Бөрөлә елем еҫкәп алйыған балалар урамда хәйер һораша. Ғәҙәтттә улар "Момент" парҙары баштарына киткәндән һуң ҡаланың уртаһында урынлашҡан сиркәү янында йыйыла.\nНаркологтар әйтеүенсә, йәштәр үҙҙәренең "хәл - торошон\nүҙгәртер" өсөн органик иреткес (растворитель) һәм көнкүреш химия средстволары парҙарын еҫкәй. Бөгөн республиканың наркология диспансерында "токсикомания" диагнозы ҡуйылған\n302 кеше иҫәптә тора.\nБыл ауырыуға дусар булыусыларҙың күаселегенә 12 - 15 йәш. Үҫмерҙәрҙең ата - әсәләренә уйланыр өсөн урын бар... Һәм балаларҙың тиҙ арыуы, уҡыуҙа өлгәшенең түбәнәйеүе, йөҙҙәренең аҡһыл төҫкә инеүе, тиҙ ҡыҙып барыуы, һүлпәнлеге\nиғтибарһыҙ ҡалырға тейеш түгел. Был симптомдар хәүефкә һала . Үҫмерҙәрҙең үҙ - үҙен тотошо, иҫереүҙе хәтерләткән сәйер тәртиптәре лә сара күрергә ашығыуға сәбәп. Әгәр ҙә инде балағыҙҙың әйберҙәре араһында таптарҙы бөтөрөүсе шыйытҡыс, б ензин тултырылған флакон йәки иреткес еҫе аңҡыған йөн әйберҙәр күрһәгеҙ, тиҙ арала уны наркологҡа алып барыу мотла ҡ.\nАуырыу ни тиклем тиҙерәк асыҡлана - уны дауалау ҙа шул тиклем үк һөҙөмтәлерәк буласаҡ. Был аксиома. Беренсе тапҡыр "тәмләп" ҡарағандан һуң координация боҙолоуы, алпан - толпан атлау күҙәтелә. Артабан инде үҫмерҙең кәйефе үҙгәреүсәнгә әйләнә, аңы бутала, үҫмер үҙенең ҡайҙа икәнен аңламай. Күҙен ә күренеү осраҡтары ла һирәк түгел. Бындай хәлдә кеше юғары\nкөсөргәнешле ток аҫтында булған сымды ҡырҡып өҙөүе ихтимал,\nсөнки уға ул йылан булып күренә. Күҙенә күренгән ҡурҡыныс "януарҙарҙан" ҡасып тәҙрәнән һикереүе лә мөмкин...\nКүҙ ҡаралары киңәйә, йөҙө ҡыҙыл, пульсы һәм тын алыуы йыш . Һәм еҫ: кешенән ҡырҡыу химик еҫ килә һәм оҙаҡ сәғәттәр буйына һаҡлана. Ата - әсә, ауыҙ асып ҡалмағыҙ! Иреткес еҫкәп\nағыуланыуҙың билдәләре бик ауыр - хәтер һәм интеллект юғалы уынан алып ҡан системаһы ауырыуҙарына тиклем барып етә.


Рәсәй транспорт полицияһы ойошторолоуға-100 йыл | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n19 февраля 2019 — 15:01 ГТРК «Башкортостан»\nЭске эштәр министрлығының был бүлексәһенә һауа, тимер юл һәм һыу транспортында тәртип һаҡлау бурысы йөкмәтелгән. Өфө тимер юл вокзалында пассажирҙар именлеген тәьмин итеүгә Холли һәм Жуля ҡушаматлы спаниель тоҡомло эттәр ҙа йәлеп ителгән. Улар хәрби ҡорал, шартлатҡыстар, наркотик матдәләр эҙләү өсөн махсус өйрәтелгән. Эттәрҙе махсус хеҙмәткә өйрәтеү өсөн айҙар түгел, йылдар талап ителә. Психотроп мәтдәләрҙе эҙләү өсөн улар еҫтәрҙе айыра белергә тейеш. Сөнки дүрт аяҡлы полиция вәкилдәренә күп осраҡта газланған ерҙәрҙә эшләргә тура килә, ә уларға иһә тәғәйен еҫте бер нимә менән дә бутарға ярамай. Ҡарағанда-Мәскәү, Үзбәкстан-Өфө, Санкт-Петербург-Өфө поездары йыш тикшерелә. Махсус өйрәтелгән эттәр ярҙамында хатта ҙур күләмдә наркотик матдәләр ҙә табыла. Был Холли һәм Жуля ҡушаматлы эттәр тимер юлында дүрт йылдан ашыу хеҙмәт итә. Улар бер көн эсендә генә егермегә яҡын электричка, ундан ашыу поезд вагондарын тикшереп өлгөрә….1919 йылда ҡабул ителгән декретҡа ярашлы, был байрам йыл һайын билдәләнә. Эске эштәр министрлығының Өфө транспорт полицияһы Куйбышев тимер юлында иң ҙур бүлексәләрҙең береһе. Ике йыл элек транспорт полицияһы үҙҙәренең музейын асыуға өлгәшә. Тәүҙә транспорт полицияһы поездарҙа ғына именлек тәьмин итһә, һуңынан һауа, тимер юл һәм һыу транспортында ла тәртип һаҡлау бурысы йөкмәтелә. Был дата рәсми билдәләнмәһә лә, транспорт полицияһы йыл да иң яҡшы хеҙмәткәрҙәрен бүләкләй, тантаналы саралар уҙғара.


2019 йылдың 1 ғинуарынан бала тәрбиәләгән өсөн пособие күләме 26 мең һумға тиклем арта // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n13:01, 19 ноября 2018 Иҡтисад\n2019 йылдың 1 ғинуарынан бала тәрбиәләгән өсөн пособие күләме 26 мең һумға тиклем арта Фото: Карина Камаева\nӨФӨ, 2018 йыл, 19 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\n2019 йылдың 1 ғинуарынан баланы йәш ярымға тиклем тәрбиәләгән өсөн айлыҡ пособиеның максималь күләме 2018 йылда 24 мең һум урынына 26 мең һумға тиклем арта. Был хаҡта ТАСС Социаль страховкалауҙың федераль фондына һылтанма менән хәбәр итә.\n«2019 йылдың 1 ғинуарынан бала тәрбиәләгән өсөн айлыҡ пособиеның максималь күләме 26 152, 27 һум тәшкил итәсәк», — тип белдерҙеләр фондта.\nПособиены иҫәпләү өсөн бынан алдағы ике йылдағы, ләкин сикке базанан юғары булмаған эш хаҡы алына. Фондҡа страховка иғәнәләрен иҫәпләү өсөн сикке базалар 2017 йылда — 755, 2018 йылда 815 мең һум тәшкил итә.\nКиләһе йылдың 1 ғинуарынан йөклөлөк һәм бала табыу буйынса пособиеның минималь күләме 52 мең һумға тиерлек еткерелә.\nСоциаль страховкалау фондында асыҡлыҡ индереүҙәренсә, страховкаланған кешенең хеҙмәт хаҡы юҡ йәки бик аҙ икән, пособие минималь эш хаҡынан сығып иҫәпләнә. Хеҙмәткә минималь түләү яңы йылдан 11 280 һумға тиклем арта. Әлегә ул 11 163 һум тәшкил итә.\nШул уҡ ваҡытта йөклөлөк һәм бала табыу буйынса пособиеның максималь күләме 301 мең һумдан ашыу буласаҡ. Быйыл ул 282 мең һумдан күберәк.\nБаланы йәш ярымға тиклем тәрбиәләгән өсөн айлыҡ пособиеның минималь күләме иһә 2019 йылдың 1 ғинуарынан 4,5 мең һумға ҡәҙәр арта.\nӘгәр страховкаланған кешенең эш хаҡы юҡ йәки бик аҙ булһа, был пособие минималь хеҙмәт хаҡынан сығып иҫәпләнә.\nБынан алда баланы йәш ярымға тиклем тәрбиәләгән өсөн айлыҡ пособиеның минималь күләме 4,4 мең һумға тиклем артҡайны.\nТеги: пособие, социаль страховкалау фонды


Тәкәббәрлек | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Тәкәббәрлек\n« Тәкәбберләнеү, эреләнеү, ғорурланыу\nТәкәббәрлек хаҡында »\nХөрмәтле йәмәғәт Аллаһтың әмерҙәрен үтәү һәм Уның тыйыуҙарынан тыйылыу өсөн кеше үҙенең йөрәгендә булған тәкәбберлекте еңергә тейеш. Күп кешеләр Аллаһ Тәғәләнең барлығына һәм берлегенә ышана, ләкин быны ҡабул итеп танырға көстәре етмәй, сөнки Аллаһҡа буйһонорға уларҙың күңелендәге тәкәбберлек ҡамаусалай...\nЮҡҡа ғына Ҡөрьәндә шулай тиелмәгән бит: «Юҡ һәм юҡ! Кеше, ысынлай та, шаша. Сөнки үҙен бойондороҡһоҙ тин уйлай». («Уҡмашҡан ҡан» сүрәһе. 6 — 8). Ә Аллаһ тәкәбберләнгән кешеләрҙе яратмай: «Ысынлап та, Ул тәкәбберҙәрҙе яратмай!». («Бал ҡорто» сүрәһе. 23). Хәҙерге заманда күп кенә кешеләр үҙҙәрең әллә кемгә ҡуйып, намаҙҙан — хатта гөмүмән диндән! — баш тарта. Бәлки улар Ҡөрьәндә һөйләнгән бер ваҡиға тураһында белмәйҙәрҙер: АллаҺ Тәғәлә беҙгә хәбәр итеүенсә, ҡасандыр Шайтан да үҙенең тәкәбберләнеүе арҡаһында иманын да, әхирәтен дә юғалтты, уҙ ҡулдары менән емерҙе...\n«Бына һинең Раббың фәрештәләргә әйтте: “Мин балсыҡтан кеше яһайым. Мин уны камиллап тамам иткәс һәм уға Үҙ рухымды өргәс, һеҙ уға сәждә ҡылып эйелегеҙ!”. Һәм фәрештәләр барыһы ла сәждә ҡылды. Иблистән башҡа. Ул тәкәбберләнде һәм кафырҙарҙан булды. Ул (АллаҺ Тәғәлә) әйтте: “Эй, Иблис! Мин Үҙ ҡулдарым менән яһаған нәмәгә сәждә ҡылыуҙан һине нимә тыйҙы? Тәкәбберләндеңме һин, әллә юғарыларҙан булдыңмы?”. Ул: “Мин унан яҡшыраҡ: Һин мине уттан яраттың, ә уны балсыҡтан барлыҡҡа килтерҙең”, — тине. Ул әйтте: “Сығып кит бынан, һин таш менән атылыусы һәм, ысынлап та, хөкөм көнөнә тиклем һинең өҫтөңдә Минең ләғнәтем!”». («Сад» сүрәһе, 71 -78). Шулай итеп. Иблис Аллаһҡа бер һүҙһеҙ буйһонор урынына «фәлсәфә һатып» Раббыбыҙҙың үҙе менән бәхәсләшергә тартынманы!\nҠайһы бер кешеләр ошо ваҡиғала үҙҙәрен күрмәйме икән? Уларҙан: «Ҡасан намаҙ уҡый башланһын?» — тип һораһаң, улар йөҙ сәбәп табып төрлөсә аҡлана: «намаҙ уҡымаһам да мин яҡшы кеше», «күңелдә иман булһа, етәр», «хәҙерге заманда намаҙға ваҡыт табыуы ҡыйын, бороңғо кеше иртәнге туғыҙҙан киске алтыға тиклем эшенә бәйле булмаған», «пенсияға сыҡҡас...» һ. б. Был йөҙәрләгән сәбәптәрҙе бер һөйләмгә һыйҙырырға теләһәк, шуны әйтеп булыр ине: әгәр кеше Иблис һымаҡ үҙен кемдәндер яҡшыраҡ йә аҡыллыраҡ һанамаһа, намаҙға баҫыуҙан уны бер нәмә лә тотмаҫ ине. Һин Аллаһ Тәғәләнән аҡыллыраҡмы ни — уның бойороғона «көтөп тор әле, Раббым, миңә әле намаҙ ҡылыу иртәрәк», йә «Һин миңә намаҙ уҡырға ҡушаһың да ул, тик минең күңелем былай ҙа таҙа бит!» тигән һымаҡ булаһың?! Юҡ, ағай-эне,тәкәбберләнмәгеҙ, Иблистән үрнәк алмағыҙ! Тәкәбберләнеүҙәре арҡаһында донъяһын һәм динен юғалтҡан тағы бер ҡәүем — Фирғәүен һәм уның яҡындары.\nФирғәүен Муса пәйғәмбәр (ғәләйһиссәләм) артынан эйәрмәне. Муса пәйғәмбәр Фирғәүенде «лә иләһә илләллаһ» һүҙҙәренә саҡырҙы, «Бүтән илаһтарға ғибәҙәт итеүҙән баш тарт, шәһәдәт әйтеп, мосолман бул!» — тине. Ә был Фирғәүен үҙен илаһ тип һанай ине: «Һәм Фирғәүен: “Эй һеҙ, затлылар! Мин һеҙгә минән башҡа икенсе бер илаһ барҙыр тип белмәйем”». («Хикәйә» сүрәһе, 28: 38). Ә бит күңелендә Фирғәүен Мусаның Аллаһ илсеһе икәнен белде, ләкин уға быны ҡабул итергә тәкәбберлеге бирмәне: «...Улар боҙоҡ халыҡтарҙан булдылар. Беҙҙең аяттарыбыҙ уларға асыҡлаусы булып килгәс, улар: “Был — асыҡ сихыр!” — тинеләр. Хаҡ икәнлеккә күңелдәренән ышанһалар ҙа, яуызлыҡтан һәм тәкәбберлектән уларҙы инҡар иттеләр. Боҙоҡлоҡ таратҡан кешеләрҙең аҙағы нисек булғанын күр инде һин!». («Ҡырмыҫҡалар» сүрәһе. 27; 12- 14).\nтәкәббәрлек хаҡында ошо биттә://nazir1965.com/v%D3%99%D2%93%D3%99zd%D3%99r/5180.html#more-5180\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 15.02.2018 в 23:35, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Остаздарҙың остазы » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Остаздарҙың остазы\nЫлыҫлы урмандар, олпат имәнлектәр, аҡ ҡайынлыҡтар менән ҡапланған тау теҙмәләре, саф һыулы шишмәләре һәм йылғалары менән таң ҡалдыра Күгәрсен яҡтары. Был төбәк республикабыҙҙың рухи донъяһын бер Рәсәйҙә генә түгел, ә бөтә донъяға танытҡан бөйөк шәхестәре менән дә билдәле. Шуларҙың береһе – Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре, филология фәндәре докторы, профессор, академик Марат Вәли улы Зәйнуллин. Илем, милләтем, тип янып йәшәгән һәм эшләгән күренекле ғалим ошо көндәрҙә ғүмер юлының һигеҙенсе тиҫтәһен тултыра.\nБашҡорт тел ғилемен алға әйҙәгән Марат Вәли улының тормошо аныҡлығы һәм бейеклектәре менән һоҡландыра: Күгәрсен районы Үрге Һаҙ ете йыллыҡ мәктәбен тамамлағандан һуң Мораҡ педучилищеһында белем ала. Аҙаҡ Өфөлә Башҡорт дәүләт университетының тарих-филология факультетында, аспирантурала уҡый. 1963 йылда 27 йәшендә кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай. Ғалимдың хеҙмәт эшмәкәрлеге 1962 йылдан алып Башҡорт дәүләт университеты менән бәйле: 50 йылдан ашыу төрлө вазифа (филология факультеты деканы, башҡорт филологияһы һәм журналистика факультеты деканы, башҡорт һәм дөйөм тел ғилеме кафедраһы мөдире һ.б.) башҡара ул был уҡыу йортонда. Марат Зәйнуллин 1988 йылда докторлыҡ диссертацияһын яҡлай, ә 1991 йылда профессор дәрәжәһен ала.\nМарат Вәли улы Зәйнуллин – йөҙәрләгән ғилми хеҙмәт авторы, киң профилле ғалим. “Башҡорт телендә тел модаллеге асылы һәм сиктәре тураһында”, “Хәҙерге башҡорт әҙәби теле. Морфология”, “Лингвокультурологияның дөйөм проблемалары” кеүек хеҙмәттәре башҡорт әҙәби теле серҙәрен, уларҙы өйрәнеүҙең яңы йүнәлештәрен билдәләүе менән тел ғилемендә ҙур урын алып тора. Ғөмүмән, уның ғилми эшмәкәрлеге үҙе махсус һүҙҙе, ентекле байҡауҙы, тәрән өйрәнеүҙе талап итә.\nМарат Вәли улы билдәле ғалим ғына түгел, ә ысын мәғәнәһендә йәмәғәт эшмәкәре лә: Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты эштәрендә ҡатнаша, байтаҡ журналдың мөхәрририәт ағзаһы, Бөтә донъя төркиәтселәре комитеты ағзаһы һ.б.\nОҙаҡ йылдар Башҡорт дәүләт университетында кандидатлыҡ һәм докторлыҡ диссертацияһы яҡлау советы рәйесе сифатында тиҫтәләрсә йәш ғалимға оло фән донъяһына фатиха биреүҙә ҡатнашҡан остаздарҙың остазы, фән өлкәһендә кадрҙар әҙерләүгә ныҡлы өлөш индергән, үҙенең ғилми мәктәбен булдырған ғалимдарҙың береһе ул Марат Вәли улы Зәйнуллин.\nШәхсән минең дә фәнгә ылығып китеүемә Марат Вәли улының йоғонтоһо көслө булды. 1997 йылда, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының төбәк-ара конкурсында еңеп сыҡҡас, ошо бәйгенең жюри ағзаһы булған ғалим миңә аспирантураға уҡырға инергә тәҡдим итте. Ғилми етәксем, остазым миңә фәндә лә, тормошта ла алмаштырғыһыҙ Уҡытыусы булды, “эшләйек” тигән һүҙҙәре һәр саҡ алға әйҙәүсе тормош девизыма әйләнде.\nҒилми етәксебеҙҙең ошолай һәр йәһәттән уңыуын, бәлки, яҙмыш бүләге тип кенә уйлаусылар ҙа барҙыр. Әммә яҙмыш йылмайһын өсөн уның миһырбанлылығын яуларлыҡ фиҙакәр хеҙмәт тә, рух көсө лә кәрәк. Шулай булмаһа, ун фән докторы, илленән ашыу фән кандидатының, фән докторының төрлө йүнәлештәрҙә яҙылған диссертацияларының һәр бер һөйләмен, һәр бер һүҙен күңел күҙе аша үткәрә алыу мөмкин булыр инеме икән?\nФән юлына ҡыйыуһыҙ ғына атлаған тәүге аҙымдарыбыҙ әле лә хәтерҙә. Остазыбыҙҙың һирәк осрай торған талапсанлығы, тырышлығы, кешелеклелеге, шул уҡ ваҡытта ябайлығы беҙҙә ышаныс тыуҙырҙы һәм ошо ҙур эштәрҙе башҡарып сығырға көс бирҙе.\n“Хеҙмәтенә күрә – хөрмәте”, – ти халыҡ. Ғүмере буйына янып эшләгән, емешле ижад иткән Марат Вәли улының тырыш хеҙмәте хөкүмәтебеҙ тарафынан да юғары баһалана. Ул – Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре, Башҡорт дәүләт университетының атҡаҙанған профессоры, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының һәм Рәсәй Федерацияһы Гуманитар фәндәр академияһының академигы, Рәсәй Федерацияһының почетлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре, Ж. Кейекбаев, З. Биишева исемендәге премиялар лауреаты, Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының, Башҡорт дәүләт университеты Стәрлетамаҡ филиалының почетлы профессоры.\nХеҙмәт килтергән хөрмәтте Марат Вәли улының студенттары, аспиранттары, докторанттары һүҙҙәрендә лә асыҡ күреп була. Халыҡтың телдән-телгә күсеп йөрөгән өгөт-нәсихәттәрендә ошондай һүҙҙәр бар: “Һөнәреңдә иң яҡшыһы булырға тейешһең”. Алтынға бәрәбәр был фекерҙе Аллаһы Тәғәлә Марат Вәли улының башына, моғайын, тыуғас та һалып ҡуйғандыр. Сөнки Марат Вәли улы – фәндә лә, белгестәр әҙерләүҙә лә иң уңышлы, иң емешле эшләгән ғалимдарҙың береһе. Уның бөтә ғүмер юлы оло хөрмәткә лайыҡ”, – тип баһалай ғилми етәксеһен Сәимә Хөснулла ҡыҙы Әғзәмова.\nҮҙен ҡасандыр уҡытҡан Күгәрсен районы үҙәге Мораҡта уҡытыусы булып эшләп йөрөгән Физәлиә Заһир ҡыҙы Юлтина: “Ябай кеше, бөйөк ғалим”, – тип иҫкә ала остазын.\nМарат Вәли улы Зәйнуллин үҙенең матур юбилейын бәрәкәтле фәнни хеҙмәт уңыштары менән ҡаршылай. Башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү өлкәһендә арымай-талмай хеҙмәт иткән оло шәхесебеҙгә, башҡорт тел ғилеме үҫешенә ғәйәт ҙур өлөш индергән ғалимыбыҙға ныҡлы сәләмәтлек, ғаилә именлеге, ғилем донъяһында яңынан-яңы үрҙәр, уңыштар һәм бәхет теләйбеҙ!\nфилология фәндәре докторы, профессор, Башҡорт дәүләт университеты Стәрлетамаҡ филиалының башҡорт филологияһы\nСығыу ваҡыты 7-11-2015, 11:33 | Ҡаранылар: 782


Көтөү - көнүҙәк ихтыяж » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Проблема » Көтөү - көнүҙәк ихтыяж\nКөтөү - көнүҙәк ихтыяж\nАуылдарҙа шәхси хужалыҡтарҙағы малға көтөүсе табыу мәсьәләһе йылдан-йыл ҡырҡыулаша бара. Көтөү булмағанлыҡтан, ауыл хужалығы культуралары сәселгән баҫыуҙар, ултыртылған урман үҫентеләре, бесәнлектәр тапалып һәм ҡышҡылыҡҡа әҙерләнгән бесән эҫкерттәре тәләфләнеп, ҙур зыян килә. Көтөүһеҙ йөрөгән һыйыр-аттар арҡаһында юл-транспорт фажиғәләре лә булып тора. Малдың юғалыу осраҡтары ла булғылай.\nКөтөүсе эше еңел түгел. Уның эш ваҡыты иртә таңдан ҡара кискә тиклем яҡынса 14 сәғәткә һуҙыла. Етмәһә, беҙҙең төбәктә көн торошо ла тотороҡһоҙ. Ямғыр, үҙәккә үтерлек һалҡын тимәй, малдан күҙ яҙлыҡтырмай, кискә тиклем йөрөргә кәрәк. Был эш һәр кемдең дә ҡулынан килмәй, шуға күрә, ялҡып китеп, көтөүҙе ташлап та ҡуялар. Күпселек ауылда, көтөүсе табылмағанлыҡтан, сиратлап көтөргә мәжбүрҙәр. Ҡайһы берәүҙәр малын бөтөнләй иреккә сығарып ебәрә. Әлбиттә, сиратлап көтөү тәғәйен көтөүсене алмаштыра алмай. “Осраҡлы” көтөүселәр, көтөү урындарын белеп етмәгәнлектән, ҡайҙа етте, шунда көтә. Көтөүлектәр рациональ файҙаланылмай, был үҙ сиратында малдың көндәлек артымы, һөтө кәмеүгә килтерә. Етмәһә, күптәр сиратлап көткәндә, “ҡорос ат”тарға атлана. Еңел машиналар үткән урындарҙа үлән үҫмәй, юл барлыҡҡа килә. Төрлө урында эшләгән кешеләр көтөү көтөргә мәжбүр була.\nМалдан тапалмаһын тип, күп кенә фермер – сәсеүлектәрен, шәхси хужалыҡтары булғандар бесәнлектәрен кәртәләп ала. Ауыл хужалығы тауарының үҙҡиммәте былай ҙа юғары. Ҙур майҙандарҙы кәртәләп алыуға, төҙөлөш материалдарына, уны эшләүгә күп сығым һәм ваҡыт сарыф ителә. Совет осоронда көтөүлектәр, бесәнлектәр тапалманы, сөнки шәхси хужалыҡтарҙағы мал көтөүгә йөрөнө, тәртип булды.\nАуылда көтөү көтөргә теләүселәр әҙ, сөнки ул миҙгелле генә эш. Үҙ эшен намыҫлы башҡарған көтөүселәргә ҡышҡы айҙарға эшһеҙлеккә пособие түләү стимул булыр ине. Пособиены тәғәйенләүгә справканы ауыл хакимиәте бирә ала. Көтөүсегә эш хаҡын өй һайын йыйып түгел, ауыл хакимиәттәрендә, йә икенсе юл менән үҙләштереп, тәғәйен өлөшөн Пенсия фондына күсереп түләү маҡсатҡа ярашлы булмаҫ инеме икән? Ул ваҡытта стаж да барыр ине. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, эш хаҡы урынына көтөүсегә спиртлы эсемлек тоттороп ебәреүселәр ҙә бар.\nКөтөүҙә атта һыбай көтөү өсөн эйәр кәрәк, ә ул хәҙер һирәк. Хәрбиҙәр өсөн эшләнгән эйәр бик уңайлы, файҙаланыу ваҡыты ла оҙайлы. Өҫтәүенә, аттың арҡаһын баҫмай, йәрәхәтләмәй ҙә. Ундай эйәрҙәр осраштыра. Күсермәләрен алып, республикала етештереүҙе яйға һалыу маҡсатҡа ярашлы булыр ине. Шәхси хужалыҡтарҙағы малды көтөүҙе юлға һалыу ауылдарҙа ҡырҡыу торған эшһеҙлек проблемаһын ниндәйҙер кимәлдә хәл итеүгә булышлыҡ итәсәк.\nРеспублика парламентарийҙары малдарға номер (бирка) ҡуйыу мәсьәләһен күтәрҙе. Ошо юл менән юл-транспорт фажиғәләрендә малдың хужаһын асыҡлап, яуаплылыҡҡа тарттырып буласаҡ, тип күҙаллана. Был эште атҡарыу өсөн бюджеттан йәки икенсе сығанаҡтан йыл һайын ҙур ғына суммала аҡса кәрәк. Ҡарауһыҙ йөрөгән мал арҡаһында булған аварияларҙы асыҡлағансы, уларҙы булдырмау йәки күпкә кәметеү маҡсатҡа ярашлыраҡ булмаҫмы ни?! Бөтә йәһәттән дә бында берҙән-бер юл – республика ауылдарында шәхси хужалыҡтарҙағы малды миҙгел башынан аҙағынаса көтөүҙе ойоштороуҙы юлға һалыу.\nБыйылғы көтөү миҙгелендә һуңғы йылдарҙағы хәл тағы ла ҡабатланмаһын өсөн төрлө кимәлдә әҙерлек эштәрен хәҙерҙән башларға кәрәк. Илдә ситтән ингән тауарҙарҙы урындағыға алмаштырыу ихтыяжы килеп тыуғас, сифатлы ауыл хужалығы продукцияһын күберәк етештереү зарурлығы мәсьәләнең көнүҙәклеген бермә-бер арттыра.\nСығыу ваҡыты 17-05-2016, 16:10 | Ҡаранылар: 805\nКем көтөүсе булырға теләй? йәки Был эштең ояты юҡ, яуаплылығы бар\nҮҙ эшеңде асыу өсөн ҡыйыулыҡты эшкә егергә кәрәк\nЮлға сыҡҡан малдан һаҡланығыҙ


15 Октябрь 2019, 17:18\nӨФӨ, 2019 йыл, 15 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/. Билдәле башҡорт яҙыусыһы Гүзәл Ситдиҡова Сербияла Үҙәк һәм Көнсығыш Европа Викимедиаһы ирекмәндәренең халыҡ-ара конференцияһында ҡатнашып ҡайтты. Башҡортостан вәкилдәренең сығыштарына лингвист, башҡорт телен өйрәнеү методикаһы авторы Вячеслав Чернев аңлатма бирҙе.\n«Бик күп файҙалы һәм ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр алдым. Конференцияла ҡатнашыусылар БашВикиҙа «Викиөләсәйҙәр» хәрәкәтенең барлыҡҡа килеүе хаҡындағы сығышты йылы ҡаршы алды. Улым Илдус мин әҙерләгән видеояҙма буйынса сығыш яһаны, сөнки сығыштар инглиз телендә булырға тейеш ине, ә мин немец телен өйрәндем».\nГүзәл Ситдиҡова ошо сығыш өсөн махсус рәүештә милли кейем атрибуттарын — беҙҙең «француз яулығы»н ябынған һәм селтәр таҡҡан. Күптәр республикабыҙ вәкилдәре менән фотоға төшөргә теләк белдергән.\nКонференцияла ҡатнашыусылар Башҡортостанды Республика көнө менән дә ҡотлаған.


Һаҡлана белеү ҙә кәрәк | Йәншишмә\nҺаҡлана белеү ҙә кәрәк\nНаписал в 6 июля 2018, 09:33\nҺыу инеү, йөҙөү сәләмәтлек өсөн ифрат та файҙалы: мускулдар, арҡа һөйәге нығына, организм сыныға. Һыу тән тиреһе аша үтеп, нервы системаһына ыңғай йоғонто яһай, ҡан әйләнешен, организмда матдәләр алмашыныу процесын яҡшырта. Әммә хәүефһеҙлек саралары тураһында ла оноторға ярамай. Юғиһә, сәләмәтлегегеҙҙе нығытыу урынына, киреһенсә, уға зыян килтереүегеҙ ихтимал.\nМәҫәлән, һыу инер алдынан күп итеп ашау тыйыла. Үҙегеҙҙе һәйбәт тойғоғоҙ килһә, һыу инергә бер сәғәт алдан һәм һыуҙан сыҡҡандан һуң бер аҙ ваҡыт үткәс кенә туҡланырға рөхсәт ителә.\nҺыуҙа тағы бер хәүеф бар: көтмәгәндә тәнегеҙҙе көҙән йыйырыуы ихтимал. Бер тапҡыр ғына булһа ла, ошондай хәлгә тарыһағыҙ, һыу ингәндә тәрән урынға барыуҙан тыйылығыҙ.\nКүлдәрҙә һәм быуаларҙа инфекциялы сирҙәр ҙә йоҡторорға мөмкин. Шуға күрә бындай урындарҙа икеләтә һаҡ булыу кәңәш ителә. Һеҙ һыу инергә яратҡан урынды ҡоштар үҙ иткәнме? Ул саҡта башҡа һыу ятҡылығын һайлау яҡшыраҡ. Бындай урында эсәк таяҡсалары һәм гельминттар һағалай. Яңылыш ҡына һыу йотһағыҙ ҙа, һуңынан ашҡаҙан-эсәк ауырыуҙары эләктереүегеҙ, аллергияға дусар булыуығыҙ мөмкин. Шулай уҡ һаҡһыҙлыҡтан төрлө тән йәрәхәттәре алыусылар ҙа байтаҡ. Таныш булмаған урында һыу инергә йыйындығыҙ икән, аяҡ аҫтығыҙға иғтибарлыраҡ булығыҙ. Йылға-күл төптәрендә ярылған шешә һәм быяла һауыттар, тимер-томор тулып ята. Шулай уҡ осло таштар ҙа осрауы ихтимал. Был урын тураһында башҡаларҙан да һорашырға онотмағыҙ.\nҠайһы саҡта һыу буйында көтөлмәгән хәлдәр ҙә була. Мәҫәлән, кемдер һыуға бата башлаһа, иң тәүҙә тиҙ генә ҡотҡарыусыларға, яҡшы йөҙә белеүселәргә хәбәр итегеҙ. Батып барыусыны ҡотҡарғанда уға һаҡ ҡына яҡынлашырға кәрәк, сөнки ҡото осоп, һине лә һыу төбөнә һөйрәйәсәк. Уны кейеменән, сәсенән тотоп тартырға кәрәк, ҡул бирергә ярамай.\nҺыу инеү күңел асыу ғына түгел, ә һәр беребеҙҙән яуаплылыҡ та талап итә. Шуға күрә, әйҙәгеҙ, рәхәтләнеп һыу инегеҙ, сәләмәтлегегеҙҙе нығытығыҙ, тик хәүефһеҙлек саралары тураһында ғына онотмағыҙ!\nРубрика: Иғтибар!\t| Комментировать | Permalink\n« Аргентина ла, Испания ла еңелде\nМөғжизәләр күп булыр әле »


Үҫмер өсөн уҡыу йылы суд залынан башланды, унда малайға күмәк кеше алдында үҙ атаһын ҡанһыҙлыҡта ғәйепләргә кәрәк.\nТүбәнселеккә төшкән мәғәнәһеҙ эскесе иргә үҙ тормошо\nуңмауының үсен балаһынан алған өсөн бер нисә йылға төрмәгә\nултырыу хәүефе янай. Әммә йәш тулған күҙҙәрен судьяға төбәп\nулы атаһын кисереүҙәрен һорай...\nБишенсе синыф уҡыусыһы Костя һуңғы айҙы бары тик уҡыуға ғына арнай алманы. Бында уның ғәйебе лә юҡ. Ғөмүмән ул тырыш һәм ипле малай. "Өслөләре" юҡ тиерлек. Әммә бер тапҡыр уны уң ҡулының бармағы һыныу сәбәпле Өфөнөң 17 - се\nдауаханаһына оҙаталар. Малайҙың йөҙө һәм башы ла йәрәхәтле булыуы асыҡлана. Бала шок хәлендә була. Бәлки шуғалыр ҙа бер\nхәйләһеҙ врачтарға үҙен атаһы туҡмауы тураһында әйтә.\nАҙна буйына 51 йәшлек Вәғиз, Костяның атаһы, улы тураһынд а иҫенә лә төшөрмәй. Уға ҡарата асылған енәйәт эшен алып\nбарыусы тәфтишсегә башта хәлде былай тип аңлата: "Ул көнө мин бер аҙ эскән инем... Нәмә булғанын хәтерләмәйем, күрәһең\nҡыҙған баштан уға һуҡҡанмындыр. Йығылғанда бармағын һындырғандыр, моғайын... Улымдың нисек дауаханаға эләгеүен\nбелмәйем". Хәйер, сит кешеләрҙән балаһының ҡайҙалығын ишеткәс тә Вәғиз Костяны өйгә алып ҡайтырға ашыҡмай. Аллаға шөкөр, донъяла яҡшы кешеләр күберәк.\n"Тиҙ ярҙамды" Глаша апай саҡыра. Илап хәле бөткән, шешенгән Костя төнгә ҡаршы нәҡ уға йүгереп килә. Ә башҡа барырлыҡ кешеһе лә булмай уның. Бер ай элек апаһы, 26 йәшлек\nВиктория Себергә эшкә китә. Глаша апай - Викторияның әхирәт е Алинаның әсәһе. Һуңынан асыҡланыуынса, Костя йыш ҡына уларҙа йоҡларға ҡала торған була. Бер - береһен күптән беләл әр - ҡасандыр күрше йәшәгәндәр. Әле әсәһе булған саҡта уҡ.\nКостя уны насар хәтерләй: "Әсәйемде мин белмәйем. Ул беҙҙ е һигеҙ йыл элек ташлап киткән". Атаһының эсергә яратыуы һәм бер ҡайҙа ла эшләмәүе, интернат - мәктәптән фатирға ҡайтыу менән уға даими рәүештә туҡмаҡтар эләгеүен башта Костя башта\nтәфтишсегә йәшермәйенсә һөйләп бирә. Глаша апай ҙа уның\nһүҙҙәрен раҫлай: "Мин элек тә Вәғиздең малайҙы туҡмағанын һиҙә инем... Айныҡ булған сағында ғына тәрбиәләү менән шөғөлләнә. Тик бындай хәлдәр бик һирәк була". 18 йәшлек Алин а: " Был ғаиләне мин бала сағымдан беләм. Аталары эсә, әсәһе күптән сығып китте, берәҙәклек менән шөғөлләнә. Костяны мин ҡарап торам. Вика аҡса ебәрә, һәм мин уға әйберҙәр һәм аҙыҡ - түлек алам. Костя беҙгә килә, бер нисә көнләп йәшәй. Урамд а ла бергәләп йөрөйбөҙ. Атаһы йыш туҡмай уны..." Костя дауах анан сыҡҡас, Алина уның өйөнә барып әйберҙәрен алып ҡайта, һәм уҡыу йылы тамамланғансы малай Глаша апай менән Алинала йәшәй.\nҠатыны ике бала менән ташлап сығып китә, ҡайҙалығ билдәһе ҙ: кешегә һөйләп үҙеңде йәлләтеү өсөн һәйбәт тема, әлбиттә. Әммә Вәғизғә ҡарата дәғүәләр етерлек. Ниңә күп төрлө һәләттәре була тороп ул эшкә урынлашмай Ниңә атаһы булғанда , ҡустыһын апаһы һәм сит кешеләр ҡарарға мәжбүр Ә Вәғиздең\nһөнәрҙәре бик күп: слесарь, медицина ҡорамалдарын ремонтлау\nбуйынса механик, радио - телефон аппаратураһын йыйыусы,\nштукатур, шкипер... Юҡ инде. Ир кеше ташландыҡ хәлгә килгән , бысраҡ фатирҙа көнө буйы ята, ниндәйҙер шикле, шаҡшы - ҡат ын ҡыҙҙарҙы бирсәткә урынына алмаштыра. Һәм эсә. Һүрәтләмәһендә әйтелеүенсә, "фатирҙа - санитария талаптарына\nтап килмәгән шарттар, бер нисә тапҡыр административ яуаплылыҡҡа тарттырылды һәм айнытҡысҡа оҙатылды". Әйткәндәй, өс йыл самаһы элек уға суд тикшереүе янаған да инде - хулиганлыҡ өсөн. Хәҙер иһә ул ике енәйәт статьяһы буйынса ғәйепләнә - сәләмәтлеккә зыян килтереү һәм балиғ булмаған баланы тәрбиәләү буйынса бурыстарын үтәмәү.\nЭштең етди булыуын аңлап ҡалғас, ул барлыҡ ҡурҡаҡ әҙәмдәргә хас булғанса, алдашырға тотондо: йәнәһе, мин балан ы тәрбиәләргә тырышҡайным. Аңғармаҫтан арттырып ебәргәнмен.. . Һуң, уның файҙаһына ғына бит! Тикшереү аҙағына ла үҙ һүҙен ән ҡайтмай: ул кистә мин улыма ашағандан һуң һауыт - һабаны йыумағаны өсөн иҫкәрмә яһаным. Һуңынан улар дуҫы менән музыка уйната башланы. Ну, этеп ебәрҙем инде, шунан һуҡтым".\nСуд башланғанға тиклем Вәғиз үҙенең ғәйебен тулыһынса таныны һәм үкенеүен белдерҙе. Әммә ғәйепләнеүселәр эскәмйәһенә ултырғас, таныйым, әммә өлөшләтә генә, ти башланы. Уның һүҙҙәре буйынса улы атаһын үҙе шундай ҡаты "тәрбиәләү алымдарына" этәргән. Ә асылда улын тәрбиәләй,\nашата, кейендерә. Әлеге ваҡытта урам һепереүсе булып эшкә урынлашҡан - ғаиләһен ҡарай.\nПроцеста малай бөрөшөп кенә ултырҙы, уның ҡурҡыуы күҙгә\nташлана ине. Тик атаһының яҙмышы өсөн ҡурҡамы ул, әллә атаһының үҙенәнме Һәр хәлдә атаһының әйткәнен Костя һүҙмә -\nһүҙ ҡабатланы - атайым һүгенмәне лә, башыма ла һуҡманы. Тотош ғәйепте тип әйтерлек малай үҙ өҫтөнә алды. Ә судьяға йәштәрен йота - йота: "Кисереүегеҙҙе һорайым. Иркенән мәхрүм\nитмәгеҙ" - тип кенә әйтә алды.\nБалалар ата - әсәләрен ғәфү итеүсән. Судта ошондай һүҙҙә р\nяңғыраны. Һәм, моғайын, барыһы ла иректә, барыһы ла бәхетле\nтигән тәьҫорат ҡалырға тейештер. Әммә - Глаша апайҙың һүҙҙ әре лә бар бит әле. Ул хәлдең нисек булыуын йәшермәйенсә һөй ләп бирҙе. Костя уға телефондан шылтырата һәм мәктәпкә барып етерлек аҡса һорай. Ҡатын уға атаһына 200 һум биреүен әйтә һәм телефонға Вәғизде саҡыра. Вәғиз телефонды алып Глашаға ҡ ысҡыра һәм трубканы ташлай. Сәғәт ярым тирәһенән туҡмалған К остя йүгереп килә. Уның барлыҡ һорауҙарына атайым бик ныҡ\nасыуланды тип яуап бирә. Бүлмәгә алып инә һәм улын хыянатсылыҡта ғәйепләп туҡмарға тотона... "Дауаханан һуң Кос тя беҙҙә йәшәне. Һәр ваҡыт күҙе ауыртыуға зарланды. Һуңынан өйөнә ҡайтып китте. Мин атаһы бер нәмә эшләтеп ҡуймаһын тип Z\_р ваҡыт ҡурҡып торҙом..." - ти ҡатын.\nСуд Вәғиздең ике енәйәтте ҡылыуы ла иҫбатланды, тип тапты . Яза һайлауға ир кешенең быға тиклем язаға тарттырылмауы ла түгел, ә зыян күреүсе улының үтенеп һорауы йоғонто яһаны. Костя аңлай - әгәр атаһын ултыртһалар, уны балалар йортона оҙатасаҡтар. Мәктәп - интернатта артыҡ рәхәт түгел, әлбиттә,\nәммә унан малай бысраҡ булһа ла үҙ ҡыйыҡ аҫтына ҡайта. Шулай итеп, был юлы йүнһеҙ атай еңелсә ҡурҡыу менән генә ҡотолоп ҡалды: ике статья буйынса - ике йыл һәм ике айға шартлы рәүештә иркенән мәхрүм ителә, һынау ваҡыты ике йыл. Был уның балаға мөнәсәбәтенә йоғонто яһармы Улының атаһынан ҡурҡыуы арҡаһында ғына түгел, уны һаман да яратҡаны\nөсөн ултыртмауҙарын һорауы уға барып етерме Үҙенең ҡатып бөткән күңелендә ата һөйөүенә мохтаж бәләкәс кенә кешегә ҡарата йылы тойғо таба алырмы\nӘ әлегә ата һәм ул тағы ла икәүҙән икәү ҡалды.


Урау-урау ғүмер юлдары » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Шәхестәр » Урау-урау ғүмер юлдары\nУрау-урау ғүмер юлдары 08.05.2018 // Шәхестәр\nТәбиғәттең бөйөклөгөнә һәм илаһилығына таң ҡалырлыҡ. Ерҙең өҫтөн дә, аҫтын да мәңгелек сер донъяһы итеп яралтҡан Аллаһ Тәғәлә. Уралыбыҙ, Башҡортостаныбыҙ тәбиғәте генә лә күпме сер һаҡлай үҙендә! Күңелдә яҡты хис-тойғо уятып, моң бөркөп тора был ерҙәр. “Уралҡайҙың аҫты алтын, өҫтө шиғыр, үҙе нур. Киләсәктә был ергә Хоҙай үҙе ҡыҙығыр”. Башҡорт даһийы Бабичтың ошо шиғыр юлдары бар ғүмерен гүзәл тау-таш донъяһын, илебеҙҙең ер аҫты хазиналарын өйрәнеүгә арнаған һөнәр эйәләренә – геологтарға – айырыуса яҡын һәм ҡәҙерлелер.\nАрҙаҡлы тау инженеры-геолог, Рәсәй Тау академияһының академик-кәңәшсеһе, Башҡортостан Инженер академияһының тулы хоҡуҡлы ағзаһы, профессор Миңләхмәт Моталов та әлеге илһамлы шиғыр юлдарын эстән генә йыш ҡабатлап алыр ине. Ысынлап та, Хоҙайҙың ҡушыуы буйынса килеп ингәндәй ул фәндең, ғилемдең геология тигән ғәжәйеп был донъяһына.\nӘйткәндәй, беҙҙең башҡортта ер аҫты байлыҡтары менән ҡыҙыҡһыныу элек-электән көслө булған. Ата-бабабыҙ Уралда тәүге алтын ятҡылыҡтарын тапҡан, мәғдән сығарған, сал быуаттар төпкөлөндә үк металл эшен, юғары ныҡлыҡтағы булат ҡоросон ҡойоу серҙәрен белгән. Мәшһүр эпосыбыҙҙағы Урал батырҙың ҡанатлы Аҡбуҙаты һәм алмас ҡылысы хыял, фантазия емеше генә түгел. Унда беҙҙең тарихи ысынбарлыҡ сағылыш тапҡан: Урал илен тәү башлап башҡорттарҙың иң боронғо ата-бабалары үҙләштергән. Эпостағы алмас ҡылыс та, ҡанатлы Аҡбуҙат та халыҡ аңында яңы дәүерҙәргә тиклем йәшәп килгән.\nОшо күҙлектән ҡарағанда, батша Рәсәйендә дан тотҡан Златоуст ҡылыстарының, был ҡаланың символына әйләнгән ҡанатлы аҡ толпар образының нәҡ тарихи башҡорт ерҙәрендә тыуыуы бер ҙә осраҡлы түгел. Шулай уҡ Павел Бажов хикәйәттәрендәге тау эйәһе, баҡыр тау хужабикәһе, алтын сәсле Аҙау ҡыҙы образының урыҫ әҙәбиәтенә туранан-тура башҡорт таусылары һөйләгән хикмәтле һүҙҙәр аша барып ингәнлеге һәм башҡорттарҙың Рәсәй тарихында тау эшенә нигеҙ һалыусылар булып танылыуы беҙҙең халыҡтың әүәл-әүәлдән үҙ илен йәне-тәне менән һөйгәнен, уның тәбиғәт серҙәрен, тәбиғи байлыҡтарын бик яҡшы белгәнен, мәғдән сығарыуға, алтын ятҡылыҡтарын табыуға маһир булғанын дәлилләй. Совет дәүерендә башҡорттар араһынан талантлы геологтарҙың бер нисә быуыны үҫеп сығыуы ла тәбиғи күренеш булһа кәрәк.\nҮҙенең яҡташы — һоҡланғыс шәхес, профессор Сәғди Әхмәҙи улы Солтановтың тормош юлына һәм эшмәкәрлегенә арналған китабын Миңләхмәт Моталов “Нефть геологияһының корифейы” тип атағайны. Баҫманы уҡып сыҡҡас, миндә ошондай фекер тыуҙы: ә бит автор үҙе лә ысын-ысынында геология фәне корифейы, тау-таш донъяһының илһамлы тикшеренеүсеһе, күп яҡлы талант эйәһе ине. Уның тормошо хаҡында ла шундай уҡ ҡыҙыҡлы һәм мауыҡтырғыс китап яҙырға мөмкин. Шуға ла мин уҡыусыларҙы күренекле геологтың фәһемле лә, ҡатмарлы ла ғүмер юлы менән ҡыҫҡаса таныштырып үтмәксемен.\nМиңләхмәт Моталов 1928 йылдың 19 мартында борондан уҡ мәғдән, алтын табыу төбәге булып танылған ерҙә – Башҡортостандың ул саҡтағы Йылайыр кантонына (хәҙерге Хәйбулла районы) ҡараған Йәнтеш ауылында тыуған. Тормош уға бәләкәйҙән әсеһен дә, сөсөһөн дә татытып өлгөрә. Малайға бер йәш тигәндә әсәһе вафат була. Тамаҡтары ашҡа туймай, өҫтәре кейемгә ҡотая алмай.\n1936 йылда атаһы Ғилметдин ағай Бүребай ҡасабаһына күсеп, шундағы рудникка эшсе булып урынлаша. Миңләхмәттең үҫмер сағы ошо таусылар төйәгендә үтә. Башҡорт ауылында үҫкән малайға эшселәр ҡасабаһы шарттарында, күбеһенсә урыҫ телле балалар араһында үҙ урынын табыуы еңел булмай. Тау битләүендәге артыш ҡыуаҡтары һымаҡ нығына, сыныға Миңләхмәт.\nУл замандың хәүеф-хәтәрҙәре Моталовтар ғаиләһен бер-бер артлы әллә күпме һынау алдына ҡуя. Миңләхмәттең ҡартаталарын, ялған ғәйептәр тағып, төрмәгә оҙаталар. Атаһына ла һис тынғылыҡ бирмәйҙәр.\nАртыш ағасы эҫегә лә, һыуыҡҡа ла бирешмәгән кеүек, Миңләхмәт тә тыуған тупраҡтан, һыуҙан, һауанан, туған халҡының тәрән тамырҙарынан көс, һут алып, ҡурҡыу белмәҫ, үткер, сая егет булып үҫеп етә. Дөрөҫ, урта мәктәпте ул һуңлабыраҡ, 20 йәшендә, әммә алтын миҙалға тамамлай. Бындай баһа алыуҙың да үҙ мажараһы килеп сыға. X класта Миңләхмәт “бишле”гә генә өлгәшә башлай. Әммә урыҫ теленән сығарылыш иншаһына уҡытыусы “дүртле” билдәһен сәпәй ҙә ҡуя. Шул ваҡытта мәктәпкә килеп төшкән Халыҡ мәғарифы министрлығы инспекторының ризаһыҙлыҡ белдереүенә ҡарамаҫтан, “бишле”гә төҙәтергә теләмәй. Һөҙөмтәлә Моталовтың һәм миҙал алыуға дәғүә иткән тағы ла дүрт уҡыусының иншаларын яңынан тикшереү өсөн министрлыҡҡа ебәрергә тура килә. Өфөлә яҙма эштәрҙе ҡарап баһалайҙар. Бәхәсте хәл итеү бер юлы әлеге уҡытыусының да ысын йөҙөн асыуға килтерә: ул “бишле” ҡуйған дүрт уҡыусының эше – “дүртле”гә, ә Миңләхмәттеке, киреһенсә, “бишле”гә төҙәтелә. Егеткә алтын миҙалды ул саҡтағы мәғариф министры, данлыҡлы Башҡорт кавалерия дивизияһының элекке полк комиссары Сәғит Әлибаев тапшыра.\nХәйбулла далаларының иркенлегендә ирәйеп үҫкән Миңләхмәттең күңелен диңгеҙ киңлектәренә бәйле хыялдар биләй. Һәм ул моряк булыу теләге менән Одессалағы Юғары диңгеҙ училищеһына юллана. Буйы бәләкәйерәк булһа ла, көс һәм дәрт бөркөп торған мыҡты башҡорт егетен уҡыуға алалар-алыуын. Әммә көтөлмәгән низағ килеп сыға: Миңләхмәткә, курсташын яҡлап, бер курсанттың арт һабағын уҡытырға тура килә. Эш ҙурға китә, сөнки ҡаты йоҙроҡтан өлөш алған курсанттың әсәһе юғары вазифа биләгән партия эшмәкәре булып сыға. Бындай ваҡытта, әлбиттә, училищела ҡалыу-ҡалмау тураһында һүҙҙең булыуы ла мөмкин түгел.\nҠайҙа барырға? Егет тағы ла илдәге юғары уҡыу йорттары тураһындағы белешмәне ҡулына ала. Бына ул М.И. Калинин исемендәге Мәскәү төҫлө металдар һәм алтын институты. Таусылар ҡасабаһында, тау эшсеһе ғаиләһендә үҫкән, бөтә күңеле менән тәбиғәткә ғашиҡ егет өсөн шунан да яҡшыраҡ һөнәр бармы?!\nУл Мәскәүгә килгәндә, ҡабул итеү имтихандары тамамланып, студенттарҙы беренсе курсҡа алыу тураһында фарман әҙер була. Әммә, шуға ҡарамаҫтан, Миңләхмәтте үҙе һайлаған һәм хатта башҡаларға ҙур конкурс аша үтергә тура килгән геология факультетына ҡабул итәләр. Мәктәпте алтын миҙалға тамамлаған, урыҫсаны туған телеләй белгән, етмәһә, Көньяҡ Уралдың таусылар, алтын сығарыусылар төбәгенән килгән янып торған ҡара күҙле, сөм-ҡара сәсле теремек башҡорт егетен ҡушҡуллап ҡаршы ала институт һәм факультет етәкселеге.\nМиңләхмәт Моталовтың диплом эше етәксеһе академик Анатолий Бетехтин, уҡыусыһының һәләтен күреп, унда ғилми-тикшеренеүгә ҡыҙыҡһыныу уята. 1954 йылда, файҙалы ҡаҙылма ятҡылыҡтарының геологияһы һәм разведка һөнәре буйынса юғары уҡыу йортон тамамлап, йәш белгес Ҡырғыҙстан Геология идаралығында эш башлай. Бында ул участка начальнигы, геология-разведка партияһы етәксеһе вазифаларын башҡара. Ҡулына геолог сүкешен тотоп, ике йәй рәттән Алатау буйҙарын гиҙеп сыға, ҡырғыҙ иленең ҡаҙылма байлыҡтарын эҙләүҙә ең һыҙғанып ҡатнаша.\n1955 йылдың аҙағында иһә Өфөгә ҡайтып, СССР Фәндәр академияһының Башҡортостан филиалындағы Тау-геология институты аспирантураһына инеү өсөн имтихан тапшыра. Һәләтле йәш белгесте тиҙҙән Мәскәүгә, СССР Фәндәр академияһының Һирәк элементтар минералогияһы, геохимияһы һәм кристаллохимияһы институтының аспирантураһына күсерәләр. Бында ул “Көньяҡ Урал баҡыр-колчедан ятҡылыҡтарында һирәк һәм таралма элементтар” тигән темаға кандидатлыҡ диссертацияһы өҫтөндә эшләй.\n1959 йылда аспирантураны тамамлағас, М.Ғ. Моталов Өфөләге Тау-геология институтында (хәҙер Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Геология институты) ғилми-тикшеренеү эшен дауам итә һәм ғүмерен Көньяҡ Уралдың мәғдән ятҡылыҡтарын өйрәнеүгә арнай. Был институтта ул башта кесе, унан өлкән ғилми хеҙмәткәр булып ун ете йыл буйы арымай-талмай эшләй, тиҫтәләрсә хеҙмәт яҙа.\nЫсын геологтар, ғәҙәттә, тикшереү өсөн аныҡ материалды үҙ аяҡтары менән йөрөп, үҙ ҡулдары менән йыйып, ентекләп өйрәнә, күҙәтеүҙәрен һәм табыштарын ғилми нигеҙҙә анализлай. Миңләхмәт Моталов та йәй һайын оҙайлы экспедицияларға сыға, Башҡортостандың тау-мәғдән ятҡылыҡтары урынлашҡан төбәктәре аша осһоҙ-ҡырыйһыҙ ер үтә. Айҙар буйы ҡулынан геолог сүкеше төшмәй. Маршруттарҙан, биштәрендә йөкмәп, ҡыш өйрәнеү өсөн ботлап-ботлап тау тоҡомдары өлгөләрен алып ҡайта. Һөҙөмтәлә ғалим үҙ фекерҙәрен нигеҙләү, мөһим ғилми дөйөмләштереүҙәр яһау өсөн ғүмер буйына етерлек бай мәғлүмәт туплай. Институтта ул байтаҡ йылдар партбюро секретары вазифаһын да башҡара.\nӘммә тормош һәр ваҡыт ал да гөл генә булмай шул. Хәйер, кемгә нисек тура килә бит. Саҡ ҡына үҙаллыраҡ, үҙһүҙлерәк булһаң, бәғзе етәкселәр быны үҙе менән иҫәпләшмәү тип ҡабул итә башлай. Тәрән һәм киң белемле, ғорур тәбиғәтле Миңләхмәт Моталов та ошо йәһәттән проблемаға йыш тарый. Институтта ғына түгел, республика йәмәғәтселеге алдында ла ҙур абруй ҡаҙанып өлгөргән ғалимға, ҡайһы бер әфәнделәр менән мөнәсәбәте ҡатмарлашыу сәбәпле, төп йүнәлешенән айырылып, башҡа урынға күсергә тура килә. Әммә СССР Фәндәр академияһының Башҡортостан филиалындағы Иҡтисади тикшеренеүҙәр бүлегенә килеп, өр-яңы ғилми мәсьәләләрҙе үҙләштереп, төпләнеп эшләп киттем генә тигәндә, өс йылдан һуң уға академия системаһынан бөтөнләйгә айырылмайынса сара ҡалмай.\n1979 йылда Миңләхмәт Моталовты Мәскәү еңел сәнәғәт технологияһы институтының Өфө филиалындағы иҡтисад кафедраһына эшкә саҡыралар. 1985 – 1991 йылдарҙа ғалим Өфө дәүләт нефть институтының геология кафедраһы уҡытыусыһы була. Бында уға өлкән коллегаһы, яҡташы, рухташы, арҙаҡлы ғалим Сәғди Солтанов менән бергә эшләргә, байтаҡ йылдар аралашып, фекер алышып йәшәргә насип итә. Аҙаҡ уның хаҡында яҙған китабында шул осорҙан ҡалған иҫтәлектәр, тәьҫораттар күренекле шәхестең бай эске донъяһын, холоҡ-фиғелен асыу өсөн әһәмиәтле тормош әсбабына әйләнә.\n1991 йылдан М.Ғ. Моталов Мәскәү еңел сәнәғәт технологияһы институтының Өфө филиалында (аҙаҡ – Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһы) үҙ эшен дауам итә. Студенттарға лекцияларҙы дәртләнеп, йөҙөп йөрөп тигәндәй уҡый. Шуның менән бергә, 1992 йылдан башлап ул “Башҡортостандың ҡыҫҡаса энциклопедияһы”н төҙөүҙә ҡатнаша, 1993 йылдың февраленән 1996 йылға тиклем “Башҡорт энциклопедияһы” баш мөхәрририәтенең (1995 йылдан – “Башҡорт энциклопедияһы” ғилми нәшриәте) геология һәм география бүлеге мөдире булараҡ, фәнебеҙҙең шул тармағын үҫтереүгә ғәйәт ҙур өлөш индерә. 1999 йылдан алып оҙаҡ ваҡыт Рәсәй дәүләт сауҙа-иҡтисад университетының Өфө институтында донъя иҡтисады һәм халыҡ-ара сауҙа кафедраһы профессоры вазифаһын башҡара.\nКүренеп тора: һис тигеҙ булмай ғалимдың үткән тормош юлы. “Күсә”, “китә”, “урынлаша”, “яңы тематиканы үҙләштерә” тип әйтеүе генә анһат. Фәндә тиҫтәләрсә йыл буйы шөғөлләнгән тикшеренеүҙәреңдән айырылып, өр-яңы теманың, йүнәлештең эсенә кереп китеп, шәхси фекереңде әйтеүгә өлгәшеүҙең нимә икәнен мин үҙ миҫалымда ла бик яҡшы беләм. Етмәһә, ғәҙелһеҙлеккә, хаяһыҙлыҡҡа ҡаршы тороу күпме көс талап итә, ирекһеҙҙән ваҡыт та әрәмгә китә. Хәйер, был хаҡта бөтә нескәлектәренә тиклем асыҡлап, аңлатып биреү мөмкин дә түгелдер, моғайын. Ҡаршылыҡлы хәл-ваҡиғалар аша үтеп, еңеп сығыуға һәр кем өлгәшә лә алмайҙыр, сөнки күңел тетрәнеүен баҫып, алға атлау ғәйәт ҙур ихтыяр көсө, рухи ныҡлыҡ талап итә бит. Ун ете йыл эшләгән Геология институтынан Иҡтисад бүлегенә, унан тағы геология кафедраһына, сервис технологияһы институтына күсеп, яңынан-яңы ғилми хеҙмәттәр яҙыу, лекциялар әҙерләү өсөн Миңләхмәт Ғилметдин улына күпме алһыҙ-ялһыҙ тырышлыҡ һалырға тура килгәне һүҙһеҙ ҙә аңлашылалыр.\nШул уҡ ваҡытта, мәғлүм булыуынса, белгесте, ғалимды барыһынан элек төплө белем, киң эрудиция, оло инанғанлыҡ, Хоҙайҙан бирелгән ижади һәләт кенә ҡотҡара ала. Ғилем донъяһында, ғәҙәттә, һайлаған юлыңдан тайпылмайынса алға барғанда ғына ҙур уңыш-ҡаҙанышҡа өлгәшергә мөмкин. Ә бындай яҙмыштың, әлбиттә, үкенесле яҡтары күберәк, сөнки, хатта бер тапҡыр менеп ултырған ғилем толпарынан ҡолап төшмәйенсә, маҡсаттарыңа тоғро ҡала алһаң да, барыһы ла ифрат күп көс сарыф итеү, ғәйәт ҙур юғалтыуҙар аша яулана. Миҙалдың икенсе яғы ла бар: әгәр ҙә һин, ғалим-ижадсы, мәкер-золом алдында баш эймәйенсә, маҡсаттарыңды бойомға ашырыу ниәте менән йәшәйһең икән, көтөлмәгән уңыштар килеүе лә ихтимал.\nМиңләхмәт Моталовты, шөкөр, яҙмыш һындыра алманы. Ә инде үҙ мөхитенән китеп, Иҡтисади тикшеренеүҙәр бүлегендә эшләгән аҙ ғына ваҡыт эсендә мөмкинлектәре тағы ла киңерәк асылды. Ғалим үҙ фәненең проблемаларын электән дә ғәмәли эш менән бәйләп өйрәнеүгә ҙур әһәмиәт биреп килде. Уҙған быуаттың 70-се йылдарында уҡ ул, мәҫәлән, республика кимәлендәге һәм үҙәк гәзиттәрҙә Башҡортостандың төҫлө металлургия предприятиеларында ҡайтарма ресурстарҙы файҙаланыу мәсьәләһен күтәреп сығып, әле лә көнүҙәк булған был проблеманы өйрәнеүҙе башлап ебәрҙе. Шул уҡ осорҙа, Тау-геология институтында эшләгән сағында, СССР Геология министрлығының йөкләмәһе буйынса “Көньяҡ Уралда баҡыр-колчедан ятҡылыҡтарының геологик-иҡтисади баһаламаһы” тигән темаға һығымта әҙерләне.\nИҡтисади тикшеренеүҙәр бүлегендә иһә, ошо яңы йүнәлештәге тикшеренеү эштәрен дауам итеп, ҡуйылған проблеманы фән һәм практиканың геология, технология, иҡтисад, экология һымаҡ күп төрлө тармаҡтарына бәйләп, комплекслы нигеҙҙә хәл итеүҙең бынамын тигән өлгөһөн күрһәтте. Нәҡ шул осорҙан башлап М.Ғ. Моталов Башҡортостанда инженер геологияһы өлкәһендә иң абруйлы белгестәрҙең береһенә әйләнде. Уның 1970 – 2000 йылдар эсендә яҙылған барлыҡ хеҙмәттәре, бигерәк тә мәғдән байлыҡтарын комплекслы файҙаланыуға арналған тикшеренеүҙәре инженерлыҡтағы ҡатмарлы ғилми проблемаларҙы фәҡәт шул юҫыҡта хәл итеүгә ҡоролған. Был иһә республикала сәнәғәтте үҫтереүҙә, шул уҡ ваҡытта тәбиғәтте һаҡлап эш итеүҙә ҙур мөмкинлектәр тыуҙыра. М.Ғ. Моталовтың Башҡортостанда өҫкө ҡатламдарҙа ятҡан тау тоҡомдарын (диабаздарҙы) файҙаланыуға арналған тикшеренеүҙәре генә лә үҙгәртеп ҡороуҙарға тиклемге хаҡ менән тиҫтәләрсә миллион һумды экономиялауға йүнәлтелгән ине. Ғалим үҙ хеҙмәттәренең мөһим һөҙөмтәләрен докладтарҙа, ғилми баҫмаларҙа нигеҙләп күрһәтеп бирҙе.\nМ.Ғ. Моталовтың Башҡортостанда тәбиғәтте ҡурсалау эшенә индергән өлөшө лә бик ҙур. Мәҫәлән, матбуғатта уның Яйыҡ (Урал) йылғаһын, Талҡаҫ һәм Өргөн күлдәрен һаҡлау мәсьәләләренә арналған сығыштарынан һуң республика кимәлендә махсус ҡарарҙар ҡабул ителде. Ғалим Башҡортостанда алтын сығарыу эшен тергеҙеү мөһимлеген нигеҙләү буйынса ғәйәт йоғонтоло эш алып барҙы.\nҒалим-геологтың 200-ҙән ашыу ғилми хеҙмәте бар. Киң ҡатламға иһә ул ғәжәп уҡымлы, ҡыҙыҡлы китаптар авторы булараҡ билдәле. “Тылсымлы минералдар” тип аталған тәүге баҫмаһы 1980 йылда башҡорт телендә донъя күрҙе. Артабан Өфөлә бер-бер артлы йәнә алты китабы нәшер ителде. Улар урыҫ телендә. Исемдәрен атап үтәйек: “Башҡортостандың төҫлө һәм көпләү таштары” (Л.С. Бахов менән берлектә. 1986 йыл), “Тылсымлы минералдар” (1988), “Урал таштары хаҡында хәҡиҡәт һәм легендалар” (1992), “Уралдың тылсымлы таштары. Волшебные камни Урала” (1994), “Ер аҫты байлыҡтарына юл” (М.Ә. Ҡотлоғәлләмов менән берлектә. Ике томда. 2002), “Тау донъяһы” (2003).\nМиңләхмәт Моталовтың геология фәнен киң танытыу өлкәһендәге эшмәкәрлеге, һис һүҙһеҙ, юғары баһаға лайыҡ. Ил халҡы башҡорттарҙың Рәсәйҙә тау эшенә нигеҙ һалғанын нәҡ уның мәҡәләләре, китаптары аша белде. Ғалимдың халҡыбыҙ ғорурлығы – илдә беренсе тау училищеһына (хәҙер Санкт-Петербург Тау институты) нигеҙ һалған атаҡлы мәғдән сәнәғәтсеһе Исмәғил Тасимов тураһындағы очеркын кем генә ҡыҙыҡһынып уҡыманы икән?! 2002 йылда башҡорттар һәм Башҡортостан өсөн Рәсәй кимәлендә ошондай шатлыҡлы ваҡиғалар булды: Санкт-Петербург Тау институты бинаһында һәм Пермь крайының Ҡуян ауылында Исмәғил Тасимов иҫтәлегенә таҡтаташ ҡуйылды. Хәйбулла районы үҙәге Аҡъярҙа урынлашҡан тау колледжына бөйөк шәхестең исеме бирелде. Был эштәрҙә тынғыһыҙ тәбиғәтле Миңләхмәт Моталовтың өлөшө баһалап бөткөһөҙ. Ә топонимияны өйрәнеү мәсьәләләре... Бында ла күренекле геологтың әйтер һүҙе, ҡиммәтле күҙәтеүҙәре бихисап булды. Уның “Тарих әйләнә-тирәбеҙҙә. Картала башҡорт атамалары” тигән мәҡәләһе хәҙер ҙә әһәмиәтен юғалтмаған.\nМ.Ғ. Моталовтың фәнни-популяр хеҙмәттәре иң яҡшы баҫмалар рәтендә тора. Тәбиғәт байлыҡтарына ҡарата ҡыҙыҡһыныу, тыуған ергә мөхәббәт тойғоһо менән һуғарылған улар. З. Биишева исемендәге “Китап” нәшриәте ошо хеҙмәттәрҙе яңынан баҫып сығарыуҙы планлаштырһа, бик урынлы булыр ине.\nХәҙер аҙ ғына үҙемдең иҫтәлектәр менән уртаҡлашып үтәйем. Миңләхмәт ағай менән уҙған быуаттың 60-сы йылдар башында уҡ танышып, аҙаҡ һирәгерәк булһа ла аралашып йәшәнем. “Тылсымлы минералдар” (1980) тигән тәүге китабын әҙерләү, мөхәррирләү минең ҡул аша үтте. Ул осорҙа автор “Ленинец-Ленинсы” гәзитендә бер нисә йыл рәттән ҡыҙыҡлы мәҡәләләр баҫтырғайны. Уға шуларҙың башҡортсаға тәржемә ителгәндәрен туплап, мөхиррирләп, китап итеп әҙерләргә кәңәш иттем. Был эште ул, һинең тәжрибәң ҙур, тип миңә тапшырып ҡуйҙы. Йыйынтыҡты төҙөп, нәшриәткә тәҡдим иттек. Баш һүҙҙә ошолай тип яҙҙым: “Тылсымлы минералдар” – ысын-ысынында мауыҡтырғыс китап. Һәр уҡыусы унда үҙе өсөн һоҡланғыс бер донъяны – Урал тауҙарының күп төрлө ҡырҙары менән балҡып, емелдәп торған байлыҡ һәм матурлыҡ донъяһын асыр”.\nЯҙышҡан, ижад иткән һәр кем өсөн тәүге китабының донъя күреүе – бик әһәмиәтле ваҡиға. Миңләхмәт ағай ошонан һуң тағы ла дәртләнеберәк эшләй башланы. Һөҙөмтәлә бер аҙ ваҡыттан әлеге “Тылсымлы минералдар”ҙы тулыландырып, урыҫ телендә баҫтырып сығарҙы. Яңы китаптары донъя күреү менән миңә бүләк итә барҙы. “Тылсымлы минералдар”ға ошондай автограф яҙған: “Геолог, шағир, журналист, яҙыусы һәм ғилми эш буйынса дуҫым Рәшит Шәкүргә был китапты яҙғанда рухи ярҙам күрһәткәне өсөн рәхмәт белдереп”. Ағайыбыҙҙың ижади эшмәкәрлегендә аҙ ғына булһа ла ярҙам итә алыуымды хәҙер ҙә шатланып иҫкә алам.\n2008 йылда Миңләхмәт Ғилметдин улының 80 йәшлек юбилей сараһында ҡатнашып, хеҙмәттәштәренең уны ихлас күңелдән ололауын, хөрмәт итеүен күреп ҡыуандым.\nКиң даирәле ғалим, үткер ҡәләмле журналист, ысын мәғәнәһендә телмәр оҫтаһы, ҡыйыу, тәүәккәл, оло йөрәкле шәхес ине Миңләхмәт Ғилметдин улы. Урау-урау ғүмер юлдарын үтеп, 2012 йылдың 3 апрелендә, 84 йәшендә, баҡыйлыҡҡа күскән ил ағаһының яҡты рухы күңелдәрҙә мәңге һаҡланыр.\nАвтор: Рәшит ШӘКҮР.\nТотош уҡырға 2566\nТотош уҡырға 415


Бөгөндән эшләүсе пенсионерҙарҙың пенсияһы арта | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n01 августа 2018 — 15:49\nУл 2017-се йыл дауамында пенсия йәшендәгеләр өсөн страховка иғәнәләре түләнгән барлыҡ хеҙмәткәрҙәрҙә ҡағыла. Бөгөндән шулай уҡ тимер юл пассажирҙарын да үҙгәрештәр көтә. Бынан ары поездар теҙмәһе урындағы ваҡыт буйынса иҫәпләнәсәк. Йәғни, билеттарҙа урындағы ваҡыт күрһәтелә. Беренсе августан билметрикалы сит ил паспортына дәүләт пошлинаһы арта. Ошо сәбәпле Рязань урамындағы йортта халыҡ иртәнге биштән сиратҡа баҫа.\nБеренсе ҡатта беренсе сират берҙән бер эшләгән терминалдан белгес тәҙрәһенә юллама алыу өсөн. Бәхетлеләр артабан икенсе ҡатҡа йәнә ике сиратҡа баҫырға әҙерләнә.Миграция мәсьәләләре буйынса идарлыҡтағы йәнлелекте халыҡ тап хаҡтар артыу менән бәйләй. 10 йылға иҫәпләнгән сит ил паспорты оло кешегә хәҙер 5, балаға 2 мең ярым һумға төшәсәк.Водитель таныҡлығын яңы өлгөләгеһенә алмаштырыу өсөн дә хәҙер өс мең һум сығарып һалырға тура киләсәк. Машинаны теркәү таныҡлығының пластик өлгөһө бөгөндән мең ярым һум тора. Федераль һалым хеҙмәтенең “Асыҡ бизнес” тигән өр-яңы проектына ла беренсе августан старт бирелде. Ул эшлекле партнерҙарҙың ышаныслылығын кисекмәҫтән тикшереү мөмкинлеген бирә. Һалымдарға ҡағылған сер булмаған мәғлүмәтте асыу эшҡыуарлыҡ предприятиеларының штраф һәм пеня күләмен, һалымдар буйынса закон боҙоу осраҡтарын фашлай. Бынан тыш компанияның рәсми финанс отчеттарына ярашлы хеҙмәткәрҙәр һанын, килем һәм сығымдар кимәлен дә белергә булышлыҡ итә. Беренсе августан тағы ла бер яңылыҡ — 39 градустан кәм иҫерткес эсемлектәрҙең хаҡы ҡиммәтләнә. Финанс министрлығы был ысул менән төрлө көстәге спиртлы эсемлектәрҙең минималь хаҡын тигеҙләй.


"Оҙон көй" конкурсына ғаризалар ҡабул ителә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n16 октября 2018 — 10:21 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыусыларҙың «Оҙон көй» конкурсына ғаризалар ҡабул ителә. Быйыл ул 9-11-се ноябрҙә Туймазы ҡалаһында уҙғарыла. Унда ҡатнашыусылар ике йәш категорияһына бүленеп ярышасаҡ. Уларҙы Башҡортостандың билдәле сәнғәт һәм мәҙәниәт эшмәкәрҙәре баһалай. Иң оҫта башҡарыусыға Гран-При ҡаралған. Шулай уҡ, беренсе, икенсе һәм өсөнсө урындар билдәләнә, тип белдерәләр Республика халыҡ ижады үҙәгенән. «Оҙон көй» конкурсы тәүге тапҡыр 1997 йылда ойошторола, 2001 йылдан иһә, төбәк-ара статусы алды.


Иглиндә 11 ғаилә авария хәлендәге фондтан яңы фатирға күсте\nИглиндә 11 ғаилә авариялы йорттарҙан яңы фатирға күсте. Иглин районы хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 2017 йылда район үҙәгендә иҫке торлаҡ фондынан күсереү программаһы буйынса 24 фатирлы йорт һалынған.\n16:12, 29 декабрь 2017 Иҡтисад\nБашҡортостан халҡы һалым инспекторҙарынан ҡурҡмай – Федераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығы\nБашҡортостан халҡы һалым инспекторҙары менән аралашыу мөмкинлеге менән әүҙем файҙаланды. Федераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, һуңғы ике айҙа республиканың 12 ҡалаһындағы ҙур сауҙа үҙәктәрендә һәм күп функциялы үҙәк офистарында ойошторолған һалым хеҙмәтенең күсмә офистарына 23 меңдән ашыу кеше килгән.\n14:05, 29 декабрь 2017 Иҡтисад\nИндексациялауҙан һуң билдәләнгән түләүҙең күләме айына — 4 982,9 һум, пенсия балының хаҡы 81,49 һум була (2017 йылда — 78,58 һум).\n12:22, 29 декабрь 2017 Иҡтисад\nЯңы йыл байрамдарында пенсия таратыу графигы баҫылып сыҡты\nЯңы йылда Башҡортостанда пенсия 3 ғинуарҙа почта бүлексәләренең эш графигына ярашлы таратыла башлай, тип хәбәр иттеләр Пенсия фондының Башҡортостан буйынса бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтенән.\n11:15, 29 декабрь 2017 Иҡтисад\nБашҡортостанда ике таможня посы 2017 йылғы эш йомғаҡтары буйынса Волга буйы федераль округында иң яҡшылар тип танылды. Өфө аэропорты «Иң яҡшы һауала пассажирҙар үткәреү пункты» номинацияһында беренсе урын яулап, еңеүсе булды.\n9:30, 29 декабрь 2017 Иҡтисад\nБашҡортостанда Транспорт дирекцияһы юл төҙөлөшөндәге инвестиция проекттары өсөн яуап бирә\nРеспубликала «Башҡортостандың транспорт дирекцияһы» дәүләт ҡаҙна учреждениеһы ойошторолдо. Яңы ведомствоның бурысы — юл һәм транспорт төҙөлөшө өлкәһендәге ҙур инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыуҙы тәьмин итеү, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитетынан.\n17:25, 28 декабрь 2017 Иҡтисад\nӨфөлә аэропортҡа илткән юлда ер өҫтө үткәүеле асылды\nӨфөлә Ырымбур трассаһында «Спутник» биҫтәһе янында йәйәүлеләр үткәүеле асылды. Урындағы халыҡ Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитовҡа был ерҙә юл аша хәүефһеҙ үтеү өсөн ҡоролма төҙөү үтенесе менән мөрәжәғәт итте.\n16:35, 28 декабрь 2017 Иҡтисад\nТөбәктә «Алдынғы технологиялар өсөн эшсе кадрҙар» өҫтөнлөклө проекты буйынса юл картаһы раҫланды\nБашҡортостан хөкүмәтендә «Заманса стандарттарҙы һәм алдынғы технологияларҙы иҫәпкә алып юғары квалификациялы белгестәр һәм эшсе кадрҙар әҙерләү» («Алдынғы технологиялар өсөн эшсе кадрҙар») йүнәлешенә ярашлы «Мәғариф» өҫтөнлөклө проектын тормошҡа ашырыу буйынса юл картаһы раҫланды.\n15:45, 28 декабрь 2017 Иҡтисад\n14:40, 28 декабрь 2017 Иҡтисад\nЯңы йыл төнөндә Өфөлә трамвай һәм троллейбустар сәғәт 3-кә тиклем йөрөй\nЯңы йыл төнөндә трамвай һәм троллейбустар сәғәт 3-кә тиклем йөрөй, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына Өфөнөң электр транспорты идаралығынан.\n«Ленин исемендәге майҙанда байрам саралары ойошторолоуға бәйле, ҡала электр транспорты хәрәкәте төнгө сәғәт 3-кә ҡәҙәр дауам итә», — тип һөйләне электр транспорты идаралығының генераль директоры урынбаҫары Радик Зарипов.\n14:21, 28 декабрь 2017 Иҡтисад\n2018 йылдың 1 ғинуарынан Греция отелдәре һәр йәшәгән көн өсөн туристик йыйымды ғәмәлгә индерә. «Известия» гәзите мәғлүмәте буйынса, уның күләме отелдең класына бәйле.\n11:31, 28 декабрь 2017 Иҡтисад\nРөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһы Дәүләт Советы ултырышында ҡатнашты\nМәскәүҙә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһы Дәүләт Советының төбәктәрҙең инвестиция йәлеп итеү ҡеүәһен арттырыу мәсьәләләренә арналған ултырышында ҡатнашты.\n10:12, 28 декабрь 2017 Иҡтисад\n30 декабрҙә Өфөлә ит йәрминкәләре уҙа\n30 декабрҙә Өфөлә сираттағы ит йәрминкәләре үтә, тип хәбәр итә республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте.\nУрындағы етештереүселәр баш ҡаланың өс районында ит һәм тәбиғи ризыҡ тәҡдим итәсәк.\n8:00, 28 декабрь 2017 Иҡтисад\nРәсәй ауыл хужалығын күҙәтеү идаралығы Швейцариянан хайуандар һәм ҡош-ҡорт индереүҙе тыйҙы\nРәсәй ауыл хужалығын күҙәтеү идаралығы илгә Швейцариянан хайуандар һәм ҡош-ҡорт индереүҙе тыйҙы, ул малсылыҡ продукцияһына ла ҡағыла, тип хәбәр итә «Известия».\n7:00, 28 декабрь 2017 Иҡтисад\nӨфөлә уртаса хеҙмәт хаҡы аталды\n2017 йылдың аҙағына Башҡортостандың баш ҡалаһында уртаса хеҙмәт хаҡы 33,7 мең һум кимәлендә булыр фаразлана. Был бер йыл элекке осорға ҡарағанда 3,7 процентҡа күберәк.\n13:29, 27 декабрь 2017 Иҡтисад\nФедерация Советы әсәлек капиталы программаһын оҙайтыуҙы хупланы\nФедерация Советы әсәлек капиталы программаһын 2021 йылдың 31 декабренә тиклем оҙайтҡан законды хупланы. «Известия» гәзите мәғлүмәте буйынса, документ әсәлек капиталын мәктәпкәсә белем биреү сиктәрендә мәғариф программаларына түләүгә йүнәлтеүҙе, ипотека өсөн тәүге иғәнә булараҡ файҙаланыуҙы йәки уның менән торлаҡ буйынса башҡа кредиттарҙы ҡаплауҙы күҙ уңында тота.\n11:13, 27 декабрь 2017 Иҡтисад\nБашҡортостан Хөкүмәте Президиумы ултырышында уҙып барған йылға яҡынса йомғаҡ яһалды\nКисә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республика Хөкүмәте Президиумы ултырышын үткәрҙе. Ул 2017 йылда төбәктең социаль-иҡтисади үҫешенә яҡынса йомғаҡ яһауға һәм алдағы осорҙың төп бурыстарына арналды.\n10:28, 27 декабрь 2017 Иҡтисад\n«Эксперт» агентлығы Башҡортостандың кредит рейтингын раҫланы\n«Эксперт РА» рейтинг агентлығы «ruАА+» кимәлендә милли шкала буйынса Башҡортостандың кредит биреү һәләтлеге рейтингын раҫланы, фараз – «стабиль». Республикаға бирелгән рейтинг юғары кимәлдә кредит биреү һәләтлеген, финанс яҡтан ныҡлы һәм тотороҡло булыуын сағылдыра, тип аңлаттылар Башҡортостан Финанс министрлығында.\n9:30, 27 декабрь 2017 Иҡтисад\n«Башкиравтодор» йәмғиәте 19 ҡар таҙартыу машинаһы һатып алған\n«Башкиравтодор» акционерҙар йәмғиәте 19 ДМК-80 машинаһы алған. Ҡышҡыһын улар ҡар таҙартыу техникаһы булараҡ файҙаланыласаҡ. Республиканың Транспорт буйынса дәүләт комитетынан хәбәр итеүҙәренсә, предприятие республика ҡаҙнаһынан бүленгән 200 миллион һумға машиналар һатып алған.\n8:30, 27 декабрь 2017 Иҡтисад\nБелореттан инвестор 112 миллион һумлыҡ льготалы займ ала\nМоноҡалаларҙы үҫтереү фонды Белорет рессор һәм пружина заводына рессор етештереү буйынса яңы линияны төҙөүҙе тормошҡа ашырыу өсөн льготалы займ бирә.\n7:30, 27 декабрь 2017 Иҡтисад\nБәләбәйҙә яңы электр ярҙамсы станцияһы асылды\nБәләбәйҙә «Алексеевка» электр ярҙамсы станцияһы эшләй башланы. Башҡортостандың Иҡтисади үҫеш министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, әлеге объект Башҡортостан электр селтәрҙәре компанияһының ҙур проекттарының береһе, шулай уҡ Бәләбәй моноҡалаһын үҫтереүҙең стратегик яҡтан мөһим ҡоралы булып тора.\n17:37, 26 декабрь 2017 Иҡтисад\n2018 йылда Башҡортостанда капиталь ремонт өсөн түләү артамы-юҡмы икәнлеге билдәле булды\nБашҡортостанда күп фатирлы йорттарҙа капиталь ремонт өсөн иғәнә күләме 2014 йылдан алып үҙгәрмәгән һәм 2018 йылда уны арттырыуға нигеҙ юҡ, тип белдерҙе республиканың торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры урынбаҫары Альфред Зиннәтуллин.\n16:46, 26 декабрь 2017 Иҡтисад\nРеспубликала йәшәү минимумына нимә һатып алырға мөмкин – статистика\nБашҡортостандың статистика хеҙмәткәрҙәре 2017 йылдың өсөнсө кварталында республикала бер кешегә йәшәү минимумы дәүмәленең нимәнән сығып иҫәпләнгәне хаҡында мәғлүмәт бирҙе.\n12:50, 26 декабрь 2017 Иҡтисад\nБашҡортостанда торлаҡ өсөн аҡса туплау: республика программаһының яңы мөмкинлектәре\nБашҡортостанда 35 йәшкә тиклем балалы һәм йәш ғаиләләр «Торлаҡ өсөн аҡса туплау» программаһы буйынса бюджет субсидияһына һәм льготалы ипотекаға иҫәп тота ала.\n10:30, 26 декабрь 2017 Иҡтисад\nРеспубликала Күп функциялы үҙәк офистары 30 декабргә тиклем эшләй\n«Минең документтарым» күп функциялы үҙәк офистары шәмбе 30 декабргә тиклем эшләй.\nБашҡортостанда Яңы йылды һәм Христов Раштыуаһын байрам итеү менән бәйле Күп функциялы үҙәк офистары өсөн 2017 йылда 31 декабрь, 2018 йылда 1-8 ғинуар эшләмәгән байрам көндәре булып иҫәпләнә.\n8:50, 26 декабрь 2017 Иҡтисад\nБашҡортостанда шәкәр етештереү күләме артҡан, сит илдәргә оҙатыла башлаған\nБашҡортостанда шәкәр сөгөлдөрөнөң яҡшы уңышы шәкәр етештереүҙе 10 процентҡа арттырырға һәм уны экспортка оҙата башларға мөмкинлек биргән, тип хәбәр иттеләр төбәктең Ауыл хужалығы министрлығынан.\n8:00, 26 декабрь 2017 Иҡтисад\nЭшләүсе студенттарҙы страховка иғәнәләренән бушатыу күҙаллана\nХеҙмәт министрлығы эшләүсе студенттарҙы страховка иғәнәләренән бушатыу мөмкинлеген өйрәнә, тип хәбәр итә РИА Яңылыҡтар хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Максим Топилинға һылтанып.\n7:00, 26 декабрь 2017 Иҡтисад\nЯңы йыл «Ит-Фест» фестивалендә ҡайҙа нимә һатып алырға мөмкин\nБыйыл «Ит-Фест» фестивале 30 декабрҙә ике урында — Өфөнөң көньяҡ һәм төньяҡ өлөшөндә ойошторола. Шәмбе Конгресс-холл янындағы майҙанда — ит һәм балыҡ деликатестары йәрминкәһе, амфитеатрҙа иһә күңел асыу программаһы була.\n17:28, 25 декабрь 2017 Иҡтисад\nТөбәктә «рәсми» эшһеҙҙәр һаны аталды\nМәшғүллек хеҙмәтенең һуңғы мәғлүмәттәре буйынса, Башҡортостанда теркәлгән эшһеҙҙәр һаны хәҙер 20 мең кешенән арта, йыл башында улар 23,6 мең ине.\nРеспубликала теркәлгән эшһеҙлек кимәле 1 процент тәшкил итә.\n9:50, 25 декабрь 2017 Иҡтисад\nЯңы йыл байрамдарында почта нисек эшләй\nРеспубликаның Федераль почта хеҙмәте идаралығы яңы йыл байрамдарында почта бүлексәләренең эш графигын хәбәр итте.\n31 декабрҙә һәм 6 ғинуарҙа эш көнө бер сәғәткә ҡыҫҡара.\n9:00, 25 декабрь 2017 Иҡтисад\nБөгөн Өфөлә «Башнефть» заправкаларында бензин һәм дизель яғыулығы ҡиммәтләнде\nБашҡортостандың баш ҡалаһында «Башнефть» заправкаларында бензин һәм дизель яғыулығы йәнә ҡиммәтләнде.\nХәҙер дизель яғыулығының бер литры — 40,4 һум, АИ-92 — 37 һум, АИ-92 ATUM — 37,6 һум, АИ-95 — 40 һум, АИ-98 43,3 һум тора.\n15:18, 22 декабрь 2017 Иҡтисад\nРеспубликаның алданған өлөшсөләре торлаҡ алырға тейеш — Рөстәм Хәмитов\nБашҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республиканың киң мәғлүмәт саралары мөхәррирҙәре менән осрашыуҙа алданған өлөшсөләргә бәйле хәлгә аңлатма бирҙе.\n14:00, 22 декабрь 2017 Иҡтисад\nБашҡортостан тупланма бюджет килеме буйынса алдынғылар иҫәбендә – Рөстәм Хәмитов\nКисә, 21 декабрҙә, Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республика киң мәғлүмәт саралары мөхәррирҙәре менән осрашты. Әңгәмә барышында төбәк етәксеһе төбәк бюджеты тураһында һөйләне.\n12:00, 22 декабрь 2017 Иҡтисад\nҺандар кешеләрҙең матди етешлеген күрһәтә – Рөстәм Хәмитов\nНоябрҙә Башҡортостанда уртаса эш хаҡы 30 мең һумдан үтте, тип хәтергә төшөрҙө республика Башлығы Рөстәм Хәмитов урындағы киң мәғлүмәт саралары мөхәррирҙәре менән осрашыуҙа.\n11:00, 22 декабрь 2017 Иҡтисад\nБашҡортостанда ипотека буйынса ставка кәметелде – Төҙөлөш буйынса дәүләт комитеты\nРеспубликала ағымдағы йылдың 1 ноябрендә ипотека кредиты буйынса ставкалар кимәле 11 процент тәшкил итте, ул былтырғыға ҡарағанда 1,9 процентҡа кәмерәк, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетынан.\n10:30, 22 декабрь 2017 Иҡтисад\nБашҡортостан биш меңлек һөт сиген үтте – Рөстәм Хәмитов\nБашҡортостан һауым буйынса биш меңлек сикте үтте. Был турала төбәк Башлығы Рөстәм Хәмитов республиканың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ултырышында хәбәр итте.\n8:30, 22 декабрь 2017 Иҡтисад\nБашҡортостан Хөкүмәте йылдың III кварталына бер ай өсөн йәшәү минимумы дәүмәлен билдәләне\nБашҡортостан хөкүмәтендә 2017 йылдың III кварталына уртаса бер ай өсөн йән башына йәшәү минимумы дәүмәлен билдәләү тураһында ҡарарға ҡул ҡуйылды. Уның күләме 8611 һум тәшкил итә.\n12:50, 21 декабрь 2017 Иҡтисад\nТөбәктә халыҡтың йән башына уртаса килеме аталды\nАғымдағы йылдың өсөнсө кварталында республикала йән башына уртаса килем 29 750 һумға еткән. Республикала реаль килем иһә уҙған йылдың ошо осорона ҡарата 94,6 процент тәшкил иткән, тип хәбәр итә Башҡортостанстат.\n12:00, 21 декабрь 2017 Иҡтисад\n23 һәм 24 декабрҙә Өфөлә ауыл хужалығы йәрминкәләре үтә\nБашҡортостандың баш ҡалаһында 23 һәм 24 декабрҙә сираттағы ауыл хужалығы йәрминкәләре үтә. Өфөнөң бөтә райондарында ойоштороласаҡ йәрминкә майҙансыҡтарында республика етештереүселәренән ит, йәшелсә, бал һәм башҡа тауар һатып алырға мөмкин.\n11:00, 21 декабрь 2017 Иҡтисад\nБашҡортостан – электрон төрҙә хоҡуҡты теркәүгә ғаризалар һаны буйынса Рәсәйҙә алдынғыларҙың береһе\nБашҡортостандың күсемһеҙ милек баҙарында 2015 йылдан башлап ипотека тураһында теркәү яҙмаларының, өлөшләтә төҙөлөштә ҡатнашыуға теркәлгән килешеүҙәрҙең артыуы билдәләнә.\n10:30, 21 декабрь 2017 Иҡтисад\nРәсәйҙә бер йылда 2 триллион һумлыҡ ипотека кредиты бирелгән – Владимир Путин\nРәсәйҙә йыл йомғаҡтары буйынса яҡынса 2 триллион һумға 1 миллиондан ашыу кредит бирелгән, тип хәбәр итте Владимир Путин Стратегик үҫеш һәм өҫтөнлөклө проекттар буйынса совет ултырышында.\n9:40, 21 декабрь 2017 Иҡтисад\nБаш ҡалала аэропорт яғына киткән юлда ер өҫтө үткәүеле төҙөлөшө тамамлана\nБашҡортостандың баш ҡалаһында аэропорт яғына киткән юлда «Спутник» биҫтәһе янында ер өҫтө үткәүелен төҙөү буйынса эштәр тамамлана. Өфө ҡалаһы хакимиәтенең Юлдар һәм яһалма ҡоролмалар төҙөү, ремонтлау буйынса идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, объектты 2017 йылдың декабрь аҙағына тиклем файҙаланыуға тапшырыу күҙаллана.\n8:00, 21 декабрь 2017 Иҡтисад\nӨфөлә бензинға яңы хаҡтар билдәле булды\nӨфөлә ҡулланыусылар өсөн бензинға уртаса хаҡ бер литр өсөн 37,72 һум тәшкил итә, дизель яғыулығы – 40,22 һум. 4 декабрь менән сағыштырғанда был нефть продукттарына хаҡтар уртаса 0,8 процентҡа артҡан.\n7:00, 21 декабрь 2017 Иҡтисад\nБаш ҡалала трамвай һәм троллейбустар хәрәкәте тергеҙелде\nБашҡортостандың баш ҡалаһында трамвай һәм троллейбустар хәрәкәте тергеҙелде. Бөгөн ошо хаҡта ҡарар ҡабул ителде.\n«Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, 15 декабрҙә Өфөлә Муниципаль электр транспорты идаралығының Башҡортостандың энергия һатыу компанияһына бурысы арҡаһында электр транспорты хәрәкәте туҡтатылды.\n15:23, 20 декабрь 2017 Иҡтисад\nРәсәй Хөкүмәте Башҡортостанға 2017 йылда юҡҡа сыҡкан уңыш өсөн компенсация бүлде\nРәсәй Хөкүмәте Башҡортостанға 2017 йылда юҡҡа сыҡкан уңыш өсөн 154,7 миллион һум бүлде. РБК-Өфө мәғлүмәте буйынса, Рәсәй Премьер-министры Дмитрий Медведев тейешле бойороҡҡа ҡул ҡуйған.\n11:30, 20 декабрь 2017 Иҡтисад\nКүҙәтеү органдарына «яза биреү» эш моделенән «төҙәтеүсе», «ярҙам итеүсе»гә күсергә кәрәк – Рөстәм Хәмитов\nКисә республика Хөкүмәте Йортонда Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Башлығы ҡарамағында контроль-күҙәтеү эшмәкәрлеген камиллаштырыу буйынса эшсе төркөм ултырышын уҙғарҙы.\n11:00, 20 декабрь 2017 Иҡтисад\nБашҡортостанда эш хаҡы буйынса иң бай һәм ярлы тармаҡтар — статистика\nБашҡортостанстат 2017 йылдың ғинуар-октябрь айҙарында төбәктең төрлө тармаҡтарында хеҙмәткәрҙәрҙең уртаса айлыҡ хеҙмәт хаҡы буйынса мәғлүмәттәрҙе хәбәр итте.\n10:23, 20 декабрь 2017 Иҡтисад\nБашҡортостанда торлаҡ өсөн аҡса туплау программаһы буйынса ставкаларҙың төшөүе ихтимал\nТорлаҡ өсөн аҡса туплау программаһы буйынса ставкаларҙың төшөүе ихтимал. Ошо хаҡта шишәмбе көндө Һаҡлыҡ банкының Башҡортостан бүлексәһе идарасыһы Марат Мансуров белдерҙе.\n9:30, 20 декабрь 2017 Иҡтисад\nЯңы йыл каникулдарында Өфөнән Сочиға һәм Симферополгә өҫтәмә самолеттар оса\n«Рәсәй» дәүләт транспорт компанияһы байрам алдынан һәм яңы йыл каникулдарында Сочиға өҫтәмә өс рейс күҙаллай.\nБашҡортостандың Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитетынан хәбәр итеүҙәренсә, пассажирҙар 29 декабрҙә Өфөнән урындағы ваҡыт буйынса киске 7 тула 15 минутта, 3 һәм 6 ғинуарҙа иртәнге 6-сы 15 минутта оса.\n8:30, 20 декабрь 2017 Иҡтисад\nБашҡортостанда урындағы гәзит-журналдар 15 миллион һум федераль субсидия алған\nБашҡортостанда ағымдағы йылда муниципаль гәзиттәр һәм республика журналдары 15 миллион һум федераль субсидия алған. «Республика Башкортостан» нәшриәт йорто дәүләт унитар предприятиеһынан хәбәр итеүҙәренсә, конкурс һөҙөмтәләре буйынса 37 баҫма (бөтәһе 157) ярҙам алған.\n7:30, 20 декабрь 2017 Иҡтисад\nӨфөлә Халыҡ-ара конгресс бизнесы аҙналығын уҙғарыу ваҡыты билдәле булды\nӨфөлә Халыҡ-ара конгресс бизнесы аҙналығын (IMBW-2018) уҙғарыу датаһы билдәле булды. Башҡортостан хөкүмәте премьер-министры бойороғона ярашлы, эшлекле туризм индустрияһын үҫтереүгә арналған сара 2018 йылдың 6-10 июнендә уҙа.\n17:47, 19 декабрь 2017 Иҡтисад\nБаш ҡалала бензиндың хаҡы үҙгәрҙе\n18 декабрҙән 19-ына ҡарай төндә Өфөлә «Башнефть» һәм «Лукойл» яғыулыҡ ҡойоу станцияларында бензиндың хаҡы үҙгәрҙе. «Башнефть» автозаправкалау станцияларында АИ-98 маркалы бензин 30 тингә ҡиммәтләнде.\n16:15, 19 декабрь 2017 Иҡтисад\nБашҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығы йылдың мөһим инвестиция проекттарын атаны\nБашҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығы йылдың ауыл хужалығы һәм эшкәртеү өлкәһендәге мөһим инвестиция проекттарын атаны. Тармаҡҡа бөтәһе 2,8 миллиард һум самаһы инвестиция һалынған.\n12:51, 19 декабрь 2017 Иҡтисад\nӨфөлә «ИТ Фест — 2017» ит фестивале ойошторола\n30 декабрҙә Салауат Юлаев майҙанында Яңы йыл алдынан Башҡортостандың баш ҡалаһы өсөн йолаға әүерелгән «ИТ Фест — 2017» ит фестивале уҙғарыла.\nБыйыл байрам «Яңы йыл өҫтәленә» девизы аҫтында ойошторолған.\n12:35, 19 декабрь 2017 Иҡтисад\nӨфөлә трамвайҙар һәм троллейбустарҙың хәрәкәте ҡасан тергеҙелеүе билдәле булды\nЯҡын көндәрҙә Башҡортостандың баш ҡалаһында электр транспорты ҡайтанан йөрөй башларға тейеш. Өфөләге электр транспорты идаралығының Башҡортостандың энергия һатыу компанияһы алдындағы бурысын ҡаплау буйынса мөмкин булған бөтә саралар ҡабул ителә, тип хәбәр итте Өфөнөң транспорт инфраструктураһына ҡыҫылышы булған сығанаҡ.\n11:30, 19 декабрь 2017 Иҡтисад\nБаш ҡалала коммуналь фатирҙар 3,5 процентҡа осһоҙланған\nӨфөлә коммуналь фатирҙар бер йыл эсендә 3,5 процентҡа осһоҙланған. Башҡортостандың баш ҡалаһында бүлмәнең уртаса хаҡы – 1 миллион 63, мең һум, «Фатирҙар донъяһы» порталы мәғлүмәттәре буйынса.\n8:30, 19 декабрь 2017 Иҡтисад\n16:45, 18 декабрь 2017 Иҡтисад\nВедомствонан хәбәр итеүҙәренсә, «Империя» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенә Өфөлә эшләү өсөн сәнәғәт һәм граждандар төҙөлөшөндә проект-смета эштәре буйынса инженер талап ителә.\n13:38, 18 декабрь 2017 Иҡтисад\nРөстәм Хәмитов: «Бөгөн кесе эшҡыуарлыҡ тулайым төбәк продуктының өстән бер өлөшөн тәьмин итә»\nБашҡортостанда иҡтисадта һәм социаль өлкәлә кесе эшҡыуарлыҡ өлөшөнөң артыуы билдәләнә. Был турала республика Башлығы Рөстәм Хәмитов төбәк Хөкүмәте ултырышында хәбәр итте.\n11:30, 18 декабрь 2017 Иҡтисад\n21 декабрҙә Өфөлә төрлө профилле вакансиялар йәрминкәһе үтә\n21 декабрҙә Өфө мәшғүллек хеҙмәте коммуналь, социаль, шәхси һәм һаҡ хеҙмәттәрен күрһәтеүсе предприятиеларҙың һәм ойошмаларҙың вакансиялар йәрминкәһен уҙғара.\n9:00, 18 декабрь 2017 Иҡтисад\nБашҡортостан иген союзын Азат Рәжәпов етәкләне\nАзат Рәжәпов Башҡортостан иген союзы рәйесе итеп һайланды, тип хәбәр ителләр республиканың Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nАзат Фәүҡәт улы Рәжәпов 1982 йылда тыуған.\n8:00, 18 декабрь 2017 Иҡтисад\nБәләбәй ҡалаһында йылдам социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһенең өсөнсө резиденты теркәлде\nБәләбәй моноҡалаһында йылдам социаль үҫеш биләмәһендә «УралПромТехСервис» заводының эшләй башлауы тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды. Предприятие сәнәғәт машиналарын һәм ҡорамалдарҙы ремонтлау, монтажлау менән шөғөлләнә.\n14:52, 15 декабрь 2017 Иҡтисад\n13:55, 15 декабрь 2017 Иҡтисад\n12:53, 15 декабрь 2017 Иҡтисад\n1 - 64 из 114


Республика башлығы баш ҡаланың Урмансылар паркын таҙартыуҙа ҡатнашты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспублика башлығы баш ҡаланың Урмансылар паркын таҙартыуҙа ҡатнашты\n10:53, 19 мая 2014 Йәмғиәт\nӨс мең самаһы кеше, республиканың бөтә министрлыҡ һәм ведомство хеҙмәткәрҙәре 17 майҙа Өфөнөң Урмансылар паркын таҙартыу акцияһында ҡатнашырға йыйылды. Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та киң масштаблы өмәгә һәм шыршы үҫентеләрен ултыртыуға ҡушылды.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, төбәк башлығы был паркты төҙөкләндереү мәсьәләһен контролгә үҙе алды. Уның фекеренсә, баш ҡаланың иң эре йәшел скверы катастрофик торошта, уны тәртипкә килтереү кәрәклеге тураһында алдан әйткәйне.\n116 гектар майҙанлы парк территорияһында бюджет өлкә хеҙмәткәрҙәре сүп-сар йыйҙы, урманды ҡороған ағастарҙан таҙартты. Башҡортостандың урман хужалығы министры Рәжәп Нәбиуллин, ҡороған ағастар парктан сығарыласаҡ һәм утынға ебәреләсәк, тип билдәләне. Был маҡсаттарға 40 самаһы берәмек техника йәлеп ителде.\nШулай уҡ өмәлә ҡатнашыусылар урман массивының асыҡ участкаларында шыршылар ултыртты. Бында, Урман хужалығы министрлығы белгестәре әйтеүе буйынса, уйын комплекстары, ҡом менән тултырылған йәшниктәр, эскәмйәләр һәм беседка менән балалар майҙансығын төҙөү планлаштырылған.\n— Ҡаланың ошо участкаһынан республика халҡына ял итеү өсөн Өфө хакимиәте менән берлектә парк эшләргә теләйбеҙ. Был зонала йылына 400 меңгә тиклем кеше ял итә аласаҡ, — тип аңлатты урман ведомствоһы башлығы. — Был үҙенсәлекле урман массивы булған Өфөнөң иң ҙур паркы. 12-ләгән төр ағас үҫә, имән, саған өҫтөнлөк итә, йүкәләр, ҡарағайҙар, тирәктәр, дардарҙар бар. Кәрәк булһа ағастарҙы санитар киҫеү ойошторасаҡбыҙ, ә асыҡ участкалар барлыҡҡа килгән урындарҙа ағастар ултыртасаҡбыҙ.\nТәү сиратта паркта бөтә юлдар төҙөкләндереләсәк, юлдарҙы һәм һуҡмаҡтарҙы яҡтыртыу буйынса ла эш планлаштырыла. Яҡтырҡыстарҙы һәр 20 метр һайын ҡуясаҡтар. Урман паркы бөтә территорияһы буйынса кәртәләнәсәк, ике-өс сығыу урыны ҡаралған. Аҡландарҙа спорт майҙансыҡтары – ҙур футбол, бәләкәй футбол, волейбол һәм баскетбол өсөн майҙандар урынлаштырыу планлаштырыла. Парк зонаһы территорияһын төҙөкләндереү буйынса яҡынса планға ярашлы эскәмйәләр, сүп-сар урналары һәм биобәҙрәфтәр ҡуйыу күҙаллана.\nРөстәм Хәмитов паркта йөрөүселәр менән әңгәмәлә, паркты төҙөкләндереү буйынса бөтә эштәр 2016 йылға тиклем тамамланырға тейеш, тип билдәләне.\n— Быйыл башлаясаҡбыҙ, проект төҙөйәсәкбеҙ, киләһе йылда эшкә тотонорбоҙ тип ышанам. Паркты кәртәләргә, таҙартырға, тәртипкә килтерергә һәм, иң мөһиме, Өфөнөң бөтә мөйөштәренән кешеләр килһен өсөн саф тәбиғәтте һаҡларға кәрәк. Бындай ҙур территория ҡала үҙәгендә башҡа юҡ, — тип билдәләне республика Президенты.\nПаркка даими йөрөүсе Фәрит Бикмәтов – бында пикник зонаһы йәки «барбекю» зонаһы ойоштороу идеяһына ҡаршы кеше.\n— Паркка йәш әсәләр коляскалары менән килә, өфөлөләр йүгерә, ҡышын саңғы спорты менән шөғөлләнә. Ҡала халҡы был паркка тынлыҡҡа сумыу өсөн килә, был ҡала мәшәҡәтенән айырымлана алырлыҡ берҙән-бер утраусыҡ. Бында ниндәйҙер әүҙем ял итеү нөктәләре төҙөү паркты тик боҙасаҡ төҫлө тойола. Сөнки ундай ял спиртлы эсемләктәр эсеүгә һәм территорияны бысратыуға килтерә. Тәбиғәтте һаҡларға кәрәк тип иҫәпләйем, иң мөһиме, таҙа, тыныс, саңһыҙ, машиналарһыҙ һәм тауышһыҙ булһын, — тип өҫтәне өфөлө.\nПарк территорияһында урынлашҡан хайуандар менән вольер ҡалаға ҡарай, уны шулай уҡ үҙгәрештәр көтә. План буйынса ул бәләкәй зоопаркка әйләнәсәк, унда ҡырағай йәнлектәрҙе ҡарау тейешенсә ойоштороласаҡ. Шулай уҡ мәктәп урмансылығы эше активлашасаҡ.\nТеги: экология,урмансылар исемендәге парк,бр президенты


Баш ҡалалағы берҙән-бер ҡомартҡы\nБаш ҡалалағы берҙән-бер ҡомартҡы15.05.2018\nНепейцев дендропаркы баш ҡаланың Шота Руставели менән Адмирал Макаров урамдары араһында урынлашҡан. Был – ябай урман ғына түгел, ә тәбиғәт ҡомартҡыһы, уның үҙенсәлекле тарихы, ҡала тормошонда үҙ урыны бар.\nПаркка XIX быуатта нигеҙ һалынған. Элек ошо урында Өфө дворяны Осип Непейцевтың дачаһы торған. Унан һуң Ырымбур губернаһының халыҡ училищелары директоры Иван Базилев хужа булған. Уның вафатынан һуң милек улына күскән. Ауыл хужалығы белгесе Алексей Иванович Базилев беренселәрҙән булып Башҡортостанда емеш-еләк питомнигы ойошторған. Дендропаркта әле лә Алыҫ Көнсығыштан, Азиянан, Төньяҡ Американан килтерелгән, ботаниктар тарафынан ике йөҙ йыл самаһы элек сығарылған үҫемлектәр бар. Ҡасандыр селекционер-ғалимдар “америка” һәм “амур” винограды, “маньчжурия” сәтләүеге, “веймут” ҡарағайы, ҡыҙыл имән, башҡа ағас һәм ҡыуаҡтар ултыртҡан.\n1923 – 1924 йылдарҙа дендропарк өсөн Өфө урман хужалығы техникумы яуап биргән. Утыҙынсы йылдарҙа ул Башҡорт урман-тәжрибә станцияһы ҡарамағына күскән. Оҙаҡ ваҡыт Башҡорт дәүләт университеты һәм Башҡортостан ауыл хужалығы институты, техникум һәм мәктәптәр өсөн уҡытыу-тәжрибә базаһы булып хеҙмәт иткән. Шул осорҙағы ғилми эштәрҙән күренеүенсә, бында йөҙҙән ашыу төр үҫемлек һаналған.\n1965 йылда БАССР-ҙың Министрҙар Советы ҡарары менән дендропарк тәбиғәт ҡомартҡыһы тип иғлан ителгән. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, 90-сы йылдар башынан уға бөтөнләй ҡул һелтәгәндәр. Әле иһә паркты аяныслы хәленән сығарыу өсөн бөтөн ведомстволар ҙур тырышлыҡ һала. Башҡараһы эш байтаҡ, шул уҡ ваҡытта атҡарылғаны ла бихисап.\nБынан бер нисә йыл элек парктың алтаҡталарын үҫемлектәр баҫып бөткәйне, ҡасандыр күркәм баҡса булған урын ҡараңғыланып, сүп-сарға тулғайны. Ҡороған ағастарҙы ла йыйыусы булманы. Урман араһында асоциаль кешеләрҙең әле бер, әле икенсе урында ут яғып, кәйеф-сафа ҡороуы ла паркты шик-шөбһәле урынға әүерелдерә ине.\nӘле иһә хәл ярайһы үҙгәргән. Парктарҙы төҙөкләндереү программаһына ярашлы, унда асфальт юл һалынған, иҫке ағастар киҫелгән, ултырғыстар ҡуйылған. Бында спорт менән шөғөлләнергә сығыусылар, балалары менән уйнарға килеүселәр, саф һауа һулаусы өлкән йәштәгеләр ҙә бихисап.\nЙылына ике тапҡыр – яҙ һәм көҙ – төрлө йәмәғәт ойошмалары хеҙмәткәрҙәре паркты таҙартырға сыға. Ошо көндәрҙә дендропаркты йәнә йыйыштырыу өсөн ике йөҙгә яҡын кеше йыйылды, сараны Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы ойошторҙо.\n– Непейцев дендропаркы – Өфөләге берҙән-бер тәбиғәт ҡомартҡыһы, айырыуса һаҡланыусы тәбиғәт биләмәһе, – тине Башҡортостандың тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры Илдар Һаҙыев. – Өмә беҙҙең өсөн күптән йолаға әүерелгән. Йыл һайын бер нисә тапҡыр хеҙмәттәштәр менән паркты таҙартырға сығабыҙ, уның ыңғай яҡҡа үҙгәреүен күҙәтәбеҙ. Был уникаль урынды киләсәк быуындар өсөн һаҡларға кәрәк. Экологик сарала етәкселәр ҙә, парктың хеҙмәткәрҙәре лә юҡ – барыбыҙ ҙа тыуған ҡалабыҙҙы яратҡан, уны яҡшыраҡ итеү өсөн үҙ өлөшөн индергән кешеләр.\nӨмәлә ҡатнашыусылар бер нисә сәғәт эсендә сүп-сарҙы ике КаМАЗға тейәне. Шулай уҡ паркта кемдеңдер битарафлығы һәм мәғәнәһеҙлеге менән килеп эләккән терегөмөшлө лампалар ҙа табылды. Хәүефле табышты “Экобокс” компанияһының махсус машинаһына алып барҙылар. Әйткәндәй, улар сарала әүҙем ҡатнашты. Тирә-йүндәге йорттарҙа йәшәүселәр ҙә өмәнән ситтә ҡалманы, йорт-гараждары тирәһендәге сүп-сарҙы йыйҙы.


1. Ҡатнашыу өсөн ғариза\nТеркәлеү өсөн 8 (800) 234-36-13 телефонына шылтыратығыҙ. Ҡатнашыу өсөн ғаризалар ойоштороу комитетында ҡарала. Раҫлаған осраҡта, ғариза ебәреүсегә форумында ҡатнашыуға мөрәжәғәт иткән белдереү ҡағыҙы киләсәк. Ойоштороу комитеты сәбәбтәр аңлатыуһыҙ ғариза ебәреүсенең ҡатнашыуын кире кағырға хоҡуҡлы. Ҡатнашыусы беджы форум үткәрелгән көндә аккредитация өҫтәлендә алына\nХөрмәтле форум ҡатнашыусылары! Сибай ҡалаһы хакимиәте Сибай һәм Магнитогорск ҡалаларында ҡунаҡханаларҙа бүлмәләр ҡалдырҙы. Бирелгән ҡунаҡханаларға кереү өсөн, һеҙгә тәкдим ителгән ҡунаҡханалар исемлеген ҡарап, бүлмә һайлап, урынлаштырыу хеҙмәте аша бронь яһарға кәрәк. тел: +7 (916) 630-00-00, +7 (967) 458-27-41.\n«Эконом» ҡунаҡханаһы Сибай ҡалаһы, Индустриаль шоссе, 1/7\n«Башҡортостан» отелы Баймак ҡалаһы, Стаханов урамы, 46\n«Европа» ҡунаҡханаһы (2 йондоҙ) Магнитогорск ҡалаһы, Йәшел урамы, 3\n«Русская усадьба» ҡунаҡханаһы (5 йондоҙ) Магнитогорск ҡалаһы, Көнбайыш шоссеһы, 444\n«Лагуна» ҡунаҡханаһы (4 йондоҙ) Магнитогорск ҡалаһы, Яр буйы урамы, 9\n«Аврора» ҡунаҡхана комплексы (4 йондоҙ) Магнитогорск ҡалаһы, Карл Маркс проспекты, 122/1\n«Корона» ресторан-ҡунаҡхана комплексы (3 йондоҙ) Магнитогорск ҡалаһы, Комсомол урамы, 30\n«Клубная» ҡунаҡханаһы (2 йондоҙ) г. Магнитогорск, ул. Суворова, 136/5\n«Урал» ҡунаҡхана комплексы Магнитогорск ҡалаһы, Ленин проспекты, 89\n«Форум» ҡунаҡхана-офис үҙәге Магнитогорск ҡалаһы, Ленин проспекты, 130\n«Hotel City» ҡунаҡханаһы Магнитогорск ҡалаһы, Ворошилов урамы, 14\n«Динопарк» ҡунаҡхана комплексы Әбйәлил районы, Үләнде ауылы


Башҡорт теленән региональ диктантҡа Мәрйәм Бураҡаеваның «Арғымаҡ» әҫәренән өҙөк һайланған | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nБашҡорт теленән региональ диктантҡа Мәрйәм Бураҡаеваның «Арғымаҡ» әҫәренән өҙөк һайланған\n21 апрелдә башҡорт теленән региональ диктант яҙыу ойошторола. Иртәнге сәғәт 10-да башлана. Башҡорт дәүләт университетынан хәбәр итеүҙәренсә, 2018 йылда Мәрйәм Бураҡаеваның «Арғымаҡ» әҫәренән өҙөк алынған. Тексты Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрының художество етәксеһе, Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы, Рәсәйҙең Дәүләт премияһы һәм Башҡортостандың Салауат Юлаев исемендәге премияһы лауреаты Олег Ханов уҡый. Акцияны уҙғарыу урындары:\n— Башҡорт дәүләт университетының төп уҡыу корпусы (З. Вәлиди урамы, 32, 01, 02-се аудиториялар);\n— Хоҡуҡ институты (Достоевский урамы, 131);\n— Тарих һәм дәүләт идара итеүе (К. Маркс урамы, 3/4);\n— Башҡорт дәүләт университеты филиалдары, Башҡортостандағы, шулай уҡ күрше төбәктәрҙәге урта, урта махсус һәм юғары белем биреү ойошмалары.


«Теләһә, һәр кеше миллионер була ала» » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » «Теләһә, һәр кеше миллионер була ала»\n16.04.2011 «Теләһә, һәр кеше миллионер була ала»\nАзат Вәлиев 19 йәшендә миллион һум килем алып эшләй башлаған\nМәғлүмәт бизнесы менән шөғөлләнеүселәр, йә булмаһа, ҡыҙыҡһыныусылар араһында Өфө егете Азат Вәлиевты белмәгәндәр юҡ. Әле 20 йәшен генә тултырған Азат 19 йәшендә тәүге миллион һум килемен алған. Әлбиттә, егет бер миллион һум аҡсала ғына туҡталып ҡалырға йыйынмай, бик шәп алынған старт уңған егеткә ҙур юлдар асҡан. Азат Вәлиев – Өфөнөң генә түгел, республиканың, хатта илдең иң йәш һәм уңышлы эшләгән эшҡыуарҙарының береһе. Егет беренсе проектын ғына тормошҡа ашырған да, миллионды кеҫәһенә һалып та ҡуйған, тип уйлап ҡуймағыҙ – уның тәүге килеме 1500 һум тәшкил итә. Ә ҡалғаны инде – йыл дауамында тырышып-тырмашып эшләү, үҙ-үҙеңә ышаныу шарттарында килеп сыҡҡан һөҙөмтә.\nАзат Вәлиев «инфо-бизнес» менән шөғөлләнә. Был интернетта мәғлүмәт һатыу тигәнде аңлата. Әлбиттә, күптәргә яңы тойолған шөғөлдө тулыһынса аңлап бөтөү ҙә еңел түгел, ни тиһәң дә, һауанан аҡса эшләгән кеүек килеп сыға. Ябай ғына итеп әйткәндә, был үҙең белгән мәғлүмәтте башҡаларға интернет аша һатыу. Мәҫәлән, кемдер, бер ай эсендә сит телде өйрәнергә теләй икән, ул интернетта ошондай курстарҙы эҙләп табып, һатып ала.\nАзат тәүҙә, лицензия һатып алып, икенсе кешеләрҙең мәғлүмәтен таратыу менән шөғөлләнгән. Ә хәҙер ул үҙенең уңышы – нисек байып китергә мөмкин икәнлеген аңлата һәм ошо мәғлүмәте өсөн аҡса ала.\n– Атай-әсәйем – ябай кешеләр, бер ваҡытта ла бай йәшәмәнек. Хәҙерге көн күҙлегенән ҡарағанда, уларҙы мин хатта бик аҙ аҡса алып эшләгән, ауырлыҡта йәшәгән кешеләр тип әйтер инем. Бәләкәй саҡта ла, үҫмер булғас та теләгән бер нәмәне һатып алып бирмәгәндәре өсөн ҡыйын булды. Шулай ҙа уларға үпкәләп ултырманым, иҫке генә компьютер бар ине – шуның ярҙамында аҡса эшләргә мөмкинме икән, тип баш ватып, төрлө мөмкинлектәр эҙләй башланым. Дөрөҫөн генә әйткәндә, компьютер алдында амбицияларға бирелеп, эшләргә тырышып ултырыуымды хыялланыу ғына итеп ҡабул иттеләр. «Исмаһам, эшкә урынлашһаңсы!» – тип әйтеүселәр ҙа табылды. Шулай ҙа бирешмәнем – әсәйемдең күңеле булһын тип, педагогия колледжын ҡыҙыл дипломға тамамланым да, «Юғары уҡыу йортона ин!» – тип ҡоҙалаусыларға иғтибар итмәй, үҙ юлымды ҡыуҙым, – ти Азат.\nИнтернетта күп ваҡытын үткәргәндәрҙе ябай тормоштан бер аҙ ситләшкән, көнө-төнө компьютер алдында ултырып, ысынбарлыҡтағы кешеләр менән аралашыуҙы онота ла башлаған әҙәм һымағыраҡ күреү стереотибы йәшәп килә. Ә Азат Вәлиев ошо стереотипты тамырынан юҡҡа сығарыу өсөн бик шәп герой – ул көнөнә бер нисә сәғәтен тик эшенә генә арнап, компьютер ҡаршыһында ултырһа ла, республика кимәлендә призлы урындар яуларлыҡ итеп заманса бейеүҙәр менән шөғөлләнергә лә, йәмәғәт тормошонда ҡайнап йәшәп, семинарҙар ойошторорға, дуҫтары менән аралашырға ла өлгөрә. Тағы ла шуныһы: Азат Вәлиев тулыһынса сәләмәт тормош алып бара, төнгө клубҡа барһынмы, ҡайҙалыр тәбиғәт ҡосағына сыҡһынмы – компанияның уртаһында йөрөгән, әммә спиртлы эсемлектәр ҡулланмаған, тәмәке тартыуҙың мәғәнәһен бөтөнләй аңламаған кеше. Ғөмүмән, бөгөн уңыш ҡаҙанып йәшәгән йәштәр араһында эске менән мауығыусылар юҡ. ХХI быуат – технологиялар ифрат тиҙ үҫешкән, мәғлүмәт шул тиклем тиҙ үҙгәргән осор. Шуға ла заман менән бергә атлар өсөн айыҡ башлы булырға тура килә. Юҡһа ваҡиғаларҙы контролдә тота алмау ҡатмарлашасаҡ.\nИнтернетта мәғлүмәт һатыу эше шуныһы менән ҡыҙыҡ – уны башлау өсөн әллә ни аҡса талап ителмәй. Әммә аҡса талап ителмәүе белем һәм көслө характер кәрәкмәүен аңлатмай. Азат әйтеүенсә, ул уйлап тапҡан ун проекттың һигеҙе уңышһыҙ килеп сыға. Ә ҡалған икәүһе мегакилем килтерә. Ә бит уңышһыҙлыҡтарҙы дөрөҫ ҡабул итә белгән кешеләр бик һирәк, бындай талант тәбиғәттән бирелмәйҙер, уны үҙеңдә тәрбиәләп кенә була. Азат Вәлиев күп уҡый, кешеләрҙе ышандырып, һеңдереп һөйләргә өйрәнеү өсөн курстар үтә, һәр ваҡыт формала булыу өсөн спорт, бейеү менән шөғөлләнә, яңылыҡтарҙың береһен дә күҙ уңынан ысҡындырмаҫ өсөн һәр көн махсус сайттарҙан белем туплай. Ул үҙе шөғөлләнгән бөтә нәмәгә шул тиклем ҙур хөрмәт, яратыу менән ҡарай, шуға ла уңыш үҙен урап үтмәй.\nӘлбиттә, был мәҡәләне яҙыу бөтәгеҙ ҙа Азат кеүек мәғлүмәт һатып байығыҙ, тигәнде аңлатмай. Эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнеү өсөн башҡа тармаҡтар ҙа етерлек. Эш хатта аҡса эшләүҙә лә түгел. Азат үҙе лә, кешеләрҙең төп маҡсаты аҡса эшләү булырға тейеш түгел, тигән фекерҙә. Иң мөһиме – кешеләр бәхетле булырға тырышырға тейеш. Кешеләр бай түгел, ә бәхетле булһын. Бының өсөн хыялдарҙың тормошҡа ашыуы ла талап ителә.\nӘ Азаттың үҙенә килгәндә, ул элиталы йорттан фатир һатып алырға, ата-әсәһенә бик ҡиммәтле машина бүләк итергә ниәтләнә. Иң мөһиме, бөтә бәхетле кешеләр кеүек үк, тирә-яҡтағы кешеләрҙең дә бәхетле йәшәүен теләй һәм ул ошо теләген тормошҡа ашырыу өсөн башҡаларға ярҙам итергә әҙер.\nӘлбиттә, хыялдарҙың күбеһен тормошҡа ашырыу өсөн аҡса кәрәк. Ә уңыш өсөн 1 процент талант менән 99 процент уңғанлыҡ талап ителә. Ябай ғына ҡала егетенең миллионер булып китеүе бәхетле осраҡ түгел, ә тырышлыҡтың, хеҙмәттең һөҙөмтәһе. Бәхетле йәшәр өсөн бер генә юл бар – шул бәхеткә алып барыусы һуҡмаҡтарҙы үтеү.


6 Август 2018, 08:48\nКонкурста бөтәһе 200-ҙән ашыу ижади коллектив көс һынашһа, шуларҙың 55-е «Бейеү» номинацияһында ярышҡан. Салтанаттар тамашасылар һәм абруйлы жюриға ансамбль етәкселәре Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Фәйзулла Fөбәйҙуллин ҡуйған «Йәшлек» һәм Фәнүзә Мөхәмәтйәнова әҙерләгән «Төйәләҫ буйында» бейеүен тәҡдим иткән.\nКонкурста бөтәһе 200-ҙән ашыу ижади коллектив көс һынашһа, шуларҙың 55-е «Бейеү» номинацияһында ярышҡан. Салтанаттар тамашасылар һәм абруйлы жюриға ансамбль етәкселәре Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Фәйзулла Fөбәйҙуллин ҡуйған «Йәшлек» һәм Фәнүзә Мөхәмәтйәнова әҙерләгән «Төйәләҫ буйында» бейеүен тәҡдим иткән. Баҫҡандарында ут сәсрәтеп торған йәштәрҙең бейеүен барыһы ла юғары баһалаған. Ансамбль шулай уҡ «Бейеүҙәрҙе юғары кимәлдә башҡарғаны өсөн», «Иң яҡшы сәхнә костюмы», «Үҙ иленең тарихына һәм ғөрөф-ғәҙәттәренә иғтибарлы ҡарашы өсөн» номинацияларында билдәләнгән.\n—Быға тиклем беҙ Өфө, Магнитогорск, Ҡурған ҡалаларында сығыш яһаһаҡ, әле Анапа сәхнәһендә бейеү бәхете тейҙе. Шуныһы ҡыуаныслы: гала-концертҡа 10 ғына номер һайлап алынды, беҙҙең ансамбль шулар араһында булыуы үҙе оло мәртәбә. Йәмле йәйҙә ошондай сәфәр ҡылыу мөмкинлеге биргән атай-әсәйҙәребеҙгә, гимназия-интернат директоры Роза Бикбоваға ҙур рәхмәт. Етәкселәребеҙ—Фәйзулла Хөрмәт улына һәм Фәнүзә Мәжит ҡыҙына айырым рәхмәт, сөнки тап улар беҙҙе музыканы, сәнғәтте һәм бейеүҙе яратырға өйрәтте. Беҙҙең менән ентекле эшләне һәм еңеүгә юл күрһәтте. Сәфәребеҙ буйы беҙҙе хәстәренән айырмаған оҙатып йөрөүсебеҙ Марина Хилалова алдында баш эйәбеҙ,—ти гимназия-интернат уҡыусыһы, «Салтанат» ансамбле бейеүсеһе Әлфинә Шәкирова.\nҠыҙҙар-егеттәрҙе еңеүҙәре менән ҡотлайбыҙ! Киләсәктә лә шулай күп ерҙәрҙә сығыш яһарға, башҡорт мәҙәниәтен, сәнғәтен сит тарафтарҙа ла танытырға яҙһын!


Бөгөн баш ҡаланың зауыҡлы клубтарының береһендә икенсегә «Хәйерле стендап кис!» тамашаһы үтә\nСәхнәлә стендап һөйләүселәр яңғыҙы ғына халыҡты көлдөрәсәк. Әйткәндәй, уларҙың күбеһе квн-сылар. Проект сиктәрендә шулай уҡ «Асыҡ микрофон»да эшләй. Монолог формаһындағы сығыштар Рәсәй өсөн яңылыҡ булмаһа ла, башҡорт юморында яңы башланғыс. Сараны 18 йәштән өлкәнерәктәр генә күҙәтә ала. Сөнки Квн асыҡ лигаһы, «Шаяниум»дарҙан айырмалы рәүештә, был тамашала бер аҙ һүҙ ирке рөхсәт ителә. Шуға ҡарамаҫтан, йәштәр әҙәп-әхлаҡ ҡағиҙәләренән ситләшмәй.


Йорттар араларындағы таҙартылмаған тротуарҙар һәм тайғаҡ юлдар кешеләргә лә йөрөргә ҡамасаулай - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\n09 марта 2017 — 15:20 ГТРК «Башкортостан»\nЙорттар араларындағы таҙартылмаған тротуарҙар һәм тайғаҡ юлдар кешеләргә лә йөрөргә ҡамасаулай. Ҡайһы берәүҙәр йорттарынан сыҡмауҙы хуп күрә. Йәш сағында бөтә Башҡортостанды йөрөп сыҡҡан Миҙхәт Хәзиевҡа һыуҙы һаҡсыл ғына ҡулланырға тура килә. 84 йәшлек пенсионер ваҡытында төҙөлөш тармағында эшләгән һәм күпселек йорттарҙы күтәреүҙә ҡатнашҡан. Яңғыҙ йәшәгән иргә хәҙер тышҡа сығыуы ла ауыр. Ҡапҡа алдын ҡар менән күмеп китәләр. Колонканан һыу алып килеүе үҙе бер бәләгә әйләнә. Оло кешегә яҡындарына ғына өмөтләнергә ҡала. Улар аҙнаһына бер тапҡыр һыу һәм аҙыҡ-түлек килтереп китә. Күпселек кешеләр тротуарҙарҙың яҡшылап таҙартылмауына зарлана. Бигерәк тә ололар тайғаҡ юлдан йә епшек ҡарҙан йөрөй алмай. Бындай хәл подъезд алдарында ла күҙәтелә. Ҡыйыҡтан боҙбармаҡ йә ҡар килеп төшөү ҡурҡынысы бар. Шуға күрә ололар тышҡа сығырға ҡурҡа. 70 йәшлек Лилиә Чупанова 10 көнгә яҡын өйҙә ултырырға мәжбүр. Аяғы ауыртҡан пенсионер хәҙер тәҙрәнән генә тышты күҙәтә. Ҡарҙар иреп, боҙлауыҡ бөткәс ул саф һауала йөрөп килергә хыяллана. Авиаторҙар урамында ла ҡар иреп, хәҙер юлдар үтерлек түгел. Яңыраҡ ҡына бында йәшәүселәрҙең береһенә медицина ярҙамы талап ителгән. Әммә, ашығыс ярҙам машинаһы үтә алмаған. Шәхси йортта йәшәүселәрҙең күпселеге ололар. Улар үҙ көсө менән ҡарҙы таҙарта алмай. Әммә, ҡайһы бер пенсионерҙарға дәүләт тарафынан төрлө ярҙам ҡаралған. Пенсионерҙарға ниндәй ташламалар барлығын социаль хеҙмәтләндереү үҙәктәрендә белергә мөмкин. Әгәр, оло кешене ярҙамға мохтаж тип таныһалар, уға ярҙамға социаль хеҙмәткәр беркетелә. Ә ҡалғандарға балаларының һәм яҡындарының ярҙамына ғына өмөт итергә ҡала.


Яңы йыл кисендә йырланылған бәләкәй шыршы тураһындағы йырҙың һүҙҙәрен бөтәһе лә хәтерләйме? Ә урманда үҫкән бәләкәй һәм ҡупшы шыршы тураһындағы йырҙы? Был йырҙы беҙ бала саҡтан уҡ беләбеҙ, яңы йыл утреннигы унһыҙ үтмәй бит. Был йырҙарҙа тормошҡа ҡыуанып, урманда үҫеп ултырған, ә Яңы йыл алдынан кешеләргә шатлыҡ килтереү өсөн тамырына тиклем ҡырҡылған шыршылар тураһында йырлана. Шулай итеп, шыршыны яңы йыл байрамын биҙәү өсөн урманда үҫтерәләрме? Ә был дөрөҫ микән?\n"БАШвестЪ" үткән аҙнала "Таныш тауыш" рубрикаһында танылған кешеләр ниндәй шыршыға өҫтөнлөк биреүҙәре тураһында һөйләгәйне. Һорау алынған өс кешенең береһе генә ҡырҡылған шыршыларҙы йәлләүен белдергән, шуға күрә ул күп йылдар дауамында йортонда яһалма шыршыны биҙәй икән. Рубриканың ҡалған геройҙары, башҡа рәсәйҙәр кеүек, Яңы йыл "тере" шыршыһыҙ байрам түгел, тип һанай. Нихәл итәһең, менталитет беҙҙең шундай, беҙҙе бер нисек тә үҙгәртеп булмай.\nҺөҙөмтәлә бөтә ил буйынса, төрлө майҙандарҙа, парктарҙа, ихаталарҙа, мәҙәниәт йорттарында, мәктәптәрҙә һәм фатирҙа шыршы ултыртыу өсөн, йыл һайын бер нисә миллион төп шыршы ҡырҡыла. Өфө урамдарында ғына йыл һайын 700 тирәһе ҡóпшыҡай ҡуйыла, ә һатыуға ундарса меңләп килтерелә.\nИң ҙур һәм матур шыршылар, әлбиттә, үҙәк майҙандарҙа ҡуйыла. Әйткәндәй, быйылғы иң бейек шыршы (26 метр) Совет майҙанында урынлаштырылды. Өфө хакимиәтенең торлаҡ-коммуналь хужалыҡ идаралығынан хәбәр итеүҙәреíсә, мэр ҡарарына ярашлы, баш ҡалала Яңы йылға 28 шыршы ҡуйыласаҡ. Иң күп ҡупшыҡайҙар - һигеҙ шыршы - баш ҡаланың Киров районы майҙандарында урынлашасаҡ.\nШыршыларҙың күп өлөшө Өфөгә Нуриман урман хужалығынан махсус йыһазландырылған машиналарҙа килтерелгән.\n- Тәбиғәт һөйөүселәргә борсолорға һәм ҡырҡылған шыршыларҙы йәлләргә кәрәкмәй, - ти Нуриман урман хужалығы директоры Ғаяз Ғибәҙуллин. - Уларҙы ҡырҡыу ваҡыты еткән, әгәр әле ҡырҡмаһаң, улар серейәсәк.\nДөйөм алғанда, Нуриман урман хужалығы йыл һайын бер нисә мең ылыҫлы ағас әҙерләй, улар республика ҡалаларына һәм ауылдарына оҙатыла. Бында был маҡсат өсөн шыршылар ғына үҫтерелмәй, күп кешеләр аҡ шыршыға һәм ҡарағайға өҫтөнлөк бирә бит.\nРеспубликала 20 дәүләт унитар предприятиеһы шыршылар әҙерләү хоҡуғына эйә. БР Урман хужалығы ìèíèñòðëûûнан хәбәр итеүҙәренсә, республикала декабрь дауамында 120 мең ҡупшыҡай әҙерләү планлаштырылған. Улар республиканың эре ҡалалары һәм район үҙәктәре ойошторған шыршы баҙарҙарында һатыласаҡ.\nБелгестәр раҫлауынса, ҡырҡылған шыршылар бер нисә аҙна дауамында йәшәй ала. Әммә күп кешеләр байрамдың төп атрибутын Яңы йыл кисендә һатып ала.\nАсылда, шыршы баҙарынан ҡупшыҡай һатып алғанда, тәбиғәткә çûÿí килтерәбеҙ тигән уй булырға тейеш түгел. Әммә борсолорға сәбәп бар.\n- Бер нисә йыл элек беҙ күршебеҙ менән йорт ихатаһында шыршы ултырттыҡ, - тип һөйләй танышым Тамара апай. - Беҙ уны тәрбиәләнек, һәм һәр Яңы йыл алдынан уны биҙәй һәм ҡарҙан балалар майҙансығы төҙөй инек. Әммә үткән йылда беҙҙе бындай шатлыҡтан мәхрүм иттеләр. Байрамға бер аҙна ҡалараҡ, беҙҙең шыршыны киҫтеләр. Ҡупшыҡайҙы беҙ башҡа күрмәнек...\nҮкенескә ҡаршы, бындай хәлдәр йыш осрай. Яңы йыл алдынан браконьерҙар әүҙемләшә, улар ағасты законһыҙ ҡырҡыу менән шөғөлләнә. Улар аҡса эшләү өмөтө менән, ҡырҡырға ярамаған ағастарҙы юҡ итеп, тәбиғәткә зыян килтереүҙәре тураһында уйламай. Баҙарҙа ниндәй шыршы һатып алабыҙ, кем белә...\nШуға күрә шыршылар әҙерләү буйынса кампания менән бергә браконьерҙарға ҡаршы көрәш буйынса операция үткәрелә. Республиканың Урман хужалығы министрлығы "Шыршы" операцияһы үткәрә. Урман хужалыҡтарында оператив төркөмдәр булдырыла, улар йыш ҡына законһыҙ ҡырҡыуға дусар ителгән урман участкаларында патруллек итә.\nӘммә, үткәрелгән сараларға ҡарамаҫтан, ағастарҙы законһыҙ ҡырҡыусылар осрап тора... Быға юл ҡуймауға көсөбөҙ етә бит. Беҙгә Өфө хакимиәтенән үрнәк алырға һәм йортта яһалма шыршы ҡуйырға кем ҡамасаулай: Ленин исемендәге майҙанда бер нисә йыл дауамында яһалма шыршы ҡуялар.


Баш ҡалала «Волга һәм Урал араһында-2014» бөтә Рәсәй музыка фестивале асылды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала «Волга һәм Урал араһында-2014» бөтә Рәсәй музыка фестивале асылды\n11:53, 13 ноября 2014 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 13 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nКисәге Өфөлә Волга буйы, Урал һәм Коми Республикаһы композиторҙарының «Волга һәм Урал араһында-2014» XXVI бөтә Рәсәй музыка фестивале асылды. Фестивалдә ете республика: Башҡортостан, Татарстан, Чувашия, Марий Иле, Удмуртия, Мордовия, Коми республикалары вәкилдәренең – хәҙерге заман авторҙарының музыкаһы яңғыраясаҡ. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығында уҙған матбуғат конференцияһында ойоштороусылар, ҡатнашыусылар һәм ҡунаҡтар сара тураһында тәфсирләп һөйләне.\n— Республиканың Мәҙәниәт министрлығы менән бергәләп ғәйәт ҙур ойоштороу эшен башҡарҙыҡ. Беҙҙә ете концерт уҙасаҡ – ике симфоник, ике камера, хор, халыҡ музыка ҡоралдары оркестры һәм «Дуҫтар музыкаһы» йыр концерттары. Фестивалдә төрлө жанрҙарҙа төрлө-төрлө әҫәрҙәр яңғыраясаҡ. Республикабыҙға ебәрелгән бөтә әҫәрҙәрҙе лә башҡарабыҙ. Партитуралар ҙа булды, уларҙы яңынан ҡоралландырырға тура килде. Корифейҙар – Заһир Исмәғилевтың, Рөстәм Яхиндың, Хөсәйен Әхмәтовтың, урта быуын композиторҙары – Нур Дауытовтың, Салауат Низаметдиновтың, Роза Сәхәүетдинованың һәм башҡаларҙың музыкаларын ишетәсәкһегеҙ. Беҙҙә әҫәрҙәрҙең премьералары буласаҡ, атап әйткәндә, Башҡортостан композиторҙары – Валерий Скобелкиндың, Рөстәм Сабитовтың симфониялары, шулай уҡ төрлө республика композиторҙарының байтаҡ әҫәрҙәре яңғыраясаҡ. Бөтә алдынғы коллективтар йәлеп ителгән, шул иҫәптән БР Милли симфоник оркестры, опера һәм балет театры оркестры, хор капеллаһы, БР Халыҡ музыка ҡоралдары милли оркестры һәм бик күп йәш башҡарыусылар – студенттар, аспиранттар, — тип һөйләне БР Композиторҙар союзы рәйесе Ләйлә Исмәғилева.\n— Заманса музыка фестивалдәрен уҙғарыуығыҙ бик яҡшы. Геройҙарығыҙҙы бөгөн йөҙгә белергә тейешһегеҙ, илебеҙ композиторҙарҙының әҫәрҙәре, йырҙары йышыраҡ яңғырарға тейеш, ә коммерция телевидениелары күрһәткән инлиз телендә генә түгел. Бындай фестивалдәрҙең күберәк булыуын, музыканың популярлашыуын, әҫәрҙәрҙең башҡаралыуын, авторҙарҙың лайыҡлы бүләкләнеүҙәрен һәм йырҙарҙың артабан да үҙ милли мәҙәниәтен алға алып барыуҙарын теләйем, — тип билдәләне Рәсәй Композиторҙар союзы рәйесе урынбаҫары Андрей Батурин.\nТатарстан Республикаһы Композиторҙар союзы рәйесе, Рәсәй Композиторҙар союзы рәйесе урынбаҫары Рәшид Кәлимуллин 2015 йылда «Волга һәм Урал араһында-2014» фестиваленең яңы форматта, балалар музыкаһына өҫтөнлөк менән Әлмәттә үтәсәк тип вәғәҙәләне.\nӨфөгә фестивалгә шулай уҡ композиторҙар союздары рәйестәре Валерий Кульшетов (Марий Иле Республикаһы), Нина Кошелева (Мордовия), Марина Ходорева һәм Александр Корепанов (Удмуртия) килгән.\n— Беҙҙә татыу ғаилә. Беҙ төрлө республикалар, мөмкинлектәребеҙ ҙә төрлө. Башҡортостан һәм Татарстан республикалары үҙҙәренең юғары уҡыу йорттарына, башҡарыу көстәренә эйә. Улар булмаған республикалар үҙҙәренең ҙур әҫәрҙәрен Башҡортостанда күрһәтә ала. Фестивалдә тотош күп милләтле сәскәлек яңғырай, ошоно һаҡлап ҡалыу һәм арттырыу мөһим, — тип иҫәпләй Валерий Кульшетов.\nМатбуғат конференцияһынан һуң фестиваль ҡунаҡтары күренекле башҡорт композиторы Заһир Исмәғилевтың һәйкәленә сәскәләр һалды.\n«Волга һәм Урал араһында» фестивале 80-се йылдарҙан алып Рәсәй милли республикаларының баш ҡалаларында йыл һайын уҙғарыла. Бынан алдағы фестиваль Саранскиҙа үтте. Өфө Волга буйы фестивален бишенсе ҡабат ҡабул итә.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҠАЛАНЫ МАҠТА ЛА, АУЫЛДА ЙӘШӘ... - 2020 - Мәҡәләләр\nАуылда етештерелгән ризыҡ ҡаланыҡынан, йәғни магазиндыҡынан күпкә тәмлерәк. Быны хәҙер ғүмер буйы ҡалала йәшәгәндәр ҙә белә. Ҡайһы берҙә магазиндыҡы ла танһыҡ булып китә, әммә уның бер бәрәкәте юҡ.\nМиҫалға колбасаны ғына алайыҡ: бер килограмы бер ултырып ашарға ла етмәй бит уның, туҡлыҡлы ла түгел. Унда әллә ит бар, әллә юҡ тигәндәй. Ә бына үҙең әҙерләгән тултырма, ҡаҙы оло ҡунаҡҡа етә, тәмле лә. Ауыл тауығын ашап ҡарағандар магазиндыҡын үҙ итмәгәнен дә беләм, сөнки һатып алғандың һурпаһын эсерлек тә түгел.\nЭлегерәк, әле инкубаторым булмаған ваҡытта, тауыҡтарҙы бер нисә йәшкә тиклем йәшәтә инем. Бер тауығым хатта ете йыл йәшәне. Ҡара яҙҙан баҫа ла, ҡайһы йылды ике тапҡыр себеш сығарғаны булды, һыуыҡ еткәнсе бер сепейен дә үлтермәй, матур итеп ҡарап, ҡышҡы һыуыҡта бирешмәҫлек итеп үҫтерә ине. Ә хәҙер тәүге партия себештәр араһында тауыҡтары күп күренһә, уларҙы һуйҙыра башлайым. "Атай-олатай йолаһы, мәнфәғәтеңде күрҙек, балаларыма һурпа бешерермен..." - тип һамаҡлап, иремдең алдына аяғы бәйләнгән тос ҡына тауыҡтарымды килтереп тә һалам.\nӨй тауығы һурпаһы бик тәмле бит. Үҙең йәйеп ҡырҡҡан туҡмасты, ҡорот һалып эсһәң, телеңде йоторлоҡ, файҙалы ла. Магазиндағы иң юғары сифатлы маркалы ҡош ите лә уға тиңләшә алмай. Күптән түгел бер еңгә менән шул хаҡта һөйләшеп ултырабыҙ.\n- Ат урынына эшләгәнгә ауылда бөтөн ризыҡ тәмле...- ти ул.\n- Еңгә, һин ҡалала эшләгән кешене белмәйһең. Унда ат түгел, трактор һымаҡ эшләүселәр бар. Әллә бөтәһе лә биҙәнеп-төҙәнеп, рәхәт кенә аҡса ҡайырып ала тип уйлайһыңмы? Юҡ шул. Ҡалала йәшәр өсөн дә ныҡышмаллыҡ, егәрлелек, түҙемлек кәрәк. Үҙем эшләп ҡайтҡас, беләм инде... - тигән булам.\nҠайһы берҙә ауыл мәшәҡәттәренән арып китһәм, эшең булып, ҡалала йәшәһәң ине, тигән уй миңә лә килә ул. Эштән һуң ял итәһең, отпускыла ауылға ҡайтып ятаһың, тип хыялланам. Ә үҙем хыял менән ысынбарлыҡ араһында иртән башҡарасаҡ мәшәҡәттәремде барлайым: балалар уянғансы ҡоймаҡ ҡояһы, кистән ҡалған түтәлдәргә һыу һибәһе бар. Орлоғо бешеп ҡойолғансы картуф араһындағы алабутаны йолҡоп сығырға ла кәрәк, тағы ҡош-ҡортҡа бешерәһе... Шулай бөгөн эшләнәһе эшемде сиратлап башыма теҙеп ҡуям да, иртәнән кискә тиклем баш баҫып эшләп тик йөрөйөм. Юғиһә, ауылда эш юҡ, тип аптырайҙар. Ул эшһеҙлек арҡаһында ҡыҙыҡ та, ҡыҙғаныс та ваҡиғаларға тарып бөттөм инде. Күптәр, икеһенең дә тәғәйен генә эш урыны юҡ, тимәк, аҡса төҫө күрмәй, тип уйлай, ахыры.\nБер ун биш йыллап бармы икән, бер инәй магазинда осратып, "Йомортҡа һатмайһыңмы, килен?" тип һораны. Мин ни, йомортҡаларымды ҡайҙа ҡуйырға белмәй йөрөгән кеше, һатам, һатам, тип ҡыуанып киттем. Утыҙҙы һанап, бәләкәй күнәккә һалып, өйөнә үк алып барып та еткерҙем. Инәйем сәй ултыртты, алдыма бутҡа ҡуйҙы. Сәй табынында ипләп кенә һораша был:\n- Иреңдең дә эшләгән урыны юҡ шикелле, дүрт балаға нимә ашатаһығыҙ, нисек кейем еткерәһегеҙ? - ти.\n- Ярай, инәй, ҡайта һалайым әле, ҡамырым ташалыр, билмән дә эшләргә кәрәк, туҡмас ҡырҡаһы ла бар, - тип һүҙҙе икенсегә борҙом да, ҡайтырға ашыҡтым...\nИнәйем ашығып, ҡалған бутҡаһын полиэтилен моҡсайға тултырып торған еренән шып туҡтаны ла:\n- Йә инде, күмәк бала менән шулай бирешмәй донъя көтөүеңде әйт, - тип уйлағанын әйтеп һалды.\nЙомортҡа һатып, аҡса эшләйем тип йөрөйҙөр, тип йәлләгәндер инде. Эш урыныбыҙ булмаһа ла, беҙ бит үҙебеҙгә, шәхси хужалығыбыҙға эшләйбеҙ. Мал аҫрайбыҙ, баҡсабыҙҙа бил бөгәбеҙ, шуға ла итһеҙ, майһыҙ, картуф-йәшелсәһеҙ ултырғаныбыҙ булманы, шөкөр. Түләүҙәрҙе лә ваҡытында түләйбеҙ, йомарлап аҡса тотоп йөрөмәһәк тә, балаларыбыҙ ҙа башҡалар араһында кәм-хур булманы. Һәр береһе тырышып уҡып, үҙ юлын тапты. Бына шулай, йәмәғәт. Ауылда эш тә бар, аш та бар. Белмәһәгеҙ, һөйләмәгеҙ, белгегеҙ килһә, килегеҙ, күрегеҙ. Һеҙгә лә һыйым етер...\nЯҙылған: 06.08.20 | Ҡаралған: 466


Квелацминда (Вачнадзианиҙа монастырь) — Башҡорт Википедияһы\n41°48′37″ с. ш. 45°36′32″ в. д.\nКвелацминда (Вачнадзианиҙа монастырь)\nКвелацминда (грузყველაწმინდა) — Грузияның Гурджаан районындағы православие монастыры, Вачнадзиани ауылынан һигеҙ саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан. VI — VII быуатта монастырҙа өс нефлы базилика урынлаша, уның көнбайыш өлөшө ишелмәнән зыян күрә. Ҡоролманың фрагменттарын әле лә күрергә мөмкин. Һуңғараҡ, VIII быуат аҙағында — IX быуат башында көмбәҙле Квелацминда сиркәүе төҙөлә. Сиркәү таштан һәм кирбестән һалынған.\nКвалецминда грузин төҙөлөшөнөң күсеш осорона ҡарай (VIII — X быуаттың беренсе яртыһы), был иң мөһим һәм юғары художестволы ҡомартҡыларҙың береһе.\nБыл комплекстың айырым ҡоролмалары төрлө осорҙа төҙөлгән. Яҡынса VI һәм VII быуаттарҙа бында базилика ҡиәфәтендә беренсе ғибәҙәтхана төҙөлә. Ул тулыһынса емерелә, әммә унан көнсығыш диуары ҡала, уның буйынса ҡоролманың бейеклеген һәм планын белергә була.\nҺуңыраҡ, яҡынса IX быуаттарҙа (әлегә уның датаһы буйынса бәхәстәр бара) тағы бер ҡорам төҙөлә. Тышҡы яҡтан был классик тәре-көмбәҙле ҡорам. Был хронологик беренсе грузин ғибәҙәтханаһы «Пендатив» йәки «Парустар» исемле архитектура элементына эйә. Был элемент өсмөйөш ҡиәфәтендә, ул түңәрәк көмбәҙҙең йөкмәнтеһен квадратнигеҙгә бүлеп бирә. Был элементтар Византияла VI быуатта, ә Грузияла һуңыраҡ тарала башлай.\nМонастырҙың көнбайыш яғында ҡапҡалар менән бейек ҡоймалар бар.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Квелацминда_(Вачнадзианиҙа_монастырь)&oldid=897855 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:48 13 июль 2019 үҙгәртелгән.