Һандуғас һайрауы - Дәүләкән ынйылары\nТурғай булып һайрау\nБалыҡ ҡаптырғандағы һамаҡ\nЭш башлағанда, балаҫ, тула һуҡҡанда\nКилгән ризыҡты ҡуйын ергә ҡуйғанда\nЯмғыр теләү әйтеме *\nҠарғаға бутҡа ҡалдырғанда\nҠояш бер нисә көн сыҡмаһа\nҠыҙ йәрәшкәндә, ҡыҙ йәшергәндә\nКәләш кейәүләгәндә һамаҡлау\nҺыу ингәндәге әйтемдәр\nТуйҙа тауар килтереү\nҒөрөф-ғәҙәт, ышаныуҙар, тыйыуҙар Тырнаҡ алыу көндәре\nИзге батыр ҡәберенә теләк хәйере\nСихырҙы нисек итеп белеп була Нисек һаҡланырға\nЙығылған ергә төкөрөп, типкеләп\nБашҡа сыҡҡан йәштәрҙе ҡотлағанда\nҠойон уйнағанда уртаһында ҡалмаҫ өсөн\nСәс менән тырнаҡ алғанда\nҺандуғас һайрауы (204)\nНа зари, тери-торыш,\nСып-сыр, сып-сыр, сып-сыр-р-ры!\nБына минең бәхетем,\nБына минең тәхетем.\nСөләймәндең бәхетен күр-р-р ҙә\nТурғай булып һайрау (204)\nСүплә сү бешкенә,\nШаһи лимән сух.\nӘрмән тәнки, хөрмәтәнки,\nҠоштарҙы ҡыуғанда (128)\nКүкәй һытҡан һайыҫҡан.\nЯңғыҙ башың сүплектә,\nМейестә бәрәңге бешәме?\nШуны көтөп ултырам.\nБалыҡ ҡаптырғандағы һамаҡ (177)\nҠапсыҡ төбөн ҡарманым.\nҠапсыҡ төбөн ҡармағанда\nТөкөрөп һалдым һикер-ҡап!\nЯр башында ялтырап ят.\nЯр башында ҡалтырап ят!\nЭш башлағанда, балаҫ, тула һуҡҡанда (52, 214)\nИке һуҡыр күрмәһен.\nКүрһә күрһен күҙлеһе,\nУл да булһын йүнлеһе!\nШулай итеп һамаҡлағанда, эшең уң, матур була.\nКилгән ризыҡты ҡуйын ергә ҡуйғанда (178)\nАшып сыҡ, тулып сыҡ,\nҠайҙан сыҡһаң, шунан сыҡ.\nҠайҙан сыҡһаң, шунан сыҡ!\nЯңы кейем кейгәндә (280)\nҮҙең һике башына,\nКүлдәгең сүплек башына!\nҮҙең – кейәү ҡуйынына\nКүлдәгең яңы башыңа!\nИген мул үҫһен өсөн (45; 166)\nҺәр кем иген яҡшы үҫһен өсөн теләк әйтер булған. Әгәр теләк әйтһәң, иген уңыр тигән ҡараш йөрөй ине. Ҡойҡа нәҫелдәре араларында ошондай теләк әйтерҙәр ине.\nЭй, Хоҙайым тәғәләм,\nҮтенеп мин һорайым\nЯҡшы уңһын бойҙайым,\nКөндәрҙең бир яҡшыһын,\nҠояш йылытып торһон,\nЯмғырҙар яуып үтһен,\nИгенем шаулап үҫһен!\nУрағым шажлап торһон,\nКөлтәләр ҡуйы булһын,\nКеләтем туйып торһон!\nОнон сығарып торһон.\nИләктәрем буш тормай,\nУны айыра торһон.\nСиләктәргә онон һалып,\nИҫеп ҡабара барһын.\nМайлы табаларға төшөп,\nЙылы мейестәргә керһен,\nЙәмле өҫтәлдәргә ҡуйып,\nАуыҙ итергә яҙһын!\nРизыҡтарым киң булып,\nДоға ҡылырлыҡ булһын!\nЯмғыр теләү әйтеме* (45; 166)\nХоҙайҡайым, бир әле,\nЯмғырҡайым, яу әле,\nҠояшҡайым, сыҡ әле,\nИгенкәйем, үҫ әле!\nЭй, Хоҙайым, Хоҙайым,\nКөн йылыһын бир әле.\nИгенкәйем шаулап үҫһен,\nЯмғырҡайҙы бир әле!\nҠарғаға бутҡа ҡалдырғанда (32)\nҠарға килгән ҡунаҡҡа,\nТәмле бутҡа ашарға,\nХәҙер ашап ҡараймын,\nУнан һине һыйлармын.\nИгендәрем яҡшы уңһа,\nТағы һине һыйлармын.\nЯмғыр теләү (32)\n(Баланың исеме әйтелә)\nАзамат батыр үҫһен,\nБеҙгә алмашсы булһын.\nҠыҙ кешегә: Миләүшә һылыу үҫһен,\nҠояш бер нисә көн сыҡмаһа (165)\nҠояш, сыҡ, сыҡ!\nБатмандарҙан май алам,\nӨҫтәлдәргә бал ҡуйып,\nҺине ҡунаҡҡа алам, – тип һамаҡлайҙар ине\nСәфәр сыҡҡанда (191)\nИзге сәфәр, изге юл,\nЙондоҙҙарың яҡты булһын,\nКүңелеңә шатлыҡ тулһын!\nЙоҡо алдынан (191)\nЯтҡаным – ер,\nДинем – ислам,\nИманым – Ҡөръән,\nИкмәк баҫыр саҡта (52)\nҠулдың ҡеүәтен бирһен,\nКиң ризыҡҡа яҙһын,\nИҫән-һау ашарға яҙһын! – тиҙәр.\nМай яҙғанда (52)\nУң ҡулдан, һул ҡулдан,\nҠотло ҡулдан! – тип тотонорға.\nТеш төшкәндә (244)\nТараҡанға – ҡамыр теш,\nБалама – тимер теш,\nЙә хәҙрәт, Шәйәхмәт,\nХызыр Ильяс, бир ҡеүәт! –\nтип, уны еккә ҡыҫтырырға, шулай эшләһәң, баланың теше ныҡ була.\nЮлаусыны оҙатҡанда (244)\nҠайтарып ҡуй сәләмәт!\nӘрмегә, яуға киткәндә (244)\nХәйерле сәғәт, изге ниәт булһын,\nХызыр Ильяс юлдаш булһын.\nӘйүп пәйғәмбәр сабырлыҡ бирһен,\nСабыр бирһен дә, ғүмер бирһен.\nӘжәленә сабырлыҡ бирһен.\nЯбраил фәрештәнең ҡанаты аҫтында йөрөргә яҙһын!\nЮҡ яланан яҡлаһын!\nБер һиңә тапшырам,\nҠыҙ йәрәшкәндә, ҡыҙ йәшергәндә (217)\nҠара бейә һуйҙығыҙ,\nМиңә тигән ҡыҙығыҙҙы\nТөнөн ҡайҙа ҡуйҙығыҙ? –\nтип һамаҡлаған кейәү тейешле кеше.\nКәләш кейәүләгәндә һамаҡлау (281)\nАҙна кистәре етәлер,\nҠыҙҙар кейәү көтәлер.\nАҙна араһы етмәйсә,\nКейәү килеп етәлер.\nСәфәр сыҡҡан кешегә теләк әйтеү (281)\nХызыр Ильяс булһын юлдашың –\nМең дошманға торор бер башың.\nЯңы ай күргәндә (248)\nАй күрҙем аман менән,\nҠуйыным тулы ҡөръән менән.\nЯңы айларҙы күргәнсе,\nЙәшәт, Хоҙай, иман менән.\nКүңелем тулы иман менән.\nОшо айҙарҙа вафат булһам,\nҮткәр, Хоҙай, иман менән.\nӘтәс менгән өҫтәлгә\nӘтәскә повестка килгән\nӘтәс әйтә “бармайым”,\nТауыҡ әйтә “ҡалмайым”,\nҺин әрмегә киткәс тә,\nБер күкәй ҙә һалмайым” (136).\nӘтәс китте әрмеләргә\nТауыҡ бахыр илап ҡалды\nБағанаға терәлеп (136).\n(Рәсимә Ураҡсина яҙып алған)\nКилеп сыҡты Ҡотоп,\nАлды беҙҙе тотоп.\nКилеп сыҡты Миргәрәй,\nБына беҙҙе биргәләй.\nКилеп сыҡты Әпәләй,\nБына беҙҙе төпәләй.\nКилеп сыҡты Шәүәләй,\nБына беҙҙе әүәләй.\nКилеп сыҡты Николай,\nБына беҙҙе тапалай.\nУл китте үрәтниккә\nҮрәтник әйтә “атам” тип,\nБеҙ сығып йүгерҙек“ҡайтам” тип (195).\nНисек итһәң дә ит,\nШишмәгә барып ет.\nШишмәгә барып етһәң,\nБешә бутҡа менән ит (130)\nТел төҙәткестәр (132)\n– Шешә – иртәгә ҡулың шешә,\n– Суйын – иртәгә һинең туйың,\n– Һаумы – әллә һин быҙаумы?\n– Ун ике – иң матур ҡыҙ минеке,\n– Таба – иртәгә бала таба,\n– Шәпме – әллә һин ишәкме?\n– Иртәгә – сыҡҡан кәртәгә.\nҺыу ингәндәге әйтемдәр (132)\nЙөҙ самауыр ҡайнатам (һыуға сумып тын сығарыу).\nҺыу инеп бөткәс (132)\nШулай тиҙәр ҙә, башты артҡа ташлап, танауҙы баҫып сумалар, сәс тәртипкә килә.\nТәмәкеселәрҙе үсекләү (127)\nТәмәкесе – тыңҡыш,\nТорған өйө мунсалай,\nМөрйә танау, мейес ауыҙ,\nБорҡолдап тора яуыз.\nМейес һыларға ҡушабыҙ,\nТәмәке тарта юрый.\nТәмәкеһен гел урай,\nУға япраҡ урлай.\nУрай-урай төн сыҡҡан\nУнда көлөн төшөргән,\nСалбарына ут ҡапҡан.\nУрамға сығып ҡасҡан,\nТубыҡтарын бешергән (134).\nТәмәкесе, минән кесе,\nТәмәкесе – хәйерсе (158).\nХәйбул – Хабыш,\nБуйы-һыны бер ҡарыш\nТәмәкеһе биш ҡарыш.\nБар ине, ти, юҡ ине, ти (204)\n(Ғәббәсова Гүзәл Муллағәли ҡыҙы яҙып алған һәм ебәргән)\nБар ине, ти, бер Нары,\nИтәгенә тейәгән, ти, тары.\nБара торғас йығылды, ти, Нары,\nИтәгенән түгелде, ти, тары.\nЙыйылды, ти, тауыҡ,\nСүпләйҙәр, ти, ҡабып.\nЙыйылды, ти, сыпсыҡ,\nСүпләйҙәр, ти, соҡоп.\nЙыйылды, ти, ҡарға,\nСүпләйҙәр, ти, бары ла.\nНары илай, ти,\nСүпләй алмай тары,\nСүпләр ине тары,\nБара алмай ары.\nБарыр ине ары,\nҠарғанан ҡурҡа Нары.\nКилер ине бире,\nТорған ере – соҡорҙоң яры.\nЙығылды ла үлде, ти,\nБара алмай шунан ары.\nЭлек ике егет Өфөгә мәҙрәсәгә имтихан тоторға барғандар. Береһе имтихандарҙы уңышлы тотоп, икесеһе бирәлмәгән. Шул бирәлмәгәне былай тип һамаҡлай икән:\nЭй, Хәйбулла, Хәйбулла,\nБеҙ киткәнгә ай була.\nҺин дә мулла, мин дә мулла\nАтҡа бесән кем һала.\nҺинең атаң – итексе,\nМинең булды – көтөүсе.\nИмтиханды бирер инем,\nАрттан булһа этеүсе.\nУҡып мулла булмаҫһың,\nСуҡып ҡарға булмаҫһың.\nМин дә хәҙер ҡайтып китһәм,\nБарыбер уҡый алмаҫһың\n– тип алып ҡайтырға һамаҡлай, ти, уҡырға кергән егетте (305).\nТуйҙа тауар килтереү (141)\nАлып килгән тауары\nЭлеп кенә ҡуймалы.\nДимләүсенең сеңләүе (304)\nДөрөҫ әйтәм һүҙҙәрҙе.\nМин буш эште башҡарам,\nКилдем ҡыҙҙы күҙләргә.\nМин йәрәшкән кешенең\nКүркәм булыр ғаиләһе.\nОҫта ҡуллы атаһы,\nТөҙөк уның өйҙәре.\nФиғеле яҡшы булыр,\nУңған уның инәһе\nӨҫтәле ипле булыр.\nҺүҙкәйе баллы уның,\nНәҫелдәре бик хәлле,\nХолоҡтары ныҡ яҡшы,\nӨҙөлөп торған йөҙҙәре.\nЕгетебеҙ бер тигән –\nБатыр ыласын кеүек\nБулыр ғаиләнең башы – тип йырлағандар.\nИнформант иҫкәрмәһе: Сибәр еңгә күп йылдар Әлшәй, Дәүләкән тарафтарында димләүсе булып йөрөй.\nКүрше күркә Ҡәйүм күҙҙәрен ҡыҫа-ҡыҫа, ҡулын ҡаҡ маңлайына ҡуйып, күккә ҡарай-ҡарай ҡояштың ҡыҙарып күтәрелеүен, ҡып-ҡыҙыл нурға күмелеп ҡырҙарға ҡалҡыуын күҙ ҡабағы аҫтынан күҙәтте (132).\nШыпыр-шыпыр, шыптыр-шыптыр, ҡыптыр-ҡыптыр, мейес артында, мейес аҫтында, шыптырлағыс шыптырлай (телмәрҙе үҫтереү, хәтерҙе яҡшыртыу өсөн)\nХәсрәттең тоҡсайының ҡапсығының ауыҙына бәйләнгән бауының ебенең һүрендеһенең осо (157).\nМәкәримов Мирсаяф Мирғәли малайы машина майы менән маңлайын майлаған да мендәренә менеп мендәрҙе майлаған (“М” хәрефенә һүҙлек) (157).\nҠапҡан таптым, ҡапҡанға ҡаптым,\nТаҡта ҡаҡма, ҡапҡа ҡаҡ,\nҠапҡа ҡаҡма, тотҡа ҡаҡ! (204)\nҒөрөф-ғәҙәт, ышаныуҙар, тыйыуҙар\nТырнаҡ алыу көндәре (302)\n(Информант инәһе Мәрйәм абыстайҙан (1896 йылғы)\nДүшәмбе – тырнаҡ киҫмә, ғауға сығар.\nШишәмбе – ярамай торған көн, ғүмерҙәрең ҡыҫҡарыр.\nШаршамбы – ярамай, насар бәндәләргә юлығырһың.\nАҙна кис – ярай, Хоҙай тәғәлә алдында таҙаланырһың.\nЙома – ярай, Хоҙай тәғәлә сауабында булырһың.\nШәмбе – ярамай, гонаһларҙан һаҡлан.\nЙәкшәмбе – ярамай, тормоштоң бәрәкәте китәр, йәм тапмаҫһың.\nУмартасылыҡҡа бәйле (35)\nБеҙ ғүмер буйы ата-бабайҙарым, ҡартым яғында солоҡсолоҡ, умартасылыҡ менән шөғөлләндек. Ҡайһы бер йылдарҙа умарталар һаны 30-40-ҡа еткән ваҡыттар булды. Бал ҡорто айырғанда, күсте йыйғанда ҡайным менән ҡәйнәм еҙ һауытҡа шаҡылдатырҙар ине, былай эшләгәндә тауышы матур сыға, ҡорттарҙың башы ауыртмай, тиҙ генә билгеләнгән урынға күләгәлеккә йыйыла. Хәтерҙә ҡалғандарҙан:\nКүс, күс, күс иле,\nБалҡортомдоң бер иле.\nШунда ғына ҡунығыҙ!\nОсоп китеп йыраҡҡа\nҺеҙгә күптән баҡсамда\nМатур итеп йыуылған,\nКәрәҙләр ҙә ҡуйылған.\nАшарға ла бирермен,\nБик яҡшылап ҡарармын, –\nтип, еҙ һауытҡа ҡаҡһаң, бәрәкәтле, бал ҡорттары хәрәкәтле, эшсән була, тиҙәр ине.\nИзге батыр ҡәберенә теләк хәйере (138)\nЯрыштауҙа бер изге батыр ҡәбере бар, шунда бөтөн йолаларҙы башҡарып, изге уй теләк менән барып, хәйер итеп баҡыр тәңкә һалһаң, бөтә теләктәрең ҡабул була. Ярыштауҙағы изге батыр ҡәбере – ихтилалда ҡатнашҡан юлбашсы ҡәбере ул. Күп тапҡырҙар ошо изге ҡәбергә теләк хәйере һалырға барҙым. Ул ҡәберҙә Ҫөләймән ҡарт ерләнгән тип һөйләйҙәр ине.\nБарыр алдынан өс көн таҙарынып ғөсол ҡойонорға кәрәк. Ғәйбәт һөйләп, кеше менән әрләшеп, рәнйешеп барырға ярамай. Тауға барғас, ҡибла яғына атлап, уң аяҡтан “бисмилла-рахман-рахим, Хаҡ тәғәлә рөхсәте, ҡабул ит, изге батыр тауы”, – тип әйтергә кәрәк.\nИзге уйҙа менеп, изге батыр ҡәберен 7 тапҡыр әйләнеп, ҡиблаға ҡарап ниәтеңде әйтәһең эстән, уң ҡулдан тәңкә ырғытып, доға ҡылаһың. Шулай иткәндә, теләктәр ҡабул була.\nЭлек ауылда Миңлеһылыу исемле бик нескә күңелле инәй бар ине, уның менән гел бергә, ҡыҙҙарҙы алып, еләккә барыр инек. Был инәй һәр ваҡыт тип әйтерлек тәңкәләр тағылған түшелдереген, уҡалап сигелгән сәсмәүен тағыр ине. Төртмә телле ҡыҙҙар шаяртып: “Инәй бигерәк матур кейенгәнһең, әллә берәйһе урманда көтөп торамы?” – тиҙәр ине. Матур итеп йылмайып инәй: “Балалар, тәңкә сыңлауын тыңлап ҡарағыҙ әле, был бит тылсымлы: беренсенән, күңелде күтәрһә, икенсенән, һәр эште ләззәт менән ошо тәңкәләр сыңлауына ҡушылып ихлас башҡараһың. Әгәр артта ҡалһағыҙ, ошо тәңкәләрем сыңлауынан аҙашҡанда ла табырһығыҙ” – ти торғайны (82).\nКүҙ тейеү (29)\nЭлек боронғо ата-бабайҙар бөтә нәмәнең дә йәне бар, тип уйлағандар. Күҙ ҡарашының да зыяны тейә, тиҙәр. Бигерәк тә балалар, йәш балалар күҙегеүсән булалар.\nМалайҙарҙың түбәтәйенә, ҡыҙҙарҙың бишмәтенә ҡусҡар ҡабырсаҡтары теккәндәр. Насар күҙ ҡарашы шул нимәләргә ҡарау менән көсөн юғалта. Йәш балаларҙың маңлайына буяу, йә ҡором һөртөргә була. Әгәр күҙ тейһә артыш ағасын ыҫлайһың, йә күҙе ҡаты булған кешенең берәй күлдәгенең ебен һүтеп, һүрентеһен яндырыр булғандар.\nМалға күҙ тейеүсән була, аттарға йә булмаһа башҡа малдарға, ялдарына, йә ҡолағын тишеп, ҡыҙыл сағыу төҫтә берәй нәмә тағыр булғандар.\nӨйҙөң кергән төшөнә артыш ағасы ултыртыуҙың файҙаһы бик күп.\nБорон-борондан алама көстәр менән, сихыр менән эш иткән кешеләр булған. Сихыр эләккән кеше ауырыуға һалышыр, ялғышып һөйләшер, ғаиләлә татыулыҡ китер, мал-тыуар ҡырылыуға сәбәп булыр. Был михнәттән, алама көстәрҙән һаҡланыу өсөн элек-электән Дим буйында, мең башҡорттарында, көрәшеү сараларын күргәндәр:\n1. Өйгә керер ерҙә буҫағала ат дағаһы беркетелеп ҡуйылған. Бындай өй доғалы була. Аллаһы тәғәлә уның хужаларын ҡара көстәрҙән һаҡлар, насар ниәттәге кешеләрҙең уйҙары шул урында ҡалыр. Иҙән йыуғанда дағаның ҡырыйын һөртөп алғанда: “бисмиллаһир-рахманир-рахим, Аллаҡайым доғаларының көсө артып, ғаиләм, йорт-ҡура, мал-тыуарҙарымды имен-аман һаҡлаһын”, тип әйтергә.\n2. Өйҙөң кергән яғынан, өй эсе яҡлап, ишек башына Аятел көрси элеү мотлаҡ. Алама көстәрҙән, алама уйлы кешеләрҙең уйҙары ишектең тыш яғында ҡалыр. Һәр тәҙрә, ҡашаяҡ башына ҡөръән сүрәләренең берәр аяттарын беркетеүҙең дә файҙаһы күп.\n3. Ишек алдында, кергән кешегә күренерлек итеп, артыш ултыртыуҙың файҙаһы бик ҙур: насар ниәттәге кешенең күҙ ҡарашы шул изге ағаста ҡалып, ихатанан тышҡа алып ташлар. Артыш – муллыҡ, байлыҡ ағасы, мал-тыуарға бәрәкәтлек, йорт-тирәгә именлек, ғаилә кешеләренә иҫәнлек теләп тороусы, Алла тарафынан билдәләнелгән изге ағас. Уның ботағынан элек сырхау, сихыр тейгән кешегә сәй ҡайнатып биргәндәр. Бер ботағын алып, өйҙөң өрлөк ағасына ҡаҙап ҡуйғандар.\n4. Бетеү тағылған кешегә һис ваҡыт сихыр эләкмәҫ тигән дә ырым бар. Күндән эшләнгән бәләкәй генә янсыҡҡа доғалыҡтар, йә мин Аллаһы тәғәләнән яратылған, мин Аллаһы тәғәләнең ышаныслы ҡоло, Хоҙай үҙе һаҡлар, тип яҙылған яҙыуҙы шул янсыҡ эслегенә ҡуйып теккәндәр. Быны һуғышҡа киткән, алыҫ сәфәргә юлланған кешеләргә биргәндәр.\n5. Сөннәтләү – яңы тыуған баланы, йә булмаһа ауырыу кешене мунсала ҡарағай, шыршы, артыш ағасынан сыҡҡан йәшел һыуҙы алып, ҡиблаға ҡаратып, йыуындырған кешене, йә булмаһа үҙең кергәндә ҡиблаға ҡарау мотлаҡ, сүмес менән ошо һыуҙы алып, Аллаһы тәғәлә рөхсәте менән был донъяла сырхауһыҙ йәшә тип ҡойонорға. Унан һуң һөлгөгә һөртөнмәйенсә, тән кипкәс, һарымһаҡ йә булмаһа ҡыр йыуаһының бүлбеһен алып, шуларҙың тамыр өлөшөн киҫкәс. маңлайға яңы тулған ай һыны яһала. Был кеше бер ваҡытта ла сихыр, күҙ тейеү тигән нәмәгә бирешмәҫ.\n6. Уң яҡта уң фәрештәләр булыр. Һәр ваҡытта йоҡонан торғанда, уң аяҡтан алда баҫ. Буҫаға тупһаһынан үткәндә, уң аяғынды беренсе атлатып сыҡ. Уң аяҡтан булһа, уңырһың.\nСихырҙы нисек итеп белеп була? Нисек һаҡланырға?\n1. Ишек, тәҙрә янында тутыҡ ҡаҙаҡ, энә, башҡа осло ҡаптырма кеүек әйберҙәрҙе күрһәң, ҡул менән тотмайынса, берәй нәмә менән берәй һауытҡа һепереп төшөр, йә булмаһа ҡыяғаҙ, башҡа нимә менән тотоп, үҙ ихата-йортоңдан сығарып, ергә күм. Кеше йөрөгән ер булмаһын. “Эй, Хоҙайым, ошо әйберҙәрҙе һинең рөхсәтең башҡарыуыңда кире хужаһына ҡайтарһаң ине”, – тип әйтергә. Ҡарашың ҡиблала булһын.\n2. Сәс, тырнаҡ төргәге, йә булмаһа башҡа әйберҙәрҙе кеҫәлә йә башҡа урында тапһағыҙ, ихатанан алып сығып яндырығыҙ. Үҙегеҙ ҡулланған мейестә булмаһын. Яндырғанда: “Үҙ теләктәрең үҙеңә афәт булып ҡайтһын”, – тип әйткәндәр.\n3. Сүп, йыуынты һыуҙарын төрлө урынға түгергә ярамай, ихатаның бер кеше йөрөмәй торған мөйөшөнә соҡор яһап, шунда түгеү файҙалы. Шулай эшләмәһәң, уң фәрештәләрҙе һул фәрештәләр еңер – ул ғаиләңә, яҡындарына сир булып ҡайтыр. Бәхетһеҙлек билдәһе – ауырыуға сәбәп булыр.\n4. Өй эсендә энә кеүек әйберҙәрҙе билгеле һауытта һаҡла. Бысаҡ, сәнске кеүек осло әйберҙәрҙең һәр ваҡыт осло өлөшө аҫҡа табан ҡарап торһон: йөҙө менән өҫкә ҡараһа, был ыҙғышҡа, уң фәрештәләр менән һул фәрештәләр араһында тауыш сығар.\nБалтаны тышта ҡалдырма, ишектән кергәс тә уң яҡҡа ҡуйһаң, яҡшыраҡ.\n5. Урам яҡҡа ҡараған тәҙрәләрҙә һәр ваҡытта сәскә ата торған гөл ултырт: насар ниәттәге ҡараштар яҡшырыр, дәүләтең имен-аман булыр. Тыш яҡтағы тәҙрәләрҙе йыуғандан һуң тоҙло һыу менән сайҡаһаң, насар уйҙар берекмәҫ.\nМейес сығарғанда (66)\nМейес сығарғанда хужабикә менән кәңәшләшеп, мейес нисегерәк була, ауыҙы ҡайһы яҡҡа ҡарарға тейеш – ошо турала алдан һөйләшелә. Унан һуң, беренсе кирбес һалғансы, доға ҡылып һамаҡлар инек:\nӨй эстәрен йылытһын.\nТабаларға икмәк һалғас,\nҠабарып тәмле бешһен!\nУнан һуң “бисмиллаһир-рахманир-рәхим” тип, беренсе кирбесте майлап, ҡиблаға ҡарап ҡуяһың.\nӨй һалғанда (98)\nӨй һалғанда, өйҙөң 4 мөйөшөндәге нигеҙ ташына доға уҡып, 1-әр тәңкә аҡса ҡуялар.\nТормош муллыҡта булһын,\nДәүләтем байлыҡта булһын.\nНигеҙ йорттарым ҡоромаһын,\nНәҫелем ырыҫлы булып,\nҺау сәләмәт ғүмер итһен.\nАмин! – тип доға уҡыла.\nЙығылған ергә төкөрөп, типкеләп:\n“Бәрейгә таш, миңә аш бир, Хоҙайым”, – тип, өс тапҡыр төкөрөп китергә (258).\nМунсанан сығып киткәндә:\n– Минән һуң мулла менән оҫтабикә килә, – тип ишекте ябырға. Ен-шайтандар байрам ҡормаһын өсөн шулай әйтелә (258).\nҺалдат оҙатҡанда (256)\nҺалдатҡа киткән егеттең әсәһе икмәк тешләтә, ҡалғаны аҡ сепрәккә төрөп, быяла йәки ағас һауытҡа һалып, һандыҡҡа, йә булмаһа шкафҡа алып ҡуйыла.\nБаланы ризығы өйгә саҡырып торһон өсөн шулай эшләнә. Ҡайтҡас, ҡалған һыныҡты ашатаһың.\nЯңы ай тулғанда әйтә торған теләк доғаһы була. Теләгеңде әйтеп, фатиха ҡылһаң, теләгең ҡабул булыр(163).\nХәмер тураһында (16)\nЗаһиҙуллин Вәлиулла Хәмиҙулла улы үҫмер саҡта Искәндәр исемле остазда һабаҡ ала. Уның ҡултамғаһы ҡуйылған 20-ләп иҫке төрки телендә йыйылған китаптар Зәһиҙуллина Тимербикә инәйҙә һаҡланған. Вәлиулла олатай Бөйөк Ватан һуғышына алынып, 170 СД ҡатнаша. 1942 йылдың март айындағы барған ҡаты алышта билдәһеҙ ғәйеп була (Өфө архив документтарынан). Иҫке төрки яҙыуын яҡшы белгән юғары белемле, Мәкәш ауылында тыуған Рәшитова Фәнисә Мәүлитҡол ҡыҙы тарафынан тәржемә ителгән бер нисә ҡыҙыҡлы яҙыу бар. Был китаптарҙың күбеһе Стәрлетамаҡ Нур типографияһында баҫылған.\nЭй, мөьминдәр! Иҫерткес эсемлектәрҙән һаҡланығыҙ! Аҡылды томалаған һәр иҫерткес эсемлектән, отош уйындарының һәммәһенән, нәжес эшләрҙән йыраҡ булығыҙ. Хәмер – кешене юҡ итә торған иң көслө нәмә, ул кеше аҡылына, тәненә, диненә зыян килтерә; ғәиләне тәрбиә ҡылыу һәм ҡайғыртыуҙан айыра, ҡатыныңдан һәм балаларыңдан йыраҡлаштыра. Ул йәмғиәт, халыҡтарҙың рухи, матди һәм әхлаҡый тормошо өсөн ҡурҡыныс янай.\nХәмер менән бәйләнеү – һәр мөьмин өсөн гонаһтыр.\nХәмер таптырыусы, эсеүсе, хәмер эсеүсе менән бер өҫтәлдә ултырыусы;\nХәмер һатып алыусы һәм һатыусы, хәмер менән сауҙа итеүсе, хәмер һатыуҙан алған керемде ашаусы – быларҙың һәммәһе гонаһлы.\nМөьмин мосолман хәмерҙе бер ваҡытта бүләк итергә тейеш түгел. Хәмерҙе бүләк булараҡ ҡабул итеүҙән йыраҡ тор.\nБынан тыш. Мөьмин мосолмандарҙың йәшәү ҡағиҙәләре:\nМосолманға 9 ҡағиҙә\nКешеләрҙән мыҫҡыллап көлөү, уларҙы мәсхәрәләү гонаһ. Аллаһы тәғәлә һеҙҙең тышҡы ҡиәфәтегеҙгә һәм байлығығыҙға ҡарамай. Ул һеҙҙең күңелегеҙгә һәм йөрәктәрегеҙгә ҡарай. Ғәрип, ярлы кешеләрҙән көлөү – гонаһ.\nМосолманға башҡа кешенең яманатын һатырға, кеше турында яман һөйләргә, аны яманларға, кимселектәрен эҙләргә вә уларҙан көлөргә ярамай.\nИсламда бер-береңде үртәп, ҡушаматтар ҡушыу рөхсәт ителмәй. Быларҙы эшләүсе йәмғиәтеңдәге әхлаҡ, әҙәпте инҡар итә, туғандашлыҡты ҡурҡыныс аҫтына ҡуя.\nЙәмғиәттә күңел сафлығында булығыҙ. Ышаныс менән йәшәргә кәрәк. Яман фекерҙә булыу – насарлыҡтыр.\nЭске һәм тышҡы сафлыҡта булығыҙ. Хужаларҙан рөхсәт алмайынса һәм уларҙы сәләмләмәйенсә өйҙәренә кермәгеҙ. Әгәр өйҙә кеше булмаһа, керергә рөхсәт булғансы, атлап үтмәгеҙ.\nНахаҡ һүҙ һәм яманлауҙан йыраҡ булығыҙ. Берәүҙәрегеҙ башҡаларҙы улар юғында яманлау – гонаһ эштер.\nЯманлау ниәтендә әйтелгән нахаҡ һүҙ һәм ғәйбәт ҙур гонаһ. Ғәйбәттән йыраҡ тор.\nКешенең дәрәжәһен төшөрөү, кәмһетеү, пакъ мөьминәне аҙғынлыҡта ғәйепләү, абруйын төшөрөү ямандыр. Мөьминдәр хаҡында яманат таралыуын яратыусыларға был тормошта вә әхирәттә ғазаплы яза булыр. Аллаһ тәғәлә белә, ә һеҙ белмәйһегеҙ!\nИслам кеше ғүмерен изгеләштерә вә йәнен һаҡлай. Кеше үлтереү, уның йәненә ҡул һуҙыу ауыр гонаһ иҫәпләнә. Мөьминде үлтереү – гонаһлы эш, язаһы –мәңгегә йәһәннәмдә яныр. Аллаһының асыуы ундайҙарға бөйөк, ҡарғышы көслө вә әҙерләп ҡуйылған язаһы мәңгелек. Аллаһ тыйған йәнде хаҡһыҙ үлтермәгеҙ.\nЕләккә барғанда (275)\nБерәй әйбер юғалғанда йә еләккә барғанда:\nТабып бир, табып бир,\nБиш балаңды үлтерәм, –\nтип ҡурҡытып ендән эҙләтәһең.\nБашҡа сыҡҡан йәштәрҙе ҡотлағанда (199)\nКөнөн күрһен, көлөндә аунаһын!\nШулай тигән теләк тә бар: Ярар, үҙҙәренә бер башҡа мөрйәнән төтөн сығарһындар! Үҙҙәре нисек теләй, шулай йәшәһендәр әйҙә, – тиҙәр ул саҡта.\nҺунарға сыҡҡан ваҡытта һунарсылар уй йәшерер булған, йәғни ауға сығарҙарын берәүгә лә әйтмәй, сер итеп тота. Һөйләһәң, кейек һиҙеп ҡала, тип уйлағандар (183).\nҠойон уйнағанда уртаһында ҡалмаҫ өсөн (206)\nҠара йылан ҡамсыһы!\nДауыл сыҡһа шулай 3 тапҡыр төкөрөргә. Дауыл-ҡойон эсендә ҡалырға ярамай.\nСәс менән тырнаҡ алғанда (206)\nБыл донъяла көл бул,\nТеге донъяла гөл бул,\nЯуап көнө гөл бул!\nСәсте мейескә яҡҡанда, шулай тиҙәр. Теге донъяла сәстең бөртөгө һайын һорау бирәләр, шунан яуап алалар, ти.


Баш ҡала үҙәгендә емерек йорттар\nУларҙың береһе - Ғафури урамы, 68а йорто адресы буйынса урынлашҡан. Бинаның тышында - фатир хужалары «иҫке» торлаҡтан яңыһына 31 декабргә тиклем күсереләсәк тигән яҙыу тора. Ләкин быйыл түгел, был эш былтыр уҡ башҡарылырға тейеш була.\nҠатын фатиры менән таныштыра. Иҙәндәге буяуҙар күптән ҡубып бөткән, түбә, стеналарҙа ярыҡтар барлыҡҡа килгән, уларҙан ҡом ҡойола. Мейес ярҙамында йылытылған фатирҙан шулай уҡ газ еҫе килә. Иҫкергән электр сымдарынан да янғын сығыуы ихтимал. Был күренеш Ғафури урамы, 68 а йортоноң барлыҡ фатирҙары өсөн хас. Етмеш йыл элек төҙөлгән торлаҡтың подъезы ла емерек хәлдә.\nЙорт авария хәлендә, йәғни йәшәүгә яраҡһыҙ тип дүрт йыл элек таныла. Былтыр ул һүтелергә тейеш була. Тик барыһы ла ҡағыҙҙа ғына ҡала. Фатир хужалары ғүмерҙәрен хәүеф аҫтына ҡуйып һаман да ошонда йәшәүен дауам итә. 76 йәшен тултырған Рәйлә Мамаева иһә бындай шарттарҙа йәшәүенә, хатта, күнегеп бөткән. Ханым йәш ғаиләләр өсөн борсола. Улар лайыҡлы тормош көтһөн ине, ти ул.\nБилдәле булыуынса, фатир хужаларына социаль найм килешеүе буйынса торлаҡ бүленергә тейеш. Барыһы ла йәшәү урыны менән тәьмин ителгәндә генә, йортто һүтергә мөмкин. Тик ҡайһы берәүҙәр быға һаман ҡаршылыҡ белдерә. Улар фекеренсә, яңы фатир милектә булырға тейеш, йәнәһе лә, килешеү ҡағыҙы бер ниндәй ҙә гарантия бирмәй.\nӘ бит уртаҡ тел тапҡансы бер нисә йыл ваҡыт үтеүе ихтимал. Шуға был эш алдағы көндәрҙә «Халыҡ фронты - Рәсәй өсөн» йәмәғәт хәрәкәте күҙәтеүе аҫтында барасаҡ. Сөнки 1943 йылда нигеҙ һалынған йортта артабан йәшәү мөмкин түгел. Махсус экспертиза уны 80 процентҡа таушалғанын күрһәткән.


- Килешеүҙең Рәсәй федерализмына нигеҙ һалыуҙағы өлөшө хаҡында иҫкә алыу бөгөн бөтә яҡтан да бик әһәмиәтле, - тине тарих фәндәре кандидаты Азамат Аҡъюлов. - Сөнки "федерализм", "милләттәрҙең үҙбилдәләнешкә хоҡуғы"кеүек терминдар күпмелер ваҡыт юғалыңҡырап торғандан һуң, Украиналағы билдәле сәйәси сәбәптәр арҡаһында хәҙер тағы киң ҡулланыла башланы. Улар илебеҙ Президенты Владимир Путиндың, Федерация Советы Рәйесе Валентина Матвиенконың сығыштарында ла сағылыш тапты. Илебеҙ етәкселеге "милләттәрҙең үҙбилдәләнешкә хоҡуғы, федератив ҡоролош" кеүек төшөнсәләрҙе геополитик юҫыҡта әүҙем ҡулланғас, уларҙы дәүләтебеҙҙең эске сәйәсәтендә лә үтәргә кәрәклекте аңлай башлағандыр, тип ышанғы килә. Шулай итеп, федерализм бөгөн башҡорт, татар, чечен, ингуш һ.б. халыҡтарҙың ғына түгел, ә рус халҡының да (күрше илдәрҙә) милли үҙенсәлектәрен, телен, үҙҙәрен халыҡ булараҡ һаҡлаусы инструмент булып тора...\n- Бөгөнгө көндә милли мәсьәлә тағы ла ҡуйырып китте, - тине тарих фәндәре кандидаты Нурислам Ҡалмантаев та ошо теманы дауам итеп. -Бер-ике йыл элек В.В. Путин милли мәсьәләгә арналған темаға доклад яһағанда үҙәк власты көсәйтеү хаҡында һүҙ алып барҙы, әммә федерализм хаҡында бөтөнләй телгә алмағайны. Әле яңыраҡ ул беренсе тапҡыр үҙ телмәрендә "Беҙ халыҡтарҙың үҙбилдәләнеше өсөн", тигән һүҙҙәрҙе ҡулланды. Йәғни милли мәсьәлә өлкәһендә сәйәсәт бер аҙ үҙгәрә һымаҡ. Төп этәргес булып, һис шикһеҙ, Ҡырым көрсөгө тора. Әлеге сәйәси хәл республикабыҙға суверенитет яуланған осорҙағы ҡайһы бер хоҡуҡтарҙы ҡабаттан ҡайтарыу мөмкинлеге, тип әйтер инем. Заманында, Рәсәй Конституцияһына яраштырабыҙ, тип, суверенитетыбыҙҙы раҫлап торған Башҡортостан Конституцияһына күп кенә үҙгәртеүҙәр индерелде. Хатта был йүнәлештә артығыраҡ эшләп тә ташланыҡ шикелле. Шул уҡ ваҡытта Татарстан күп өҫтөнлөктәрен һаҡлап ҡалды. Бөгөн Ҡаҙанда үҙҙәренең 1994 йылда төҙөгән килешеү хәлендә йәшәүҙәре хаҡында ҡыйыу һөйләйҙәр. Шундай уҡ килешеүҙе ул ваҡытта Башҡортостан да төҙөгәйне. Ошо мәсьәләләрҙе күтәреп сығырға ваҡыт, тип уйлайым. Ошо юҫыҡта депутаттарыбыҙ, юристарыбыҙ, йәмәғәт эшмәкәрҙәребеҙ әүҙемләшергә тейеш. Бер һинд аҡыл эйәһе былай тип әйткән: "Һәр милләт башҡа халыҡтар менән бергә донъяны яҡтыртыр өсөн үҙенең аң яҡтыртҡысындағы утты һаҡларға тейеш. Яҡтыртҡысы ватылған милләт донъя киңлектәрендәге законлы урынын юғалта. Яҡтыртҡысы булмағандар бәхетһеҙ, ләкин яҡтыртҡысы булып та уны юғалтҡан йәки онотҡандар меңдәрсә тапҡыр бәхетһеҙерәк". Был аҡыллы һүҙҙәрҙе аңдарыбыҙға һеңдереп, уйланырға, тейешле һығымталар яһарға урын бар...\nУлтырыштың пленар өлөшөнән һуң бер төркөм башҡорт зыялылары һәм йәштәре Өфө - Темәс - Йылайыр - Ергән - Салауат - Ишембай - Өфө маршруты буйлап автосәйәхәт ойошторҙо. Автосәйәхәттең Темәстән һуңғы икенсе туҡталышы Йылайыр ауылында булды. Нимәһе менән иҫтәлекле һуң был ауыл? Тап ошонда азатлыҡ йырсыһы, 1917-1919 йылдарҙағы милли хәрәкәттә әүҙем ҡатнашҡан Шәйехзада Бабичтың һәм тағы бер нисә тиҫтә кешенең ғүмере аяныслы рәүештә өҙөлә. Язалау машинаһы ҡорбандарҙы ерләү мәсьәләһен хәстәрләп тормайынса, барыһын бергә бер соҡорға тултыра. Шәһиттәр ҡәберендә мәңгелек йортон табыусылар һаман булһа шунда ята әле. Бары тик Шәйехзада Бабичтың ғына һөйәктәре танылған ғалим-антрополог Ринат Йосопов кеүек уҙамандарҙың тырышлығы менән үҙенең маҙарын тапҡан. Бөгөнгө көндә был урында бюст ҡуйылған. Йылайырҙағы сара ошо бюст янында үтте лә инде. Шағир исемен йөрөткән лицей-интернат уҡыусылары матур итеп шиғырҙар уҡыны, Шәйехзада Бабичтың милли хәрәкәткә, әҙәбиәткә индергән өлөшө тураһында һөйләне. Эйе, күп тапҡырҙар онотторорға тырышһалар ҙа, совет классигы Булгаковтың "ҡулъяҙмалар үлмәй" тигән һүҙҙәрен раҫлап, шағирҙың рухи мираҫы бөгөн булһа ла йәшәй, азатлыҡ гимны булып яңғырай.\nМәләүез районының Ергән ҡасабаһы янында ла туҡталды автосәйәхәттә ҡатнашыусылар. Бында Килмәк батыр иҫтәлегенә стела ҡуйылған. Килмәк Нөрөшов халҡыбыҙ тарихының иң ҡанлы биттәренән һаналған 1735-1740 йылдарҙағы ихтилал башлыҡтарының береһе була. Тап ошо урында 1736 йылдың 1 июлендә Килмәк Нөрөшов үҙ отрядтары менән Кирилловтың Ырымбур экспедицияһы менән ҡушылыу өсөн Өфөнән ебәрелгән драгундарҙың 5 ротаһын туҡтата. Ләкин драгундарға өҫтәмә көс ебәрелгәндән һуң, ике фронтҡа һуғыша алмайынса, Килмәк отрядтары сигенергә мәжбүр була. Һуңынан ул ҡулға алына. Өфөгә, Миңзәләгә, Санкт-Петербургҡа ебәрелә һәм эҙһеҙ юғала. 1997 йылда Башҡорт йәштәре иттифағы активистары ошо данлы ла, ҡанлы ла йылдарҙың хәтирәһе итеп, алыш булған урынға стела-һәйкәл ҡуя.\nЕргәндән һуң автомобилдәр колоннаһы Салауат ҡалаһындағы милли батырыбыҙ Салауат Юлаев бюсы янында туҡталып китте. Тамара Нечаева кәүҙәләндергән һында Салауат ҡарашын йыраҡҡа, гүйә киләсәккә йүнәлткән. Был ҡараш быуаттар буйы алып барылған көрәштең еңеү менән тамамланасағына ишара иткән кеүек... Батша(бикә) Рәсәйе был исемде халыҡ хәтеренән юйҙыра, оноттора алмай. Уңайы сыҡҡас та, ул азатлыҡ символы булып ҡабаттан ҡалҡа, халыҡтың алыштырғыһыҙ милли батырына әйләнә...\nАвтосәйәхәттең һуңғы туҡталышы Ишембай ҡалаһында урынлашҡан Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге 2-се һанлы гимназия-интернатында ине. Рәсәй федерализмы "атаһы"ның исеме бар донъяға билдәле. Әлбиттә, сит илдәрҙә уны күберәк ғалим-төркиәтсе тип беләләр. Ләкин ул, тәү сиратта, ауыр сәйәси шарттарҙа яуаплылыҡты үҙ өҫтөнә алып, халыҡты ойоштора, үҙәк власть менән уртаҡ тел табып, килешеү төҙөй алған мәшһүр сәйәсмән, юлбашсы. Шәхесенә совет заманында ла, бөгөнгө көндә лә күп ҡара яғылыуға ҡарамаҫтан, ваҡыт уның ҡараштары, идеялары хаҡлығын йәнә һәм ҡайта-ҡайта раҫлай. Милләт юлбашсыһы исемендәге гимназияла уның вариҫтары - рухлы ла, Ватан, милләт тойғоло егет-ҡыҙҙар уҡый бөгөнгө көндә. Гимназия уҡыусылары, белем усағы етәкселәре ҡунаҡтарҙы йылы ҡаршы алды. Тарихтың 95 йыл элек булған осоро хаҡындағы сығыштарҙан һуң, ҡурай моңо аҫтында Шәйехзада Бабичтың үлемһеҙ шиғырҙары яңғыраны.\nАвтосәйәхәтте ойоштороусы БР Мәҙәниәт министрлығының Тарихи ҡомартҡыларҙы һаҡлау буйынса фәнни-ғәмәли үҙәге директоры Данир Ғәйнуллин әйтеүенсә, сара маҡсатына өлгәште. "Шаңлы тарихыбыҙҙың мәшһүр биттәре яҙылған урындарҙы гиҙеү, ошо ваҡиғаларға ҡағылышы булған кешеләрҙе хәтергә төшөрөү, ул кешеләрҙең ҡәберҙәренә, бюстарына сәскә һалыу ҙур символик мәғәнәгә эйә. Ул заман (1917-1919-сы йылдар) халыҡтың үҙаңын билдәләүсе һынау осоро була. Ошо осорҙа халҡыбыҙ хәл иткес мөһим аҙым яһай. Аҡтарҙан ҡыҙылдарға күсеү, автономия хаҡында килешеү төҙөү еңелдән булмай. Ләкин ошондай шарттарҙа ла халыҡ лидерҙары, башҡорттар юғалып ҡалмай. Эйе, беҙ был датаны, ул ваҡиғаларҙы оноторға тейеш түгелбеҙ. Уларға беҙҙең тарихыбыҙ ғына түгел, рухыбыҙ ҙа һалынған. Киләсәккә пландар төҙөгәндә, халҡыбыҙҙың яҙмышы хаҡында уйланғанда бер быуат тиерлек элек булған ваҡиғаларҙы ла күҙ уңында тоторға, уларҙан фәһем алырға тейешбеҙ", тине Данир Әхмәҙи улы.\nЯҙылған: 31.03.14 | Ҡаралған: 1401


Бөрйән районы Иҫке Собханғол урта мәктәбе уҡыусылары ике сменала тығыҙ бүлмәләрҙә уҡырға мәжбүр\nКүп дәрестәр шулай уҡ яҡындағы балалар баҡсаһы, мәҙәниәт йортонда үткәрелә. Шулай ҙа был уңайһыҙлыҡтар ваҡытлыса ғына. Киләһе йыл район үҙәгендә яңы мәктәп асыу күҙаллана.\nАйсыуаҡ Хоҙайғолов атаһы менән бергә шахмат, шашка уйнарға ярата. Алты йәшлек малайҙың хәтере шәп. Йөҙгә тиклем һанай белә, ҡабатлау һәм бүлеүҙе үҙләштергән. Шуға ла ул тиҙерәк мәктәпкә барыу теләге менән яна.\nБыйыл Айсыуаҡ беренсе класҡа уҡырға төшә. Тик әлегә ул шул уҡ балалар баҡсаһы бинаһында белем аласаҡ. Сөнки Иҫке Собханғолда яңы мәктәп ишектәре алдағы йылда ғына асыла.\nАуыл үҙәгендә төҙөлөш эштәре гөрләй. Буласаҡ белем биреү учреждениеһының нигеҙе һалынған. Төҙөүселәр беренсе ҡатты күтәрә башлаған. Эш күләме ҙур, ти улар. Проект буйынса бында дүрт ҡатлы бина буласаҡ. Иркен бүлмәләрҙә 600-гә яҡын уҡыусы белем аласаҡ. Шулай уҡ бында ике лифт ҡуйыу ҙа күҙаллана.\nБөрйән районы халҡы был мәктәпкә күптән мохтаж. Ни тиһәң дә, ярты быуат элек төҙөлгән иҫке ағас биналарҙа белем алыу хәүефле. Уларҙың күптәре һүтеп алынғас, яңы мәктәпкә ихтыяж арта бара.\nБыл урында тағы ла бер төкәтмә төҙөләсәк. Унда тамаша залы, китапхана, спортзал буласаҡ. Шулай уҡ өҫтәрәк волейбол, футбол, баскетбол майҙансыҡтарын булдырыу ҡаралған. Ерҙе тигеҙләргә генә кәрәк.\nКиләсәктә эргәләге ике ҡатлы мәктәп интернатҡа әйләнәсәк. Әлегә унда Иҫке Собханғол һәм күрше ауыл уҡыусылары белем ала. Уңайһыҙ шарттарҙа... Яңы мәктәп төҙөлгән урында элек бер ҡатлы ағас бина булған. Уны һүтеп алғандан һуң, дәрес үҙғарыу урындарына ҡытлыҡ башлана.\nБәләкәй генә кабинеттарҙа 25-26-шар бала уҡый. Дәрестәр балалар баҡсаһы, мәҙәниәт йортонда ла үтә. Шулай ҙа уҡыусылар һәм уҡытыусылар ваҡытлыса уңайһыҙлыҡтарға түҙергә әҙер.\nПроект буйынса яңы мәктәп төҙөүгә республика бюджетынан барлығы 402 миллион һум аҡса бүленәсәк. Бөгөн төҙөлөш эштәре 32 миллион һумға эшләнгән. Или Бөгөн был сумманың 32 миллион һумы үҙләштерелгән.\nТөҙөлөш бар ерҙә тормош бар, тиҙәр. Республикала Бөрйән районы тыуым күрһәткестәре буйынса алдынғылар рәтендә. Урындағы халыҡтың 31 проценты - балалар һәм йәштәр. Шуға ла Бөрйәнде иң йәш төбәк тип тә атайҙар.


ШОС һәм БРИКС мираҫы\nРәсәй почтаһы халыҡ-ара саммиттарға арналған конверттар һәм маркалар серияһы әҙерләгән. Улар бөгөн Өфө почтамтында күрһәтелде.\nОшонда уҡ юбилей конверттарға махсус мисәт һуғыу тантанаһы ойошторолдо. Был конверттар тик бер көн генә ғәмәлдә, шуға ла улар уникаль һанала. Сара тиҫтәләгән коллекционерҙы йәлеп итте. Филателистар ШОС һәм БРИКС саммиттарына арналған махсус конверт һәм маркалар серияһына эйә булыу улар өсөн бик әһәмиәтле тип белдерә.\nӘ бына социаль технологиялар институты студенттары саммиттарға арнап йыр яҙған. Ул рэп стилендә.Текст авторы Булат Хәсәнов бер нисә иптәше менән шиғырҙарын көйгә һалған. Егеттәр йырға клип та төшөргән.


Башҡортостан Башлығы муниципалитеттар менән видеоселектор кәңәшмә үткәрҙе\nРадий Хәбиров бөгөн үк йылытыу миҙгеленә күсеү буйынса видеоселектор кәңәшмәһе үткәрҙе, министрлыҡ, ведомстволар етәкселәре, муниципаль берәмектәр башлыҡтары ҡатнашлығында үткән кәңәшмә ярты сәғәт элек кенә тамамланды.\nРеспублика башлығы Радий Хәбиров Башҡортостандың алдағы биш йылға үҫеше тураһында Указға ҡул ҡуйҙы\nБыл турала бөгөн хөкүмәт ултырышында белдерелде. Радий Хәбиров әйтеүенсә, документ төрлө йүнәлештәрҙе ентекле анализлап әҙерләнгән. Тиҙҙән хөкүмәт ағзалары брифингтарҙа стратегик үҫеш йүнәлештәре тураһында аныҡ аңлатмалар бирәсәк.\n24 сентябрҙә Башҡортостанда Халыҡ-ара «Урал транспорты» форумы асыласаҡ\nРеспублика сиктәрендә дүртенсе тапҡыр үткәрелгән сара транспорт системаһындағы көнүҙәк мәсьәләләрҙе асыҡлауға, етешһеҙлектәрҙе хәл итеүгә йүнәлтелгән. Маҡсатҡа ирешер өсөн дәүләт-шәхси партнерлыҡ юлдарын ҡулланасаҡ.\nЛилиә Ғүмәроваға Федерация советында Башҡортостан вәкиле вәкәләттәре бирелде\nБашҡортостан башлығы Радий Хәбиров Указы менән Лилиә Ғүмәроваға Федерация советында Башҡортостан вәкиле вәкәләттәре бирелде.\nРеспубликала белем биреү сифатын яҡшыртыу йүнәлешендә эш дауам итәсәк\nРеспублика Башлығы Радий Хәбиров инаугурация тантанаһында 2024 йылға тиклем ғәмәлгә ашырыласаҡ үҫеш стратегияһы менән таныштырҙы. Бында ул белем биреү мәсьәләләренә лә туҡталып үтте. “Мәғариф” милли проекты сиктәрендә ҡырҡтан ашыу мәктәп һәм балалар баҡсаһы асыу планлаштырыла.\nРеспублика башлығы билдәләгән маҡсаттар тормошҡа ашырлыҡ\nБының өсөн власть, бизнес һәм халыҡ берҙәм булырға тейеш. Йәмәғәт эшмәкәре Рәшиҙә Солтанова Радий Хәбировтың алдағы йылдарға эш программаһын баһалап ошондай фекер әйтте.\nАныҡ һәм аңлайышлы\nРеспублика башлығы Радий Хәбировтың алдағы йылдарға эш программаһын эксперттар шулай баһалай. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы президиумы ағзаһы, Медицина фәндәре докторы Сәлиә Мырҙабаева.\nБашҡортостан менән етәкселек итәсәк команда дөйөм алғанда тупланған\nБыл турала республика башлығы Радий Хәбиров белдерҙе. Конституцияға ярашлы, яңы башлыҡ вазифаһын рәсми үтәй башлау менән хөкүмәт отставкаға китә. Ҙур үҙгәрештәр булмаясаҡ, тине Радий Хәбиров.\nБашҡортостан Башлығының биш йылға иҫәпләнгән үҫеш стратегияһын эксперттар юғары баһалай\nСтратегик документ һәр ҡала-райондың үҙенсәлектәрен күҙ уңында тотоп республика өсөн иң мөһим йүнәлештәрҙе үҫтереүҙе маҡсат итеп ҡуя. 2025 йылға тиклем Башҡортостан кешелек капиталын файҙаланыу, уңайлы мөхит тыуҙырыу, иҡтисади күтрелеш, инвестициялар һәм инфраструктура буйынса лидерҙар исемлегенә инергә тейеш.\n"Башҡортостанда кеше хоҡуҡтары беренсе урында булырға тейеш"\nДәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың сираттан тыш ултырышында Башҡортостан прокуроры вазифаһына Владимир Ведерников кандидатураһы хупланды. Башҡортостанда кеше хоҡуҡтары беренсе урында булырға тейеш, тип белдерҙе яңы прокурор.\nҺаулыҡ һаҡлауға иғтибар арта\nРеспубликала медицина белгестәренә ҡытлыҡты бөтөрөү, ҡала, райондарҙа ФАП-тар төҙөү, сәләмәтлек үҙәктәре асыу - төп бурыс, - тине инаугурациялағы телмәрендә республика башлығы Радий Хәбиров. Бының өсөн ауылдарҙа 20 фельдшер-акушерлыҡ пункты төҙөләсәк, 147 модулле һәм 54 күсмә ФАП һатып алына.\nБашҡортостандың тарихы мәңгеләштереләсәк\nРеспублика Башлығы Радий Хәбиров тантаналы инаугурациялағы телмәрендә Башҡортостандың тарихын мәңгеләштереү мәсьәләләренә лә туҡталды. Өфөлә асыҡ һауалағы “Атайсал” тарихи-этнографик музейын булдырыу - күренекле академик Нияз Мәжитовтың эшен дауам итеү булып торасаҡ. Тағы ла ете тарихи-мәҙәни үҙәк Башҡортостанды донъяға танытыуға булышлыҡ итәсәк. “Торатау” геопаркын булдырыу һәм уны ЮНЕСКО геопарктары селтәренә индереү ҙә беҙҙең стратегик бырысыбыҙ булып тора, ти Радий Хәбиров.\nРеспубликала һәр кешенең тормошон яҡшыртыу өсөн күп көс һалынасаҡ\nИл президентының Май указын дауам итеп, Башҡортостандың алдағы йылдарға үҫеш стратегияһы әҙерләнде, тип белдерҙе бөгөн Республика башлығы Радий Хәбиров инаугурация тантанаһында


Өфө халҡын ял көнө ит йәрминкәләре көтә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфө халҡын ял көнө ит йәрминкәләре көтә\n17:34, 21 февраля 2014 Иҡтисад\nӨфөнөң Калинин, Орджоникидзе һәм Октябрь райондарында 22 һәм 23 февралдә сираттағы ит йәрминкәләре уҙасаҡ.\nБР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Калинин районы халҡының яңы, саф ит продукцияһын «Ауыл хужалығы йәрминкәһе» сауҙа комплексы янындағы майҙанда һатып алыу мөмкинлеге буласаҡ. Орджоникидзе районында сауҙа өс майҙансыҡта урынлашасаҡ – «Меркурий», «Тирәктәр» һәм «Урал» сауҙа комплекстары алдында.\nӨфөнөң Октябрь районында ауыл хужалығы йәрминкәһе һәр саҡтағыса Спорт һарайы алдындағы майҙанда үтәсәк.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, бер аҙна элек ҡышҡы ит йәрминкәләре бер үк ваҡытта Өфөлә, Нефтекамала һәм Стәрлетамаҡта үтте. 47,7 тонна ит һәм өс тонна самаһы бал һатылған.


Барак Обама ышандыра беләАҡШ Президенты ватандаштарын Мексика ҡултығында һыу инеү ҡурҡыныс түгеллегенә инандырыу маҡсатында унда ҡолас ташлап йөҙгән. Иҫегеҙҙәлер, ҡултыҡта, нефть ағып төшөү сәбәпле, экологик катастрофа хәле иғлан ителгәйне. Президент фекеренсә, авария эҙемтәләре ял итеүселәргә ҡамасау түгел. Барак Обама пляжға туғыҙ йәшлек ҡыҙын һәм ҡатынын да алып килгән. Нефть ағыу эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса эш һаман дауам итә. Флориданың күпселек пляждары асыҡ ҡала, шулай ҙа туристар һаны кәмегән. Әйткәндәй, американдар Обаманың отпускыһын башҡа уңайлы курортта үткәреүен тәнҡитләп тә маташҡан, шунлыҡтан Президент йәкшәмбелә ғаиләһе менән Мексика ҡултығына килгән дә инде. Мәғлүмәттәрҙән билдәле булыуынса, һыуға биш миллион баррель нефть аҡҡан.


Һыйыр тартыша. Ауылым мәҙәктәре\n26 Июнь 2019, 20:35\nУрман яғы ауылынан ялан яғына йәш килен төшкән. «Урман ҡыҙы бесән эшләй», – тип уйлағандар. Бер көндө киленде кәбән ҡойошорға алып киткәндәр һәм кәбән осларға мендергәндәр.\nКәбән бейек кенә, матур осланған. Төшөргә тип, арҡан ташлағандар. Ә килен арҡандың осонан тотоп һикергән һәм кәбән төбөнә «туп» итеп ҡолаған. Бөтәһе лә, аптырап, киленгә уҡталған. Хоҙай аралаған – уға бер нәмә лә булмаған. Һикереп тороп, һыны ҡатҡансы көлгән, ти. Ысынында, килен арҡан менән төшә белмәгән, ғүмерендә тәүге тапҡыр кәбән ослаған икән.\nЙәш килен мыжыҡ иргә кейәүгә сыҡҡан. Эштән ҡайтһа, шулайт та былайт, тип теңкәһен ҡоротҡан, ти, ире.\nБер көндө: «Инде ни эшләргә?» – тип уйға ҡалған йәш ҡатын. Ире, атын егеп, ҡапҡанан сығып киткәс, ҡайтыуына ҡурҡытмаҡсы булған. Алам-һаламдан бисура эшләгән, уға үҙенең фуфайкаһын, салбарын кейҙергән, башына дебет шәлен ябындырып, ҡапҡа уртаһына һуҙып һалған. Ә үҙе һарай тишегенән күҙәтеп торған. Имеш, үлгән. Ир ҡапҡаны шар асып ҡайтып инһә, ундағы бисураны күреп, бик аптыраған. Атын туҡтатып, бисура эргәһенә килеп: «Ошо бисәләрҙең һыу мейелегенә аптырайым, баҡсаға ҡуйыр ҡарасҡыны юлға һалып китсәле», – тип һалдырған.\nҠәйнәһе өйҙә юҡта, йәш килен ҡайныһына сәй эсермәксе булған. Сәй ҡайнағас, тәм-томдарҙы теҙеп, өҫтәлгә саҡырған.\nҠайныһы, ҡулын йыуып, аяҡтарын өҫтәл аҫтына ҡайсылап ҡуйып, сәй эсергә тотонған.\nКилен дә, үҙенә сәй яһап, аяҡтарын ҡайсылап тороп ҡайныһының ҡаршыһына ултырмаҡсы булған. Аяғын күтәреп, икенсе аяҡҡа һалайым тиһә, өҫтәл аҫтынан ҡайныһының аяғына типкән. Ҡайныһының аяғы иҙәнгә топ итеп төшкән.\nУлар, ҡурҡып, аптырап, бер-береһенә тексәйгән, ти. Ҡайны йылмайып ҡуйған, килен дә көлөмһөрәгән.\n«МИН ХӘҘЕР ҠӘБЕР ҠАҘЫУСЫ»\nАуылыбыҙҙа бик шаян Мәҙис исемле егет бар ине. Хаҡлы ялға сыҡҡансы шофер булып эшләне. Машинала эшләүенә ҡарамаҫтан, Башҡорт дәүләт университетында журналислыҡҡа уҡып йөрөгәне лә хәтеремдә.\nБеренсе сессияға килгәс, имтихан ваҡытында өҫтәмә һорауҙарға яуап бирә алмаған. Доцент, уның шофер икәнен белгәс, икенсе аҙнала машина менән килеүен һораған.\nМашинаға запчастар алам тип, Мәҙис, колхоз рәйесен алдап, Өфөгә шылған. Доценттың баҡсаһына һыу һауыты кеүек әйберҙәрен илтеп, «икеле»һен төҙәтеп ҡайтҡан.\nЯҙ көнө икенсе сессияға килгәс, егетебеҙ ҡабат ауыр хәлдә ҡалған. Доценттың машина хаҡында биргән «өҫтәмә» һорауына Мәҙис:\n– Мин хәҙер машинала эшләмәйем, зыяратта ҡәбер ҡаҙыусы, – тип яуап ҡайтарғас, уҡытыусы егетте йәлләгән, күрәһең, «өслө» ҡуйып сығарған.\nЗөфәр тамағы кибеп уянды. Өйҙә япа-яңғыҙы, исмаһам, бесәйе лә юҡ. Бына ҡырҡ йәшен ваҡланы, ә өйләнә алмай. Ваҡыты ла тиҙ үтә... «Етер һыңар ҡанатлы ҡош кеүек йәшәргә, өйләнергә кәрәк», – тип нисәмә тапҡыр үҙ-үҙенә һүҙ бирҙе ул. Матур, аҡыллы ғына ҡыҙҙар ҙа бар ине. Улар ғына Зөфәрҙең уйҙарын белмәне. Берәм-берәм, үҙ парҙарын табып, кейәүгә сығып юғала торҙолар. Ярай, ул әлегә йәш, ә ҡартайғас, бер үҙе нишләр? Тамағы кипһә, кем һыу бирер? Күңеле тулып, егеттең илағыһы килеп китте. Үҙе йомшаҡ шул, характеры ла ҡыҙҙарҙыҡы кеүек. Тағы һуңғы ваҡытта эсергә сәбәптәре лә табылып тора. Үткән аҙнала йәштәше Рәмил менән Раушанияның малайҙары тыуҙы. Саҡырғас ни, уйынсыҡ машина күтәреп, ул да барҙы. Өс көн сабыйҙың «тәпәй»ен йыуҙылар. Көндө төндән айыра алмай башлағас, күҙҙәре ҡытайҙарҙыҡы кеүек кенә ҡалғас, туҡтанылар. Туҡтамаҫтар ине, аҡсалары бөттө.\nШунан ҡайтып ял итергә генә ятҡайны, күршеһе Хәләф килеп инде. Покровка тигән рус ауылында уның Алексей исемле дуҫы бар, шул килгән, өс литрлы банка менән «ҡаты» һыуын да үҙе менән эләктергән. Һөйләшеп ултырырға ярата ул Зөфәр, «һаҡаллы» көләмәстәрҙе лә күп белә. Был юлы ла һөйләшеп оҙаҡ ултырылған. Өсөһө лә иҙәнгә ятып йоҡлаған. Алексей баш аҫтына ишек янындағы аяҡ кейемдәрен ҡуйған.\nУнан иҫән-имен генә ҡайтып еткәйне, бер туған ағаһы Ҡәниф килеп етте. Ҡыҙҙары Лилиәнең тыуған көнө, биш йәше тулған. Юбилей бит, нисек итеп бармай ҡалаһың?\nӘлбиттә: «Бара алмайым, эсеүҙе лә ташланым», – тип әйтеп ҡарағайны. Юҡ, кем ышанһын инде уның һүҙенә?! Башта Лилиәнең һаулығы, шунан киләсәге, бәхете өсөн тост әйтелгәнен хәтерләй Зөфәр. Ҡалғандары иҫендә юҡ.\n«Етер, өйләнергә кәрәк, а то әрәм булам бит. Хәнифәгә өйләнәм дә ҡуям. Уның да йәше бара, бөгөн үк ата-әсәһе янына барып, хәйер-фатихаларын алып ҡайтам», – тип кейенде Зөфәр. Көҙгөгә күҙ һалды, кейемдәрен һыпырғыланы ла Хәнифәләргә йүнәлде.\nБашта ҡыҙҙың ата-әсәһе аптырашта ҡалды. Ниңә килгәнен әйткәс, өҫтәл әҙерләнде, уның уртаһына әлеге лә баяғы теге «аҡбаш» менеп ултырҙы.\n«Эсмәйем», – тип тә ҡарағайны, «Һин егет кеше, бәхет өсөн бер рюмка ғына тоторға тейеш!» – тигәс, ризалашты Зөфәр. Характеры йомшаҡ шул, ни хәл итәһең.\n«Һеҙҙең менән танышыуыма сикһеҙ шатмын», – тип әйткәне иҫендә Зөфәрҙең. Шунан икенсе «аҡбаш»тың да башына етелгән. Кәләш алыу тураһында онотолған. Ғәҙәт буйынса, ул иҙәндә ятып йоҡлаған, был юлы башы аҫтына аяҡ кейемен ҡуйырға онотмаған.\nБына шулай Зөфәр өйләнә алмай, әле булһа буйҙаҡ йөрөй. Ваҡыт етмәй...\nҠАЙТҠЫҢ КИЛҺӘ, ҠУЛЫҢДЫ КҮТӘР\nМәҙис утыҙ йәше тулып килгәндә генә өйләнде. Туйҙан һуң йәштәр, машинаға ултырып, кәрәк-яраҡ алырға район үҙәгенә барған. Мәҙис тимер-томор кибетенә, ҡатыны кейем-һалымдыҡына инә. Йомоштарын йомошлағас, ҡатыны, юлға сығып, ирен көтөп торорға тейеш була. Күп тә үтмәй, Мәҙис үҙен көтөп торған ҡатыны янынан машинаһы менән выжлатып, туҡтамайынса уҙған да киткән.\nАптыраған ҡатыны «попутка» тотоп, ауылға кискеһен генә ҡайтып еткән.\n– Әллә үҙ ҡатыныңды ла танымайһыңмы? Нишләп ташлап ҡайтып киттең?\n– Ҡайтырға кәрәк булғас, ҡул күтәрәләр уны, – тигән Мәҙис тыныс ҡына.


Йондоҙнамә (12 – 18 июль)\n12 Июль , 10:23\nЙОНДОҘҘАР БЕҘГӘ ЮЛ КҮРҺӘТӘ, ӘММӘ ЯҘМЫШЫҢ ҮҘ ҠУЛЫҢДА, ТИП КИҪӘТӘ... 12-18 июль арауығына йондоҙнамә менән танышығыҙ:\nФайҙалы һәм өмөтлө аҙна. Һәр саҡ әүҙем эш итерһегеҙ. Башҡаларға артыҡ ышанмайынса үҙ юлығыҙ менән барһағыҙ, һиҙелерлек уңыштарға тиҙ өлгәшерһегеҙ. Был арала булдырған танышлыҡтар мотлаҡ оҙайлы буласаҡ.\nОсор бигерәк тә һәйбәт булыр. Һәр эште лә күтәренке кәйеф менән башҡарырһығыҙ. Уңайлы мәлдәр ҙә сығыр. Күптән күрмәгән кеше менән дә осрашырға насип булыр. Шаршамбылағы ҡыйынлыҡтарҙы хәл итергә көсөгөҙ етергә тейеш.\nКөтөлмәгән хәлдәр осрап торор. Ҡайһы бер эште йәки осрашыуҙы күсерергә лә тура килер. Был һеҙгә оҡшамаһа ла, түҙегеҙ. Кесе йомала яҡындарығыҙ менән дәғүәләр килеп сығыуы бар, был осраҡта ла сыҙамлылыҡ күрһәтегеҙ.\nБыл арала йондоҙҙар һеҙгә һәр саҡ булышлыҡ итер. Уңайлы мәлде йоҡлап ҡалмағыҙ. Мөһим һәм ҡатмарлы эштәргә лә тотонорға мөмкин. Уларҙың йомғаҡтары мотлаҡ уңышлы булыр. Йомала өмөтлө һөйләшеү көтөгөҙ.\nШәхси өлкәлә ҡайһы бер ҡатмарлы хәлдәргә тап булыуығыҙ бар. Яҡындарығыҙҙың ҡылыҡтары аптыратыр, бәлки. Түҙемлерәк булырға, был хәлдең сығанаҡтарын асыҡларға тырышығыҙ. Бәғзе мәсьәләләргә икенсерәк ҡарай башлауығыҙ ҙа ихтимал.Игеҙәктәр (22.05 – 21.06)Был арала төп эшегеҙгә ҡағылған яңы уй-фекерҙәр тыуыр, шикелле. Шуларҙың ҡайһылары өмөтлө генә күренә һымаҡ. Уларҙы бойомға ашырыу үҙегеҙгә генә мөмкин булмаҫтыр. Ярҙам-терәк эҙләргә тура килер, моғайын.\nАҙна файҙалы үтергә оҡшай. Күптәр эштәрен бер аҙ тәртипкә килтерергә ваҡыт табыр. Һуңғы ваҡытта борсоп торған матди мәсьәләләрҙе лә хәл итергә тырышығыҙ. Шаршамбынан һуң быны эшләүе күпкә ҡыйыныраҡ булыр.\nБашығыҙҙа уй-фекерҙәр йыш тыуып торор. Улар күпселек осраҡта башҡаларҙа ла ҡыҙыҡһыныу уятыр. Һуңғы ваҡытта янығыҙҙағылар һеҙгә ыңғайыраҡ ҡарай башлаған һымаҡ. Элек булған ҡаршылыҡтар онотолдо, буғай.Ҡыҙ (24.08 – 23.09)Был көндәр һеҙҙең өсөн мөһим. Башлаған эштәрегеҙ, һайлаған юлдарығыҙ, ҡабул иткән ҡарарҙарығыҙ һәр саҡ дөрөҫ булыр. Йыйған тәжрибәгеҙ һәр саҡ хаталарҙан ҡурсалап торор. Аралашыуҙан да файҙа күрерһегеҙ.\nЙондоҙҙар үткән ваҡиғаларҙы барлап сығырға кәңәш итә. Элек ебәргән хаталарығыҙҙы, уларҙы төҙәтеү юлдарын асыҡ күрерһегеҙ, моғайын. Ышаныслы кешеләр менән дә осрашыуҙар файҙалы үтер, уларҙан өмөтлө кәңәштәр ҙә ишетеүегеҙ бик ихтимал.Саян (24.10 – 22.11) Аҙна араһында әллә ни ҙур булмаған матди юғалтыу кисерерһегеҙ. Көткән аҡсалар һаман да килмәй. Нисектер түҙергә тура килер, бурысҡа инмәҫкә тырышығыҙ. Һеҙҙе өмөтләндергән кеше һүҙендә тормаҫ, ахыры.\nАралашыуҙа ҡыйынлыҡтар килеп сығыуы бар. Был арала кеше һүҙенә үтә иғтибарлы булығыҙ, юғиһә бәғзеләр менән мөнәсәбәттәрҙең ҡаҡшап китеүе лә ихтимал. Кесе йома бик өмөтлө күренә. Ниндәйҙер ҡатмарлы мәсьәләне тулыһынса асырһығыҙ.


Был сертификатҡа кемдәрҙең хоҡуғы бар?\n26 Апрель , 17:30\nТағы бер мөмкинлек барлыҡҡа килер тип көтөлә. #национальныепроекты#регпроекты#нацпроектыБашкортостан\n13 апрелдә Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың профилле комитетында төҙөлөш һәм архитектура министры вазифаһын башҡарыусы Егор Родин тәҡдим иткән Башҡортостан Республикаһының “Башҡортостан Республикаһында инвалидтарға социаль ярҙам тураһында”ғы, шулай уҡ Башҡортостан Республикаһының “Урындағы үҙидара органдарына Башҡортостан Республикаһының айырым дәүләт вәкәләттәрен бүлеү тураһында”ғы закондарға индерелгән үҙгәрештәре раҫланды. Закон проекты республика Башлығы тарафынан ыңғай баһа алған.\n– Торлаҡ сертификаты хроник сирҙәр менән яфаланған инвалидтарҙың, инвалид балалары булған ғаиләләрҙең бер тапҡыр торлаҡ һатып алыуға социль түләү алыуға хоҡуғын раҫлай, - тип белдергән Егор Родин.\nЗакон проекты тарафынан 2005 йылдың 1 ғинуарынан социаль найм договоры буйынса торлаҡҡа сиратҡа торған, хроник сирҙәрҙең ауыр формалары менән яфаланған инвалидтарҙың һәм инвалид балалары булған ғаиләләрҙең бер тапҡыр үҙҙәренең һайлауы буйынса торлаҡ сертификатына бирелгән уңайлы торлаҡ бинаһына хоҡуғын тормошҡа ашырыу ҡарала.\nШуны билдәләргә кәрәк, 2007 йылдан алып Башҡортостанда хроник сирҙәрҙең ауыр формалары менән яфаланған, социаль найм договоры буйынса торлаҡҡа сиратҡа торған инвалидтарға һәм инвалид балалар тәрбиәләнгән ғаиләләргә дәүләт ярҙамы күрһәтелә.\nЗакон проекты тарафынан, социаль найм договоры буйынса торлаҡҡа эйә булыу менән бер рәттән, граждандың теләге буйынса торлаҡ бинаһын һайлауға торлаҡ сертификатын алыу мөмкинлеге барлыҡҡа киләсәк.\nҮҙгәрештәр ҡабул ителгән осраҡта киләһе йылда уҡ граждандарҙың был категорияһы үҙҙәренә ниндәй ярҙамдың отошло икәнлеген һайлай аласаҡ. Ошондай закон проекты 2022 йылдың икенсе кварталында республика парламентының яҡын арала үткәреләсәк пленар ултырышында ҡабул ителеүе мөмкин. Ә был иһә Рәсәй Президенты Владимир Путиндың “май” указдарына ярашлы барлыҡҡа килгән “Торлаҡ һәм ҡала мөхите” милли проекты (национальный проект “Жилье и городская среда”) бурыстарын тормошҡа ашырыуға булышлыҡ итәсәк.


Республикала «Байыҡ» балалар бейеү конкурсы яңы йондоҙҙар ҡабыҙа // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала «Байыҡ» балалар бейеү конкурсы яңы йондоҙҙар ҡабыҙа\n17:12, 20 июля 2015 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 20 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\n25 июлдә Күгәрсен районының «Мораҙым тарлауығы» тәбиғәт паркында өс йәштән 15 йәшкә тиклемге башҡарыусылар араһында «Байыҡ» республика балалар бейеү конкурсының гала-концерты була. Бәйгене ойоштороусылар — Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы, Республика халыҡ ижады үҙәге, Күгәрсен районы хакимиәте. Гала-концертта Башҡортостан, Татарстан, Тыва, Әстрхан һәм Ульяновск өлкәһенән 450-нән ашыу һәләтле балалар ҡатнаша. Конкурс барышында халыҡ бейеүе, фольклор буйынса оҫталыҡ дәрестәре, тыуған яҡты өйрәнеү экскурсиялары, сәнғәт оҫталарының концерты ойоштороласаҡ. Сара көндөҙгө сәғәт 4-тә башлана.\nБашҡортостан Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, һайлап алыу турҙары Күгәрсен районында, Баймаҡта һәм Өфөлә үткән. Унда Башҡортостандан, Мәскәүҙән, Пермдән, Ырымбурҙан, Силәбе өлкәһенән, Татарстандан 2,5 меңдән ашыу бала ҡатнашҡан. Жюри рәйесе — республиканың халыҡ артисы Радмир Бәҙретдинов.\n«Байыҡ» республика балалар бейеү конкурсы халыҡ бейеүҙәренә ҡыҙыҡһыныуҙың кәмемәүен дәлилләй. Йыл һайын конкурс яңы йондоҙҙар ҡабыҙа. Быйыл да йәш таланттар тамашасыларҙы үҙҙәренең бейеүҙәре менән шатландырыр, тип ышаныс менән әйтергә мөмкин», — тип билдәләнеләр конкурсты ойоштороусылар.\nТеги: халыҡ бейеүе,фестиваль


Республикала юл-транспорт фажиғәләре йышыраҡ теркәлгән 136 урын иҫәпләнә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nРеспубликала юл-транспорт фажиғәләре йышыраҡ теркәлгән 136 урын иҫәпләнә\n11 июня 2019 — 18:33 ГТРК «Башкортостан»\nӨфөлә генә авария хәүефе янаған йөҙҙән ашыу участка бар. “Хәүефһеҙ юлдар” проекты сиктәрендә депуттатар ошо урындар буйлап рейд үткәрҙе һәм аварияларҙың сәбәбен асыҡланы. Рөхсәт ителмәгән урындан юлды йүгереп сығыу лото уйыны һымаҡ – йә юлды ҡыҫҡартып отаһың, йә машина аҫтына эләгеп отолаһың. Ошо рәүешле үҙенең ғүмеренә битараф ҡараған кешеләр хәүефле хәлдәр тыуҙыра ла инде. Башҡортостанда авария хәүефе янаған 136 юл участкаһы иҫәпләнә. Шуларҙың иң күбеһе — Өфөлә. Юл-транспорт фажиғәләре йышыраҡ теркәлгән урындарҙың береһе — Менделеев урамындағы сауҙа үҙәге янында урынлашҡан. “Хәүефһеҙ юлдар” проектының Башҡортостандағы координаторы Зариф Байғусҡаров урындағы хакимиәт һәм юл-хәрәкәте хәүфһеҙлеге дәүләт инспекцияһы вәкилдәре менән баш ҡала буйлап рейдҡа сыҡты. Уның барышында кеше ғүмеренә ҡурҡыныс янаған урындарҙы хәүефһеҙ итеү саралары ҡаралды. Шулай уҡ, рейд барышында уҡыу йорттарына илткән юлдар ҙа тикшерелде. Һөҙөмтәлә, 9-сы һәм 18-се мәктәптәр араһындағы Мөбәрәков урамында светофорҙарҙың эшләмәүе асыҡланды. Өҫтәүенә, меңәрләгән уҡыусы үтеп йөрөгән юл яҡтыртылмай. Ҡараңғы тиҙ төшкән көҙ-ҡыш миҙгелдәрендә балалар өсөн бында бигерәк тә хәүефле. 160-сы лицейҙа уҡыған балаларҙың ата-әсәләренән дә мөрәжәғәттәр күп. Улар уҡыу йорто эргәһендә йәйәүлеләр үткәүеле булмауына зарлана. Әммә, асыҡланыуынса, ул ҡанун буйынса бында ҡуйыла алмай. Сөнки тау аҫтынан килгән автомобиль водителдәре был билдәне күрмәйәсәк. Мәктәптән 60 метрлыҡ алыҫлыҡта ғына светофор бар. Әммә унда тиклем барып еткән кеше һирәк, бөтәһе лә тәғәйен булмаған урындан сығып, юлды ҡыҫҡартыу яғын ҡарай. Хатта әсә кешеләр балаларының күҙ алдында тәртип боҙоп, насар өлгө бирә. Былтыр республика юлдарында 550 кешенең ғүмере өҙөлгән, шул иҫәптән, 21-е балалар. Был күңелһеҙ статистиканы кәметеү маҡсатында ошондай иҫкәртеү саралары ойошторола ла инде. Рейд барышында асыҡланған барлыҡ етешһеҙлектәрҙе яңы уҡыу йылы башланғансы юҡ итергә вәғәҙәләнеләр.


Ай ына белгн хл\nБыл көндөң тап ай тулған ваҡытҡа тура килеүенә йәне көйә Русландың. Башҡа ваҡыт тапманы икән был Радмир?! Бәлки күңеленә былай уҡ ҡыйын булмаҫ ине... Радмир - ауылдашы Русландың. Йәш саҡта ҡыҙҙар артынан бергә әҙ йүгермәнеләр. Радмир бер мәл уның кәләше Сөмбөл артынан да йөрөп алғайны, әммә ҡыҙ кеше Русланды һайланы. Күрәһең, беренсе мөхәббәт онотолмай, Радмир уларға инеп, әле лә хәлдәрен белеп сыҡҡылай... Бәлки Русланды элеккеләй дуҫ күреп киләлер, төбөнә төшөп, һорашҡаны юҡ. Ҡыҙҙары Нәркәстең ауырығанын ишеткәс, үҙе тәҡдим итте был эште Радмир. Шундай матур итеп һөйләне, Руслан ауыҙ асып тыңланы. “Тик шуныһы, был беренсе һәм һуңғы тапҡыр! Ошо осрашыуҙан һуң аралашыуҙы туҡтатыу хәйерле. Быны мин һинең өсөн әйтәм. Бөтөнләй аҡсаһыҙ, ас ултырғанда ла миңә мөрәжәғәт итәһе булма!” – тип аҙағынан тыйып та ҡуйҙы. Әлбиттә, Руслан уның нимәләр менән шөғөлләнеүен яҡынса аңлай, әммә ҡыҙының һаулығы бөтөн нәмәгә күҙен йоморға мәжбүр итте. Нәркәстең хәле тәүҙәрәк яҡшы ғына ине, алған дауа ярҙам иткән кеүек ине, әммә һуңғы арала, аяҡтарым ауырта, тип атларға теләмәй, күберәген ятып йә ултырып тора. “Күрәһегеҙ, әле алған дауа ярҙам итмәй, препараттарҙы сит илдән алыр кәрәк, ә уның өсөн, әлбиттә, бер аҙ аҡса кәрәк. Һуң булмаҫ борон йыйнаштырығыҙ. Ваҡытында дауаламаһағыҙ, ҡыҙығыҙ аяҡһыҙ ҡаласаҡ”, - тип ҡуйҙы бит табип та.\n“Руслан!.. Руслан!..” Былай ҙа шылҡ иткән тауышҡа ла өркөп барған егет саҡ артына ултыра төшмәне. Ни бары рация ғына икән. “Һин ҡайҙа?..” “Етеп барам...” Теләкһеҙ генә яуап бирҙе Руслан. “Ваҡыт ҡыҫа, тиҙерәк.” “Ярай...” Күҙ алдына ете йәшлек Нәркәсте ҡосаҡлап, өмөт тулы күҙҙәре менән оҙатып тороп ҡалған Сөмбөлө күҙ алдына баҫҡас, аҙымдарын тиҙләтте. Ниңә, улар бәхетле киләсәккә лайыҡ түгелме ни? Бүтәнсә нисек ҡотолмаҡ кәрәк ул һаҙлыҡтан? Уның фатиры ла, эше лә, үҙе хыял иткән тормошо ла буласаҡ! Ә иң мөһиме, ҡыҙҙарын аяҡҡа баҫтырасаҡтар. Быға бер кем дә ҡамасаулай алмаясаҡ! Бәләкәсенең инвалид булып ҡалырын башына индереп кенә лә сығарғыһы килмәй уның. Нәркәстең ғүмере яңы башлана ғына бит әле. “Барыһы ла яҡшы ғына булһын!..”\nРуслан ҡуҡырайып юлға сығып баҫты. Бала саҡта ғәҙәттә кем генә булырға хыялланмайһың. Ул да ниндәй генә сүрәткә кермәне: автобус йөрөтөүсе, шофер, летчик, бер мәл табип та булғыһы килеп йөрөгәйне, ә бына милиционер булыу теләге ни эшләптер башына инеп тә сыҡмаған. Ай яҡтыһында күкрәгендәге значогы ялтырап китте. Был кейем бик килешә торғандыр инде. Их, ошо рәүешле иптәштәренә, кәләшенә күренергә ине, ә! Күҙҙәре ҡыҙыуҙан ятып үлерҙәр ине. Руслан күкрәктәрен киреберәк, танауын сөйөбөрәк ебәрҙе. Йөҙө маһайыу төҫө алды. Әммә шул саҡ үҙенән үҙе оялып китте. Ярай әле береһе лә күрмәй ҙә, белмәй ҙә уның нимә эшләп торғанын. Айҙан башҡа... Ана, барыһын да күҙәтеп тора бит әле... Руслан, йәшеренергә урын эҙләгәндәй, тирә-яғына ҡаранып ҡуйҙы. Урынды ла шәп һайлағандар шул. Туҡталыш, уның артынса уҡ тау, урман башлана. Ә алда юл, юл артынса... бер нәмә лә юҡ. Тауҙы, әйтерһең, киҫеп алғандар. Аҫта һыҙылып ҡына йылға аға. Ауыл әллә ни алыҫ та түгелдер, эттәрҙең ара-тирә өрөп ҡуйыуы ишетелә. Урман яғынан иһә шылт иткән дә тауыш юҡ. Йәй булһа, әлбиттә, ҡоштар ҙа һайрар, ауыл араһында матайҙар ҙа тырылдар, эттәр ҙә йышыраҡ өрөр, йәштәр ҙә йөрөп торор ине. Әле иһә быйылғы иртә килгән һалҡын һауа бөтәһен дә тынып ҡалырға мәжбүр иткән ахырыһы.\nРуслан тулҡынлана башланы. Эйе, ваҡыт етеп килә. Уйламаған берәй хәл килеп сығып, эште болғап ҡына ҡуймаһын. Ул ваҡытта эш хана. Алыҫта машина геүелдәүе ишетелде. Шулмы? Оҡшамаған. Был еңел машина шикелле, тиҙ килә. Яҡында ғына кеүек тойолһа ла, килеп еткәненсә бер быуат үткәндәй тойолдо. Русландың елкәләре тартышты, аяҡ быуындары еңелсә ҡалтыраны. Күҙ алдынан кәләше, бәләкәсе Нәркәс, ата-әсәһе, тағы әллә нәмәләр үтте. “Уның нимәһе бар! Машина килеп етеүгә таяғыңды һуҙып ҡаршы сығырға ғына кәрәк” тип әйтеүе генә еңел икән. Русланға ла еңел генә тойолғайны башта. Әле иһә күңелен ҡурҡыу биләп алды. Быға тиклем нимә икәнен дә белмәгән нервылар унан да, бынан да тартыша ғына. “Барыһы ла яҡшы булһын...”\nГеүелдәгән тауыш, ниһайәт, килеп етте. ЮХХДИ машинаһын күреп ҡалғас та тиҙлеген кәметте. Руслан шоферы был яҡҡа ҡарарға ла ҡурҡып яй ғына үтеп киткән машина артынан тексәйеп тороп ҡалды. Эй Аллаһына рәхмәт яуҙырғандыр инде бисара водитель! Кем белә, бәлки һуҡмыш та булғандыр. Был яҡта ЮХХДИ йөрөмәй тиһәң дә була, етмәһә, әлеге кеүек төн йөҙөндә. Шуға халыҡ ҡурҡмайынса документһыҙ ҙа, эскән килеш тә сығып китә, 6-7 кеше тейәлеп тә йөрөй. Ҡайһы бер иҫке машиналар учетҡа ла ҡуйылмаған, номерҙары ла юҡ.\nТағы бер геүелдәгән тауыш ишетелде. Бына быныһы Руслан көткән машиналыр, бик ауыр, шыуышып ҡына тигәндәй килә. Төн ҡараңғылығынан еге ике “Гаишник” пәйҙә булды. Олорағы: “Килә, - тине Руслан эргәһенә килеп баҫҡас. – Иң мөһиме, ҡаушама, үҙеңде тыныс тот. Ултырып китергә машина туҡтатҡандай хис ит”. Быларҙы йөҙ тапҡыр ҡабатланылар бит инде!.. Русландың йәнә нервылары уйнай башланы. Үҙенә урын тапманы. Ошо әҙ генә ваҡыт эсендә башына йөҙ төрлө уй инеп өлгөрҙө, әйтерһең, тотош бер ғүмер үтте.\nНиһайәт, алыҫта бызылдап ҡына ике ут күренде! Ул ҡулындағы таяғын нығыраҡ ҡыҫты. Әлеге ике ут килеп еткәнсе, нисек булһа ла тынысланып өлгөрөргә кәрәк. Юл ситенә баҫты ла ҡатып ҡалды. Һөйрәлеп тигәндәй был яҡҡа шыуышһа ла, Русланға ул шул тиклем шәп килгән кеүек. “Атаң башын ҡарап тораңмы!” – тип ҡысҡырып ебәрҙе рациялағы тауыш. Руслан шунда ғына һиҫкәнеп китте. Икеләнеп, башынан йөҙ төрлө уй үткәреп торғансы, килеп тә еткән икән шул. Йә, ярай, нимә булһа ла Хоҙай ҡулында хәҙер, Руслан таяғын һоноп фураға ҡаршы атланы. Инде артҡа юл юҡ!.. Ауыр прицеп таҡҡан машина үтеп китеп юл ситенә саҡ барып туҡтаны. Шул тиклем нимә тейәгәндер! Руслан барып етеүгә бер ни һиҙенмәгән шофер егет ергә һикереп төштө. Был мәлгә инде Руслан, нисектер, тынысланғайны. Үҙҙәрен күрмәһә лә, полиция кейемендәге теге ике напарнигының һәр ҡыланышын тойҙо. Бына береһе һеләүһен етеҙлегендә машина артынан кабинаға яҡынлашалыр, ә икенсеһе водителдән күҙ яҙлыҡтырмаҫҡа тейеш.\n- Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы хеҙмәткәре өлкән лейтенант Сабиров, - тип үҙе менән таныштырып бөтөүгә шофер документтарын һондо. Руслан водитель удостоверениеһына күҙ һалды. Бикмәмбәтов Миңлеғәле, 1976 йылғы, Мәсетле районынан.\n- Прицебыңда нимә?\n- Бына документтары.\n- Әйҙә әле!..\nРуслан, ҡулына шофер биргән ҡағыҙҙарҙы тотҡан килеш, машинаны тикшергән булып, эшлекле генә ҡиәфәттә һулаҡайға, урман яғына атланы. Быныһы, берҙән, кабиналағы иптәшенең күҙенән ситкә алып китеү, икенсенән, ҡырын эштәр ҡырыйҙа ҡылынһа һәйбәт инде ул... Хәҙер иң етди, иң мөһим момент. Ике “гаишник” ике водитель менән эште бөтөрөргә: уларға йоҡо дарыуы сәнсергә тейеш. Русландың яңынан нервылары тартыша башланы. “Барыһы ла алдан уйланылғанса яҡшы ғына барып бөтһөн!..” Ул машина аҫтына эйелде.\n- Был нимә ул?\n- Ҡайҙа? – водитель аптыраңҡырап уның артынан сүгәләне. Бына хәҙер... хәҙер... арттан ғына килеп, елкәһенә бер генә укол сәнсергә тейештәр. Шул ваҡыт уйламаған хәл килеп тыуҙы. Салондағы водителдең ярҙамсыһы:\n- Миша, ҡас! – тип ҡысҡырып ебәрҙе.\nМиңлеғәле аңланы шунда уҡ барыһын да. Русланды этеп ебәрҙе лә һеләүһен етеҙлегендә сүкәйгән еренән һикереп торҙо. Әммә, әйләнеп тә өлгөрмәне, артындағы “гаишник” башына килтереп тондорҙо. Миңлеғәле сайҡалып китте, әммә ҡоламаны. Нисек эйелеп баҫҡан, шул ҡиәфәттә “мент”ты башы менән килеп һөҙҙө. Руслан был осраҡта нимә эшләргә лә белмәне. Ҡапыл уны ҡурҡыу солғап алды. Тәрәнгә китеп бара түгелме? Бер-береһен үлтереп ҡуйһалар? Руслан былай ҡурҡаҡтарҙан түгел. Ошоға тиклем үҙен рәнйетергә биргәне булманы. Йәшерәк саҡта бигерәк ҡарап тормай, утынды торған ерҙә тумыра ла башлай торғайны. Әле иһә нимә булғанын үҙе лә аңламай, бүрәнә кеүек ҡатты ла ҡалды. Ошо миҙгелдә күҙ алдынан нимә генә үтмәне: ҡатыны, ҡыҙы, ата-әсәһе, бала сағы, йәшлеге, тыуған йорто... Уның өйҙә, йылы юрған аҫтына инеп йомарланып ҡына ятҡыһы килде. Ҡасып ҡайтырға ла китергәме әллә? Ярамай. Үҙенә алама ғына эшләйәсәк. Әммә тик торорға ла ярамай. Ул ниндәйҙер бер тәүәккәллек менән ерҙә көрмәкләшкән теге икәүгә барып йәбеште. Тәүҙә айырырға, унан күҙ күрер. Икәүләп бер кешегә көстәре етмәйме ни? Руслан тотоп торор, тегеһе шул арала рәхәтләнеп һалыр уколын. Йән көсөнә Миңлеғәлене “гаишник”өҫтөнән тартып алды ла ҡырыйға этте. Их, шунда бүрәнә кеүек ҡатып ҡына торған булһасы! Алда һине нимә һағалағанын кем генә белә инде! Ул Миңлеғәлене бысаҡ тотоп быларға ярҙамға ашыҡҡан икенсе “гаишник”тың ҡулына ғына ырғытты. Былай булырын бер кем дә көтмәгәйне. Барыһы ла күҙ йомоп асҡансы булды. Миңлеғәле бысаҡҡа йәбеште. “Гаишник” ҡурҡышынан ҡулын тартып алды, егет бысаҡ һерәеп торған эсенә ҡоланы. Руслан сытырлатып күҙҙәрен йомдо ла ергә сүгәләне. Быуындары тотмаҫ булды.\n- Ы-ы-ы! – тип ҡырағай тауыштар сығарып ыңғырашты ул. – Ниңә?! Ниңә, тип һорайым мин һеҙҙән! Барыһы ла майланған кеүек була тигәйнегеҙ бит! Минең төрмәгә ултырғым килмәй!..\n- Шыңшып ултырма әле бында! – уны тиҙ үк үҙ хәленә ҡайтарҙылар. – Юҡһа, ысынлап та башың төрмәлә серер...\n- Туҡтағыҙ, ҡарайыҡ, бәлки ул терелер? Бәлки, ярҙам кәрәктер кешегә?..\n- Һин нимә?! – тегеләр аҡырып ҡына ҡуйҙы.\n- Йә тағы берәй нәмә сығарырһың, бар, ҡайта һал да, сум йылы юрғаның аҫтына. Һәм, ҡара уны, иртәгә эҙең дә булмаһын был яҡтарҙа!\n- Ә һеҙ?.. Ә был яралы?\n- Башланған эште кем бөтөрә?!.\n- Ә-ә-ә... эйе... ярай...\nБыл төндән һуң байтаҡ ғүмер уҙҙы, әллә күпме һыуҙар аҡты, инде барыһы ла онотолорға ла тейеш. Әммә, теге ике “гаишник” нимә кисергәндер, Русландың тормошо тамуҡҡа әйләнде. Был хәл иҫенә төшмәгән бер генә көн дә булмағандыр.\nЯңылыҡтарҙан ишетеүенсә, уларҙың эшен ныҡлап тикшереп тормағандар, дәлилдәр етмәүгә һылтанып, бер аҙҙан яптылар ҙа. Ҡайһы бер кешеләрҙең хәстәрлек күреүенә лә аптырамай Руслан, һиҙенеүе буйынса, нәҡ шулай булғандыр ҙа. Фура хужаһының да, нисектер, тауыш-тыны сыҡманы. Водителдең ярҙамсыһы, йәш егет тә, йоҡоһонан айныҡҡас, артыҡ бер нәмә лә һөйләй алмаған. Иң ауыры, иң йәлкеһе, әлбиттә, Миңлеғәленең ғаиләһе булды. Ике бала етем ҡалды. Шуларҙы уйлап бигерәк өҙгөләнә Руслан. Шулай итеп, рәхәт йәшәрмен, тигән хыялы тормошҡа ашманы. Дөрөҫөрәге, ашты. Уны был эшкә саҡырған әҙәмдәр вәғәҙә ителгән сумманы карточкаһына әҙ-әҙләп күсереп бөттө. Мәскәүгә килеп төпләнеп, ипотекаға фатир алдылар, аҡсалы эше лә булды, әммә, күңел тыныслығың юғалһа, донъялағы бөтөн нәмәнең дә йәме бөтә икән... Бер генә ҡыуанысы бар уның: ҡыҙы аяғына баҫты! Йүгереп үк булмаһа ла, үҙе атлап йөрөй хәҙер. Шул ғына күңелен йылыта.\nРулгә был юлы йөрәкһеп ултырҙы Руслан. Хатта бер мәлгә машина менән ҡайтырға уйлауына үкенеп тә ҡуйҙы. Шулай ҙа үҙен тиҙ ҡулға алды. Юлда күберәген үҙ уйҙарына сумып барҙы. Ҡыҙы менән ҡатыны тыштан күҙен алманы. Уларға тәбиғәт танһыҡ ине. Һағынғайнылар. Ә Русландың күҙ алдынан теге ҡәһәрле төн китмәне. Артабан да был ауыр йөк менән нисек йәшәргә? Һуңғы арала уны ошо һорау борсой. “Алла бирһә, имен-аман ҡайтып етһәк, полицияға барам, бөтәһен дә һөйләп бирәм, ултыртһындар әйҙә. Исмаһам, күңелем тыныслыҡ табыр...” Ошондай ҡарарға килде ул яңыраҡ. Уның урыны - төрмәлә...\n- Һин бигерәк ябығып киттең һуңғы арала, башыңда ла аҡ сәстәрең күбәйҙе, - тип ҡатыны уның сәсенән һыйпап ҡуйҙы.\n- Хәҙер ни... йәшәрмәйем бит... – тип көлгән булды Руслан.\n- Минең иғтибарым да һиңә етмәй китәлер инде... – тип һығымта яһаны Сөмбөл.\n- Ҡара әле, кәләш, мин үлеп-фәлән китһәм, һин нимә эшләр инең?\n- Нимә һөйләйһең ул?!\n- Былай, ҡыҙыҡ өсөн генә һорағайным...\n- Хатта ҡыҙыҡ өсөн дә бирмә миңә ундай ҡолаҡҡа ятмаҫ һорауҙарыңды! – Шул тиклем ҡаты итеп әйтте, уның был һүҙҙәренә яуап эҙләү урынһыҙ. – Мин һинһеҙ һәм Нәркәсһеҙ бер генә көн дә тора алмайым, ишетәһеңме? Һеҙ минең бөтә ғүмерем!\nТөрмәгә ултыртып ҡуйһалар, нимә генә эшләрҙәр инде?!. Был уйҙарҙан һуң Русланға моңһоу булып китте. Әммә башҡа сара юҡ. Ул быны эшләргә тейеш.\nТуҡта, ул Миңлеғәленең ғаиләһенә инергә тейеш бит әле. Уның ауылы ошо тирәлә булырға тейеш. Уны хәтерендә яҡшы ҡалдырған Руслан.\n- Кәләш, эштәге бер таныш туғандарына инеп, хәлдәрен белеп, аҡса ҡалдырып сығыуымды үтенеп ҡалғайны. Мин йүгереп кенә инеп сығайым инде?\n- Ыста, - тип аптыраны кәләше. – Был заманда ла кеше кеше артынан аҡса ебәрә икән!.. Карточканан карточкаға бер минут эсендә күсереп була бит һуң!\n- Ну... инеп күреп сыҡ, нисек йәшәп яталар икән, тине бит...\n- Әйҙә, тик тиҙерәк! Минең йәһәтерәк ҡайтып еткем килә.\nБик күркәм, матур, бейек йортта йәшәйҙәр икән. Ишекте үҫмер ҡыҙ асты. Кемде эҙләүемде әйткәс, бер аҙ текләп ҡарап торҙо ла:\n- Әсәй! Сыҡ әле, унда атайымдың танышы килгән! – тип әсәһен саҡырырға китте.\n- Кем бар унда? – Руслан артынса ишектә ир кеше күренде. - Кем кәрәк?\n- Миңә Миңлеғәле мәрхүмдең ҡатыны кәрәк ине.\n- Ә-ә-ә... Әйҙә түргә үт улай булғас, ниңә ишек төбөндә генә тораһың?\n- Минең Миңлеғәлегә бурысым бар ине, шул күңелде өйкәп тик тора. Әле бына тыуған яҡтарға ҡайттыҡ та, бер юлы индереп сығырға булдым... – тип Руслан төпкө яҡтан килеп сыҡҡан һылыу ғына ҡатынға конверт һуҙҙы. Ҡатындың күҙҙәре йәшләнде.\n- Бигерәк йәшәләй генә үлеп ҡалды шул... Көн дә, йәнен ҡыйған әҙәмдәр яҡты көн күрмәһен, тип теләйем... Ул хәшәрәт әҙәмдәрҙе табыуын тапманылар, әммә барыбер рәхәт тормошта йәшәмәүҙәренә иманым камил.\nӘйтерһең, ул ҡаршыһында торған ирҙең кем икәнен белеп һөйләй, һәр һүҙе Русландың йөрәген телеп уҙа. Шыбыр тиргә батты, һүҙ әйтә алмай теле көрмәлде.\n- Әлбиттә! – тип ризалашып баш һелкте ахырҙа. – Алла бабай бар бит ул, шул яуыздарҙы язаһыҙ ҡалдырмаҫына мин дә ышанам!\n“Язаһын икеләтә-өсләтә алды инде...” тип эстән генә әйтеп ҡуйҙы. Төкөрөгө тамағын ауырттырып төшөп китте.\n- Шунан, нисек йәшәп яталар? – тип төпсөндө кәләше, машинаға инеп ултырғас.\n- Шәп! Апаһы яңынан кейәүгә сыҡҡан икән, донъялары бөтөн, нужа күрмәй, һәйбәт кенә йәшәп яталар...\nТуғандар менән күрешеп-илашып алғандан һуң Руслан урам буйына сыҡты. Ауыл үҙгәргән. Матурайған, төҙөкләнгән. Һәр береһе йәшәргә тырышып ята. Руслан һалмаҡ аҙымдар менән участковый урынлашҡан йортҡа китте. Барып етте лә туҡтап ҡалды. Бына, хәҙер инәсәк, барыһын да һөйләп бирәсәк. Уның ҡулына бығау кейҙерерҙәр ҙә, район үҙәгенә, унан Өфөгә алып китерҙәр. Инде онотолоп бөткән эште яңынан ҡуҙғытырҙар. Китер һорау алыуҙар, эҙәрлекләүҙәр. Яңынан күпме күңел яралары асыласаҡ! Русландың башы эйелде. Нимә эшләргә? Ишек алдындағы эскәмйәгә барып ултырҙы. Кәләше, Нәркәсе нимә уйлар ҡәҙерле кешеләре тураһында? Руслан теге ҡәһәрле төндө өр-яңынан күҙ алдынан үткәрҙе. Нимә генә тимә, уға ярлыҡау юҡ! Ул кеше үлтереүҙә ҡатнашты! Нимә булһа ла инергә, ғәйебеңде танырға! Руслан урынынан торҙо, кире уйламаҫ борон тип, ҡабаланып тотҡаға үрелде. Әммә ишек бикле ине. Русландың башы йәнә эйелде. Нимә был: яҙмыш ҡушыуымы? Бер аҙ шулай аңҡы-тиңке килеп торғандан һуң, күңелендәге ауыр йөктө йөкмәп, кәләше, балаһы янына китте...


Рөстәм Хәмитов: «Башҡортостанда туризмды тергеҙеү буйынса беҙ юлдың башында ғына» // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов: «Башҡортостанда туризмды тергеҙеү буйынса беҙ юлдың башында ғына»\n15:47, 16 октября 2012 Иҡтисад\nБөгөнгө көндә Башҡортостандың эске туризмын үҫтереүҙә яңы һулыш талап ителә. Был хаҡта 16 октябрҙә БР Хөкүмәтендә үткән туристик кластерҙар менән идара итеү механизмдары буйынса ултырышта республика Президенты Рөстәм Хәмитов хәбәр итте.\n— Элек беҙгә туристар күп килде. Хәҙер был ағым элеккесә кеүек түгел. Йылына 50 мең кешене ҡабул иткән шифаханалар бар. Әммә был тейешле масштаб түгел. Туризм иҫәбенә үҫешкән илдәр ҙә бар. Беҙ ҙә шулай уҡ был индустрияны урап үтә алмайбыҙ, әммә тәү сиратта беҙгә был тармаҡты үҫтереү буйынса тәүге аҙымдарҙы билдәләү зарур. Инвесторҙарҙы йәлеп итеү, халыҡ-ара компаниялар менән хеҙмәттәшлек булдырыу мәсьәләләрен хәл итергә кәрәк, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.\nРеспублика башлығы иҫәпләүенсә, был мәсьәләлә беҙ юлдың башында ғына.\n— Эш ҡатмарлы буласаҡ, һөҙөмтәләр ҙә тиҙ күренмәйәсәк,- тине Президент.\nБР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесе Руслан Кинйәкәев һүҙҙәренсә, 2012-2016 йылдарға иҫәпләнгән «Башҡортостан Республикаһында эске һәм ситтән килеү туризмын үҫтереү» оҙайлы сроклы маҡсатлы программаһы ла ҙур роль уйнарға тейеш.\n— Бөгөн беҙҙә инвесторҙар килеүе буйынса ниндәйҙер бер тәртип юҡ, — тип билдәләне туристик ведомство башлығы. – Тотороҡлоҡ булһын өсөн, шарттар булдырыу, инфраструктура төҙөү зарур. Шул саҡта ғына инвесторҙарҙы йәлеп итеп буласаҡ. Ҙур туристик объекттар төҙөргә кәрәк. Шулай уҡ туризм буйынса инвестиция проекттарының өҫтөнлөклөләр иҫәбенә эләгеүе мөһим.\nҮҙ сиратында, Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһы ректоры вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Наталья Солодилова һөйләүенсә, университетта йөҙләгән әҙер туристик проект һәм экскурсия программаһы бар, әммә уларға ихтыяж юҡ.\n— Беҙҙең республикала яҡшы экскурсоводтар етешмәй, — тип иҫәпләй ул. – Шуға күрә хәҙер бының өҫтөндә әүҙем эшләйәсәкбеҙ. Быйыл 40 белгес уҡытып сығарырға планлаштырабыҙ.\nРеспублика Президенты Башҡортостанда балалар эске туризмын үҫтереү йәһәтенән чиновниктарҙың эшмәкәрлеген тәнҡиткә алды.\n— Республиканың алыҫ райондарында йәшәгән балалаҙың Өфөгә килеп, музейҙарҙы күреү мөмкинлеге булһа, бик шәп булыр ине. Әммә беҙҙең чиновниктар был йәһәттән ярҙам итергә теләмәй, — тине Рөстәм Хәмитов.\nРеспублика башлығы һүҙҙәренсә, инвесторҙарҙы йәлеп итеү өсөн, туризмдың ниндәйҙер бер төрөн һайлап, уға күберәк иғтибар бүлергә кәрәк. Президент ултырышта ҡатнашыусылар алдына төбәктең туристик мөмкинлектәрен асыҡлау һәм республиканың туристик индустрияһын үҫтереүҙә комплекслы саралар ҡабул итеү буйынса аныҡ бурыстар ҡуйҙы.\nТеги: бр президенты,туризм,ултырыштар


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ӨЙРӘТМӘЙЕМ ЙҮНӘЛЕШ БИРӘМ - 2020 - Мәҡәләләр\n"Тәртипле, аҡыллы, тәүфиҡле бул, балам" - һәр сәй табынынан һуң йәиһә балаларымдың кескәй генә уңыштары-шатлыҡтарына ҡыуанып әйтелгән ябай ғына ошо һүҙҙәрҙә тәрән мәғәнә, изге фатиха һалынған. Тәрбиә башы - ғаиләлә тигәнде күҙ уңынан ысҡындырмай, халҡыбыҙға хас ғөрөф-ғәҙәт, йолаларҙан да баш тартмай, бихисап ғалим йә бөйөк кешеләрҙең һүҙҙәрен дә ҡолаҡ осона элеп, йөрәк һәм аҡыл ҡушыуы буйынса тәрбиәләйбеҙ балаларыбыҙҙы.\n"Апай, улдарың бигерәк аҡыллы, нисек улай өйрәтәһегеҙ ул?" тип бер һеңлем һорау биргәндә аптырап ҡалғайным. Өйрәтергә ул этме, йә айыу балаһымы, тигәнерәк уйҙар солғанышында ҡалып, һеңлекәшемә кәңәш бирә алмағайным. Йылдар үтә барып, "балалар өйрәтеү" эшенде бер ни тиклем тәжрибә туплағандан, тәрбиә эшенә ниндәйҙер кимәлдә үҙ ҡарашым барлыҡҡа килгәндән һуң былай тип яуаплар инем:\nБеренсе һәм мөһим талап - әсә һөйөүе. Иң эскерһеҙ, иң бөйөк хистәр ул балаңа ҡарата мөхәббәт. Сабыйың яралғандан алып һинең яратыуыңды, ҡурсыуыңды тойорға тейеш, тип һанайым мин. Арып-талып, бөткөһөҙ тормош мәшәҡәттәре баҫып киткәндә лә, арҡаларынан тапап һөйөп, күкрәгемә ҡыҫып алыу ҙа минең тәрбиә ысулдарының береһе. Ниндәйҙер ярамаған эш ҡылғанмы, йәки, киреһенсә, ҙур уңыштарға өлгәшкәнме, кәйефһеҙме, шатмы ул, ҙурайып, үҙемдән аша ҡарап торамы, әллә буйы саҡ-саҡ етәкләрлек булғанмы, һәр ваҡыт үҙемдең ихлас яратыуымды балаларыма еткереүҙән тартынмайым.\n"Атайһыҙ ул аҫрама, инәһеҙ ҡыҙ аҫрама" тигән мәҡәлебеҙҙә ниндәй әсе дөрөҫлөк ярылып ята. Ғаилә ҡороп, ике яҡлы тәрбиә алып үҫкән балаларҙың киләсәге өмөтлөрәк һәм ныҡлыраҡ тип уйлайым. Эйе, тормоштоң төрлө хәлдәре булыуы бар. Аяуһыҙ яҙмыш ҡанундары ҡәҙерле кешеләребеҙҙе баҡыйлыҡҡа тартып алыуын төҙәтеп тә, кисектереп тә булмай шул. Әммә ләкин, холоҡтарыбыҙ тап килмәне, миңә уның менән ҡыҙыҡ түгел, тип еңел генә ҡорған ояларын туҙҙырып, балаларын ике ут уртаһында тәрбиәләп маташаусылар ҙа күп хәҙер. Юҡҡамы ни, атанан күргән - уҡ юнған, әсәнән күргән - тун бескән, тип тә әйкәндәр. Алма ағасынан алыҫ төшмәй, тип тә өҫтәргә була был мәлдә. Ниндәйерәк киләсәк тәрбиәләреңде белгең килһә, күрәҙәсегә түгел - көҙгөгә күҙ һал. Иҫ китмәле аҡыллы, күңелдәргә үтмәле һүҙҙәр һөйләп ултырып та, ҡылған ҡылыҡтарың бының тап киреһе икән, балаң да тәртипһеҙ тел биҫтәһе буласаҡ. Шулай итеп, икенсе мөһим талап - атай тәрбиәһе, абруйы һәм дәрәжәһе. Балаларыма бәләкәйҙән атай һүҙенең ҡеүәтен һәм көсөн, бәҫен еткерергә тырышам. Был, берҙән, уландарымдың да киләсәктә ысын ир-егет, өлгөлө ғаилә башлыҡтары, абруйлы атай буласаҡтарын ҡандарына һеңдерергә тырышыу, икенсенән, минең бер туҡтауһыҙ яратып ҡына тороуымдан шашып китмәҫ өсөн ҡаты ҡулдар ҙа кәрәклеген аңлағанлыҡтан ҡулланылған алым.\nӨсөнсө мөһим тәрбиә ысулы - хеҙмәт. Эшләгән - тешләгән, кем эшләмәй - шул ашамай, әҙәмде әҙәм иткән - хеҙмәт, тигәнерәк бик күп аҡыллы әйтемдәргә таянып эш итәбеҙ был осраҡта. Әлбиттә, көндәр буйы таш тумыртып, бил яҙлыҡтырмай эшләтеү тигәнде аңлатмай инде был. Көн режимын уҡыуға, ниндәйҙер хужалыҡ эштәренә, уйынға, йәмәғәт эштәренә ваҡытты дөрөҫ бүлә белергә өйрәтергә тырышабыҙ.\nОлоларҙы - ололау, кеселәрҙе - кеселекләү, итәғәтле, ипле, инсафлы, иманлы булыуҙары, кеше араһында үҙҙәрен тәрбиәле тота белеүҙәре ата- әсәнең күсермәһе инде. Шулай уҡ телебеҙгә һөйөү уятып, үткәнебеҙҙе хөрмәтләп, киләсәгебеҙҙе ҡайғыртып, ысын башҡорт итеп үҫтереү ҙә беҙҙең мөһим бурысыбыҙ.\nБалам менән бала ла булам, сыбыҡ атҡа атланып һыбай ҙа сабам, кәрәк саҡта яҡын дуҫ, кәңәшсегә лә әйләнәм, бергәләшеп илашып та, көлөшөп тә алам, шаян һәм шуҡ та, урынында етди, ҡырыҫ та ҡалам. Өйрәтмәйем, бары тик күңелемдән, йөрәгемдән сыҡҡан тәрбиә ысулдарым менән дөрөҫ юлға йүнәлеш кенә бирәм. Балаларым тәрбиәмдең сәскәләре генә, емештәрен ейәндәремдә, бәхетле ҡартлығымда күрермен тип инанам.\nЯҙылған: 18.04.20 | Ҡаралған: 338


Яланғас танышты видео - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nНил һәм грейс трумэндың суперская пар булыр инек, тип хыяллана аҡш тураһында пар: һүҙ буйынса Нил"матур ғаиләләр, дюйм-ҡыҙҙың матур һәм". Тик күп йылдарҙан һуң, никах, улар араһында ризаһыҙлыҡ күп. Нил белер, тип, ул-ҡыҙҙары ир-егеттәр менән осрашыу. Эскортный властар кеҫә телефоны булған, тормошҡа яңы ҡараш ҡатын үҙе нил асыу ғына түгел, ә дөйөм алғанда, ҡатын-ҡыҙ булған. Нил даими һәм Грейс асырға тырыша, теләһәгез ли һеҙ никах йәки юҡмы икәнлеген һәм был дауам итә. Вестерхаузен етәкселеге аҫтында немец һәм рихард дубляж булыуы тураһында китабына нигеҙләнгән компаниялар һәм исправлено дубляжы булып биртенде карст баумгарт рихард recording вестерхаузен studios итегеҙ, cd Audio, Берлин. Серия сығарған"Универсаль кабель продукцияһы". Ун икенсе йыл миҙгелдәре н октябрьский серияһын оҙайтты. Февраль айында иғлан ителә, ағымдағы миҙгелдә тамамлағандан һуң, тип.\nВеб камера Онлайн Веб Германия\nБеҙҙең йәшеренгән ҙур планета\nКеше донъяның теләһә ниндәй Веб-камера, интернет селтәренә инергә, төрлө илдәр һәм ҡитғалар буйынса тигәнсе күсергә мөмкинлек бирәКеше булған, сәйәхәт итергә ярата, бөтә илдәге ҡатмарлы булды. Ә кемдер әле отпускыға тап килһә әҙерләү, илдә буласағын, унда ял итергә ебәргән.\nБарыһы ла һеҙҙең өсөн, шулай уҡ кеше өсөн, күптән инде Германия һылыуға ғашиҡ булған, веб-камералар тәүлек әйләнәһенә эшләгән интернет-портал был биттәрендә, төрлө ҡала буйлап урынлаштырыу.\nЯрай, ҡасан да булһа тағы кем был европа илдә, беҙ үҙ виртуаль сәйәхәт тәҡдим веб камера менән ҡарай башланы. Был-ҙур һәм матур ҡала, Германияның баш ҡалаһы булып, бик күп ҡиммәтле тарихи һәм мәҙәни объекттар буласаҡ. Веб камеры онлайн Берлин янында ҡуйылған иҫтәлекле урындар күп. Һеҙ күрһәткән урында, ул бөтә илдән визит карточкаһы булып тора. Тәүлектең теләһә ҡайһы ваҡытында берлин буйлап сәйәхәт боларып алмай икән, наслаждаться-се заманса матур ҡала күренешен, билдәле һәйкәл тарихы менән таныштырыу. Хәҙер веб камера мөһим тарихи объекттарын үҙ күҙҙәре менән күрергә мөмкинлек бирә һезгә туранан-тура германия, беҙ улар тураһында беләбеҙ, тағы бөтә бала саҡ менән иң. Берлин стенаһы, Бранденбург ҡапҡаһы, Рейхстаг һәм башҡа иҫтәлекле урындарҙа булды, Германия һәм һеҙҙең өсөн асылһын веб камера ярҙамында тыныслыҡ символы. Уға мотлаҡ һеҙҙең яратыуығыҙҙы һәм был илдә булыу теләмәй әлбиттә, әгәр килә алмаһам тағы. Германия - был дәүләт, уның беҙҙең тарихы менән тығыҙ бәйләнгән. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ул ваҡытта һәм насар буласаҡ.\nБремен музыканттары хәтерҙә\nБөйөк ватан һуғышы ике яҡтан да миллиондан ғүмерен өҙгән.\nОбъект территорияһында хәҙерге германия һәм архитектур мемориаль комплексы тураһында күп иҫтәлек был ваҡытта штефандың. Күп кенә европа илдәрендә стратегик партнер булып тора, германияла күп йылдар инде, шулай уҡ Германиянан, Украинанан, элекке ссср һәм башҡа дәүләттәр. Теләһә ниндәй веб камера күрһәтергә теләгән германия кеүек илдәр бөгөн йәшәгән урындағы халыҡ. Байрам саралары ваҡытында һәм күпләп ярҙамында веб камера онлайн, һеҙ ҡыҙыҡлы мауыҡтырғыс ваҡиғаларын күҙәтә аласаҡ. Был мөмкин карнавал, концерт, халыҡ күңелендә. Кеше өсөн, ил белә һәм күптән инде күп тапҡыр булғас, наслаждайся мөмкинлек биргән веб камера яратҡан урыны германия, виртуаль боларып йөрөгән кеше ҡала, улар һеҙ гулять буйынса, илдә ҡушыла. Германияла бөтә донъяға билдәле бик күп һәм матур булып ҡалды.\nВеб камера онлайн уларҙың барыһы ла тиерлек үҙе беҙҙең порталға страничка тәҡдим ителгән был.\nБилдәле Баден - Баден һеҙ үҙенең бөйөклөгө һәм матурлығы хайран ҡалдырҙы. Һеҙгә мотлаҡ бында килергә теләмәй.\nВеб камера онлайн ракурстар менән уның иң матур ҡала панорамаһын күреп мөмкинлек бирә.\nИҫке уникаль архитектураһы шундай ҡыҙыҡ, хатта виртуаль танышып булып ҡала. Шулай уҡ һеҙ мотлаҡ күренештәр панорамала хайран Кельн - һәр башҡа ҡалаларҙың билдәле, шоколад музейы бар, Музей Людвиг, күп ҡыҙыҡлы һәм үҙенсәлекле матурлыҡ Кельнский Соборы башҡа иҫтәлекле урындары, тарихи һәм объекты. Бер нисә секунд эсендә уның буйынса аласыз күсеп, үҙебеҙҙең йортта ғына ҡушыла. Хәҙер виртуаль сәйәхәт уларға туранан-тура тыуған ил булып китә. Веб камера онлайн һеҙ бремен ҡаланың тарихи үҙәгендәге был матур архитектура мәжбүр шунда уҡ ғашиҡ булып, матурлығына хайран булып, үҙе теләһә ниндәй. Һеҙҙе камера ярҙамында веб гамбург ҡалаһында бөтә матурлығы матур һәм боронғо немец килеп баҫты. Яр буйлап сәйәхәт һеҙ уны ала, шулай уҡ был ҡалаһындағы портҡа килгәндә, эльба йылғаһы буйында тора. Ике илдәре һәм территориялары төньяҡ диңгеҙ менән йыуыла. Веб камера матур күренештәр панорамала менән һеҙ диңгеҙ ергә мөмкинлек бирә. хәҙер туранан-тура уның бөйөклөгө һәм наслаждайся диңгеҙгә күсә бара. Һеҙ барығыҙ Дрезден, Аугсбург, Ганновер, Германия һәм башҡа бик күп мюнхен ҡалаһында, офисы йәки йорт булып сыҡты. Веб камера онлайн германия территорияһы буйынса оператив сара булһа беҙ уларҙы яңы барлыҡҡа килгән был бүлек өҫтәй. Күҙәтә беҙҙе яңыртыу ла онотмағыҙ, әгәр һеҙҙең был илдең ҡыҙыҡлы, уның иҫтәлекле урындарын, тарихын һәм мәҙәниәтен.\nМенән таныштырған ҡыҙ - Видео Осрашыу АҠШ\nКүп стресс ҡыҙ алырға мөмкин, бигерәк тә әгәр һеҙ идея юҡ, сөнки сездә бар, мәҫәлән, таш диуарӘгәр сездә бар яҡшы ғына дустар, улар һеҙ эҙләсе өсөн белем йәки осраҡлы оло мөхәббәт, ҡайһы бер әйберҙәр бар, улар калырға тейеш йәки һеҙ аласыз яһарға һеҙҙең, әгәр һеҙ ҡыҙы менән мөнәсәбәте төҙөргә теләп, сездә бар. Бәхеткә күрә, был-барлыҡ, әммә, ғәҙәттә, иң ябай, һин тип уйлайым. Улар һеҙҙе уҡырға, һеҙ булып, үҙеңде кеше араһында һәм әүҙем булыуын күрһәтһә, йәғни һеҙ белегеҙ, тип, үҙе ҡыҙы белән.\nМенән аралашыу һеҙҙең никах йәки мөнәсәбәттәре етди turcade lerdo\nир-егет менән таныштым. видеочить танышты иң яҡшы ч рулетка теркәлгән таныштырҙы. видео танышты 10 ч рулетка чатта теркәлергә онлайн рулетка видео менән танышыу сайты рулетка ч онлайн ҡыҙ менән видео чат


Өфөлә Башҡорт драма театры артистары опера һәм балет театры сәхнәһенән «ҡыҙ урланы» // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n13:42, 9 октября 2019 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2019 йыл, 9 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\n8 октябрҙә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының Ҙур сәхнәһендә М.Ғафури исемендәге драма театры Мостай Кәримдең комедияһы буйынса «Ҡыҙ урлау» спектакленең премьераһын ҡуйҙы. Спектакль Башҡортостандың халыҡ шағиры, күренекле яҙыусы һәм драматургтың 100 йыллығына бағышланды.\n1958 йылда яҙылған пьеса бына инде ярты быуаттан ашыу театр сәхнәләренән төшмәй. Башҡорт драма театры артистары башҡарыуында ул өсөнсө тапҡыр күрһәтелде. Беренсеһе – 1958 йылда (режиссеры Вәли Ғәлимов), ә икенсеһе 1980 йылда (режиссеры Рифҡәт Исрафилов) ҡуйылды. «Ҡыҙ урлау»ҙың яңы сәхнә вариантына режиссер, Башҡортостан Республикаһының Ш.Бабич исемендәге республика дәүләт йәштәр премияһы лауреаты Илсур Ҡаҙаҡбаев тотондо. Уның ҡуйылышында Мостай Кәримдең классик комедияһы яңыса төҫ алды. Спектаклдең ҡуйыусы рәссамы – Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, «Алтын битлек» театр премияһы лауреаты Альберт Нестеров, музыкаль биҙәлешкә – Илшат Яхин, хореографияға Ольга Даукаева яуап бирҙе.\nИлсур Ҡаҙаҡбаев һүҙҙәренсә, ижади коллектив алдында авторҙың төп идеяһынан ситкә тайпылмайынса үҙеңдекен уйлап табыу бурысы торҙо.\nКомедияның нигеҙендә – классик сюжет: мөхәббәт өсмөйөшө. Сибәр ҡыҙ Йәмилә ике егеттең береһен дә – янғын һүндереүсе Мөхәмәтшаны ла, тракторсы Ҡотләхмәтте лә өҫтөн ҡуймай. Ғашиҡтар ролен актерҙар Гөлнара Ҡаҙаҡбаева, Айнур Ситдиҡов һәм Азат Вәлитов башҡара.\nӘжмәғол ҡарт (Олег Ханов) биҙәкләп, яртылаш алдап 40 йыл элек ҡола атында ҡатыны Уңғанбикәне урлауы хаҡында һөйләгәндән һуң, Ҡотләхмәт һабантуй көнөндә һөйгән ҡыҙын урларға хәл итә. Спектаклдең төп интригаһы шунда: Йәмилә урынына бөтөнләй икенсе «ҡыҙҙы» — Уңғанбикә әбейҙе урлайҙар, уны Эльвира Юнысова уйнай. Финал көтөлмәгәнсә тамамлана – Йәмилә урлаусының «батырлығына» ҡаршы тора алмай һәм быға тиклем кемде һайларға белмәгән ҡыҙ Ҡотләхмәткә кейәүгә сығырға ризалыҡ бирә.\nКүптәр «Ҡыҙ урлау»ҙың яңы вариантын ҡыйыу аҙым тип атаны. Йәш геройҙар 60-сы йылдарҙағы сағыу стилягалар образында көслө хис-тойғолар кисерә. Әйткәндәй, спектаклдә 11 пар йәш артист ҡатнашты. Йырҙар театр оркестрына ҡушылып башҡарыла. Спектаклдә элекке ҡуйылыштарҙа уйнаған өлкән быуын артистары: Олег Ханов, Эльвира Юнысова, Алмас Әмиров, Илһөйәр Ғәзетдинова, шулай уҡ Хөрмәтулла Үтәшев, Нурия Ирсаева, Суфия Ҡорбанғәлиева, Гүзәл Маликова, Минзәлә Хәйруллина, Рәмзиә Хисамова ҡатнаша.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡорт академия драма театрының 100-сө миҙгеле 5 сентябрҙә үҙ сәхнәһендә «Зөләйха күҙҙәрен аса» спектакле менән башланды. Республиканың 100 йыллығына коллектив шулай у «Гөлбостан» спектаклен әҙерләй. Мәжит Ғафури исемендәге театр бер быуатлыҡ юбилейын 4 декабрҙә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры сәхнәһендә билдәләй.\nТеги: премьера, М.Ғафури исемендәге драма театры, Мостай Кәримдең 100 йыллығы


Беҙ яҡшыраҡ булдырабыҙ! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Беҙ яҡшыраҡ булдырабыҙ!\n“Беҙҙең күршеләр һәм дуҫтар “Беҙ булдырабыҙ” тип бик дөрөҫ әйтә. Ә мин бында йыйылғандарға: “Беҙ яҡшыраҡ булдырабыҙ” тип әйткем килә”, – ошондай һүҙҙәр менән дәртләндерҙе Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Мөрәжәғәтнамә тыңларға килгәндәрҙе.\n– Кемгә тәржемә кәрәк, аңлатып китәм, бөгөн беҙ башҡаларҙан һәйбәтерәк эшләргә тейешбеҙ. Тормош кимәле буйынса беҙҙе уҙып киткән төбәктәрҙе ҡыуып етергә теләйбеҙ икән, башҡа юл юҡ. Шул саҡта ғына беҙ ил буйынса алдынғылар рәтенә сығасаҡбыҙ. Был һүҙҙәр беҙҙең девиз буласаҡ, – тине ул.\nРадий Фәрит улы республика халҡына үҙҙәрен провинциалдар итеп тоймаҫҡа саҡырҙы. Алдынғы яҡташтарыбыҙ – мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәре, сәйәсмәндәр, ғалимдар, спортсылар тураһында хәтерҙәренә төшөрҙө. Үҙенең Мөрәжәғәтнамәһен “Алға, Башҡортостан!” тигән һүҙҙәр менән тамамланы етәксе.


Хеҙмәтебеҙ табыш килтерһен\nХеҙмәтебеҙ табыш килтерһен03.08.2018\nРеспублика Башлығы Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Ҡырмыҫҡалы районында булды\n“Артемида” йәмғиәтенең Вязовка ауылы эргәһендәге тәжрибә баҫыуы һабантуй майҙанын хәтерләтә. Бер яҡта ауыл хужалығы культураларын үҫтереү, уңыш йыйыу техникалары теҙелгән, икенсе рәттә ашлама етештергән ойошмалар үҙ тауарын тәҡдим итә. Рәт-рәт үҫтерелгән кукуруз, ҡарабойҙай, рапс һәм башҡа культуралар хаҡында төплө мәғлүмәт алырға, артабан уларҙы үҙеңдең хужалығыңда файҙаланырға мөмкин.\nАуыл хужалығы эшсәндәре әле генә ҡара ер ҡуйынына тәүге орлоҡтарҙы һалһа, бына үҫтерелгән уңышты алыр мәл дә етте. Уны юғалтыуһыҙ йыйыу һәм киләһе йылға тағы ла ниндәй культураларға өҫтөнлөк биреү хәстәре менән йәшәй ер кешеһе. Тап ошондай мәлдә тәжрибә уртаҡлашыу, фекер алышыу, алда торған проблемалар, уларҙы хәл итеү юлдары хаҡында һөйләшеү, белгестәрҙең кәңәшен тыңлау маҡсатында ойошторолдо был сара.\nРеспублика Башлығы Рөстәм Хәмитов, кәңәшмәне асып, ҡатнашыусыларға уңыштар теләне, һауа торошо бигүк уңайлы булмауына ҡарамаҫтан, уңыштың яҡшылығын, тармаҡ хеҙмәткәрҙәренә артабан да дәүләт ярҙамы күрһәтеләсәген билдәләне.\n– Республиканың агросәнәғәт комплексына быйыл 4,5 миллиард һум күләмендә аҡса йүнәлтелде, – тине үҙ сығышында Рөстәм Зәки улы. – Шуның 2,5 миллиард һумы – федераль ҡаҙнанан. Аграр тармаҡ эшсәндәренә төбәк бюджетынан өҫтәмә рәүештә миллиард һум аҡса биреләсәк. Шуның 200 миллион һумы – үҫентеләрҙе химик эшкәртеү саралары алыуға, 460 миллионы – ауыл хужалығы техникаларына, 140 миллионы һөт етештереүселәргә тәғәйенләнә.\nРеспублика Башлығы, киләсәккә план ҡуйып, заман шарттарына яраҡлашып эшләргә кәрәклеген ҡат-ҡат иҫкәртте. Мәҫәлән, бөгөн күпселек хужалыҡтар бойҙай, арпа, борсаҡ, сөгөлдөр кеүек күнегелгән культураларҙы күпләп үҫтереүҙе хуп күрә. Шунлыҡтан, мул уңыш йыйып алынһа ла, улар әллә ни табыш ала алмай. Күп булғас, продукцияның хаҡы төшә. Тап шуға ла Рөстәм Хәмитов шипкән, рапс, етен, гәрсис кеүек юғары табыш бирерҙәй һәм баҙарҙа ихтыяж ҙур булған культуралар майҙандарын арттырыуға етди иғтибар биреү кәрәклеген әйтте. Ошо йәһәттән, мәҫәлән, Шишмә май һығыу заводында рапс майы эшкәртеүгә тотонғандар. Әммә әлегә предприятиеға тулы ҡеүәтенә эшләү өсөн үҙебеҙҙә үҫтерелгән рапс күләме етерлек түгел. Өҫтәмә сеймалды Омск өлкәһенән алыу күҙаллана. Ойошма вәкиле үҙебеҙҙә рапсты 100 – 120 мең гектар майҙанда сәсергә кәрәклеген билдәләне. Республика ғалимдары ла был культураны фәнни яҡтан етди өйрәнеп, уны сәсеү майҙанын арттырыу мөһим тигән ҡарашта. Башҡортостан дәүләт аграр университетынан ауыл хужалығы фәндәре докторы Рәзит Нурлығаянов:\n– Көнбағышҡа ҡарағанда өҫтөнлөгө бар. Мәҫәлән, бер үк баҫыуға көнбағышты ун йыл үткәс кенә сәсергә рөхсәт ителһә, рапсҡа биш йыл кәрәк. Бөгөн уның иртә, һуң сәсә торған сорттары бар. Алдынғы технологияларҙы ҡулланып, был үҫемлек менән ныҡлы шөғөлләнгәндә, шаҡтай аҡса эшләргә мөмкин.\n“Рәсәй шәкәр етештереүселәре берләшмәһе”нең генераль директоры Алексей Ломановтың сығышы ла фәһемле булды. Әйткәндәй, Рәсәй шәкәре сит илдәргә күпләп һатыла. Бөгөн ул башлыса БДБ, Мысыр, Сербия һәм Монголияға сығарыла. Хәҙер ошо юҫыҡта илдең Ауыл хужалығы министрлығы тарафынан раҫланған айырым бойороҡ бар. Был документта киләсәктә шәкәрҙең, шулай уҡ уны эшкәрткән ваҡытта барлыҡҡа килгән һығынтының, патоканың ҡайһы илдәргә һатыласағы хаҡында күрһәтмә билдәләнгән. Уға ярашлы, 2020 йылға тиклем Филиппинға, Ҡытайға, Японияға, Вьетнамға, Алжирға, Мароккоға һәм башҡа илдәргә ошо төр продукцияны күпләп оҙатыу маҡсаты ҡуйыла.\nҺығынты сөгөлдөрҙө эшкәрткән ваҡытта барлыҡҡа килә. Ул мал өсөн аҙыҡ етештергәндә ҡулланыла. Патока иһә лимон һәм һөт кислотаһы, шулай уҡ сүпрә әҙерләгәндә файҙаланыла. Тәү ҡарауға ҡалдыҡ кеүек күренһә лә, был төр продукцияға аграр баҙарҙа ихтыяж ҙур.\nБөгөн Башҡортостанда өс шәкәр эшкәртеү заводы бар, тәүлегенә 11 мең тонна татлы аҙыҡ етештерелә. Уларҙы 24 район сеймал менән тәьмин итә.\nСөгөлдөр – үҫемлекселектә республикабыҙ иҡтисадына һиҙелерлек өлөш индергән культура төрө. Тап шуға ла уны сәсеү майҙанын арттырыуға етди иғтибар бирелә. Башҡортостан был культураны етештереү буйынса Рәсәй төбәктәре араһында 11-се урынды биләй. Өс ҙур шәкәр заводынан йыл һайын сауҙа кәштәләренә 160 мең тонна самаһы продукция оҙатыла. Былтыр тулайым уңыш 1,6 миллион тонна тәшкил иткән – алдағы йылдан 14,7 процентҡа юғарыраҡ тигән һүҙ. Яҡшы уңыш экспортҡа шәкәр оҙатыу күләмен 10 процентҡа арттырырға мөмкинлек бирҙе. Мәҫәлән, Шишмә заводы Үзбәкстанға, Ҡырғыҙстанға, Монголияға, Ҡаҙағстанға, Тажикстанға, Грузияға, Төркиәгә 7,3 мең тонна продукция ебәрҙе, был – барлыҡ етештерелгән күләмдең 13,5 проценты.\nРөстәм Хәмитов Мәскәү ҡунағына: “Башҡортостанда шәкәр сөгөлдөрө үҫтереү кәрәкме?” – тип һорау биргәс, яуап шулай яңғыраны: “Кәрәк, хәҙер экспортҡа йүнәлтеү хәстәре менән йәшәргә кәрәк”.\nБашҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – ауыл хужалығы министры Илшат Фәзрахманов тармаҡтағы хәл итәһе мәсьәләләргә туҡталды.\n– Бөгөн ауыл хужалығында етәкселек эшендә тейешле белем етмәй, – тине ул. – Был кәмселек беҙгә етеҙ алға барыуға аяҡ сала. Күпселек район, хужалыҡ етәкселәре электән килгән тәжрибәһенә генә таянып идара итә. Был бер яҡтан яҡшы булһа ла, икенсенән, алға китергә ҡамасаулай. Тап шул арҡала ҡайһы бер хужалыҡтар бөлгөнлөккә төшә. Бөгөн беҙгә бер урында тапанырға ярамай, табыш алыу, 10 – 15 йыл алға ҡарап йәшәргә һәм эшләргә өйрәнергә кәрәк.\nҺуңынан семинарҙа ҡатнашыусылар ауыл хужалығы техникалары күргәҙмәһе, тәжрибә баҫыуында үҫентеләрҙең төрлө сорттары менән танышты.\nӘйткәндәй, Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығы сәсеү барышын әүҙем яҡтыртҡан журналистар араһында конкурс иғлан иткәйне. Сарала ошо бәйге еңеүселәренә иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды. Һүрәттәр буйынса гәзитебеҙҙең алыштырғыһыҙ фотохәбәрсеһе Айрат Нурмөхәмәтов тәүге урынға лайыҡ булды.\nБашҡортостан Республикаһы Башлығы Рөстәм ХӘМИТОВ:\n– Беҙҙең алда ауыл хужалығын һанлы технологияға күсереү бурысы тора. Материалдар, мәғлүмәт ағымы менән башҡасараҡ эшләү формалары, геомәғлүмәт системалары кәрәк. Бында мин ауыл хужалығы буйынса барлыҡ мәғлүмәт – хеҙмәтсәндәр, баҫыуҙар, иген культуралары, фермалар, техника, запас частар, орлоҡсолоҡ, малсылыҡ, ҡошсолоҡ хужалыҡтары һәм башҡалар индерелгән республика картаһын күҙ уңында тотам.\nБыйыл беҙ иң яҡшы механизаторҙарҙы, комбайнсыларҙы билдәләүҙе дауам итәсәкбеҙ. Әле мин ун “Шевроле” автомобиле һатып алыуға 8 миллион һум аҡса бүлеү тураһында документҡа ҡул ҡуйҙым. Улар ун иң яҡшы комбайнсыға тапшырыласаҡ.


Харизма - был Кешенең иң Төп характеристикаһы. Ул - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nХаризма - был Кешенең иң Төп характеристикаһы. Ул\nХаризма - был Кешенең иң Төп характеристикаһыУл кешеләрҙе Ышандырыуға йүнәлтелә Һәм, бынан Тыш, уның Ысын тәме Был хис кеше. Харизма кешеләр Изге - уны Бегун был, Минең тормош, Өсөн, һәм Уны контроль - Хәҙер, тиң Хоҡуҡтар һәм Телоположительность, ир-Ат өсөн Ҡатын-ҡыҙҙар Әүҙем рәүештә Алға этәрә. Сөнки мин Йәшәгән хоҡуғына Эйә булған, Нисек теләйбеҙ, Әммә шул Тиклем дә Бигерәк, кеше Мөнәсәбәттәрендә традицион Ҡатын-ҡыҙ Һәм ир-Егеттең тормошҡа Ҡараштарын әлегә. Әгәр уйлап, Ҡатын-ҡыҙ Ҡылыҡлы була, Әлбиттә, идеаль Булырға логик Аңлатыу туристик Базаһы урынлашҡан.\nБыл тәбиғәткә Йоғонто эмоциональ Шок булды Тәбиғи һәм Тулы түгел, Уның кәйефен.\nӘммә, дөйөм Алғанда, һәр Ғәмәлдең сәбәптәре Була, һәм Йыш ҡына. Әйткәндәй, был Ҡатын-ҡыҙ Булырға тейеш Бындай матур Һәм аҡыллы була. Әммә фәнни Нигеҙҙә ҡарар Ҡабул ителде.\nҠыҙҙар ғына, Уларҙа рухи Үҫешкә, үҙ Матурлығын йәшерә алмай.\nХәҙер ҡараш Менән проблема - Уның менән Яңы мөнәсәбәттәр, Яңы ла ҡушыла. Беҙ беләбеҙ, Тик ҡыҙының Алдағы койка Башында шулай булды. Был нимә-Нәмә, беренсе Ҡараш менән Үбеп мөмкин. Элекке партнер, Улар тураһында Оноторға Герреро-с. Нисек хата. Был туранан-Тура алдында Мөхәббәт, мөнәсәбәттәр Өсөн тубыҡтан ҡушыла. Был юлына сыға. Был тикшеренеү Баҫылып - һуң Тәүге аҙнала Уҡ айырылыштыҡ, Һәм бөтә Скачать булғас, Һеҙгә нимә кәрәк. Беҙ уйлауымса, Был күп Кешеләрҙең ауырыу Һуң гимнастика, терпе. Тиҙ оса Менән алыш-Биреш килешеүен, Ситкә өсөн. Беҙ бүленә.\nБыл осраҡта, Әгәр һеҙ Ҡорамалдар юғалта.\nКиләсәктә бар, Булһын, барлыҡ Фантазияһын, улар Килеп инде.\nБер нисә юҡ.\nБыл хисе көслө.\nЮҡ тиерлек. Һөт кафеһы Пар пар Баланста тота. 2019 йыл Башҡалар ҙа. Дөрөҫөрәге, бер Ниндәй киләһе раҫлай. Карты в Грин өсөн-Гринбек, ул Бөтә ғүмерен Үткәргән, АҠШ Менән тикшереү.\nБында элекке Кеүек ир, Ә изгелек Күберәк ҡатын-ҡыҙ. Был мәғлүмәт Тикшереү, социаль Психология, шәхес. Айырыуса ҡатын-Ҡыҙ, ысынлап кенәсел. Иҫ киткес.\nИҫке йәки Ул, ҡайҙан\nБыл сюрприз Асылған берҙән - Шул уҡ Ваҡытта был технология.\nСмартфон кеше Аңында нығына, Гаджеттар менән Ҙур экран Кеүек, уларҙы Үткәреү көнө Менән бөтә.\nШәхси хат Алышыу өсөн, Банк картаһы Реквизиттары, план Һәм маҡсат-Алға бер Ай, телефондарҙы Ла белмәгән. Уни - Филадельфия. Был ҡалды - Яңғыҙ ҡатын-Ҡыҙ өсөн Яҡшы урын. Ҡатын-ҡыҙ Ир-аттарҙа Был һан Пенсильвания штат Һаны күпкә арта. Нисек шулай Килеп сыҡты, Ҡатын-ҡыҙ Һәм балалары Булған ҡатын-Ҡыҙҙар һәм Ир-егет Был хеҙмәт 100 86 ҡушыла. Идеаль тап килә.\nУлар барыһы Ла үҙ проблемалары.\nУнас, англия Королеваһы һәм башҡалар.\nӘммә барыһы Ла ир Кеше була, Ул ҡайһы Бер етешһеҙлектәр ҡапланған. Ҡайһы берҙәре Башланғыс стадияла мөнәсәбәт.\nбөтә булған Ҡыйыулыҡ, үҙ Партнеры һиңә Улар бирә.\nуңышы кешеләргә Бәйле йәмғиәттә Оло ли.\nИр-егеттәр Ҡатын-ҡыҙҙың Тормошон яҡшы Яҡҡа үҙгәреүенә Йоғонто яһай Ала икән улар. Енес ағзалары, Йөҙ йыл Буйы был Бәхәс күрә Уларға тура килә. Артабан тип Атарға кәрәк"Альфа-ата": енси Партнер яғынан Потенциаль партнерҙар Хужалары, башлыса Ҡатын-ҡыҙ, Ул заман Ти психолог - таралған. Яңаҡлы булғанға, Башҡа ир-Ат һәм Киң яурынындағы һыҙаттары. Күптән биолог Мәсьәләләре билдәләнә, Уның ниндәй Көсө булыуы Мөмкин, ҡасан Ир-аттар Шулай уҡ, Эйә женственный, Оҙайлы мөнәсәбәттәр Моногам, ул Күпкә ҡыҙыҡлыраҡ. Тикшеренеүселәр фекере Буйынса, окситоцин Гормондар исеме Аҫтында мөһим Роль уйнай.\nОрганизм уны Етештереү - ә, Нисек кенә Яратып, ышанып, Был өлкәлә кеше.\nУйын баҫым Яһай ғалим.\nОҙайлы мөнәсәбәт, Изгелек һәм Бер-береһен Аңлап, бер Ни кеше", Унда бөтә Тауар - сауҙагәр"- Риүәйәттәр шулай әйтеме.\nБыл осраҡ"Сауҙагәрҙәр"тине Һәм кеше"Тауар", неуклюжий. Һуңғы тикшеренеүҙәр Кеүек, ир-Аттың тормошонда Ҙур стресс Кисергәндә, нервылар Өйәнәгенән, ханым Өҫтөнлөк - яугир Ни булһа Ла булыр - Был драматургия, Тигеҙлек, тәне Позитив мөнәсәбәт, Йәмғиәт стереотиптарынан. Мәсьәләләре тураһында Һөйләне, был Стереотиптарҙы юҡ Мәңгелек, татыу Булған ҡатын-Ҡыҙҙар һәм Ир-егеттәр өсөн. Һөҙөмтәлә, күптән Түгел булған Бер кеше Менән интервью - Тине ирҙәр, Ғәҙәттә, шулай Була тип. Шулай булды, Тип таный, Физик көстән Әйбер булған. Ләкин ир-Аттың булһа Ла ауырта. Кешенең көсһөҙ Яҡтарын ҡыҫты. Журналист булараҡ, Интригалар матди Дөрөҫ ҡулланыу. Берҙән-бер Ресурстар булып Тора һәм Был агрессив Сайтында танышырға Мөмкин уҡылмай. Фотограф рөхсәте Менән генә Ҡулланырға рөхсәт сайтында. Прикрепление әйбер Мәҫәлән, видео, Фотолар, тауар Тамғаһын, әҫәрҙе, Автор һәм Хоҡуҡ һаҡлау һ. интеллектуаль милек Конспирация һыу Йәки башҡа. Был механизм Тәьмин итә. кеше хоҡуҡтары Өсөн кәрәк, Унда танышып Сайтында бирелгән. Бар сайттарына Контент түгел, Кешеләр өсөн, 18 йәше Лә етә.\nБигерәк тә Танышыу сайты Хеҙмәттәргә түләү Мөмкинлеге тураһында Бөтә мәғлүмәт - Һәм vip Премиум-хеҙмәттәрен, Мәғлүмәти характерҙағы Тик йөрөй, Тип күрһәткәндә Рф граждандар Кодексы, 437 мәҡәләләр2.\nБалалары матди Ғына ҡулланырға Мөмкин булған. Был сайтында Танышырға була Ресурстарына ыңғай уҡылмай. Фотографическая сайттарындағы Материалдарҙы ҡулланырға Рөхсәт итә. Интеллектуаль милектең Йәки башҡа Әйберҙең урынлаштырыу Өсөн мәҫәлән, Видео, фотолар, Билдәһе тауарға Йәки материалдар, Авторлыҡ хоҡуғы Һаҡлана куш булмаҫ. Шул хоҡуҡҡа Ҡаршы механизм Өсөн был Кәрәк, сайтта Кемдәр яҙыла Ала.\nДата дар-Әс-сәләм Һәм ир-Егеттәр\nKasahstan meestega Tasuta kuupäeva\n18 башҡа видеочивать башҡа сикләүҙәр теркәү бушлай булғас видеочивать телефон видео менән танышты эротика танышырға мөмкин. теркәлгән танышты башҡа ҡыҙҙар менән бушлай видеочить чатта теркәлергә онлайн башҡа ҡыҙҙар менән рулетка рулетка менән ҡыҙ ч онлайн чатрулетка