Телдең хаҡы | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Телдең хаҡы\n« Тормошта һынау\n«Ауырыуҙарынан ҡотолоу өсөн дарыуҙар һәм шифалы үләндәр ҡулланырға тырышып та, һүҙҙәрҙең файҙаһын белмәй һәм белергә лә теләмәй унан баш тартҡандар — отолоуҙа».\nБерәү йән тураһында бәхәс ҡуҙғатҡас, Зенон әйткән: «Телеңде аҡыл менән ебетеп алмаҫтан элек, нимә тип әле бәхәс ҡуҙғатып торған булаһың? Һүҙҙәрең бит туҙға ла яҙмаҫлыҡ», — тигән.\nЭлеккеләр тағы ла әйткән:\n«Өндәшмәй тороу оят түгел, теләһә нимә һөйләп йөрөү — оят» — тигән.\n«Ҡылыс — тәнде, яман һүҙ йәнде йәрәхәтләй. Тән яраһы уңала, тел яраһы уңалырға ашыҡмай».\n«Һүҙ ул көҙгөгә оҡшаш. Тәнең дә, ҡарашың да көҙгөлә сағылып ҡына торған кеүек, кеше менән һөйләшкәндәге һүҙҙәрең күңелде, ваҡыты менән бөтә булмышыңды асып һала».\nШундай уҡ һүҙҙәрҙе заманында Демокрит та әйтеп ҡалдырған: «Кешенең сырайы көҙгөлә күренә, һөйләшеүенән күңеле беленә».\n«Татлы тел менән ғәфү итә белеү — рәнйетә-рәнйетә саҙаҡа биреүҙән яҡшыраҡ, һеҙҙең кеше үпкәләрлек йәки рәнйеп ҡалырлыҡ итеп биргән саҙаҡағыҙға Аллаһ мохтаж түгел».\n«Әл-Бәҡара» (Һыйыр) сүрәһе, 263-се аят\nИбн Малик һөйләп ҡалдырған бер хәҙисте тағы ла ҡабатлап китке килә.\n«Иманһыҙ булыуы сәбәпле сусҡаға әйләнгәндәрҙән берәү эргәһенән үтеп барғанда, Ғайса, ғәләйһис-сәләм, уны танып: «Тыныс ҡына үт!» — тип сәләм биргәс, аптырап ҡалған кешеләр: «Был һүҙҙе һин сусҡаға әйттеңме?» — тиҙәр. «Эйе, телем яман һүҙҙәр һөйләргә өйрәнеп китә күрмәһен тип әйттем был һүҙҙәрҙе», — тигән пәйғәмбәр».\n«Мәрхәмәт-шәфҡәт эйәһе Аллаһтың яҡшы бәндәләре ер өҫтөндә түбәнселек менән йөрөрҙәр. Наҙандар уларға насар һүҙ әйтер булһалар ҙа: «Сәләм!» — тип кенә яуап бирерҙәр».\n«Әл-Фурҡан» (Айырыусы) сүрәһе, 63-сө аят\n«Телдең иң ҙур хатаһы — ялған. Иң тоғро һүҙ — Аллаһ Китабы. Уның ептәре тәҡүәлек һүҙе менән төйнәлгән. Иң күркәм һүҙ — Аллаһты зекер итеү, иң яҡшы ҡисса — ошо Ҡөрьән, иң изге байлыҡ — күңел байлығы, иң изге дәрәжә — тәҡүәлек».\n«Эй, Раббым! Миңә ғилем менән ярҙам ит, киң күңеллелек менән зиннәтлә, тәҡүәлек менән хөрмәтлә, һаулыҡ-сәләмәтлек менән биҙәклә».\n«Аллаһ ҡоло кешеләрҙе көлдөрөү өсөн генә тип һүҙ һөйләһә, ул үҙе лә, уны тыңлап торғандар ҙа ер менән күктәр араһындағы түбән урындарҙың иң түбәненә төшөр».\n«Яҡуб балаларынан Беҙ Аллаһтан башҡаға ғибәҙәт ҡылмау, ата-әсәгә, ҡәрҙәштәргә, етемдәргә, фәҡирҙәргә изгелекле булыу, һүҙҙәрҙең яҡшыларын ғына һөйләү, намаҙҙарҙы ваҡытында уҡыу, паҡланып ҡына тороу тураһында вәғәҙә алдыҡ. Вәғәҙә бирҙегеҙ ҙә, һуңынан күптәрегеҙ уны боҙоп, Аллаһ хөкөмдәренә арҡаһы менән боролдо».\n«Әл-Бәҡара» (Һыйыр) сүрәһе, 83-сө аят\n«Кешеләрҙең таҙартып ҡына торорға тейешле ағзаларынан береһе — тел, — тип өйрәткән Ғабдулла ибн Ғүмәр. — Телдең хаҡы бөтәһенән дә олораҡ». Сөнки яҡшы һүҙ — йән аҙығы.\nИсламда һөйләшеү тәртибе\nДин өйрәтә — һәм был ысынлап та шулай: һәр кемгә Аллаһ бөйөктәрҙән-бөйөк бер бүләк итеп әсә телен бирҙе, ти.\nТормошта асыуланышып йәшәүгә ҡарағанда сәләм бирешеп йәшәү яҡшыраҡ. Сәләм бирешеп йәшәү өсөн, әлеге лә баяғы, шул тәрбиәле күңел менән татлы тел кәрәк.\n«Әгәр ҙә һеҙ дошманығыҙ менән мөләйем генә һөйләшә торған булһағыҙ, дошманығыҙҙың дошманлығы һүрелер ҙә, саҡма таштағы осҡондарға оҡшап, телегеҙҙән сәсрәп кенә торған осҡондар туҡталып ҡалыр.\nШул ваҡытта Аллаһтың яҡлауына ла лайыҡ булырһығыҙ», — тигән боронғолар.\nТел сәбәпле тыуған тағы ла бер бәлә — һүҙ көрәштереү, бәхәс.\n«Тура юлды тапҡан һайын бәхәскә бирелеп китер гә генә тороуҙары сәбәпле, бик күптәр яңынан юлда яҙып аҙашыуға бара торҙо», — тигән пәйғәмбәр; ғәләйһис-сәләм, һәм Ҡөрьәндең: «Беҙҙең асыуыбыҙҙы килтергән халыҡтар язаһын да ала торҙо».\n«...Мәрйәм улы Ғайса тормошон миҫал итеп килтергәс тә, һинең ҡәүемеңдән булған мөшриктәр шау-шыу ҡуптарҙы».\n«Беҙҙең тәңреләребеҙ яҡшыраҡмы, әллә ул — Ғайсамы, тип һоранылар. Улар бит бәхәсләшергә ярата торған ғауғасыл халыҡ» — тигән аяттарын уҡый.\n«Әз-Зухруф» (Биҙәктәр) сүрәһе, 57—58-се аяттар\n«Хаҡ һүҙ һөйләгәндә лә, шаярып ҡына һөйләшкәндә лә бәхәсләшергә генә торған ҡолдоң иманы камил булмаҫ, — тигән пәйғәмбәр, ғәләйһис-сәләм. — Әгәр ҙә һин үҙ һүҙен генә дөрөҫкә һанап, тиҫкәрелектән, бәхәстән туҡтамаған, бәхәстә йыуаныс тапҡан кешене күрһәң, бел: ул — отолоуҙа».\nБәхәсләшеү, телләшеп кенә тороу, ғөмүмән, насар ғәҙәт. Ғилемде күберәк алып ҡалырға тырышҡанда ғына ул урынлы. Унда ла тиҫкәрелек һәм асыу менән түгел, аҡыл менән.\n«Яҡшы һүҙ, — тигән пәйғәмбәр, ғәләйһис-сәләм, — саҙаҡа».\nҒүмәр ибн Әл-Хаттаб әйтеп ҡалдырғандар ҙа бик фәһемле. «Тәҡүәлек, изгелек — ауыр эш түгел, — тигән ул. — Улар: ҡараштарҙа — күркәмлек, һүҙҙәрҙә — йомшаҡлыҡ ҡына. Ә йомшаҡлыҡ менән татлы тел тәндең төрлө ерҙәрендә урынлашып алған күрә алмаусылыҡ таптарын юйып ташлай.\nТормошта яуызлыҡ менән яуызлыҡты еңеп булмай. Шуға ла улына биргән нәсихәттәрендә Лоҡман- Хәким: «Эй, улым! — ти. — Яуызлыҡты яуызлыҡ менән һүндереп була тигәндәр ялғанлай. Әгәр ҙә улар ысынлап тороп быға ышана икән, ике ерҙә ике ут тоҡандырып ҡараһындар — улар береһен-береһе һүндерә аламы? Әлбиттә, юҡ. Утты һыу ғына һүндерә. Утты һыу ғына һүндергән кеүек, яуызлыҡты ла изгелек кенә һүндерә».\n«Яғымлылыҡты кешеләр аҡылдың яртыһы тиҙәр, ә мин уны аҡылдың бөтәһе лә тимен», — тигән Хәсән Әл-Басри.\nМосолмандағы иң ҡиммәтле хазиналарҙың тағы ла береһе — ваҡыт.\nУны үҙеңә бер ҡағылышы, бәндәләргә бер ниндәй файҙаһы булмаған сафсатаға бирелеп үткәрмә, ти.\nӘгәр ҙә кеше — бигерәк тә дин хеҙмәтендәгеләр — ваҡыттың — хазина, телдең яҡшы табыш табыу өсөн ау — йәтмә булыуын аңлай алһа, телен дә төҙәтеп кенә торор ине.\nБер-береһе менән осрашҡан саҡтарында пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләре иманды яңыртып тороу өсөн һәр ваҡыт «Үәл-Ғаср» (Киске ваҡыт) сүрәһен уҡый торған була.\nИмам Садыҡ әйткән: «Был сүрәне уҡып ҡына торған кешене Аллаһ нур балҡып торған асыҡ йөҙлө, шат күңелле итеп яңынан терелтер ҙә, үҙенең йәннәттәренә оҙатып ҡуйыр», — тигән.\nВаҡыттың, замандың бәндәләргә үҙе биреп торған тынғылыҡтың ҡәҙерен белергә өйрәтә дин.\nБер саҡ шулай Мөздәлифә менән Мина араһындағы бер урында пәйғәмбәребеҙ аҙымдарын тиҙләтә төшә. Билдәле булыуынса, был төбәктәр — Исламдың изге урындары.\n— Эй, Аллаһ илсеһе, нимә булды, ниңә аҙымдарыңды тиҙләттең? — тиҙәр сәхәбәләр.\n— Әбабил ҡоштары ебәреп, был урында Аллаһы Тәғәлә Абраһаның фил менән килгән ғәскәрен юҡ итте. Аллаһ асыуының ниндәйҙер бер эҙе беҙгә лә күсеп ҡуймаһын тип, аҙымдарымды тиҙләттем, — тигән пәйғәмбәр.\nШуға ла Аллаһтың рәхмәт-бәрәкәттәре яуып ҡына торған Ҡәғбәлә, Ҡәғбәнең бер өлөшө булған мәсеттәрҙә, Аллаһ ҡолдары йыйылған башҡа ерҙәрҙә Уның бәрәкәтен күберәк алып ҡалырға кәрәк, тип өйрәтә дин.\nЮғалған һәр нәмәне табып йәки башҡа менән алмаштырып була, үтеп киткән ғүмерҙе генә кире ҡайтарып та, алмаштырып та булмай. Шуға ла хәстәрлекле хужаға оҡшап, беҙ ғүмерҙәге һәр көндөң, сәғәттең урынын, баһаһын, ҡәҙерен белергә тейешбеҙҙер.\nУйлай белгән кешегә уның ҡайҙа башланғаны, ниндәй тарафта торғаны, ҡайҙа китеп барғаны һәм барып етәсәге, йөрөгән юлында нимәләрҙе эшләп өлгөрөргә тейешлеге — бөтәһе лә бик мөһим.\nБашланған ваҡытта ғүмерҙең аҙағына тиклем бик алыҫ кеүек тойолһа ла, аралар самаһыҙ күп булмай, иҫәбе бар.\nӘгәр ҙә ул уны заяға үткәрһә, был инде үҙенә үҙе ҡул һалыуға тиңләшә. Ерҙең һәр әйләнеше, таңдарҙың тыуып, көндәрҙең үтеп кенә тороуы — өҙлөкһөҙ хәрәкәт итеп торған тормоштағы бер миҙгелдәр генә.\nӘгәр ҙә кеше, ваҡыт үҙе генә әйләнә, мин туҡтап торам, тип уйлай икән, был — хата. Ваҡыт ул үҙе лә үтеп кенә тора, кешене лә артынан ҡалдырмай эйәртеп бара. Шуға ла Ислам ваҡыттың ҡәҙерен белергә өйрәтә, ваҡыттың баһаһын белә. Ваҡыт ул үткер ҡылыс кеүек, һин уны өҙөп ташламаһаң, ул һине өҙә. Ваҡыт — ул аҡыл менән йәшәү, игелектәр эшләп ҡалыу өсөн бирелгән мөмкинлек. Тормош үҙе лә — оло бер хазина.\nБыл хазинаны нисек итеп файҙалана белеүегеҙ, ниндәй юлдарға тотоноуығыҙ өсөн дә яуап бирерһегеҙ, тип өйрәтә дин.\nПәйғәмбәребеҙ әйткән: «Ғүмер һәм ғүмерҙе нисек итеп үткәреүе, алған ғилеме һәм уны ниндәй юлдарға тотоноуы, мал һәм малды ниндәй юлдар менән табып, ниндәй юлдарға тотоноуы, тәне һәм тәндәге көстәрен нисек итеп туҙҙырыуы тураһында ла һорау булмай тороп, Аллаһ ҡолдарының аяғы урынынан ҡуҙғалмаҫ», — тигән.\nЕлғыуарлыҡҡа йәки юҡ-бар ғәҙәттәргә бирелеп китеүҙән ҡурсалап ҡалыу өсөн бәндәне дин һәр ваҡыт киҫәтеп кенә тора.\nБоронғолар өйрәткән: ваҡыт ул бер ҡасан да ситтән генә күҙәтеп тормай, йә ул асыҡ йөҙлө дуҫ, йә яуыз дошман.\nМосолмандарға нәсихәт биреп, имам Хәсән Әл- Басри өйрәткән: «Көн һайын таң беленә башлау менән Аллаһы Тәғәлә исеменән нида — йәшерен хәбәр килеп: «Эй, әҙәм балаһы! Яралтылмыштарҙың мин — яңыһы, һин эшләп йөрөгән эштәргә шаһит булып килдем. Минән игелектәр алып ҡал, игелектәрҙе ҡалдырып та кит, сөнки мин Ҡиәмәт көнөнә тиклем яңынан әйләнеп ҡайтмамын!» — тип әйтер»,— ти.\nҠөрьәнгә күҙ һалайыҡ. «Үҙ ихтыяждарығыҙҙы, Аллаһ рәхмәтен кәсеп итеү һәм ял өсөн тип, Аллаһ һеҙгә көн менән төндө бар итте. Бәлки, һеҙ Уның был ниғмәттәренән файҙа таба белерһегеҙ», — тиелә унда.\n«Әл-Ҡасас» (Хикәйә) сүрәһе, 73-сө аят\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 23.04.2018 в 01:04, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Өфөлә умарталыҡ музейы төҙөләсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә умарталыҡ музейы төҙөләсәк\n15:42, 9 февраля 2011 Йәмғиәт\nӨфөлә асыҡ һауала умарталыҡ музейы төҙөләсәк. Был хаҡта шаршамбы көндө БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу буйынса дәүләт комитеты ултырышында Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге директоры Әмир Ишемғолов хәбәр итте.\n—Менделеев урамындағы умартасылыҡ буйынса ҙур комплекс төҙөлөшө сиктәрендә музей ойоштороу планлаштырылған, — тине ул. – Умартасылыҡ продукттары нигеҙендә косметик продукция сығарыу буйынса цехты ла шунда уҡ урынлаштырыу күҙаллана.\nБындай комплекс төҙөү мәсьәләһе элегерәк тә күтәрелде. Бер ваҡыт төҙөлөш тә башланды, ләкин һуңынан финанслау етешмәүе арҡаһында ул билдәһеҙ ваҡытҡа тотҡарланды.\nТеги: бал, музейҙар, бр дәүләт йыйылышында


Минең диссертациямдың темаһы "Карбонил áóëàí ºóøûëìàëàðƒû энантиоселектив тергеҙеү өсөн биокаталитик системалар эшләү". Был тема өҫтөндә эшләү ҡыҙыҡ булды, сөнки тикшереү химияны һәм биологияны солғап алды. Биотехнологиялар - ул перспективалы йүнәлеш, - ти Анна Ибраһимова.\nҠыҙыҡ тема, һөйкөмлө йәш ҡатын. Анна Ибраһимова - рәссам.\n- Мин тере организмäàð менән эшләнем, - ти Анна, - микроорганизмдар эҙләнем, улар бер ºóøûëìàíû икенсеһенә әйләндерергә һәләтле. Был процесс бик тиҙ, бер нисә сәғәт дауам итә. Алынған матдәләрҙе төрлө өлкәлә ҡулланып була. Тикшеренеү һөҙөмтәһендә мин шундай ºóøûëìàëàр алдым, уларҙан бөжәктәрҙең феромондары берләштерелде. Был дүртенсе быуын инсектицидтар (зарарлы бөжәктәрҙе бөтөрөү өсөн ҡулланылған ағыулы химикаттар).\nАнна 2003 йылда диссертация яҡлай. Фән - минең тормошоìда иң ҡыҙыҡлыһы, тип һанай ул. Әммә тикшереүҙәр, улар менән Анна шөғөлләнә, икенсе дәрәжәләге эффектҡа эйә - улар кеше һаулығына кире йоғонто яһай. Анна Ибраһимова, лабораторияны ҡалдырып, ижад энергияһына юл таба - рәссам була.\n- Минең һүрәт төшөрөргә теләгем бар ине, һәм мин быға һәр саҡ ынтылдым. Хәҙер мин быға күп ваҡыт бүләм.\nАнна Ибраһимова - һоҡландырғыс ҡатын. Уның һирәк таланты бар - ул тирә-яҡ арауыҡты энергия менән һуғара. Уның янында моңаям тимә, киреһенсә, тормошҡа шатланаһы килә. Һәм уның эштәре, буяуҙар томанлы булһа ла, ә һындар һағышлы серлелеккә солғанһа ла, камил позитив. Анна үҙе тураһында һөйләп бармай, ул күберәк башҡалар тураһында һөйләргә ярата.\n- Минең әхирәтем һәм коллегам Эвелина Колязова - ысын рәссам. Уíû¾ эшòœðå - гениаль! - ти Анна.\nАнна һәм Эвелина рәссам ҡатын-ҡыҙҙар төркөмөндә тора. Надежда Масленникова - студия етәксеһе Аннаның остазы. Надежда Александровна шундай коллективты йыя алған, унда янып торған ҡатын-ҡыҙ хислелеге рәссамдың ижади энергияһы менән үрелгән.\n- Ҡатын-ҡыҙ коллективында йыш ҡына ярышыу барлыҡҡа килә, - ти Анна. - Ҡатын-ҡыҙ һәр саҡ тойғоға бай, ә ижад кешеләре дан һөйөүсәнлек менән айырыла. Беҙҙең студияла ундайҙар юҡ. Беҙ коллегаларыбыҙҙың эше менән һоҡланабыҙ. Әгәр коллегамдың эше матур килеп сыҡҡан икән, тимәк, мин дә булдыра алам бит, тип уйлайһың.\n"Ҡатын-ҡыҙ вернисажы" студияһы бер ниндәй ижадè сиктәр ºóéìàé. Эвелина Колязова тере материалдар менән тәжрибә үткәрә, ҡайырҙан, кипкән алманан, юнысҡыларҙан һүрәттәр яһай. Флүзә Ардыуанова - халыҡ кәсептәре буйынса белгес, уның кейеҙҙән яһаған панноһы символика менән тулған. Анна Ибраһимова һәр күргәҙмәгә яңы эштәр серияһын әҙерләй. Рәссам төрлө техника ҡуллана.\n- Екатеринбургта мин рәссам Сергей Григорьев-Пикассо күргәҙмәһендә булдым, - тип һөйләй Анна. - Һынлы сәнғәт музейында урынлашҡан күргәҙмә уның 50 йәшенә арналды. Мине уның техникаһы йәлеп итте, мин уны ҡулланырға ҡарар иттем.\nҺөҙөмтәлә Анна картиналар серияһы яҙа, уларҙа бәләкәй генә мөләйем заттар үҙ тормошо менән йәшәй. Үтә күренмәлеләр, тулы кәүҙәлеләр, йомшаҡтар - әллә фәрештәләр, әллә мумми-троллиҙар. Был серия "Урал" галереяһында "Ҡатын-ҡыҙ вернисажы" күргәҙмәһендә күрһәтелде.\n- Импрессионизм йүнәлешенән барыусыларҙы хөрмәт итәм, - ти Анна. - Миңә уларҙың эшенең яҡтылығы, сағыу буяуҙары яҡын. Венецияла заман сәнғәте галереяһында булған ваҡытта Малявин эштәре менән һоҡландым. Третьяков галереяһында Врубель эштәрен күргәс, иҫем китте. Уның эштәре мине үҙенең энергетикаһы менән "ҡапланы".\nАнна рәсем төшөрөү техникаһын пастелдән (рәсем төшөрөү өсөн йомшаҡ буяу ҡәләмдәре) үҙләштерә башлаған, аҙаҡ майлы буяуҙы "буйһондорған".\n- Миңә йомшаҡ буяу ҡәләмдәре менән эшләүе еңел, - ти Анна. - Беҙ бөтәбеҙ ҙә бала саҡта аҡбур менән төшөрөргә ярата торғайныҡ. Пастель үтә йомшаҡ, ҡатлам-ҡатлам буяу һалына, һәм ғәҙәти булмаған тойғо барлыҡҡа килә.\nАнна буяу менән автопортрет төшөрә башлай, лессировка техникаһын ҡуллана. Лессировка - ул кипкән буяуҙар өҫтөнә йоҡаҡ итеп яңынан буяу һалыу. Һүрәт күләмле, тере күренә. Анна бармаҡтар менән буяу техникаһын үҙләштергән.\n- Майлы буяу менән эшләргә яратам, - ти рәссам. - Миңә уның төҫө, фактураһы, хатта еҫе оҡшай.\nАнна Ибраһимова шартлылыҡты һөйһөнмәй. Ул ижадты ғына таный. Рәссамдың оҫтаханаһы юҡ, уға ҡайҙа уңайлы, ул шунда ижад итә. Уның фатиры рәссам өсөн оҫтахана булды. Анна аш бүлмәһендә өҫтәлдә йәки йоҡо бүлмәһендә иҙәндә эшләй. Рәссам үҙенең эшòœðåí йыш ҡына ҡайтанан уйлай, уларҙы яңынан ижад итә, уларға яңы һыҙаттар өҫтәй.\nМиҫал өсөн, Аннаның бер эше майлы буяу менән ижад ителгән. Унда хәтфәнән эшләнгән ашъяулыҡ йәйелгән өҫтәл һүрәтләнә, унда сынаяҡтар, фарфорҙан яһалған статуэтка ҡуйылған. Был һүрәт башҡарыу техникаһы менән йәлеп итә. Һәм Анна картинаға драматизм өҫтәргә ҡарар итә.\n- Мин был эште ваҡытҡа тейешле баһа биреү рәүешендә ижад иттем. - Хәтфәнән эшләнгән ашъяулыҡ, сынаяҡтар формаһы - былар барыһы ла 50-се йылдарҙың башын йәки 40-сы йылдарҙың аҙағын һүрәтләй. Был ваҡыт тыныс кеүек, кешеләр тотороҡлолоҡ тоя башлай. Әммә шул уҡ ваҡытта ҡурҡыу бөтмәгән әле. Һүрәттәге кобура - ул хәүеф һәм тынысһыҙлыҡ символы.\nАнна Ибраһимованың ижады - уның тормошоноң күсермәһе ул. Уның хисле торошо рәссам өсөн илһам булып хеҙмәт итә.\n- Әгәр һин ағас булмаһаң, һин сағыу кисерешкә һәләтле, - ти Анна. - Тормоштағû бөтә күренеште үҙемдең ижадымда сағылдыраһым килә. Әйләнә-тирәләге тормош - иң яҡшы илһам сығанағы.


Материалы за 17.08.2016 » Башҡортостан гәзите\nНәҫел-нәсәпте барлау – изге ғәмәл\nЙәмғиәт // 17-08-2016, 01:07\nТыуған төйәгемдең тарихы менән ихлас ҡыҙыҡһынғандар мөхитендә тәрбиәләндем. Яҙ етеү менән, йәш талдан ҡаҙ оялары, ситән үргән атай янына берәм-һәрәм ауыл ҡарттары гәп һатырға йыйыла торғайны. Тәбиғи, йәштәр килһә – эш, ололар килһә, һүҙ башлай. Көндәлек яңылыҡтар хаҡында тыйнаҡ ҡына әңгәмәләре ойотоп алып китһә, бер-береһен мәрәкәләп, үҙ-ара кемдең ниндәй аймаҡтан икәнлеген, шәжәрәләре, атай-олатайҙарының был тарафтарға ҡайҙан күсеп килгәндәре тураһында кемуҙарҙан иҫтәренә төшөрә башлаһалар, ҡолаҡ һалғанды һиҙмәй ҙә ҡалаһың.\n“Еңеүҙәребеҙ һеҙҙе рухландырһын, олимпиадасылар!”\nСпорт һәм туризм // 17-08-2016, 01:07\n...Тәүге мәрәй бөтә уйынды хәл итә, тиҙәр. Был хәҡиҡәткә, күрәһең, йәш спортсылар ҙа яҡшы төшөнә, һәр хәлдә, малайҙар ҡапҡаларға табан килгән тупты бөтә көсөнә кире ҡағып торҙо. Уның ҡарауы, көйәрмәндәр рәтендә лә “тыныслыҡ” хөкөм һөрҙө тимәҫһең. “Тип әйҙә!”, “Бирешмәгеҙ!” тигән орандар урманды яңғыратты. Бына шундай дәртләндергес ауаздарға күмелде, ҡыҙыу уйындарға шаһит булды Стәрлетамаҡ районы “Башаҡ” балаларҙы һауыҡтырыу лагеры спорт фестивалендә.\nКом: 0 // Уҡынылар: 580 тапҡыр // Тотош уҡырға\nУртаҡлашырлыҡ тәжрибә бар\nИҡтисад // 17-08-2016, 01:07\nТорлаҡ-коммуналь хужалығы объекттарын көҙгө-ҡышҡы осорға әҙерләү буйынса республика кәңәшмәһенең Дыуан ерендә үткәрелеүе осраҡлы түгел, сөнки райондың был тармаҡта башҡаларға күрһәтерлек эштәре һәм уртаҡлашырлыҡ тәжрибәһе бар. Быға “Дыуанводоканал” муниципаль предприятиеһының эшмәкәрлеге асыҡ миҫал.\nКом: 0 // Уҡынылар: 558 тапҡыр // Тотош уҡырға\nТыуған ерҙән көс алып\nБөгөн ауыл ерендә йәшәгән халыҡ өсөн урындағы үҙидара – төп власть органы. Халыҡтың бар йомошо – улар иңендә, бигерәк тә төпкөл ауылдарҙа. Шуға күрә тап ауыл биләмәһе рәйесе барлыҡ мәсьәләне хәл итеүҙә туранан-тура ҡатнаша, ҡулынан килгәнсә ярҙам итә. Әммә күпселек мәсьәләнең хәл ителеше аҡсаға барып юлығыуын иҫәпкә алғанда, уларҙың барыһы ла тормошҡа аша тип әйтеп булмай. Әбеш ауыл биләмәһендә, район үҙәгенән 70 саҡрым алыҫлыҡта урынлашыуына ҡарамаҫтан, элек-электән тырыш һәм эшһөйәр халыҡ йәшәй. “Урман халҡы” тигән исем алған әбештәр үҙҙәренең замандан артҡа ҡалмауы, уҡымышлы, әүҙем, дәртле, талантлы булыуы менән айырылып тора.\nТамсылап йыйыла бал\nЙәмғиәт // 17-08-2016, 01:06\nҺуңғы йылдарҙа халҡыбыҙҙың төп кәсептәренең береһе – умартасылыҡ менән шөғөлләнеүселәр һаны арта. Улар араһында ололарҙы ла, йәштәрҙе лә осратырға мөмкин. Әммә бал ҡорто аҫрау ғына яҡшы умартасы тигәнде аңлатмай, шунлыҡтан барыһы ла уңышҡа өлгәшә алмай, был эштең нескәлектәрен белеп, түҙемле һәм сабырҙар, үҙҙәре лә нәҙекәйбилдәр кеүек көнө-төнө тир түккәндәргә генә “баллы” тормошта йәшәү мөмкинлеге асыла.\nКәмәлек йыр-моңдан торҙо йәмләнеп\nҺарытау өлкәһенең Мәҡсүт ауылында йыйын ойошторолдо. Сара ауыл активистарының береһе, башланғыс кластар уҡытыусыһы Римма Биктимерованың башланғысы менән үткәрелде. Байрамға борон-борондан ошо ерҙе төйәк иткән Кәмәлек башҡорттары йыйылды.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЗЫЯРАТТАРЫҒЫҘҘЫ КИҢӘЙТЕГЕҘ. ЭСКЕЛЕК БЕҘҘЕ ЕҢӘ БАРА ТҮГЕЛМЕ? - 2015 - Мәҡәләләр\nЗЫЯРАТТАРЫҒЫҘҘЫ КИҢӘЙТЕГЕҘ. ЭСКЕЛЕК БЕҘҘЕ ЕҢӘ БАРА ТҮГЕЛМЕ?\nКүптән түгел ауылым зыяратына инеп сығырға тура килде. Ҡәберлек тулған. Күп кенә ауылдаштарым, таныштарым, шап-шаҡтай, емереп донъя көтөрҙәй, балалар үҫтерерҙәй ир-егеттәр ята һыуыҡ ер ҡуйынында. Фотоһүрәттәре, исем-шәрифтәре генә ҡалған ҡәбер таштарында. Ә уларҙың яҡты донъяларҙы ҡалдырыу сәбәбе - эскелек.\nНи булды һуң был донъяға? Төн урталарына тиклем урамда араҡы, һыра һемереп, һүгенеп ҡыҙҙар, егеттәр йөрөй. Улар 30 йәшкә тиклем спиртлы эсемлектәрҙан һаҡ булырға тейеш ине лә бит. Тик дошмандарҙың һәр төрлө замана телекоммуникациялары аша йәмғиәт ҡоролошон, рухи сәләмәтлекте емерергә өндәгән пропагандаһы ата-әсә, мәктәп тәрбиәһенән көслөрәк булып сыҡты. Сит ил йәмәғәтселеге лә Рәсәй дәүләтен емерергә тырышып ята. Уларҙың маҡсаты билдәле инде. Америка сенаторы У. Даллес 1949 йылда сенатта былай тип сығыш яһай: "... Беҙҙең төп маҡсатыбыҙ - СССР-ҙы тарҡатыу, унда йәшәгән халыҡтарҙы урыҫҡа һөсләтеү, иҡтисадын хәлһеҙләндереү. СССР халыҡтарын тик араҡы, тик эскелек, тәртипһеҙлек ярҙамында ғына еңеп буласаҡ. Ошо осраҡта ғына уларҙы тубыҡтарына теҙләндерә алабыҙ. Һуңынан тубыҡтарын яҙа алмаһындар өсөн барыһын да эшләйәсәкбеҙ". Ә инде АҠШ-тың экс-президенты Б. Клинтон посынан киткән саҡта шулай тип һөйөнсөләне: "... мин СССР-ҙы тарҡатыу бәхетенә ирешә алдым, инде тыныс күңел менән ялға китһәм дә була".\nДошманыңды еңгең килһә, уға араҡы эсер, ти көнсығыш әйтеме. Эйе, һәр төрлө телекоммуникациялар саралары аша формалашып та өлгөрмәгән йәш аңдарҙы рухи яҡтан ғәрипләйҙәр - уны беҙҙең ил ағалары күрмәй. "Тау халыҡтарына һеҙ ғәскәр ебәрмәгеҙ, араҡы ебәрегеҙ..." тигән Пестель тигән декабрист. Шул дөрөҫкә сыға бөгөн.\nИлебеҙҙең һәр мөйөшөнә, һәр тарафҡа, һәр беребеҙгә, тыуған һәм хатта тыумаған сабыйға тиклем иҫәпләп, спиртлы эсемлек индереп тултырҙылар. Алкоголле эсемлек эсеүҙе нормаль, ғәҙәти күренеш тип күндерҙеләр. Шараптарҙы сағыу рекламалар аша таратырға рөхсәт ителде. Уның килеменән эшҡыуарҙар икешәр-өсәр ҡатлы өйҙәр һалды, ҡыйбатлы сит ил машиналары һатып алды. Ә хөкүмәт эскелек баҙарынан килгән килемдән пенсия, балалар пособиеһы түләй. Ошо хәл йән өшөткөс парадокс түгелме ни?\nТарихҡа күҙ һалайыҡ эле. 1742 йыл. Павел II яҙған йәшерен доктрина. "Спиртлы эсемлек илдәге халыҡ һанын көйләп тороусы иң көслө сара", тиелгән унда. Романовтарҙың тәүге быуыны хакимлыҡ иткән замандан халыҡҡа эскелек көсләп индерелгән. Хатта эсмәҫкә өндәүселәрҙе төрмәгә япҡандар, язалағандар. Халыҡ аңы формалаша башлағанға тиклем халыҡ һанын, һәр төрлө һуғыштар ойоштороп, көйләп кенә торғандар. Хәҙер иһә халыҡ һанын спиртлы эсемлектәрҙе күпләп етештереп, кибеттәргә таратып, рекламалар ойоштороп, эскелеккә ҡаршы көрәш алып барған кешеләрҙең ауыҙын томалап, төрлө емерткес, ғәҙелһеҙ реформалар үткәреп, йәмәғәтселекте көслө нервылар көсөргәнешендә тотоп көйләү күпкә һөҙөмтәлерәк булып сыҡты. Бөгөн Рәсәйҙә эскелек арҡаһында йыл һайын бер миллиондан артығыраҡ кеше үлеп тора.\nҒөмүмән, иң ҡурҡынысы шунда: атаһы ла, әсәһе лә эскән балаларҙың - 100, икеһенең береһе эскәндәренең - 70, туғандары ғына эскәндәренең 30 проценты эскелеккә тартыла. Был минең генә түгел, ә ғүмер буйы наркоманлыҡ проблемаларын тикшергән ғалимдар фекере. Был аксиома. Табиптарҙа бер әйтем бар: "Эскән ир үҙенең ейәненең бауырын һатып эсер булыр". Сөнки эскән атай спиртлы эсемлектәр ҡулланыуҙы гендар, күҙәнәктәр кимәлендә ғәҙәти хәлгә әүерелдерә һәм үҙ нәҫеленә ген көсһөҙлөгө, быуындан-быуынға күсә торған ауырыуҙар бүләк итә. Икенсе төрлө әйткәндә, эскелектә яралған баланың йүне, рәте булмай.\nСпиртлы эсемлек. Нимә ул? Этанол тип атала ул. Формулаһы - С2Н5ОН. Турбореактив самолеттар яғыулығы, химия сәнәғәте сеймалы - ер йөҙөндә нимә серей, шул спирт бүлеп ҡалдыра. Көмөшкә ҡайнатҡанда ла иң тәүҙә 77-78 градуслы этанол бүленә, унан юғарыраҡ температурала изобутил, пропил, амил, метанол спирттары бүленеп сыға. Уларҙан машиналар өсөн тормоз шыйыҡлығы, моторҙар һыуытыр өсөн шыйыҡлыҡ эшләйҙәр. Был спирттар быуға әйләнеү, яныу, шартлау һәләтенә эйә. Органик химияла иң ҡурҡыныс матдәләр иҫәбендә улар. Этанол наркотиктар реестрында теркәлгән. Унда шундай юлдар бар: "Иҫкәрмә: этил спирты тиҙ тоҡана торған төҫһөҙ шыйыҡлыҡ, үҙенсәлекле еҫле, иң көслө наркотиктар иҫәбенә инә..." Һәм шунда уҡ: "...Наркотиктар араһында алкоголь - иң киң таралғаны. Көсө буйынса опий һәм гашиш унан һуң тора..."\nМәскәүҙә эскелек проблемалары менән шөғөлләнгән бер ғалимға интернет аша һорау бирҙем: "Алкоголде ризыҡ йә дарыу итеп ҡабул итәләр, быға һеҙ нисек ҡарайһығыҙ?"\n- Әгәр алкоголь кешегә файҙалы булһа, алкоголь һөйөүселәр 25-30 йылға иртәрәк үлмәҫ ине. Спиртлы эсемлектәр ҡулланыусылар бер ҡасан да һау булмаҫ. Сөнки алкоголь - һыра, шарап, араҡы булһынмы, кеше организмында емергес эш алып бара, уның ресурстарын яндыра, - тигәйне ул. Артабан уның әйткәндәрен руссалап еткереү урынлыраҡ булыр:\n- ...алкоголь - это наркотик, наркотический яд нервно-паралитического и нервно-токсического действия. Разве протоплазмический, внутриклеточный яд - алкоголь - может быть продуктом? Хотите жить - не пейте, вам что, в рот наливают?\n- Ведь в магазине...\n- Дорогие мои, а вот почему они расставлены в магазинах, догадайтесь сами...\nМин аңланым. Алкоголь баҙарында миллиардлап аҡса өйөрөлә. Уның килеме ярҙамында ил синыфҡа бүленә, пенсия, балалар аҡсаһы түләйҙәр. Хәтерегеҙгә һалып ҡуйығыҙ: араҡы баҙары башҡа ябылмаҫ өсөн асылған. Ул ил хужаларының йәшерен сәйәсәте генә түгел, ә сит илдәрҙең бөйөк Рәсәй дәүләте халыҡтарын үҙҙәренән түбән, ихтыяр көсһөҙ, ялҡау, рухи яҡтан ярлы итеү, кәмһетеү, бөтөрөү сәйәсәте. Эфтаназия ғәләмәте был. Спиртлы эсемлек әҙ генә миҡдарҙа ҡабул ителһә лә, кеше организмы барыбер уны ағыу тип таный һәм тиҙ арала унан ҡотолорға тырыша. Уны тарҡатыу, юҡҡа сығарыу өсөн алкоголдең үҙенән күпкә ағыулыраҡ, көслөрәк һеркә альдегидын, һеркә һелтеһен синтезлай. Алкоголдең кеше организмында һәр төрлө кимәлдә емергес эштәр алып барыуы тураһында табип-ғалимдар томлап-томлап китаптар яҙған. Тик... был өлкәлә асыштар эшләнә торған, ә кешеләр эскелектән күпләп ҡырыла тора.\nСпиртлы шыйыҡлыҡ - ул ризыҡ түгел, унда кешене туҡландырыусы бер генә элемент та, витамин да юҡ. Уны башҡа яныусы матдәләр кеүек, юғары энергияға эйә булған өсөн генә, бәлки, экстремаль хәлдә ҡулланғандарҙыр. Ә бит энергия аҙмы-күпме бөтә есемдәрҙә лә бар. Минеңсә, бөтә хикмәт шунда: тәүҙә уйнап ҡына, байрамдарҙа тамшанып ҡына көтөп алынған эскелек культураһы яйлап традицияға әйләнә - тән эскелекте үҙ итә башлай. Кеше тәнендәге биохимик процестар үҙҙәре үк ошо "доза"ны көтә, кеше алкоголгә күнегә, сәләмәтлеге, йәне, рухы емерелә башлай. Ҡытай философы, табибы Конфуций "Һин үҙең һымаҡтарҙы магнит кеүек үҙеңә тартаһың..." тигән. Ысынлап та, алкоголь яратыусылар бер-береһенә бер туғандар һымаҡ оҡшап бөткән, биттәрендәге һырҙары, еҫтәре, донъяға ҡараштары, кейемдәренең торошо ла, һаулыҡ хәле лә оҡшаш. Улар бер-береһен тиҙ таба, тиҙ уртаҡ фекергә килә. Улар өсөн иң юғары байлыҡ - бер ярты араҡы. Эскелек кешене күҙ менән ҡаш араһында үҙгәртә, ғәмһеҙ, моңһоҙ һәм ҡаты бәғерле яһай. Шуғамылыр, һәр икенсе енәйәт эскелек арҡаһында эшләнә. Эскелек әҙәм балаһын ҡаты бәғерле итеп кенә ҡалмай, көнсөл дә яһай. Тормоштарҙың төрлө кимәлдә булыуы, йәмғиәттәге контраст та уларға оҡшамай. Ғаиләлә лә параллель донъяла кеүек йәшәйҙәр. Телдәр ҙә төрлөсә. Аңлашыу, килешеү ҙә мөмкин түгел...\nҒалимдар 70-се йылдарҙа ҡомаҡ менән бер тәжрибә үткәрә. Ата ҡомаҡҡа электродҡа башы менән ҡағылыу аша ғына енси ҡәнәғәтләнеү юлын күрһәтеп бирәләр. Ҡомаҡ электродҡа барып ҡағыла ла барып ята, һыу эсә лә тағы электродҡа... Артабан уның ғаиләһенә ҡурҡыныс янағанда ла ярҙамға килмәгәнен күҙәткәндәр. Ҡомаҡ тәжрибәнең 17-се көнөндә үлә. Эскән кешене ошо йән эйәһе менән сағыштыра ла инде ғалимдар.\nАлкоголь аҡылды ла яулап ала. 80-се йылдарҙа ғалимдар фәнни эш менән шөғөлләнгән 17 аспирантҡа икешәр йөҙ грамм араҡы эсереп ҡараған. Ошонан һуң улар тик 23 көндән генә эшләп алып китә алған. Тимәк, алкоголь кешенең аҡыллы фекерҙәрен, һәр төрлө асыштарҙы, алдынғы технологияларҙың үҫешен, цивилизацияның алға китеүен тотҡарлай.\nМин кешене эскелеккә этәргән 31 фактор барлығын асыҡланым. Бына иң мөһимдәре: кеше организмында нейротрансмиттерҙар балансы боҙолоуы, шәкәрле ризыҡты күп ашау, эскелектең гендар аша күсеүе, баланслы туҡланмау, ғаиләләге ыҙғыштар, енси көсһөҙлөк. Шулай уҡ бер-береңә ҡаты бәғерлелек, баш, тән, йән яралары, ил ағаларының халыҡ яҙмышына ғәмһеҙ ҡарашы, экрандар аша аҫтыртын өгөтләү, рухи яҡтан ярлылыҡ. Эскесе дуҫтар ҙа көсһөҙ, ихтыярһыҙ кешене эскелеккә этәрә. Быларҙың барыһына ла нимә ҡаршы тора ала һуң? Тик иң көслө контраргумент ҡына. Ул - аҡыл.\nАлкоголизм - ул ауырыу, көслө интеграль сир генә түгел, ғаилә ағзаларына, туғандарға, йәмәғәтселеккә яза ла. Ә ауырыған кеше һәр саҡ хатаһын аңларға, тәүбәгә килергә, ярҙам эҙләргә тейеш. Алкоголизм дауалап була торған ауырыу. Эҙләгәндәр ҡасан да булһа үҙ табибын, яҙмышын төҙәтеп ебәрер кешеһен таба. Уның өсөн иң беренсе ғәйебеңде таныу, аҙаҡ ярҙам эҙләү дөрөҫ була.\nКемдәрҙер ауылда эш юҡлыҡҡа һылтана. Рәсәйгә әллә ҡайҙарҙан: Ҡытайҙан, Вьетнамдан, һәр төрлө дәүләттәрҙән килеп эшләп яталар, документһыҙ, урыҫ телен дә белмәйенсә. Ә баш, аяҡ, ҡул нимәгә? Әйтәйек, тиҙәктән кирбес эшләп, киптереп, эзбизгә буяп, ҡалаға сығарып һатһаң да алалар ҙа баһа!\nБорон бер аҡыл эйәһенән урамда эсеп, аңҡы-тиңке булып йөрөгән бер әҙәм аҡса һорай: "Ярай, аҡса бирермен, тик һин миңә ҡулдарыңды һат", - ти. "Юҡ, ҡулдарым үҙемә кәрәк", - ти был әҙәм. "Улай булғас, һин миңә аяҡтарыңды һат", - ти аҡыл эйәһе. "Юҡ, аяҡтарым да үҙемә кәрәк", - ти эскесе. "Улай ҡулдарың да, аяҡтарың да үҙеңә кәрәк булғас, һин эшләп аша", - тигән дә аҡыл эйәһе юлын дауам иткән.\nМәскәүҙәге наркология үҙәгендә бер ғалимға тағы шундай һорау бирҙем: "... йәштәргә һыра эсерәләр, был ниндәй һөҙөмтәгә килтерергә мөмкин?" "... Һыра алкоголизмға илтә торған юл, ул йәш организмды тиҙ алкоголгә өйрәтә торған сара ғына түгел, ул бауыр сире менән үлеүселәр һаны артыуға сәбәпсе лә. Унан һуң, һыра ирҙәрҙең енесен алмаштыра торған клиникалар менән ярыша ала..." - тип яуап ҡайтарҙы. Эйе ләбаһа, һыра составына ингән ҡатын-ҡыҙҙар гормоны - эстроген, ҡомалаҡ, этанол, трансген есемдәр, буяусы, канцероген матдәләр ирҙәр потенцияһын көсһөҙләтә. Хәҙер инде аңлашылалыр утыҙҙы үткән һәр икенсе ҡатын-ҡыҙҙың ни өсөн яман шеш, алама сирҙәр менән ауырығаны...\nҺуңғараҡ мин Дәүләт Думаһында эшләгән бер "ағай"ға һорау бирҙем: "Рәсәй үҙаң, рух потенциалы менән генә яҡын арала күтәрелә алырмы?" Ул шулай тип яуап бирҙе: "Һуңғы арала Рәсәй дәүләтенә 20 миллиондан артыҡ сит ил граждандары күсеп килде, улар бында ғаилә ҡорҙо, һәм бына ошо халыҡтарҙан тыуған быуын ғына күтәрергә тейеш тип уйлайым Рәсәй дәүләтен. Ә эсеп өйрәнгән беҙҙең халыҡ ҡырылып бөтәсәк..."\n"Кешене ҡамаған бөтә есем - ул ағыу, тәбиғәттә ағыулы булмаған бер генә нәмә лә юҡ, тик кеше ағыуланырмы, юҡмы - быныһы иһә ағыулаусы матдәнең күләменә бәйле", - тигән боронғо табип Әбуғалисина. Эйе, шулайҙыр. Ә һәр нәмәнең, норманан үтһә, ағыу икәнен кем өйрәтергә тейеш? Атай менән әсәйме? Ураммы? Уҡытыусымы? Юҡ! Тәжрибә күрһәтеүенсә, һеҙ күпме генә балағыҙға дөрөҫ тәрбиә бирергә тырышып, "эсмә инде, балаҡайым" тип аяҡтарына ятып инәлһәгеҙ ҙә, һөҙөмтә булмаясаҡ. Балаларығыҙҙың яҙмышы ил хужалары ҡулында.\n"... Йәмғиәттә йәш быуын өсөн рухи мөхит булырға тейеш", ти В.В. Путин. Ҡайҙа ул мөхит? Уны кем булдырырға тейеш? Вольтерҙың һүҙе менән урыҫсалап әйткәндә: "Изменять нравы и возвышать или унижать нацию, это дело правительства". Кемдер әйтмешләй, иҡтисадты кем өсөн ҡотҡарырға һуң, милләт һәләк булып бара бит? Балалар табыуҙы финанслап ҡына киләсәк быуынды ҡотҡарып булмай ул. Тыуып, үҫеп, үҙ аллы тормош юлына аяҡ баҫырға торған балаларҙы ла, йәштәрҙе лә ҡайғыртырға кәрәк.\nЭскелектең, рухи ярлылыҡтың глобаль киңлектә йәйелә, күрәләтә йәмғиәттең һәләкәткә тәгәрәй барыуы, балалар яҙмышы, киләсәге борсой мине. "Ҡараңғыла йәшәгәнен аңламаған яҡтыға ынтылмаҫ булыр", ти халыҡ мәҡәле. Йәнлектәр, ҡоштар ғына түгел, иң примитив бөжәктәр, микроорганизмдар донъяла үҙҙәренә ҡурҡыныс янағанда һаҡлана белә. Берәй ҡасан уянырмы икән кешелә лә үҙ-үҙен һаҡлау аҡылы, аңы? Уяныр, тик беҙҙең быуында түгел. Беҙ әлегә әҙер түгелбеҙҙер, ахыры... Шулай ҙа, киңәйтегеҙ әлегә зыяраттарығыҙҙы...\nЯҙылған: 14.09.15 | Ҡаралған: 1183


Башҡортостан 2020 йылда Бөтә донъя фольклориадаһын үткәреүгә 300 миллион һум тотона // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n10:29, 13 ноября 2019 Иҡтисад\nӨФӨ, 2019 йыл, 13 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Азат Ғиззәтуллин/.\nБашҡортостандың киләһе йылға бюджетында Бөтә донъя фольклориадаһын үткәреү өсөн 300 миллион һум һалынған. Республиканың финанс министры Лира Иғтисамова Дәүләт Йыйылышының аграр комитеты ултырышында төбәктең донъя форумын ойоштороуҙа федераль үҙәк яғынан да финанс ярҙамына өмөтләнеүен билдәләне.\nБөтә донъя фольклориадаһы дүрт йылға бер тапҡыр үткәрелә. Сара кешелектең традицион мәҙәни мираҫының күп төрлөлөгөн күрһәтеүгә һәм уны һаҡлауға булышлыҡ итеүгә йүнәлтелгән. 2020 йылдың йәйендә Башҡортостан ике аҙнаға үҙенсәлекле театрлаштырылған майҙансыҡҡа әүерелә. Унда донъяның 80-дән ашыу иленән өс меңгә яҡын артист республика халҡын һәм ҡунаҡтарын үҙҙәренең йыр-моңо, бейеүҙәре, халыҡ кәсептәре, аш-һыуы, кейем-һалымы һәм сәхнә сәнғәте менән таныштыра. Фестивалдә ситтән күҙәтергә генә түгел, ә төрлө интерактив сараларға әүҙем ҡушылырға – төрлө халыҡтарҙың уйын ҡоралдарында уйнап ҡарарға, милли ризыҡтарынан ауыҙ итергә, традицион сәнғәттәрен өйрәнергә мөмкин.\nVI Бөтә донъя фольклориадаһы 2020 йылдың 18 июленән 1 авгусына тиклем уҙғарыла. Донъя кимәлендәге мәҙәни форум тураһында тулыраҡ «Башинформ» мәғлүмәт агентлығының махсус проектында уҡығыҙ.\nТеги: Бөтә донъя фольклориадаһы, мәҙәниәт


11 октябрь — Башкортостандың мөһим дәүләт байрамы – Республика көнө билдәләнә. — Школа № 132 г. Уфа\n11 октябрь — Башкортостандың мөһим дәүләт байрамы – Республика көнө билдәләнә.\n09.10.2021 09.10.2021 vilmand5\n132-се дөйөм белем биреү мәктәбендә был көн айҡанлы төрлө саралар үтте. Был сараларҙың маҡсаты булып тыуған илгә һөйөү, башҡорт халҡының рухи һәм мәҙәни мираҫына ҡарата хөрмәтле ҡараш тәрбиәләү булды.\n7 октябрь көндө 9 класс уҡыусылары проект эше өҫтөндә эшләнеләр. 9б класында балалар тирмәләр эшләне, уларҙы төрлө орнаменттар менән биҙәне. 9а класында уҡыусылар башҡорт халҡының милли кейемдәре менән күптән ҡыҙыҡһыналар ине, шуға күрә «Башҡорттарҙың милли биҙәүестәре» тип аталған проект өҫтөндә эшләнеләр. Ҡыҙҙар үҙ ҡулдары менән төрлө биҙәүестәр эшләп класташтары алдында сығыш яһанылар. Проект эшенең этаптары, эш ваҡытында ниндәй ауырлыҡтар менән осрашҡандары тураһында һөйләнеләр.\n8 октябрь көндө 5се һәм 9сы кластарҙа «Башҡортостан Республикаһының Дәүләт символикаһы» тип аталған берҙәм онлайн дәрес үтте. Уҡыусылар республикабыҙҙаң символикаһы тураһында белемдәрен нығытты, ҙур ғорурлыҡ менән республиканың гимнын тыңланылар.\nШулай уҡ был көндө барлыҡ кластарҙа Республика көнөнә арналған класс сәғәттәре уҙғарылды. Класс сәғәттәре мауыҡтырғыс булды. Уҡыусылар бик күп яңы һәм ҡыҙыҡлы мәғлүмәт тупланылар.\nУрта класс уҡыусылары «Башҡортостан – минең тыуған ерем» темаһына арналған ҡул эштәре конкурсында лә актив ҡатнашты. Мәктәптең беренсе ҡатында был эштәр менән күргәҙмә ойошторолдо, балалар көн һайын яңынан – яңы эштәр менән күргәҙмәне тулыландырҙы. Был эштәр күп төрлөлөгө һәм матурлығы менән айырылып торҙо.\n9а класы шулай уҡ «Яратҡан төйәгем — Башҡортостан » интерактив викторинаһында ҡатнашып, тыуған ил тураһында алған белемдәрен тикшерҙеләр, ҡатнашыусылар сертификаттар менән бүләкләнде.\nМәктәп китапханасыһы «Тыуған ерем, Башҡортостан, сәскә ат» тип аталған китаптар күргәҙмәһен ойошторҙо. 6б класс уҡыусылары шулай уҡ «Беҙ йәшәгән Башҡортостан» квест – уйынында актив ҡатнаштылар; балалар төрлө һорауҙарға яуап биреп, тема буйынса пазл йыйып, үҙҙәре викторина һорауҙары ойоштороп, ребустар сисеп, күңелле сара үткәрҙеләр.\nМәктәптә «Башҡортостандың 7 мөғжизәһе» күргәҙмәһе ойошторолдо, бында тыуған еребеҙҙең иҫтәлекле урындары тураһында мәғлүмәттәр, фотоһүрәттәр менән танышып була.\nБыл үткәрелгән саралар тыуған еребеҙгә, илебеҙгә һәм телебеҙгә һөйөү тәрбиәләүгә, балаларҙың танып белеү эшмәкәрлеген үҫтерергә булышлыҡ итте.\nИсследовательская деятельность – как инновационная образовательная технология.


Ҡурташтау — Башҡорт Википедияһы\nҠурташтау (Ҡурташ) — (рус. Курташтау (Курташ)) - Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Учалы районындағы тау түбәһе.\nҠурташтау Ҡолсоғаҙыташ тауынан\nКоординаталар: 53°55′38″ с. ш. 58°34′29″ в. д.HGЯO\nТау түбәһе бейеклеге\nБелоретҡа тиклем — 9-10 км.\nҠобағош ауылына тиклем — 8-9 км.\nҠаҫмаҡты ауылына тиклем — 3-4 км.\nЯңынан тимер юл үтә.\nҠурташтау (Ҡурташ)-Уралтау һыртының 1000 м бейеклектән ашҡан тауҙар исемлегенә инә. Уның бейеклеге 1019,6 м, оҙонлоғо 1,2 км, киңлеге 0,6 км тәшкил итә.\nҠурташтау—ул боронғо замандарҙа вулкан булған. Был тауҙың урман менән ҡапланған кратеры бар: тышҡы яҡтан—текә бейек ҡаялар, ә эсендә инде тарлауыҡтар һәм соҡорҙар. Шулай уҡ күп таштар тулҡын формаһында—был инде ҡатҡан лава. Тауҙа кескәй генә таш йылғаларҙа бар.  Был тау туристар араһында бик популяр. Ныҡ бейек тау булмаһа ла, унан йыраҡта урынлашҡан тауҙарҙы күрергә мөмкин: Ямантау, Ирәмәл, Яланғас, Еләкташ (Малиновая), Кирәл, Әрүәкрәз һәм башҡалар. Шулай уҡ ауыл-ҡалалар ҙа күренә: Белорет, Миндәк, Абҙаҡ, Ҡобағош һ.б. Ҡыҫҡаһы, бөтә Сал Урал уста ятҡан кеүек кенә. Ҡурташтау итәгенән Миндәк (йылға) һәм Ҡурташ йылғалары баш ала.\nҠурташтау ҡуйы урмандар менән ҡапланған. Күберәк ҡарағас, ҡарағай, ҡайын ағастары үҫә. Емеш-еләккә лә бай (ер еләге, ҡара көртмәле, ҡыҙыл бөрлөгән). Һирәк һәм Башҡортостандың Ҡыҙыл китабына ингән үҫемлектәрҙә осрай: оҫҡон, ҡымыҙлыҡ үләне, аҡ умырзая һәм башҡалар. \nҺин минең Ҡурташым,\nИҙел башы ҡуш ташым.\nЯтһам, түшәк булған таш,\nҠышын төйәк булған таш.\nТик мин мендем башыңа,\nҺыйындым мин ташыңа,\nТөйәк, тинем, башыма.\nДошман килһә, меналмаҫ,\nАша сабып уҙалмаҫ.\nМенеп, еген табалмаҫ,\nМине һаҡлар ҡуш ташым.\nДошман килеп ҡамағас,\nТирәмде ут ялмағас,\nУҡ та булдың, Ҡурташым,\nҺаҡ та булдың, Ҡурташым.\nДошман башын юймайсы,\nИнде килмәм ташыңа.\nҮс алмаһам дошмандан,\nАнтым етһен башыма.\nБашҡорт халыҡ йырҙары / Төҙ.-ред., инеш мәҡәлә һәм аңлатмалар авт.: Х. Ф. Әхмәтов, Л. Н. Лебединский, Ә.И. Харисов. — Өфө, Башҡ. китап нәшр., 1954.\nҠурташ һүҙенең барлыҡҡа килеүен төрлөсә аңлатырға мөмкин:\n1) “ҡур” һүҙе «бай, мул» мәғәнәһен аңлата;\n2) Ҡурташ тирәһендә ҡорҙарҙың (тетерева) күп булыуы;\n3) «ҡур» “көс, ҡеүәт; көс-ҡеүәт башланғысы, энергия тупланмаһы” мәғәнәһенә лә эйә. \nҠурташ тип бутап Ҡолсоғаҙыташ тауын әйтәләр,шул арҡала ике тауҙың атамаларында буталсыҡ киткән. Хәҙер Ҡурташтауҙы Оло Ҡурташ, ә Ҡолсоғаҙыташты Бәләкәй Ҡурташ тиҙәр.\nҠурташтың итәгендә Майташ яланында Ҡобағош ауылы егете һәм Байым (Әбйәлил районы) ауылы ҡыҙының туйы булған. Һөйгән йәрҙәр матур тау башына менеп төшөргә булалар. Ҡапыл, егет ҡая башында, мүкле урында бер үҙе генә үҫеп ултырған ҡымыҙлыҡты күреп ҡала һәм уны үҙенең һөйгән ҡыҙына бүләк итергә тип, таштарға тотоноп шул ҡаяға менеп китә. Ҡымыҙлыҡты алып аҫҡа төшөп барғанда, аяғы тайып китеп шул ҡаянан килеп төшә һәм һәләк була. Ҡыҙ күп күҙ йәштәрен түгә һәм шул һәләкәтле ҡымыҙлыҡ арҡаһында үлгән егетенә арнап шиғыр ижад итә: Ҡурташ аҫты суҡ муйыл,\nТүгелеп бөткөһөҙ күп муйыл.\nИнде килмәм, Ҡурташ, ҡаршыңа,\nҠымыҙлығың етте яныйым башына.\nКүк күкрәй, Ҡурташ, ай башыңда,\nИшетелә Майташ аҫтында,\nҺағынырмын, йәрем, һарғайырмын,\nҺин булмағас минең янымда.\nАп-аҡ ҡына, ап-аҡ аҡ уҡаны\nҺуҙһаң ине Ҡурташ юлына.\nЙәштән генә һөйгән йәрең менән\nЙәшәһәң ине ғүмерең буйына.\n↑ тысячники Южного Урала\n↑ Башҡортостан энциклопедияһы\n↑ Экскурсия на гору Курташ (Курташтау) (Россия, Башкортостан)\n↑ Словарь топонимов Башкирской АССР. — Уфа, 1980.\n↑ Башҡорт халыҡ йырҙары / Төҙ.-ред., инеш мәҡәлә һәм аңлатмалар авт.: Х. Ф. Әхмәтов, Л. Н. Лебединский, Ә.И. Харисов. — Өфө, Башҡ. китап нәшр., 1954.\nҠурташтау // Башкирская энциклопедия — Уфа: ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҡурташтау&oldid=1024256 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 28 март 2021 в 18:36\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:36 28 март 2021 үҙгәртелгән.


Рәсәй: тауар билдәләренең аңлатмаһын дөрөҫ һайлауы бер яҡлап, донъя\nТауар билдәләре булыуы мөмкин йәки сәнәғәт өлгөһө булараҡ һаҡлана. рәсәй фирма стиле, ә күп осраҡта һәм нисек. Мәсьәләләр тураһында һөйләйбеҙ, кәрәк тип һанай граждандар кодексы мөһим формаһы ниндәй булыуы күберәк иғтибар яҡлау, етәксе йәки рәсми стиль башҡа норматив акттарҙы аныҡ билдәләү принциптары бер фирма бар. Ip-тышҡы күренештәрҙе билдәләү өсөн ҡулланылған термин аҙыҡ-түлек киң был практика — шулай булғас, уның ҡаптарын һәм башҡа элементтар ҡулланыу өсөн тауарҙарҙы алға һөрөү, уның килеп сығышы, уларҙың бында күрһәтергә һәләтле. ИСА практика күрһәтеүенсә, аҙыҡ-түлек этикеткаларында кеүек терминдар киң мәғәнәлә аңларға кәрәк юридик фирма стиле күрһә, сауҙа нөктәләрендә аҙыҡ-түлек һәм дизайн интерьер һәм экстерьер дизайн һәм уның ҡапты. Күлдәк һатып мөмкин булыуын әйтте, һәм аҡса эшләр өсөн үрҙә сифаты, тимәк, ҡануниәткә ярашлы, граждандарҙы яҡлау менән файҙаланырға тейеш. Рәсәй тышҡы ҡиәфәтенә йәки продукция ҡаптар, этикеткалар индереү, тауар билдәләре булыуы мөмкин йәки сәнәғәт өлгөһө булараҡ һаҡлана. Ике яҡлау формалары һәм функциялы үҙенсәлектәргә эйә булһа менән бәйле һаҡланһа, формаһы дөрөҫ һуҡмаҡты һайларға була. 1352 граждандар кодексы статьяларына, ремесленничество мәҡәлә йәки сәнәғәт өлгөһөнә сәнәғәт тышҡы күренеш тип билдәләне. 1477 тауар билдәһе булараҡ билдәләне билдәләре булған мәҡәләләр, сауҙа ҡулланып, башҡа тауарҙар һәм хеҙмәттәр өсөн предприятиеларҙың береһе.\nШул уҡ ваҡытта ике оҡшаш функция үтәй ала, тип билдәләне бөтә яҡлап формалар ҡулланыу мөмкин түгел. Мәҫәлән, иң киң таралған билдәләй, тауарҙы ҡабул итеп алырға табыш береһе тамға һаҡларға мөмкин ул, ләкин-һаҡлау ҡоролмаһына патент һәм сәнәғәт өлгөһө сифатында билдәләне һүҙ түгел, аҙыҡ-түлек булмаған ҡулланыу. Оҡшаш, барыһы ла билдәләү, билдә сәнәғәт тауар өлгөләрен һаҡлау талаптарына яуап ала ала. Мәҫәлән, бер гражданға кодекстың теркәү тыйылған билдәләр туранан — тура тауарҙар, продукттар реалистик ҡарашлы булыу- ошондай сәнәғәт өлгөһө сифатында билдәләргә генә яҡлауы мөмкин. Типик миҫал рәсәй сауҙа объекты күлдәк практика киң мәғлүмәт буйынса, үткәрергә мөмкин яҡлау улар, күлдәгебеҙ кеүек продукцияһының сауҙа маркаларындағы сауҙа, тауар һәм аҙыҡ — түлек контейнер тауар төр продукция төрө формаһы-традицион бөтә үрҙә. Әммә практика күрһәтеүенсә, тауар төр тауар билдәһен теркәүгә. һуңғы ваҡытта эйәһе ярылып тенденция һаҡлау маҡсатында, ҡайһы бер уңыштар менән күҙгә ташлана. Эре рәсәй банкыһы, һаҡлыҡ банкы, йәшел төҫкә төрөнә. уның яҡлау церебраль тауар ала (рәсәй 556088 Теркәлгән) банк хеҙмәте.\n36 класс ҡапланған\nИкенсе миҫал-ваҡ Барлыҡ Изге йәмғиәте, берләшкән короллек, дизайн интерьер насип яҡлау магазин вәкиллеге ҡылдарын тегеү машинаһын теркәү, витринаға урынлаштырҙы. (447940 рәсәй Теркәлгән) хеҙмәте ваҡ ҡапланған. Уникаль осраҡ тәүге булып тора, сөнки рәсәй ярашлы эшләй IP-практика, төҫкә айырмалы билдәләре буйынса үҙ асылы бер түгел, улар өсөн берҙән-бер ысулы була, теркәү өсөн, иҫбат итеү өсөн, ифрат киң ҡулланыла маркаһы аша һата алыу датаһына тиклем өҫтөнлөктәр рәсәй баҙарын һәм баҙыҡлыҡ кәрәк. Рәсми дөйөм мәғлүмәт сығанаҡтары буйынса, икенсе осрағы теркәлгән һәм рәсми осрашыу ҡаршы түгел бер ниндәй ҙә имтихандарын уңышлы осор башланды. Был мөмкинлек бирә, тип фаразларға мөмкин бындай билдәләү, принцип, рәсәй федерацияһы закондарына ярашлы яҡлауы менән файҙалана. Тағы ла бер ҡыҙыҡлы осраҡта, тауарҙың тышҡы күренеше билдәләре булған мәҡәләләрҙең сифатын иҫәпкә уйланы ул. бер өлөшө хаҡына уңышлы яҡлау тамға-ара позициялары ярылып аяҡ кейеме ҡатын-ҡыҙ өсөн теркәлгән 1031242 кристиан лабутен 25 Класс. Тамғалар, улар нигеҙендә ята итәгенә аяҡ кейеме ҡыҙыл төҫтә булыуы — булмауын алдан различительный баш тартып яҡлау һәләте менән бәйле. Әммә, рәсәй власы заявитель алмай ышандырҙы, тип тырыша ул. дөйөм алғанда аяҡ кейеменә ҡарата монополизировать ҡыҙыл төҫ — аҙ, уның маҡсаты-уникаль дизайн итәгенә аяҡ кейеме һаҡланған, ул билдәле була, ярайһы уҡ еңел һәм бөтә донъя ҡулланыусылар белә. Сәнәғәт өлгөһөнә хоҡуғын яҡлау формалары һәм бер үк ваҡытта иң типик сауҙа объекттары һәм уларҙы изделиелар тағы күлдәк тауар билдәһе булып тора. Был хоҡуғы өсөн дөйөм талаптар, формаһы эшләй алмай. Тауар системаһы, ике категорияға тик асылы, үҙ хоҡуҡтарын сауҙа маркаһы бар: кеше физик йәки юридик шәхестәр, эшҡыуарҙар эшмәкәрлеге менән шөғөлләнә. Айырмалы рәүештә был системаның сәнәғәт дизайны, авторҙары даирәһенә индерелә һөҙөмтәлә дәғүәсе мөмкин, эш башҡарыу һәм йәки эш авторы. Неограниченный һаны шәхестәрҙә патент системаһы ҡаралған, өҫтәмә сауҙа маркаһын күрһәтеп системаның торошон айырмалы рәүештә, тик бер генә заявка тәғәйенләнгән мөмкин булған предметтар була. Сағыштырыу өсөн яңылыҡ тауарҙарға марка билдәһе тиклем улар өсөнсө кеше юлы билдәләнгән, был рәсәйҙә теркәлгән йәки белдереүенсә, объект, шулай уҡ күрше тиклем, Рәсәй файҙаланыу яҡларға. (мәҫәлән, сауҙа маркаһы, дизайн коммерция йәки билдәләү). Был яңылыҡ талаптарына урындағы критерийҙарына тап килә. Сәнәғәт өлгөһө мөнәсәбәттәр, өсөн яңылыҡ дәрәжәһенә ҡуйып, патенттар һәм тауар тамғалары ашырыу өҫтөнлөгө бар мәғлүмәт эҙләп датаға тиклем — бөтә донъя критерийҙарына ярашлы яңылыҡ. РФ граждандар кодексының статьяһында билдәләнгән тауарҙар билдәнең күләмен һаҡлап 1484, ул ҡаралмаған, тип билдәләне һәм таралыуҙан һаҡлауға, тауар тамғаһы билдәһе тауар билдәһе тауар исемлеген теркәү тураһындағы таныҡлыҡтарҙың булыуы ғына түгел, ә шулай уҡ һәм тауар билдәһе. Иң сетерекле мәсьәлә булып тора, дәрәжәһен билдәләү, уларҙың оҡшаш һәм тауар билдәһе. Билдәле бер тауар тамғалары оҡшаш критерийҙарын тураһында рәсәй ҡануниәтендә ҡаралған ла, субъектив ҡараш оҡшашлыҡ барлыҡ был тотам, улар ҡаршылыҡлы хәлгә килтереү мөмкин, бигерәк тә иҫәпкә алынған, тип берҙәм рәсәй закон юҡ. Мәғлүм булыуынса, рәсәй тауар билдәһен урынлаштырыр режимы айырым тауар тамғалар системаһы. Атап әйткәндә, бындай тауар билдәһе торошло таралған һаҡлау, шарты менән, үҙенә оҡшаш билдәләр ҡулланғаны индерергә һәләтле кешеләргә тиңләшергә өсөнсө йәки ҡулланыусылар тип яңылыш. Сәнәғәт өлгөһө һаҡлау мөһим билдәләренең йыйылмаһы күләме билдәләнде. Дизайн файҙаланыу һанала, әгәр боҙолған йәки уны мөһим билдәләрен ҡабатлау, уларҙың комбинацияһы бөтә мәҡәләләре, шулай уҡ ҡулланыусылар булдырыу өсөн дөйөм тәьҫир бороп, үҙенсәлекле дизайн булараҡ барлыҡҡа килә. Рәсәй ҡануниәтенә ярашлы, тауар тамғаһы булырға неиспользование бөтөрөү өсөн мөмкинлек һуң өс йыл дауамында теркәлә. Тамғаһын ҡуллана һанала, әгәр уның ҡулланыу үҙенең эйәһе була, уны эйәһенә йәки башҡа теләһә ниндәй кеше менән идара итеү буйынса лицензии. Шулай итеп, неприменение тауар билдәһе ҡулланыу мәжбүри булған һәм ваҡытынан алда туҡтатыуға килтереүе мөмкин. Хоҡуҡи һаҡлау, сәнәғәт өлгөһө биргән теркәлгән, неиспользование нигеҙендә алда туҡтатыу мөмкин түгел. Әммә, әгәр хужалар йәки сәнәғәт өлгөһө күрһәтеүе менән ҡулланыу етерлек дүрт йыл дауамында ҡуллана патент даталар, партиялар, теләһә ниндәй, проектлау мәжбүри баш тарта инде ул. ябай биреүсе лицензия аласаҡ иска (неисключительный) лицензияһы. Рәсәй гражданлыҡ ҡануниәтенә ярашлы, эш биреүсе тауар билдәһен теркәү неограниченный һаны оҙайтылыуы мөмкин. 10 дата менән ун йыл дауамында һаҡлау-йәйге осор оҙайтыу өсөн пошлина түләү шарты менән. Ғариза биргән дата һәм сәнәғәт өлгөләре менән дүрт тапҡыр биш йыл дауамында ысын оҙайтырға мөмкин. (йәғни, дөйөм алғанда, биш тиҫтә йылдан тиклем). Шулай уҡ хужалары өсөн патент сәнәғәт өлгөһө аннуитет түләү тейеш. Тауар билдәләре булған ни ҡыҙыҡһыныу, рәсәй закондарын ҡулланып, хоҡуғы ла асыҡланғанға тиклем. Хоҡуҡ тауар билдәләре, ҡағиҙә булараҡ, һөҙөмтәһендә барлыҡҡа теркәлеп, алдан билдәле булмаған тауар билдәһен теркәү яҡлау ла файҙаланырға мөмкин. Был теләһә ниндәй система йәки сәнәғәт өлгөһөнә физик мөмкинлектәре юридик берәмек айырмалы рәүештә, ул кеше рухи ҡарар конкрет датаға тиклем рәсәйҙә ҡулланыу өсөн ғариза теркәлгән төшөп өсөнсө приоритет сәнәғәт өлгөһө изге ихтыяр, бушлай ҡулланыу өсөн шундай дауам итә, шарттары, ҡулланыу күләме түгел, бындай тип оҙайтыла. Тауар билдәһе менән тулыһынса йәки өлөшләтә хоҡуғы булған осраҡта, ташлама.\nТөп талаптар шунда, тип, ташламағыҙ\nйәмәғәтселек аҡыл буталсыҡҡа килтерә. Мәҫәлән, ташлама өлөшләтә рөхсәт ителә, әгәр товар ҡала, шул уҡ, ул үҙ эсенә марк вариҫы була. Автор хоҡуҡтары неимущественный шәхси хоҡуҡтары, тәғәйенләнгән һәм улар физик берәмектәр менән тығыҙ бәйләнгән булыуы мөмкин түгел. Шуға күрә, сәнәғәт өлгөһөнә хоҡуғын айырмалы рәүештә, ул кеше йәки юридик шәхес башҡа булыуы мөмкин тапшырыуы — авторы хоҡуҡтарын үҙгәрешһеҙ ҡала шулай оҙаҡ булараҡ, сәнәғәт дизайны, үҙ көсөндә ҡала. Төрлө яҡлап күлдәген файҙаланырға мөмкин сауҙа төрөн, дәрәжәһен һәм үҙе менән һәр етмәй. Мәсьәләләр тураһында һөйләне, аныҡ эштәр ҡаралған хәлдәрҙә һәм улар ниндәй булырға тейеш бәйле һәр индивидуально хуплана. Һәм шул уҡ бер объекттар (мәҫәлән, аҙыҡ-түлек этикеткаларында формаһы йәки) бер үк булған һәм сәнәғәт өлгөһө булараҡ һаҡлана заказ тауар билдәләре, тауар тамғаһы һәм бәрелештәргә килтергән һәм шул уҡ ваҡытта бер нимә дизайн өсөн объекттары хоҡуғын ала. Шундай бәрелештәрҙең ҡотолорға мөмкин, әгәр формала адекват һәм һаҡлау объектын һайлау, уның характер үҙенсәлектәре иғтибарға алыныр һәм хәл. Алексей рәсәй дәүләт институтын тамамлай һәм интеллектуаль милек ҡушылдығы Kratiuk 1998 йылда Городисский партнер. Владимир хоҡуҡи һаҡлау һәм тауар билдәһен алынған тауарҙың атамаһы килеп сығышы kratiuk шөғөлләнәһе урынға, атап әйткәндә, рәсәй һәм бойондороҡһоҙ дәүләттәр берләшмәһе һәм балтия илдәре. Ул шулай уҡ клиенттар һорауҙар буйынса консультация, исемен тауар тамғаһы итеп теркәү һаҡлауға ҡағылған. Иса семинар һәм конференциялар даими рәсәй һәм сит илдәрҙә сығыш яһай. Kratiuk владимир, сит ил һәм журналдарға яҙылыу өсөн ip. Александр Василец рәсәй дәүләт академияһы интеллектуаль милек юридик факультетын тамамлай. 1999 йылда городисский партнер партнер итеп тәғәйенләнә һәм ул 2006 йылда ҡушылды. Уның фирмаһы дизайн бүлеге етәкселәре, прокуратура һәм киң спектрын һәм юрисдикция дизайн н шөғөлләнгән тармағы. Г-н буйынса ҙур эш тәжрибәһенә эйә булған һәм василец клиентҡа консультация биреү менән бәйле мәсьәләләр тикшерелде. Рәсәй һәм сит ил патент патент һәм тауар тамғалары буйынса ведомство, хоҡуҡ дизайн хужаларының хоҡуҡтары шулай уҡ\nКредит килешеүе - өлгөләр, ҡалыптар онлайн - Word һәм pdf форматында


Утыҙҙан ашыу пенсионерҙы үлтергән енәйәтсе Ҡазан ҡалаһында видеокүҙәтеү ҡоролмаһына эләккән\nТатарстандың тәфтиш комитеты видео менән бүлешкән. Енәйәтсене эҙләү биш йыл дауам итә. Ул коммуналь хеҙмәттәр вәкиле булып өлкәндәр йәшәүсе фатирҙарҙың ишеген астырып, Башҡортостан, Марий Эл, Сыуашстан, Силәбе өлкәһе һәм Пермь ҡалаһында йәшәүсе хаҡлы ялдағыларҙың ғүмерен өҙгән. Тәфтиш комитетынан белдереүҙәренсә, енәйәтсе 75 йәштән 90 йәшкәсә 32 пенсионерҙың башына еткән. Кеше үлтереүсенең шәхесен асыҡлаусыға 3 миллион һум күләмендә бүләк ҡаралған.


Өфөләге «Планета» сауҙа-күңел асыу үҙәгендә ВИЧ-инфекцияға бушлай аноним тест үтеү буйынса акция башланды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөләге «Планета» сауҙа-күңел асыу үҙәгендә ВИЧ-инфекцияға бушлай аноним тест үтеү буйынса акция башланды\n17:46, 4 октября 2016 Йәмғиәт\nӨфөләге «Планета» сауҙа-күңел асыу үҙәгендә ВИЧ-инфекцияға бушлай аноним тест үтеү буйынса акция башланды Фото: Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығы сайты\nӨФӨ, 2016 йыл, 4 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nӨфөләге «Планета» сауҙа-күңел асыу үҙәгендә ВИЧ-инфекцияға бушлай аноним тест үтеү буйынса Бөтә Рәсәй акцияһы башланды. Акцияла Иркутск, Кемеров, Барнаул, Силәбе, Екатеринбург, Пермь, Һарытау, Ҡазан һәм Түбәнге Новгород ҡалалары ҡатнаша. Баш ҡалала тесты «Спортмастер» магазины янында махсус ойошторолған урындарҙа үтергә мөмкин. Акцияны ойоштороусы — Рәсәйҙең Һаулыҡ һаҡлау министрлығы.\nРәсәй Һаулыҡ һаҡлау министрлығы белгесе Евгений Воронин әйтеүенсә, Өфө акцияны уҙғарыу өсөн осраҡлы һайланмаған. Ул илдең ВИЧ-инфекциялылар иң күп йәшәгән 20 төбәге иҫәбенә инә. 2016 йылда ғына Башҡортостанда ошо сир менән ауырыуҙың ике меңдән ашыу осрағы теркәлгән, сентябрҙә — 230 самаһы, аҙна һайын республикала 50-гә яҡын кеше асыҡлана.\nВИЧ-инфекциялылар Башҡортостандың барлыҡ ҡала һәм райондарында теркәлгән. Күбеһе — Салауат, Стәрлетамаҡ, Өфө, Благовещен, Бөрө ҡалаларында, Өфө һәм Иглин райондарында.\n«Илдә ВИЧ-инфекция менән бәйле хәл бик етди ҡала. Йыл башынан 820 меңдән ашыу сирле кеше асыҡланған. Ысынында иһә уларҙың һаны 1,2 миллион самаһы, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Евгений Воронин. — Йәғни беҙ ВИЧ-инфекциялыларҙың яҡынса 25 проценты хаҡында белмәйбеҙ».\nБелгес фекеренсә, тест үтеү сирҙе иҫкәртеү һәм дауалау нигеҙе булып тора. Акция 16 октябргә тиклем дауам итә.\nТеги: һаулыҡ һаҡлау,акция,вич-инфекция


Материалы за Август 2008 года » Страница 10 » Архив газеты "Йәшлек"\nЭшкә урынлашыуы еңелме? Яңылыҡтар » Тормош юлдары ҡатмарлы\nБөгөн эшhеҙлек hәм яҡшы эшкә урынлаша алмау күренеше бик йыш осрай. Уҡыу йорттарын тамамлаусылар ҙа үҙҙәренең hөнәре буйынса эш таба алмай йонсой. Эшкә урынлашыу – үҙе бер hынау hәм уны уңышлы үтеп сығыуы еңелдән түгел. Күптәр эш биреүсе менән әңгәмәне лә үтә алмай, уңышhыҙлыҡҡа тарый. Был күп осраҡта тәүге осрашыуҙан уҡ үҙеңде асып бирә, мөмкинлектәреңде күрhәтә алмауҙан, әңгәмәгә дөрөҫ әҙерләнмәүҙән дә килеп сыға.\nҺыуҙың ҡәҙерен беләйек Яңылыҡтар » Иғтибар\nҺыу – йәшәү сығанағы, тибеҙ. Бигерәк тә селлә мәлендә бер генә көн hыу hипмәhәң, үлән, сәскәләр ҡорой, ҡыуаҡтар кибә, hыу эсмәhә, мал-тыуар, ҡош-ҡорт сарсай. Ҡыҫҡаhы, тереклектең әле hыуға мохтаж сағы. Һәр кемгә, сәй, кеүәҫ кеүек эсемлектәрҙән тыш, көнөнә кәм тигәндә ике литр самаhы hыуҙы йотомлап эсергә кәрәк, ти белгестәр. Крандағы hалҡын hыуҙы мотлаҡ ҡайнатырға, hыуҙың махсустарын, шешәлә hатылғандарын ғына эсергә кәңәш ителә. Ауылдыҡылар ғүмер буйы шишмә hыуын иртә таңдан алып ҡуйған.\nӘллә кешеләр шаярыуы, әллә күктәгеләр «уйыны» Яңылыҡтар » Ғәләмәт донья\nЯңыраҡ Әбйәлил районының Амангилде ауылынан танышым Гөлйөҙөм Кирәева шылтыратты: «Беҙҙә телефонға төшөрөлгән ғәжәп бер видеоһүрәт бар, әгәр теләһәң, килеп сыҡ – күрһәтербеҙ үҙеңә». Кешеләр, ҡыҙыҡ нәмә күрһәтәбеҙ, тип торған саҡта, нисек бармай, баш тартаһың? Йыйынып, Гөлйөҙөмдәрҙең бесәндән һуң ҡайтыуын самаланыҡ та, кисен генә юлға сыҡтыҡ. Беҙ барып төшөү менән Гөлйөҙөм тиҙ генә өлкән ҡыҙын саҡыртып, кеҫә телефонына яҙылған видеоны ҡуйҙырҙы.\nБәлә ағас башынан йөрөмәй Яңылыҡтар » Иғтибар\nСиләбе өлкәһенең Ҡарағайлы районында Әлмәй тигән башҡорт ауылы бар. Ул бик матур һәм ыҡсым. 50 йорттан ғына торһа ла, өйҙәр тәрбиәле. Ҡарттар бик аҙ ғына ҡалһа ла, мәсет эшләй. Иман булған ерҙә яҡты йөҙлө, изге күңелле кешеләр бер-береһенә ярҙам итеп йәшәй. Ҡаланан бик алыҫ булмағанға йәштәр ауылда төпләнә, эшкә ҡалаға йөрөй. Барыһы ла һоҡландырғыс...


19 Декабрь 2016, 23:26\nКино—кеше күңеленә үтеп инерҙәй иң мауыҡтырғыс сәнғәт ул.\nМәғәнәле, юғары зауыҡлы фильмдарҙың оло тәрбиәүи әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ. Бала саҡ хәтирәләренән иҫтә ҡалған: ауылға яңы кино килтерһәләр, клуб шығырым тулы була, бар халыҡ берҙәй булып экрандағы тормош менән йәшәй. Ул тамамланғас, ҡыҙҙар һинд сибәркәйҙәре кеүек һылыу булғылары килә, матур, нәзәкәтле итеп һөйләшергә тырыша. Хәрби фильмдар ҡарап күпме егеттәр илһөйәрлек, ирҙәрсә ныҡлыҡ сифаттарын күңелдәренә һеңдерҙе. Былар барыһы ла художестволы фильмдар тураһында, ә тағы документаль, ысын хәл ваҡиғаларҙы, шәхестәрҙе яҡтыртҡан таҫмалар бар бит әле. Уларҙың әһәмиәте бигерәк тә ҙур. Сөнки нәфис фильмдарҙы йылдар үтеү менән икенсе артистар, яңы алымдар менән ҡабатлап була, ә донъянан киткән шәхестәрҙең тормошо ҡабатланмай. Кино—кеше күңеленә үтеп инерҙәй иң мауыҡтырғыс сәнғәт ул. Мәғәнәле, юғары зауыҡлы фильмдарҙың оло тәрбиәүи әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ. Бала саҡ хәтирәләренән иҫтә ҡалған: ауылға яңы кино килтерһәләр, клуб шығырым тулы була, бар халыҡ берҙәй булып экрандағы тормош менән йәшәй. Ул тамамланғас, ҡыҙҙар һинд сибәркәйҙәре кеүек һылыу булғылары килә, матур, нәзәкәтле итеп һөйләшергә тырыша. Хәрби фильмдар ҡарап күпме егеттәр илһөйәрлек, ирҙәрсә ныҡлыҡ сифаттарын күңелдәренә һеңдерҙе. Былар барыһы ла художестволы фильмдар тураһында, ә тағы документаль, ысын хәл ваҡиғаларҙы, шәхестәрҙе яҡтыртҡан таҫмалар бар бит әле. Уларҙың әһәмиәте бигерәк тә ҙур. Сөнки нәфис фильмдарҙы йылдар үтеү менән икенсе артистар, яңы алымдар менән ҡабатлап була, ә донъянан киткән шәхестәрҙең тормошо ҡабатланмай.\nЛуиза Дәүләтшина, проект авторы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.


Салауат районы Арҡауыл ауылында танылған көрәшсе, СССР-ҙың атҡаҙанған тренеры Харис Йосопов иҫтәлегенә милли көрәш буйынса турнир үтте\nБыйыл етенсе тапҡыр ойошторолған ярышта республика район-ҡаларынан, күрше Силәбе өлкәһенән килгән көрәшселәр бил һынашты. Майҙанға ололар менән бер рәттән кескәй бәһлеүәндәр ҙә сыҡты.\nАрҡауылдың «Йүрүҙән» спорт комплексында барлығы 8 комплект миҙал уйнатылды. Үҫмерҙәр араһында шәхси беренселектә 45 килограмға тиклем ауырлыҡта Салауат районынан Батыр Мөхәмәҙиев, 55 килограмғаса ауырлыҡта Стәрлетамаҡтан Динар Саниев, башҡа ауырлыҡ категорияларында Ауырғазынан Алмаз Бәхтигәрәев һәм Октябрьскийҙан Фәрхәт Ильясов еңеүсе тип табылды. Ололар араһында Харис Йосоповтың яҡташтарына етеүсе табылманы. Альберт Ниғәмәзов, Редан Хажиморатов, Илнур Ғәйнанов һәм Айгиз Заһретдинов турнирҙа дәғүәселәренә бил бирмәне.


Эске эштәр министрлығы төбәктә йәшәүселәрҙе байрам көндәрендә хәүефһеҙлек саралары хаҡында иҫкәртә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n24 октябрь, Шаршамбы\nЭске эштәр министрлығы төбәктә йәшәүселәрҙе байрам көндәрендә хәүефһеҙлек саралары хаҡында иҫкәртә\n12:56, 29 декабря 2017 Йәмғиәт\nЭске эштәр министрлығы төбәктә йәшәүселәрҙе байрам көндәрендә хәүефһеҙлек саралары хаҡында иҫкәртә Фото: автор\nӨФӨ, 2017 йыл, 29 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nБашҡортостан полицейскийҙары байрам көндәрендә халыҡтың именлеген тәьмин итә һәм йәмәғәт тәртибен һаҡлай. Төбәк Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәте буйынса, республика ҡала һәм райондарының боҙ майҙансыҡтарында полиция хеҙмәткәрҙәре дежурлыҡ итә. Хәүефһеҙлекте тәьмин итеү Рәсәй гвардияһы һәм шәхси һаҡ ойошмалары менән берлектә тормошҡа ашырыла.\nВедомство бәхетһеҙ осраҡ йәки енәйәтсе ҡорбаны булмаҫ өсөн спиртлы эсемлектәр менән артыҡ мауыҡмаҫҡа кәңәш итә.\n«Мөлкәтте һаҡлауҙы ла оноторға ярамай. Ял көндәрендә сәйәхәткә юлланыусыларға Эске эштәр министрлығы торлаҡты сигнал ҡорамалдары менән йыһазландырырға тәҡдим итә. Күршеләрегеҙҙән йәки таныштарығыҙҙан ишектең, йоҙаҡтың бөтөнлөгөн ваҡыты-ваҡыты менән тикшереп тороуҙарын һорағыҙ. Әйберҙәрегеҙҙе ҡарауһыҙ ҡалдырмағыҙ», — тип мөрәжәғәт иттеләр граждандарға тәртип һаҡсылары.\nАта-әсәләр балаларын, шул иҫәптән халыҡ күп йөрөгән урындарҙа ҡарауһыҙ ҡалдырмаҫҡа тейеш. Бәлиғ булмағандарға урамда хәүефһеҙ йөрөүҙең төп ҡағиҙәләрен иҫтә тотоу һәм юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен үтәү зарур.\nГраждандар хоҡуҡ боҙоу осраҡтары, ҡылынған енәйәттәр тураһында полиция бүлектәренә йәки 02, 102 телефондары буйынса хәбәр итә ала.\nТеги: Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығы, иҫкәртеү


Бөгөн Өфөлә әҙәбиәт, сәнғәт һәм архитектура өлкәһендәге ҡаҙаныштары өсөн Шәйехзада Бабич исемендәге республика дәүләт йәштәр премияһы лауреаттары билдәләнде\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, икенсе турға барлығы 12 кандидат һайлап алынғайны.\nКонкурс комиссияһы тарафынан юғары баһаға лайыҡ булыусыларҙың береһе- башҡорт әҙәбиәте донъяһының өмөтлө яҙыусыһы Айгиз Баймөхәмәтов. «Башҡортостан» гәзите хәбәрсеһе күптәргә «Ҡалдырма, әсәй!» тип аталған повесы аша яҡшы таныш. Шулай уҡ абруйлы премияға «Тыуған илдә ҡулға ҡул тотоноп» тигән ижади проекттары өсөн рәссәмдәр Айгөл Ишбирҙина менән Вера Фролова ла лайыҡ булды. Бынан тыш, мәрхәмәтлек проекттары һәм Башҡортостан мәҙәниәте абруйын донъя кимәленә күтәргәне өсөн Мәскәү филармонияһы артисы Артур Нәзиуллин да республика дәүләт йәштәр премияһы менән бүләкләнәсәк. 150 мең һум күләмендәге премияларҙы тапшырыу тантанаһы республика көнөндә уҙа.


Менән онлайн ч-рулетка - Видеочивать Германия\nОшонан исеме сығарыу һәм ч\nКеше өсөн, яңы осрашыуҙар һәм аралашыуҙар ярата асыу өсөн күп онлайн-режимда, ҡыҙыҡ табып булмай бындай интернет-ресурстар рулетка кеүекВиртуаль аралашыу өсөн версия сыға стандарт сиктәрендә уны функциональ - хат алышыу һәм, менән ярҙамында веб-камера, үҙен алып барыусы һәм компьютер экранынан бер-береңде күреп һөйләшеү мөмкинлеге әңгәмәләште.\nВаҡыты файҙалы һәм күңелле үткәрергә ваҡытта был сайт яңы һәм ҡыҙыҡлы кешеләр ярҙам бәйләнештә кәүҙәләндерелгән. Бындай принцип буйынса йыйылды осраҡлы әңгәмәләште видеотаҫма селекцияһына, уларҙы уйын алымдарын хәтерләтә, ә нәҡ уйында рулетка.\nҒәжәп ҡыҙыҡһыныусан һәм уйындарҙа ҡатнашырға дәртләндереүҙә көтөлмәгәнлек эффекты үҙенсәлекле аралашыу процесында әйләнә.\nБындай психологик хәлен еңеләйтер өсөн ул һәйбәт булырмын шул, хәҙерге заман һәм кеше рут монотонность кем арыны. Ч-рулетка тулыһынса билдәһеҙ, шулай итеп, һәр бер, хатта иң баҫалҡы ҡатнаштыҡ, кешеләр менән еңел аралаша, үҙенең көсөргәнешен тоя ала һәм бөтә өлкәгә, темаға ҡыҙыҡһыныу уятыу өсөн, уларҙы. Бында тәбиғи оҫта булған, үҙенең һәм тормошҡа ашырырға ҡайһы берҙә тәбиғи ашыу һөйкөмлөлөк, иҫке дуҫтар һәм таныштар компанияһы ҡарағанда.\nУлар араһында оло ярыш ирекле һәм бойондороҡһоҙ ярҙам тоя үҙен физик ашыу әңгәмәләште. Шулай итеп, ҡыҙ егеттең үҙенсәлекле алымдарын үҫтереүгә ярҙам берлеге менән таныштырыу, кешеләр менән осрашып һөйләшеү аша бер береһе менән танышһын һәм өйрәнһен ҡурҡып инеү еңел түгел әңгәмәләште категорик тартып йыйыныусы дустар.\nБындай һөйөүҙең һәр ваҡыт эҙләргә түгел ч ҡулланыу тигәнде аңлата, мажаралы, хатта, әгәр шулай һөҙөмтәһендә мөмкин булды. Күп кенә ябай кеше өсөн дуҫтарса аралашыу видеочивать онлайн ҡулланып, тикшереү темаһы ҡыҙыҡ булһын һәм үҙебеҙ өсөн үҙебеҙ дуҫтар виртуаль. Традицион әхлаҡ нормаларын ҡәтғи ч була, шуның өсөн ҡурҡырға кәрәкмәй грубость сағылышы ғына түгел, әммә тәртип һәм потенциаль непристойный әңгәмәләште. Был осраҡта мыҫҡыл, непристойный непристойный һөйләмдә һәм эш-хәрәкәттең, бикләп видеочинать хакимиәтенән ҡатнашыусылар булманы. Шуға күрә был сайтҡа бөтә хәл булыуына ҡарамаҫтан, ул ябайлығы, бик тәртип һәм доброжелательный. Әгәр осраҡлы әңгәмәләште буйынса ниндәй ҙә булһа сәбәп лә бер-береһен үлтерә, улар мөмкин дауам кеше өсөн шырпы эҙләй башланы виртуаль рулетка.\nМенән осрашыу һәм веб-камералар\nInsensibilitate fata nu minte (TV-serial tv) - Globale video-dating\nвидеочивать теркәлгән онлайн башҡа өлкәндәр өсөн бушлай таныша теркәлгән чатта теркәлергә онлайн башҡа ҡыҙҙар менән рулетка бушлай теркәү видео чат бушлай видео чат иң яҡшы ч рулетка шунда таныштыҡ. скайп танышыу бушлай видео 18 йыл видеочить чатта теркәлергә бушлай рулетка


Республика төбәктәрендә көҙгө йәрминкәләр гөрләй\nУҙған ял көндәрендә Күгәрсен район үҙәгендә ойошторолған сара ололар көнөнә арналды. Шәхси һәм фермер хужалыҡтары халыҡҡа үҙҙәре етештергән тауарҙарҙы тәҡдим итте. Аралашсыһыҙ үткән продукцияның хаҡы күпкә арзан ине.\nӨҫтәүенә, байрам уңайынан һатып алыусыларға ташламалар ҙа яһалды. Халыҡ күпләп иген, ит, бал, йәшелсә һатып алды. Ойоштороусылар әйтеүенсә, ауыл хужалығы йәрминкәләре йыл аҙағына тиклем дауам итә.\nШулай уҡ райондың Теләүембәт ауылында яңы мәсет асылды. Хәҙер иман йорттары һаны өс тиҫтәгә яҡынлашты. Ауылдың йөҙөк ҡашына әүерелгән изге йорт элекке көнкүреш-хеҙмәтләндереү бинаһында урынлашҡан. Ул ҡыҫҡа ваҡыт эсендә төҙөкләндерелеп, йылы үткәреп сафҡа индерелгән. Ауыл халҡы был изге эшкә халыҡ күңелдән ҡушылған. Әйтергә кәрәк, мәсеттең бер бүлмәһендә ауыл тарихын яҡтыртҡан музей урын аласаҡ. Унда ҡомартҡылар туплайһы, төрлө архив материалдар менән тулыландырыу эштәре бар.


Машина һатып алһағыҙ… » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Машина һатып алһағыҙ…\nМашина һатып алһағыҙ…\nЙәйәү йөрөүселәргә ҡарағанда автомобилдә елдереүселәр күберәк хәҙер. Теләгән урыныңа елдереп кенә барып киләһең, әйбер ташыйһың, йомошоңдо йомошлайһың. Бигерәк тә ауыл ерендә унан да ҡулай хәрәкәт итеү сараһы юҡ. Элек халыҡ аҡсаһын йылдар буйына кассала йыйып барып, машина һатып алһа, хәҙер кредитка ла йәнең теләгән марканы һатып алып була. Ҡулдан да арзанға һатыусылар күп. Ғәҙәттә, яңы ғына автомобиль йөрөтөүгә таныҡлыҡ алғандар иҫкерәк машина алыуҙы хуп күрә. Төкөтһәң дә, сыйҙырһаң да йәл түгел.\nМашина һатып алғанда нисек алданмаҫҡа? Ҡулдан алғанда ла уңаһыңмы, туңаһыңмы? Сөнки баҙарҙа кеше үҙенең шәхси автомобилен генә һатмай, иҫке машинаны һатып алып, ҡиммәткә һатыусылар ҙа бар. Тәжрибәһеҙ һатып алыусы «тимер ат»тың ниндәй торошта икәнен бер ҡарауҙа ғына билдәләй алмай. Белгестәр әйтеүенсә, машина алғанда бер нисә ҡағиҙәне онотмау шарт.\n-Бер кеше лә үҙенә оҡшаған, яҡшы тороштағы әйберҙе һатмай.\n-Һеҙ ала торған машинаның ҡайһылыр урыны сафтан сыҡҡан йәки ул эшләмәй.\n-Ниндәй генә ҡыҙыҡтырғыс тәҡдим булмаһын, ашығыс ҡарар ҡабул итмәгеҙ.\n-Һатып алғығыҙ килгән әйберҙе кәмендә ике тапҡыр, төрлө ваҡытта ҡарағыҙ, теләк икенсеһендә һүрелә төшә.\nӘлеге ҡағиҙәләр башҡа әйберҙәр алғанда ла ярҙам итер һәм сифатһыҙ әйбергә аҡса түгеүҙән аралар.\nАвтомобиль алғанда тышҡы торошон ентекләп тикшерегеҙ. Ул яҡшылап йыуылған булырға тейеш. Буяуының асыҡ күренеп тороуы шарт. Биш йылдан ашыу тотонолған машинаның бик һирәге генә бәрҙерелмәгән, аварияға эләкмәгән була. Ремонт эшләнгән булһа, ниндәй кимәлдә сифатлы итеп эшләнеүен ҡарағыҙ. Кузов киҫәктәренең төҫө бер-береһенән айырылһа, бындай машинаны алыу кәрәкмәй. Һуңынан уны ҡиммәткә һатып булмай, тулыһынса буяу өҫтәмә сығым талап итә. Төкөтөлгән урындары булыу-булмауын да ентекләп ҡарарға кәрәк. Буяуы тулыһынса ҡырылған булһа, был урын тиҙҙән тутығасаҡ һәм машинаның йәмен ебәрәсәк.\nМашинаның бер ҡулда нисә йыл йөрөүен асыҡлағыҙ. Өс йыл бер кеше йөрөгән икән, тимәк, ул ремонт күргән. Был осраҡта хужаһының, автомобилгә ремонт талап ителеп, уға аҡса түккеһе килмәһә, һата йәки яңы машина алғыһы килә. Хужалары руль артында йөрөй алмай башлаһа һатҡандар ҙа бар.\nБер ҡулда бер йылдан да ашыу йөрөмәгән автомобиль һатып алғанда шикләнерлек урын бар. Тимәк, «дүрт тәгәрмәсле арба» йыш ватыла башлаған, уны ремонтлайҙар, тағы боҙола һәм бер аҙ ҡиәфәтен рәтләп, һатырға сығаралар. Билдәле бындай «тимер ат» тиҙҙән ҡойола башлаясаҡ. Хужаның үҙ машинаһын үлтереп маҡтауына ла иғтибар итмәгеҙ. Һүҙ уңайынан ҡайһы бер кәмселектәрен дә әйтегеҙ.\nАвтотехника өлкәһендә тәжрибәһе булмаған кешегә бер үҙенә машина һайларға кәңәш ителмәй. Сөнки сауҙа өлкәһендә тәжрибәле һатыусы ундайҙарға ярым емерек машинаһын ҙур ғына суммаға рәхәтләнеп һатып ебәрә. Хужанан документтарын күрһәтеүен һорауҙан, кәрәкле мәғлүмәттәрҙе туплауҙан, заманса приборҙарҙың анализын алыуҙан да тартынырға кәрәкмәй. Машинаның урланған булыу-булмауын, банкта залогта тороуын ЮХХДИ аша белеп була. Документтарға ҡарата ныҡ иғтибарлы булығыҙ. Автомобиль сыҡҡан ваҡыт ПТС-тағы яҙыуға тура киләме? Идентификация, VIN номеры дөрөҫмө? Хужаның паспортына ла күҙ һалығыҙ. Бәлки, ул сит кешенең машинаһын һаталыр.\nСығыу ваҡыты 21-11-2016, 16:05 | Ҡаранылар: 525\nҺаҡ булығыҙ: аферистар!\nЙәш ҡыҙҙан… ир тауышы сыға\nҺаҡ булығыҙ – аферист!\nМәңгелек мөхәббәт – сейә төҫөндәге “девятка”!


Китапханала Ғафури уҡыуҙары\n2 Ноябрь 2018, 14:24\nЙәш быуынды шағир, прозаик, драматург, публицист, бигерәк тә башҡорт балалар әҙәбиәтен үҫтереүгә ҙур өлөш индергән Башҡортостандың тәүге халыҡ шағиры Мәжит Ғафуриҙың (Ғафуров Ғәбделмәжит Нурғәни улы) тормош юлы һәм ижады менән таныштырыу, III тѳбәк-ара Ғафури уҡыуҙарында ҡатнашыу маҡсатында, Дауыт Юлтый исемендәге китапханала Ғафури уҡыуҙары аҙналығы ойошторолдо һәм унда 180-дән ашыу кеше ҡатнашты.\nБөтә китап уҡыусыларыбыҙ өсөн "Яҡты ғүмерле Ғафури" атамалы күргәҙмәне ҡарау һәм байҡау аҙна буйына дауам итте, һәр үткәрелгән сарала ҡулланылды.\nБашҡорт лицей-интернатының I класс уҡыусылары өсөн "Ҡарт һунарсы", "Ҡыр ҡаҙы" хикәйәләре буйынса "Изгелек ҡояш кеүек балҡый" әҙәби сәғәт үткәрелде. Балалар әҫәрҙең йөкмәткеһе менән алдан танышҡан булыу сәбәпле, әңгәмәләшеү юғары кимәлдә үтте. Был хикәйәләр балаларҙы тик яҡшылыҡ, изгелек кенә эшләргә өйрәтер, кескәйҙәр хайуандарҙы яратыр, уларға ярҙам ҡулы һуҙыр, тигән ышаныста сараны тамамланыҡ.\nӘ инде лицей-интернаттың X класс уҡыусыларын Ғафури уҡыуҙары "Ваҡыт һәм йәштәр" тип аталған М. Ғафуриҙың "Ҡара йөҙҙәр" повесы буйынса диспутҡа йыйҙы. Китапхана библиографы Әлзирә Кәримова, презентацияны ҡулланып, М. Ғафуриҙың тормош юлы һәм ижады менән таныштырҙы. Артабан сараның төп өлөшөнә - яҙыусының киң билдәле булған, әлеге көндәрҙә лә сәхнәләрҙә ҡуйылған "Ҡара йөҙҙәр" повесын анализлауға күстек. Анализ менән бер рәттән ике заманды сағыштырып, йәштәрҙең элекке һәм хәҙерге тормошо, үҙ-үҙҙәрен тотоуҙары тураһында әңгәмә-бәхәс тә алып барылды. Повестың йөкмәткеһе тураһында төрлө фекерҙәр булды, әммә барыһы ла уны "бынан да ҡыҙғаныс повесть юҡтыр, моғайын", тинеләр.\nТулы мәҡәләне гәзиттең 88-се һанында уҡығыҙ.


Помидор үҫтереү серҙәре » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Иҡтисад » Помидор үҫтереү серҙәре\n13.02.2018 Помидор үҫтереү серҙәре\nБаҡса – күптәребеҙ өсөн тәжрибә урыны ла ул. Шуға ла беҙ унда йыл һайын ниндәй ҙә булһа яңынан-яңы үҫемлектәр үҫтереп, яңы сорттарҙы ултыртып ҡалырға тырышабыҙ. Был помидорҙарға ла ҡағыла. Һуңғы тиҫтә йылда әллә күпме яңы гибрид сорт барлыҡҡа килде. Улар элеккеләренә ҡарағанда төрлө сирҙәргә ҡаршы тороусанлығы, һалҡынға сыҙамлылығы, юғары уңыш бирергә һәләтле, хатта декоратив булыуҙары, өҫтөнлөклө яҡтары менән айырылып тора. Бынан тыш, һуңғы осорҙа помидор тураһында һүҙ сыҡҡанда, беҙгә йыш ҡына детерминант һәм индетерминант сорттар тураһында ишетергә тура килә. Уларҙың тәүгеһе, билдәле бер күләмдә ботаҡтар үҫтергәс, үҙҙәренең үҫешен тотҡарлай һәм асыҡ һауала ултыртыу өсөн файҙаланыла. Индетерминант сорттарҙа иһә төп һабаҡтың үҫеше оҙаҡ ваҡыт дауам итә. Бындай сортлы помидорҙар юғары уңыш бирергә һәләтле һәм уларҙы ябыҡ грунтҡа ултыртыу яҡшы.\nЙыш ҡына һатып алған орлоҡтарҙың күп өлөшө «буш» була. Шуға ла үҫентеһеҙ ҡалмаҫ өсөн башта уларҙы тоҙло йылы һыуға һалып ҡарарға кәрәк. Бының өсөн бүлмә температураһындағы 1 стакан һыуға 1 балғалаҡ тоҙ һалып иретеп, шуға помидор орлоҡтарын һалып болғатырға. Стакан төбөнә төшөп ятҡандары ултыртырға ярай тигәнде аңлата, өҫкә күтәрелгәндәрен алып ташларға кәңәш ителә. Тоҙло һыуҙан алғас, ултыртаһы орлоҡтарҙы сайҡарға онотмағыҙ. Уларҙы «Байкал Эм1» препараты (башҡа махсус препараттар ҙа ярай) ҡушылған һыу һалып еүешләтелгән туҡымала 10 – 12 сәғәт буйы ятҡырғандан һуң, алдан әҙерләп ҡуйылған йәшниккә 1 см тәрәнлектә, араларын 2 – 3 cм ҡалдырып, тупраҡҡа сәсергә. Помидор серетмә ҡатыш торфлы тупраҡты ярата, фосфорлы- калийлы ашламаларға һиҙгер (1 биҙрә тупраҡҡа өстән бер өлөш суперфосфат һәм 2 – 3 стакан көл һалырға). Йәшниктең өҫтөн пленка менән ҡаплап, йылы һәм яҡты урынға (20 – 23 градус йылылыҡ талап ителә) урынлаштырырға. 7 – 8 көндән һуң беренсе үҫентеләр баш ҡалҡытыр. Улар 5 – 7 сантиметрға тиклем үҫкәс, үҫентеләрҙе яртылаш тупраҡ һалынған 400 грамлы стакандарға күсереп ултыртырға онотмағыҙ. Үҫкәндә һауытҡа әҙ-әҙләп тупраҡ өҫтәргә кәрәк һәм ян-яҡ япраҡтарын өҙөп ташларға кәңәш ителә. Аҙнаһына бер тапҡыр шыйыҡ органик ашлама менән туҡландырып барыу шарт. Үҫенте 30 – 40 см бейеклеккә еткәс, көслө тамыр системаһын үҫтереү өсөн 1 литрлы һауыттарға күсереп ултыртһаң үҫенте ныҡ булыр. Әгәр ҙә үҫентене май баштарында уҡ теплицаға ултыртырға планлаштыраһығыҙ икән, быны эшләмәһәгеҙ ҙә була.\nПленка аҫтына сығарып ултыртыу өсөн помидорҙы 1 – 10 мартҡа тиклем, асыҡ грунтҡа ултыртыу өсөн марттың 25-нән апрелдең 5-нә тиклем сәсеү яҡшы. Үҫентеләр сыҡҡас, һыуҙы һирәк, ләкин мул итеп һибергә кәрәк. Асыҡ грунтҡа сығарырға ике аҙна ҡалғас үҫентеләрҙе сыныҡтырыу зарур.\n✔ «Москвич» – иртә өлгөрә. Уның аҫҡы һабаҡтарын өҙөргә, таяҡҡа бәйләргә түгел. Шытып сыҡҡандан һуң 80 көндә бешә.\n✔ «Монгольский карлик», «Драгоценность» сорттары ла тиҙ өлгөрә. Уларҙы тәрбиәләүе еңел. Фитофтора башланғансы өлгөрөп етә. Төп уңыш өлгөргәнсе, июлдә ашай башларға мөмкин.\n✔ «Взрыв», «Сладкий мой», «Бедуин», «Желтоплодный золотой» сорттары август башында бешә.\n✔ «Долгохранящиеся» сорты ла бик популяр. Помидор һабаҡта ҡыҙармай, уны йәшел килеш йыялар, ҡыш айҙарына тиклем ҡыҙара.\n✔ «Бычье сердце» (гибрид). Сиргә бик бирешеп бармай. Ҡоролоҡта ла яҡшы үҫә. Аҫҡы япраҡтарын дөрөҫ итеп өҙөргә кәрәк. Бер төптән 5 кг уңыш алырға мөмкин.\n✔ «Дамские пальчики» – иң әрһеҙ сорт. Һыуыҡтан, ямғырҙан ҡурҡмай. Ҡояшлы, ашлама менән туҡландырылған уңышы яҡшы була. Ҡышҡылыҡҡа тоҙлап ҡуйыу өсөн яҡшы.\n✔ « Белый налив» сорты һалҡынға сыҙамлы. Һабағы ярты метрға тиклем етә. Помидоры итләс. Фитофторозға бирешмәй.


Google хеҙмәткәрҙәре ауырыуҙың хәленә анализ яһаусы һәм үлемен алдан әйтеүсе яңы алгоритм булдырған.\nGoogle хеҙмәткәрҙәре ауырыуҙың хәленә анализ яһаусы һәм үлемен алдан әйтеүсе яңы алгоритм булдырған. Был хаҡта «Ведомости» гәзитендә асыҡ белдерелә. Мәҫәлән, яман шеш менән сирләүсе ҡатынды ҡарағандан һуң, табиптар үлеү ихтималлығын 9,3 процент менән баһалай. Ә Google ҡоролмаһы йыуатҡыс хәбәр еткермәй, 19,9 процент ҡуя. Ысынлап та, ҡатын бер нисә көндән вафат була.\nУйлап табыусылар фекеренсә, был программаны булдырыу табиптарҙың эшен еңеләйтеп, ауырыуҙы дөрөҫ дауаларға ярҙам итәсәк.


ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 15.03.2017\nБөгөн Дәүләт Думаһының пленар ултырышында ғәҙәти булмаған хәл теркәлгән. Владимир Жириновскийҙың эмоциональ сығышынан һуң ул етәкләгән фракция ағзалары демонстратив рәүештә залдан сығып киткән. Шулай итеп либерал-демократтар ҡайһы бер депутаттарҙың Мәскәү өлкәһе властарын яҡлауына ризаһыҙлыҡ белдергән. Бер нисә минуттан ЛДПР вәкилдәре залға кире боролоп ингән. Әммә фракция лидеры ултырыштың аҙағына тиклем ултыра алмаған.\nҮлем хөкөмөнә тарттырылыусы бөгөн Дамаск ресторанында үҙ-үҙен шартлатҡан. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, хоҡуҡ һағында тороусылар суд бинаһын шартлатырға маташҡан өс террорсыны эҙәрлекләп барған. Шул ваҡытта ҡасып барыусыларҙың береһе туҡланыу урынына инеп яһалма ҡоролманы активациялай. Сит ил сығанаҡтары ғәҙәттән тыш хәлдә 30-ҙан ашыу кеше һәләк булыуы тураһында хәбәр итә.\nКанаданың Онтарио провинцияһында өс тиҫтәләп траспорт сараһы ҡатнашлығында юл-траспорт фажиғәһе теркәлгән. Аварияла бер кеше һәләк булған, тағы ла 30-ға яҡыны йәрәхәтләнгән. Ҡазаға тарыусыларҙың күплегенә цистерналарҙың береһенән ағыулы матдәләр ағыуы булышлыҡ иткән. Яуаплы хеҙмәттәр әле ваҡиға урынында түгелгән шыйыҡсаны йыйыу буйынса ашығыс саралар күрә.\nМәскәү өлкәһенең биш муниципаль районында 382 мең самаһы ҡош юҡ ителгән. Тауыҡтарҙың күпләп ҡырылыуына март башында башланған ҡош киҙеүе сәбәпсе булған. Әлеге ваҡытта төбәктә ғәҙәттән тыш хәл режимы иғлан ителгән. Йоғошло вирус айырыуса «Смена» һәм «Орловское» предприятиеларына зыян килтергән. Шулай уҡ ҡурҡыныс ауырыу шәхси ихаталарҙағы ҡоштарҙы ла урап үтмәгән.\nРәсәй волейболсыһын оҙон аяҡтары өсөн самолеттан төшөргә мәжбүр иткәндәр. Ваҡиға Һамарҙан Мәскәүгә осоусы һауа судноһында теркәлгән. Яңы Уренгойҙың «Факел» клубы уйынсыһы Александр Кимеров тубыҡтарының алғы креслоға терәлеүен күҙ уңында тотоп, стюардессанан үҙен икенсе урынға күсереүен һорай. Әммә пассажирҙарҙы хеҙмәтләндереүсе ҡыҙ быға ҡаршы төшә. Низағ урынына килеп еткән полиция вәкилдәре спортсыны һөйрәп тигәндәй салондан алып сыға. Волейболсыға Мәскәүгә икенсе рейс менән осорға тура килгән.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - КИЛМӘК НӨРӨШЕВ - 2017 - Мәҡәләләр\nХәбәр иткәйнек инде: бөгөн, 20 майҙа Ишембай районында юрматылар йыйын ойоштора, Торатау буйына аҡ тирмәләр ҡороп, Ишембай, Стәрлебаш, Стәрлетамаҡ, Федоровка, Мәләүез, Ауырғазы, Ғафури, Баҡалы райондарында, Ишембай, Стәрлетамаҡ, Салауат, Мәләүез ҡалаларында, Ырымбур өлкәһендә, Татарстанда, Венгрияла йәшәүсе ырыуҙаштарҙы ла, башҡа ырыу вәкилдәрен дә, сит-ят тарафтарҙан килгән ҡунаҡтарҙы ла бер ҡорға йыя. Торатау буйындағы байрам программаһына Килмәк абыҙ Нөрөшев кубогына традицион яндан уҡ атыу буйынса турнир ҙа индерелгән.\nЭйе, башҡорт тарихында оло эштәр, юйылмаҫ эҙҙәр ҡалдырған батырҙарыбыҙ бихисап. Килмәк Нөрөшев та шундай фиҙаҡәр шәхестәребеҙҙең береһе. Юрматы ере батыры, 1735-1740 йылдарҙағы башҡорт ихтилалы етәксеһе булған ул. Иң мөһиме, ниндәй генә яуҙарҙа йөрөгән, ниндәй генә вазифалар биләгән шәхес булмаһын, уны "абыҙ" тигәндәр. Башҡортта "абыҙ" иң уҡымышлы, иң зыялы, иң юғары дәрәжә яулаусыға ғына бирелә торған вазифа ул. Беҙ Кинйә абыҙҙы беләбеҙ, быныһы беҙҙең Килмәк абыҙ. Тағы кемдәрҙе атай алабыҙ? Тимәк... Ошоға тиклем беҙ бөйөк кешебеҙ Килмәк Нөрөшев тураһындағы хәтерҙе ҡуҙғатмай йәшәгәнбеҙ булып сыға. Бәлки, киләсәктә йәш тарихсыларыбыҙҙан кемдер был шәхесебеҙ хаҡында тулыраҡ материалдар табыр, бәлки, яҙыусыларыбыҙҙан кемдер ошо Юрматы батыры тураһында роман яҙыр, ә Айнур Асҡаров һымаҡ егеттәребеҙ тарихи геройҙарыбыҙ тураһында кинолар төшөрөргә өлгөрөп етер? Өмөт итәйек. Ә хәҙергә фиҙаҡәр тарихсыларыбыҙҙың береһе, Ишембай егете Юлдаш Йосоповтың ошо яҙмаларын уҡый торайыҡ һәм Торатау буйындағы йыйында йөрөгәндә "Кем ул Килмәк Нөрөшев?" тип һорау биреүселәр араһында ошо мәғлүмәт менән уртаҡлашайыҡ. Килмәк абыҙ Нөрөшев. XVIII быуаттың Нуғай даруғаһы башҡорт аристократтары вәкилдәренең береһе. 1706-1707 йылдарҙа Ҡырым ханы менән Осман солтанына ебәрелгән башҡорт илселеге составында ул да була. Килмәк Нөрөшев 3 мең кешелек отряд туплап, 1735 йылдың июнендә баш күтәрә.1736 йылдың ахырына тиклем Нуғай даруғаһы ихтилалын етәкләй.\nЫрымбур экспедицияһы әҙерләнеүе хаҡында башҡорттар 1734 йылда ул саҡ Петербургта булған башҡорт старшинаһы һәм мулла Тоҡсура Әлмәковтың хатынан беләләр. Хат Килмәк Нөрөшевҡа төбәп ебәрелгән була. 1734 йылдың декабрендә Килмәк абыҙ бөтөн Башҡорт ҡоролтайын саҡырыуҙы башлап йөрөүселәрҙең береһе була. Батша хөкүмәте тарафынан башҡорттарҙың ергә аҫабалыҡ хоҡуҡтарын, дини һәм башҡа йолаларын боҙоу, шулай уҡ һалымдарҙың арта барыуы, унан ҡала һалым йыйыусы урыҫ чиновниктарының баш-баштаҡлыҡтары ихтилалға күтәрелеүҙең сәбәпсеһе булып тора. Ә шулай ҙа төп сәбәп Ырымбур экспедицияһы эшмәкәрлеге була.\nП.И. Рычков раҫлауынса, башҡорттар "...бөтөн көстәрен һалып ҡаршылашырға һәм Ырымбур ҡалаһын (әлеге Орск ҡалаһы) төҙөтмәҫкә, юғиһә, шул арҡала уларға бер ниндәй ирек ҡалмаясағы" хаҡында ҡарар ҡабул итә. Баш күтәреүселәрҙең төп маҡсаты итеп Ырымбур экспедицияһы эшмәкәрлеген туҡтатыу мәсьәләһе ҡуйыла. Экспедиция етәксеһе И.К. Кириловтың ставкаһына Килмәк Нөрөшев һәм уның көрәштәштәренән ике илсе ебәрелә һәм улар башҡорттарҙың экспедиция пландарына ҡаршы бөтөн көскә ҡаршы торасаҡтары хаҡында хәбәр итә һәм был проекттан баш тартыуҙы талап итә. Ләкин илселәрҙең икеһе лә ҡаты һорау алыуҙарға дусар ителә һәм береһе хатта язалауҙы күтәрә алмайынса, шунда йән бирә. Кирилов өҫтәмә көстәрҙең килеүен көтөп тормаҫҡа һәм Орь йылғаһына табан ҡуҙғалырға ҡарар итә. 1736 йылдың 15 июнендә Иван Кирилов Пенза пехота полкы оҙатыуында Чесноковка лагерынан һөжүм башлай. Уның командаһына ҡаршы баш күтәреүселәр ҙур көс туплап, ҡаршы сығырға һәм Орь йылғаһына хәрәкәтте туҡтатырға тейеш була, ләкин был көстәр берләшеп өлгөрмәү сәбәпле, план барып сыҡмай.\nАғиҙелдең һул яҡ бөгөлөндә Кирилов үҙҙәре артынан килгән драгун полкына башҡорттарҙың һөжүм итеүе хаҡында хәбәр ала. 1736 йылдың 1 июлендә Ергән тауы (Башҡортостандың әлеге Мәләүез районы) янында Килмәк Нөрөшев үҙенең отряды менән Өфөнән Ырымбур экспедицияһына ҡушылырға тип ебәрелгән Вологда драгунының биш ротаһы хәрәкәтен туҡтатып, уны ҡыйратыуға өлгәшә. Килмәк Нөрөшев етәкселегендәге башҡорттар иртә менән Вологда драгундары, Өфө дворяндары һәм казактары хәрәкәтен туҡтата. Кириловтың хәбәр итеүенсә, был һуғыш барышында отряд командиры подполковник Чириков, шулай уҡ 18 драгун, экспедицияның 42 хеҙмәткәре - йәмғеһе 60-лап кеше һәләк була. Башҡа хәбәрҙәргә ҡарағанда, был мәғлүмәт ҡорбандар һанының икеләтә, хатта унлата артығыраҡ булыуы хаҡында ла һөйләй (күрәһең, Кирилов тарафынан ҡорбандар һаны кәметеп күрһәтелгән). Шул уҡ йылдың 6 июлендә Кирилов вологодтарға ярҙамға көслө команда ебәрә. Килмәковтың баш күтәреүселәре, ике фронтҡа һуғыша алмау сәбәпле, сигенергә мәжбүр була һәм, шунан файҙаланып, вологодтар Кириловтың төп көстәренә килеп ҡушыла. Иң ҡанлы һуғыштарҙың береһе булған 1735-1740 йылдарҙағы башҡорт яуы башлығы Килмәк Нөрөшев, Йөрәктау янындағыса, регуляр армияның бер юлы ике көслө берләшмәһенә ҡаршы тора алмай, ләкин башҡорттар Ырымбур экспедицияһының үҙҙәре менән килешелмәгән һәм улар мәнфәғәтенә тап килмәгән ғәмәлдәренә ҡаршы көрәшергә әҙер тороуҙарын һәм көстәрен күрһәтеүгә өлгәшә. Ырымбур проблемаһын хәл итеүҙә аҙыҡ-түлек ылауҙарын кире бороп, партизан һуғышы тактикаһына күсеү ысулы үҙен аҡлай. Ырымбур экспедицияһының һәм гарнизондың аслыҡтан, шуға бәйле сирҙәрҙән һәм өшөүҙән юғалтыуҙары "бөйөк географ" И.К. Кириловтың хәрби һәм етәкселек абруйын ҡаҡшатыуға килтерә.\nКилмәк Нөрөшев 1737 йыл башында табын комиссары И. Утятников тарафынан тотолоп, Минзәләгә оҙатыла. 1737-1738 йылдарҙа баш күтәреүсе башҡорттар бер нисә тапҡыр Килмәк абыҙҙы иреккә сығарыуҙы талап итә. В.Н. Татищев Килмәк Нөрөшевтың ғүмерен һаҡларға һәм уны порукаға биреп, Ҡаҙанға йәки башҡа берәй ҡалаға ебәрергә тәҡдим итә. П.И. Рычков мәғлүмәттәре буйынса, Килмәк Нөрөшев Санкт-Петербургҡа һөрөлә. Уның артабанғы яҙмышы билдәһеҙ.\nЮлдаш ЙОСОПОВ, тарих фәндәре кандидаты.\nЯҙылған: 22.05.17 | Ҡаралған: 893


Элвин Грей тәүге тапҡыр тыуған көнөн Өфөнән ситтә билдәләне // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n13:27, 18 мая 2018 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2018 йыл, 18 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nПопуляр башҡарыусы, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Элвин Грей (Радик Юлъяҡшин) тәүге тапҡыр тыуған көнөн Өфө ҡалаһынан ситтә билдәләне. Кисә, 17 майҙа, артисҡа 29 йәш тулды.\n«Мин Өфөлә тыуғанмын һәм быға тиклем тыуған көнөмдө Өфөлә генә билдәләй торғайным. Был юлы Татарстанда үткәрергә булдым, бөгөн Башҡортостандан бик күп дуҫтарым килде», — тип хәбәр итте Радик Бим-радио эфирында.\nӘңгәмәлә Радик социаль селтәрҙәге барлыҡ аккаунттарҙы үҙе алып барыуын һәм бөтә хәбәрҙәрҙе үҙе яҙыуын белдерҙе. Артист әйтеүенсә, был — уның ижад юлының башы ғына.\n«Әле Башҡортостанда һәм Татарстанда сығыш яһауым — төрлө илдәр, яңы ҡалалар буйлап ҙур концерттар алдынан репетиция. Тиҙҙән — Ҡаҙағстан, Төркиә, Дубай, Ҡырым», — тип белдерҙе артист.\nКисә Элвин Грей Ҡазандағы Спорт һарайында ҙур концерт менән сығыш яһаны.


Рәсәйҙең именлеге һәм уның көслөлөгө – халыҡтар берҙәмлегендә - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nОшо турала республика етәксеһе Рөстәм Хәмитов белдерҙе. Халыҡтар берҙәмлеге көнөнә арналған сарала сығыш яһап, төбәк башлығы Башҡортостан алдында торған социаль маҡсаттар, иҡтисади мөмкинлектәрҙе үҫтереү кәрәклеге тураһында әйтте. Уртаҡ маҡсаттар һәм берҙәмлек – ил киләсәге. Конгрес холлда уҙған сарала ҡатнашыусылар фекере бер нигеҙҙә. Милләт һәм халыҡтар араһындағы татыулыҡ булғанда ғына, Рәсәйҙе донъя аренаһында әйтер һүҙе, абруйлы ил тип аталырға хоҡуғы буласаҡ. Рәсәйҙә йәшәгән ике йөҙҙән ашыу милләт вәкилдәренең 164-ен Башҡортостан үҙенә һыйындырған. Республикала йәшәгән сыуаштар, мордва һәм тажиктар, башҡа милләт вәкилдәре үҙҙәрен берләштергән төп асылдарҙы йәшермәй. Милли ҡомартҡыларҙы һаҡлау, үҙ телеңдә һөйләшеү мөмкинлеге. Быларҙың барыһы ла татыулыҡ һәм халыҡтар араһындағы дуҫлыҡты үҫтереүсе миҫалдар. Ил именлеге һәм уның төбәктәре тотороҡлоғо, әлбиттә, көнүҙәк мәсьәләләрҙе уртаҡ хәл итеү мөмкинлегендә. Ватан тарихында ошо йәһәттән һабаҡ алырлыҡ дәрестәр ҙә юҡ түгел. Фашизмды еңеү был һүҙҙәргә төп дәлил.Башҡортостан халҡы илдең тарихи һәм хеҙмәт йылъяҙмаһына сағыу биттәр яҙып ҡалдыра. Бөгөн дә төбәктә йәшәгән милләттәр үҙ-ара аңлашыусанлыҡ, ихтирам һәм иғтибар төшөнсәләре менән донъя көтә. Халыҡтар берҙәмлеге көнө республика тарихына тағы ла бер иҫтәлекле ваҡиға менән хәтерҙә ҡаласаҡ. Башҡортостанда тәүге тапҡыр халыҡтар парады уҙҙы. Башҡортостан халыҡтары парады республикала йәшәгән барлыҡ халыҡтарҙы ла берләштерҙе. 164 сәскәнән торған гөлләмәлә төбәктең уҙғаны, бөгөнгөһө һәм киләсәге асыҡ сағыла. Тап халыҡтарҙың берҙәмлеге Башҡортостандың социаль, сәнәғәт, иҡтисади һәм ижтимағи берлеге нигеҙе булып тора ла инде.


Венгрия короллеге (1920—1946) — Башҡорт Википедияһы\nВенгрия короллеге (1920—1946)\nҮҙәк Европала 1001 йылдан 1918 йылға тиклем (1920—1944 йылдарҙа регент Миклош Хорти етәкселегендәге Венгрия Короллеге) йәшәгән дәүләт.\nВенгрия короллеге (мадьярса Magyar Királyság) — регент Миклош Хорти идаралығы аҫтында Венгрияның 1920—1946 йылдар осорондағы рәсми исеме. Венгрияның 1922 йылда вафат булған рәсми короле Карл IV һәм уның улы һәм вариҫы Отто Габсбург Венгрияға күрше дәүләттәр менән һуғыш ҡурҡынысы, шулай уҡ регент Хорти ҡаршылығы арҡаһында реаль власты ҡайтара алмай. Венгрия короллеге Икенсе донъя һуғышы йылдарында «күсәр» дәүләттәренең береһе була, әммә 1944 йылда нацистик Германияһы тарафынан оккупациялана.\n29 февраль 1920\nВенгр кронаһы[d], Венгр пенгёһы[d] һәм Налоговый пенгё[d]\nАвстрия федераль дәүләте[d], Беренсе Австрия Республикаһы, Демократик Федератив Югославия[d], Беренсе Чехословак Республикаһы[d] һәм Словакия республикаһы (1939—1945)\nИкенсе Венгрия Республикаһы[d]\nВенгерская Республика[d], Австро-Венгрия һәм Венгерское государство[d]\n1 февраль 1946\n5 Көс структуралары\n1920 йылдың 4 июнендә Венгрия менән Антанта илдәре араһында Трианон солох килешеүенә ҡул ҡуйыла. Килешеүгә ярашлы, Венгрия еңелгән яҡ булараҡ, территорияһының ⅔ өлөшөн юғалта.\n1919 йылдың 6 авгусында Венгрия Совет республикаһы хөкүмәте румын ғәскәрҙәре һөжүме аҫтында ҡолатыла, ә уның етәкселәре Австрияға ҡаса. Хаос һәм власһыҙлыҡ шарттарында румын ғәскәрҙәре баҫып алмаған Венгрия территорияһында Миклош Хорти етәкселегендә венгр милли армияһы төҙөлә. Уның ғәскәрҙәре тарҡалған коммунистик көстәрен ҡаты баҫтыра һәм 1919 йылдың 16 ноябрендә Будапештҡа инәләр.\n1920 йылда Румыния оккупацион ғәскәрҙәрен илдән сығарғандан һуң уң сәйәси көстәрҙең коалицияһы берләшә һәм Венгрияға конституцион монархияһын ҡайтара. Яңы король һайлауы граждандар һуғышы арҡаһында тотҡарлана һәм шуға күрә регент һайлауҙары үткәрергә ҡарар ителә. Элекке Австрия — Венгрия флоты адмиралы Миклош Хорти регент итеп һайлана һәм дәүләт ҡолатылғанға тиклем ошо вазифала ҡала. Шулай итеп, үҙенә күрә уникаль етәксе данын ала — «флотһыҙ — адмирал, королһеҙ короллектә — регент».\nГермания һәм Италия 1941 йылда Югославияға баҫып ингән осорҙа Венгрия уларға ҡушыла. Кампания йомғаҡтары буйынса Венгрияға Воеводиналағы Бачка төбәген (төбәктә бик күп сербтар йәшәй) шулай уҡ словен һәм хорват милли күпселеген тәшкил иткән Прекмурье һәм Меджимурье төбәктәрен үҙенә ҡушып алырға рөхсәт ителә. Бойондороҡһоҙ Хорватия дәүләте төҙөлгәндән һуң Хорватияға ҡарата башҡа дәғүәләр туҡтатыла. Румынияның көсәйеүенән ҡурҡып, Венгр хөкүмәте үҙенең ғәскәрҙәрен Советтар Союзына ҡаршы йүнәлтә. Венгр ғәскәрҙәре Сталинград алышы ваҡытында ҙур юғалтыуҙар кисерә. 1944 йылдың 19 мартында һуғышҡа ҡаршы булған оппозиция Венгр фронтына берләшә (Magyar Front), әлеге фронтҡа төрлө партиялар инә (КПВ СДПВ , НПМСХ), уларҙың һәр береһе Венгр фронты башҡарма комитетына (Bizottság Intéző) берешәр вәкилен ебәрә. 1944 йылдың 11 октябрендә Венгрия дәүләте Гитлерға ҡаршы коалиция дәүләттәре менән ваҡытлыса солох килешеүенә ҡуя ҡуя. 15 октябрҙә әлеге килешеүҙең йөкмәткеһе баҫтырып сығарыла, әммә 16 октябрҙә үк М. Хорти ошо уҡ көндө премьер-министр итеп тәғәйенләнгән «Уҡҡа уҡ килтереү» («Скрещённые стрелы») фашистик партияһы лидеры Ференц Салаши файҙаһына үҙ вәкәләттәренән баш ҡаға. Ф. Салаши Венгр Боронғо Ерҙәр Союзы исемен алған дәүләтте етәләй. Венгрия территорияһына вермахт индерелә.\n1946 йылдың 1 февралендә Милли Йыйылыш монархияны ғәмәлдән сығара һәм Венгрия Республикаһын иғлан итә.\nВенгрия короллеге унитар дәүләт булып тора. Территория 25 комитатҡа һәм бер нисә комитаттар хоҡуғындағы ҡалаға бүленә (törvényhatósági jogú város).\nКомаром һәм Эстергом (Эстергом)\nНограг һәм Хонт (Балашшадьярмат)\nБоршод, Гёмёр һәм Кишхонт (Римасомбат)\nСабольч һәм Унг (Ньиредьхаза)\nСатмар, Угоча һәм Берег (Матесалька)\nКомитат хоҡуғындағы ҡалалар:\nКомитаттар — ҡалаларға һәм общиналарға, комитатт хоҡуғындағы ҡалалар — райондарға бүленә.\nУрындағы комитаттар үҙидараның вәкәләтле органдары — комитат вечалары (közgyűlés), уларҙы халыҡ бер мандатлы округтар буйынса һайлай, урындағы үҙидараның башҡарма органдары — губернаторҙар (alispán), уларҙы комитат вечалары һайлай, үҙәк власть хөкүмәт вәкилдәренән тора (főispán), уларҙы эске эштәр министры тәҡдиме буйынса регент тәғәйенләй.\nУрындағыҡала үҙидара вәкәләтле органдары — ҡала вәкиллектәре, уларҙы халыҡбер мандатлы округтар буйынса һайлай, урындағы ҡала үҙидара башҡарма органдары — мэрҙар (polgármester), уларҙы ҡала вәкиллектәре һайлай.\nУрындағы община үҙидараның вәкәләтле органдары — община вәкиллектәре, уларҙы халыҡ бер мандатлы округтар буйынса һайлай, урындағы община үҙидаралыҡтың башҡарма органдары — мэрҙар, уларҙы община вәкәләтттәре һайлай.\nУрындағы район үҙидараның вәкәләтле органдары — район вәкәләттәре, уларҙы халыҡ бер мандатлы округтар буйынса һайлай, урындағы район үҙидараның башҡарма органдары — мэрҙар, уларҙы район вәкәләтттәре һайлай.\nВенгрия короллеге конституцион дуалистик ценз монархияһы булып тора. Дәүләт башлығы — регент. Закон сығарыу органы — Дәүләт Йыйылышы, ул бер мандатлы округтар буйынса һайланған Үрге һәм Түбәнге палаталарҙан тора. Башҡарма органы — Министрлыҡ — регент тарафынан тәғәйенләнә.\nЮғары суд инстанцияһы — Венгр Король Курияһы (Magyar Királyi Kúria), апелляция инстанцияһы судтары — суд эскәмйәләре (Ítélőtábla), беренсе инстанция судтары — трибуналдар (Törvényszék), суд системаһының түбәнге звеноһы — урындағы судтар (helyi bíróság), бөтә судтар судьяларын президент тәғәйенләнә, суд эштәрен ҡарауҙа ҡатнашҡан граждандар — заседателдәр (Ülnök).\n1-себригада (1. vegyesdandár), штабы — Будапештта\n2-се бригада (2. vegyesdandár), штабы -Секешфехерваҙа\n3-се бригада (3. vegyesdandár), штабы — Сомбатхей\n4-се бригада (4. vegyesdandár), штабы — Печта\n5-се бригада (5. vegyesdandár), штабы — Сегедтә\n6-се бригада (6. vegyesdandár), штабы — Дебрецендә\n7-се бригада (7-се. vegyesdandár), штабы — Мишкольцта\nАҡса берәмеге — пенгё (Pengő):\n1 һәм 2 филер номиналындағы бронза тәңкәләр, 10, 20 һәм 50 филер номиналындағы баҡыр-никель тәңкәләр, 1 һәм 2 номиналындағы көмөш тәңкәләр, ә 1939 йылда — 5 пенгё\n5, 10, 20, 50, 100 һәм 1.000 пенге номиналындағы банкноталар, уларҙы Венгр милли банк (Magyar Nemzeti Bank) сығара.\nПочта һәм телефон хеҙмәттәре провайдеры — Венгр король почтаһы (Magyar Királyi Posta). Тимер юлдары аша ташыуҙар — Венгр король тимер юлдары (Magyar Királyi Államvasutak). Трамвай Будапешт Дебренцен, Мишкольц, Печ, Сегед, Шопрон, Сомбатхей һәм Ньиредьхаз ҡалаларында йөрөй.\nКатолик сиркәүе епархиялары — илде\_ күпселек диндарҙарын, башлыса венгр-католиктарҙы, шулай уҡ мадьярлашҡан немец-католиктарҙы берләштерә\nЭстергом архиепархияһы Esztergom Főegyházmegye)\nДьер епархияһы (Győri Egyházmegye)\nСекешфехерварепархияһы (Székesfehérvári Egyházmegye)\nСомбатхей епархияһы (Szombathelyi egyházmegye)\nВеспрем епархияһы (Szombathelyi egyházmegye)\nКалочи архиепархияһы Kalocsa Főegyházmegye)\nПеч епархияһы Kalocsa Főegyházmegye)\nЧанада епархияһы (Csanád Egyházmegye)\nЭгер архиепархиһы (Egri főegyházmegye)\nВац епархияһы (Váci Egyházmegye)\nХайдудорога епархияһы (Hajdúdorogi egyházmegye) — башлыса мадьярлаштырылған русин-униаттарҙы берләштерә\nМишкольц апостол экзархаты (exarchátus apostoli Miskolci) — башлыса русин-униаттарҙы берләштерә\nВенгрия евангелия-лютеран сиркәүе (Magyar Evangélikus-Lutheránus Egyház) башлыса мадьярлаштырылған немец-лютеран, шулай уҡ венгр-лютерандарҙы берләштерә\nВенгр реформатик сиркәүе (Magyarországi Református Egyház) — башлыса венгр-кальвинистарҙы, шулай уҡ мадьярлаштырылған немец- кальвинистарҙы берләштерә\nВенгрия баптистар сиркәүе (Magyarországi Baptista Egyház) — башлыса венгр-баптистарҙы, шулай уҡ мадьярлаштырылған немец-баптистарҙы берләштерә\nВенгр Етенсе көн адвентистар унияһы — 7-се көн адвентистарын берләштерә.\nБудапештан урта тулҡындарҙа дөйөм милли радиостанцияһы, шулай уҡ Будапешт, Дебренец, Мишкольц, Дьор, Сегед, Печ өлкә радиостанциялары эшләй.\n↑ Magyar Királyi Honvédség megalakulása, fejlődése 2019 йылдың 17 апрель көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Венгрия_короллеге_(1920—1946)&oldid=1051836 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 9 август 2021 в 15:08\nБыл бит һуңғы тапҡыр 15:08 9 август 2021 үҙгәртелгән.


Йыл башынан алып ҡына Башҡортостандың электр селтәрҙәре компанияһы 17 мең 381 ҡулланыусыны тоташтырған\nҠулланыусыларҙың артыуы электр селтәрҙәрен камиллаштырыуҙы талап итә. Әле компания сит ил ойошмалары менән берлектә «Аҡыллы селтәр» тип аталған проектты тамамлай. Был программа электр коммуникацияларында авария теркәлгән осраҡта ла йорттарҙы өҙлөкһөҙ хеҙмәтләндереү мөмкинлеге бирә.\nКомпания етәкселеге әйтеүенсә, электр селтәрҙәре йылды уңышлы тамамлай. Быйыл алты урында яңы подстанция файҙаланыуға тапшырылған. Шул рәүешле байтаҡ ауыл- ҡасабаларҙа электр тәьминәте камиллаштырылған. Йәлеп ителгән инвестициялар күләме 4 миллиард һумға яҡынлашҡан. Белгестәр әйтеүенсә, был аҡсалар үҙен тиҙ арала аҡлаясаҡ. Сөнки модернизацияланған коммуникациялар электр тогын һөҙөмтәле сарыф итеү һәм экономиялау мөмкинлеге бирә.\nДмитрий Шароватов, «БЭСК» йәмғиәте генераль директоры: «Компания килемле эшләүен дауам итә. Быйыл ғына 2 миллиард ярым һум һалым түләнгән. Шул иҫәптән бер миллиард тирәһе урындағы бюджеттарға күсерелгән. Өфөлә тормошҡа ашырылған «Аҡыллы селтәр» программаһының эш башлауы ла быйылғы йылдағы уңыш тип әйтер инем. Беҙ ул проект менән сит илдәрҙә лә сығыш яһаныҡ һәм күп белгестәр яҡшы яҡтан баһаланы».


2016 йылға тиклем республикала балалар баҡсаһына сират бөтөрөлөргә тейеш\nОшоно иҫәпкә алып, Баймаҡ ҡалаһында һуңғы бер йыл эсендә ике балалар баҡсаһы сафҡа инде.\nБылтыр ҡалала «Миләш» мәктәпкәсә учреждениеһы файҙаланыуға тапшырылһа, ошо көндәрҙә 150 урынға иҫәпләнгән «Толпар» тип исемләнгән яңы балалар баҡсаһы ишектәрен асты. Бинаны тиҙ арала сафҡа индереүгә Баймаҡ күсмә машиналар колоннаһы йәмғиәте күп көс һалған. Яңы балалар баҡсаһы 200-ҙән ашыу ғаиләнең көнүҙәк проблемаһын хәл итә. Ике ҡатлы иркен бинаның музыка һәм спорт залдары, уйын һәм йоҡо бүлмәләре лә заманса йыһазландырылған. Ата-әсәләр ҙә, тәрбиәселәр ҙә баҡса асылыуын көтөп алды.


Ун бер йыл дауамында Америка-башҡорт интерколледжы Фатима Мостафина исемендәге 20-се Өфө ҡала башҡорт гимназияһында йәйге лагерь ойоштора. Өс аҙна эсендә уҡыусылар сит телде ҡыҙыҡлы уйындар, төрлө күнекмәләр, ҡул эштәре ярҙамында үҙләштерә.\nУҡыусылар сит ил ҡунаҡтарын - буласаҡ уҡытыусыларын күңелле йырҙар, халыҡ бейеүҙәре менән ҡаршылай. Инглиз телен өйрәнеү программаһын Америка-башҡорт интерколледжы әҙерләгән. Уның буйынса баш ҡала уҡыусылары 2004 йылдан алып белемен камиллаштыра. Быйыл был бәхеткә 42 үҫмер лайыҡ булған.\n13-16 йәшлек үҫмерҙәр: «Бындағы дәрестәр мәктәптекенән күпкә айырыла», ти. Инглиз теле китап ярҙамында түгел, ә эш һәм күнекмәләр аша үҙләштерелә. Әйтәйек, ҡул эштәре ярҙамында ҡылымдар тиҙ ятлана. Шулай ҙа ҡайһы берәүҙәргә бында белем алыуы еңелдән түгел.\nДәрестәрҙә төп шарт - инглиз телендә генә аралашыу. Сит ил йырҙарын башҡарыу, спорт уйындарында ҡатнашыу, интернет программаларын үҙләштереү - быларҙың барыһы ла уҡыусыларҙың практик яҡтан белемен камиллаштыра. Дәрестәрҙе Рәсәйҙең күрше төбәктәренән, Американан килгән уҡытыусылар алып бара.\nӨфөгә килгән ҡунаҡтар ҙа башҡорт, рус телдәрен ҙур теләк менән өйрәнә, республиканың тарихи урындары менән таныша. Уҡыусылар ҙа уларға ярҙам итә. Лагерға йөрөгән малай-ҡыҙҙарҙың күбеһе киләсәктә Америкаға барып ҡайтырға ниәтләй, шуға бында сит ил мәҙәниәте, тарихы менән ҡыҙыҡһыныусылар ҙа бар.\nЛагерҙа үҫмерҙәр оялмаҫҡа, һорауҙарға ҡурҡмай ғына инглиз телендә яуап ҡайтарырға өйрәнә. Бигерәк тә, драма дәресе күңелле үтә икән. Унда малай-ҡыҙҙар төрлө спектаклдәр әҙерләй, тауыш, интоннация өҫтөндә эшләй.\nКөнөнә алты дәрес ҡаралған. Уларҙың һәр береһе 35-әр минут дауам итә. Ял үҙәгендә үҫмерҙәргә иртәнге һәм төшкө аш та ойошторолған.\nДәрестәр тамамланғас уҡыусылар үҙҙәренең тәьҫораттары менән уртаҡлаша ала, бының өсөн кәйеф картаһы булдырылған. Күреүегеҙсә, барыһына ла инглиз телен өйрәнеү оҡшай. Күптәр «Бәхетлемен» тигән яҙыу ҡалдырған. Ысынлап та, малай-ҡыҙҙар ваҡыттарын бушҡа үткәрмәй, күңелле ял да итә, яңы белем дә ала.


Төбәктә һауа шарттарының боҙолоуы көтөлә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәктә һауа шарттарының боҙолоуы көтөлә\n15:16, 26 февраля 2016 Йәмғиәт\nТөбәктә һауа шарттарының боҙолоуы көтөлә Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2016 йыл, 26 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.\nҒәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса баш идаралығы һауа шарттарының боҙолоуы хаҡында иҫкәртә.\nБөгөн көндөҙ епшек ҡар яуасаҡ, тип хәбәр итә ҡотҡарыусылар, Башгидрометҡа һылтанып. Айырым райондарҙа боҙлауыҡ буласаҡ. Ел көньяҡ-көнбайыштан, көнбайыштан секундына 5-10 метр тиҙлектә иҫәсәк, көндөҙ секундына 18 метрға етәсәк. Һауа температураһы төндә һәм көндөҙ -2,+3, төндә аяҙайтҡанда -7 градусҡа тиклем.\nТеги: һауа торошо,ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының башҡортостан буйынса баш идаралығы