пәйғәмбәр икәненә ышанған һәм ислам динен ҡабул иткән иң-иң беренсе кеше була.\nМәккә халҡы Мөхәммәтте (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) бик яратты, уға ышанды, сөнки ул бер ҡасан да бер кемде лә алдаманы, һүҙҙәрен һәр ваҡыт тотто, үҙе аҡылы һәм ғәҙеллеге менән айырылып торҙо. Уға халыҡ «Әмин» тип өндәшер булған. Әмин – тимәк ышаныслы кеше. Ниндәйҙер бәхәстәр тыуған ваҡытта ла, бәхәсте хәл итер өсөн уны саҡырғандар, кемдер алыҫ сәфәргә китер булһа, Мөхәммәткә (ғәләйһиссәләм) үҙенең малын һәм ғаиләһен аманат итеп ҡалдырып киткән. Ғөмүмән, уға бөтәһе лә ышандылар, уны бөтәһе лә яраттылар.\nМөхәммәткә (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) 40 йәш тулғас, ул Аллаһы Тәғәлә тураһында ныҡ уйлана башлай. Ул Мәккә ғәрәптәренең төрлө боттарға табыныуҙарын кескәй саҡтан яратмай торған булған, сөнки саф күңеле менән бының яңылыш икәнен аңлаған. Ғәрәптәр эскелек, зина, фәхишәлеккә батҡан, ярлыларҙы, көсһөҙҙәрҙе кәмһетеүсе, ҡолдарҙы, ҡатындарҙы рәнйетеүсе халыҡ булған. Хатта ки шундай сиккә еткәндәр: ҡыҙ бала тыуһа, ғәрләнеп, улар уны тереләй сүлдә күмеп китер булғандар. Быларҙың барыһының да сәбәбе тик бер нәмәлә – дөрөҫ диндең булмауында ине. Быны Мөхәммәт (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) бик яҡшы аңлаған.\nБер көн Мөхәммәт (ғәләйһиссәләм) Мәккә ҡалаһы эргәһендәге Хира тауы мәмерйәһендә ултырғанда, уның алдында Ябраил (ғәрәпсә – Джибрил) фәрештә пәйҙә була һәм Мөхәмәтте ныҡ итеп ҡосаҡлап: «Уҡы!» - ти. Мөхәммәт (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм): «Мин бит уҡый белмәйем» - тип яуап ҡайтара (ул ысынлап та уҡый ҙа, яҙа ла белмәй ине). Ябраил фәрештә ғәләйһиссәләм тағы ла берҙе: «Уҡы!» - ти. Мөхәммәт иһә тағы ла шундай уҡ яуап ҡайтара. Ябраил фәрештә ғәләйһиссәләм уны йәнә ҡосаҡлай һәм уға шундай һүҙҙәр еткерә: «Һине барлыҡҡа килтергән Раббың исеменә уҡы! Ул кешене уҡмашҡан ҡандан яралтты. Уҡы! Һинең Раббың – Иң йомарт, Ул ҡәләм менән кешегә ул белмәгән нәмәләрҙе өйрәтте…» (Ҡөрьән, «Уҡмашҡан ҡан» сүрәһе, 96:1-5). Бөйөк Ҡөрьән-Кәримдең кешелеккә төшөрөлгән иң беренсе аяттары була был.\nШулай итеп, 40 йәшлек Мөхәммәт (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) пәйғәмбәр булды. Ошо кистән һуң тағы 23 йыл буйына Аллаһы Тәғәлә уға Ҡөрьән аяттарын ебәреп торасаҡ (Ябраил фәрештә аша). Тимәк, беҙ белгән 600 битлек Ҡөрьән-Кәрим китабы – ул 23 йыл буйы йыйылған Аллаһы Тәғәлә һүҙҙәре. Уны Мөхәммәт пәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) үҙе яҙманы һәм кемдәндер күсереп тә алманы. Ул, әйткәнебеҙсә, уҡый-яҙа белмәгән.\nТәүҙә Мөхәммәт пәйғәмбәр (ғәләйһиссәләм) йәшерен дәғүәт ҡыла. Дәғүәт – ул кешеләрҙе Аллаһы Тәғәлә диненә, Исламға саҡырыу. Шунан һуң, өс йыл ваҡыт үткәс, Аллаһы Тәғәлә уға дәғүәтте бөтә кешеләргә лә асыҡ рәүештә йүнәлтергә ҡуша. Әммә ләкин ата-бабалары диненә өйрәнгән Мәккә мөшриктәре (русса – многобожники) ислам динен ҡабул итергә теләмәнеләр, сөнки уларҙы мосолманлыҡта булған тәүхид һәм ғәҙеллек ҡурҡытты. Бер яҡтан, ислам дине уларҙың Аллаһ менән үҙҙәре араһында «аралашсы» итеп күргән бөтә илаһтарҙы ялғанға сығарһа, икенсе яҡтан, Ислам бөтә кешеләрҙең дә бер тигеҙ булыуын, ҡолдарға яҡшы мөнәсәбәт кәрәклеген, ҡатындың да хөрмәткә лайыҡ кеше булыуын һәм башҡа шундай тәртиптәрҙе өйрәтә ине. Иҫке тормошта кеше елкәһендә йәшәргә өйрәнгән Мәккә байҙары һәм түрәләре Мөхәммәт пәйғәмбәргә (ғәләйһиссәләм ҡаршы көрәш башлайҙар. Уны тәүҙә аҡса менән һатып алырға ла маташалар, ҡурҡытып та ҡарайҙар, ахыр сиктә уны үлтерергә ҡарар итәләр. Эш быға барып еткәс, 622 йылда Мөхәммәт пәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) үҙенең сәхәбәләре (Ислам ҡабул иткән иптәштәре) менән икенсе ҡалаға – Мәҙинәгә күсеп китә. Ошо Мәккәнән Мәҙинәгә күсенеү «Һиджра» тип атала (башҡортса – Һижрә). Әлеге көнгә тиклем мосолмандар ошо Һижрә йылынан башлап үҙ тәҡүимдәрен (календарҙарын) һанайҙар. Тимәк, 622 йыл – ул мосолман тәҡүименең 1 йылы (йәғни, һижри 1 йыл).\nМәҙинәлә мосолмандар көслөрәк ине. Мөхәммәт пәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) Мәҙинәгә күсеп килеү менән, унда беренсе Ислам дәүләте ҡоролдо. Был ҡалала Мөхәммәт пәйғәмбәр (ғәләйһиссәләм) йәмғеһе 10 йыл йәшәйәсәк. Ошо ун йыл эсендә Мәҙинә мосолмандары менән Мәккә мөшриктәре араһында бер нисә ҡаты һуғыш була (мәҫәлән, Бәҙер, Өхөд һуғыштары). Ахыр сиктә мосолмандар Мәккәне яулап алалар, һәм күп тә үтмәй ислам дине бөтә Ғәрәп ярымутрауы буйлап тарала. Унда бер кафыр хакимлығы ла ҡалмай.\nҺижри тәҡүим буйынса 20 йылда мосолмандар ҡеүәтле Фарсы дәүләтен (Персияны) юҡ итәләр, румдарҙың (Византия империяһының) күп өлкәләрен үҙҙәренә ҡушалар. Ләкин быларҙы Мөхәммәт пәйғәмбәргә (ғәләйһиссәләм) үҙенә күрергә насип булмай, сөнки ул 10 һижри йылда Аллаһы Тәғәлә хозурына күсә. Мосолмандарҙың киләсәк еңеүҙәрен күрмәһә лә, ул быны алдан әйтеп ҡалдырған ине. Уның киләсәк тураһындағы барлыҡ хәбәрҙәре лә тормошҡа ашты һәм әле лә ашып килә.\nМөхәммәт (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) – ул Аллаһы Тәғәләнең бөтөн кешелеккә ебәрелгән илсеһе, пәйғәмбәре. Ул беҙгә Аллаһы Тәғәләнең китабы – Ҡөрьәнде еткергән. Беҙ уға итәғәт итһәк кенә, дөрөҫ юл табырбыҙ. Аллаһы Тәғәлә беҙгә шулай тигән: «Аллаһҡа, Уның рәсүленә һәм Беҙ иңдергән нурға (Ҡөрьәнгә) иман килтерегеҙ. Аллаһ һеҙҙең эштәрегеҙҙе белә!» (Ҡөрьән, «Үҙ-ара алдашыу» сүрәһе, 64:8).\nМөхәммәт пәйғәмбәр беҙгә Аллаһы Тәғәләнән Ҡөрьәнде еткерҙе һәм үҙенең тормошо (Сөннәте) аша Ҡөрьән буйынса нисек йәшәргә кәрәклеген өйрәтте. Шулай итеп, Ҡөрьән-Кәрим – ул Аллаһы Тәғәләнең китабы, ә Пәйғәмбәребеҙ Сөннәте (йәғни, тормошо) – ул ошо китапҡа тере аңлатма һәм үрнәк. Тимәк, ислам диненең ике ҙур сығанағы бар: Ҡөрьән һәм Сөннәт.\nСөннәткә Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) һүҙҙәре һәм ғәмәлдәре керә, улар беҙгә хәҙистәр аша килеп еткәндәр. Хәҙистәр бер нисә ҙур йыйынтыҡтарҙа тупланған. Мәҫәлән, Бохари, Мөслим, Тирмиҙи, Нәсәи, Ибн Мәджәһ, Әбү Дауыт һәм башҡа хәҙис китаптары бар. Был китаптарҙы яҙыр өсөн ошо һанап үтелгән ғалимдар Мөхәммәт пәйғәмбәр (ғәләйһиссәләм) әйтеп ҡалдырған һәр бер һүҙҙе бөртөкләп йыйғандар, сөнки улар (ғалимдар һәм, ғөмүмән, бөтә хаҡ мосолмандар ҙа) Сөннәткә ялған һүҙҙәр килеп кермәһен тип ҡурҡҡан. Шуға күрә был китаптарҙа Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) һүҙе килтерелер алдынан, ул һүҙҙәрҙе таратыусы кешеләрҙең исемдәре лә әйтеп кителә. Мәҫәлән, иң тәүҙә «Мөхәммәд ибн Бәшәр Шүғбәнән, Шүғбә Әбү Тәййахтан, Әбү Тәййах Әнәстән, Әнәс Мөхәммәд пәйғәмбәрҙән шундай һүҙҙәр ишеткән...» - тиелә лә, шунан хәҙис килтерелә. Ошо исемдәр теҙмәһе «сәнәд» тип атала. Тимәк, Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең (ғәләйһиссәләм) һүҙҙәре әйтелер алдынан сәнәд күрһәтелергә тейеш, сөнки Пәйғәмбәребеҙ исеменән һәм уның тураһында теләһә нәмә һөйләргә ярамай. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бөгөнгө көндә күп кешеләр быны аңламай, Мөхәммәт пәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) тураһында, беләләрме-юҡмы, теләһә ниндәй һүҙҙәр һөйләйҙәр. Һәр хәҙис алдында уның сәнәде булырға тейеш. Ислам дине – ул ялған һүҙҙәр йыйынтығы түгел. Ислам дине – ул кемдеңдер кемдәндер ҡасандыр ишетеп ҡалған һәм шуны үҙенсә аңлаған уйҙырмалар йыйылмаһы ла түгел. Ислам динендә бөтөн нәмә Ҡөрьәнгә һәм Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) ышаныслы (сәхих) хәҙистәренә таяна.\nМөхәммәт пәйғәмбәр (ғәләйһиссәләм) әйткән һүҙҙәр – ул Аллаһы Тәғәләнең уға Ябраил фәрештә аша өйрәткән нәмәләре, шуға күрә беҙ Пәйғәмбәребеҙгә итәғәт итергә (буйһонорға) тейешбеҙ. Аллаһы Тәғәлә Ҡөрьәндә шулай ти: «Рәсүлгә буйһонған кеше, тимәк, Аллаһҡа ла буйһона. Ә кем йөҙ сөйөрһә – Беҙ бит һине улар өҫтөнән һаҡсы итеп ебәрмәнек» («Ҡатындар» сүрәһе, 80 аят). Йәғни, Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең эше – ул бары тик аңлатыу ине, беҙҙе нимәгәлер көсләү – уның вазифаһы түгел. Кем уның артынан эйәргән, тимәк, ул ҡотолған һәм йәннәткә юл тапҡан, ә кем уны тыңламай, ул ҡараңғылыҡта йәшәр һәм ахыр сиктә йәһәннәмгә китер (Аллаһы Тәғәлә беребеҙгә лә быны күрһәтмәһен ине!).\nМөхәммәт пәйғәмбәребеҙҙең сираһы – донъялағы иң мөһим тарих ул. Ниндәйҙер ябай кешенең тарихын өйрәнер алдынан, беҙ иң тәүҙә Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) тормош юлын белергә тейешбеҙ. Уның тормош юлы – Ҡөрьәндең йыйылыу тарихы ул. Ҡөрьән буйынса йәшәргә теләгән һәр кеше Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең – кешелек тарихындағы иң камил, иң изге кешенең – тормошон, йәшәйешен, ғүмер юлын өйрәнергә тейеш. Быны белмәйенсә, беҙ Ҡөрьәндең дә ҡәҙерен аңлай алмаясаҡбыҙ. Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) сираһын бөтә нескәлектәре менән өйрәнегеҙ. Уның һәр бер һүҙен, эшен, йылмайыуын, ниндәй атай, ҡатындары өсөн ниндәй ир булыуын һәм башҡаһын беҙ, мосолмандар, яҡшы белергә бурыслыбыҙ. Быларҙы белһәк кенә, беҙ ысын мосолмандар була алырбыҙ. Кем дә кем үҙ тормошонда Мөхәммәт пәйғәмбәр (ғәләйһиссәләм) артынан эйәрһә, үҙ йәшәйешен Сөннәткә ярашлы ҡорһа, тик шул ғына Ҡиәмәт көнөндә һөйөклө Пәйғәмбәребеҙ менән бергә булыр. Аллаһы Тәғәлә беҙгә Ҡиәмәт көнөндә лә, артабанғы мәңгелек донъяла ла һөйөклө Пәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) менән бергә булырға насип итһен!\nТағы ла шул: иғтибар итһәгеҙ, Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең исемен әйткән йә уның турала ишеткән һайын, уға «саллаЛлаһу ғәләйһи үә сәлләм» тип сәләм еткерер кәрәк. Был башҡортсаға яҡынса «Аллаһтың фатихаһы һәм сәләме булһын уға» тип тәржемә ителә. Бик сауаплы һәм күркәм ғәмәл был, сәләмгә һаран булмағыҙ.\nТуғыҙынсы дәрес тамам.


Вакцина ҡаҙат та сирләмә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nВакцина ҡаҙат та сирләмә\n13 сентября 2021 — 17:41 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостанда йәшәгән 1 218 909 кеше коронавирус инфекцияһын иҫкәртеүсе прививканың беренсе компонентын яһатҡан. Тулыһынса вакцинацияны 1 093 668 кеше үткән. Был хаҡта Республика Хөкүмәтендәге оператив кәңәшмәлә Максим Забелин хәбәр итте. Һаулыҡ һаҡлау министры белдереүенсә, төбәккә илдә етештерелгән вакциналарҙың 1 656 508 миҡдары килтерелгән.\nРеспубликала коллектив иммунитетҡа өлгәшер өсөн ике миллиондан ашыу кешенең вакцина яһатыуы талап ителә. Коронавирус инфекцияһына ҡаршы прививканы йәшәгән урындағы поликлиникала көнэлгәре яҙылып, «Госуслуги» порталы аша яҙылып йәиһә төбәктә асылған 203, шул иҫәптән күсмә, вакцинация пункттарында һалдырырға мөмкин.\n13 сентябргә алынған мәғлүмәттәр буйынса республикала 60 994 кешенең коронавирус инфекцияһы менән сирләгәне теркәлгән. Үткән тәүлектә уларҙың һаны 310-ға артҡан. 53 526 сирле уңышлы һауыҡҡан, 36 кеше сирҙе үткән тәүлектә еңеп сыҡҡан.


Крәҫтиәндәр һуғышы (1773-1775) һуғышында ҡатнашыусы\nДауыт Йәналин — Нуғай даруғаһы Ҡатай улусының отставкалағы старшинаһы.1830 йылдар картаһында күрһәтелгән хәҙер бөткән Дауыт ауылы башҡорто. Дауыт ауылы Оло Инйәр йылғаһының һул яҡ ярындағы Ҡыҙылъяр ауылына яҡын булған.\nДауыт Йәналин батша властарына теләктәш булған. Башҡорт ихтилалын (1755—1756) хупламай,1759 йылдың февралендә үҙ улусының һәм күрше Тамъян улусы халыҡтарының ризаһыҙлығын, йәшерен йыйылыштарын властарға хәбәр итеп торған.Батырша болаһы алдынан да ул Тамъян башҡорттарының сыуалыштары тураһында губернаторға еткереп торған.\n1759 йылдың сентябрь айында ул һаҡ аҫтынан ҡотола. Халыҡты аяуһыҙ иҙеүе һәм бөлдөрөүе арҡаһында, күп ялыуҙар нигеҙендә старшиналыҡтан төшөрөлә. Крәҫтиәндәр һуғышы (1773—1775) барышында баш күтәреүселәр отрядына етәкселек иткән.\nМарганец табыуҙың тарихыҮҙгәртергә\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Дауыт_Йәналин&oldid=1068958 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 4 сентябрь 2021 в 17:56


200 һәм 2000 һумлыҡ аҡсаларҙа Өфөнөң Дуҫлыҡ Монументы йә Салауат Юлаев һәйкәле һүрәтләнеүе ихтимал | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n200 һәм 2000 һумлыҡ аҡсаларҙа Өфөнөң Дуҫлыҡ Монументы йә Салауат Юлаев һәйкәле һүрәтләнеүе ихтимал\nРәсәй банкы яңы купюраларҙы биҙәйәсәк ҡалаларҙы һайлауға старт бирҙе. Тауыш йыйыу бер нисә этапта үтә. Башҡортостандан милли валютала урын алыу өсөн Салауат Юлаев һәйкәле, Дуҫлыҡ монументы һәм Ләлә-Тюлпан мәсете символикалары көс һынаша. Был Уфимка исемен алған купюралар революция ваҡытында аҡса етешмәгәнлектән әйләнешкә индерелә. Ваҡытлы хөкүмәт дефицитты ошо рәүешле хәл итә. Өфө төшөрөлгән аҡса менән ул ваҡытта урында ғына иҫәпләшеп булған.\nЙәнә 1 быуаттан Өфө, был юлы инде рәсми рәүештә, яңы һумлыҡтарҙа үҙ урынын алыуға дәғүә итә. Салауат Юлаев һәйкәле төшөрөп эшләнгән 2 мең һумлыҡ аҡса өлгөһөн Красноярск дизайнерҙары башҡарған. Әле компания федераль конкурска ғариза бирергә әҙерләнә. Яңы купюралар сығарыу тураһында ҡарар Рәсәй банкы тарафынан ҡабул ителде һәм ул 2017 йылда әйләнешкә инергә тейеш. Әммә уның символикаһын билдәләү тарихта тәүге тапҡыр халыҡтан тауыш биреү ысулы менән башҡарыла. Тауыш биреү өс этапта үтә. Тәүгеһе, халыҡтан онлайн тауыш йыйыу Твоя Россия нөктә РФ сайтында 28 июлгә тиклем барасаҡ. Бында теләүсе һәр кем инеп ҡала исемен яҙып үҙенә оҡшаған симводиканың исемен тәҡдим итә. Икенсе этапҡа үтер өсөн кәмендә 5 мең тауыш йыйырға кәрәк, 1 көн эсендә 3 ҡала Владивосток, Волгоград һәм Севастополь икенсе турға үтеп тә өлгөрҙө. Өфөнөң дә был конкурста лайыҡлы урын алыуға бөтә мөмкинлектәре бар. Өфөлөләр Салауат Юлаев һәйкәле, Дуҫлыҡ монументы һәм Ләлә-Тюлпан мәсете символикалары өсөн әүҙем тауыш бирә. Икенсе этапта Йәмәғәт фекерен белешеү фонды илдең 70 төбәгендә 6 мең кешенән һорау алыу ойоштороп 3-сө этапҡа үтәсәк 10 ҡаланы асыҡлай. Еңеүсе ике ҡала өсөн ошо уҡ сайтта онлайн һәм анкета ярҙамында оффлайн рәүешендә тауыш йыйыла. Ә еңеүсене иһә 7 октябрь көнө беҙҙең каналда тура эфирҙа иғлан итәсәктәр. Рәсми тауыш йыйыу башланғанға тиклем Чейнж орг сайтында петиция иғлан ителгәйне. Унда ла Башҡортостан символикалары өсөн әүҙем тауыш бирәләр


Ҡурайсыны данлап » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Ҡурайсыны данлап\nҠурайсыны данлап 29.11.2018 // Әҙәбиәт\nБаймаҡ районында Хәсәновтар ғаилә фольклор ансамблен белмәгән кеше юҡтыр. Уларҙың барыһы ла ҡурайҙа уйнай, моңло йырлай һәм бейей. Ошо көндәрҙә Ниғәмәт ауыл мәҙәниәт йортонда Хәсәновтарҙың береһе - БР атҡаҙанған мәғәриф хеҙмәткәре, оҫта ҡурайсы һәм ҡумыҙ яһау оҫтаһы Рәмил Хәсәновтың ижадына арналған “Ҡурай моңо минең уйҙарымда, хыялымда, ғүмер юлында” тигән кисә үтте.\nРәмил Сәфәрғәле улы бар ғүмерен йәш быуынды тәрбиәләүгә бағышлаған. Ҡасандыр тәүге тапҡыр билдәле ҡурайсы Кәрим Дияровтың һабаҡтарын алып, остазының эшен дауам итеү маҡсатында балаларҙы ҡурай серҙәренә өйрәтеп, уларҙы район, республика, төбәк конкурстарына алып сыға. Бөгөн уның уҡыусылары республиканың төрлө урындарында эшләй һәм ҡурай моңон бар донъяға тарата.\nТалантлы кеше бар яҡлап талантлы, тигәндәй Рәмил Сәфәрғәле улы “Һаҡмар” халыҡ театрының да алыштырғыһыҙ актеры. Уның уйнаған образдары һис тә әртистәрҙекенән кәм түгел. Ижад кисәһендә ҡурай моңдарынан тыш, ул уйнаған спектаклдәрҙән өҙөк сәхнәләштерелде. Кисә Хәсәновтарҙың ғаилә фольклор ансамбле сығышы менән тамамланды.\nФото: Рәүилә Хәсәнова фотоһы