Ҡиәмәтлек ейән. Гүзәл Ситдиҡова - Wikisource\nҠиәмәтлек ейән. Гүзәл Ситдиҡова\nҠиәмәтлек ейән (Проза)\nИжад итеү ваҡыты: 2011. Нәшер ителгән: «Башҡортостан ҡыҙы», 2012, № 5, 18-23 бб..\nҠайҙа нимә аунап ятҡанын да аңламаҫлыҡ, эскеселәр һаҫығы сығып торған тығырыҡ ҡына йорт эсендә, яҙҙан уҡ яғылмаһа ла йәй уртаһына тиклем ятҡан утындан ҡойолоп ҡалған ҡайыры-ҡойоро, тапсыҡтар өҫтөнә ташлап ҡуйылған һәләмә араһына килеп төшөп, тәүге ауазын һалды сабый.\n- Йәнә бер бәхетһеҙ донъяға килде, - тине уның кендеген киҫеп, оҙонса тас өҫтөндә ауыҙынан ғына һыу ағыҙып сайындырып, иҫке итәккә төргән әбей. Аңлай, һөйләшә белһә, “ниңә улай тинең”, тип һорар ине бала, ә әлегә йылы булһын өсөн өләсәһенең ауыҙынан сығарып ҡаптырылған аҡ май менән балды ирендәрен сәпелдәтә-сәпелдәтә һурыуын белде.\nБер аҙҙан ишек асылып, сайҡала-сайҡала ир кеше килеп инде, алам-һалам араһында ятҡан төргәкте күргәс, телен саҡ әйләндереп:\n- Кем? – тип һораны.\n- Мала-ай, - әбей бошонҡо тауыш менән һуҙып ҡына шулай яуапланы.\nҺаҡал баҫҡан йөҙҙә шатланыу ғәләмәте сағылып ҡалғандай булды, һәр хәлдә уртында таш тәгәрәткәндәй көрмәлә-көрмәлә:\n- Шәп! Әсәй, һөйөнсөһөнә - бер ярты! – тип әйтергә ҡеүәт тапты, шунда уҡ иҙәнгә гөрһөлдәп ауып, ғырылдап йоҡлап та китте.\nАҡбуры ҡойолоп, сит-ситтәре ҡупҡан мейес артынан иҫерек тауыш ишетелде:\n- Ҡәйнә, шешәлә ҡалған булһа, ҡойоп бир әле, хәл индерергә. Бала ла яҡшыраҡ йоҡлар.\nИҫкереүҙән төҫһөҙләнгән күлдәк кейгән әбей ямаулы яулығын башынан һыпырып төшөрҙө лә, асыулы тауыш менән:\n- Юҡты һөйләп ятма, ана, мунсаның кисәңге йылыһы бөтмәгән әле, йыуынып-сайынып ҡайт, мин ятҡыңды һарай артына күмеп киләм, - тип яуапланы һәм, ҡулына иҫке биҙрә тотоп, ихатаға йүнәлде.\nМейес артынан сәс-башы туҙған, күп эсеүҙән йөҙө шешмәкләнгән йән эйәһе тәнтерәкләп килеп сыҡты, стенаға ҡағып ҡуйылған һауыт-һаба кәштәһенә, кистән йыйылмай ҡалған, себендәр мыжғып торған өҫтәлгә ниндәйҙер хайуани ҡомһоҙлоҡ менән ҡараш ташлағас, иҙәндә тракторҙан былай тырылдап ятҡан абышҡаға тибеп ҡуйҙы:\n- Ятма бында һуҙылып, ҡайҙа минең өлөш?\nТегеһе йоҡоһонан да, бөгөн иртән генә башына еткән “сәмсиниса”һынан да айный алмай, ниҙер мығырҙаны ла һауа һелкетеүен дауам итте.\n- Ятма, мин һиңә, панимайыш, малай табып бирҙем, ә һин эшем кешеһе булып хырылдап ятаһың, тор, ҡалған булһа, ҡойоп бир!\nНиһайәт, атай тейешле бәндә ауырлыҡ менән ҡалҡынды, уны янына тартып ултыртып, биленән ҡосаҡланы:\n- Һай, шәп минең бисә! Малай! Малай! Маладис.\nШунан артығына уның хәле ҡалманы, йәнә иҙәнгә ҡапланып та өлгөрмәҫтән тәҙрә быялалары зыңларлыҡ йәмһеҙ ауаздар өйҙө тултырҙы. Яңы ғына баланан ҡотолған ҡатындың башында бәпесенә күҙ һалыу түгел, тиҙерәк баш йүнәтеү ҡайғыһы ине - өҫтәл артында, кәштә аҫтында тәртипһеҙ теҙелгән шешәләрҙән әжәл дарыуылай тамсылап һығып, стакан төбөнә күпмелер шыйыҡса йыйылғас, күтәреп эсте лә бала янына барып ауҙы. Донъяға яңы килгән был кеше әсәһе килеп ятҡанын нисек аңлағандыр, башын борғослап, тамшанып имсәк эҙләне. Эштәрен атҡарып килеп ингән өләсәһе һуҡрана-һуҡрана килененең түшен һыулап һөрткөләне лә сабыйға ҡаптырҙы. Яҡты донъяға килгәс әсәһе менән тәүге танышыуы шулай булды Абриктың. Быны ул иҫләмәй, әлбиттә.\nАртабан ғаиләһендәге тормош кинола күргән урыҡ-һурыҡ ҡына ваҡиғалар теҙмәһе кеүек булып иҫендә ҡалған малайҙың. Өләсәһен ҡайҙалыр балнис тигән ергә оҙаҡҡа алып киткәндәр ине, апаһы, һеңлеһе менән өсәү генә ҡалып, һыуыҡ өйҙә дерелдәшеп ултырыуҙары, ашарға бер ни тапмағас, стенаға һыланған балсыҡты ҡуптарып кимереүҙәре… Ниндәйҙер ят апайҙар килеп, ни ғиллә менәндер өйҙә булып сыҡҡан атаһы менән әсәһен асыуланыуҙары, балаларығыҙҙы алып китәбеҙ, тип янауҙары… Әсәһенең ҡыҙҙары менән Абрикты ҡосаҡлап алып, бирмәйем, үҙем ҡарайым, тип илауҙары… Ят кешеләр менән китеүҙән ҡото осто малайҙың, ҡурҡыуҙан һыуынып, күгәренеп ҡатҡан кескәй ҡулдары менән донъялағы иң һөйөклө кешеһенә сытырҙатып йәбешеп, әсәкәйем, бирмә мине бер кемгә лә, тип шарылдауы...\nУл хәлдәрҙән һуң атаһы менән әсәһе күпмелер ваҡыт айныҡ йөрөнөләр ахыры. Өләсәһе лә ҡайтты дарыу еҫтәре сығарып. Шунан әсәһе юғалды. Атаһының башын тотоп, мыштым ғына мейес буйындағы ҡаҡшауҙан шығырҙап торған эскәмйәлә ултырғаны, әбейҙең оҙаҡ итеп һыҡтай-һыҡтай нимәлер һөйләгәне иҫендә малайҙың.\n- Алма шул никтыуҙыны, көнкүрмәҫ заттан тип күпме әйттем һиңә, тыңламаның. Яҡшынан тыуған яман, атайың ҡәберендә лә тыныс ята алмайҙыр инде, мәрхүм, һинең өсөн көйөнөп, ғәрләнеп. Пенсиям үҙемдең ҡулға ла эләкмәй ҡала бит. Бисәң ыңғайына үҙең сәрхушҡа әйләнеп бөттөң. Ана, йөрөй ил өҫтөндә иләнеп, ҡайтып та инмәй, бынау бәхетһеҙҙәрең мин үлһәм нишләр инде?!\nАбрикты алдына ултыртып һөйөп:\n- Һын-һыпатың да тас олатайың мәрхүм, шайтан ҡатнашҡан иҫерек орлоҡтан тыуып ҡына әрәм булдың инде. Бер заман шайтаның тартып әпкитмәһә ярар ине. Апайың да ана уҡыуын ырата алмай, холҡо бик сыбар, - тигәнен балалығы менән аңламаһа ла, аҙаҡ гел иҫенә төшөрҙө.\nИртәгәһенә “ҡалым”ға киткән еренән атаһы ла ҡайтманы. Ҡайҙалыр торба һалабыҙ тигәйне киткәндә.\nӨләсәһе тыныс ҡына ултыра алмай, төнгә хәтле ишекле-түрле йөрөнө, исмаһам, кемдәр менән эшләгәнен дә әйтмәне бит, барып һорар инем, тип һыҡранды. Бала бала инде, йоҡлап киттеләр. Уянғанда өйҙә яҡтырған, ә атаһы теге шығырҙаҡ эскәмйәлә ултыра ине.\n- Ҡайҙа йөрөнөң, йәнем сыға яҙҙы бит, әйтмәй-нитмәй, ҡайҙа ҡуна ҡалдың?! - өләсәһе асыуланһа, ултыра белмәй, шалтыр-шолтор һауыт-һаба йыуа башлай, йә иҙән һеперергә тотона. Әле лә һаплы һеперткеһенә таянып, һорау артынан һорау яуҙырҙы.\nАтаһы иҫе китмәгән төҫ менән кетерҙәп көлөп, һөйләй башланы. Абрик быныһын нишләптер һүҙмә-һүҙ тиерлек отоп ҡалған. Йор һүҙле ине шул атаһы, ауыҙына ҡаратып ултыртып ҡуя торғайны.\n- Йылытыу торбалары һала инек яңы балнисҡа. Сашка менән кискәрәк әҙерәк төшөрөп алғайныҡ, икебеҙгә берәр яртынан ғына, “ҡалым”дың тәпәйен йыуып. Эҫе ине бит, етмәһә, һыуһынға бива ла эселгәйне, - башҡа йүгергән. Бригадир сыразы әйтеп ҡуйҙы, мастерҙың күҙенә эсеп күренмәгеҙ, бөтәбеҙҙең дә аҡсаны ҡырҡалар алайһа, тип. Ауыҙына май тулғыры, торбаларҙы тигеҙләй генә башлағайныҡ, “мастер килә”, тип ҡул болғай бригадир. Мин ни – торба эсенә ин дә ят! Ята торғас, йоҡла ла кит! Бер заман уянып китһәм, - ҡараңғы; ҡалҡынайым тиһәм, баш нимәгәлер “шаңҡ” итеп бәрелде. Кире яттым. Ятҡан ерҙән тирә-яҡты һәрмәйем, бер ек тә юҡ! Үлгәнмен икән, табуттамын ахыры, тип уйлайым үҙем. Шунан тағы шигәйәм – үлһәм, ниңә иҫемдә юҡ, мин әйтәм. Ҡысҡыра башланым – шылт иткән тауыш та юҡ. Шунан бик ҡаты уйға төштөм: мин үлгән булһам, ошо ятҡан ерем табут булһа, нишләп башым ауырта? Ызнашит, мин тере. Тере булғас, табуттан сығырға кәрәк! Йәнә һәрмәнәм – ек таба алмайым. Әллә ҡурғаш табутҡа һалып, паять итеп күмделәрме икән тигән уй килде башҡа. Улайһа, бер хәл дә юҡ, тереләй үлергә генә ҡала, мәйтәм. Ҡарлыҡҡансы, ҡолаҡ тонғансы ҡысҡырҙым-ҡысҡырҙым да кеҫәне һәрмәп ҡараһам, эсеп бөтөлмәгән шәкүшкә ята. Шуны һуҡтым да, илап ята торғас, йоҡлап киткәнмен. Иртән малайҙар табып, уятып сығарҙы. Һуң, шыуышып ҡараһаң булманымы, тип көләләр. Аныһы ҡайҙан башҡа килһен инде, торбала йоҡлап киткәнем онотолғас…\nӨләсәһе бот сапты, нишләптер артыҡ әрләмәне лә, көрһөнә-көрһөнә өй йыйыштырыуын белде. Шунан йәнә һеперткеһенә таянып, бик ҡәтғи тауыш менән:\n- Теге бисураң ҡайтһа ла өйгә индермәйем. Тағы ауырлы тип әйтәләр, ҡайҙа йөрөгән, шунда тапһын, - тип ҡуйҙы.\nАтаһы ҡапыл кесерәйеп ҡалғандай тойолдо Абрикҡа. Башын йоҙроҡтарына терәп ултыра биргәс:\n- Әсәй, һин беҙҙең араға ҡыҫылма, йәме, - тине.\nӘбей бүлмә уртаһында туҡтап ҡалды ла, ауыҙын асалаҡ-йомалаҡ итеп бер аҙ шаңҡып торғандан һуң улына һепертке менән һелтәнде:\n- Бар, үҙең дә сығып кит һөйрәлкең менән!\nУрындыҡ өҫтөндә ултырған малайҙың кескәй йөрәге ҡурҡышынан лепер-лепер килде, атаһы сығып китер ҙә, бүтәнсә ҡайтмаҫ кеүек тойолоп, илап ебәрҙе. Өләсәһе ейәнен йәлләп һәр ваҡыттағыса ҡосағына алып һөйөргә булғайны ла, малай уға тибеп ебәрҙе. Ҡалғанын хәтерләмәй Абрик.\nКүпмелер ваҡыттан, бәлки бер-нисә көндәндер, атаһы менән әсәһенең бергә ҡайтып инеүе, мейес башынан бал төшөрөп, икәүләп ултырып эсеүҙәре күҙ алдында. Әсәһен үлеп һағынғайны Абрик, тик ул балалары яғына боролоп та ҡараманы. Күпмелер стаканды түңкәргәс, кинәттән күңеле нескәргәндәй ишара итте, улын эргәһенә ҡармап ултыртҡан булды. Әсә иркәһе күрмәгән сабыйҙың ошо хәрәкәттән генә лә түбәһе күккә тейҙе, йәнә ташлап сығып китмәһен өсөн балаларса берғатланып, уға ярарға тырышып хәбәр һалды: - Өләсәйем һине никтыуҙы тип әйтте.\nБыл һүҙҙең мәғәнәһен үҙе лә аңламай ине ул, тик өләсәһе һуҡранғанда ҡулланғанлыҡтан, хөрт мәғәнәһе барлығын һиҙемләй ине. Әсәһе был ваҡытта урынынан ҡуҙғала алмай ауырып ятҡан ҡәйнәһе яғына йыртҡыс күҙе менән ҡарап, урынынан һикереп торҙо. Ныҡ ҡына иҫергән ир ҡатынын тотоп ҡалды, стаканына бал ҡойоп бирҙе, ҡартлығы еткән инде, теймә, тип тыйған рәүешле итте. Йәнә бер аҙ ултырғас, һүҙ артынан һүҙ китеп, һуғыштылар ҙа, атаһы сығып китте. Килене бар асыуын ҡәйнәһенә төшөрҙө. Өлкәндәр зыҡ ҡубыша башлау менән һеңлеһен эләктерә һалып, апаһының сығып йүгергәнен дә абайламай ҡалған Абрик мөйөшкә һырышты. Әсәһе сүмес менән бал һоҫоп алып һемерә лә, хәрәкәтһеҙ әбейҙе туҡмай:\n- Күрһәтәм әле мин һиңә никтыуҙыны, үҙеңде ниңә тыуған көнгә төшөрәм мин һине!\nӨләсәһенең үгеҙ кеүек үкергәне һәм:\n- Туҡта инде, үлтерәһең бит! – тип йән асыуына ҡысҡырғаны ғына иҫендә малайҙың.\n… Ҡәйнәһен үлтергәнсә туҡмаған киленде төрмәгә ултырттылар, Абриктарҙы балалар йортона тапшырҙылар. Башҡаса уларға хоҡуҡтан мәхрүм ителгән атаһы менән күрешергә насип булманы – ҡышын иҫереп ҡарҙа ятып үлгән тигән хәбәр ишетелде.\nҺеңлеһе бик бәләкәс булғас, башҡа ергә ебәрҙеләр. Балалар йортона бирер йәшкә еткәс, уларҙы бергә ҡушып, икенсе ҡасабаға оҙаттылар. Бында бер туғандар бергә йәшәй ала икән. Тик үҙ-ара нишләптер һыйыша алманылар, апаһы менән гел боҙолошто ла торҙолар. Малай дәрестән һуң яңғыҙы ғына ҡасаба буйлап йөрөргә яратты. Бер көн магазинға барып ингәйне,.. өләсәһен күреп, тертләп китте хатта. Ул шым ғына әбейҙең артынан сыҡты, өйөнә тиклем эйәреп барып, ҡайҙа йәшәгәнен белде. Бәлки өләсәйем үлмәгән булғандыр, икенсе яҡҡа ҡасып сығып ҡына киткәндер, тип уйлап та ҡуйҙы малай. Был хаҡта апаһына ла әйтте. Ул иһә ауыҙын ҡыйшайтып көлөп кенә ҡуйҙы.\nИртәгәһенә өҙмәй ҙә ҡуймай, апаһын шул йортҡа алып килде Абрик. Әбейҙең урамға сығыуын оҙаҡ ҡына ҡарауылланылар, әммә ул күренмәне.\n- Кемде көтәһегеҙ, балаҡайҙар? – Көтөлмәгән яҡтан килеп сыҡты әбей.\nБалалар ни әйтергә лә белмәне. Абриктың апаһы әрһеҙерәк тә уҫалыраҡ та:\n- Бына, ҡустым һеҙҙе өләсәйебеҙ менән бутап, күрһәтергә әпкилде лә.\n- Шулаймы, һеҙ әллә балалар йортонанмы?\nТанышып китеүҙәре шул рәүешле булды Әйшә инәй менән. Апаһының әйтеүенсә, өләсәләренә әллә ни оҡшамаған да, әммә Абриктың хәтерендә ул нишләптер тап шундай булып ҡалған. Ҡыҙ бүтәнсә килеп йөрөмәне, һеңлеһе лә апаһы һүҙенән сыҡмай ине, әммә малайҙың кендеге беректе лә ҡуйҙы игелекле был йортҡа. Ял булдымы, өләсәһе янына осоп ҡына килә Абрик, ул бешергән тәмле күмәстәрҙе, туҡмаслы ашты яратып ашай, үҙе ҡул араһына ла инергә генә тора. Ҡушҡанды ла көтөп тормай, мал аҙбарын да таҙарта һала, утын алып инә, аш-һыу яраштырышырға ла йыбанмай. Башта инәй уның артынан ул-был юғалмағанмы тип күҙәткеләй торғайны - йәшерен-батырыны юҡ, балалар йортоноҡолар араһында һирәк осрай тип әйтеп булмай - һынағас инде пенсия аҡсаһын да йәшермәй һалып ҡуйыр булып китте.\nБаштан уҡ “өләсәй” тип өндәшкән ихлас, нескә күңелле баланың яҙмышы менән ныҡлап танышҡас, үҙ ейәнендәй итеп тәрбиә бирергә тырышты, ҡыштың оҙон кистәрендә һөйләгән фәһемле әкиәттәр, дини риүәйәттәр аша уны үҙаллы тормошҡа әҙерләне, хатта доғалар ҙа өйрәтте. Ярай, ҡиәмәтлек ейәнем булырһың, тине уға. Балалар йортон тамамлаусылар йыш ҡына ата-әсәһе юлын ҡыуа, енәйәткә лә бара, яман ғәҙәттәргә әүәҫләнә. Үлтереште күргәндән һуң тотлоғоп ҡалған малайҙы тиҫтерҙәре ирештереп, үртәп, ҡыйырһытҡан саҡтарында ла өләсәһе, яҡлаусыһы барлығын тойоу арҡаһында бәғере ҡатманы, илгәҙәк булып ҡала бирҙе.\nАбрик ҡиәмәтлек өләсәһенең йортонда бер ҡасан да иҫерткес күрмәне. Мәктәптәштәренән берәү эсеп, үҙенә ҡул һалғас, уны йәлләп, хәсрәтләнеп ултырған ейәненә Әйшә өләсәһе былай тине:\n- Йә инде, сабыйлығы мәхшәр эсендә уҙып, ата-әсәһеҙ үҫкән, мәктәпте тамамлағас та эсеп йөрөп донъя матурлығын күрмәгән, хәҙер инде ахирәттә бындағынан да нығыраҡ яфаланасаҡ бит был бала. Үҙенә ҡул һалғандар мәңге тамуҡ утынан сыға алмай. Ата-инәһе эскән балалар шунда уҡ алкоголикҡа әйләнә шул, үҙен тота алыусылар һирәк. Был һүҙҙәр үҫмерҙе тетрәндерҙе.\n- Балаҡайым, хатта тәмләп ҡарар өсөн генә лә ауыҙыңа ла ала күрмә хәмерҙе. Ни тип өгөтләһәләр ҙә, мыҫҡыллаһалар ҙа, хатта ҡурҡытып маташһалар ҙа., - тип дауам итте өләсәһе. - Ундайҙарҙан алыҫ торорға тырыш, дуҫым, һабаҡташым тип ышанып та барма, үҙең күрәһең бит, ниндәй булып сыға күптәре.\nЭскән кешеләрҙе былай ҙа яратмай Абрик, һалмыштарҙы күрһә, күңелендә үҙе лә аңламаған нәфрәт, асыу тыуа. Апаһы ауылға ҡайтып кейәүгә сыҡҡайны, еҙнәһе менән таныша барғанда икәүһенең дә ҡыҙмаса икәнен күреп, ҡапҡа төбөнән үк боролоп ҡайтып китте, башҡаса уларға аяҡ та баҫманы. Артынса апаһы асыулы хат ебәрҙе: “Танауыңды сөйөп, әллә кем булып йөрөмә, һинең арҡала өләсәйһеҙ ҡалдыҡ, әсәй төрмәгә ултырҙы”. Бына ниҙә булған икән бала саҡта борсаҡтары бешмәүенең сәбәбе!\nҺеңлеһе мәктәпте тамамлау менән апаһы янына барып, бер эскесе менән бәйләнде, үҙе лә шул юлға төшөп бара инде. Әйшә өләсәһенә уны күпме саҡырып ҡараны – юҡ, апаһы һүҙен генә һүҙ итте, тыңламаны ағаһын. Әсәләре төрмәнән ҡайтып төшкәс, улар йәшәгән йорт притонға әйләнгән, тиҙәр…\nМәктәпте тамамлауға олоғайған Әйшә инәйҙе улы Алмас икенсе ауылға күсереп алды. Бәхетенә, был йортта ла ҡиәмәтлек ейәнде ихлас ҡабул иттеләр. Төҙөүселеккә уҡып сыҡҡас, шөғөл таба алмай ҡаңғырып оҙаҡ йөрөмәне, Мәскәүҙә вахта менән эшләүселәрҙе осратты ла, уларға эйәреп сығып китте. Эш хаҡын да әрәм-шәрәм итмәй, әбекәйҙең пенсияһы ятҡан кәштәгә килтереп һалып торҙо, затлы бүләктәр алып ҡайтты. Әйшә инәйҙе ысын өләсәһе икәненә үҙен инандырып, балалыҡ ғәйебен йолорға тырышыуы ла булманымы икән шулай өҙөлөп тороуында…\nМәскәүҙә яҡшы түләнеләр башта, һуңғараҡ кризисҡа һылтанып, көнәркәштәр ҡыҫырыҡлай, тип, эш хаҡын ҡырҡтылар. Мәгәр вагончикта йәшәһәләр ҙә йәшәр шарттары түҙерлек, көнөнә өс тапҡыр ашаталар ҙа етмәһә. Бының өсөн айына дүрт мең генә тотоп ҡалалар. Пластик һауыт-һабаны йыуып тороу юҡ, бер тотоноп ҡына ырғыта ла ҡуялар.\nТырыш, намыҫлы егетте эш биреүселәре ифрат оҡшатты. Бригадир итеп ҡуйҙылар хатта. Шуның байына ул үҙенә бер-ике мең өҫтәп яҙа ала ине, әммә бер ваҡытта ла башҡаларҙан артыҡ алманы. Бүтән бригадаларҙа башлыҡтарын хәрәмләшеүҙә ғәйепләп ығы-зығы сығып ҡына торғанда, уныҡылар татыулығы менән өлгө булды. Башҡорт егеттәре лә бар ине араларында, йәш айырмалары ҙур булмаһа ла, Абрикты ағалары кеүек күрҙеләр. Бригадирҙары эсеүҙе өнәмәгәс, башҡалар ҙа рюмкаға үрелеп барманы.\nУйлап ҡараһаң, ун дүрт меңгә ҡалған хеҙмәт хаҡы ғаиләнән айырылып айҙар буйы ситтә йәшәргә мәжбүр булған ир-егет өсөн аҡсамы ни инде! Уныһын да әле һуңлатып ҡына түләйҙәр. Әлегә ғаиләһе булмағас, Абрик әллә ни бошонманы – хужалары аҙаҡ, көрсөктән сыҡҡас, еткерә түләнмәгән өлөштө ҡайтарырға вәғәҙә итә, өйләнһәң, кәләшеңде лә алып кил, уға ла эш табырбыҙ, тип үк ебәрҙеләр. Ышана инде, ышанмай ҡайҙа бараһың. Өләсәһе лә, бер урында ғына эшләргә тырыш, оҙон аҡса артынан ҡыума, тип кенә тора. Бер ярты йылдан ғаилә ҡорорға ниәтләнеп йөрөгәнен әйткәйне шул хужаларына. Үҙе артынан ер сигенә лә китергә әҙер торған һөйгән ҡыҙы - Сабираһы - бар бит, Әйшә өләсәһе лә бик оҡшата уны. Бер көн бик аҡыллы кәңәш тә бирҙе әле ейәненә. Оло юлдан йыраҡ, мәктәп ябылды, тип, күрше ауылдан йәштәр китеп бөтөп бара, йорттар бик арзанайған.\n- Икәүләп барып, ҡарап ҡайтығыҙ әле, йорт белешегеҙ, - тине ул ейәненә. - Өйләнешкән ыңғайы, бала-сағалы булып, һабаҡҡа төшөр йәшкә еткәнсә, ярап торор. Йәштәр иренсәк шул, оло юлдан ун саҡрым йыраҡмы ни инде! Һин барыбер вахталап эшләйһең, көн дә йөрөйһө түгел дә.\nСабира ла шатланып риза булды был тәҡдимгә. Осһоҙға ғына матур өй таптылар, күршеләр ҙә алсаҡ икәнлеге күренеп тора. Быны ишеткәс, Әйшә инәй, күҙ тейә күрмәһен, баланың бәхете асыламы әллә, Алланың рәхмәте, тип ҡат-ҡат уҡынып та алды. Яңы йылға өйләнешергә һүҙ ҡуйыштылар. Ҡыҙҙың ата-әсәһе “дитдум балаһы” тип башта ҡырыныраҡ ҡарағайны ла. Атай кеше –бәһлеүән кәүҙәһе өсөн Айыу Хәблетдин ҡушаматы тағылған мыҡты ир - юҡ йомошон бар итеп, вахтанан бер ҡайтҡанында килеп инде. Өләсәһенә ни кәрәген күҙ сите менән генә абайлап, һикерә һалып тороп ярҙам итергә тороуы ошоғаса ҡыҙын ҡыҙғанып эстән янып йөрөгән ирҙең күңелен нисектер нескәртә биреп ҡуйҙы. Бергәләп һәүетемсә генә һүҙ сурытып, Мәскәү күстәнәстәре менән сәй эскәндә лә кейәүе булырға ниәтләп йөрөгән егетте энә күҙәүенән үткәрҙе. Ҡаҡса ғына үҙе, ошо йәштән алғы тештәре юҡ. Тешенә ҡара ла, эшенә ҡара, ти торғайны ҡарттар. Үҙен дә тәрбиәләп тота алмаған ир нисек ғаилә ҡарар икән?! Уратып-суратып тормай, тотто ла әйтте:\n- Ниңә теш ҡуйҙырып алмайһың, Мәскәүҙә выраш юҡмы әллә?\nЕгет ҡаушаманы, буш ҡаҙналарын күрһәтеп көлөп ебәрҙе лә:\n- Ҡуйҙырырға әҙерләнеп йөрөйөм, яраһы төҙәлеп бөтмәйсә ярамай, тиҙәр ҙәһә. Бригадамдағыларға “чучмяк” тип бәйләнгәйнеләр, яҡлашып, тәпәләшеп алырға тура килде. Мин бит спорт менән шөғөлләнеп, көрәшергә өйрәнеп үҫкән кеше, көтмәгәндәр ине, күрәһең, кәрәген алырҙарын. Малайҙар иҫән ҡалды, ағай, теште үҫтерәбеҙ ул уны.\nЭсендәгеһе тышында икәне күренеп тора үҙенең – дитдум балаһы ла шулай булһынсы, тип уйланы ҡыҙҙың атаһы. Ҡыҙы янында икенсерәк кешене күргеһе килгәйне лә… Төҫкә-башҡа үҙе юрағандан ҡайтышыраҡ булһа ла, һөйкөмлө һөйәге бар егеттең, ихласлығы, иптәштәрен ҡурсалап утҡа-һыуға инергә тороуы ла оҡшаны.\nНиһайәт, яңы йыл алды вахтаһы тамамланды, хужалары Абрикҡа туйлыҡ тип байтаҡ өҫтәү ҙә биргән булды, премия яҙҙы. Егеттең иҫәпләүҙәре буйынса, йыйған аҡсаһы өй алыуға ла, туйға ла етәсәк. Шатлыҡлы хистәр менән Өфө вокзалына килеп төштө.\nАвтовокзалға ыңғайлағас, туҡталышта көтмәгәндә һабаҡташы Тимерәсте осратты. Уның менән мәктәпте тамамлағаны бирле күрешкәне юҡ – һис үҙгәрмәгән дә, элеккесә йылғыр, етеҙ, күҙҙәре уйнап тора. Нисек кенә булмаһын, балалар йорто – бер ғаилә бит. Яҡшыһына ла, яманына ла күнәһең, күнегәһең, бер-береңә эҫенәһең. Шуға ла һабаҡташын күреүенә яҡынын осратҡандай һөйөндө.\nАбрик шуҡлығы өсөн оҡшата, уның менән һәүетемсә уртаҡ тел таба торғайны; тик бер эйәртеп килгәс, Әйшә өләсәһе нишләптер дуҫын өнәмәне һәм башҡаса килтермәүен һораны. Үҫә төшкәс, әҙ ыҙалатманы уны Тимерәс. Үҙҙәренән 4-5 йәшкә оло Шаман ҡушаматлы малай менән дуҫлашып алып, дөрөҫөрәге, бик теләп уның йомошсоһона, малайҙар әйтмешләй, “шестерка”һына әйләнгәс, тиҫтерҙәренә көн ҡалманы – гел бер этлек ҡылырға ғына торҙо.\nАбриктың тыуған көнөнә бер мәл Әйшә өләсәһе күп итеп кәнфит әҙерләп ҡуйғайны:\n- Ҡаптағыһын апайың, һеңлең менән бергә ашарһығыҙ, ә бынау ялтыр ҡағыҙлыларын тәрбиәсе апайыңа бир, дитдум балаларының һәр береһенә икешәрҙән таратып сыҡһын, - тип, малайға һәлмәк кенә тартҡан матур пакет тотторҙо.\nПаке-ет! Кәнфиттәрҙән бигерәк, шыптырға күҙе төштө уның. Бына хәҙер мәктәпкә ул ошо матур пакетҡа һалып йөрөтәсәк алмаш аяҡ кейемен! Ул саҡта пакет та “әйбер” ине бит.\nҠаплы кәнфит өсөн дә һөйөндө - ғүмерендә беренсе тапҡыр уға шундай кәнфит бүләк иттеләрсе! Ә матур ҡабын апаһына бирер - әйҙә ваҡ-төйәген шунда һаҡлаһын. Юҡһа, гел юйма менән ручка юғалта ла йөрөй. Тик Шамандың күҙенә салынмаҫҡа! Шатлығынан күстәнәстәренең ауырлығын да тоймай йүгерә-атлай ҡайтып барғанда уны шул уй ҡалдырманы.\nТимерәс күреп ҡалды уның әллә ҡайҙан диҡҡәтте йәлеп итеп торған сағыу һүрәтле пакет менән ҡайтып килгәнен. Ялп итеп янына килеп тә баҫты:\n- Һо, өләпсәңдән ҡайтып киләңме? Ҡайҙа күрһәт әле, нимә һалды?\n- Бөтәгеҙгә лә бүләк итергә кәнфит һалды, - тине күңелһеҙ тауыш менән Абрик. Белә инде – күстәнәстәр хәҙер уның үҙенә генә түгел, Шаман тирәһендә уралғаланғандарҙан башҡа бер кемгә лә тәтемәйәсәк. Тәүгегәме ни?!\nШулай булып сыҡты ла. Тимерәстең һыҙғырыуына бер-бер артлы Шамандың ҡуштандары пәйҙә булды, ҡаршылашып пакетты йыртып ҡуймаһын өсөн Абриктың ҡулын һығып тотоп, күстәнәстәрҙе эләктергәс, ихаталағы ҡыуаҡтарға инеп юғалдылар. Пакет бер аҙ ваҡыт Шаманға хеҙмәт итте лә, буяуы юйылып, бер тотҡосо өҙөлгәс, Тимерәскә күсте. Тегеһе тотҡосто ҡалын еп менән эре-эре атлатып тегеп ҡуйып, йәнә бер аҙ йөрөттө әле.\nБер кемгә лә өндәшмәне Абрик, ошаҡсылыҡ тәрбиәләнеүселәр араһында хурлыҡлы ғәмәл һанала, бала сағындағы әсе һабаҡ та ғүмере буйы үҙен онотторманы. Яңы килеүселәр ғәҙеллек эҙләп тәрбиәселәренән яҡлау эҙләргә маташҡанда Шамандың тос йоҙроғон татып төшөнә барҙы был тәртипкә. Өләсәһе барыбер һиҙенде, иртәгәһенә ейәне янына үҙе килде, тәрбиәсенән кәнфит таратылмағанын белгәс, яңынан күстәнәстәр һатып алып, тараттырҙы. Ә ейәнен балалар йортонан алыҫ түгел мәҙәниәт йортондағы көрәшселәр секцияһына яҙҙыртты. Түләүле булһа ла, пенсияһынан өлөш сығарыуҙан тарһынманы. Өлкән синыфтарҙа үҙен яҡлай ала ине инде Абрик, Шаман да мәктәп тамамлап сығып китте. Тимерәс көрәшселәр араһында таныла башлаған үҫмергә, эс-бауырына инә яҙып, ялағайланып йөрөй башланы. Тик өләсәһе гел киҫәтә килде - яҡын йөрөтмә, ышанма: бер һынағанды йөҙ һынамайҙар; мосолман кеше шул булыр – бер оянан сыҡҡан йыландан ике тапҡыр сағылмаҫ. Балиғлыҡ йәшенә еткәс, инәй оҙон-оҙаҡ нәсихәттәр менән башын ҡатырманы үҫмерҙең. Ошо рәүешле, теләмәһәң дә ятҡа бикләнеп ҡала барған ҡыҫҡа ғына йор һүҙ, йә мәҡәл, йә ҡарһүҙ әйтеү менән сикләнде. Ваҡыт үҙенекен итә икән, әле бала саҡ үпкәләре лә, өләсәһенең киҫәтеүе лә онотолоп, бары туғандарса йылы хистәр тулҡыны ғына сорнаны Абрикты.\n- Һо-о, гадук, шатмын һине күреүгә, - тип яурынынан ҡағып алды Тимерәс. – Ҡайҙа китеп бараһың, Мәскәүҙә эшләйһең тип ишеткәйнем.\nАй-вайына ҡуймай, ятағына алып ҡайтты уны һабаҡташы. Бүлмәлә уларҙы… Шаман ҡаршы алды. Үҫмер сағында уҡ горилланы хәтерләтеп торған һын-һыпаты тағы ҡалыная, ҡаштары ла ялбырлана төшкән, башын себен тайып йығылырлыҡ итеп ялтыратып ҡырҙыртҡан. Уны “яңы урыҫтар” араһында бурыс ҡайтарттырырға яллайҙар, аҡсаны арыу һуға тип ишетелгәне бар ине. Һимеҙ һурпа ашап, һөртөргә онотҡандай ялтырап торған ҡалын ирендәрен ялай-ялай, йөҙөнә бик шат ҡиәфәт сығарып, ҡунаҡты ҡосаҡлап, арҡаһынан һөйгән булды. Тиҙ-тиҙ генә табын хәстәрләй башланылар. Абрик Мәскәү күстәнәстәрен өҫтәлгә ҡуйҙы. Башҡараҡты көткән яҡташтары мәғәнәле итеп тамаҡ ҡырғылағас, ни әйтергә теләгәндәрен аңлап, аҡланған булды:\n- Егеттәр, мәктәптән үк минең эсмәгәнде беләһегеҙ, әле лә мисәтен ҡуптарған юҡ.\nТегеләр үҙҙәренекен сығарҙы. Ҡыҙмаса булып алғансы Абрикты өгөтләп маташҡайнылар, бер яртыны йыҡҡас, асыу менән:\n- Ултырма әллә кем булып, табылған бында фәрештә, - тип бәйләнә башланылар. – Туйға әҙерләнә имеш берәү.\nЙәнә ярты сығарҙылар. Егет эштең яман яҡҡа ыңғайлағанын тойоп, бер арала сумкаһын эләктереп сығырға уҡталғайны, ебәрмәнеләр. Береһе ауыҙын шаҡарып тотто, икенсеһе араҡы ҡойҙо. Иҫерттеләр. Төнгө ресторандан өҫтәү алып килергә аҡса таптырҙылар. Егет үҙен яҡлар хәлдә түгел ине, йортлоғо ла, туйлығы ла мәктәптәштәре ҡулына күсте. Унан инде … һис ҡасан башына ла килмәгән ҡот осҡос хәл башланды. Ике әзмәүерҙәй иргә нисек ҡаршы тора алһын аҡса йыйыр өсөн аслы-туҡлы йөрөгән, ауыр эштән арып ҡайтып килгән, етмәһә тәүге тапҡыр иҫергән ҡаҡса ғына егет! Беҙ һиңә туйҙы үҙебеҙ яһайбыҙ, беҙгә кәләш булырһың, тип хахылдашып, ҡысҡырырға бирмәй, ауыҙын баҫтылар. Йән көсөнә ҡаршылашып, бер-ике тапҡыр ярҙам һорап ҡысҡырып та өлгөрҙө, дөбөр-шатыр килделәр – уйлап ҡараһаң, төнгө тауыш әллә ҡайҙа китә, әммә һис бер кем ишек тә шаҡыманы хатта.\nТеш араһына йәнә нимәлер ҡойҙолар Абриктың. Шунан һуң ул ни булғанын иҫләмәй. Аңына килгәс, ҡайҙа икәнлеген төшөнә алмай ятты бер аҙ. Башы ауырта, тәне һыҙлай. Янында сыр яланғас Тимерәс ята. Ул ҡапыл тертләп һикереп торҙо һәм, ниһайәт, ни хәлгә ҡалғанын аңлап, ҡара тиргә батты. Аяғы тотмаҫ булып, ҡалтыранды. Кеҫәләрен ҡапшаны, сумкаһын тикшерҙе – аҡсаларҙан елдәр иҫкән! Ярай, мобильнигы куртканың түш кеҫәһендә ята. Тегеләр уяныуҙан ҡурҡып, йәһәт-йәһәт кейенде лә, урамға атылды егет. Ни эшләргә лә белмәй, ғәрлегенән, ҡайғыһынан бар көсөнә аҡырғыһы, аҡырып илағыһы килде. Үҙ һөйләшендә “никтыуҙы”, йәғни, ниңә тыуҙы, тип һуҡрана торғайны өләсәһе уның әсәһенә. Ә бына мин ник тыуҙым да, ниңә йәшәнем?\nСабираһы янына ошо хәлдә нисек ҡайтһын, өләсәһенең күҙенә нисек күренһен, ошо хурлыҡ менән, тапалған йәне, ерәнгес ҡағылыуҙарҙан ытырғанған тәне менән нисек йәшәһен!\nЮҡ, йәшәй алмай ул был хәлдә! Ҡалтыранған, тыңлауһыҙ бармаҡтары менән хаталы итеп “тимерәс арҡаһында бәхил бул” тигән һүҙҙәрҙе йыйҙы ла Сабираның номерына оҙатты. Аңлатып тороуҙы кәрәк тапманы, ғөмүмән, ошо рәүешле хурлыҡҡа төшөүен кемдеңдер белеүен дә теләмәне, ғәрләнде. Телефонын элемтәнән өҙҙө. Кеҫәһенә тыҡты. Тиҙерәк, тиҙерәк, тип ашыҡтырҙы үҙен ҡайҙалыр. Тынысланаһы урынға шаңҡыуы арта ғына барҙы, ҡайҙа барғанын да, ниҙәр ҡылғанын да аңламаны. Күпме ваҡыт уҙғандыр, ниндәйҙер ҡайын янында уянып киткәндәй булды. Билендәге ҡайышын сисеп элмәк яһаны. Фани донъя менән бәхилләшеп, тәне тартҡылашҡанда, йәне анталашҡанда Әйшә өләсәһенең әйткәндәре ҡолағында яңғыраны:\n- Ни күрһәң дә үҙеңә ҡул һалма. Теге донъялағы михнәттәр янында бындағыһы ожмах ҡына булып тойолор ундайҙарға, тиелгән Изге китаптарҙа.\nШунан үҙ өләсәһе пәйҙә булды:\n- Бер заман шайтаның тартып әпкитмәһә генә ярар ине тип теләгәйнем дә.\nАуылында бәхилләшеү һүҙҙәрен уҡып, шылтыратып уны ала алмаған Сабираһының, ҡыҙ ғына көйө тол ҡалырға тейешле Сабираһының:\n“Абри-и-ик, китмә-ә-ә!” – тип ҡысҡырғанын ишетте.\n“Ни эшләп мин китергә тейеш әле был донъянан, - тигән уй килде ҡапыл уның башына. – Теге әҙәм аҡтыҡтарына был ерҙә урын булмаҫҡа тейеш! Үҙ йәнемде алғанса, ниңә уларҙы дөмөктөрмәнем икән, төрмәлә ултырыр ҙа сығыр инем, үлһәм дә үс алып үлер инем! Ә улар хәҙер бер ни булмағандай йәшәйәсәк, ҡара эштәрен дауам итәсәк”.\nАяҡтарының утта янғандай ауырта башлауына сыҙай алмай, ике донъя сигендә тыпырсынған Абриктың инерле-сығырлы аңында ҡайышты бушатыу, башын элмәктән сығарыу теләге уянды, тик ҡулдары инде уға буйһонманы.\nАлыҫта кемдәрҙер йүгереп килгәне күҙенә салынып ҡалды ла аңын юғалтты.\n… - Егет-егет, ишетәһеңме мине?! – кемдер уны сикәләй, йөрәген һытып сығарырлыҡ итеп күкрәгенә ауырттырғансы баҫа. Ул ауыр ҡабаҡтары аҫтынан баштүбән торған кеүек күренгән кемдәрҙеңдер ҡайнашҡанын күрә, алыҫтан, томан эсенән генә ишетелгән кеүек тауыштар ҡолағына сағылып ҡала. Йәнә бушлыҡҡа убыла.\nКүпмелер ваҡыттан ҡар өҫтөндә ятҡанын самаланы егет. Ни булғанын аңлай алмай ятты. Шунан үҙен белештермәй бар көсөнә аҡырып ебәрҙе. Оҙаҡ аҡырҙы… Ҡайғы-хәсрәт, ғазаптар булы ҡыҫҡа ғына ғүмеренең ошоғаса баҫып ҡалдырып килгән бар әрнеүҙәре алҡымына килеп тығылып, тышҡа урғылып сыға ине булһа кәрәк. Ул арала килеп еткән “тиҙ ярҙам” машинаһынан төшкән аҡ халатлы кеше уның бүре олоғандай тауышын дарыу ҡаҙап ҡына туҡтата алды. Ҡалды… Ошо мең хәстәрле, мең хәсрәтле донъяға кире ҡайтты. Был – яңы ғүмер – уға кәрәкме? Ниҙәр көтә унда?\nИҫе инәрле-сығарлы булып шулай аунағанда ҡапыл ниңәлер ғүмерҙә лә күрмәгән олатаһы һыны пәйҙә булды. Тотош ап-аҡтан үҙе, ә күҙҙәре шундай моңһоу; Әҙәм ғәләйһиссәләм донъяға килгәне бирле бер нигә ҡарамай, бынан да ҡурҡынысыраҡ хәлдәрҙә өҙөлмәй килгән сылбырҙы өҙәһең бит, затыбыҙҙы ҡоротаһың, тип шелтәләгән дә кеүек. Тауышы ишетелмәне, ә уйлағаны аңдан аңға ағып ҡына инә ине шикелле. Ғүмер юлы хәүеф тулы: сәнскеле ҡыуаҡтар, шырлыҡтар араһынан уҙырға; йәнең дә, тәнең дә сей яраға әүерелеп, абынып йығылып, аяҡ аҫтарында ла тапалырға тура килә; йәнә-йәнә ҡалҡынырға, күтәрелгәс, кире йығылмаҫҡа көс табырға кәрәк; эсәгең өҙөлһә - эсеңдән ялға, балам, тигәне күңеленең әллә ҡайһы төпкөлдәренә барып етеп, һүнеп барған усаҡҡа ҡуҙ өҫтәгәндәй булды. Олатаһы ейәненә хәҙер инде йылмайып ҡараны ла, монар ғына кеүек ҡалып, бушлыҡҡа инеп ирене. Ул юҡҡа сыҡҡан урында тормоштағынан да сибәрерәк, сағыуыраҡ булып, өҙөлөп һағындырған, донъялағы иң һөйөклө һәм ҡәҙерле кешеһе - Сабираһы ҡалҡып сыҡты. Ҡулына биләүле сабый тотҡан. Абриктың бәләкәс кенә сағындағы фотоһына оҡшап торған шул сабый ыуыҙ ғына бармаҡтары менән эй үрелә, бит остарын соҡорайтып көлә, йомшаҡ йылы усы менән уның битен һыйпай. Үҙ дауамын күкрәгенә ҡыҫып һөйөргә теләп, ул сабыйға үрелде лә … тамам иҫенә килде.\nЙәшәргә… Бер нигә ҡарамай – йәшәргә.\n“Тиҙ ярҙам” машинаһы ҡыҙыл уттарға ла иғтибар итмәй, ҡайһы саҡ асыулы геүләп, уны халыҡ ҡайнап торған ҡала эсенә алып инеп китте.\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Ҡиәмәтлек_ейән._Гүзәл_Ситдиҡова&oldid=333666"


Ковид-госпиталдәргә - башҡорт балы\n12 Ноябрь 2020, 14:05\n"Берҙәм Рәсәй" сәйәси партияһының төбәк бүлексәһе башлаған "Табиптарға рәхмәт" акцияһы сиктәрендә республиканың ковид-госпиталдәренә башҡорт балы таратыласаҡ. "Беҙҙең хәстәр" үҙәге ирекмәндәре уны тарата башланы.\n– Акция башланыу менән республиканың 36 медицина учреждениеһына сәй йыйылмалары тапшырҙыҡ, уларҙы өс меңдән ашыу хеҙмәткәр алды. Акцияны киңәйтергә һәм 500 килограмм сифатлы башҡорт балын да өләшергә булдыҡ. Әйҙә беҙҙең табиптар үҙҙәренең һаулығын нығытһын, – тине партияның төбәк башҡарма комитеты етәксеһе Рөстәм Әхмәҙинуров.\n"Табиптар тураһында хәстәр менән" проекты координаторы Евгений Мельников аңлатыуынса, бал банкаларын ошо көндәрҙә республиканың бөтә ковид-госпиталдәренә алып барасаҡтар. Уларҙың һаны – 38, 14-е Өфөлә урынлашҡан.\nТатлы күстәнәсте Ғ. Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһының "ҡыҙыл зона" табиптары алып ҡыуанды ла. Бында 21 һауыт шифалы бал килтерелгән. Шулай уҡ өс һауыт Туҡай урамындағы хәрби госпиталгә һәм 12 банка республиканың клиник онкология диспансерына алып барып еткерелгән.\n– Әле беҙҙең стационарҙа 200 пациент ята. Өс сменала эшләйбеҙ. Ярҙам өсөн ҙур рәхмәт. Тап ошондай ваҡыттарҙа коронавирус менән көрәштә үҙебеҙҙең яңғыҙ түгел икәнлегебеҙҙе аңлайбыҙ. Был беҙгә барыһы ла яҡшы буласаҡ тигән ышаныс һәм өмөт бирә, – тине республика клиник дауаханаһының йоғошло ауырыуҙар госпитале етәксеһе Гөлшат Фәтҡуллина.\nФото: "Берҙәм Рәсәй".


Ни өсөн Испанияла буйҙаҡтар күп? » Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы\nЛилиә (Абдуллина) Трофимова – Үрген ауылы ҡыҙы. Мәктәпте тамамлағандан һуң Мәскәү технология институтының Өфө филиалында уҡый. 1982 йылда йүнәлтмә буйынса Ҡазан ҡалаһына китә һәм “Татмебельсбыт”ҡа инженер-иҡтисадсы булып урынлаша. Тормошҡа сығып, Татарстанда төпләнә. Ире менән бергәләп ҡыҙ һәм ул тәрбиәләп үҫтерә. Балалары Сорғотта йәшәй, ейәнсәре бар. Үҙе иһә Баймаҡ ҡалаһында тора. Лилиә Мәжит ҡыҙы – алсаҡ, нурлы йөҙлө, һөйкөмлө кеше, ихлас әңгәмәсе. Ике йылдан ашыу Испанияла йәшәп һәм эшләп ҡайтҡан. Беҙ уның менән нәҡ ошо сәфәре тураһында әңгәмә ҡорҙоҡ. Сит илдең үҙенсәлекле һыҙаттары тураһында түбәндәгеләрҙе һөйләне ул.\n– Испанияға Башҡортостандан аҡса эшләү өсөн барыусылар күп, был йәһәттән бигерәк тә Сибай, Өфө, Благовещен ҡалалары, Раевка ҡасабаһы кешеләре әүҙем. Украинаныҡылар күп, Испанияла үҙҙәренең мәктәптәрен, магазиндарын, башҡа учреждениеларын асҡандар. Ер шарының төрлө урынынан йыйылған бында халыҡ – ниндәй генә милләт кешеһе\nКилгән кешегә йүнәлтмә биреп, эш эҙләп ярҙам күрһәтеүсе яҡташтарыбыҙ ҙа бар. Мөмкинлектән файҙаланып, йәнтөйәкте бер аҙға ҡалдырып, сит илгә юл тоттом. Тәүәккәл аҙымыма үкенмәйем – күпме ер-һыу күреп ҡайттым. Әлбиттә, тәүҙә бик һағындырҙы, тик ғәҙәтем шул: маҡсатыма өлгәшмәйенсә ҡалмайым.\nИспанияның танылған 86 йәшлек балеринаһын ҡараным. Бик зыялы ғаилә. Бай, етеш йәшәү – бында ҡәҙимге күренеш, һауыт-һабаларына тиклем саф көмөштән. Ғөмүмән, бындағы тормош беҙҙекенән күк менән ер араһы кеүек айырыла. Рәсәй телевидениеһы һәм матбуғатында Испанияны насар яҡтан ғына күрһәткән кеүек, унда ла Рәсәйҙе матур итеп һүрәтләмәйҙәр.\nКейем, аҙыҡ-түлек бик арзан, ә эш хаҡтары юғары. Мәҫәлән, ябай шофер беҙҙең аҡса менән айына 120 мең һум эш хаҡы ала. Мин ҡараған әбекәйҙең пенсияһы –98 мең.\nУрамдарҙа мандариндар, әфлисундар бешеп, аяҡ аҫтына ҡойолоп ята. Ҡыш юҡ. Магазиндарҙа – юғары сифатлы емеш-еләк, яңы ғына тотолған балыҡ, кәзә һөтөнән яһалған сыр, уңып бешкән икмәк. Консервалар ҙа намыҫ менән эшләнгән. Һәр кемдең аш өҫтәленә тик яңы аҙыҡ-түлек кенә ҡайта, яраҡлылыҡ ваҡыты үткән ризыҡтар бер ҡайҙа ла осрамай.\nХалҡы бик үҙенсәлекле, хатта ҡыҙыҡ кейенә. Бер нисә стилде ҡатнаштырып кейеү йыш осрай. Үтекләнмәгән кейем кейеү модала. Затлы металл һәм ҡиммәтле таштарҙан яһалмаған биҙәүестәрҙе, йәғни бижутерияны, киң ҡулланалар. Тәбиғи косметиканы ғына тотоналар. Ҡатын-ҡыҙ, ир-аттың иң күп әйбере – шарф, муйын яулыҡтары– уларҙың ниндәйе генә юҡ! Уларһыҙ йөрөүселәр һирәк.\nҠатын-ҡыҙ бик рәхәт тормошта, үҙ күңелен генә уйлап йәшәй. Әммә ғаиләләрҙә, нигеҙҙә, дүрт-биш бала донъяға килә. Сабыйҙы йүргәккә төрөү ғәҙәте юҡ, кескәй саҡтан кейем кейҙерәләр. Һәр сабыйға, тыуғас та, дәүләт фондынан иҫәп асылып, аҡса күсеп бара, 18 йәше тулыуға ул шул аҡсаға фатир һатып алыу мөмкинлегенә эйә. Балалар мәктәпкә дүрт йәштән бара.\nБуйҙаҡ ир-ат ифрат күп. Өйләнмәһә лә, ир ҡунаҡҡа барып йөрөй торған ғаиләләр бар. Өйләнмәүҙең төп сәбәбе – айырылыша ҡалһалар, иргә бер нимә лә эләкмәй, бар мөлкәт законлы рәүештә балалары менән ҡатынына ҡала, ир сығып китергә тейеш була. Йәнә ғаиләһенә ҙур алимент түләй. Испанияла ун биш буйҙаҡҡа бер ҡатын тура килә. Етмәһә, ырыу байлығын ситкә ебәрмәҫ өсөн ике-өс туған йәштәрҙе өйләндереү –ғәҙәти күренеш. Шуға күрә Испанияла ғәриплек йыш осрай.\nТуйҙы ҙурҙан ҡубып яһамайҙар, сиркәүгә барып, матур йола үткәреү менән сикләнәләр. Ҡунаҡсыллыҡ юҡ. Кеше килһә, өҫтәл әҙерләмәйҙәр, һөйләшкәндә ҡунаҡ һыуһаһа, һыу һорап эсергә мөмкин. Башҡа ниҙер тәҡдим итеү – улар өсөн башҡа һыймаҫлыҡ хәл. Испандарҙың иң яратҡан урыны – барҙар. Йәше-ҡарты иртән торғас та бер сынаяҡ ҡәһүә эсеү өсөн (унда сәй эсмәйҙәр) кейенеп-яһанып барға бара. Ныҡ шаулашып ултыралар, тауышланып һөйләшәләр, бейейҙәр, күңелле әңгәмә ҡоралар. Һыра, һут, шарап, виски, ҡәһүә – популяр эсемлектәр. 90 йәште үткән әбейҙәр ҙә аҙна һайын сәстәренә прическа эшләтеп, биҙәнеп, сағыу кейенеп йөрөй.\nХалыҡ мәшғүллеге үҙәгендә иҫәптә торғандар әҙ түгел, йылдар буйы торалар, айына беҙҙең аҡса менән 24 мең һум пособие алалар. Техника арзан. Мәҫәлән, 3 мең һум эш хаҡы икән, машина 8 мең һум тора. Испания үҙе етештермәй, күрше илдәрҙән ала. Ғаиләлә биш кеше булһа – машиналары ла бишәү. Бер-береңдең машинаһына тейеү ғәҙәте юҡ.\nҘур завод-фабрикалар юҡ. Дәүләт учреждениелары бик әҙ, бөтә ер, бөтә эш шәхси йүнселдәр ҡулында. Фермерҙар күпләп сусҡа, йәнә үгеҙ аҫрай. Үгеҙҙәр аренала һуғыштырып, тамаша ҡорор өсөн аҫрала, һатыла. Сусҡаға имән сәтләүеге ашатыуҙары үҙенсәлекле, шунлыҡтан ул һимеҙ булмай, итләс була икән. Кәзә фермалары күп. Шифалы һөтөнән төрлө ризыҡ етештерәләр. Бөтә ерҙә – теплицалар. Йөҙөм емеше, баҡса еләге, цитрус емештәр үҫтерәләр.\nКөндөҙгө сәғәт 2-нән 5-кә тиклем бөтә ерҙә лә “тыныс сәғәт”. Магазиндар ябыла, дә∆ләт ойошмалары ла эшләмәй. Халыҡ, ығы-зығынан арынып, бар ерҙә ялға туҡтай, серем итә. Һирәк-һаяҡ забастовкалар булып тора. Улар митинг, демонстрация рәүешендә ойошторола.\nМин йәшәгән ергә Атлантик океан яҡын ине. Ял көндәрендә һыу инергә барабыҙ. Һәр ғаиләнең ярҙа ял итә торған йорто, ихатаһы бар, ә инде йәшәгән ерҙәрендә һәр бер ғаилә ике-өс ҡатлы йортҡа эйә.\nЮлдар һәйбәт. Автобустарҙа бөтә уңайлыҡтар бар. Табло хәҙер ҡайһы туҡталышҡа нисә секундтан барып етеүеңде күрһәтеп тора. Кешеләр тәртипле, ситтәргә ярҙам итергә, һораған ерҙе өйрәтеп, күрһәтеп ебәрергә яраталар. Шуныһы ҡыҙыҡ: халыҡ бесәй затын яратмай, улар илдә бөтөнләй юҡ.\nМузейҙар күп. Христофор Колумб музейы ныҡ оҡшаны. Боронғо замоктар ҙа һаҡланған. Мәсеттәр бар. Бөгөн был илдә 1,5 миллион мосолман йәшәй. Ҡарттар йорттары күп, уларҙа юғары кимәлдә хеҙмәтләндереү, ял итеү ойошторолған, шуға ла күптәрҙең ата-әсәләренең унда булыуы бер кемдә лә аптырау уятмай. Хөкүмәт өлкәндәрҙе ҡәҙерләй белә.\nТабиптар – иң итәғәтле халыҡ. Анализ һөҙөмтәһен өйгә ебәрәләр, барып алып йөрөү мотлаҡ түгел. Табиптың хәл белешеп өйгә шылтыратыу ғәҙәте лә үрнәкле. Дарыуҙары татлы, ҡулланыуға еңел. Халыҡтың, өлкәндәрҙең һаулығы яҡшы, анализдары йәш кешеләрҙеке кеүек.\nПолицайҙар документ тикшереп йонсотмай. Тәртип боҙмаған кешегә бер кем дә юҡҡа килеп бәйләнмәй. Иҫеректәр юҡ, испандар аунап тәгәрәгәнсе эсмәй. Рәсәйҙәрҙең килеп, иҫереп йөрөгәне бар.\nИспандар тормоштарын үҙҙәре теләгәнсә ҡора. Ғәйбәт һөйләмәйҙәр, кеше тикшермәйҙәр, күңел асып, һаулыҡтарын һаҡлап, көсөргәнешһеҙ йәшәйҙәр. Бында барыһы ла ябай һәм ғәҙәти. Оҙон ғүмерлеләр, йөҙгә етә яҙалар, үтеп китәләр. Ситтән килгәндәргә күнеккәндәр, Рәсәйҙе хөрмәт итәләр. Климаты йәшәү өсөн уңайлы, эҫелек 50 градусҡа етһә лә, океан яҡынлығы хәлде еңелләштерә.\nБына ошоларҙы һөйләне Лилиә ханым Испания тураһында. Ул\nтиҙҙән Мәскәүгә йәшәргә китергә йыйына. Хаҡлы ялға бер нисә генә йыл ҡалған, ниәте – шуға тиклем Рәсәйҙә булырға ла артабан сит\nилдәргә сәйәхәткә сыҡмаҡсы. “Әммә тыуған яғым, Ейәнсурам, һәр саҡ күңелемдең түрендә\nһаҡланасаҡ, тыуған Башҡортостаным менән бәйләнеште һис ҡасан өҙмәм”, – ти ул.


Сүп-сар өсөн түләү артырмы?\n13 Февраль 2019, 13:19\nТәбиғәт менән файҙаланыу һәм экология министрлығы хәбәр итеүенсә, киләсәктә сүп-сар өсөн түләүҙең артыуы ихтимал.\nТәбиғәт менән файҙаланыу һәм экология министрлығы хәбәр итеүенсә, киләсәктә контейнерҙар майҙансығын төҙөү сәбәпле сүп-сар өсөн түләүҙең артыуы ихтимал.\nӘлегә төбәк операторҙары менән килешеү буйынса сүп йыйыуҙы даими ойошторолған ерҙә 70 һум, ә бығаса сүп-сар сығарыу ойошторлмаған төбәктәрҙә – 35 һум түләү ҡаралған. Республика етәксеһе Радий Хәбиров район хакимиәттәре башлыҡтарына 2019 йылдың аҙағына тиклем барлыҡ тораҡ пункттарҙы контейнер майҙансыҡтары менән тәьмин итергә ҡушты. Әлеге ваҡытта 10 меңдән ашыу контейнер майҙансығы, шулай уҡ 20 меңдән күберәк контейнер кәрәк.


Ленинград блокадаһы тамамланған көн\n27 Ғинуар 2019, 23:04\n1944 йылдың 27 ғинуарында Ленинград блокадаһы тамамлана. Ошо тарихи ваҡиғаға быйыл 75 йыл тулды.\nБыл дата Рәсәйҙә Хәрби дан көнө булараҡ билдәләнә. 1941 йылдың 8 сентябренән алып, 900 көн дауамында Ленинград халҡы һәм уны һаҡлаусылар оло ҡаһарманлыҡ һәм сыҙамлыҡҡа һынау тота. Төрлө мәғлүмәттәр буйынса, блокада осоронда 400 меңдән алып 1 миллион ярымға тиклем кеше һәләк була.\nҠала тик Ладога күле аша Ҙур ер менән тоташа. 1941 йылдың 12 сентябренән башлап аҙыҡ-түлек һыу юлы аша, күл боҙ менән ҡапланғас, аттарҙа ташыла. Немецтар уны бер туҡтауһыҙ авиация утына тота. Шуға ҡарамай, күл халыҡты, яралы һалдаттарҙы эвакуациялау, блокадала ҡалғандарға ҡорал, аҙыҡ-түлек ташыуҙа мөһим роль уйнай.\n1943 йылдың 18 ғинуарында Ҡыҙыл Армияның Ленинград һәм Волхов фронттары ғәскәрҙәре Шлиссельбург янында осраша һәм шуның менән Ленинград блокадаһы өҙөлә. 11 саҡрым киңлегендәге барлыҡҡа килгән коридор аша аслыҡ-яланғыслыҡтан интеккән халыҡҡа аҙыҡ-түлек менән ылауҙар килә башлай. Әммә ҡала тағы ла бер йылдан ашыу ҡамауҙа була. Был осорҙа ла кешеләргә төрлө михнәттәр аша үтергә тура килә.\n1944 йылдың 14 ғинуарында Совет ғәскәрҙәре Ленинградта һөжүм операцияһын башлай. Бер нисә көн барған тиңһеҙ алышта, оҙаҡҡа һуҙылған, меңәрләгән ғүмерҙе ҡыйған блокада 27 ғинуарҙа өҙөлә һәм Гитлер ғәскәре сигенә.\n“Блокада икмәге” таратылды\nБөрө ҡалаһы икмәк бешереү цехында Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында ҡоршауҙа ҡалған Ленинград рецебы буйынса 12 мең икмәк бешерелгән. Быйыл был эшкә тәүге тапҡыр урындағы күп профилле колледж студенттары ла йәлеп ителгән. 1941 йылғы рецепт ярҙамында тик Бөрөлә генә ошондай икмәк сығарыу 5-се йыл рәттән ойошторола. 25-26 ғинуарҙа 125 грамлыҡ ризыҡ “Блокада икмәге” тигән патриотик сарала таратылды.


Үҙ яғыма ҡайтһам... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Үҙ яғыма ҡайтһам...\nҮҙ яғыма ҡайтһам... 18.05.2018 // Йәмғиәт\nРәсүл ауылына барған саҡта осраҡлы рәүештә Нәсимә апайға тап булдым. Миңә берәү: “Афғанстанда һәләк булған Мараттың әсәһе ул”, – тине. Нәсимә апай менән танышып, иркенләп һөйләшеү теләге күптән тыуһа ла, бер ҙә мөмкинлек булманы һәм бына, Аллаға шөкөр, бирәм тигән ҡолона сығарып ҡуйыр юлына, тигәндәй, уның менән ихлас күрешеү...\nНәсимә апай – 1936 йылда Рысай ауылында, ә тормош иптәше Ғәзимйән ағай 1932 йылда Көҙөй ауылында тыуа. Ибраһимовтар өйләнешеү менән Рәсүл ауылына күсеп килә һәм “Коммунар” колхозына эшкә урынлаша. Нәсимә апай быҙау ҡарай. Ғәзимйән ағай колхоз етәкселәре ҡайҙа ҡуша, шунда бара. Уға ла малсылыҡта эшләргә тура килә. Күберәген тракторсы, комбайнсы, тимерсе була. Татыу ғаиләлә биш малай, ике ҡыҙ үҫә. Марат, ғаиләлә дүртенсе бала булып, 1966 йылдың 3 июнендә тыуа.\nРәсүл мәктәбендә һигеҙенсене тамамлағас, Учалы ауылындағы ауыл хужалығы профессиональ-техник училищеһында уҡып механизатор булып сыға. Мәктәптә уҡыған сағында уҡ ул данлыҡлы “Ләйсән” бейеү ансамбленә йөрөй. Матур итеп йырлай ҙа, Рәсүл мәктәбенең һәм ауылының үҙешмәкәр түңәрәгенең әүҙем ағзаһы ла була.\nНәсимә апай менән аралашҡанда, ул Мараттың уҡыу әсбаптарын күрһәтте. Ҡулыма уның башҡорт әҙәбиәтенән яҙма эш дәфтәрен алдым. “Рәсүл һигеҙ йыллыҡ мәктәбенең 8-се класс уҡыусыһы Марат Ибраһимовтың дәфтәре” тип яҙылған. Уның 22 сентябрҙә яҙған изложениеһын уҡыйым. Һүҙ хәрби летчик Михаил Девятаевтың Бөйөк Ватан һуғышында күрһәткән ҡаһарманлығы тураһында бара. Немец илбаҫарҙарының концлагерынан ун хәрби әсир ҡасып, уларҙың бомбардировщиктарын урлай...\nМарат матур, тигеҙ хәрефтәр менән, иң мөһиме, йәненә, тәненә инеп ултырған мәлдәрен тасуирлап яҙған бит. Бәлки, ошо изложениены яҙған сағында ул да хәрби летчик булырға хыялланғандыр...\nӘ яҙмыш уға бөтөнләй икенсе һынау әҙерләгән булып сыҡты. Училищены тамамлағас та, колхозда тракторҙа эшләп йөрөгәнендә, 1984 йылдың 21 февралендә “Иртәгә һиңә хәрби хеҙмәткә” тип повестка килтереп тотторалар.\nИкенсе көн ауыл советынан иҫәптән төшөп килеүенә уны оҙатырға тип тиҫтерҙәре, класташтары йыйылған була. Өйгә инеп бешкән ашты ашарға ла, сәй ҙә эсергә өлгөрмәй, призывниктарҙы тейәгән автобус килеп туҡтай.\nАвтобус ҡуҙғалыуға шау-шыу бер аҙ тынып ҡала, шул мәл уның менән бер көндә армия сафына алынған Фәрит Мәхмүтов:\n– Марат, әйҙә, “Үҙ яғыма ҡайтһам”ды йырла әле, – ти.\nМарат инәлтмәй генә тамағын ҡырып ала, әйтерһең дә, оялыуын еңә, талғын ғына үҙенсәлекле тауыш менән И. Абдуллиндың һүҙҙәренә Р. Хәсәнов яҙған йырҙы башлай.\nҮҙ яғыма ҡайтһам, ергә ятып\nТыңлар инем үлән үҫкәнен.\nТыңлар инем ҡыҙҙар йырлағанын,\nКиске йылы елдең иҫкәнен.\nЭсер инем шишмә һыуҙарын.\nӘкрен генә башланған йыр көсәйгәндән-көсәйә, уның моңло тауышы һәр кемдең күңеленә үтеп инә. Егеттәрҙең апайҙары, әсәйҙәре күҙ йәштәрен һөртә. Егеттәргә ағай-энеһе Хоҙайҙан һаулыҡ, ғүмер, бәхет теләй. Нәсимә апай: “Балаҡайыма тыуған ауылына иҫән-һау ғына әйләнеп ҡайтырға насип булһын инде”, – тип үҙенең доғаларын уҡый.\nРозалия апаһының хәтерләүенсә, Марат бүтән ҡустыларынан үҙенең тырышлығы, илгәҙәклеге, эшсәнлеге, тыңлаусанлығы менән айырылып торған. “Әрмегә алынғас, һәр хатҡа ентекләп яуап яҙыр ине. Уның хаттарын, утыҙ ике йыл үтһә лә, һаҡлайым, һағынған сағымда уларҙы уҡып, илап алам”, – ти.\nРозалия БАМ-да төҙөлөштә эшләп ҡайтҡан, әле хаҡлы ялда. “Шуныһы үтә лә үкенесле булды: дауаханала ятыу сәбәпле, ҡустымды һуңғы юлға оҙатырға ҡайта алманым”, – ти.\nМараттың 30 апрелдә яҙған хатынан: “Афғанстандан сәләм! – тип башлаған. – Һаумыһығыҙ, апай, еҙнә! Хәлдәрегеҙ нисек? Минең һәйбәт, хеҙмәтем яйлап бара. Һауа торошо ғына ныҡ эҫе. Ашхабадта хәрби әҙерлек үткәс, самолетта Ҡабулға килдек. Унда бер көн торҙоҡ. Һуңынан йөк самолетына ултырып, бер яланға килеп төштөк. Бында ун көн тәбиғәт шарттарына күнегеү үткәс, Афғанстан менән Пакистан сигенә килтерҙеләр. Кисә көслө атыш тауыштары ишетелде. Тимәк, дошмандар эргәлә генә...”\n20 июлдә яҙған хаты: “Бик оҙаҡ хат яҙа алмай киттем. Кисә ер тетрәне. Тәүгеһе улай ныҡ булманы, икенсеһе көслө булды, ер һелкенеп торҙо, хатта баш әйләнде, күңел болғанды...\nАпай, һеҙ дөйә итен ашағанығыҙ бармы? Ә бына беҙ аҙашып йөрөгән дөйәне атып алдыҡ. Һуйырға, тунарға бысаҡ та, балта ла юҡ... Ҡаялар аша юғарыға мендереү ныҡ ауыр булды... Асыҡҡанда яҡшы булып ҡалды. Аҫта бер ташландыҡ ҡышлаҡтан тәгәс, ҡалаҡ, ятып торорға әйберҙәрен, тәҙрә, ишектәрен алып мендек...\nХат яҙам да, ул ҡасан китер, конверт юҡ. Ҡасан вертолет килер?\nИсмаһам, тамаҡ та туйып ҡалыр ине, туйғансы һыу эсер инек. Конверт та булыр ине. Ә, бәлки, ағай-эненән, дуҫтарҙан хат та булыр. Көн ныҡ эҫе, һыу эске килә”. 16 сентябрҙә яҙған хатында: “Һеҙҙе ныҡ һағындым, ғаилә менән фотоға төшөп һалығыҙ”, тигән. Октябрь айындағы хатында “Апай, бандеролеңде алдым, ҙур рәхмәт, тик шоколадың иреп аҡҡан. Бүтән миңә посылка һалам тип расходланып ятмағыҙ. Минең бөтәһе лә бар...” тигән.\nБыл уның һуңғы хаты була. Ул 1985 йылдың 20 октябрендә ҡаты яралана, ноябрь башында Ғәзимйән ағай менән Нәсимә апай аяҡтан йығырҙай хәбәр ала: “Улығыҙ Ташкентта хәрби госпиталдә ята, килегеҙ”.\nИбраһимовтар нимә уйларға белмәй, ашығып колхоз идараһынан аҡса яҙҙырып ала ла Ташкентҡа самолетта оса.\nГоспиталде эҙләп тапҡансы арманһыҙ була атай менән әсәй. Тынсыу палатаға барып ингән әсәнең тубыҡтары бушап, ҡалтыранып барып төшә яҙғанында, әлеге минутта берҙән-бер таянысы булған Ғәзимйән ағай тотоп ҡала.\nИҫһеҙ ятҡан Маратты тәүҙә улар танымай. Маңлайындағы яранан ҙур булып шешек сыҡҡан... Әсәй менән атай ғәзиз балаҡайының ҡулдарынан тотоп байтаҡ һыҡтап ултыра. Шунда йөрөгән бер шәфҡәт туташы уларға сәй эсереп, йәндәрен иретерлек һүҙҙәр табып, госпиталдән йыраҡ булмаған бер мәрйәгә урынлаштыра. Икенсе көн ҡара таңдан тороп, әсә йөрәген ярып сыҡҡан балаһына ғүмер ялғарҙай теләктәр менән һурпа әҙерләй. Атай менән әсәй ғәзиздәренең асыҡ күҙҙәрен күреп: “Хоҙайыма мең рәхмәт, балаҡайыбыҙ тере”, – тип шатлыҡлы күҙ йәштәрен һөртә. Ҡашыҡлап, алмашлап аш ашаталар, йыуындыралар. Шунда ғына уның аяҡ-ҡулдары йөрөмәгәнен, телһеҙ ҡалғанлығын аңлайҙар.\nБер нисә көн шулай дауам итә. Ғәзимйән ағай палатанан сыҡҡан арала, әсә улының битенән һөйә, шул саҡ Марат: “Инәй, алып ҡайт мине?!” – ти. Әйтерһең дә, әсәне ток һуға, ултырған урынынан ырғып тороп, ирен эҙләп таба:\n– Марат иҫенә килде. Ғәзимйән, ишетәһеңме, инәй, алып ҡайт мине, ти бит, әйҙә, алып ҡайтайыҡ балаҡайымды.\nЙүгереп палатаға инһәләр, яралы ҡәҙимге хәлендә ята. Уғаса врачтар уны алып сығып, маңлайындағы яраһын ярып, таҙартып бәйләп, кире килтереп һала. Шул саҡ ҡына Нәсимә апай күрше койкалағыларҙың ҡысҡырышып, яралары һыҙлауҙан әрнеп, ыуаланып ятыуына иғтибар итә: уларҙың ҡайһыһының ҡулы, аяғы юҡ, хатта берәүҙең ике күҙе лә һуҡыр. Ҡысҡырып ятҡандарға шәфҡәт туташы:\n– Ниңә шулай ҡысҡыраһығыҙ?! Ана, Ибраһимов бер ҙә ҡысҡырмай, шып-шым ғына ята, – ти. Уға яуап итеп яралыларҙың береһе:\n– Әмәлкәйҙәре булһа, ҡысҡырыр ине лә... – ти.\nУн көн ваҡыт “һә” тигәнсә үтеп тә китә. Маратты дауалаған табип Ғәзимйән ағайҙы үҙ бүлмәһенә саҡырып ала ла:\n– Ныҡ булығыҙ, улығыҙҙың хәле насар, әҙәм булмаҫ, ауылығыҙға ҡайтығыҙ. Үҙегеҙҙе бөтөрмәгеҙ, – ти.\nҒәзимйән ағай балаһының көндән-көн шиңгәнен йәне-тәне менән тойһа ла, улының үлеренә ышанмай, йәш кеше терелер тип көтә. Әммә врачтың һүҙе уны шаңҡыта. Ауа-түнә аэропортҡа барып билет алып килеүенә врач тағы ла ҡаршы осрай. Ул Ғәзимйән ағайҙың ҡулында бер генә билет күреп:\n– Мин һеҙгә әйттем бит, икегеҙ ҙә ҡайтығыҙ тип. Әбейеңде бында ҡалдырып, ике мәйет алып ҡайтырға итәһеңме? – тип дорфа ғына бәрелә. Күҙенә йәш алған атай кеше яңынан аэропортҡа барып ҡатынына ла билет алып килә.\nҠайғынан ҡаңғырған Ғәзимйән ағай юлға ҡайтырға тип һалып ҡуйған аҡсаһын да шунда юғалта. Өфөгә тиклем ҡайтырҙар ҙа ул, ә Өфөнән Учалыға нимә эшләрҙәр? Донъяла изге күңелле кешеләр бар бит ул! Ғүмерҙә лә күрмәгән-белмәгән бер мәрйә, уларҙың хәлен аңлап, үҙ аҡсаһы менән Учалыға тиклем түләп алып ҡайта. Ғәзимйән ағай менән Нәсимә апайҙың был ҡатынға рәхмәттәре ҙур була, бурыстарын түләһәләр ҙә, уны онотмай, гел изгелектәр генә теләйҙәр. Улар ҡайтып күп тә үтмәй, 22 декабрь көнө 13 декабрҙә яҡты донъя менән хушлашҡан Маратты цинк табутта килтерәләр.\nЯңы ғына ун туғыҙы тулған егетте мәңгелек донъяһына оҙатырға бөтә ауыл халҡы, олоһо ла, кесеһе лә сыға. Нәсимә апайҙың ары китһә лә, бире барһа ла, ауыҙында бер генә һүҙ була: “Инәй, алып ҡайт мине?!” Әсә, оло ҡайғыны күтәрә алмай, дауаханаға барып эләгә. Ғәзимйән ағай ҙа улының үлеменә, ҡатынының ауырып китеүенә ныҡ ҡайғыра. Илле һигеҙ йыл татыу, матур ғүмер иткәндән һуң, ул гүр эйәһе булып ҡуя.\n1988 йылдың 28 декабрендә, үлгәндән һуң өс йыл үткәс, яугир-интернационалисҡа СССР-ҙың Юғары Советы Президиумының Почет грамотаһы ебәрелә.\nМарат Ибраһимовтың иҫтәлегенә уҡыған мәктәбендә мәрмәр таҡтаташ ҡуйылған. Ибраһимовтар ғаиләһенән икенсе ҡыҙҙары Миңзәлә лә армия хеҙмәтендә була, улдары Фәнүз һәм Мирхәт тә үҙҙәренең изге бурысын үтәй. Тик Мараттың ҡустылары Рәмүз менән Рәмил хеҙмәткә барырға теләһә лә, атай-әсәй рөхсәтен ала алмай.\nАфғанстанда ғына күпме Рәсәй халҡы башын һалды. Күпме техника ҡырылды. Ил иҡтисадына күпме зыян килде. Хәйер, хәрби һуғыш хәрәкәте беҙҙең Рәсәй өсөн туҡтағаны булдымы икән? Тарих битенә күҙ һалһаң, 1918 – 1922 йылдарҙағы Граждандар һуғышы, 1920 йылғы Совет-поляк һуғышы, 1936 – 1939 йылдарҙағы Испания, 1939 – 1940 йылдарҙа – финдар менән, Ҡытай, Венгрия, Дамански утрауында, Жаланашколь күле буйында, Алжирҙа, Мысырҙа, Йәмәндә, Вьетнамда, Сирияла, Анголала, Мозамбикта... 1941–1945 йылдарҙағы тарихта булмағанса дәһшәтле Бөйөк Ватан һуғышы был теҙмәлә айырым урынды алып тора.


Баш ҡалала «Медицина-2014» XXIII халыҡ-ара махсуслаштырылған күргәҙмә асылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала «Медицина-2014» XXIII халыҡ-ара махсуслаштырылған күргәҙмә асылды\n9:58, 29 октября 2014 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 29 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nӨфөлә «Медицина-2014» XXIII халыҡ-ара махсуслаштырылған күргәҙмә асылды. Экспозиция сараһы халыҡ-ара ҡатнашлығында медицина форумы сиктәрендә уҙа. Күргәҙмә ойоштороусылары – «БашЭкспо», БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы, «Медтехника» предприятиеһы.\n«Медицина» форумының төп үҙенсәлеге ғилемде, етештереүселәрҙе, поставкалаусыларҙы һәм ҡулланыусыларҙы берләштереүсе берҙәм киңлек булдырыуҙа. Бында илебеҙ һәм сит ил медицинаһының иң яҡшы традициялары һәм ҡаҙаныштары күрһәтелә, Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең һаулыҡ һаҡлау тармағында яңы технологияларҙы үҫтереү өсөн перспективалар асыла.\nКүргәҙмәлә үҙ экспозицияларын Рәсәй медицина предприятиелары ғына түгел, ә АҠШ, Германия, Швейцария, Ҡытай тармаҡ фирмаларының вәкиллектәре – йәмғеһе 130-ҙан ашыу экспонент тәҡдим итә.\n«Медицина-2014» күргәҙмәһендә лаборатор һәм хирургия ҡорамалдары, диагностик приборҙар, фармацевтика продукттары, ортопедия изделиелары, тыңлау һәм массаж аппараттары, глюкометрҙар һәм ингаляторҙар, санитария һәм гигиена саралары, дауалау косметикаһы, оптика күрһәтелгән. Киң файҙаланыу өсөн күргәҙмәгә үҙ продукцияһын Мәскәү, Елатьма, Һамар һәм башҡа ҡалалар компаниялары, Рәсәй етештереүселәре һәм Өфөнән, Санкт-Петербургтан, Екатеринбургтан, Ҡазандан, Красногорскиҙан эре дистрибьютерҙар килтергән. Күргәҙмәнең «Һаулыҡ һәм оҙон ғүмерле булыу» махсус проектына мәғлүмәти-презентация сараһы ингән. Ҡатнашыусыларҙың стендттарында һәр кем үҙ һаулығын һаҡлау һәм ауырыуҙарҙы ҡарау буйынса квалификациялы консультация ала, өйҙә ҡулланыу өсөн медицина приборҙары һайлай аласаҡ.\n— Йылдан-йыл күргәҙмәлә ҡатнашыусыларҙың иҫәбе арта бара, яңы дуҫтарыбыҙ барлыҡҡа килә, республикаға килтереп медицинала үҙләштерергә мөмкин булған донъялағы яңы нәмәләрҙе күрәбеҙ, — тип билдәләне, күргәҙмәне асып, БР һаулыҡ һаҡлау министрының беренсе урынбаҫары Александр Афанасьев. — Ғалимдар беҙгә фекер алышыу өсөн килә, күргәҙмәлә республикала булған технологиялар күрһәтелә, улар Рәсәйҙең башҡа төбәктәре өсөн дә ҡыҙыҡлы булыуы бар. Беҙ, үҙ сиратыбыҙҙа, илдә һәм донъяла нимәләр эшләүҙәре тураһында мәғлүмәт ала алабыҙ һәм республикабыҙ пациенттары өсөн бөтә яңыны һәм алдынғыны үҙләштерергә тырышабыҙ.\n«Медицина-2014» күргәҙмәһе Өфөлә «ВДНХ-Экспо» күргәҙмә комплексында 30 октябргә тиклем эшләйәсәк. Махсуслаштырылған медицина форумы сиктәрендә Мәскәүҙең, Новосибирскиҙың, Санкт-Петербургтың, Смоленскиҙың, Өфөнөң вәкилдәре һәм алдынғы белгестәре ҡатнашлығында 17 республика конференцияһы уҙасаҡ. 28,29 һәм 30 октябрҙә күргәҙмә павильоны бинаһында Рәсәй медицина компаниялары оҫталыҡ кластары ойоштора.\nТеги: медицина,халыҡ-ара махсуслаштырылған күргәҙмә


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЮЛ КҮРҺӘТКЕСТӘРЕ ӨС ТЕЛДӘ БУЛҺЫН - 2020 - Мәҡәләләр\nБыл билдәләр, күрһәткестәр туристарҙы Башҡортостандың иҫтәлекле урындарына, тәбиғәт һәм археология ҡомартҡыларына, музейҙарға һәм һәйкәлдәргә йүнәлтәсәк. Улар федераль, төбәк, муниципаль-ара һәм урындағы юлдарҙа ҡуйыла. Шулай итеп, быйыл 30 авгусҡа тиклем төбәктә йәмғеһе 1500 билдә ҡуйылыу планлаштырыла. Әлеге ваҡытта был эш Өфөлә һәм Бөрөлә әүҙем алып барыла. Ошондай уҡ күрһәткестәр республиканың барлыҡ төбәктәрендә лә барлыҡҡа киләсәк. Туристик навигация билдәләре Р57581-2017 дәүләт стандарттары буйынса әҙерләнә һәм туризм өлкәһендәге мәғлүмәт билдәләре дөйөм талаптарына яуап бирә. Билдәләрҙе, күрһәткестәрҙе эшләгәндә аҡ-һоро төҫтәр һәм айырым шрифт файҙаланылған. Туристик йәһәттән үҫешкән илдәрҙә тап ошондай билдәләр файҙаланыла. Федераль һәм төбәк тәғәйенләнешле юлдарҙа ҡуйылған билдәләрҙең исеме рус һәм инглиз телдәрендә яҙылған. Күрһәткестәрҙә шулай уҡ кәрәкле урынға тиклем арауыҡ билдәләнгән. Был иһә беҙгә донъяның төрлө мөйөшөнән килгәндәргә мәғлүмәтте тиҙ аңларға ярҙам итәсәк. Башҡорт телендәге мәғлүмәтте иһә объекттарҙың үҙендә ҡуйыу тәҡдим ителә.\nБыл яңылыҡ буйынса Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитетының ошо арала үткән сираттағы ултырышында ла фекер алышынды. Башҡортостанда туристик юл күрһәткестәре өс - рус, башҡорт һәм инглиз телендә булырға тейеш, тинеләр Башҡарма комитет ағзалары. Был тәҡдим республиканың Туризм буйынса дәүләт комитетына ебәреләсәк, тине Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Президиумы рәйесе Эльвира Айытҡолова. Ул шундай миҫал да килтерҙе: Башҡорт мәғрифәтсеһе Мөхәмәтсәлим Өмөтбаевтың Ҡырмыҫҡалы районындағы музейына күрһәткес тә ике - рус, инглиз телдәрендә яҙылған, ә башҡорт телендә мәғлүмәт юҡ. Быйыл республикала иғлан ителгән Башҡорт теле йылында терминология һәм топонимия комиссиялары эшмәкәрлеген ошо мәсьәләгә йүнәлтеү маҡсатҡа ярашлы булыр ине, тип билдәләне Эльвира Ринат ҡыҙы.\nБилдәле яҙыусы һәм ғалим-энциклопедист Рәшит Шәкүр топонимик атамаларҙың башҡорт теленә тәржемәһе бик йыш хаталы булыуын белдерҙе. Элекке йылдарҙағы кеүек, предприятиеларҙың рус һәм башҡорт телендәге атамалары тупланған исемлек сығарырға кәрәк. Электрон һәм ҡағыҙ варианттағы бындай баҫма республика райондары һәм ҡалаларына ҙур ярҙам булыр ине. "Башнедра"ның элекке башлығы, Ҡоролтай Башҡарма комитетының комиссия ағзаһы Рәсих Хәмитов туристик атамаларҙы башҡортса яҙғанда уларҙың боронғо исемен һаҡларға кәрәклеген белдерҙе. Мәҫәлән, Белорет районындағы "Инзерские зубчатки" башҡорста Иректаш була, әммә уның икенсе төрлө тәржемә ителгән күрһәткесе ҡуйылған да инде.\nӘйткәндәй, гәзит уҡыусыларыбыҙҙы республика райондары һәм ҡалалары хакимиәттәре эргәһендәге терминология комиссияларына, шулай уҡ беҙгә, "Киске Өфө" гәзите редакцияһына алтаҡталарҙағы, тораҡ биләмәләре, ер-һыу һәм башҡа атамаларҙағы хаталар тураһында хәбәр итеүегеҙҙе, фотоға төшөрөп ебәреүегеҙҙе үтенәбеҙ.\nЯҙылған: 23.07.20 | Ҡаралған: 148


Эсергәме, әллә эсмәҫкәме? Был һорауҙы һәр кем үҙенсә хәл итә, ә хужалар нимә ти?\n1 Март 2019, 10:55\nОшо һорауға яуапты күптән эҙләйбеҙ. Беҙҙең халыҡ ҡунаҡсыллығы, йомартлығы, эйе, бер ҡатлылығы менән айырылып тора. Төптән ҡараһаң, ил-йортобоҙ туп-тулы ҡунаҡлашыуҙан һәм байрам сараларынан ғибәрәт. Иртәгә шәмбе һәм йәкшәмбе, дүрт көн ынтылһаҡ, 8 март – Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө, йәғни, өс көн ял. Байрам итмәй бер сара ла юҡ һымаҡ.\n“Бәйләнештә” социаль селтәрендәге “Ағиҙел”һәм “Һәнәк” журналдары төркөмдәре “Башҡорт ҡатын-ҡыҙы” төркөмө менән берлектә “Минең тормошомда эскелеккә урын юҡ” конкурсын иғлан иткәйне. Бәйге йыл буйына барасаҡ, тигән теләк бар. Беҙҙең төркөмдәрҙә етмешкә яҡын материал сыҡты һәм ҡыҙыҡһыныу уятты.\nБөгөн ҡунаҡҡа саҡырышҡанда эсергәме, эсмәҫкәме тигән һорауға яуап эҙләйбеҙ. Ошо хаҡта материал яңыраҡ “Башҡорт ҡатын-ҡыҙы” төркөмөндә булғайны. Әйҙәгеҙ, һөйләшеүгә ҡушылып, һеҙ ҙә үҙ фекерегеҙҙе әйтегеҙ.\nШулай итеп, һеҙ ҡунаҡ йыйырға ҡарар иттегеҙ. Иң тәүҙә табын әҙерләү өсөн сығымдарығыҙҙы иҫәпләгеҙ һәм мөмкинлектәрегеҙҙе барлағыҙ. Өҫтәл һәм нисә урын? Кемдәрҙе саҡырырға? Теге ваҡыт Шәмсинур еңгәлә һуғым ашында булғайнығыҙ, ит өйөлөп, араҡы ағып торҙо. Тимәк, һеҙҙең төп сығымдарығыҙ ит һәм араҡы буласаҡ. Исемлекте барлайбыҙ. Кемдәр эсә, кемдәр ифрат ныҡ эсә, хәҙер шуларҙы барлап, һанап, нисек итеп ҡәҙимге ҡунаҡлашыуҙы, ябай ғына эскеһеҙ табынға әйләндерергә? Әгәр алданыраҡ аш ашап, һыйланып, сәй эсеп кенә ултырасаҡбыҙ, тигәнерәк мәғәнәлә ишаралап ҡуйһағыҙ нисек булыр икән? Ана бит, Рәхимйән еҙнә яңы ғына запойҙан сығып, кодировка үтепме ҡайтҡайны. Яҡын еҙнә, уны нисек ҡалдыраһың инде. Өҫтәлдә араҡы ултырһа, ул да үреләсәк бит инде. Бына шундай-шундай һылтауҙар, сәбәптәр эҙләгеҙ, булмаһа, табығыҙ. Өҫтәлегеҙ тулы емеш-еләк, йәшелсә, бер нисә төрлө салат (хәйер, уныһын беҙҙең халыҡ бик мөрхәтһенмәй шикелле) өйөлөп ятһын. Магазин билмәнен һала күрмәгеҙ тағы, сығарып түгергә тура килер, йә эткә ашатырһығыҙ. Билмәнде үҙегеҙ эшләгеҙ, һурпаға ҡайнатығыҙ, ҡат-ҡат һорап ашарҙар. Бына, мин әйтте, тиерһегеҙ. Исемлекте барланыҡ, ҡунаҡтарҙы саҡырҙыҡ, өҫтәлдең ни рәүешле икәнлеген беләләр, ҡыҫҡаһы, һеҙҙән бурыс төштө. Ҡунаҡтарығыҙ килер, бик асылмай ғына ашанып ултырырҙар, береһе лә боғаҙығыҙҙан алып араҡы таптырмаҫ. Әлбиттә, беренсе тапҡыр бит, һөмһөрө ҡойолоп ултырғандар ҙа булыр, шулай ҙа рәхмәт әйтерҙәр, артығыҙҙан һөйләнеп тә йөрөмәҫтәр. Шулай өйрәтеп алаһың инде. Ниңә, быға тиклем әҙ эстекме ни? Көтөп тороғоҙ, әйтергә онотҡанмын, ҡайтҡанда күстәнәсте мулыраҡ тоттороғоҙ. Өйҙә атайым менән әсәйем хәҙер иҫерешеп ҡайта, күстәнәстәрен юғалтмаһалар, ярар ине, тип балаларығыҙ йоҡламай ултыра. Әйҙә, исмаһам, күстәнәстәр өсөн улар ҡыуанһын.\nБелмәйем инде, белмәйем, әллә һеҙгә оҡшаны, әллә юҡ. Компьютерымдың ҡулынан килгәнсе яҙҙым инде. Биғәйбә.


Баш ҡалала «Йәнле Өфө» әүҙем ҡала халҡының беренсе форумы уҙа // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n24 июль, Шаршамбы\nБашҡортостанда Еңеүҙең 75 йыллығына әҙерләнеү һәм уны уҙғарыу буйынса саралар планы раҫланды\nӨфө рапирасылары фехтование буйынса донъя чемпиондары булды\n«Иң яҡшы муниципаль тәжрибә» конкурсы еңеүселәре проект өсөн 3,8 миллион һум ала\nРеспубликаның сәнғәт мәктәптәре музыка ҡоралдары һатып алыуға 11 миллион һумдан ашыу аҡса ала\nДәүләкән ҡалаһында йырын урынында 6 миллион һум аҡсаға сквер ҡорғандар\nРФ Сәғәғәт һәм сауҙа министрлығы һыраны алкоголь тип һанамаҫҡа тәҡдим итте\nБашҡортостанда Savencia Бәләбәй һөт комбинатында йомшаҡ сырҙар етештерә башлай\nБашҡортостанда урман хужалыҡтарына сираттағы техника партияһы тапшырыласаҡ\nБаш ҡалала «Йәнле Өфө» әүҙем ҡала халҡының беренсе форумы уҙа\n14:31, 4 сентября 2018 Йәмғиәт\nБаш ҡалала «Йәнле Өфө» әүҙем ҡала халҡының беренсе форумы уҙа Фото: vk.com/livingufa\nӨФӨ, 2018 йыл, 4 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nӨфөләге күргәҙмәләр комплексында (Менделеев урамы, 158) 5-6 сентябрҙә «Йәнле Өфө» әүҙем ҡала халҡының беренсе форумы уҙа. Ойоштороусылар һүҙҙәренсә, 300-ҙән ашыу кешенең, шулай уҡ Мәскәүҙән, Ижевскиҙан һәм Һамарҙан «Йәнле ҡалалар» милли башланғыс эксперттарының ҡатнашыуы көтөлә.\n— саҡырылған спикерҙарҙың «Экосистема булараҡ ҡала», «Ҡаланы йәнләндереүҙең 5 аҙымы», «Йәнле ҡала мөхите», «Тарихи мираҫ менән нисек идара итергә», «Футуро Урбанизм», «Берлектә идара итеү һәм ҡалаға хоҡуҡ» оҫталыҡ дәрестәре;\n— «Ҡала экологияһы», «Ҡала мөхите», «Ҡала әүҙемлеге һәм йәлеп итеү», «Тарихи мираҫ», «Мәҙәни үҫеш», «Муниципаль-йәмәғәтселек партнерлығы» дискуссия майҙансыҡтары;\n— «Йәнлелек өсөн!» пленэры, проект лабораториялары, проекттар йәрминкәһе, «Йәнле Өфө» хартияһы проектын йыйыу, матбуғат фуршеты.\n«Йәнле Өфө» — ошо уҡ исемдәге әүҙем ҡала халҡы берекмәһе ҡабул иткән Өфөнө комплекслы үҫтереү буйынса йәмәғәтселек башланғысы ул. XXI быуатта Рәсәй ҡалаларын үҫтереүҙең яңы кәүҙәләнешен булдырыуға һәм уны тормошҡа ашырыуға йүнәлтелгән «Йәнле ҡалалар» милли башланғысына инә, — тип хәбәр итте ойоштороусылар. — Форумдың маҡсаты — артабанғы диалог һәм һөҙөмтәле үҙ-ара эш итеү өсөн әүҙем ҡала халҡын, йәмәғәт ойошмалары, власть, бизнес вәкилдәрен бер киңлеккә берләштереү».\nТеләге булғандар форумға һылтанма буйынса теркәлә ала. Сара тураһында тулыраҡ мәғлүмәт һәм уның программаһы менән «Бәйләнештә»ге «Йәнле Өфө» төркөмөндә танышырға мөмкин.


Иң Яҡшы Уйын Гей – Гей Уйын Өсөн Онлайн Порно\nГейне Яҡшы Уйнай-Уйнай Бушлай We\nБеҙ шаяртыу түгел! Объектив булырға, беҙгә яҡшы гей-уйын, Интернетта, беҙҙең сайтта яңы коллекцияларын күрһәтәсәк, һәм һеҙҙең барыһы ла уйнарға мөмкин, бында бушлай тип табылды, үҙемдең туранан-тура браузер. Платформа беҙ уйлап, уларға бушлай скачать һәм башҡа уйын наслаждайся ххх һәр теркәлергә мөмкин. Парлы булыуын белә, әммә һеҙҙең контент һеҙ наслаждаться уларҙың ҡамасаулай. Һәм бына беҙ ни, тип раҫлай уйын, һеҙ беҙҙең сайтта табырға була, әлеге ваҡытта яҡшы булыр. Беренсенән, бөтә коллекцияға эйә була, беҙ бында, HTML5 уйындарҙы үҙ эсенә ала., Был уйын өсөн бөтә кәрәкле тәжрибә һәм яңы быуын яҡшы реалистик китерелә менән порноигр. Кроссплатформенный улар барыһы да, улар аласыз, теләсә ниндәй төҙөлөшө уйнаны һәм, уларҙы ҡуллана аласыз. Шуға ҡарамаҫтан, уларҙы тергеҙеү һәм android ios йәки компьютер үҙе теләп һеҙҙе, һеҙҙең браузер аласыз наслаждаться уларҙың бөтәһе лә үҙе. Шуның тураһында әйтеп тораһы ла түгел, беҙҙән күпкә артыҡ көн-төн тип графика һәм уйын процесын алға этәрә.\nӘммә был техник яҡтан ғына түгел, был иң яҡшы коллекция эшләй. Шулай уҡ был ысул, беҙ уларҙы бергә йыйырбыҙ. Беҙ барлыҡ эштәрҙе төп һәм иң gnu категория исемлеге алынған, гейне ул-өлкәндәр өсөн уйынсы, һәм беҙ шулай ҡайғыртабыҙ, gnu менән уйын күрһәтеүселәр табылһа, уларға иң яҡшы рейтингына эйә. Һеҙ бында ҡайһы бер уйынын табып, улар менән уйнарға мөмкин булған башҡа сайттарҙың ғына премиум-ағзаһы. Өҫтәп тағы китапханаһының даими һәм күп уйын булды.\nУйын Һайлай, Ул Тура Килә Һеҙҙең Өсөн Барыһы Да Яҡшы\nПорно эш ҡасан етә, бер генә уйын юҡ, фильм йәки порода, яҡшы булыр ине. Беҙ төрлө әйберҙәр барыһы ла ярата. Һәр категория яҡшы ғына булды. Һәм беҙ булған барлыҡ категорияһы бар, улар беҙҙең сайтта әһәмиәткә эйә. Беренсенән, беҙҙең күп персонаждар өсөн вариациялары булыуы. Башҡа нәмәләрҙән беҙ төрлө уйыны менән ир-егеттәр менән енси өлгөрөү тиклем твинка төрө тәҡдим итәм, беҙҙә шулай уҡ уйын булһа, ундағы персонаждар настроить улар һеҙгә оҡшар һәм һеҙҙең аласаһы эшләй егеттең хыялы.\nБеҙҙең был коллекцияһын бөтә кимәлдәге йыш була. Уйын булды, ул һеҙ аласаһы наслаждаться секск һәм чувственный тәжрибәһе булған егетте, шулай уҡ тупаҫ ҡолдары секс менән кәмһетеү, хатта ҡайһы бер БДСМ эйәр симулятор-гей.\nӘгәр һин теләйһең иң яҡшы йәшәгән, гейне-тормош булғас, һеҙ тикшереп беҙҙең кәрәк. гейне симулятор-танышты, унда һеҙ аватар эшләп ала, ә һуңынан ҡалаға китә, егеттәр эҙләп, реалистик улар менән бәйләнештә була, улар трахать һәм уларҙы аҙҙыра. Әгәр һеҙ тормошҡа ашырыу тели әллә ниндәй ҡырағай фантазия, уйындары тарихында беҙҙең ғаилә менән булған енси, үҙгәртергә гей-уйын сценарийы һәм башҡа бик күптәр.\nШулай уҡ, наслаждаться оло коллекция һөйөүселәр мөмкин звонованы бушлай хентай анин-гей-уйын беҙҙең сайт, ул китерелә менән персонаждары үҙенсәлекле итеп, бик күп малайҙар һәм бер мил аниме-сериалы, һеҙ уны гел ғәфү итеүен күреп малай нисек теләй-гея. Был категорияның төп генә, ул беҙҙең сайтта һеҙ аласыз наслаждаться. Бында наслаждение өсөн мөмкинлектәр күпкә күберәк булған. Үҙ коллекциямда иң яҡшы өйрәнергә ярҙам менән сексуаль гей-уйын.\nИң Яҡшы Сайтҡа Килгән Иң Яҡшы Уйын\nЭлек нисек инде, бында барыһы ла бушлай уйнарға мөмкин. Шунда бер ниндәй ҙә сикләү юҡ, күпме һеҙгә уйнауы мөмкин, йәки сикләүҙәр юҡ һәм бер ниндәй ҙә шарттарһыҙ, тәҡдимдәр менән беҙгә бәйле. Тамашасылар өсөн асыҡтан-асыҡ бөтәһенә лә беҙҙең сайтта. Теркәү процесы бер ниндәй ҙә юҡ, сөнки беҙҙең уйынсылар беҙгә белдерергә теләгән, тип кемдер ҡасан ҙә белә, шулай улар кем, ҡасан был уйында үҙ коллекциялары менән уларҙы тикшереү ярҙамында сексуаль тилерә башланы. Уйын өлкәндәр өсөн сайтында ә үҙе өсөн яҡшыраҡ., Браузер ярҙамында инструменттары, улар һезгә ярҙам дөрөҫ табан уйындар, һәм сервер менән, уларҙы бушлай тәҡдим онлайн-уйындар, беҙ хатта иң претенциозный угодить порно-геймер.


Туймазы районында юл киҫелешендә һигеҙенсе модель ВАЗ автомобиле менән мәктәп автобусы бәрелешкән\nАвтоинспекция мәғлүмәттәре буйынса, оло юлға сығып барыусы «Лада» автомобиле водителе автобусҡа юл бирмәй. Һөҙөмтәлә ул ваҡиға урынында һәләк була. Был мәлдә автобуста циркка китеп барған 18 бала ултырған була. Хәүефһеҙлек ҡайыштары беркетелгәнгә күрә, бер кем дә зыян күрмәй. Осраҡ буйынса тикшереү бара. ВАЗ водителенең авария мәлендә айыҡ булыу-булмауы асыҡлана.


“Янғантау” шифаханаһы дәүләт премияһына лайыҡ // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n“Янғантау” шифаханаһы дәүләт премияһына лайыҡ\n9:53, 13 января 2010 Сәйәсәт\nБашҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов исеменә Рәсәй Федерацияһы Дәүләт Думаһы депутаты, Рәсәй Ҡатын-ҡыҙҙар союзы рәйесе Екатерина Лахованан хат килде. Яңы йыл байрамдарында Башҡортостанда булып киткән Екатерина Лахова үҙенең хатында республикала күп йылдар дауамында шифахана-курорт системаһына ярҙам күрһәтеү һәм үҫтереү өлкәһендә һөҙөмтәле социаль сәйәсәт алып барылыуын билдәләй.\nИл етәкселеге тарафынан Рәсәйҙең шифахана-курорт учреждениеларын тергеҙеү һәм үҫтереү бурысы ҡуйылды. “Янғантау” шифаханаһы уны уңышлы хәл итеүгә миҫал булып тора. Бындай яҡшы шифахана-курорт предприятиеһы Рәсәйҙә генә түгел, Европала ла юҡтыр, тип уйлайым. Унда бөтә йәштәге ял итеүселәргә дауалау, диагностика, спорт менән шөғөлләнеү өсөн бөтә тейешле шарттар булдырылған, ә иң мөһиме – бында профессиональ, иғтибарлы персонал. “Янғантау” тәбиғәт ресурстарына (үҙенсәлекле термаль быу һәм ҡоро газ, “Ҡорғаҙаҡ” минераль һыуы) бай. Ләкин Рәсәйҙә тәбиғәт ресурстары булған шифаханалар күп. Әммә ни өсөндөр Тыуған илебеҙҙең һәр төбәгенән (Сахалиндан алып Калининградҡа тиклем) “Янғантау”ға киләләр? Шифаханала булғанда ошо һорауға яуап таптым.\nТуҡланыу өйҙәге кеүек: йәнең ни теләй — шуны һайла. Ә термаль ванна алыу өсөн кешеләр бер тапҡыр ғына килмәй, шуның менән бергә фитотерапия, гирудотерапия әүҙем индерелә, бальнеодауалау киң файҙаланыла. Мәскәү ғалимдары тергеҙеү дауалауының барлыҡ яңы технологияларын нәҡ ошо шифаханала индерә. “Янғантау” Рәсәйҙең бөтә шифаханалары өсөн тәжрибә мәктәбе булып тора.\nМортаза Ғөбәйҙулла улы, быларҙың барыһына ла фәҡәт Һеҙҙең ярҙам һәм профессиональ команда тырышлығы менән генә ирешергә мөмкин”, — тиелә Е.Ф. Лахованың хатында.\nДәүләт Думаһының Хеҙмәт һәм социаль сәйәсәт комитеты рәйесе урынбаҫары Екатерина Лахова: “Көрсөк шарттарында шифахана – табышлы предприятие һәм республика бюджетына килем килтерә, сөнки уның нигеҙенә иҡтисади база дөрөҫ һалынған, ғилми ҡаҙаныштар даими индерелә һәм шифахананың эше көйлө бара”, — тип иҫәпләй. Уның фекеренсә, “Янғантау” юғары технологияларға эйә булған социаль әһәмиәтле предприятие булараҡ, Башҡортостан Республикаһынан Рәсәй Федерацияһының дәүләт премияһына тәҡдим итеүгә лайыҡ.


Бөтәһе лә халыҡтың сифатлы тормошо өсөн эшләнә\n20 Март 2018, 16:10\nТөҙөкләндереү, үҙгәртеп ҡороу, яңы ҡоролмалар алыу хаҡында ентекле мәғлүмәт үҙәк район дауаханаһы баш врачы Урал Хәбибуллиндың сығышында ла бирелде. Ауыл амбулаторияларында, бүлексәләрҙә ремонт үткән. Был йәһәттән быйылға ла етди бурыстар билдәләнгән.\nРайон-ҡалала медицина ярҙамы күрһәтеү шарттары яҡшыра бара.\nБыл хаҡта Хакимиәт көндәре сиктәрендә үткән үҙәк район дауаханаһы хеҙмәткәрҙәре менән осрашыуҙа район Хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Геннадий Шлычков билдәләп үтте.\n- Былтыр өлкәндәр поликлиникаһында электрон регистратура эшләй башланы. Кадрҙар мәсьәләһендә ыңғай үҙгәрештәр күҙәтелде. Үткән йыл үҙәк район дауаханаһына 38 йәш белгес эшкә килде, шуның 17-һе - врач. Халыҡты диспансерлаштырыуға ҙур иғтибар бүленә. Дауахананың матди-техник базаһы нығына, ремонт эштәре үткәрелә, - тине Геннадий Александрович.\nТөҙөкләндереү, үҙгәртеп ҡороу, яңы ҡоролмалар алыу хаҡында ентекле мәғлүмәт үҙәк район дауаханаһы баш врачы Урал Хәбибуллиндың сығышында ла бирелде. Ауыл амбулаторияларында, бүлексәләрҙә ремонт үткән. Был йәһәттән быйылға ла етди бурыстар билдәләнгән. Балалар поликлиникаһын, йоғошло ауырыуҙар, бала тыуҙырыу бүлексәләрен төҙөкләндереү планлаштырылған. Бынан тыш, автопаркты, медицина ҡорамалдарын яңыртыу, йәш белгестәрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү мәсьәләләре - көнүҙәктә.\nҮткән йылғы эшмәкәрлеккә йомғаҡ яһалғас, йыйылышта ҡатнашыусылар мәғлүмәт-эш төркөмө вәкилдәренә үҙҙәрен борсоған һорауҙар менән мөрәжәғәт итте. Унда башлыса дауахана янында автомобиль ҡуйыу урыны төҙөү, баланы опекаға алыу, ҡаланың ҡайһы бер йорттарында беренсе ҡатта фатирҙарҙың һыуыҡлығы, Туғайлы ҡасабаһына үҙәкләштерелгән һыу торбаһы үткәреү, Беренсе май урамында урынлашҡан йортта һыу йылытыу системаһын яңыртыу, төбәк операторы иҫәбендәге аҡсаны тотоноу кеүек башҡа социаль-көнкүреш проблемалар күтәрелде.\nБилдәле булыуынса, районда торлаҡ-коммуналь хужалыҡты модернизациялау буйынса эш даими алып барыла. Быйыл тағы өс блоклы ҡаҙанлыҡ төҙөү буйынса проект әҙерләнгән, шуның 2-һе - ҡалала, 1-һе - ауылда. “Башҡортостан Республикаһы төбәк операторы” фонды иҫәбенә былтыр 20 күп фатирлы йортта ремонт үткән. Был тәңгәлдә быйылға ла мөһим бурыстар билдәләнгән.


Һылыуҡай исемен яулауы еңелме Беҙҙең республикала быға ирешеү, күренеүенсә, еңел түгел. Иң мөһиме һомғол буй - һын һәм сибәр йөҙ булған Рәсәй конкурстары менән сағыштырғанда, башҡорт ҡыҙҙарының "Һылыуҡай" һәм татар ҡыҙҙарының "Нәүрүз г үзәле" конкурстарында һәр төрлө башҡа һынауҙар ҙа өҫтәлә. Һәм йылдан - йыл беҙҙең сибәркәйҙәргә ҡыйыныраҡҡа тура килә.\n"Һылыуҡай" конкурсында, мәҫәлән ( уның финалы 5 апрелдә Нефтселәр мәҙәниәт һарайында үтәсәк), "Хыялым планетаһы" "визиткаһы", башҡорттарҙың мәҙәни мираҫы хаҡында һорауҙар,\nфотосессия, "Танго" темаһына вариациялар, музыкаль импровизациялар, жюри һорауҙарынан тыш, конкурсантка тағы ла халыҡ уйын ҡоралдарында уйнап күрһәтергә тейеш. Баҡһаң,\nшунһыҙ сибәркәй таж кейергә хоҡуҡлы түгел икән.\n"Нәүрүз гүзәле"нең үҙенсәлеге булып уның театрлаштырылған\nтамаша булыуы тора. Сара ябай шоу ғына түгел, ә Нәүрүз байрамына арналған ысын мәғәнәһендәге спектакль буласаҡ. Тамашасылар байрамдың тарихы һәм йолалары менән танышасаҡ. С пектаклде Өфөнөң "Нур" татар дәүләт театры режиссеры Искәндәр Әхмәтвәлиев әҙерләй.\nИке конкурста ла ҡыҙҙар киске матур күлдәктәрҙә сығыш яһаясаҡ. Башҡорт һылыуҡайҙарына был йәһәттән "Каприз" модалы кейем - һалым салоны, татар ҡыҙҙарына - кейем - һалым тегеү буйынса шәхси предприятие ярҙам итә.\n23 март көнө сәғәт алтыла Башҡорт дәүләт филармонияһында башланасаҡ "Нәүрүз гүзәленең" төп героинялары, әлбиттә, ҡалфаҡҡа дәғүә итәсәк. Әйткәндәй, "Һылыуҡайҙа" гран - при алыусынан тыш тағы өс еңеүсе асыҡланһа, "Нәүрүз гүзәле" тип бер генә ҡыҙ таныла. Ҡалфаҡты ул кейәсәк тә инде. Һәм турист ик йүнәлтмә буйынса Төркиәгә юл тотасаҡ. Бынан тыш татар сибәре конкурс бағыусыларының береһе булған "Смартс" компанияһының йөҙөнә әйләнәсәк, уға эш хаҡы ла тәғәйенләнә. Финалға сығыусы ҡалған ҡыҙҙарҙы номинациялар буйынса бүләкләүҙәр көтә.\n"Һылыуҡайға" бүләккә ноутбук бирелә һәм ул, "Нәүрүз гүзәл е" кеүек үк, башҡорт һәм татар йәштәре үткәргән барлыҡ танта налы сараларҙа ла ҡатнаша.\nҠыҙҙар еңеүҙәренә ышана. Әммә улар өсөн иң мөһиме - сарала ҡатнашыу. Мәҫәлән, "Һылыуҡай" конкурсының финалға сығыусыһы Лилиә Шәкирйәнова конкурста ҡатнашыуҙың бик күп ың ғай яҡтарын асыҡлауын белдерә: актерлыҡ оҫталығын үҙләштерҙем, дөрөҫ итеп биҙәнергә, матур итеп атларға, халыҡ\nбейеүҙәрен башҡарырға өйрәндем, ти ул.\nБында, күренеүенсә, конкурстың төп маҡсаты үтәлә, БР Йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитеты рәйесе Юлай Ильясов әйтеүенсә, ул милли мәҙәниәт һәм телгә ҡыҙыҡһыныуҙы арттыра.\nКиләсәктә ике конкурсты ойоштороусыларға көстәрен берләштереп бер уртаҡ матурлыҡ байрамы ойошторорға мөмкин, т и Юлай Талха улы. Был байтаҡ проблемаларҙы хәл итәсәк.


"Берҙәм Рәсәй" төбәк бүлексәһенең сираттан тыш конференцияһы\n22 Май 2009, 18:10\nБР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай Йортоноң Ҙур залында "Берҙәм Рәсәй" партияһы Башҡортостан төбәк бүлексәһенең сираттан тыш конференцияһы үткәрелә. Уның эшендә Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Фидус Ямалетдинов, БР Президенты ҡарамағындағы граждандар йәмғиәтен үҫтереү буйынса Дәүләт советнигы Сергей Лаврентьев ҡатнаша.\nКонференция партия төбәк бүлексәһенең 2007-2009 йылдарҙағы - бынан алдағы отчет-һайлау конференцияһынан алып осорҙағы эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһай һәм киләсәккә бурыстар билдәләй. Делегаттарға шулай уҡ Төбәк сәйәси советы һәм Төбәк контроль-ревизия комиссияһы ағзаларын өҫтәп һайларға кәрәк.\nТеги:партия төбәк бүлексәһейомғаҡ яһау


Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов янғындарҙы һүндереү техникаһының резерв фондын булдырырға тәҡдим итте // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов янғындарҙы һүндереү техникаһының резерв фондын булдырырға тәҡдим итте\n16:28, 3 сентября 2010 Сәйәсәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов янғын һүндереү техникаһының резерв фондын ойошторорға тәҡдим итте. Ул был турала Благовар районы буйынса эш сәфәре барышында Узыбаш ауылы янында барған урман ҡырҡыусылар конкурсын ҡарағанда әйтте.\nБыл — сентябрҙең өсөнсө йәкшәмбеһендә билдәләнеүсе Урман хеҙмәткәрҙәре көнө алдынан йыл һайын үткәрелеп килгән республиканың урман хужалығы системаһындағы традицион сара.\nКонкурста БР Урман хужалығы министрлығы ҡарамағындағы һигеҙ предприятиеның хеҙмәткәрҙәре ҡатнаша. Улар араһында «Дыуан урманы», «Борай урманы», «Өфө урманы», «Туймазы урманы» һәм башҡалар предприятиелар бар. Профессиональ урман ҡырҡыусылар конкурсы хәүефһеҙлек, етештереүсәнлек һәм эш сифатын иҫәптә тотоп үткәрелгән ағас ҡырҡыусыларҙың оҫталығына үҙенә күрә аттестация булып тора. Конкурстың девизы ла бит «Оҫталыҡ һәм хәүефһеҙлек» тип алынған. Диләнкәләрҙә урман ҡырҡыу операцияһы имгәнеү хәүефе ҙур булған эштәрҙән иҫәпләнә. Статистика буйынса, 80 процентҡа яҡын бәхетһеҙлек осрағы ағас ҡырҡҡанда була. Әлеге конкурс хеҙмәттең профессиональ һәм хәүефһеҙ алымдарын эшләп табыу, шулай уҡ алдынғы тәжрибә менән уртаҡлашыу, квалификация һәм эшселәрҙең оҫталығын күтәреү, урман ҡырҡыусылар абруйын арттырыу һәм иң яҡшыларын асыҡлау маҡсатында үткәрелә.\nКонкурста ҡатнашыусылар республика башлығына үҙҙәренең оҫталығын күрһәтте. Ике кешенән торған «Борай урманы» командаһы ике минут та 17 секундта биш ағасты йыҡты. Был бик һәйбәт һөҙөмтә иҫәпләнә. Рөстәм Хәмитов урман ҡырҡыуслырарҙың техника өлгөләре һәм ҡорамалдары – башлыса Швецияла етештерелгән бысҡы һәм балталар менән танышты, хатта уларҙы эшләтеп, эш барышында һынап ҡараны.


“Күп ҡырлы аҫылташ”, – тип яҙҙым да аптырап ҡалдым – дөрөҫ әйттемме? Һәр сағыштырыу аҡһай, тиҙәр. Бәлки, аҫыл егеттер? Аҫыл егет, ялтырауыҡ ҡыҙ. Быныһы килешмәҫ кеүек. Беҙҙең халҡыбыҙ баҫалҡы, әллә мәүешме? Хәҙерге заманда үҙеңә төртөп күрһәтмәһәң, танымайҙар, башыңды ҡалҡытмаһаң, шәйләмәйҙәр. Бәлки, шулайҙыр.\nМин дә, геройым ише, фәлсәфәгә төшөп киттем, һүҙ уйнатыуға... Ә Рәсүл Сәғитов атлы уҙаман шулай етди хикәйәләрендә жонглерҙарса (Лариса Абдуллина билдәләмәһе) һүҙ уйната, фәлсәфә һата, хатта ки әҫәрҙең төп фекер ебен онотоп та ҡуяһың; ә әҙәби тел, нормаға һалынған синтаксис яғынан ҡарағанда, геройыбыҙ китап теленең һүҙҙәр тәртибен, йәғни синтаксисын аяуһыҙ боҙа, һүҙҙе, телмәрҙе үҙ ыңғайына бора, төрлө инверсиялар яһай. Миҫалмы?\n“Хәҙер” тиелгәс: “Ә... элек улай булғанмы икән ни?” – тигән һорау ҙа ҡалҡырға хаҡлылыр. Ҡалҡһын, әммә бынан ошоғаса тәртипһеҙлек хөкөм һөрөүе лә аңлашылмаһын: бығаса ла әллә ни хаттин ашылмаһын”.\n“Шуға күрә ҡырғараҡ кейәүгә сығыу асыҡ хуплана, алыҫтаныраҡ килен алып ҡайтыу йәшерелмәй маҡтала. Кисәге-бөгөнгө туй, ике арала байтаҡ – илле саҡрымлыҡ алыҫлыҡта ятҡанға ла, шулай уғата күркәм шикелле”.\n“– Бер заман ҡунаҡта булынғайны”.\nЫсынлап та, әллә ул артист-жонглермы: һүҙҙәр менән уйнай, телмәрҙе ғәҙәтиерәк, халыҡсаныраҡ итә, халыҡ һөйләшенә – тәбиғи башҡорт телмәре айышына ҡайыра. Рәсүл Сәғитов, баҡтиһәң, ысын һүҙ оҫтаһы икән дә, ысын башҡорттоң һөйләше маһиры (был тәбиғәте уны Башҡортостан радиоһына алып килә, шунда ул телмәрҙең бөтә айыш-бөгөлөштәрен ҡуллана, үҙен тыймайынса иркен итеп башҡортса һөйләшә – быны ауыҙ тултырып һөйләшә тип тә атайҙар. Тартынып, үҙен сикләп-нитеп тормай, туған телдең бөтә мөмкинлектәрен файҙалана). Башҡорт тыңлаусыһы, радионы асһа, быға үҙе лә инана ала – Рәсүл “Юлдаш” радиоһының ижтимағи-сәйәси һәм нәфис программалар бүлеге етәксеһе, әүәл телевидениеның ижтимағи-сәйәси тапшырыуҙар берекмәһе етәксеһе ине... Артабан, биография юлдарын ғына һанай китһәң, ете проза йыйынтығы авторы... “Күк томан” (1998), кескәйҙәр өсөн “Дөрөҫ һүҙ” (2009), “Донъя йәме” (хикәйәләр) (2010), “Ямғырҙан һуңғы ҡояш” (хикәйәләр) (2011), “Имен-аман тороғоҙ!” (2013), “Алтындан алдын мәсьәлә” (2017), “Словом красен человек” (2017).\nМәҫәлән, “Донъя йәме” йыйынтығында ул хикәйәләрен етдигә, хикмәтлегә һәм балалар өсөнгә бүлә. Етдиҙәренән “Зәңгерләү”, “Асыу һәм хөрмәт”, “Сират” хикәйәләре оҡшаны. “Сират”та ла ул һүҙ уйната, үҙенең башҡорт теленең-телмәренең маһиры икәнен таныта. “Тормошо, гел аҡһайыуға осрап тик йөрөгән машина хужаһылай, сатай-ботайыраҡ бара шул. Дөрөҫөн ярғанда – ер, мал эшенә барымы юҡ, бейегерәк, бөйөгөрәк эштәр эшләргә яралғанмын, хуш, ауылым, тип сығып китеүен-китте, ә ҡалаға ысын мәғәнәһендә барып етмәне әле ошоғаса...”\nРәсүлдең теленә-телмәренә иҫ китә, халыҡтың шул саҡлы тел, күңел байлығын үҙенә һеңдергән, шуны әле уҡыусыһына кире ҡайтара.\n“Хикмәтле хикәйә” тип нарыҡланғандары еңелерәк уҡыла, тиҙерәк ҡабул ителә – һәр береһе айырым биҙәк, аҫылташтың бер ҡыры. Һүҙ уйнатыу, уның, күренештең әллә ниндәй мәғәнәһен табыу. Автор хикәйәләүе менән автор фекере яҡыныраҡ, фәлсәфә һатыуы ялҡытмай. Быларҙы тик Рәсүл Сәғитов ҡына шулай яҙа ала, был Рәсүл Сәғитовтың ғына табышы.\nҮҫмерҙәр өсөн хикәйәләр – бөтөнләй икенсе донъя. Мин, мәҫәлән, уның ише кескәйҙәр тураһында шулай кесе булып яҙа алмаҫ инем. Уның ише уларҙың эсенә инеп ултырып, улар булып уйнап, фекерләп...\nРәсүл Сәғитов – журналист, эйе, был турала һөйләгәйнек. Рәсүл Сәғитов тағы – фотограф, автоһәүәҫкәр, сәйәхәтсе, интернет киңлектәрен гиҙеүсе. Ул компьютерға, смартфонға маһир... Тағы – гармунсы, йырсы, хатта хоккей, футбол көйәрмәне. Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре, Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, республикабыҙ Хөкүмәтенең Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы лауреаты. Әллә күпме радиоспектакль, күп сериялы телевизион документаль фильмдар авторы. Ғөмүмән, күп ҡырлы аҫылташ, аҫыл егет.\nБер заман телевидениела уларҙың “Арыҫлан” ир-егеттәр клубы тапшырыуҙары популярлашып киткәйне.\nӘҙип, журналист, фотограф, автоһәүәҫкәр, интернет эшмәкәре... Йәнә аптыратҡаны Рәсүлдең урыҫ телендә лә яҙыуы булды. Әйткәндәй, шуның бер матур һөҙөмтәһе булып Зәйнәб Биишева исемендәге “Китап” нәшриәтендә “Словом красен человек” исемле русса йыйынтығы донъя күрҙе. Тәржемә түгел. Һуңғы осорҙа Рәсәйҙә барған бөтә сәйәси хәлдәргә анализ яһала (Рәсүл БДУ-ла филология факультетын тамамлауы менән бергә Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһының юридик факультетын ослаусы ла бит әле). Китапта киң мәғлүмәт сараһы – радиожурналистикаға ҙур иғтибар бүленә, башҡорт теленең дәүләт теле сифатында йәшәүгә хаҡлылығы күп сығанаҡтар, дәлилдәр менән нығытыла. Өҫтәүенә башҡорт журналисы Мәскәүҙең “Журналист”, “Журналистика и медиарынок” ише ҡалын журналдары менән хеҙмәттәшлек итә, имеш, вәт һиңә мә! Бөрйәндән сыҡҡан егет – күп ҡырлы аҫылташ! Әлбиттә (тағы үҙем, үҙебеҙҙең быуын менән сағыштырам), Рәсүл атлы әҙибебеҙ – әҙәбиәтебеҙҙең бөгөнгөһө, иртәгәһенә булған өмөтө – журналистика менән уғата мауыға, хатта һуңғы бөтә китаптарына ла тиерлек (“Имен-аман тороғоҙ!” (2013), “Словом красен человек” (2017), “Алтындан алдын мәсьәлә” (2017) мәҡәләләрен, журналистика тураһында фекерҙәрен, интервьюларын индерә. Был, бер яҡтан, яҡшы. Рәсүл Сәғитовтың китаптары мәҙәниәтебеҙҙә шул яғы менән айырылып тора, ләкин шул уҡ ваҡытта оттормайбыҙмы икән? Күп яҡлы аҫылыбыҙ башҡортсаға ла оҫта, урыҫса ла төплө. Беҙҙең мәҙәниәтебеҙ шул күп төрлөлөгө менән матурҙыр, биҙәклелер. Бер төрлөлөк һәр ваҡыт төҫһөҙлөккә илтә, ә Рәсүл Сәғитов шундай, уны башҡорт әҙәбиәтендә, башҡорт журналистикаһында бүтән берәү менән дә бутап булмай. Ул – шундай, ул – Рәсүл Сәғитов, күп ҡырлы аҫылташ. Йәки башҡортомдоң аҫыл егете!\nАвтор: Ринат КАМАЛ


31 Август 2010, 15:58\nТыныс ҡына, күптәрҙең күҙен ҡыҙҙырырлыҡ барған ғаилә тормошом селпәрәмә килде. Кем, кемдәр ғәйепле икән? Беренсе һәм ғүмерлек мөхәббәтем, бәлки, һинең күҙ йәштәрең төшкәндер?8-се синыфта бер егеткә үлеп ғашиҡ булдым. Унан башҡа бер кем дә кәрәкмәй ине, ул тип яндым, көйҙөм. Әммә ғорур булдым, бер нисек тә уға белдермәнем. 10-сыға килеп еткәс, Азамат үҙе артымдан йөрөй башланы. Һәм көндән-көн нығыраҡ яратыуын белдерҙе. Ғорур ҡылана инем, илата торғайным, үҙен дә ныҡ ҡыҙғандым, башҡа ҡыҙҙарға, һаумы, тиһә лә, үсегеп, әйләнеп китәм һәм, илап ғәфү үтенмәйенсә, яҡын да ебәрмәй инем.


Республика магазиндарында һәм дөйөм туҡланыу урындарында ковидҡа ҡаршы инспекторҙар эшләй башланы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n18:15, 23 октября 2020 Йәмғиәт\nМагазиндарҙа, дөйөм туҡланыу, шулай уҡ көнкүреш хеҙмәттәре өлкәһе предприятиеларында ковидҡа ҡаршы инспекторҙар эшләй башланы, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Сауҙа һәм хеҙмәттәр министрлығынан.\nКовидҡа ҡаршы инспекторҙар хеҙмәткәрҙәрҙе ингән урында ҡаршы ала, температураһын үлсәй, битлеге булыу-булмауын тикшерә, ҡулдарҙы даими йыуыу тураһында иҫкәртә. Шулай уҡ биналарҙы ваҡытында таҙартыуҙы, хеҙмәткәрҙәрҙең күпләп йыйылмауын күҙәтә.\nПредприятиеларҙа ковидҡа ҡаршы инспектор вазифаһын булдырыу тәҡдиме менән Башҡортостан башлығы Радий Хәбиров сығыш яһаны.\nМаҡсат – коронавирустың таралыуын иҫкәртеү, коллективтарҙа эпидемияға ҡаршы сараларҙы үтәү эшен ойоштороу.\nКовидҡа ҡаршы инспектор булыу өсөн медицина белеме талап ителмәй. «Медицина инспекторы» порталында курс үтеп, имтихан тапшырырға һәм тейешле документ алырға кәрәк.\nЯңы вазифа тураһында кәрәкле мәғлүмәтте бында алырға мөмкин.\nТеги: коронавирус, ковидҡа ҡаршы инспекторҙар


Трактор алырға булдылар » Табын\nТрактор алырға булдылар\n12 января 2018 йыл | Урындағы үҙидара\nУрындағы башланғыстарҙы яҡлау программаһы районда уңышлы ғәмәлгә ашырыла. Ике йыл рәттән был программала биш ауыл биләмәһе еңеп сығып, үҙҙәрендәге проблемаларҙы өлөшләтә хәл итә алдылар.\nЕҙем-Ҡаран ауыл биләмәһе лә был программала ҡатнашырға булды һәм ауылдарҙа сходтар уҙғарылып, нимә алырға йә иһә эшләргә кәрәклеге тикшерелде. Ауыл халҡының фекере буйынса бер нисә вариант тәҡдим ителде. Улар араһында Баҫырмалы күперен ремонтлау, Еҙем-Ҡаран урта мәктәбе биләмәһен яңыртып ҡоймалау һәм ауыл биләмәһенә трактор һатып алыу тәҡдимдәре индерелде.\nДекабрь аҙағында Еҙем-Ҡаран ауыл биләмәһе халҡының ошо мәсьәлә буйынса дөйөм йыйылышы Үзбәк ауыл мәҙәниәт йортонда үтте. Уның эшендә район Советы секретары Римма Зверева, Советтың ойоштороу эштәрен тәьмин итеүсе белгесе Марсель Йәнмырҙин һәм барлығы 90 кеше ҡатнашты. Еҙем-Ҡаран ауыл биләмәһе башлығы Нурсилә Хәсәнова йыйылыуҙың маҡсатын аңлатып үтте. Римма Ишмырҙа ҡыҙы урындағы башланғыстарҙы яҡлау программаһы менән яҡындан таныштырҙы.\nАртабан фекер алышыуҙар башланды. Үзбәк мәктәбе уҡытыусыһы Илшат Шәрипов: "Еҙем-Ҡаран ауыл биләмәһе 12 ауылды берләштерә һәм районда иң ҙурҙарҙан иҫәпләнә. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, ауыл биләмәһенең үҙ тракторы юҡ. Трактор булғанда ҡыш көнө ауыл урамдарын ҡарҙан таҙартыу эше яйланыр ине. Йәй көндәрендә тракторҙы төҙөкләндереү эштәренә йәлеп итеп буласаҡ. Ошо программала ҡатнашайыҡ һәм трактор һатып алайыҡ”, - тине. Уның һүҙҙәрен Үзбәк ауылы старостаһы Фәрғәт Ғәлин күтәреп алды һәм аныҡ дәлилдәр килтереп, ауыл биләмәһенә трактор кәрәклеген билдәләне. Үзбәк мәктәбе директоры Айгөл Ғәбдиева, ауылдың ветерандары исеменән Йомабикә Бәшәрова, ауыл мәҙәниәт йортоноң баш художество етәксеһе Флүрә Ғәзизова, ауыл Советы депутаты Марс Рафиҡов трактор һатып алыу кәрәклеген яҡлап сығыш яһанылар. 1 миллион 450 мең һумлыҡ трактор һатып алыу өсөн 250 мең һум аҡсаны халыҡтан йыйыу талап ителә. Сығымдың төп өлөшөн – 1 миллион һум аҡсаны республика бюджеты бүлә. Ҡалған сумманы бағыусыларҙан һәм ауыл биләмәһе бюджетынан йәлеп итеү ҡаралған. Йыйылышта һәр йорттан 400-әр һум аҡса йыйырға ҡарар ителде һәм инициа-\nтив төркөм төҙөлдө. Был эште башҡарып сығыуға Фәрғәт Ғәлин, Флүрә Ғәзизова, Ринат Ғәйнуллин һайлап ҡуйылды. Йыйылыш барышында уҡ Ринат Ғәйнуллин был маҡсатҡа 5 мең һум аҡса бирәсәген белдерҙе. Уның тәҡдименә 1-әр мең һум аҡса бирергә теләүселәр ҙә ҡушылды. Шулай итеп, Еҙем-Ҡаран ауыл биләмәһе халҡы бер тауыштан трактор һатып алырға тигән ҡарарға килде.


«Милләт йәшлеге» йәмәғәт премияһын тапшырыу тантанаһының почетлы ҡунаҡтары менән осрашыу\n3 апрелдә Конгресс-холда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Милләт йәшлеге» V йәмәғәт премияһын тапшырыу тантанаһының почетлы ҡунаҡтары менән осрашты.\nӘңгәмәлә Дәүләт Думаһы депутаттары Рима Баталова, Александр Карелин, Дмитрий Пирог, Федерация Советы ағзаһы Татьяна Лебедева, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы Диана Гурцкая һәм Халыҡ-ара ислам бизнесы берлеге президенты кәңәшсеһе Абдула Моташғәжиев ҡатнашты.\n«Милләт йәшлеге» йәмәғәт премияһы 2014 йылдан алып Рима Баталованың «Милләт йәшлеге» төбәк йәмәғәт фонды тарафынан тапшырыла. Ул инвалид спортын һәм физик мөмкинлектәре сикләнгән кешеләрҙең спортта юғары ҡаҙаныштарын пропагандалауға йүнәлтелгән.\nӘңгәмә барышында республика етәксеһе премияның әһәмиәте, шулай уҡ төбәктә балалар спортын үҫтереүгә йүнәлтелгән эшмәкәрлек хаҡында ҡыҫҡаса мәғлүмәт еткерҙе. Мәҫәлән, Өфөнөң Спорт әҙерлеге үҙәгенең дөйөм хаҡы 3 млрд һум тәшкил итә.\n– Беҙ уны үҙ сығымдар ярҙамында төҙөйбөҙ. 2019 йылға комплекс тулы кимәлдә эшләй башлаясаҡ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Халыҡ-ара балалар уйындарын шунда үткәрәсәкбеҙ. 2020-2021 йылдарҙа ҡунаҡхана һәм реабилитация үҙәген файҙаланыуға тапшырыу планлаштырыла.


Башҡортостан Хөкүмәте газ-мотор яғыулығында эшләүсе пассажир автобустарын һатып алыуға субсидиялар биреү тәртибен раҫланы\nМатди ярҙам Рәсәй «Сәнәғәтте үҫтереү һәм уның конкурент һәләтлеген арттырыу» дәүләт программаһы сиктәрендә даими рәүештә пассажирҙар ташыусы шәхси эшҡыуарҙарға һәм юридик шәхестәргә күрһәтеләсәк.\nҺатып алынған автобустарҙың хаҡынан 50 процентҡа тиклеме субсидияланасаҡ. Субсидиялар Башҡортостандың транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитетында тәғәйенләнәсәк. Аҡса республика һәм федераль бюджеттан бүленәсәк. Хөкүмәт субсидия биреүҙең өс төп шартын билдәләне. Беренсенән, газ-мотор яғыулығы менән эшләүсе автобус һатып алыу. Икенсенән, ул 2014 йылдан алып Берҙәм иҡтисади киңлектә ҡатнашыусы дәүләттәр биләмәһендә сығарылырға тейеш. Өсөнсөнән, 12 метрҙан ашыу булған М3 категорияһындағы автобустар сәләмәтлектәре сикләнгән кешеләрҙе йөрөтөү өсөн йыһазландырылған булырға тейеш. Федераль һәм Башҡортостан бюджеты алдында элек алынған субсидияларҙы ҡайтарыу, кредиттар, һалым буйынса бурыстары булғандарға субсидиялар бирелмәйәсәк.


“Реклама тураһында”ғы закон нисек үтәлә? | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n26 июня 2018 — 17:04 ГТРК «Башкортостан»\nСауҙаны хәрәкәткә килтереүсе лә, кеше ишетмәгән һәм белмәгән әйбергә мохтажлыҡ тыуҙырыусы ла рекламаны хәйләкәр эшҡыуарҙар үҙ файҙаһына йыш ҡуллана. Шуға ла реклама тураһындағы закондың үтәлеше даими күҙәтелә. Законды ҡулланыу буйынса эксперт советы сираттағы ултырышында төбәктә ҡағиҙә боҙоу осраҡтары буйынса фекер алышты, законға индерелгән үҙгәрештәр менән таныштырҙы. Ғәйеплеләргә ҡарата яза ғәҙәттә иҫкәртеү менән сикләнә, ти Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәттең Башҡортостан идаралығы етәксеһе Андрей Хомяков. Төбәктә реклама тураһындағы законды боҙоу йыш осрай. Үтескә аҡса биргән ойошмалар ҡулланыусыны хата фекергә килтерер мәғлүмәт бирә, ҡайһы бер сауҙа йорттары һатып алыусыны өгөтләгәндә алама һүҙҙәр ҡуллана йә хурлыҡлы образдар файҙалана.


Өфөлә Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арналған Интернет-сайт асылды.\n1945.уфа.рф ресурсында республикала йәшәүсе Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары тураһында мәғлүмәт, уларҙың фотолары һәм сал сәсле яугирҙарға ҡағылышлы норматив документтар ҡуйылған. Сайтта шулай уҡ Еңеү байрамы уңайынан уҙғарыласаҡ саралар тураһында белергә, баш ҡала һәм республиканың патриотик клубтары эшмәкәрлеге менән танышырға мөмкин.\nБында шулай уҡ хәрби операциялар тураһында видеояҙмалар, Бөйөк Ватан һуғышы хаҡында нәфис фильмдар ҙа урынлашасаҡ. Сайт даими рәүештә байытылып торасаҡ.


Мәжит Ғафуриҙың мемориаль йорт-музейында “Яҙыусы. Журналист. Дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре” тигән темаға информацион лекция үткәрелде | Национальный литературный музей Республики Башкортостан\n8 февралдә музейға килеүселәр өсөн билдәле башҡорт яҙыусыһы Төхвәт Йәнәбиҙең (Төхвәтулла Кәлимулла улы Кәлимуллин) тыуыуына 125 йыл тулыуға арналған “Яҙыусы. Журналист. Дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре” тигән темаға информацион лекция үткәрелде.\nТөхвәт Йәнәби (Төхфәтулла Кәлимулла улы Кәлимуллин) 1894 йылдың 14 февралендә Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе (хәҙер Башҡортостандың Миәкә районы) Йәнәби-Урсай ауылында тыуған.\nУл үҙенең ижад эшен партия, совет һәм матбуғат органдарында яуаплы эштәр башҡарыу менән бергә алып бара. Әҙиптең тәүге “Эш сыуағы” (1926) тип аталған шиғырҙар йыйынтығында социалистик үҙгәртеп ҡороуҙар барышында совет кешеһе характерының формалашыуы һүрәтләнә. Артабан бер-бер артлы “Бормалы юлдар” (1930), “Сиртелгән ҡылдар” (1930),“Тәүге танышыу” (1932), “Еңеүселәр иле” (1935) тигән йыйынтыҡтары донъя күрә. Башҡорт журналистикаһы проблемаларын өйрәнеүгә арналған “Башҡорт ваҡытлы матбуғаты” (1919 – 1929), “Партия һәм ауыл ярлылары” тигән хеҙмәттәр яҙа.\nТөхвәт Йәнәби 1937 йылда, нахаҡҡа ғәйепләнеп, ҡулға алына һәм 1938 йылда Өфө төрмәләренең береһендә атып үлтерелә. 1956 йылда уның исеме тулыһынса аҡлана.\nӘлеге ваҡытта Төхвәт Йәнәбиҙең тыуған ауылында уның тормош юлына һәм ижадына арналған музей эшләй, мәктәп алдында бюсы ҡуйылған. Өфө ҡалаһындағы Инорс биҫтәһенең матур урамдарының береһенә уның исеме бирелгән.\nБилдәле булыуынса,Төхвәт Йәнәби, Башҡортостандың беренсе халыҡ шағиры Мәжит Ғафуриҙың замандашы һәм фекерҙәше булараҡ, улар икеһе лә башҡорт совет әҙәбиәтенең формалашыуына һәм артабанғы үҫешенә баһалап бөткөһөҙ ҙур өлөш индерә. Был хаҡта Мәжит Ғафуриҙың Мемориаль йорт-музейы залдарының береһенә ҡуйылған Федор Ивановтың “М.Ғафури һәм уның замандаштары” ( 2010) исемле картина ла асыҡ һөйләй. Унда Төхвәт Йәнәби замандаш-ҡәләмдәштәре Мәжит Ғафури, Дауыт Юлтый, Имай Насыри, Закир Шакиров, Булат Ишемғол, Мөхәмәтша Буранғолов, Һәҙиә Дәүләтшина, Афзал Таһиров, Ғөбәй Дәүләтшин, Ғариф Ғүмәр, Ғабдулла Амантай, Сәғит Агиш менән бергә һүрәтләнгән. Уларҙың һәр ҡайһыһы туған халҡы һәм туған теле өсөн янып йәшәгән шәхестәр булараҡ билдәле.\nТ. Йәнәбиҙең иң оҙаҡ башҡарған вазифаһы “Башҡортостан” гәзите менән бәйләнгән (1924-1937). Тап ошонда ул башҡорт телендә гәзит сығарыу эшен оҫта ойоштороусы булып таныла, шул йылдарҙа әҙәби ижады ла сәскә ата. Замандаштары хәтерләүенсә, бер ваҡыт ул “Башҡортостан” гәзитендә Ҡырғыҙбай исемле шағирҙың сусҡа тураһындағы бер шиғырын баҫтырып сығара. Мәжит Ғафури, ул шиғырҙың урынһыҙлығын әйтеп, иҫкәрмә яһай. Ә Төхвәт Йәнәби уға “Мәжит Ғафуриға” шиғыры менән яуап бирә:\nТауҙай бурыс өҫтә,\nҺәр тын алыш беҙҙең яуаплы.\nҺәр бер эшсән\nҠырҡыу ҡуя ала\nБеҙҙең алға өлкән талапты.\nТалаптарың матур, урынлы,\nҺин әйткәнсә, “Тупаҫ нәсихәтте”\nНәфисләргә беҙ бит бурыслы.\n“Гиганттарса үҫә совет иле,\nШаулап алға бара бөтә эш,\nШиғырҙар ҙа шуларға мыуафиҡ,\nКөслө булып үҫергә тейеш”\nБыл һүҙҙәрең дөрөҫ, Мәжит ағай,\nМин уларҙы бойомлаштырырға\nБурыслы һанайым үҙемде.\nҮтенесеңде лә ҡабул итә,\nҠәләмдәшең, Төхвәт Йәнәби.\nГазетаға баҫылған шиғырҙар\nБулыр шыма, матур, әҙәби.\nӘйткәндәй, шағир Яҡуп Ҡолмой яҙыуынса ла, уның ошо шиғырын һуңынан яҙыусылар: “Төхвәт Йәнәби — шиғырҙарың әҙәби, ” — тип, мәрәкәләп йөрөр булғандар икән.\nОпубликовано: Без рубрикиМетки: лекция, Мәжит Ғафуриҙың мемориаль йорт-музейы


Интернет аша танышаһығыҙмы\nБер мәсьәләгә ҡараш\n22 Ноябрь , 15:29\nБөгөн, интернет аша танышып, үҙеңә йәр эҙләү, асыҡтан-асыҡ осрашыу, кейәүгә сығыу хилафлыҡ һаналмай. Киреһенсә, күптәр парлы тормош ҡороу өсөн тап социаль селтәрҙәргә мөрәжәғәт итә лә. Улар араһында йәш ҡыҙҙар ҙа, егеттәр ҙә бар. Был категория, бер-береһен интернетта күреп, оҡшатып танышһа, икенселәр, сайттарҙа теркәлеп, осрашып йөрөү өсөн пар эҙләй, өсөнсөләр ғаилә ҡороу ниәтен тота, дүртенселәр мажара көҫәй, бишенселәр иһә – хәүефле енәйәти төркөм. Һуңғыларҙың ҡулына барып эләгеүҙән Хоҙай аралаһын – аҡса, һаулыҡ юғалтыу ғына түгел, ғүмерҙән дә яҙалар....\nФәниә (исеме үҙгәртеп алынды) Өфөлә йәшәй. Ул – интернет селтәрендә танышыу серҙәрен белгән бик тәжрибәле ҡатын-ҡыҙ. Үҙе бер нисә сайтҡа теркәлгән. Быға тиклем ике тапҡыр тормошта булған, һәр никахтан балалары бар. Икенсе ире аҡсалы булғанлыҡтан, әлегә эшләмәй ҙә йәшәй ала. Балаларға түләнгән алимент уға Өфөлә хәлле генә көн итергә мөмкинлек бирә, шуға ҡарамай, Фәниәнең онлайн эше лә бар. Быны ул тулыһынса ир ҡарамағында булырға яратмауы менән аңлата.\nБуш ваҡыттарында иһә ҡатын социаль селтәрҙәрҙә гиҙә. Сөнки, бөтә тормош онлайн режимға күсте, тип иҫәпләй.\n«Тормоштағы кеүек, танышлыҡ сайттарында барған ваҡиғалар ҙа тиҙ үҙгәреүсән. Хәҙер йәшерәк, күп нәмәне белгән, аңлаған контингент килә. Шулай уҡ, йәшәү урынына ҡарап, ундағы тиҙлек тә айырыла. Мәҫәлән, Мәскәү кешеләре оҙон-оҙаҡ яҙышырға яратмай. Танышалар, тиҙ генә шылтыраталар ҙа осрашыуға саҡыралар. Оҡшамаһаң, шунда уҡ күҙҙән юғалалар. Мин теркәлгән сайт ҡушымтаһы, ҡайһы ҡалаға барам, шунда танышлыҡ эҙләй. Сайттарҙың булыуы яҡшы, ләкин ул кешелә барыбер ҙә һайлау хоҡуғы бар тигән иллюзия тыуҙыра», – тип башланы әңгәмәне Фәниә.\nТанышлыҡ сайтына ингәндә, анкетаға нимә яҙыу, ниндәй фото ҡуйыу бик мөһим. «Был кешенең аныҡ маҡсатын күрһәтә, әгәр ҙә ҡатын-ҡыҙ уңышлы, матур фото ҡуя икән, уның менән танышырға теләүсер күп буласаҡ», – ти әңгәмәсем.\n– Сайттарҙа ултырған кешеләрҙең күбеһе ғаилә ҡороу маҡсатын ҡуя. Мажара эҙләгәндәр ҙә бар. Бер ҡушымтала ҡатын-ҡыҙға бик сетерекле тәҡдимдәр яһайҙар. Ҡайһы берҙәренән сәстәр үрә тора. Аферистар, гүзәл зат иҫәбенә йәшәргә теләүселәр, хатта енәйәтселәр тоҙағына эләгеүе бик еңел. Үҙем ул юлды үттем. Шуға танышлыҡ ҡушымтаһы өсөн көндәлек ҡулланған телефон номерын тотонмайым, уның өсөн башҡаһы бар. Беҙҙең хәүефһеҙлек – үҙ ҡулдарыбыҙҙа. Интернетта мутлашыусылар күбәйгәндән-күбәйә бит. Һәр ваҡытта ла ир-егеттең видео аша шылтыратыуын үтенәм. Уның өҫ-башына, үҙен тотоуына иғтибар итәм. Ғәҙәттә, мутлашыусылар, төрлө сәбәп табып, видео бәйләнешкә сыҡмай. Сөнки уның төрмәлә ултырған кеше булыуы ла ихтимал. Улар матур ирҙең фотоһын ҡуя, яҡшы анкета яҙа, ләкин тура бәйләнештән ситләшә. Ундайҙар менән аралашмаҫҡа тырышам. Интернет майҙансығы ул – хәүефһеҙ урын, әгәр ҙә ҡатын-ҡыҙ үҙенең йәшәгән адресын, телефонын һәм башҡа мәғлүмәттәрен асыҡтан-асыҡ ярып һалмаһа. Дөйөм тәртипте тоторға кәрәк, – тип бай тәжрибәһе менән уртаҡлаша әңгәмәсем.\nАлдымда өҫ-башы тәрбиәле, төҫкә ла күпкә йәшерәк күренгән нәҙекәй билле сибәр ҡатын-ҡыҙ ултыра. Фәниә иллегә яҡынлашҡан. Ул сәләмәт тормош алып бара. Әммә интернет һәм ундағы танышыуҙар уның тормошонда мөһим роль уйнай.\n– Иң беренсе фотоға иғтибар итәм. Ул сифатлы булырға тейеш. Йөҙө, күҙе күренмәй икән, әйләнеп тә ҡарамайым. Сөнки унда мәғлүмәт юҡ, ә мин кеше менән аралашыуға әһәмиәт бирәм. Анкетаға теләһә нәмә сыймаҡлауы ихтимал, ә, ғәмәлдә, яҙыуы, һөйләшеүе нисек һуң? Наҙан ирҙәр оҡшамай. Яҙғанда хата ебәрә икән, ундайҙар менән һүҙем берекмәй. Лайыҡ ҡуйһам, ир-егет аралаша башлай. Мин шунан ғына яуап бирәм. Хәйер, күптәргә ҡатын-ҡыҙҙың беренсе инициатива күрһәтеүе оҡшай. Шулай уҡ телефон аша бәйләнешкә сыҡмаған ир-егеттәр менән араны боҙам. Уларға ваҡыт сарыф иткем килмәй.\n– Ҡатын-ҡыҙҙарҙың күбеһе бындай сайттарға инергә ояла. Ә һеҙ?..\n– Ә нишләп оялырға тейешмен. Кейәүҙә түгелмен, ирекле ҡатын- ҡыҙмын. Унда булыуымды яҡындарым белә. Барыһына ла асыҡмын. Сайтта үҙемдең йөҙөм менән күренәм, алдашмайым. Алдағандарын да яратмайым.\nФәниә – беренсе яҙыуҙан уҡ һәр ирҙең ҡуйынына һикерә торған еңел-елпе ҡатын-ҡыҙ ҙа түгел. Ул ир-егеттәрҙе үҙенең баһаһын белеп кенә һайлай.\n– Иргә хеҙмәт итергә яратмайым. Үҙемә оҡшаған кеше менән осрашыуға барғанда быны тура белдерәм. Әгәр ҙә ошондай холҡом булмаһа, бәлки, берәйһен күптән тапҡан булыр инем. Ирҙе сифатлы аяҡ кейеме кеүек һайлайым (көлә). Бер нисәүһе менән яҙышам. Һуңынан кемеһе менән киноға барам, икенсеһе менән кафела ҡәһүә эсәм дә араны һыуытам, өсөнсөһө, айырыуса оҡшағаны менән, яҡынданыраҡ та танышам, – тип аптырата Фәниә.\nӘңгәмәсем ир-егеттәрҙең ҡылыҡтарын да, ғәҙәттәрен дә яҡшы өйрәнгән. Ошо йылдар эсендә кемдән нимә көтөргә кәрәклеген психолог һымаҡ белеп бөткән.\n– Ни өсөн ир-егеттәр үҙҙәре килеп танышмай? Бына мин яңғыҙым паркта йәки, матур кейенеп, ҙур сауҙа үҙәгендә йөрөйөм, әммә берәү ҙә килеп беренсе һүҙ ҡушмай...\n– Килеп танышам тигән иргә ҡатын-ҡыҙҙар күп осраҡта тупаҫ рәүештә яуап ҡайтара, көлә йәки иғтибарһыҙ үтеп китә. Ә чатта улай түгел. Унда асылып, эс серҙәре менән бүлешкән ирҙәр ҙә бар. Ә тормошта улар ҡыйыуһыҙ. Һөйләшеп, үҙҙәренең күңеленә тура килгән кешеһен дә табып ҡуялар. Бында бик нескә психология ята. Ир-егеттәр хәҙер үҙ-үҙҙәренә ышанмаймы ул – уларға чатта аралашыуы еңелерәк. Чат нимәһе менән яҡшы, осрашасаҡ кеше менән арыуыҡ аралашып, уның турала бер аҙ хәбәрҙар булып, белеп бараһың күрешеүгә. Был да үҙ-ара килешеү төҙөгән кеүек. Сауҙанан да һеҙ үҙегеҙгә оҡшамаған, күләме, төҫө тура килмәгән тауар һатып алмайһығыҙ бит. Бында ла шуның кеүек. Социаль селтәрҙә оҡшап та, ысынбарлыҡта ул һеҙҙең күңелгә ятмаһа, «һау бул», тип әйтәһең.\nҺөйләшкән арала Фәниә әллә нисә кеше менән яҙышып ала. Туҡтап тора, ундағы фотоға ҡарай. Уларҙы күрһәтеп, һәр береһенең һыҙаты, ниәттәре хаҡында һөйләй.\n– Кеше алдап ултырыусылар ҙа бар унда. Был егет ғаиләле, әммә осрашыу өсөн кеше эҙләй. Ә анкетаһына, ғаилә өсөн ҡатын-ҡыҙ эҙләйем, тип яҙа...\n– Өйләнгән ир-егеттәр үҙҙәренең фотоһын нисек ҡуя һуң, яҡындары күреп ҡалыр, тип ҡурҡмайҙармы?\n– Элек, ниндәйҙер шифрҙар ҡуйып, йәшеренеп маташалар ине. Хәҙер юҡ, асыҡтан-асыҡ ҡуялар. Улар селтәрҙә бихисап. Ғәҙәттә, тура һорайым һәм күптәренән ыңғай яуап алам. Был контингент миңә ҡыҙыҡ түгел. Үҙҙәрен хөрмәт иткән ҡатын-ҡыҙҙар урам буйында, клубта, кафела танышып йөрөмәйҙәр, – ти Фәниә.\nЮл ыңғайында үҙенең яңы танышы хаҡында ла һөйләп ала:\n– Яҡшы ғаиләнән, бер тапҡыр ҙа өйләнмәгән, фатиры, эшләгән урыны бар. Бик зыялы, тәртипле егет, – ти.\nБөгөнгө заманда кешеләрҙең байтағы, ысынлап та, интернетта танышып тормош ҡора. «Уға альтернатива юҡ, уйлап тапмағандар әле», – ти үҙенсәлекле героинябыҙ. Хатта клубтар ҙа онлайн режимға күсте хәҙер. Был йәһәттән әңгәмәсемдең теләге шулай:\n– Йәрегеҙҙе үҙегеҙ яратҡан өлкәнән эҙләгеҙ. Әгәр ҙә сәйәхәт яратаһығыҙ икән, шунда ҡарағыҙ, бәлки, яҡында ғына фекерҙәшегеҙ йөрөйҙөр. Тәбиғәткә сығырға яратһағыҙ, шундай йәмғиәт сафына баҫығыҙ. Ысынлап та, ирҙәр урамда танышырға ҡурҡа хәҙер. Һәр кәстрүлгә үҙ ҡапҡасы табыла ул. Юлығыҙға ҡыҙыҡлы кеше осраны икән, һуҙмағыҙ, шылтыратығыҙ, аралашып, ғаилә ҡороу яғында булығыҙ.