Башҡортостанда йылдың тәүге яртыһында бөтә кимәлдәге бюджеттарға 156 миллиард һумдан ашыу һалым йәлеп ителгән\nТөбәктең тупланма ҡаҙнаһы 62 миллиард һумға тулыланған.\nӘлеге күрһәткес уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда, 8,3 процентҡа күберәк. Был турала бөгөн Федераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығы коллегияһының киңәйтелгән ултырышында ведомство етәксеһе Марат Вахитов белдерҙе. Уның әйтеүенсә, һалым органдары хеҙмәткәрҙәре бюджеттың тотороҡло үҫешен тәьмин итеүҙә тос өлөш индерә. Улар тарафынан тәүге ярты йылда 12 миллиард һумдан ашыу бурыс көйләнгән, шуның 8 миллиард самаһы мәжбүри саралар ҡулланыу ярҙамында өлгәшелгән. Контроль-касса техникаһы файҙаланыу ҙа үҙ һөҙөмтәһен бирмәй ҡалмаған. Бөгөн төбәктә 20 меңгә яҡын ошондай аппарат теркәлгән. Ул һалым хеҙмәтенә һатыуҙар хаҡындағы мәғлүмәтте онлайн тапшырыу мөмкинлеген бирә.\nМарат Вахитов, Федераль һалым хеҙмәтенең башҡортостан буйынса идаралығы етәксеһе: «Быйыл йәй ҡулаҡса менән эш итеүсе бөтә ойошмалар ҙа яңы онлайн касса аппараттарына күсергә тейеш ине. Әммә республикала был ҡануниәткә бер аҙ үҙгәрештәр индерелде. Уға ярашлы, аппаратты ҡулланмаҫҡа рөхсәт иткән документтар ҡабул ителде. Бындай мөмкинлеккә үҙәктән йыраҡ урынлашҡан йәки коммуникция технологиялары барып етмәгән райондар эйә булды».


Республикала - Курорт һабантуйы | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nРеспубликала - Курорт һабантуйы\nБашҡортостанда Яҡтыкүл буйында Курорт һабантуйы уҙҙы. Заманса форматтағы һабан байрамы сарала ҡатнашыусыларға тағы ла бер ҡат милли башҡорт брендтары: билбау көрәше, бишбармаҡ менән һыйлау, башҡорт батырҙары хөрмәтенә ҡобайырҙар тураһында иҫкә төшөрҙө.\nҠырҡтытау итәгендәге йәмле яланға яҡындағы ауылдарҙа йәшәүселәр һәм курортта ял итеүселәр генә түгел, Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән – Мәскәү, Ырымбур, Екатеринбург, Башҡортостан һәм Силәбе ҡалаларынан ҡунаҡтар килде. Байрамда ҡатнашыусыларҙы һәм ҡунаҡтарҙы Башҡортостан Хөкүмәте вице-премьеры Салауат Сәғитов, Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесе Вячеслав Ғиләжетдинов сәләмләне.\nТөп майҙанды Әбйәлил, Бөрйән, Йылайыр һәм Учалы райондары тирмәләренән теҙелгән этноауыл биҙәне. Ваҡиғалар үҙәгендә «Яҡтыкүл батыры» исеменә көрәш, уҡ атыу буйынса спорт ярыштары, парашют спорты булды. Тамашасылар спорт ярыштары марафонында һәм халыҡ уйындарында ҡатнашты.Сағыу концерт программаһы булды.\nМилли ихаталар күргәҙмәһендә этник стилдәге кейеҙ келәм фонында фото төшөргә, боронғо башҡорт биҙәүестәрен кейеп ҡарарға, башҡорт милли ризыҡтарынан ауыҙ итергә мөмкин булды. Ҡорот менән һөҙлөклө бишбармаҡ, талҡан, ҡымыҙ, буҙа, сәк-сәк – ошо милли ашамлыҡтарҙы тәмләп ҡарарға ғынан түгел, һатып алырға ла мөмкин ине. Халыҡ художество кәсептәре оҫталары байрам ҡунаҡтары өсөн үҙ изделиеларын һатыу йәрминкәһен ойошторҙо һәм оҫталыҡ дәрестәре уҙғарҙы.\nКурорт һабантуйы төбәктең визит карточкаһына һәм Урал аръяғындағы ваҡиғалар туризмының сағыу проектына әйләнде. Быйыл байрам өсөнсөгә уҙғарылды.


Төп бурыс - урмандарҙы һаҡлау\n15 Сентябрь 2019, 10:30\nУрмандарҙы һаҡлау һәм хужаларса файҙаланыу, уларҙың сифатын яҡшыртыу, яңыртыу – урмансыларҙың төп бурысы. Алдағы йәкшәмбелә урман хужалығы хеҙмәткәрҙәре үҙҙәренең һөнәри байрамын билдәләй. Шул уңайҙан райондың урман хужалығы тармағында эшләүселәрҙең ниндәй эш-мәшәҡәттәр менән йәшәүен белеү маҡсатында Башҡортостан Республикаһының “Урмансылыҡтар идаралығы” дәүләт ҡаҙна учреждениеһы “Бөрйән урмансылығы” бүлегенә юлландыҡ. Бүлек етәксеһе Илшат Ғәлимйән улы Ишбулатов тармаҡтағы эштәр менән таныштырҙы.\n- Бөрйән урмансылығы 320 мең гектар майҙанды биләй, 7 участка урмансылығына бүленә. Элегерәк 116 кеше эшләй ине, шул иҫәптән 70 урмансы, 16 мастер, 7 лесничий, 7 лесничий ярҙамсыһы, тракторсылар, механиктар һ.б. Бөгөнгө көндә уларҙың эшен 12 хеҙмәткәр (1 етәксе, 7 лесничий, 3 инженер, 1 дәүләт инспекторы) башҡара, 2 техника хеҙмәтләндерә. Урмандарҙың 16 % ҡуртымға бирелгән, 8 ҡуртымсы араһында иң ҙурҙары фанера комбинаты һәм «Селена» ойошмаһы.\nБеҙҙең биләмәлә 2 заказник эшләй: «Алтын солоҡ» ҡырағай бал ҡорттарын һаҡлау эше менән булышһа, “Әсебар» ҡош-ҡорттарҙы, йәнлектәрҙе һаҡлау бурысын атҡара.\n“Бөрйән урмансылығы” бүлегенең төп эшмәкәрлеге – урмандарҙы һаҡлау, тергеҙеү, планлаштырыу һәм башҡарылған эштәрҙе ҡабул итеү. «Бөрйән урман хужалығы» дәүләт автономиялы учреждениеһы ултыртыу өсөн ағас үҫентеләре үҫтереү, тергеҙеү, тәрбиәләү, ағас әҙерләү һәм эшкәртеү менән шөғөлләнә.\nМатериалдың тулы вариантын "Таң" гәзитенең 13 сентябрь һанында уҡығыҙ.


Бәләкәйҙән һоҡландыра | Йәншишмә\nНаписал в 1 июня 2018, 11:18\nҺеҙ һүрәттә күргән был ҡыҙ бигерәк бәләкәс кенә булып күренә. Ысынлап та, ул шулай кескәй генә булыуына ҡарамаҫтан, бик күп конкурстарҙа ҡатнашып өлгөргән. Әйҙәгеҙ, Әлимә менән яҡынданыраҡ танышып китәйек.\nӘлимә Мостафина – Байназар мәктәбенең III синыф уҡыусыһы. Ул иң әүҙем һәм тырыш уҡыусыларҙың береһе һанала. Беренсенән алып тик «бишле» билдәләренә генә өлгәшеүсе ҡыҙ район конкурстарында, төрлө олимпиадаларҙа ҡатнашырға ынтылып ҡына тора. Үҙе бик өлгөр. Әлимә «Яҙғы тамсылар» бәйгеһендә уңышлы сығыш яһап, еңеү яулап та ҡайтты. Белем усағында үткәрелгән бер ярышты ла ҡалдырмай. «Һылыуҡай» бәйгеһендә лә еңеүсе булды. Бында үҙенең отҡорлоғо, зирәклеге, матурлығы менән барыһын да хайран ҡалдырған, моңло итеп йырлаған, матур бейегән, шиғырҙы ла оҫта һөйләгән. Уҡытыусыһы Айгөл Әнүәр ҡыҙы Ғәлиуллина уның тураһында һәр саҡ маҡтап, йылы һүҙҙәр генә әйтә.\nӘлимә беренсе синыфтан уҡ «Урал батыр» эпосын яттан һөйләүселәрҙең район конкурсында «Йәш сәсәниә» номинацияһында еңеп сығып, тиҫтерҙәре араһында танылыу яуланы. Киләсәктә әҫәрҙе тулыһынса ятлау теләге менән яна.\nҠыҙҙың яратҡан шөғөлдәре лә бик күп. «Миңә йыр дәрестәре оҡшай. Яратҡан йырҙарым күп, ә иң оҡшағаны – «Әнисәнең күлдәге», – ти ул. Өйҙә лә һеңлеһе менән һәр саҡ йырлап ҡына йөрөйҙәр.\nБына шундай шәп ҡыҙ ул Әлимә! Бәләкәйҙән һоҡландыра.\n« Батырлыҡ дәресе\nҺау бул, башланғыс мәктәп! »


Рәсәй көнөндә Ҡырым республикаһында тәүге тапҡыр һабантуй үтте | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостан менән хеҙмәттәшлек итеүсе Белогорск районы хеҙмәтсәндәре өсөн байрам Өфө, Стәрлетамаҡ ҡалалары һәм Ҡырмыҫҡалы районы ижади коллективтары ярҙамында ойошторолдо. Ҡырым һабантуйын беҙҙең хәбәрселәр ҙә күреп ҡайтты.„Беҙ бергә!„ — Белогорск районында үткән байрамдың башҡаса аталыуы мөмкин дә түгел. Ҡырым республикаһының тап ошо төбәге Башҡортостан менән туғандаш. Ярымутрауҙың Рәсәй менән тарихи берләшеүенән алып Башҡортостан Белогорскиҙағы ҡәрҙәштәргә үҙ ирке менән ярҙам итә. Бихисап социаль объекттарҙың төҙөкләндереүен тап ошо ярҙамдың ғәмәли һөҙөмтәһе, тип билдәләргә мөмкин. Зуево ҡасабаһында, мәҫәлән, Бөйөк Ватан һуғышы яугирҙары һәм партизандар иҫтәлегенә һәйкәл асылды, был иһә Башҡортостан иғәнәләренә төҙөкләндерелгән икенсе обелиск.Ҡырым халҡы рәхмәт һүҙҙәрен йәлләмәй. Теүәл бер йыл элек төрлө өлкәләрҙә хеҙмәттәшлек итеү тураһында рәсми шарттарҙа ҡул ҡуйылған килешеү бөгөн ике төбәкте ысын мәғәнәлә дуҫлаштырҙы. Белогорскиҙың үҙендә, ҡала үҙәк майҙанында иһә халыҡ байрамы – һабантуй үтте. Ҡырмыҫҡалылырҙан икмәк-тоҙ, Башҡортостан артистарынан милли йыр-бейеүҙәр. Республика делегацияһының Ҡырымдағы осрашыуы беренсе булмаһа ла, һабан туйы бында тәүге тапҡыр ойошторолдо.Һабантуйҙың ғәҙәти уйындары Белогорск халҡында шунда уҡ ҡыҙыҡһыныу уятты. Башҡорттарҙың көнкүреше һәм йолалары менән танышҡас улар алыҫ Башҡортостанды яҡын күрә башлауҙарын белдерҙе.Ҡырым халҡына Рөстәм Хәмитов сәләмен юлланы. Белогорск районына шулай уҡ республика башлығының Гранты тапшырылды. Башҡортостан артистары ҡатнашлығындағы концерт төнгә тиклем дауам итте. Белогорск халҡы тыуған төбәге тарихына өр-яңы биттәр өҫтәлгәнен таный, „Беҙ бергә„ тип исемләнгән һәм Рәсәй көнөн, һабантуйҙы, ә иң мөһиме, бар халыҡты берләштергән оло байрам да шуға дәлил.


DataLife Engine > Версия для печати > ИҒТИБАР: БӘЙГЕ!\nГлавная > В Башкортостане > ИҒТИБАР: БӘЙГЕ!\n25-01-2016, 10:33. Разместил: 147258951\nБашҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының «Селтәр» традицион биҙәнеү әйберҙәре бәйгеһе положениеһы\n-Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығының Республика халыҡ ижады үҙәге ҡарамағындағы “Сәсәндәр үҙәге”;\n-Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ҡарамағындағы «Ағинәй» йәмәғәт ойошмаһы;\n-«Киске Өфө» гәзите редакцияһы;\n-«Бәйләнештә» социаль селтәренең «Башҡорт ҡатын-ҡыҙы» төркөмө;\n-Башҡортостан юлдаш телевидение каналы;\n-“Шоңҡар” йәштәр журналы;\n- “Аманат” балалар журналы.\nБәйгенең маҡсаты һәм бурыстары:\n- башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының «Селтәр» традицион биҙәнеү әйберҙәре бәйгеһе башҡорт ырыуҙары милли кейемдәре традицияларын һаҡлау, үҫтереү, үҫеп килгән быуындың зауығын традицион халыҡ мәҙәниәте нигеҙендә тәрбиәләү һәм формалаштырыу;\n- башҡорт халыҡ милли кейемдәрен пропагандалау;\n- һәләтле оҫталарҙы асыҡлау һәм ярҙам итеү.\nБәйгенең шарттары һәм үткәреү тәртибе\n- Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының «Селтәр» традицион биҙәнеү әйберҙәре бәйгеһе 2016 йылдың 1 февраленән 28 октябргә тиклем үтә; -конкурста теләгән һәр кем, шулай уҡ бер коллектив йәки автор бер нисә номинацияла ҡатнаша ала.\nКонкурс ике этаптан тора:\nберенсе этапта ғаризалар һәм материалдар (фото, видео) 15 октябргә тиклем һайлап алына;\nикенсе этап Өфө ҡалаһында 28 октябрҙә үтә һәм ул түбәндәге сараларҙан тора:\n-селтәрҙәр күргәҙмәһе (мәҙәниәт йорто фойеһында);\n-ҡатнашыусылар һәм ойоштороусылар менән конкурс һөҙөмтәләре буйынса түңәрәк ҡор;\n-«Башҡорт милли кейеме» көнө ( кисәгә милли кейемдә килеү);\n-сәхнәнән селтәрҙәрҙе демонстрациялау;\n- бәйгелә ҡатнашыусыларҙы бүләкләү.\nҺайлап алыу турында ҡатнашыу өсөн Ойоштороу комитетына түбәндәге документтар ебәрергә:\n- ҡатнашыу тураһында ғариза;\n- TIFF или JPEG форматында (300 dpi дәүмәленән кәм булмаһын) бәйге эштәренән портфолио (фото, видео). Һәр фотоға һан ҡуйырға, аңлатма бирергә кәрәк.\nҠатнашыусылар өсөн мотлаҡ шарт: селтәрҙәр автор эше булырға тейеш. Һуңғы ике йылда эшләнгән эштәр ҡабул ителә.\nҒаризаларҙы, материалдарҙы «Селтәр» тигән билдә менән ошо адрес буйынса ебәрергә: 450103, Өфө ҡалаһы, Зәйнәб Биишева 17/2, Республика халыҡ ижады үҙәге; 8-(347) 289-62-00 (тел.- факс), 289-66-96, e-mail: gukrcnt@mail.ru.. Яуаплы: Гөлгөнә Вәлит ҡыҙы Баймырҙина.\n«Ырыу-төбәктең селтәр өлгөһө» (аныҡ тарихи осорҙағы селтәрҙең реставрацияланған варианты).\n«Үҫмер ҡыҙ бала өсөн селтәр».\n«Йәш-елкенсәк өсөн селтәр».\n« Заманса стилләштерелгән селтәр».\nБәйге еңеүселәрен билдәләү\nБер ҡатнашыусыға Гран-при, һәр номинацияла беренсе, икенсе, өсөнсө урындар билдәләнә.\nЙәшәү, туҡланыу, транспорт йүнәлтеүсе яҡтың командировка саралары иҫәбенә башҡарыла.


Ғаиләләр тарҡала, етемдәр арта...\n30 Июль 2019, 11:30\nФедераль дәүләт статистикаһы хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса территориаль идаралығы күрһәткестәре буйынса, быйыл 1 ғинуарға республикала 18 йәшкә тиклемге 913,8 мең кеше иҫәпләнгән, уларҙың 467,9 (51,2 проценты) – малай һәм үҫмерҙәр, ҡыҙҙар иһә 446 мең (48,8 процент) тәшкил иткән. Шул иҫәптән төбәктә алты йәшкә тиклемге – 384,3 мең, 7–17 йәшкә тиклемге 529,7 мең бала-үҫмер йәшәй.\n80 йыл элек йәш быуын күберәк булған\n1939 йылда республикала 3 миллион 159 мең кеше йәшәгән, уларҙың 1 миллион 539,3 меңен 17 йәшкә тиклемге йәш быуын тәшкил иткән, шул иҫәптән ауыл ерендә – 1318,5 мең, ҡалала – 220,8 мең. 2019 йылдың 1 ғинуарына Башҡортостанда бөтәһе 4 051,0 мең кеше йәшәһә, уларҙың 913,8 меңе 17 йәшкә тиклемгеләр, шул уҡ ваҡытта улар ауыл ерендә – 349,3, ҡалала 564,5 мең иҫәпләнә. Һандарға күҙ һалып, түбәндәге һығымтаны яһарға мөмкин: 1939 йылда 2019 йылға ҡарағанда республика халҡы 892 меңгә кәмерәк булған, әммә ул заманда 17 йәшкә тиклемгеләр 625,5 меңгә күберәк йәшәгән. Шул уҡ ваҡытта ауылда ла балалар һаны 969,2 меңгә күберәк булған, ә ҡалала, киреһенсә, 343,7 меңгә кәмерәк.\nМалайҙар күберәк тыуған\nБылтыр республикала 47 010 сабый донъяға ауаз һалған, был иһә алдағы йыл менән сағыштырғанда 4,7 процентҡа аҙыраҡ. Йыл һайын малайҙар күберәк тыуа икән. Мәҫәлән, былтыр 24 239 малай һәм 22 771 ҡыҙ донъяға килгән, йәғни 100 ҡыҙға уртаса 105-107 малай тура килә.\nБалаларҙың 83 проценты тулы ғаиләләрҙә тыуған. Ғаилә тормошоноң тәүге биш йылында балалар күберәк тыуа: тәүге йылда – 25,9 процент, бер-дүрт йылда – 37,4 процент.\nНикахһыҙ балаға уҙған ҡатын-ҡыҙҙар һаны кәмеүе күҙәтелһә лә, былтыр ул 16,9 процент булған. Йәғни сабыйҙарҙың 56 процентын 18 йәшкә тиклемге яңғыҙ әсәйҙәр тапҡан, 34,2 процентын иһә 18-19 йәшлектәр, 40-тан һуң бәпәйләгәндәр 29,9 процентҡа тиң.\nБылтыр тыуған сабыйҙарҙың 36,4 проценты – ғаиләләге беренсе бала, 39,9 проценты – икенсе, 23,6 проценты – өсөнсө, дүртенсе һәм башҡалар. Әйткәндәй, һуңғы йылдарҙа икенсегә һәм өсөнсөгә бала тапҡан ҡатындар һаны артҡан.\nРеспубликала ғаилә институтын нығытыу өҫтөнлөклө йүнәлештәрҙең береһе булып тора. Ошо маҡсатта Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы итеп үҙгәртелде.\nТик әлегә тынысланырға иртә, сөнки һандар беҙҙең файҙаға түгел. Мәҫәлән, былтыр республикала 1000 никахҡа 606 айырылышыу тура килгән, ә 1990 йылда иһә был һан 293-кә тиң булған. Тарҡалған ғаиләләрҙең күбеһендә бәлиғ булмаған балалар тәрбиәләнә. Былтыр улар 52 процентты тәшкил иткән, йәғни 7 991 пар айырылышҡан. Тимәк, уларҙа тәрбиәләнгән 11 781 бала атай йә әсәй тәрбиәһенән мәхрүм ҡалған. Күҙ алдына килтерәһегеҙҙер, республикала бер йылда тотош бер ҙур ҡасаба халҡы һанына тиң бәлиғ булмағандар “етем” ҡалған. Тимәк, ил етәкселегенә ғаилә институтын нығытыу өҫтөндә әле эшләргә лә эшләргә...


Гимназияның нигеҙ таштары » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәғариф » Гимназияның нигеҙ таштары\nОло быуын уҡытыусыларынан күп нәмәгә өйрәнеп ҡалдыҡ\nБыл мәҡәләмдә коллегаларым – быйыл хаҡлы ялға китеүсе Асия Лотфуллина, Хөмәйрә Дәүләтшина, Нәсимә Хәмзина, Гөлнур Аҡбулатова, Мәфрүзә Мөхәмәтдинова һәм Рәмзә Ильясова тураһында бер кәлимә әйтергә теләйем. Улар барыһы ла коллективтың нигеҙ ташын тәшкил итеүсе, гимназия асылған көндән хеҙмәт иткән тырыш, эшһөйәр, тәрән хөрмәт ҡаҙанған оло быуын уҡытыусылары.\nУларҙың эштәге уңыш-ҡаҙаныштарынан бигерәк, шәхси тормошо, кешелек сифаттары тураһында бәйән итмәксемен.\nБашланғыс кластар уҡытыусыһы Асия Ғилметдин ҡыҙы Лотфуллина − ауылдашым, күрше апай. Беҙ бала саҡта уҡ уның уҡытыусы буласағын белә инек. Урам балаларын йыйып, “мәктәп”те күп уйнатты ул. Күп балалы ғаиләлә өлкән ҡыҙ булараҡ, һеңле-ҡустыларын ҡарау буйынса яуаплылыҡты ла теүәл башҡарҙы. Мәктәп коллективы уны оҫта баҡсасы тип белә. Уның үҫентеләрен күптәр теләп һатып ала. Ғаиләһендә ул һәм ҡыҙ үҫеп, үҙ аллы тормош юлына аяҡ баҫты. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, тормош иптәше донъя ҡуйҙы, Асия апай бирешмәне, көслө рухлы булып ҡалды. Тормоштан йәм табып йәшәгән, йөҙөнән йылмайыу китмәгән коллегабыҙҙың сослоғона, эшһөйәрлегенә һоҡланабыҙ. Өйөндә егәрле хужабикә, донъяһы, үҙе кеүек, тыштан да, эстән дә көлөп тора. Балаларына хәстәрлекле әсәй һәм өләсәй. Ижади ҡарашлы, киң эрудициялы, эҙләнеүсән уҡытыусы юғары наградаға – Рәсәй Президенты грантына лайыҡ булды.\nХөмәйрә Әхмәҙи ҡыҙы Дәүләтшина ла – башланғыс кластар уҡытыусыһы. Бөгөнгө уҡыусыларының ата-әсәләре ҡасандыр үҙҙәре уның ҡанаты аҫтынан осоп сыҡҡан. Бөтә ғүмерен балаларға белем биреүгә арнаған уҡытыусының юғары исем-дәрәжәләре булмаһа ла, ул ата-әсәләрҙең ихтирамын, ышанысын үҙенең тырыш хеҙмәте, эшкә яуаплы ҡарашы менән яулап алды. Коллективта уны кешелекле, иғтибарлы булғаны өсөн ихтирам итәләр. Хөмәйрә Әхмәҙи ҡыҙы – сабыр холоҡло, баҫалҡы, аҡыллы ҡарашлы уҡытыусы. Уның сығарылыш уҡыусылары башҡаларҙан төплө белеме, тәртибе менән бер башҡа айырылып тора. Тилбер, сос, ҡулынан килмәгән эше юҡ, оҫта итеп бәйләй ҙә, тегә лә, аш-һыу әҙерләүҙә уға тиңләшеүсе юҡ. Оҫта баҡсасы ҡышҡылыҡҡа ниндәй генә һуттар, салаттар, ҡайнатмалар әҙерләмәй. Тәҙрә төптәрендә үҫкән гөлдәре күҙҙең яуын ала. Өс ҡыҙы ла икешәр юғары белемгә эйә булды, бөгөн ата-әсәһен ҡыуандырып, үҙ аллы донъя көтә.\nМәфрүзә Иштимер ҡыҙы Мөхәмәтдинова – грантҡа лайыҡ булған географ, иҡтисади һәм юридик яҡтан да бик белемле шәхес. Ниндәй генә һорау менән мөрәжәғәт итһәң дә, ябай итеп аңлатып бирә. Гимназияның профком рәйесе вазифаһын башҡарғанда кәңәштәре, ярҙамы, ыңғай энергияһы менән берҙәм коллектив туплауға иреште. Заманында мәктәптең шәп спортсыһы булып танылды Мәфрүзә Иштимер ҡыҙы. Ә бит тормош уның алдына күп кенә кәртә ҡуйҙы: яңғыҙына өй төҙөргә лә, әсәйҙән ҡалған һеңле-ҡустыларына терәк-таяныс булырға ла тура килде. Бөгөн дә уларҙың тормошо, шатлыҡ-көйөнөстәре менән ҡайнап йәшәй. Юғары белемле табиптар булған улы һәм ҡыҙының ныҡлы терәге, бәхетле өләсәй. Көслө рухлы, иғтибарлы, аҡыллы, тырыш булғаны өсөн Мәфрүзә апай менән һоҡланабыҙ.\nРус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Гөлнур Ибраһим ҡыҙы Аҡбулатова йор һүҙлелеге, ябайлығы, тормоштан йәм таба белеүе, бай фантазияһы, спортты яратыуы менән коллективта дан ҡаҙанған. Ул һәр ваҡыт күтәренке кәйефтә йөрөй, тирә-йүнгә ыңғай энергия өләшә. Туған йәнле, ярҙамсыллыҡ сифаттары туғандарына ғына түгел, коллегаларына ла етә. Ҡулында балта-сүкеш уйнап торған оҫта төҙөүсе лә ул. Егәрле кеше мәктәп коридорының бер мөйөшөнән үҙенә кабинет яһап алды. Дан-шөһрәт артынан ҡыумай, бөтә күңелен һалып эшләй, үҙенең фәне буйынса бик грамоталы белгес икәне бәхәсһеҙ. Гөлнур Ибраһим ҡыҙы – бик бәхетле ҡатын, Һаҙый ағай менән уларҙың ғаиләһенә һоҡланмаған кеше юҡ. Аҡбулатовтар ике улының балаларын һөйөп ҡыуана.\nТағы бер телсе – уҡыусыларҙа рус теленә һәм әҙәбиәтенә ҡарата һөйөү уятыусы Нәсимә Әшираф ҡыҙы Хәмзина ғаилә династияһын дауам итеүсе, бар булмышы менән тәбиғәттән уҡытыусы. Гимназияның намыҫы, өлгөһө, коллективта үҙенең яуаплылығы, теүәллеге, төплө белеме менән йәштәргә үрнәк. Һәр ваҡыт кешегә иғтибарлы, тыныс, оло-кесеһенә ихтирамлы булғаны өсөн уны коллегалары, ата-әсәләр һәм балалар хөрмәт итә. Фәнен яҡшы белгән, һәр нәмәне урынына еткереп, баш баҫып эшләүсе баҫалҡы уҡытыусы үҙенә бер ваҡытта ла айырым шарттар талап итмәй, иңенә артыҡ йөк тейәгәндәрен дә өнһөҙ күтәрҙе. Үҙен-үҙе тырыш хеҙмәте менән юғарыға күтәргән остаз күңеле менән матур, хатта тышҡы ҡиәфәтенең ыҫпайлығы, йыйнаҡлығы ла ысын уҡытыусы портретын хасил итә. Нәсимә Әшираф ҡыҙы, тормош тулҡындары алдына ауыр һынауҙар ҡуйһа ла, бөгөлөп төшмәне, яңғыҙы ике ҡыҙға дөрөҫ тәрбиә, юғары белем бирҙе. Кесе ҡыҙы әсәһенең юлын дауам итә. Өйөндә ул егәрле, өлгөр хужабикә, ейәнен тәрбиәләшә.\nУҡыусылары район, республика күләмендә һәр ваҡыт призлы урындар яулаған Рәмзә Ғәли ҡыҙы Ильясова үҙен көслө физик итеп танытты. Коллективта тура һүҙле, принципиаль уҡытыусыны эшен еренә еткереп башҡарғаны, талапсанлығы өсөн хөрмәт итәләр. Улы ла, ҡыҙы ла гимназияны миҙалға тамамланы. Тормош Рәмзә Ғәли ҡыҙын да иркәләтмәне, ул да өйлө булыу өсөн эшкә ирҙәрсә егелде. Хәҙерге көндә ул бәхетле өләсәй, балаларының хәстәрҙәре менән йәшәй.\nҺүҙемде йомғаҡлап, коллегаларыма ғаилә бәхете,балалар ҡыуанысы, бәхетле ҡартлыҡ теләйем. Һеҙ беҙгә, йәштәргә, өлгө булып ҡалаһығыҙ. Хаҡлы ялда ла тыныс ҡына ятмауығыҙға, һәр берегеҙҙең күңеленә хуш килгән шөғөл табасағына иманым камил. Гимназия коллективы исеменән һеҙгә рәхмәт белдерәм.\nСығыу ваҡыты 21-05-2013, 12:44 | Ҡаранылар: 1221


Белорет металлургия комбинаты йыллыҡ етештереү планын ваҡытынан алда үтәне\n10 Декабрь 2010, 16:30\n«Мечел» компанияһына ингән Белорет металлургия комбинаты коллективы бөгөн метиз етештереү буйынса йыллыҡ планын тултырҙы. Йыл йомғаҡтары буйынса предприятие план күрһәткестәрен 7 процентҡа арттырырға планлаштыра.\n«Белорет металлургия комбинатында метиз продукцияһы сығарыу һәм һатыу буйынса план йылдан-йыл арта бара. Был комбинаттың етештереү һәм һатыу сәйәсәтен дөрөҫ төҙөү һөҙөмтәһе. Беҙҙең төп бурыс – ҡулланыусыға йүнәлеш тотоу. Быйыл комбинат метиз баҙарында үҙ өлөшөн ярайһы уҡ киңәйтте. Бының өсөн беҙ предприятиеның техник мөмкинлектәрен киңәйтеү буйынса даими эш алып барабыҙ, яңы технологиялар һәм продукция төрҙәре эшкәртәбеҙ, заказдарҙы үтәү һәм тейәп оҙатыу сроктарын тәьмин итәбеҙ. Бөгөн комбинат коллективы сираттағы тапҡыр етди һөҙөмтәләргә өлгәшә алыуын күрһәтте. Йыллыҡ программаны ваҡытынан алда үтәү – Белорет металлургтарының иң яҡшы хеҙмәт традицияларын дауам итеүҙең тағы бер күрһәткесе ул. Бөтә комбинат коллективына намыҫлы эшләгәндәре өсөн рәхмәт белдерәм. Һәм, әлбиттә, хеҙмәттәшлек өсөн партнерҙарыбыҙға ла рәхмәтлемен. Ышанам, киләһе йылда яңы етди бурыстарҙы тормошҡа ашырасаҡбыҙ», – тип билдәләне «Белорет металлургия комбинаты» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең идара итеүсе директоры Виктор Камелин.


"Урал легендаһы" поезы йөрөй башлай\n29 Ноябрь 2021, 17:10\nБиш йәшкә тиклемге балалар өсөн ул бушлай, биш-ете йәшлек балаларға билет хаҡы - 171,60 һум, студенттарға һәм уҡыусыларға...\n4 декабрҙән “Өфө – Яңы Абҙаҡ – Өфө” маршруты буйынса ”Урал легендаһы” ҡала яны поезы йөрөй башлай. Ул шәмбе һәм йәкшәмбе көндәрендә Өфө станцияһынан иртәнге 07:08 сәғәттә ҡуҙғала һәм Дим, Өршәк, Асы, Инйәр, Айғыр, Белорет станцияларында туҡтап, Яңы Абҙаҡҡа 13:07 сәғәткә барып етә. Шул уҡ көндө 14:08 сәғәттә кире Өфөгә ҡуҙғала һәм баш ҡалаға 19:37 сәғәткә килеп етә.\nБынан бер нисә йыл йөрөй башлаған “Урал легендаһы” ҡала яны поезы халыҡта ҙур һорау менән файҙалана. Унда йөрөү уңайлы һәм хәүефһеҙ тип иҫәпләнә, хаҡтары ла ҡиммәт түгел. Мәҫәлән, биш йәшкә тиклемге балалар өсөн ул бушлай, биш-ете йәшлек балаларға билет хаҡы 171,60 һум тора, студенттарға һәм уҡыусыларға – 343,20 һум, өлкәндәргә - 686,40 һум.


Кисә Өфөлә Төрки телле театрҙарҙың «Туғанлыҡ» VII Халыҡ - ара фестивале асылды. Фестиваль Театр йылына һәм Башҡортостандың ойошторолоуына 100 йыл тулыуға арналды.\nЙола буйынса сара милли батырыбыҙ Салауат Юлаев һәйкәленә сәскә һалыуҙан башланды. Унда Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт министры урынбаҫары Рәнис Алтынбаев, фестивалдең художество етәксеһе Олег Ханов, фестивалдең программа директоры Айһылыу Сәғитова һәм жюри, театр тәнҡитселәре, ҡунаҡтар ҡатнашты.\n«Туғанлыҡ» фестивален асыу тантанаһы аҙаҡ Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры фойеһында үтте.\nБашҡортостан “Китап” нәшриәтенең һатыу күргәҙмәһе сараға тағы ла күркәм йәм өҫтәне. Нәшриәт ҡунаҡтарға һәм сарала ҡатнашыусыларға үҙенең иң сағыу, иң яҡшы,иң йөкмәткеле китаптарын тәҡдим итте. Ҡунаҡтарҙы, бигерәк тә, Башҡортостан тәбиғәте, мәҙәниәте, тарихы, яҙыусылары тураһындағы китаптар ҡыҙыҡһындырҙы, шулай уҡ ҡатнашыусылар тарафынан белешмәләр, һүҙлектәр, календарҙар, балалар әҙәбиәте лә бик күпләп һатып алынды\nАҙна буйына дүрт майҙансыҡта төрлө илдәр һәм республикаларҙың — Татарстан, Әзербайжан, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Тыва, Ҡырым, Хакасия, Төркиә, Алтай һәм Ғағауз театрҙарының 13 спектаклен күрһәтеү ҡаралған. Спектаклдәр Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры, Мостай Кәрим исемендәге милли йәштәр театры, Өфө «Нур» татар дәүләт театры, Башҡорт опера һәм балет театры, Рус дәүләт академия театры сәхнәләрендә үтә.


1 октябрҙән бихисап үҙгәрештәр ғәмәлгә инде | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n1 октябрҙән бихисап үҙгәрештәр ғәмәлгә инде\n03 октября 2019 — 17:13 ГТРК «Башкортостан»\nТорлаҡ йорттарҙа хостелдар булмаясаҡ, һалымдар күәлме үҙгәреше, юл-транспорт фажиғәләрен теркәүҙең яңы ҡағиҙәләре һәм тәмәкеселәргә ҡағылышлы яңы сикләүҙәр. Рәсәйҙә 1 октябрҙән ошо һәм башҡа бихисап ҡануниәттәрҙә үҙгәрештәр ғәмәлгә инде. Балконда тәмәке тартырға яраймы-юҡмы? Һуңғы көндәрҙә ҙур бәхәс тыуҙырған ошо һорау янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрендәге үҙгәрештәргә бәйле. Уға ярашлы, 1 октябрҙән торлаҡ йорттарҙың балкон һәм лоджияларында усаҡ яғыу, асыҡ ут сығанаҡтары менән ҡулланыу тыйыла. Ысынлап та, ут менән ҡулланғанда янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен үтәмәү аяныслы осраҡтарға килтереүе ихтимал. Тәмәке төпсөгөнән, йә уның осҡононан ут сыға ҡалһа, тәмәкесегә 3 меңдән алып 5 меңгә тиклем штраф һалына. Ә янғында кешенең ғүмере өҙөлһә, енәйәти яза ҡаралған. Шулай уҡ, ай башынан Торлаҡ кодексына ла үҙгәрештәр индерелде. Хәҙер күп фатирлы йорттарҙа ҡунаҡхана йә хостел асыу өсөн торлаҡ бинаны кеше йәшәмәгән урын итеп үҙгәртергә кәрәк. Өҫтәүенә, ул беренсе ҡатта урынлашырға һәм айырым инеү урыны булырға тейеш. Октябрҙән ғәмәлгә ингән тағы ла бер нисә яңылыҡ. Европротокол буйынса ҡайтарылған аҡса күләме 400 мең һумға тиклем арттырыла. Төп шарт - аварияла ҡатнашыусы автомобилдәр һаны икенән артмаҫҡа, транспорт сараһы ғына зыян күрергә һәм ОСАГО полисы булырға тейеш. Әммә аварияны мобиль ҡушымта, йәки глонасс системаһы ярҙамында теркәргә кәрәк. Бюджет өлкәһендә эшләүсе ҡайһы бер хеҙмәткәрҙәрҙең эш хаҡы 4,3%-ҡа арта. Улар иҫәбендә тәрбиәселәр, юристар, бухгалтерҙар, кадрҙар бүлеге хеҙмәткәрҙәре. Шулай уҡ, фән һәм социаль тармаҡ, метеохеҙмәттәр, медик-социаль экспертиза, Роспотребнадзор, ҡотҡарыусылар һәм башҡа бюджет учреждениела эшләүселәр. НДС ставкалары ла үҙгәрә. Пальма майына өҫтәмә хаҡҡа һалым күләме 10-дан 20%-ҡа тиклем арта, ә емеш-еләккә, киреһенсә, 10%-ҡаса төшә. Кредит өлкәһендә лә яңы ҡағиҙәләр ғәмәлгә инә. Бынан ары торлаҡты тик банктарға һәм профессиональ кредиторҙарға ғына залогка һалырға мөмкин буласаҡ. Ошондай уҡ талап ипотека займдарына ҡағыла. Йәғни банктар, кредит ҡулланыу кооперативтары һәм ауыл хужалығы кооперативтары ғына фатир йә йортто залог иҫәбенә теркәп үтескә аҡса бирә ала. Был тәү сиратта мутлашыусыларҙан һаҡлау өсөн эшләнә. Рәсәйҙә микрофинанс ойошмаларының кемдеңдер берҙән-бер йәшәр фатирын залогҡа алып уны алдаҡ юл менән тартып алыу осраҡтары бихисап. Яңы закон быларҙы тулыһынса иҫкәртергә тейеш. Тағы бер яңылыҡ кредит биреүгә бәйле. Хәҙер ғаризаны ҡарағанда физик шәхестәрҙең килеме иҫәпкә алынасаҡ. Телевизор ҡараусыларҙы ла октябрь айында ҙур яңылыҡ көтә. Республикала аналог телевидениеһы тулыһынса бөтөрөлә. Шуныһы ҡыуаныслы, “Рәсәй 1 Башҡортостан” һәм “Рәсәй 24 Башҡортостан” каналдары беренсе мультиплексҡа ингән. Тимәк, башҡорт телендәге тапшырыуҙарҙы һеҙ артабан да юғары сифатта, цифралы форматта ҡарай алаһығыҙ.


Андыҙ — Башҡорт Википедияһы\nАндыҙ (рус. Девясил высокий, лат. Inula helenium) — астралар ғаиләһендәге күп йыллыҡ үлән үҫемлек. Бейеклеге 1-1,25 м тирәһе. июнь-сентябрь айҙарында һары сәскә ата, емеше август-октябрҙә өлгөрә. Ҡалын тамырлы күп йыллыҡ үҫемлек. Япраҡтары сиратлашҡан, ситтәре тешле. Сәскәләре һары төҫтә, күбеһенсә яңгыҙ йәки күп һанлы кәрзиндә, ҡалкан һамаҡ йәки һепертке һамаҡ сәскә төркөмөнә йыйылған. Емеше оҙонса, 4 ҡырлы, ҡоңғорт бүрексәле орлоҡса. Декоратив, баллы үҫемлек. Дарыу үләне.\n4 Дарыу әһәмиәте\n6 Андыҙҙан ризыҡ\nЕвропа, Азия һәм Африкала таралған. Беҙҙең республикала андыҙ Ишембай, Бөрйән, Ғафури, Иглин, Архангель, Дәүләкән, Әлшәй, Мишкә райондарында йыш осрай. Урыны-урыны менән ул ҙур ғына майҙанды алып тора.\nАйырыуса Ишембай һәм Ғафури райондарында күп. Бында андыҙ үләне Ағиҙел, Егән, Һәләүек буйҙарында тотош туғай булып үҫә.\nУны Дим, Бөрө, Оло Инәк, Сөн, Инйәр, Йыгайыр, Усолка, Ләмәҙ һәм бащҡа йылға буйҙарында ла йыш осратырға була.\nБашҡортостандың күпселек райондарында йыш осраһа, Урал аръяғы райондарында һирәгәйә. Баймаҡ районында уны тик Таналыҡ йылғаһының һыу баҫыр болононда гына осратырға мөмкин.\nАндыҙ дымлы туғайҙарҙа, йылға, күл ярҙарында, болондарҙа, киң япраҡлы урман буйҙарында, урман ситендә үҫә.\nЙылға һәм күл буйҙарында, еүеш туғайҙарҙа, ҡыуаҡтар араһында, урман аҡланында, һаҙлы урындарҙа ҙур булып үҫә,\nИюль-август айында сәскә ата. Емештәре август-сентябрьҙә өлгөрә. Орлоҡтан һәм тамырһабағынан вегетатив юл менән үрсей.\nТамырында һәм тамырһабағында сапониндар, аҙ миҡдарҙа алкалоид матдәләре, инулин, эфир майы, С, Е витаминдары һәм башҡа биологик актив матдәләр бар.\nАндыҙ, дарыу үләне булараҡ, боронғо замандан уҡ билдәле. Ул боронғо Грецияла һәм Римда киң ҡулланылған. Күп илдәрҙең халыҡ медицинаһында бик тә популяр дарыу үләне булып иҫәпләнә.\nАндыҙ аппетитты аса, аш һеңдереүҙе яҡшырта, эсәк һәм ашҡаҙандың эшен көйләй, организмда матдәләрҙең алмашыныуын яйәға һала.\nАндыҙ тамыры һәм тамырһабағы ярҙамында эшләнгән төнәтмә бәүел ҡыуыу, тирләү, глистарҙы ҡыуыу, йүткереүҙе бөтөрөү, ауырыуҙы туҡтатыу һәм тынысландырыу тәьҫиренә эйә.\nКөслө антисептик ҡаҡырыҡты йомшартып сығарыу, үт һәм бәүел ҡыуыу, елһенеүҙе баҫыу көсөнә эйә. Төрлө ашамлыҡтарға, дарыуҙарға, һыуыҡҡа аллергия булғанда ярҙам итә. Ауырыуҙарға ҡаршы тороусанлыҡты ла күтәрә.\nТамыр һәм тамырһабаҡ төнәтмәһен йәки һарҡындыһын үпкәлә туберкулез, бронхит, ревматизм ауырыуҙарын дауалағанда, йүткертеп ҡаҡырыҡ сығарыу өсөн әсәләр. Уны шулай уҡ тамаҡ һәм урт эсендәге ауырыуҙарҙы дауалағанда ла ҡулланалар. Ә андыҙҙың үҙен сабыртма, экзема, тимерәү, ҡысыныу кеүек тән ауырыуҙарын дауалау өсөн тән өҫтөнә һалып файҙаланыу уңайлы.\nАндыҙҙан дөйөм һаулыҡты нығытыусы төнәтмә эшләйҙәр. 1 ҡалаҡ ваҡланған андыҙ тамырына 200 миллилитр ҡайнар һыу ҡойоп, ҡайнаған һыулы кәстрүлдә 15 — 20 минут тоталар. Һөҙгәс, 1 стакан күләменә етерлек ҡайнаған һыу өҫтәйҙәр. Көнөнә 2-3 тапҡыр ашарҙан 1 сәғәт алда ярты стаканлап эсәләр.\nДарыу үләне итеп файҙаланыу өсөн андыҙҙың тамыры һәм тамырһабағы көҙ көнө ҡаҙып алына. һалҡын төшкәнсе был эште башҡарып ҡуйырға кәрәк.\nСәскә атҡан үлән тамырһабағын ҡаҙып алырға тәҡдим итәләр. Бер төп үләндән 60 грамдан 750 грамға тиклем еүеш тамыр һәм тамырһабаҡ ҡаҙып алырға була.\nТамыр тупраҡтан таҙартып йыуыла, нәҙек тамырҙары ҡырҡып алына ла ваҡ-ваҡ киҫәктәргә киҫелә. Андыҙ тамыры һәм тамырһабағы ел өрөп торған күләгәле урында киптерелә.\nУны 40 градустан артмаған йылы урында ла киптерергә мөмкин, шулай уҡ янып. һыуый барған мейес башына ла ҡуйып алырға була.\nТамыр киҫәктәре йыш-йыш әйләндерелә, был уларҙың тигеҙ кибеүе өсөн кәрәк.\nАндыҙ тамырында инулин (41) процентҡа тиклем), май һәм витаминдар бар. Уларҙы ашамлыҡта ла ҡулланалар, шулай уҡ төрлө аш-һыу ҙа әҙерләйҙәр.\nМәҫәлән, андыҙ һалып һоло бутҡаһы бешерелә. Бының өсөн 200 грамм «Геркулес» һоло ярмаһы, г яңы ҡаҙылған андыҙ тамыры, 400 г һөт, 20г шәкәр ҡомо, 2 стакан һыу алына. Ҡайнап торған һөтлө һыуға һоло ярмаһы, ит үткәргес аша ваҡланған андыҙ тамыры һалына, шәкәр һәм тоҙ өҫтәлә. Бутҡа бешеп еткәнсе ҡайнатыла.\nАндыҙҙан кеҫәл дә эшләйҙәр. Бының өсөн 25 грамм кипкән тамыр киҫәктәре, 150 г шәкәр ҡомо, 35 г картуф крахмалы, 1 литр һыу алына. Андыҙ тамыры йомшарғанға тиклем һыуҙа ҡайнатыла ла.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Андыҙ&oldid=1050176 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 9 август 2021 в 01:15\nБыл бит һуңғы тапҡыр 01:15 9 август 2021 үҙгәртелгән.


Туғыҙ райондағы 16 ауылда йорттарҙы һыу баҫҡан // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТуғыҙ райондағы 16 ауылда йорттарҙы һыу баҫҡан\n16:48, 10 апреля 2012 Йәмғиәт\nӘлеге мәлдә республиканың туғыҙ районындағы 16 тораҡ пункт һыу баҫыу зонаһында ҡалған, тип хәбәр иттеләр БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығында. Һыу баҫҡан райондарҙа артабан һыу күтәрелеүе тураһында башҡаса мәғлүмәт алынманы.\nВедомство мәғлүмәттәренә ярашлы, һыу баҫҡан иң күп йорттар — Йәрмәкәй районында. Унда әле республика комиссияһы эшләй. Миәкә районының өс ауылы халҡы ла урындағы йылғаларҙа кинәт һыу күтәрелеүе арҡаһында зыян күргән.\nХәтерегеҙгә төшөрәйек, Йәрмәкәй районында 375 өй Рә йылғаһы ташыуы арҡаһында ҡамауҙа ҡалды. Район хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ҡотҡарыусылар тарафынан 161 кеше эвакуацияланған. Районда ташҡынға ҡаршы комиссия штабы эшләй.\n— Урындағы балалар баҡсаһы халыҡты ваҡытлыса ҡабул итергә әҙер, — тип хәбәр итте Йәрмәкәй районы хакимиәте вәкиле Александр Никаноров. — Әлегә ташҡындан зыян күргәндәрҙең барыһы ла туғандарында урынлашҡан. Райондың ашығыс хеҙмәттәре ауыл халҡына теләһә ҡайһы ваҡытта ярҙамға килергә әҙер.


Инфоурок / Начальные классы / Конспекты / Урок Тема: Наша семья.\nГБОУ Октябрьская коррекционная школа для обучающихся\nПодготовила : Э.Р.Фаррахова\nГБОУ ОКШ №19\nТема. Беҙҙең ғаилә.\nМаҡсат.Уҡыусыларҙың телмәрен үҫтереү,үтелгән һүҙҙәрҙе,һөйләмдәрҙе иҫкә төшөрөү. Ата-әсәгә, туғандарға һөйөү тәрбиәләү.\nЙыһазлау: дәреслек, карточкала биремдәр, һүрәттәр, һүҙҙәр һәм хәрефтәр яҙылған карточкалар, компьютер.\n-Бөгөн аҙнаның ниндәй көнө?\n-Һауа торошо ниндәй?\n-Һеҙҙе мәктәпкә киткәндә кем оҙатып ҡалды?\n-Һинең исемең кем?\n-Әсәйеңдең исеме кем?\n-Һин кемде яратаһың ?(Мин әсәйемде,….. яратам)\n3 .Артикуляцион күнегеү. Тиҙәйткестәр (видеопроектор аша уҡыу) Башҡорт теле дәресендә тасури уҡыу һәм дөрөҫ һөйләү өсөн телдәребеҙҙе шымартып алайыҡ.\n1. Сейәлектән сыҡҡан саҡта\n2. Иҙәндәрҙе лә һеперҙем.\nГөлдәргә һыуҙар һиптем.\nӘсәйемә бүләккә тип\nМатур һүрәт төшөрҙөм.\n3. Ҡара ҡарға ҡарҙан бара,\nФонетик-орфографик күнегеү яҙылған карточка. Башҡорт телендәге һуҙынҡы өндәрҙе ҡабатлап үтәйек. АОӘӨҮ.Был хәрефтәргә һүҙҙәр уйлап әйтәйек. А-атай ағай апай алма О-олатай ойоҡ оҙон Ә-әсәй әбей әтәс Ө-өләсәй өс өй өйрәк Ү-үлән үтек үрмәксе\nБөгөнгө дәрестең темаһын белер өсөн беҙгә кроссворд сисергә кәрәк буласаҡ.( кроссворд сисеү).\n1.Клен һүҙенең тәржемәһе.2.Республикабыҙ нисек атала? 3.Башҡортстандағы иң бейек тау.4.Башҡортостандағы йылға.5.Йорт ҡошо.\n-Уртала ниндәй һүҙ килеп сыҡты. (Ғаилә.) Эйе,бөгөн дәрестә ғаилә һәм уның ағҙалары тураһында һүҙ алып барырбыҙ, яңы һүҙҙәр һәм фразалар үҙләштереп хәтер һандығына һалырбыҙ, яҙма һәм һөйләү телмәрендә дөрөҫ ҡулланырға өйрәнербеҙ. Дәресте иң ҡәҙерле кешеләребеҙгә арнайыҡ.\n-Балалар,ә нимә һуң ул ғаилә (әңгәмә)\n-Ғаилә-минең атайым,әсәйем һәм мин.\n- Ғаилә-минең атайым,әсәйем ,олатайым,өләсәйем.\n-Ғаилә-минең атайым,әсәйем олатайым,өләсәйем,ағайым,апайым, аға-йым,апайым,ҡустым, һеңлем.\n- Дөрөҫ,балалар. Ғаилә- атай,әсәй,балаларҙан һәм башҡа яҡын туғандарҙан торған кешеләр.\nТаҡтала Ғаилә картинаһы, һүрәттәр эленгән. Уҡыусыларҙан ҡәрҙәшлек терминдарын һорау һәм берәмләп әйттереү. - Был кем Был-атай,әсәй, олатайым,өләсәйем, ҡартәсәй,ағайым,апайым,олатайым,ҡустым, һеңлем,ул-сын,ҡыҙ-дочь,ейән-внук,ейәнсәр-внучка.\nУҡыусыларға үҙ аллы эш биреү.Балалар ултырған ерҙән һүҙбәйләнештәр төҙөйҙәр. Уҡыусылар,әйҙәгеҙ һүҙбәйләнештәр төзөйбөз. 1-се рәткә Минең, 2 –се рәткә-һинең 3 рәткә-уның\nТелмәр үҫтереү. Ер йөҙөндә иң гүзәл,ғәзиз һүҙ әсәй. Ул бөтә телдәрҙә лә наҙлы яңғырай. Шул һүҙ менән баланың теле асыла.Әсәйҙәр тураһында ниндәй тылсымлы һүҙҙәр беләһегеҙ. –Ҡояшым, ҡәҙерлем, матурым. Балалар, һеҙ әсәйҙәрегеҙгә ниндәй матур һүҙҙәр әйтәһегеҙ\n–Ҡояшым, ҡәҙерлем, матурым ,әсәкәйем, мин һине яратам, әсәй.\nУҡыусылар,мин һеҙгә ижади эш тәҡдим итәм. Донъяла беҙҙең өсөн иң ҡәҙерле кешеләр –ул беҙҙең атай һәм әсәй. Мин һеҙгә карточкалар таратам. Малайҙар атай кешегә хас сифаттарҙы һәм ғаиләлә атай улын ниндәй эштәргә өйрәтә тигән һорауға яуап яҙалар,ҡыҙҙар әсәйҙәргә хас сифаттарҙы һәм ғаиләлә әсәй ҡыҙын ниндәй эштәргә өйрәтә һорауына яуап яҙалар.\n1. Атайға хас сифаттар : ….\nӘсәйгә хас сифаттар: …..\nҺүҙҙәр: Аҡыллы, матур, көслө, иғтибарлы, батыр,наҙлы,хөрмәтле, тырыш, оҫта.\n2. Атай улына ниндәй эштәр өйрәтә: …….\nӘсәй ҡыҙын ниндәй эштәргә өйрәтә: ………\nҺүҙҙәр: өй йыйыштырырға, төҙөргә,бешерергә, тегергә,бысырға,гөл-сәскә тәрбиәләргә, йышырға, малдарҙы ҡарарға, бала тәрбиәләргә, ат егергә, йорт матурларға.\n-Балалар,өйҙә һеҙҙең ниндәй бурыстарығыҙ бар. Һәр көндө һеҙ ниндәй эштәр эшләйһегеҙ.\n-Афарин.Ә хәҙер һеҙ ,уҡыусылар, ғаилә ағҙалары тураһында әҙерләп килгән проект эштәре менән таныштырырһығыҙ. Рәхим итегеҙ.\nТәржемәсе. Уҡыусылар, мин һеҙгә тәржемәсе булырға тәҡдим итәм.\nАтай-шәкәр, әсәй- бал.\nАта-әсәне тыңлаған кеше булған, тыңламаған -әрәм булған.\nАтай йөрәге- таудан ҙурыраҡ.\nӘсәй йөрәге- диңгеҙҙән тәрәнерәк.\n-Афарин, балалар. Оҫта тәржемәселәр ҙә икәнһегеҙ. Ата-әсәгеҙҙе хөрмәт итеп , тәрбиәле балалар булып үҫегеҙ.\nДөрөҫ яҙылған һүҙҙәрҙе табығыҙ. Иғтибар менән ҡарағыҙ. Ҡайһы юлда дөрөҫ яҙылған һүҙҙәр?\n1) олатай, оләсәй, һеңле, ейән,ҡусты\n2) олатай, өләсәй, һеңле, ейән,ҡусты\n3) олатай, өләсәй, һеңле, ейән,кусты\n4) олатай, оләсәй, һеңле, ейән,ҡусты.\n- Балалар, ғаиләгә ҡағылышлы ниндәй йырҙар,шиғырҙар беләһегеҙ?\n1.Йоҡла,йоҡла һин балам,\nҺине бишеккә һалам.\nТатлы йоҡоға талғансы,\nҮҙең янында булам.\n-Балалар, бишек йырын ҡасан йырлайҙар? (Баланы йоҡлатҡанда)\n2. Матур һәм көслө.\nБер кем дә юҡтыр Атайым төҫлө-\nУл бик тә батыр!\nУл бик тә көслө! (Фәүзия Рәхимғолова)\n3. Бер кем дә юҡтыр\nИң матур кеше. (Фәүзия Рәхимғолова)\n4.Әсәкәйем, әсәкәйем,Әсәйем,әсәкәйем, Матурҙың да матуры\nҺин бит минең әсәкәйем.\n5.Өләсәйем бәхетле,Олатайым бәхетле,Атай менән әсәй ҙә,Мин үҙем\n-Афарин,бик матур шиғырҙар һөйләнегеҙ.\n- Балалар, бөгөн дәрестәге һөйләшеүҙәр һеҙҙе нимәгә өйрәтте?\n- Ата-әсәгә хөрмәт күрһәтеү, уларға ,өлкән кешеләргә ихтирамлы\n- Тәрбиәле,иманлы, тәртипле булығыҙ, балалар!\nФаррахова Эльвира Рифовна\nНомер материала: ДБ-360287\nПрезентация на тему "ФРАНЦИЯ" УМК ПНШ окр. мир 4 класс\nУрок по математике "Веселая математика"


Нефтекамск. Официальный сайт администрации городского округа - Башҡортостан илдә тыуым буйынса етенсе урынды биләй - Яңылыҡтар - Новости\nТыуымды арттырыу өсөн республика башлығы төбәктә демографик хәлде яҡшыртыу буйынса өҫтәмә саралар тураһында указға ҡул ҡуйҙы. Документҡа ярашлы, тәүге бала тыуғанда йәш ғаиләләр бер тапҡыр бирелә торған 300 мең һум ала. Аҡсаға торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаждар дәғүә итә. Торлаҡҡа сиратта торған тулы булмаған ғаиләләр өсөн дә ошондай түләү ҡаралған.\nБынан тыш, студент ғаиләләре өсөн яңы социаль ярҙам сараларын индереү мәсьәләһе өйрәнелә. Атап әйткәндә, әлеге ғаиләләрҙә сабый тыуған осраҡта 100 мең һум күләмендә бер тапҡыр бирелә торған түләү билдәләргә һәм балалы студент һәм аспирант ғаиләләренә айлыҡ махсус социаль пособиеның күләмен 250 һумдан өс меңгә тиклем арттырырға тәҡдим ителә.\nБалаһыҙ ғаиләләр өсөн юғары репродуктив технологияларҙы ҡулланыу буйынса саралар ҡаралған (ЭКО, ИКСИ, суррогат әсәлек). 2017 йылда 1,5 мең ЭКО процедураһы планлаштырылған, был 2015 йылға ҡарағанда ике тапҡырға күберәк.\nТыуымға йоғонто яһаған тағы бер фактор — аборттар. Һуңғы биш йылда республикала уларҙың һанын 26% кәметеүгә өлгәшелде, тип хәбәр итте министр.


Ҡараңғыла тимер юл вокзалына барыуы ҡурҡыныс\n24 Ноябрь 2021, 14:30\n“Инцидент-менеджмент” системаһына халыҡтар ялыуҙар йыш килә.\nБашҡортостандың Республикаға идара итеү үҙәгенең “Инцидент-менеджмент” системаһына халыҡтан ялыуҙар йыш килә. Үткән тәүлектә башҡортостандарҙы ниндәй мәсьәләләр борсоған? Юлдар торошо беренсе урынға сыҡҡан, икенсе урында – торлаҡ-коммуналь хужалығы тармағы, ә өсөнсө урында – төҙөкләндереү өлкәһе. Шулай уҡ һаулыҡ һаҡлау, мәғариф йүнәлештәре буйынса ла мөрәжәғәттәр теркәлгән, ә бына коронавирус темаһы һигеҙенсе урынға төшкән.\nБашҡортостан юлдаш телевидениеһының иртәнге “Сәләм” тапшырыуында Республикаға идара итеү үҙәге тарафынан ыңғай хәл ителгән мәсьәләләр тураһында һөйләнеләр.\nӘйтәйек, Салауат ҡалаһы кешеһе тимер юл вокзалы эргәһенең насар яҡтыртылыуына зарланған. Әйткәндәй, уға оператив рәүештә Республикаға идара итеү үҙәге хеҙмәткәрҙәре иғтибары йәлеп ителгәс, мәсьәлә ыңғай хәл ителгән.\nТағы ла бер проблема хаҡында Туймазы районынан берәү мөрәжәғәт иткән. Бында иһә “Башнефть” акционерҙар нефть компанияһы үҙенең ҡарамағына алған юл бик насар хәлдә булған. Шуныһы шатлыҡлы, мөрәжәғәткә күп ваҡыт үтмәгән, юл тиҙ арала рәтләнгән.\nШул уҡ ваҡытта коммерцияға ҡарамаған баҡса ширҡәттәрендә лә хәлдәр шәптән түгел икән. Нәҡ Республикаға идара итеү үҙәге ярҙамы менән “М-240” трассаһындағы “Өршәк” коммерцияға ҡарамаған баҡса ширҡәте эргәһендә туҡталыш урынлаштырыуға өлгәшелгән.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БӘХЕТЛЕЛӘР КҮБЕРӘК БУЛҺЫН! - 2017 - Мәҡәләләр\nБӘХЕТЛЕЛӘР КҮБЕРӘК БУЛҺЫН!\nАвтобус туҡталышында ике таныш осрашты. Күрәһең, күптән күрешмәгәндәр - һәр береһе яңылығы менән бүлешергә ашыҡты. Берәүһе быйыл хаҡлы ялға сыҡҡан, икенсеһе күптән түгел генә ҡыҙын кейәүгә биргән.\n- Ҡыҙым бик яҡшы ергә төштө. Ҡоҙа-ҡоҙағыйҙар уны алтынға күмде, кейәү мәһәргә кәләшенең муйынына бармаҡ ҡалынлыҡ сылбыр элде. Туй Өфөнөң иң затлы ресторандарының береһендә үтте, республиканың билдәле артистары алып барҙы, байрам унда ҡатнашҡандарҙы шаҡ ҡатырҙы... - никахта, туйҙа бирелгән затлы әйберҙәр, теләнгән теләктәр тураһында тәфсирләп һөйләргә ауыҙ асҡан танышының хәбәрен бүлеп, олорағы:\n- Бөгөн кешене бай туй менән аптыратып буламы ни ул? Минеңсә, туйҙың бөтәһе лә ҙур тамаша һымаҡ үтә... - тине.\n- Эйе шул. Хәҙер кеше бер-береһенән уҙҙырырға, ярышырға тырышып, балаларына туй үткәрә, - күптән түгелге тәьҫораттары менән ихлас бүлешергә йыйынған ҡатын тиҙ генә әңгәмәсеһенең фекерен йөпләне. - Кешене, ысынлап та, әлеге ваҡытта бер нәмә менән дә ғәжәпләндереп булмай. Бына ошо туҡталышта береһе йығылып ятһа, бер кем ярҙам ҡулы һуҙырға, хәлен белешергә ашыҡмаясаҡ. Ошонда ике автомобиль бәрелешһә, ярҙам итеү түгел, шаһитлыҡ ҡылмау өсөн кеше, киреһенсә, ҡасасаҡ ҡына. Иманым камил, һин дә тайыр инең, мин дә күрмәмеш-белмәмеш булыр инем. Хәҙер бөтә кеше вайымһыҙ, айырыуса, йәштәр ғәмһеҙ...\nҺәр кемдең үҙ бизмәне тигәндәй, был ханымдың да бөтә нәмәне үҙ үлсәменә, тәрбиәһенә ҡарап үлсәгәне тойола. Бөгөн кеше сит кешенең бәләһенә күҙ йомоп ҡарай, тигәне менән бер ҙә килешкем килмәй. Ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер торған кешеләр бик күп арабыҙҙа. Яңыраҡ ял көнөндә саф һауала йөрөргә сыҡҡан инек. Тротуарға яҡын ғына ағасҡа һөйәлеп, оло йәштәге инәй, уның янында коляска менән йәш әсәй тора. Барып, хәлен һорашҡас, шул асыҡланды: хәле бөтөп йығылып барған инәйҙе күреп, йәш ҡатын ашығыс ярҙам саҡырған да, медицина ярҙамы килгәнен көтөп тора икән. Уның янында торғанда, эргәһендә кеше булыуын күрһәләр ҙә, олоһо ла, кесеһе лә туҡтап, эштең ниҙә икәнлеген һораны. Ун бишләгән үтеп барыусының бер-икеһе генә өндәшмәй үтеп китһә киткәндер, әммә күпселеге үҙ ярҙамын тәҡдим итте.\nБер нисә йыл элек, ысынлап та, кеше мөнәсәбәттәре араһында күрмәгәнгә, ишетмәгәнгә һалышып үтеп китеү күренеше күҙәтелгәндер. Үҙем дә, йәштәр ололарға урын бирмәй тип автобус эсендә ғауға сығарған, бәхәс-низағты күтәреп, хуплап алып китергә әҙер булған кешеләрҙе осратҡаным булды. Һуңғы йылдарҙа иһә автобуста оло кеше инһә, йәш-елкенсәк йәһәт кенә урынынан тора.\nӘйткәндәй, үрҙәге ҡатын әйтмешләй, бөгөн кешене бай туй менән аптыратып булмаһа ла, изге эштәр, матур ҡылыҡтар менән ғәжәпләндереп була. Әлеге шул автобуста урын биреү миҫалын ғына алайыҡ. Ҡайһы саҡ береһе тороп, үҙенең урынын тәҡдим итһә, аптыраған кешеләр осрай, буш урынға ултырырға ҡыймай торалар хатта. Урын биреүсегә үҙен нисектер бурыслы итеп тойоп, уның ҡулындағы сумкаһын, төйөнсөгөн алырға, ултырғыстың ситенә генә ултырып, ингән кешегә эргәһенән урын бирергә тырышҡан булалар.\nЯңыраҡ тротуар аша сыҡҡанда ҡар һалып бейегәйгән, өҫтәүенә, кеше күп йөрөгәнлектән боҙға әйләнгән урындан сыҡҡанда алда барған үҫмер егет үҙе һикереп кенә сыҡты ла, миңә ҡулын бирҙе. Уның ярҙамы менән был ҡаршылыҡты еңел генә үткәс, артымдан килгән өлкән йәштәге ҡатынға: "Бирегеҙ ҡулығыҙҙы, ярҙам итәйем", - тигәйнем, шул тиклем аптырап ҡараны, шулай ҙа ҡулын һуҙҙы. Артабан юлды бергә дауам иттек. - Таныш булмаған кешенең ярҙам тәҡдим итеүенә өйрәнеп булмай әле, - тине ул көлөмһөрәп. -Хаҡлы ялға сыҡҡансы ҙур ҡалала йәшәнек. Унда һәр кем үҙе өсөн генә йәшәй, шуға өйрәнелгән. Бында ҡайтҡас, йәшерәктәрҙең йәмәғәт транспортында урын биреүенә аптырай инем. Бөгөн йәш егеттең - һеҙгә, һеҙҙең миңә ҡул биреүегеҙ, ысын мәғәнәһендә, ғәжәпкә һалды. Шундай заманда йәшәйбеҙ: таныш түгел кеше ярҙам тәҡдим итһә, нормаль күренеш түгел һымаҡ ҡабул итәбеҙ... Минеңсә, игелек ҡылыу ҙур ҡалаға, бәләкәйенә ҡарамай. Кешенең тәрбиәлелеге, әҙәплелеге генә түгел, уның күңел торошо ла ҙур роль уйнай бында. Психологтар ҙа шуны билдәләй: үҙен бәхетле тойғандар һәр ваҡыт ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер, үҙен бәхетһеҙ тойған, күңел төшөнкөлөгө кисергән йәки асыулы, көнсөл кеше үҙенән башҡаны күрмәй.\nЯрҙам итергә теләү - ул күңел талабы. Йыш ҡына киң мәғлүмәт сараларынан ауыр сиргә тарыған балаға йәки янғында зыян күргән ғаиләгә аяҡҡа баҫырға ярҙам иткәндәр тураһында ишетергә, күрергә тура килә. Бер ниндәй бүләк, аҡса өмөт итмәй, ярҙам иткәндәр йыш ҡына осрай бит. Кеше ҡайғыһына битараф булмағандар бар. Тимәк, бәхетлеләр бар арабыҙҙа һәм улар тағы ла күберәк булһын.\nЯҙылған: 10.04.17 | Ҡаралған: 423


Иглин районында хакимиәт башлығы кубогына волейбол ярыштарының финал уйындары үтте\nИке ай дауам иткән ярыштарҙа райондың барлыҡ ауыл биләмәләре лә ҡатнашҡан. Улар араһынан иң көслө дүрт команда финалда көс һынашты. Иглин волейболсылары Сыуаш -Ҡыбау, Үктәйҙәр - Ҡалтыман спортсылары менән алышты. Беренсе һәм икенсе урындарға район үҙәге һәм Ҡалтыман командалары дәғүә итте. Һөҙөмтәлә 3-2 иҫәбе менән Ҡалтыман спортсылары алға сыҡты. Хакимиәт башлығы кубогын ҡалтымандар инде алтынсы тапҡыр яуланы.


Хәбәрҙәр: Мигранттар Македония сигендә ауыҙҙарын тегә.\nМигранттар Македония сигендә ауыҙҙарын тегә.\nГреция- Македония сигендә бикләнеп ҡалған мигранттар бишенсе көн инде контролде көсәйтеү сараларына ҡаршы сыға. Македония сиген аша сығырға рөхсәт ала алмаған Гевгелияға Марокко, Иран һәм Пакистан ҡасаҡтарының күбеһе ҡаршылыҡ акцияһы уҙғара һәм аслыҡ иғлан итеү менән янай.\n“Бына минең һорауым бар,-ти Ирандан Рәмзә,-ирандарҙың башҡаларҙан ниндәй айырмаһы бар? Ни өсөн? Ярҙам итегеҙ инде!”\nБашҡа Европа илдәре артынан Македония ла үҙ территорияһына “иҡтисади мигранттарҙы,”йәғни ЕС-ҡа һуғыштан, эҙәрлекләүҙәрҙән ҡасып түгел, “тормош шарттарын яҡшыртырға теләп” килгәндәрҙе индереүҙән баш тартты.\nХәбәр итеүҙәренсә, Гевгелияла 1300 кеше бер нисә көн инде асыҡ һауала тора. Мигранттарҙың бер өлөшө кире Грецияға боролған.\nХорватия-Словения сигендә иһә мигранттарҙы автобустар менән Австрияға оҙаталар. Һуңғы 5 аҙна эсендә Словения аша 250 мең ҡасаҡ үткән, ә илдең үҙ халҡы 2 миллондан артмай.\n2 мең мигрант Хорватияның Славонски Брод ҡалаһы үҙәгендә урынлаштырылған, унда улар теркәлеү үтә. Үҙ ғүмерендә һис ҡасан ҡар күрмәгән күп ҡасаҡтар өсөн Европалағы ноябрь һалҡындары ҙур проблемаға әйләнде.


Билдәле генетиктың оҙаҡ йәшәү сере » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Һаулыҡ һаҡлау » Билдәле генетиктың оҙаҡ йәшәү сере\n29.12.2018 Билдәле генетиктың оҙаҡ йәшәү сере\nПрофессор Христо Мемерски – билдәле болгар генетигы һәм дауалаусы, тиҫтәләгән китап авторы. Уның раҫлауынса, кеше ризыҡты дөрөҫ һайламау сәбәпле ғүмерен ҡыҫҡарта. Ғалимдар ҙа ҡартлыҡтың төп сәбәбен дөрөҫ туҡланмауға бәйләй. Донъяла 70 процент кеше туҡланыуға дөрөҫ ҡараш булмау арҡаһында донъя менән хушлаша, ти улар. Бөгөнгө заман афәте булған подагра, диабет, ашҡаҙан сей яраһы, инфаркт, инсульт, яман шештең ҡайһы бер төрҙәре кеүек сирҙәр ҙә ашауҙы контролдә тота алмауҙан башлана.\nХристо Мемерски әйтеүенсә, ҡартлыҡты кисектереү өсөн ябай ғына туҡланыу ҡағиҙәләрен тотоу ҙа етә. Иң мөһиме – артығын ашамаҫҡа, ә һәр нәмәне әҙ-әҙләп кенә ҡулланырға. Туҡланыу рационында йәшелсә-емеш, йогурт, һөт өҫтөнлөк итергә һәм әҙ генә миҡдарҙа сифатлы ысын шарап та булырға тейеш. Мәҫәлән, Францияла иткә ҡыҙыл шарап һибеп әҙерләү ғәҙәте бар.\nОшо аҙыҡтар араһында иң беренсе урында бактерия таяҡсалары ярҙамында әҙерләнгән тәбиғи йогурт тора. Ул – иң яҡшы үҙләштерелеүсе аҙыҡ. Ашҡаҙан һәм йыуан эсәк яман шешенә юл ҡуймай, остеопороздың үҫешен тотҡарлай. Иң һөҙөмтәле таҙарыныу һәм ябығыу ысулы бик ябай: 500 г тәбиғи йогуртҡа бер ҡалаҡ бал, бер ҡалаҡ алма һеркәһе, бер ҡалаҡ дәрсен һәм 30 тамсы прополис төнәтмәһе ҡушырға. Десертты ҡара көртмәле, күк көртмәле, әстерхан сәтләүеге, банан ҡушып төрләндерергә лә була. Уны иртәнге һәм киске аш урынына ла ҡулланырға мөмкин. Файҙалы ла, тәмле лә. 20 көн буйы һәр ике сәғәт һайын 2 ҡалаҡ ошо тәмлекәсте ашағанда, билегеҙҙең йоҡарып, сәсегеҙҙең ялтырап, кәйефегеҙҙең күтәрелеп китеүен һиҙерһегеҙ.\nМатурлыҡ өсөн витаминдар\nМатурлыҡ өсөн иң яҡшы витаминдар – кишерҙән һәм һарымһаҡтан әҙерләнгән салатта. Әзербайжанда һарымһаҡтың тылсымлы көсөн иҫбатлаусы тәжрибә үткәргәндәр. Бер стаканға 80 ауырыу микроб менән һыу ҡойғандар, икенсеһенә һарымһаҡ һалғандар һәм ошо ике стаканды йәнәш ҡуйғандар. Бер нисә сәғәттән һуң һыулы стаканда микробтар юҡҡа сыҡҡан. Тимәк, һарымһаҡ шундай арауыҡтан да уларға һәләкәтле йоғонто яһау көсөнә эйә.\nПрополис та ошондай уҡ үҙенсәлектәргә эйә. Ул киҙеү, гастрит, колит, дисбактериоз вирустарын үлтерә, яман шешкә ҡаршы бик яҡшы көрәшеү сараһы ла булып тора. 50 мл һыуға 20 – 30 тамсы прополис төнәтмәһе тамыҙып, көнөнә ике тапҡыр эсеү ҙә етә.\nАҙыҡта ла ағыу бар\nДонъяла аҙыҡ-түлеккә тәмле еҫ һәм төҫ өҫтәүсе 200-ҙән ашыу химик матдә уйлап табылған. Улар бергә ойошҡан ваҡытта кешегә үлемесле йоғонто яһауы асыҡланған. Магазинда аҙыҡ-түлек һатып алғанда ҡабында иң бәләкәй хәрефтәр менән яҙылған өлөшөн ентекләп уҡығыҙ. Тап шунда уның составындағы зарарлы матдәләрҙең исемлеге күрһәтелә. Натрий нитраты һәм натрий нитриты кеүек синтетик өҫтәмәләр сәләмәтлектең һәм йәшлектең – иң зәһәр дошмандары. Уларҙы иттең һаҡланыу ваҡытын оҙайтыу һәм консерваларҙың боҙолоуына юл ҡуймау өсөн файҙаланалар. Был матдәләр колбасала, сосискаларҙа, беконда, ветчинала күп. Уны һыуытылған иткә һәм балыҡҡа ла һөртәләр.\nГидрокситолуол менән гидроксианизол бутилаттары иң ҡурҡыныс консерванттар иҫәбенә инә. Уларҙы салат әҙерләгәндә ҡулланалар һәм чипсы ҡыҙҙырған майға өҫтәйҙәр. Шулай уҡ әҙер тортта, резина һағыҙҙа, макаронда ла бар (иғтибар итегеҙ, балаларҙың иң яратҡан ризыҡтары!). Улар кешелә аллергия тыуҙыра һәм яман шеш үҫешенә булышлыҡ итә.\nБалалар өсөн әҙер һуттар ҙа зарарлы. Уларҙа цитрус эсемлектәрен төбөнә ултырыуҙан һәм концентраттарын тарҡалыуҙан һаҡлаусы бромин майы ҡулланыла. Был май кеше өсөн ағыулы. Шуға күрә һуттарҙың оҙаҡ һаҡланғанын түгел, ә яңы һығылғанын эсергә кәңәш ителә.\nТоҙло-шәкәрле ризыҡ нимәгә килтерә?\nШәкәр – кешене әкренләп кенә ҡурҡыныс сиргә этәреүсе татлы ағыу. Ул йөрәккә, үпкәгә, бөйөргә һәм ашҡаҙанға зыян килтерә. Газлы һыуҙар һәм лимонад хаҡында оноторға ваҡыт.\nЮғары ҡан баҫымы менән интегеүсе кешеләр үҙҙәренең ауырыуының төп сәбәбе күпләп ашалған тоҙҙа булыуын уйлап та бирмәй. Айырыуса ас ҡарынға чипсы, попкорн һәм тоҙло сәтләүек ашау зыянлы. Был – үҙеңде-үҙең һәләкәткә илтеү тигән һүҙ.\nОҙаҡ йәшәү сере\n/Үҙегеҙ түккән калориянан артығын ҡулланмағыҙ.\n/Көн һайын берәр алма ашағыҙ.\n/Туңдырылған һыу һәм үлән төнәтмәләре эсегеҙ.\n/Көн һайын һыу менән ҡойоноғоҙ.\n/Һалҡынса бүлмәлә йоҡлағыҙ.\n/Ял көндәрендә йәйәү, йә булмаһа, велосипедта 10 – 15 км ара үтегеҙ.\n/Янығыҙҙа дуҫтарығыҙ булһын, бергәләп аралашығыҙ, көлөгөҙ, һәр нәмәнән ҡыуаныс табырға өйрәнегеҙ.\n/Ҡартайыу тураһында бер ҡасан да уйламағыҙ һәм һөйләмәгеҙ.


Һабанай (рус. Сабанаево) — Башҡортостандың Дүртөйлө районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 155 кеше. Почта индексы — 452306, ОКАТО коды — 80224834009. ИФНС коды — 0278.\nАуыл 1816 йылдағы рәүиздә иҫәпкә алына. Тимәк ул 1796 һәм 1815 йылдар араһында барлыҡҡа килгән. Атамаһы антропонимдан алынған, әммә нигеҙ һалған кешенең кем булыуы билдәле түгел.\n1816 йылғы VI рәүиздә ауылда 50 аҫаба башҡорт һәм 6 типтәрҙең йәшәүе теркәлә. 1834 йылда — 90 башҡорт һәм 8 типтәр, 1859 йылда — 136 башҡорт һәм 15 типтәр, 1870 йылда бөтәһе 280 кеше, 1920 йылда 391 башҡорт йәшәй.\n1834 йылда 10 ихаталағы 7 ғаилә күп ҡатынлы тип теркәлә. 90 башҡорттоң һәр береһенә 4,8 бот ужым, 6 бот яҙғы иген сәселә. 1843 йылда 13 ихатаның (90 башҡорт) 220 дисәтинә һөрөнтө ере була һәм улар 76 ат, 89 һыйыр, 53 һарыҡ, 55 кәзә аҫырай. Шулай уҡ 19 солоғо, 79 умартаһы була. Һабанайҙа мәсет тә, тирмәндә, мәктәп тә булмай.\nМичурин урамы (рус. Мичурина (улица))\nФазыловтар урамы (рус. Фазыловых (улица))\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Һабанай_(Дүртөйлө_районы)&oldid=1133919 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 14:26 10 май 2022 үҙгәртелгән.


Презентация урока в 4 классе по теме -"Дуҫлыҡ монументы.Һаналып килгән ҡылымдар".\nИнфоурок › Другое ›Презентации›Презентация урока в 4 классе по теме -"Дуҫлыҡ монументы.Һаналып килгән ҡылымдар".\nПрезентация урока в 4 классе по теме -"Дуҫлыҡ монументы.Һаналып килгән ҡылымдар".\n[ә] Рәсәй, мәңге, бергә, һәйкәл, йәшәгән, дәүләт, ерҙә, милләт,кешеләр. [ҡ] Башҡортостан, дуҫлыҡ, башҡорт, ҡыуа, башлыҡ, ваҡиға, башҡа. [ҙ] Беҙ, һеҙ, беҙҙең, түҙҙе. Һүҙҙәрҙе дөрөҫ уҡырға өйрән\nҺаналып килгән ҡылымдар: килеп инәһең күренә булып йәшәгән баҫып ингәндәр талағандар ҡыуғандар\nҺүҙлек эше әҙерләнәләр -готовятся яңырталар - обновляют матурлайҙар – делают красивее биҙәйҙәр - украшают төҙөйҙәр - строят\nБаш ҡалалаҙурбайрамғаәҙерләнәр. Тимер юлы вокзалыңяңырталар, урамдарҙы матурлайҙар,тукталыштарҙы биҙәйҙәр.\nӨйгә эш: Һаналып килгән ҡылымдар менән өс һөйләм төҙөү.\nПредмет - башкирский государственный язык.\nРадиолинейка, посвящённая Международному женскому дню\nЗанятие элективного курса "Истоки" (5 класс)\nАдаптированная программа "Ритмическая мозаика"\nАдаптированная программа "Народно-сценический танец"\nМетодическое руководство к уроку по деловой культуре на тему "«Виды конфликтов и правила поведения в них»\nНастоящий материал опубликован пользователем МАЛАБАЕВА АЛЬМИРА АМИРОВНА. Инфоурок является информационным посредником и предоставляет пользователям возможность размещать на сайте методические материалы. Всю ответственность за опубликованные материалы, содержащиеся в них сведения, а также за соблюдение авторских прав несут пользователи, загрузившие материал на сайт\n26.02.2015 958 0\nМАЛАБАЕВА АЛЬМИРА АМИРОВНА\nВсего просмотров: 38071\n18565 1 17.12\n388 0 14.01\n1369 0 11.01\n8892 2 24.12\n1002 0 11.01\n3934 0 10.01\n1090 1 15.01


Материалы за 06.02.2018 » "Урал" гәзите\n6-02-2018, 12:33 / Социаль ѳлкә\nБылтыр Белорет ҡалаһы "Заманса ҡала мөхите булдырыу" федераль проектына старт алған ҡалалар иҫәбенә ингәйне. Ошо программа ярҙамында 41 күп фатирлы йорт ингән 22 йорт алды территорияһына капиталь ремонт яһалды. 5 йылға иҫәпләнгән был проект быйыл да дауам итә....\n6-02-2018, 12:32 / ---\nӨфөлә СССР-ҙың халыҡ рәссамы Әхмәт Лотфуллинға һәйкәл ҡуйыла\nӨфөлә СССР-ҙың халыҡ рәссамы, Рәсәй художество академияһының мөхбир ағзаһы Әхмәт Лотфуллинға һәйкәл ҡуйыла. Кисә, 4 февралдә, күренекле башҡорт рәссамының тыуыуына 90 йыл тулды. Һәйкәлде Пушкин урамында, рәссам белем алған Өфө сәнғәт училищеһы эргәһендә ҡуйыу күҙаллана. Башҡортостандың Милли музейы директоры Ғәли Вәлиуллин хәбәр итеүенсә, һәйкәлдең проекты бар. Авторы - билдәле скульптор, Рәсәйҙең халыҡ рәссамы, Мостай Кәрим һәйкәленең авторы Андрей Ковальчук. Рәссамды ултырған килеш, эш процесында һынландырырға теләйҙәр. Һәйкәлде ҡойоуға Башҡортостан башлығының 9 миллион һум күләмендәге...\n6-02-2018, 12:31 / Социаль ѳлкә\nРеспубликала 2016 йылдан алып “Урындағы инициативаларға ярҙам итеү” проекты эшләп килеүе билдәле. Уға Учалы, Бѳрйән, Баймаҡ, Әбйәлил райондары, Сибай ҡалаһы дәррәү ҡушылды. Белореттар ҙа был проекттан ситтә тороп ҡалманы. Асы, Боғанаҡ, Олойылға, Туҡан ауылдары ҡатнашып, еңеү яуланы. Асылар тракторға эйә булһа, Олойылға мәктәбенең тәҙрәләре яңыртылды, Боғанаҡта барлыҡҡа килгән спорт майҙансығы йәштәрҙе ылыҡтырҙы. Уҙған йылда 800 метр оҙонлоҡтағы һыу торбаларын алыштырған Туҡан ауыл хакимиәте быйыл да программаға ҡушылды....\n6-02-2018, 12:30 / Социаль ѳлкә\nЭлектр линияһы - көнүҙәк мәсьәлә\nИшле ауыл Советы биләмәһенә ҡараған Олойылға ауылы мәҙәниәт йортонда “Урындағы инициативаларға ярҙам итеү” программаһында ҡатнашыу өсөн ауылдың иң тәүҙә хәл ителә торған проблемаларын һайлау буйынса йомғаҡлау йыйылышы уҙҙы. Утыҙ биш кеше ҡатнашҡан йыйылышта күптән эшлектән сыҡҡан, беренсе нәүбәттә хәл ителә торған юғары вольтлы электр линияларын ремонтлауҙы һайланылар. Ауылда был мәсьәлә буйынса быға тиклем дә йыйылыш булғайны. Йомғаҡлау ултырышында шулай уҡ балалар баҡсаһы һәм Урман урамындағы сауҙа-мәҙәни үҙәге ҡыйыҡтарын ремонтлау, трактор һатып алыу, хоккей майҙансығын төҙөү кеүек...\n6-02-2018, 12:28 / Социаль ѳлкә\nҒаиләгә матди ярҙам\nБашҡортостан Республикаһы Башлығы Рөстәм Зәки улы Хәмитовтың ҡарары менән 2018 йылдың 1 ғинуарынан республикала йәшәгән күп балалы ғаиләләр өсөн быйыл тыуған өсөнсө һәм артабанғы балаға өс йәшкә тиклем ай һайын аҡсалата түләү ҡарала. Социаль ярҙамдың был төрө менән Белоретта иң беренселәрҙән булып күп балалы Нәргизә һәм Артем Тощевтар ғаиләһе файҙалана башлаясаҡ. Тощевтар дүрт бала тәрбиәләй. Уларҙың оло ҡыҙҙары Лилиә быйыл беренсе класҡа уҡырға бара. Уртансылары - биш йәшлек Данил һәм өс йәшлек Алина балалар баҡсаһына йөрөй. Ә ғаиләләге кинйә бала - Денисҡа әле ни бары бер генә ай. Нәргизә...


Республикала водителдәр октябрҙә ҡыш башланыуын көтмәгән\n2 Октябрь 2017, 17:22\nАйсар Ниғмәтуллиндың видеояҙмаһынан скриншот\nӨФӨ, 2017 йыл, 2 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/. 1 октябрь иртән Сибай — Баймаҡ трассаһында яуған ҡар водителдәрҙе ауыр хәлгә ҡуйҙы. Ҡарлы юлдың фотоһүрәттәре социаль селтәргә һалынған. Ошо тәбиғәт күренеше шаһитының «Башинформ» агентлығына ебәргән видеояҙмаһында күренеүенсә, «Лада Калина» кюветҡа осҡан. Бәхеткә, автомобилгә идара иткән ҡыҙ тере ҡалған, еңелсә йәрәхәтләнгән. Юл-транспорт ваҡиғаһына водителдең йәйге шинала йөрөүе һәм һауа шарттары арҡаһында идараны юғалтыуы сәбәпсе булыуы ихтимал.\nШаһит әйтеүенсә, боҙлауыҡ арҡаһында водителдәр юлда аҡрын ғына барырға тырышҡан.\nТеги:һауа торошоҡарюл-транспорт ваҡиғаһы


(22 июля битенән йүнәлтелде)\nХалыҡ-ара бокс көнө.\nХалыҡ-ара мейе көнө.\nСвазиленд: Йәмғиәт көнө.\nҮАР: Ағас ултыртыу көнө.\nСабирйәнов Әнәс Ғәлимйән улы (1934—8.04.2018), энергетика тармағы алдынғыһы, йәмәғәтсе. 1967—1972 һәм 1975—1989 йылдарҙа Ҡарман ГРЭС-ында энергоблок машинисы һәм өлкән машинисы. Башҡорт АССР-ының 10-сы һәм 11‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. СССР‑ҙың энергетика һәм электрификация отличнигы (1971), СССР‑ҙың почётлы энергетигы (1986). СССР‑ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1979). Сығышы менән хәҙерге Татарстан Республикаһы Кама Тамағы районының Тәмте ауылынан.\nКузнецов Юрий Степанович (22.07.1939), ғалим-тау инженеры, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1975—1978 йылдарҙа Өфө нефть институтының тау‑нефть факультеты деканы. Техник фәндәр докторы (1988), профессор (1989). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1997), СССР‑ҙың нефть сәнәғәте отличнигы (1978), Төмән өлкәһенең почётлы нефтсеһе (1999), СССР‑ҙың уйлап табыусыһы (1986). Сығышы менән Ырымбур өлкәһенең Абдулла ҡалаһынан.\nҒәлләмова Надежда Викторовна (22.07.1959), спортсы-тренер. 2003 йылдан Стәрлетамаҡтағы Олимпия резервы махсус спорт мәктәбе уҡытыусыһы. Еңел атлетика буйынса СССР-ҙың халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1989). Башҡортостандың күренекле спортсыһы (1994). СССР (1988—1992), Рәсәйҙең (1993—1996) йыйылма командалары ағзаһы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Ауырғазы районының Көйәҙебаш ауылынан.\nМартынов Виталий Владимирович (22.07.1959), ғалим-инженер‑механик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 2003 йылдан Өфө дәүләт авиация техник университетының иҡтисади информатика кафедраһы мөдире. Техник фәндәр докторы (2000), профессор (2004). Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2012). Сығышы менән хәҙерге Мари Республикаһының Красногорский ҡасабаһынан.\n► 22 июлдә тыуғандар\n► 22 июлдә вафат булғандар\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=22_июль&oldid=959394 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:36 21 июль 2020 үҙгәртелгән.


Чемпиондар балы үтте » "Урал" гәзите\nҮткән йыл белореттарға республика, Рәсәй, халыҡ-ара бәйгеләрҙә күп сағыу еңеүҙәр килтерҙе. Чемпиондар балында спорт йылына йомғаҡ яһалды, иң яҡшы спортсылар билдәләнде.\nКөндәлек спорт кейемдәрен байрамса кейемгә - кроссовки-кедаларын үксәле туфлиҙарға, матур күлдәктәргә, килешле костюмдарға алыштырған ҡыҙ-егеттәр, уларҙың остаздары ҡала музыка мәктәбенә ашыға. Музыка мәктәбендә хәҙер инде традицияға әйләнгән Чемпиондар балы үтә. Спорт сараһына Белорет спорт мәктәбе тәрбиәләнеүселәре, тренерҙар, физик тәрбиә преподавателдәре, спортсыларҙың ата-әсәләре йыйылды.\nБелоретта спорт яраталар. Физик культура һәм спортты үҫтереү программалары тормошҡа ашырыла, спорт объекттары ҡалҡып сыға. Һуңғы йылдарҙа район-ҡалала спорт майҙансыҡтары төҙөлә, ауыл спорт учреждениеларының матди базаһы яңыртыла. Үҙидаралыҡ эшенең мөһим йүнәлештәренең береһе булып спортты күтәреү тора. Былтыр тиҫтәләгән белореттар “Оборонаға һәм хеҙмәткә әҙер!” Бөтә Рәсәй спорт комплексында ҡатнашты.\nБелорет спортсылары өсөн 2017 йыл мөһим сараларға бай булды. Спортсылар тиҫтәләгән спорт ярыштарында ҡатнашып, төрлө кимәлдәге йөҙләгән миҙал яуланы. Йыл дауамында тәрбиәләнеүселәре ҡала, республика, Рәсәй, халыҡ- ара бәйгеләрҙә юғары һөҙөмтәләр күрһәткән спорт мәктәбе республикала иң яҡшы мәктәптәрҙең береһе. Спорт мәктәбе тәрбиәләнеүселәренән 14 кеше “Спорт мастерына кандидат”, 22 спортсы - беренсе разряд һәм 320-һе башҡа разрядтарға норматив үтәне. Чемпиондар балында ҡатнашҡан муниципаль район хакимиәте башлығы Владислав Миронов та быны билдәләп үтте.\n- Үткән йыл беҙгә сағыу спорт ҡаҙаныштары һәм еңеүҙәр бүләк итте. Күптәрегеҙ республикала ғына түгел, ә башҡа кимәлдәге спорт сараларында еңеүсе, призер булды һәм республика намыҫын Европа, ил кимәлендә яҡланы. Ихтыяр көсө, үҙ көсөңә ышаныу һәм ныҡышмал күнекмәләр һеҙгә башҡа спортсыларҙы еңергә ярҙам итте. Һеҙҙең һәр берегеҙ башҡа үҫмерҙәр өсөн өлгө булып тора. Улар һеҙгә ҡарап секцияларға яҙыла һәм спортта уңыштарға өлгәшергә тырыша, - тине Владислав Геннадьевич.\nЭ.Хәмзинаның тулы материалын гәзиттең 31-се һанында (17 апрель) уҡығыҙ.


“Ҡыҙҙарым менән бергә үҫәм” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Ҡыҙҙарым менән бергә үҫәм”\n“Ҡыҙҙарым менән бергә үҫәм” 26.12.2014 // Йәмғиәт\nЙәш кенә, һомғол буйлы, сибәр был ҡыҙ шунда уҡ иғтибарҙы үҙенә йәлеп итте. Хөкүмәт йортонда күп балалы әсәләргә “Әсәлек даны” миҙалы тапшырыу тантанаһында осраштыҡ уның менән. Әллә берәй райондан әсәләрҙе оҙатып килдеме икән?\nТик күкрәгендә — миҙал, ҡулында сәскә гөлләмәһе күреп, уның да бүләкләнгән әсә икәнлеген аңланыҡ. Мәсетле районынан килгән Юлиә Низамова биш балаға ғүмер бүләк иткән икән. Ә уға нисә йәш тип уйлайһығыҙ? Ни бары 26! Аптырау ҡатыш һоҡланыуҙы йәшерә алмай аралашып киттек. Юлиә менән Рауил Низамовтарҙың ғаиләһендә Альбина, Кристина, Лиана, Рөстәм һәм Арина исемле балалар үҫә. Иң өлкәндәренә августа ун йәш тулһа, кескәй ҡыҙҙарына — йәш тә ун ай ғына.\nӨфөлә үҫкән Юлиә 17 йәшендә генә кейәүгә сыға, бер ни тиклем баш ҡалала йәшәгәс, ауылға ҡайтып төпләнергә ҡарар итәләр. Әле ғаилә башлығының ауыл хужалығы техникаһы бар, шуның менән аҡса эшләй. Йәш әсә иһә өйҙә балалар ҡарай.\n– Шундай йәшһең, ә үҙеңдең ғаиләң ишле. Ауыр түгелме, йәшлегем сабый бағып үтә, тип ҡайғырмайһыңмы? — тип һорамай түҙмәнек.\n– Биш балам барлығын белгән һәр кем аптырай инде. “Үҙең сабый ғына бит әле”, — тип әйтеүселәр ҙә күп. Ә минең һис тә үкенгәнем юҡ. Ҡыҙҙарым менән бергә үҫәбеҙ. “Әсәй, әйҙә һине биҙәндерәйек, сәсеңде үрәйек”, — тип торалар. Иҙән, һауыт-һаба йыуышалар, бәләкәстәрҙе тәрбиәләшәләр. Балаларым менән ифрат күңелле, — тип йылмая бәхетле әсә.\nРайон: Мәсетле районы.


"Йондоҙло табын" - Эльвира МУЛЛАҒОЛОВА » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » "Йондоҙло табын" - Эльвира МУЛЛАҒОЛОВА\n01.12.2018 "Йондоҙло табын" - Эльвира МУЛЛАҒОЛОВА\nФәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле солисы, эстрада йырсыһы Эльвира МУЛЛАҒОЛОВА “Йәшлек” гәзитен уҡыусыларға үҙе яратып әҙерләгән ризыҡтарҙы бешерергә өйрәтә.\nБерәр килограмм ит (үҙегеҙ теләгәнен алығыҙ, мин яртышар кило һыйыр һәм һарыҡ итен алам), дөгө ярмаһы, һуған, кишер, тәменә ҡарап тоҙ, былау өсөн тәмләткес, 100 г зира, 200 мл үҫемлек майы кәрәк.\nҠаҙанды ҡыҙыу утта эҫетеп алып, ситенән уратып май ҡойорға. Артыҡ ваҡ булмаған киҫәктәргә туралған итте ҡыҙҙырып алырға ла, ҡапҡасын ябып, 30 минут быҡтырырға. Уға һалма кеүек туралған кишер, ярым түңәрәк һуған һалып, 20 минут ҡыҙҙырырға (йәшелсәләрҙе артыҡ ваҡ итергә ярамай, юғиһә иҙелеп бөтәсәк). Дөгө ярмаһын йыуып, ике сәғәт тирәһе һыуҙа бүрттереп алырға кәрәк. Ит өҫтөнә дөгөнө һалғас, ҡалаҡ менән өҫтөн тигеҙләргә лә, таҙартылған һарымһаҡ бүлкәттәрен бөтөн килеш батырып сығырға. Тоҙ, зира, тәмләткестәр һипкәс, дөгөнө 1 см ҡапларлыҡ итеп ҡайнар һыу ҡойорға. Талғын ғына утта былау 40 минут тирәһе бешә. Уны табынға бирер алдынан ғына бутайһың.\nТабынға помидор салаты йәки томат һуты менән бирергә була.\n300 г аҡ күсәнле кәбеҫтәне туҡмаслап турарға ла, ҡырғыс аша үткәрелгән 200 г алма, 100 г кишер өҫтәргә. Ярым түңәрәкләп туралған һуған, өс ҡалаҡ үҫемлек майы, бер ҡалаҡ алма һеркәһе, тәменә ҡарап тоҙ, шәкәр һалып, яҡшылап бутарға.\nСалаттың һуты сыҡһын өсөн алдан эшләп ҡуйырға кәрәк.\nБер килограмм тана итен шаҡмаҡлап турағас, 150 г үҫемлек майында 5 – 7 минут тирәһе ҡыҙҙырып алырға. Уға өс баш һуған, 3 бүлкәт һарымһаҡ турап һалып, тағы ла биш минут тирәһе ҡыҙҙырырға. 3-әр ҡалаҡ кетчуп, ҡаймаҡ һәм ондо бутап, иткә өҫтәргә. 12 бөртөк борос, 2 – 3 лавр япрағы, самалап тоҙ, ҡара борос һалырға. Биш минут ҡыҙҙырғандан һуң, 2 стакан ҡайнар һыу ҡойоп, 40 минут тирәһе быҡтырырға кәрәк.\nТабынға бәрәңге йәки үҙегеҙгә оҡшаған ярма менән бирергә мөмкин.\nГөлнур ЮЛДАШЕВА яҙып алды.


Флагстафф (Аризона) — Башҡорт Википедияһы\n35°11′57″ с. ш. 111°37′52″ з. д.\n68 667 кеше (2013)\n2106 ± 1 метр\nInternational Dark Sky Community[d]\n165,519187 км² (1 апрель 2010)\nФлагстафф (ингл. Flagstaff) — АҠШ-тың көньяҡ-көнбайышындағы ҡал, Аризона штатының төньяғында урынлашҡан. Ҡала агломерацияһында халыҡ һаны 2013 йылда 68 667 кеше. Коконино округының үҙәге. 1876 йылдың 4 июлендә.АҠШ-тың 100 йыллығын байрам иткәндә һары ҡарағайҙан Бостон күскенселәре яһаған флагшток хөрмәтенә ҡалаға исем бирелгән.\nФлагстафф Колорадо яҫы ҡалҡыулығының көньяҡ-көнбайыш сигендә, һары ҡарағай урманы янында, Элден тауы эргәһендә урынлашҡан.\nФлагстафф иҡтисады башта тимер юлдар һәм ранчо, урман материалдарында нигеҙләнгән. Бөгөнгө көндә ҡала Nestlé Purina PetCare һәм Walgreens компанияларының үҙәге. Ҡалала туризмсекторы бик ныҡ үҫешкән. Бында Гранд-Каньон, Оак-Крик каньоны, тау саңғыһы курорттары «Сноубоул Аризона» тау саңғыһы курорттары бар.\nФлагстафф, 1899 йылда\n1855 йылда лейтенант Эдвард Фицджеральд Рио-Гранде ҡалаһынан Нью-Мексикоға юл һалған һәм әлеге ҡала урында лагерь яһаған. Шунда үҫкән һары ҡарағайҙан флагштоктар яһатып, АҠШ флагын күтәргән..\n1876 йылда ҡалала беренсе даими тораҡ барлыҡҡа килгән..\n1894 йылда Массачусетс астрономы Лоуэлл Персиваль Э. Э. Дугласты яңы обсерватория өсөн урын эҙләтергә яллай. Дуглас ҡалҡыулыҡта Обсерватория Лоуэлл обсерваторияһы өсөн иң яҡшы, уңайлы урынды һайлаған. Ике йылдан һуң 610 мм Кларк телескопы ҡуйылған. 1930 йылда ошо телескоп ярҙамында Плутон планетаһы асыла.1955 йылда АҠШ Хәрби-диңгеҙенең обсерваторияһы Флагстафф АҠШ хәрби-диңгеҙ обсерваторияһын булдыра, ул 1978 йылда Плутондың юлдашын — Харонды таба.\nТөньяҡ Аризона университетының төп иҫке корпусы\nКоконино округының иҫке административ бинаһы, июнь 2005\nХалыҡ иҫәбен алыу АҠШ Бюроһы мәғлүмәттәре буйынса ҡаланың майҙаны 165,5 км², шуның 0,08 км² (0,08 %) — һыу. өҫтө. Флагстафф ҡалаһы Финикстан яҡынса 210 км алыҫлыҡта тора.\nФлагстафф күренештәренең береһе\nМарсиан убаһынан ҡарағанда Флагстафф күренеше\nТөньяҡ Аризона музей бинаһы, 2007 йыл\nАвстралия, Сити-оф-Блю-Маунтинз (инг.)баш. (Яңы Көньяҡ Уэльс)\nҠытай Республикаһы, Синьтянь (инг.)баш.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Флагстафф_(Аризона)&oldid=1091001 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 09:40 7 ноябрь 2021 үҙгәртелгән.


Ҡанға һуғарылған яу яланы » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Башҡорт донъяһы » Ҡанға һуғарылған яу яланы\nҠанға һуғарылған яу яланы 20.09.2013 // Башҡорт донъяһы\nБородинола ике быуат элек булған ваҡиғалар “тергеҙелде”\n“Биш йылдан һуң мин донъяның хакимы булам. Бер Рәсәй генә ҡалды, ләкин мин уны иҙәсәкмен”, – тигән дә Наполеон үҙенең 600 меңлек ғәскәрен 1812 йылдың 12 июнендә сик аша үткәргән. Ә ике айҙан һуң инде…\n“Ҡояш, күк күренмәгән, йәшел үлән ҡалмаған. Ер ҡан яланына әйләнгән. Кеше тәндәрен йәҙрәләр киҫәктәргә турап осорған, картечь тишкеләгән. Ҡылыстар сапҡан, штыктар ҡаҙалған…”\nБородино яланы. Уға яҡынлашҡан һайын ошо һүҙҙәр йәнде өтә, ата-бабаларыбыҙҙың иле өсөн түккән йылғалай ҡанын күҙ алдына килтерә…\nБородино яланы. Хәҙер уны өҙөк-өҙөк ҡыуаҡлыҡтар, урман ҡаплаған. Тик ошо үҙгәрештәргә Колоча йылғаһы ғына бирешмәгәндәй — быуындарҙан быуындарға бынан ике быуат элек булған ваҡиғаларҙы еткерә: тулҡындарын берсә ярға ҡаға, тағы ашыҡтыра – ишетә белгәндәргә оло тарих һөйләй.\nБыл көндө нәҡ ошо йылға ярына яуҙа ятып ҡалғандарҙың вариҫтары ата-бабаларын иҫкә алырға йыйылды, ап-аҡ палаткаларҙан ҙур ҡаласыҡ хасил булды. Бер генә ерҙә ошо аҡ ҡаласыҡты йәмләгән башҡасараҡ, йылыраҡ төҫ бар – башҡорт тирмәһе!\n“Бородино яланы” музей-заповеднигы, Халыҡ-ара хәрби-тарихи ассоциация, Рәсәй хәрби-тарихи йәмғиәте, йылдағыса, йәш быуын өсөн айырыуса мөһим булған сараны – 1812 йылғы хәл иткес һуғыштың реконструкцияһын – уҙғарҙы. Унда “Өфө пехота полкы” менән “Беренсе Башҡорт атлы полкы – Любизар”ҙың йыл һайын ҡатнашыуы мәғлүмдер.\nАлдан барғандар эргәһенә килеп туҡтау менән Башҡортостан автобусын һырып алдылар.\n– Һай, башҡорттар килеп етте!\nКитте ҡул ҡыҫышыуҙар, ҡосаҡлашыуҙар. Бында беҙҙең егеттәрҙең дуҫтары, фекерҙәштәре йыйылған. Уларҙың барыһы ла күптән таныш, дуҫ, туған булып бөткән. Үҙҙәре әйтмешләй, үҙ эшенә мөкиббән “фанаттар” улар. Ошонда дуҫлыҡ, берҙәмлек сағыла. Ата-бабаларыбыҙ әлеге клуб ағзаларылай берҙәм булып, иңгә-иң терәшеп алышҡа бармаһа, ҡылған ҡаһарманлыҡ та булмаҫ ине. Бына ошонда, ҡул ҡыҫышыуҙа, сағыла әлеге тел менән әйтеп йөрөтөлгән ватансылыҡ. Ә инде башҡорт тирмәһе ҡоролғас, урыҫ, француз, казак клубтары ағзаларының ҡыҙыҡһыныуы тағы ла артты.\nКөн кискә ауышыуға ҡарамаҫтан, иң элек оло сара – 1-се Башҡорт атлы полкының байрағын юғары күтәреү тантанаһы — булды. Һуңынан инде полк муллаһы, 83 йәшлек аҡһаҡал Ғиндулла Шәйәхмәтов артынан теҙелгән егеттәр намаҙға баҫты. Ағайҙың моңло тауышы, Колочтың һалҡынса һауаһын ярып, әллә ҡайҙарға таралды. Ҡаҙан аҫылды, ҡурай моңо күңелдәрҙе елкендерҙе.\n– Теҙелегеҙ! – был полк командиры Илдар Шәйәхмәтовтың бойороғо ине.\nЕгеттәр киске “поверка”ға теҙелде. Һәр кем исемләнеп сыҡҡас, иртәгәһе көнгә маҡсаттар ҡуйылды, көн тәртибе билдәләнде. Барыһы ла хәрбисә, барыһы ла бынан ике быуат элеккесә.\nРеконструкцияның маҡсаты ла шул бит: заман төпкөлөнән килгән фарманды үтәү – Тыуған илде һаҡлау, үткәндәрҙе онотмау, йәш быуынға еткереү.\nРеконструкция тарих төпкөлөндә ҡалған барлыҡ нәмәне — ҡоралды, кейемде, байраҡты һәм башҡа ошондай ҡомартҡыны – нисек булған шулай тергеҙеү тигәнде аңлата. Ә беҙҙең егеттәр уға маһир: уҡ-һаҙаҡ тиһеңме, кейемме, хатта байраҡ та улар ҡулы менән эшләнгән. Мәҫәлән, Рафаэль Амантаев ысын мәғәнәһендә оҫта: аҙ ғына буш ваҡыты булдымы – ҡулы эштә. Хатта юлда ла тик ултырманы — кобура, ҡайыштар текте. Ҡыҫҡаһы, һәр кемдең үҙ шөғөлө, үҙ урыны. Клуб ағзалары бер ғаиләләй йәшәй. Әйткәндәй, нәҡ ошондай сараларҙа танышып яңы ғаилә ҡорғандар ҙа бар.\nҠаҙан аҫтындағы ялҡын, еҙ самауыр шыжлауы, аттар кешнәүе, Колоча тулҡындары тауышы. Үҙе бер сихри моң. Белмәйем, әүәл хәлдәр нисек булғандыр, әле быларҙың бөтәһе лә иртәгәһе көндө, ата-бабабыҙ яуҙы өмөтләнеп көткәндәй, көтөү һымаҡ тойолдо…\nӘ был мәлдә…\nФранцуздар ҙа, аҡ палаткалар ҡороп, биләмәләрен һәр береһе ситән, тал сыбығы менән уратып алған. Бында милли кейемдәге ҡатын-ҡыҙ күберәк. Моғайын, ике айҙа Мәскәүҙе алырға йыйынған, еңеүенә ныҡлы ышанған Наполеон аш-һыу бешереү өсөн шулай эшләгән булғандыр заманында. Реконструкция бит, йәғни ул ваҡытта нисек булған, клуб ағзалары бөгөнгәсә шулай килтереп еткерергә тейеш. Кейемдең ситсаһына, төймәләренә тиклем.\nҺалдаттар менән һөйләшәм. Береһен беҙҙең тирмә эргәһендә лә самалағайным: ҡыҙыҡһынды, һорашты.\n– Мин Иҫәнбаев булам, – ти ул.\n– Эйе, минең шул саҡтағы олатайым Орловскийҙың “Һыбайлы башҡорт” картинаһында һынландырылған!\n– Картина геройы прообразы Муллаҡай Иҫәнбаевмы?\n– Бынан өс йыл элек үҙемдең шәжәрәм менән ҡыҙыҡһына башланым, шунан инде төрлө сығанаҡтарҙан тамырым Башҡортостандан, Ябалаҡлы ауылынан икәнен белдем…\nБаҡһаң, коллективлаштырыу башланғас, уның олаталарын Себергә ебәргәндәр. Һуңынан инде ғаилә Тажикстанға күскән, үҙе шунда тыуған. Хәҙер иһә Бородино яланы ингән Можайскта йәшәй.\nБына бит, әҙәм башы ни күрмәй ҙә ҡайҙа илтмәй уны яҙмыш...\n“Пехота пехота инде!”\nӨфө пехота полкы Бородино яланына ингән ерҙә үк ҡалды, сөнки Рәсәй, Украина, Белоруссиянан йыйылған пехота полктары бер ерҙә урынлашты, ә төрлө ерҙән килгән кавалерия егеттәренең лагеры икенсе ерҙә — төптәрәк ҡоролдо. Араны әллә ни ҙур булмаған урман айырып тора.\nПехота полкы хәрби-тарихи клубының рәйесе Рәмил Рәхимов егеттәренең дә кәйефе шәп. Матур итеп урынлашып, палаткалар ҡорғандар, һәр береһенең эргәһендә клуб ағзалары ҡайнаша: кейемен әҙерләй, төймәһен ялтырата, картечтарын барлай. Ҡыҫҡаһы, ысын мәғәнәһендә лагерь тормошо һиҙелә.\nБыл беҙҙең заманда. Ә 1812 йылда Өфө полкына генерал-майор Иван Цыбульский етәкселек иткән. Уның тураһында: “Ябай кеше, шул уҡ ваҡытта ҡыйыу, һалдаттар араһында хөрмәт ҡаҙанған”, – тигәндәр. Өфө пехота полкына тәүге тапҡыр алышҡа 5 августа инергә тура килә, ул саҡтағы батырлыҡтары хатта француздарҙы хайран ҡалдыра. Ә 26 августа VI корпус Бородино яланындағы һуғыштың иң уртаһында була. Позицияһы Горки ауылынан башлап Раевский батареяһына тиклем һуҙыла. Иң ауыр, төп бурыстарҙың береһен үтәйҙәр. Раевский батареяһын бер аҙға француздар алғанда ла, нәҡ Өфө полкы ярҙамы менән беҙҙекеләр уны кире ҡулға төшөрә…\nБына шундай ҡыйыу, ҡаһарман була ул ваҡытта ла Өфө пехота полкы. Әлеге реконструкцияла ла һыр бирмәй яҡташтар.\n“Баш эйәбеҙ һеҙҙең алда”\n“1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашҡан 1-се Башҡорт атлы полкы яугирҙәренә мәңгелек дан!”\nҺалҡын гранитҡа яҙылған был һүҙҙәр ошо яланда – ҡанға һуғарылған Бородино яланында – башын һалған барлыҡ яугирҙәр рухына йүнәлтелә. Эйе, ҡанға һуғарылған. 1812 йылда ғына түгел, фашист илбаҫарҙары Можайск аша Мәскәүгә ынтылғанда ла беҙҙең олатайҙар ошонда йән аямай һуғышҡан.\nБыл ҡалҡыулыҡ — барыбыҙ өсөн дә изге урын. Ә бит бер нисә йыл элек ябай ғына ер кеүек ине. Әгәр ҙә 1-се Башҡорт атлы полкы егеттәре булмаһа... Нәҡ ошонда улар уҡҡа оҡшатып оҙон кәртә юнған да үҙенсәлекле һәйкәл ҡуйған. Тик һуңынан ғына, бик күп ишектәрҙе асып инеп, Башҡорт полкы ла Бородинола француздарға ҡаршы алышҡанын иҫбатлағас ҡына, рәсми рәүештә обелиск ҡалҡҡан.\nБыл көндө изге урынға Өфө пехота полкы менән 1-се Башҡорт атлы полкы егеттәре килде. Пехотасылар баш кейемен ҡулдарына тотоп, Тыуған иле өсөн ғүмерен биргәндәр рухы алдында баш эйҙе. Башҡорт егеттәре иһә, бер ергә йыйылып, полк муллаһы Ғиндулла хәҙрәт уҡыған изге Ҡөрьән сүрәһенә ҡушылды.\nОшо арала эргәнән генә һуҙылған юлда бер нисә машина туҡтаны. Водителдәре, пассажирҙары сығып юл ситенә баҫты ла һәйкәл эргәһендә барған сараға һоҡланып ҡарап торҙо.\n— Башҡорттарҙың үҙ йолаларын белеүе һоҡландыра, – тине минең эргәгә килгән Таһир исемле уҙаман. – Үҙем Татарстандың Әлмәт районынан булам. Гелән туҡтап китәм обелиск янында…\nАят уҡып, батырҙарҙы иҫкә алғас, 1-се Башҡорт атлы полкы командиры Илдар Шәйәхмәтов клубтың әүҙем ағзаларына наградалар тапшырҙы.\nФранцуз ерен дә күрҙек\nЭйе, ысын Франция ере ул. Ватан һуғышының 100 йыллығы айҡанлы, йәғни 1912 йылда Франция хөкүмәте яуҙа һәләк булғандарға һәйкәл ҡуйыр өсөн Рәсәйҙән ер һорай. Батша хөкүмәте быға ыңғай ҡарай һәм үтенестәрен кире ҡаҡмай, әлеге урында уба өйөп, обелиск ҡуйырға ер һата. Һәйкәл тәүҙә ағастан була, һуңынан таштан һалына. Шулай итеп, Бородино яланында башын һалған Наполеон армияһы яугирҙәренә обелиск ҡалҡа.\nОҙон, һауаға ашҡан обелисктың осонда ҡанаттарын йәйеп ултырған бөркөткә ҡарайым да уйға ҡалам. Беҙҙең һалдаттар Европаның ҡайһы ғына илендә ятып ҡалмаған! Совет осоронда туғандар ҡәберлектәре лә бар ине. Хәҙер улар ниндәй хәлдә икән? Берлиндың Трептов паркында күкрәгенә бәләкәй генә нимес ҡыҙын ҡыҫып торған Совет һалдатынан тыш, ҡайһыһы тәрбиәләнә? Ә бында, Мәскәү эргәһендә генә, Францияның ер киҫәге бар, һәм ул иғтибарҙан мәхрүм түгел.\nТимер ирене, ер тетрәне\nБыл алыштан һуң Наполеон: “Мәскәү алдындағы һуғыш — минең барлыҡ алыштарым араһынан иң ҡот осҡосо. Бында урыҫтар еңелмәҫлеген күрһәтте”, – тип яҙасаҡ.\nӘ уға тиклем…\nТиҙ генә Рәсәйҙең баш ҡалаһын алырға ынтылып, Наполеон ғәскәрен Яңы Смоленск юлынан алып бара. Һис ҡаршылыҡһыҙ ғына Мәскәүгә үтеп инеренә ышана. Ләкин…\n1-се (генерал М. Барклай де-Толли) һәм 2-се (генерал Багратион) урыҫ армиялары Смоленск эргәһенән һуң Бородино ауылы яланында бергә ҡушыла. Кутузов был саҡта полковник К. Толь һайлаған позицияларҙы ҡарай. Барлыҡ көстөң 2/3 өлөшөн Яңы Смоленск юлын ҡапларлыҡ итеп уң флангта ҡалдыра. Нәҡ шунан Наполеон һөжүм итергә тейеш була. Рәсәйҙең позицияһы Колоча йылғаһы буйында – Шевардин терәк пунктында.\nКөстәр бер тигеҙ үк тиерлек: урыҫ армияһында — 132 мең кеше һәм 624 орудие, ә француздарҙыҡында – 135 мең кеше, 587 орудие. Ләкин француз армияһы әҙерлекле һалдаттарҙан тора, ә урыҫтарҙа 28 меңлек ополчение һәм тәжрибәһе булмағандар иҫәпләнә.\nШевардин редутында төп һуғыш була. Генерал Горчаковтың яугирҙәре (8 мең пехота, 4 мең кавалерия һәм 36 орудие) көнө буйы француздарҙың 30 мең пехота, 10 мең кавалерия һәм 186 орудиеһына ҡаршы тора. Ҡан ҡойғос алыш Ҡурған бейеклегендә (Раевский батареяһы) һәм Багратион флешыһында (36 орудие) була. Ул яҡынса 6-сы яртыла башлана.\nНаполеон ҙур ҡыйынлыҡ менән флешыларҙы ала, шунан һуң бар көсөн Раевский батареяһына ташлай. Ләкин генералдар Уваров менән Платовтың кавалерияһы Наполеон ғәскәренең һул яғынан һөжүм итә. Был ҡаршы яҡта ҙур паника тыуҙыра. Ни эшләргә белмәгән Наполеон сигенә…\nӘлегә тиклем күрелмәгән ҡан ҡойғос алышта – Бородино яланында — француздар 58 меңдән ашыу һалдат һәм офицерын (француздар 30 мең тип һанай) һәм 47 генералын юғалта. Урыҫ армияһының 44 меңләп һуғышсыһы һәм 23 генералы һәләк була.\nИкенсе көнгә Рәсәй армияһының баш командующийы Кутузов үҙ ғәскәренә сигенергә фарман бирә, сөнки армияны һаҡлап ҡалырға кәрәк була. Аҡыллы полководец француздарҙың артта ҙур резервы барлығын һәм Наполеонға ярҙамға ашыҡҡандарын белә…\nБына ошо ваҡиғаларҙың бер өлөшөн реконструкцияларға тейеш бөгөнгө быуын вәкилдәре.\n…Ҡанлы алыш. Тик ул бынан ике быуат элек түгел, ә бөгөн бара. Ата-бабаларыбыҙҙың батырлығы, дошман илебеҙ өҫтөнә ябырылған саҡта ҡурҡыу белмәй көрәшеүе тураһында һөйләй әлеге сара. Ана, үҙенә ышанған Наполеон ғәскәре тигеҙ сафтарға теҙелеп килә лә, беҙҙең позицияларға етеүгә, бер нисә киҫәктәргә бүленә – ут аса. Урыҫ армияһы һалдаттары яуап бирә. Китә мәхшәр, “ҡан ҡойош”. Беҙҙекеләрҙе ҡыҫырыҡлайҙар, хатта Раевский батареяһын ала яҙалар. Ҡаты алыш бара. Һуғышсылар араһында Өфө пехота полкы егеттәре лә бар. Ошо мәл Платов менән Уваров кавалерияһы һул яҡтан сыға. Нәҡ бынан ике быуат элек булған күренеш. Дошман сигенә. Атлылар уларҙы берсә уратып алып ҡыра, берсә, төпкә үк үтеп, кире әйләнеп сыға. Араларында башҡорт милли кейемле, ҡылыстарынан йәшен уйнатып дошманына табан ажарланып сапҡан яугирҙәрҙе лә күрәһең. Был – 1-се Башҡорт атлы полкы яугирҙәре!\nРеконструкцияланған күренеш. Беҙгә генә, ситтән ҡарап тороусыларға, ул бик еңел эш һымаҡ. Ә уның артында ғалимдарҙың, эҙәрмәндәрҙең нисәмә йыллыҡ хеҙмәте ята! Күпме көс талап итә ошондай мөһим сараны үткәреүҙәр? Ә Өфө пехота, 1-се Башҡорт атлы полкы, башҡа ошондай хәрби-патриотик клубтарҙың егеттәре, ҡыҙҙары күпме тырышлыҡ һала! Улар беҙгә: "Уйланығыҙ, бер генә мәлгә булһа ла тарихҡа ҡарап, бөгөнгө тыныслыҡтың, бер-берегеҙҙең ҡәҙерен белегеҙ!" — тип йөрәк әрнеүе аша хәҡиҡәтте еткерә.\nЮлға, тыуған яҡҡа!\n…Автобус Өфө яғына табан елә. Уға еңеүселәр ултырған. Шуға ла берсә моңһоуҙар ҙа һымаҡ, берсә геү итеп ҡалалар: йәнле һөйләш, шат ауаздар... Ышана улар: тағы бер йылдан Бородиноға йәнә киләсәктәр. Унан башҡа йәшәй, тора алмай Өфө пехота полкы менән 1-се Башҡорт атлы полкы егеттәре. Был — уларҙың яҙмышы, тарихты тергеҙеү – уларҙың булмышы…\nАвтор: Рәлис УРАҘҒОЛОВ. Өфө — Бородино — Өфө.


Гөлдәр (бейеү ансамбле) — Башҡорт Википедияһы\nГөлдәр (бейеү ансамбле)\n«Гөлдәр» — Сибай ҡалаһында балалар сәнғәт мәктәбенең бейеү ансамбле.\n«Гөлдәр» бейеү ансамбле 1982 йылда Сибай ҡалаһында Октябрҙең 40 йыллығы исемендәге мәҙәниәт һарайы эргәһендә ойошторола. Уның тәүге ойоштороусыһы һәм етәксеһе, бейеүҙәрҙе сәхнәгә ҡуйыусы БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Римма Фитрат ҡыҙы Өмөтбаева була.\n1987 йылда ансамблгә «өлгөлө» исеме бирелә, 1996 йылдан ул хәҙерге статусын ала.\nАнсамбль составында 3—18 йәштәге 60-тан ашыу кеше ҡатнаша.\n«Гөлдәр» ансамбле башҡарған бейеүҙәргә сағыулыҡ, үҙенсәлеклелелек хас. Уның репертуарында башҡорт бейеү фольклоры нигеҙен тәшкил иткән хореографик композициялар: «Бала ҡарға», «Ҡарға бутҡаһы» жанр картиналары; «Йырлайбыҙ ҙа бейейбеҙ», «Ҡабырсаҡтар» уйын бейеүҙәре; «Бергә татыу ғаиләлә», «Ирәндек», «Һунарсылар», «Шаяндар» бейеү сюиталары; «Заһиҙә», «Минең кәкүгем», «Перовский», «Торнаҡай» яңғыҙ бейеүҙәре; «Белорус полькаһы», «Кантри», «Мари йәштәре бейеүе», «Татар ҡыҙҙары бейеүе» кеүек донъя халыҡтарының бейеүҙәре бар.\nАнсамбль күп һанлы фестивалдәрҙә, конкурстарҙа ҡатнаша, маҡтаулы урындар яулай. Ул — Бөтә Союз үҙешмәкәр художестволы ижад смотры (Мәскәү ҡалаһы, 1985), халыҡ ижады фестивале (Өфө ҡалаһы, 1987), Бөтә Рәсәй халыҡ бейеүҙәре ансамблдәре конкурсы (Йошкар-Ола ҡалаһы, 1989), Балалар ижады байрамы (Ижевск ҡалаһы, 1990), «Оло Уралдың ваҡыт ритмдары» («Ритмы времени Большого Урала») төбәк-ара балалар бейеү фестивале (Нефтекама ҡалаһы, 2006), «Алтын ҡулса» («Золотое кольцо») халыҡ-ара талантлы балалар һәм йәштәр фестиваль‑конкурсы (Владимир ҡалаһы, 2007), «Уңыш талисманы» балалар һәм үҫмерҙәр ижады (Аланья ҡалаһы, Төркиә, 2009; Гран-при), «Алтын Майҙан — Эльбрус» этник сәнғәте (Эльбрус ауылы, Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы, 2010), «Берҙәмлек — Содружество» милли мәҙәниәттәр фестивалдәре (2011), «Афарин» сәнғәт мәктәптәрендә уҡыусы балалар араһында хореографик сәнғәт буйынса республика конкурсы (2008; икеһе лә — Өфө ҡалаһында) лауреаты.\n1998 йылдан алып ансамблгә Башҡортостан Республмикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Луиза Раил ҡыҙы Яхина етәкселек итә. Концертмейстеры — Морат Байраҡ улы Өмөтбаев.\nБейеү сәнғәте – кескәй кешене тәрбиәләү һәм үҫтереүҙең бына тигән сараһы. Ул рухи донъяны байыта, балаға шәхес булараҡ асылырға ярҙам итә. Хәрәкәттең, музыканың, уйындың органик берләшеүе ыңғай эмоциялар атмосфераһын тыуҙыра, әул үҙ сиратында баланың асылыуына булышлыҡ итә, уның тәртибен тәбиғи итә. Сәхнәнән матурлыҡ һәм изгелек сәскән кеше әхлаҡһыҙ була алмай. Луиза Яхина\nГөлдәр (бейеү ансамбле) // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nСибай ҡалаһының балалар ижад үҙәге сайты\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Гөлдәр_(бейеү_ансамбле)&oldid=974626 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 02:53 1 октябрь 2020 үҙгәртелгән.


12 января 2017 — 16:46 ГТРК «Башкортостан»\nБөгөн Рәсәй Прокуратураһы көнө.\nИлдең төп хоҡуҡи ведомстволарының береһен булдырыу тураһындағы Указға батша Петр беренсе ҡул ҡуйған. Прокуратура алдында торған төп бурыстар тип Петр беренсе яуызлыҡты кәметеү йә уны юҡ итеүҙе, ғәҙелһеҙлек, законһыҙлыҡ һәм ришүәтслекте тамырынан ҡоротоуҙы атаған. Башҡортостанда прокуратура органдарының һөҙөмтәле эшмәкәрлеге өсөн тейешле бөтә шарттар булдырылды. Үҫешкән ҡануниәт системаһы ойошторолдо, дәүләт власы һәм урындағы үҙидара органдары, йәмәғәт берекмәләре менән тығыҙ бәйләнешкә өлгәшелде. Ҡала һәм райондарҙа хоҡуҡ һаҡлау органдарының яҡшы эше өсөн тейешле шарттар булдырыуҙа даими һәм ҙур ярҙам күрһәтелә.


Кредит тоҙағына эләгеп йортһоҙ ҡалырға мөмкин\nБлаговар районында йәшәүсе ғаилә баш ҡалала кредит ҡулланыусылар кооперативында ҙур процентҡа аҡса ала. Залогҡа йортон һала. Әммә бер аҙҙан кооператив хеҙмәткәрҙәре уларҙы йорттарын бушатырға ҡуша. Йәнәһе лә шәхси милек хәҙер кооператив ҡарамағына күскән. Килешеү ҡағыҙҙарын юристҡа күрһәткәндән һуң ғаилә ысынында торлаҡһыҙ тороп ҡалыуын аңлай.\nКеше һүҙенә ышаныс Муллайәновтарҙы ауыр хәлдә ҡалдыра. 5 йыл элек йорт туйлаған ғаиләнең бөгөн урамда тороп ҡалыуы ихтимал. Үҙе лә аңғармаҫтан ҡатын йортон һәм тирә-яҡ участкаһын коооперативҡа һатыуы тураһында килешеүгә ҡул ҡуйған.\nАҡса кәркәккәс уҙған йылда ғаилә кредит ала һәм йортон залогҡа һала. Әммә ҡағыҙҙарҙа нимә яҙылғанын ентекләп уҡымай. Шулай итеп, милек тулыһынса кооперативҡа күсә. Әле ғаилә ай һайын юғары проценттар менән кредитын ҡаплауын дауам итә. Ә кооператив етәкселеге барыһы ла закон нигеҙендә эшләнеүен раҫлай. Клиент ҡағыҙҙарға ҡул ҡуйған икән, тимәк, ул унда яҙылғандар менән килешә.\nАлександр Нотченко, кредит ҡулланыусылар кооперативы рәйесе: «Улар ғаиләһе менән килешеү шарттары менән танышты. Әгәр ҙә килешеүҙе үтәмәйҙәр икән, йорттарынан ҡолаҡ ҡағыуы ихтималлығы тураһында белделәр. Һуңғы айҙа түләмәү сәбәпле беҙ милектең асҡысын һораныҡ. Түләмәһәләр, йортто һатасаҡбыҙ. Түләйҙәр икән, кире уларға кире күсәсәк».\nӘммә кооперативтың һүҙендә тороуына юрист Валерий Шәрипов шикләнә. Йорт бөгөн уларҙың шәхси мөлкәте, ойошма уны нисек теләй шулай ҡуллана ала. Шул уҡ ваҡытта бер нимәһеҙ тороп ҡалған ғаилә алынған аҡса проценттарын түләүен дауам итә.\nЮрист фекеренсә, ғаилә бөгөн үҙ милкен ҡайтара ала. Сөнки килешеү закондо боҙоп башҡарылған. Килешеүҙе тарҡатыу өсөн бөгөн судҡа мөрәжәғәт иткән.


Ыҫланған ҡоротто сит илдә лә яраталар\n11 Ноябрь 2019, 23:58\nБелорет районының Ботай ауылы оҫтабикәләре Нәфисә Ғәләметдинова менән Мәрйәм Шаһивәлиева эшләгән ҡорот ошо көндәрҙә Кипрға оҙатылған, әле Индонезия һәм Израилдән заказ алғандар. Сит илдекеләр айырыуса ыҫланған ҡоротто ярата икән.\nҒөмүмән, был ауылды – оҫталар төйәге тип ауыҙ тултырып әйтеп була. “Айыҡ ауыл” республика конкурсына ярашлы үткән “Дәрте барҙың – эше бар” тигән сара ла ошоно тулыһынса раҫлаған. Унда төрлө һөнәрмәндәр оҫталыҡ дәресе күрһәткән. Мәҫәлән, дадан эшләү, солоҡсолоҡ ҡорамалдары, быйма төпләү, тәҙрә яңаҡтары биҙәү буйынса тәжрибәләре менән уртаҡлашҡандар. Әйткәндәй, Ботай оҫталарының күрептәрен “Аҡбуҙат” ипподромы ла күпләп заказ биреп эшләткән. Эргә-тирә ауылдарҙан, хатта күрше райондарҙан һорап килеүселәр ҙә бихисап.\nБына шулай, белореттар ата-олатайҙарынан ҡалған кәсептәрҙе тергеҙеп, заманға яраҡлашып, унан файҙа күреп йәшәй белә. Афарин!


Беренсе балаға – әсәлек капиталы\n20 Ғинуар 2020, 14:38\nБеренсе бала тыуыу уңайынан әсәлек капиталына документтар йыйыу 2020 йылдың яҙ айҙарында башланыр тип көтөлә. Был хаҡта Дәүләт Думаһының хеҙмәт, социаль сәйәсәт һәм ветерандар эштәре буйынса комитет ағзаһы Светлана Бессараб “Известия” газетаһына белдергән.\nПрезидент Владимир Путиндың беренсе балаға түләүҙәр күләмен арттырыу буйынса йөкләмәһен тормошҡа ашырыу өсөн “Балалары булған ғаиләләргә айлыҡ түләүҙәр” һәм “Ғаиләләрҙе яҡлауҙа өҫтәмә саралар” тигән закон проекттарына үҙгәрештәр индереү зарур. Белгестәр билдәләүенсә, был закон проекттары Дәүләт Думаһында тиҙ арала ҡараласаҡ.\nВладимир Путин 15 ғинуарҙа Федераль Йыйылышҡа йыллыҡ мөрәжәғәтнамәһендә әсәлек капиталы программаһын киңәйтеү тураһында тәҡдим индергәйне. Ул 2026 йылдарға тиклем оҙайтыла һәм беренсе балалары тыуған ғаиләләргә лә бирелә башлай. Күләме – 466 мең 617 һум. Ике балаһы булған ғаиләләргә түләүҙәр 616 мең 617 һумға тиклем арттырыла. Әсәлек капиталы йыл һайын индексакциялана бара.


Йод тураһында » "Урал" гәзите\nКѳҙгѳгә ҡарап, шешкән йѳҙѳгѳҙҙѳ, ҡойолған сәстәрегеҙҙе, тиҙ һынып барған тырнаҡтарығыҙҙы, һүнгән күҙҙәрегеҙҙе күрәһегеҙме? Арыуығыҙ йѳҙѳгѳҙгә сыҡҡанмы? Йоҡоға тартамы, илағығыҙ киләме? Аңлашыла, тимәк, һеҙҙең организмға йод етешмәй. Был микроэлементтың организмға етешмәүе күп хәүеф тыуҙыра.\nМәҫәлән, йод етешмәй икән, ҡалҡан биҙенең эшмәкәрлеге боҙола, ә уға беҙҙең тышҡы ҡиәфәтебеҙ, гормональ системабыҙ ныҡ бәйләнгән. Әгәр ҙә балаларға йод етешмәһә, улар мәктәп программаһын насар үҙләштерә, тиҙ арый, йыш илай. Йод - универсаль сифатҡа эйә булған химик элемент. Уны 1812 йылда француз химигы Б. Кутуа диңгеҙ ылымыҡтары кѳлѳн кѳкѳрт кислотаһы менән эшкәртеү аша уйлап таба. Был турала дуҫтары Дезорму менән Клеманға һѳйләй. 1813 йылда улар яңы элемент асылыуы тураһында француз академияһында сығыш яһай. Тиҙҙән был элемент инглиз химигы Г. Деви һәм француз Люссак тарафынан ныҡлап ѳйрәнелә. Улар химик составы яғынан йодтың хлор менән оҡшаш булыуын билдәләй. Организмда йод етешмәүен медицина телендә гипотериоз тип йѳрѳтәләр. Йодты тоҙға, тѳрлѳ ҡоро аҙыҡтарға, балалар ризығына ҡушалар, тик был ғына бик аҙ. Организмдағы йод кимәлен шулай тикшереп ҡарарға була: кис йоҡлар алдынан уң беләгегеҙҙең эс яғына 10 см ҙурлығындағы ѳс һыҙыҡ һыҙығыҙ.\nТәүге һыҙыҡ ныҡ ҡуйы итеп, икенсеһе уртаса, ә ѳсѳнсѳһѳ насар ғына һыҙылырға тейеш. Иртәнсәк торғас ҡарағыҙ, организм ҡайһы һыҙыҡты һеңдергән. Ѳсѳнсѳ, насар ғына һыҙыҡты икән, тимәк, һеҙҙә йод етерлек, шулай ҙа яҙлы-кѳҙлѳ профилактика үткәреп алыу яҡшы булыр. Насар һәм уртаса һыҙыҡты икән - организмға йод етешмәй. Әгәр ҙә ѳс һыҙыҡ та юҡ икән, “ҡарауыл” ҡысҡырырға кәрәк. Артыҡ ҡуҙғыусан, тирләүсән, тиҙ ҡыҙып барыусандар бындай тәжрибә үткәрһә, уларҙың йѳрәк тибеше шәбәйәсәк, шуға күрә был тикшереү улар ѳсѳн түгел. ФАЙҘАҺЫ Гинекологик ауырыуҙарҙан - эстең аҫ яғына 3-5 кѳн рәттән йод селтәре эшләргә. Ашҡаҙан-эсәк ауырыуҙарына ҡаршы яҡшы сара - бер нисә тамсы йод ҡушылған һѳт эсеү. Һеңерҙәр тартылғанда - ауыртҡан урынға бер нисә кѳн йода селтәре эшләргә. Тымауҙан (әгәр йодҡа аллергия булмаһа) - йод шешәһен асып, танауҙың һәр ҡыуышлығы менән 4-5 тапҡыр еҫкәргә.\nТик шешәне асҡас, ҡапыл еҫкәргә ярамай. Арҡа ауыртҡанда - берешәр сәй ҡалағы йод менән лимон кислотаһын ҡушып, болғарға. Ҡатышманы мамыҡтан эшләнгән тампон менән бѳтә арҡаға һѳртѳргә. 3-4 сәғәттән берәйһенә арҡағыҙҙы күрһәтегеҙ. Йод тоноҡланған ер иң проблемалы урын һанала. Ошо урынды ауыртыу бѳткәнсе йод һәм лимон кислотаһы ҡатышмаһы һѳртѳп дауаларға. Ҡатышманы кѳн һайын эшләргә ҡәрәк. Аҡ йод - йодлы шешәгә бер- ике таблетка аспирин һалырға. Һѳҙѳмтәлә, йод урындарын күрһәтергә теләмәгәндәргә тәнгә һѳртә торған аҡ йод килеп сығыр.


Тәҡдир һәм ҡазаға инаныу | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Тәҡдир һәм ҡазаға инаныу\n« 5. Ахирәткә инаныу\nБашҡорт суфый шәйех Зәйнулла ишан »\nТәҡдир һәм ҡазаға инаныу\n6. Тәҡдир һәм ҡазаға инаныу\nИмандың алтынсы шарты — тәҡдиргә инаныу. Тәҡдир һәм ҡазаны яҡшыраҡ аңлар өсөн, иң беренсе ирадәи-жузийәне белергә кәрәк.\nИрадәи-жузийә (һайлау иреге)\nИрадәи-жузийә — Аллаһы Тәғәләнең ҡолдарына биргән, сикләнгән дәрәжәләге юл һайлау хоҡуғы. Был төшөнсәнең әһәмиәте бик ҙур, сөнки кеше ирадаһын (теләген) яҡшылыҡҡа йүнәлтһә, Аллаһы Тәғәлә яҡшылыҡты бар итә, насарлыҡҡа йүнәлтһә — насарлыҡты бар итә. Был яҡтан ҡарағанда, кеше Йәннәтте лә, Йәһәннәмде лә үҙ теләге менән ҡаҙана. Әлбиттә, барлыҡҡа килтереүсе бары тик Аллаһы Тәғәлә генә. Ул теләмәһә, бар итмәһә, бер нәмә лә булмаҫ. Ләкин ҡол — теләп ҡаҙаныусы, ә Аллаһы Тәғәлә — бар итеүсе (йәғни бәндәнең теләген уның ирке буйынса барлыҡҡа килтереүсе).\nКешегә бирелгән ирадәи-жузийә автомобиль руле кеүек: кем уны ҡайһы яҡҡа борһа, шул тарафҡа китер. Шуға күрә гонаһ эшләүсе кеше: «Мин нимә эшләйем, Аллаһ шулай бойорғандыр, шулай теләгәндер», — тип кенә яуаплылыҡты үҙ өҫтөнән төшөрә алмай. Эйе, Аллаһы Тәғәлә теләне, ләкин бәндәнең үҙ ихтыяры буйынса теләне. Әгәр ҙә бәндәләрҙең ирадәи-жузийәһе (юл һайлау хоҡуғы) булмаһа, ул ваҡытта Аллаһ үҙ ҡолон көсләп яҡшы йәки яман юлға кереткән булыр ине. Аллаһы Тәғәлә бәндәһен мәжбүри гонаһ эшләтеп язалауҙан азат. Ҡайһы берәүҙәр: «Әзәлдә (рухтар ғаләмендә) үк ҡайһы берҙәренең рухы сәждә ҡылған, ҡайһы берәүҙәрҙеке ҡылмаған, тимәк, Әзәлдә рухы сәждә ҡылмаған бәндәләр кафыр булып китерҙәр», — тип әйтер. Асылда эш улай түгел. Был ҡараштар кешенең иманына ҙур зыян килтерә. Әзәл бәхәсләшеү урыны түгел. Унда теләпме, теләмәйенсәме һәр кем сәждә ҡылған. Аллаһы Тәғәлә рухтарҙы имтихан ҡылып: «Әләстү бираббикүм (Мин һеҙҙең Раббығыҙ түгелме?)», — тип һорағас, барса рухтар бе ауыҙҙан: «Бәлә (Эйе, Һин беҙҙең Раббыбыҙ)», — тип яуап биргән.\nЙәнә ҡайһы бер яңылыш уйлаусылар: «Һин нимәгә тырышаһың, барыбер Аллаһы Тәғәлә теләгәненә — уңыш, теләмәгәненә уңышһыҙлыҡ килтерер», — тип әйтер. Былай уйлау бөтөнләй дөрөҫ түгел. Был туралағы аяты кәримән бик күптәр яңылыш аңлата. Сөннәт әһеле ғалимдары бы туралағы аяты кәримәне: «Аллаһ һиҙәйәтте теләүселәргә һиҙәйәтте, аҙашыуҙы теләүселәргә аҙашыуҙы барлыҡҡа килтерер», — тип аңлата.\nӘзәлдә «Әхмәт — йәннәтле, Мәхмүт — тамуҡлы зат» тигә хөкөм юҡ, бары тик: «Иман кейеме, итәғәт кейемдәре, нур кейемдәре кейгәндәр — йәннәтле, көфөрлөк, гонаһ, золо кейемдәре кейгәндәр — тамуҡлы», — тиелгән, һәр бәндә ирадәи-жузийәһе менән был кейемдәрҙең ҡайһыһын теләһә шуныһын һайлар, уның шуға тулыһынса ихтыяры бар. Йәғни кеше үҙенең ихтыяры менән быларҙың ҡайһыһын һайлаһа, шуға эйә булыр. Әҙәм балаһы башҡарған эштәрен үҙе яуаплы булғанға күрә, ирадәи-жузийәһе (үҙ теләге) менән яҡшылыҡты һайлап, яҡшы юлда йөрөргә, насарлыҡта тыйылып, насар юлда йөрөмәҫкә тейешле. Шуның менә бергә көтөлгән һәм көтөлмәгән бәләләрҙән беҙҙе һаҡлауы һәм ғүмеребеҙҙе сәләмәтлектә үткәреүебеҙ өсөн Аллаһы Тәғәләгә ялбарыу ҙа — бәндәләрҙең мөһим бер вазифаһы.\nБер хәҙис-шәрифендә пәйғәмбәребеҙ: «Саҙаҡа биреү бәләне ҡайтарыр, гүмерҙе оҙайтыр», — тигән.\nТәҡдир — Әзәлдән мәңгелеккә ҡәҙәр булып үтәсәк ваҡиғалар, хәлдәр тураһында Аллаһы Тәғәләнең Үҙенең ғилеме буйынса төҙөгән иләһе программаһы.\nҠаза — Аллаһы Тәғәләнең ғилеме буйынса Әзәлдә төҙөлгән иләһе программаһының, ваҡыты килгәс, тормошҡа ашырылыуы.\nРизыҡ — Аллаһы Тәғәләнең йән эйәләренә йәшәйеш өсөн биргән һәм улар тарафынан ашалған нәмә. Ризыҡты биреүсе — Аллаһ, ләкин бәндә үҙ теләге менән хәләл йәки хәрәм юлдан ризыҡты эҙләр. Хәләл юлдан эҙләһә — Аллаһы Тәғәлә хәләл юлдан бирер, хәрәм юлдан эҙләһә — хәрәм юлдан бирер. Шуға күрә лә ризыҡтарын хәләлдән теләмәйенсә хәрәмдән ашағандар үҙ ирадаһы менән (теләге менән) ризыҡты насар юлдан эҙләүселәр өсөн яуаплы. Ризыҡҡа түгел, ризыҡландырыусыға өмөт бағлау тейешле, һәр йән эйәһенә ризығын биреүсе Раззәҡу ғаләм булған зат — Аллаһы Тәғәлә. Уға инанырға, Уға ғына өмөт бағларға кәрәк, сөнки Уның хазинаһы сикһеҙ. Уға ысын күңелдән ышанғандар ҡыйынлыҡ күрмәҫ. Тик бер генә туйындырыусы булған Аллаһты онотоп, ризыҡҡа өмөт бағлағандар ҡыйынлыҡ күрерҙәр, хәсрәттән ҡотола алмаҫтар.\nТәүәккәл — маҡсатыңа ирешеү өсөн, ҡулыңдан килгән барлыҡ сараларҙы күреп, Аллаһы Тәғәләгә мөрәжәғәт итеп, эшеңдә Унан ярҙам һорау һәм көтөү. Әгәр көткән өмөттәрең килеп сыҡмаһа, борсолмай, бәлки, был хәл минең өсөн тағы ла яҡшыраҡтыр тип, риза булырға кәрәк. Берәр нәмәме булдырыу өсөн тырышып та, шуны булдыра алмаһаҡ, артыҡ үкенмәҫкә һәм тауыш күтәрмәҫкә, туҙынмаҫҡа кәрәк. Сөнки Ҡөрьәндә: «Яратып һеҙ бер нәмәне теләрһегеҙ, әммә дөрөҫлөктә ул нәмә һеҙҙең өсөн насарлыҡ булыр, һеҙ бер нәмәне теләмәҫһегеҙ, әммә дөрөҫлөктә ул нәмә һеҙҙең өсөн яҡшылыҡ булыр. Аллаһы Тәгәлә бөтөн нәмәне белер, ләкин һеҙ белмәҫһегеҙ», — тиелә («Бәҡара» сүрәһе, 216-сы аят).\nИмандың дауамлыҡ шарттары\nДонъяла кеше өсөн иң беренсе сиратта кәрәк булған нәмә — иман. Бөтә кешеләр иман килтерергә һәм иман менән Ахирәткә күсергә тейеш. Шуға күрә барлыҡ мөьминдәр ҙә түбәндәге шарттарға иғтибар итергә тейеш:\n1. Ғәибкә, йәғни Аллаһ, фәрештә, Йәннәт, Йәһәннәм, ен кеүек күреп булмай торған нәмәләргә ышаныу.\n2. Хәләлде хәләл тип белеү, йәғни хәләл нәмәләрҙе хәрәм тимәү.\n3. Хәрәм нәмәләрҙе хәрәм тип белеү, йәғни хәрәм нәмәләрҙе хәләл тимәү. Мәҫәлән, хәмергә, процентлы үтескә һ. б. хәрәм булған нәмәләргә хәләл итеп ҡарамау.\n4. Һәр ваҡыт Аллаһтан ҡурҡыу.\n5. Исламда изге һаналған нәмәләргә хөрмәт күрһәтеү.\n6. Аллаһы Тәғәләнең рәхмәтенә өмөт өҙмәү.\n7. Кафырҙы кафыр тип, мөьминде мөьмин тип белеү. Әйтәйек, бер кеше Исламды мыҫҡыллаған һәм динде бөтөрөргә теләгән кешеләрҙе мөьмин тиһә, үҙе кафыр булыр. Шулай уҡ дингә хеҙмәт иткән, динде ҡеүәтләгән һәм яҡлаған иман эйәһен кафыр тиһә, үҙе кафыр буласаҡ.\n8. Аллаһҡа урын күрһәтмәү. Мәҫәлән, Аллаһ күктә, тип урын күрһәтеп әйтеү дөрөҫ түгел.\n9. Ҡөрьәнгә шөбһәһеҙ ышаныу. Мәҫәлән, Ҡөрьәндең кәмселеге барлығын һөйләү, Ябраил, ғәләйһис-сәләм, хата эшләне, тип әйтеү ҙә кешене диндән сығара.\nИманды һаҡлаусы ғибәҙәт төрҙәре\nИман — ул мөьминдең күңелендә Аллаһ тарафынан бирелгән бер нур. Уны һаҡлау өсөн фарыз, вәжиб, сөннәт, мөстәхәб, мәндүб һәм нәфел ғибәҙәттәр ҡылынһа, иман ғибәҙәттәр эсендә ҡалып һаҡланыр. (Улар тураһында алдағы биттәрҙә туҡталасаҡбыҙ). Иманды һаҡлаусы ошо ғибәҙәт төрҙәрен емергән кешеләр, йәғни фарыздан, вәжибтән, сөннәттән баш тартыусылар имандарын тейешенсә һаҡлай алмаҫ.\nМосолман кеше һаҡланырға тейеш булған хәлдәр\n1. Әһле сөннәткә тура килмәгән нәмәләргә ышаныуҙар.\n2. Ғәмәлде (ғибәҙәтте) ташлау.\n3. Ниәттә һәм ғәмәлдә тоғролоҡтан айырылыу.\n4. Гонаһ эшләүҙе дауам итеү.\n5. Ислам ниғмәтенә шөкөр итмәү.\n6. Иманһыҙ булып китеүҙән ҡурҡмау.\n7. Бүтәндәргә золом ҡылыу.\n8. Сөннәт буйынса уҡылған аҙанға иғтибар итмәү.\n9. Дингә ҡаршы булмаған урындарҙа ата-әсәнең һүҙҙәрен тотмау.\n10. Күп тапҡыр ант итеү.\n11. Намаҙға еңел ҡарау.\n12. Хәрәм булған эсемлектәр эсеү.\n13. Мосолмандарҙы ғазаплау.\n14. Ялған рәүештә үҙеңде әүлиә (изге бәндә) итеп күрһәтеү.\n15. Гонаһыңды онотоу.\n16. Үҙ-үҙең менән ғорурланыу (үҙеңде ҙур ғалим итеп күрһәтеү).\n17. Һүҙ йөрөтөү һәм ғәйбәт һөйләү.\n18. Мөьмин ҡәрҙәшеңә көнсөллөк итеү.\n19. Мосолман етәкселәргә итәғәт итмәү.\n20. Кешене яҡшы белмәйенсә маҡтау йәки хурлау.\n21. Ялған һөйләү.\n22. Дин ғалимдарына дошманлыҡ күрһәтеү.\n23. Динде өйрәнеүҙән баш тартыу.\n24. Ирҙәрҙең — ҡатындарға, ҡатындарҙың ирҙәргә оҡшарға теләүе.\n25. Дин дошмандарына хөрмәт күрһәтеү.\nӘдилләи-шәрғиә (шәриғәт дәлилдәре)\nӘдилләи-шәрғиә — хөкөмдәр сығарыла торған сығанаҡтар. Улар дүртәү:\n1. Китап — Ҡөрьән Кәрим.\n2. Сөннәт — Пәйғәмбәребеҙҙең, саллал-лаһу ғәләйһи үә сәлләм, мөбәрәк һүҙҙәре, эшләгән эштәре һәм уның яғынан хупланған башҡа кешеләрҙең эштәре.\n3. Ижмағи-өммәт — бер быуатта йәшәгән Мөхәммәт саллал-лаһу ғәләйһи үә сәлләм, өммәтендәге мөжтәһидтәрҙең бер мәсьәлә тураһында килешеүҙәре.\n4. Ҡыясы-фукаһа — хөкөмө билдәле булмаған бер мәсьәлә тураһында мөжтәһид ғалимдарҙың Китапта, Сөннәттә һәм Ижмағта хөкөмө билдәле булған бер мәсьәләгә оҡшатып хөкөм биреүҙәре.\nИжтиһад — шәрғи хөкөмдө шәрғи дәлилдәрҙән сығарыу юлында бөтөн ғилми көстө эшләтеү.\nМөжтәһид — аяттарҙан һәм хәҙис шәрифтәрҙән хөкөм сығара белгән ҙур ғалим. Мөжтәһид булыу өсөн бөтә Ислам ғилемдәрен бик яҡшы белгәндән һуң Мәүһибү-иләһи (Аллаһ бүләге) булған ғилемгә лә эйә булыу тейешле.\nҒилемдең юлдары һәм белем алыу саралары\nҒилемдең юлдары өсәү:\n1. Хәвәсү-сәлимә — күреү, ишетеү, тәм тойоу, тейеү һәм еҫ тойғолары.\n2. Хәбәри-садик — дөрөҫ хәбәр. Ул ике бүлектән тора:\nа) пәйғәмбәрҙәр килтергән хәбәрҙәр;\nб) ялғанға ҡушылыуҙары мөмкин булмаған бер төркөм килтергән хәбәр.\nКитап «Ислам нигеҙҙәре, Имам Әғзәм Әбү Хәнифә мәҙһәбе буйынса»\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 01.08.2017 в 00:59, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.