Лежа лигаһы — Башҡорт Википедияһы\nалб. Besëlidhja e Lezhës йәки алб. Lidhja e Lezhës\n2 март 1444 йыл — 1451 йыл\nЛежа лигаһы гербы\nЛежа лигаһы һәм уның күршеләре\nБаш ҡала Лежа\nДин католицизм, православие\nАҡса берәмеге Монетная система Венецианской республики[d]\nЛежа лигаһы (алб. Besëlidhja e Lezhës) — 1444—1451 йылдарҙа албан кенәздәренең хәрби-сәйәси берләшмәһе. Ғосман империяһына ҡаршы көрәшеү өсөн Скандербегтың инициативаһы буйынса Лежа ҡалаһында нигеҙләнгән.\nЛежа лигаһының үҙ аҡса фонды булған, ул лига ағзалары феодалдарының аҡсаларынан һәм Дураццола (Дуррес) тоҙ табыуҙан килгән килемдең бер өлөшөнән торған. Армия феодал отрядтарынан торған, уларҙың башлығы итеп Кастриоти кенәзлегенең хакимы Скандербег һайланған.\n1451 йылда Лежа лигаһы тарҡалған. Сәбәптәрҙең береһе — кенәздәрҙең Скандербег власының көсәйеүе менән ризаһыҙлығы, феодаль үҙаллылыҡты юғалтыуҙан ҡурҡыу. 1468 Скандербег тарафынан яңынан берләшеүҙе тормошҡа ашырыуға уның үлеме ҡамасаулған.\n2 Лиганы төҙөү\n4 Лиганың тарҡалыуы\n1355 йылда Сербия короле Стефан Урош IV Душан вафат булғандан һуң, албандарҙың иң эре аҡһөйәктәре үҙ кенәзлектәрен ойоштора башлағандар. Ғосман империяһы Албанияға ингәндә улар үҙ-ара дошманлашҡан бәләкәй һәм тарҡалған кенәзлектәргә юлыҡҡан. Ғосмандарға тәүгеләрҙән булып 1379—1385 йылдарҙа Зета хакимы Балша II ҡаршылыҡ күрһәтергә баҙнат иткән. 1385 йылдың сентябрендә Савр янындағы алышта ҡосман төрөктәре Балшаның ғәскәрен тар-мар иткән, кенәз үҙе алышта һәләк булған.\nXV быуатта Ғосман империяһы Балҡан ярымутрауында урындағы христиан хакимдары яғынан әллә ни ҙур ҡаршылыҡһыҙ нығынған. Христиан хакимдарының күбеһе үҙ-ара һуғышҡандар һәм ғосман төрөктәре яғынан хәүеф янағанын күрмәгәндәр. Власть өсөн көрәштә еңеү яулаған ғосман солтаны Мәхмәт I Балҡан дәүләттәренә, шул иҫәптән албан кенәзлектәренә һөжүм итеүҙәрҙе яңынан башлаған. Ғосмандар Топиа нәҫеленән Куряны (1415), Музаки нәҫеленән Бератты (1417), Балшаның тол ҡатынынан Влераны һәм Канинаны (1417) һәм Зенебиша нәҫеленән Гирокастраны (1418) яулап алғандар. Ғосман империяһы һәм Венеция республикаһы ҡыҫымы аҫтында албан кенәздәре тулҡынлана башлаған.\nУрындағы халыҡ үҙ кенәздәре етәкселегендә ғосман оккупацияһына ҡаршы бер нисә тапҡыр ихтилалдар күтәргән. Улар араһында иң билдәделәре — Гьон Кастриоти (1429—1430) һәм Георгий Арианити (1432—1435) ихтилалдары.\n1443 йылдың ноябрендә Кастриоти кенәзлегенең башлығы Скандербег Круя ҡәлғәһен яулаған һәм үҙенең солтандан бойондороҡһоҙлоғон иғлан иткән. Скандербег албан халҡының Ғосман империяһы хакимлығына ҡаршы ҡораллы көрәшен етәкләгән.\nЛиганы төҙөү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nСкандербегтың эшмәкәрлеге үҙәк һәм төньяҡ Албанияла азатлыҡ ихтилалы башланыуына этәргес биргән. Скандербег ғосман төрөктәренә ҡаршы көрәшеү маҡсатында айырым албан ырыуҙарының кеше һәм матди ресурстарын берләштереү өсөн барлыҡ көсөн һалған. Ошо маҡсатында 1444 йылдың 2 мартында Лежа ҡалаһында (Венеция республикаһы составында булған) ул албан кенәздәренең съезын ойошторған, бында Арианити, Дукадьи, Топиа, Мукаки ырыуҙарының вәкилдәре, шулай уҡ бейек тауҙарҙағы ирекле албан ҡәбиләләренең лидерҙары ҡатнашҡан. Кенәздәрҙең үҙ-ара бәхәстәренә ҡарамаҫтан, хәрби-сәйәси берләшмә төҙөлгән, ул «Лежа лигаһы» исеме аҫтында тарихҡа ингән.\nЛежа лигаһын нигеҙләүселәре араһында артабанғы кенәздәр булған:\nЛека Захария, Сати һәм Даньоның хакимы, шулай уҡ уның вассалдары Пал һәм Николай Дукаджини\nПётр Спани, Дриваст хакимы\nЛека Душмани, Пулт хакимы\nГеоргий Стреши Балшич, Иван һәм Гойко Балшичтар, Мисия хакимдары\nАндрей Топия, Скурия хакимы һә уның туғаны Тануш Топия\nСтефан Черноевич, Үрге Зета хакимы, өс улы менән: Иван, Андрей һәм Божидар\nГеоргий Кастриоти (Скандербег) Лежа лигаһының лидеры һәм 8 мең яугирҙан торған ҡораллы көстәрҙең баш командующие итеп һайланған.\nЛежа Лигаһы Албанияның бойондороҡһоҙ хакимдары федерацияһы булып торған. Кенәздәр дөйөм тышҡы сәйәсәт артынан барырға һәм бергәләп үҙ бойондороҡһоҙлоғон тоторға тейеш булған. Әлбиттә был хәрби сығымдарҙы ҡаплау өсөн коллектив бюджетты талап иткән һәм һәр бер ырыуы Лежа лигаһының дөйөм фондына үҙ өлөшөн индергән.\nШул уҡ ваҡытта һәр бер албан ырыуы үҙ ерҙәренә хужа булыуын дауам иткән, үҙ шәхси уделдарында эске мәсьәләләрҙе сискәндә автономияны һаҡлаған. Лиганы ойоштороу һәм уның йәшәүе берҙәм Албания дәүләтен төҙөлөүенә ынтылыш булып киткән.\n1450 йылда албан аҡһөйәктәре Пётр Спани, Георгий Душмани, Георгий Арианити һәм Лека Дукаджини Лежа лигаһы составынан сыҡҡандар. Дукаджини (Дукадьини) нәҫеле ғосман төрөктәре менән солох төҙөгән һәм Скандербегҡа ҡаршы көрәш башлаған. Албания тарихы буйынса белгес Роберт Элси буйынса, Георгий Арианити Скандербегтың көнәркәше була һәм 1459 йылда уның менән союзды өҙгән.\nУңыштары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n25 йыл дауамында 1443 йылдан 1468 йылға тиклем Скандербег 10-меңлек албан ғәскәре башнда ғосман төрөктәре өҫтөндә бер нисә ҙур еңеүҙәргә өлгәшә. Ғосман империяһы менән дошманлашҡан Венгрия, Неаполь һәм Венецияның хакимдары Скандербегҡа финанс ярҙамы күрһәткән. 1450 йылдың 14 майында ғосман ғәскәре Кастриоти кенәзлегенең баш ҡалаһы Круя ҡәлғәһен ҡамаған һәм уңышһыҙ штурмлаған. Әммә төрөктәр ҡәлғәне ала алмаған һәм сигенергә мәжбүр булған. 1466 йылдың июнендә 150-меңлек армия башында ғосман солтаны Мәхмәт II Фәтих Круяны ҡамаған, әммә уны штурм менән ала алмаған.\nЛиганың тарҡалыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЛежа лигаһының рәсми бөтөрөлөү датаһы билдәһеҙ булһа ла, ул үҙенең барлыҡҡа килеүенән алып әкренләп тарҡала башлаған. Күп кенә албан аҡһөйәктәре Скандербег власының көсәйеүенән ҡәнәғәт булмағандар һәм лига составынан сыға башлаған. 1450 йылға ҡарай тик Кастриоти һәм Арианити кенәзлектәренең көстәре ғосман төрөктәренә ҡаршы көрәште дауам иткән. Скандербег 1468 йылда вафат булғандан һуң ғосман солтаны Мәхмәт Фәтих бөтә Албанияны баҫып алған, әммә Скандербегтың үлеме бойондороҡһоҙлоҡ өсөн көрәштең аҙағы булмаған. Албандар ғосман төрөктәре менән 1478—1479 йылдарҙа Шкодерҙы ҡамауға тиклем көрәшкән. 1479 йылда Венеция республикаһы Ғосман империяһы менән тыныслыҡ килешеүе төҙөү һәм төрөктәргә Шкодерҙы тапшырған.\nЛежа лигаһы Викимилектә\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Лежа_лигаһы&oldid=885865 ҡабул ителгән\n1444 йылда барлыҡҡа килгәндәр\n1451 йылда юҡ булғандар\nБыл бит һуңғы тапҡыр 23:37 6 май 2019 үҙгәртелгән.


Ҡулға балта алырғамы, әллә көтөргәме?\nҘур ҡаршылыҡтар аша белемгә ынтылыу Ауырғазы районы Иҫке Күҙәкле ауылы балаларына ла еңел бирелмәй. Улар 12 саҡрым алыҫлыҡта ятҡан Ишле мәктәбенә үҙҙәре йөрөп уҡый. Автобус бүлеү мәсьәләһе әлегәсә асыҡ ҡала.\nАта-әсәләр балаларын Ишле мәктәбенә уҡырға үҙҙәре ташый. Машинаһы булғандарҙың проблемаһы юҡ тип әйтер инең, тик гел генә яйы ла тура килмәй. Һөҙөмтәлә, юлға сығып таныш булмаған транспортҡа ултырыу осраҡтары ла юҡ түгел. Йәйәү атлар инең - алыҫ. Иҫке Күҙәк менән Ишле араһы 12 саҡрым самаһы. Уҡыу йылы башында вәғәҙә ителгән автобус әлегәсә юҡ. Календарҙа - декабрь уртаһы. Әйткәндәй, проблема бер Иҫке Күҙәк ауылы халҡыныҡы ғына түгел.\nИҫке Күҙәк ауылында мәктәп бар-барлыҡҡа. Тик ул 2012 йылда башланғыс синыф уҡыусылары өсөн тип ҡалдырылғанға, балалар күрше ауылдағы белем усаҡтарына йөрөп уҡырға мәжбүр. Ә иҫке күзәктәр балаларын урындағы мәғариф учреждениеһында уҡытыуҙан тартына, сөнки...\nРайон хакимиәтенең мәғариф бүлеге автобустың аҙна аҙағына тиклем бүленәсәге хаҡында хәбәр итте. Транспортың әлегәсә килмәүен улар тейешле инстанцияларҙа рөхсәт ҡағыҙҙары тултырылыуға бәйләй.\nТимәк, ауырғазыларға Ишле мәктәбенә бөрйәндәр кеүек үк балта тотоп барырға кәрәк булмаҫ тип ышанғы килә.


Бөгөн республика мәктәптәренән туғыҙ уҡыусы Өфө аэропортынан Ҡытайға осто\nСәйәхәт ун етенсе августҡаса ҡаралған. Быға тиклем Ҡытайҙа Башҡортостандан ҡырҡ дүрт бала ял итеп ҡайтты. Улар Рәсәй һәм республика кимәлендә олимпиадалар, конкурстарҙа ҡатнашҡан уҡыу алдынғылары. Атап әйткәндә, физика, биология, хоҡуҡ буйынса Бөтә Рәсәй олимпиадалары еңеүселәре, ике спортсы , балерина һәм скрипкасы. Экскурсия Ҡытай халыҡ республикаһы менән Рәсәй араһындағы хеҙмәттәшлек килешеүе нигеҙендә тормошҡа ашырыла. Рәсәйҙән бөтәһе 200 уҡыусыға унда барып ҡайтыу бәхете тейәсәк. Башҡортостанға иң ҙур квота бүленгән. Уҡыусыларҙы сит илдә бай программа көтә. Экскурсия Бөйөк Ҡытай стенаһына, «Хоухай» күле, сиркәүҙәр һәм башҡа иҫтәлекле урындарға ойошторола. Төрлө күңел асыу саралары ла уҙғарыласаҡ.\nГүзәл Ураҡова, Өфөнөң 153-cө лицейы уҡытыусыһы: «Европа менән танышбыҙ, ә Ҡытай беҙҙең өсөн асылмаған сер. Ундағы тормош, халҡы тураһында уҡып, телевидение программалары аша ғына беләбеҙ. Ә унда барып ҡайтыу тураһында хатта, хыял да итмәгәйнек. Был сәйәхәт былай ҙа һәләтле балаларҙың аң кимәлен үҫтереүгә булышлыҡ итәсәк».\nАнастасия Мамяшева, музыка мәктәбе уҡыусыһы: «Мин етенсе синыфтан бирле скрипкала уйнап төрлө сараларҙа ҡатнашам. Саммиттар ваҡытында ил президенттары алдында сығыш яһаным. Аҙна һайын бер- ике концертта ҡатнашып торам».


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҮҪМЕРҘӘР БЕР-БЕРЕҺЕНӘ "БИРЕШМӘ!" ТИП ӨНДӘШӘ ХӘҘЕР - 2017 - Мәҡәләләр\nҮҪМЕРҘӘР БЕР-БЕРЕҺЕНӘ "БИРЕШМӘ!" ТИП ӨНДӘШӘ ХӘҘЕР\nКүптәр иғтибар иткәндер, 21 декабрҙән "Бирешмә!" тип аталған үҫмерҙәр өсөн беренсе башҡорт сериалы Башҡортостан юлдаш телевидениеһы экрандарына сыҡты.\nНиндәй генә ҡаршылыҡтар осраһа ла, хыялдарына тоғро ҡалырға хәл иткән үҫмерҙәрҙең тарихы йәштәштәренә генә түгел, өлкәндәргә лә оҡшаясағына шик юҡ. Төп ролдәрҙә "Тамыр" балалар һәм үҫмерҙәр телеканалы аша һәр беребеҙгә таныш йәштәр - Гәлсәр Байғусҡарова, Гөлгөнә Баһауетдинова, Хәйҙәр Вәлиев, Данир Ғимаҙиев. "Бирешмә!" сериалын музыкаль фильм тиһәң дә була, һәр серияла төп геройҙар башҡарыуында бер нисә йыр яңғырай. Уларҙы Айҙар Хәмзин менән RNT яҙған, шулай уҡ билдәле башҡорт йырсылары репертуарынан да йырҙар бар. "Тамыр" телеканалы директоры Гөлназ Ҡолһарина әйтеүенсә, сериалды төшөрөү мәлендә ошо йәштәрҙән торған вокал төркөм барлыҡҡа килгән һәм ул, әлбиттә, "Бирешмә" тип аталған. Йыл дауамында төркөм төрлө бәйгеләрҙә, концерттарҙа ла ҡатнашҡан һәм йыл һуңында "Йәшлек-шоу"ҙа еңеүсе булған. Гәлсәр Байғусҡарова "Алтын" Беренсе йәштәр премияһында "Йыл йырсыһы" тип танылған. Гөлгөнә Баһауетдинова ошо көндәрҙә Өфөлә үткән "Башҡортостан гүзәле" конкурсында еңеп сыҡҡан.\nҺәр серия менән тәү ҡарамаҡҡа ябай ғына күренгән тарих төрлө ваҡиғалар менән байый бара. Һауа шарында осоу булһынмы, дауахана реанимацияһымы - һәр береһе геройҙарҙы яңы яҡтан аса. Һәр геройҙың үҙенең тарихы, ғаиләләрендәге мөнәсәбәттәр ҙә үҙенсәлекле. Шулай ҙа йәш актерҙарға был тәүге тәжрибә ныҡ оҡшаған, "Беҙ үҙебеҙҙе уйнаныҡ, шуға еңел булды", - ти Хәйҙәр менән Данир.\nАйгөл Ибраһимованың геройын да тамашасы яратып өлгөргәндер. Үкенескә күрә, Айгөл тормошта ла ошондай ауыр һынауға дусар. Уның әсәһе, "Әсә йөрәге" Әсәләр советы рәйесе Гөлшат Ибраһимова билдәләүенсә, "Тамыр"ҙарҙың ошондай үҙенсәлекле балаларҙы үҙҙәренең проекттарына йәлеп итеүе хуплауға лайыҡ. "Беҙҙең ғаилә өсөн ҡыҙымдың сериалда төшөүе етди аҙымға этәрҙе - беҙ операция эшләтергә ризалаштыҡ. Бирешмә, тип бер-беребеҙҙең кәйефтәрҙе күтәреп алабыҙ йыш ҡына", - ти Гөлшат Әхәт ҡыҙы.\nСериалда ҡатнашыусы профессиональ артистар иһә балаларҙың һәм проектты тормошҡа ашырыусыларҙың ихласлығынан мөкиббән киткән. Башҡортостандың халыҡ артисы Илдар Ғүмәров әйтеүенсә, артистар үҙҙәрен мөғжизәле донъяға килеп ингән кеүек тойған. "Йәмәғәт, - тине Илдар Ибраһим улы сериалды презентациялау сараһында тамашасыларға мөрәжәғәт итеп, - әгәр ҙә йәнегеҙҙе дауаларға теләһәгеҙ, тап ошо мөхиткә эләгергә тырышығыҙ. Ошо мөхиттә үҙемдең йәшемде лә, кемлегемде лә оноттом, улар менән бергә бала сағыма әйләнеп ҡайтып, ошо сихри мәлдәрҙе кисерҙем".\n- "Тамыр" каналы бөгөн ҙур уңыштарға өлгәшә, үҫмерҙәр өсөн махсус сериал төшөрөү ҙә ошоноң күрһәткесе. Төп геройҙар "Сәңгелдәк" тапшырыуында башлаған юлын бөгөн сериалда дауам итә. Был эшкә күп көс һалынған һәм уға ҙур өмөттәр ҙә бағлайбыҙ. Элек "контент" тигән һүҙҙе эшмәкәрлеге телевидение менән бәйле кешеләр генә ҡуллана ине, бөгөн контенттың нимә икәнен һәр бала белә. Телевизорҙа ла, интернетта ла төрлө темаға контент күп, кем нимә менән шөғөлләнә, үҙенә кәрәклеһен табып, ҡарай ала. Ошо бай контент араһында "Бирешмә!" сериалы үҙенең тамашасыларын табып, лайктар йыйып, телевидениеның рейтингын күтәрһен, - тине БР Дәүләт йыйылышы-Ҡоролтай депутаты Эльвира Ринат ҡыҙы Айытҡолова ла проектта ҡатнашыусыларҙы ҡотлап.\n"Тамыр" телеканалының йәш быуынды тәрбиәләүҙәге, уларҙың күңелен үҫтереүҙәге эшмәкәрлеге тураһында күп тапҡырҙар яҙғаныбыҙ булды. Ғөмүмән, уларҙың һәр эше оло баһаларға, хуплау һүҙҙәренә лайыҡ. "Башҡортостан" дәүләт теле-радио компанияһы директоры Рөстәм Зарафетдинов юҡҡа ғына "Тамыр" - ул Бөтөн Рәсәй телевидениеһы киңлегендә сифат билдәһе булараҡ ҡабул ителә", тигән баһа бирмәгәндер уларға. Ә был сериал иһә үҫмерҙәр араһында башҡорт теле мөхитен киңәйтеү йәһәтенән дә, бер-береһен "Бирешмә!" тип хуплау буйынса ла ҙур эш башҡарасаҡ әле.\nЯҙылған: 29.12.17 | Ҡаралған: 868


Башҡортостан уҡытыусылары мәғариф хеҙмәткәрҙәре конкурстарында әүҙем ҡатнаша // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан уҡытыусылары мәғариф хеҙмәткәрҙәре конкурстарында әүҙем ҡатнаша\n17:35, 26 марта 2010 Сәйәсәт\nБашҡортостан мәғариф өлкәһендә инновацион программалар конкурсында еңеүселәр иҫәбе буйынса илдә Мәскәүҙән ҡала икенсе урынды биләй. Был турала бөгөн Башҡортостан Республикаһы уҡытыусыларының Х съезы пленар ултырышында Бөтә Рәсәй педагогтар йыйылышы рәйесе Валентина Иванова хәбәр итте. Уның әйтеүенсә, республика мәктәптәр һаны һәм мәғариф системаһының үҫеш кимәле буйынса ла алдынғылар рәтендә.\n— Бөтә Рәсәй педагогтар йыйылышы бөгөн илдең төрлө төбәктәрендә 270 мең уҡытыусыны берләштерә, — тине Валентина Иванова. – Беҙҙең ойошма биш йылдан ашыу эшләп килә һәм даими рәүештә уҡытыусылар форумдары ойоштора, мәғариф программаларын һәм стандарттарын тикшереүҙә ҡатнаша.\n2009 йылда Бөтә Рәсәй педагогтар йыйылышы ҡатнашлығында Омск, Брянск өлкәләрендә, Хабаровск крайында һәм тағы бер нисә төбәктә уҡытыусылар съездары үткәрелде. Ә әлеге ваҡытта йыйылыш ағзалары Рәсәй уҡытыусыһының профессиональ кодексын тикшереүгә тотондо.\nБөтә Рәсәй педагогтар йыйылышы даими рәүештә йәш уҡытыусылар һәм уҡыусылар өсөн конкурстар ойоштора, уларҙа Башҡортостан вәкилдәре юғары һөҙөмтәләр күрһәтә. Мәҫәлән, күптән түгел “Юрий Гагарин вариҫтары” конкурсында Өфө ҡалаһының 1-се мәктәбенән дүрт уҡыусы федераль турҙа еңеүгә өлгәште.\n— Быйыл РФ Мәғариф һәм фән министрлығы, М.Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты менән берлектә ил уҡытыусыларының беренсе конгресын һәм башҡа саралар үткәрергә планлаштырабыҙ. Унда беҙ Башҡортостандан ҡатнашыусылар күп булыр тип өмөтләнәбеҙ, — тине Валентина Иванова.


«Башкиррыбхоз» йәмғиәте "Торна баҫыуы" балыҡ хужалығында балыҡ тотоу миҙгелен аса // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n«Башкиррыбхоз» йәмғиәте "Торна баҫыуы" балыҡ хужалығында балыҡ тотоу миҙгелен аса\n14:19, 27 апреля 2010 Иҡтисад\nҺыу биоресурстарын һаҡлау маҡсатында йыл һайын ыуылдырыҡ сәсеү ваҡытында балыҡ тотоуға тыйыу һалына. Һәүәҫкәр һәм спорт балыҡ тотоуы 1 майҙан 10 июнгә тиклем бар һыу ятҡылыҡтарында ла тыйыла.\nБер көн дә ҡармаҡһыҙ тора алмағандарҙы «Башкиррыбхоз» асыҡ акционерҙар йәмғиәте балыҡ ҡармаҡларға “Торна баҫыуы” балыҡ хужалығы быуаһына саҡыра. Балыҡ тотоу миҙгелен бында 1 майҙа асырға ниәтләйҙәр, һәм ул ҡара көҙгә тиклем дауам итәсәк. 550-600 һумға яҡты көн дауамында балыҡ ҡармаҡларға мөмкин. Теләге булғандар 100 һум түләп, балыҡ тотоу урынына үҙенең автомобилендә үтә ала.\nБында яҡындарың менән балыҡ тотоу мөмкинлеген дә иҫәпкә алғандар. Ун йәшкә тиклемге баланы һәм инвалидты үҙең менән бушлай үткәрергә мөмкин. Бынан тыш һеҙҙе ҡатын-ҡыҙ һәм 10-16 йәштәрҙәге бала ла оҙатып килә ала. Ләкин яҡындарығыҙҙың һәр береһе өсөн 200-шәр һум сығарып һалырға тура киләсәк.\nОшо миҙгелдән башлап балыҡ тотоуға төнгөлөккә ҡалырға ла ярай. Әгәр һеҙ киске туғыҙға тиклем килһәгеҙ, 1200 һум түләргә кәрәк буласаҡ. Был суммаға килгән көнөгөҙ, иртәгәһе көн һәм быуа ярында төнгөлөккә ҡалыуығыҙ өсөн түләүҙәр инә. Әгәр киске туғыҙҙан һуң килһәгеҙ, быуала ял итеүегеҙ 300 һумға кәмерәккә баҫасаҡ.\nДаими клиенттарға мауығыуҙары күпкә арзанға төшә. Балыҡ хужалығына унынсыға килгән һәр балыҡсы даими клиентҡа иҫәпләнә. Даими балыҡсылар артабан 50 һумға арзаныраҡҡа балыҡ тоторға хоҡуҡ биреүсе дисконт картаға эйә була.\nТрадицион балыҡ тотоуҙан тыш, «Башкиррыбхоз»да понтондағы беседкала ял урыны тәҡдим ителә, унда бер юлы 14 кеше урынлаша ала. Балыҡ һурпаһы (уха) әҙерләү өсөн — ҡаҙан, шешлектәр өсөн мангал бар, тотҡан балыҡтарығыҙҙы ыҫлар өсөн ыҫлағыс менән файҙаланырға ярай. Әгәр табышығыҙ ҙур булмаһа, яңы тотолған һәм ыҫланған балыҡты балыҡ хужалығында һатып алырға мөмкин.\nХужалыҡта һеҙҙең өсөн аҙыҡ-түлек, эсемлектәр һатыусы киоск та эшләй. Шунда уҡ ҡармаҡтар, балыҡ тотоу өсөн башҡа төрлө кәрәк-яраҡ, балыҡ емләүгә аҙыҡ һатыла. Ҡармаҡ менән мангалды ваҡытлыса файҙаланыуға алырға ла ярай.\nБар һорауҙар буйынса Өфө районы, Волково ауылы, “Торна баҫыуы” балыҡ хужалығына мөрәжәғәт итергә мөмкин. Бәйләнеш өсөн телефондар: 272-99-82, 270-36-92, 8-901-442-56-17.\nТеги: балыҡ тотоу


Өфөлә «Хәүефһеҙлек мәктәбе – ғүмерҙәрҙе ҡотҡарабыҙ» тип исемләнгән ярыш үтте - Bash.News\nӨфөлә «Хәүефһеҙлек мәктәбе – ғүмерҙәрҙе ҡотҡарабыҙ» тип исемләнгән ярыш үтте https://bash.news/news/113837_fl_xefelek_mktbe_merre_otaraby_tip_isemlngn_yarysh_tte/?lang=bash\n13 ғин 2020, 20:07\nМәктәп уҡыусылары һәм студенттар араһында үткән бәйгелә республика район-ҡалаларынан 21 команда сығыш яһаны.\nЕгет-ҡыҙҙар махсус тренажерҙар ярҙамында бәләгә тарыусыға беренсе ярҙам күрһәтеү ысулдары менән таныштырып, ваҡытҡа көс һынашты. Сценарий буйынса, янғын һөҙөмтәһендә бер нисә кеше ауыр йәрәхәттәр ала. Уларҙың береһенә йөрәк-үпкә реанимацияһы эшләргә кәрәк булһа, икенсеһенең тәне бешкән булып сыҡты.\nШулай уҡ ярышта ҡатнашыусылар артериаль ҡан ағыуҙы туҡтатыу, бала тотлоҡҡанда тәүге ярҙам күрһәтеү алымдарын күрһәтте. Йәш ҡотҡарыусылар араһында бәйгене «Хәүефһеҙлек мәктәбе» балалар һәм үҫмерҙәр йәмәғәт хәрәкәте Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы менән берлектә ойошторҙо. Еңеүселәргә ведомствоноң рәхмәт хаттары һәм миҙалдары тапшырылды.\nВенера Сакина, ярышта ҡатнашыусы /Өфө ҡалаһы/: “Мин үҙем күп яңы белемдәр алдым, улар киләсәктә миңә кәрәк була. Ярышта ауыр булды, конкуренция юғары”.\nВадим Мәжитов, ярышта ҡатнашыусы /Ейәнсура районы: “Беҙҙең команда «Йондоҙ» тип атала, Ейәнсура районынан килдек. Бөгөнгө ярыш балаларға ныҡ оҡшаны. Этаптағы эштәрҙе белгәнсе эшләнеләр. Хәүефһеҙлек мәктәбенең республикала булыуына рәхмәтлебеҙ”.\n12:05, 17 ғин\n15:58, 16 ғин


Быйылғы үтә лә ҡарлы ҡыш, яҙ һәм йәйгеһен ҡойма ямғырҙарҙың күп булыуы - республика ауыл хужалығына күп кенә иҡтисади юғалтыуҙар килтерҙе.\n13 районда ерҙең саманан тыш дымлы булыуы арҡаһында Ғәҙәттән тыш хәл иғлан ителгән. Барлығы ярты миллиард һумлыҡ матди зыян күрелгән. 2013 йылда төбәктә тәбиғәт һәм техноген йүнәлештәге Ғәҙәттән тыш хәлдәр барлыҡҡа килеүен һәм уларҙың эҙемтәләрен кәметеүгә бәйле махсус дәүләт программаһы ҡабул ителгәйне. Документ 31 декабргә тиклем генә үҙ көсөнә эйә. Бөгөн Хөкүмәт йортонда программаның 2018-2023 йылдарға иҫәпләнгән яңы проектын ҡабул иттеләр. Төп иғтибар - халыҡ именлеген тәьмин итеүгә, ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса мониторинг алып барыу һәм прогнозлауға, иҡтисади юғалтыуҙарҙы кәметеүгә йүнәлтеләсәк. Бынан тыш, Башҡортостанда "Хәүефһеҙ ҡала" аппарат-программа комплексын төҙөү һәм файҙаланыуға тапшырыу планлаштырылған. Ултырыш барышында республика башлығы Рөстәм Хәмитов Ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса министрлыҡ идаралығын муниципалитеттар менән әүҙемерәк эшләргә саҡырҙы. 2 июндә көслө дауылдан Салауат районында колледж ятағынының ҡыйығы зыян күрә. Ведомство тарафынан ваҡытында күрелмәгән саралар - бюджет өсөн өҫтәмә бер нисә миллион һумлыҡ сығымдар талап итәсәк.\nШулай уҡ ултырышта республикала фән һәм технологиялар үҫеше буйынса яңы программа ҡабул ителде. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, уйлап табыуға ғаризалар биреү һаны һәм алған патенттар буйынса Башҡортостан - илдең тәүге ун төбәге исемлегендә. Рәсәйҙең фундаменталь тикшеренеүҙәр фонды һәм фәнни фонд менән хеҙмәттәшлекте нығытыу буйынса ла эштәр көйләнгән. Шулай ҙа ғилми проекттарҙы тормошҡа ашырғанда - финанслау мәсьәләһен арттырыу мөһим. Был йүнәлештә инвестицияларҙы йәлеп итеү буйынса әүҙем системалы эш кәрәк. Төбәк башлығы урындағы фәнни коллективтарҙы венчур компаниялары менән тығыҙ бәйләнеш булдырырға саҡырҙы. Башҡортостан фәндәр академияһында барлыҡҡа киләсәк технологияларҙың трансферлау үҙәге лә ҡағыҙҙа яҙылған фәнни проекттарҙы тормошҡа ашырырға ярҙам итер, тип көтөлә.


Толмачевка (Ауырғазы районы) — Башҡорт Википедияһы\n54°02′54″ с. ш. 56°11′07″ в. д.HGЯO\nТолмачевка (Ауырғазы районы)\n80 605 449 131\nТолмачевка (рус. Толмачевка) — Башҡортостандың Ауырғазы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 45 кеше. Почта индексы — 453484, ОКАТО коды — 80205849007.\nТолмачевка — бәләкәй ауыл. Шул уҡ 1920 йылда унда барлығы 140 кеше генә йәшәгән. 1911 йылда Оло Нуғаҙаҡ ауылынан сыуаш крәҫтиәндәре нигеҙ һала.\n2010 йыл 14 октябрь 45 21 24 46,7 53,3\n2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — сыуаштар (98 %).\nАуыл советы үҙәгенә тиклем (Терәпә): 5 км\n↑ Генеалогия и архивы. Толмачево\n↑ улицы д.Толмачево\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Толмачевка_(Ауырғазы_районы)&oldid=1143861 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 15:01 25 июнь 2022 үҙгәртелгән.


Биттәр : # « 100 101 102 103 104 105 106 107 108 » #\nУл көндө мин дежур инем. Урамға сыҡтым да, келәмдәрҙе ап-аҡ ҡарға һалып та өлгөрмәнем, "Дамка" келәмдәр өйөмөнә килде лә ятты. Эттәргә һелтәнергә ярамай икәнен яҡшы белгәс, берәйһе юҡ микән, тип, тирә-яғыма ҡаранам. Юҡ. Берәй кешенең килеүен көтөргә булдым. Ә "Дамка", рәхмәтле ҡарашын миңә төбәп, ята бирә. Бер аҙҙан эт урынынан тороп, үҙ юлы менән китеп барҙы - келәмдәрҙең йылыһы бөткәндер инде. Келәмдәрҙе тиҙ-тиҙ генә ҡаҡҡылап, бүлмәбеҙгә йүгерҙем. Тик икенсе көнөнә хәлем хөртәйҙе.\nБАШҠОРТ ТЕЛЕ - ҺУЛДА, РУС ТЕЛЕ – УҢДА\nӨфө ҡала округы хакимиәтендә "Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында" БР Законын тормошҡа ашырыу буйынса комиссияның сираттағы ултырышы булып үтте.\nХакимиәт башлығы урынбаҫары Сынтимер Баязитов билдәләүенсә, бөгөн дәүләт телдәрен ғәмәлдә ҡулланыу буйынса ҡала хужалығының барлыҡ тармаҡтарында ла планлы эш алып барыла. Әммә, шуға ҡарамаҫтан, алтаҡталарҙы, ойошмаларҙың һәм предприятиеларҙың эш ваҡыттарын, юл күрһәткестәрен, реклама ҡоролмаларын дәүләт телдәрендә яҙғанда һаман да хаталар ебәреүгә юл ҡуйыла. Бында, әлбиттә, ошо эштәрҙе башҡарыусыларҙың башҡорт телен белмәүе сәбәпсе. Шулай уҡ, законға ярашлы, дәүләт телдәрендә яҙылған алтаҡталарҙың урынлаштырылыуы ла һаманғаса күптәрҙең аңына барып етмәй. Ә бит быны иҫтә ҡалдырыуы һис ауыр түгел - башҡорт телендәге текст һәр саҡ һул яҡта йәки өҫтә, ә рус телендәгеһе уңда йәки аҫта торорға тейеш.\nҠасан ғына әле Башҡортостан Республикаһына дәүләт суверенитеты, башҡорт мәктәптәре, балалар баҡсалары, уларҙа башҡортса уҡытыу һәм тәрбиә эштәре алып барыу, башҡортса матбуғат баҫмаларын булдырыу өсөн ваҡытын, сәләмәтлеген йәлләмәй сабып йөрөгән егет-ҡыҙҙар хәҙер инде сәстәренә сал төшкән абруйлы, ихтирамлы оло быуын дәрәжәһенә еткән. Бына улар сара уҙған Салауат башҡорт драма театры бинаһында һаман да йә бәхәсләшә, йә шатлыҡ ауаздарына күмелеп, ҡунаҡтар ҡаршылай, йә бер йәшлектә, бер ҡартлыҡта, тигәндәй, ер һелкетеп бейеп китә. Эйе, уларҙың бөгөн ни ҡылһа ла хаҡы бар: сөнки тап улар ҡасандыр республиканың үҙаллылығы өсөн ҡалҡан булып баҫҡан милләттәштәребеҙ. Һаман да уларҙың йөрәгендә илен, телен, ерен, милләтен һаҡлар көс дөрләп яна һәм янасаҡ та. Шуныһы ҡыуаныслы, тамаша залы үткәндәренә байҡау яһарға килгән ололар менән генә түгел, уларҙан эстафетаны үҙ ҡулдарына алырға тейешле йәштәр менән дә тулы ине.\nХәҙер һәр кем ваҡыт ағымының тиҙерәк елеүен раҫлай. Ысынлап та, донъя арбаһы йылдан-йыл шәберәк тәгәрәй кеүек шул, йәтешләп ултырып өлгөрмәгәндәр этелеп-төртөлөп төшөп ҡала бара. Ошо йән-фарманға елеп барған арбаның бер мөйөшөндә, шөкөр, башҡорттар ҙа ултырып килә. Тамырҙарын онотҡан, быуындар араһындағы күсәгилешлек һәм рухи бәйләнешен юғалтҡан милләттәрҙең яҙмышы аяныслы булыуын күреп, аңыбыҙға килә, асылыбыҙға ҡайта башланыҡ кеүек, ниһайәт. Был көндәрҙә Сибай ҡалаһында үткәрелгән Мөнәжәт башҡарыусыларҙың 2-се асыҡ ҡала бәйгеһен тамаша ҡылғанда ошо турала уйланылды.\nСкульптура жанры сәскә атҡан осорҙа йәшәгән боронғо грек философы Сократ: "Скульптор үҙенең ижадында күңел торошон сағылдырырға тейеш", - тигән. Нисә быуат алмашынһа ла, бөгөн дә был һүҙҙәр мөһимлеген, актуаллеген юғалтмай. Хәҙерге заман скульпторҙарының оҫталығы ла уларҙың гипсҡа, балсыҡҡа, ташҡа күңел торошон күсерә белеүе менән үлсәнә, баһалана. Ҡоробоҙҙоң бөгөнгө ҡунағы билдәле скульптор Өлфәт ҠОБАҒОШОВ менән нәҡ ошо йәнһеҙгә йән өрә алыу серҙәре, унда миллилекте сағылдыра белеү оҫталығы тураһында әңгәмәләштек.\n4 декабрҙә Рәсәй Президенты Владимир Путин 11-се тапҡыр Федераль Йыйылышҡа Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһаны. Уның телмәренең күп өлөшө иҡтисадҡа бағышланды. Әммә Путин башҡа мөһим мәсьәләләрҙе лә иғтибарҙан ситтә ҡалдырманы. Бөгөн гәзит уҡыусыларға Мөрәжәғәтнамәләге иң төп цитаталарҙы тәҡдим итәбеҙ.\nБыйыл "Башҡортостан баш ҡалаһының йыл уҡытыусыһы - 2015" XVIII ҡала конкурсында бөтәһе 36 педагог үҙ көсөн һынаясаҡ. Жюри ағзаларына 11 төрлө предмет буйынса уҡытҡан белгестәрҙе баһаларға тура киләсәк. Өфө ҡалаһының иң алдынғы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы 19 конкурсант араһынан һайланасаҡ. Өфө ҡала округы хакимиәте башлығы урынбаҫары Сынтимер Баязитов конкурсанттарға уңыштар теләп, был ярыштарҙың ҡала педагогтары өсөн ниндәй ҙур әһәмиәткә эйә булыуын билдәләне.\n1982 йылда Белорет районына ҡараған Үрге Әүжәндән үҙебеҙҙең Ишембай районындағы Ҡолғона дауаханаһына күсеп эшләй башланым. Ноябрь урталарында ауыл советы рәйесе Хөдә Рәхмәтулла улы Әхмәтйәнов саҡыртып алды ла: "Дауаханаң буйынса бюджеттан бүленгән 8 мең һум самаһы аҡса бар. Әгәр ҙә уны тотонмаһаҡ, икенсе йылға аҡсаны күпкә кәмерәк бүләсәктәр. Медтехника, мебель, тауар, хужалыҡ тауарҙары магазиндарына барып, нәмәләр кәрәк, шуларҙы алып ҡайт!" - тип, минең алға чек кенәгәһен һалды.\nМИЛЛИ ФИЛЬМДАР МЕНӘН ДОНЪЯНЫ ЛА ЯУЛАРҒА БУЛА\nӨфөлә Мәҙәниәт йылының иң сағыу сараһы - "Аҡбуҙат" Халыҡ-ара милли һәм этник кинофестивале тамамланды. Мәҙәниәт өлкәһендәге Президент гранты ярҙамында тәүге тапҡыр ойошторолған был сара 11 илдән - Куба, Иран, Ираҡ, Германия, Болгария, Беларусь, Әзербайжан, Ҡырғыҙстан, Үзбәкстан, Ҡаҙағстан, Латвиянан шулай уҡ Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән: Мәскәү, Санкт-Петербург, Новосибирск, Екатеринбург ҡалаларынан, Саха (Якутия), Бүрәт, Татарстан, Төньяҡ Осетия-Алания республикаларынан кино сәнғәте эшмәкәрҙәрен йыйҙы.\nБаһалама рәйесе, кинорежиссер, кинооператор, киносценарист, Тажик республикаһының халыҡ артисы Давлат Худоназаровтың хаҡлы билдәләүенсә, мәҙәниәттә ҙур һәм бәләкәй халыҡтар юҡ. Бары тик уларға үҫеш өсөн ниндәйҙер шарттар тыуыуы ғына мөһим. Ҡасандыр совет заманында барыбыҙ ҙа уртаҡ идеология менән йәшәһәк, һуңғы егерме биш йыл самаһы милли кадрҙар әҙерләү менән мәшғүл булдыҡ, бөгөн иһә глобалләшеү үҙенең ҡанундарын урынлаштырып маташа.\nҮҘЕҢ ЕТЕШТЕРГӘН РИЗЫҠҠА ЕТӘ БУЛАМЫ ҺУҢ!\nХалҡыбыҙҙың мәҡәл-әйтемдәренең тәрән мәғәнәһенә, ундағы тормош фәлсәфәһенең дөрөҫлөгөнә хайран ҡалырлыҡ. Ысынбарлыҡты шулай ҡыҫҡа һәм тос итеп әйтеп биреү, уларҙы быуындан-быуынға еткереү өсөн ни тиклем аҡыл, фекер тупларға кәрәк икән, тип ғәжәп итәһең. Кешеләр менән осрашып аралашҡанда "Ояһында ни күрһә, осҡанында шул булыр", йә иһә, "Атанан күргән - уҡ юнған, әсәнән күргән - тун бескән", "Аяғың тәп итмәй, ауыҙың сәп итмәй", "Эшләгән - ашаған, эшләмәгән - ҡаҡшаған" кеүек мәҡәлдәрҙең бушҡа ғына килеп сыҡмауына инанаһың. Бөгөнгө һүҙебеҙ ҙә ошо мәҡәлдәрҙәге хәҡикәтте асыҡ дәлилләүселәрҙең береһе - Белорет районының Абҙаҡ ауылы килене Илзирә ӘХМӘТЙӘНОВА хаҡында булыр.\nБУЛЫР ИЛДЕҢ ҠАТЫН-ҠЫҘҘАРЫ БЕР-БЕРЕҺЕНӘ "АҒИНӘЙ" ТИП ӨНДӘШЕР\n"Ҡырмыҫҡалар ҙур түгел, күмәкләшеп тау өйә", тиҙәр бит әле беҙҙең халыҡта. Яңғыҙың башҡарған эш ырамаһа ла, бергәләп тотонғанда тау өйөргә лә, аҡтарырға ла мөмкин. Шулай булмаһа, Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ҡарамағындағы "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһының республикабыҙ райондарындағы һәм ҡалаларындағы ағинәйҙәр хәрәкәте киң ҡолас йәйеп, ҡыҫҡа ғына арауыҡ эсендә шул тиклем уңышлы эшләп китә алыр инеме ни! Күңел етһә, ҡеүәт тә етә, тигәндәй, ниһайәт, беҙҙең ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ ҙа ҡырмыҫҡалар кеүек берләшеп, бер уй-ниәт менән янып йәшәй, эшләй башланы. Башҡортостандың ҡайһы төбәгендә йәшәүҙәренә ҡарамаҫтан, милләттәштәребеҙҙең уй-ниәттәре бер булыуын ошо көндәрҙә Хәйбулла районы Аҡъяр ауылында үткәрелгән "Ағинәйҙәр ҡоро"ноң сираттағы йыйыны асыҡ дәлилләне. Ун ете райондан йыйылған ағинәйҙәр тағы бер тапҡыр үҙҙәренең бер төптән, бер юҫыҡта, күмәкләшеп эшләүҙәренә инанып, тәжрибә уртаҡлашып, кәңәшләшеп, күңелдәрен үҫтереп ҡайтты.\nАҠ БОЛҒАР ИЛЕ, ЙӘКИ ОЛО БАШҠОРТОСТАН\nXXI быуатта башҡорт халҡының тарихына, уның йәшәгән территорияларына ҡағылышлы күп кенә китаптар яҙылыуына ҡарамаҫтан, тарихыбыҙҙың билдәле булмаған, өйрәнелмәгән, асыҡланмаған яҡтары ла бар әле. Социология фәндәре кандидаты, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Б. Бикбай исемендәге әҙәби премия лауреаты Йәдкәр БӘШИРОВтың "Урал һәм Волга буйы халыҡтары тарихына яңы ҡараш" тигән хеҙмәте ошо мәсьәләгә ҡайһы бер асыҡлыҡтар индерергә ынтылышы менән ҡиммәт һәм ҡыҙыҡлы.\nАУЫРЛЫҠТАРЫ БАРЛАНДЫ ЛА УЛ ТИК УЛАР ҠАҒЫҘҘА ҒЫНА ҠАЛМАҺЫН ИНЕ\nҠурған тигәндә, иң элек был төбәктәге башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының үҙенсәлекле милли кейемдәре һәм әлегәсә ҡулланылған француз яулыҡтары (ҡушъяулыҡтар) менән бер рәттән, Сафакүл районының Аҙналы ауылы дөйөм белем биреү мәктәбендә урынлашҡан бай экспонатлы крайҙы өйрәнеү музейы күҙ алдына баҫа. Шуға ла "Башҡортостанда - Ҡурған өлкәһе башҡорттарының мәҙәниәт көндәре" сараһына килгән делегация составында Аҙналы ауылы музейын һаҡлаусы Наил Ғилемйәновты күргәс, иң тәүҙә бөгөнгө оптималләштереү заманында үткәнде бөгөнгөгә бәйләп торған тарихи ҡомартҡылар яҙмышы менән ҡыҙыҡһындым.\nБАШҠОРТ ЙЫР СӘНҒӘТЕН БЕР КӨНЛӨК ЙЫРҘАРҘАН ҺАҠЛАУ ФАРЫЗ\nБашҡорт халыҡ йырҙарын еренә еткереп башҡарыу бик һирәктәр өлөшөнә төшкән оҫталыҡтыр ул, моғайын. Х. Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы йырсыһы Әлфиә Заһиҙуллина тап шундайҙарҙан. Музыка белгестәре уның тауышын мәшһүр Әсмә Шайморатованың тауышына оҡшата. Йырсы әлеге мәлдә үҙенең концертын әҙерләү менән мәшғүл. Уға өс һорау менән мөрәжәғәт иттек:\nХәйбулла районының урманлы тауҙарға һыйынып һына ултырған Һаҡмар Наҙарғоло ауылында йәшәүсе Ҡаҙаҡбаевтар ғаиләһендә ҡайындай зифа буйлы бер ҡыҙ, ҡарағайҙай һомғол биш егет буй еткергән. Бөгөнгө көндә уларҙың һәр береһе үҙҙәре ҡайны-ҡәйнә, бейем булып, күптәре өләсәй, ҡартатай булған. Әммә улар ҡайҙа ғына эшләмәһен, кем менән генә ғаилә ҡормаһын - ғаилә башлығы Мөхәмәтйән Ҡаҙаҡбаевтың ҡарт ҡартатаһы Ейәнғолдоң тәрбиә ҡанундарынан тайпылмаған. Мөхәмәтйән ағай бөгөнгө көндә - туҡһан йәшен тултырған мәлдәрҙә үҙенең иң оло бәхете итеп һанай ошо төп талапты үтәй алыуын. Уның һөйләгәндәрен тыңлап үтәйек әле.\nКүпте, бик күпте күрҙем, төрлөһөн үткәрҙем башымдан. Әммә ҡарт ҡартатайым юлынан аҙ ғына ла тайпылманым. Ул миңә изгелекле бул, һоранма, һауаланма тигән өс васыят әйтте. Ошо васыят Кеше булып йәшәүҙең, "Яҡшы кеше булығыҙ", тип, "Урал батыр" эпосы аша халыҡ әйткәненең төп өс нигеҙелер, тип уйлайым. Беҙ ошо васыяттарҙан тайпылмаҫҡа тырыштыҡ.


Төбәк етәксеһе Башҡортостандың төньяғында дауыл ваҡытында емерелгән өйҙәрҙе йыл аҙағына тиклем тергеҙергә ҡушты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nТөбәк етәксеһе Башҡортостандың төньяғында дауыл ваҡытында емерелгән өйҙәрҙе йыл аҙағына тиклем тергеҙергә ҡушты\n14:38, 1 сентября 2014 Сәйәсәт\n29 августа дауыллы ел һөҙөмтәһендә емерелгән, өйҙәрҙе тергеҙеү буйынса эштәр йыл аҙағына тиклем тамамланырға тейеш, тип ҡушты тейешле хеҙмәттәргә ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртеү һәм бөтөрөү буйынса республика комиссияһы кәңәшмәһендә Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов. Ултырыш шәмбе көнө Нефтекамала үтте.\n— Кешеләргә ярҙам итеү буйынса эште тиҙ ойошторорға тейешбеҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. — Кешеләрҙең күптәре өйһөҙ ҡалды. Яңы ғына Нефтекама менән күрше ятҡан ауылдың ниндәй хәлгә килеүен ҡараныҡ. Кешеләрҙең йәшәргә урындары юҡ. Йорттары емерелгән. Бәхеткә ҡаршы, башҡаса ҡорбандар юҡ. Йорттар нигеҙенә тиклем юҡҡа сыҡҡан. Беҙҙең алда ҙур, ауыр эш тора. 2015 йылдың 1 ғинуарына тиклем тергеҙеү һәм яңы йорттар төҙөү буйынса иң мөһим эштәр тамамланырға тейеш. Был бурысты беҙҙең төҙөлөш комплексына ҡуям.\nРөстәм Хәмитовтың әйтеүе буйынса, йөҙләгән яңы йорт төҙөргә кәрәк буласаҡ, «зыян 150 һанына яҡынлашып, 100 миллион һумдан артасаҡ, ә бәлки 200 миллион һум да».\nБөтә зыян күргәндәргә матди ярҙам күрһәтеләсәк.\n— Һәләк булғандарҙың ғаиләләренә берешәр миллион һум бүләсәкбеҙ, — тип хәбәр итте Рөстәм Хәмитов. — Тән йәрәхәте ауырлығына ҡарап йәрәхәтләнгәндәргә компенсация түләнәсәк. Башҡа ғәҙәттән тыш хәлдәрҙә ҡулланылған һандарға таянасаҡбыҙ. Һаулыҡҡа ҡаты, уртаса зыянды ҡаплау буйынса 400 мең һумлап ҡарала, ә еңел зыянға – 200 мең самаһы. Бынан тыш, ғәҙәттән тыш хәл зонаһында булғандарға, мөлкәте зыян күргәндәргә бөтәһенә лә республика ҡануниәте буйынса 5 мең һум күләмендә ярҙам күрһәтеләсәк, әммә ғаиләгә 25 мең һумдан күберәк түгел. Федераль ҡануниәт буйынса шулай уҡ түләүҙәр ҡаралған. Һис шикһеҙ, муниципалитеттар зыян күргәндәргә матди компенсация түләүҙе үҙҙәре билдәләйәсәк. Әгәр мөлкәт өлөшләтә юғалһа, федераль бюджеттан бер кешегә 25 мең һум түләнәсәк. Әгәр мөлкәт тулыһынса юҡҡа сыҡһа, республика бюджетынан һәр кешегә 50 мең һум түләйәсәкбеҙ.\nРеспублика штабы Нефтекамала эшләйәсәк. Уны беренсе вице-премьер Рәүеф Ноғоманов етәкләне.\nРөстәм Хәмитов сығышының тулы стенограммаһы – Башҡортостан Республикаһы Президенты сайтында.\nТеги: ғәҙәттән тыш хәлдәр,көслө дауыл,социаль яҡлау


Молдавия флагы — Башҡорт Википедияһы\nМолдавия флагы — герб һәм гимн менән бергә уның рәсми дәүләт символы. Хәҙерге флаг 1990 йылда ҡабул ителгән.\nМолдова Республикаһы флагы\n1990 йылдың 27 апреле\n2010 йылдың 26 ноябренән\n2 Оҡшаш флагтар\n3 Молдавияның тарихи флагтары\n3.1 Молдавия кенәзлеге\n3.2 Молдавия Демократик Республикаһы\n3.3 Молдаван АССР-ы\n3.4 Молдаван ССР-ы\n4 Молдавияның башҡа флагтары\nМолдавия флагын бер төрлө ҙурлыҡтағы вертикаль һыҙаттарҙан торған триколор хасил итә, һыҙаттар, һап янынан башланып, төҫ буйынса түбәндәге тәртиптә урынлашҡан: зәңгәр, һары, ҡыҙыл. Уртала, һары һыҙатта, Молдова Республикаһының Дәүләт Гербы урынлашҡан. Молдавия гербы өҫкө яғы — ҡыҙыл, аҫҡы яғы зәңгәр өлөшкә бүленгән ҡалҡандан тора. Ҡалҡандың уртаһына зубр башы төшөрөлгән, уның мөгөҙҙәре араһында — һигеҙ ҡанатлы йондоҙ, баштың уң яғында — биш тажлы роза, һул яғында — бер аҙ һулға ҡарап ауышҡан ярым ай. Ҡалҡандағы бөтә элементтар алтынһыу (һары) төҫтә. Ҡалҡан бөркөт күкрәгенә урынлаштырылған, уның суҡышына алтын тәре (тәре йөрөтөүсе бөркөт) тотторолған, тырнаҡтарында: уңда — йәшел зәйтүн ботағы, һулда — алтын скипетр.\nГербтың киңлеге менән флагтың буйы араһындағы нисбәт — 1:5, флагтың киңлеге менән буйы араһында — 1:2.\n2010 йылдың 26 ноябренә тиклем Молдавия флагы, Парагвай һәм Сәғүд Ғәрәбстаны флагтары менән бергә, алдан һәм арттан төрлөсә булып күренеүе менән һирәк осраған дәүләт флагтарының береһе була. Молдавия флагында герб алғы яҡҡа ғына төшөрөлгән.\n2010 йылдың 26 ноябрендә Молдова Республикаһы Дәүләт флагы тураһында закон көсөнә инде, уға ярашлы, флагтың артҡы яғы алғы яғының көҙгөләге сағылышы һымаҡ булырға тейеш.\nБерлин лазуры 293c 97.81.0.0 0-70-174 #0046AE\nҺары Хром 109c 1.15.100.0 255-210-0 #FFD200\nҠыҙыл Вермион 186c 13.100.90.4 204-9-47 #CC092F\nКөрән (бөркөттә) 4645c 28.15.68.7 176-126-91 #B07E5B\nЙәшел (зәйтүн ботағы) 3415c 100.26.86.14 0-122-80 #007A50\nМолдавияның тарихи флагтарыҮҙгәртергә\nМолдавия кенәзлегендә «Steagul cel mare» тигән господарь байрағы төп байраҡ була. Төп төҫө — ҡыҙыл, уға Молдавия гербы — тур (зубр) башы төшөрөлгән. Мөгөҙҙәре араһына йондоҙ, ситтәренә роза менән ярым ай ҡуйылған тур башы молдаван господарҙарының мисәттәрендә, байраҡтарҙа һәм тәңкәләрҙә XIV быуаттан башлап төшөрөлә. Ҡайһы берҙә господарҙарҙың үҙ байраҡтары була, уларҙа ырыу гербы менән ил гербы берләштерелә. Шулай уҡ ғәскәри байраҡтар һәм баяр әләмдәре лә билдәле.\nБөйөк Стефан III заманында (1457—1504) Молдавия байрағы ҡыҙыл төҫтә, мөгөҙҙәре араһында йондоҙ, ситтәрендә ҡояш менән ярым ай булған тура башы һүрәтле була.\nГосподарь Иеремия Могиланың яҡынса 1061 йылға ҡараған байрағы һары ҡаймалы ҡыҙыл төҫтә була. Уртаһында — ҡулса, уның аҫтында тәре, эсендә — тур башы. 1622 йылда господарь Стефан IX Томша янында булған поляк Крестафор де Збараз та тур башлы ҡыҙыл байраҡты тасуирлай.\n1813 йыл документынан билдәле булыуынса, Молдавия господары Скарлат Каллимакиҙың (1812—1819) да байрағы ҡыҙыл һәм тур башлы була.\n1832 йылда Молдавия өсөн Органик регламент индерелә, ул ҡыҙыл-зәңгәр флагтар файҙаланыуҙы күҙҙә тота. Моғайын, 1832 йылда уҡ ҡыҙыл төҫтәге крыжына (байраҡтың өҫтәге һап яны мөйөшөндәге өлөшө) өс йондоҙ төшөрөлгән тур башлы зәңгәр флаг индерелгәндер. 1834—1859 йылдарҙағы Молдавия кенәзлеге флагы (Д. Черноводяну билдәләүенә ҡарағанда) ҡыҙыл крыжға — өс аҡ йондоҙ, туҡыманың буш өлөшөнә кенәзлек гербы төшөрөп эшләнгән.\n1834—1859 йылдарҙағы Молдавия кенәзлеге флагы\n1834—1849 йылдарҙағы молдаван ғәскәри байрағы\n1834—1848 йылдарҙағы молдаван ғәскәри байрағы\nМолдавия господары Григорий-Александр Гика штандарты\n1856—1859 йылдар штандарты\nМолдавия кенәзлеге флагы, 1859 йыл\nМолдавия Демократик РеспубликаһыҮҙгәртергә\nМолдавия Демократик Республикаһының икенсе флагы\n«Сфатул Цэрий» флагы\n1917 йылда Рәсәй империяһының Бессарабия губернаһы территорияһында барлыҡҡа килгән Молдавия Демократик Республикаһының гербы һәм бер нисә флагы була.\nРеспубликаның беренсе флагы рәсми раҫланмай.\nМолдавия Демократик Республикаһының икенсе флагы — зәңгәр, һары һәм ҡыҙыл горизонталь һыҙатлы, һары һыҙат уртаһында герб һәм герб өҫтөнә ҡара менән «REPUBLICA DEMOCRATICĂ MOLDOVENEASCĂ ŞI INDEPENDENTĂ» (рус. Демократическая и независимая молдавская республика) тигән яҙыулы була.\nОшондай уҡ төҫтәрҙән торған икенсе флагтың зәңгәр һыҙатында ҡара менән «SFATUL ŢĂRII» (рус. Совет края) тигән яҙыу була. Уртала һары һәм ҡыҙыл һыҙаттарҙа герб һүрәте ҡуйыла.\nМДР-ҙың хәрби флагы\nМДР-ҙың өсөнсө флагы һирәгерәк ҡулланыла. Сфатул Цэрий флагына оҡшаш был триколорҙың уртаһына RM (Republica Moldova, Республика Молдова) тигән хәрефтәр яҙылған була.\n1918 йыл башында территория Румыния составына инә һәм Румыния флагы бөтә ил территорияһында берҙән-бер флаг була. 1940 йылда СССР составына ингәнгә тиклем ҡулланыла.\nМолдаван АССР-ының беренсе флагы\n(1925 йылдың 19 октябре — 1938 йылдың 6 ғинуары)\nМолдаван АССР-ы 1924 йылдың 12 октябрендә барлыҡҡа килә. Ул УССР составындағы автономиялы республика була һәм 1925 йылға тиклем үҙ флагы булмай. Тәүге тапҡыр МАССР флагы 1925 йылда МАССР Конституцияһында билдәләнә.\nМолдаван АССР-ының икенсе флагы\n(1938 йылдың 6 ғинуары — 1938 йылдың 27 феврале)\n1925 йылдың 4 сентябрендә АМССР Үҙәк Башҡарма Комитеты (ҮБК) Президиумы ултырышында «АМССР-ҙың дәүләт гербы һәм флагы проектына конкурс тураһында» һорау тыңлана, проекттарҙы ҡарау эше махсус комиссияға йөкмәтелә. 21 сентябрҙә АМССР ҮБК-һының Кесе Президиумы герб менән флагтың иң күп хуплау тапҡан проекттарын ҡарай. Флагтың ҡыҙыл иңендә кукуруз сәкәне менән бойҙай башағы, уларҙы уратып йөҙөм ботағы, ураҡ һәм сүкеш менән «Р.А.С.С.М.» тигән аббревиатура төшөрөү ҡарала. Кесе Президиум проектты хуплай, ләкин бер аҙ үҙгәрештәр индерә.\n1925 йылдың 19 октябрендә АМССР ҮБК-һы 21.09.1925 ҡарары менән үрҙә әйтелгән герб һәм флаг проектын раҫлай. Шулай итеп, ошо датанан МАССР-ҙың үҙ флагы барлыҡҡа килә.\nМолдаван АССР-ының өсөнсө флагы\n(1938 йылдың 27 феврале—1940)\n1937 йылдың 31 ғинуарында Украин ССР-ының яңы Конституцияһы ҡабул ителә, уның нигеҙендә 1937 йылдың 21 апрелендә ВУЦИК — УССР-ҙың Дәүләт гербы, 1937 йылдың майында Дәүләт флагы һүрәтен үҙгәртә. Был яңы украин гербы менән флагы Молдаван АССР-ының яңы гербы һәм флагы нигеҙен тәшкил итә. Уларҙың тасуирламаһы МАССР-ҙың 1938 йылдың 6 ғинуарында ҡабул ителгән яңы Конституцияһының 111-се (герб) һәм 112-се (флаг) статьяларында бирелә.\n1940 йылдың 2 авгусында МАССР бөтөрөлә һәм уның бер өлөшө — УССР-ҙың Одесса өлкәһе, икенсеһе яңы төҙөлгән МССР составына инә. Шулай итеп, МАССР флагы ла бөтөрөлә. 1941 йылда МССР-ҙа яңы флаг ҡабул ителә.\nМолдаван ССР-ының беренсе флагы\n(1941 йылдың 10 феврале — 1952 йылдың 31 ғинуары)\n1940 йылдың 2 авгусында МССР төҙөлгәндән алып һәм 1941 йылдың февраленә тиклем МССР-ҙың үҙ флагы булмай. Беренсе флаг МССР-ҙың беренсе Конституцияһы менән 1941 йылдың 10 февралендә булдырыла. МССР Конституцияһының 10-сы бүлеге 123-сө статьяһына ярашлы:\n«Молдаван ССР-ының Дәүләт флагы өҫкө һул мөйөшөнә һап эргәһенә алтын ураҡ һәм сүкеш, „РССМ“ тигән алтын хәрефтәр төшөрөлгән ҡыҙыл туҡыма иңенән тора. Киңлегенең буйына нисбәте — 1:2».\nБеренсе флаг 1952 йылдың ғинуарына тиклем йөрөтөлә, шунан ул МССР-ҙың яңы флагына алмаштырыла.\nМолдаван ССР-ының икенсе флагы МССР Юғары Советы Президиумының 1952 йыл 31 ғинуар указы менән раҫлана. Ул йәшел горизонталь һыҙат менән бүленгән ҡыҙыл иңдән тора, флагтың киңлеге буйының 1/4 өлөшөнән тора, алтын ураҡ менән сүкеш һәм алтын ҡаймалы ҡыҙыл йондоҙ урынлаштырыла. Киңлегенең буйына нисбәте — 1:2.\nМолдаван ССР-ының икенсе флагы\n(1952 йылдың 31 ғинуары — 1990 йылдың 27 апреле)\nМолдаван ССР-ының икенсе флагы 1990 йылдың 27 апрелендә Молдавияның яңы флагына алмаштырыла. Приднестровье Молдавия Республикаһы, 1990 йылда Молдавиянан бойондороҡһоҙлоҡ иғлан иткәс, 1991 йылдың 2 сентябрендә МССР-ҙың һуңғы флагына оҡшашлы үҙ флагын раҫлай. 1990 һәм 1991 йылдарҙа ПМР Молдаван ССР-ы флагын файҙалана.\nМолдавияның башҡа флагтарыҮҙгәртергә\nМолдавия ҡораллы көстәренең флагы\nМолдавия ҡораллы көстәренең флагы 1998 йылдың авгусында раҫлана. Ул һары ҡаймалы ҡыҙыл тәре төшөрөлгән зәңгәр туҡыманан тора. Уртаһында молдаван армияһының эмблемаһы бар. Яҡтарының нисбәте — 3:2.\nҠыҙыҡлы факттар Үҙгәртергә\n2014 йылдың декабрендә Кишинёвта Молдавия дәүләтенең 30-ҙан ашыу тарихи флагы тупланмаһы күргәҙмәһе була.\n↑ Молдавская народная республика // Вексиллография. — 2006.\n↑ O colecție unică de steaguri istorice ale Moldovei — Stiri Moldova.\nМолдавия флагы Викимилектә\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Молдавия_флагы&oldid=1044863 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 26 июнь 2021 в 23:43\nБыл бит һуңғы тапҡыр 23:43 26 июнь 2021 үҙгәртелгән.


10 Ғинуар 2020, 12:45\nҒәбиҙулланы әрләүсе бер мин генә түгел инем. Уны елкәләре йоҡа ирҙәр, йыбытҡы, эш рәтен белмәгән бисә-сәсә яратманы. Гел бер төрлө итеп тиргәйҙәр: “Уға нимә, атына ҡырын ятып янһат шөғөлдә йөрөй. Мал ише сыбыртҡы менән ярып ҡырға ҡыуыуы анһат у!”\nҒәбиҙулла ағай ғүмере буйы ҡырсылыҡ бригадиры булды. Көн торошона ҡарап йәй көндәре өҫтөнә оҙон еңле сатин күлдәк, арзан тауарҙан тегелгән пинжәк, һалҡындар төшһә буҫтау бишмәт, рашҡыла көләпәрәле брезент плащ кейә, ҡара ерҙә аяғында ауыр итектәр, йыл әйләнәһендә ҡулына… һигеҙҙән үрелгән сыбыртҡы тота! Мәгәр бер ҡасан да ҡоралын урынһыҙ сысаңлатманы; атына ла һуҡманы, яндырайланып кешегә лә киҙәнмә-не. Атлаған ыңғайы усына йомарлаған сыбыртҡыһын ҡуңыстарын шапылдата һуғыу - холҡона һеңгән ғәҙәте ине уның. Әүәле бит түрәләр түбәләп эшләтте, арҡа буйын ҡамсылап перәник тәҡдим итте. Ул хаҡта оло йәштәгеләр яҡшы белә. Шуға ла түрәлектең бер осмото итеп Ғәбиҙулла ла сыбыртҡы йөрөткәндер, бәлки, кем белә. Ул ҡояш сыҡмаҫ элек үк һәммәһен эшкә ҡыуып өй беренсә, оҙон бер урам булып теҙелгән ауылды ике тапҡыр урап сыға. Хас та ҡабаланып ҡалҡҡан иртәнге ҡояш инде. Исмаһам бер тапҡыр булһа ла йоҡлап ҡалһа ни булған, юҡ бит, үҙе лә тынғы белмәй, башҡаларға ла бөтмәҫ биҙаһын һала. Ауылдаштар ҙа, беҙ, үҫмерҙәр ҙә Ғәбиҙулланың шул ҡылығына күнегеп, өйрәнеп бөттөк.\nИртәнге йоҡо шул тиклем дә татлы, ә Ғәбиҙулла түшәктә маҙырарға ирек бирмәй ыҙалата. Шым ғына ишек алдына килеп инә лә миңә тәғәйен һүҙҙәрҙе усаҡлыҡта сепаратор тотҡаһын өйрөлткән әсәйемә еткерә, ә мин ишетеп ятам:\n–\tАпай, ни хәл?\n–\tШөкөр генә.\n–\tМалайың йоҡлаймы?\n–\tЙоҡлай шу… Көтөү ҡыуыр алдынан ғына ҡайтты…\n–\tАй, әттәмгенәһе оҙағыраҡ йөрөп ташлаған икән дә баһа, сабакы - Бригадир асыуһыҙ ғына ыңғайға һыпыра ла өҫтәп ҡуя. - Уятмаһаң бумаҫ, Һарытай яланындағы бесән көйөрәп бара. Иртәнге ысыҡ һирпелеү менән ир-егеттәр кәбән ҡойорҙар, өс саталы күкрәк һәнәге биреп ебәрергә онотма. Улыңды әйтәм, апай, биле нығынып өлгөрмәһә лә килеп тороп оһолло, күбәне тотошлайы менән сәнсеп алып ырғыта!\n– Атаһына оҡшаған. Ул да ғәйрәтле ине. - Шулай тип берауыҡ онотола ла ысынбарлыҡҡа әйләнеп ҡайта. - Әллә, тим, әҙерәк йоҡлаһынмы?\n–\tАуылды беренсе ҡат ҡына урауым бит әле, йоҡлаһын, әйҙә, мин кире әйләнеп килгәнсе. Ҡыҙҙар күрше аҡланға күбәләүгә сығалар бөгөн, шул хаҡта егеттәргә әйтә-әйтә йөрөп ятам әле. Гармун да алһындар. Әгәр эш ырамлы ғына китһә төшкө аш мәлендә ярты сәғәт самаһы күңел асып алырға ла форсат сығыр.\nШулай тип йөрәкте ҡымырйытып йәнгә өмөт орлоғо ырғыта ла ҡапҡаны шығырҙата ябып ары китә. Хәйләкәр, һалпы яҡҡа һалам ҡыҫтырырға хирес бригадир хас та эт ыйығы, ыҡҡа килеп йоҡоңа баш булмайһың икән, ул тағы килә, тағы… Күңелеңдән генә бар донъяны ҡәһәрләйһең, Хоҙайҙан аҙна-ун көн самаһы туҡтамай ямғыр ҡойоуын һорайһың, ялбараһың. Ә ул үс иткәндәй яумай ҙа яумай.\nҒәбиҙулланы әрләүсе бер мин генә түгел инем. Уны елкәләре йоҡа ирҙәр, йыбытҡы, эш рәтен белмәгән бисә-сәсә яратманы. Гел бер төрлө итеп тиргәйҙәр: “Уға нимә, атына ҡырын ятып янһат шөғөлдә йөрөй. Мал ише сыбыртҡы менән ярып ҡырға ҡыуыуы анһат у!” Ә ялҡауҙан, уҫалдан, ҡанһыҙҙан һалдырып яманланған түрә ауыл тирәһендәге бихисап мәшәҡәттәрен ҡабалан тамамлай ҙа ҡырҙар ҡыҙырып сығып китә, арба тәгәрмәстәрен келтерҙәтеп ҡараңғы төшкәс кенә ҡайтып күренә.\nҒәбиҙулланың улы Насырйән менән тиңдәштәр инек. Ул клубҡа йыш ҡына атаһының кирза итектәрен кейеп сыға. Бейегәндә аяҡ тауыштары айырылып ишетелеп торһон өсөн. Ә бригадирҙың сигәләнгән үксәләренең ҡаҡ иҙәнгә шаҡылдауы клубтың асыҡ ишегенән ауылдың икенсе осона саҡлы ишетелеп тора һымаҡ.\n–\tАтайымдың итектәре шул тиклем дә ауыр, бейегәндә арманһыҙ булаһың, ә ул көндәр буйы эштә нисек йөрөйҙөр…


Башҡортостан Республикаһы Башлығын һайлауҙа муниципаль фильтр\n28 Июнь 2019, 11:54\nБашҡортостан Республикаһы Башлығын һайлауҙар буйынса һорауҙарға БР Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе урынбаҫары Марат Венер улы ГАДИЛОВ яуап бирә.\n- Кандидаттар күрһәтелгәндән һуң тағы ла ниндәй процедураны үтергә тейеш?\n- Кандидаттар күрһәтелгәндән һуң үҙ кандидатураларын яҡлап муниципаль берәмектәрҙең вәкиллекле органдары депутаттарының 454 ҡултамғаһын йыйырға тейеш. Был - Башлыҡ һайлауҙарын тәғәйенләү тураһында ҡарар ҡабул итеү көнөнә муниципаль берәмектәрҙең уставында ҡаралған һандағы депутаттарҙың дөйөм һанының 5 проценты. Депутаттар ҡултамғалары иҫәбендә кәмендә 48 муниципаль район һәм ҡала округтарының вәкиллекле органдарының 56 депутатының ҡултамғаһы булырға тейеш.\n- Кандидатты яҡлау нисек тормошҡа ашырыла?\n- Кандидатты яҡлау муниципаль берәмектең вәкиллекле органы депутаты тарафынан кандидатты яҡлап ҡултамғалар йыйыу ҡағыҙында (артабан – яҡлау ҡағыҙы) ҡултамға ҡуйыу көнөн һәм сәғәтен күрһәтеп, ҡул ҡуйылыуы менән тормошҡа ашырыла. Ҡултамғаның дөрөҫлөгө нотариуста раҫланырға тейеш.\nМуниципаль берәмектең вәкиллекле органы депутаты сәйәси партиялар тарафынан күрһәтелгән бер генә кандитатты яҡлай ала. Әгәр ҙә ҡултамғаларҙы тикшергәндә депутаттың берәүҙән күберәк кандидатты яҡлауы асыҡланһа, ваҡыты буйынса алдараҡ ҡуйылған ҡултамға иҫәпкә алына. Ҡултамғаны кире алып булмай.\n- Ҡултамға ҡуйыу иреклеме?\n- Ҡултамғалар йыйыу процесында муниципаль берәмектәрҙең вәкиллекле органдары депутаттарын ҡул ҡуйырға мәжбүр итеү һәм уларҙы һәр төрлө бүләкләү тыйыла.\nЯҡлау ҡағыҙындағы ҡултамғаларҙың дөрөҫлөгө Башҡортостан Республикаһы Башлығы вазифаһына кандидаттар тапшырған документтарҙы һәм ҡултамғалы хуплау ҡағыҙҙарын ҡабул итеү һәм тикшереү буйынса БР Үҙәк һайлау комиссияһы ағзаларынан төҙөлгән Эшсе төркөм тарафынан тикшерелә.\n- Ҡул ҡуйыу ҡағыҙҙарын ҡасанға тиклем тапшырыу шарт?\n- Ҡул ҡуйыу ҡағыҙҙары, кандидаттарҙы теркәү өсөн кәрәкле башҡа документтар менән бергә Башҡортостан Республикаһы Үҙәк һайлау комиссияһына 2019 йылдың 1 июленән башлап 11 июлдән дә һуңға ҡалмайынса урындағы ваҡыт менән 18 сәғәткәсә тәҡдим ителә.\nБР Үҙәк һайлау комиссияһы документтарҙы, шул иҫәптән кандидатты яҡлау ҡағыҙҙарындағы ҡултамғаларҙың дөрөҫлөгөн 10 көн эсендә, әммә 2019 йылдың 20 июленән дә һуңға ҡалмай тикшерергә бурыслы.\n- Кандидаттарҙы хуплау ҡағыҙҙарына ҡул ҡуйыусылар исемлеге баҫылып сығасаҡмы?\n- БР Үҙәк һайлау комиссияһы кандидатты хуплау ҡағыҙҙарына ҡултамғаларын ҡуйыусыларҙың исемлеген ул тәҡдим ителгәндән һуң өс көн эсендә, әммә 2019 йылдың 13 июленән дә ҡалмай, төбәк дәүләт ваҡытлы матбуғат баҫмаһында баҫтырасаҡ йәки БР Үҙәк Һайлау комиссияһының сайтына урынлаштырасаҡ.


Күҙ ауырыуҙарын дауалауҙа яңы технологиялар - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nӨфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институты табиптары күҙ ауырыуҙарын дауалауҙа яңы технологияларҙы киң ҡуллана. Лазер ярҙамында дауалаусы яңы ҡоролма балаларҙы ла ҡабул итергә мөмкинлек бирә. Ҡатмарлы операциялар яһатырға Рәсәй төбәктәренән генә түгел, сит илдәрҙән дә киләләр. Һуңғы технологияларға нигеҙләнгән ҡоролма — фемтосекундлы лазерҙы Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институты табиптары Рәсәйҙә тәүгеләрҙән ҡуллана башлай. Күҙ ауырыуҙарын дауалауҙа уның мөмкинлектәре күп – лазер хирург эшен еңеләйтә, күҙҙең йәрәхәтләнеүен кәметә, процедураның ваҡытын ҡыҫҡарта һәм пациент өсөн операцияны ауырттырыуһыҙ итә, реабилитация ваҡыты ла ҡыҫҡара, ти табиптар. Элек хирург бар этаптарҙы ла ҡулдан яһаһа, хәҙер был эште фемтолазер алмаштыра. Әле операция өҫтәлендә 13 йәшлек ҡыҙ. Тыумыштан ҡара ҡылау, йәғни катаракта менән яфаланған бала Төмән ҡалаһынан килгән. Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институты табиптары уға тап ошо фемтосекундлы лазерҙы ҡулланып ҡатмарлы операция яһай. Эш барышы видеокамераларға төшөрөлөп, теркәлеп бара. Әлегә был аппарат бер-нисә төбәктә генә бар. Әммә беҙҙең генә табиптар 2-3 йәшлек балаларҙы ла ҡабул итә. Киләсәктә яңы тыуған сабыйҙарға ла операция яһарға планлаштырыла. Сөнки ни тиклем иртәрәк, шул тиклем яҡшыраҡ, ти табиптар.Төмән өлкәһенән килгән ҡыҙға операция уңышлы үтте. Йыл һайын беҙҙең табиптар ҡулынан меңәрләгән пациент үтә. Бигерәк тә, балалар Рәсәйҙең төрлө тарафтарынан килә.


Башҡортостанда тышҡы яҡтылыҡ системаларын яңыртыуға 1 млрд 726 млн һум йүнәлтеләсәк\n23 Декабрь 2011, 17:51\nБыйыл Башҡортостанда тышҡы яҡтыртыу системаларын модернизациялауға 190 млн һумдан ашыу аҡса йүнәлтелгән. Улар үҙләштерелгән, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәткәрҙәре менән был программа тулыһынса үтәлгән. Аҡса өҫтәп финанслау шарттарында бүленгән: 95,2 млн һумы – республика бюджетынан, тағы ошо сама аҡсаны муниципаль берәмектәр бүлгән.\nБелгестәр 44 муниципаль берәмектә 20365 урам яҡтыртҡысын ремонтлаған, алмаштырған йәки яңыһын ҡуйған. 172370 метр изоляцияланмаған сым яңыртылған.\nТорлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, программала Әбйәлил, Белорет, Баҡалы, Ғафури, Дыуан, Ейәнсура, Ишембай һәм тағы 30 райондың муниципалитеттары ҡатнашҡан. Өфөнөң, Ағиҙелдең, Күмертау, Октябрьский, Салауат, Сибай һәм Стәрлетамаҡтың урамдары хәҙер төнөн яҡтыраҡ һәм хәүефһеҙерәккә әйләнде.\n«Башҡортостан Республикаһы тораҡ пункттарының тышҡы яҡтыртыу системаларын модернизациялау» айырым маҡсатлы программаһы 2015 йылға тиклем дауам ителәсәк. Дөйөм финанслау күләме 1 млрд 726 млн һум сумманы тәшкил итәсәк.\nХәтерегеҙгә төшөрәйек, 2011-2015 йылдарға «Башҡортостан Республикаһы тораҡ пункттарының тышҡы яҡтыртыу системаларын яңыртыу» айырым маҡсатлы программаһы БР Хөкүмәте ҡарары менән 2011 йылдың мартында раҫланғайны. Уны БР Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы әҙерләгән. Үткәрелгән сараларҙың төп маҡсаты — тораҡ урамдарын электр утын һаҡсыл файҙаланыусы ышаныслы яҡтыртыу саралары менән тәьмин итеү.\nПрограмма сиктәрендә тышҡы яҡтылыҡ системаларын яңыртыуҙы ике этапта үткәреү ҡаралған. Бығаса урам фонарҙарына инвентаризация үткәрелһә, хәҙер тышҡы яҡтыртыу системаларына ремонт башланған - эшләмәгәндәре тергеҙелә, иҫкеләре энергияны һаҡсыл файҙаланғандарына алмаштырыла.\nИкенсе этапта яңылары төҙөләсәк һәм заманса технологиялар һәм материалдар ярҙамында булғандары яңыртыласаҡ.\nТеги:торлаҡ-коммуналь хужалыҡурамдарҙы яҡтыртыу


Ике ай ваҡыт ҡалды\n6 Август 2020, 14:35\nҠаланың нәҡ Мәләүез йылғаһы ярына урынлашҡанына, аҡһаҡалдарҙың халыҡтың күпләп йәшәйәсәк урынды дөрөҫ һайлағандарына һоҡланыуымды гел белдерә киләм. Яр буйын төҙөкләндерә башлағас, күҙ алдында барған үҙгәрештәр менән гәзит уҡыусыларыбыҙҙы яҡындан таныштырырға булдыҡ.“Заманса ҡала мөхитен булдырыу “ программаһына ярашлы башҡарылған төҙөлөш эштәре һөҙөмтәһендә Спорт һарайы янындағы майҙан күҙгә күренеп үҙгәрә. Балалар өсөн скейтпарк майҙансығына нигеҙ һалынған, велосипедсылар өсөн юлдарға асфальт, уға параллель йәйәүлеләр йөрөйәсәк юлға сифатлы тротуар плиталар түшәлә, һәр хәлдә хәрәкәт иткәндә улар бер-береһенә ҡамасауламаясаҡ. Волейбол, футбол майҙандары эшләнгән. Импровизацияланған сәхнә урыны бар, горизонталь япма төҙөлгән, уның киләсәктә тамашасылар өсөн ҡулланыласағына шик юҡ. Йүгереп йөрөп хәл йыйған балаларға һыу йотоп китер өсөн фонтан да ҡаралған. Һикәлтәләр ҡиммәтле гранит менән биҙәлгән. Мөмкинлектәре сикләнгәндәргә йөрөргә уңайлы булһын өсөн пандустар, тик улар өсөн айырым спорт комплексы артында машиналар туҡталҡаһы ҡаралған.Ҡала хужалығы секторы мөдире Алһыу Ковинская әйтеүенсә, 2,6 гектар майҙанда башҡарасаҡ эштәр байтаҡ. Төҙөлөш барған ерҙә тупраҡтың өҫкө ҡатламы алынған, сүп үләндәре асфальт, бетонды тишеп сыҡмаһын өсөн геотуҡыма, махсус ҡом, арматуралау сеткаһы, ултыртыласаҡ ағастар тирәһендә сүп үләне үҫмәһен, дым һаҡларға тупраҡҡа төҫлө материал (мульча) йәйелә.\nҠаланың нәҡ Мәләүез йылғаһы ярына урынлашҡанына, аҡһаҡалдарҙың халыҡтың күпләп йәшәйәсәк урынды дөрөҫ һайлағандарына һоҡланыуымды гел белдерә киләм. Яр буйын төҙөкләндерә башлағас, күҙ алдында барған үҙгәрештәр менән гәзит уҡыусыларыбыҙҙы яҡындан таныштырырға булдыҡ.\n“Заманса ҡала мөхитен булдырыу “ программаһына ярашлы башҡарылған төҙөлөш эштәре һөҙөмтәһендә Спорт һарайы янындағы майҙан күҙгә күренеп үҙгәрә. Балалар өсөн скейтпарк майҙансығына нигеҙ һалынған, велосипедсылар өсөн юлдарға асфальт, уға параллель йәйәүлеләр йөрөйәсәк юлға сифатлы тротуар плиталар түшәлә, һәр хәлдә хәрәкәт иткәндә улар бер-береһенә ҡамасауламаясаҡ. Волейбол, футбол майҙандары эшләнгән. Импровизацияланған сәхнә урыны бар, горизонталь япма төҙөлгән, уның киләсәктә тамашасылар өсөн ҡулланыласағына шик юҡ. Йүгереп йөрөп хәл йыйған балаларға һыу йотоп китер өсөн фонтан да ҡаралған. Һикәлтәләр ҡиммәтле гранит менән биҙәлгән. Мөмкинлектәре сикләнгәндәргә йөрөргә уңайлы булһын өсөн пандустар, тик улар өсөн айырым спорт комплексы артында машиналар туҡталҡаһы ҡаралған.\nҠала хужалығы секторы мөдире Алһыу Ковинская әйтеүенсә, 2,6 гектар майҙанда башҡарасаҡ эштәр байтаҡ. Төҙөлөш барған ерҙә тупраҡтың өҫкө ҡатламы алынған, сүп үләндәре асфальт, бетонды тишеп сыҡмаһын өсөн геотуҡыма, махсус ҡом, арматуралау сеткаһы, ултыртыласаҡ ағастар тирәһендә сүп үләне үҫмәһен, дым һаҡларға тупраҡҡа төҫлө материал (мульча) йәйелә.\nМаҡсатлы төҙөлөшкә аҡсаның 93 проценты - федераль, 5 проценты - республика, ҡалғаны урындағы бюджеттан бүленгән. Барлыҡ эштәрҙе республика кимәлендәге төҙөлөш өлкәһендә тотороҡло эшләп килгән Рәсүл Ғәбдрәфиҡов етәкселегендәге “Раса” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт алып бара. Урындағы етәкселәр подрядсы ойошма менән берлектә эштең теүәл үтәлешен тикшерҙе, фекер алышты. Яңы объект асылыуын халыҡ түҙемһеҙләнеп көтә, ул дата 1 октябргә тип планлаштырылған


Башҡортостанда кәм тигәндә 85 кешелә - Р сире өлгөләре табылған - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nКөндәрҙең йылыныуы грипп таралыу өсөн уңайлы шарттар тыуҙыра. Башҡортостандың егерме биш районы һәм ҡалаһы, шул иҫәптән Өфөләге 305 мәктәп карантинға ябылған. Баш ҡаланың мәғариф учреждениелары етенсе февралдә ҡайтанан асылырға тейеш. Был сусҡа киҙеүе менән бәйле.Ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау хеҙмәте ауырыған осраҡта граждандарҙы табиптарға мөрәжәғәт итергә, үҙ белдеге менән дауаланмаҫҡа саҡыра. Сусҡа киҙеүе мәлендә, тәү сиратта, үпкәләр шешә. Халыҡ күп йөрөгән урындарға барыуҙан тыйылырға кәрәк. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, баш ҡала дарыуханаларында медицина битлектәренә ҡытлыҡ бар. Бер кешегә өс дананан ашыу битлектәр бирелмәй. Һуңғы мәғлүмәттәр буйынса, Башҡортостанда кәм тигәндә 85 кешелә — АШ бер Эн бер сире өлгөләре табылған. Килеп тыуған хәл сәбәпле медицина учреждениеларында эш ваҡыты оҙайтылды.\n04 февраля Һауа торошона бәйле юлдарҙа хәл ҡатмарлы булып ҡала


19. Мәрйәм (Мәрйәм)\n(Мәрйәм сүрәһе 98 аяттан тора. Был сүрәлә хәҙрәти Мәрйәмдең Ғайса пәйғәмбәребеҙҙе донъяға килтереүе тураһында һөйләнә, шуға күрә, исеме лә «Мәрйәм сүрәһе» тип атала.)\nКяф. Һә. Йә. Ғайн. Сад.\nРаббының Зәкәрийә исемле ҡолона булған рәхмәте тураһында иҫкә төшөрөү (аяттары).\nНисек итеп ул аулаҡта Раббыһына ялбарҙы.\n— Раббым, — тине. — Минең һөйәктәрем зәғифләнде инде, сәсем-башым ағарҙы. Һәм мин, Раббым, Һиңә ҡылған доғаларыма күрә, рәхмәтеңдән мәхрүм булманым.\nДөрөҫө, шулдыр, минең арттан (минең урынға вәриҫ булып) килеүсе туғандарымдан (улар тура юлдан яҙырҙар, тип) шикләнәм. Ҡатыным да бала табыуға яраҡһыҙ булып сыҡты. Тарафыңдан миңә (мираҫсы) бер ул ебәрһәң ине.\nУл минең вәриҫем булһын. Яҡуп нәҫеленең дә дауамсыһы булһын. Раббым, уны Үҙ ризалығыңа лайыҡ ит.\n— Әй, Зәкәрийә, беҙ һиңә бер ул тураһында һөйөнсө әйтәбеҙ, уның исеме Йәхйә булыр. Бынан элек бер кемде лә уға (тиң һәм) исемдәш итмәнек.\n— Раббым, — тине. — Ҡатыным бала табырға яраҡһыҙ килеш, ҡартлығымдың сигенә еткәндә ҡайҙан килеп минең улым булһын инде?\n— Әйе, шулай. Раббың: был эш бик тә еңел башҡарыла. Бынан элек һин юҡ инең, булмаһаң да, һине яралттыҡ бит әле, — тине.\n— Раббым, — тине Зәкәрийә. — (Балам буласағы тураһында) миңә берәй төрлө ғәләмәт менән хәбәр ит.\n— Сәләмәт булған хәлеңдә һин өс көн бер кеше менән дә һөйләшмә, — тине Аллаһ.\nУл михраптан сығып, халыҡ ҡаршыһына килеп, ымдар менән:\n— Иртә-кис тәсбихтә булығыҙ (намаҙ уҡығыҙ, Аллаһты ололағыҙ), — тип аңлатты.\n(Йәхйә үҫә төшкәс):\n— Ий, Йәхйә, Китапка (Тәүрәткә) бар көсөң менән йәбеш, — тинек. Һәм уға сабый саҡтан уҡ (ғилем) хикмәттәр өйрәттек.\nУға күңел йомшаҡлығы һәм паҡлыҡ бирҙек. Ул — гөнаһ ҡылыуҙан һаҡланған кеше.\nАта-әсәһенә бик тә итәғәтле ине. Ул йәберләүсе һәм тупаҫ (тиҫкәре) түгел ине.\nУның тыуған көнө лә, үләһе көнө лә һәм яңынан ҡубарылып тереләһе көнө лә сәләмле-ҡотло булһын.\n(Рәсүлем) Китапта Мәрйәмде лә иҫкә ал (уҡығанда уның тураһындағы аяттарҙы ла онотма). Нисек итеп ул ғәйләһенән айырылып, Көнсығыш тарафтағы бер ергә күсте.\nМәрйәм өйҙәгеләр менән үҙе араһына шаршау ҡороп ҡуйҙы. Беҙ әҙәм ҡиәфәтенә керетеп, уның янына үҙебеҙҙең рухыбыҙҙы (Жәбраил фәрештәне) күндерҙек.\nУл (Мәрйәм) әйтте:\n— Һинән ярлыҡаусы Аллаһҡа һыйынам. Әгәр ҙә Аллаһтан ҡурҡа торған кеше булһаң (һин миңә ҡағылма), —тине.\n— Мин: фәҡәт паҡ бер ир ул табасаҡһың, тип һөйөнсө алыр өсөн Аллаһтың илсеһе булып ҡына килдем, — тине.\n— Миңә бер генә ирҙең дә ҡағылғаны булмаған килеш, фәхишәлек ҡылыусы булмаған (ғийффәтле) хәлемдә мин нисек итеп бала табайым? — тине Мәрйәм.\n— Уныһы шулай, ләкин Аллаһ бойорҙо, был эш бик тә еңел башҡарыла, — тине. Сөнки Беҙ, — тине, — уны кешеләргә бер дәлил һәм үҙебеҙҙән бер рәхмәт булараҡ эшләйәсәкбеҙ. Был эш алдан уҡ хәл ителгән ине инде.\nМәрйәм (Ғайсаға) ауырлы булды. Шунан һуң (ҡарынында яралғы булған килеш) ул йыраҡ ергә күсеп китте.\nТулғаҡ тотоу ауырлығы уны хөрмә ағасы янына алып килде. Һәм ул:\n— Был хәлдәргә тарығансы үлеп кенә ҡотолған булһам, әллә ҡасан онотолоп бөткән булыр инем инде, — тине.\nТау итәгенән бер тауыш килде:\n— Ҡайғырма, Раббың һинең тау түбән тарафыңдан шишмә сығара башланы.\nХөрмә ағасын һелкет, һиңә саф, өлгөргән хөрмәләр ҡойолор.\nАша, эс, күҙҙәреңде һалҡынайт (йәғни, үҙеңде иркенлеккә ҡуй, ял ит, тыныслан). Ләкин берәй кеше килеп сыҡһа, аңлат:\n— Мин мәрхәмәтле Аллаһ өсөн (тел йәшереү) ураҙа(һы) тотам, бөгөн бер кем менән дә һөйләшмәйәсәкмен, — тип.\nНиһайәт, ул балаһын күтәреп, халҡы янына ҡайтты. Әйттеләр:\n— Аһ, Мәрйәм, дөрөҫтән дә, һин хайран ҡалырлыҡ эш эшләнең, — тинеләр.\n— Ий, Һарундың һеңлеһе, һинең атайың да яман кеше түгел ине, әсәйең дә боҙоҡ ҡатын булманы (ни йөҙөң менән һин ирһеҙ бала таптың)?\nШунан һуң Мәрйәм балаһына ымланы (уның үҙенән һорағыҙ, тигән мәғәнәлә). Кешеләр:\n— Бишектәге сабый менән беҙ нисек һөйләшәйек, — тинеләр.\nШунда сабый телгә килде:\n— Мин — Аллаһтың ҡоломон, — тине. — Ул миңә Китап бирҙе һәм мине пәйғәмбәр итте.\nҠайҙа ғына булһам да, ул мине мөбәрәк ҡылды, ғүмерем буйына Ул миңә намаҙ уҡыуҙы һәм зәкәт биреүҙе әмер итте.\nМине әсәйемә изгелекле булырға бойорҙо. Мине бәхетһеҙ залим итеп яралтманы.\nТыуған көнөм, үләһе көнөм, терелеп, ҡәберҙән сығаһы көнөм ҡотло-сәләмле булһын.\n(Уның мөғжизәле тыуыуы хаҡында) шикле һүҙ һөйләнеләр. Бына, уға ҡарата шик белдереүсе Мәрйәм улы Ғайса ысынлыҡта ошо булыр.\nАллаһтың бала атаһы булыуы хаҡ һүҙ түгел. Ул ундай эштән азат. Берәй эш башҡарырға ниәтләһә, Ул:\n— Бар бул! — ти ҙә, һәм ул нәмә барлыҡҡа килә.\n— Шуныһы хаҡтыр, Аллаһ минең Раббым, һеҙҙең дә Раббығыҙ. Шулай булғас, Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылығыҙ. Бына шул булыр тура юл, — тине Ғайса.\nШунан һуң улар фирҡәләргә айырылдылар (бәхәс-ғауға ҡуптарҙылар). Бөйөк Көндә (иҫәп-хисап тотҡанда Аллаһҡа инанмағандар өсөн) ҡот осҡос ғазаптар булаһын белһәң ине.\nУлар Беҙҙең хозурыбыҙға китерелгәндә үҙҙәренә нимә буласағы тураһында ишетерҙәр ҙә, күрерҙәр ҙә. Ләкин ул залимдар бөгөн күрәләтә аҙғын юлдан баралар.\n(Рәсүлем) һин ғазаптар биреләсәк Көн киләсәген һәм хәсрәттәр буласағын иҫкәртеп, уларҙы ҡурҡыт. Улар наҙанлыҡ эсендә, әле һаман иман килтермәгән килеш йәшәй бирә. Баҡһаң, эш хәл ителгән инде.\nЕр йөҙөнә һәм уның өҫтөндәгеләргә бары тик Беҙ генә вәриҫ һәм уларҙың барыһы ла яңынан Миңә ҡайтасаҡ.\nКитап уҡығанда Ибраһимды иҫкә төшөр (уның тураһында аяттарҙы уҡы, онотма). Ысындан да, ул саф пәйғәмбәр ине.\nБер көндө ул атаһына әйтте:\n— Атаҡайым, ни өсөн һин ишетә белмәгән, күреү һәләте булмаған һәм һиңә һис бер файҙа килтерә алмаған бер нәмәгә табынаһың? — тине.\n— Атаҡайым, ысынлап та, һиңә килмәгән ғилем миңә килде. Шулай булғас, мине тыңла, мин һине тура юлға сығарасаҡмын.\nАтаҡайым, шайтанға эйәрмә. Шайтан мәрхәмәтле Аллаһҡа буйһонманы.\nАтаҡайым, шайтанға дуҫ булып, Аллаһ тарафынан һиңә яза бирелер, тип ҡурҡам мин.\n— Аһ, Ибраһим, һин минең тәңреләремде инҡар итеп, уларҙан йөҙ сөйөрәһеңме? Әгәр был эшеңдән ҡайтмаһаң, ант итәм, мин һине таш менән бәреп үлтерәсәкмен. (Яҡшы саҡта) һин минән йыраҡҡа-оҙаҡҡа кит, — тине.\n— Һиңә мин именлек теләйем. Һине ярлыҡауын үтенеп, мин Аллаһҡа ялбарасаҡмын. Аллаһ миңә мәрхәмәтле, — тине.\n— Һеҙҙән дә, Аллаһтан башҡаны тәңре тип табынғандарығыҙҙан да мин айырылам һәм Раббыма ҡылған доғаларым, бәлки, бушҡа китмәҫ.\nШулай итеп, Ибраһим уларҙан һәм Аллаһтан башҡа тәңре тип табынғандарҙан да йыраҡ тарафтарға киткәс, Беҙ уға Исхаҡ менән Яҡупты бирҙек һәм һәр береһен пәйғәмбәр иттек.\n(«Хәҙрәти Ибраһим халҡынан айырылып, йыраҡ юлға сығып китә. Ул Шам (Сүрийәгә) шәһәренә барғанда, юл өҫтөндәге Харран калаһында Сара исемле бер ҡыҙға өйләнә. Хәҙрәти Исхаҡ донъяға килә. Хәҙрәти Яҡуп иһә Исхаҡтың улы, Ибраһимдың оноғо була инде» Мостафа Чагрыжы тәфсиренән )\nУларға (Исхаҡ менән Яҡупҡа) рәхмәтебеҙҙән өлөштәр сығарҙыҡ (пәйғмбәрлек, мал-мөлкәт һәм күп балалар бүләк иттек). Бөйөк шөһрәттәргә күтәрҙек.\n(Мөхәммәд) Китап уҡығанда Мусаны ла иҫкә ал. Ысындан да, ул ихласлыҡ үрәнге ине. Һәм Рәсүл, һәм Нәби ине ул.\nУға тауҙың (Турҙың) уң тарафынан ауаз һалдыҡ (саҡырҙыҡ), йәшерен һөйләшер өсөн, Беҙ уны яҡын араға килтерҙек.\nРәхмәтебеҙҙең нәтижәһе булараҡ, Беҙ уға ҡәрҙәше Һарунды пәйғәмбәр сифатында бүләк иттек.\n(Рәсүлем) Китаптағы Исмәғилде лә иҫкә төшөр. Хаҡтыр, ул һүҙенә тура, Рәсүл һәм Нәби ине.\nХалҡына ул намаҙҙы һәм зәкәтте әмер итте. Раббы ҡаршыһында ул ризалыҡ ҡаҙанған кеше ине.\nКитаптағы Иҙристе лә иҫкә ал. Ысынлап та, ул бик тура кеше, пәйғәмбәр ине.\nБеҙ уны мәртәбәле (юғары) урынға күтәрҙек.\n(«Хәҙрәти Идристең ысын исеме Ухнух. Ул хәҙрәти Нухтың өсөнсө быуын бабаһылыр. Уға саҡлы кешеләр кейем тегеүҙең нимә икәнен белмәй ине. Тире-яры бөркәнеп йәшәй ине. Хәҙрәти Иҙрис-Ухнух — кейем тегеүҙе уйлап тапҡан кеше. Ул — беренсе булып ҡәләм ҡулланған кеше, йондоҙҙар һәм хисап эштәрендә ғилеме булған кеше. Уға утыҙ битлек уахи индерелмеш».Мостафа Чагрыжы тәфсиренән )\nБына былар Аллаһ ниғмәттәр биргән пәйғәмбәрҙәрҙең бер нисәһе. Әҙәм (ғәләйһиссәлләм) нәҫеленән, Нух менән бергә кәмәлә йөҙҙөргән, Ибраһим менән Исраил (Яҡуп) тоҡомонан, тура юлға күндерелгән һәм Беҙ һайлап алған кешеләрҙер. Киң мәрхәмәт эйәһе Аллаһтың аяттарын уҡығанда күҙ йәштәре менән йылап сәждә иткән шәхесләрҙер.\nУларҙан һуң тағын бер нәҫел килде лә, намаҙҙы ташланылар, аҙғынлыҡ нәфсеһенә эйәрҙеләр. Шуға күрә, улар ошо аҙғынлыҡтарына күрә, язаһын да аласаҡтар.\nТәүбә иткәндәр һәм изгелек ҡылғандарҙан башҡа. Улар йәннәткә керер һәм уларға рәнйетеүҙәр булмаҫ.\nЯрлыҡаусы (Аллаһ) үҙенең кешеләренә серле-йәшерен рәүештә вәғәҙә иткән (Ғәден йәннәттәре), һис шикһеҙ, ысынбарлыҡ буласаҡ. Уның вәғәҙәһе һәр уаҡыт үтәлә.\nШунда улар буш һүҙҙәр түгел, хуш һүҙҙәр (именлек сәләмдәре) ишетәсәк. Һәм шунда иртә-кис уларға ризыҡ бирелер.\nУл шундай йәннәттер, уға бары тик саф мосолмандар ғына вәриҫ буласаҡ.\n— Беҙ (фәрештәләр) Раббының әмере менән генә (һезҙҙең янға) төшәбеҙ. Алдыбыҙҙағы, арҡа яғыбыҙҙағы һәм шулар араһындағы һәр нәмә Уның милке. Һинең Раббың (әжерен, язаһын бирергә) онота торған түгел.\nКүктәр һәм Ер араһындағыларҙың хужаһы Аллаһтыр. Шуға күрә, Аллаһҡа буйһон, Аллаһҡа хеҙмәт иткәндә сабыр һәм сыҙам бул. Уның тиңе, исемдәше (Аллаһҡа оҡшаған) башҡа берәү булырмы? (Була алмай.)\n(Кәферлеген итеп) кеше әйтә:\nҮлгәндән һуң мин ысындан да тағын тереләмме? — ти.\nҮҙен юҡтан бар итеп яралтҡаныбыҙ тураһында кеше уйлап ҡарамаймы ни?\nРаббың исеме бынан «Валлаһи» тип ант итәм, һис шикһеҙ, уларҙы мәхшәр көнөндә шайтандар өйөрө менән бергә йыйырбыҙ, уларҙы йәһәннәм уты тирәләй теҙләндереп тотасаҡбыҙ.\nИң башта һәр өммәттән рәхимле Аллаһҡа иң ныҡ ҡаршылыҡта булғандарҙы һайлап (йәһәннәмгә) алырбыҙ.\nХаҡтыр, шунда (йәһәннәмгә) кереп янырға тейештәрҙе Беҙ бик яҡшы беләбеҙ.\nШунда керергә тейешле булмаған һис бер кеше арағыҙҙа юҡ. Был — Аллаһтың ҡәтғи ҡарар иткән ҡотолғоһоҙ хөкөмөҙер.\nҺуңынан Беҙ Аллаһтан ҡурҡып, гөнаһ эшләүҙән тыйылғандарҙы ҡотҡарырбыҙ. Ғәҙелһеҙ залимдарҙы теҙләнгән килеш шунда ҡалдырырбыҙ.\nАяттарыбыҙҙы уҡығанда инҡарсылар иманлыларға әйтә ине:\n— Ике халыҡтың (кәферҙәр менән мосолмандарҙың) ҡайһыһының (тотҡан урыны) яҡшыраҡ, ҡайһыһының йәмғийәте көслөрәк? — тип әйтәләр ине.\nУларҙан әүүәл дә төҙөлөш һәм күренеш яғынан да яҡшы йәшәгән (кәферҙәр)ҙе Беҙ күп һәләк иттек. (Шул турала ла әйт һин уларға.)\n— Юлдан яҙғандарға ла мәрхәмәтле Аллаһ ғүмер мөҙҙәте бирер. Ниһайәт, үҙҙәренә вәғәҙә ителгән яза килгәс йәки Ҡиәмәтте күргәс, кемдең малы әҙ, кемдең йәшәү шарттары насар, кемдең ғәскәре зәғиф икәнлеген аңларҙар, — тип.\nАллаһ тура юлда йөргәндәрҙең һидәйәтен арттырыр. Өҙлөкһөҙ ҡылынған изгелекле эштәр Раббы ҡаршыһында алынасаҡ әжер булараҡ та, тәҡдирҙең һуңғы нәтижәһе булараҡ та хәйерле.\n(Рәсүлем) аяттарыбыҙҙы инҡар итеп тә:\n— Минең малым һәм балаларым, һис шикһеҙ, күп буласаҡ, — тигән әҙәмде күргәнең бармы?\nУл (Аллаһ янындағы) йәшерен серҙәрҙе белеүсеме әллә? Бәлки, ул (Әхирәттә малдарын, балаларын ҡайтарып алырға тип) Аллаһ менән килешеү төҙөгәндер?\nҠәтғи әйтәбеҙ — юҡ. Уның һүҙҙәре яҙылып барасаҡ. Уның ғазаптарын арттырғандан-арттыра барасаҡбыҙ.\nУл әйткәндәргә (малына, балаларына) вәриҫ Беҙ булырбыҙ. Ул үҙе лә яныбыҙға япа-яңғыҙ (яланғас) килер.\nУлар үҙҙәренә бер абруй һәм (яҡлаусы) ҡеүәт булһын тип, Аллаһтан башҡаны тәңре иттеләр.\nЮҡ! Улай барып сыҡмаҫ. Улар табынған нәмәләр уларҙың ялбарыуҙарын ҡабул итмәҫ һәм уларға дошман буласаҡ.\n(Рәсүлем) күрмәйһеңме ни, Беҙ, кәферҙәрҙе вәсүәсәгә һалып, юлдан яҙҙырһындар тип, шайтандарҙы күндерҙек.\nШулай булғас, һин (уларҙың һәләк булыуын) ашыҡтырма. Беҙ уларҙың йәшәйһе көндәрен (ҡылмыштарын) бәйнә-бәйнә һанап барабыҙ.\nСаф мосолмандарҙы мәрхәмәтле Аллаһ ҡаршыһына йыйған Көндө,\nгөнаһлыларҙы туплауға ҡыуыла торған, хайуан көтөүе шикелле, йәһәннәмгә ҡыуғанда,\nрәхимле Аллаһ менән вәғәҙәләшкәндәрҙән башҡаларҙың ярлыҡаусыһы булмаҫ.\n— Аллаһ бала атаһы булды, — тине.\nӘлбиттә, һеҙ (кәферҙәр) яман һүҙ әйттегеҙ.\nУны ишетеп, күктәр саҡ емерелеп төшмәне. Ер ярыла, тауҙар ҡубарылып, ишелә яҙҙы.\nРаббыға бала һылтағанға күрә.\nГәрсә, Аллаһтың бала атаһы булырға ихтыяжы юҡ.\nКүктәрҙәге һәм Ерҙә булған һәр кем ҡол һүрәтендә Аллаһ янына килер.\nУл уларҙың барыһын да ҡамап ала һәм уларҙың һунын (нимә ҡылғандарын) белеп тора\nУларҙың һәр береһе Ҡиәмәт көнөндә Уның янына япа-яңғыҙ ғына киләсәк.\nИман килтереп, изгелектәр ҡылғандарҙың күңелендә мәрхәмәтле Аллаһ (бер-береһен) яратыу хисе уятасаҡ.\nАллаһ ҡаршыһында гөнаһ эшләүҙән ҡурҡҡандарҙан һөйөнсө алһын тип, гөнаһлыларҙы киҫәтһен тип, Беҙ Ҡөръәнде еңел аңлашылырлыҡ итеп, һинең телеңә яйлаштырҙыҡ.\nБеҙ уларҙан элек йәшәгән күпме халыҡтарҙы һәләк иттек. Уларҙың берәйһен һин һиҙҙеңме (иҫәндәрен күрҙеңме?) йәки, һис юғында, уларҙың бышылдағандарын ишеттеңме (һәләк булғандарҙың ауазы юҡ)?


Сүп-сар түгеү тәртибенә ҙур үҙгәрештәр индерелә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n13 июля 2018 — 16:49 ГТРК «Башкортостан»\n2019-сы йылдың 1-се ғинуарынан ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарына ҡағылышлы яңы ҡанун үҙ көсөнә инә. Уға ярашлы, сүп-сар менән эшләү тәртибенә ҙур үҙгәрештәр индерелә. Мәҫәлән, быйыл Башҡортостан 5 зонаға бүленде һәм төбәк операторҙары һайлап алынды. Улар көнкүреш ҡалдыҡтарын йыйыу, уларҙы сорттарға айырыу һәм эшкәртеү менән шөғөлләнәсәк. Коммуналь квитанцияларҙа “Ҡалдыҡтар” тигән пункт та барлыҡҡа киләсәк. Торлаҡ хужаларының үҙҙәренә лә сүп-сар туплау мәҙәниәтенә өйрәнергә тура киләсәк. Тағы ла ниндәй үҙгәрештәр көтөлә, хаҡтар артырмы? Елена Воробьева 10 йыл элек көнкүреш ҡалдыҡтары проблемаһына иғтибар итә. Ошо арауыҡ эсендә ул үҙен һәр әйберҙе айырым йыйып барырға өйрәткән. Хужабикә аҙыҡ-түлектән ҡалған һауыттарҙы ғына түгел, ә көнкүрештә ҡулланылған, тәбиғәт өсөн хәүефле әйберҙәрҙе лә айырым йыя. Көнкүреш ҡалдыҡтары өсөн Елена Воробьева махсус пакеттар һатып алған. Улар тулғас хужабикә һәр береһен алып махсус ҡуйылған контейнерҙарға ташлай. Махсус контейнерҙар ҡағыҙ, алюминь, пластик, быяла, батарейка, лапмаларҙы айырым туплай. Статистика мәғлүмәттәре буйынса, бер кеше йылына 400 килограмдан ашыу сүп-сар ҡалдыра. Уны беҙ айырым йыйыу системаһына күсергә тейешбеҙ, тигән фекерҙә белгестәр. Ведомство әҙерләгән яңы проектҡа ярашлы, ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын эшкәртеү, юҡ итеү өсөн хаҡтарҙы билдәләгәндә, көнкүреш ҡалдыҡтары полигоны, эшкәртеү станциялары һәм комплекстарын төҙөү өсөн яңы нормативтар талап ителә. Был сүп-сарҙы эшкәртеү комплексы Өфөлә 2000-се йылдар башынан эшләй. Күреүегеҙсә, эшселәр әле һаман көнкүреш ҡалдыҡтарын ҡул менән айырырға мәжбүр. Сөнки, торлаҡ хужалары йыйылған сүп-сарҙы айырмай ташлай.Сит илдәрҙә халыҡ сүп-сарҙы күптән төрлө өлөштәргә бүлеп тапшыра. Әйткәндәй, Өфө халҡын да сүп-сарҙы дөрөҫ тупларға өйрәтә башлағандар. Ирекмәндәр ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын эшкәртеү темаһына лекция уҡый. 2019-сы йылдан көнкүреш ҡалдыҡтарын сығарыу, айырыу һәм үтилләштереү өсөн хаҡтар артасаҡ. Әлегә уның күләме билдәле түгел. Кешеләрҙең көнкүреш ҡалдыҡтарынан аҡса эшләп, коммуналь түләүҙәр өсөн хаҡты кәметеү мөмкинлеге лә бар. Мәҫәлән, Өфөлә генә көнкүреш ҡалдыҡтарын ҡабул итеүсе 20 пункт бар. Бында ҡағыҙҙың килограмы 4 һум 50 тин, картон – 4 һум, шыптыр – 13 һум, алюминь банкаларҙың килограмы – 30 һум, пластик шешәләр – 10 һум менән ҡабул ителә. Быяла шешәләрҙең берәүһе 70 тиндән 1 һум 50 тингә тиклем. Ә иң мөһиме кешеләр сүп-сарҙы айырыу мәҙәниәтенә өйрәнәсәк һәм көнкүреш ҡалдыҡтарын эшкәртеүгә ебәреп, яңы тауар етештерелесәк.Республикала көнкүреш ҡалдыҡтарын тәрән эшкәртеү кимәле яҡынса утыҙ процент самаһы. Ҡалғаны йә яндырыла, йә, ергә күмелә. Рәсәй Президентының Май Указына ярашлы, 2030-сы йылда беҙ көнкүреш ҡалдыҡтарының 80 процентын эшкәртергә тейешбеҙ. Ҡалған 20 процентын ғына ергә күмеү хоҡуғы буласаҡ. Ошо үҙгәрештәргә Башҡортостан тулыһынса әҙер булырға тейеш.


Сүп мәсьәләһендә шиклеләр табылды\n5 Март 2019, 19:10\nДөйөм Рәсәй халыҡ фронты сүп йыйыу һәм сығарыу менән шөғөлләнеүсе төбәк операторҙарына мониторинг үткәргән һәм ил буйынса 20 компанияның эшсәнлеген шикле тип тапҡан.\n“Былар – устав капиталы түбән, штат һаны һәм фондтары минималь булған төбәк операторҙары, – ти Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының башҡарма комитет етәксеһе Михаил Развожаев. – Законда был тыйылмай... Әммә ағымдағы йылда түләүҙәр менән проблемалар килеп сыҡһа, улар үҙ бурыстары буйынса яуап бирә алмаясағын аңлайбыҙ”. Шуға фронт төбәк етәкселәренә шикле операторҙарҙың эшсәнлеген айырым иғтибарға алырға, йә улар менән контракттарын өҙөп, яңынан конкурс үткәреү ихтималын ҡарарға кәрәк тип мөрәжәғәт итте.\n“Тоноҡ” компаниялар исемлегенә Башҡортостанда эшләүселәр ҙә эләккән. Улар – “Дюртюлимелиоводстрой” һәм “Эко-сити” йәмғиәттәре. Уларҙың устав капиталы – 10 меңдән 20 мең һумға тиклем, штатта хеҙмәткәрҙәр юҡ һәм 2017 йыл өсөн табыштары нулгә тигеҙ (анализ 2017 йыл күрһәткестәре буйынса яһалған, сөнки 2018 йыл өсөн әлегә тулы мәғлүмәт юҡ).\nМихаил Развожаев әйтеүенсә, “тоноҡ” фирмалар “сүп реформаһы” өсөн төҙөлгәндәр. Улар подрядтар менән килешеп эшләй. “Ләкин тәҗрибә, хезмәткәрҙәр булмай тороп улар нисек эшләй ала, кешеләр менән нисек аралаша – аңлашылмай. Беҙ быға шикләнеп ҡарайбыҙ”, – ти ул.\nДөйөм Рәсәй халыҡ фронтына 1 ай эсендә 4 мең шылтыратыу булған. “Кешеләрҙе иң ныҡ борсоған темалар икәү, – ти Развожаев. – Береһе – контейнер майҙандарының насар хәлдә булыуы. Беҙ был майҙандар өсөн яуаплылыҡты төбәк операторҙарына бирергә кәрәк тип иҫәпләйбеҙ. Ул саҡта операторҙар менән идарасы компаниялар араһында кем йыйыштырырға тейеш тигән һорау килеп тыумаҫ. Икенсеһе – ауыл ерендә сүп сығарыу. Унда эшкәртеү талап ителгән ҡалдыҡтар аҙ. Шуға ауыл халҡы тарифтарҙы сығарылған сүп күләменән сығып иҫәпләү кәрәклеге тураһында әйтә. Эйе, был шаҡтай сетерекле мәсьәлә, әммә уны эшләргә кәрәк. Сөнки бөгөн ауыл ере өсөн трифтар ғәҙел түгел”.\nБашҡортостанға килгәндә, төбәк етәксеһе Радий Хәбиров ҡушыуы буйынса, күп фатирлы йорттарҙа йәшәүселәр өсөн сүпкә түләү – 70 һумдан, ә ауыл халҡы өсөн 35 һумдан артмаҫҡа тейеш тип билдәләнде.


Улар донъяны ишетергә тейеш!\nБөгөн ишетеү һәләте насар булған балаларға психологик һәм педагогик ярҙам күрһәтеү мәсьәләләре Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында үткән ғилми-ғәмәли конференцияла тикшерелде. Республикалағы берҙән-бер махсуслаштырылған балалар баҡсаһында бөгөн ике йәштән ете йәшкәсә сабыйҙар тәрбиәләнә. Тик кесе йәштәге малай-ҡыҙҙарға иҫәпләнгән баҡса ҡарамағындағы хеҙмәткә ҡалала йәшәүселәр генә килә ала.\nБиш йәшлек Сафия өҫтөнә кейгән күлдәгенең матурлығын һүҙ менән әйтеп аңлата алмай, ә таҡталағы башҡа һүҙҙәре асыҡ ишетелә. Был тәрбиәселәрҙең бала менән өс йыл шөғөлләнеү һөҙөмтәһе. Дактиль алфавитын ҡыҙҙар-малайҙар өс йәштән өйрәнә.\nИшетеү һәләте насар булған балалар өсөн махсуслаштырылған берҙән-бер мәктәпкәсә учреждениела бөгөн район-ҡалаларҙан йыйылған 42 бала тәрбиәләнә. Уларҙы донъяны танып-белеүҙә кәмселектәре бер булған кеүек, бәләкәй уңыштары ла уртаҡ, ти хеҙмәткәрҙәр. Шуға ла сабыйҙар балалар баҡсаһында бер ғаилә кеүек йәшәй.\n1947 йылда балалар йорто булараҡ төҙөлгән бина 2012 йылда баҡса итеп үҙгәртелә. Бында тәрбиәләнеүселәр йәмғиәттә үҙҙәренең урынын таба алһын өсөн бөтә уңайлыҡтар тыуҙырылған.\nБаҡса нигеҙендә 2014 йылдан ишетеү һәләтенән мәхрүм балаларға кесе йәштән ярҙам итеү хеҙмәте лә эшләп килә. Унда 11 айҙан ике йәшкәсә алты бала шөғөлләнә. Учреждение етәкселеге, был төркөмдө ойоштороуҙы кәрәк тип таба, сөнки тап ошо осорҙа баланың телмәре, тауыш үҫеше өсөн иң мөһим мәл, ти белгестәр.


Иҫке сибайҙа экологик хәл нисек?\n19 Февраль 2019, 17:48\nАуыл халҡы менән осрашыуҙа ошо мөһим мәсьәлә тикшерелдеБилдәле булыуынса, Сибай ҡалаһындағы экологик хәл бар йәмәғәтселекте борсоуға һалды. Башҡортостан Республикаһы Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров был етди проблеманы шәхсән контроленә алды. Бөгөн ҡалала атмосфера һауаһын даими тикшереү, халыҡҡа ваҡытында аныҡ мәғлүмәт еткереү, граждандарҙың һаулығын күҙәтеү аҫтына алыу һәм, әлбиттә, карьерҙа руданың быҫҡыуын туҡтатыуға йүнәлтелгән маҡсатлы эш дауам итә.\nНи өсөн карьер атмосфераға көкөрт газы бүлеп сығара башлаған? Белгестәр билдәләүенсә, карьер 2004 йылдан алып файҙаланылмай. Былтыр йыл аҙағында соҡор стенаһындағы тоҡомдар емерелеп төшкән һәм ҡаҙылмай ҡалған руда, кислород менән реакцияға инеү арҡаһында, тоҡанып киткән, ҙур миҡдарҙа көкөрт диоксины бүленеп сыға башлаған. Бөгөн ошо процесты туҡтатыу буйынса эштәр алып барыла. Быҫҡыусы сығанаҡтарҙы һүндереү өсөн балсыҡ, шыйыҡ ҡушымта һәм һелтеле һыу ҡулланыла. Шул уҡ ваҡытта белгестәр кәңәше буйынса карьер дымлы консервациялауға әҙерләнә. Проектҡа ярашлы, февраль башында карьерға өлөшләтә һыу тултырыла башланы һәм, белгестәрҙең иҫәпләүе буйынса, был эш 23 мартҡа ҡәҙәр тамамланырға тейеш.\nҺуңғы аҙнала был ятҡылыҡҡа яҡын ғына урынлашҡан Иҫке Сибай ауылы халҡы ла етди борсолоу белдерә башланы. Ни өсөн беҙҙә һауа торошон тикшермәйҙәр? Ниңә Иҫке Сибай ҡала кеүек юғары әҙерлек талап иткән зонаға инмәй? Ни өсөн балаларыбыҙға шифаханаға путевка бүленмәй? Беҙ кемдән кәм? Ошоноң ише һорауҙар социаль селтәрҙәрҙә йыш күтәрелә.\nӘйтергә кәрәк, район хакимиәте, уның тейешле хеҙмәттәре,Сибай ауыл биләмәһе хакимиәте, ҡалала шундай экологик хәл килеп тыуғас, уға яҡын Баймаҡ районы ауылдарында ситуацияны мониторинглау буйынса эшсе төркөм булдырҙы. Район хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарыусы Фәнис Әминев етәкселегендәге был төркөм даими рәүештә ултырыштар үткәрә, ауылдар халҡының мөрәжәғәттәрен ҡарай, тейешле саралар күрә. Һуңғы осорҙа район хакимиәте етәкселеге, ошо комиссия ағзалары һәм Сибай ауыл биләмәһе хакимиәте вәкилдәре бер нисә тапҡыр Иҫке Сибайҙа булып, граждандар менән осрашты, аңлатыу эштәре алып барҙы, һаҡланыу саралары тураһында ҡағиҙәләр таратты.\nШул уҡ ваҡытта Сибайҙа эшләүсе күсмә экологик лаборатория саҡыртылып, атмосфера һауаһы тикшерелде. Атап әйткәндә, ул Күсәбаев, Совет, Мотаев, Ишбирҙин, Заманов, Атайсал урамдарында үткәрелде. Ул көкөртлө водородтың булмауын һәм рөхсәт ителгән концентрация (ПДК) артыуының ҡыҫҡа ваҡытлы икәнлеген күрһәтте. лаборатор тикшереүҙәр дауам итә.\nОшо көндәрҙә район хакимиәте экология мәсьәләләре менән шөғөлләнеүсе республика ведомстволары вәкилдәре ҡатнашлығында Иҫке Сибай ауылы халҡы менән йыйылыш ойошторҙо. Унда Башҡортостан Республикаһының Ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары Александр лопухов, Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса граждандарҙы яҡлау идаралығы начальнигы урынбаҫары Сергей Капитоненко, район хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарыусы Фәнис Әминев, Сибай ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы урынбаҫары Илфат Сафин ҡатнашты.\nИң тәүҙә экологик проблеманы яйға һалыу менән туранан-тура шөғөлләнгән ведомство вәкилдәре сығыш яһап, карьерҙағы хәлгә төплө аңлатма бирҙе, уның эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса алып барылған эштәргә ентекле туҡталды. Халыҡты борсоған күп һорауҙарға яуап бирҙе. Белгестәр әйтеүенсә, улар Иҫке Сибайҙағы экологик хәлгә битараф түгел, район хакимиәтенең, граждандарҙың мөрәжәғәттәре буйынса мөмкин булғанса күсмә лабораторияны ебәреүҙе ойоштора. Артабан был мәсьәлә даими иғтибар үҙәгендә тотоласаҡ.\nБаймаҡ үҙәк ҡала дауаханаһының баш врачы Альберт Тутаевҡа, әлбиттә, һорауҙар күп булды. Уның билдәләүенсә, учреждение тарафынан Иҫке Сибай ауылы халҡының һаулығы даими тикшерелә, бының өсөн район, Сибайҙа эшләүсе Өфө врачтарының күсмә ҡабул итеүҙәре ойошторола. 6 февралдә, мәҫәлән, баш ҡала врачтары килеп, ауылдың 265 кешеһенең һаулығын тикшергән. Балалар сәләмәтлеге айырым иғтибар үҙәгендә. Тын алыу, аллергия ауырыуҙары менән иҫәптә торған 16 бала тиҙҙән Ҡырымға дауаланыуға ебәреләсәк. Бынан тыш, тағы ла 50 бала республика шифаханаларында һаулығын нығытасаҡ.\nБаймаҡ үҙәк ҡала дауаханаһы врачтары артабан даими рәүештә Иҫке Сибайҙа халыҡты күсмә ҡабул итеүҙе ойошторасаҡ – шулай тип белдерҙе Альберт Шәфҡәт улы. Кешеләр бушлай маска һәм активлаштырылған күмер менән тәьмин ителә. Был тәңгәлдә район хакимиәте тейешле сараһын күрҙе. Әйткәндәй, район властарының, Баймаҡ үҙәк ҡала дауаханаһы етәкселегенең тырышлығы менән һуңғы осорҙа Иҫке Сибай ауыл врач амбулаторияһының матди-техник базаһын нығытыу буйынса ҙур эш алып барыла. БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы линияһы буйынса был учреждениеға тағы ла 2,5 млн һум аҡса бүленә һәм ул уны яңы кимәлгә күтәреү мөмкинлеге бирәсәк.\n– Сибай ҡалаһындағы, Иҫке Сибайҙағы экология мәсьәләһе республика, ҡала һәм район етәкселеге тарафынан ныҡлы контролдә тотола, – тип билдәләне үҙенең сығышында Фәнис Ғәбдрәшит улы. – Уның эҙемтәләрен бөтөрөү, граждандарҙы ҡурсалау, халыҡтың һаулығын хәстәрләү йүнәлешендә район хакимиәте маҡсатлы эш алып бара. Экология өсөн яуап биргән ведомстволар менән даими бәйләнеш булдырғанбыҙ, хәлде мониторинглау буйынса эшсе төркөм ағзалары көнөнә бер нисә тапҡыр Иҫке Сибайҙа була. Медицина белгестәре халыҡты даими ҡабул итеүҙе ойоштора һәм ойошторасаҡ. Иҫке Сибай ауыл врач амбулаторияһының “Ашығыс ярҙам” хеҙмәте тәүлек әйләнәһенә эшләүгә күсте.\nБалалар һаулығы айырым иғтибар үҙәгенә алынған. Ошо көндәрҙә урындағы мәктәп уҡыусыларына һәм балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәренең барыһына ла көнөнә 100-әр грамм һөт бирелә башланы.\nРайон хакимиәте экологик хәлгә бәйле проблеманы хәл итеү юлдарын эҙләй, таба, халыҡ мәнфәғәтен ҡайғыртып эшләй. Был тәңгәлдә ниндәйҙер һорау килеп тыуһа, тура үҙемә, тейешле хеҙмәттәргә мөрәжәғәт итегеҙ. Беҙ һәр кемдең проблемаһын хәл итеү өсөн барыһын да эшләйәсәкбеҙ. Ғөмүмән, Иҫке Сибай ауылы халҡы бер ҡасан да иғтибарһыҙ һәм ярҙамһыҙ ҡалмаясаҡ.


Халыҡ-ара һаңғырауҙар көнө уңайынан ишетеү һәләте буйынса мөмкинлеге сикләнгәндәр проблемаларына йәмғиәттең иғтибарын йәлеп итеү өсөн Бөтә Рәсәй буйынса «Ишет мине» тип аталған фильмдың бушлай сеанстары ойошторолдо\nӨфөлә социаль акция «Родина» кинотеатрында үтте. Сәғәт ярым дауам итеүсе кино тамашасыны тынһыҙ донъя менән таныштырырға тейеш ти проект авторҙары. Беҙ һеҙҙән бер нәмә менән дә айырылмайбыҙ, бары тик тауышығыҙҙы ишетә алмайбыҙ тип мөрәжәғәт итә кешеләргә фильм геройҙары. Картинала һаңғырауҙар, башҡа донъя менән аралаша алмағанға ла йәмғиәт уларҙы ҡабул итеп бармай тигән проблема күтәрелә.\nШуға ла ишетеү һәләтенән мәхрүм булыусылар эшкә урынлаша алмай, ғаилә ҡороу ҙа улар өсөн еңелдән түгел. Проект авторҙары киноны киң тамашасыға күрһәтергә иҫәп тота. Сеанстар ҡайҙа һәм ҡасан буласағы тураһындағы мәғлүмәтте /услышьменя.рф/ сайтында табырға мөмкин.\nГеннадий Шаталов, Рәсәй һаңғырауҙар йәмғиәтенең Башҡортостан төбәк бүлеге рәйесе: «Ишара телен белеүсе тәржемәсе булған ойошмалар һаңғырауҙарҙы эшкә ала, ләкин ундайҙар бик әҙ. Бынан тыш, махсус мәктәптәрҙең бөтәһендә лә ишетмәгән балаларҙы еренә еткереп уҡытмайҙар. Шуға ла тәү сиратта беҙгә закон яғынан яҡлау етмәй тип әйтер инем. Икенсенән, йәмғиәт беҙҙе ҡабул итеп бармай, беҙҙе аңламай. Был фильм һаңғырауҙарға ҡарашты үҙгәртер тип өмөтләнәбеҙ».


ҺӨНӘР ҺАЙЛАУ - ЯУАПЛЫ ЭШ\n22 Декабрь 2017, 14:44\nИҫәнғолдоң 2-се мәктәбендә район хәрби комиссариаты хеҙмәткәрҙәре һәм отставкалағы полковник Шәкир Тоҡомбәтов менән осрашыу үткәрелде.\nКем булырға? Ниндәй һөнәр алырға? Был һорауҙар һәр сығарылыш уҡыусыһының башын ауырттыралыр. Эйе, ысынлап та, нисек заман өйрөлмәгендә юғалып ҡалмай, үҙ хыялдарыңды тормошҡа ашырырға, күңелеңә ятҡан ғына түгел, ә матди яҡтан да ҡәнәғәтләндерерлек һөнәргә эйә булырға? Мәктәп уҡытыусылары уҡыусыларҙы төрлө һөнәр эйәләре менән осраштырып, уларҙы ҡыҙыҡһындырған һорауҙарға яуап табырға тырыша. Бына шундай маҡсатта Иҫәнғолдоң 2-се мәктәбендә 10-11-се класс уҡыусылары өсөн Ейәнсура районының хәрби комиссариаты хеҙмәткәрҙәре һәм отставкалағы полковник Шәкир Тоҡомбәтов менән осрашыу үткәрелде. Омск юғары дөйөм ғәскәр командирҙары училищеһында уҡыған, ғүмеренең 28 йылын Тыуған илде һаҡлауға биреп, полковник дәрәжәһенә барып еткән Шәкир Ғәббәс улының сығышы уҡыусы егеттәрҙең береһен дә битараф ҡалдырмағандыр. Үҙенең нисек уҡырға инеүе, уҡыған ваҡыттарын, эше тураһында бирелеп һөйләгән отставкалағы полковниктың тормош юлы тыңлаған ваҡытта ғына рәхәт кеүек тойола. Ә уйлап ҡараһаң, уға бит бер нәмә лә еңел бирелмәгән. Бәләкәй ваҡытынан уҡ атаһы – һуғыш ветераны Ғәббәс Хәбибназар улы Шәкирҙе лә, ағаһын да хәрби хеҙмәткә әҙерләп, сыныҡтырып үҫтерә. Хәрби кеше булыу теләге иһә 8-се класта уяна. Ниндәй көс этәргес булғандыр инде: һуғыш тураһында китаптарҙы күп уҡыуымы, әллә атаһының һуғыш тураһында һөйләүҙәреме… Тағы бер ваҡиғаны ҡыҙыҡ итеп һөйләп алды Шәкир Ғәббәс улы: “Красная Звезда” гәзитендә бер һалдаттың класс таҡтаһы янында хәрби формала төшкән фотоһы ла унда хәрби хеҙмәткә һөйөү уята.\n– Иң беренсе сиратта һаулыҡтың ныҡ булыуы кәрәк, тағы ла һәйбәт белем менән генә хәрби уҡыу йорттарына уҡырға инергә була. Аҙ ғына тайпылыш булһа ла, һиңә хәрби мәктәптәргә юл ябыҡ, – тип, был юлдан китергә теләүселәргә спорт менән дуҫ булырға, тырышып уҡырға кәңәш бирҙе. – Хәрби хеҙмәттән запасҡа китеп, гражданкала бер аҙ эшләгәндән һуң, хәрби хеҙмәткә һөйөүем артты ғына. Бер ҡасан да үкенмәйем хәрби булыуыма, киреһенсә, Тыуған илемде һаҡлай алғаныма ғорурлыҡ тойғоһо кисерәм,– тине.\nХәрби комиссариат хеҙмәткәре Р. Сәғитова уҡыусыларҙың әгәр ҙә хәрби уҡыу йорттарына инергә теләктәре булһа, бөтә мәғлүмәттең уларҙа барлығын, теләгән ваҡытта килеп белешмә алырға мөмкинлеген әйтте. Хәҙерге ваҡытта күп егеттәрҙең нисек әрме хеҙмәтенән ҡалыу юлдарын эҙләү осраҡтары ишетелеп тора, шуға күрә лә балаларҙа бәләкәйҙән Тыуған илгә һөйөү, уны һаҡлау тойғолары тәрбиәләү, уларҙы физик яҡтан сыныҡтырыу бурыстыр. Ә хәрби юлдан китергә теләүселәргә был осрашыу фәһемле булғандыр, тип ышанғы килә.


"Мейес", "Ауылда аш бүлмәһендә", рус ҡыҙҙары "Оля" һәм "Катя", йәки бына "Киске сәй" - былар барыһы ла ысынбарлыҡты сағылдырыу темалары һәм ысулдары. Һис шикһеҙ, алдыбыҙҙа боронғо оҫта эштәре. Картиналар аҫтында яҙылған датаға күҙ һалғанға тиклем шулай тип уйлайһың. 1999, 2001, 2007 йылдар! Бәй, боронғо түгел, ә хәҙерге осор сюжеттары икән дәбаһа... Быға инанырға теләһәгеҙ, Өфө художество галереяһына инеп сығығыҙ. Бында ошо көндәрҙә башҡорт рәссам-реалисы Рәшит Хәбировтың күргәҙмәһе асылды.\nУны ойоштороусылар экспозицияны түбәндәгесә ҡорған: тәүҙә тамашасылар юғары сәнғәт донъяһы тураһындағы сюжетлы картиналар менән таныша. Бына рәссамдың башҡорт балетына арналған картиналары рәте. "Иртәнге класс", "Гөлсинә", "Балерина", "Пуанттар һәм ынйы", "Ҡыҙыл пуанттар"... Залдағы тамашасы еңел, нәфис, тәьҫирләндергес бейеү күрһен өсөн, балет артисына репетиция залында күпме көс һәм хис һалырға кәрәклеген белеп тә, Рәшит Хәбиров сәнғәттең был төрөнөң һәм уға ҡағылышлы кешеләрҙең гүзәллегенә, аһәңлегенә баҫым яһай.\nХәбировтың ижадының тағы бер төп темаһы - йорт. Етмәһә, был төҙөлгән ҡоролма һәм йәшәү урыны булараҡ ҡына түгел. Йорт - һәр кешегә кәрәк булған бөтә иң яҡшы, яҡты, мөһим нәмәләрҙе үҙ эсенә алған концепт ул. Был мөхәббәт, үҙ-ара аңлашыу, ҡот, бәрәкәт, шатлыҡ, күңел тыныслығы. Рәссам быларҙың барыһын да үҙенең бәләкәй ағас йортонда таба. Тәпәш карауат, стенала - төрлө ҡораманан яһалған келәм, ҙур ағас шкаф тора, шунда уҡ ағас көйәнтәләр, туҙ тырыздар. Боронғо әйберҙәргә оҫта хөрмәт менән ҡарай. Ҙур ауыл ғаиләһен йылытҡан да, ашатҡан да мейескә ул почетлы урын бүлә. Уға рәссам үҙенең бер нисә эшен арнай. Ап-аҡ итеп ағартылған, матур пәрҙә ҡоролған мейестә ут яна, унда бер нисә минуттан көршәк ултыртыласаҡ, йә булмаһа икмәк бешереләсәк. Ә мейес менән йәнәштәге ҡаҙауҙа оҙон тотҡалы баҡыр тас элеүле тора. Кинофильмдарҙа элек бындай һауытта ҡайнатма әҙерләгәндәрен күргәнем бар. Өйҙә түгел, ә баҡсала, алма һәм сейә ағастары араһында ҡайнаталар. Еләкте йыйып, йыуып, шунда уҡ таста ҡайнап ултырған шәкәр сиробына төшөрәләр. Бындай ҡайнатманың тәме лә, хуш еҫе лә иҫ киткес булғандыр инде. Был тәм-том менән бөтә ғаилә кисен сәй эскән. Һәм был тарих Хәбировтың икенсе картинаһында - "Киске сәй".\nРәссам үҙенең эштәрендә йорттоң һәр мөйөшөн биргән. Алғы бүлмә, эске бүлмәләр, аш бүлмәһе, веранда. Ҡәҙимге әйберҙәр Хәбировҡа ижад өсөн илһам бирә. Һәм бының менән ул мәңгелек хәҡиҡәтте иҫбатлай - нимә ябай, шул гениаль. Әммә рәссамды интерьер ғына ҡыҙыҡһындырмай. Уның эштәре - тәбиғәт донъяһына асыҡ тәҙрә. Рәссамдың полотноларында һынландырылған ябай матурлыҡ күңелгә илаһи бер тыныслыҡ бирә.\nОҫта был күргәҙмәһендә тәүге тапҡыр үҙ һүрәттәрен һәм акварелдәрен дә ҡуйған. Был жанрҙа башҡарылған эштәре - башлыса, портреттар. "Римма", "Гүзәл", "Пионерка" - тәғәйен, таныш кешеләргә арналған.\n- Һирәк күргәҙмәлә яҡшы академик һүрәт һәм иң яҡшы классик мәктәп традицияларында яҙылған картиналар күрерһең, - ти сәнғәт белгесе Ирина Оськина. - Рәшит Хәбиров - был йүнәлештә эшләгән һирәк рәссамдарҙың береһе. Ул картиналарының сифаты менән генә түгел, иҫәбе менән дә хайран ҡалдыра. Был күргәҙмәлә музей һаҡлағысынан һәм шәхси коллекцияларҙан бер полотно ла юҡ. Бөтә эштәр ҙә бында рәссамдың оҫтаханаһынан килтерелгән. Был Рәшиттең сикһеҙ эш һөйөүсәнлеге һәм сағыу таланты тураһында һөйләй. Етмәһә, ул бер нисә тапҡыр Францияның иң абруйлы художество күргәҙмәләренең береһе - "Париж салоны"нда ла ҡатнашты. Бына быйыл да Рәшит Хәбировтың бер нисә эше март айында Парижда ЮНЕСКО штаб-фатирында үтәсәк "Башҡортостан: Рәсәй менән 450 йыл" халыҡ-ара презентацияһы сиктәрендә республикабыҙҙы кәүҙәләндерәсәк.\nКүптәр, рәссамдың картиналарынан ғәжәйеп нур бөркөлә, тип билдәләне. Уның картиналарын ҡараған һәр кемдең күңеленә йылылыҡ тула.\nКүп һөйләмәҫ оҫта Рәшит Хәбиров үҙ күргәҙмәһенә шундай аңлатма бирҙе:\n- Мин бик ныҡ тулҡынландым, сөнки ошо көндәрҙә генә Михаил Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейында танылған башҡорт рәссамы Әхмәт Лотфуллиндың юбилей күргәҙмәһе асылғайны. Ә ул иҫ киткес талантлы, бөйөк рәссам ине бит! Күргәҙмәмә килеүселәрҙең барыһына ла ҙур рәхмәт. Әгәр кемгәлер нимәлер оҡшаған икән, тимәк, минең эшем бушҡа булмаған.


Бөгөн Черниковка биҫтәһенең «Нахальный» киҫелешендә ҡурҡыныс авария теркәлде, унда кәм тигәндә ете автомобиль зыян күрҙе. Ваҡиға шаһиттары әйтеүенсә, ҡапыл тормоздары ысҡынған «Пазик» алда барыусы машинаға бәрелә. Һөҙөмтәлә юл осрағына ете транспорт тарый. Тәүге мәғлүмәттәр буйынса, аварияла һәләк булыусылар юҡ. Күпме кеше йәрәхәтләнеүе әлегә билдәһеҙ. Авария урынында шунда уҡ ҙур тығын барлыҡҡа килгән. Унда юл инспекторҙары эшләй.


22 сентября 2015 — 15:44\nИзраиль премьеры Беньямин Нетаньяху Рәсәй президенты Владимир Путин менән Сүриә буйынса хеҙмәттәшлекте көйләү механизмдары тураһында һөйләшеп килеште. Яҡын Көнсығышта хәл ҡатмарлаша, израиль был йәһәттән борсолоу белдерә тине Нетаньяху. Владимир Путин әйтеүенсә, Яҡын Көнсығышта Рәсәйҙең сәйәсәте һәр ваҡыт яуаплы буласаҡ.\nАҙыҡ-түлек блокадаһы Ҡырымдаҙы хәлде ҡатмарлаштырманы. Был турала Рәсәй вице-премьеры Дмитрий Козак белдерҙе. Ҡырым татарҙары йөк тейәгән фураларҙы туҡтатыусыларҙы һәм уларҙың артында тороусы Украина етәкселәрен ҡатын тәнҡит утына тотто. Әле ҡырым менән украна сигендә йөк тейәгән йөҙләгән машина тотҡарлана.\nЧилиҙа тағы ла ер тетрәгән. Ил президенты Мишель Бачелат зыян күреүселәргә аҡсалата ярҙам вәғәҙә иткән. 17-се сентябрь ер тетрәү сәбәпле бында 13 кеше һәләк булғайны. Миллион кеше эвакуацияланған.\nАмериканың юстиция министрлығы Фольксваген компанияһына ҡарата енәйәт эше асҡан. Автогигант эшләгән машиналарҙа илдәге экологик нормаларҙы урап үтеү өсөн тәғәйенләнгән программа табылған. Ошо сәбәпле фольксваген акциялары 20 процентҡа арзанайған.


Тел — ҡорал ул » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Рухиәт » Тел — ҡорал ул\nТел — ҡорал ул 12.01.2018 // Рухиәт\nХалыҡ шағиры Мәжит Ғафуриҙы адмирал Колчак үҙе менән Себер яҡтарына китергә өндәгәс:\n— Һеҙгә мин кәрәк түгел, ә минең телем һәм телемдә тыуған шиғырҙарым кәрәк. Тел һәм шиғырҙарым — ҡорал ул, әммә мин һеҙгә ҡорал була алмайым, — ти.\nХалыҡ шағирының был һүҙҙәрен мин Мәжит Ғафури тураһындағы драмама индереп ебәрҙем. Эйе, тел — ҡорал ул. Шулай ҙа уны һаҡлау зарур. Был турала “Башҡортостан” гәзитендә халыҡ шағиры Рауил Бикбай һағышлы кисерештәрен бәйән итте.\nӘ Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитовтың туған телде һаҡлау, үҫтереү тураһындағы Указы ҙур яңылыҡ һәм хәстәрлек булып яңғыраны.\nЫсынлап та, тел — ул тәрбиә, халәт, инсафлыҡ, намыҫ ҡоралы. Уны һаҡлау һәм үҫтереү тураһындағы указ дәүләт ораны булып күҙ алдына баҫты. Уйлап ҡарағанда, был тәңгәлдә борсолорлоҡ урын юҡ түгел. Мәҫәлән, Стәрлетамаҡ ҡалаһында Совет дәүерендә ҡала радиоһы, Башҡортостан телерадиокомитетының (элек ул шулай тип атала ине) филиалы булараҡ, башҡортса тапшырыуҙар ҙа алып бара ине. Власть алмашынғас, ҡала хакимиәте радионы үҙенең бюджетына алды ла изге эш туҡтап ҡалды. Ә бит башҡортса тапшырыуҙарҙы халыҡ “аяғөҫтө баҫып” ҡаршы ала ине. Мин был һүҙҙәрҙе радио редакцияһына ебәрелгән Зәйтүнә Яппарованың хатынан алдым.\nӘйткәндәй, республика радиоһының 90 йыллығын билдәләгән көндәрҙә үткәндәрҙе оло ихтирам менән иҫкә алдым, сөнки республика дәүләт телерадиокомитетының өлкән мөхәррире булараҡ, Стәрлетамаҡ радиоһына етәкселек иттем һәм беренсе булып башҡортса тапшырыуҙар индерҙем. Миңә телерадиокомитеттың күренекле етәкселәре Вилләр Дауытов, Тәлғәт Сәғитов, яҙыусы Динис Бүләков дәүерендә эшләү бәхете тейҙе. Улар эшемде күрә белде. “Намыҫлы хеҙмәте өсөн” миҙалы менән наградланылар. Уны радио директоры Рәид Миңлебаев тапшырҙы.\nӘ был эшмәкәрлек көтмәгәндә башланды. Вилләр Дауытов мине осратып:\n— Әйҙә, беҙгә башҡортса эшкә! — тине.\nУл саҡта мин Стәрлетамаҡ район гәзитендә мөхәррир урынбаҫары булып эшләй инем. Башҡортса тигәс, шунда уҡ риза булдым, сөнки мин Хрущев районды һәм район гәзите редакцияларын бөтөргән мәғәнәһеҙ ваҡытта эш тапмағанда татарса дубляж гәзитендә эшләп йөрөргә мәжбүр инем.\nВилләр менән танышлыҡ элек тә бар ине. Беҙ Стәрлетамаҡ дәүләт уҡытыусылар институтында осраштыҡ. Икебеҙ ҙә башҡорт теле һәм әҙәбиәте факультетында уҡыныҡ, шиғырҙар яҙа инек, стена гәзиттәре сығарҙыҡ. Беҙгә тиклем бында уҡытыусы булып эшләп киткән Хәким Ғиләжев ойошторған әҙәби түңәрәккә йөрөнөк.\n— Стәрлетамаҡтағы радионы башҡортса ла һөйләтергә кәрәк, — тине Вилләр Дауытов.\nМин риза булдым. Аҙнаһына биш тапҡыр эфирға сыға инек. Шуның ике көнө тик башҡортса ғына барҙы. Ҡалала халыҡ һаны буйынса башҡорттар 42 мең иҫәпләнде, йәғни биштән ике өлөш самаһы. Татарҙар ҙа шул саҡлы ине. Халыҡтың башҡортса тапшырыуҙарға нисек шатланғанын һөйләп кенә аңлатып булмаҫ! Ҡалала, телефон кеүек, һәр фатирға радио индерелгән, урыҫсалап әйткәндә, “проводное вещание”. Башҡортса тапшырыуҙар башланғас, радионөктәләр 140 меңгә етте. Быға тиклем ул 65 мең тирәһе генә ине.\nМилләттәштәрҙең эфир ваҡытын көтөп алыуы беҙҙе дәртләндереп ебәрә торғайны. Тапшырыуҙарҙа мин теге йәки был шәхестең биографияһын ғына һөйләп ултырманым. Драматург булараҡ, яҙмыштарҙағы көтөлмәгән ҡырҡа боролоштарҙы табып, очерк геройҙарын төрлө һынауҙарға ташлап, унда ниндәй яҙмыштарға дусар булыуы һәм был ҡатмарлы һынауҙы нисек үтеүе, һөҙөмтәлә уның кеше булып ҡалыуы тураһында бәйән итә инем. Уны музыкаль яҡтан биҙәп, йоғонто көсөн арттыра торғайным.\nМилләттәштәрҙең радио тапшырыуҙарын ихлас ҡабул итеүе йөрәкте йылытып ебәрә торғайны. Бына ошо хаҡта хаттарҙан бер нисә өҙөк килтерергә баҙнат итәм. Заһира менән Мансур Мәхмүтовтар: “Башҡорт телендә радиотапшырыуҙар алып барған хөрмәтле иптәштәр! Был тапшырыуҙар беҙҙең күңелдә наҙлы хистәр уята, тыуған ауылға алып ҡайта һәм бала саҡтағы сихри хистәр ҡосағына сумдыра”, — тигән.\nБына тағы бер хат. Уға Флүрә Йосопова, Булатова, Хәлимова, Ҡотошова, Рәхмәтуллина, Шәңгәрәева, Дәүләтова, Әлмөхәмәтова, Ғәзиева ҡул ҡуйған. “Беҙ һеҙҙең радионы һәр ваҡыт тыңлап барабыҙ. Бигерәк тә аңлайышлы, ябай тел менән һөйләйһегеҙ. Рәхмәт һеҙгә!”\nТүбәндәге бер хатты иһә пенсионерҙар Зәйтүнә Кинйәбулатова, Миләүшә Латипова, Фарузә Ғәббәсова ебәргән. Татарса яҙылған был хатта былай тиелә: “Һеҙгә белдерәбеҙ шул хаҡта, их, рәхмәт яуғыры, Аҡбашев эшенә килде. Ҡояш һүнде, ай батты тип торғанда, Стәрлетамаҡ ҡалаһына йәм керҙе, ашҡа тәм керҙе, йәндәргә йылылыҡ керҙе”.\n“Башҡортса тапшырыуҙарҙы көндәр һанап көтөп алабыҙ”, — ти Ғәлимә Ғөбәйҙуллина. “Башҡортса тапшырыуҙар — йөрәк йылыһы”, — тип яҙа Мөхәммәт Ғабдрахманов.\nӘ бына урыҫ телендәге бер хат: “Я, Ярмухаметова Савия Гатаулловна, бывшая медсестра. Мне, и не только мне, а многим очень нравится передачи на башкирском языке. На душе делается хорошо и легко. За все спасибо!” Шундай уҡ хатты Тәнзилә Биктимерова, Дания Мирхәйҙәрова, Ләйлә Хәбибуллина, Менәүәрә Хәлитова — ғөмүмән, радио тыңлаусы 23 кеше исеменән Фаилә Аҡунаева ла урыҫ телендә яҙып ебәргән. Ә Сәғитова апай (исемен күрһәтмәгән) былай тигән: “Һеҙҙең “Нисек йәшәйһең, пенсионер?” тигән тапшырыуығыҙҙы күҙ йәше аралаш тыңланыҡ. Рәхмәт!”\nБындай рубрикалағы тапшырыуҙар күптәрҙең күңеленә хуш килә ине, сөнки Стәрлетамаҡ халҡының өстән бер өлөшө пенсионерҙар бит. “Туған телдә һөйләшеү йөрәк менән һөйләшеүгә тиң ул”, — тип пенсионерҙар М. Сәйфетдинова, М. Йосопова, 3. Богданова, М. Халиҡова һәм башҡалар рәхмәт белдергән.\nКүренеүенсә, халыҡ үҙ телендә барған тапшырыуҙарҙы яратып ҡабул итә ине. Республикабыҙ етәксеһе Рөстәм Хәмитовтың Указы хәҡиҡәтте ыңғай яҡҡа үҙгәртер, тип өмөт итке килә.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №44, 1 - 7 ноябрь, 2014 - Информационные страницы\n№44, 1 - 7 ноябрь, 2014\nБер саҡ фәйләсүфтар батшаһы Сократ бер үҫмерҙе шаяртырға була һәм унан: "Ҡайҙа зәйтүн майы һатып алып була?" - тип һорай. "Баҙарҙа",- тип ышаныслы яуап бирә үҫмер. "Ә белемде ҡайҙа һатып алып була?" - ти Сократ. Үҫмер ҡаушап ҡала һәм: "Белмәйем",- тип яуаплай. "Минең арттан эйәр!" - тип тәҡдим итә аҡыл эйәһе...\nБына 12 йыл инде "Белем, Фәһем, Аҡыл эҙләп, "Киске Өфө" гәзитенә мөрәжәғәт итеү ғәҙәтегеҙҙе ҡуймаһағыҙ, беҙҙең арттан эйәрһәгеҙ ине", тип саҡырабыҙ беҙ ҙә уҡыусыларыбыҙҙы. Ошо саҡырыуыбыҙ күңелдәргә уй, ғәм, сәм орлоғо һалһын ине лә, улар шытым бирһен ине, тип өмөтләнәбеҙ. Ә өмөттәр барыбер ҙә яйлап булһа ла аҡлана килә...\nХЕҘМӘТ КЕШЕҺЕ ТОРМОШОБОҘҘО АЛҒА ЭТӘРЕҮСЕ КӨС\nБашҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм ХӘМИТОВ Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттары алдында сираттағы Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһаны. Уның төп темаһы булып хеҙмәт кешеһе генә түгел, ғөмүмән, кеше тора.\nБЕР БАЛА МЕНӘН СИКЛӘНЕҮ ИНАНЫУМЫ, ӘЛЛӘ ЯҘМЫШ ҠУШЫУЫМЫ?\nБыл һөйөнөсө менән уртаҡлашыуға, иренең һөмһөрө ҡойола: "Нимәгә ул беҙгә тағы бер бала? Үҙемдең кәмһенеп үҫеүем дә еткән. Минең улымдың бөтә нәмәһе лә буласаҡ. Ул бер нәмәгә лә мохтаж йәшәмәйәсәк!" - ти ир.\n1912 йылда Силәбелә сыҡҡан "Голос Приуралья" гәзитендә баҫылған, авторы билдәһеҙ бер мәҡәлә "Артыҡ ер" тип атала. XIX быуаттың икенсе яртыһы - XX быуат башында башҡорттарҙың иҡтисади хәле насарая, халыҡтың күп өлөшө бөлгөнлөккә төшә.\nИР-ЕГЕТТӘР ҺӘМ... АУЫЛДАР\nОшолай "тәрбиәләп", беҙ үҙебеҙҙең ҡартлығыбыҙға ғына түгел, ата-бабалар рухына ла балта сабабыҙ. Бала өсөн тыуған нигеҙҙең ниндәй мәғәнәгә эйә икәнлеген үҙебеҙ ҙә аңламайбыҙ, уларға ла аңлатмайбыҙ.\nАсия Ғәйнуллина бала йоҡлатҡанда, уятҡанда, бала һөйгәндә ҡулланылған һамаҡтарҙы ишеттергәндә, һәр кемдең күңелендә әсә кеше өсөн ғәҙәти һөнәр булырға тейешле нәмәләрҙең дә онотола барыуына үкенеү тойғоһо уянғандыр.\nҺАҠЛАНҒАНҒА КИҘЕҮ ҘӘ, ЭБОЛА ЛА ҠУРҠЫНЫС ТҮГЕЛ\nРоспотребнадзор мәғлүмәттәре буйынса, профилактика саралары Эбола вирусының Рәсәйгә инеү хәүефенә кәртә ҡуйҙы, тиергә мөмкин. Һауа юлдары пункттарында сикте үтеүселәргә санитар-контроль тикшереүе көсәйтелде.\nБАЛАЛАРҒА ҠЫУАНЫС АРТТЫРЫП...\nЗәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан "Китап" нәшриәтендә йыл да балалар өсөн бихисап китап нәшер ителә. Быйыл һатыу кәштәләренә сығарылған балалар баҫмалары, һис шикһеҙ, китап һөйөүселәр өсөн матур бүләккә әйләнәсәк.