«Халыҡ тарихында минең ырыуымдың йылъяҙмаһы»\n10 Март 2018, 13:29\nШулай тип аталды Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһының Дәүләт архив хеҙмәтенең 100 йыллығына арналған тикшеренеү эштәре конкурсы. Ул уҙған йыл ойошторолғайны. Әле бына Ғаилә йылында йомғаҡ яһалды.\nТикшеренеү эштәре дүрт номинация буйынса башҡарылды:\n– Туғанлыҡ бәйләнешен иң күп тапҡан өсөн;\n– Иң тәрән тамырлы йылъяҙма өсөн;\n– Йылъяҙмаһын биҙәүгә иң үҙенсәлекле һәм ижади ҡараған өсөн;\n– Йылъяҙманы төҙөгәндә ғаилә ҡомартҡыларын ҡулланған өсөн.\nОйоштороу комитеты адресына 30 муниципаль райондан һәм 7 ҡала округынан барлығы 130 заявка килә. Мәктәп уҡыусылары араһында айырыуса Күмертау, Октябрьский, Салауат, Стәрлетамаҡ ҡалалары һәм Бишбүләк, Бөрйән, Борай, Бүздәк, Дүртөйлө, Илеш, Ишембай, Ҡырмыҫҡалы, Көйөргәҙе, Краснокама, Нуриман, Тәтешле, Туймазы райондары әүҙемлек күрһәткән. Бөтә эштәр ҙә эксперт комиссияһы ағзалары тарафынан ныҡлап өйрәнелә һәм II турға иң яҡшы тип табылған 34 ҡулъяҙма һайлап алына.\n– Архив эштәре буйынса идаралыҡ һәм республиканың милли архивы тарафынан ҙур эш башҡарылған. Һеҙҙең миссия архив документтарын һаҡлау булһа ла, үҙегеҙҙең өҫтөгөҙгә ҙур яуаплылыҡ алып, бына тигән итеп уны үтәп сыҡтығыҙ. Тикшеренеү эштәре архив сығанаҡтарына нигеҙләнеп башҡарыла һәм һәр нәмәнең дөрөҫлөгө документ менән раҫлана. Ә үҫмерҙәрҙе үҙҙәренең тамырҙарын өйрәнеүгә ылыҡтырыу уларҙа патриотизм тойғоһон тәрбиәләүгә бер аҙым булып тора, – тине Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Виктор Пчелинцев.\nБөтә эштәр ҙә үҙҙәренең ғаилә тарихын өйрәнеүгә бағышланғайны. Ғаилә йылында был ижади ярышҡа йомғаҡ яһалыуы республикабыҙҙың рухи-мәҙәни тормошонда бер мөһим күренеш булып тора.\nЯңыраҡ профсоюздар федерацияһы йортонда еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһы үтте. Беренсе урынға төрлө номинациялар буйынса Гөлсәсәк Носратуллина (Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының I курс студенткаһы), Азалиә Замалетдинова (сығышы менән Туймазы районы ҡыҙы, әлеге мәлдә Ҡазан дәүләт сәнғәт институтының II курс студенткаһы), Ильяс Искәндәров (Ишембайҙағы Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге 2-се интернат-гимназияһының XI синыф уҡыусыһы), Эльнар Саттаровтар (Өфө урман хужалығы техникумының II курс студенты) лайыҡ булды.\nАртабанғы ижади бәйге Башҡортостан Республикаһы барлыҡҡа килеүҙең 100 йыллығына арналасаҡ.


Интеллектуаль ялға өҫтөнлөк биреүселәр бөгөн Башҡортостандың Хәрби дан музейына йыйылды\nБында Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арналған шахмат турниры үтте. Сара ветерандар өсөн ойошторолһа ла, теләге булған һәр кем ҡатнаша алды.\nХәрби дан музейында был икенсе шахмат турниры. 4 октябрҙә уҙған интеллектуаль уйында балалар һәм үҫмерҙәр көс һынашҡан. Тәүге бәйгелә 50-ләп кеше ҡатнашһа, бөгөнгөһөнә 20 кеше килде. Уйын Швейцар системаһы буйынса үтә, еңеүсе мәрәйҙәр буйынса билдәләнә. Турнирҙа 6 призлы уйын ҡаралған. Ләкин ҡатнашыусылар өсөн бүләк мөһим түгел. Улар өсөн был осрашыу тәү сиратта үҙ көсөңдө һынап ҡарау һәм тәжрибә туплау мөмкинлеге.


Буласаҡ "Фатиха" мәсетенә беренсе таш һалынды\nЯңы иман йорто ҡалҡа. Баш ҡалабыҙҙың Октябрь районында буласаҡ "Фатиха" мәсетенә нигеҙ ташы һалынды. Шәйехзада Бабич урамында төҙөләсәк мәсет ҡаланың иң күренекле урындарының береһе булмаҡсы.\nҠаланың был районында мәсет юҡ. Әлегә мосолмандарға алыҫта урынлашҡан иман йорттарына йөрөргә, йома намаҙҙарын ҡаланың икенсе осона барып уҡырға тура килә. Шуға ла Октябрь районында төҙөләсәк иман йортона халыҡ ифрат шат. Рамаҙан айында изге ғәмәлдең башҡарылыуы юҡҡа түгел. Ҡәҙер кисе көнөндә символик рәүештә булһа ла мәсеткә беренсе таш һалыу мөһим, ти халыҡ. Ике ҡатлы бинаның майҙаны 1100 квадрат метр, бейеклеге 40 метр, көмбәҙле, ике манаралы итеп планлаштырылған. Ул бер юлы дүрт йөҙҙән ашыу кешене һыйҙыра аласаҡ. Тантана талаптарға ярашлы үтте. Беренсе ташты һалғас, буласаҡ мәсет урынында аҙан яңғыраны, йыйылған халыҡ өйлә намаҙың уҡыны, тәкә салыу кеүек йолаһын атҡарҙы. Республикабыҙҙа быйыл ғына егерменән ашыу мәсет асылған. Баш ҡалабыҙҙа ун һигеҙ Алла йорто эшләп килә. Изге йорттарҙың көндән көн артыуы , халыҡтың иманға килеүе ҡыуандыра. Буласаҡ "Фатиха" мәсетенә беренсе таш һалынды. Уның проекты Иерусалимдағы "Аль-Аҡса" мәсетенә тартым, тип раҫлай төҙөүселәр. Изге йорт 2017 йылда ишектәрен асырға тейеш. Киләсәктә был төҙөк һәм йәшеллеккә бай ерҙә дини атрибутика кибете, ер аҫты туҡталҡаһы ла төҙөләсәк.


Менән таныша. берлин унда ҡатын-ҡыҙҙар, яңғыҙ ҡатын-ҡыҙ осрашыу\nМөбәрәк менән бай һәм бар шундай клуб Берлинда, германияның баш ҡалаһы берлинда асыу өсөн иң яҡшы һәм һәр кеше йәки нисек башҡа бер төрлө лә мөмкинлектәр, полно ҡатын-ҡыҙ easy таныштырҙы. Сөнки сәхнәлә, һәм vielblütig клубтары, һәм башҡа булараҡ, алдан уҡ билдәле булһа ла алдан һайлайҙар. Һеҙ сиктәрендә һин ориентирлаша ала культ ҡоролмалары барлыҡҡа килде, уларҙың көслө һәм ҡатын-ҡыҙ шулай уҡ йыш ҡына өҫтөнлөккә эйә посещаемость өсөн инеү бушлай. ‘Һаҡлағыс’ House түгел өсөн икенсе урында тора, һәм Techno Electro, шулай уҡ элекке Köpenicker Straße үҙәге тэц адрес. Һеҙ бында башлыса ҡатын-ҡыҙға көслө булыу подготовленность менән ҡаршы ала. ‘Уотергейт’ төрөн тәҡдим итә. таңда һиңә тағы kreuzberg һәм шпрее йылғаһы. Бөтә Берлин-панорама Secondos йәшәй’ потсдам center майҙаны sony юғары булды. Әлбиттә, тәмен мәңге айырылған. шулай уҡ музыкаль клубы. Яҡшы мәғәнәлә. ‘классик’ матрица хәүефһеҙ тип әйтеп булмай-клубтарҙа майҙан варшава. B R’n’, Funky, һәм ул уны, Disco House, Rock Майҙансығы һәм бер нисә Pop — невыполненный шулай булып ҡалыу теләге лә юҡ. йәш түгел өсөн бик тусовщик шулай булғас, бында ‘хәтер’, хатта уны музыка менән Хейҙың ҡат бит. Кем ярата яулауын теләйбеҙ ‘e hei кәләш итәк’, ‘Прогноз’ Heinrich.-Heine-дөрөҫ Straße — рок иң ҡырағай-кисә программаһы менән берлинға рокки хоррор. Сөнки ҡатын-ҡыҙ иҫ киткес күп булды. Берлин — үҙенең берҙән-бер осрашам мин бында. кариб бассейны һәм ул ҙур популярлыҡ сальс — клуб барыһы да йыш ҡуллана, ‘сода’ Allee Schönhauser.\nКарл-Маркс-аллеяһы йәки ‘Гавана дисконт’ Шенберг, сальс һәм R B меренга һәм башҡа, һәм Funk Soul уйнай. barhaupt клубы һаман ‘B-рейтинг’ Dance программаһы House. Кем ретро был бөтөнләй яратмай, һайлаусылар араһында ике Ҡапма: иҫке изге ‘Big Eden’ артабан бөтә гламур ялтырауыҡ city распыляться побережье етеш булған, имеш йәлеп итә һәм улар-йәмғиәттең юғары. Киреһенсә тапҡыр булараҡ, уның бара. ‘Республикаһы клубы’. prenzl тау — ГДР һәм культ яһау китч мещанка. Музыка ҡаршы ҡаты Electro-Sound. Тере саҡта һәм музыка тураһында тағын да булһа-клубҡа, ‘Квазимодо’ N зоопарк йәки метро станцияһы he ‘мәхрүм һәр рационаллек’.\nӘммә был үк нәмә иҫке уңыштары өсөн. Һәм көнө менән танышырға мөмкин әммә ‘ир-егет’ берлинда ҡатын-ҡыҙ, бөтөнләйгә тыныс булып ҡалған сикәһенә сөнки миль. Боде, Потсдам Жандарменплатц майҙанында хәүефһе йәки райондарынан, хатта баш тарта ла кафе һәм ҡатын-ҡыҙ яратмай ул. сәйәхәткә саҡыра\n← Танышырға була теркәлгән\nАП башҡа танышыу сайттарына теркәлдем. Сайты - Википедия →


Рәлиф Сафин Башҡортостан етәкселәре хаҡында ниндәй фекерҙә? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Сәйәсәт » Рәлиф Сафин Башҡортостан етәкселәре хаҡында ниндәй фекерҙә?\n“Башҡортостандың мөмкинлектәре алға ынтылыш яһауға юл аса”, – тине Рәсәйҙең билдәле эшҡыуары, Федерация Советы ағзаһы Рәлиф Сафин. Ул “Башинформ” агентлығына интервью бирҙе.\n“Бәләкәй Ватаным – ата-бабам тыуған, үҙем донъяға килгән һәм үҫкән, ялан аяҡ йүгергән, балыҡҡа барған, мәктәпкә йөрөгән, атай-әсәйем, туғандарым ерләнгән төйәк. Беҙҙе лә шунда ерләйәсәктәр... Бәләкәй Ватан – берләштереүсе, туплаусы үҙәк ул”, – тигән Рәлиф Рәфил улы.\nЭшҡыуар мәктәпкә биш йәшендә барғаны хаҡында иҫкә алған. “Ни өсөн тигәндә, башланғыс белем усағын киләһе йылда ябырға йыйыналар, һөҙөмтәлә миңә беренсе класта сит ауылға йөрөп уҡырға тура килер ине, – тигән. – Атайым көтөүсе булды, мин уға дәрескә тиклем ярҙам итеп китә инем. Балыҡҡа йөрөнөк, сиратлап һарыҡ, һыйыр көттөк, көҙ ауылдаштар бер-беребеҙгә һуғым һуйышырға, ҡаҙ йолҡорға йөрөй инек. Ғөмүмән, бала сағым шундай матур, әммә ауыр булды”.\nРәлиф Сафин заманында атаһы биргән өс тоҡ картуфты һатып БДУ-ның тарих факультетына килгәне, әммә, аҡса етмәгәс, уҡыуҙан китергә мәжбүр булғаны, һөҙөмтәлә эшкә урынлашҡаны, шул саҡта нефть тармағына юл асылғаны хаҡында бәйән итә.\n“Минең өсөн беренсе урында – ғаиләм һәм дуҫтарым, – ти эшҡыуар. – Аҡса эшләргә һәм дуҫ йәшәргә мөмкин, әммә был – бик һирәк кешеләргә бирелгән һәләт”.\n“Ә Мортаза Ғөбәйҙулла улы менән мөнәсәбәтегеҙ нисек?” тигән һорауға Рәлиф Сафин: “Биш йыл элек беҙ уның менән осраштыҡ, ҡосаҡлашып күрештек, сәй эстек. Мортаза Ғөбәйҙулла улына ихтирам-хөрмәтем ҙур, ул Башҡортостан өсөн бик күпте эшләне”, – тип яуап биргән.\nРадий Хәбиров тураһында иһә: “Башҡортостанда тыуған, ошонда юғары белем алған, юғары урындарҙа хеҙмәт иткән, төбәктәге проблемаларҙы белгән кеше республика өсөн барыһын да эшләйәсәк, – тип белдергән. – Һәм бөтөн кеше уға ярҙам итәсәк. Мин Радий Фәрит улының Дәүләт Йыйылышына Мөрәжәғәтнамәһен – үҙенең көсөнә, хаҡлығына ышанған, фекерҙәрен аныҡ еткергән етәксенең һүҙҙәрен – аяғөҫтө баҫып тыңланым”.\nРәлиф Сафин республиканы инвестицияларға планлаштырыуын белдергән. “Яҡын арала төбәк етәкселеге менән аныҡ йүнәлештәрҙе билдәләйәсәкбеҙ, – тигән. – Сәйәсәт түгел, ә бизнес менән шөғөлләнергә теләйем”. Эшҡыуар Башҡортостанда халыҡ яратҡан, аныҡ хәлде аңлаған, дөрөҫ маҡсат һәм бурыстар ҡуя белгән, биргән вәғәҙәһен үтәгән власть булыуын теләгән, республиканың яҡты киләсәгенә ышаныс белдергән.


Өфөлә танылған актриса Рива Исхаҡова арабыҙҙан китте // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n14:14, 18 февраля 2021 Мәҙәниәт\nӨфөлә Башҡортостандың халыҡ артисы Рива Исхаҡова 81 йәшендә арабыҙҙан китте.\nРива Афзал ҡыҙы Исхаҡова 1940 йылдың 5 ғинуарында БАССР-ҙың Саҡмағош районы Иҫке Үҙмәш ауылында тыуған. Өфө сәнғәт училищеһын тамамлағас (1964, Ғабдулла Ғиләжев курсы), БАССР-ҙың Сиҙәм театрына (хәҙерге А.Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театры) эшкә алына. 1966 йылда Салауат башҡорт драма театрына күсә.\n1974-1995 йылдарҙа М.Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында эшләй.\nТөп ролдәре: Фәниә («Балаҡайҙарым», Ә.Атнабаев), Ҡаҙнабикә («Башҡорт туйы», М.Буранғолов), Зәниә («Пәрей туйы», А.Хәлим), Ынйыбикә («Их, кәләше лә кәләше!», Х.Зарипов). Уның режиссер Әнүәр Нурмөхәмәтовтың «Ай ҡыҙы» исемле тәүге башҡорт сериалындағы Өләсәй роле бик күп тамашсыларҙың хәтерендә ҡалды.


21 Август 2010, 20:24\nДошман Мәскәүҙең үҙенә килеп етһә лә, илебеҙ бөйөк. Бөйөк илдең бөйөк халҡы ниндәйҙер фашист эттәренә бирешеп тә тормаҫ.Үҙ уйҙарынан рухланып киткән старшина Нөғәмәнов «подразделение»һы менән обоздар янына әйләнеп килде. Оборона тоторға әҙерләнделәр. Сөнки разведка мәғлүмәттәре буйынса йәшеренеп ҡалып булмаясағы инде теүәл асыҡ ине.Беҙҙекеләрҙе эҙәрлекләй барған дошман ғәскәре тик ошо урындан ғына үтә ала. Башҡаса юлы юҡ.Шомло тынлыҡты боҙорға баҙнат итмәгәндәй, шым ғына ҡарҙа окоп ҡаҙырға тотондолар. Күп тә үтмәҫтән, ҡолаҡтарына күмәк кеше лауылдашҡан тауыштар салынып ҡалыуға, ҡысҡырып әйтмәһәләр ҙә, һәр ҡайһыһының: «Бәлки, урап үтерҙәр әле», – тигән өмөтө шунда уҡ юҡҡа сыҡты. Саҡырылмаған ҡәһәрле ҡунаҡтар машина эҙҙәрен юллап килә ине. Күренеп тора, уларҙан боҫоп ҡалып булмаясаҡ. Боҫорға йыйынмайҙар ҙа.


Шәкәр сөгөлдөрөнөң уртаса уңышы - гектарынан 332 центнер // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nШәкәр сөгөлдөрөнөң уртаса уңышы - гектарынан 332 центнер\n16:29, 24 сентября 2013 Иҡтисад\nРеспубликала шәкәр сөгөлдөрөнөң уртаса уңышы гектарынан 332 центнер тәшкил итә. БР Ауыл хужалығы министрлығы матбуғат хеҙмәтенең һуңғы мәғлүмәттәренә ярашлы республикала 603 мең тоннанан ашыу татлы тамыраҙыҡ ҡаҙып алынған, шуның 318,4 мең тоннанан күберәге эшкәртеүгә оҙатылған.\nБР ауыл хужалығының консультациялау үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, төбәктә шәкәр сөгөлдөрө 18,2 мең гектар самаһы, йәғни сәсеү майҙанының 32 процентынан йыйып алынған.\nБашҡортостанда шәкәр сөгөлдөрөнөң иң мул уңышы ҡәҙемгесә Благовар районында. Бында һәр гектарҙан уртаса 453 центнер шәкәр сөгөлдөрө алына.\nТөбәктең аграр идаралығында әйтеүҙәренсә, әлеге ваҡытта иң күп татлы тамыраҙыҡ Ҡырмыҫҡалы районында йыйып алынған – 100 мең тоннанан күберәк, шулай уҡ Благовар һәм Әлшәй райондарында – 89,6 һәм 75 мең тонна.


«УРАЛ БАТЫР» ҘЫ ЯТТАН БЕЛЕҮСЕЛӘР МАЙҘАН ТОТА\nӨфөлә халҡыбыҙҙың мәшһүр эпосын Рәсәй халыҡтары һәм сит телдәрҙә һөйләү буйынса ярыш үтте.\n© БСТ: Был турала бөгөн Рәсәй комиссияһының ЮНЕСКО эштәре буйынса дөйөм йыйылышында сит ил эштәр министры Сергей Лавров белдерҙе. Осрашыуҙа республика башлығы Рөстәм Хәмитов та ҡатнашты. Конференция сиктәрендә ЮНЕСКО-ның «Ебәк юлы» проекты буйынса мәҙәни-ара хеҙмәттәшлек мәсьәләләре тикшереләсәк. Йыйылышта ҡатнашыусылар шулай уҡ Рәсәй менән ЮНЕСКО араһындағы хеҙмәттәшлекте нығытыуҙа һәм ойошманың программаларын ғәмәлгә ашырыуҙа Башҡортостан иң әүҙем төбәктәрҙең береһе булыуын билдәләне.\nӨФӨ, 2016 йыл, 4 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/. 3 мартта Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең ЮНЕСКО эштәре буйынса комиссияһының яуаплы секретары Григорий Орджоникидзе менән осрашты. Осрашыу барышында халыҡ-ара ойошма менән үҙ-ара эш итеү перспективалары һәм республика биләмәһендә берлектәге проекттарҙы тормошҡа ашырыу мөмкинлектәре тикшерелде.\nМең еллар буе башкорт халкын милли рухта тәрбияләүче эпос олысын да, кечесен дә җәлеп итәрлек шул! Әле генә әсәр башкортча яңгырый, шул арада егет бер тоткарлыксыз немец теленә күчә. Һәм шулай ук дәртләнеп сөйләвен дәвам итә.\n“Яҡшылыҡ булһын атығыҙ, кеше булһын затығыҙ!”\nӨФӨ, 2015 йыл, 16 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/. «Аҡ тирмә» башҡорт фольклор ансамбле ижади сәфәр менән Латвияла булып ҡайтты. Артистар Мәскәүҙән «Башҡортостан яҡташлығы» төбәк йәмәғәт ойошмаһы ярҙамында барҙы. Республиканың ЮНЕСКО эштәре буйынса комитетының Латвиялағы вәкиле Рина Хәмитова хәбәр итеүенсә, сәфәр латыштарҙың Лачплесис көнө уңайынан ойошторолдо.\nӨФӨ, 2015 йыл, 5 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/. Ноябрҙә палеолит дәүерендә ҡаяға төшөрөлгән һүрәттәрҙе өйрәнеү һәм һаҡлау буйынса ғалимдар, белгестәр Шүлгәнташ мәмерйәһе стеналарындағы заманса граффитиҙы бөтөрөү өсөн Бөрйән районына йыйыла. Андорра кенәзлегенән Европала билдәле реставратор Эдаль Антон Гийаменың килеүе көтөлә.\n2020 йылда Башҡортостан Бөтә донъя фольклориадаһының баш ҡалаһы буласаҡ\nЮНЕСКО ойошмаhына 70 йыл\nБашҡортостанда ЮНЕСКОның комитеты 1998 йылда асыла. Әлеге ваҡытта республикала ойошманың асссоциацияланған 27 мәктәбе бар, өс вузда ЮНЕСКОның кафедралары эшләй.\nГимназияның үҫеш офоҡтары киңәйә\nӘхмәтзәки Вәлиди исемендәге 2-се башҡорт гимназияһы-интернатында Башҡортостан Республикаһының ЮНЕСКО эштәре буйынса комитетының яуаплы секретары Таир Зәйнуллин менән Башҡортостан Республикаһының “Мин патриот” төбәк йәмәғәт ойошмаһы етәксеһе урынбаҫары Рәйлә Вәхитова булып китте.\nӨфөлә «Урал батыр» эпосының архив тексының факсимиль баҫмаһы донъя күрҙе. Рәсәй фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында аңлатыуҙарынса, әлеге көнгә тиклем «Урал батыр» эпосының тәүге тексының тулы версияһы айырым китап булып баҫылып сыҡманы. Баҫманы ғилми хеҙмәткәр Гөлнар Юлдыбаева әҙерләгән\nХалыҡтарҙы берләштерҙе байрам Республикала V төбәк-ара ҡумыҙсылар һәм өзләү оҫталары конкурсы тамамланды.\nКүләмле сарала республикабыҙҙан ғына түгел, Пермь, Мәскәү ҡалаларынан, Алтайҙан, Татарстандан, Силәбе, Ҡурған, Һамар һәм Свердловск өлкәләренән 400-ҙән ашыу кеше ҡатнашты. Мәсетле районынан “Мираҫ” фольклор коллективы (етәксеһе – Зөфәр Зәйнетдинов) бәйгенең төп бүләгенә эйә булды. Ғаилә ансамбленә 25 кеше инә.


Унан башҡа, ғалим-этнолог һыҙғы, һеңрән, терһәк, бәкәтин ырыуҙарының төньяҡ-көнсығыш Башҡортостан территорияһына көньяҡ-көнбайыш Урал алдынан - боронғо башҡорт этносы формалашҡан төп райондан күсеп килгән, тип иҫәпләй. Ярым күсмә хужалыҡ итеүҙе өҫтөн күргән Терһәк ырыуы башҡорттары хаҡында уларҙың тарихи Башҡортостандың төньяҡ тарафтарында йәшәгән осорона ҡараған билдәле документтар бар. XVI быуат аҙағында - XVII быуат башында терһәк башҡорттары Чусовая йылғаһы буйында көн итә, бында теркәлгән Терһәк (Терцяская волость) олоҫоноң ерҙәре Өфө (Ҡариҙел) йылғаһынаса барып еткән. Академик Иван Лепехиндың юлъяҙмаларында ошондай мәғлүмәт сағылыш тапҡан: "Сергинские заводы... построены в 1740 г. Иваном Демидовым на р. Серга, впадающей в р. Уфу, на земле, купленной у башкир Терсяцкой и Упейской волостей".\nӘммә шул уҡ XVII быуат башында батша заводчиктары, башлыса, законһыҙ рәүештә терһәк башҡорттарының байтаҡ ерҙәрен тартып ала, уларҙы ҡыҫырыҡлай башлай. Терһәктәр төньяҡҡараҡ, Төмән өйәҙе тарафтарына күсеп китергә мәжбүр була. Унда 1630 йылда, Исәт йылғаһы буйындағы Бачкур олоҫо менән йәнәш, Терһәк (Терсюк) йылғаһының Исәткә ҡойған районында Терһәк олоҫо хасил була. Терһәктәр, һеңрән ырыуы башҡорттары менән бер үк ваҡытта, Пышма һәм Исәт йылғалары арауығындағы ерҙәрен ташлап китә. Улар Исәт йылғаһынан көньяҡтараҡ ятҡан һалйот ерҙәренә килеп урынлаша. Тикшеренеүсе Б.О. Долгих фекеренсә, терһәк һәм һеңрән башҡорттары Урта Уралдың боронғо уғыр телле ҡәүемдәренең вариҫы булған. Быға бер ни тиклем кимәлдә терһәк риүәйәттәрендә үҙҙәренең "сирмешләр нәҫеленән" булыуы хаҡындағы мәғлүмәт дәлил булып тора.\nВ.Ф. Генингтың тарихи-лингвистик этюдтарында тур, тор, тер тамырлы этнонимдарҙың коми-зыряндарҙың тури, мансыларҙың тари, венгрҙарҙың daru һүҙҙәренә тура килеүенә иғтибар ителә: был һүҙҙәр башҡортса торна тигәнгә тура килә. Был осраҡта торна һүҙенең тамырына иғтибар итмәйенсә булмай. Боронғо башҡорт риүәйәттәрендә торнаның изге ҡоштар рәтенә индерелеүе - киң билдәле факт.\nЮғарыла әйтелгәндәргә ҡарамаҫтан, терһәктәр, уғыр ҡәүемдәре менән аралашып йәшәгән бер халәттә лә, үҙҙәрен башҡа башҡорт ырыуҙарынан айырып ҡарамай. Уса даруғаһында йәшәгән терһәк ерҙәре рус документтарында "Терсятская волость" тип аталып, ошо уҡ төйәк башҡорттарының башҡа бер халыҡтар менән аралаш йәшәүе лә теркәлә: "... з деревнями во оной башкир, мещчеряков, черемис, водан". Был документта удмурттар водан тип аталған.\nҠайһы бер тикшеренеүселәр терһәк башҡорттарын Пермь вогулдары менән ҡәрҙәш булғандыр, тип фараз итә. Әммә вогулдар (уғырҙар) - урман халҡы, уларға бер урындан икенсеһенә күсеп йөрөү хас түгел. Ә тикшеренеүсе Миллер терһәктәрҙең 1603 йылда уҡ Урал тауҙарының көнсығышындағы Уй, Туғыҙаҡ йылғалары буйында кәсептә йөрөүе хаҡында мәғлүмәттәр тапҡан. Академик Р.Ғ. Кузеев, алдараҡ яҙылғанса, терһәк башҡорттарының боронғо тамырҙарын Себер һәм Төньяҡ Азия (хәҙерге Ҡаҙағстан) территорияһында төрки ҡәбиләләренең көслө йоғонтоһо арҡаһында төркиләшеп киткән уғыр халҡы менән бәйләй. Беҙҙең эраның I мең йыллығы аҙаҡтарында ошо тарафтарҙа көн иткән төрки ҡәбиләләре менән бергә терһәктәрҙең ата-бабалары ла көнбайышҡа табан күсеп китә. Мәҫәлән, Ҡаҙағстандың Аҡтүбә өлкәһендәге бер йылғаның исеме - Терсәккан. Был топонимдың заманында ошо территорияла әҙме-күпме йәшәп киткән терһәктәр менән бәйле булыуы бар. Улар XIV - XVII быуаттар дауамында Тарихи Башҡортостандың төньяғына барып сыға, һуңынан Урал аръяғына күсенә. Бында уларҙың бер ни тиклем кимәлдә шул уҡ фин-уғыр халыҡтары менән дә этник бәйләнешкә инеүен инҡар итеп булмай. Лингвистик тикшеренеүҙәрҙә тап төньяҡ башҡорттары һөйләштәрендә фин-уғыр телдәренән ингән һүҙҙәрҙең күберәк булыуы билдәләнә.\nТарихсы С. Хәмиҙуллин, терһәктәрҙең уғыр сығышлы булыуына ышаныслы дәлилдәр булмағанлыҡтан, ошо мәсьәләне башҡа бер юлдар менән тикшерергә саҡыра. Этнонимдарҙың этимологияһын һәр осраҡта ла аныҡ итеп асыҡлап булмаһа ла, этник атамалар айырым бер ҡәүемдәр хаҡында билдәле бер һығымталар эшләргә мөмкинлек бирә. Салауат Хәмиҙуллинса, ошо ырыу атамаһының башҡорт һәм башҡа төрки телдәрендәге объектив мәғәнәһенә иғтибар итеү фарыз. Был атама кешенең билдәле тән ағзаһын аңлата, ул төрки тамырлы, шунлыҡтан бында ниндәйҙер боронғо уғыр ерлеген табыуы икеле. Шунан сығып, тарихсы терһәктәрҙең килеп сығышын асыҡлауҙың ике вариантын тәҡдим итә. Беренсенән, билдәле бер оло ырыуҙың айырым тармаҡтары (ара, түбә, аймаҡ), ваҡыттар үтеү менән, ҙурайып китеп, үҙаллы ырыу статусын ала, был административ-территориаль бүленештә асыҡ сағылыш таба. Бәлки, терһәк атамаһы боронораҡ шул уҡ табын йәиһә ҡатай ырыуына ҡараған бер аймаҡты аңлатҡандыр. Мәҫәлән, оло Әйле берләшмәһенә ҡараған ҡаратаулы һәм тырнаҡлы аймаҡтары ла тора-бара айырым Ҡаратаулы һәм Тырнаҡлы олоҫтарын хасил итә. Бәғзе бер башҡорт этнонимдары, этносоциаль ҡушамат булараҡ, йәнлек исемдәренән (бүре, айыу, ҡуян, йылан, ябалаҡ һ.б.), тәбиғәт объекттары атамаларынан (ҡаратаулы, урман-көҙәй, ҡыр-көҙәй, күл-иле-мең һ.б.), кеше тәне ағзалары йәиһә сифаттарынан (тырнаҡлы, тәнкәй, йәнәй, таҙ, тупыс, шауһөйәк, уҫраҡ көҙәй һ.б.), башҡа бик күп этник билдәләмәләрҙән барлыҡҡа килгән. Икенсенән, теге йәки был этник берәмектең сығышын уның составына ингән кешеләрҙең генетик ҡәрҙәшлеген асыҡлау мөмкинлеге бар - был осраҡта төрлө ырыу вәкилдәренең уртаҡ йәиһә айырым, үҙаллы генетик сығышын объектив рәүештә билдәләп була. Терһәк ырыуы атамаһының тән ағзаһын ғына белдермәүенә, күсмә мәғәнәһендә йәшәйештә, яу мәлдәрендә ҡәрҙәштәр, ырыуҙаштар өсөн терәк булып, терһәктәшлек (арҡаҙашлыҡ) сифатына эйә булыусыларға ҡарата ҡулланылған социаль ҡушамат булараҡ нығынып киткән булыуына иғтибар итергә кәрәктер.\n(Дауамы. Башы 12-13-сө һандарҙа).\nЯҙылған: 08.04.22 | Ҡаралған: 66


Ҡороттоң файҙаһын онотоп барабыҙ\n26 Июль 2019, 19:00\nСәләмәтлек бирә торған ризыҡ.\nЕр йөҙөндә һәр кеше – уникаль зат. Шуға инанам: бер генә әҙәм дә юлыбыҙға юҡҡа сыҡмай. Һәр ҡайһыһын Аллаһ Тәғәлә йә аҡыл бирер, йә ғибрәт алыр, йә һынар өсөн ебәрә тип уйлайым. Был хәҡиҡәтте аңлар, һығымта яһар өсөн аҡыл кимәле, тормош тәжрибәһе, алған тәрбиә лә әһәмиәткә эйә. Кемдеңдер кәмәһенә ултырып, шуның йырын йырлайһыңмы, әллә үҙең ишкәксе булып ҡаршы тулҡынды йыраһыңмы – шул мөһим.\nҮзбәктәр ҙә ярата\n...Нилүфәр исемле үзбәк ҡатыны менән танышып киттек. Ул ипле, йор һүҙле, Ҡөрьәнде һәйбәт белеүе менән йәлеп итте мине. Иптәше Эргаш – төҙөүсе, беҙҙең ҡасабала ваҡытлыса йәшәйҙәр.\nБер йәйҙә уның Бабурмырҙа исемле 11 йәшлек улы ла Үзбәкстандан йәйгелеккә килде. Ғаиләне ҡунаҡҡа саҡырҙым. Урамға сыҡҡас, малай туп уйнай башланы. Шуға иғтибар иттем: әҙерәк йөрөй ҙә, кеҫәһенән сығарып ниндәйҙер аҡ сәтләүек һымаҡ кәнфитте кимереп ала. Мин әсәйем Үзбәкстанға барғанда алып ҡайта торған аҡ кәнфит икән тип торам. “Бигерәк тәмле кәнфит ине”, – тип өндәшкәс, Нилүфәр: “Юҡ, кәнфит түгел, ҡорот ул”, – тип яуапланы.\nҠыҙыҡһынып һораша торғас, шуны аңланым: нәҡ беҙҙә яһала торған ҡорот, тик формаһы икенсерәк. Ҡабып ҡарағас, беҙҙекенән аҙ ғына тоҙлораҡ күренде.\nНилүфәр ошоларҙы һөйләне: “Үзбәкстанда ҡорот киң ҡулланыла. Беҙҙә уны бәләкәй итеп әүәләп киптерәләр. Оҙаҡ һаҡлана, юлға ла алып сығабыҙ. Урамға уйнарға, эшләргә сыҡһа ла, балаларҙың кеҫәһенә һалып сығарабыҙ.\nБәләкәйҙән шулай өйрәтәбеҙ. Ашағыһы йә һыу эскеһе килһә, шуны кимереп алалар. Беҙҙә урамда кәнфит, печенье тәмләп йөрөү ғәҙәте юҡ тиерлек, табында ғына ашайҙар. Улар бит теште лә боҙа, баланың аппетитын да бөтөрә. Ә ҡорот улай түгел. Уны һыйыр, дөйә, кәзә, бейә һөтөнән дә яһайҙар. Башта ҡатыҡ итеп ойоталар, әсетәләр, ҡайнаталар. Ҡоротта кальций күп, һөйәктәргә файҙалы, тештәрҙе таҙартып тора, һыуһынды баҫа, ашҡаҙанды эшләтә. Ҡыҙыуҙа унан айран яһап эсәбеҙ. Һыуығыраҡ ваҡытта ҡайнар һыуға һалып ебетәбеҙ, укроп, борос һалып эсәбеҙ. Һыуыҡ тейеүҙән файҙалы. Иммунитетты күтәрә. Һурпаға ла һалып ашайбыҙ”, – тине ул. Ошо һүҙҙәренән һуң Бабурмырҙаға ҡараным. Ысынлап та, тештәре ап-аҡ, һомғол буйлы, ҡуйы сәсле, төп-төҙ арҡалы малай. Печенье-кәнфитте күп ашап үҫкән бала бындай булмаҫ шул, тип уйланым.\nБыл һөйләшеү мине һиҫкәндереп ебәрҙе. Аллаһ Тәғәләгә уның өсөн рәхмәт әйттем: тәнемде лә, йәнемде лә сәләмәт итеп үҫтерергә ярҙам иткән ҡоротто онота башлағанмын икән. Йәшәп ятҡан төбәктә ҡорот бөтөнләй яһамайҙар, бер табында ла өҫтәлгә ҡуйғандарын күргәнем булманы. Һурпаға ҡушып ашарға һәр ваҡыт ҡатыҡ бирәләр. Ул ҡайһы берҙә ҡыҙыл була: сөгөлдөр турап яһайҙар. Ҡатыҡ та, әлбиттә, файҙалы, әммә ул үтә әсеп бөтмәгән, ҡаҙан янында баҫып тороп, сәғәттәр буйы һапырылмаған (беҙҙең яҡта ҡатыҡ ҡайнап сыҡҡансы болғатып тороуҙы шулай тиҙәр), таҫтамалдан тегелгән тоҡҡа һалып һарҡытылмаған, устан-усҡа күсереп әүәләнмәгән...\nШулай итеп, ҡороттоң ниндәй файҙалы көскә эйә икәнлеген Аллаһ Тәғәлә йылдар аша миңә Хорезмдан килгән үзбәк ҡатынынан яңынан ишеттерҙе. Ниндәй файҙалы ризыҡ араһында үҫкәнмен, тик уны ғүмер буйы ҡулланырға кәрәк икәнлеген баштан сығарғанмын.\nАуылға ҡайтҡас, Наил ҡустымдың ҡатыны Гөлйемеш килен күстәнәскә гел ҡорот, һары май бирергә тырыша. Мин аҙ ғына алам: “Ошо етә, ашаусы бик юҡ”. Һуңғы ҡайтҡанда иһә күпме бирһә, шунса алдым. Ҡыш буйы ҡайнар һыуға йәшел һуған, укроп, ҡыҙыл борос та һалып ашаныҡ. Ашыҡҡанда ла бик яйлы. Туҡлыҡлы, хатта аш һурпаһы урынына ла бара. Ә тәме! Магазиндарҙың бөтәһен йөрөп сыҡһаң да, таба алмайһың ул тәмде.\nАшаған ризыҡтарҙың файҙаһын әсәйем мәрхүмә өйрәткәнсә тикшерәм. Тыуған яғым – Ейәнсура районының Биштирәк ауылында – ике урам. Уларҙы ҡәҙимге генә бейек тау бүлеп тора. Уртансы ағайым шул тау аша, икенсе урамда йәшәй ине. Әсәй ҡайһы берҙә Зөфәр ағайымдарға тау аша төшә. Мин “Ни өсөн тигеҙ урамдан бармайһың?” тиһәм, әсәй: “Йөрәгемде тикшерәм. Тауға менгәндә тыным ҡыҫылһа, тимәк, йөрәк көсһөҙләнә башлаған. Ашауҙы дөрөҫ ойоштороп, уны нығытырға кәрәк. Ә тыным ҡыҫылмаһа, әлегә яҡшы. Йөрәк тауға менгән һайын нығына, үргә менергә йыбанма”, – тиер ине.\nБыл һүҙҙәрҙе иҫтән сығармаҫҡа тырышам. Ваҡыт-ваҡыт тауға менеп, йөрәкте тикшереп торам. Йөрәккә хәл биреп торған ризыҡтар араһында Гөлйемеш килен биреп ебәргән ҡороттоң да урыны бар, тип уйлайым.\nБеҙҙең яҡта ҡоротто элек-электән яһағандар. Хәтеремдә, кәртәбеҙҙә ваҡыт-ваҡыт тоҡта ҡорот һарҡып торор ине. Уның әскелтем тәме янынан үтеп киткәндә танауҙы ҡытыҡлай, хатта ауыҙҙа һиҙелә. Мин ҡайһы берҙә башты эйеп, ағып торған эркетен тәмләп китә инем.\nТик әлеге ваҡытта был ризыҡтың файҙалы яҡтарын онотоп барабыҙ һымаҡ. Мәҫәлән, беҙҙә балалар уны кәнфит урынына ашамай бит! Бәлки, уны улай эре итеп әүәләп киптермәҫкәлер? Бүҙәнәнеке кеүек ваҡ йомортҡа хәтле генә итеп эшләргә лә балаларҙың кеҫәһенә уйнағанда ла, эшләгәндә лә кимереп йөрөрлөк итеп һалып сығарырға. Ҡапҡан һайын организмға кальций инә, теш таҙартыла, эстәге паразиттар үлә, тигән һүҙ. Аппетиты яҡшырып, ашағыһы килеп инәсәк. Ә йәй айран яһаһаң, тағы ла һәйбәт. Улай эсеүселәр ҙә барҙыр.\nАйран тигәндән, бер ҡыҙыҡлы мәғлүмәткә тап булдым. Ошо эсемлеккә Ҡарасәй-Черкес Республикаһында ҡала төҙөлгән саҡта уҡ монумент ҡуйғандарын белеп, хайран ҡалдым. Бөгөн дә һәйкәл ҡалаға ингән кешеләрҙе ҡаршы ала. Уны реставрация яһап, тағы ла матурайтҡандар. Монументта тау ҡыҙы ике ҡулына айран тулы кәсә тотоп баҫып тора. Эйе, милләткә сәләмәтлек биргән, уны көслө, ҡеүәтле иткән ризыҡ маҡтауға лайыҡ, тип иҫәпләй ошо ерҙә йәшәгән халыҡ.\nУл яҡтарҙа элек-электән үк айранға ҡарата оло хөрмәт булған. Хатта йылан саҡҡанда уның ағыуын да еңә, тип инана урындағы халыҡ. Һәр килгән ҡунаҡты ла, үҙҙәрен дә иң файҙалы, иң ҡәҙерле эсемлек тип һыйлайҙар икән. Үтеп барған таныш булмаған кешегә лә айран эсереп ебәреү – элек-электән килгән күркәм йола. Әммә айран яһау серҙәре, ысулы ла ул яҡтарҙа үҙенсәлекле, бүтән төрлө. Ғөмүмән, һәр халыҡтың үҙ ризығы.\nБеҙҙә лә йә ҡымыҙға, йә айранға һәйкәл, әлбиттә, ҡамасауламаҫ ине. Ул бит халыҡтың нимәгә күңел һалғанын да күрһәтә. Килгән ҡунаҡтарға иң тәүҙә араҡы түгел, ә ҡымыҙ, айран ҡойоп бирһәк, ҡайһылай шәп булыр ине. Баш та, ашҡаҙан да эшләп китә, күпме файҙалы матдә-витаминдар, минералдар организмға эләгә, һыуһын ҡана!\nФәнни йәһәттән ҡороттоң файҙалы һәм зыянлы яҡтарын теләгән кеше үҙе интернетҡа инеп уҡый ала. Беҙҙең яҡта был ризыҡты бик оҫта, тәмле итеп яһайҙар. Эш рәтен белмәгән кешеләр, бәлки, ҡыҙыҡһыныр тип, ҡоротто еренә еткереп, тәмле итеп әҙерләгән Гөлйемеш килендән һораштым да яҙырға булдым.\nШулай итеп, сепараттан сыҡҡан-сыҡмаған һөттө ҡайнатып сығарырға кәрәк. Йылымыс ҡына булып һыуынғас, ҡатыҡ ойотҡоһо һалырға. Ҡайһы саҡта һөт үҙе лә күпереп әсеп сыҡҡансы торорға мөмкин. Кем теләй, һөткә сейә йә ҡарағат ботағын япраҡтары менән һала, тик ҡайнатыр алдынан алырға кәрәк. Улар үҙенә күрә бер тәм бирә.\nШулай итеп, һөт ныҡ әсегәнсе ойотаһың, хатта аҡһымы һыуынан айырылып төпкә төшһә, тағы ла яҡшыраҡ. Шунан ҡаҙанда ныҡ шәп утта ҡайнатаһың, бер туҡтауһыҙ һапыра (болғата) башлайһың. Самалап тоҙ һалаһың. Һалмаһаң, ташып түгелә. Ҡайнап сыҡҡас, икенсе һауытҡа бушатаһың. Унда һыуынырға тейеш. Шунан йә киндер туҡыманан, йә күҙлекәй таҫтамалдан тегелгән тоҡҡа һалып, бәйләп, һарҡытырға аҫып ҡуяһың. Уның һарҡып ағып төшкән һыуы “эркет” тип аталғанын беләһегеҙ. Уны беҙ йәш саҡта сәс, бит йыуырға ҡуллана инек. Еңгәйем: “Хәҙер ҙә дауалау көсөн белгәндәр бөйөр таштарын иретә тип эсә”, – ти. Хатта тәнен йыуыусылар ҙа бар икән. Сәстең хәлен яҡшыртҡанын иһә барыһы ла белә. Бит тиреһе лә йомшарып китә.\nШулай итеп, ҡорот – ғәжәйеп файҙалы аҙыҡ. Кибеттәге порошоктан яһалған һөт ризығы түгел инде... Уның файҙаһын белгән хәлдә, ауылдарға әллә ҡайҙан, әллә кемдәр килеп һатып алыр ине сәләмәтлек бирә торған ҡоротто...


Башҡортостан халҡының яртыһына республика башлығы вазифаһының нисек аталыуы үтә мөһим түгел // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан халҡының яртыһына республика башлығы вазифаһының нисек аталыуы үтә мөһим түгел\n10:37, 15 октября 2010 Сәйәсәт\nБашҡортостан башлығы вазифаһының нисек аталыуы буйынса республика халҡы фекерҙәре ҡап яртыға бүленде.\nБыл турала октябрҙә БР Фәндәр академияһының Ижтимағи-сәйәси һәм хоҡуҡи тикшеренеүҙәр институты менән үткәрелгән «Башҡортостан Республикаһының ижтимағи-сәйәси һәм иҡтисади үҫеше» тип аталған социологик тикшеренеүҙәр һөҙөмтәләре һөйләй.\n«Республика башлығы вазифаһының нисек аталыуы һеҙҙең өсөн мөһимме?» тигән һорауға яуап биреп, респонденттарҙың 53 проценты был мәсьәләнең «принципиаль булмауын» билдәләне йәки яуап бирергә ҡыйынһынды. Шул уҡ мәлдә һорауға яуап биргәндәрҙең 47 проценты, «Башҡортостан Республикаһы Президенты ғына Башҡортостан башлығы була ала», тип белдерҙе. Атап әйткәндә, өфөлөләрҙең 35,4 проценты һәм республиканың башҡа ҡалаларынан респонденттарҙың 42,9 проценты һәм ауылдарҙа йәшәгән граждандарҙың 56,7 проценты шулай уйлай.\nСоциологик тикшеренеүҙә Башҡортостан ҡалалары һәм райондарынан 18-70 йәштәге меңдән ашыу кеше ҡатнашты.\nТеги: социологик тикшеренеүҙәр


Барыһы ла һайлау тураһында\n15 Сентябрь , 18:30\nҠайҙа, ҡасан, нисек һайларға? Ошо һәм башҡа һорауҙарға яуаптар тәҡдим итәбеҙ.\nКиләһе ялдарҙа Башҡортостанда һайлауҙар үтә. Республиканың Үҙәк һайлау комиссияһы вәкилдәре был сәйәси процесс тураһындағы иң мөһим һорауҙарға яуап бирҙе. Һеҙгә "Башинформ" мәғлүмәт агентлығы әҙерләгән лонгридты тәҡдим итәбеҙ.\nНиндәй һайлау? Кемде ҡайҙа һайлайбыҙ?\n17, 18 һәм 19 сентябрҙә бөтә ил Дәүләт Думаһына депутаттар һайлай. Башҡортостанда өс округта Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары өсөн тауыш бирәсәктәр. Өфө, Белорет, Бөрө, Өфө районының Йоматау ауыл Советында урындағы советтар депуттары һайланасаҡ. Күп кенә ҡала һәм райондарҙа Советтарға өҫтәмә һайлауҙар буласаҡ.\nНисә бюллетень бирәсәктәр?\nҠайҙа йәшәүегеҙгә ҡарап, һеҙгә участкала икенән дүрткә тиклем бюллетень бирәсәктәр. Уларҙың икәүһе – Дәүләт Думаһыныҡы. Бөтәһе Дәүләт Думаһына 450 депутат һайлана. Уларҙың 225-е - партия исемлеге буйынса. Беҙгә ниндәй ҙә булһа партия өсөн тамға ҡуйырға кәрәк буласаҡ. Ә инде төбәктән нисә кеше үтере тауыш биргәндәр һанынан торасаҡ. Ни тиклем күберәк граждандар тауыш бирһә, беҙгә шул тиклем күберәк урындар эләгәсәк. Башҡортостанда мандаттар өсөн 14 сәйәси партия көс һынашасаҡ.\nДепутаттарҙың ҡалған өлөшө – бер мандатлы округтан үтеүселәр. Бында беҙ аныҡ кеше өсөн тауыш бирәбеҙ, һәм күберәк тауыш йыйған кандидат еңә. Башҡортостанда алты бер мандатлы округ бар, тимәк, депуттар ҙа алтау буласаҡ. Ә был урындарға 59 кандидат дәғүә итә. Уртаса алғанда, бер мандатҡа ун кеше дәғүә итә.\nБашҡортостан өсөн һәр төрлө бюллетендәрҙе 3030100 дана күләмендә баҫтырғандар, шул иҫәптән КОИБ аша тауыш биреүселәр өсөн - 742900.\nМин кандидаттарҙы һәм участкамдың ҡайҙа икәнлеген белмәйем. Нимә эшләргә?\nБөтә партиялар һәм кандидаттар бер ай самаһы агитация алып бара, тауыш биреүселәр менән осраша, дебаттарҙа ҡатнаша. Әгәр был кампаниянан ситтә ҡалһағыҙ, тик тауыш биреүҙе мотлаҡ бурысығыҙ тип иҫәпләйһегеҙ икән – Рәсәйҙең Үҙәк һайлау комиссияһы бер нисә һанлы сервис булдырған. Комиссия сайтына инергә һәм үҙеңдең адресыңды ҡалдырырға кәрәк. Шул саҡта һеҙгә исемлек күрһәтеләсәк. Үҙеңдең тауыш биреү өсөн участкаңды Дәүләт хеҙмәттәре порталында “Минең һайлау” бүлегенә йәки Рәсәйҙең Үҙәк һайлау комиссияһы сайтына инеп белергә була.\nУчасткаларҙа видеокамералар буламы?\nБашҡортостанда 1398 участкала күҙәтеү камералары ҡуйыла, улар өс көн буйы һәм тауыш биреүҙең тәүге ике төнөн төшөрәсәк. Тик Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһы ҡарары менән тауыш биреүҙең тура трансляцияһы булмаясаҡ. Яҙма һайлау комиссиялары, партиялар һәм кандидаттар штабтарына, Рәсәй Президенты ҡарамағындағы Граждандар йәмғиәте һәм кешеләр хоҡуҡтары буйынса советҡа, Рәсәйҙең Кеше хоҡуҡтары буйынса вәкиленә һәм бер нисә башҡа ойошмаға барасаҡ.\nОнлайн тауыш биреп буламы?\nИлдең ете төбәгендә, ысынлап та, электрон тауыш биреү системаһына тест үткәрәләр. Был һайлауҙа уҡ кешеләр участкаларға бармаясаҡ, улар үҙ кандидаты өсөн тауышты онлайн – Дәүләт хеҙмәттәрендә теркәлеп кенә бирә аласаҡ. Башҡортостан әлегә был исемлеккә эләкмәгән. Системаны тикшергәс, моғайын, киләһе һайлауҙарҙа был мөмкинлекте бөтә ил кешеләренә лә бирерҙәр.\nУчасткаларҙа хәүефһеҙлек нисек ойошторола?\nУҙған йыл тәжрибәһе буйынса, тауыш биреүҙе өс көнгә һуҙырға ҡарар иттеләр. Был кешеләрҙең хәүефһеҙлеге өсөн кәрәк – тимәк, сираттар булмаясаҡ, социаль дистанция үтәләсәк. Йома һәм шәмбе тауыш биргәндәрҙең бюллетендәре махсус пакеттарҙа шәхси номер һәм ҡыҙыл таҫмаға бәйләнеп һаҡланасаҡ. Уны бер тапҡыр ғына файҙаланып була, асырға тырышһалар, шунда уҡ беленеп торасаҡ. Бюллетендәр сейфта видеокүҙәтеү аҫтында һаҡланасаҡ.\nҺайлауға килгән һәр кем бер тапҡыр ҡулланыла торған шәхси йыйылма аласаҡ – ручка, битлек, бирсәткә. Ҡул бирешеү һәм башҡа бәйләнештәр тыйыла. Дүрт сәғәт һайын бөтә урын дезинфекцияланасаҡ. Тауыш биреү барған бинала ашау тыйыла, тик шешәләге һыуҙы ғына эсергә ярай.\nӘгәр кеше участкаға температура менән килә икән, уға тауыш биреү мөмкинлеге биреләсәк, тик башҡаларҙан айырым рәүештә. Бюллетенде күсермә йәшниккә һалалар һәм иҫәпләр алдынан дезинфекциялаясаҡтар.\nКүпме кеше килер тип көтөлә?\nПолитологтар һәм социологтар күҙаллауы буйынса, кешеләр әүҙем рәүештә сәйәси тормош менән ҡыҙыҡһына, шуға күрә күптәр килер тип көтөлә. 2016 йылда Дәүләт Думаһына депутаттар һайлаған саҡта участкаларға тауыш биреүселәрҙең 69,78 проценты килгәйне.\nҺайлау участкаларында ниндәй бүләктәр көтә?\nУчасткаларға килеп тауыш биргән Өфө ҡалаһы һәм районы, Стәрлетамаҡ, Салауат, Туймазы, Октябрьский, Нефтекама, Благовещен, Бөрө, Сибай халҡы “Рәхмәт” акцияһында ҡатнаша аласаҡ. Мәғәнәһе шундай: һеҙгә браслет бирәләр һәм уның буйынса күп һанлы партнерҙарҙан 50 процентҡа тиклем ташлама ала алаһығыҙ. Өфөлә улар 300-ҙән ашыу, район һәм ҡалаларҙа - 40-тан 70-кә тиклем.\nОйоштороусылар белдереүенсә, браслеттар һаны сикле, шуға оҙаҡҡа һуҙмай участкаларға барығыҙ. Уларҙы билдәле бер ваҡытта таратасаҡтар, график һәм исемлек рахмат102.рф сайтында бар.\n- Үҙәк һайлау комиссияһының 1 июлгә мәғлүмәттәре буйынса, Башҡортостанда 3018342 кеше тауыш бирә ала, уларҙың 43115-е - беренсе тапҡыр.\n- Тауыш биреү 3403 һайлау участкаһында үтә. Уларҙың 31-е - дауаханаларҙа, өсәүһе – шифаханаларҙа, өсәүһе кешеләр иркенән мәхрүм ителгән урындарҙа, тимер юл вокзалында, аэропортта һәм ҡарттарҙың йорт-интернатында.\n- теркәлмәгән Рәсәй граждандары Өфө ҡалаһында Посад урамы, 26-сы йорт адресы буйынса тауыш бирә ала.\n- Башҡортостанға һайлауҙы үткәрер өсөн 500 миллион һум аҡса бүленгән.


Башҡорт теле - халҡым теле! » Табын\nТап ошо көнгә алдан уҡ Еҙем-Ҡаран ауылы мәктәбе саҡырҙы. Шулай уҡ ҡунаҡҡа Еҙем-Ҡаран ауылы ағинәйҙәре етәксеһе, хаҡлы ялға тиклем ошо мәктәптә рус теле уҡытҡан Сәриә Миңлеғәли ҡыҙы ла саҡырылғайны. Беҙ күптән күрешмәгән ауылдашым менән шатланып осраштыҡ.\nСараның тәүге өлөшөндә уҡыусыларҙың яҡташ яҙыусы һәм журналист, күрше Ибраһим ауылында тыуып үҫкән Шакир Насировҡа һәм Экология йылына арналған иншаларын баһалауҙа ҡатнашырға тура килде. Балалар барыһы ла үҙҙәренең уй-фекерен бик матур сағылдырған, яҙғандарын үҙҙәре үк сығып уҡынылар. Шулай ҙа араларында һәр һүҙе ынйы бөртөгөндәй нур һибеп үҙенә тартҡандары, әлбиттә, алғараҡ сыҡты. Был йәһәттән Элина Сәйфуллинаның иншаһы айырылып тора ине. Һәр инша тейешле баһа алды, уҡыусыларҙың бәхетенә күрә, уларҙы дәртләндереп, премия биреүсе йомарт ағайҙары ла бар икән әле был мәктәптең! Бына шундай һәйбәт күренешкә тап булдым мин Еҙем-Ҡаран мәктәбендә. Һәр балаға ла ҡәләм тибрәтеүҙә уңыштар теләйем, бәлки, төбәкте данлар буласаҡ шағирҙар һәм яҙыусылар, сәсәндәр тап улар араһындалыр. Башҡортостанға тәүге халыҡ шағиры Мәжит Ғафуриҙы биргән ауыл бит әле ул Еҙем-Ҡаран! Сәсән Вәлиулла Ҡоломбәт тә күрше генә Яҡтыкүл ауылында тыуып үҫкән бит.\nСараның икенсе өлөшө башҡорт теле тураһында һөйләшеүгә арналып, Мифтахетдин Аҡмулла, Мәжит Ғафури, Рәми Ғарипов, шулай уҡ яҡташ шағирҙарҙың шиғырҙарын яттан уҡыу менән башланып, әсә теле тураһында йырҙар йырланды. Китапханасы Гөлшат Рахманғолова апайҙары яҡташ яҙыусы һәм шағирҙарҙың яңы китаптары менән таныштырҙы. Саҡырылған ҡунаҡтарҙы ла бик йылы ҡабул итте уҡыусылар. Улар инде хәҙер Родина-Ватан ауылында ниндәйҙер хикмәт менән алтмыш йәшендә генә шиғырҙар яҙа башлаған Алтынбикә сәсәниә йәшәгәнен, уның китаптар сығарып ятыуын, Интернетта шиғырҙарын баҫтырыуын һәм балаларға үҙ туған телеңде яратырға кәрәклеген, уны юғалтырға ярамағанын һөйләп йөрөгәнен беләләр. Өйҙә башҡортса һөйләшеү, башҡорт мөхите тыуҙырыу ҙа бик ҙур әһәмиәткә эйә хәҙерге телевидение, Интернет алға киткән заманда. Осрашыу аҙағында улар миңә үҙҙәренең һорауҙарын яуҙыралар ине инде, йомаҡтар ҙа сисеп, әйтештәр ҙә ойоштора һалып алдыҡ. Күрше Ибраһим ауылынан Фәйез Садиҡовтың туған тел хаҡындағы шиғырын уның яҡын ҡәрҙәше уҡып ишеттерҙе. Бик ихлас аралашыу аҙағында мәктәп китапханаһына үҙемдең, шулай уҡ остазым, Ырымбур сәсәне Ғүмәр Ғайсиндың китаптарын бүләк иттем. Сәриә Миңлеғәли ҡыҙының да туған телде яратырға, әллә нисә сит телде белһәң дә, үҙ туған телеңде белмәһәң, һинең кешелек дәрәжәң түбән икәнлеге тураһында һөйләүе уҡыусыларға фәһемле булғандыр, беҙҙең һөйләгәндәребеҙ улар күңеленә керһен һәм унда урын тапһын ине тигән теләктә ҡалам.\nОшо бик матур сараны әҙерләп беҙҙе ҡунаҡҡа саҡырыусы директор урынбаҫары Гөлнур Әнүәр ҡыҙы Батыршина, башҡорт теле уҡытыусыһы Миңһылыу Сәмиғулла ҡыҙы Мирхәйҙәроваға, китапханасы Гөлшат Миҙхәт ҡыҙы Рахманғоловаға һәм, әлбиттә, Еҙем-Ҡаран мәктәбе директоры Фирүзә Хөрмәт ҡыҙы Әбделмәноваға ошо мәҡәләм аша ҙур рәхмәттәр еткерәм һәм алдағы эштәрендә уңыштар теләйем. Башҡорт теле көнө районыбыҙҙың һәр мәктәбендә лә үҙенең лайыҡлы урынын табыр тип ышанам!


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТУҒАНДАРҘЫҢ ҺАҒЫНҒАН САҒЫ - 2020 - Мәҡәләләр\nТУҒАНДАРҘЫҢ ҺАҒЫНҒАН САҒЫ\nБынан утыҙ-ҡырҡ йылдар самаһы элек Ер йөҙөндә бығаса кешелек белмәгән СПИД (Синдром приобретенного иммунодефицита) тип аталған сир пәйҙә булып, уға ҡаршы бер ниндәй ҙә сара таба алмағас, уны тик профилактикалау мөмкин, тигән ҡарарға килделәр. Ышаныслы профилактик сара, әлбиттә, тиҙ табылды, хатта ике төрлө! Был "дарыуҙарҙы" илебеҙҙә юморға бай кешеләр ошолай тип атаны: беренсеһе - "Спидома", икенсеһе - "Спиодин".\nӘлеге COVID-19 тип аталған сир барлыҡҡа килгәндән һуң һәр телепрограммала рекламаланған яҙыуҙар бер аҙ ана шул дәүерҙе хәтерләтеп ҡуя. Был яман сирҙе лә дауалау өсөн әлегә махсус дауа табылмаған, әммә профилактик сараларҙың атамалары илебеҙҙә әле бер, әле икенсе телдә йә ике телдә лә бер юлы яңғырап тороуы тынысландыра. Үҙәк телевидениела ул "Сидидома" тип аталһа, БСТ-ла -"Домаяҡшыраҡ". Ә беҙҙең Сибай телевидениеһы уны "Тышҡанеходи" тип атаған. Башта иҫкә алған ВИЧ инфекцияһының профилактик саралары бөгөнгө көнгәсә иң ышаныслыһы булып, үҙен аҡлап килгән һымаҡ, әлеге коронавирустан да бына ошо саралар ярҙам итер, тип өмөт ителә. Ҡыйын булһа ла, матур ҡояшлы яҙғы көндәрҙә тышҡа сыҡҡыбыҙ килһә лә, мөмкин тиклем әлегә өйҙә булырға тырышайыҡ инде, ҡәҙерле туғандар.\nТуғандар, тигәндәй, хатта бер ҡалала йәшәгән яҡын туғаның менән дә айҙар буйы осраша алмау, бер яҡтан - ифрат ауыр. Әммә туғандарыңды һағыныу хистәре ошо арала уяныуының да ҡәҙерен беләйек. Бер ғаиләлә йәшәп, бергә үҫеп килгән дәүерҙә, унан бер-берең менән йыш ҡына күрешә алған мәлдәрҙә теге йәки был туғаныңдың ни тиклем ҡәҙерле икәне хаҡында әллә ни уйланмайһың. Ә инде әҙме-күпме оҙайлыраҡ ваҡытҡа алыҫҡа китеүең була, шунда уҡ был яҡындарың һағындыра башлай. Сирек быуат тирәһе илдән ситтә йәшәгән кеше булараҡ, бындай хистәр миңә ифрат та таныш. Бөгөнгө көндә тап ана шуның һымағыраҡ тойғолар бер мине генә биләп алмайҙыр ул. "Араларҙың алыҫлығын кем яҡынайта?" тип элегерәк "Почтальон" йырын йырлай торғайныҡ. Бөгөнгө көндә бына ошо сир, киреһенсә, беҙҙең араларыбыҙҙы байтаҡ ҡына алыҫайтып тотоп торған һымаҡ. Бер-берең менән телефон аша хәл белешкән булаһың да ул, әммә, урыҫтар әйтмешләй, был барыбер - не то… Эйе, ел һәр саҡ караптар теләгән яҡҡа ғына иҫмәгәндәй, тормош та гел генә беҙ теләгәнсә бармай. Шуға күрә лә Аллаһы Тәғәләнең эштәренә риза булып, сабырлыҡ ҡылып, Уның фәҡәт Үҙенән генә ярҙам һорап йәшәйек. Раббыбыҙҙың һәр эшендә ниндәйҙер хикмәт бар. Ниндәй хикмәт икәнен беҙ бер ҡасан да белә алмаясаҡбыҙ. Шундай бер фәһемле хикәйәт иҫкә төшә: "Борон бер егет ҡырға сыҡҡанда ҡырағай ат күреп ҡала һәм уны ҡороҡлап тотоп, өйөнә алып ҡайта. Күршеләре был егеттең атаһына: "Ҡалай яҡшы, хәҙер атлы булдың", - ти икән. Ә аҡһаҡал быға: "Әллә инде, яҡшымы-насармы…" - тип кенә яуап бирә. Бер нисә көндән әлеге атты өйрәтергә маташҡан егет, йығылып, аяғын һындыра. "Улыңдың ат алып ҡайтыуы насарға булған икән…" - ти күршеләре. "Әллә инде, насарғамы, яҡшығамы…" - ти ҡарт тағы. Күп тә тормай, илдә һуғыш сығып китеп, бар йәш егеттәрҙе хеҙмәткә саҡыртып, һуғышҡа алып китәләр. Күптәре һәләк була. Ә аяғы һынған булыу сәбәпле ҡарттың улы әрмегә бармай ҡала. "Улыңдың аяғы һыныуы яҡшыға булған икән, шулай ҙа", - ти тағы күршеләре. "Әллә инде, яҡшығамы-насарғамы…" - тип яуаплай аҡһаҡал".\nБөгөн, бөтә донъяға ана шул тажлы микроб һөжүм иткәндә, күптән түгел генә дошманлашып, миллионлаған кешене бер нисә секундта юҡ итерҙәй ғәйәт көслө йәҙрә ҡоралын бер-береһенә тоҫҡап торған бәғзе ҙур дәүләттәрҙең пандемияға ҡаршы мобилизацияланып, ниндәйҙер кимәлдә татыулаша, хатта бер-береһенә ярҙам итешә башлауы, ысынлап та, бәлки, яҡшығалыр ҙа. Башта иҫкә алған ВИЧ инфекцияһы ла, моғайын, әллә күпме кешене зина гонаһынан ҡотҡарып алып ҡалғандыр, тип ышаныла… Бәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм, ниндәй генә ауырлыҡтар килеп тыуғанда ла: "Әлхәмдүлиллаһи ғәлә күлли хәл" (Һәр хәлдә лә Аллаһҡа маҡтау) тип зекер әйтергә ҡушҡан. Сабырлыҡ ҡылғаныбыҙ өсөн Раббыбыҙ әжерен ҡайтарыуына өмөт итәйек. Шул уҡ ваҡытта, һәр төрлө йоғошло сирҙәр, бөжәктәр һәм башҡа теләһә нимәнән һаҡланыу өсөн Аллаһ илсеһе ошолай тип доға ҡылырға ҡушҡан хәҙис бар: "Әғүҙү би-кәлимәтиллаһи-ттәмәти мин шәрри мә халаҡ" (Аллаһтың гүзәл һүҙҙәренә Ул барлыҡҡа килтергән нәмәләренең яуызлығынан һыйынам!). Сахих хәҙистәр йыйынтығынан алынған бына ошо ҡыҫҡа ғына доғаларҙы ятлап алып, һәр саҡ уҡып йөрөү кәрәк. "Мин бер сирҙе лә уға ҡаршы сараһыҙ барлыҡҡа килтермәнем", тип Раббыбыҙ әйткәне хаҡында ла Уның илсеһе беҙгә еткергәнлеген беләйек.\nБына шулай, ҡәҙерле туғандар, үҙебеҙҙе үҙебеҙ хәстәрләргә лә онотмайыҡ, хөкүмәтебеҙҙең талабын - үҙ сикләү ҡағиҙәләрен дә тотайыҡ. Иң мөһиме - төшөнкөлөккә бирелмәйек. Был пандемия ла үтеп китер, ин шәә Аллаһ.\nЯҙылған: 08.05.20 | Ҡаралған: 318


Хуш еҫле ҡалас тәме » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Эшҡыуар » Хуш еҫле ҡалас тәме\nХәйбулла районында ун беренсе икмәкхана асылды.\nӨҫтәлдәргә ниндәй генә ризыҡ ҡуйылмаһын, икмәк булмаһа, табыныбыҙ тулы һәм йәмле түгел. Бигерәк тә хуш еҫен таратып, яңы ғына мейестән сыҡҡан күпереп бешкән әпәкәйҙе ҡулға алыу менән, уны умырып тешләп ашағы килә. Был ҡалас игенсенең хәләл көсө менән, көн-төн йоҡламай үҫтергән игендән, тирмәндә тарттырылған ондан бешерелгән. Тап ошондай икмәкте һәр көн тиерлек үҙ өҫтәлдәренә ҡуйыу мөмкинлеге алған Хәйбулла халҡы.\nКүптән түгел Воздвиженка ауылында районда ун беренсе икмәкхана эшләй башланы. Эшҡыуар Ләйсән Лоскутованың тырышлығы менән асылған цех заманса ҡорамал менән йыһазландырылған. Яныңда ғына магазиндың булыуы әҙер продукцияны һатыу өсөн бик уңайлы. Икмәкхана хеҙмәткәрҙәре күпереп бешкән йылы әпәкәйҙән тыш, ҡалас, төрлө бәлеш, эремсекле бәрәмәстәр, заказ буйынса торттар һатыуға сығара.\n— Бешергән икмәк продукцияһын күрше Подольск ауылына, район үҙәгендәге магазиндарға оҙатабыҙ. Әле бер кешене эш урыны менән тәьмин иттек, киләсәктә ҡамыр ризыҡтары етештереүҙе киңәйтергә, ассортиментты байытырға теләк ҙур. Бәлештәрҙе күберәк һорау буйынса әҙерләйбеҙ, бигерәк тә туй мәжлесе, байрам-аяттарға халыҡ күпләп заказ бирә, — ти Ләйсән Таһир ҡыҙы.\nМагазин кәштәләрендә төрлө илдәрҙән һәм төрлө ерҙә етештерелгән ризыҡтан кәштәләр һығылғанда, сифатлы ризыҡ һатыу — бөгөн иң табышлы тармаҡтарҙың береһе. Нисек кенә булмаһын, һатып алыусы экологик яҡтан таҙа, сифатлы, бигерәк тә үҙ ерендә етештерелгән ризыҡҡа өҫтөнлөк биреүсән. Шуға ла ире — фермер Сергей Лоскутовтың йәнтөйәктә үҫтергән игененән бешерелгән йылы һәм сифатлы ҡаластар тиҙ генә һатылып та бөтә. Эшҡыуар Ләйсән Таһир ҡыҙы артабан да ауылдаштарын һәм район халҡын ҡабарып бешкән әпәкәйҙәре менән һөйөндөрөр әле.


Йылдар менән мәрйен теҙә-теҙәТигеҙ ғүмер теләй кешеләр.Берен-бере хөрмәт иткәндәреГәүһәр туйҙар байрам итәләр.Һуңғы йылдарҙа Еҙем-Ҡаран ауыл биләмәһендә 80-90 йәштәге өлкәндәрҙе, унан да олораҡтарҙы һәм 50, 60, 65 йыл татыу ғүмер итеүсе парлы ғаиләләрҙе юбилейҙары менән ҡотлау матур йолаға әйләнде.\nТаштамаҡ ауылында Флүр һәм Фәриҙә Әбделмәновтарҙың ғаилә ҡороп йәшәүҙәренә 60 йыл – гәүһәр туйҙары булды. Ғаилә башлығы 85 йәше менән барһа ла, теремек, һау-сәләмәт. Ҡош-ҡорт, ваҡ мал һәм 4 баш йылҡы малы аҫрай. Йәшләй эшләп, сынығып үҫкән Флүр Ибәт улының донъяһы, кәртә-ҡураһы бөтөн. Ул ғүмере буйына механизатор, комбайнсы булып эшләне, иген сәсте, һуҡты. Тырыш хеҙмәте өсөн Маҡтау грамоталары, ҡиммәтле бүләктәр, миҙалдар менән бүләкләнә, хаҡлы ялға сыҡҡансы руль артында була, һуңынан еңелерәк эштәрҙә эшләй.\n1959 йылда күрше Ҡыҙыл-Яр ауылы һылыуы Фәриҙә Мәғәфүр ҡыҙы менән танышып, ғаилә ҡоралар. Татыу ғүмер кисереп, бер-бер артлы 4 малай, 3 ҡыҙға ғүмер бирәләр. Фәриҙә апай хаҡлы ялға сыҡҡансы һауынсы булып эшләй.\n- Иген йыйыу осоронда яланда таңғы ысыҡ төшкәнсе эшләй инек. Мин фермаға эшкә китәм, Флүр бер нисә сәғәткә өйгә ҡайта торғайны. Балаларҙы шулай алмаш-тилмәш ҡарап үҫтерҙек. Ул ваҡытта балалар баҡсаһы юҡ. Малайҙар беҙҙең юлдан киттеләр, механизатор һөнәрен үҙләштерҙеләр, фермала малдар ҙа ҡаранылар, тип хәтерләй ул йылдарҙы Фәриҙә Мәғәфүр ҡыҙы. Уларҙың ике улы Рафаэль менән Ришат ата-әсәһе янында йәнәшәлә генә йорт һалып ғаиләләре менән йәшәйҙәр. Илшат улдары ғаиләһе менән район үҙәгенә күскән, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Илдус улдары йәшләй вафат булған. Ҡыҙҙары Гөлсинә – Салауатта, Миңлегөл – Өфөлә, Зилә – Мәләүездә ғаиләләре менән матур итеп донъя көтәләр. Ауылдағы улдары көндә инеп хәл белеп, ярҙамлашып тора. Килендәре Земфира менән Фәйруза бигерәк уңған, ҡәйнәһенең өй эштәрен ялт итеп эшләп тә ҡуялар.\nФлүр Ибәт улы менән Фәриҙә Мәғәфүр ҡыҙы балаларының шатлығын һәм ярҙамын күреп, уларға терәк-таяныс булып йәшәйҙәр. 17 ейән-ейәнсәргә, 4 бүлә-бүләсәргә бәхетле олатай һәм өләсәй улар.\nЮбилярҙарҙы ҡотларға Еҙем-Ҡаран ауыл хакимиәте башлығы Нурсилә Мөхәмәтулла ҡыҙы Хәсәнова, ветерандар советы рәйесе Мәрйәм Кейекбаева, ағинәйҙәр ҡоро етәксеһе Сәриә Мәхмүтова һәм Еҙем-Ҡаран ауыл мәҙәниәт йорто артистары өйҙәренә килделәр. Ишек алдында тантаналы музыка аҫтында Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре алып барыусы Рәүилә Килмөхәмәтова үҙ сиратында юбилярҙарҙы ҡотлап, һүҙҙе Нурсилә Хәсәноваға бирҙе.\n- Һеҙ ысын мәғәнәһендә йәштәргә өлгө булырлыҡ ғаилә. Оҙаҡ йылдар буйына бер-берегеҙгә тоғро, түҙем, сабыр булып, тормош ауырлыҡтарын бергәләп күтәреп, 7 баланы үҫтереп, оло тормош юлына сығарыу - ул үҙе ҙур ҡаһарманлыҡ. Һеҙгә иҫәнлек-һаулыҡ теләйем, балаларығыҙға терәк булып, оҙаҡ йылдар парлап йәшәргә яҙһын, - тип бүләк һәм сәскә гөлләмәһе тапшырҙы.\nШулай уҡ М.Кейекбаева, С.Мәхмүтова ла ҡотлау һүҙҙәре еткереп, бәхетле ҡартлыҡ, яҡындарының күңел йылыһын тойоп, мул, тыныс тормошта йәшәүҙәрен теләне. Әлфиә Ғәббәс ҡыҙы юбилярҙарҙы ҡотлап үҙе ижад иткән “Парлы ғүмер”, “Ҡартлыҡ” шиғырҙарын уҡып ишеттерҙе.\nМәҙәниәт йорто артистары Гүзәл һәм Денислам Шафиҡовтар, Динира Биктимерова, Рима Шаһиева, Мәрйәм Кейекбаева дәртле, моңло йырҙар бүләк итте. Музыкаль яҡтан үҙ эшенең оҫтаһы Илдар Әбделмәнов биҙәне.\nЮбилярҙарҙы өйҙәренә килеп ҙурлап ҡотлағандары өсөн хужалар исеменән ҡыҙы Зилә рәхмәт белдерҙе. Оло ихтирамға лайыҡ гәүһәр туйығыҙ ҡотло булһын, иҫәнлектә-һаулыҡта оҙаҡ йәшәгеҙ, Алла бирһә тимер туйығыҙҙы ла үткәрергә яҙһын.


Башҡортостан етәксеһе “Үҙәк 2015” хәрби уҡыуҙар барышы менән танышты | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n16 сентября 2015 — 16:36\nҮҙәк хәрби округтағы күнекмәләргә был юлы 95 меңдән ашыу һалдат, ете мең дана техника, йөҙҙән ашыу самолет йәлеп ителгәйне. Стратегик уҡыуҙарҙа республиканан утыҙ алты граждан, егерме берәмек техника ҡатнашты. Өфө янындағы ваҡытлыса үҙәктә, мәҫәлән, хәрби поездар хеҙмәтләндерелде. Республика башлығы төбәктәге әҙерлекте юғары баһаланы, запастағы хәрбиҙәр менән әңгәмәләште. Үҙәк 2015 хәрби күнекмәләре илдең Үҙәк округы ғына түгел, ә Ҡораллы көстәҙең дөйөм хәлен асыҡларға ярҙам итте. Баш командующий Влдаимир путин ҡул ҡуйған документҡа ярашлы, бер нисә полигонда төрлө операциялар үтте, техника һыналды. Тәүге тапҡыр Рәсәй ҡораллы көстәренә 1833 һанлы автоколонна тапшырылды. Был база “Башавтотранс” йәмғиәтенең пассажир автотранспорты паркы нигеҙендә төҙөлгәйне. Хәрби күнекмәләрәг әҙерлек барышында бер нисә маҡсат та билдәләнде. Улар хәрби астәр һәм хәрби комиссариат эше, ғәмәли һәм ғилми белемде камиллаштырыуҙы асыҡлауҙан ғибәрәт ине. Хәрби күнекмәләрҙә ҡатнашҡан Башҡортостан вәкиләдре лә ошондай уҡыуҙарҙың әһәмиәтлеген һәм мөһимлеген айырым билдәләй.Башҡортостандың әҙерлеген Рәсәй Ҡораллы көстәренең Үҙәк штабы ла юғары баһалай. Хәрби күнекмәләр һөҙөмтәһе буйынса йаырым граждандарға Маҡтау Ҡағыҙҙары ла тапшырылды.


Етенсе ҡыҙ - еңеүсе булды\nИң мөһиме - еңеү түгел, ҡатнашыу. Был аҡыллы һүҙҙәр менән килешеү тойғоһо өлкәнәйгәс кенә киләлер, күрәһең. Тәүәккәл йәш аҡыл еңелеүҙәр менән килешергә теләмәй, уға мотлаҡ беренсе булырға кәрәк.\n"Иң мөһиме - еңеү түгел, ҡатнашыу", - нисек кенә булмаһын ,\nбашҡорт ҡыҙҙарының "Һылыуҡай - 2006" конкурсында ҡатнашыусылар ҙа был һүҙҙәрҙе йыш ҡабатланы. Финалға үтмәгән гүзәл заттарҙың нимә кисергәнен үҙҙәре генә белә. Хәйер, матурлыҡ конкурсында ҡатнашыу үҙе үк бәхеттер ул, тип уйланым мин Нефтселәр мәҙәниәт һарайында барған тамашала\nҡатнашыусы ҡыҙҙарға бер аҙ көнләшеү тойғоһо менән ҡарап.\nҺайлау турынан һуң финалға сығыусы 16 һылыуҙың шаҡтай үҙгәреш кисереүе һиҙелә ине. Һығылмалылыҡ, ҡараш, телмәр - гала - концертҡа әҙерлек барышында белгестәр ҙур эш башҡарыуы күренә. Үткән йылдарҙағы конкурстарҙа ҡатнашыусы ҡ ыҙҙарға ла бер ҡараш ташлау етә. Ун, ун биш йыл үтһә лә, үҙ\nваҡытында гүзәллек тажына эйә булыусы ҡыҙҙар шул уҡ һомғоллоҡтарын, сәхнәлә үҙҙәрен тота белеү һәләтен һаҡлап ҡала алған. Ул ғына ла түгел, ҡыҙҙарҙың ҡайһы берәүҙәре Рәсәй һәм халыҡ - ара кимәлендәге конкурстарҙа ла еңеүгә өлгәште.\nЗөлфиә Солтанғолова, Альбина Мөхәмәҙиева, Ғәлиә Вәлиева, Гөлназ Ҡолһарина, Ильмира Юлдашева - үткән конкурстарҙа ҡатнашыусылар һәм еңеүселәр - билдәле артист Венер Камаловҡа тамашаны алып барырға ярҙам итте. Финалға сығыусы 16 ҡыҙ араһынан тәүге почетлы урындарҙы бүлешәсәк ете сибәрҙе һәм, әлбиттә, Гран - при яулаусыны һайларға кәрә к.\n"Хыялым планетаһы" визит карточкаһы, фотосессия, "Танго" темаһына вариациялар, музыкаль импровизация, модалы кейемдәрҙә атлап үтеү - ҡыҙҙар өсөн төп һынауҙар булып тора.\nЖюри, ниһайәт, ҡарар ҡабул итә һәм ете гүзәлдең исемдәрен атай. Ҡыҙҙар үҙҙәренең хыялына яҡынлаша. Иң мөһиме - жюри\nағзаларының һорауҙарына ҡаушамайынса ғына яуап бирергә кәрәк. Суд коллегияһы ағзалары ҡыҙҙарға йомшаҡ мөнәсәбәттә булды, тип әйтеү дөрөҫ булмаҫ ине, һорауҙар бер ҙә еңел түге л ине.\nБына бөтә һынауҙар ҙа артта ҡалды. Тулҡынландырғыс мәл ет ә. Ҡыҙҙар киске матур күлдәктәрҙә һуңғы тапҡыр сәхнәгә сыға.\nДиләфрүз Аҙнабаева ( Салауат районы), Гөлнара Камалова (Күмертау), Ләйсән Нәбиуллина (Сибай) - өсөнсө урын, Светлан а Мостафина (Учалы), Гөлназ Йосопова (Өфө) - икенсе урын. Азалия Ялмырҙина (Өфө) менән Юлиә Бәхтиева (Баймаҡ) ҡала. СМС - тауыш биреүҙәр тәүгеһенең файҙаһына күберәк килгән. Өфө ҡыҙы күп төрлө махсус приздар ала. Әммә ул беренсе... Ә матурлыҡ конкурсында беренсе урын - еңеүсе тигән һүҙ түгел ә ле.\nГран - при етенсе һан аҫтында сығыш яһаусы 17 йәшлек һомғол буйлы, талантлы, матур тауышлы һәм йөҙөнән мөләйем йылмайыу китмәгән Юлиә Бәхтиеваға бирелә.\nЙыл дауамында Юлиә конкурстың бағыусылары булған Башҡорт йәштәре иттифағының йөҙө булараҡ сығыш яһаясаҡ. Йәмәғәт ойошмаһының идеяһын БР Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт ми нистрлығы, БР Йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитеты, "Башҡортостан" дәүләт телерадиокомпанияһы, Республика халыҡ ижады үҙәге, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма ко митеты, Башҡорт дәүләт филармонияһы хуплап ҡаршы алды.\nФиналға сығыусы 16 ҡыҙҙың һәр береһенә ойоштороусылар һәм бағыусыларҙан ҡиммәтле бүләктәр тапшырылды. Улар быға лайыҡлы.\n"Матурлыҡ донъяны ҡотҡарыр" тип әйткән классик менән тағы\nбер тапҡыр килешергә генә ҡала.


Рөстәм Хәмитов: «Инвалид баланы тәрбиәгә алған ғаиләләргә түләүҙәр 500 мең һумға тиклем арттырыласаҡ» // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов: «Инвалид баланы тәрбиәгә алған ғаиләләргә түләүҙәр 500 мең һумға тиклем арттырыласаҡ»\n15:36, 6 марта 2013 Йәмғиәт\nБашҡортостанда инвалид баланы тәрбиәгә алған ғаиләләргә түләүҙәр 500 мең һумға тиклем арттырыласаҡ. Был хаҡта шаршамбы, 6 мартта, Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө алдынан республикала йәшәүсе күп балалы әсәләргә «Әсәлек даны» миҙалдарын тапшырып, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов хәбәр итте. Наградаларға биш һәм унан да күберәк бала тәрбиәләгән 56 ҡатын эйә булды.\n— Халыҡ һанын арттырыу, демографик хәлде яҡшыртыу дәүләттең төп бурысы булып тора. Был йәһәттән 2012 йыл беҙҙең өсөн уңышлы булды – республикала 60 меңгә яҡын сабый тыуған, — тине Рөстәм Хәмитов.\nРеспублика башлығы билдәләүенсә, балалар баҡсаларына сираттар мәсьәләһе лә хәл ителә. Шулай итеп, үткән йылда Башҡортостандың мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларында 14,5 меңгә яҡын урын булдырылған.\nНаградлау тантанаһында Башҡортостан Президентына Ейәнсура районының Ҡужанаҡ ауылынан башланғыс кластар уҡытыусыһы Луиза Ниязғолова мөрәжәғәт итте. Ул һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән балаларҙы тәрбиәгә алған күп балалы ғаиләләргә ярҙам итергә тәҡдим итте. Ҡатын алты бала үҫтерә, уларҙың береһе – тәрбиәгә алынған инвалид бала. Әммә Луиза Ниязғолова уларҙы айырып ҡарамай, һәр береһен бөтә йөрәктән ярата.\nБашҡортостан Президенты был башланғысты хупланы.\n— Балалар йорттарынан, интернаттарҙан һәм махсус учреждениеларҙан баланы тәрбиәгә алған ғаиләләргә ярҙам итергә тырышабыҙ. Сәләмәт баланы тәрбиәгә алған ғаиләләр республика бюджетынан 400 мең һум күләмендә әсәлек капиталы ала. Бөгөнгө көндән инвалид баланы тәрбиәгә алған граждандар өсөн был сумманы 500 мең һумға тиклем арттырасаҡбыҙ, — тине Рөстәм Хәмитов.\nТеги: бр президенты,ғаиләләргә дәүләт ярҙамы,наградалар,әсәлек даны


Таҙалыҡ ҡөҙрәте » Сайт деревни Бишаул-Унгарово Кармаскалинского района РБ\nБишаул.РУ » Интересные статьи » Таҙалыҡ ҡөҙрәте\nКатегория: Интересные статьи | 15-04-2017, 09:59 | Просмотров: 1962\nОшо көндән һуң күл янына яҡын юлаусы һирәгәйгән, тирә-яғы ҡотһоҙланып ҡалған, нур сәсеп ятҡан таштары ла ҡайҙалыр ғәйеп булған, балыҡтар ҙа уйнауынан туҡтаған, һыуы ла көндән-көн кәмегәндән-кәмей икән. Яр буйҙарын биҙәп торған ҡамыштар ҙа ҡорой башлаған, ағастар һарғайышҡан, ҡоштарҙың сут-сут тауыштары ла тынып ҡалған. Кешеләр быға ныҡ борсолған, ҡайғырышҡан, ти. “Былай булмай, берәй сараһын күрәйек, кибеп юҡҡа сыҡмаҫ борон ниҙер хәстәрләйек”, – тип бер-береһе менән кәңәшләшкән. Тик ни эшләргә? Шулай уйлаша торғас, хәҙер инде йәше лә күптән онотолған, әммә зиһене үткер аҡһаҡалды иҫкә төшөргәндәр. Күҙҙәре насар күреү сәбәпле, күберәк өйҙә көн уҙғарған ҡарт янына барып хәлде һөйләп биргәндәр, ти. “Күлебеҙ харап була бит, берәр кәңәш бирсе, олатай”, – тип ялбарған халыҡ аҡһаҡалға. “Мин шулай булырын күңелем менән күптән һиҙә инем. Барыһына ла үҙебеҙ ғәйепле”, – тигән, ти, аҡһаҡал. “Нисек инде үҙебеҙ ғәйепле?” – тип аптыраша икән халыҡ. Ә аҡһаҡал үҙ фекерен шулай тип дәлилләй: “Күл буйын сүп-сарға күмәбеҙме? Күмәбеҙ. Үҙебеҙҙең артыбыҙҙан таҙартырға онотабыҙ. Ә сүп булған урынға ен-шайтан эйәләшә, тигән халыҡ борондан. Аждаһа ана шул шайтандар тоҡомонан. Күлебеҙҙең кибә барыуы ла шуның шауҡымы”. “Ни эшләргә һуң?” – тип ялбара халыҡ аҡһаҡалға. “Үҙ хатабыҙҙы үҙебеҙгә төҙәтергә кәрәк. Ваҡытты һуҙмайынса, күлебеҙҙең тирә-яғын таҙартып сығырға, бүтәнсә бысраҡлыҡҡа юл ҡуймаҫҡа кәрәк”, – тигән ҡарт.\nХалыҡ аҡһаҡал ҡушҡанса эшләгән, күмәкләшеп өмә яһаған, ти. Ни күрһендәр, күл буйы йәмләнеп киткән. Ә бер аҙҙан тағы ла дауыл ҡупҡан: теге аждаһа күлдән сығып килә икән. Шабыр-шобор батҡаҡлы ҡап-ҡара һыу ағыҙып, йәмһеҙ тауыштар сығарып күтәрелгән дә ҡап-ҡара болотҡа әйләнеп, күктә юғалған. Яңынан ҡояш күренгән, күҙгә күренеп күлдең һыуы артҡан, томбойоҡтар сәскәһен яңыртҡан, балыҡтар һикереп уйнай башлаған, йәшәргән ағастарға яңынан ҡоштар ҡунған, ти. Халыҡ ҡыуанған, бына бит, бөтә нәмә үҙебеҙҙең ҡулда, тип шатланған. Хоҙай биргән байлығыбыҙҙы үҙебеҙ һаҡларға тейешбеҙ, тип күңелдәренә һалып ҡуйған улар. Был ваҡиға бик елле һабаҡ булып ҡалған, ти.


Рөстәм Хәмитов БДБ эштәре буйынса федераль агентлыҡ етәксеһе урынбаҫары менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов БДБ эштәре буйынса федераль агентлыҡ етәксеһе урынбаҫары менән осрашты\n10:32, 1 ноября 2012 Сәйәсәт\n31 октябрҙә Республика йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһе, сит илдәрҙә йәшәгән ватандаштарыбыҙ эштәре һәм халыҡ-ара гуманитар хеҙмәттәшлек буйынса федераль агентлыҡ етәксеһе урынбаҫары Георгий Мурадов менән эш осрашыуы үткәрҙе.\nОсрашыу барышында Башҡортостан менән Агентлыҡтың төрлө йүнәлештәр буйынса үҙ-ара килешеп эш итеү мәсьәләләре тикшерелде, тип хәбәр иттеләр республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, БДБ, сит илдәрҙә йәшәгән ватандаштарыбыҙ эштәре һәм халыҡ-ара гуманитар хеҙмәттәшлек буйынса федераль агентлыҡ Башҡортостанды популярлаштырыу йәһәтенән төбәккә ҙур ярҙам күрһәтә ала.\n— Әлбиттә, Башҡортостандың БДБ, сит илдәрҙә йәшәгән ватандаштарыбыҙ эштәре һәм халыҡ-ара гуманитар хеҙмәттәшлек буйынса федераль агентлыҡ менән килешеп эш итеүен теләйбеҙ һәм килешеүгә ҡул ҡуйырға әҙербеҙ. Ғәрәп һәм Урта Азия дәүләттәре менән эшләү беҙҙе ҡыҙыҡһындыра һәм улар менән бәйләнештәр булдырырға ярҙам итә алыр инегеҙ. Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы һәм БРИКС илдәре халыҡ-ара саммиттары алдынан был илдәрҙе урап сығып, эшлекле бәйләнештәр булдырырға тырышасаҡбыҙ. Агентлыҡҡа яҡшы партнер була алыр инек, тип уйлайым. Коллегаларыбыҙға һәр саҡ уңайлы шарттар булдырабыҙ, үҙ өҫтөбөҙгә алған бурыстарҙы үтәйбеҙ, — тине Президент.\nГеоргий Мурадов билдәләүенсә, Агентлыҡ Башҡортостанға иҡтисад, мәғариф һәм мәҙәниәт өлкәләрендә сит илдәр менән мөнәсәбәттәрҙе үҫтереү йәһәтенән булышлыҡ итергә әҙер. Уның һүҙҙәренсә, Агентлыҡ республика менән килешеү төҙөргә планлаштыра.\n— Башҡортостан Рәсәй Федерацияһы субъекттары араһында күп күрһәткестәр буйынса беренсе урында килә. Төбәктең абруйы ҙур, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Георгий Мурадов.


"Селигер-2009"ға йәштәр делегацияһы ойошторола // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n"Селигер-2009"ға йәштәр делегацияһы ойошторола\n17:07, 25 мая 2009 Йәмғиәт\n1 июлдән 14 авгусҡа тиклем Тверь өлкәһенең Осташков районында Селигер күле буйында Рәсәйҙә Йәштәр йылына арналған "Селигер-2009" Бөтә Рәсәй мәғариф форумы үткәрелә.\nБыйыл ул бишенсе тапҡырына ойошторола. 2008 йылда майҙансыҡ биш меңдән ашыу йәш кешене йыйҙы, улар бында үҙ проекттарын күрһәтә, фекерҙәштәр таба, шулай уҡ йәмәғәт һәм дәүләт яҡлауы таба алды.\n"Селигер-2009" форумы, талантлы йәштәрҙе һайлап алыу, үҫтереү һәм ярҙам итеү буйынса майҙансыҡ булараҡ, Рәсәйҙә Йәштәр йылының төп саралары планына индерелгән.\nБыйыл ҡатнашыусылар араһында илдең төрлө төбәктәренән йәштәр хәрәкәттәре, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре, йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт власы органдары хеҙмәткәрҙәре буласаҡ. Форумға бөтәһе 18 йәштән 30 йәшкә тиклемге 10000-ләп кеше киләсәк.\nСараның маҡсаты — йәштәр берләшмәләре эшенең һәм һәләтле йәштәрҙе яҡлауҙың һөҙөмтәле технологияларын асыҡлау буйынса конкуренция мөхите булдырыу.\n"Селигер-2009" Бөтә Рәсәй йәштәр мәғариф форумы делегаты булыу өсөн 26 майға тиклем Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 10, 12-се кабинет, "Республика йәштәр мәғлүмәт үҙәге" адресы буйынса заявка бирергә кәрәк.\nБелешмәләр өсөн телефон: 251-16-32, 251-24-79.\nТеги: форум, һәләтле йәштәр


Кандидаттар халыҡ менән осраша\nТүбәндәге график буйынса Баймаҡ ҡалаһы ҡала биләмәһе Советына депутатлыҡҡа кандидаттар менән осрашыуҙар ойошторола:\n21 февралдә сәғәт 2-лә 105-се һөнәрселек лицейында (тел. 3-16-53) –Х.Х. Хәмитов, С.Х. Ғәлин;\n24 февралдә сәғәт 2-лә ҡаланың 4-се мәктәбендә (тел. 2-13-01) – Г.Р. Байдәүләтова, З.Х. Абдуллина, В.Р. Хисмәтуллин, С.Ш. Мирзин;\n24 февралдә сәғәт 4-тә ҡаланың 1-се мәктәбендә (тел. 3-11-65) – И.И. Ғәтийәтов, А.А. Ишбирҙина, З.М. Бикйәнова, З.А. Ҡаһарманова, Ш.Ш. Ирназаров, Н.Ф. Үҙәнбаев;\n24 февралдә сәғәт 5-тә Баймаҡ лицей-интернатында (тел. 2-11-38) – З.А. Әбсәләмов, Н.И. Филипов;\n27 февралдә сәғәт 2-лә ҡаланың 2-се мәктәбендә (тел. 2-12-65) – Р.С. Рәхимов, Р.Х. Абдулов, И.С. Бәхтийәров, Н.Ф Ильясова;\n27 февралдә сәғәт 2-лә “Баймаҡ ҡойоу-механика заводы” ААЙ-һында (тел. 3-36-52) – Л.А. Симирикова, Р.Т. Гәрәев;\n28 февралдә сәғәт 2-лә ҡаланың 3-сө мәктәбендә (тел. 3-15-16) – И.Р. Мәзитов, С.А. Фролов, Г.В. Давыдов, П.А. Чернов, Р.Р. Морозова, И.Н. Сирусин;\n29 февралдә сәғәт 2-лә Өфө яғыулыҡ-энергетика колледжының Баймаҡ филиалында (тел. 2-11-47) – У.Х. Аллаяров, А.Х. Иблиәминов, Н.Ю. Ғәйнуллина, Р.Р. Әхмәтова.\nОсрашыуҙан һәр кем ҡәнәғәт ҡалды\nКүптән килгән матур йола буйынса, район хакимиәте уҙған йылдағы эшмәкәрлегенә отчет яһау маҡсатында ҡала һәм район халҡы менән осрашыуҙарҙы башланы. Мәғлүмәт-аналитика һәм кадрҙар эше буйынса бүлек начальнигы Р.В. Ишембәтов етәкләгән төркөм үткән йома Беренсе Этҡол ауыл биләмәһендәге халыҡ менән осрашты. Осрашыуҙарҙы Беренсе Этҡол ауыл биләмәһе башлығы Г.Й. Азаматова алып барҙы.\nТыуған илен яратҡан кешеләрҙең байрамы\nВатанды һаҡлаусылар көнө алдынан БР Хәрби комиссариатының Баймаҡ ҡалаһы, Баймаҡ, Йылайыр райондары буйынса бүлек начальнигы, Афғанстан һ.б. ут нөктәләрендә сынығыу алған, күп һанлы наградаларға лайыҡ булған Х.Х. Хәмитов менән әңгәмә ҡорҙоҡ.\n– Хөрмәт Хәмит улы, былтыр хәрби хеҙмәткә саҡырыу нисек үтте?\n– 2011 йылдағы хәрби саҡырыуҙың һөҙөмтәләре бик яҡшы. Беҙ республика буйынса ла тик ыңғай яҡтан билдәләндек.\n– Әрмегә төрлө ҡараш булған заманда, һеҙҙе борсоған күренештәр ҙә барҙыр?\n– Мине ҡайһы бер ата-әсәләрҙең улдарының армия сафында хеҙмәт итеүенә ҡаршы килеп, уларҙы ҡайҙалыр йәшереп тотоуы аптырата. Бындай егеттәргә штраф һалына, шулай уҡ енәйәт эше лә ҡуҙғатылыуын онотмаһындар ине.\n– Хәрби комиссариат алдында әрмегә оҙатыу ҡайһы саҡта ҡот осмалы мәжлескә әүерелә...\n– Эйе. Бына бер егетте армияға оҙатырға лаяҡыл иҫерек өс ҡатын килгән ине. Береһе – әсәһе, ҡалғандары – туғандарылыр инде. Шул тиклем имәнес күренеш ине: ҡатындар үҙҙәре ни ҡыланғанын белмәй, ҡолап китәләр. Был мәхшәр йәш егеттең күңелендә ҡаласаҡ, хеҙмәт иткән сағында күҙ алдында торасаҡ. Әрмегә оҙатыусылар ошо хаҡта уйланһындар, үҙҙәрен тәртипле тотһондар ине.\n– Буласаҡ һалдаттарҙың ниндәй һыҙаты һеҙгә оҡшамай?\n– Һуңғы йылдарҙа ҡайһы берәүҙәренең ныҡлап эскелеккә һабышыуы. Яңы тормош башлаған 18-21 йәшлек егеттәр араһында хәмер ҡолона әүерелгәндәрҙе күреүе бик ауыр.\n– Баймаҡ егеттәре нисек хеҙмәт итә?\n– Шуныһы ҡыуаныслы, яҡташтарыбыҙ араһында тәртип боҙоп йөрөгән һалдаттар юҡ. Баймаҡ ҡалаһынан Һауа-десант ғәскәрендә хеҙмәт иткән Дамир Зиннәтуллин, Рәил Ирғәлин, Ғүмәр ауылынан Илһам Исчурин, Темәстән Хәйҙәр Изгин, Ғәҙелбай егете моряк Нурйән Иҫәнғоловтарҙың хәрби часынан рәхмәт хаттары килеп тора.\n– Армияға үҙ теләге менән киткән егеттәр бармы?\n– Әлбиттә, бар. Мәҫәлән, Баймаҡтан Рәфис Сирғәлин ныҡышып, медицина тикшереүен яңынан үтеп, ҙур теләк менән Ватан һағына китте. Хәҙерге ваҡытта бик яҡшы хеҙмәт итеп йөрөй.\n– Һеҙгә армия сафындағы егеттәрҙең ата-әсәләре мөрәжәғәт итәме?\n– Эйе, төрлө һорау менән киләләр. Кемдер улының кәйефе өсөн борсола, кемдер күптән хәбәр алғаны юҡ. Шуға күрә Баймаҡ һалдаттары хеҙмәт иткән часть командирҙары менән телефон аша йыш һөйләшергә тура килә.\n– Армиялағы “бабайлыҡ”, йәғни йәш һалдаттарҙы кәмһетеү ҡайҙан барлыҡҡа килә тип уйлайһығыҙ?\n– Был күренеш бөтә ерҙә лә бар, тип әйтеп булмай. Ғөмүмән, “бабайлыҡ” кешенең үҙен тота белмәүҙән килә бит ул. Кемдер коллективта йәшәп өйрәнмәгән, икенселәр физик яҡтан бик көсһөҙ, рухи яҡтан да характерһыҙ, бәғзеләр картуф әрсей, иҙән йыуа белмәй йәки теләмәй. Ошонан китә лә инде аңлашылмаусанлыҡ. Буласаҡ һалдаттарға кәңәшем шул – Ватанды һаҡларға алдан әҙерләнегеҙ, спорт менән шөғөлләнегеҙ. Улдарын артыҡ иркәләтеп үҫтергән әсәләрҙе лә аңламайым. Беҙҙең ҡалала ла шундай егеттәр бар – 18 йәше тулып үтеп киткән, ә һаман әсә итәгенә йәбешеп йөрөй. Әсәйҙәр ғүмер буйы улының проблемаһын хәл итеп йәшәй алмаясағын яҡшы аңларға тейеш, һаман уны әпәүләп, киреһенсә, балаһының тормошон ғына боҙа бит ул.\n– Контракт буйынса хеҙмәт иткән егеттәребеҙ ҙә бар.\n– Эйе. Ғөмүмән, теләге, һаулығы, белеме булған егеттәргә өйҙә эшләмәй ятҡансы, контракт буйынса хеҙмәт итергә кәңәш итер инем. Сөнки хәҙерге ваҡытта рядовойҙар ғына 33 мең һум эш хаҡы ала. Контракт буйынса хеҙмәт иткән егеттәрҙең үҙҙәрен генә түгел, ә ата-әсәһен, туғандарын ҡарауы ҡыуандыра.\n– Хәрби училищела уҡырға хыялланған егеттәр бармы?\n– Эйе, әлегә улар алты кеше. Беҙ хәрби училищеға йыйынған егеттәргә ярҙам итәбеҙ. Уҡырға ингәндәре бик матур итеп белем ала, рәхмәт әйтәләр. Уйлап ҡараһаң, 2-се курста белем алған курсант 7 мең һум стипендия алһа, 3-сө курста ул 12,5 мең һумға барып етә. Бынан тыш уларҙы бушлай кейендерәләр, ашаталар, юлда йөрөүгә лә льготалар ҡаралған.\n– Һеҙҙеңсә, Ватанды һаҡлаусылар көнө кемдең байрамы?\n– Тыуған илен яратҡан һәм уны һаҡларға әҙер торған бар кешеләрҙең байрамы.\n– Ошо байрам көнөндә гәзит уҡыусыларыбыҙға ниҙәр теләр инегеҙ?\n– Барыһына ла бәхет һәм йорт-илдең имен булыуын теләйем.\n– Әңгәмәгеҙ өсөн рәхмәт. Байрам менән һеҙҙе!\nЯҙмышын хәрби тормошҡа бағышлаған\nАйнур Хәләф улы Хәмитов – Мерәҫ ауылы егете. Бала саҡтан спорт менән шөғөлләнә, ныҡ, сыҙам булып үҫә. Урта мәктәпте тамамлағас, 105-се һөнәрселек училищеһына уҡырға инә.\nЕгет тиҫтерҙәренән армия сафына ныҡлап әҙерләнеүе менән айырылып тора. Буласаҡ һалдаттың тырышлығы үҙе өсөн бик тә кәрәкле булып сыға. Айнур, Чечен Республикаһында һуғыш ҡыҙған мәлдә армия сафына алынып, ут эсендәге Грозный ҡалаһына барып эләгә.\nЯу йылдарын үҙ яҙмышында кисергән кешеләр “тәүге өс көндә генә ҡурҡыныс, һуңынан күнегәһең” тиһәләр ҙә, тәү тапҡыр үлем менән йөҙгә-йөҙ килгән йәш егеттәргә еңелдән булмай. Шулай ҙа Айнур Хәмитов, бар ауырлыҡтарҙы йырып сығып, бик яҡшы хеҙмәт итә. Ут эсенә ингән егетте Хоҙай Тәғәлә аралап, ул тыуған яғына имен-һау әйләнеп ҡайта.\nТыныс тормоштағы эшһеҙлекте, эскелекте күргән Айнур Хәмитов хәрби хеҙмәтен дауам итергә була. Һәм ул тағы ла тынысһыҙ Чечен Республикаһына барып эләгә. Был юлы утлы сынығыу үткән Айнур Хәләф улы яңы армияға алынған йәш һалдаттарҙы ҡурсалап, уларға һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер генә тора. Күрәһең, һуғыш менән һыналған яугирҙар араһында “бабайлыҡ” төшөнсәһе, йәш һалдаттарҙы кәмһетеү-рәнйетеү, үҙен башҡаларҙан өҫтөн тотоу кеүек һыҙаттар бөтөнләй юҡ тип бушҡа әйтмәйҙәрҙер.\nАйнур Хәмитовты әсәһе Бәҙерниса Миңлеғәле ҡыҙы һәм атаһы Хәләф Хәбибрахман улының изге фатихалары бәлә-ҡазанан ҡурсып, ул тыуған яғына әйләнеп ҡайта.\nКүп һанлы наградалар эйәһе, өлкән сержант Айнур Хәмитов хәҙерге ваҡытта Алкино ҡасабаһында хеҙмәт итә. Үҙен тулыһынса хәрби тормошҡа бағышлаған, яҙмышын тик Ватанды һаҡлауға бәйләгән Айнур өйләнеп, тормош юлдашы менән бер ул үҫтерәләр. “Ватан – берәү генә, уны һаҡларға кәрәк. Үҫеп килгән малайҙар ошо хаҡта бер ҡасан да онотмаһын ине”, – ти өлкән сержант.\nЭйе, илебеҙҙе Айнур Хәмитов кеүек сая, көслө рухлы, ғорур егеттәр һаҡлағанда, халҡыбыҙҙың тормошо һәр саҡ тыныс, күгебеҙ аяҙ булыр.\nРәфил – сик һаҡсыһы\nИр-ат – батыр ҡанаты,\nИр-ат – яуҙың ҡанаты.\nВатанды һаҡлау элек-электән ил азаматтарының мөҡәддәс бурысы. Хәҙерге заманда армия сафынан ҡасып ҡалырға ынтылыусылар осраһа ла, хәрби тормошто үҙ иткән ысын башҡорт егеттәренең күплеге ҡыуандыра.\nРәфил Рафаил улы Сөләймәнов та, йәш кенә булһа ла, тоғро ил улы, яҡшы һалдат булыуы менән айырылып тора. Спорт менән шөғөлләнгән, сабыр, аҡыллы егетте, әрме сафына алынғас, сик һаҡсыһы итеп тәғәйенләйҙәр. Ул хеҙмәт итеүенең тәүге көндәренән үҙен ысын иптәш итеп таныта. Хәрби күнекмәләр ҙә Рәфилгә бик еңел бирелә. Шуға күрә ул артабанғы яҙмышын һалдат тормошо менән бәйләп, контракт буйынса хеҙмәтен дауам итә. Башҡорт егете Рәфил Сөләймәнов Ҡытай сигендә алты йыл һаҡта тора. Үҙенә һәм башҡаларға талапсан, ғәҙел, һәр эште еренә еткереп башҡарған Рәфил Рафаил улын хеҙмәттәштәре лә, командирҙар ҙа ихтирам итә.\nТөньяҡ Кавказда сәйәсәт үҙгәреп, болғаныштар башланған осорҙа һынауҙар үткән тәжрибәле сик һаҡсыһы Рәфил Сөләймәнов Абхазияға ебәрелә.\nҒүмер буйы колхоз эшендә тырышып эшләгән, матур итеп донъя көткән Рафаил Әүхәҙи улы һәм Мәғзүмә Нәбиулла ҡыҙына улдарынан һәр саҡ “Бында барыһы ла һәйбәт, хеҙмәт итеүе тыныс”, – тигән хәбәр генә килә.\nСөләймәновтар – Беренсе Этҡол ауылының ихтирамлы, абруйлы ғаиләһе. Ауыл биләмәһе башлығы Г.Й. Азаматова улар тураһында: “Эшһөйәр, бик матур ғаилә. Кемдер тормошҡа зарланғанда, улар мал көтөп, тырышып донъя көтә. Балаларын да бик аҡыллы итеп тәрбиәләйҙәр”, – тине.\nРәфилдең ҡустыһы Рауилға ла Осетияла ҡапыл сыҡҡан һуғыш мәлендә хеҙмәт итергә тура килә. Йәш һалдат, иңенә төшкән ауыр һынауҙарҙы лайыҡлы күтәреп, имен-һау тыуған яғына әйләнеп ҡайта.\nРәфил Рафаил улы хәҙерге ваҡытта Чечен Республикаһында хеҙмәт итә. Сик һаҡсыһының бер айы заставала, икенсе айы хәрби әҙерлек менән үтә. Ата-әсәһе, кескәй һеңлеһе Эльвира, туғандары тураһында хәстәрлек күргән Рәфил Рафаил улы телефон аша көн дә уларҙың хәлен белешә, үҙе өсөн борсолмауҙарын үтенә.\nКүңеле менән хәрби тормошто һайлап, сик һағына баҫҡан сержант Рәфил Сөләймәновҡа именлек-һаулыҡ, уңыш-шатлыҡҡа төрөнөп, хәрби баҫҡыс буйынса үрләүен теләйбеҙ.\nКадеттар батырлыҡ дәресе үтә\nВатанды һаҡлаусылар көнө алдынан район китапханаһында 105-се һөнәрселек лицейының кадеттар төркөмө менән батырлыҡ дәресе үткәрелде. Һөйләшеүгә Афғанстан яуын үткән Нәзир Нурмөхәмәт улы Әбйәлилов, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы, 105-се һөнәрселек училищеһында эшләп хаҡлы ялға сыҡҡан Хәлил Зәбир улы Ғүмәров, һәүәҫкәр композитор Борис Мөхәммәт улы Хәйретдинов, ағинәйҙәр клубы ағзаһы Яңылбикә Баймурзина саҡырылған ине.\nСараны ойоштороп алып барыусы Сәрүәр Иҙелбаева һәм Зарема Абайдуллина тәүҙә районыбыҙҙың тарихына ҡанлы эҙҙәр менән яҙылған, тыныс ваҡытта тоҡанған Афған, Чечен һуғышы тураһында һөйләп үтте. Эйе, тыуған яғына цинк табуттарҙа ҡайтҡан егеттәрҙең йәшләй өҙөлгән яҙмыштары мәңге уңалмаҫ яра булып ҡалды. Батырҙарса һәләк булған һалдаттар бер минут тынлыҡ менән иҫкә алынды.\nЯугир-интернационалист Н.Әбйәлилов яуҙа юғалтҡан иптәштәрен хәтеренә алып, күңел әрнеүҙәре менән уртаҡлашты. Унан кадеттарға: “Йәш ваҡыттан спорт менән дуҫ булһағыҙ, армия сафында хеҙмәт итеүе еңел буласаҡ. Беҙ Афғанстанда һәләк булған дуҫым Рәфҡәт менән саңғы ярыштарына ҙур теләк менән йөрөй торғайныҡ. Буш ваҡыттарыбыҙ ҡышҡы саф һауала үтте. Минең теләгем бер – һеҙгә һуғышты кисерергә, ут эсенә инергә яҙмаһын”, – тине.\nХ.З. Ғүмәров: “Беҙҙең училищеның тәүге сығарылыш уҡыусыларының күбеһе Афғанстанға барып эләкте. Сөнки шул саҡта тау иленә совет ғәскәре индерелгәйне. Шуны билдәләп үтергә кәрәк, училище егеттәре был һуғышта һынатманы, барыһы ла командование тарафынан тик яҡшы яҡтан билдәләнде. Афғанстан, Чечня ғәрәсәтендә һ.б. һуғыштарҙа егеттәребеҙҙең ғүмере өҙөлөүе аяныслы, илебеҙгә килгән оло бәхетһеҙлек. Һеҙ – буласаҡ һалдаттар. Шуға күрә ғүмерегеҙҙе хәмер, тәмәкегә әрәм итмәй, спорт менән шөғөлләнеп, ысын Ватан һаҡсыһы булып үҫегеҙ. Спорт менән тынсыу спорт залында түгел, ә саф һауала, бигерәк тә ҡышҡыһын, шөғөлләнеүе файҙалы булыуын, бындай күнекмәләрҙең физик яҡтан да, рухи яҡтан да нығытыуы хаҡында онотмағыҙ”, – тип һөйләне.\nБатырлыҡ дәресенә килгән кадет корпусын Ринат Мансур улы Әйүпов етәкләй. Кадеттар башҡа уҡыусыларҙан нимәһе менән айырыла һуң? Был егеттәр һәм ҡыҙҙар (эйе-эйе, бер нисә ҡыҙ ҙа бар) тулыһынса хәрби режим буйынса йәшәй. Улар ятаҡтың айырым бер ҡатын биләй. Кадеттарҙың һәр сәғәте уҡыуға, физик күнекмәләргә бағышлана. Уларҙы урамда осратһаң да, хәрби кейемдәренең бөхтәлегенә, үҙҙәрен ипле, тыныс, ғорур тотоуына һоҡланып ҡарайһың. Китапханала үткән сараны ла кадеттарҙың күңеленән үткәреүе, Тыуған илде һаҡлау тураһындағы патриотик китаптар менән ныҡлап ҡыҙыҡһыныуы асыҡ күренде. Әлбиттә, уларҙың барыһы ла киләсәктә үҙен хәрби тормошҡа бағышлаясаҡ тип әйтеп булмай. Шулай ҙа ғүмеренең иң матур мәле – йәшлек осоронда бер нисә йыл ысын һалдат булып йәшәүҙәре күңел һәм тән сынығыуы алыуға, иленең ысын патриоттары булып үҫеүгә булышлыҡ итәсәк. 105-се һөнәрселек лицейына йыйынған балаларға һәм уларҙың ата-әсәләренә теләгебеҙ шул – кадет төркөмөн һайлағыҙ! Бында һеҙҙе ысын ил улы, тоғро Ватан һаҡсыһы итеп тәрбиәләйәсәктәр.\nМахсус битте Гүзәл Иҫәнгилдина әҙерләне.\nШифаханала – ветерандар пленумы\nБилдәле булыуынса, үткән аҙнала “Талҡаҫ” шифаханаһында урындарҙағы ветерандар советтары рәйестәренең бер аҙналыҡ ялы ойошторолдо. Улар унда һаулыҡтарын нығытып ҡына ҡалманы, төрлө сараларҙа ла әүҙем ҡатнашты.\nЙома көндө шифаханала Баймаҡ районы ветерандар советының 4-се пленумы уҙғарылды. Унда муниципаль район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары И.Ә. Зәйнуллин, Башҡортостан Республикаһы хәрби комиссариатының Баймаҡ ҡалаһы, Баймаҡ, Йылайыр райондары буйынса бүлек начальнигы Х.Х. Хәмитов, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау бүлеге начальнигы Т.Н. Денисова, үҙәк ҡала дауаханаһының баш врачы урынбаҫары М.С. Сәғитова ҡатнашты.\nЙыйылышты асып, ветерандар советы рәйесе Т.Ш. Бикҡолов ошондай әүҙем ял ойошторғандары өсөн район хакимиәте башлығы И.Х. Ситдыҡовҡа рәхмәт белдерҙе.\nУнан һуң ойошма рәйесе урынбаҫары М.З. Иҫәнғолов ветерандар советының барлыҡҡа килеү тарихы, эш маҡсаттары тураһында һөйләне, үткән йылға йомғаҡ яһаны, пландар менән таныштырҙы.\nЙылылыҡ өсөн яңыса түләү\nБаймаҡ ҡалаһының “Йылылыҡ селтәре” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте 2012 йылдың 1 ғинуарынан файҙаланған йылылыҡ өсөн түләү тәртибенә үҙгәрештәр индерҙе. Хәҙер иһә ҡулланыусылар элекке кеүек аралашсы булып торған “УК ЖФБ” ЯСЙ-һы аша түгел, ә туранан-тура предприятие менән иҫәпләшә башланы. Йәғни, ғинуар айындағы фатир түләүҙәре квитанцияһында идарасы компания “йылылыҡ өсөн” тигән графаны төшөрөп ҡалдырҙы. Ә был төр хеҙмәт өсөн түләү квитанцияһын “Йылылыҡ селтәре” үҙе тарата. Киләсәктә килешеү буйынса был яуаплы эш почта хеҙмәткәрҙәренә йөкмәтеләсәк. Йылылыҡ өсөн «Уралсиб», «Промтрансбанк» банкында, почтала, предприятиеның кассаһында түләргә мөмкин.\nТорлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһендә барған үҙгәртеп ҡороуҙарға ярашлы, киләсәктә йылылыҡ өсөн түләү ике төрҙән торасаҡ. Беренсеһе – фатирҙарҙы, ә икенсеһе, улар ысынында ла йылытылһа, дөйөм ҡулланышта булған урындарҙы, мәҫәлән, подъезд, ҡыйыҡ, подвалдарҙы йылытҡан өсөн түләү.\nЯңы индерелгән хеҙмәт төрө предприятиеның эшен күпкә еңелләштерер, тигән өмөттәбеҙ. Сөнки быға тиклем түләнгән аҡсаның аралашсы аша инеүе халыҡ, башҡа төр предприятиелар өсөн дә күп проблемалар тыуҙырҙы.\nЙырлап-бейеп йәшәүҙәре бер ғүмер...\nТемәстәр “Мираҫ” фестиваль-смотрын башланы\nРайоныбыҙҙа тематик үҙешмәкәр смотр-конкурсын үткәреп, яңы таланттар билдәләү, һуңынан еңеүселәрҙең концертын ойоштороу матур йолаға әүерелгән. 16 февралдә халыҡ ижады үҙәгендә Рәсәй тарихы йылына арналған “Мираҫ” район фестиваль-конкурсы старт алды. Үҙенсәлекле сараны башлау хоҡуғы темәстәргә тапшырылғайны.


“Олимпиада рухы аңҡый бында” » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Спорт һәм туризм » “Олимпиада рухы аңҡый бында”\n“Олимпиада рухы аңҡый бында” 28.03.2017 // Спорт һәм туризм\nҠаҙмаш урта мәктәбендә спорт ярышы уҙҙы. Ҡайҙа нисектер, әммә бында сәләмәт тормошто пропагандалаған, балаларҙа спортҡа ҡарата һөйөү тәрбиәләгән төрлө секциялар уңышлы эшләй. Улай ғына түгел, бында йыл һайын ошо мәктәпте төрлө йылдарҙа тамамлағандар – СССР-ҙың саңғы буйынса спорт мастеры Әсғәт Ҡаһармановтың призына саңғы, Башҡортостан Республикаһының Эске эштәр министрлығының почетлы ветераны Хөснитдин Ғәниев призына пневматик мылтыҡтан атыу, шәхси эшҡыуар Мәҙинә Ибраһимова призына өҫтәл теннисы буйынса ярыш үткәрелә. Матур йолаға ярашлы, спорт байрамында район мәктәптәре, төрлө ауыл биләмәләре, Сибай, Магнитогорск, Екатеринбург өлкәләренән спортсылар ҡатнашты.\nБына ҡыҙыу һәм сәмле ярыш башланды. Саңғысылар стартҡа баҫты, икенселәр пневматик мылтыҡтарын сәпкә тоҫҡаны, өсөнсөләр иһә ҡулдарына теннис тубын алды. Атыу буйынса ҡатнашыусылар араһында олоһон да, кесеһен дә осратырға була ине. Бигерәк тә буласаҡ Ватанды һаҡлаусылар – өлкән класс егеттәре отҡорлоҡ һәм мәргәнлек талап иткән был ярышта яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәште. Мәктәптәрҙә ГТО нормаларын тапшырыуҙы ҡайтанан индереүҙең йәш быуында спортҡа ҡарата ҡыҙыҡһыныуҙы көсәйткәне лә һиҙелде.\nСаңғыла йүгереүҙә беренсе кластан алып етмеш йәшлеккә тиклемгеләр ҡатнашты. Мәҫәлән, Асҡарҙан Ғамир Билалов 70 йәшен тултырыуға ҡарамаҫтан, әле лә егеттәрсә елдерә. “60-сы йылдарҙа саңғыға баҫтым, шунан бирле ҡыш буйы йөрөп сығам. Төрлө ярыштарҙа ҡатнашам, үҙ йәшемдәгеләр араһында һәр саҡ призлы урын яулайым”, – ти ул.\nОло йәштәгеләр араһынан шулай уҡ ветеран-уҡытыусы Гөлсөм Хәкимованы ла билдәләргә кәрәк. Уларҙың икеһе лә ололар араһында еңеү яуланы. Ә бына ике тапҡыр Рәсәй призеры, Ҡаҙмаш урта мәктәбенең иң яҡшы спортсыһы Миләүшә Мәхмүтоваға тиңләшеүсе табылманы. Тәүге аҙымдарҙан уҡ ул үҙенең дәғүәселәрен байтаҡҡа артта ҡалдырып, өс саҡрым алыҫлыҡҡа уҙышыуҙа беренсе килде.\nӨҫтәл теннисы буйынса шәхси беренселекте Рамаҙан Мырҙабулатов, Гөлсәсәк Ғүмәрова (Ишбулды), Роман Харрасов, Гөлназ Дәүләтбирҙина (Асҡар), Миҙхәт Ғайсин (Екатеринбург өлкәһе) яулаһа, мәктәптәр араһында ишбулдылар алдынғылыҡты бирмәне. Пневматик атыуҙа Айҙар Ғиззәтов (Ҡаҙмаш), Фирүзә Хөсәйенова (Рысҡужа), Ихсан Моратов (Асҡар) иң мәргәндәре тип танылды. Еңеүселәрҙең барыһына ла райондың кубок һәм дипломдары тапшырылды, өҫтәүенә бағыусылар ҙа бүләктәре менән ҡыуандырҙы. Әйткәндәй, саңғы ярышы тәүге тапҡыр 2000 йылда үткәрелгән, 2010 йылдан атыу буйынса сара өҫтәлә, ә 2012 йылдан башлап өҫтәл теннисы буйынса ла көс һынаша уҡыусылар.\nҠаҙмашта үткән сара ысын мәғәнәһендә ҙур бер спартакиаданы хәтерләтте, ҡунаҡтарҙың береһе: “Бында олимпиада рухы аңҡый. Күпме спортсыны бергә йыйып, уларҙа ысын ярыш сәме һәм дәрте уята алған мәктәп коллективына, уны ойоштороусыларға “афарин!” тиергә ҡала”, – тип ҡуйҙы.\nФәйезйән ТАЙСИН, Әбделмәмбәт урта мәктәбенең физкультура уҡытыусыһы:\n– Район буйынса спорт ярыштарында даими ҡатнашабыҙ. Беҙҙең мәктәптә спортҡа, сәләмәт тормош алып барыуға ҙур иғтибар бирелә. Күптән түгел саңғы буйынса Октябрьский ҡалаһына ГТО нормативтарын тапшырып, мәктәп командаһы республика буйынса икенсе урынды яуланы, Күмертауҙағы ярышта беренселекте алдыҡ. Балаларҙа бәләкәйҙән спортҡа һөйөү уятыу кәрәк, бер спортҡа килгән кеше уны бер ваҡытта ла ташлай алмаясаҡ.\nМиҙхәт ҒАЙСИН, Екатеринбург өлкәһе:\n– Рәсәй буйынса төрлө ярышта ҡатнашҡаным бар, әммә бындағы кеүек сара бер ҡайҙа ла юҡ. Ярыш дөрөҫ баһалана, уҡыусыларҙың күҙҙәренән осҡон яна, йөҙҙәре нурлы, үҙҙәре дәртле. Йыл да был саранан ситтә ҡалмаҫҡа тырышам. Әле мин һулыш алам икән, тимәк, был ярышта мотлаҡ ҡатнашасаҡмын.


Дауалау сығымынан ҡайтарма » Башкортостан кызы\nДауалау сығымынан ҡайтарма\nКүптәр торлаҡ һатып алғанда юллана торған һалым ҡайтармаһын алып кинәнә. Ә бына һалым түләүсе һәр кешенең социаль ҡайтармаға хоҡуҡлы икәнен беләһегеҙме? Был төр ҡайтарма кемдәргә, нимә өсөн тейеш, уны нисек юлларға? Федераль һалым хеҙмәте Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығының 3-сө камераль тикшереүҙәр бүлеге етәксеһе Аделина КУЗЬМИНА менән ошо хаҡта һөйләшәбеҙ.\n– Социаль ҡайтарма тигәндә беҙ йыл дауамында дауаланыуға түккән аҡсаның 13 процентын ҡайтарыу хаҡында һүҙ алып барабыҙ. Ҡайтарманы үҙең генә түгел, тормош иптәшең, ата-әсәң һәм 18 йәшкә тиклемге балаларың дауаланған өсөн дә алырға мөмкин. Был аҡсаны ҡайтарыу хоҡуғы өс йыл дауамында һаҡлана.\n– Һалым ҡайтармаһын ниндәй түләүле медицина хеҙмәттәре өсөн алырға мөмкин?\n– Был төр ҡайтарманы тиҙ медицина ярҙамы, поликлиникала медицина хеҙмәтләндереүе (шул иҫәптән медицина экспертизаһы үтеү, көндөҙгө стационарҙа дауаланыу), тәүлек әйләнәһенә дауаханала ятыу, һаулығығыҙҙы шифахана-курорттарҙа нығытҡан өсөн юллай алаһығыҙ. Шифахана-курорттарҙа дауаланыу хаҡынан һалым ҡайтармаһын хәстәрләгәндә путевканың йәшәү, ашау, күңел асыу өсөн билдәләнгән сығымдары иҫәпләнмәй.\nШулай уҡ ҡайтарманы дарыуханала һатып алынған дарыуҙар өсөн дә юлларға ярай. Ләкин был эш бер ни тиклем ҡатмарлы: ҡайтарма алыу мөмкин булған дарыуҙар исемлеге сикле. Әйткәндәй, улар бик ҡиммәт тә түгел. Был препараттарҙы мотлаҡ табип рецебы буйынса алырға кәрәк.\n– Социаль ҡайтарманы юллағанда нимәне иҫтә тоторға?\n– Беренсенән, ул дауаланыуға киткән бөтә аҡсағыҙҙан түгел, ә иң күбе 120 мең һумдан иҫәпләнә, йәғни иң ҙур ҡайтарма 15 600 һум тәшкил итәсәк. Икенсенән, йыл буйына үҙегеҙ индергән һалымдан артығын ҡайтарып булмаясаҡ.\n– Ләкин дауаланыу ныҡ ҡиммәтле булған айырым осраҡтар ҙа бар бит.\n– Ундай осраҡтарҙа беренсе сикләү ҡағылмай. Реплантациялау (организмдың айырылған өлөшөн хирургия алымы менән яңынан урынына ҡуйыу), протездарҙы, металл конструкцияларҙы, кардиостимуляторҙарҙы, электродтарҙы һ.б. имплантациялау кеүек хеҙмәттәр күрһәткәндә, медицина ойошмаһында кәрәкле материалдар булмаған осраҡта, һалым түләүсе ҡиммәтле материалдар хаҡын үҙе түләй икән, ҡиммәтле дауаланыу төрҙәре буйынса социаль һалым ҡайтармаһын юллаған саҡта былар иҫәпкә алына. Ошо медицина материалдарын файҙаланып башҡарылған хеҙмәттәр бушлай күрһәтелгәнме, түләүле шарттарҙамы – мөһим түгел.\nШулай итеп, ҡулланылған медицина материалдары сығымдары буйынса һалым ҡайтармаһын алыу өсөн түбәндәге документтар хәстәрләргә кәрәк: ҡиммәтле дауаланыу төрөн билдәләүсе 2 кодын күрһәтеп, медицина хеҙмәттәренә түләү хаҡында белешмә (ҡиммәтле дауаланыуҙы бушлай алһағыҙ, медицина хеҙмәттәренә түләү хаҡындағы белешмәлә «күрһәтелгән хеҙмәттәр хаҡы 0 һум күләмендә» тип яҙыла); дауалаусы табиптың тейешле медицина материалдарын тәғәйенләүе һәм дауалау барышында уларҙың файҙаланылыуы хаҡында медицина ойошмаһынан ирекле формалағы белешмә йәки эпикриз; күрһәтелгән медицина материалдарын һатып алыу тураһында түләү документтары күсермәләре.\n– Былар – дауаланыу ҡиммәткә төшкәндә кәрәкле ҡағыҙҙар. Ә ҡәҙимге осраҡта социаль ҡайтарманы алыу өсөн ниндәй документтар алып килергә?\n– Клиника менән килешеү һәм уның күсермәһе, клиниканың медицина эшмәкәрлеге алып барыу өсөн лицензияһы күсермәһе, хеҙмәттәргә түләү хаҡында һалым органдары өсөн белешмә, шулай уҡ дауаланыуҙы раҫлаусы түләү документтары (чек, квитанция) талап ителә. Дарыуҙар алған өсөн ҡайтарма юлларға теләүселәр 107-1/у формаһы буйынса «Һалым органдары өсөн» тигән махсус штамплы рецепт, түләү документтары әҙерләһен. Бынан тыш, 2-НДФЛ белешмәһе, 3-НДФЛ формаһы буйынса һалым декларацияһы, ғариза һәм паспортығыҙҙың тәүге биттәре күсермәһе мотлаҡ. Ҡайтарманы ғаилә ағзалары өсөн алһағыҙ, туғанлыҡ кимәлен раҫлаусы документтар күсермәһе кәрәк булыр. Документтарҙы йәшәү урыны буйынса һалым инспекцияһына йәки Дәүләт хеҙмәттәре сайты аша тапшырырға мөмкин.\nАльмира ШӘФИҒУЛЛИНА яҙып алды.


Башҡа мәҙәниәткә ҡарата ихтирам үҙеңдекенә ҡыҙыҡһыныуҙан башлана\n21 Май 2019, 12:54\nТуймазы районы башҡорттары Ҡоролтайының отчёт-һайлау конференцияһы үтте\nТуймазы районындағы ижади, дуҫтарса мөхит милли мәҙәниәтте өйрәнеү, үҫтереү һәм һаҡлауға йүнәлтелгән бик күп сағыу проекттарҙы тормошҡа ашырырға ярҙам итә. Күптән түгел үткән Туймазы районы башҡорттары Ҡоролтайында башҡорт йәштәрен тыуған мәҙәниәтенә йәлеп итеү өсөн нимәләр эшләнеүе һәм күҙҙә тотолоуы тураһында һүҙ барҙы.\nОсрашыу ҡаланың музыка мәктәбендә ойошторолдо. Сара башланыр алдынан ҡатнашыусылар урындағы музей ынйылары, Ольга Сафонова һәм Зөлфиә Краснованың ғәмәли-биҙәү сәнғәте эшләнмәләре менән танышты.\nСара барышында Бөтә донъя башҡорттары Ҡоролтайы аппараты етәксеһе Заһир Ишкин ойошманың бөгөнгө бурыстары һәм киләсәккә пландары менән таныштырҙы. Атап әйткәндә, “Башҡорт халҡының үҫеш стратегияһы”н булдырыу өҫтөндә барған эш тураһында телгә алынды. Проект V Бөтә донъя башҡорттары Ҡоролтайына әҙерләнә һәм эксперттар ҡатнашлығында башҡарыла. был проектҡа республика халҡы, төбәгебеҙҙән ситтә йәшәгән яҡ-таштар ҙа үҙ тәҡдимдәрен индерә ала. Башҡорт халҡының тормошо 20-30 йылдан һуң нисек үҙгәрәсәк? Демография эшмәкәрлеге ниндәй үҙгәрештәр кисерәсәк? Башҡорт милләтен быуаттар дауамында һаҡлап ҡалыу өсөн нимәләр эшләргә кәрәк?” Стратегияла был һорауҙарға яуап табылырға тейеш. Заһир Ишкин билдәләп үтеүенсә, был документ матурлыҡ өсөн түгел, төрлө йүнәлештәге дәүләт программалары өсөн нигеҙ булып торасаҡ.\nТарихсы, журналист, күп томлы “Башҡорт ырыуҙары тарихы” авторы Салауат Хәмиҙуллин ғилми эҙләнеүҙәре һөҙөмтәләре менән уртаҡлашты. Тарихты өйрәнмәй тороп, йәштәрҙә милли үҙаң тәрбиәләү мөмкин түгеллеген һыҙыҡ өҫтөнә алды ул.\nМилли мәҙәниәт, ғөрөф-ғәҙәттәрҙе һаҡлау һәм үҫтереү, үҫеп килеүсе быуында башҡорт теленә ҡарата мөхәббәт тәрбиәләү мәсьәләләре тураһында район Хакимиәтенең мәғариф идараһы начальнигы Айгөл Әхмәтова бәйән итте.\nБашҡорт фольклорының тулы ҡанлы үҫеше һәм уны өйрәнеүгә Туймазы йәштәрен йәлеп итеү тураһында район Хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге начальнигы Рамзин Әбсәләмов сығыш яһаны.\nТуймазы районы башҡорттары Ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе Гәүһәр Фазуллина район Ҡоролтайының былтырғы эш йомғаҡтары менән таныштырҙы, “Башҡорт халҡының үҫеше стратегияһы”н булдырыу өсөн төбәк ойошмаһы тормошҡа ашырырлыҡ тәҡдимдәрҙе телгә алды. Улар араһында йәштәрҙе тыуған мәҙәниәткә йәлеп итеү эше байтаҡ урын биләй. Атап әйткәндә, башҡорт телен, ғөрөф-ғәҙәттәрҙе, әҙәбиәтте әлегә аҙ белгән, шулай ҙа ҡыҙыҡһыныу белдергән кешеләр менән эшләү ул.\nКонференцияла башҡорт йәштәре менән эште камиллаштырыу, сәмләндереү, башҡорт халҡының телен, ғөрөф-ғәҙәттәрен һаҡлау һәм үҫтереү, йәштәрҙе ватанға тоғролоҡ рухында тәрбиәләү, Башҡортостанда халыҡтар араһында татыулыҡты нығытыу эшен күҙҙә тотҡан резолюция ҡабул ителде.\nРайон Ҡоролтайы башҡарма ко-митетының рәйесе кандидатураһы өсөн сираттағы тауыш биреүҙә күпселек тауыш менән ҡабат Гәүһәр Фазуллина һайланды. Унан һуң конференцияла ҡатнашыусылар V Бөтә донъя Ҡоролтайына районыбыҙ-ҙы тәҡдим итәсәк делегаттарҙы һайланы.


Таланттар йондоҙлоғо | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n26 октября 2018 — 17:35 ГТРК «Башкортостан»\n«Таланттар йондоҙлоғо» – йылдан-йыл Башҡортостандың иң һәләтле балаларын асыҡлаусы уникаль фестиваль. Ул йәш йырсыларға, бейеүселәргә, музыканттарға киң офоҡтар аса һәм төбәктең төрлө район, ҡала, ауылдарында йәшәүсе йондоҙҙарҙы барлай, үҙ һәләттәрен раҫларға ярҙам итә, профессиональ сәнғәткә шәхестәр үҫтерә.\nБыйылғы фестиваль дә бик күп яңы исемдәрҙе асты, эшләп килгән коллективтарҙың һөҙөмтәле булыуын иҫбатланы. Өфө балалар сәнғәте мәктәбенең “Бейеү формулаһы” ансамбле 2015 йылда “өлгөлө” коллектив исемен алып, быйыл был юғары исемде яҡлауға иреште. Төрлө йәштәге, төрлө ғаиләлә үҫкән, төрлө милләт балаларын бейеү берләштерә. Коллективҡа нигеҙ һалыусы һәм уның алмаштырғыһыҙ етәксеһе Ирина Плотникова тормош иптәше менән иңгә-иң терәп инде 50 йыл “Бейеү формулаһы” ансамблен етәкләйҙәр. Ҡыҙҙар һәм малайҙар менән дәрестәр айырым үтә. Башта һығылмалылыҡҡа күнекмәләр. Ә аҙаҡ бейеү элементтары өҫтөндә эш һәм, балаларҙың иң яратҡан дәрес өлөшө, бейеүҙәрҙе ҡабатлау. Малайҙарҙың дәрес башҡараҡ үтә — ысын ир-егеттәрсә. Көс, таһыллыҡ талап иткән хәрәкәттәргә өҫтөнлөк. Николай Плотников, теүәл башҡарылғанға тиклем, һәр хәрәкәтте ҡат-ҡат ҡабатлаттыра. Иҫ киткес көсөргәнеш һәм ҙур яуаплылыҡ бәләкәстәрҙең иңдәрендә. Ансамблдең киләсәге тап уларҙың оҫталығынан тора. “Бейеү формулаһы” ансамблендә шөғөлләнгән 70-тән ашыу бала ошо көндәрҙә “өлгөлө” коллектив исемен йөрөтөүгә лайыҡ булыуҙарын тағы ла бер иҫбатланы. Юғары исемде улар инде өс йыл йөрөтә.\nРеспубликала меңдән ашыу коллектив “халыҡ” һәм “өлгөлө” исемдәрен йөрөтә. Улар һәр йыл был исемдәрен яҡлай килә. «Таланттар йондоҙлоғо» фестивале республикала йыл әйләнәһенә бара. Әлегә ул алтмыштан ашыу муниципаль берәмектә үткән. Иң өлгөлө коллективтар 30 ноябрҙә Өфөлә Конгресс-холл бинаһында сығыш яһаясаҡ.


Сергей Шахрай: «Контроль-иҫәп палатаһының эш һөҙөмтәләре – йәмғиәттең рентген һүрәте ул» // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nСергей Шахрай: «Контроль-иҫәп палатаһының эш һөҙөмтәләре – йәмғиәттең рентген һүрәте ул»\n11:18, 1 апреля 2011 Иҡтисад\n— Контроль-иҫәп палатаһының эш һөҙөмтәләре – ул йәмғиәттең үҙенсәлекле рентген һүрәте, – тине Башҡортостан Контроль-иҫәп палатаһы хеҙмәткәрҙәре менән осрашыуҙа Рәсәй Иҫәп палатаһы аппараты етәксеһе Сергей Шахрай. Билдәле дәүләт һәм сәйәсәт эшмәкәре 31 мартта эш сәфәре менән республикаға килде. Көндөң тәүге яртыһында Сергей Шахрай төбәк башлығы Рөстәм Хәмитов менән осрашты.\nСергей Шахрай әйтеүенсә, Башҡортостан Президенты менән әңгәмә барышында “РФ субъекттарының һәм муниципаль берәмектәрҙең контроль-иҫәп органдарын ойоштороуҙың һәм улар эшмәкәрлегенең дөйөм принциптары тураһында” федераль закон ҡабул ителеүгә бәйле ревизорҙарҙың эшмәкәрлегендәге үҙгәрештәр тикшерелде. Хәҙер төбәк һәм муниципаль иҫәп палаталары берҙәм ҡағиҙәләр буйынса эшләйәсәк. Яңы закон коррупцияға ҡаршы характерға эйә. Ул 1 октябрҙән көсөнә инә һәм шуға тиклем Контроль-иҫәп палатаһы тураһындағы республика законын тейешле хәлгә килтерергә кәрәк. Республика законының яңы редакцияһын эшләү өсөн эш төркөмө төҙөләсәк. Сергей Шахрай, яңы федераль закон көсөнә ингәнгә тиклем Башҡортостан Контроль-иҫәп палатаһы эшмәкәрлеге тураһындағы республиканың норматив актын яраҡлаштырыу өсөн ваҡытҡа ла, мөмкинлеккә лә эйә, тип билдәләне.\nОсрашыуҙа бюджет ҡануниәте мәсьәләләре лә тикшерелде. Рәсәй Иҫәп палатаһы аппараты етәксеһе илдә бюджет төҙөүҙең программалы принцибына күсеүҙең нисек барыуы һәм ошоға бәйле дәүләт ҡаҙнаһы аҡсаһын һөҙөмтәле файҙаланыуға контролде үҙгәртеү хаҡында һөйләне. Сергей Шахрай һөҙөмтәлелек аудиты күрһәткестәре һәм критерийҙарының нисек эшләнеүенә ентекле туҡталды.\nБашҡортостандың Контроль-иҫәп палатаһы хеҙмәткәрҙәре менән осрашыуҙа республикала муниципаль финанс контролен ойоштороу һәм әҙерлек барған административ реформа проблемаһы күтәрелде. Яҡын киләсәктә Контроль-иҫәп палатаһының контроль органдары муниципаль райондарҙа ла булдырыласаҡ.\nРФ-тың атҡаҙанған юрисы, юридик фәндәр докторы, профессор Сергей Шахрай РФ Иҫәп палатаһы ҡарамағында уҡыу-ғилми комплексын ойоштороу хаҡында һөйләне. Бында өс иҡтисади һәм өс юридик специальность буйынса юғары кимәлдәге профессионалдар әҙерләнә. Мәскәү дәүләт университеты ҡарамағындағы юғары дәүләт аудиты мәктәбе, иҡтисадты һәм юриспруденцияны берләштереп, дүртенсе йыл инде белгестәр әҙерләй. Тимәк, Иҫәп палатаһының төбәк бүлексәләре ревизорҙары квалификацияны күтәреү мөмкинлегенә эйә.\nСергей Шахрай эске финанс контроле системаһын, айырыуса бюджет өлкәһендә, булдырыу зарурлығын билдәләне. Әңгәмәлә ревизорҙар эшмәкәрлегенең һөҙөмтәлелеге темаһы ла күтәрелде.\nКөндөң икенсе яртыһында Сергей Михайлович республикала бадминтон яратыусыларға класс күрһәтте. Ул шулай уҡ Рәсәй Милли бадминтон федерацияһы президенты. Кис “Динамо” стадионында Сергей Шахрайҙың республика спортсылары менән бадминтон буйынса күрһәтмә осрашыуы үтте.\nТеги: контроль-иҫәп палатаһы, визиттар


Өфөнөң Пушкин урамында сыҡҡан янғын һөҙөмтәһендә ике ҡатлы йорт зыян күрҙе\nУт төҙөк булмаған газ ҡоролмаһынан сыҡҡан.\nБер бүлмәле фатирҙа йәшәүсе 83 йәшлек ҡатын фин мейесен тоҡандырырға була. Әммә газ бүлмәгә лә тарала. Шырпы һыҙған ваҡытта ул шартлай һәм йорт ҡаралтылары яна башлай. Ҡатын янғынды һүндерергә тырыша, әммә төтөн менән ағыуланып, аңын юғалта. Пенсионерҙы күршеләре ҡотҡара. Ул дауаханаға оҙатылған.


Татарстандағы башҡорт мәктәбе ниңә һаман эшләй алмай?\n30 Ноябрь 2010, 16:27\n19 ноябрҙә Яр Саллы ҡалаһында 2004/2005 уҡыу йылында асылған Татарстандағы берҙән-бер башҡорт мәктәбенең хәленә арналған йыйылыш үтте. Уны үткәреүгә Өфөнән Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе Илгиз Солтанморатов етәкселегендә килгән делегация сәбәпсе булды. Делегация составында ҡоролтай башҡарма комитеты референты Гөлфинә Юламанова, БР Мәғариф министрлығының баш белгесе Әлфиә Ишбаева һәм Татарстан башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе Фирҙәүес Бәширова, Түбәнге Каманан Ғәли Хәсәнов килде. Йыйылышта Яр Саллы ҡалаһы хакимиәтенең мәғариф бүлеге башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Венер Харисов, Яр Саллы ҡалаһы халыҡтары ассамблеяһы рәйесе Сергей Киров, 11-се мәктәп директоры Рәшиҙә Шаһиева, башҡорт йәкшәмбе мәктәбе уҡытыусыһы Айгөл Бәләғүтдинова, эшҡыуар Фәниә Шәрипова, ата-әсәләр һәм «Шоңҡар» милли-мәҙәни автономияһы активистары ҡатнашты.\nАсылған сағында 98 баланы йыйған башҡорт мәктәбендә бөгөн төрлө синыфтарҙа 18 уҡыусы булып, башҡорт дөйөм белем биреү мәктәбе йәкшәмбе мәктәбе статусында ғына ҡалған. Йыйылышта ҡатнашыусылар, килеп сыҡҡан хәлде анализлап, унан сығыу юлдарын эҙләне. Йыйылышты башлап, 11-се мәктәп директоры Рәшиҙә Барый ҡыҙы, уҡыусылар өсөн бөтә шарттар ҙа тыуҙырылған, уларҙы яҡшы башҡорт теле уҡытыусылары уҡытты, башҡорт мәктәбе директоры Мөнирә ҡорбанова – яҡшы белгес, Башҡортостан хатта мәктәп автобусы менән ярҙам итеүгә лә ҡарамаҫтан, беҙҙең бер проблема – балалар юҡ, мәктәпкә килмәйҙәр, тине. Мәктәптәргә БДИ индерелеүе башҡорт мәктәбе ябылыуҙың бер сәбәбе, тип атаны. Үҙ сиратында, ҡала мәғариф бүлеге башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы яҡташыбыҙ Венер Харисов: «Синыфтар ябылыу күренеше башҡорт мәктәбендә генә түгел, татар мәктәптәрендә лә бар, йылына 1 – 2 тапҡыр йыйылып һөйләшәбеҙ ҙә таралышабыҙ. Ә Татарстандағы берҙән-бер башҡорт мәктәбе ниңә һаман йүнләп эшләй алмай – проблеманы хәл итер өсөн көн һайын системалы эш алып барырға кәрәк», – тип башланы сығышын.\nБиш йыл эшләү дәүерендә Яр Саллы башҡорт мәктәбе уҡыусылары туған тел буйынса өлкә-ара олимпиадаларҙа призлы урындар яуланы, төрлө сараларҙа ҡатнашты, БР Мәғариф министрлығы ойошторған йәйге ял лагерҙарында ял итте, Башҡортостандың юғары уҡыу йорттарына уҡырға инде. Мәктәпкә уҡыусыларҙы Башҡортостан бүләк иткән автобуста йөрөтөү ойошторолған. Бер уйлаһаң, бындай мәктәптә уҡыр өсөн сиратҡа баҫырлыҡ та бит... Тик ошо күрһәткестәр Яр Саллы халҡына еткерелгәнме, тип бик урынлы һорау ҡуйҙы йыйылышта Гөлфинә Юламанова. «Мин эшләй башлаған 2005/2006 уҡыу йылында ике тапҡыр яңылыҡтарҙа күрһәттеләр. 2007 йылда Яр Саллы телевидениеһының «Һабаҡ» тапшырыуында ҡатнаштыҡ һәм ТНВ каналы килеп төшөргәйне. 2009 йылда 4 ноябргә арналған тапшырыуҙа «Күңел» радиоһы интервью алды. Быйыл май айында радионан сығыш яһаным һәм ҡаҙанда ТНВ-ла иртәнге тура тапшырыуҙа ҡатнаштым», – тине Айгөл Илдар ҡыҙы. Биш йылда биш тапҡыр телевидениела күренгәндәр ҙә, ике тапҡыр радионан һөйләгәндәр... Аҙнаһына 15 – 20 минутлыҡ эфир ваҡыты һорап, Татарстан башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе Фирҙәүес Бәширова инде ике йылдан ашыу тырышһа ла, боҙ һаман урынынан ҡуҙғалмай. Ә мәғлүмәтһеҙ беҙ халыҡты йыя алмайбыҙ.\nРәсәй Конституцияһында яҙылғанса, бөтә халыҡтар ҙа туған телдәрен өйрәнергә тейеш. Башҡортостанда был законды боҙоуға юл ҡуйылмай. Балаларҙың Конституцияла яҙылған хоҡуҡтарын боҙмайыҡ. Башҡортостандан мәктәп автобусы ғына түгел, самолет йә Кама йылғаһында йөҙһөн тип теплоход сығарһаҡ та, әгәр юғарынан ярҙам булмаһа һәм үҙ-ара берҙәмлек юҡ икән, эш бармаясаҡ. Былай ҙа Рәсәйҙә барған оптималләштереү һ. б. процестар – башҡорт, татар телдәре өсөн насар күренеш. Бөтөн ил менән бергәләп эшләйек, тине үҙ сығышында Әлфиә Ишбаева.\nМилли белем биреү проблемаһы бөтә ерҙә лә бар, бигерәк тә ҙур ҡалаларҙа. Күптәр милли белем биреүгә түгел, ә мәктәптең ниндәй кимәлдә булыуына ҡарап, балаларын шунда уҡыта. Бөгөн беҙҙең алда торған проблемалар асыҡ – был позитив күренеш. Көстө туплап, мәсьәләне хәл итергә кәрәк, тип өмөтләндерҙе Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе Илгиз Солтанморатов.\nШулай итеп, Татарстандағы беренсе берҙән-бер башҡорт мәктәбе аҙаҡҡы башҡорт мәктәбе булып ҡуймаһын ине. Был һөйләшеү ҙә, ғәҙәттәгесә, бөтә эште урындағы йәмәғәт ойошмаһына ғына ҡайтарып ҡалдырмайынса, юғары урындарҙа мәсьәлә ыңғай хәл ителһен, тигән теләктә ҡалабыҙ.


Өфөнөң Черниковка биҫтәһендә авария хәлендәге торлаҡта йәшәүселәр күсенергә теләмәй\nСпартак һәм Нежинская урамдарындағы йорттар тиҙҙән һүтеләсәк. Тик фатирҙарҙа һаман да уның хужалары йәшәй. Уларға икенсе биҫтәнән торлаҡ бирелһә лә, халыҡ, бының менән килешмәй, судлашыуын дауам итә. Ни өсөн хужалар иҫкеһен яңыһына алыштырырға теләмәй?\nКүпме генә йәшәһәң дә торған ер ҡәҙерле була ла ул. Тик был тиклем таушалған йорт стеналарына ҡарап, ни өсөн Анна Турчинаның унан күсенергә теләмәүе аптырата. Йорт авария хәлендә тип танылған, хужаларға икенсе урындан фатир тәҡдим ителгән.\nАнна Турчина, Спартак урамындағы 20-се йортта йәшәүсе: «Беҙгә ДОК-тан фатир тәҡдим итәләр. Балалар баҡсаһы, мәктәп бында эргәлә, улым биатлонға йөрөй. Унда күсеп китһәк, секцияһын ташларға тура килә. Нисек көн һайын унан бында тиклем йөрөмәк кәрәк?»\nАнна Турчина ҡала хакимиәте менән судҡа тиклем барып еткән. Алмашҡа бирелгән фатирға күсергә ризалашмағас, уға 1 миллион 600 мең һум аҡса түләргә ҡарар ителгән. Авария хәлендәге торлаҡтан күсеп китергә теләмәүсе бер Анна ғына түгел.\nРәмил Фәтҡуллин был тар ғына бүлмәлә ҡатыны, 25 йәшлек ҡыҙы менән йәшәй. Ул да тәҡдим иткән альтернатив вариант менән килешмәй, һыуыҡ фатирҙа көн күрә.\nАвария хәлендәге йортта йәшәүселәр ҡала хакимиәтенән бер бүлмәле урынына ике бүлмәле фатир көтә һәм емерелеп барған фатирҙарында йәшәй бирә. Иҫке торлаҡта йәшәү ғүмерҙәренә ҡурҡыныс янауы тураһында уйламайҙар, күрәһең. Ә йорт теләһә ниндәй ваҡытта ғаиләнең башына ишелеүе ихтимал. Ә улар судлашып, һатыулашыуын дауам итә.\nВладимир Барабаш, Өфө ҡала хакимиәте вәкиле: «Был программаның маҡсаты - халыҡты авария хәлендәге торлаҡтан күсереп уларҙың ғүмерҙәрен һаҡлап ҡалыу. Фатирҙар метрға- метр бирелә. Ә унан һуң инде торлаҡ хужалары йәшәү шарттарын яҡшыртыу программаһында ла ҡатнаша ала».\nРеспубликала авария хәлендәге торлаҡтан күсереү программаһының ике этабында 3 мең ярым кешегә яңы фатир бирелгән. Уны тормошҡа ашырғанда ошондай ҡатмарлыҡтар йыш килеп сыға. Икенсе ергә күсеү яңынан йәшәй башлауға тиң булһа ла, емерелеп барған йортта көн күргәнсе, яңы урындағыһы яҡшыраҡ икәнен күптәр аңларға теләмәй. Ә был программа буйынса, баш ҡалалағы фатир хужаларына элек күпме квадрат метр торлаҡта йәшәгәндәр, шул тиклем генә биреү ҡаралған.