Һыу аҫтында ҡалған йорттарға ҡыр өйрәктәре эйәләшкән\nӨфө районының Ҡыҙылъяр ауылында йәшәүселәр бер-нисә йыл рәттән баҫыуҙан аҡҡан ҡар һыуынан ыҙалай. Былтыр хатта, метр ярымға тиклем күтәрелгән. Әле һыу саҡ күтәрелә башлаған.\nХөснөтдиновтар ғаиләһе һыу аҫтында ҡала башлаған йортона ҡарап әйләнер өсөн ҡайта. Гүзәл Хөснөтдинова тормош иптәше, балалары менән ҡәйнәһендә торорға мәжбүр. Йыл да яҙ айҙарында бер үк хәлдән ыҙа сигә улар. Ул да булһа ҡар һыуы.\nӘлбиттә, һыу аҫтында ҡалған йорт ихатаһында бер ҡыр өйрәктәре генә йөҙмәй. Һыу менән ҡуша эскә сүп-сар ҙа ағып инә. Ҡыҙылъяр ауылында Хөснөтдиновтарҙан тыш, тағы ла тиҫтәләп кеше ошондай шарттарҙа йәшәй. Уларҙы барыһын да бер мәшәҡәт берләштерә.\nҺыуҙың күтәрелә башлауына бөгөн өсөнсө көн. Ҡыҙылъяр ауылы халҡы был бәләнең башы ғына тип хәүефләнә. Йыл да ҡабатланған бер үк күренеш. Былтыр баҫыуҙан аҡҡан ҡар һыуы хатта, метр ярымғаса күтәрелгән.\nУрындағы етәкселек былтыр килеп тыуған проблеманы хәл иткән итеүен. Сентябрҙә юлға балсыҡ түшәлгән. Ул әлбиттә, хәлде тағы ҡатмарлаштырған. Килеп тыуған проблема менән урындағы етәкселек әле лә хәбәрҙар. Тик барыһын да финанс ҡыйынлыҡтар тотҡарлай.\nТимәк, халыҡҡа әлегә көн ҡороуын көтөүҙән башҡа сара юҡ. Быйыл йәй ниһайәт, мәсьәлә хәл ителер, тигән өмөттә ҡала улар.


Өфөлә Мостай Кәримгә 90 йәш тулыуға арналған күргәҙмә асылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә Мостай Кәримгә 90 йәш тулыуға арналған күргәҙмә асылды\n17:44, 22 октября 2009 Йәмғиәт\nБөгөн баш ҡаланың Мәжит Ғафури йорт-музейында Мостай Кәримгә 90 йәш тулыуға арналған “Ҡоштар осорам…” исемле күргәҙмә асылды. Күргәҙмә БР Яҙыусылар союзының 75 йыллығына арналған байрам саралары сиктәрендә асылды һәм шуға уны тантаналы асыуҙа БР Яҙыусылар союзы вәкилдәре һәм республика ҡунаҡтары – Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән килгән билдәле әҙиптәр ҡатнашты.\nХалыҡ шағиры Мостай Кәримдең улы Илгиз Кәримов бөгөнгө күргәҙмәнең Мәжит Ғафури йорт-музейында асылыуын осраҡлы түгел, тип иҫәпләй:\n– Был йорт, был шәхес атайым өсөн айырыуса мәғәнәле булды. Сөнки Мәжит Ғафури һәм Ғабдулла Туҡайҙы ул үҙенең уҡытыусылары тип иҫәпләне, уларҙың әүҙем йәмәғәт эшмәкәрлеге менән һәр ваҡыт һоҡлана ине. Хәҙер бында, Мәжит Ғафури рухы, мираҫы һаҡланған изге йортта, Мостай Кәримдең шәхси әйберҙәре – китаптары, ҡулъяҙмалары, хаттары һәм фотографиялары күрһәтелгән. Атайым бының менән сикһеҙ ғорурланыр ине, тип уйлайым.\nКүргәҙмәлә Мостай Кәримдең фотографиялары күп урын алған. Шағир ғаиләһе, яҡын дуҫтары, билдәле шәхестәр менән бергә төшкән фотолар ҙур ҡыҙыҡһыныу уята. Ә инде Мостай Кәримдең портреты (Башҡортостандың атҡаҙанған рәссамы Риф Абдуллин эше) һәм шағирҙың видеопроекторҙан ағылған ҡабатланмаҫ тауышы күргәҙмәлә сихри “мостай” атмосфераһы тыуҙыра.


“Миләш”тәр – дуҫтарыбыҙ » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт » “Миләш”тәр – дуҫтарыбыҙ\n“Миләш”тәр – дуҫтарыбыҙ 10.12.2013 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\nМиҙгелдең матурлығын йәнә балҡытып ебәргән миләш тәлгәштәрен күргән һәр кемдең күңеле моңға тулышһа, “Миләш” халыҡ фольклор ансамбле сығышын ҡараған тамашасының йөрәге елкенә.\n“Миләш” Асҡар ауылының оло йәштәге дәртле, уңған кешеләренән тора. Күрше Дәүләт ауылынан ирле-ҡатынлы Ғәлиә менән Мәүлит Фәттәховтар ҙа бар. Күп кенә ансамблдәрҙән айырмалы, бында өс ғаилә пары иҫәпләнә. Районда ғына түгел, хатта республика кимәлендә үткән сараларҙың уртаһында ҡайнай улар. Коллектив үҙенең халыҡсан, күркәм сығышы менән милли сәнғәтебеҙҙең ҡиммәтле ынйы бөртөгөнә бәрәбәр.\nАнсамблдә шөғөлләнеүселәрҙең береһе лә сәнғәт буйынса махсус белем алмаған, әммә тормош дәрте, йыр-моңға һөйөү уларға илһам бирә, ҡанат ҡуя. “Миләш”тәрҙең тамашасыларға әйтер һүҙе халыҡ йырҙары, үҙҙәре сығарған таҡмаҡтар, ата-бабабыҙҙан ҡалған иң яҡшы йолаларыбыҙ, аш-һыу өлгөләре, милли кейемде пропагандалау аша еткерелә. Шуныһы иғтибарға лайыҡ: һәр береһенең үҙ ҡулы менән эшләгән һаҡал, ҡашмауҙары бар. Район хакимиәте һәм мәҙәниәт бүлеге лә ҙур ярҙам күрһәтә: яңы кейемдәр тектереү, уларҙы республика буйынса төрлө конкурстарға йөрөтөү кеүек барлыҡ эш тиҙ арала хәл ителә. Етәкселәре Радмир Иншар улы Солтанбаев әйтеүенсә, ансамбль 1987 йылда барлыҡҡа килгән. Ошо йылдарҙа улар Башҡортостанды арҡырыға-буйға гиҙеп сыҡҡан, хатта Мәскәү, Санкт-Петербург тамашасыларын да әсир иткән.\nАнсамблдә тәүге көндәрҙән үк шөғөлләнгән Зәкиә Фәррәхова менән Мәрзиә Солтанбаеваларға – 77-шәр йәш. Әммә күңелдәре йәш инәйҙәргә ҡарап, шулай тип әйтерлек түгел!\n– Йөрәк дәртле булғас, ҡартайыу хаҡында уй ҙа юҡ, – тип йылмая инәйҙәр. – Киреһенсә, ҡайһы ваҡыт беҙҙе йәлләп, ҡайҙалыр сығыш яһарға әйтмәй китһәләр, үпкәләп тә алабыҙ. Күмәкләшеп тыуған көндәребеҙгә, төрлө ғаилә байрамдарына йөрөйбөҙ. Өмәләрҙә лә әүҙем ҡатнашабыҙ. Бер ғаилә кеүек дуҫ, татыу йәшәйбеҙ.\nРәсилә Әбүшаһманова – районда билдәле сәсәниә, шиғри күңелле апайҙарҙың береһе. Ул шиғырҙар яҙа, таҡмаҡтар сығара.\nБына шундай ул Әбйәлил таланттары! Хәйер, улай ғынамы икән?! Халыҡ йырына, халыҡ моңона ҡанат ҡуйған “миләш”тәр башҡорт матбуғатына ла битараф түгел. “Коллектив менән – “Башҡортостан”ға! ” акцияһын дәррәү күтәреп, барыһы гәзиткә яҙылып та ҡуйҙы. Рәхмәттән башҡа ни әйтәһең инде!\nРайон: Әбйәлил районы.\nХалҡыбыҙҙың йөҙ йыры 15.10.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\nЙыр-моң һөйөүселәр өсөн Сибай концерт-театр берекмәһе артистары бынамын тигән бүләк әҙерләне. Улар...\nҺөйләшеү һүҙҙә генә ҡалмаһын 13.10.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\nӨфөлә Рәсәй рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары йәмғиәтенең VI "Хәҙерге Рәсәйҙә тел һәм мәҙәни...\nЙәш таланттар, “Алтын йырҙар” һеҙҙең өсөн! 13.10.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\nБашҡортостанда һәләтле йәштәр өсөн өр-яңы проект башлана. “Алтын йырҙар” исемле сара туған телдә...\nТормош күренештәре 12.10.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\nҠыуаныс Иртәгәһенә районға осрашыуға барырға йыйынып йөрөйөм. Шул саҡ интернет селтәре аша бер...\nМөхәмәтша Буранғолов халҡын да мәңгеләштереп киткән 12.10.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\nЫрымбур өлкәһендә халыҡ сәсәненә иҫтәлекле стела асылды. Бөгөн халҡыбыҙҙы “Урал батыр” эпосынан...\nЭстафетаны ҡабул иттек 11.10.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\nСочиҙағы ХХII “Бөтә Рәсәй” заманса журналистика форумында милли киң мәғлүмәт саралары көнө үтте....\nПришиб немецтары нисек йәшәй? 10.10.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\nБлаговар районының Пришиб ауылы немецтар йәшәүе менән күптәргә билдәлелер. Ошо көндәрҙә унда...\nКөләс йөҙлө удмурт өләсәйҙәре 10.10.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\nЕңел аҙымдар, ихлас йылмайыу – уларҙы әле үк мода журналдары тышлығында сығарырлыҡ. 90-60-90...\n“Аҡ ҡалфаҡ”тың гөрләгән сағы 10.10.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\nӨфөлә 1997 йылда “Аҡ ҡалфаҡ” Бөтә донъя татар ҡатын-ҡыҙы йәмәғәт ойошмаһының бүлексәһе барлыҡҡа...\nБәләбәйҙә – илһамлы октябрь 10.10.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\nАй башында районда, һәр йылдағыса, ике әҙәби сара – Халыҡ-ара Сергей Аксаков көндәре һәм “Цветаева...\n“Туғанлыҡ” фестиваленә ғаризалар ҡабул ителә 09.10.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\nКиләһе йылдың 23 – 30 майында Өфөлә уҙасаҡ төрки телле театрҙарҙың VII “Туғанлыҡ” халыҡ-ара...\nЙәштәр майҙан тота 09.10.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\n“ТНТ”ла бейеү” проектының бишенсе миҙгеленә Башҡортостандан йәш бейеүселәр кастинг үтте....


Балаларҙы күңелле Яңы йыл тамашаһы көтә\n21 Декабрь 2010, 14:48\nИң матур, иң төп Шыршы байрамдары, әлбиттә, ҡалабыҙҙың күркәм бинаһы – Конгресс-холда үтәсәк. Бында балаларҙы үҙенсәлекле, башҡа йылдарҙағыға оҡшамаған ҡыҙыҡлы тамаша көтә. «Кунг-фу Елка» тип атала ул, балалар яратып ҡараған «Кунг-фу Панда» йәнһүрәтенә таянып эшләнгән.\n– Яңы йылдар төрлө була, донъяның һәр мөйөшөндә уны төрлөсә ҡаршылайҙар. Беҙҙә Шыршы байрамдары, ғәҙәттә, күптән ҡалыплашҡан сценарийҙар буйынса үтә, бер үк әкиәт геройҙары ҡатнаша. Шуға күрә мин был тамашаны бөтөнләй икенсе төрлөрәк итергә уйланым һәм бының өсөн билдәле «Кунг-фу Панда» йәнһүрәтен файҙаландым, – тип һөйләй быйылғы тамашаның режиссеры Илшат Фәхретдинов.\nТамашала 15-кә яҡын герой ҡатнаша. ҡыш бабайҙар ғына дүртәү, хатта Германиянан, Италиянан да килгәндәр, унан тыш, Панда, Олимпия айыуы, Тайлунг, Аждаһа һәм башҡалар бар. Төп герой, әлбиттә, Панда.\nҺәр Яңы йыл тамашаһы ниндәйҙер проблеманы хәл итеүгә ҡорола: йә ҡыш бабайҙың юлына яуыз көстәр сыға, йә ҡарһылыуҙы урлайҙар, йә Шыршының уттары ҡабынмай... «Ни өсөн Яңы йыл байрамы булмай?» Панда менән Олимпия айыуы был һорауға яуап эҙләй һәм мәсьәләне хәл итеү өсөн бар тырышлығын һала. Һөҙөмтәлә киләсәк йылдың төп геройын ҡотҡаралар. Балаларҙы йыр-бейеүгә бай күңелле тамаша, дәртле мюзикл көтә. Тамашала яңғыраясаҡ матур көйҙәрҙең авторы – республикабыҙҙың билдәле композиторы Урал Иҙелбаев, ә бейеүҙәрҙе оҫта хореограф Сергей Андрианов ҡуйған. Яңы йыл кисәләре Конгресс-холда 22 декабрҙән 9 ғинуарға тиклем дауам итәсәк.\nИлшат Фәхретдинов республиканың иң төп Яңы йыл байрамы – Президент шыршыһының да режиссеры. Бындай яуаплы бурысты уға былтыр әле Санкт-Петербург дәүләт театр сәнғәте академияһы студенты булған саҡта уҡ ышанып тапшыралар. Һәм, әйтергә кәрәк, унынсы тапҡыр үткәрелгән Президент шыршыһы иң матур тамашаларҙың береһе була. Быйыл иһә Илшаттың тәжрибәһе бар, шуға күрә эшләүе лә еңелерәк, ти үҙенең яратҡан шөғөлөнә ең һыҙғанып тотонған йәш режиссер. Әйткәндәй, Президент шыршыһы 22 декабрҙә республикабыҙҙың төрлө төбәктәренән иң һәләтле уҡыусыларҙы үҙенә йыясаҡ. Уҡыу алдынғылары, мәктәп активистары иһә был көндә рәхәтләнеп ял итеп, Конгресс-холда һоҡланғыс Шыршы байрамында ҡатнашасаҡ. Матур тамаша менән бергә, уларҙы күңелле йырҙар, ҡыҙыҡлы уйындар, дәртле бейеүҙәр ҙә көтә.


Тәлмәрйендәр ( Bashkir )\nКүл баҡаһы (R. ridibunda) асыҡ урындагы һыуҙа, шулай уҡ республиканың бөтөн территориясе буйлап ҙур урман һыулыҡтарында осорай. Кәүҙәһенең оҙонлоғо 13,5 см-ға ҡәҙәр, ауырлығы 165 г. Өҫтө йәшелдән алып ҡуйы көрән төҫтә, арҡаһында ҙур түңәрәк ҡара таптар бар. Ҡорһак яғы асыҡ төҫтә, ваҡ таплы. Кәүҙәнең быйына бот һәм балтыр перпендикуляр торған ваҡытта, балтыр быуандары яңынан ҡапланалар. Үксә төйөрө тәбәнәк. Ата заттар ауыҙ ситендә урынлашҡан һөйәлдәре һәм ҡара төҫтәге резонаторлары менән айырылып торалар. Май уртаһынан үрсеү осоро башлана. Шул ваҡыттан алып сентябрь урталарына ҡәҙәр бөтөн һыуҙа ла ата баҡалар тауышын ишетергә мөмкин. Бер һыулыҡта бер нисә йөҙ баҡа йыйыла. Ыуылрырыҡ бөртөктәрен ярҙан ситтәрәк ҙур өйөмләп һалалар. Бер инә баҡа 12 меңгә ҡәҙәр ыуылдырыҡ бөртөгө сәсә. Метаморфоз 3-4 ай дауам итә. Тереклегенең 3-4 йылында енси яҡтан өлгөрәләр. Быуа тәлмәрйене (R. lessonae) бөтөн ерҙә таралған. Кәүҙәһенең оҙонлоғо 8 см-ға ҡәҙәр. Арҡаһы асыҡ йәшел төҫтә, ҡара тимгелдәре бар. Ҡорһағындаа ҡара таптары юҡ. Балтыр быуандары тоташмайҙар. Артҡы аяҡтарының эске үксә төйөрө бейек. Ата заттарының резонаторҙары аҡ төҫтә. Яҙын быуа тәлмәйене күл баҡаһыннан һуңыраҡ күренә һәм май урталарында ярҙан йырак түгел ыуылдырыҡ сәсә. Инә баҡа 1-1,8 мең йомортҡа һала, үҫеш 130 көн дауам итә. 2-3 йылдан енси яҡтан өлгөрәләр. Ҡоро ерҙә яңғыҙ йәки соҡорҙарҙа, ағас төптәре аҫтында төркөмләп ҡышлай. Өҫтө ҡара көрәндән алып асыҡ һары төҫтә, парлашҡан ваҡытта ата баҡалар зәңгәрһыу йәки күк төҫкә керәләр. Арҡа уртаһы буйлап, ҡағиҙә булараҡ, асыҡ төҫтәге буй үтә, ә башының артында А-һамаҡ фигура бар. Боғаҙы аҡһыл, йыш ҡына мәрмәр төҫлө биҙәге була. Танауы осло. Артҡы ослоҡтарын кәүҙә буйлап һуҙғанда балтыр быуандары күҙҙәренә ҡәҙәр етә. Ҙур заттар иртән иртүк һәм кис ваҡытында әүҙемдәр. Апрель аҙағы - май башында үрсейҙәр. Тәлмәрйендәрҙең башҡа төрҙәрендәге кеүек үк, был ваҡытта ата заттарының алғы аяҡтарында махсус «туй» һөйәлдәре килеп сыға. Инә баҡа ыуылдыраҡты бер нисә өлешләп сәсә, барлығы 2800 -дән артыҡ йомортҡа һала.\nТәлмәрйендәр: Brief Summary ( Bashkir )


Аэропорт ауылында йәшәүселәр йорттарҙы хеҙмәтләндереүсе идарасы компанияны алыштыра алмай | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nАэропорт ауылында йәшәүселәр йорттарҙы хеҙмәтләндереүсе идарасы компанияны алыштыра алмай\nОйошма торлаҡ хужаларына йылы һәм йылы һыу өсөн бурыс өҫтәп яҙған. Ә йорттарҙа йәшәүселәр был законһыҙ тип белдерә. Дөйөм йыйылышҡа идарасы компания вәкилдәре бөтөнләй килмәне. Ни өсөн коммуналь түләү артҡан, быны кем аңлатырға тейеш һәм идарасы компания ҡайҙа йәшеренгән. Беҙҙең телерадиокомпания хәбәрселәре килгәс халыҡ уй-фекерен асыҡтан асыҡ һөйләп бирҙе. Береһенән-береһе уҙҙырып бер нисә ай, йылдар буйы йыйылып килгән аһ-зарын бәйән итте. Кешеләр йылы биреү һәм һыу менән тәьминәткә хаҡтар артыуға, йорттарҙы хеҙмәтләндермәүгә зарлана. Ауыл халҡы билдәләүенсә, идарасы компания тарифтарҙы законһыҙ арттыра. Бынан тыш, үҙенең ҡарамағындағы торлаҡты бөтөнләй ҡарамай. Мәҫәлән, подъезд эстәрендә бысраҡ, диуарҙар ағартылмай, сүп-сар ҙа даими сығарылмай. Балкондар иһә йорттан айырыла башлаған. Йорттарҙың ҡыйығы иҫкергәс, елгә шиферҙары аҡтарыла. Шулай уҡ, елләтеү системаһының кирбестәре емерелеп төшә. Был фатир хужаларына тәъҫир итмәй ҡалмай. Михаил Токарев ике бәлиғ булмаған балаһы менән дымлы, еүеш бүлмәлә көн күрә. Аэропорт ауылында бер нисә ятаҡ та бар. Ямғыр яуһа бәләкәй генә бүлмәлә йәшәүселәрҙең түбә таҡтаһынан һыу аға. Ә коммуналь түләүҙәр бәләкәй түгел. Әйткәндәй, ятаҡта береһенән-береһе бәләкәй балалары менән ғаиләләр йәшәй. Ата-әсәләр билдәләүенсә, ҡатырға һәм таҡталарҙан ғына эшләнгән торлаҡта ҡышын ныҡ һыуыҡ була. Аэропорт ауылына уҙған быуаттың 50-се йылдарында нигеҙ һалына. Был йорттарҙы 80-се йылдар аҙағында төҙөйҙәр. Бөтә өйҙәр ҙә Авиаторҙар урамында урынлашҡан. Шуныһы ҡыҙыҡ, былары Өфө районына, ә быныһы Киров районына ҡарай. Ике райондың да торлағын бер идарасы компания хеҙмәтләндерә. Әммә, фатир хужалары уның менән ҡәнәғәт түгел. Бөтә бәлә бер нисә ай элек идарасы компания етәкселеге алышынғас башлана. Фатир хужалары үҙҙәре һайлап ҡуйған элекке етәкселәрҙе ҡайтарырға теләй, әммә, әлеге хужалар аҡмаһа ла, тамып торған урынды биргеләре килмәй. Улар хатта торлаҡ милекселәре ойошторған йыйынға ла килмәне. Йорт хужалары Универсал-сервис идарасы компанияһы Жуков ауылында урынлашҡан тип белдерә. Ысынында, ойошманың бер нисә адресы барлығы асыҡланды. Әйтелгән адрес буйынса бинаны тапҡас, беҙ аптырауҙа ҡалдыҡ. Сөнки, компанияның ишегенә бер нимә лә яҙылмаған, улар кешеләрҙән йәшеренеп эшләгән кеүек. Эстә иһә хеҙмәткәрҙәр бында бер нисә компания урынлашҡан, беҙ бер нәмә лә белмәйбеҙ тип аҡланды. Шуныһы ҡыҙыҡ, идарасы компания етәкселеге ябай кешеләр һәм журналистар менән аралашырға ҡурҡа. Ауыл халҡы күпселек мәсьәләләрҙең айышына төшөнөргә теләй. Әммә, Универсал-Сервис компанияһы халыҡты инҡар итә. Фатир хужаларында улар нимәлер йәшерә, тигән фараздар бар. Бында хоҡуҡ һаҡлау органдарына ла уйланырға урын бар.


(Бөйөк Ҡытай стенаһы битенән йүнәлтелде)\nБөйөк Ҡытай стенаһы (Ҡалып:Zh-тупб) — мөһим архитектура ҡомартҡыһы. Төньяҡ Ҡытай буйлап (тармаҡтарын иҫәпкә алып) 8 851,1 км оҙонлоҡтағы стена.\n2 Емерелеүе һәм тергеҙелеүе\nСтенаның беренсе өлөшөн төҙөү хунну күсмә халҡының һөжүменән һаҡланыу өсөн, император Цинь Ши-хуанди (Цинь династияһынан) хакимлыҡ иткән дәүерҙә б.э.т. 475—221 йылдарҙа төҙөлә. Төҙөлөштә халыҡтың биштән бер өлөшө, йәғни миллиондан ашыу кеше ҡатнаша. Стена 8 мең 851 км 800 м оҙонлоҡта төҙөлә.\nСтена Ҡытайҙың иң төньяҡ сиген билдәләй һәм ватандаштарҙы ҡырағай ҡәбиләләргә ҡушылыуҙан һаҡлай. Стена Ҡытай цивилизацияһының сиктәрен билдәләй, яңы яулап алынған ерҙәрҙә берҙәм империя төҙөүгә булышлыҡ итә.\nХань династияһы хакимлыҡ иткән осорҙа (б.э.т. 206 — б.э. 220 йылдар) стена көнбайыш Дуньхуанға тиклем киңәйтелә. Сауҙа ҡарауандарын күсмә халыҡ һөжүменән һаҡлау өсөн сүллек эсендә ҡарауыл башнялары төҙөлә.\nСтенаның беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланған өлөшө башлыса Мин династияһы (1368—1644 йылдар) дәүерендә төҙөлә. Был дәүерҙә төҙөлөш материалдары башлыса кирбес һәм таш була. Ҡыҫҡа ваҡыт эсендә стена көнсығыштан көнбайышҡа тиклем, Бохай ҡултығынан Һары диңгеҙгә тиклем йәйелә.\nЦин династияһы (1644—1911 йылдар) дәүерендә стенаға иғтибар күрһәтмәү арҡаһында өс быуат эсендә стена емерелеп бөтә. Тик беләкәй генә Пекин —Бадалин өлөшө «башҡала ҡапҡаһы» булараҡ һаҡланып ҡала. 1899 йылда Америка гәзиттәре стена емереләсәк, уның урынына шоссе юл төҙөләсәк тигән хәбәр тарата.\nТаш блоктарҙы һалыу өсөн йәбешкәкле дөгө бутҡаһы менән һүндерелгән эзбис ҡулланғандар.\nВеликая китайская стена — статья в БСЭ\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Бөйөк_Ҡытай_диуары&oldid=682873 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:59 27 апрель 2017 үҙгәртелгән.


Латвияны нацист Германияһының баҫып алыуы — Башҡорт Википедияһы\nЛатвияны нацист Германияһының баҫып алыуы\n10 июль 1941\nГерман һалдаттары Ригала\nНацист Германияһының Латвияны баҫып алыуы — 1941 йылдың июнь-июлендә, Икенсе донъя һуғышы барышында, герман армияһының Латвияны оккупациялауы. Ошонан һуң Латвия территорияһында Латвия Генераль округы булдырыла — Остланд рейхскомиссариатының дүрт генераль округының береһе.\n1 Оккупация хакимиәте\n2 Террор һәм репрессиялар\n3 Ҡаршылыҡ хәрәкәте\nОккупация хакимиәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТеррор һәм репрессиялар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nГерман властары оккупация башланыу менән 1941 йылдың июль башынан йәһүд һәм сиғандарҙы бөтөрөү кампанияһын башлай. Румбуле (Рига ҡалаһының сите) — күпләп кеше үлтерелгән төп төбәк. Үлтереүҙәрҙе А айнзацтөркөмө һәм вермахт башҡара. Латыш коллаборационистары, шул иҫәптән Арайс командаһының 500—1500 ағзаһы (улар берәмләп 26 меңгә яҡын йәһүдте үлтерә) һәм СД-ның башҡа латыш подразделениелары ла был акцияларҙа ҡатнаша.\n1941 йыл аҙағына Латвия биләмәһендә йәшәгән йәһүдтәрҙең бөтәһе лә тиерлек үлтерелә. Бынан тыш Германия, Австрия һәм Чехиянан 25 меңгә яҡын йәһүд килтерелә, уларҙың 20 меңгә яҡыны үлтерелә.\nЛатвияны нацистар оккупациялаған йылдарҙа бөтәһе 90 меңгә яҡын кеше һәләк була, шул иҫәптән 70 меңгә яҡын йәһүд һәм 2 меңләп сиған нацистарҙың «раса теория»һы сиктәрендә юҡ ителә. Сәйәси ҡараштары һәм эшмәкәрлеге яңы власт тарафынан танылмаған ябай граждандар ҙа репрессия ҡорбандарына әйләнә.\nҠаршылыҡ хәрәкәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nОккупацияға ҡаршылыҡ күрһәтеү төрлө формаларҙа була. 1941 йылдың көҙөндә үк йәшерен гәзиттәр һәм листовкалар сығарыла башлай: (Латыш милли союзы гәзите Tautas Balss («Голос народа», баш мөхәррире. Артурс Каминскис), «Перконкрустс» лидеры Густавс Целминьш гәзите Vestijums («Хәбәрҙәр», 1943 йылдың йәйенән сыға), тиҙҙән ул Latvju raksti. Brīvā Latvija («Латыш мәҡәләләре. Азат Латвия») аҫтында сыға, Daugavas Vanagi («Даугавы ҡарсығалары») листовкалары, уларҙы ошондай уҡ исемдәге йәшерен ойошма вәкилдәре тарата, йәштәр төркөмөнөң Latvijas Vanagu Organizācija («Латыш ҡарсығалары ойошмаһы», элегерәк Melnais Vanags — «Ҡара ҡарсыға») листовкалары һәм башҡалар.) Был киң мәғлүмәт сараларында совет һәм нацист режимдары сағыштырып күрһәтелә, оккупация учрежденияларында, ярҙам итеүсе полицияла эшләүгә һәм аҡса эшләү өсөн Германияға барыуға байкот иғлан итеүгә саҡырыу баҫыла, милли үҙаңды күтәреүгә йүнәлтелгән саҡырыуҙар, Das Schwarze Korps һәм BBC-тан материалдар баҫтырып сығарыла. «Халыҡ тауышы» гәзитен сығарған һәм таратҡан өсөн 1942 йылдың ноябренән 1943 йылдың апреленә тиклем генә 102 кеше ҡулға алына һәм 73 кеше тотола; 1944 йылдың яҙында Целминьш ҡулға алына һәм Флоссенбюрг концлагерына ебәрелә, шунан Дахауға күсерелә, һуғыш тамамланғансы шунда тотола. 1942 йылдың апрелендә 15-18 йәшлек үҫмерҙәрҙән Мартинс Янсонстың Jaunpulki («Яңы отряд») йәштәр ойошмаһын нацистар иң хәүефлеһе тип иҫәпләй. 1942 йылдың июнендә Янсонс менән бергә был ойошманың 7 әүҙем ағзаһы ҡулға алына.\n1941 йылдың аҙағынан подполье ойоша башлай. Башында үҙәктең Демократик партияһы ағзаһы Константинс Чакст торған һәм 300-ҙән ашыу кешене берләштергән төркөм беренселәрҙән булып барлыҡҡа килә, улар Рига, Елгав, Лиепая, Вентспилста һәм ауыл райондарында эшмәкәрлеген йәйелдерә. 1942 йылдың февралендә Латвия социал-демократик эшселәр партияһы (етәкселәре Паулс һәм Бруно Калныньшамдар), 1922 йылдағы Конституция нигеҙендә бойондороҡһоҙ Латвияны тергеҙеүгә иҫәп тотоп, үҙ эштәрен башлап ебәрә. Был партия Эстония, Литва, Финляндия һәм Швеция социал-демократтары менән бәйләнеш тота. 1943 йылдың 13 авгусында Чаксте, Калниньш, шулай уҡ Крәҫтиән союзы һәм Христиан фермерҙары партияһы, Латгалия католиктары бергә осрашып һөйләшә. Һөҙөмтәлә Латвия үҙәк советы — латыш ҡаршылығының координацион органы барлыҡҡа килә. Совет Германиянан һәм СССР-ҙан азат демократик Латвия булдырыуҙы маҡсат итеп ҡуя, һәм АҠШ һәм Бөйөк Британияның ярҙамына иҫәп тота. Совет ағзалары көнбайыш союзниктарға меморандум әҙерләй. Тиҙҙән был меморандум тураһында нацистар белеп ҡала, һәм 1944 йылдың апрелендә Советтың күп кенә ағзалары ҡулға алына, шул иҫәптән 12 июлдә Бруно Калныньш та төрмәгә ултыртыла. Советҡа генерал Вернерс Тепферс етәкселек итә башлай. Советтың һуңғы ултырышы 1944 йылдың 8 сентябрендә үткәрелә. Унда Паулс Калныньш Латвияның бойондороҡһоҙлоғон терегеҙеү тураһында декларацияға ҡул ҡуя; Латыш үҙәк советы ваҡытлы хөкүмәт тип иғлан ителә. Әммә Калныньш икенсе көнөнә үк сит илгә сығып китергә мәжбүр була.\nСоветтың башында генерал Янис Курелис һәм уның штаб начальнигы капитан Кристапс Упелниекс торған хәрби комиссияһы ла әүҙемлек күрһәтә. 1944 йылдың июлендә, Остланд рейхкомиссариаттағы СС начальнигы Фридрих Еккельн Рига, Скривери, Слоке и Доле ҡалаларында дүрт айзсаргтар батальоны ойоштороу тураһында приказ сығара. Советтың хәрби комиссияһы бынан файҙаланып ҡалырға тырыша: айзсаргтар командованиеһын, аҙағыраҡ Еккельндың үҙен дә батальондар етәксеһе итеп Курелисты ҡуйырға ышандыра. 1944 йылдың йәйендә Курземда бер нисә мең кешенән торған отряд ойошторола, уларға СС-тың Латыш легионы һәм ярҙам итеүсе полициян дезертирҙары ла ҡушыла. Отряд Латвияға һәм Латвия контитуцияһына тоғро булыуҙарына ант итә; антта Германия һәм Гитлер телгә алынмай. Әммә Курелис менән Упелниекс әүҙем хәрби эш башламай. 1944 йылдың 12 ноябрендә нацистар отряд ағзаларын ҡулға ала. Курелисты эшенән азат итәләр һәм Германияға оҙаталар; Упелниекс менән бергә һигеҙ офицер Лиепаяла атып үлтерелә; тағы ла өсәүһе Штуттгоф концентрацион лагерына оҙатыла. Тик лейтенанта Рубенис батальоны ғына зыян күрмәй, әммә 5-9 декабрҙә нацистар менән һуғышта ҡыйратыла. Курилестың ҡулға алыныуҙан ҡотолоп ҡалған һалдатттары СС, совет партизандары, «урман кешеләре» төркөмдәрен тулыландыра; 1945 йылдың февралендә Латвия үҙәк советының радиотапшырыуында «ике мең партизан».тураһында һүҙ бара.\nЙәһүдтәрҙе ҡотҡарыу менән шөғөлләнгән латыштар ҙа була. Мәҫәлән, Жанис Липке, үҙ ғүмерен ҡурҡыныс аҫтына ҡуйып, 50-нән ашыу йәһүдте ҡотҡара.\n↑ Andrew Ezergailis The Holocaust in Latvia, 1941-1944 — Historical Institute of Latvia, Riga ; United States Holocaust Memorial Museum; Washington, DC., 1996.\n↑ The Holocaust in Latvia Ҡалып:Webarchive, Andrievs Ezergailis ISBN 978-9984-9054-3-3\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Латвияны_нацист_Германияһының_баҫып_алыуы&oldid=807975 ҡабул ителгән\nИкенсе донъя һуғышы йылдарында Латвия\nӨсөнсө рейх һәм уның союзниктары ғәскәре тарафынан СССР территорияһын оккупациялау\nБыл бит һуңғы тапҡыр 12:16 16 май 2018 үҙгәртелгән.


Яҡташыбыҙ иркенән мәхрүм ителгән\n16 Июль 2019, 13:07\nКорея ҡыҙын ташлағаны өсөн...\nУҙған аҙнала Өфө кешеһе Алишер Ғ. исемле егетте Көньяҡ Кореяла иркенән мәхрүм иткәндәр. Ни өсөн тиһегеҙме? Корея ҡыҙын ташлағаны өсөн...\nСеул ҡалаһы вуздарының береһендә уҡып йөрөгән егеткә диплом алыр өсөн бер ай ғына ҡала. Тик бына сығарылыш кисәһенә барып, диплом алып ҡыуаныр урынға, ул төрмәлә ултыра. Был ваҡиға тураһында Алишерҙың апаһы Мәҙинә яҙа. Ул битараф булмаған кешеләрҙән ҡустыһын ҡотҡарыу өсөн петицияға ҡул ҡуйырға саҡыра.\nПетицияла хәлгә асыҡлыҡ индерелгән. “Корея ҡыҙы менән ағайым араһында мөхәббәт мөнәсәббәттәре булды. Тик ташлашҡандан һуң, ҡыҙ унан үс алырға була һәм судҡа “янау өсөн“ тип ғариза бирә. Әйткәндәй, был бер нисек тә дәлилләнмәй. Ҡыҙҙың һүҙҙәре буйынса Алишер уға яҙған, осрашырға тырышҡан һәм өйөнә сәскәләр ебәргән. Әгәр бындай ғәмәлдәр өсөн кешене иркенән мәхрүм итһәләр, һәр икенсе кеше төрмәлә ултырыр ине”, – тиелә петицияла.\nАртабан ул Алишерға шәхси фотоларын таратҡаны өсөн тип тә иск бирә. Ысынында был булмаған, ти Мәҙинә. Һөҙөмтәлә егетте ун айға иркенән мәхрүм иткәндәр.\n“Уны ултыртып ҡуйғандар, ә туғандарына хәбәр итеүсе лә булманы, бәйләнешкә лә сыға алмай, бөтә нимәләрен алғандар. Беҙ барыһы тураһында ла адвокат аша ғына белдек. Ә ғариза яҙып төрмәгә ултыртып ҡуйған ҡыҙ судҡа ла килеп тормаған, сөнки яңы егете менән Францияға осҡан. Йәш егеттең бөтә тормошо селпәрәмә килгәндә, ул тыныс ҡына йәшәп ята”, – ти Мәҙинә.\nӘле егетте яҡлап 1500 самаһы ҡултамға йыйылған. Петиция Рәсәй Эске эштәр министрлығына йүнәлтеләсәк.


Мәсетле районының Яңы Мишәр ауылы халҡы резина итектәрҙе туфлиҙарға алмаштырҙы\nАуылда асфальт юл һалынды. Төҙөүселәр һәр урамға бөтәһе 2 мең метрға яҡын арауыҡта асфальт-битум ҡатнашмаһы түшәгән.\nБыл эштәр республикала ауылдарҙы үҫтереү программаһына ярашлы башҡарылған. Һуңғы йылдарҙа уға ярашлы, һәр ауыл биләмәһенә йөҙөшәр мең һум аҡса бүленә. Әйткәндәй, киләсәктә уны 5 йөҙ мең һумға еткерергә иҫәп тоталар. Мәсетлеләргә юл төҙөлөшөн тиҙләтеүгә яҡташтары, Советтар Союзы Геройы Ҡотдос Латипов та ярҙам иткән.


Өләсәйемдең йырҙарында – халыҡ аҡылы\n27 Ғинуар , 11:45\nФольклориада һүҙенең нигеҙендә “халыҡ аҡылы” тигән мәғәнә ята. Студент йылдарында башҡорт халҡының хеҙмәт, йола һәм көнкүреш йырҙары, әкиәт, легендамы - ауыҙ-тел ижадын өйрәнергә райондар буйлап сығып китә торғайныҡ. Шул осорҙа йәшәргә өйрәткән уҡытыусыларыма рәхмәтлемен: өләсәйемдең күп кенә йырҙарын яҙып ҡалырға өлгөрҙөм. Кәримә Сара ҡыҙы Өмөтбаева Ишембай районының Ҡолғона ауылында тыуған, йөҙөнсө йәшендә баҡыйлыҡҡа күсте, ул ваҡытҡа ла өс тиҫтә йыл уҙып бара. Өләсәй тәрбиәһе беҙгә күп эләкмәне, тиһәң дә ярай, шуныһы үкенесле. Ҡунаҡҡа килгән саҡтарында: “Балам, һауыт-һабаңды йыуа һалып ҡуй, фәрештәләрҙең ҡанаты талмаһын”, йә иһә иҙән йыуғанда “Мөйөшөнә сепрәгең теймәне, ҡаш һымаҡ һыҙылып тороп ҡалды”, - тип, беҙгә кәңәш биргәне хәтерҙә. “Илдә власть алмашынған осорҙа ауылды йә аҡтар, йә ҡыҙылдар баҫты. Һуңғылары халыҡтың малын талай торғайны. Өлкәндәр уларҙан ҡасып, урман төпкөлөндә бесән әҙерләй, ә мин ҡыуыш янында усаҡта сәй ҡайнатҡанда шайтанды күрҙем”, - тип һөйләгәнен, мәктәптә атеист рухында тәрбиәләнгәнгә, өләсәйгә ҡарап, кәлләһе киткән тиеберәк уйлай торғайным - мәктәптә бит икенсе төрлө белем бирәләр! Һуңғы йылдарында ул беҙгә йәшәргә ҡайтты. Шул осорҙа өләсәйемдең һөйләү телмәренең байлығына, хәтеренә хайран ҡала инем. Ултыра-ултыра ла йырлап ебәрә: “Егет кенә булһаң, елә йөрө, Арҡа (һырт) өҫтөндә йөрөгән боландай. Егет кенә дәүерең үтте ниһә, Бөгөлөрһөң ҡара йыландай.” Өләсәйемдең йырҙарында халҡыбыҙ тарихы сағыла тиһәң, бер ҙә хата түгел. Элегерәк буласаҡ ҡоҙа-ҡоҙағыйҙар үҫеп килгән ҡыҙҙы үҙ теләгенән тыш кейәү менән йәрәштергән. Өләсәйемде 12 (!) генә йәшендә башлы-күҙле иткәндәр. “Аҫыл да минең ал сағым, Бар ине лә минең гөл сағым. Аҫыл да ғына ҡолонсаҡ кеүек Бар ине лә минең йәш сағым. Рәхәт йәшәр инем ҡыҙ булһам, Һайрар инем аҫыл ҡош булһам. Үҫә-үҫә ҡыҙҙар ҙур булып, Үҫеп еткән ҡыҙҙар хур була. Көмөш кенә йөҙөк, ҡуш беләҙек Ҡайырылмай ғына торһасы. Башҡай ғына тыуып үҫкән ерҙән Айырылмай ғына торһасы. Ала-сола шаршау, сите бурлаҡ Теккән генә йөйө күпме икән? Үткән генә ғүмер үтеп китте, Ҡалған ғына ғүмерем күпме икән? Йүгереп кенә йөрөп йыйыр инем Юл буйында үҫкән йыуа юҡ. Үтеп кенә барған был ғүмерҙең Тотоп ала торған ялы юҡ. Ай-һай ғына тигән әй тауышҡа Йылан төшә икән ҡамышҡа. Үлмәһә лә егет үлмәй икән, Эскәйҙәре тулы һағышҡа. Ала-сола шаршау, сите бурлаҡ Ҡор, тиһәң дә ҡормам, инәкәй. Китер генә ваҡытым етте ниһә, Тор, тиһәң дә тормам, инәкәй.” Ул йәш ваҡыттан күңеленә һеңгән сеңләү өлгөһөн дә көйләп ебәрә ине. Бала саҡтан әсәй йылыһы күрмәй үҫкәнгәме (атаһы заманына күрә белемле булған, батша әрмеһенә хеҙмәткә алынғас, ҡарт олатайым менән ҡарт өләсәйем уны үҙҙәре алып тәрбиәләй), йәтимлек күңеленә ныҡ һеңеп ҡалған. Күҙ йәштәре күптән кибеп бөтһә лә, йөҙөнсө йәшендә лә күңеле һыҡрап ала ине. “Иртән генә тороп бер ҡараһам, Саңҡ-саңҡ итә Бәштин бөркөтө. Ышанмағыҙ, дуҫтар, был донъяға, Вайран һалып ҡына китер бер көндө,” - тип тағы көйләп ебәрә өләсәйем. “Туҡта- туҡта, тиҙ генә яҙып алайым, өләсәй!”, - тим, аш-һыу бүлмәһенән өтәләнеп килеп сығып, ҡулды һөртә-һөртә, ҡәләмгә үреләм. “Оноттом инде”, - тигән була. “Әле генә көйләгән йырҙы нисек оноторға була?” - тип уға аптыраулы ҡарашымды төбәйем. (Ҡайһы бер йәштәр әле баштан хәтере насарлығына борсола. Йөҙҙө ҡыуған өләсәйемдең әле генә һуҙған йыр һүҙҙәрен ни сәбәпле ҡапыл ғына онотоуын аңлап етмәй инем ул саҡта). “Ишек кенәм алды кәрешкә, Кәрешкә лә түгел, мәтрүшкә. Сабырһыҙ - шайтан, Сабырлыҡ - солтан, Сабырлыҡтар кәрәк һәр эшкә.” Өләсәйем үҙ иҫендә булғансы ҡулы эштән өҙөлмәне. “Мамыҡ тетеп булһа ла ултырайым, юҡмы шунда соланда көҙҙән ҡалған һарыҡ йөнө, Ғәтифә?” - тип йыш ҡына әсәйемә һораулы ҡарашын төбәй. “Ҡайғың булһа, йә эшең, йә ашың күп булһын. Ашың булһа, һөйләшеп ҡайғың бөтөр, эшең булһа, күңелең баҫылыр”, - тип ҡабатлай ул. Өләсәйемдең күп ҡайғы, ауырлыҡтарҙы кисергәненә хайран ҡалам. Кейәүгә сыҡҡас, тәүге дүрт сабыйы, үҫмер ҡорона еткән ҡыҙы менән улы вафат булған, ҡалған етәүһен һуғыш, аслыҡ йылдарында тәрбиәләп, кеше итеп аяҡҡа баҫтырған. Ялан яғынан тоҡлап тоҙ артмаҡлап алып ҡайтып, аҙаҡ уны онға алмаштырған, шул рәүешле ул сабыйҙарын аслыҡ тырнағынан йолоп ҡалған. Үпкә сирле Әхмәт олатайымды һуғышҡа алмағандар. “Немец илбаҫарҙарына ҡаршы яуға ла алмайҙар, һуғышта һәләк булһам, сабыйҙарыма пай бирерҙәр ине”, - тип илап хат яҙғанын һөйләр ине өләсәйем. Ысынлап та, һуғыш осоронда хеҙмәт армияһында еңеүҙе яҡынайтҡандарҙың хеҙмәте тейешенсә баһаланмаған, тип уйлайым. “Ахыры заман етте ниһә, ниҙәр булғай, Донъяға төрлө-төрлө бәлә тулғай. Күп ғалимдар залим булғай, Сәхәр эсеп зина ҡылғай, Хаттин артыҡ таҡи хәжәп тиңҡарауай,”* - тигән йыры тап бөгөнгө заманға тура килгән кеүек. Мулла, заманына күрә уҡымышлы олатаһы-өләсәһе ҡулында тәрбиәләнгән өләсәйем биш намаҙын ҡалдырманы, белемле кешеләрҙе йырҙарында данланы: “Ҡәләм тотһаң, ҡәләм изгегә тартыр, Ҡәләм тотҡан кешенең зиһене артыр. Өммөкамал, китап микән бу китап. Уҡый алмай, күңелем тулды бихисап. Иманды яҡшы белең, биш тапҡыр намаҙ ҡылың. Биш тапҡыр намаҙ ҡылмаған - Ул шайтандыр, ул яман.” Өләсәйем тураһында иҫтәлектәрҙе яҙғанда, ҡәҙимге тормошта ауылдаштарҙың уның ҡыйыулығын йыш телгә алғандары иҫкә төштө. Һуғыштан һуң егерме йыл самаһы уҙғандыр. Ҡыш көнө малды ашатып, кәртә-ҡураға бикләп ҡуйғас, кисен һарайҙа ҡош-ҡорттоң, ваҡ малдың тынысһыҙланыуын ишетәләр. Өләсәйем оҙаҡ уйлап тормай, һәнәк тотоп тәүәккәлләп һарайға инә. Баҡтиһәң, түбәне аҡтарып, үҙенә ҡорбан эҙләп һеләүһен төшкән икән. Ҡупҡан шау-шыу, бәләкәй генә ҡатындың һәнәк менән һөжүм итеүе уны йыуаш бесәй хәленә төшөрә. Сая өләсәйем тураһында хатта район гәзитендә яҙып сығаралар. Өләсәйемдең тыйнаҡ, күркәм сифатта-ры тураһында күп яҙырға мөмкин, күп йырҙары студент ваҡыттағы блокнотта һаҡлана. Унан ауыҙ-тел ижады өлгөләрен яҙып ҡалғаныма ҡыуанам. * боронғо һүҙ телмәре.\nФольклориада һүҙенең нигеҙендә “халыҡ аҡылы” тигән мәғәнә ята. Студент йылдарында башҡорт халҡының хеҙмәт, йола һәм көнкүреш йырҙары, әкиәт, легендамы - ауыҙ-тел ижадын өйрәнергә райондар буйлап сығып китә торғайныҡ. Шул осорҙа йәшәргә өйрәткән уҡытыусыларыма рәхмәтлемен: өләсәйемдең күп кенә йырҙарын яҙып ҡалырға өлгөрҙөм. Кәримә Сара ҡыҙы Өмөтбаева Ишембай районының Ҡолғона ауылында тыуған, йөҙөнсө йәшендә баҡыйлыҡҡа күсте, ул ваҡытҡа ла өс тиҫтә йыл уҙып бара. Өләсәй тәрбиәһе беҙгә күп эләкмәне, тиһәң дә ярай, шуныһы үкенесле.\nҠунаҡҡа килгән саҡтарында: “Балам, һауыт-һабаңды йыуа һалып ҡуй, фәрештәләрҙең ҡанаты талмаһын”, йә иһә иҙән йыуғанда “Мөйөшөнә сепрәгең теймәне, ҡаш һымаҡ һыҙылып тороп ҡалды”, - тип, беҙгә кәңәш биргәне хәтерҙә. “Илдә власть алмашынған осорҙа ауылды йә аҡтар, йә ҡыҙылдар баҫты. Һуңғылары халыҡтың малын талай торғайны. Өлкәндәр уларҙан ҡасып, урман төпкөлөндә бесән әҙерләй, ә мин ҡыуыш янында усаҡта сәй ҡайнатҡанда шайтанды күрҙем”, - тип һөйләгәнен, мәктәптә атеист рухында тәрбиәләнгәнгә, өләсәйгә ҡарап, кәлләһе киткән тиеберәк уйлай торғайным - мәктәптә бит икенсе төрлө белем бирәләр!\nҺуңғы йылдарында ул беҙгә йәшәргә ҡайтты. Шул осорҙа өләсәйемдең һөйләү телмәренең байлығына, хәтеренә хайран ҡала инем. Ултыра-ултыра ла йырлап ебәрә:\n“Егет кенә булһаң, елә йөрө,\nАрҡа (һырт) өҫтөндә йөрөгән боландай.\nЕгет кенә дәүерең үтте ниһә,\nБөгөлөрһөң ҡара йыландай.”\nӨләсәйемдең йырҙарында халҡыбыҙ тарихы сағыла тиһәң, бер ҙә хата түгел. Элегерәк буласаҡ ҡоҙа-ҡоҙағыйҙар үҫеп килгән ҡыҙҙы үҙ теләгенән тыш кейәү менән йәрәштергән. Өләсәйемде 12 (!) генә йәшендә башлы-күҙле иткәндәр.\n“Аҫыл да минең ал сағым,\nБар ине лә минең гөл сағым.\nАҫыл да ғына ҡолонсаҡ кеүек\nБар ине лә минең йәш сағым.\nРәхәт йәшәр инем ҡыҙ булһам,\nҺайрар инем аҫыл ҡош булһам.\nҮҫә-үҫә ҡыҙҙар ҙур булып,\nҮҫеп еткән ҡыҙҙар хур була.\nКөмөш кенә йөҙөк, ҡуш беләҙек\nҠайырылмай ғына торһасы.\nБашҡай ғына тыуып үҫкән ерҙән\nАйырылмай ғына торһасы.\nАла-сола шаршау, сите бурлаҡ\nТеккән генә йөйө күпме икән?\nҮткән генә ғүмер үтеп китте,\nҠалған ғына ғүмерем күпме икән?\nЙүгереп кенә йөрөп йыйыр инем\nЮл буйында үҫкән йыуа юҡ.\nҮтеп кенә барған был ғүмерҙең\nТотоп ала торған ялы юҡ.\nАй-һай ғына тигән әй тауышҡа\nЙылан төшә икән ҡамышҡа.\nҮлмәһә лә егет үлмәй икән,\nЭскәйҙәре тулы һағышҡа.\nҠор, тиһәң дә ҡормам, инәкәй.\nКитер генә ваҡытым етте ниһә,\nТор, тиһәң дә тормам, инәкәй.”\nУл йәш ваҡыттан күңеленә һеңгән сеңләү өлгөһөн дә көйләп ебәрә ине.\nБала саҡтан әсәй йылыһы күрмәй үҫкәнгәме (атаһы заманына күрә белемле булған, батша әрмеһенә хеҙмәткә алынғас, ҡарт олатайым менән ҡарт өләсәйем уны үҙҙәре алып тәрбиәләй), йәтимлек күңеленә ныҡ һеңеп ҡалған. Күҙ йәштәре күптән кибеп бөтһә лә, йөҙөнсө йәшендә лә күңеле һыҡрап ала ине.\n“Иртән генә тороп бер ҡараһам,\nСаңҡ-саңҡ итә Бәштин бөркөтө.\nЫшанмағыҙ, дуҫтар, был донъяға,\nВайран һалып ҡына китер бер көндө,” - тип тағы көйләп ебәрә өләсәйем. “Туҡта- туҡта, тиҙ генә яҙып алайым, өләсәй!”, - тим, аш-һыу бүлмәһенән өтәләнеп килеп сығып, ҡулды һөртә-һөртә, ҡәләмгә үреләм. “Оноттом инде”, - тигән була. “Әле генә көйләгән йырҙы нисек оноторға була?” - тип уға аптыраулы ҡарашымды төбәйем. (Ҡайһы бер йәштәр әле баштан хәтере насарлығына борсола. Йөҙҙө ҡыуған өләсәйемдең әле генә һуҙған йыр һүҙҙәрен ни сәбәпле ҡапыл ғына онотоуын аңлап етмәй инем ул саҡта).\n“Ишек кенәм алды кәрешкә,\nКәрешкә лә түгел, мәтрүшкә.\nСабырһыҙ - шайтан,\nСабырлыҡ - солтан,\nСабырлыҡтар кәрәк һәр эшкә.”\nӨләсәйем үҙ иҫендә булғансы ҡулы эштән өҙөлмәне. “Мамыҡ тетеп булһа ла ултырайым, юҡмы шунда соланда көҙҙән ҡалған һарыҡ йөнө, Ғәтифә?” - тип йыш ҡына әсәйемә һораулы ҡарашын төбәй. “Ҡайғың булһа, йә эшең, йә ашың күп булһын. Ашың булһа, һөйләшеп ҡайғың бөтөр, эшең булһа, күңелең баҫылыр”, - тип ҡабатлай ул. Өләсәйемдең күп ҡайғы, ауырлыҡтарҙы кисергәненә хайран ҡалам. Кейәүгә сыҡҡас, тәүге дүрт сабыйы, үҫмер ҡорона еткән ҡыҙы менән улы вафат булған, ҡалған етәүһен һуғыш, аслыҡ йылдарында тәрбиәләп, кеше итеп аяҡҡа баҫтырған. Ялан яғынан тоҡлап тоҙ артмаҡлап алып ҡайтып, аҙаҡ уны онға алмаштырған, шул рәүешле ул сабыйҙарын аслыҡ тырнағынан йолоп ҡалған. Үпкә сирле Әхмәт олатайымды һуғышҡа алмағандар. “Немец илбаҫарҙарына ҡаршы яуға ла алмайҙар, һуғышта һәләк булһам, сабыйҙарыма пай бирерҙәр ине”, - тип илап хат яҙғанын һөйләр ине өләсәйем. Ысынлап та, һуғыш осоронда хеҙмәт армияһында еңеүҙе яҡынайтҡандарҙың хеҙмәте тейешенсә баһаланмаған, тип уйлайым.\n“Ахыры заман етте ниһә, ниҙәр булғай,\nДонъяға төрлө-төрлө бәлә тулғай.\nКүп ғалимдар залим булғай,\nСәхәр эсеп зина ҡылғай,\nХаттин артыҡ таҡи хәжәп тиңҡарауай,”*\n- тигән йыры тап бөгөнгө заманға тура килгән кеүек. Мулла, заманына күрә уҡымышлы олатаһы-өләсәһе ҡулында тәрбиәләнгән өләсәйем биш намаҙын ҡалдырманы, белемле кешеләрҙе йырҙарында данланы:\n“Ҡәләм тотһаң, ҡәләм изгегә тартыр,\nҠәләм тотҡан кешенең зиһене артыр.\nӨммөкамал, китап микән бу китап.\nУҡый алмай, күңелем тулды бихисап.\nИманды яҡшы белең,\nбиш тапҡыр намаҙ ҡылың.\nБиш тапҡыр намаҙ ҡылмаған -\nУл шайтандыр, ул яман.”\nӨләсәйем тураһында иҫтәлектәрҙе яҙғанда, ҡәҙимге тормошта ауылдаштарҙың уның ҡыйыулығын йыш телгә алғандары иҫкә төштө. Һуғыштан һуң егерме йыл самаһы уҙғандыр. Ҡыш көнө малды ашатып, кәртә-ҡураға бикләп ҡуйғас, кисен һарайҙа ҡош-ҡорттоң, ваҡ малдың тынысһыҙланыуын ишетәләр. Өләсәйем оҙаҡ уйлап тормай, һәнәк тотоп тәүәккәлләп һарайға инә. Баҡтиһәң, түбәне аҡтарып, үҙенә ҡорбан эҙләп һеләүһен төшкән икән. Ҡупҡан шау-шыу, бәләкәй генә ҡатындың һәнәк менән һөжүм итеүе уны йыуаш бесәй хәленә төшөрә. Сая өләсәйем тураһында хатта район гәзитендә яҙып сығаралар.\nӨләсәйемдең тыйнаҡ, күркәм сифатта-ры тураһында күп яҙырға мөмкин, күп йырҙары студент ваҡыттағы блокнотта һаҡлана. Унан ауыҙ-тел ижады өлгөләрен яҙып ҡалғаныма ҡыуанам.\n* боронғо һүҙ телмәре.


“Гәүһәр туйыбыҙ ҙа еттеме ни?” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иман » “Гәүһәр туйыбыҙ ҙа еттеме ни?”\n“Гәүһәр туйыбыҙ ҙа еттеме ни?” 13.04.2018 // Иман\nРайоныбыҙҙың Ҡыҙылбай ауылында күптән түгел дан ғаиләләрҙең береһе – Рәйсә менән Риза Насретдиновтар гәүһәр туйын билдәләне.\nБына уларҙың күркәм йорто. Беҙҙе Риза бабай ихлас ҡаршыланы. Ниндәй йомош менән йөрөгәнде әйткәс, күршеләренә ингән Рәйсә инәйҙе саҡырып ҡайтарҙы. Урамдан йәнәш атлап, көлөшә-көлөшә килгән өлкәндәрҙе 60 йыл бергә йәшәгән пар тип уйламаҫһың да. Йәштәрме ни! Бер-береһенә ҡарата йылы хистәрен һаҡлай алыуҙары төҫ-ҡиәфәттәренән, нурлы йөҙҙәренән сағылып тора.\n– Ҡартайыу тураһында уйлаған да юҡ әле ул! – тип егеттәрсә шаяртыу ҡатыш һүҙ башланы бабай. – Гәүһәр туйыбыҙ ҙа килеп еттеме ни? Бындай бәхеттең сере ниҙә, тиһегеҙме? Иң мөһиме – бер-береңде аңлап, тыңлап, кәңәшләшеп йәшәргә кәрәк.\nТуҡһанды ваҡлауҙарына ҡарамаҫтан, инәй-бабайҙың хәтере шәп, зиһене салт. Район, республика яңылыҡтары менән дә даими ҡыҙыҡһынып баралар. Үҙҙәре ошо ауылдан.\n– Туйыбыҙ бөгөнгөләй иҫтә, – тип йылмайып хәтергә алды өлкәндәр. – Ҡыңғыраулы аттар егеп, ауыл буйлап гармун уйнап йөрөнөк. Их, ул саҡтар... Хәҙер иһә йәштәр машинаға инеп ултыра ла, кем өйләнешкәнен күрмәй ҙә ҡалаһың...\nНасретдиновтар ғүмер буйы колхозда бил бөккән. Икеһе лә – хеҙмәт ветераны. Рәйсә инәй тәүҙә хужалыҡта төрлө эш башҡарған, унан 25 йылдан ашыу һауынсы булған. Ә Риза бабай – 43 йыллыҡ хеҙмәт стажына эйә тракторсы. Бихисап маҡтау грамотаһына, “Сиҙәм ерҙәрҙе үҙләштергән өсөн” миҙалына, “Коммунистик хеҙмәт ударнигы” билдәһенә лайыҡ булған ул.\nНасретдиновтар өс балаға ғүмер биреп, уҡытып, үҙаллы тормош юлына аяҡ баҫтырған. Хәҙер инде алты ейән-ейәнсәрен, биш бүлә-бүләсәрен һөйөү бәхетенә эйә улар.\n– Балаларыбыҙ, Аллаға шөкөр, шул ҡәҙәр хәстәрлекле, иғтибарлы, иманлы, – тип һөйөнә өлкәндәр. – Һәр ваҡыт уларҙың ярҙамына таянып, ҡәҙер-хөрмәтенән көс алып йәшәйбеҙ.\nРәйсә инәй менән Риза бабай ғүмер буйы күпләп мал-тыуар, ҡош-ҡорт аҫраған. Хәҙер ҙә, өлкән йәштә булыуҙарына ҡарамаҫтан, баҡсаларында йәшелсә-емеш үҫтереп, донъяларын гөлгә күмеп йәшәй улар. Күҙҙәре яҡшы күргән инәй һаман да бәйләм бәйләй. Йәш сағында төндәрен, колхоз эшенән бушағас, ауылдаштарына күлдәк тегеүен дә иҫкә алып китте ул.\n– Эйе, төрлөһөн кисерҙек, әммә, татыу булғас, тормош ауырлығы әллә ни һиҙелмәне, – ти өлкәндәр. – Йәшәү нигеҙе – өҙлөкһөҙ хеҙмәт, бер-береңә, шулай уҡ башҡаларға ҡарата ихтирам-хөрмәт, күңел таҙалығы. Беҙ ҡулыбыҙҙан килгәндең барыһын да эшләргә, балаларыбыҙға үҙ өлгөбөҙҙә яҡшы тәрбиә бирергә тырыштыҡ. Ауылдаштарыбыҙ менән һәр саҡ татыу йәшәнек, шатлыҡ-ҡыуаныстарҙы ла, ҡайғыларҙы ла бергә кисерҙек, яман уйҙа булманыҡ, көнләшмәнек, бер-беребеҙгә аяҡ салманыҡ, һүҙ йөрөтмәнек. Ауыл бит – үҙе бер дәүләт. Уның һәр яҡлап именлегенә һәр беребеҙ өлөш индерергә бурыслы. Һөҙөмтәлә, Аллаһ Тәғәләнең рәхмәте менән, үҙеңдең тормошоңда ла бәрәкәт, нур, иман артыр.\nАвтор: Р. ӘЛИМБАЕВА.


31 Ғинуар 2020, 22:13\nГөлсинәне сит ил дәр ҙә яҡшы белһәләр ҙә, үҙебеҙҙә бик танып етмәйҙәр. Сәбәбе уның үтә лә тыйнаҡ булыуындалыр. Әммә Өфөнөң дә һәр ҙур сауҙа һәм күңел асыу йорттарында тиерлек тотош диуарҙар биләп торған реклама фотоларында уны йыш күрергә була.#Шоңҡаржурналы #Нәзәкәт\nГөлсинәне сит ил дәр ҙә яҡшы белһәләр ҙә, үҙебеҙҙә бик танып етмәйҙәр. Сәбәбе уның үтә лә тыйнаҡ булыуындалыр. Әммә Өфөнөң дә һәр ҙур сауҙа һәм күңел асыу йорттарында тиерлек тотош диуарҙар биләп торған реклама фотоларында уны йыш күрергә була.\nСтәрлетамаҡ һылыуы бөгөн донъя моделдәре рейтингында юғары урынды биләй һәм киң билдәле фирмаларҙың “йөҙө” булып тора. Популяр браузерҙар Гөлсинә Кәлимуллина тип һорау ебәреүселәргә һүрәттәр бүлегендә хатта миллиондан артыҡ һөҙөмтә тәҡдим итә. Кем һуң был серле ҡыҙ? Күптәр уның Криштиану Роналду менән төшкән рекламаһынан һуң, футболист Ирина Шейкты ошо гүзәлгә алмаштырғандыр, тип фаразланы. Әммә был имеш-имештәр ялған булып сыҡты, уҙған көҙ Гөлсинә Өфөгә кейәүе менән ҡайтып төштө. Юҡ, ул футболист түгел, ә рәссам кеше ине.\nҠасандыр СССР тарҡалып, сиктәр юҡҡа сыҡҡас, беҙҙең илгә лә ялтыр журналдар үтеп инде һәм Рәсәй халҡы моделдәр донъяһы менән танышып “аһ” итте. Ул ваҡыттарҙа һәр ятаҡ бүлмәһенең стеналарын биҙәгән постерҙарҙан ҡараған Синди Кроуфорд, Линда Евангелиста, Клаудия Шифферҙар буй еткеһеҙ йондоҙҙар булып күренде һәм ул, ысынлап та, шулай ине. Ниндәйҙер ике тиҫтә генә йыл үткәс, уларҙың тәхетен үҙебеҙҙең ҡыҙҙар биләр, тип ул саҡтарҙа күҙ алдына ла килтерә алмай инек. Ә бөгөн Голливудта йөрөгән Өфө ҡыҙы Лиана Хәбибуллина йә супермодель булған Сибай ейәнсәре Ирина Шейк һәм башҡа бик күп һылыуҙарыбыҙҙың барлығына аптырамайбыҙ ҙа шикелле. Гөлсинә лә – билдәле Америка агентлығы менән контракт төҙөгән супермодель башҡа йондоҙҙар нисек йәшәйҙер, ниндәй тормош рәүеше алып баралыр, әйтә алмайым, шулай ҙа, Гөлсинә менән әңгәмә тик йылы тойғолар ғына ҡалдырҙы.\n– Гөлсинә, ғаиләгеҙ, бала сағың һәм ул мәлдәрҙәге хыялдарың хаҡында һөйләп китһәң ине?\n– Стәрлетамаҡта тыуып үҫтем. Ғаиләлә беҙ өс ҡыҙ. Лилиә апайым, Дилара исемле һеңлем бар, араларыбыҙ – икешәр йәш. Әсәйем Әлмира Әхсән ҡыҙы һөнәри лицейҙа производствоға өйрәтеү оҫтаһы булып эшләне, беҙгә, балаларына ла ваҡытын, күңел көсөн йәлләмәне. Атайым Рәшит Миңлеғәле улы летчик булды. Аҡыллы, йомарт, изге күңелле итеп хәтеремә уйылған ул, беҙгә һәр ваҡыт тарихтан, математиканан өйгә эш эшләште. Атайым бушаған арала күмәгебеҙҙе тәбиғәткә алып сыға ине, машинала төрлө яҡҡа сәфәргә йөрөнөк. Уның әсәһе Татарстанда йәшәне, өләсәйгә лә ҡунаҡҡа йыш йөрөнөк. Юл буйы йырлап, төрлө уйындар уйнап, хыялланып, тәбиғәт менән һоҡланып барыуҙар ҙа күңелгә йылы иҫтәлек булып һеңгән. Апайым, һеңлем, мин дә Стәрлеләге 2-се гимназияны алтын миҙалға тамамлап, һуңынан “математика һәм информатика уҡытыусыһы” тигән һөнәр буйынса юғары белем алдыҡ. Уҡыу йортон һайлағанда апайыма ҡарағанмындыр инде, асылда һәр ваҡыт сәйәхәт итергә, донъя күрергә хыялландым. Шуға ла бүтән йүнәлештә һөнәр һайлаһам, ул мотлаҡ самолетта осоуҙар менән бәйле булыр, тип уйлап йөрөнөм.\n– Ә мәктәп йылдарың нисек үтте? Нимәләр менән мауыҡтың, туғандарың менән мөнәсәбәттәр ниндәй ине?\n– Дөрөҫөн әйткәндә, уҡыуға ныҡ бирелгән булғанмындыр, мәктәптән тыш өсөбөҙ ҙә музыка мәктәбенең фортепиано класында шөғөлләндек. Бер туғандарым менән мөнәсәбәткә килгәндә, ул һәр ваҡыт һәйбәт булды. Йәш аралары ҙур булмағас, ҡыҙыҡһыныуҙар ҙа бер иш ине, әлегәсә бер-беребеҙҙән сер йәшермәйбеҙ, иң яҡын әхирәттәрем – апайым менән һеңлем. Лилиә апайымдың өс ҡыҙын, Дилара һеңлемдең улын да бик яратам, яйы сыҡҡан һайын бүләктәр менән ҡыуандырырға тырышам. Киләсәктә минең балаларым тыуһа, улар менән яҡын булһын, бер-бе реһенә терәк булып йәшәһен ине, тип хыялланам.\n– Бөгөн меңәрләгән кешене ғашиҡ иткән һылыуҙан беренсе мөхәббәте хаҡында ла Һорағы килә? Тәүләп ғашиҡ булыуыңды иҫләйһеңме?\n– Әлбиттә, иҫләйем. Тәүге хистәр – мәктәп йылдары, үҫмер осоромдоң йылы хәтирәһе. Һигеҙенсе класта параллелдә уҡыған малайҙы оҡшаттым. Иң матуры ине ул, иң һәйбәт уҡығаны. Әммә уға ғашиҡлығым минең генә серем булып ҡалды. Туғыҙынсы класҡа икенсе мәктәпкә күсте лә, ҡыҙғанысҡа күрә, яҡындан танышып аралашырға тура килмәне беҙгә.\n– Атай-әсәйең һеҙҙе нисек тәрбиәләне? Әсәйең һинең өсөн күберәк кем: дуҫмы, әллә авторитетлы кешеме?\n– Атай-әсәй менән аралар һәр ваҡыт йылы, асыҡ булды, беҙ уларға хәлебеҙҙе аңлатыуҙан, уйлағаныбыҙҙы әйтеүҙән тартынманыҡ. Әсәй минең өсөн остаз да, серҙәш тә, шул уҡ ваҡытта авторитет та. Аҡыллы кеше ул, әле лә уның менән кәңәшләшмәйенсә бер нәмә лә эшләмәйем. Беҙ бәләкәй саҡта өйҙәге телефон туҡтауһыҙ зыңғырлап торор ине, кемдер кәңәш, кемдер ярҙам һорап мөрәжәғәт итте. Әсәйем уларға хәленән килгәнсә иғтибар бүлергә тырышты, һәр ваҡыт дуҫтары һәм таныштары күп булды. Хәҙер ҙә икенсе континентта, туғандарымдан ун ике сәғәт осош алыҫлығында йәшәһәм дә, әсәйем менән гел генә яҙышып торабыҙ, көнөнә икене тапҡыр шылтыратып, хәлен белеп алыу ғәҙәтемә һеңгән. Ул, бай тормош тәжрибәһе туплаған кеше булараҡ, миңә кәңәше менән терәк-таяныс булып тора. Былай ғына, кисерештәрем менән уртаҡлашып та шылтыратам, ҡайһы берҙә бит берәйһенә эсеңдәген һөйләге йә шатлығың менән уртаҡлашҡы ла килә. Әсәйем менән тәүлектең теләһә ниндәй ваҡытында бәйләнешкә сыға алам, шулай күнеккәнбеҙ.\n– Юғары уҡыу йортонда теүәл фәндәрҙе өйрәнгәнһең, еңел йүнәлеш түгел. Шундай ҡатмарлы юҫыҡты үҙләштереп тороп, ул юлдан китмәүең йәл түгелме?\n– Бала саҡтан теүәл фәндәрҙе яраттым, бигерәк тә геометрия менән информатика еңел бирелде. Шуға ла, Лилиә апайымдан күрмәксе, Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтының физика-математика факультетына уҡырға индем. Апайым менән һеңлем институттан һуң уҡыуҙарын аспирантурала дауам итһә, мин иһә икенсе юғары белем алырға ҡарар иттем һәм ВЗФЭИ-ны (Всероссийский заочный финансово-экономический институт) һайланым. Беренсе курсты Өфөлә тамамлап, икенсе курстан уҡыуҙы Мәскәүҙә – төндәрен дә йоҡламай торған ҡалала дауам иттем. Унда инде уҡыу менән бер рәттән “Андреас” ресторанында киске тамашаларҙы ойоштороусы булып та эшләп йөрөнөм. Әммә 2008 йылғы торғонлоҡ мәлендә ресторан ябылды. Шунан һуң, ниһайәт, сәйәхәт итеү тураһындағы бала саҡ хыялымды тормошҡа ашырырға ҡарар иттем һәм “S7” авиакомпанияһына бортпроводник булып урынлашыу өсөн әңгәмә үтергә йөрьәт иттем. Эшкә алындым, унда бер аҙ тәжрибә туплағас, осоштар майҙанын киңәйтер өсөн “Трансаэро” авиакомпанияһына күстем. Һауала, авиацияла эшләгән сағым мауыҡтырғыс бер осор булды. Беләһегеҙме, үҙең өсөн яңы ҡалаларҙың аэропорттарын асыу һәр ваҡыт ҡыҙыҡ. Абакандан башлап Гоаға тиклем күрҙем! Иң елкендергесе – эңерҙә пилот кабинаһынан самолеттар һауаға күтәрелә һәм килеп төшә торған осош юлын күҙәтеү. Иҫ киткес матур бер күренеш асыла шул саҡ!\n– Осоштар мәлендә төрлө хәлдәр булалыр инде?\n– Ысынлап та, көлкөлө лә, хәүефле лә мәлдәр күп булды. Бер пассажирҙың бортта туңдырма булмауына ныҡ ризаһыҙлыҡ белдереп шаулауы хәтерҙә ҡалған. Икенсеһе самолет ергә төшкән саҡта ноутбугын һүндереүҙән баш тартып аптыратты, йәнәһе лә, ноутбугы асыҡ тормаһа, уның аэрофобияһы ҡуҙғала. Тыныс кешемен, шуға ла ошондай сәйер хәлдәр килеп сыҡҡан һайын хеҙмәттәштәрем эште яйға һалыр өсөн мине ебәрергә тырыша ине. Иң ҡыҙығы, мин яйлай алмаған бер осраҡ та булманы. Пассажирҙар йыш ҡына визит карточкаларын ҡалдыра ине.\nДауамы "Шоңҡар" журналының ғинуар һанында...


Май байрамдарында почтала махсус эш режимы билдәләнә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nМай байрамдарында почтала махсус эш режимы билдәләнә\n17:00, 25 апреля 2012 Йәмғиәт\nРеспублика халҡы май байрамдарында почтаның барлыҡ почта, финанс һәм мәғлүмәт-коммуникация хеҙмәттәренән файҙалана аласаҡ. «Рәсәй Почтаһы» федераль дәүләт унитар предприятиеһы клиенттарын өҙөклөктәрһеҙ хеҙмәтләндереү өсөн 30 апрелдән 2 майға һәм 7-һенән 10 майға тиклемге осорҙа почта элемтәһе бүлексәләрендә махсус эш режимы билдәләнә.\nШулай итеп, 30 апрелдә һәм 8 майҙа бөтә кластағы почта элемтәһе бүлексәләре билдәләнгән график буйынса эшләй, эш көнө бер сәғәткә ҡыҫҡартыла.\n1 һәм 9 май бөтә почта бүлексәләре өсөн дә ял көнө буласаҡ.\n2, 7 һәм 10 майҙа почта элемтәһе бүлексәләре һәм бөтә кластағы почтамттарҙың клиенттар залы ғәҙәттәге режимда эшләйәсәк, тип хәбәр итә БР буйынса Федераль почта элемтәһе идаралығы.


Радий Хәбиров Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына Еңеүҙең 75 йыллығына арналған миҙалдар тапшырҙы - Bash.News\nРадий Хәбиров Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына Еңеүҙең 75 йыллығына арналған миҙалдар тапшырҙы https://bash.news/news/116033_radij_xbirov_bjk_vatan_uyshy_veterandaryna_eee_75_jyllyyna_arnalan_mialdar_tapshyry/?lang=bash\n18 йәшендә үк артиллерия полкында радист булып һуғышҡа ингән Сәғит Ишбирҙин әле лә ҡулынан элемтә сараларын төшөрмәй. Яугир 95 йәшендә лә заманса гаджеттар менән уртаҡ телде тиҙ таба. Иҫтәлеккә фотоһүрәт төшөрә. Республика етәксеһе менән көн дә осрашып тормайбыҙ, ти Сәғит Ғәтиәтович .\n2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены, 3-сө дәрәжә Дан ордены, «Ҡаһарманлыҡ өсөн», «Варшаваны азат итеүҙә ҡатнашҡан өсөн», «Берлинды алған өсөн. Сәғит Ишбирҙиндың наградаларын һанап бөтөрлөк түгел. Әйткәндәй, уларҙың күбеһе тыныс тормоштағы ҡаһарманлығы өсөн.\nОсрашыуға саҡырылған ветерандар күкрәгендә орден, миҙалдарҙан урын да юҡ. Уларҙың һәр береһе китап яҙырлыҡ тарих һөйләй. Ләкин Еңеү яҙын һанап барыусылары айырыуса ҡәҙерле, ти яугирҙар. Бөгөн был наградалар йылъяҙмаһын Еңеүҙең 75 йыллығына арналғаны тулыландырҙы.\nОсрашыу һуңында иҫтәлеккә фото. Ләкин айырылышыу оҙаҡҡа түгел. Өс айҙан һуң республика етәксеһе ветерандарҙы тағы көтөп ҡала. Радий Хәбиров яугирҙарҙы Еңеү парадын ҡабул итергә саҡырҙы.


САБЫЙҘАР ТЫУА, АЛТЫН ТУЙҘАР БИЛДӘЛӘНӘ…\nСибай ҡалаһының ЗАГС бүлегендә йылдың 100-сѳ, 500-сѳ, 1000-се булып тыуған сабыйын тантаналы теркәү матур йолаға әүерелде. Быйылғы йылдың меңенсе балаһы Кирилл Сафонов 4 декабрҙә тыуған. Ѳлѳшлѳ бала—Гѳлшат Айбулат ҡыҙы һәм Евгений Юрьевичтың кѳтѳп алған тәүге бәпесе. Йәш ғаиләне улдары тыуыу айҡанлы Сибай ҡалаһы хакимиәте башлығы Хәлит Хәмзә улы Сѳләймәнов ҡотлап, велосипед бүләк итте.\n—Бала тыуыуы—һәр ғаиләлә оло ваҡиға. Ҡалала кескәйҙәрҙең бала сағы бәхетле, ата-әсәләрҙең күңеле тыныс булһын ѳсѳн барыһы ла эшләнә. Ѳс йылға яҡын башлыҡ булып эшләү дәүеремдә 5-се балалар баҡсаһын тѳҙѳй башланыҡ,—тине Хәлит Хәмзә улы, Сафоновтарға тәбрик һүҙҙәре әйтеп.—Сабыйығыҙ үҙегеҙгә иптәш, һау-сәләмәт булып үҫһен.\nЗАГС бүлеге начальнигы Айгѳл Әҡсән ҡыҙы Бохарбаева ла башлыҡтың һүҙҙәрен ҡеүәтләне һәм былтыр бүлектә йыл аҙағынаса 1077 бала теркәлһә, быйыл был һан ошо кѳнгә 1086 булған. Тимәк, алға китеш бар, балалар тыуа, тормош дауам итә.\nОшонда уҡ 2013 йылда бриллиант туйҙарын билдәләүсе, йәғни 60 йыл бергә ғүмер итеүсе Хѳрмәтулла һәм Рәйсә Хәйбуллиндар, Василий һәм Вера Жердочкиндар, алтын туйға еткән Николай һәм Таиса Бедокуровтар, Владимир һәм Валентина Булгаковтар, Михаил һәм Елизавета Денисовтар, Сѳнәғәт һәм Хәмиә Ибраһимовтар, Вениамин һәм Анастасия Огурцовтар, Риф һәм Нәсимә Шәриповтар тәбрикләнде.\nИлебеҙ тарихы менән яҙмыштары үрелеп барған оло быуын вәкилдәренә лә Хәлит Хәмзә улы изге теләктәрен теләне. Ѳлкәндәр һуңғы йылдарҙа ҡалала ҙур күләмле эштәр атҡарылыуын, йәшәйештең яҡшыра барыуын һыҙыҡ ѳҫтѳнә алды.\nРиф Ғәбит улы һәм Нәсимә Мирза ҡыҙы Шәриповтар 1963 йылдың июлендә ѳйләнешкән.\n—Күҙ асып йомғансы илле йыл ғүмер үткән дә киткән. Тырышып донъя кѳттѳк. Ике ҡыҙ үҫтереп, оло тормошҡа аяҡ баҫтырҙыҡ. Ейән-ейәнсәрҙәребеҙ буй еткерҙе. Бѳтә кѳсѳбѳҙҙѳ хеҙмәткә бағышланыҡ, шуға ла мохтажлыҡ кисермәнек,—тиҙәр Шәриповтар. «Ә һеҙ кәләште ҡайҙан таптығыҙ?»—тигән һорауға Риф Ғәбит улы: «8 Март байрамында. Иптәштәрем унда мине һѳйрәп тигәндәй алып барҙы. Бѳрйән ҡыҙына шундуҡ күҙем тѳштѳ. Ул да Әбйәлил килене булыуын һиҙмәй ҙә ҡалды»,—тип шаярыу ҡатыш яуапланы.\nҺәр ғаилә парының үҙ мѳхәббәт тарихы бар. Уларҙың һәр ҡайһыһының тормош юлы йәштәргә үрнәк, ѳлгѳ.\nҺүрәттә: хакимиәт башлығы Х.Х.Сѳләймәнов Шәриповтар ғаиләһенә бүләк тапшыра.


Илебеҙ һаҡсылары - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\n22 февраля 2017 — 15:55 ГТРК «Башкортостан»\nРеспубликала Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан бик күп саралар үткәрелә. Ярты сәғәттән Өфөлә республика башлығы ҡатнашлығында тантаналы йыйылыш башлана. Мәҙәниәт усаҡтары ла ир-егеттәрҙе байрам менән ҡотлауға ихлас ҡушыла. Илебеҙҙең ысын һаҡсыларын тәрбиәләүгә республикала урынлашҡан кадет корпустары ла тос өлөш индерә. Әле ете лә тулмаған. Кадет корпусы ҡайнап тора. Уянғандан һуң 10 минут эсендә тәрбиәләнеүселәр кейемдәрен рәтләп, кейенеп, йәшәгән бүләмәләрен тәртипкә килтереп өлгөрөргә тейеш. Үтекләп йыйылған кеүек карауаттарға көн дауамында ятырға ғына түгел хатта ултырырға ла ярамай , ҡағиҙә боҙоусы барҙа бөтә взводҡа йүгерергә тура киләсәк.Артабан иртәнге зарядка, аш һәм ябай мәктәптәге кеүек дәрестәр башлана. Муса Гәрәев исемендәге осоусылар әҙерләү интернат-мәктәбе хәрби уҡыу йорттарының араһында хатта Рәсәй кимәлендә алдынғылар рәтендә. Был күрһәткес артабан хәрби вуздарға уҡырға инеүселәр һаны һәм әлеге ваҡытта төрлө кимәлдәге хәрби структураларҙа өлгөлө хеҙмәт итеүҙәре менән билдәләнә. Кадеттарҙы рухи яҡтан да, физик яҡтан да сыныҡтырыуға ҙур иғтибар бүленә. Тик 100 процент сәләмәт һәм төплө белемле егет-ҡыҙҙарҙы һайлап алып, уларҙың артабан да камил үҫешеүен тәьмин итеү бурысы көслө сөнки. Ысын ир-егеттәр тәрбиәләнә бында. Һәр хәрәкәттә генә түгел, һәр һүҙҙә тәртип. Үҙенән кеселәргә лә, дәрәжәһе буйынса юғарыраҡтарға ла ихтирамлы кадеттар. Буласаҡ осоусылар араһында ҡыҙҙар ҙа бар. 50-ләп һылыуҙы бында тик илһөйәрлек һәм тәүәкәллек килтергәндер.Бына улар – буласаҡ Ватанды һаҡлаусылар. Ҡыйыуҙар, етеҙҙәр, намыҫ һәм Ватан – улар өсөн тәүге урында. Кадеттарға күп уҡырға, ауыр физик күнекмәләр аша үтергә, тыуған интернат-мәктәбе исеменә тап төшөрмәҫ өсөн ябай малайҙар һәм ҡыҙҙар менән сағыштырғанда күп нәмәнән баш тартырға тура килә. Әммә улар оло маҡсат менән йәшәй – ғаиләһен генә түгел, Башҡортостанды, илен һаҡлау, киләсәктә кәрәкле кеше булыу .


9 июнь — Башҡорт Википедияһы\n9 июнь Викимилектә\n9 июнь — григориан стиле буйынса йылдың 160-сы (кәбисә йылында 161-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 205 көн ҡала.\nЕр: Аккредитация көнө.\nУганда: Батырҙар көнө.\nКөньяҡ Америка, Уругвай: Көньяҡ Америка футболы көнө.\nАргентина: Геоогтар көнө.\nРәсәй: Совет ғәскәрҙәренең Германиялағы төркөмө көнө.\n1719: Пётр I Рәсәй империяһы губерналарын провинция һәм өйәҙҙәргә бүлә.\n1883: Мәскәүҙә хәҙерге Дәүләт тарих музейы тантаналы асыла.\n1921: Өфөлә Башҡорт АССР-ының Үҙәк фәнни китапханаһы (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге милли китапханаһы) асыла.\n1945: Совет ғәскәрҙәренең Германиялағы төркөмө ойошторола.\n1950: Өфө лак-буяу заводы эшләй башлай.\n2018: «Евразия йөрәге» халыҡ-ара сәнғәт фестивале барышында Өфөлә Милли кейем байрамы үткәрелә. Уға 40-тан ашыу халыҡтың милли кейемендә 1192 кеше килә, һәм был Рәсәй рекорды итеп теркәлә.\nМухачёва Элита Александровна (1930—15.04.2011), ғалим-математик. 1958 йылдан Өфө авиация институты һәм Өфө дәүләт авиация техник университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1966—1973 йылдарҙа һәм 1977 йылдан юғары математика, 1984—1998 йылдарҙа — хисаплау математикаһы һәм кибернетика кафедраһы мөдире. Техник фәндәр докторы (1984), профессор (1982). РСФСР-ҙың (1992) һәм Башҡорт АССР-ының (1985) атҡаҙанған фән эшмәкәре.\nСопин Александр Леонидович (1960), хәрби хеҙмәт ветераны, запастағы полковник, дәүләт эшмәкәре. Салауат ҡала хакимиәтенең граждандарҙы һаҡлау идаралығы начальнигы, 2014—2016 йылдарҙа Өфө ҡалаһы Октябрь районы хакимиәте башлығы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған экологы. Сығышы менән Пенза ҡалаһынан.\nОгородников Сергей Иванович (1965), спортсы. 1993—2000 йылдарҙа бодибилдинг буйынса Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы. Донъя (1996), Европа (1996) һәм Рәсәй (1993, 1996—1997) чемпионы. Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы (1994). Сығышы менән хәҙерге Татарстан Республикаһының Баулы районы Поповка ауылынан.\nИсмәғилев Роберт Альберт улы (1980), Башҡортостан Республикаһының Ирекле көрәш федерацияһы президенты, Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры, билбау көрәше һәм көрәш буйынса Рәсәйҙең спорт мастеры.\nЗөлҡәрнәев Артур Валерий улы (1995), спортсы. Билбау көрәше буйынса Рәсәй һәм донъя чемпионы. Рәсәйҙең спорт мастеры.\nСөләймәнов Риф Сафа улы (1936), хеҙмәт ветераны, ғалим-музыка белгесе‑фольклорсы. 1970 йылдан хәҙерге Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеүҙәр үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының ғилми хеҙмәткәре, 1990 йылдан — өлкән, 2007 йылдан —төп ғилми хеҙмәкәр. 1986 йылдан СССР Композиторҙар союзы ағзаһы. Сәнғәт ғилеме докторы (2006). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2000), Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1990). Салауат Юлаев ордены кавалеры (2012).\nБатырова Мазидә Рәйес ҡыҙы (1946), хеҙмәт ветераны, архитектор. 1976—2003 йылдарҙа «Башнефтепроект» институтының проекттар буйынса баш архитекторы. 1979 йылдан СССР Архитекторҙар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған архитекторы (1995). Бөтә Рәсәй архитектура проекттары смотры дипломанты (1989, Мәскәү), «2000 йылдың иң яҡшы проекты» республика конкурсы лауреаты (2001, Өфө). Сығышы менән хәҙерге Үзбәкстандың Андижан өлкәһе Асака ҡалаһынан.\nАлтынова Наилә Фаяз ҡыҙы (1951), дәүләт хеҙмәте ветераны, ғалим-философ. 1970 йылдан Башҡорт АССР-ы Юғары Советы аппаратының яуаплы хеҙмәткәре; 1994 йылдан Башҡортостан Республикаһы Үҙәк һайлау комиссияһы секретары, 2011—2017 йылдарҙа — рәйес урынбаҫары. Философия фәндәре кандидаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Халыҡтар дуҫлығы ордены кавалеры. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nПомыкалов Илдар Валерьевич (1971), спортсы. 1993 йылдан еңел атлетика буйынса Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы, Паралимпия уйындарында ҡатнашыусы һәм уларҙың ике тапҡыр чемпионы (2000, 2004), шулай уҡ күп тапҡырҙар донъя, Европа һәм Рәсәй чемпионы, ошо ярыштарҙың көмөш һәм бронза призёры. Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы (1993) һәм атҡаҙанған (2000) спорт мастеры. Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы (1997). Почёт (2006), Дуҫлыҡ (2002), «Башҡортостан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» (2004), Халыҡтар дуҫлығы (2000) һәм Салауат Юлаев (2008) ордендары кавалеры, 2-се дәрәжә «Ватан алдында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» орденының миҙалы (2009) менән бүләкләнеүсе.\nӘлмөхәмәтов Илмар Разин улы (1971), режиссёр, мәҙәниәт өлкәһе эшмәкәре, педагог. 2011 йылдан Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театры директоры, 2015 йылдан — Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының генераль директоры, бер үк ваҡытта 2011 йылдан Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2014).\nБикбаев Азамат Иҙебай улы (1986), спортсы, классик (грек-рим) стилдәге көрәш буйынса халыҡ-ара класлы спорт мастеры (2012).\nИсхаҡов Ибраһим Ғата улы (1892—10.10.1985), уҡытыусы, РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1953), Ленин ордены кавалеры (1952).\nКочетов Иван Данилович (1917—15.05.1943), Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған осоусы, эскадрилья командиры, гвардия өлкән лейтенанты. Советтар Союзы Геройы (1945).\nГущин Петр Яковлевич (1937—21.08.2006), ғалим-ветеринария табибы, биология фәндәре докторы (1992), профессор (1994), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1998).\nИвушкин Владимир Иванович (1942—12.03.1999), хеҙмәт алдынғыһы. 1965—1993 йылдарҙа «Союзтелефонстрой» тресының монтажсы-йәбештереүсеһе. Хеҙмәт Даны орденының тулы кавалеры.\nТяпкин Николай Никитович (1947), киномеханик, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.\nВасильева Венера Ануровна (1962), статистик, иҡтисадсы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы (2010).\nЯхин Фәйзелғаян Фәтҡулбаян улы (1923—25.06.1999), ауыл хужалығы эшмәкәре. 1958—1987 йылдарҙа Илеш районы «Октябрь» колхозы рәйесе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).\nБольшаков Виктор Григорьевич (1938), хеҙмәт алдынғыһы, 1957—2006 йылдарҙа «Востокнефтепроводстрой» тресы водителе. Хеҙмәт Даны орденының тулы кавалеры (1984).\nЗенцов Пётр Иванович (1889—26.08.1920), революция хәрәкәте эшмәкәре. 1905 йылдан РСДРП(б) ағзаһы. Граждандар һуғышында ҡатнашыусы. Өфө губернаһы Ғәҙәттән тыш комиссияһының (Уфимская губЧК) беренсе рәйесе (апрель—июль 1918).\nҠасимова Фәрдүнә Ҡасим ҡыҙы (1934), театр актёры, режиссёр. 1972 йылдан Өфө дәүләт сәнғәт институты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 2008—2013 йылдарҙа режиссура кафедраһы мөдире. 1961 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Профессор (1997). Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1984), Рәсәй Федерацияһы юғары мәктәбенең атҡаҙанған хеҙмәткәре (2003), Удмурт Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2014). Кәрим Тинчурин исемендәге Республика театр фестивале (Ҡазан, 2000) һәм М. И. Царёв исемендәге премия лауреаты (2007). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Балтас районы Иҫке Балтас ауылынан.\nТуҡтаров Варис Рәфҡәт улы (1959), ғалим-зооинженер, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Биология фәндәре докторы (2001), профессор (2002). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2015). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Стәрлебаш районы Ҡарағош ауылынан.\n9 июндә тыуғандар\n1672: Пётр I, Рәсәй империяһының һуңғы Батшаһы (1682—1721) һәм беренсе Императоры (1721—1725).\n1775: Георг Фридрих Гротефенд, Германия филологы, боронғо фарсы яҙмаларын уҡыуға нигеҙ һалыусы.\n1840: Акакий Церетели, Грузия шағиры.\n1865: Карл Нильсен, Дания композиторы, скрипкасы, дирижёр һәм педагог.\n1875: Генри Дейл, Англия фармакологы, Нобель премияһының 1936 йылғы лауреаты.\n1920: Владимир Юкин, СССР һәм Рәсәй рәссамы, пейзаж оҫтаһы, Рәсәй Федерацияһының халыҡ рәссамы (1995).\n1930: Бен Абруззо, АҠШ-тың һауа шарында осоусыһы, Атлантик һәм Тымыҡ океандарҙы экипаж составында беренсе осоп сығыусы.\n1930: Лин Картер, АҠШ-тың фантаст яҙыусыһы.\n1950: Юрий Щекочихин, СССР һәм Рәсәй журналисы, яҙыусы, драматург, сценарист һәм телетапшырыуҙар алып барыусы.\n1990: Лорен Сока, Англия актрисаһы.\n9 июндә вафат булғандар\n2003: Таһирова Майя Авзал ҡыҙы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=9_июнь&oldid=1040282 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 03:35 8 июнь 2021 үҙгәртелгән.


Иҡтисади көрсөк ҡурҡыныс түгел - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостанда бер нимәгә ҡарамай уңышлы эшләп килгән предприятиелар бар. Ошондай хужалыҡтарҙың береһе Өфө районында урынлашҡан. Унда бүҙәнә ите һәм йомортҡаһы етештерәләр. Әле хужалыҡта 30 меңдән ашыу бүҙәнә иҫәпләнә. Ә бер нисә йыл элек кенә ҡоштар һаны 3 тапҡырға аҙыраҡ булған. Ойошмала бүҙәнәләрҙе үҙҙәре үрсетәләр, ситтән һатып алмайҙар. Бының өсөн махсус инкубаторҙар бар. Яңы сыҡҡан бүҙәнә себештәрен ай ярымдан айырым күсерәләр, тағы бер айҙан улар йомортҡа һала башлай. Көнөнә генә хужалыҡта 15 меңдән ашыу йомортҡа алалар. Тауарҙы күрше өлкәләргә һәм Мәскәүгә оҙаталар. Ауырлыҡтар булыуға ҡарамаҫтан хужалыҡта үҙгәртеп ҡороуҙар бара. Әлегә ферманың яртыһы автоматлаштырылған. Ике айҙан бинаны тулыһынса йыһазландырып бөтөргә уйлайҙар. Етәкселек оло маҡсаттар менән йәшәй. Сөнки, бүҙәнәләр тиҙ үрсей, итен һәм йомортҡаһын да һатып алыусылар күп. Хатта, әле үҫеп килгәндәренең дә хужалары бар. Тик тауарҙың күләмен арттырырға мөмкинлек бирмәйҙәр. Ә предприятие йылына ғына 1 миллион һумдан ашыу һалым түләй.Барлығы ойошмала даими рәүештә 10 кеше эшләй. Бынан тыш, ситтән дә хеҙмәткәрҙәр йәлеп ителә. Әгәр бина булып, ит етештереү күләме күбәйһә, эшселәрҙең һанын арттырырға уйлайҙар. Хужалыҡ менән сит ил инвесторҙары ла ҡыҙыҡһына. Яңыраҡ Ҡытай делегацияһы килеп ҡайтҡан, Америка вәкилдәре лә бәйләнешкә сыҡҡан. Ваҡытында предприятие етәкселеге сит илдәргә барып, заманса технологиялар серен өйрәнгән. Хәҙер, улар үҙҙәре техас, япон, фирғәүен тоҡомло бүҙәнәләрҙән яңы тоҡом сығарырға йыйына. Ҡоштарҙы ауыл ерендә лә еңел үрсетергә була. Сит илдәр беҙгә ҡарата төрлө санкциялар индереүгә ҡарамаҫтан, ауыл хужалығы яҡшы күрһәткестәргә өлгәшә. Был турала Рәсәй Президенты Владимир Путин йыллыҡ мөрәжәғәтендә белдерҙе. Тырышҡан ташҡа ҡаҙаҡ ҡаҡҡан, ти халыҡ мәҡәле. Бүҙәнә фермаһында барлыҡ эштәрен теүәлләгәс, Рим Зөбәйеров башҡа тармаҡтарҙа ла үҙен һынап ҡарарға теләй. Ә бының өсөн ил етәкселеге мөмкинлектәр тыуҙырырға тырыша.\n08 декабря Өфөлә эскән бер водитель полиция хеҙмәткәрен тапатҡан


Иртәндән нәшриәттә станоктар геүләүенә шат малай һәм ҡыҙҙар тауышы ла ҡушылды. Кескәйҙәр һүрәт төшөргән арала олораҡтары предприятиеның тирә-яҡ мөхитте һаҡлау инженеры Роза Әүзәх ҡыҙы Ғәниева етәкселегендә нәшриәт цехтары буйлап экскурсия үтте. Үҫмерҙәр китап нәшер итеү эшенең барлыҡ этаптары менән танышты. Экскурсия барышында улар ҡағыҙ әҙерләү цехын инеп күрҙе, баҫмаларҙы версткалау эше, фотоһүрәттәрҙе эшкәртеү тәртибе менән танышты, производство ҡалдыҡтарын кәметеү өсөн хеҙмәт иткән китап баҫыу формаһы эшләү ҡулайламаһын яҡындан күрҙе, ҡағыҙ ҡырҡыу, фальцовкалау, китап тышлау кеүек типографик процестар хаҡында белде.\nЭкскурсия тамамланғас, үҫмерҙәр дөйөм һүрәт төшөрөү эшенә үҙ өлөшөн индерҙе, кескәйҙәр ҙә буш торманы: шаярҙы, көлдө, әйлән-бәйлән уйнаны, нәшриәт хеҙмәткәрҙәре ҡарамағында әкиәттәрҙән өҙөк сәхнәләштерҙе (әйткәндәй, был мауыҡтырғыс уйынға үҫмерҙәр ҙә ихлас ҡушылды).\nНәшриәт әҙерләгән татлы һыйҙан ауыҙ иткәс, барлыҡ балалар һәм ата-әсәләр алдан иғлан ителгән һүрәттәр һәм ҡулдан яһалған әйберҙәр конкурсына йомғаҡ яһау тантанаһына йыйылды. Был конкурс Экология йылына арналып, йәш ижадсыларҙың тәбиғәтте һаҡлау мәсьәләһенә ҡарашын сағылдырҙы. Барлыҡ һүрәттәр һәм әйберҙәр йөкмәткеле, сағыу, матур булыуы менән ҡыуандырҙы.\nСаҡырылған ҡунаҡ БР Экология министрлығы вәкиле Гөлнара Энгель ҡыҙы Мансурова 3 конкурс эше авторын Маҡтау ҡағыҙы менән билдәләп үтте. Конкурста ҡатнашҡан балаларҙың бөтәһе лә нәшриәт директоры Илһам Миңлеғәле улы Йәндәүләтов ҡулынан Маҡтау грамотаһы һәм бүләктәр алды.\nШулай итеп, нәшриәт тарафынан ойошторолған күркәм байрам балаларға күтәренке кәйеф һәм яңы тәьҫораттар бүләк итте.


Иман » Архив газеты "Йәшлек"\nӘЖӘЛДӘН ГЕНӘ ДАРЫУ ЮҠ\nБик күп быуаттар буйы ҡара әнистең (ҡырағай әнис, черный тмин) орлоҡтары һәм майы миллионлаған кеше тарафынан халыҡ медицинаһында ҡулланыла. 1959 йылда халыҡ-ара университеттарҙа 200-ҙән ашыу тикшереү үткәреп, ҡара әнистең иҫ киткес файҙалы булыуын асыҡлағандар. Тимәк, был тикшеренеүҙәр үҫемлектең ни тиклем кәрәкле икәнен тағы ла бер тапҡыр раҫлай. Ә бит Мөхәммәт бәйғәмбәр ғәләйһис-сәләм «Ҡара әнис ссамдан (үлемдән) башҡа бөтә ауырыуҙарҙан да дауа» тип 1400 йылдан ашыу элек үк әйткән (»Мөслим»дә һәм «Бохари»ҙа килтерелде).\nБыл үҫемлек бигерәк тә Азия, Африка һәм Яҡын Көнсығышта әүҙем тарала. Ҡара әнис хуш еҫле генә түгел, бик күп ауырыуҙан дауа. Ашҡаҙан, йөрәк, күҙ, тын юлдары, астма, бронхит, бауыр, бөйөр, теш, һыуыҡ тейеү, ҡоҫҡо килеү, күрем циклы боҙолоу, нервылар ҡаҡшау кеүек киң таралған сирҙәрҙе уның ярҙамында дауалап була. Ҡара әнисте иң көслө антибиотиктар менән сағыштырып ҡарағандар. Һөҙөмтәлә шул асыҡланған: ҡара әнистең орлоҡтарындағы матдәләр бик күп бактерияға ҡаршы тора ала. Уны ҡулланыу антибиотиктарға ҡарағанда ла файҙалыраҡ.\nБынан тыш, ҡара әнис – кешенең иммун системаһын нығытыу өсөн тиңе булмаған үҫемлек. Организмды нығытыу маҡсатында ваҡланған орлоҡтарын көнөнә бер тапҡыр ашар алдынан бер балғалаҡ ҡулланыу ҙа етә. Әйткәндәй, был дозаны арттырырға ярамай, йөклө ҡатындарға ҡара әнистең орлоҡтарын да, майын да ҡулланыуҙан тыйылырға кәрәк.\nМосолмандар ҡара әнисте «Бәйғәмбәр ғәләйһис-сәләмдең үҫемлеге» тип йөрөтә. Ысынлап та, Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм был үҫемлектең майын һәм орлоҡтарын киң ҡулланған, был хаҡта бик күп хәҙистә телгә алына, аныҡ рецептар килтерелә.\nТүбәндә ҡара әнистең орлоҡтары һәм майын ҡулланып әҙерләнгән дарыуҙарҙың рецептары бирелә:\nҠара әнис майы һәм зәйтүн майы (1/5 нисбәтендә) ҡушылмаһы менән күкрәкте ныҡ итеп ышҡырға. Шулай уҡ ҡара әнис майының парҙарын һуларға тәҡдим ителә. Майҙы бал ҡалағының осона ғына эләктереп алып, тел аҫтында тоторға ла мөмкин.\nБер аш ҡалағы ҡара әнис майын 1 ҡап йогуртҡа һалып бутарға. Килеп сыҡҡан массаны өс көн буйы, көнөнә икешәр тапҡыр эсергә.\n1. 1 аш ҡалағы тарттырылған ҡара әнис, 1 аш ҡалағы ҡәнәфер орлоғон ҡушып бутарға. Ошо массаны көн һайын ашар алдынан берәр балғалаҡ алып, оҙаҡ ҡына ауыҙҙа тотоп, йоторға.\n2. 1,5 балғалаҡ ҡара әнис майын көнөнә 2 – 3 тапҡыр ҡабул итергә.\nҠара әнисте зәйтүн майына бутап, ауыртҡан урынды ныҡлап ыуырға.\nҠара әнис майын сәйгә ҡушып эсергә. Муйындың артҡы яғын, биттең аҫҡы өлөшөн май менән ыуырға.\nИнфекция эләктергән ваҡытта майҙы ҡолаҡтың эсенә аҙ ғына тамыҙырға.\nҠара әнисте ҡайнар сәйгә һалып эсергә, майы менән тәнде ыуырға.\nҠайнап торған һыуға 1 аш ҡалағы ҡара әнис майы өҫтәп, быуын һуларға. Йоҡлаған ваҡытта башты ҡаплап ятырға.\n10 тамсы ҡара әнис майы менән 1 сынаяҡ балды бутарға. Көн һайын иртәнсәк берәр ҡалаҡ ашарға һәм 1 стакан һөт эсергә. 2 ай буйы туҡтамайынса ҡабул итергә кәрәк.\n10 тамсы ҡара әнис майына бер стакан әфлисун һуты ҡойоп, 10 көн буйы иртән тороу менән эсергә.\nБөтнөктө ҡайнатып, уға бал һәм 7 тамсы ҡара әнис майы ҡушып бутарға. Был массаны эҫе килеш теләһә ниндәй ваҡытта эсергә мөмкин. Хәтерҙе яҡшыртыу өсөн дауаланғанда сәй һәм ҡәһүә эсеүҙән туҡтап торорға кәрәк.\n1 балғалаҡ ҡара әнис майы менән балды ҡушып, йоҡлар алдынан ҡабул итергә.\nТарттырылған ҡара әнис орлоғо менән зәйтүн майын бутарға һәм һыҙлаған тешкә һөртөргә.\nШулай уҡ ауыртҡан теште бер нисә тапҡыр ҡара әнис майы менән ыуырға мөмкин.\n2 балғалаҡ ҡара әнис орлоғон һыуҙа ҡайнатып, фильтр аша үткәрергә һәм көнөнә ике тапҡыр тамаҡты ошо төнәтмә менән сайҡатырға.\nКүптәр, ҡара әнистең орлоғо файҙалыраҡмы, әллә майымы, тип баш вата. Ысынында уларҙың икеһе лә файҙалы, әлбиттә, май концентратлыраҡ. Әммә шуныһы – май ҡиммәтерәк, шуға ла орлоҡтарҙы йышыраҡ ҡулланалар. Теләгәндәр майҙы үҙҙәре лә эшләй ала. Ҡара әнис махсус магазиндарҙа, мәсет эргәһендәге кибеттәрҙә һатыла.\nИманлы ла булайыҡ, замандан да ҡалышмайыҡ\n«Йәшлек» гәзитенең һәр һанын көтөп алабыҙ. Уның биттәрендә донъя күргән бер мәҡәлә лә битараф ҡалдырмай. Айырыуса кеше яҙмыштарына бәйлеләре. Был мәҡәләләрҙе беҙ студенттар менән дәрестә уҡып, күтәрелгән проблемалар тураһында фекер алышабыҙ, бәхәс ҡорабыҙ. Проблемаларҙан сығыу юлдарын барлайбыҙ.\nЯңыраҡ баҫмала Әлиә исемле һылыуҙың «Диндарҙарҙың махсус кейеме бармы?» тигән мәҡәләһе донъя күргәйне. Был һорау мине күптән ҡыҙыҡһындыра ине, шуға күрә бер-ике һүҙ яҙып китергә булдым. Ысынлап та, хәҙерге ваҡытта күп кеше – йәше лә, ҡарты ла дин юлына баҫа. Был, әлбиттә, бик ыңғай күренеш. Иман булған ерҙә енәйәтселек һәм башҡа боҙоҡлоҡтар булмаясаҡ.\nДин юлы хәҙерге заман йәштәрен эскелек, наркомания кеүек афәттәрҙән йолоп алып ҡалырға ярҙам итә. Тәмәке тартыу кеүек насар ғәҙәттәрҙән арындыра. Хәҙерге заман шарттарында был бик яҡшы. Тик ҡайһы саҡ йәштәр был юлға фанаттарса бирелеп китә. Иман юлына баҫып, уҡыуын, эшен ташлаған бер нисә кешене беләм: йәштәштәрем бөтә донъянан ваз кисеп, йәнәһе, үҙҙәрен тулыһынса Алла менән «һөйләшеү»гә, бөтә кешелектең «гонаһтарын ярлыҡауын һорау»ға бағышлаған. Бер танышым шундай көслө рухлы, сая, шаян, тормош ауырлыҡтарына бирешмәй, гел оптимист булып ҡала белә ине. Ни өсөн, ине, тиеүем, сөнки хәҙер дин юлына баҫҡас, ул кинәт үҙгәрҙе, йомолдо, көнө-төнө мәсеттән сыҡмай. Һуң хәҙерге технологиялар, Интернет заманында, информация дәүерендә мәсеттә бикләнеп, нимәнелер Алланан көтөп ултырыр саҡмы ни инде?! «Элекке» әхирәтемдән илебеҙгә файҙа күберәк булыр ине. Быны мин ышаныслы әйтә алам. Нимәнән килә һуң бындай күренештәр? Йәштәрҙең динде, уны ҡабул итеү шарттарын дөрөҫ аңламауындалыр, тип уйлайым. Быға ниндәйҙер мистика һалырға ярамай. Дин юлына баҫыу бөтә донъянан ваз кисеүҙе, кешеләрҙән айырылыуҙы аңлатмай бит. Был тормоштан йәм табып, уны йәмләп йәшәү зарур. Хәҙерге заманда йәмғиәтебеҙгә алдынғы ҡарашлы, рухлы, заман менән бергә атлаған йәштәр айырыуса кәрәк.\nКейемгә килгәндә, Рәсүлебеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм: «Аллаһы Тәғәлә бәлиғы булған япмаһыҙ ҡатын-ҡыҙҙың намаҙын ҡабул итмәй», – тип әйткән. Йәғни Аллаһы Тәғәлә бәлиғы булған япмаһыҙ ҡатын-ҡыҙҙың намаҙын бөтә кәүҙәһен (муйынын һәм башын, шулай уҡ бәкәлдәренә ҡәҙәре аяҡтарын) ҡаплап торған оҙон кейем кейгән осраҡта ғына ҡабул итә. Шул уҡ ваҡытта, кейем тәнгә һылашып торорға һәм үтә күренмәле булырға тейеш түгел. Аяҡтарға оҙон ойоҡ йәки ойоҡбаш кейергә мөмкин. Ә беҙҙең милли кейемебеҙ был шарттарға тап килә түгелме һуң? Мәҡәләнең авторы дөрөҫ яҙа, элекке замандарҙа ла башҡорт халҡы динле булған һәм шул уҡ ваҡытта үҙ милли кейемендә йөрөгән. Авторҙың артабанғы һүҙҙәре менән дә килешмәй булмай: «Һәр халыҡтың милли костюмының меңәр йыллыҡ тарихы бар. Һәр халыҡтың үҙе йәшәгән тәбиғәт, хужалыҡ талаптарын, йәшәү рәүешен, эш ҡоралдарын, холҡон һәм башҡаларын иҫәпкә алып тегелгән кейемендә халыҡтың эстетик зауығы, күңел байлығы, холҡо, мәҙәниәте лә сағыла». Ысынлап та, беҙ кейемгә ҡарап ҡына ла милләтте билдәләйбеҙ бит. Беҙҙең милли кейемгә матурлыҡ ҡына түгел, ҙур мәғәнә лә һалынған булған. Кейемгә ҡарап ҡына ла кешенең, айырыуса ҡатын-ҡыҙҙарҙың, йәшен, ғаилә хәлен билдәләгәндәр. Кейем милләтте билдәләүсе төп күрһәткестәрҙең береһелер, тип уйлайым, һәм ул һаҡсыл ҡарашҡа мохтаж. Мәрйәм Бураҡаева ла, ғалимдарҙың, Арҡайым ҡаласығын өйрәнгән саҡта, тап ошо күрһәткескә мөрәжәғәт итеп, уны башҡорт халҡының тарихы менән бәйләүе тураһында яҙа. Әлбиттә, хәҙерге заманда бер кем дә милли кейем кейеп йөрөмәйәсәк, тик заманса кейемдәрҙә тарихи, этник элементтарҙы файҙаланып була бит. Быйылғы «Евро – Өфө – Азия – 2009» йәштәр мода форумында бының башланғысы булыуын уҡып ҡыуанғайныҡ. Университетта уҡыған саҡта уҡытыусыбыҙ Гөлсәсәк Дәүләтбай ҡыҙы Ибраһимованың сәсенә сулпылар тағып, милли орнаментлы, үҙенсәлекле кейемдә килеүенә һоҡланып ҡарап ултырыуыбыҙ хәтеремдә. Дәрестәрҙә студенттар менән заманса кейемгә этник элементтар өҫтәп ҡарайбыҙ – матур ҙа, зауыҡлы ла килеп сыға. Фантазияның иге-сиге юҡ!\nҺүҙемдең аҙағында йәштәрҙе саяраҡ, уяуыраҡ булырға, бәхет-уңыштарҙы Хоҙайҙан көтөп ултырмай, тырышып эшләргә, шул уҡ ваҡытта иманлы булып ҡалырға саҡырам. Һәм халҡыбыҙҙың ҡомартҡыларына һаҡсыл ҡарашта булырға кәрәк. Юғиһә бер ваҡыт үҙебеҙҙең милли кейем тураһында китаптан ғына уҡып белергә ҡалмаһын.\nАллаһы Тәғәлә Ҡөрьәндә: «Ҡатынығыҙға мәһәр бирегеҙ», – тип әйткән (»Ан-Ниса», 4-се сүрә, 4-се аят).\nМәһәрҙең ниндәй ҙә булһа мөлкәт булыуы мөмкин (аҡса, кейем-һалым, фатир һәм башҡалар), шулай уҡ мәһәр итеп белем алыу мөмкинлеге бирергә йәки һөнәргә уҡытырға ла була. Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм: «Мәһәр бирегеҙ, тимер балдаҡ булһа ла ярай», – тип әйткән (»Бохари»ҙа килтерелә).\nШулай уҡ Аллаһы Тәғәлә мәһәрҙе «бүләк» тип тә атаған. Сөнки ул ҡатын-ҡыҙға кире һорамау шартында бирелә. Никахтан һуң ирҙең ҡатыны менән күңел асыуға мөмкинлеге асыла, был хаҡта Ҡөрьәндә яҙылған (»Никахта күңел асыуға хоҡуҡлыһығыҙ, шуның өсөн уларға мәһәр бирегеҙ»).\nМәһәр хаҡында мотлаҡ алдан килешергә кәрәк, хатта был бүләк бәләкәй генә булған хәлдә лә. Әммә никах ваҡытында мәһәр хаҡында бер генә һүҙ ҙә әйтелмәһә лә, никах дөрөҫ уҡылған тип һанала. Мәһәрҙең күләмен ике яҡ бергәләп хәл итә. Ә инде егет менән ҡыҙ уның хаҡын бер ҙә килешә алмай икән, мәһәрҙең күпме булырға тейешлеген никах уҡыусы мулла, имам да билдәләй ала. Никах уҡыусы өйләнешкән кешеләрҙең ҡайҙа йәшәүен, нимә менән шөғөлләнеүен, аҡсалымы-юҡмы икәнлеген күҙ уңында тоторға тейеш. Мәҫәлән, ниндәйҙер бер илдә ҡыҙға мәһәр итеп үҙенең ауырлығы тиклем алтын бирелә икән, Рәсәйҙә бындай хәлдең булыуы бик шикле һәм кәрәге лә юҡ төҫлө. Мәһәрҙең никахтан алда бирелеүе мотлаҡ түгел, шулай ҙа ваҡытын алдан килешеп ҡуйыу яҡшыраҡ.\nӘгәр никах уҡылған, егет менән ҡыҙ ир менән ҡатын кеүек йәшәй башлаған икән, кейәүгә сыҡҡан ҡыҙ, үҙенең белемен, матурлығын, аҡылын, уңғанлығын йә берәй етешһеҙлеген күҙ уңында тотоп, мәһәр һорай ала. Мәҫәлән, бер туған апайың йәки ағайыңдың ҡатыны алған тиклем мәһәр һорау урынлы һанала.\nМәһәрҙең күләме, биреү ваҡыты бер генә тапҡыр билдәләнә һәм үҙгәрергә тейеш түгел. Тағы ла шуныһы: ул ҡыҙҙың үҙенә бирелә, был ата-әсәгә түләнгән ҡалым түгел. Ҡыҙ үҙенә бирелгән мәһәрҙе артабан да ғаиләлә, хужалыҡ алып барыуҙа ҡулланмаҫҡа, нисек теләй – шулай тотонорға хоҡуҡлы.\nӘлбиттә, мәһәр түләнмәгән осраҡта ҡыҙ никахтан һуң да ире менән енси мөнәсәбәттәргә инеүҙән баш тарта ала, уның быға хоҡуғы бар. Был мәһәр биреүҙең ваҡыты һуңғараҡ тип билдәләнмәгән осраҡҡа ҡағыла.\nДонъяла ниҙәр генә булмай – әгәр егет менән ҡыҙ бергә йәшәй башлағанға тиклем үк айырылһа, егет мәһәрҙең яртыһын кире һорарға хоҡуҡлы. Был хаҡта Ҡөрьәндә аныҡ әйтелгән: «Өйләнгәнһегеҙ һәм енси мөнәсәбәткә ингәнгә тиклем айырылғанһығыҙ икән, мәһәрҙең яртыһын бирергә тейешһегеҙ» (2-се сүрә, «Әл-Баҡара», 237-се аят).\nШулай ҙа мәһәрҙе ҡыҙҙың хаҡы тип ҡабул итеүселәр менән килешергә ярамай. Ул никахҡа ингән ҡыҙҙың күңелен күреү, бәхетле итеү, артабан да ғаиләлә гармония булһын өсөн бик тә кәрәк. Ҡыҙ ҙа артыҡ ҡомһоҙ булмаһын, аҡыллы, оялсан булыу үҙеңдең баһаңды белмәү тигәнде аңлатмай. Һәр хәлдә буласаҡ иреңде мәһәр өсөн бурысҡа батырыу йәки артабан кәрәк-яраҡ өсөн тотонорлоҡ аҡсаһыҙ ҡалдырыуҙың да мәғәнәһе юҡ.\nАлтай ҡунағы – Башҡортостан ерендә


Рөстәм Хәмитов: беҙҙең төп байлығыбыҙ – ул хеҙмәт кешеләре // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n10:23, 6 мая 2011 Сәйәсәт\n— Осрашыуыбыҙ Еңеү көнө алдынан үтә, һәм был уға айырым бер мәғәнә бирә. Бөгөн беҙ наградалар тапшырасаҡ кешеләр – Бөйөк Ватан һуғышы геройҙарының лайыҡлы алмашсылары. Һеҙ барығыҙ ҙа атай-олатайҙарығыҙҙың матур традицияларын дауам итәһегеҙ, һәм беҙ, һис шикһеҙ, һеҙҙең менән ғорурланабыҙ,— тип Рөстәм Хәмитов тантананы асҡанда байрам сәбәпселәренә мөрәжәғәт итте. — Наградаларығыҙға һеҙ күп йыллыҡ намыҫлы хеҙмәтегеҙ, иҡтисад, социаль өлкә, фән, мәғариф, мәҙәниәт, спорт үҫешенә ҙур өлөш индергәнегеҙ өсөн лайыҡ булдығыҙ. Ҡайҙа эшләүегеҙгә ҡарамаҫтан, һеҙҙең барығыҙҙы ла компетентлыҡ, яуаплылыҡ, юғары һөнәри оҫталыҡ һәм күркәм шәхси сифаттар берләштерә.\nБүләкләнгәндәр араһында – 26 кеше, шуларҙың етеһе Рәсәй Федерацияһының дәүләт наградаларын алды, ә 19-ына почетлы исемдәр бирелде.\nПочет Орденына «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Салауат Ғайсин һәм Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры Игорь Тверяков лайыҡ булды.\nКуйбышев тимер юлының Өфө дистанцияһы өлкән электромеханигы Александр Анучин, «Уфастройинвест» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры Али Аскеров, БР Фәндәр академияһының биология, медицина һәм ауыл хужалығы фәндәре бүлеге ғилми секретары Ираида Әхәтова, Башҡорт дәүләт медицина университетының дипломдан һуң белем биреү институты кафедраһы мөдире Василий Кулавский, «Һуҡырҙар спорт федерацияһы» Дөйөм Рәсәй йәмәғәт физкультура-спорт ойошмаһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе тренеры Людмила Петрова II дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены миҙалы менән билдәләнде.\nШулай уҡ һәр кемгә үҙ өлкәһендә Рәсәйҙең атҡаҙанған хеҙмәткәре тигән почетлы исемдәр бирелде. Иң яҡшы табиптар, ғалимдар, уҡытыусылар, төҙөүселәр, нефтселәр, газовиктар, машина эшләүселәр, мәҙәниәт эшмәкәрҙәре республика Президенты ҡулынан наградалар алды.\nҠырмыҫҡалы районынан килгән Нәзиф Ғатин беренсе тапҡыр бүләкләнмәй. 53 йыллыҡ хеҙмәт стажы булған табиптың күкрәген Ленин һәм Почет билдәһе ордендары биҙәй.\n— 35 йыл элек мин Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы исемен алдым, бына хәҙер Рәсәйҙең атҡаҙанған табибымын, — тип һөйләне ул «Башинформ» хәбәрсеһенә. – Ҡыҙым менән улым да табиб һөнәрен һайланы, өлкән ейәнем дә ошо уҡ дауаханала минең кеүек хирург булып хеҙмәт итә, йәнә бер ейәнем быйыл медицинаға уҡырға инергә йыйына…\nШулай булғас, Нәзиф Мирзаһит улын һәм уның мәрхүмә ҡатынын, әйтергә кәрәк, ул да табип булып эшләгән, хаҡлы рәүештә медиктар династияһын нигеҙләүселәр тип атарға мөмкин.\n— Башҡортостан – бай республика. Беҙҙең бөтмәҫ-төкәнмәҫ ер аҫты байлыҡтарыбыҙ, ҡеүәтле иҡтисади потенциалыбыҙ бар. Ләкин төп байлығыбыҙ – әлбиттә, кешеләр, хеҙмәт кешеләре, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.\nТеги: БР Президенты, бүләкләүҙәр


Ҙур ҡалала улар күберәк » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ҙур ҡалала улар күберәк\nҘур ҡалала улар күберәк 30.01.2018 // Йәмғиәт\nБашҡортостан Республикаһы буйынса Эске эштәр министрлығының наркотиктар әйләнешенә контроль идаралығының иң күп иғтибары ҙур ҡалаларға тура килә. Тәбиғи, бындай урындарҙа наркомандар һаны һәм наркотиктар һатыу күләме лә ҙурыраҡ.\nИдаралыҡ етәксеһе Владислав Ситдиҡов әйтеүенсә, төп көсөргәнешлек Өфө, Стәрлетамаҡ, Салауат һәм Нефтекама ҡалаларына тура килә. Ул наркотик ҡулланырға өгөтләгән сайттарҙы асыҡлау буйынса ла ҙур эш алып барылыуын билдәләй. Быйыл “Роскомнадзор”ға ошондай 150 сайтты ябыу йәки инеү мөмкинлеген сикләү тураһында ҡарар ҡабул итеү өсөн мәғлүмәт ебәрелгән. Идаралыҡ Башҡортостан прокуратураһы менән берлектә наркотик ҡулланыусыларҙы реабилитациялау буйынса дәүләткә ҡарамаған ойошмаларҙың эшмәкәрлеге тикшерелә. Владислав Ситдиҡов ошо өлкәләге хәл беҙҙең республикала дөйөм алғанда ҡәнәғәтләнерлек тип иҫәпләй.\n– Дарыуханаларҙа кодеинлы дарыуҙар һатыуҙы тыйыу ҙа ыңғай һөҙөмтә бирҙе, – ти ул. – Дезоморфин 2012 йылда уҡ юҡҡа сыҡҡайны. Дөрөҫ, быға синтетик наркотиктарҙың артыуы ла йоғонто яһаны. Тыйылған матдәләрҙең һатылыу-һатылмауын даими тикшереп торабыҙ – дарыуханаларҙа бындай хоҡуҡ боҙоуҙар күҙәтелмәй.\nТотош уҡырға 907


Песня «Һалдат йыры» исполнителя Ян Лира. Скачать или слушать онлайн\nПесня «Һалдат йыры»\nЯбай һалдат альбомында бер рәсем әсир итте\nДуҫым серле йылмайып, минең һеңлем, яҡташ, тине.\nБер күреүҙә ғашиҡ булдым, эй, һылыу ҡыҙ, мин һиңә.\nТанышыу хаты ебәрҙем, яуап яҙҙың һин миңә.\nМатур сәскә үҫәлер.\nҺалдатҡайым, тиҙерәк ҡайт тип,\n2. Хат бәйләне арабыҙҙы, ғашиҡ йөрәк шатланды.\nКүңелемде һин биләнең, мөхәббәт ҡанатланды.\nАлыҫ ерҙә, сит тарафта, саф һөйөү килде миңә.\nМин ҡайтырмын, яндарыңа, йәнкиҫәгем, көт кенә.


Бөгөн баш ҡалала сираттағы ауыл хужалығы йәрминкәләре үтте\nЙүнселдәр Өфө халҡына ит һәм һөт ризыҡтары, картуф, йәшелсә һәм башҡа аҙыҡ-түлек тәҡдим итте.\nСауҙала бигерәк тә йылҡы, һыйыр, ҡош ите үтемле булды. Тәмле ризыҡ - балдан да баш тартыусылар булманы. Ғәҙәттә, бындай сауҙа нөктәләрендә хаҡтар баҙарҙыҡына ҡарағанда ун-ун биш процентҡа түбән, продукцияның сифаты ла һәр ваҡыт күҙәтеү аҫтында. Ауыл хужалығы тауарҙарына ихтыяж йылдан-йыл арта. Баш ҡала халҡы йәрминкәләргә теләп йөрөй.\nӘлшәй районынан Руслан Нәжмиев йәрминкәләрҙе ҡалдырмаҫҡа тырыша. Ул баш ҡала халҡын һыйыр ите менән тәьмин итә. Яңы йылдан һуң хаҡтар бер аҙ күтәрелһә лә, һатып алыусылар етерлек, ти ул.


Утлы Ер — Башҡорт Википедияһы\nУтлы Ер (исп. Tierra del Fuego [ˈtjera ðel ˈfweɣo]?) — Көньяҡ Американың иң көньяҡ өлөшөндәге архипелаг, уның составына яҡынса 40 мең утрау керә. Архипелагтың дөйөм майҙаны — 73 753 км² (шул иҫәптән арңпиелагтың иң ҙур утрауы Утлы Ер (Исла-Гранде) майҙаны — 47 992 км²).\nУтлы Ер утрауының яр буйы, Бигл боғаҙынан күренеш\nУратып алған акваториялар Атлантик океан, Тымыҡ океан\nУтрауҙар һаны яҡынса 40 мең\nИң ҙур утрау Утлы Ер\nДөйөм майҙаны 73 753 км²\nХалҡы (2006 йыл) 251 000 кеше\nХалыҡ тығыҙлығы 3,403 кеше/км²\nTierra del Fuego Викимилектә\nАрхипелаг утрауҙарының күп өлөшө Чилиныҡы һәм Магальянес өлкәһенә керә. Архипелагтың иң ҙур утрауы — Утлы Ер (Исла-Гранде) Чили] һәм Аргентина араһында бүленгән. Аргентинаға шулай уҡ архипелгатың иң көнсығыш утрауы Эстадос ҡарай.\nАрхипелагты Көньяҡ Америка менән Магеллан боғаҙы, ә Антарктида менән — Дрейк боғаҙы айыра. Архипелагтың иң ҙур утрауы шул уҡ исем менән атала — Утлы Ер (башҡа исеме Исла-Гранде).\nУтлы Ергә НАСА-ның «Терра» яһалма юлдашынан фотоһүрәт.\nИң юғары нөктәһе — Дарвин тауы (2488 м), элек Шиптон тауы (2469 м) иҫәпләнгән.\nАрхипелаг утрауҙарҙың ярҙары, бигерәктә көньяҡ-көнбайышта, ныҡ йырғыланған.\nАрхипелагтан көньяҡтараҡ Көньяҡ Американың иң көньяҡ нөктәһе Диего-Рамирес утрауҙары урынлашҡан.\nТәү башлап асыусы Магеллан архипелагты Билдәһеҙ Көньяҡ ерҙең (Terra Australis Incognita) төньяҡ өлөшө тип иҫәпләгән. Архипелаг атамаһын уның йөҙөүенән һуң ала. Төбәк халҡы (индеецтар) төндә яр буйҙарында усаҡ яҡҡандар, шунлыҡтан Магеллан был уттарҙы вулкан сығышлы тип уйлаған, һәм асылған территорияны Утлы Ер тип атай.\nXIX быуат аҙағында Джулиус Поппер Янар Ер архипелагын колонизациялауҙы башҡара.\nУтлы Ер утрауында планетаның иң көньяҡ ҡалаһы — Ушуая (Аргентина), ә Наварино утрауында Ерҙең иң көньяҡ тораҡ пункты — Пуэрто-Торо (Чили) урынлашҡан. Халҡының күп өлөшө Утлы Ер утрауында йәшәй.\nУтлы Ерҙең төп халҡы (шулай уҡ утлы ерлеләр йәки фуэгиндар булараҡ билдәле) араһында ямана айырым телендә һөйләшкән яган халҡы өҫтөнлөк итә. Утрауҙа шулай уҡ Көньяҡ Американың материк өлөшө халыҡтары ла йәшәй.\n[ Огненная Земля (архипелаг)] — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә\nОфициальный сайт аргентинской провинции Tierra del Fuego 2010 йылдың 5 апрель көнөндә архивланған..\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Утлы_Ер&oldid=1058559 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 11 август 2021 в 22:08\nБыл бит һуңғы тапҡыр 22:08 11 август 2021 үҙгәртелгән.


Ҡалтасы районында 18 йәшлек егет батып үлгән // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nҠалтасы районында 18 йәшлек егет батып үлгән\n13:59, 24 июля 2012 Йәмғиәт\nРәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, үткән тәүлектә һыуҙа ике бәхетһеҙлек осрағы теркәлгән. Бер кеше һәләк булған, икәүһен ҡотҡарғандар.\nБәлә Ҡалтасы районының Вәсил ауылы янында булған. Бында, Танып йылғаһының һыу инеү өсөн йыһазландырылмаған урынында, 18 йәшлек егет батып үлгән.\nӨфөлә ҡотҡарыусылар батып барған 27 һәм 28 йәшлек егеттәргә ярҙам итеп өлгөргән. Улар, Йылы күлдә (Калинин районы) һыу ингән, тип хәбәр иттеләр Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығының матбуғат хеҙмәтенән.\nТеги: һыуҙа бәхетһеҙлек осрағы


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЙОЛАЛАРЫБЫҘ МИЛЛИ СӘНҒӘТ НИГЕҘЕ УЛ - 2014 - Мәҡәләләр\nГөлназ ЙЫҺАНШИНА, Баймаҡ район хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге етәксеһе: Туған тел, уның менән бергә мәҙәниәт, йолалар ҙа һәр милләтте милләт итеүсе, уны һаҡлаусы булып тора. Ошо хәҡиҡәтте беҙҙә олоһо ла, кесеһе лә аңлай. Көн һайын ниндәйҙер мәҙәни сара үтеп тора, уның урынына яңыһын уйлап табып торалар. Фольклор коллективтары, китапхана хеҙмәткәрҙәре, ағинәйҙәр ҡорҙары, ҡатын-ҡыҙҙар советтары бик әүҙем эшләй. Кемдер, фольклор - профессиональ сәнғәт түгел, тиер, әммә милли сәнғәт нигеҙен барыбер ана шул йолаларыбыҙ, йырҙарыбыҙ, бейеүҙәребеҙ тәшкил итә. Республиканың мәҙәни тормошонда уларҙың үҙенең лайыҡлы урыны бар. Халыҡ беҙҙә эшләй ҙә, ял да итә белә. Шуға ла Мәҙәниәт йылы булған өсөн генә ниндәйҙер саралар үткәрҙек, тип әйтеп булмай, районда сәнғәт донъяһы гөрләп тора. Был йылда матди яҡтан ҙур ярҙам күрҙек, ауылдарҙағы клубтарҙы ремонтлай алдыҡ, ошо яҡтан Мәҙәниәт йылының әһәмиәтен билдәләп китергә кәрәк.\nРеспубликаның һәр ҡала-районында ҡурайсылар, йырсылар, бейеүселәр, театрҙар араһында бәйгеләр үтеп тора. Мәҙәниәт йылы айҡанлы республикала барған "Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы" эстафетаһын ҡабул иткәндә "Башҡорт аты" тип аталған бик үҙенсәлекле фестиваль ойошторҙоҡ. Күптәр эстафета сараһын район мәҙәниәт йорто сәхнәһендә генә үткәрҙе, ә Баймаҡ районы бөтөн халыҡты һабантуй майҙанына йыйҙы. Районыбыҙҙың тәбиғәт шарттары йылҡы үрсетеү өсөн ҡулайлы, башҡорт тоҡомло аттар хатта райондың бренды булып тора алыр ине. Ошоно иҫәпкә алып, тик йылҡы малына ғына бағышланған йолаларҙы, ырымдарҙы, йырҙарҙы, бейеүҙәрҙе иҫкә төшөрҙөк. Ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙарҙың йылҡы малына бәйле ҡул эштәре тергеҙелде, төрлө йәштәге аттарҙан торған күргәҙмәләр ҙә күптәр өсөн оло һабаҡ булды. Башҡорттоң әле көндәлек шөғөлө булып торған ҡымыҙ бешеү эшендә маһирҙар үҙ оҫталығын күрһәтте. Бәләкәй эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнгәндәр йылҡысылыҡҡа ылыға, ата-бабалар шөғөлөн дауам итә, шуныһы ҡыуаныслы.\nФестиваль сиктәрендә ат көтөүселәре араһында бәйге булды. 20-нән ашыу кеше ҡатнашырға теләк белдергәйне, уларҙың араһынан 11-ен һайлап алдыҡ. Улар атты егеп, кире туғарырға, сыбыртҡы шартлатып күрһәтергә тейеш ине. Тәмле үлән сәйе әҙерләп тә эсерҙеләр. Ат сабышы ла булды. Ат тояҡтары тауышын ишетеп, күптәрҙең йөрәгендә йоҡлаған атҡа һөйөү тойғолары яңынан уянғандыр, моғайын. Юғиһә, барыһы ла тимер "атҡа" күсеп ултырып бөттө, көтөүҙе лә машинала көтәләр. Киләһе йылдан был фестивалде республика кимәлендә үткәреү мөмкинлектәрен барлайбыҙ. Халҡыбыҙ бер ҡасан да матди байлыҡты өҫтөн ҡуймаһа ла, ат - башҡорттоң ҡанаты, дуҫы. Кәртәһендә аты булғанда ғына күңеле бөтөн уның. Ошо йолаларыбыҙ булмышыбыҙҙы көндәлек тормошобоҙға кире ҡайтарһын ине.\nЯҙылған: 14.10.14 | Ҡаралған: 1127


Гимназиябыҙ йыл һайын уҡыусыларҙы оло тормош юлына оҙата.\nУлар бер ерҙә лә юғалып ҡалмай,яңы үрҙәр яулай,уңыштарға ирешә. Ә инде икенсе йортҡа әйләнгән гимназия-интернатҡа һәр ваҡыт килеп,осрашыуҙар ойоштороу ул үҙе бер матур традицияға әйләнгән.\nОшо көндәрҙә белем усағына гимназиябыҙҙы илле йыл элек 1968 йылда тамамлаусы сығарылыш класы уҡыусылары йыйылды.\nКилгән ҡунаҡтарыбыҙ өсөн гимназия, музей, Ә. Исҡужин исемендәге ҡурай кабинеты буйлап экскурсиялар, гимназистар тарафынан уларға концерт ойошторолдо. Ә килгән ҡунаҡтар иһә үҙҙәренең хистәре,шаулы мәктәп йылдарындағы хәтирәләре менән уртаҡлашты.\nӘйткәндәй, 1968 йылғы сығарылыш уҡыусылары араһынан бик күп арҙаҡлы шәхестәр сыҡҡан: Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы һәм атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре,филология фәндәре кандидаты, шағирә Рәсимә һәм БР -ҙың атҡаҙанған архитекторы Урал Ураҡсиндар, физика - математика фәндәре кандидаты, атҡаҙанған мәғариф эшмәкәре Таһир Амангилдин һ.б...\nОсрашыу барыһына ла оҡшаны,бөтәһе лә ҡәнәғәт ҡалды. Үҙҙәренең белем усағына ун ҡурай бүләк итте. Киләсәктә лә бындай осрашыуҙар тағы ла булып торор. Гимназия - интернат үҙенең сығарылыш уҡыусыларын һәр ваҡыт көтөп ҡала!


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - МӨҒЖИЗӘГӘ ТИҢДЕР БЫЛ БАЙРАМ - 2022 - Мәҡәләләр\nМӨҒЖИЗӘГӘ ТИҢДЕР БЫЛ БАЙРАМ\nСибай ҡалаһынан йыраҡ түгел Алтын ҡасабаһы менән Иҫке Сибай ауылы араһындағы Сәпәй һаҙы яланында ҙур мөғжизә булды. Эйе, мөғжизә! Эх, бөгөнгө ығы-зығылы, ашыҡ-бошоҡ заманда, ултырып уйланырлыҡ ваҡыт тапмаған мәлдә мөғжизәгә тиң ваҡиғалар иғтибар үҙәгенән ситтә ҡала шул, арбанан аңғармаҫтан төшөп ҡалған кәрәкле әйбер кеүек, юҡҡа сыға. Юҡтың эҙе юҡ, ти халҡыбыҙ. Эйе, эҙһеҙ ҡалыу, мәңгелек арауығында сүпкә әйләнеү ҡурҡыныс. Ә бына боронғонан ҡалған йолаларҙың эҙе бар, эҙе булғанға ла тере улар һәм мәңгелеккә дәғүә итә алалар.\nСиткә киттем, һүҙем күҙгә күренмәгән, күңел менән генә тойоп була торған сәйер мәл тураһында ине. Рухиәттең сағылышы, үткән менән бөгөнгөнөң киҫешкән урынында барлыҡҡа килгән ауаз, тиер инем был күренеште. Уның Иҫке Сибай ауылы эргәһендә булыуы үҙе үк сәйерлеккә ишара. Беҙ бит ниңәлер "иҫке" һүҙенә насар мәғәнә һалып өйрәнгәнбеҙ: иҫке-моҫҡо, тип тә ебәрәбеҙ, тимәк, алама, насар. Иҫке бит - ул боронғо! Ҡасандыр Иҫкеһенән (боронғоһонан) Яңы Сибай айырылып сыҡҡан да аҙаҡ ҡалаға әйләнгән, яңыса тормош барлыҡҡа килгән. Иҫке Сибай ҙа, әлбиттә, бөгөн боронғоса йәшәмәй, әммә, иманым камил, был тамаша боронғолоҡтоң эҙҙәре һаҡлаған урында булды. Сәйерлеге лә бик ябай уның - бер көнгә булһа ла ата-бабаларыбыҙҙың рухы бөгөнгөгә әйләнеп ҡайтҡандай тойолдо. Тойолдо ғына түгел, күңел күҙе күргәндәрҙең эргәһендә булды рухиәттең сағылышы.\nКүҙ алдына килтерегеҙ: һалҡынса салт аяҙ көн, йөк машинаһы бортына ҡулайлаштырып эшләнгән заманса сәхнә, тирмәләр һәм бихисап еңел машиналар. Машиналарҙың да ниндәйе: береһенән-береһе ҡиммәтерәк иномаркалар - насар йәшәмәйбеҙ, тимәк! Һәм... ошо күҙ өйрәнгән ғәҙәти күренешкә тәрән мәғәнә өҫтәп, уҡ-һаҙаҡлы егеттәр-ҡыҙҙар, бик күп һыбайлылар, үткәндәрҙең тере шаһиттары кеүек, бер ни булмағандай, әлеге машиналар араһында йөрөп ята. Тағы нимә иғтибарҙы йәлеп итә: ир-егеттәрҙең күбеһе үҙҙәренә килешеп торған һаҡал ебәргән, эргәләрендә оҙон итәкле һомғол ҡыҙҙар! Сәхнәгә ҡаршы бер яҡ ситтәрәк күптән түгел генә боронғоға тартымыраҡ эшләнгән кәртә эсендә арҡаһы эйәр күрмәгән ике тиҫтәләп тай-тулаҡ бикле тора. Егеттәрҙең аҫылдары тиҙҙән уларҙы меңгегә өйрәтергә тейеш. Нисекме? Нисек тип ни, ҡороҡ ташлап, йүгәнләп-ауыҙлыҡлап, эйәр ҙә һалып тормай һыбай йөрөп күрһәтергә тейештәр. Ҡасандыр, бик борон, булғандыр бындай йола. Булғандыр ҙа онотолғандыр - арбанан төшөп ҡалғандыр. Бөгөн ана шул йола яңынан тергеҙеләсәк, бәйге рәүешендә ирмен тигән ирҙәрҙең йөрәктәрен елкендереп, яңынан заманса тыуасаҡ. Америка ковбойҙарына ғына өйрәтелмәгән ат өҫтөндә йөрөргә тимәгән! Кемдән кәм беҙҙең башҡорт егеттәре! Ҡар өҫтөндә, һыуыҡта, бейәләйһеҙ ҡул өшөп барғанда ҡороҡ ташлап ҡараһындар маҡтансыҡ американдар, шәп булғас.\nТамашасыларҙың күпселеге кәртә тирәләй өйөлгән ҡар өҫтөндә яңы уйын төрөнөң башланыуын түҙемһеҙлек менән көтә. Уттарын ялпылдатып, эргәгә генә тиҙ ярҙам машинаһы килеп туҡтауы йөрәктәргә шом өҫтәй. Ниһайәт, уйын башлана, кәртәгә йәрәбә буйынса беренсе өс ир инә. Әбйәлилдәр! Ни булыр? Һыр бирмәҫме ир-егеттәр, оятҡа ҡалмаҫтармы, яҡташтарының ышанысын аҡлармы? Ят тауышҡа - судьяның һыҙғырғысы сыйылдауға тайҙар тетрәнеп ҡуя. Был ярыш башланыуға ишара булды. Егеттәрҙең өлкәнерәге, күрәһең, оҫтарағы, тәжрибәлерәге халыҡ геүләүенән ярһыған тайҙар араһына инеп, ҡороҡ ташланы. Һуйылға беркетелгән оҙон арҡандың элмәге өйөрҙәге ҡола тайҙың муйынына һығыла. Күҙ асып йомғансы ирҙәрҙең икенсеһе аттың муйынына йәбешә һала. Командалағы йәш егет тиҙ генә ярһыған тайҙың башына йүгән кейҙереп, ауыҙлыҡлап, тыпырсынған толпарҙың һыртына менеп тә ултыра. Күҙ менән ҡаш араһы - кәртәне аша һикереп сығырҙай хәлгә еткән тай, ауыҙлыҡтың көсөн тойоп, кәртә эсе буйлап саба башлай. Һыбайлыһын алып һелкер ине лә, уныһы, йәтсә һымаҡ, ат өҫтөндә бик оҫта йөрөй.\nСудьяның һыҙғырғысы тағы тауыш бирә. Тимәк, ярыш өсөн тәғәйен ваҡыт үтте. Егеттәр өлгөрҙөләр. Өлгөрөү генә түгел, ваҡытынан алда йылҡы малын меңгегә өйрәтеп тә ҡуйҙылар. Һыбайлы аттан төшмәйенсә генә йүгәнде һыпырып, ярһып сапҡан аттан һикереп төшөп ҡалды. Халыҡ еңел һулап, гөр килеп ҡул саба башланы. Беренсе команда уйын шартын теүәл үтәне, ҡалғандарҙың хәленән килерме? Йәрәбә сираты буйынса артабан майҙанға сыҡҡан командалар бөтәһе лә әлегә ят күренгән ярышҡа әҙер булып сыҡты. Ғорурланырға була егеттәр менән! Ғорурланыу ғына түгел, һоҡланырға кәрәк шундай ауан ирҙәр барлығына.\nИке һыбайлының бер-береһен ат өҫтөнән ауҙарыш ярышы ла бик көсөргәнешле булды. Бәйге батырҙарына ҡарап, һай, үҙебеҙҙең егеттәр, тип, күңел күтәрелеп китә, бөгөнгө хәүефле ваҡыт онотола, яҡты киләсәккә өмөт уяна. Йышыраҡ булһын ине ошондай бәйгеләр, тыуған ерен һаҡлап яу сапҡан, сит ерҙәрҙә походтарҙа ал бирмәгән яугир ирҙәрҙең рухын иҫкә төшөрөп торһон ине. Әрүахтарға аяттар уҡып, доға ҡылыуға бәрәбәр бит бындай йыйындар! Мәргән уҡсыларҙың ярышы ғына үҙе ни тора, бигерәк тә уларҙың атта сабып барған килеш уҡ сойорғотоуҙары тәндәрҙе семерләтеп ебәрә. Ҡыҫҡаһы, сараны ойоштороусылар байрам матур үтһен өсөн бик күп көс түккән. Рәхмәт уларға, күпме сауап алғандарын беләме икән улар! Бер рәхмәт мең бәләнән ҡотҡара, тип, бушҡа әйтелмәгән бит!\nТағы бер күренеш сәйер тойолдо: ваҡыты-ваҡыты менән сәхнәләге тауыш көсәйткес аша, "Ялан кухняһына ашарға барығыҙ, ашау бушлай", тигән иғлан әйтелә. Буштың атаһы үлгән заманда бушлай ашатһындар әле! Бөгөнгө ҡолаҡ өсөн үтә лә ят бындай тәҡдим. Әйтәм бит, мөғжизәгә тартым булды был мәжлес: иҫке менән яңы осрашты ла, нур бөркөлдө - рухиәт нуры! Аш-һыу тигәндән, ирҙәргә бар донъяһын онотоп бәйге ойоштороу өсөн көслө тыл кәрәк. Ә уны кемдәр ойоштора? Әлбиттә, ҡатын-ҡыҙҙар! Был осраҡта, Иҫке Сибай ауылының "Ағинәйҙәр ҡоро" ағзалары. Улар менән һөйләшкәндә быға тағы бер тапҡыр ышандым: майҙанда - бәйге, тирмәлә - икенсе тормош. Тыштағы байрам матур булһын өсөн ҡатындарҙың күҙгә күренмәгән ваҡ мәшәҡәттәре лә матур булырға тейеш. Ирҙәр мускулдары менән уйнар ҙа бөтөр, бының менән донъя тамамланмай ҙа баһа - тормоштоң башҡа мең ваҡ мәшәҡәттәрен ҡатын-ҡыҙҙар үҙ иңенә һалып, ары һөйрәр. Дан йырлайыҡ, ирҙәр, ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙға! Тормошобоҙҙоң тылы ныҡлы булһын өсөн беҙ уларға бурыслы. Ирҙәрҙең ҡатын-ҡыҙҙарға мөнәсәбәте дөрөҫ булғанда ғына тормош дауам итә.\nСәпәй һаҙы халыҡ таралғас та меңәрләгән кешенең эҙен һаҡлар. Эҙе булған, эҙ ҡалдыра алған халыҡ һөйөүгә лайыҡ, мәңгелек халыҡ!\nЯҙылған: 25.02.22 | Ҡаралған: 140


Башҡортостан механизаторҙары Ҡырымда иген культураларын урып йыя // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан механизаторҙары Ҡырымда иген культураларын урып йыя\n12:59, 18 июня 2014 Иҡтисад\nҠырымдың Белогорск районында ужым арпаһы сәсеүлектәренең тәүге мең гектарын Башҡортостан механизаторҙары урып йыйған. Бының тураһында республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә. Ҡырымдарға ярҙамға Башҡортостан 15 «New Holland» комбайны, өс «КамАЗ», шулай уҡ ауыл хужалығы машиналарын техник хеҙмәтләндереү буйынса белгестәр ебәргән. Белогорск аграрийҙары ярҙамдың бик ваҡытлы булыуын билдәләй. Үҙҙәренең ауыл хужалығы техникаһы паркы бик туҙған. Шул уҡ ваҡытта өс йыллыҡ ҡоролоҡтан һуң ямғырҙар яҡшы уңыш үҫтерергә мөмкинлек бирә. БР Ауыл хужалығы министрлығының мәғлүмәттәренә ярашлы, иген культураларының уңышы унда бер гектарҙан 30 центнер самаһы тәшкил итә. Бынан тыш, белгестәр урындағы халыҡты импорт техникала эшләргә өйрәтә.\nТеги: ауыл хужалығы,ҡырым