“Өфө-Санкт-Петербург” видеобәйләнеш | Всемирный курултай башкир\nИлйыһан Йосопова: «Мин һуғыштан алда тыуғанмын. Блокадалы Ленинградты бер аҙ хәтерләйем. Хатта һыу ҙа етешмәй ине…”\nШакирә Бикбулатова: “Тормош юлы”н бер ҡасан до онотаһым юҡ. Беҙ уның буйлап санала үттек.”\nМихаил Амосов: “Әсәйем блокаданы кисергән кеше. Етеш заманалар булғанда ла, һәр саҡ запасҡа ярмаһы булды. Аслыҡ тағы әйләнеп ҡайтыр тип ҡурҡты ул.”\nМария Ковтунова: “1941 йылда миңә 4 кенә йәш ине. Әсәйем икмәк алырға китә лә, ҡайтҡас, гел илай ине. Тере ҡалыуына ҡыуанып. Беҙҙең дә уны тере көтөп алыуыбыҙға ҡыуанып. Һуңынан Ырымбур. Еңеү көнө. Тормош иптәшемде осраттым. Һәм Башҡортостан минең икенсе тыуған төйәгемә әйләнде.”\nИлгиҙәр Хәйеров: “Беҙҙең ауылға Ленинград кешеләрен эвакуацияға алып килгәндә, мин ат ҡараусы булып эшләй инем. Ауылда минең һымаҡ русса һәйбәт һөйләшкән кеше булманы. Шулай итеп, тәржемәсе булырға тура килде. Ә һуңғараҡ үҙем дә фронтҡа киттем…”\nБыл “Өфө-Санкт-Петербург” видеобәйләнешендә аралашҡандарҙың хәтирәләре.\nСовет ғәскәрҙәре тарафынан Ленинград ҡалаһын фашист илбаҫарҙары блокадаһынан азат итеү көнөнә арналған телекүпер ике ҡаланы берләштерҙе. Ошондай форматтағы осрашыу үткәреү идеяһы Санкт-Петербургта Башҡорт мәҙәниәте һәм мәғрифәте көндәрендә тыуғайны.\nРеспублика парламенты спикеры урынбаҫары, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Президиумы рәйесе Эльвира Айытҡолова әйтеүенсә, Башҡортостанда йәшәүселәрҙең хәтерендә Ленинград халҡының ҡаһарманлығы ҡәҙерләп һаҡлана.\nБашҡортостан яугирҙары ла Ленинградты яҡлап яуҙа йәнен аямаған. Башҡарма комитет ағзаһы Азат Ярмуллин снайпер Әхәт Әхмәтйәнов ҡыйыулығы тураһында бәйән итте. Һуғыш йылдарында ул 500-ҙән ашыу фашисты юҡ иткән. Санкт-Петербург вәкилдәре лә Бөйөк Ватан һуғышындағы иң яҡшы снайперҙарҙың береһенең исемен мәңгеләштереү тәҡдимен хупланы.\nТелекүперҙә блокадалы Ленинград халҡына ярҙам, тарихи аманатты киләсәк быуындарға еткереү буйынса йәштәр менән эш, Башҡортостан һәм Санкт-Петербург араһында хеҙмәттәшлекте нығытыу кеүек һорауҙар буйынса ла фекер алыштылар.\nСарала Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары, блокадалы Ленинградта йәшәгән шәхестәр, Дәүләт Думаһы депутаттары, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ағзалары ҡатнашты.\n« Видеомост “Санкт-Петербург – Республика Башкортостан” посвященный Дню полного освобождения Ленинграда от фашисткой блокады (1944 год)\nМәләүез районы Арыҫлан ауылында туй гөрләй »


Ғафуриҙың йөҙөк ҡашы – гимназия! » Табын\nҒафуриҙың йөҙөк ҡашы – гимназия!\n30 ноября 2016 йыл | Мәғариф, Йәмғиәт\nСаҡырылған ҡунаҡтар тамашасылар менән шығырым тулы залға ингәс, гимназияның бейеү коллективтары башҡарған сюита менән тантана башланып китте. Байрамса биҙәлгән сәхнә түренә алып барыусылар гимназия директоры Фәнүзә Әсҡәт ҡыҙы Йәнешеваны саҡырҙы. Ул үҙе етәкләгән уҡыу йортоноң үткәне, бөгөнгөһө тураһында һөйләне, киләсәккә пландар менән уртаҡлашты.\n- Бөгөн гимназияла 522 уҡыусы белем ала. Улар араһында Ҡырмыҫҡалы, Ауырғазы, Архангел, Белорет, Стәрлетамаҡ, Ишембай райондарынан һәм Салауат, Стәрлетамаҡ ҡалаларынан да балалар бар. 20 йыл эсендә беҙҙең белем усағын 1548 уҡыусы тамамлаған. Улар илебеҙҙең төрлө тарафтарында, төрлө тармаҡтарҙа фиҙаҡәр хеҙмәт итеп, республикабыҙ, районыбыҙ данын арттыралар. Араларында филология, химия, биология фәндәре кандидаттары, мәктәп директорҙары, радио-телевидение дикторҙары, табиптар, уҡытыусылар, хоҡуҡ һаҡлау органдары хеҙмәткәрҙәре һәм башҡа белгестәр бихисап. Уларҙы оло тормош юлына аяҡ баҫтырған, төплө белем һәм тәрбиә биргән гимназиябыҙ коллективы бөгөн дә алдынғы инновацион технологиялар ҡулланып эшләүсе, үҙ эшенең оҫтаһы булған юғары белемле 45 уҡытыусы һәм 28 тәрбиәсене берләштерә. Коллективта 3 педагог Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы, 5-е – Рәсәй Федерацияһының мәғариф алдынғыһы, 9-ы Башҡортостан Республикаһының мәғариф алдынғыһы исемдәренә лайыҡ. Район, республика кимәлендә үткәрелгән һөнәри бәйгеләрҙә юғары бейеклектәр яулаған уҡытыусыларыбыҙ бик күп булыуы менән дә ғорурланабыҙ. Гимназистарыбыҙ бар яҡтан да һәләтле, йыр-бейеүгә маһир, фән өлкәһендә лә, спортта ла һынатмайҙар. Улар "Быҙыбыт”, "Айгүзәл”, "Төлкәҫ” бейеү төркөмдәрендә, вокал, ҡурай, милли музыка ҡоралдары ансамблдәрендә, волейбол, баскетбол секцияларында теләп шөғөлләнә һәм юғары һөҙөмтәләргә өлгәшәләр. Гимназиябыҙҙың "Һарыҡты кем ашаған?” КВН командаһы ла республикала киң билдәлелек яуланы.\nУҡыусыларыбыҙ күп йылдар инде Мәскәү ҡалаһында үткәрелгән "Киләсәк интеллекты” Бөтә Рәсәй бәләкәй фәндәр академияһы турнирҙарында төрлө фәндәр буйынса уңышлы сығыш яһайҙар. Быйыл улар 1-се урынға лайыҡ булды. Гимназиябыҙҙа икенсе йыл инде "Сәләмәт быуын – көслө төбәк” проекты буйынса асылған спорт кластары эшләп килә. Буласаҡ чемпиондарыбыҙҙың беренсе уңыштары ла бар.\nБына шулай, гимназиябыҙҙың оло быуын уҡытыусыларының тәжрибәһенә, мәктәптең матур традицияларына таянып, тыуған Башҡортостаныбыҙҙың үҫешенә ҙур өлөш индереүсе лайыҡлы алмаш тәрбиәләүҙе һәм үҫтереүҙе дауам итәбеҙ. Ошо йүнәлештә киләсәктә лә арымай-талмай эшләрбеҙ тип ҙур ышаныс менән әйтә алам, - тип тамамланы сығышын Фәнүзә Әсҡәт ҡыҙы.\nАртабан ҡотлау өсөн һүҙ район хакимиәте башлығы Рәмил Бохаровҡа бирелде. Ул гимназия коллективын, ата-әсәләрҙе, саҡырылған ҡунаҡтарҙы байрам менән тәбрикләне, ҡотлау адресы һәм сикләнмәгән Сертификат тапшырҙы. Шулай уҡ инглиз теле уҡытыусыһы Миләүшә Йосопованы район хакимиәтенең Маҡтау грамотаһы менән бүләкләне. Байрам ҡунағы Бөтә Донъя башҡорттары ҡоролтайы рәйесе Ә.М.Ишемғолов үҙ сығышында районыбыҙҙың күп йүнәлештәр, бигерәк тә ауыл хужалығы буйынса республикала алдынғылар рәтендә булыуын билдәләне. Бер төркөм уҡытыусы-тәрбиәселәргә Маҡтау ҡағыҙҙары һәм Рәхмәт хаттары, иҫтәлекле бүләктәр тапшырҙы, гимназияға "Башҡорттар” тигән китап бүләк итте. Унан һуң сығыш яһаусы район Советы рәйесе З.М.Хафизов та байрамға буш ҡул менән килмәгән. Гимназия барлыҡҡа килгәндән бирле ошонда башланғыс кластарға белем биргән Г.Ә.Мәүлетҡолованы Маҡтау грамотаһы менән бүләкләне.\nГимназияның юбилейы айҡанлы ҡотлау менән сығыш яһаған район мәғариф бүлеге етәксеһе З.Р.Әхтәмова коллективты ирешелгән уңыштары, яулаған бейеклектәре менән тәбрикләне, киләсәктә лә рухлы, милли үҙаңы үҫешкән алмаш быуын тәрбиәләүҙә көс-ҡеүәт, юғары энтузиазм теләне. Ул да бер төркөм педагогтарға Маҡтау грамоталары тапшырҙы.\nАртабан сәхнәгә тамашасыларҙың көслө алҡыштары аҫтында гимназияның нигеҙ һалыусылары - беренсе директоры Дәриғәт Муллағәли улы Рәхимов, уның урынбаҫарҙары Рәмзиә Ғайса ҡыҙы Монасипова, Руфина Николаевна Сухорукова, Нәфисә Миңдиәхмәт ҡыҙы Әминовалар саҡырылды. Д.М.Рәхимов бер аҙ тарихҡа күҙ һалып, гимназияның тәүге көндәрен хәтерләне. Уның барлыҡҡа килеүенә күп көс һалған шәхестәргә: Ниязбай Булатбай улы Сәлимовҡа, Заһира Зиннәт ҡыҙы Ғәзизоваға, Ғиндулла һәм Илдар Шәйәхмәтовтарға һ.б. бик күп зыялыларға рәхмәтен еткерҙе. Уның һүҙен ҡеүәтләп Нәфисә Миңдиәхмәт ҡыҙы, Рәмзиә Ғайса ҡыҙы ла коллективты, уҡыусыларҙы, ата-әсәләрҙе бер төптән булып ижади эшләргә, яңынан-яңы үрҙәр яуларға саҡырҙы. Уларҙан һуң сәхнә түренә үҙҙәренең йөрәк йылыһы, яғымлы күҙ ҡарашы менән бала күңелдәренә юл һалған уҡытыусы-тәрбиәселәр – ветерандар күтәрелде. Улар исеменән Гөлсирә Мөхәммәт ҡыҙы Байбулдина сығыш яһап, байрам менән ҡотланы, уңыштар теләне. Артабан гимназияла 20 йыл эшләгән педагогтар тәбрикләнде. Араларынан Гүзәл Әсҡәт ҡыҙы Мәүлетҡолова коллегаларына, ата-әсәләргә рәхмәт һүҙҙәрен еткерҙе. – Гимназияның үткәне менән ғорурланабыҙ, киләсәге өсөн борсолабыҙ. Уҡыусыларыбыҙҙың уңыштары, беҙҙең дә уңышыбыҙ. Гимназиябыҙҙың тағы ла юбилейҙарын үткәрербеҙ әле, - тине ул сығышында. Юбилярҙар сәскәләр һәм миҙалдар менән бүләкләнде.\nГимназистарҙы байрам менән ҡотларға "Красноусол” шифаханаһы директорының хужалыҡ эштәре буйынса урынбаҫары Илдар Фәрит улы Иҙрисов килгәйне. Ул да матур теләктәрен еткерҙе, ҡиммәтле бүләк тапшырҙы.\nУҡыусылар был байрамда үҙ һөнәрҙәрен бар яҡтан да күрһәтте. Әле 1-се класта ғына булыуҙарына ҡарамаҫтан, ҡатмарлы гимнастик номер менән сығыш яһаған ҡыҙҙарҙы тамашасы һоҡланып күҙәтте. Милли көрәш, ҡул һуғышы элементтарын күрһәткән егеттәр сығышы ла алҡыштарға күмелде. Өфө ҡунағы, Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының бүлек мөдире Д.Л.Гладких йәш спортсыларға яңы еңеүҙәр теләне, гимназияға туптар бүләк итте. Унан һуң сәхнәгә Красноусол ауыл биләмәһе башлығы Р.З.Мөхәмәҙиева, Толпар ауыл биләмәһе башлығы В.Е.Локоленко сығып, гимназистарҙы, коллективты байрам менән ҡотланы. Шулай уҡ район хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге етәксеһе Э.Н.Насирова, йәштәр сәйәсәте һәм спорт секторы етәксеһе Л.П.Дәүләтшина ла буш ҡул менән килмәгән. Эльвира Нурислам ҡыҙы райондың мәҙәни тормошонда әүҙем ҡатнашҡан педагогтарға Рәхмәт хаттары, коллективҡа бүләк тапшырҙы. Лариса Петровна гимназияның КВН командаһы ағзаларын, етәкселәре Р.Н.Сиражетдинованы район хакимиәтенең Маҡтау грамоталары менән бүләкләне.\nТантанала әлеге көндә гимназия-интернатта таҙалыҡ-тәртип һағында тороусы хеҙмәткәрҙәрҙең дә һәр береһен исемләп атап рәхмәт һүҙҙәре әйтелде, уларҙы ҡотлап "Төлкәҫ” бейеү ансамбле сығыш яһаны.\nСәхнә түренә гимназияның беренсе сығарылыш уҡыусылары ла саҡырылды. Улар исеменән Марат Басиров менән Светлана Насирова барыһын да байрам менән ҡотланы, бүләктәр бирҙеләр. Светлана Насированың "Аҫыл халҡым” йыры тамашасы күңеленә хуш килде. Уларҙан һуң сәхнәгә уҡыу йортона һәр ваҡыт ярҙам ҡулы һуҙған бағыусылар – Г.В.Ҡаҙаҡҡолова, И.Ф.Шәйбәков, А.Р.Вахитов, С.М.Йосопов, Өфөнән А.Ф.Фәйзуллин күтәрелде. Барыһы ла матур теләктәрен еткерҙе, бүләктәр тапшырҙы. Ата-әсәләр комитеты рәйесе А.Ш.Абдуллин барлыҡ ата-әсәләр исеменән уҡытыусы-тәрбиәселәргә оло рәхмәт һүҙҙәре белдереп, гимназияға ноутбук, принтер, микрофон, һыу йылытҡыс алып биреүҙәрен әйтеп үтте. Гимназия директоры Фәнүзә Әсҡәт ҡыҙы иң әүҙем ата-әсәләрҙе Маҡтау грамоталары, бағыусыларҙы Рәхмәт хаттары менән бүләкләне. Ҙур тантанала гимназияның барлыҡ ижади коллективтары – "Төлкәҫ”, "Быҙыбыт”, "Айгүзәл” бейеү ансамблдәре, "Еҙем” халыҡ инструменттары ансамбле, "Айдарман”, "Етегән” вокаль ансамблдәре, "Һарыҡты кем ашаған?” КВН командаһы ҡатнашты. Гимназистар үҙҙәренең уҡыуҙа ла, сәнғәттә лә, спортта ла һәр ваҡыт беренсе булыуҙарын тағы ла бер тапҡыр иҫбатланы. Ә уларҙың икенсе тыуған йортона әйләнгән белем усағы, башҡорт интеллигенцияһын тәрбиәләү үҙәге булараҡ, тағы ла оҙаҡ йылдар һүнмәҫ йондоҙ булып балҡыһын.


"Ватандаш" журналының май һаны донъя күрҙе!\n26 Мая , 19:13\nНиһайәт, баҫмабыҙҙың 5-се һанын ҡулыбыҙға алдыҡ! Унда һәр кем күңеленә ятырлыҡ мәҡәлә таба аласаҡ.\n"Замандаш" рубрикаһында журналист Миләүшә Ҡаһарманова билдәле сәйәсәтсе, Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайы рәйесе урынбаҫары, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Президиумы рәйесе Эльвира Айытҡолова менән әңгәмә тәҡдим итә.\nБөйөк Еңеүҙең 76 йыллығына арналған рубрикала тарих фәндәре кандидаты Рәмил Рәхимов Башҡорт кавалерия дивизияһы байраҡтары хаҡында бәйән итә.\n"Дәфтәрҙәр юҡ. Иҫке китаптарҙың юл араларына яҙабыҙ. Ручканы ҡаҙ ҡаурыйынан яһайбыҙ. Ҡараны үҫемлек һутынан алабыҙ" - был юлдар Зөһрә Ҡотлогилдинаның «Һуғыш балалары һөйләй» исемле китабынан иҫтәлектәрҙән. Май һанында шуларҙың бер нисәүһен һеҙҙең иғтибарға тәҡдим итәбеҙ. Ябай кешеләрҙең батырлығы һәм фиҙакәрлеге тураһында һөйләгән трилогия авторы менән журналдың баш мөхәррире Рәшиҙә Мәһәҙиева әңгәмә ҡора.\n"Иҫтәлек" тигән бүлектә тәжрибәле педагог Исмәғил Аҡъюлов ғалим, яҙыусы Рәшит Шәкүр менән бергә уҡыған йылдарын һағынып иҫкә ала, билдәле шәхестең тормош юлына байҡау яһай.\nБаш мөхәррир урынбаҫары Римма Ғөбәйҙуллина Ә.Исҡужин исемендәге балалар музыка мәктәбе эшмәкәрлеген яҡтыртҡан мәҡәлә тәҡдим итә - мәктәп директоры Әхиәт Ғәйетбаев менән йәнле әңгәмәлә ҡыҙыҡлы һәм файҙалы мәғлүмәт табырға мөмкин.\n"Ҡара генерал" - Даян Мурзин хаҡында күләмле мәҡәләнең (авторы - Чехиянан Миләүшә Годбодь) аҙағын да тап ошо һанда уҡый алаһығыҙ.\n"Тарих" рубрикаһында фән докторы Нәзир Ҡолбахтин XVII-XVIII бб. башҡорт ихтилалдары тураһындағы мәҡәләләр циклын дауам итә.\nБашҡорт дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында ниндәй ауырлыҡтар кисергән? Был хаҡта биологияға арналған бүлектә Роза Княгинина бәйән итә.\nШағир Сафуан Яҡшығолов ғүмеренең аҙағынаса мәғрифәтселек реализмы принциптарына иң тоғро ҡалған ҡаурый ҡәләм оҫтаһы булып тора. Филология фәндәре докторы Ғиниәтулла Ҡунафин "Мәғрифәтселек менән тәнҡит рухын әләм итеп..." тигән мәҡәләлә шағирҙың тормош һәм ижад юлына байҡау яһай.\n"Әҙәбиәт" бүлегендә урын алған "Асыҡ һөйләшеүгә, аныҡ ҡарарҙарға өмөт итеп..." тигән яҙмала бөгөнгө башҡорт әҙәбиәте һәм әҙиптәре проблемалары тураһында һүҙ йөрөтөлә.\nОшонда уҡ Әхмәр Үтәбаевтың шиғырҙары һәм Дина Гаврилованың "Һалҡын йылдар төҫө" романы урын алған.


“Башҡортостан сода компанияһы” яңы сеймал сығанағы тапҡан\n8 Декабрь 2018, 18:42\n“Башҡортостан сода компанияһы” етештереү өсөн сеймал базаһы итеп Ҡуштауҙы файҙаланасаҡ, тип хәбәр иттеләр республика Хөкүмәтендә. Шулай итеп, махсус һаҡланған тәбиғәт биләмәләре статусын йөрөткән Торатау менән Йөрәктау эшкәртелмәйәсәк.\nБыға тиклем “Башҡортостан сода компанияһы” Ҡуштау сеймалының химик составы етештереү өсөн тулыһынса ярап бөтмәй, ти ине. Әлегә компания вәкилдәре был хаҡта фекерҙәрен белдермәгән.\nМөмкин булған сеймал сығанаҡтары тип, ошоға тиклем “БСК”-ға республика Хөкүмәте Ғүмәр ятҡылыҡтарын һәм башҡа йыраҡтараҡ ятҡан сығанаҡтарҙы тәҡдим иткәйне. Тик компания уларҙы ҡабул итмәне. Торатау улар өсөн иң ҡулайлыһы ине. Беренсенән, ҡалаға яҡын урынлашҡан. Икенсенән, эзбизташтың химик составы “Сода” асыҡ акционерҙар йәмғиәте талаптарына тулыһынса яуап бирә. Әммә был идеяға ғалимдар, биологтар, археологтар, экологтар һәм киң йәмәғәтселек ҡырҡа ҡаршы сыҡты.\nӘлеге ваҡытта “Башҡортостан сода компанияһы” Шахтауҙы эшкәртә. Бөгөн тау тулыһынса тиерлек соҡолған. Компания белгестәре белдереүенсә, сеймал тағы дүрт йылға етә. Ә киң мәғлүмәт саралары быға тиклем Ҡуштауҙың сеймалы 50 йылға етәсәк тип яҙып сыҡҡайны.


Мортаза Рәхимов республиканың төньяҡ райондарына эш сәфәренә сыҡты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nМортаза Рәхимов республиканың төньяҡ райондарына эш сәфәренә сыҡты\n12:10, 6 июля 2010 Сәйәсәт\nБөгөн Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов республиканың төньяҡ райондары буйлап эш сәфәренә сыҡты. Мишкә районы үҙәгендә республика башлығы Үҙәк район дауаханаһының төҙөлөш майҙансығында булды. Бөгөн бында 60 койкалыҡ яңы хирургия корпусы төҙөлә. Киләсәктә 5100 квадрат метр дөйөм майҙан менән дүрт ҡатлы бинала Үҙәк район дауаханаһының ике операция блогы һәм ике бала табыу бүлексәһе урын аласаҡ.\nДауалау учреждениеһын төҙөүгә республика бюджетынан 50 миллион һум аҡса бүленгән. Төҙөүселәр менән әңгәмә барышында Башҡортостан Президенты эштәр нисек барыуы, проблемалар менән ҡыҙыҡһынды. Республика башлығына 10 көндән һуң төҙөлөш майҙансығына башня краны килтерәсәктәре һәм бынан һуң эш ҡыҙыуланасағы хаҡында һөйләнеләр. Һыуыҡтар төшөүгә төҙөүселәр бинаны күтәреп бөтөргә, тәҙрә һәм ишектәр ҡуйырға, түбәһен ябырға ниәтләй.\nЯңы корпуста бер нисә бала табыу бүлексәһе буласағы хаҡында белгәс, Мортаза Рәхимов мишкәләрҙән районда демографик хәл нисек тороуы хаҡында һорашты. «Тыуым буйынса беҙҙең район республикала бөрйәндәрҙән ҡала икенсе урында», — тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Президентына муниципаль хеҙмәткәрҙәр.


Ауылым биҙәктәре » Табын\nФәрғәт менән Роза йорттары алдында.\nКилгән ҡунаҡтар өсөн әйтеп үтәйек: унда татыу һәм егәрле Фәрғәт Ихсанов менән уның хәләл ефете Роза йәшәй. Әсәйем әйтмешләй, йорттары ҡыйып баҫҡыһыҙ. Ысынлап та, өй эсендә һәр бүлмә, ундағы йыһаз уйланып, зауыҡ менән эшләнгән. Күңел йылыһы биреп, үҙ ҡулдарың менән эшләгән әйбер ҡәҙерле була, унан йылылыҡ бөркөлөп тора шул. Йорт эсендә ундай йыһаздар, әйберҙәр күп. Ә хужабикәнең үҫтергән гөлдәре араһында ниндәйе генә юҡ! Роза еңгәй роза гөлдәренән башлап, улар тураһында сәғәттәр буйы һөйләй ала. Ә Фәрғәт ағай аҙ һүҙле, ҡатын-ҡыҙ эшенә лә бик ҡыҫылырға яратмай. Ҡайһылыр арала урамға сығып та киткән. Үҙ эше менән булып йөрөй. Урам тулы мал-тыуар, ҡош-ҡорт, бал ҡорттары бе-зләп умарталары тирәһендә геү килә. Донъя мәшәҡәте менән шулай көн артынан көн үткәреп йәшәп ята улар. Әллә ҡайһы арала улы менән ҡыҙы ла үҫеп еткән. Инде улар ҙа башлы-күҙле булып, айырым донъя көтәләр. Атай-әсәй янына ҡунаҡҡа ғына ҡайтып йөрөйҙәр...\nИхсановтар тураһында яҙырымды белгәс, әсәйем үҙҙәренең йәш саҡтарын иҫкә төшөрөп алды. "Уларҙың ата-әсәһе - беҙҙең ғаилә дуҫтарыбыҙ булды. Бәләкәйҙән бергә уйнап үҫкән Акрам менән Тимерйән ғаилә ҡорғас та дуҫлыҡтарын һүндермәй, үлгәнсе тигәндәй бергә булдылар... Электән шундай йола йәшәп килә: дуҫлашырға теләгән ғаиләләр оло табын йыйып, шаһиттар алдында һүҙҙәр әйтешеп, бүләктәр бирешәләр. Шулай дуҫлыҡтарын нығытып ҡуялар ине. Беҙ ҙә, ике йәш ғаилә, йола буйынса эшләнек: бер-беребеҙгә һарыҡтар бирештек, ирҙәргә, ҡатындарға, тыуған балаларға оҡшарлыҡ бүләктәр таратыштыҡ. Ул ваҡытта инде беҙҙең Гүзәл, дуҫтарҙың ғаиләһендә Рәзилә исемле һылыу ҡыҙ үҫә ине. һуңынан ҡыҙҙар ҙа аралашып, дуҫлашып үҫте. Бергә мәктәптә уҡынылар. Икенсегә ғаиләләрҙә малайҙар тыуҙы: Илшат менән Фәрғәт. Улар ҙа үҫә килә дуҫ булып китте. Шулай итеп беҙҙең ғаиләлә 9 бала, дуҫтарыбыҙҙың ғаиләһендә 8 бала үҫте. Миңлеямал менән Тимерйән бик егәрле булдылар, колхозда эшләргә лә, йорт мәшәҡәттәренә лә өлгөр булдылар. Мин дуҫтарыбыҙҙың балалары менән дә ғорурланам. Ата-әсәләре иртәрәк донъя ҡуйҙы шул. Балаларының матур йәшәүҙәрен күреп, ҡәҙер-хөрмәттә йәшәргә лә йәшәргә ине лә бит. Яҙмыштарҙан уҙмыш юҡ шул!.."\n"Өс таған таймаҫ" - тигән әйтем бар халыҡта. Ауыл-да Ихсановтарҙың өс улы төпләнеп, матур\nдонъя ҡороп йәшәй. Фәрғәт ағалары менән бер рәттән тағы бер өй аша, атаһының икенсегә бөтөрөп сыҡҡан йортонда, Әмир ғаиләһе менән йәшәй. Шундай һоҡланырлыҡ\nдонъя көткән егәрле атайҙан насар йорт ҡаламы һуң?! Уны тағы ла күркәмерәк, йәмлерәк итеп, атай-әсәй яҡҡан усаҡты һүндермәй йәшәй белә балалары! Олатай нигеҙен дә һаҡлай улар. Ата-әсәһенең тәүге йорто торған урамын Фәрғәт ағалары ҡарай икән. Тирә-яғын яңынан кәртәләп, буяп ҡуймаҡсы. Киләсәктә йә Стәрлелә йәшәгән Рәмиз, йә Салауатта йәшәгән Фәрүәз энекәштәре ғаиләһе менән ҡайтып төшөр, шунда йорт һалып ебәрер, бәлки, тип өмөтләнә ағайҙар. Шул йортҡа күрше Фәнил дә матур йорт бөтөрөп, күп балалы ғаилә ҡороп йәшәй. Ҡатыны Флүзә менән урам тулы мал-тыуар аҫрай. Ауылда иң күп мал тотоусы уларҙыр, моғайын! Улар хаҡында гәзит биттәренән уҡып, һөйөнөп торабыҙ. Өс ҡыҙҙары Рәзилә, Земфира, Эльвира бөтә яҡлап та бер-береһенә терәк-таяныс булып, Стәрлелә бер тирәгә урынлашып, йәшәп яталар икән.\n"Тимерйән менән Миңлеямалдың балалары ата-әсәһенә оҡшап егәрлеләр, уңғандар. Ҡайтҡан-киткән арала туғандарына ярҙам итеп торалар. Ауыл байрамына ла әллә ҡасан әҙерләнә башлағандарҙыр әле улар. Иң матур, иң күркәм йорт-ҡура уларҙыҡы инде ул! Атаһы менән әсәһе йорт тирәһен сым-гатау итеп көтә ине бит! Алма ағасынан йыраҡ төшмәй ул,"- тип өҫтәп ҡуя әсәйем.\nАуыҙ тултырып һөйләрлек, өлгө алырлыҡ ғаиләләр бар әле бар Һабай ауылында. Был юлы ғаилә дуҫтарыбыҙҙың матур тормош көтөүенә шатланып-һоҡланып ҡайттыҡ. Күҙ теймәһен! Шулай ауылыбыҙға йәм биреп, ауылыбыҙ биҙәге булып йәшәгеҙ әле, дуҫтар!


«Мәҙәниәт» милли проекты сиктәрендә республиканың бәләкәй ҡалаларында һәм район үҙәктәрендә йыл һайын ике кинозал асыу күҙаллана\n2 Июль 2019, 11:21\n«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы хәбәр итеүенсә, «Мәҙәниәт» милли проекты сиктәрендә Башҡортостандың бәләкәй ҡалаларында һәм район үҙәктәрендә йыл һайын ике кинозал асыу күҙаллана.\n«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы хәбәр итеүенсә, «Мәҙәниәт» милли проекты сиктәрендә Башҡортостандың бәләкәй ҡалаларында һәм район үҙәктәрендә йыл һайын ике кинозал асыу күҙаллана. «Беҙ йыл һайын Кино фондына кинозалдарҙы йыһазландырыуға ғариза яҙабыҙ. Республика бының өсөн бина бирә, кәрәк икән, унда ремонт эшләй. Милли проект буйынса экран, трансляция һәм тауыш ҡорамалдары өсөн аҡса бүленә, йыл һайын ике кинозал алырға уйлайбыҙ», — тип һөйләне ТАСС агентлығына мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова.\nПроект 500 меңгә тиклем кеше йәшәгән тораҡ пункттарҙа тормошҡа ашырыла. Был кинозалдарҙа Башҡортостанда йәшәүселәрҙең фильмдың премьераһын ҙур ҡалаларҙа күрһәтелгән көндә үк ҡарау мөмкинлеге була. Кино прокаты менән шөғөлләнергә теләгән эшҡыуарҙарға ла субсидия бирелә. Министр һүҙҙәренсә, милли проект буйынса һәр кинозалға 5 миллион һум бүленә.\nБөгөнгә Башҡортостан райондарында 20-нән ашыу заманса кинозал бар. Төбәк ошо күрһәткес буйынса илдә тәүге бишәү иҫәбендә.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - УНЫҢ ДАУАҺЫ - БӘЙҒӘМБӘР ДАУАҺЫ - 2017 - Мәҡәләләр\nУНЫҢ ДАУАҺЫ - БӘЙҒӘМБӘР ДАУАҺЫ\nЭш көнө тамамланып барғанда, телефон шылтыраны. Танышым: "Апайыма дауаланырға килгәйнем, килеп сыҡ, күрешеп-һөйләшеп ултырырбыҙ", - тигәс, эштән һуң яҙып алған адрес буйынса йүнәлдем. Бөрйән районынан килгән Көнһылыу апай Ҡотлобаева менән гәп һатҡан арала уның апаһы Фәниә ханым да ҡайтып инде.\nФәниә Ибәтуллина халыҡ медицинаһына, үҙе әйтмешләй, һуң ғына килдем, тиһә лә, Аллаһы Тәғәләнең үҙ ҡануны һәм ул һәр нәмәне иртә лә, һуң да түгел, ваҡыты еткәс бирә. Моғайын, шуғалыр ҙа, уңышлы эшҡыуар ханым ҡапыл донъя артынан ҡыуыуын ташлай ҙа, дауалау эшенә тотоноп китә. Уның халыҡ медицинаһына килеү юлы оҙон да, мөғжизәле лә. Бер ваҡыт төшөндә уға әсәһе яғынан дүртенсе быуын олатаһының ҡәберен табып, уның рухына ҡорбан салырға ҡушалар. Ошо ваҡиғанан һуң ул 8 йыл буйына олатаһының ҡәберен эҙләй, быға тиклем осрашмаған туғандары менән табыша. Һәм, ниһайәт, былтыр Бөрйән районының Ғәлиәкбәр ауылында олатаһының ҡәберен барып табып, ҡорбан салдырып, аят уҡыта. "Олатайым суфый булған, совет заманында уның шундай дәрәжәгә күтәрелеүен аңламағандар ҙа инде. Ул тыумыштан һуҡыр булғанлыҡтан, гелән таяҡҡа таянып йөрөгән. Вафатынан һуң да таяғын ташламағандар, иҫтәлек итеп, түрҙә һаҡлағандар. Ул таяҡтың ябай булмауын, ысын мәғәнәһендә суфый таяғы булыуын уны Фәниә апай ҡулына алғас ҡына аңланым", - ти Көнһылыу апай. Был таяҡ Фәниә апайҙан зикер ҙә әйттерә, доғаларҙы ҡысҡыртып уҡыта, сәждәгә һалып ҡуя, баш осонда әйләнеп дауалай ҙа...\nҺуңғы йылдарҙа Фәниә ханым халыҡ медицинаһы алымдарын ныҡлы үҙләштерә, ләкин кешеләрҙе дауаларға ашыҡмай, башҡорттоң баҙнатһыҙлығымы - бары тик туғандарына ғына ярҙам итә. Дауаһының шифалы булыуы халыҡ араһында тиҙ тарала һәм уға дауаланырға килә башлайҙар. Учалы районында булғанында "Бәйғәмбәр медицинаһы" тигән китап ҡулына килеп эләгә һәм Фәниә апай шундағы ысулдарҙың береһе булған хижама - ҡан ағыҙыу менән ҡыҙыҡһынып, ошо һөнәргә уҡып, махсус сертификат ала. "Дауалағанда доғалар уҡыйым, - ти диндар ханым. - Доғалар, Бәйғәмбәребеҙ дауалаған ысулдар бик күп ауырыуҙарға ярҙам итә. Хижаманан тыш, ҡот ҡоям, һөлөк һалам, массаж эшләйем. Хатта халыҡ дауаларына скептик ҡарашта булған кешеләр ҙә дауаланғандан һуң ҡарашын үҙгәртә".\nБыға бер миҫал килтереү ҙә етә. Уның тураһында ишетеп ҡалған табип-дерматолог, профессор дауаға бармаған сирлеләрен дауалау өсөн Фәниә апайҙы саҡыртып ала. Оҙаҡ йылдар шул клиникала дауаланып та псориаз сиренән ҡотола алмаған бер полковник ышаныр-ышанмаҫ ҡына дауаланып ҡарарға була. Фәниә апай уға хижама тәғәйенләй. Бер ни тиклем сеанстан һуң, полковниктың аяғындағы псориаз ҡул менән һыпырып алғандай юҡҡа сыға. Полковник, рәхмәт йөҙөнән, Фәниә апайға Менделеев урамында офис аса.\nФәниә апай үҙенең һәр саҡ олатаһының һаҡлауында икәнен тоя. Хатта бер ваҡыт, фатирына ҡараҡтар ингәс, уянып китә лә, тәүҙә шым ғына тыңлап ята, һуңынан тороп, ут ҡабыҙа. Ҡараҡ тәүҙә уға ҡарап ҡатып ҡала, һуңынан йән көсөнә ҡысҡырып, тоғон йөкмәп сығып ҡаса. Йыраҡ китеп өлгөрмәй ул, ярты сәғәттән ҡулға алына. Фәниә апайҙы был ҡараҡтың урлашыуы түгел, ә ни өсөн йән көсөнә ҡысҡырыуы ҡыҙыҡһындыра, шуның серен белгеһе килә. Ошо хаҡта полиция хеҙмәткәрҙәренә әйткәс, улар уғры менән һөйләшә һәм шундай яуап еткерә: "Ул ҡатындың артында бер ир кеше баҫып тора ине, шунан ҡурҡтым". "Ошо ваҡиғанан һуң олатайымдың мине һәр саҡ яҡлап, һаҡлап йөрөгәненә ныҡлы инандым, - ти Фәниә апай. - Нәҫелебеҙҙә уның үҙен көслө дауалаусы итеп иҫләйҙәр, ләкин уның был һәләте тик малайҙар яғына ғына тапшырыла килгән. Бәлки, ниндәйҙер урында быуындар сылбыры өҙөлөп, оҙайлы ваҡыттан, урау юлдарҙан һуң ғына миңә килеп еткәндер был һәләт..." Был көндө миңә Фәниә Оморҙаҡ ҡыҙы эшләгән хижама сеансын күҙәтергә һәм хатта уны үҙемдә һынап ҡарарға насип булды. Хижама ғәрәп теленән "һурып алыу" тип тәржемә ителә. Йәғни ул капиллярҙарҙан ҡанды һурып ала. Мөхәммәт бәйғәмбәр үҙе үк был ысулдың бик файҙалы булыуын, күп ауырыуҙарға шифа биреүен, ләкин билдәле нөктәләрҙе белеп кенә эшләргә кәрәклеген әйткән.\nЭлегерәк, иҫегеҙҙә булһа, өләсәйҙәр ҙә ҡан ағыҙыу ысулын ҡуллана торғайны (төньяҡ-көнсығышта уны мөгөҙ ҡуйыу тигәндәрен иҫләйем). Бөгөн төрлө тәжрибәләр үткәреп ҡарап, ғалимдар уның һөҙөмтәлелегенә хайран ҡалған. Ул ҡан баҫымын нормалләштергән, лейкоциттар интерферонды (вируслы инфекциялар, рак күҙәнәктәре, хатта СПИД менән актив көрәшеүсе протеин) тиҫтәләрсә тапҡырға күберәк эшләп сығарған, ҡандағы тимер һәм эритроциттар һаны нормаға килгән һ.б. Ҡан ағыҙыуҙан һуң шештәр, яман шештәр бөткән, эндокрин системаһы эшмәкәрлеге тергеҙелгән, тамырҙарҙың варикоз киңәйеүе бөткән. Был процедураны бөтөн тәнгә эшләргә мөмкин. Сүриә, Франция, Америка медиктары хижаманың иммунитетты нығытыуын һәм дауаланыуҙың ысынлап та дөрөҫ ысул икәнен белдерә. Был иһә Мөхәммәт бәйғәмбәрҙең: "Дауа - өс нәмәлә: бал эсеүҙә (борон бал ҡортоноң балын кәсәләп эскәндәр), хижамала һәм көйҙөрөп дауалауҙа", - тигәнен раҫлай. Ә инде арабыҙҙағы башҡаларҙан әллә ни айырылмаған, әммә Фәниә апай кеүек быуындан-быуынға тапшырылып килгән һәләткә эйә кешеләр, уны камиллаштырыусылар йәшәгәндә, башҡорттоң сирле булырға йәки киләсәккә көсһөҙ генофонд ҡалдырырға хаҡы бармы?\nЯҙылған: 16.01.17 | Ҡаралған: 1020


Видео танышып аралашыу - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nСкачать Ч-рулетка 603046 өсөн Бушлай Android\nМин һөйләргә теләгән кеше өсөн рулетка сатнай, Мин теләйем йыйыныусы дустарТеркәүен талап итмәй, файҙаланыусыларҙың бөтә мәғлүмәттәр һаҡланмаған, Ә шәхси мәғлүмәтте өсөнсө зат недоступная. Һәр файҙаланыусылар, ҡағиҙә сат һәм уның менән әңгәмәләште. Һәр кеше даими контролдә тотоуы һәм ялыу Һәм башҡа ч неподобающий модераторы буласаҡ. Һәр кем сат ҡағиҙәһен боҙоп, тыйылған. Әгәр һеҙ эҙләгән кеше менән аралашҡанда мөмкин Ул, төймәгә басыгыз"Старт". Һеҙ көйҙәр эҙләй, үҙгәртергә мөмкин, уларҙың араһында Осраҡлы кешенең булыуы мөмкин йәки һайланған һылтанма Яһап, билдәле бер телдә һөйләшә. Әгәр һеҙ кешене баҫа һәм, уның менән Һөйләшергә теләй, һеҙ ч тамамлай алмай. Файҙаланыусыларҙың исемлеге, уларҙың прокрутить һеҙ, һеҙ кешеләр Өсөн ҡыҙыҡлы булыу өсөн уединиться. Тәҙрә ябырға йәки исправлено өсөн ҡулланырға мөмкин Микрофон йә камера бәйләнеш, уларҙы барлыҡҡа килгән хәбәрҙәр. Ҡыҙыҡ картина - был фекерҙәштәр табырға тырыша һәм Эшләргә, йәғни, ваҡытында булды. Сағыу кейемдә сәләмләү, һүрәттәре менән уйынсыҡтар һәм Китаптар өсөн уларҙың яратҡан урыны булыуы мөмкин. Фокус эшләргә мөмкин, шиғриәт һәм йырҙы ғына йырлайым. Икенсе - был аранжировка башҡара.\nСайтында танышырға"Lucknow", ауыр\nБушлай хезмәте Белән танышу Ир-атлар\nрулетка менән телефон ч без интернета видео танышып аралашыу башҡа бушлай ч рулетка теркәлгән танышты секс видео менән танышыу сайты топ 10 чатрулетка етди мөнәсәбәттәр өсөн бушлай таныша 18 башҡа бушлай теркәү видео чат чатта теркәлергә бушлай онлайн без рулетка ҡыҙы менән 18 йыл видеочить


21 ноябрь — Башҡорт Википедияһы\n21 ноябрь — григориан стиле буйынса йылдың 325-се көнө (кәбисә йылында 326-сы). Йыл тамамланыуға 40 көн ҡала.\n21 ноябрь Викимилектә\nБМО: Бөтә донъя телевидение көнө.\nЮл-транспорт фажиғәһе ҡорбандарын иҫкә алыу көнө (ноябрҙең өсөнсө йәкшәмбеһе).\nЕр: Бөтә донъя сәләмләү көнө.\nАҠШ: Имбир прәниге көнө.\nГреция: Ҡораллы көстәр көнө.\nГермания: Мәрхүмдәрҙе иҫкә алыу көнө.\nАргентина: Шәфҡәт туташтары көнө.\nУкраина: Ауыл хужалығы хеҙмәткәрҙәре көнө.\nВенесуэла: Студенттар көнө.\nПольша: Социаль хеҙмәткәрҙәр көнө.\nРәсәй: Һалым органдары хеҙмәткәрҙәре көнө.\nРәсәй: Бухгалтерҙар көнө.\n1699: Рәсәй батшаһы Пётр I рекрутлыҡ хеҙмәт бурысы тураһында указ сығара (1699)\n1877: Томас Эдисон фонограф уйлап сығыра.\n1905: В. И. Ленин эмиграциянан Рәсәйгә ҡайта.\n1955: Сибай эшселәр ҡасабаһы «ҡала» статусы ала.\n2015: IV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы асыла.\nБыл көндө тыуғандарҮҙгәртергә\nБашҡортостан менән бәйле шәхестәрҮҙгәртергә\n0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандарҮҙгәртергә\nИбраһимов Искәндәр Абдрахман улы (1925—25.06.2001), ғалим-урман белгесе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1962—1987 йылдарҙа Башҡортостан урман тәжрибә станцияһы директоры. Биология фәндәре кандидаты (1965). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1973) һәм атҡаҙанған урмансыһы (1982), II дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры (1985). Сығышы менән Дәүләкән ҡалаһынан.\nСамохвалова Алёна Александровна (1980), спортсы. 2001 йылдан еңел атлетика буйынса Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы. Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (2002). Экиден эстафетаһында Рәсәй чемпионы (2001—2002), Японияның Иокогама ҡалаһындағы халыҡ- ара ярыштар еңеүсеһе (2003). Йәштәр араһында 10000 метрға йүгереүҙә Рәсәй чемпионы (2000—2001). Клубтар араһында Европа чемпионы (1998), үҫмер спортсылар араһында дүрт тапҡыр Рәсәй беренселектәре еңеүсеһе (1998—1999; 2000). Эстафета йүгереүендә Рәсәй рекордсыһы (2005). Сығышы менән Белорет ҡалаһынан.\n1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандарҮҙгәртергә\nФәтҡуллин Хөсәйен Әһлиулла улы (1926—24.09.1996), СССР-ҙың башҡарма органдаы эшмәкәре, ғалим-педагог. 1963—1970 йылдарҙа Салауат ҡала Советы башҡарма комитеты рәйесе. Башҡорт АССР-ының етенсе саҡырылыш Юғары Советы депутаты. 1975 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы. Педагогия фәндәре кандидаты (1969), ауыр атлетика буйынса халыҡ-ара категориялы судья (1965). СССР-ҙың физик культура отличнигы (1954).\nТеләшев Илшат Ғүмәр улы (1956), ғалим-инженер-химик-технолог. 1979 йылдан (өҙөклөк менән) Өфө нефть институты һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусыһы. 1993 йылдан Нефтехимия эшкәртеү институтының лаборатория мөдире, 1997—2018 йылдарҙа — директоры, бер үк ваҡытта 1996 йылдан ӨДНТУ-ла, шул иҫәптән 2016 йылдан газ химияһы һәм химик технологик процестарҙы моделләштереү кафедраһы мөдире; 2000 йылға тиклем Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (2009), техник фәндәр докторы (1992), профессор (2008). Рәсәй Федерацияһының (2014) һәм Башҡортостан Республикаһының (2006) атҡаҙанған фән эшмәкәре. Рәсәйҙең почётлы нефтехимигы (2001).\nХлынов Анатолий Александрович (1971), спортсы. 1992—2001 йылдарҙа спидвей буйынса Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы. Рәсәйҙең спорт мастеры (1992). Сығышы менән Салауат ҡалаһынан.\n2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандарҮҙгәртергә\n3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандарҮҙгәртергә\nЕдрёнкин Михаил Акимович (1923—31.10.1970), Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, штурмлау инженер-сапер батальоны саперы, рядовой. 1948 йылдан КПСС ағзаһы. Дан орденының тулы һәм ике Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры.\nГуторов Юлий Андреевич (1933), ғалим-инженер-физик, юғары мәктәп эшмәкәре. 1998—2013 йылдарҙа Өфө дәүләт нефть техник университеты Октябрьский филиалының кафедра мөдире. Рәсәй Тәбиғи фәндәр академияһы академигы, техник фәндәр докторы (1994). СССР-ҙың атҡаҙанған уйлап табыусыһы (1978) һәм почётлы ер аҫты байлыҡтарын эҙләүсеһе (1983). Сығышы менән Тула ҡалаһынан.\nТрофимов Валентин Андреевич (1943), ғалим-аллерголог‑иммунолог. 1970—2008 йылдарҙа «Иммунопрепарат» предприятиеһының өлкән, төп һәм баш ғилми хеҙмәткәре. Медицина фәндәре докторы (1997). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы (1980). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nВилданова Олия Ғәли ҡыҙы (1958), балет артисы, ғалим-педагог, мәғариф эшмәкәре һәм юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1983 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Сәнғәт фәндәре кандидаты (2013). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2015). Сығышы менән Ленинград ҡалаһынан.\n4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандарҮҙгәртергә\nХвольсон Даниил Абрамович (1819—23.03.1911), Рәсәй империяһы тарихсыһы, шәрҡиәтсе, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Санкт-Петербургтағы Император Фәндәр академияһы Көнсығыш телдәр бүлегенең мөхбир (1858) һәм почётлы ағзаһы (1908), философия докторы (1855). Башҡорттарҙың килеп сығышының фин-уғыр теорияһын яҡлаусы, «башҡорт» һәм «мадьяр» этнонимдарының нигеҙе «баджгард» этнонимынан булыуын иҫбатлаусы. Сығышы менән хәҙерге Литваның баш ҡалаһы Вильнюстан.\nҠорбанғәлиев Ғәбиҙулла Ғәбделхәким улы (1859—7.12.1919), ислам дине әһеле, ишан, суфыйсылыҡ вәкиле. Ахун (1890). Хәҙерге Силәбе өлкәһенең Арғаяш районындағы тыуған ауылы Миҙиәктә мәҙрәсә асыусы һәм уның мөҙәрисе.\nМуллайән Сөйәрғолов (1934), театр артисы. 1959 йылдан Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1986). СССР халыҡтары театр сәнғәте драматургияһының Бөтә Рәсәй фестивале дипломанты (Мәскәү, 1972).\nСуркин Валерий Андреевич (1939), СССР-ҙың хужалыҡ, партия һәм йәмәғәт эшмәкәре. 1984—1990 йылдарҙа КПСС-тың Пермь ҡала комитетының беренсе секретары. РСФСР-ҙың 11-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты (1984—1989). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1974) һәм Халыҡтар Дуҫлығы (1984) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Мәләүез районы Ергән ауылынан.\nВласов Валентин Александрович (1949), дәүләт эшмәкәре, ғалим-инженер-иҡтисадсы, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1992—2005 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының иҡтисад министры. Иҡтисад фәндәре докторы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nКашаева Зөлфирә Ғиниәтулла ҡыҙы (1949), һаулыҡ һаҡлау өлкәһе ветераны. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nМансурова Зөләйхә Хөсәйен ҡыҙы (1949), һаулыҡ һаҡлау ветераны. 1975—2010 йылдарҙа Шаран үҙәк район дауаханаһының юғары категориялы акушер-гинекологы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1998), СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1991). Шаран ауыл Советы ауыл биләмәһенең почётлы гражданы.\nОбыдённов Михаил Фёдорович (1949), ғалим-археолог. 1975 йылдан Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, 2000—2006 йылдарҙа төбәкте өйрәнеү һәм дәүләт идараһы кафедраһы мөдире. Тарих фәндәре докторы (1992), профессор (1993). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\n21 ноябрҙә тыуғандар\n1694: Вольтер, Франция философы, шағир һәм тарихсы.\n1834: Гетти Грин, Америка эшҡыуары, үҙ заманының иң бай ҡатын-ҡыҙы.\n1854: Бенедикт XV, Рим папаһы.\n1907: Авилов Михаил Александрович, СССР шағиры.\n1909: Михаил Садовский, СССР-ҙың театр һәм кино актёры, РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1949).\n1909: Михаил Бубеннов, СССР яҙыусыһы, әҙәби тәнҡитсе.\n1919: Виктория Горшенина, СССР һәм Рәсәйҙең театр һәм кино актёры, РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1985).\nБыл көндө вафат булғандарҮҙгәртергә\n21 ноябрҙә вафат булғандар\n479 б.э.т.: Конфуций, Ҡытай философы.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=21_ноябрь&oldid=1094822 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 19 ноябрь 2021 в 16:14\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:14 19 ноябрь 2021 үҙгәртелгән.


МОБУ ООШ д.Валитово - История школы\n—› История школы\nВәлит ауылы Хәйбулла районының көньяғында ике боронғо башҡорт ауылының береһе. Беҙҙең ауылда тәүге белем усағына 1881 йылда уҡ нигеҙ һалына башлай. Мәшһүр Ғатаулла ишан 1881 йылда ауылда мәсет төҙөтә һәм шунда мәҙрәсә лә астыра. Октябрь революцияһына тиклем балаларға мәҙрәсәлә һабаҡ бирәләр. Совет власынан һуң Ғатаулла ишан эҙәрлекләүҙәргә дусар ителә һәм ҡаҙаҡ далаларында йәшерен көн итергә мәжбүр булла.\n1928 йылда , ниһайәт, бер баҫҡыслы мәктәп асыла. Уҡытыу боронғоса- ысулса алып барыла. Белемде Әлибаева Әсмә - Ғатаулла ишандың килене бирә башлай.\n1930 йылда латинса уҡытыу башлана. Уҡытыусыһы Ғайсин (исеме, атаһының исеме онотолоп ҡалған) фамилиялы була.\n1939-40 йылдарҙа латинса уҡытыу бөтөрөлә, яңыса уҡытыу башлана.\n1948-1949 йылда мәктәптең яңы бинаһы төҙөлә. Ауылда ете йыллыҡ мәктәп асыла. Директоры Йәтимов Өмөтбай Уйылдан улы.\n1952-1955 йылдарҙа Атанов, 1956-1963 йылдарҙа Хәмиҙуллин Васил Шакир улы етәкселек итә мәктәпкә.\nЕгерменсе быуат урталарында Хәйбулла ерҙәрендә сиҙәмде үҙләштереү башлана. Вәлит ауылы эргәһендә Комсомол сиҙәмселәр ҡасабаһы төҙөлә. Балалар һаны арта. 1963 йылда бер ҡатлы яңы һигеҙ йыллыҡ мәктәп ишектәрен аса.\n1986 йылда мәктәптең ике ҡатлы яны бинаһы сафҡа керә. Уҡытыу башҡорт һәм рус кластары өсөн айырым алып барыла.\n1989 йылда Вәлит урта мәктәбе тип үҙгәртелә.\n1964-1966 йылдарҙа Аксурин Фәрит Ғүмәр улы, 1967-1971 йылдарҙа Ҡаҙакбаев Рафаэль Абдрахман улы, 1972 йылдарҙа Ниғмәтуллин Хөсәйен Әйүпович улы директор вазифаһын үтәй.\nТөрлө йылдарҙа мәктәпте Теүәлев Ғәйнетдин Зәбихулла улы, Асаинов Рауил Айса улы, Аблаев Сәлимйән Йомабай улы, Сафин Заһира Нурислам ҡыҙы, Иҫәнгилдин Фәнил Ғәзизйән улы һәм Нурғәлина Земфира Сулпан ҡыҙы етәкләй.\n1989 йылда 2 ҡатлы урта мәктәп асыла. Уҡытыу башҡорт һәм рус кластары өсөн айырым алып барыла.\nХәҙерге көндә мәктәп милли мәктәптәр рәтенә индерелгән. Уҡытыу- тәрбиә эше әсә телендә ойошторолған. Мәктәптә16 уҡытыусы, 15 педагог юғары белемле, 1-һе ситтән тороп юғары уҡыу йортонда уҡый. Коллективта 6 I категориялы, алты II категориялы, ике «Мәғәриф алдынғыһы» билдәһенә лайыҡ булған уҡытыусы эшләй. Ҡулалайштырыу айҡанлы балалар һаны ла, класс-комплекттар һаны ла кәмене: 6 класс-комплектта 58 бала белем ала. Директор – Аслаев Таһир Радмир улы.


Өфөлә үтәсәк саммит ҡунаҡтарын Көньяҡ Корея автомобилдәрендә йөрөтәсәктәр\nВодителдәр үҙебеҙҙекеләр – «Башавтотранстан». Бөтәһе лә тейешле әҙерлек һәм тикшереү үткән. Улар саммитта йөрөйәсәк автомобилдәрен тап бөгөн ала. Тантана әлеге ваҡытта Когнресс-холл майҙанында бара.\nНиколай Фадеев, ШОС һәм БРИКС «Өфө-2015» офис-төркөмө директоры: «Саммиттар партнеры итеп Көньяҡ Корея автомобилдәр етештереүсе компанияны һайлау тураһындағы ҡарар федераль кимәлдә ҡабул ителде. Ойошманың бындай кимәл йыйындарҙа ҡатнашыу тәжрибәһе төп өҫтөнлөк булып тора. Республика бюджетынан бер ниндәй ҙә сығымдар йәлеп ителмәне».


Кукубаев Анатолий Кукубаевич — версиялар араһындағы айырма — Башҡорт Википедияһы\nКукубаев Анатолий Кукубаевич — версиялар араһындағы айырма\nКукубаев Анатолий Кукубаевич (үҙгәртергә)\n17:27, 2 ғинуар 2019 версияһы\n174 байт өҫтәлгән , 2 года назад\nкүренеште төҙәтеү, викилаштырыу\n17:18, 2 ғинуар 2019 версияһы (төҙәтеү)\nә (Айсар Кукубаев Анатолий Кукубаевич. битенең исемен үҙгәртте. Яңы исеме: Кукубаев Анатолий Кукубаевич: орфо, нөктә кәрәкмәй)\n17:27, 2 ғинуар 2019 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\n'''Кукубаев Анатолий Кукубаевич''' ([[1 июль]] [[1937 йыл]] — [[1 август]] [[2002 йыл]]) — композитор, педагог1964-2002 йылдарҙа [[Өфө сәнғәт училищеһы]] педагогы. 1998 йылдан [[Башҡортостан РеспубликаһыныңРеспубликаһы]]ның Композиторҙар союзы ағзаһы (1998). БАССР[[Башҡорт АССР-ҙыңы]]ның атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1987)., Башҡортостан комсомолының [[Ғәлимов Сәләм исемендәге премия]]һы лауреаты (1967).\nАнатолий Кукубаевич Кукубаев 1937 йылдың 1 июлендә БАССР-ҙың [[Бөрө районы]] Бәхтебәй[[Бахтыбай]] ауылында Куғыбай Ҡотлосатов ғаиләһендә тыуа. Кукубаев — композитор псевдонимын урман ҡошоноң «ку-ку» йырынан алған.\nАнатолий Кукубаевич 1961 йылда [[Өфө сәнғәт училищеһы]]ның баян класын (педагогы И. П. Фоменков), 1966 йылда — Гнесиндар исемендәге Музыка-педагогия институтын тамамлай (А. А. Лубенниковтың баян класын, С. П. Горчаковтың дирижерлыҡ класын).\n1964 йылдан алып Өфө сәнғәт училищеһы уҡытыусыһы булып эшләй, 1971 йылға тиклем «Салауат Юлаев» культура йортонда музыка етәксеһе һәм халыҡ бейеүҙәре ансамбленың оркестр дирижеры була.\nМилләте буйынса мари, ул үҙен башҡорт музыкаһы ижадына арнай. [[2002 йыл]]дың 1 авгусында вафат була. Тыуған БәхтебәйБахтыбай ауылында ерләнә.\nБаян өсөн пьесалар «Ете ҡыҙ», «Башҡорт темаларына вариациялар», «Интермеццо».\n== Маҡтаулы исемдәре һәм наградаларыбашҡа бүләктәре ==\n* БАССР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1987).\n* Ғ. Сәләм исемендәге премия (1967).▼\n▲Ғ. Сәләм исемендәге премия (1967).\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/857339 ҡабул ителгән


Ҡылыс (фехтование) — Башҡорт Википедияһы\n1 Спорт фехтованиеһы\n2 Ҡылыссының кейеме һәм уны камиллаштырыу тарихы\n3 Ҡылыстарҙа спорт фехтованиеһының төп ҡағиҙәләре һәм уларҙың үҫеш тарихы\nСпорт фехтованиеһы Үҙгәртергә\nӘлеге ваҡытта уның өс төп (иң киң таралған) спорт дисциплинаһы бар: ҡылыс, шпага һәм рапира. Элегерәк шулай уҡ һығылмалы штык ҡулланылған спорт ярышы булған, әммә ул хәҙер бик аҙ таралған. Ҡылыс — спорт фехтованиеһының сабыу алымы ҡулланылған берҙән-бер төрө. Спорт ҡылысында ҡулды ҡабырғанан сабыуҙан һаҡлау өсөн ҙур гарда һәм һабының һул яғында электр шнурын беркетеү өсөн "игеҙәк" (двойник) ҡуйылған. Ҡылыс хәнйәренең уртаса оҙонлоғо — 87 см (88 см-нан артыҡ түгел), ҡылыстың үҙенең оҙонлоғо — 104 см (105 см-нан артыҡ түгел) һәм ауырлығы 400—500 гр.\nШпага һәм рапиранан айырмалы рәүештә ҡылыс һуғыуҙарҙы электр ярҙамында теркәү менән йыһазландырылған — ҡылыс хәнйәренең осо юҡ, электр аппараты өсөн ҡылыс хәнйәренең, гарданы ла индереп, ҡайһы өлөшө менән һуғылыуы мөһим түгел. Һәр бер хәнйәр тупаҡ — хәүефһеҙлек маҡсаттарында ул мотлаҡ ҡалынайтып тамамлана, әгәр ҙә хәнйәрҙең тупаҡ өлөшө һынған йәки зыян күргән булһа, уны файҙаланырға ярамай.\nҠылыссының кейеме һәм уны камиллаштырыу тарихыҮҙгәртергә\nҠылыстарҙа алышыу (фехтование), ҡайһы бер техник ҡатмарлылыҡтар булыу сәбәпле (шпага йәки рапира осона төймә ҡуйыуҙағы ҡыйынлыҡ), электрлаштырыу системаһына һуңғыларҙан булып күсә. Иҫке спорт ҡылыстарында беркетелгән электр шнуры булмай. Тәүҙә ҡылыстар, гардаһын да индереп, тулыһынса ҡоростан етештерелә. Һаптары һырланған ағастан ҡуйыла. Бындай ҡылыстар тупаҫ һәм бик ауыр була, өҫтәүенә ҡул тиреһен өйкәй. 70 — 80-се йылдарҙа СССР-ҙа заманса алюминь гардалы, эрзинкә менән ҡапланған һаплы, еңеләйтелгән ҡорос хәнйәрле (Венгрияла етештерелгән) ҡылыстарға күсәләр. Был хәнйәрҙең төп үҙенсәлеге — ваҡыт үтеү менән яраҡһыҙлана барыуы. Ундай хәнйәр үҙен тиҙ күрһәтә — ғәҙәттә, һәр алыштан һуң ул үҙ формаһын юғалта, һәм ҡылыссыға уны юлға (уны ғәҙәттә баҡырҙан эшләйҙәр, һәм юлдан ситтә алышыу тыйыла) "ышҡып" турайтырға тура килә. Иртәме-һуңмы бындай хәнйәр баребер һына, һәм алышты туҡтатып торорға тура килә. Әгәр ҡаршы уйнаусының хәнйәре дәғүәсеһенә батман-һуғыу алымын ҡулланғанда һынһа, был һуғыу уның иҫәбенә яҙыла. Туҙған хәнйәр менән дәғүәсенең һағын үтергә мөмкин.\nҺаҡлағыс кейем дә үҙгәреш кисерә. Иҫке түшелдеректәр ҡара төҫтән эшләнгән була. Оҙаҡ ваҡыт һаҡлағыс салбарҙар ҙа ҡулланылмай, уның урынына алыш ваҡытында ғәҙәти күнекмә салбарҙары кейелә. Ваҡыт үтеү менән фехтование өсөн сәнәғәттә етештерелгән махсус бирсәткәләр, терһәк ҡаплағыстар һәм ярымкедаға йәки сепрәк, тик эске яҡтан эрзинкә ҡаплағыстар ҡуйылған теннис туфлиҙарына оҡшаш махсус "тәпешкәләр" барлыҡҡа килә. Битлектәр ҙә үҙгәрә — артыҡ ауыр һәм уңайһыҙ битлектәр урынына камиллашҡан битлектәр килә.\nКүнекмә алышында ҡатнашыу өсөн минималь йыйылма — ҡылыс, битлек, түшелдерек. Битлекһеҙ алыш алып барыу, йәки хатта шаяртып ҡына алышҡан булып күренергә тырышыу ҡәтғи тыйыла. Түшелдерекһеҙ, бирсәткәһеҙ алышыу ҙа тыйыла. Ҡалғаны өҫтәмә кейемгә ҡарай һәм һәр саҡ талап ителмәүе ихтимал. Ә бына битлектең туҙыуын-туҙмауын ентекле тикшереп торорға кәрәк.\nҠылыстарҙа спорт фехтованиеһының төп ҡағиҙәләре һәм уларҙың үҫеш тарихыҮҙгәртергә\nБилбауҙан (кәүҙә, ҡулдар, бирсәткәләр һәм битлек) юғары һуғыуҙар ғына иҫәпкә алына. Һуғыуҙы беренсе булып башҡарыу мөһим. Әгәр һуғыуҙар бер юлы яһалһа, алға табан хәрәкәт итеүсе өҫтөнлөккә эйә, әммә ҡаршы яҡтың хәнйәрен тотоп ситкә тайшандыра алһа, өҫтөнлөк шул уйынсыға күсә.\nҺөжүм мәлендә һуғыуға ҡарағанда һаҡланып ҡалыуҙың бик ҡатмарлы булыуы ҡылыстарҙа фехтованиеның бер үҙенсәлеге. Шуға күрә күптәр, бигерәк тә яңы был уйынға килгәндәр йышыраҡ һөжүм итергә тырыша. Бәхәсле мәлдәр килеп тыуһа, бер кемгә лә һуғыу иҫәпләнелмәй. Бер юлы һөжүм итеүҙең даими ҡабатланыуына, туҡтауһыҙ юлдың аҙағына сығыуға ҡарата аныҡ ҡағиҙәләр системаһы булдырылған.\nАлыш уйынсыларҙың бер-береһен сәләмләүҙән һәм судьяның командаһынан һуң башлана. Алышты тамамлау командаһынан һуң һәм фехтование юлынан ситтә эшләнгән һуғыу иҫәпкә алынмай. Ниндәйҙер сәбәп менән ҡаршы яҡ уйынсының башында битлек булмаһа һәм ул буш ҡулын күтәрһә, алышты дауам итергә ярамай, шулай уҡ дәғүәсенең ҡулында ҡылысы булмаһа ла ярышты башлау тыйыла. Ауырттырып һуҡҡан өсөн ғәфү үтенеү яҡшы тон, тип иҫәпләнелә.\nБуш ҡулды артҡа йәшерергә мөмкин, әммә күп кенә фехтовальщиктар быны эшләмәй. Шул уҡ ваҡытта бер генә тәжрибәле ҡылыссы ла алыш ваҡытында буш ҡулын билбауҙан түбән төшөрмәй йәки ҡораллы ҡулын юғары күтәрмәй.\nХәҙер сатраш аҙым (ҡоралһыҙ яҡтағы аяҡтың алда булыуы) рөхсәт ителмәй. Элек был алым ҡулланылған һәм флеш-һөжүм тип аталған. Ғәмәлдә был уйын юлы буйынса тәртипһеҙ хәрәкәт барлыҡҡа килтергән, бигерәк тә яңы уйнай башлаусылар ошо алымды йышыраҡ ҡулланған.\nШулай уҡ, 2016-2017 миҙгеле башында һәм 2016 йыл аҙағына тиклем ваҡытлыса түбәндәге үҙгәреш индерелде - хәҙер уйынсылар алышты бер-береһенә 1 метрға яҡыныраҡ килеп башлай.\nФехтованиела халыҡ-ара ярыштарҙа судьялыҡ итеүҙе француз телендә алып барыу традицияһы бар. Шуға күрә күп кенә фехтовальщиктар төп терминдарҙың французса атамаларын яҡшы белә.\nҠылыс менән алышта ҡаршы яҡ уйынсының кәүҙәһенә диоганаль буйынса һуғыу бар. Был да традияцияға эйәреп кенә башҡарыла, ғәмәлдә бындай һуғыу спорт алышын алып барыу алымына инмәй.\nРәсәйҙә абруйлы халыҡ-ара ярыштар даими үткәрелә — мәҫәлән, Мәскәү Ҡылысы турниры.\nҺәр ҡылыссыға иртәме-һуңмы манекендә күнекмәләр үтәргә тура килә. Бындай клубтарға йөрөүселәр манекенды «Вася ағай менән күнекмә» тип шаярта.\nБилдәле актерҙар биографияларында фильмда төшөргә әҙерләнгәндә аҙмы-күпме ҡылыста алышырға тура килеүе тураһындағы хәтерләргә "ярата". Бында һүҙ арт-фехтование тураһында бара, ти белгестәр. Арт-фехтованиеның реаль алыш менән бер ниндәй ҙә уртаҡлығы юҡ, улар шпага, рапира йәки ҡылыстарҙа ысынға оҡшаш алыш күренешен генә тыуҙыра.\nҠылыс ҡулланы 2012 йылдың 2 февраль көнөндә архивланған.у\nМушкетерһарса әҙерлек: фехтовальщик өсөн кейем\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҡылыс_(фехтование)&oldid=1060599 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 12 август 2021 в 13:11\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:11 12 август 2021 үҙгәртелгән.


Уйнаһын ғына ҡурайҡай » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Уйнаһын ғына ҡурайҡай\nУйнаһын ғына ҡурайҡай\nКөйөргәҙе ерендә ҡурай сәнғәтенең бай тарихы бар. Уларҙың байтағы Рәсәйҙә, башҡорт йәшәйешендә булған күренекле ваҡиғаларға бәйле. Әйтәйек, 1913 йылда беҙҙең төбәктә 1812 йылғы Ватан һуғышында еңеүҙең бер быуатлыҡ юбилейына арналған ҡурайсылар бәйгеһенең үтеүе лә күп нәмә тураһында һөйләй.\nБылтыр, ошо оло датаның 200 йыллығына арнап, меңдән ашыу милли музыка ҡоралында уйнаусы ҡатнашҡан 2-се республика йыйынының Көйөргәҙе ерендә уҙғарылыуы ла ҙур ваҡиға булды. Күптән түгел Ермолаев ауылының «Йәшлек» мәҙәниәт йортонда үткәрелгән район ҡурайсыларының сираттағы конкурсын тамашасылар шул данлы ваҡиғаларҙың дауамы булараҡ ҡабул итте. Бына өсөнсө йыл рәттән уҙғарылған ижади ярышта 23 ҡурайсы, 16 йәшкә тиклемге һәм шунан өлкәнерәктәр төркөмдәренә бүленеп, яңғыҙ һәм ансамблдәр составында сығыш яһаны. Башҡорт халҡының төп музыка ҡоралында уйнауҙы үҙләштереп, бәйгелә ҡатнашыусыларҙың йылдан-йыл һаны ишәйеүе һәм географияһы киңәйеүе бик тә һөйөнөслө күренеш. Мәҫәлән, быйыл сарала Яҡут, Мораптал, Яҡшымбәт, Айсыуаҡтан килеүселәр булыуы ошо фекергә дәлил. Мәктәптәрҙә ҡурай түңәрәктәренә йөрөүселәр һаны артыуы ла боронғо музыка ҡоралының киләсәге булыуына ишара. Был тәңгәлдә Яҡут ауылы мәҙәниәт йорто хеҙмәткәре Рәүеф Әбйәлилов етәкләгән ҡурайсылар түңәрәгенең әүҙем эшләүен билдәләп китеү ҙә урынлы булыр. Уның даими, маҡсатлы эш алып барыуы һөҙөмтәһендә йылдан-йыл үҫмерҙәр милли музыка ҡоралында уйнарға күберәк йәлеп ителә, уларҙың оҫталығы ла камиллаша бара. Түңәрәк ағзалары район, төбәк ярыштарында ла һәр саҡ ҡатнаша. Быйылғы ҡурай байрамына Күмертау, Мәләүез ҡалаларынан да конкурсанттар саҡырылғайны. Сөнки, баһалама комиссияһы ағзалары белдереүенсә, үҙ ҡаҙаныңда ғына ҡайнау етмәй, ә көслөләр менән ярышыу тик сәмде арттыра ғына.\nКөсөргәнешле ижади алыш һөҙөмтәһендә 16 йәшкә тиклемге ҡурайсылар араһында Көйөргәҙе егете, Күмертауҙа уҡыусы Әлфир Сурин гран-при яуланы. Икенсе төркөмдә Мәләүез ҡалаһы вәкиле Тәлғәт Нуриев иң ҙур баһаға лайыҡ булды.\nАнсамблдәр араһында беренсе урын Мәләүездән килгән «Урал» уҡыусылар коллективына бирелде. Ә икенсе урынға «Айсыуаҡ» триоһы сыҡты. Яҡуттан «Аҡтамыр» ансамбле өсөнсө күрһәткескә өлгәште. Шулай уҡ ҡурайсылар төрлө номинацияларҙа ла ярышты. Әйтәйек, иң йәш оҫта башҡарыусы тип 7 йәшлек Илшат Рамазанов, ә иң өлкәне тип Мәләүездән 68 йәшлек Тәлғәт Нуриев билдәләнде. Еңеүселәр Маҡтау грамоталары һәм бүләктәр алып һөйөндө.\nРайонда ҡурай сәнғәтен тергеҙеүгә, үҫтереүгә ҙур өләш индергән «Мираҫ» ҡурайсылар ансамбле етәксеһе Альберт Юлдыбаев йыл һайын милли музыка ҡоралында уйнаусы иң һәләтле балаға үҙенең шәхси премияһын тапшырырға ҡарар итеүе хаҡында белдерҙе. Быйыл бүләккә – бер умарта бал ҡортона Айсыуаҡ ауылынан Линар Аҙнабаев лайыҡ булды.\nСираттағы конкурс райондың билдәле ҡурайсыһы, балаларҙың остазы Альберт Ғәйфулла улының 65 йәшлек юбилейы менән тап килде. Ошо айҡанлы милли уйын ҡоралын пропагандалау йәһәтенән ҙур маҡсатлы эш башҡарған А. Юлдыбаевҡа Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының миҙалы, БР Мәҙәниәт министрлығының, Башҡортостан ҡурайсылар берлегенең, район хакимиәтенең Рәхмәт хаттары һәм бүләктәре тапшырылды.\nСығыу ваҡыты 19-04-2013, 10:09 | Ҡаранылар: 899\nӘ беҙҙең ауылда... (29 июль)\nМөнәжәт тә тәрбиәләй\nКүңелдәргә осҡон һалды ҡурай байрамы\nИғтибар, Әҙеһәм Исҡужин исемендәге конкурс!


Материалы за 14.01.2010 » Архив газеты "Йәшлек"\nКүп бәрәкәт күп хәрәкәт менән.\nБашҡортостан шифаханаһы – иң яҡшыһы Яңылыҡтар\nБашҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов исеменә Яңы йыл байрамдарында Башҡортостанда булып киткән РФ Дәүләт Думаһы депутаты, Рәсәй Ҡатын-ҡыҙҙар союзы рәйесе Екатерина Лахованан рәхмәт хаты килгән.\nҮҙенең хатында ул Башҡортостанда оҙаҡ йылдар дауамында шифахана-курорт системаһын яҡлау һәм үҫтереү өлкәһендә һөҙөмтәле сәйәсәт алып барылыуын билдәләй.\nИлдең етәкселеге тарафынан Рәсәйҙең шифахана-курорт учреждениеларын тергеҙеү һәм үҫтереү бурысы ҡуйылған. Уның нисек уңышлы тормошҡа ашырылыуын «Янғантау» шифаханаһы миҫалында күрергә мөмкин.\nавторы: admin | 14 января 2010 | Фекерҙәр (1) | Тотош уҡырға\nБашҡортостанда йыл һайын балалар, үҫмерҙәр һәм йәштәр араһында спорт-һауыҡтырыу эшен ойоштороу буйынса конкурс үткәрелә. Ул, сәләмәт тормошто киң йәйелдереү менән бер рәттән, физкультура-һауыҡтырыу клубтары эшен әүҙемләштереүгә йүнәлтелә.\nКонкурсты ойоштороусы БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы, эштәргә йомғаҡ яһап, 2009 йылдың еңеүселәрен билдәләне. Лайыҡлы баһаланыусылар араһында Нефтекама ҡалаһының «Дуҫлыҡ», Благовещендың «Орленок», Өфөнөң Орджоникидзе районындағы «Умелые руки» үҫмерҙәр клубы бар. Шулай уҡ Тәтешле районының «Батыр», Краснокаманың «Геркулес», Иглин районының «Алпамыша» клубтарын өлгө итеп билдәләргә була. Баш ҡаланың «Дети плюс», «Алые паруса», Стәрлетамаҡтың «Надежда» берләшмәләре лә ошо иҫәптә.\nБӘХЕТ СЕРЕ – ТАТЫУЛЫҠТА Яңылыҡтар\nТәбиғәтенең матурлығы, халҡының эскерһеҙлеге менән дан тотҡан Бө рйән районында пар аҡҡоштарҙай татыу, бәхетле йәшәгән ғаиләләр бихисап. Байназар ауылында, йорт һалып, барыһын да һоҡландырып йәшәүсе Әлмира һәм Альберт Хәсәновтар шундайҙарҙан. Улар икеһе лә – юғары белемле уҡытыусылар. Әлмира Салауат ҡыҙы башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән уҡытһа, Альберт Зөфәр улы география, ҡортсолоҡ дәрестәрен алып бара. Талапсан, барыһы менән дә уртаҡ тел таба белгән педагогтарҙы уҡыусылары ла бик ярата, хеҙмәттәштәре лә хөрмәт итә.\nҮҙҙәре лә уңған, матур ғаиләлә тыуып үҫкән Хәсәновтарҙың йортонда һәр саҡ толҡалы. Сөнки бында татыулыҡ, мөхәббәт тигән изге хистәр хакимлыҡ итә. Айгиз менән Айгүзәлде бәхетле итеп үҫтереү өсөн бар көсөн һала йәш ата-әсә. Ғәзиздәре лә шуға бик илгәҙәк, йыр-бейеүгә маһир балалар. Бер генә мәҙәни саранан да ситтә ҡалмаған Хәсәновтарға, афарин, тип әйтке килә.\nБөрө районы төҙөкләндерелә Яңылыҡтар\nБашҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов эш сәфәре менән Бөрө районында булды. Унда республика башлығы «Максимовка» ауыл хужалығы комплексының һимертеү майҙанын реконструкциялау барышы менән танышты.\nТөҙөүселәр бер нисә ай эсендә «Ленинский октябрь» ауыл хужалығы комплексының иҫке биналарын яңыртҡан. Улар урынында бөгөн дүрт яңы малсылыҡ корпусы тора. Әлеге ваҡытта бер корпуста реконструкция эштәре бара, йәнәшә тағы өс корпус төҙөлөп ята. Дөйөм алғанда, төҙөлөш эштәренең 70 проценттан ашыуы башҡарылған. Сусҡаларҙың тәүге партияһы, йәғни дүрт мең башы яңы корпустарға урынлаштырылған да инде. Сусҡа ҡараусылар киләсәктә йылына 44 мең сусҡа бәрәсе алырға планлаштыра. Сусҡаларҙы ашатыу һәм ҡарау буйынса барлыҡ операциялар ҙа механизацияланған, климат-контроль автоматлаштырылған.\nҮҙаллылыҡтың 20 йыллығына арнала Башҡортостан, Милли проекттар\nМортаза Рәхимов Башҡортостанда 2010 йылды Республика йылы тип иғлан итеү тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы.\nБашҡортостан Республикаһының дәүләт суверенитеты тураһындағы декларация ҡабул итеүҙең 20 йыллығы айҡанлы, илдең демократик үҫеше һәм Рәсәй Федерацияһы составында Башҡортостан Республикаһы дәүләтселегенең аяҡҡа баҫыуы өсөн уны ҡабул итеүҙең тарихи әһәмиәтен билдәләп, Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов 2010 йылды Башҡортостанда Республика йылы тип иғлан итеү тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы.\nУказ менән БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев етәкселегендә Башҡортостан Республикаһында Республика йылын үткәреү буйынса ойоштороу комитеты раҫланды. Ойоштороу комитетына 2010 йылдың 30 ғинуарына тиклем Башҡортостанда Республика йылын үткәреү буйынса саралар планын әҙерләү һәм раҫлау бурысы йөкмәтелде.\nРеспубликала миҙгел киҙеүе менән бәйле хәл тотороҡланды, 11 ғинуарға ҡарата эпидемия сиге 20 процентҡа кәмегән. Күҙаллауҙар буйынса, ғинуар аҙағында миҙгел киҙеүенең икенсе тулҡыны көтөлә. Әммә борсолорға урын юҡ, Һаулыҡ һаҡлау министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, вирусҡа ҡаршы препараттар етерлек кимәлдә тупланған.\nӨфөлә Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙы үткәреү өсөн 3,5 мең иҫәпсе талап ителәсәк. Ҡала хакимиәтенең дәүләт статистикаһы бүлеге начальнигы Валентин Сотниченко хәбәр итеүенсә, мөһим сараға әҙерлек 2008 йылда уҡ башланған, яҡын арала иҫәпселәрҙе һайлап алыу һәм уҡытыу буйынса эш башланасаҡ. Ә инде 2010 йылдың 1 авгусына тиклем иҫәп алыу участкаларының мөдирҙәрен билдәләү, 1 сентябргә инструктор-контролер менән иҫәпселәрҙе һайлау эше тамамланырға тейеш.\nГаити ярҙарында ер тетрәү һөҙөмтәһендә бик күп бина, офис, ҡунаҡхана, дауахана һәм магазин емерелде.\nХАРАБАЛАР аҫтында йөҙләгән, хатта меңәрләгән кешенең ҡалыуы ихтимал. Шуға ла әле унда ҡотҡарыу эштәре әүҙем бара, төрлө илдәрҙән гуманитар ярҙам ҡабул ителә. Бойондороҡһоҙ Милләттәр Ойошмаһының Гаитиҙағы ваҡиғаларҙы тотороҡландырыу буйынса ойошторолған миссияһының бик күп хеҙмәткәре лә хәбәрһеҙ юғалғандар исемлегенә ингән. Унда 9 мең хәрби һәм полицейский эшләүе билдәле.\n«Быуатҡа тиң егерме йыл» Яңылыҡтар\n«Башҡортостан» гәзите фотохәбәрсеһе Айрат Нурмөхәмәтовтың Башҡортостан Республикаһына арналған фотокүргәҙмәһе тап шулай атала.\nФото сәнғәте – ҙур һәләт, юғары тойомлауҙы талап иткән ижад ул. Ниндәй ҙә булһа мәлде тотоп, уны эләктерә һалыу, һәр фотоһүрәтте күңел йылыһын биреп төшөрөү, өҙлөкһөҙ эҙләнеү һәм ысын ижад өлгөләре тыуҙырыу хас был сәнғәт өлкәһе әһеленә. 1985 йылда «Башҡортостан» гәзите редакцияһында фотохәбәрсе булып эш башлаған Айрат Нурмөхәмәтовтың күргәҙмәһендә урын алған эштәренә генә ҡарап та уның хаҡында, ысын фотограф, тип әйтергә мөмкин. Ике тиҫтәнән ашыу бергә эшләгән коллегалары әйтеүенсә, Айрат Билал улының һәр фотоһүрәте – күңел торошо, тормош һулышы, ҡабатланмаҫ ижад өлгөһө.


Андрей Назаров – Башҡортостан хөкүмәте премьер-министры // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n14:09, 17 сентября 2020 Сәйәсәт\nБашҡортостан Дәүләт Йыйылышы депутаттары бөгөн көҙгө сессияның тәүге ултырышында беренсе вице-премьер Андрей Назаровты республика хөкүмәте премьер-министры вазифаһына тәғәйенләүгә ризалыҡ бирҙе. Уның кандидатураһын Башҡортостан башлығы Радий Хәбиров тәҡдим итте. Назаров республика үҫеше өсөн күпте башҡарҙы, үҙен һөҙөмтәле эшләгән етәксе итеп күрһәтте, тип билдәләне ул.\n«Асылда, ул күптән федераль кимәлдәге фигураға әүерелде, беренсе вице-премьер вазифаһында ул ҡатмарлы иҡтисади бурыстарҙы атҡара. Киң мәғлүмәтле булыуы, һөнәри һәм башҡа сифаттары Андрей Геннадьевичҡа ҡуйылған бурыстарҙы уңышлы башҡарып сығырға мөмкинлек биреренә ышанам. Бөгөн беҙ кадрҙар мәсьәләһен генә хәл итмәйбеҙ, ә республика үҫешен билдәләйбеҙ», — тине Радий Хәбиров.\nАндрей Назаров депутаттар алдындағы сығышында 2024 йылға тиклемге осорға Башҡортостандың үҫеш программаһы менән таныштырҙы һәм халыҡ һайланыусыларының һорауҙарына яуап бирҙе. Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы бер тауыштан Андрей Назаровты Башҡортостан хөкүмәте премьер-министры вазифаһына тәғәйенләүҙе хупланы. Башҡортостан башлығы тәғәйенләү тураһында указға ҡул ҡуйҙы.\nАндрей Назаров 1970 йылдың 28 апрелендә Баймаҡта тыуған. Сәйәсәт фәндәре кандидаты. Сибай ҡалаһының 6-сы урта дөйөм белем биреү мәктәбен тамамлаған.\n1988 йылда Сибай тау-байыҡтырыу техникумында «Автомобилдәрҙе техник хеҙмәтләндереү һәм ремонтлау» һөнәрен алып сыға.\n1995 йылдың майында – Ҡаҙағстан дәүләт идара итеү академияһын (элекке Алматы халыҡ хужалығы институты), 2002 йылда Башҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дəүлəт хеҙмəте һəм идара итеү академияһын тамамлай.\n2009 йылда Магнитогорск дәүләт техник университетында «Тау машиналары һәм ҡорамалдары» факультетын тамамлап, «Рәсәй Федерацияһында тау машиналары һәм ҡорамалдары торошо, үҫеш перспективалары» темаһына диплом эшен яҡлай.\n2011 йылда Рәсәй Федерацияһы Президенты ҡарамағындағы Рәсәй дәүләт хеҙмәте академияһын «Юриспруденция» һөнәре буйынса уңышлы тамамлай.\n1998 йылда Сибай Ҡала советы депутаты итеп һайлана.1998-2004 йылдарҙа Силәбе өлкәһе Магнитогорск ҡалаһында Башҡортостан Республикаһы вәкиллеге етәксеһе була.\n2001-2006 йылдарҙа – Башҡорт сауҙа-сәнәғәт союзы идараһы рәйесе. 2003 йылда Башҡортостан Республикаһы – Дәүләт Йыйылышы Ҡоролтай депутаты итеп һайлана.\n2005 йылда – Башҡортостан Республикаһы Эшҡыуарлыҡ ойошмалары ассоциацияһы рәйесе.\n2006 йылда Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы Стратегик асыштар үҙәге етәксеһе итеп тәғәйенләнә. 2007-2011 йылдарҙа – Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышы Дәүләт Думаһы депутаты.\n2010 йылда «Эшлекле Рәсәй» Дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы рәйесе урынбаҫары итеп һайлана. 2014 йылдан – «Эшлекле Рәсәй» Дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы рәйестәше.\n2019 йылдан бөгөнгә тиклем – Башҡортостан хөкүмәте премьер-министрыныың беренсе урынбаҫары.\nТеги: Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте, Андрей Назаров


Башҡортостанда Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытында хәбәрһеҙ юғ алғандарҙы эҙләү эше киң йәйелдерелгән. Һуғышҡа китеп ғәйеп булғандар республикала 127 кеше һанала. Уларҙы билдәләү өсө н Эҙләү отрядтары фонды етәксеһе Илдар Бикбаев Башҡорт дәүлә т университеты тарих факультетының "Ватан ҡанаттары" эҙләү отряды студенттары һәм аспиранттары, шулай уҡ Дәүләкәндән " ВАУРовец" отряды уҡыусылары менән бергә үҙ эҙләү методикаһын булдырған.\nЭш һөҙөмтәләре тураһында улар 1 ғинуарҙа "Башинформ" аге нтлығында үткән матбуғат конференцияһында бәйән итте.\n- Быйыл Еңеүҙең 60 йыллығына арналған саралар айырыуса кү п ойошторола, әммә хәбәрһеҙ юғалғандарҙы эҙләү беҙҙең көндәл ек эшебеҙ, - тип билдәләне Илдар Бикбаев. - Көн дә беҙгә үҙ яҡындарының яҙмышы менән ҡыҙыҡһыныусы 10 - 20 - ләп кеше шы лтырата.\nҮҙҙәренең эҙләү моделен улар мозаика менән сағыштыра: кеш е хаҡында мәғлүмәт төрлө сығанаҡтарҙан бөртөкләп йыйыла. Эҙл әүселәр район хәрби комиссариаты һәм Оборона министрлығының Үҙәк архивындағы документтарҙы, фронттан ебәрелгән хаттарҙы һәм ветерандарҙың иҫтәлектәрен, музей һәм "Хәтер китабы" нан алынған мәғлүмәттәрҙе ентекләп өйрәнә. Әйткәндәй, был китап ты сығарыусы коллектив етәксеһе Рафиҡ Вәлиев та журналистар менән осрашыуға килде.\n- "Хәтер китабы" - 200 томдан торған баҫма, унда һуғыш йы лдарында һәләк булған йәки хәбәрһеҙ юғалған яҡташтарыбыҙ тур аһында мәғлүмәттәр бирелә. Бөгөнгө көнгә бындай китапты бары тик Силәбе өлкәһендә генә сығарҙылар, - тип билдәләй ул. - Ә ҡайһы бер төбәктәрҙә был йәһәттән эш башланмаған да әле.\nҒинуар айында егеттәр Рәсәй Оборона министрлығының Үҙәк а рхивы урынлашҡан Подольск ҡалаһында булып, һуғыш йылдарында беҙҙең республикала урынлашҡан 90 хәрби часть, хәрби учрежде ние һәм уҡыу йортоноң документтары менән танышты. Улар Башҡо ртостандан фронтҡа саҡырылып, "Хәтер китабы" буйынса хәбәрһе ҙ юғалғандар исемлегенә ингән 300 - ҙән ашыу һалдат тураһынд а мәғлүмәттәрҙе асыҡлауға өлгәште.\n- Башҡортостандан саҡырылған һалдаттар ингән 310 часть ас ыҡланды, - тип һөйләй Бикбаев. - Тимәк, алда беҙҙе бик ҙур э ш көтә. Күрһәтелгән финанс ярҙамдары өсөн БДУ ректоры һәм Дә үләкән районы етәкселегенә ҙур рәхмәтебеҙҙе белдерәбеҙ.\nБөйөк Ватан һуғышы йылдарында хәбәрһеҙ юғалғандарҙы асыҡл ауға тағы күпме ваҡыт кәрәгер, билдәһеҙ, әммә тарихи ғәҙелле кте тергеҙеү үтә лә мөһим эш.


Бөрйәндең күренекле кешеләре — версиялар араһындағы айырма — Викидәреслек\nБөрйәндең күренекле кешеләре — версиялар араһындағы айырма\nБөрйәндең күренекле кешеләре (үҙгәртергә)\n12:19, 12 декабрь 2021 версияһы\n5 байт алынған , 6 месяцев назад\nҠулланыусы Һәҙиә (фекер алышыу) 24237 үҙгәртеүенән баш тартты\n12:11, 12 декабрь 2021 версияһы (төҙәтеү)\nТамғалар: Кире алынған редактор вики-текста 2017\n12:19, 12 декабрь 2021 версияһы (төҙәтеү) (кире алыу)\n(Ҡулланыусы Һәҙиә (фекер алышыу) 24237 үҙгәртеүенән баш тартты)\nТамғалар: кире алыу\n'''Мәсем хан'''. Фараз ителеүенсә, IX—Х йәки Х—XI быуаттарҙа йәшәгән, ун ике башҡорт ырыуы союзының юлбашсыһы булған. Ул «Бабсаҡ бей менән Күҫәк бей» эпосынан һәм башҡа халыҡ ижады сығанаҡтарынан билдәле. Бөрйәндә Мәсемтау исемле тау ҙа бар.\n'''[[w:Муллағолов Мирза Ғиззетдин улы]]''' 1938 йылдың 20 июлендә Иҫке Монасип ауылында тыуған, этнограф. Башҡорт дәүләт университетының тарих факультетын тамамлаған (1967). Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәгендә этнология бүлеге мөдире. «Башҡорт халыҡ транспорты» (1992), «Лесные промыслы башкир» (1994), «Башҡорттарҙа урман кәсебе» (2000) китаптарының авторы.\n'''Муллағолов Марат Ғиззетдин улы''' 1940 йылдың мартында Аҡбулат ауылында тыуған, РСФСР-ҙың мәғариф алдынғыһы, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы. Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлаған. Әтек, Байназар, Иҫке Монасип, Яуымбай, Әбделмәмбәт мәктәптәрендә уҡытыусы, директор урынбаҫары, ойоштороусы булып эшләгән. Уҡыусыларҙа халҡыбыҙ тарихына, этнографияһына, йәнтөйәгебеҙ тәбиғәтенә, әҙәбиәткә ҙур ҡыҙыҡһыныу уятҡан һәм һөйөү тәрбиәләгән остаз, байтаҡ мәҡәләләр авторы.\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/24238»


Йөҙ балл йыйыусылар Башҡортостан вуздарына уҡырға инһә, 100 мең һум стипендия алырға мөмкин\n28 Июнь 2021, 15:33\nРеспубликала бөтә берҙәм дәүләт имтихандары буйынса һөҙөмтәләр 8 июлдә билдәле була. Бөгөнгә Башҡортостанда дүрт уҡыусы ике һәм унан күберәк фәндәрҙән 100 балл алған, 89-ы йөҙ балға яҙған, тип хәбәр итте республика мәғариф һәм фән министрының беренсе урынбаҫары Илдар Мәүлитбирҙин хөкүмәттә уҙған оператив кәңәшмәлә.\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбиров министрлыҡҡа йөҙ балл алғандар республиканың юғары уҡыу йорттарына ингән осраҡта, уларҙы дәртләндереү мәсьәләһен ҡарарға ҡушты.\n«Һәләтле йәштәрҙе үҙебеҙҙә ҡалдырырға теләр инек, — тине республика етәксеһе. – Матди дәртләндереү системаһын уйлағыҙ. Бының 100 мең һумдан башлап өҫтәмә йыллыҡ гранттар булыуы мөмкин. Аҡсаны иҫәпләрбеҙ, бәлки, күберәк бирербеҙ».\nУл мәсьәләне оҙаҡҡа һуҙмаҫҡа ҡушты, сөнки илдең башҡа университетттары ошондай абитуриенттарға «һунар башлаған».


Башҡортостанда ике бәләкәй балалы ғаилә ике йылға яҡын төпкөлдә, цивилизациянан алыҫта йәшәгән // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда ике бәләкәй балалы ғаилә ике йылға яҡын төпкөлдә, цивилизациянан алыҫта йәшәгән\n11:41, 20 октября 2017 Йәмғиәт\n«Башҡортостан» милли паркының ғилми хеҙмәткәрҙәре, ике бәләкәй балалы Дилә һәм Илдус Нурмөхәмәтовтар ике йыл самаһы Кәшәлелә — «Шүлгәнташ» ҡурсаулығының милли парк менән сиктәш урында йәшәгән.\nЭлек Кәшәле Нөгөш йылғаһының уң яҡ ярында бәләкәй ауыл булған. Оҙаҡ йылдар бында урмансы Рәшит Күҫәпов ҡатыны менән тормош көткән. Уның вафатынан һуң был урында терәк пункт, өй, һуңғараҡ туристар өсөн павильон төҙөгәндәр.\n«Беҙҙең һәр ваҡыт төпкөлдә, таҙа урында, ҡала тормошонан алыҫта йәшәү, саф һауа һулау, таҙа һыу эсеү теләге булды. Шуға ла беҙгә Кәшәлелә йәшәргә тәҡдим иткәс, яңы урынға күсендек», — тип һөйләне Нурмөхәмәтовтар «Пульс-М» гәзитенә интервьюһында.\nМилли парктың яңы хеҙмәткәрҙәре алдына ошо биләмәне һаҡлау, килгән кешеләргә ҡурсаулы урындарҙа үҙеңде нисек тоторға кәрәклеген аңлатыу, уларға ярҙам күрһәтеү бурысы ҡуйыла. Ғаилә йәнлектәрҙе, ҡоштарҙы, балыҡтарҙы, умыртҡаһыҙҙарҙы һәм үҫемлектәрҙе иҫәпләү, һирәк осрай торған һәм юғалып барған йәнлектәр һәм үҫемлектәр популяцияһын өйрәнеү менән шөғөлләнгән, климатты күҙәткән. Мәҫәлән, Илдус Нурмөхәмәтов һирәк осраған бөркөттәрҙе, торналар бейеүен видеоға һәм ҡолаҡлы ябалаҡтарҙы фотоға төшөрөп алған. Үҫемлектәрҙән милли паркта тәүгә ҡыуыҡлы үлән һәм ҡыҙғылт тажлы тюльпандарҙың ғәҙәти булмаған популяцияһы теркәлгән.\n«Кәшәлелә эш етерлек булды, ләкин графикты үҙебеҙ билдәләнек, шуға күрә бер эш тә ауыр тойолманы. Тәүҙә, әлбиттә, күнегелгән шарттарһыҙ ҡыйынғараҡ тура килде, әммә әкренләп көнкүреште яйға һалдыҡ. Элемтә — спутник, интернет, телефон тәрилкә аша ине. Һыуҙы тәүҙәрәк йылғанан ташыһаҡ, туғыҙ айҙан һуң көҙ көнө скважина быраулап, өйгә һыу үткәрҙек. Электр ҡояш батареяһынан ала торғайныҡ. Йәйгеһен ул бөтә нәмәгә лә етә, ә бына ҡыш көнө аҙлап ҡулландыҡ. Өйҙө утын менән йылыттыҡ, ҡатыным икмәкте үҙе бешерҙе. Балаларға Кәшәлелә бик оҡшай ине, сөнки ҡышҡыһын урман буйлап йөрөйбөҙ, йәй иһә көн һайын һыу инәбеҙ», — тип һөйләне Илдус.\nБыйыл көҙ ғаилә Нөгөш ауылына ҡайтты, ләкин «Башҡортостан» милли паркында эшләүен дауам итә.\n«Беҙ Кәшәлегә бик рәхмәтлебеҙ, ул күңелебеҙҙә бик күп яҡты хәтирәләр ҡалдырҙы һәм йөрәгебеҙҙең бер өлөшөн үҙе менән алып ҡалды», — тип өҫтәне Нурмөхәмәтовтар.\nТеги: «Башҡортостан» милли паркы, Кәшәле


Уралҡайҙың аҫты мәрмәр,өҫтө – гәүһәр... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Мәҙәниәт һәм cәнғәт » Уралҡайҙың аҫты мәрмәр,өҫтө – гәүһәр...\nУралҡайҙың аҫты мәрмәр,өҫтө – гәүһәр... 07.03.2019 // Мәҙәниәт һәм cәнғәт\nТамаша таланттарҙың тыуған тупраҡтан яралыуын иҫбатланы.\nСтәрлетамаҡ дәүләт театр-концерт берләшмәһе яңынан-яңы әҫәрҙәре менән һоҡландыра. Был юлы улар өр-яңы форматтағы “Урал легендалары” мюзиклының премьераһы менән таң ҡалдырҙы. Тәү ҡарашҡа башҡорт сәнғәте өсөн бер аҙ ят күренеш булып тойолған тамашаны халыҡ иҫе китеп ҡараны!\nСценарийҙың авторы – тележурналист, шағирә, драматург Сәрүәр Сурина, ҡуйыусы режиссеры – филармонияның художество етәксеһе, Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Лира Фәйзуллина, мюзиклдың композиторы – Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Урал Иҙелбаев, ҡуйыусы балетмейстеры – Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Рәмизә Мөхәмәтшина, рәссамы Лилиә Сөләймәнова, костюмдар буйынса рәссам Наталья Степанова тотош ижади коллектив менән берлектә монументаль әҫәр барлыҡҡа килтергән.\nУрал тауҙарына, халҡыбыҙ тарихына бәйле, башҡорт халыҡ эпостарына нигеҙләнеп яҙылған фәлсәфәүи әҫәр тәрән уйҙарға һала. Автор бик ҡыйыу, көнүҙәк теманы күтәреп сыҡҡан. Төрлө сәйәси ҡуйыртыуҙарға ҡарамаҫтан, театр-концерт берләшмәһенең ошо идеяны тотоп алып, халыҡтың рухи ихтыяжын яҡлап сыға алыуы – үҙе бер батырлыҡ!\nСәғәт ярымдан ашыу барған мюзиклда, һәммәбеҙ ҙә бер бөтөнгә әйләнеп, әкиәт донъяһын гиҙҙек. Әҫәр тетрәндерҙе, һоҡландырҙы, уйландырҙы, ғәжәпләндерҙе... Быға тиклем ғәҙәти йырсы йәки бейеүсе булып сығыш яһаған артистарыбыҙ был юлы тамашасы алдына бөтөнләй башҡа ҡиәфәттә килеп баҫты. Улар йырлап ҡына ҡалманы – уйнаны, каскадерҙар кимәлендә акробат трюктары яһаны. Бына шул рәүешле ер-һыуыбыҙ ауазын ишеттерҙе. Ниндәйҙер кимәлдә операға тартым башҡарыу оҫталығы, балет элементтарын сағылдырған пластик хәрәкәттәр аша образдарҙы асып бирҙеләр. Нәҡ ошо пластик хәрәкәттәре, трюктары менән мюзикл Флорид Бүләковтың “Онотолған доға”һын хәтерләтеп ҡуя.\n(Тап ошо спектакль менән бынан 24 йыл элек Стәрлетамаҡ башҡорт драма театры популярлыҡ яуланы ла инде. 1994 йылда “Онотолған доға” спектакле өсөн Ф. Бүләков, Г. Ильясова, И. Филиппова Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһына лайыҡ булды).\nТөп партияларҙы артистар Гүзәлиә Татлыбаева (Ағиҙел), Илдар Әбдрәшитов (Турахан батыр), Илдар Рәхимҡолов (Ашаҡ батыр) башҡарҙы. Шулай уҡ сәсән ролен уйнаған Ришат Хәмитов, Гөлназ Иҙрисова (Шаман ҡатын), Ғафуан Фазуллин (Иҙел батыр) һәм Альберт Килмәков сағыу сәхнә образдары тыуҙырҙы. Күмәк сәхнәлә филармонияның һәм бейеү театрының бөтә солистары ҡатнашты һәм уларҙың һәр береһе үҙ ролен тел тейҙергеһеҙ һөнәри юғарылыҡта башҡарҙы.\nСәхнә биҙәлеше, махсус экран ярҙамында бығаса күренмәгән яңы алымдар ҡулланыу, Һыу аҫты, Ер аҫты батшалыҡтары донъяһын һүрәтләгән күренештәрҙең бер-бер артлы алмашынып тороуы, ожмахтай еребеҙҙе хозурлыҡҡа күмеп, тирәктәрҙең тирбәлешеп ултырыуы, береһенән-береһе нәфис сәскәләр, күбәләктәрҙең йәнде иркәләп осоуы – былар барыһы ла ҙур оҫталыҡ менән һынландырылды.\nӘҫәр Урал ораны булып яңғыраны. Донъя яралғаны бирле ер-һыуыбыҙға ҡалҡан булып, миллиондарса йылдар ғорур торған тауҙарыбыҙ, бөгөн килеп, үҙҙәре яҡлауға мохтаж. “Эй, кешеләр, ғәфләт йоҡоһонан уянығыҙ!” – тип иңрәй-иңрәй халҡыбыҙға өндәшә кеүек улар. “Кешелек тауҙарһыҙ ҡалһа, һыуҙарыбыҙ ҡороһа, ожмахтай еребеҙҙән килер быуындарға ни ҡалыр?!” – бына шундай уйҙарға һала был әҫәр.\nУйлап ҡараһаң, ошо байлыҡтың, гүзәллектә тиңе булмаған еребеҙҙең ҡәҙерен белеп еткермәйбеҙ шул. Заводтарҙың бысратыуы ғына етмәгән, кешеләр ҙә тәбиғәт ҡосағында ял итәм тип, үҙенән һуң күпме сүп-сар ҡалдыра. Ә пластик ҡаптар, шешәләр сереп юҡҡа сыҡһын өсөн йөҙәр йылдар ваҡыт кәрәк...\nМюзиклды ҡарағанда ирекһеҙҙән Шәйехзада Бабичтың:\n...Уралҡайҙың аҫты алтын,\nӨҫтө шиғыр, үҙе нур.\n...Уралҡайҙың аҫты мәрмәр,\nӨҫтө – гәүһәр...\n– тигән шиғыр юлдары иҫкә төшә. Башҡортостанын – гөлбостанын, нурлыстанын йәлләп, шағир рухы ла һыҡтап ҡуйғандай. Яҙыусы Булат Рафиҡов та юҡҡа ғына Башҡортостанды Ғәжәбстан тип атамағандыр!\nБыл уникаль тамаша таланттар тыуған тупраҡтан ярала тигән хәҡиҡәтте йәнә бер тапҡыр дәлилләне.\nАвтор: Роза ҠОБАҒОШОВА


Ике күпер төҙөлә\n27 Сентябрь 2017, 12:34\nНәби ауылында Ағиҙел йылғаһы аша күпер төҙөү эштәрен “УралДорСтрой” ябыҡ акционерҙар йәмғиәте 2015 йылда уҡ башлағайны. Тәүҙә финансҡа бәйле эштәр туҡтап торһа, һуңғараҡ көтөлмәгән ҡаршылыҡтар килеп сығып төҙөлөш оҙаҡҡараҡ һуҙылды. Район хакимиәте башлығының төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ буйынса урынбаҫары Н. Сафин әйтеүенсә объектты быйылғы йылдың декабрендә ҡулланыуға тапшырырға тейештәр.\nНәби ауылында Ағиҙел йылғаһы аша күпер төҙөү эштәрен “УралДорСтрой” ябыҡ акционерҙар йәмғиәте 2015 йылда уҡ башлағайны. Тәүҙә финансҡа бәйле эштәр туҡтап торһа, һуңғараҡ көтөлмәгән ҡаршылыҡтар килеп сығып төҙөлөш оҙаҡҡараҡ һуҙылды.\nРайон хакимиәте башлығының төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ буйынса урынбаҫары Н. Сафин әйтеүенсә объектты быйылғы йылдың декабрендә ҡулланыуға тапшырырға тейештәр. “Яҙ һәм йәй баштары һыу мул булыу сәбәпле күперҙең пилондары урынынан шылғас, күперҙе өҫтәмә рәүештә ике терәк (пилон) ҡуйып нығытыу, булған етешһеҙлектәрҙе бөтөрөү өсөн яңы проект әҙерләнеп, 2 млн 900 мең һум аҡса бүленде. Республика буйынса быраулау техникалары бармаҡ менән генә һанарлыҡ. Шунлыҡтан уларға заказдар ҙа күп, оҙаҡ көтөргә тура килә. Әле быраулау техникаһын Яңы Монасипҡа килтерҙеләр, унда быраулау эштәре бөткәс, Нәби күперенә пилондар ҡуйыуға тотонасаҡтар. Унан күпер эргәһендәге юлға асфальт һалыу ҡала.\nЯңы Монасип ауылында йылға аша күпер төҙөү өсөн 21 млн һум аҡса республика бюджетынан, шуның 1,5% район бюджетынан бүленде. Әле төҙөүселәр бригадаһы, техникалар килгән, материалдар етә. Бөгөнгө көндә электр, газ һәм элемтә линияларын ситкә күсереү, күпер төҙөләсәк урындың ташын алып, тигеҙләү эштәре бара. Тигеҙләп бөткәс быраулап, күпер өсөн терәүҙәр ҡуя башлаясаҡтар. ООО “Лидер” йәмғиәте күперҙе декабрь аҙағына тапшырыуға планлаштыра”, - тине.


«Ата-бабалар ҡаҙанышын һаҡларға бурыслыбыҙ» » "Урал" гәзите\n«Ата-бабалар ҡаҙанышын һаҡларға бурыслыбыҙ»\nДәүләтселегебеҙҙең нигеҙ ташы һалынған тарихи ваҡиғаға - Башҡорт Совет автономияһы төҙөлөүгә - бөгөн 94 йыл тулды. Оло әһәмиәткә эйә булған ошо иҫтәлекле көн алдынан Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов “Башҡортостан” гәзитенең баш мөхәррире Нияз Сәлимовҡа интервью бирҙе. Күҙгә-күҙ ҡарашып, башҡортса асыҡтан-асыҡ һөйләшеүҙә республиканың ижтимағи-сәйәси хәле, уның яңы шарттарҙа социаль-иҡтисади үҫеше, шулай уҡ экология, рухиәт һәм спорт өлкәләрендәге көнүҙәк мәсьәләләр тураһында һүҙ барҙы.\n- Хөрмәтле Рөстәм Зәки улы, 23 мартта Башҡорт Автономиялы Совет Социалистик Республикаһының барлыҡҡа килеүенә 94 йыл тула. Күп кенә тарихсылар Рәсәйҙең федератив ҡоролошо тарихы башланыуын тап ошо ваҡиғаға бәйләй.\n- Башҡорт Автономиялы Совет Социалистик Республикаһын төҙөү хаҡында ҡарар ҡабул итеү - тарихи ваҡиға. Башҡорт автономияһы формалашыу менән халыҡтың мәҙәни һәм ижтимағи үҙаңы ныҡлы уяна. Һис шикһеҙ, бындай ҡарар ҡабул иткән, башҡорт халҡы мәнфәғәттәрен Рәсәйҙең ул саҡтағы Үҙәк хөкүмәте алдында яҡлаған кешеләрҙең хеҙмәте бик ҙур. Улар абруйлы, белемле, алдынғы ҡарашлы булған. Көслө кешеләр генә бындай ҡарар сығара һәм уны тормошҡа ашыра ала.\nИдея, әлбиттә, тик торғандан ғына килеп сыҡмай, халыҡ араһында тыуа, оҙаҡ йылдар дауамында өлгөрә. Бәлки, ул тиҫтә, хатта йөҙ йыл буйы уйланылғандыр. Дәүләтселек булдырыу, үҙаллылыҡ алыу - күп быуын кешеләренең хыялы. Улар үҙ телен, мәҙәниәтен, йолаларын үҫтерергә, иҡтисадын булдырырға теләй. Һөҙөмтәлә ошондай республика - автономиялы дәүләт - төҙөп, башҡорт халҡы үҫешенең яңы этабына сығыуға өлгәшәләр.\n- Жириновский, Прохоров кеүек сәйәсмәндәр Башҡортостан менән Татарстан милли республика булараҡ йәшәүҙән туҡтарға, губернаға әйләнергә тейеш, тигәнерәк фекер белдерә. Ошондай шарттарҙа үҙ позицияларыбыҙҙы һаҡлап ҡала алырбыҙмы?\n- Эйе. Һаҡларға бурыслыбыҙ ҙа, сөнки был - ата-бабаларыбыҙҙың яулап алған ҡаҙанышы. Уларҙың эшен мотлаҡ дауам итергә, үҫтерергә кәрәк. Бәғзе сәйәсмәндәрҙең фекере - буш һүҙ, мәғәнәһеҙлек. Быға етди ҡарарға ярамай. Сәйәси экстремистар, төптән уйламай эш иткән кешеләр бар шул. Был осраҡта улар күпселектең ҡарашын белдермәй, ни бары шәхси мәнфәғәттәре өсөн борсолған бәләкәй бер төркөмдөң һүҙҙәрен әйтә. Мин бындай сәйәсмәндәрҙең сығышын көлөмһөрәп ҡабул итәм, башҡаса булыуы мөмкин дә түгел. Халыҡ та шулай уйлай. Мин һәр саҡ республиканы нығытыу яғында булдым һәм ошо һүҙемдә ҡаласаҡмын. Әммә бөгөн беҙҙең төп бурыстар - иҡтисад тармағында. Беҙ матди яҡты нығытырға, ҡеүәтле базаны арттырырға, шуның менән республиканы үҫтерергә тейешбеҙ. Башҡорт халҡына ла ярҙамды көсәйтергә кәрәк. Уны иҡтисади тормошҡа әүҙемерәк йәлеп итеп, көнитмеш сифатын үҫтереү мөһим.\nХалыҡҡа 70-80 йыл дауамында булған социалистик форманан баҙар иҡтисадына, капитализмға күсеү ауыр бирелә. Бөтә ҡатлам өсөн дә ауыр, айырыуса - ҙур килем алмағандарға, дәүләт ярҙамынан ситтә ҡалғандарға. Ошондай ваҡытта берҙәмлекте, идеологияны һаҡларға, йолаларға, халыҡтың тәжрибәһенә таянырға кәрәк. Йәмғиәт нигеҙҙәрен емерергә ярамай, был бик хәүефле, ауыр эҙемтәләргә килтереүе ихтимал. Әлеге фекерҙе “Рәсәй унитар дәүләт булырға тейеш, федератив ҡоролоштан баш тартырға кәрәк” тигән сәйәсмәндәргә ҡаршы әйтәм. Электән булғанды тамырынан үҙгәртеү - ахмаҡлыҡ, провокация.\n- Рөстәм Зәки улы, Һеҙ Башҡортостан Президенты вазифаһын ҡабул итеп алғас: “Кешеләр өсөн эшләргә!” - тип белдергәйнегеҙ. Етәкселәргә тәғәйенләнгән был саҡырыу үҙ емештәрен бирәме?\n- Девиз әле лә ғәмәлдә, беҙ уның буйынса эшләйбеҙ. Власть үҙенең түгел, ә халыҡтың мәнфәғәтен алға ҡуйырға бурыслы. Ул - йәмғиәттең айырылғыһыҙ өлөшө, халыҡ менән власты ҡаршы ҡуйыу, “беҙ” һәм “тегеләр” тип әйтеү дөрөҫ түгел. Идара итеү өлкәһендә лә бит кешеләр, халыҡ вәкилдәре эшләй. Коллегаларым, шул иҫәптән үҙем дә, власты мираҫ буйынса алманыҡ, башҡалар кеүек үк ябай халыҡ араһынан сыҡҡанбыҙ. Ҡасан да булһа барыбер шул мөхиткә ҡайтасаҡмын.\nЙыш ҡына ауыл-ҡалаларҙан хаттар алам. Беҙҙә шуға-шуға иғтибар ителмәй, һеҙ гел, власть кешеләр өсөн эшләргә тейеш, тип талап итһәгеҙ ҙә, урында бурыстар үтәлмәй, тиҙәр. Минеңсә, беҙ был йәһәттән халыҡта фекер уяттыҡ, йәмғиәт үҫешенең дөрөҫ йүнәлешен таптыҡ. Дәүләт власы, урындағы үҙидара органдары кешегә ҡарата йомшағыраҡ була башланы, халыҡтың проблемаларын аңларға тырыша. Эйе, эш ауыр бара, сөнки баҙар иҡтисады - бик уҫал әйбер, капитализм да - ҡаты нәмә. Совет осоронда “капиталистик ҡоролошта власть байҙарҙы ғына хеҙмәтләндерә, ә ябай кешеләр уның ҡеүәтен тәьмин итә” тип өйрәндек. Баҙар иҡтисады формалашып ҡына килә, шуға заманса идеологияға кире ҡараш әле лә бар, әлбиттә. Был - ауыр, фәлсәфәүи мәсьәлә. Тормош ҡатмарлы булғанға ғына түгел: бер яҡтан ҡараһаң, ашарға етерлек, йорт бар... Ә бәхет юҡ. “Ни өсөн?” - тиерһегеҙ. Сөнки ғәҙелһеҙлек күп, ул көндән-көн арта. Һәм, әлбиттә, власть ябай халыҡ яғында булырға, уны яҡларға бурыслы.\n- Республиканы ил генә түгел, донъя кимәлендә лә танытыуҙы төп бурыстарығыҙҙың береһе итеп ҡуйҙығыҙ. Инвестиция йәлеп итеү буйынса талаптар ҙа ошоға бәйле. Беҙҙе айырыуса туризм өлкәһе ҡыҙыҡһындыра.\n- Туризм - республиканы сит илдәргә танытыуҙың төп юлдарының береһе. Рәсәй генә түгел, сит ил кешеләре лә беҙҙә матур тәбиғәт, ял итеү һәм көс алыу өсөн яҡшы мөмкинлектәр барлығын белергә тейеш. Төп бурыс - мөмкин тиклем күберәк кеше Башҡортостан Республикаһы, уның иҡтисадын алға ебәреү мөмкинлеге барлығын, беҙҙә эшләү өсөн шарттар булыуын белһен. Туризм кәрәк, тип тиҫтә ярым йыл һөйләнәбеҙ, “Башҡортостандың алтын ҡулсаһы”н булдырабыҙ, тибеҙ, әммә алға китеш ауыр бара. Әле мөһим бер нисә йүнәлеш бар. Тәүгеһе - курорт-шифаханалар. Был система һәйбәт кенә формалашҡан, ләкин бөгөн уны нығытырға, көсәйтергә кәрәк. Дәүләт хәстәрлегенән тыш, шәхси эшҡыуарҙарҙы ла ылыҡтырыу талап ителә, улар ҙа ҡунаҡханалар, туристарҙы хеҙмәтләндереү өсөн объекттар төҙөргә тейеш. Республика буйлап йөрөү өсөн транспортты һәм башҡаһын тәьмин итергә лә кәрәк.\nӘүҙем үҫкән икенсе йүнәлеш - спорт туризмы: тау саңғыһы, йылға буйлап ағыу, йәйәү маршруттар, спелеология. Өсөнсөһө - халыҡ кәсептәре, ҡымыҙ етештереү, умартасылыҡ һәм башҡалар.\n- Һуңғы ваҡытта республика халҡын айырыуса тариф проблемалары борсой. Һорау, әлеге лә баяғы, торлаҡ-коммуналь хужалыҡҡа бәйле. “Дөйөм йорт ихтыяждары өсөн” түләү сабырлыҡтың сигенә еткерҙе. Был йәһәттән Хөкүмәт тарафынан берәй нәмә эшләнәсәкме?\n- Беренсенән, Башҡортостандағы тарифтар Рәсәйҙә иң түбәндәр иҫәбендә. Мәҫәлән, Өфөлә эҫе һыу, һалҡын һыу, йылылыҡ өсөн хаҡ Ҡазандағынан ике тапҡырға кәмерәк. Был халыҡ өсөн шәп, ә бына торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өсөн хөрт. Торлаҡты йүнәтеүгә, яңыртыуға ҙур мөмкинлектәр юҡ. Торлаҡ-коммуналь хужалыҡтың иҡтисады менән кешеләр түләгән тарифтар араһында һәр саҡ “алтын урталыҡ” булырға тейеш. Минеңсә, тариф сәйәсәте һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ мәсьәләләренең Рәсәй Федерацияһы субъекты кимәлендә хәл ителеүе мөһим. Артыҡ үҙәкләштереү һәм барлыҡ проблемаларҙы Рәсәйҙең Төбәктәр үҫеше министрлығы аша хәл итергә тырышыу - хаталы юл. Беҙ уны мөмкинлектәребеҙгә, хәлебеҙгә ҡарап яйға һала алабыҙ һәм шулай булырға тейеш тә. Тарифтарҙың түбәнлеге тармаҡҡа ярҙам итеү өсөн бюджеттан өҫтәмә аҡса сарыф итеүгә килтерә. Быйыл, мәҫәлән, 5 миллиард һум тотоноласаҡ. Тарифтар менән шаярырға ярамағанлығын беләбеҙ. Республикала уртаса эш хаҡы ҙур түгел, пенсия бәләкәй. Беҙ быны аңлайбыҙ һәм тарифтарҙы күпкә арттырмайбыҙ. Ҡайһы бер урындарҙа ғына түләүҙәр 10 - 15 процентҡа артты. Артабан да балансланған, үлсәнгән, тыныс тариф сәйәсәтен үткәрәсәкбеҙ. Артыу булған хәлдә лә, түләй алмаған кешеләргә ярҙам итәсәкбеҙ. Тимәк, торлаҡ-коммуналь хужалыҡҡа түгел, ә тап мохтаж кешеләргә маҡсатлы, адреслы ярҙам буласаҡ. Эш хаҡы түбән булғандарҙы, яңғыҙ әбей-бабайҙарҙы, аҙ тәьмин ителгәндәрҙе хәстәрлек менән солғап алырға кәрәк. “Дөйөм йорт ихтыяждары өсөн түләү” - Төбәктәр үҫеше министрлығы уйлап тапҡан нәмә, бөтә илгә тейешле әҙерлекһеҙ индерелде, мин уның менән риза түгел. Эксперимент кәрәк булһа, бер-ике төбәктән генә башларға мөмкин ине, ә ул бомба кеүек тотош илгә “ырғытты”. Әлбиттә, һөҙөмтәлә кәрәген алдылар ҙа: халыҡ риза түгел, ҡайҙа ҡарама - мутлыҡ, алдашыу... 1 апрелдән “ОДН” буйынса сикләү индерәсәкбеҙ. Йортҡа терәп эшләнгән магазиндар, ателье, бөҙрәханалар өсөн дә аҡса ала башланылар бит. Быны тикшерәсәкбеҙ.\n- Гәзит уҡыусыларыбыҙҙың ҙур өлөшө ауыл ерендә йәшәй. Уларҙы бөгөн ауыл яҙмышы бик борсой, Рәсәйҙең Бөтә донъя сауҙа ойошмаһына инеүе лә хәүефләндерә. Ошо шарттарҙа Хөкүмәт агро-сәнәғәткә нисек ярҙам итер икән?\n- Ауыл хужалығы беҙҙең өсөн - өҫтөнлөклө йүнәлеш. Былтыр ҙа, элгәре йылда ла был тармаҡҡа, крәҫтиәндәргә ярҙам иттек: 5,5 миллиард һум аҡса сарыф ителде, капиталь төҙөлөш өсөн 16-17 миллиард һум тотонолдо. Үҙегеҙ беләһегеҙ: техника һатып алғандарға 40 процентҡа тиклем субсидия бирәбеҙ. Былтыр ғына өс меңдән ашыу техника - комбайн, трактор, сәскес алынды. Һөттөң хаҡын күтәреү буйынса ярҙам итәбеҙ: литрына 1,5-2 һумдан өҫтәмә дотация бирәбеҙ, ул быйыл да буласаҡ.\nТауарҙың үҙҡиммәте сит илдән килтерелгәндәрҙең хаҡы кимәлендә булырға тейеш. Мәҫәлән, Белоруссияла һөттөң үҙҡиммәте, дәүләт биргән дотацияны иҫәпкә алғанда, 6-7 һум. Ә беҙҙә 15-17, хатта 20 һум булып китә. Әлбиттә, был шарттарҙа баҙарҙа дәғүәләшеп булмай. Ә ни эшләргә? Өйрәнә башланыҡ. Һөттөң үҙҡиммәте ҡул хеҙмәтенә таянған, механизация булмаған урында юғары икәнлеге асыҡланды. Рәсәйҙә беренсе булып берҙән-бер “500 ферма” программаһын тормошҡа ашыра башланыҡ. Ул бюджетты файҙаланып, һөт хужалығын, һөтсөлөк фермаларын заманға ярашлы яңыртыуҙы күҙаллай. Ҡайһы бер йүнәлештәр буйынса 30-40 процентҡа тиклем ярҙам бирәбеҙ. Һөтсөлөккә генә түгел, ҡошсолоҡҡа, иген етештереүгә лә ҡағыла ул. Уңыш түбән, әлбиттә. Бик ныҡ тырышҡанда ғына гектарынан 15-20 центнер алабыҙ. Ошо тиклем булһа, һөйөнәбеҙ. Киләсәктә беҙгә кәмендә 20 центнер уңыш алырға өйрәнергә кәрәк.\nБөтә донъя сауҙа ойошмаһының кире йоғонтоһона ауыл халҡының берҙәм, көйлө эше һәм дәүләттең ярҙамы менән генә ҡаршы торорға мөмкин. Әлеге проект буйынса төҙөлгән фермаларҙа кеше рәхәтләнеп эшләй. Хеҙмәт хаҡы түләнә, һауыу залы бына тигән, техника ҡеүәтле, ашарға, йыуынырға, ял итергә урын бар. Был - Рәсәйҙә берҙән-бер системалы, аңлайышлы проект. Феде-раль үҙәктән көтөп тормайбыҙ, үҙаллылыҡтан файҙаланып, үҙебеҙ ҙә эшләй алабыҙ.\n- 2013 йыл Рәсәйҙә - Экология, республикала Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылы тип иғлан ителде. Белеүебеҙсә, бөгөн тәбиғәтте яҡлау - иң ҡатмарлы мәсьәләләрҙең береһе. Һауаны айырыуса сәнәғәт предпри-ятиеларының бысратыуы бер кемгә лә сер түгел. Һыу мәсьәләһе лә көндән-көн киҫкенләшә.\n- Бының нигеҙендә, әлбиттә, республика сәнәғәтенең 70 йыллыҡ үҫеше ята. Ул экология өсөн эҙемтәһеҙ үтмәне. Иң ҙур зыянды нефть сығарыуҙан күрәбеҙ. Беҙҙең республикала ғына 40 мең скважина булыуы күп нәмә хаҡында һөйләй. Бер яҡтан ҡарағанда, әлбиттә, нефть сығарыу төбәктең көс-ҡеүәтен күрһәтә, әммә уның экологияға кире йоғонтоһонан да ҡотола алмайбыҙ.\nИкенсе яҡтан ҡарағанда, экологияның торошо кешенең үҙенән, һәр йорттан, урамдан башланырға тейеш. Халыҡ сүп-сарҙы ҡайҙа етте шунда ташларға ғәҙәтләнде. Көнкүреш ҡалдыҡтарын күмеү полигондары төҙөй башла-ясаҡбыҙ, сүп-сарҙы сорттарға айырыуға ҙур иғтибар бүленәсәк. Үртәү технологияһын файҙаланырға ярамай, сөнки был юл дөрөҫ түгел. Сорттарға бүлеү һәм икенсел сеймал булараҡ ҡулланыу - беҙҙең өсөн иң ҡулай ысул.\nЙылға-күл буйҙарын тәртипкә килтерергә кәрәк. Экология парктары, айырыуса һаҡланған биләмәләр селтәрен үҫтереү мөһим. Был йәһәттән Башҡортостандың тәбиғәт резерваты тураһындағы ҡарарҙы ЮНЕСКО аша үткәреүгә өлгәштек. Биләмәгә Бөрйән, Белорет, Күгәрсен, Ишембай райондары инә.\n- Киләһе һорауыбыҙ Рәсәйҙәге төп проблемаларҙың береһе булған коррупция хаҡында. Уға ҡаршы көрәштә ниндәй алымдар һөҙөмтәле, улар Башҡортостанда ҡулланыламы?\n- Уға ҡаршы көрәш алып барыу - һәр етәксенең мөҡәддәс бурысы.\nМинеңсә, ҡаҙна аҡсаһы - иң изге аҡса, уға тейергә ярамай. Мин һәр ваҡыт ошо идеология менән йәшәйем һәм башҡаларҙы ла шуға өйрәтәм. Ҡаҙна аҡсаһы - кешеләрҙеке, ул мәктәп, дауахана һәм дөйөм йәмғиәт өсөн кәрәкле башҡа биналар төҙөү, бүтән изге эштәр өсөн тәғәйенләнгән. Дәүләт-тең кеҫәһенә ҡул тыҡтың икән, вазифаңдан бушатылыуҙан тыш, енәйәт яуаплылығына тарттырылырға ла тейешһең.\n- Ауылда ла, ҡалала ла халыҡты иң ныҡ борсоғаны - һаулыҡ һаҡлау өлкәһе. Миллиардлап аҡса бүленеүгә ҡарамаҫтан, медицина хеҙмәте күрһәтеүҙең сифаты ҡәнәғәтләнерлек түгел. Участка дауаханаларының, фельдшер-аку-шерлыҡ пункт-тарының ябылыуы айырыуса ҙур хафаға һала. Һөҙөмтәлә бәләкәй ауылдарға бөтөү ҡурҡынысы янай.\n- Әлбиттә, бындай учреж-дениеларҙы ябырға ярамай. Район үҙәгенән алыҫта ятҡан ауыл халҡы нимә эшләргә тейеш? Ара 10 - 15 саҡрым булһа, һүҙ юҡ, һуңғы сиктә ябыу хаҡында уйларға мөмкин. Унан йырағыраҡ икән, учреждениеға йоҙаҡ элеү урынһыҙ, был бер ниндәй ҡалыпҡа ла һыймай.\nӘлбиттә, беҙгә “бәләкәй мәктәптәрҙе, дауаханаларҙы ябығыҙ, һөҙөмтәһеҙ сығымдарҙы ҡыҫҡартығыҙ” тип юғарынан күрһәтмә бирәләр. Мәскәүҙәр менән һәр саҡ бәхәсләшәбеҙ. “Уйламайынса эш итмәгеҙ”, - тип үҙебеҙҙең етәкселәргә лә әйтеп киләм. Мәҫәлән, аҙ комплектлы мәктәпте ябыр алдынан иң тәүҙә йыраҡтағы уҡыу йортона йөрөргә юл, автобус, интернат бармы икәнен һәм башҡа шарттарҙы өйрәнергә кәрәк. Киреһенсә булған осраҡта, был вариант ҡулай түгел.\nҒөмүмән, мәктәп - ауылдың үҙәге, йөрәге, терәге ул. Дауахана ла ошондай уҡ ҡәҙер-хөрмәткә эйә.\n- Рөстәм Зәки улы, әңгәмә һуңында үҙебеҙҙең тармаҡтағы ҡатмарлы хәл тураһында ла әйтеп үтке килә. Бөгөн милли баҫмалар бик ауыр мәл кисерә: сығымдарҙы 20 процентҡа ҡыҫҡартырға мәжбүрбеҙ. Беҙҙеңсә, республикала милли матбуғатҡа ярҙам итеү һәм уны үҫтереү программаһын эшләү һәм ғәмәлгә ашырыу - өлгөрөп еткән мәсьәлә. Ошо йәһәттән Һеҙҙең ярҙамға өмөт итә алабыҙмы?\n- Әлбиттә. Үҙ төбәгебеҙҙәге милли баҫмаларға ярҙам итергә бурыслыбыҙ. Был йәһәттән сараларҙы көсәйтә алабыҙ. Хатта бюджетҡа ҡарамаған ресурстарҙы ла файҙаланырға мөмкин. Был эште райондарҙа ла ойошто-расаҡбыҙ. Ярҙам үҙ ваҡытында һәм етерлек күләмдә булырға тейеш. Ғөмүмән, матбуғат баҫмаларын ярым-ярлы, һүнеп барған хәлдә тоторға ярамай. Милли мәҙәниәт, тарих беҙҙең быуында тамамланырға түгел, ә даими үҫергә, юғары үрҙәргә ынтылырға те-йеш.\n- Йөкмәткеле әңгәмәгеҙ өсөн ҙур рәхмәт, Рөстәм Зәки улы. Эшегеҙҙә уңыштар теләйбеҙ!


Рәсәй халҡын илдең иҡтисады, хаҡтарҙың артыуы һәм түбән эш хаҡы борсой - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБөтә Рәсәй йәмәғәтселек фекерен өйрәнеү үҙәге ғинуарҙа халыҡты ниндәй проблемалар борсоуын белеште. Иҡтисад тәүге урынды биләй. Уҙған йылдың ноябрендә иҡтисадтағы хәлдәр өсөн, халыҡтың 17 проценты борсолоу белдерһә, ғинуарға — ундайҙар һаны 23 процентҡа еткән. Борсоуға һалған тағы бер мәсьәлә — хаҡтарҙың артыуы. Үткән йылдың декабрендә һорау алыныусыларҙың 12 проценты инфляцияны илдең иң киҫкен проблемаһы тип һанаған, быйыл, ғинуарҙа иһә — 20 процент.\n05 февраля Нефткә түбән хаҡтар инфляцияға ҙур йоғонто яһамай


Ҡулланыу хаҡтары индексы 104,2% тәшкил итте\n8 Апрель 2011, 17:34\nҠулланыу хаҡтары индексы 2011 йыл башынан алып Башҡортостанда 104,2% тәшкил итте, тип хәбәр итә Башҡортостанстат. Рәсәй буйынса уртаса алғанда был күрһәткес түбәнерәк һәм 103,8% тәшкил итә. Волга буйы федераль округы төбәктәрендә индекс төрлөсә, Пермь крайында 103,4 процент булһа, Сыуашстан Республикаһы менән Нижегородка өлкәһендә ул 104,5 процент тәшкил итә.\nМарт айында республикала аҙыҡ-түлеккә хаҡтар 1,1 процентҡа артты, а уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда статистиктар аҙыҡ-түлеккә хаҡтарҙың 16,4 процентҡа күтәрелеүен билдәләй.\nБүтән төрлө тауарҙарға хаҡтар бер айҙа 0,7 процентҡа артҡан, ә хеҙмәттәргә хаҡтар 0,5 процентҡа күтәрелгән.\nТеги:статистикаҡулланыу хаҡтары индексы


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТӘРБИӘ МЕНӘН ДӘ СИРҘЕ ЕҢЕП БУЛА - 2020 - Мәҡәләләр\nТӘРБИӘ МЕНӘН ДӘ СИРҘЕ ЕҢЕП БУЛА\nҺәр быуаттың үҙенә хас ауырыуҙары һәм шулай уҡ дауалау алымдары, иҫкәртеү саралары бар. Һуңғы мең йыллыҡта, XX һәм XXI быуатта, беҙ эскелек, наркоманлыҡ һәм СПИД ауырыуҙары күбәйеүен күҙәтәбеҙ. Был ауырыуҙар башҡа күп төрлө хроник сирҙәр сәбәбе булып тора, милләттең генофондына тәьҫир итә, шәхестең үҫеш кимәле түбәнәйеүгә килтерә.\nАллаға шөкөр, мосолман ғаиләләрендә дөйөм иманһыҙлыҡҡа бирелмәй, әхлаҡи тәртиптәргә таянып тәрбиәләнгән, насар ғәҙәттәрһеҙ, аҡыллы, зиһенле балалар үҫә. Был уларҙың рух көслөлөгөндә лә, физик яҡтан сәләмәт булыуында ла асыҡ сағыла. Иманлы ата-әсә балаларын Ислам алымдары менән тәрбиәләргә тырыша. Был физик, аҡыл, рухи, тойғо, әхлаҡи һәм социаль тәрбиәне үҙ эсенә алған алымдар кешенең тәбиғи асылына тура килә, баланың һәләттәрен аса, үҫтерә. "...Һәр әҙәми затҡа һәм уны (Ер йөҙөндә йәшәрлек итеп) яралтҡан, уға яҡшылыҡ һәм яманлыҡ ҡылырға ирекле иткәндең исеме менән әйтәм: йәнен пак тотҡан кеше мораҙына (сәғәҙәткә) ирешер. Выжданын кер ҡаплаған кеше, әлбиттә, хәтәр зыян күрәсәк", - тиелә Ҡөрьән Кәримдең Шәмс (Ҡояш) сүрәһендә.\nБөгөнгө коронавирус пандемияһы мәлендә төп талап булған күп кенә гигиена нормалары һәм ҡағиҙәләрен мотлаҡ күҙәтеү тураһында Бәйғәмбәребеҙҙең сөннәтендә әйтелә. Ашарға тиклем дә, ашағандан һуң да ҡулдарҙы йыуыу, тәһәрәт алған ваҡытта өс тапҡыр ауыҙ эсен, танауҙы сайҡау, аяҡ табандарын йыуыу, мисүәк менән тештәрҙе йыуыу кеүек ғәҙәттәр балаға кесе йәштән үк һеңеп ҡала һәм кешене ғүмер буйы оҙатып бара. Мосолман уларҙы ҙур теләк менән башҡара, бындай күнекмәләр уны ялҡытмай, сөнки бындай эштәр беҙҙе Аллаһы Тәғәләгә яҡынайта.\nЙыш ҡына сабыйҙы тәрбиәләүҙе бишектән үк башларға кәрәк, тип әйтәләр. Әммә ғалимдар әйтеүенсә, баланың рухи һәм физик үҫешенә яралғы барлыҡҡа килгәндән алып тыуғанға ҡәҙәр булған антенаталь (лат. ante - алдан, natus - тыуыу) факторҙар ҙа тәьҫир итә. Яралғыны антенаталь һаҡлау үҙ эсенә дауалау-профилактик һәм социаль-гигиена ҡағиҙәләрен ала, был үҙ сиратында яралғының үҫеше өсөн яҡшы шарттар тыуҙыра. Шуға күрә лә баланың һаулығы тураһында ул тыумаҫ борон уҡ ҡайғырта башларға кәрәк. Бының өсөн табиптар йөклө ҡатын-ҡыҙға һәйбәт итеп туҡланырға, саф һауала йөрөргә, яҡшы итеп йоҡларға кәңәш итә. Мосолман ҡатын-ҡыҙҙары тыйылған (харам) ризыҡты ашамай, шулай итеп улар һаулығын нығыраҡ һаҡлай. Ғәҙәттә, йөклө ҡатындарға дауалау күнекмәләре тәҡдим итәләр. Мосолман ҡатын-ҡыҙы көнөнә биш тапҡыр намаҙ уҡып, шул уҡ физик күнекмәләрҙе яһай. Намаҙ организмдың биоритмдары менән тап килә. Быуындарға, эске ағзаларға ла яҡшы тәьҫир итә һәм яралғының үҫешенә ыңғай йоғонто яһай.\nМедицина психологияһында "баланың ҡабул ителмәүе" тигән термин бар. Ҡайһы саҡта ир менән ҡатын ата-әсә булырға әҙер түгелмен, тип иҫәпләп, баланы донъяға килтереү-килтермәү тураһында бәхәс ҡуптара. Оҙаҡ бәхәсләшкәндән һуң ҡатын кеше ауырын ҡалдырырға ҡарар итә, ләкин тәүге фекер - "баланың ҡабул ителмәүе" эҙҙәре баланың холҡонда сағылыш таба, ул тыумыштан ҡыҙыу ҡанлы була. Бындай психик имгәнеү факторҙары мосолман ғаиләләрендә сағыштырмаса һирәк осрай. Сөнки улар Аллаһы Тәғәләнең биргәнен ҡабул итеп, һәр нәмәнән ҡәнәғәт булып йәшәй белә.\nМосолман ғаиләләрендә баланың тыуыуын теләмәгән, йә уның енесе менән ҡәнәғәт булмаған осраҡтар юҡ. Сабыйҙы һәр ата-әсә Аллаһы Тәғәләнең бүләге, тип ҡабул итә. Сөнки изге Ҡөрьәндә лә: "Күктәр һәм ер - Аллаһ милке. Үҙ теләгәнен бар итер. Теләһә - ҡыҙ балалар, теләһә - ир-уландар бүләк итер", - тиелә.\nИслам ауырлы ҡатындарға иҫерткес эсемлектәр һәм тәмәке ҡулланыуҙы тыя. Быны фән дә иҫбат итте: тәмәке төтөнө тәьҫирендә яралғының беренсе 2-3 аҙнаһында ярала башлаған үҙәк нервылар системаһы ҡаҡшай, ә 4-5-се аҙнаһында тәмәке ағыуы формалашып килгән йөрәк-ҡан тамырҙары системаһына эләгә, яралғының матдәләр алмашыныу процесы боҙола, һөйәк, быуын үҫеше тотҡарлана. Балалар бәләкәй башлы, йөрәк ауырыулы, әҙ ауырлыҡта һәм бәләкәй буйлы булып тыуа. Ҡарындағы бала 5-5,5 айлыҡ булғанда ишетеү, тәм тойоу, вестибуляр аппараты, тактиль анализаторҙары эшләй башлай. Шуға күрә лә баланы көслө тауыштан, ҡыҙыу факторҙарҙан һаҡларға кәрәк. Бөтә ҡатындар ҙа шуны иҫтәрендә тоторға тейеш. Сабый донъяға килгәс тә әсәгә мохтаж. Уға беренсе көндәрҙән үк әсә һөтө мөһим. Үкенескә күрә, күп әсәләр балаларын тейешенсә имеҙмәй, йә ике-өс айынан туҡтаталар. Ҡайһы саҡта бала әсә һөтөнән үҙе баш тарта. Сөнки тартҡан әсәләрҙең 1 литр һөтөндә 0.5 мг никотин туплана, шулай уҡ башҡа ағыуҙар ҙа була. Шулай уҡ дин баланың кәрәкле витаминдарҙы ваҡытында алыу мөһимлеген аңлатыу менән бергә күп аҙыҡ ҡулланыуҙың зарарына ла иғтибарҙы йүнәлтә. Беҙ әленән-әле диеталар, организмды таҙартыу ысулдары тураһында яңы системалар уйлап сығарабыҙ. Ә исламда бит мең тапҡырға яҡшыраҡ та, осһоҙораҡ та ысулдар бар. Әгәр ҙә бөтә әсәләр ҙә дин ҡанундарына иғтибар бүлһә, сәләмәт балалар ҙа күберәк булыр ине.\nЯҙылған: 22.05.20 | Ҡаралған: 358


Өфөлә баҡса йортондағы янғында һеңлеһен ҡотҡарырға маташҡан 15 йәшлек малай үлгән // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n11:50, 28 сентября 2021 Хәл-ваҡиғалар\nӨфөлә баҡса йортондағы янғында һеңлеһен ҡотҡарырға маташҡан 15 йәшлек малай үлгән Фото: Башҡортостан Республикаһы буйынса Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының матбуғат хеҙмәте\nӨфөнөң 18-се дауаханаһында баҡса йортондағы янғында һеңлеһен ҡотҡарырға маташҡан 15 йәшлек малай вафат булған. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына Башҡортостан Республикаһы буйынса Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.\nҮҫмерҙең тәненең 50 проценты бешкән, ул фажиғәнән һуң аҙнанан ашыу реанимацияла ятҡан.\n«Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, 20 сентябрҙә Өфөнөң Калинин районында, Федоровка ауылының «Ольховое» коммерцияға ҡарамаған баҡсасылыҡ ширҡәтендә ишле ғаиләнең баҡса йорто янып киткән. Күп балалы ғаилә унда 2015 йылдан бирле йәшәгән. 9 йәшлек ҡыҙ янып үлгән, 15 йәшлек малай һеңлеһен ҡотҡарырға тырышҡан, ләкин үҙенең тәне ныҡ бешкән. Өлкән ҡыҙҙары фажиғә көнөндә өләсәһендә булған.\nҒаилә ауыр тормош хәлендә ҡалған. Ата-әсә һәм уларҙың балалары кейемгә, көнкүреш әйберҙәренә мохтаж. Калинин районы хакимиәте ғаиләгә ваҡытлыса йәшәү өсөн торлаҡ менән тәьмин иткән.