«Киске Өфө» гәзитенең сайты - КЕСЕЛЕКЛЕ БУЛАЙЫҠ! - 2021 - Мәҡәләләр\nБулған хәл тип аталған ошо бәләкәй генә мәҡәлә ныҡ тетрәндерҙе. Бер ҡатын ит комбинатында эшләгән. Бер көндө эш аҙағында тикшерергә уйлап, туңдырғыс камераға инһә, ҡапыл ишек ябыла ла, ул эстән бикләнеп ҡала. Ҡатын бар көсөнә ҡысҡырып, ишеккә шаҡып ярҙам итеүҙәрен һорай. Тик уны бер кем дә ишетмәй, сөнки эшселәрҙең күбеһе ҡайтып киткән була, өҫтәүенә, туңдырғыс эсенән бер тауыш та ишетелерлек түгел. Биш сәғәт тирәһе ваҡыт үткәс, иҫән ҡалыуға өмөт осҡоно һүнеп бөттө тигәндә ҡарауылсы ишекте асып ебәрә һәм ҡатынды үлемдән ҡотҡара. Һуңынан ҡатын хеҙмәттәшенән ни өсөн туңдырғыс камераны асырға уйлауын һорай. Сөнки тикшереү уның бурысына бөтөнләй инмәгән була. Ҡарауылсы шулай тип яуап бирә:\n- Был заводта 35 йыл эшләйем. Көн һайын унда йөҙәрләгән кеше инә, сыға. Әммә һин көн һайын иртән эшкә килгәндә - иҫәнләшеп, ә кисен ҡайтҡанда һаубуллашып сығып киткән һирәк кешеләрҙең береһе. Күптәр мине күрмәмеш булып үтеп китә. Бөгөн иртән һин һәр ваҡыттағыса: "Сәләм!" - тип әйтеп инеп киттең. Әммә кисен: "Иртәгә күрешкәнгә тиклем хуш", - тигән һүҙҙәреңде ишетмәгәс, завод биләмәһен тикшерергә булдым. Мин һинең көн һайын әйткән "Сәләм", "Иртәгәгә тиклем" тигән һүҙҙәреңә шул тиклем өйрәнгәнмен. Улар миңә кемгәлер кәрәккәнемде белгертеп, күңелемде йылытып тора. Бөгөн хушлашыу һүҙеңде ишетмәгәс, һинең менән нимәлер булғанын аңланым. Бына шуның өсөн һине бөтә ерҙән эҙләп, һыуытҡысҡа барып сыҡтым, - тигән.\nУйландырырлыҡмы? Уйландырырлыҡ! Ысынлап та, беҙ йыш ҡына ишек төбөндә ултырған вахтер апайҙарға-ағайҙарға, ҡарауылсыларға, иҙән йыуыусыларға, урам һепереүселәргә иғтибар бирмәйбеҙ. Уларҙың көн һайын беҙҙе ҡаршы алыуына, беҙҙең килеүебеҙгә йыуып, йыйыштырып, һепереп йәки ҡарҙы көрәп ҡуйыуына шул тиклем өйрәнгәнбеҙ. Шулай булырға тейеш кеүек кенә ҡабул итәбеҙ һәм беҙҙең йылы ҡарашыбыҙҙы тойғоһо килгән был һөнәр эйәләрен, иҫәнләшеү, өндәшеү, рәхмәт әйтеү түгел, хатта күрмәйбеҙ ҙә. Әлбиттә, был бөтәбеҙгә лә ҡағылмай. Шулай ҙа арабыҙҙа шундайҙар бар. Ә беҙҙән күп тә кәрәк түгел, бер һирпелеп ҡарау, баш ҡағып ҡына иҫәнләшеү ҙә ҙур мәғәнәгә эйә улар өсөн... Күптән түгел оҙаҡ йылдар ҡаланың дөйөм ятаҡтарының береһендә вахтер булып эшләгән апайҙы осратҡайным. Ул йәш сағында торлаҡ ремонтлау-эксплутациялау участкаларының береһендә урам һеперҙе. Сүп ташыған йөк машинаһы кузовынан көнөнә утыҙлаған-ҡырҡлаған тапҡыр ергә һикереүҙән эсе төшөп, медицина күрһәтмәһе буйынса ауыр эш ярамағас, уны йәш булһа ла вахтаға ултыртҡайнылар. Байтаҡ йылдар биш ҡатлы ятаҡханала йәшәгәндәрҙе оҙатып, ҡаршы алып, асҡыстарын биреп ултырҙы. Төн йоҡламай, тәртип, таҙалыҡ һаҡланы, тиһәң дә була. Хәҙер күптән хаҡлы ялда инде ул.\n- Бер аҙ аҡсаһы булыр, тип, яңыраҡ бер ойошмаға вахтер булып эшкә сыҡҡайным. Тик күпкә сыҙай алманым. Юҡ, эш ауырлығынан түгел. Заманалар үҙгәреше был өлкәгә лә ҡағылған икән. Вахтала ултырыу хәҙер бик еңел: бөтә ерҙә видеокамера тора, өҫтәлдә - пульт, телефон. Түҙемлегем етмәүҙең сәбәбе шунда: мине унда бер кем дә "тере" кеше итеп күрмәне. Заман менән бергә атлаған етди ойошма, хеҙмәткәрҙәре лә абруйлы, дәрәжәле кешеләр. Әммә етәксенән һәм бер урынбаҫарынан тыш, бер кем дә минең менән иҫәнләшмәй ине, әйтерһең дә, мин бөтөнләй унда юҡмын. Тәүҙәрәк уларҙың мине күрмәмеш булып үтеп китеүҙәренән ныҡ уңайһыҙланып, ишектән инеүсенән башлап үҙем һаулыҡ һораша торғайным. Башта тәүгә күргән кешегә ғәжәпләнгән һымаҡ ҡараһалар ҙа, сәләмемде алдылар, ә һуңынан ишетмәмешкә һалыша башлағас, был ғәҙәтемде ҡуйҙым.\nСыҡҡанда ла һаубуллашмайҙар, күҙле бүкәнгә ҡараған һымаҡ үтеп китәләр. Байрам көндәрендә лә бер йылы һүҙ ишетермен тимә. Егермеләгән хеҙмәткәр йә ҡулындағы телефонына текәлеп, йә һөйләшеп, береһенән-береһе уҙҙырып, ҡайҙалыр ашыға, йүгерә-атлай сығып китәләр.\nӘйткәндәй, бындай мөнәсәбәт миңә ҡарата ғына түгел ине, шикелле. Бәләкәй генә коллективтың, ғөмүмән, үҙ-ара ла йылылығы булмауы һиҙелә ине. Бер-береһенең хәле, һаулығы менән дә ҡыҙыҡһынманылар улар. Мин бит оҙаҡ йылдар ябай вахтер булып эшләһәм дә, һәр ваҡыт иғтибар үҙәгендә булдым. Кешеләрҙе лә беләм, уларҙың психологияһын да аңларға өйрәндем. Элек дөйөм ятаҡта эшләгәндә үҙемде унда иң кәрәкле, иң мөһим кеше итеп тоя торғайным. Олоһонан кесеһенә тиклем ихтирам менән ҡараны. Минең бер кемгә лә һөйләмәгәнемде белеп, иң ҙур серҙәре менән дә уртаҡлашты улар. Элек кешегә кеше кәрәк ине, ә хәҙер - юҡ. Кешенең ҡәҙере лә юҡ. Эшкә сығып, шуны аңланым... - тине вахтер апай.\nБыл миҫалдарға артабан сурытып, аңлатма яҙыу урынһыҙҙыр. Заман үҙгәреү менән бергә кешеләр араһындағы иң мөһим, иң изге, иң йолауи мөнәсәбәттәр үҙгәрә, шуныһы ҡыҙғаныс. Кешегә кешеләр менән аралашыу түгел, үҙенең тап-тар донъяһында соҡоноу үҙерәк, яҡыныраҡ була бара. Шуның емештәрен тирәбеҙ, тирәсәкбеҙ әле. Йәл...\nЯҙылған: 24.12.21 | Ҡаралған: 1590


“Йөрәк һүҙе”ң әйт һин халҡыңа! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт » “Йөрәк һүҙе”ң әйт һин халҡыңа!\n“Йөрәк һүҙе”ң әйт һин халҡыңа! 28.12.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\nШиғырҙарҙы яттан һөйләү конкурсында артистар ғаиләһе Гөлназ һәм Руслан Хайсаровтар еңеү яуланы.\nРеспублика райондары буйлап ҡына түгел, милләттәштәребеҙ йәшәгән төрлө төбәктәрҙә булырға тура килә. Улар бер тауыштан “Йөрәк һүҙе” проекты хаҡында һораша. Үҙҙәрендә үткәрергә теләгәндәр ҙә күп, уҙғарғандар ҙа бар, килеп сығыш яһауҙы һорағандар ҙа етәрлек. Эйе, һүҙем һуңғы ваҡытта халыҡ араһында популярлыҡ яулаған шиғыр бәйгеһе тураһында.\nУл башҡорт милләтенең ХХI быуаттағы йән әрнеүе, һыҙланыуҙары, өмөттәре, инаныстары булды. Проект авторы Наилә Сәфәрғолованың үҙенең дә йөрәк һүҙе булды был ярыш.\nБыл юлы ла конкурстың ике этабына ун ике пар үтте. Улар, үҙҙәренә оҡшаған шиғырҙарҙы яттан һөйләп, тамашасыға йөрәк һүҙен еткерергә тейеш ине. Теге йылдағы кеүек үк, йәрәбә тартып, сығыш яһаусыларҙың тәртибе билдәләнде.\n“Юлдаш” радиоһы хеҙмәткәрҙәре Вадим Лаврентьев менән Ирек Әхмәтшиндың сығышын бик яратып ҡабул иттем. Ҡайһылай оҫта һөйләнеләр Рәйес Түләктең “Ваза һәм сүп һауыты” шиғырын, әммә тамашасы фәлсәфә түгел, ә үҙенең ауыртҡан ере хаҡында һүҙ көтә булып сыҡты. Хәйер, баһалама ағзалары ла уларҙы артабанғы турға үткәрмәне. Әйткәндәй, баһалама төркөмө ағзалары – Башҡортостандың халыҡ артисы Олег Ханов, филология фәндәре докторы, профессор Ғиниәтулла Ҡунафин, шағирә, “Йөрәк һүҙе-2017” конкурсында еңеүсе Зөлфиә Ханнанова. Улар, һәр сығышты ентекле тыңлап, кәңәшләшеп, тиҙ арала турҙың еңеүсеһен билдәләне.\nМарат Яҡупов менән Гөлбинә Сафуанова Мостай Кәримдең шиғырҙарын һөйләне. Зал алҡыштарға күмелде, әммә киләһе турға сыҡманылар. Ләйсән Барлыбаева менән Лилиә Байсыуаҡова шул тиклем йылы, тулҡынландырғыс сығыш яһаны. Уларҙың, ысынлап та, Фирүзә Абдуллинаның, Флүрә Маликованың шиғырҙарында үҙҙәренең йөрәк һүҙҙәренә ауаздаш фекерҙәр тапҡанлығы күренеп торҙо, әммә улар ҙа киләһе турға үтә алманы. Бик йәл, ләкин баһалама ағзалары – үҙ эшенең оҫталары, улар менән килешәбеҙ. Сулпан Әбдрәхимова (уның шиғырын уҡынылар) менән Ләйсән Миңлеғәлиева ла Бөйөк Ватан һуғышы йылдарына арналған “Цитадель” шиғыры менән тамашасының оҙайлы алҡыштарына лайыҡ булды, тик конкурс конкурс инде, киләһе тур уларһыҙ барҙы.\nИслам Төхвәтуллин менән Айгиз Баймөхәмәтовтың сығыштарын тамашасы шулай уҡ үҙ итте. Улар Рәйес Түләктең “Оран” һәм “Ҡәрид байрамы” шиғырҙарын һайлағайны. Рәйес кеүек шағирҙың ижады әллә ҡайҙан танылып тора. Әллә һәр шиғырын яттан белгәнгә, энергетикаһы, ялҡыны бөтөнләй икенсе. Ислам “Оран”ды уҡығанда күҙҙән йәш тәгәрәне.\nРәйес Түләктең шиғриәте, уның йөрәк һүҙе башҡорт халҡы менән бергә йәшәйәсәк. Әммә егеттәр бик оҫта һөйләһә лә, киләһе турға сыҡманылар.\nБлаговар районынан килгән Гөлфирә Әхмәтшина менән Гөлфиә Ғәниевалар ҙа киләһе турға үтмәне. Әммә Фәнирә Ибраһимова яҙған “Нисек әйтәйем?”, “Кисерегеҙ” шиғырҙары тамашасы тарафынан шул тиклем йылы ҡабул ителде, хатта залдағылар һыҙғыра, ҡысҡыра, аяҡтары менән ултырғыстарҙы төйә башланы. Был ни хәл?! Беҙ бит республикабыҙҙың иң данлыҡлы сәнғәт усағында ултырабыҙ! Нисек үҙеңде шулай йәмһеҙ тоторға мөмкин, тигән һорау тыуҙы. Шул уҡ ваҡытта ризаһыҙлығын белдергән тамашасы фекерен әйтергә теләйме әллә, тип тә уйланым.\nМикрофонға килеп, проект авторы Наилә Сәфәрғолова баһалама ағзаларынан уларҙы киләһе турға үткәреүҙе һораны. Быныһы ла аңлашыла, әгәр һәр ым-ишараға, бигерәк тә халыҡ һүҙенә битараф булһа, Наилә апай “Йөрәк һүҙе” проектын ойоштормаҫ та, уның күңеленә бындай хис йәшәмәҫ тә ине.\nТик баһалама төркөмө рәйесе Олег Хановтың әйткәне дөрөҫлөктөң үҙе булды. Конкурстың положениеһы бар, шулай булғас, әгәр бер пар ғына үтергә тейеш икән киләһе турға, тимәк, берәү генә һайлап алына. Бәлки, шуға ла залдағылар тап Гөлфирә Әхмәтшина менән Гөлфиә Ғәниеваны “Тамашасы һөйөүе”нә лайыҡ тип тапты. Афарин, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы һәм уның ҡыҙы! Әйткәндәй, улар Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының бүләгенә лә лайыҡ булды. Уны ойошма рәйесе Данир Ғәйнуллин тапшырҙы.\nИке турға үткән Земфира менән Гүзәл Байбулдиналар Нурлан Ғәниевтең, Салауат Әбүзәровтың шиғырҙарын яттан һөйләне. Ир-аттың Себергә китеүенә бәйле шиғыр һайлағайны улар. Замана проблемаларын алып сыҡты ҡыҙҙар сәхнәгә. Тасуири уҡыуҙан бигерәк йөрәккә һалып башҡарыу кәрәктер был шиғырҙарҙы. Улар финалға сыҡманы.\nҒалимә Розалия Солтангәрәева менән улы Илшат Мөслимовтың сығышы ил-йорт, халыҡ, ер проблемаларына арналды. Икенсе турҙа улар ир-аттың бәҫен күтәргән шиғырҙар уҡыны. Скрипка моңо сараны үҙенсә йәмләп ебәрҙе, әммә был пар ҙа финалға үтмәне.\nРәзилә Салауатова менән Руслан Шәйхетдиновтың сығыштары тамашасы күңелендә шулай уҡ оҙаҡ һаҡланыр әле. Әлеге лә баяғы Рәйес Түләктең “Бейеү” шиғыры менән әсир итте улар. Русландың, хоҡуҡ һаҡлау органдарында эшләһә лә, сәнғәт әһелдәре ҡаны уйнаны ла китте. Нисек оҫта уҡыны ул шиғырҙы:\nӘ бына һеҙ!..\nСәхнәлә һеҙ, кәмендә — Салауат,\nҠыҙҙарығыҙ, хас та — Әминә.\nСалауаттың анау ыҙалары,\nӘ башҡортоң күргән нужалары\nТаныш ҡайһығыҙҙың тәненә,\nТаныш ҡайһығыҙҙың йәненә?!\nҺеҙ ҙә алдаһағыҙ... — Йәнем сатнар\nТелен белмәй үҫер ейәнемдәй,\nИлен белмәй үҫкән улымдай.\nЭй, башҡортлоҡ! — Сәхнәләрҙән\nСисеп ырғытылған еләнендәй,\nЙәл, киләһе турға үтмәне был ғаилә.\nШағирә Ғәлиә Кәлимуллина был конкурсҡа уҡыусыһы Эльвина Семенова менән сыҡты. Уларҙың сығышын һәр саҡ алҡышлап ҡаршыланы тамашасы. Конкурс тамамланғандан һуң хатта, улар еңеү яуларға тейеш ине, тип яҙыусылар ҙа булды интернет селтәрендә, әммә баһалама ағзалары фекерен ихтирам итмәй булмай.\nКүптәр Эльвина Семенованың сығышына тамам ғашиҡ булды. Башҡортостан Яҙыусылар союзы рәйесе Зәки Әлибаев үҙ сәхифәһендә: “Кисә “Йөрәк һүҙе” проекты гөрләп үтте. Унда минең бөрйәнкәйем Эльвина Семенованың өсөнсө урынға лайыҡ булыуы ҙур шатлыҡ. Зәки Вәлидиҙең рухын, Урал батырҙың саялығын, Һомайҙың сибәрлеген күрҙем һиндә! Аҡ юлдар, уңыштар!”– тип яҙҙы.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы рәйесе Данир Ғәйнуллин да Эльвинаның сығышында йөрәк һүҙен ишетеүен әйтте. Ысынлап та, улар Ғәлиә Кәлимуллинаның сағыу шиғриәтен сәхнәнән бик матур итеп яңғырата алды. Афарин! Бына нимә тип мөрәжәғәт итә йондоҙға – шағир Рәми рухына Ғәлиә:\nҺинән ҡалған утты, ел тейҙермәй,\nКүкрәгемдә йөрөтәм мин, Рәми!\nУсаҡ яҡмай ғына йылынайыҡ,\nИл-йортто ут ялмар, Рәми?!.\nУсаҡ яҡмай ғына йылынайыҡ...\nЙыр-моңобоҙ йөрәкте ут итһен!\nОшо уттан меңәрләгән йөрәк\nЙәшәр өсөн көс, ғәм алып китһен!\nШағир Фәнил Бүләков менән ҡыҙы Азалинаның сығышы, был сараның ихлас яҡты һәм әрнеүле тойғолары менән һуғарылған ата менән баланың дуэтынан туҡылғайны. Иҫ киткес сығыш яһаны Азалина! Баланың атаһына һорау менән мөрәжәғәте лә, ихлас шатлыҡтары ла, һоҡланыуҙары ла ысын мәғәнәһендә йөрәк һүҙе булды. Фәнилдең шиғырҙарын тамашасы яратып ҡабул итте. Бигерәк тә республиканың тәүге Президенты Мортаза Рәхимовҡа арналған шиғырҙы залдағылар лейтмотив итеп алды.\nАртистар Гөлназ менән Руслан Хайсаровтар былтырғы саранан һуң уҡ тамашасы һөйөүен яулап өлгөргәйне. Был юлы ла уларҙың сығышы матур булды. Бер уйлаһаң, артист һымаҡ итеп шиғырҙы уҡып буламы ни инде ул?! Улар уҡыған Зөбәржәт Йәнбирҙинаның, Аҫылғужаның, Лилиә Һаҡмарҙың шиғырҙары һәр фекере, хисе менән тамашасыға барып етте. Афарин, йәштәр! Афарин, талант эйәләре! Улар “Һүҙ оҫтаһы” исеменә лайыҡ булып, машинаға сертификат отто. Уҙған сараны ла ҡеүәтләгән, ҙур бүләктәр алырға ярҙам иткән Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Илшат Тажетдинов конкурс авторҙарына, ойоштороусыларға рәхмәт әйтте, бүләкте хужаларына тапшырҙы.\n“Урал” фонды рәйесе Мортаза Рәхимовтан да бүләктәр тапшырылды.\nӘ бына “Йыл шиғыры” номинацияһында Башҡортостандың халыҡ шағирәһе Факиһа Туғыҙбаеваның “Башҡорттарға аңлатамын башҡортлоҡто” шиғыры еңеү яуланы. Уға бүләкте Миңлехан Ғәйнетдинов әҙерләгән. “Ни өсөн ошо шиғыр?” тип һораусылар ҙа булды. Конкурс талабы буйынса, шиғыр сарала сәхнәнән яңғырарға тейеш ине. Уны Башҡортостан Яҙыусылар союзы билдәләне.\n– Заманында башҡорт халҡында үҙаңды уятыуға күп көсөн һалған, милли матбуғатты үҫтереүгә ҙур өлөш индергән шағирә Факиһа Туғыҙбаева ла уҙған быуаттың 90-сы йылдарында халҡына йөрәк һүҙен еткергән. Бөгөн дә ошо проблема беҙҙе урап үтте, тип әйтә алабыҙмы? Юҡ, әлбиттә. Ижадын халыҡ өсөн арнаған Факиһа Туғыҙбаеваның әҫәрҙәре – юғары сәнғәт өлгөһө. Йөрәк һүҙе булһа ла, профессиональ яҙыусылар сәнғәт кимәлен тотоуҙы төп талап итеп ҡуя, шуға ла тап Факиһа Туғыҙбаеваның шиғыры һайланды, – тине Зәки Арыҫлан улы.\nСарала был шиғырҙы Рәзилә Салауатова уҡыны. Эйе, күңеле нескә Рәзилә йомшағыраҡ тон алды, әммә унан ғына әҫәрҙең йөкмәткеһе йомшарманы бит.\nСараға килгән ҡунаҡтар – Сыуаш Республикаһының халыҡ шағирәһе Рәйсә Сәрби, ҡаҙаҡ яҙыусыһы Ҡадырбек Ҡуныпияулы, Татарстан Яҙыусылар союзы рәйесе урынбаҫары, шағир Рәмис Әймәт башҡорт ерендәге сараның күркәмлеген билдәләне, башҡорт теленә, еренә, халҡына дан йырланы. Ҡаҙаҡ бауырҙашыбыҙҙың: “Башҡортом һин, ҡаным һин, йөрәгем һин, йәнем һин!” – тигән юлдарынан һуң күҙгә йәш эркелде. Сыуаш шағирәһе лә был проектҡа булған һөйөүен йәшермәне. Улар хатта быйыл Ҡырымда сыуаш телендә шиғыр яҙыусыларҙы туплаған. Бына бит башҡорт шиғриәте, башҡорт һүҙ сәнғәте башҡаларҙы ла нисек илһамландыра!\nҺоҡланғыс “Йөрәк һүҙе-2018” проекты тарихта ҡалды. Ул беҙҙе яңынан-яңы асыштары менән ҡыуандырыр. Был сара быуат һүҙен әйтер кимәлгә күтәрелде. Автор Наилә Сәфәрғолованың заман тын алышын тойоп, тап халыҡ һүҙен сәхнәгә алып сығыуға өлгәшеүе – үҙе бер ҡаҙаныш. Афарин!


Аҙна аҙағына республикала 29 градусҡа тиклем һыуытасаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nАҙна аҙағына республикала 29 градусҡа тиклем һыуытасаҡ\n15:47, 21 января 2013 Йәмғиәт\nАғымдағы аҙнаның тәүге ике көнө сағыштырмаса йылы була: көндөҙ – минус 3 градус, төндә минус 8 градус булыуы көтөлә.\nРәсәй Гидрометеорология үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, был аҙнала республикала көндәрҙең болотло булыуы, ҡар яуыуы көтөлә. Шаршамбы, 23 ғинуарҙан башлап һауа температураһы төндә 11-16 градусҡа тиклем түбәнәйәсәк. Көндөҙ бер аҙ йылыраҡ – минус 8-12 градус була.\nАлдағы көндәрҙә тағы ла һыуытасаҡ, ҡайһы бер райондарҙа һауа температураһы төндә – минус 26-29 градус, көндөҙ минус 18-20 градус тәшкил итәсәк, тип күҙаллай синоптиктар.


12 / 02 / 2018 434\nАҙна яңылыҡтары. Һуңғы алты тәүлек ришүәтселек аҙналығы булараҡ иҫтә ҡаласаҡ\nБашҡортостанда онкодиспансер хеҙмәткәре ришүәт алып тотолдо. Пациенттарҙан түгел, ә төҙөлөш компанияһынан. Ике йөҙ меңгә ул ремонт эштәрен тап уларға тапшырасағын вәғәҙә иткән. Ләкин был хәл иҫкәртелде. Шул уҡ хоҡуҡ һаҡсылары үҙҙәре үк мутлашып тотолдо.\n11 / 02 / 2018 287\nӨфөлә «Росгвардия» хеҙмәткәрҙәре шәхси секторҙа йәшәүсе ғаиләне янғындан ҡотҡара\nТөнгө патруль ваҡытында улар Орджоникидзе районында сыҡҡан ғәҙәттән тыш хәл шаһиты була. Хеҙмәткәрҙәр янғын тураһында үҙәк пультҡа хәбәр иткәс тә, ихатаға үтеп инеп, ғаиләне уята. Михайловтарҙың мунсаһына ут тоҡанған була. Бәхеткә, зыян күреүселәр юҡ. Ошондай күңелһеҙ хәлдәрҙе кисектереү өсөн Росгвардия хеҙмәткәрҙәре бөгөн шәхси секторҙа профилактик сара үткәрҙе.\n08 / 02 / 2018 310\nБер ай элек юғалған медицина университеты студентының кәүҙәһе бөгөн баш ҡала йорттарының береһендәге лифт шахтаһында табылған\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 22 йәшлек Гүзәл Ғәзетдинованың ғәйеп булыуы тураһында хәбәр иткәйнек. Уны эҙләү саралары һуңғы көндәргәсә дауам итте. Әле Рәсәй тәфтиш комитетының Башҡортостан идаралығы тарафынан үлтереү статьяһы буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылған. Ваҡиға урынында криминалистар эшләй. Студент ҡыҙҙың үлем сәбәптәре асыҡлана.\n07 / 02 / 2018 313\nБөгөн Өфөнөң Совет районында 4 торлаҡ йорт һыуыҡ һыуһыҙ ҡалды\nСәбәбе - Ветошников урамында торбаларҙа өҙөклөктәр барлыҡҡа килгән. Ғәҙәттән тыш хәл һөҙөмтәһендә эргә-тирәләге урамдарҙы һыу баҫты, тығындар хасил булды. Ваҡиға урынында «Өфө һыу каналы» хеҙмәткәрҙәре эшләй. Ағым туҡтатылған. Торбала өҙөклөктәр барлыҡҡа килеүен белгестәр металл техниканың иҫкереүенә бәйләй.\n07 / 02 / 2018 278\n06 / 02 / 2018 312\n06 / 02 / 2018 324\nБөгөн Башҡортостан Юғары судында ике кешенең ғүмерен өҙгән өсөн 5 йыл да 8 айға ҡаты режимлы колонияға урынлаштырылған Илья Климовтың эше ҡаралды\nҒәйепләнеүсе 2013 йылдың ноябрендә ҡеүәтле сит ил автомобилендә судъя Марина Полтавецты тапатҡайны. Күп тә үтмәй фажиғәлә алынған йәрәхәттәрҙән эргәһендә ултырған иптәше - Эмиль Камалов та донъя ҡуйҙы.\n06 / 02 / 2018 329\n05 / 02 / 2018 386\nБиш ҡатлы йортта сыҡҡан янғында 73 йәшлек ирҙең ғүмере өҙөлдө\nУҙған төн Нефтекаманың Энергетик ауылында бер бүлмәле фатирҙы ут ялмап ала. Күршеләр был турала кисекмәҫтән дежур бүлеккә хәбәр итә. Ҡотҡарыусылар йортта йәшәүсе 32 кешене, шул иҫәптән 8 баланы эвакуациялай. Янғынды һүндереү өсөн бер сәғәт самаһы ваҡыт талап итәлә. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, ғәҙәттән тыш хәлгә фажиғә ҡорбанының ут менән һаҡһыҙ эш итеүе сәбәпсе булыуы ихтимал.\n03 / 02 / 2018 334\nЙылдың тәүге айында ғына республикала 400-гә яҡын янғын теркәлгән\nКүңелһеҙ статистика Башҡортостан Хөкүмәтендә үткән ғәҙәттән тыш хәлдәр комиссияһы ултырышында иғлан ителде. Ут сығыу һөҙөмтәһендә 26 кешенең ғүмере өҙөлгән. Был уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда, 20 процентҡа күберәк.\n02 / 02 / 2018 256\n02 / 02 / 2018 304\n30 / 01 / 2018 247\nБөгөн иртән Өфөнөң Трамвай урамында урынлашҡан ике ҡатлы кирбес бинала янғын сыҡты\nБыл турала диспечтер хеҙмәтенә ун беренсе яртылар тирәһендә хәбәр итәләр. Әлегә билдәле мәғлүмәттәр буйынса, завод биләмәһендәге бина буш торған, бер ниндәй маҡсатта ла файҙаланылмаған. Утҡа ҡаршы көрәшкә ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының 15 берәмек техникаһы, 45 хеҙмәткәре йәлеп ителгән.\n29 / 01 / 2018 299\nИшембай районы Ғүмәр ауылында дауыл эҙемтәләре\nТауҙар ышығында урынлашҡан ауылда халыҡтың йорт-ҡаралтыларының түбәләре һәм кәртәләре емерелгән. Миңлегөл Хәсәнованың йәйге йорт һәм гараж түбәһен көслө ел аҡтарған, теплицаның бер-нисә бүлеме һынған. Унлап йорт хужаһы ҡаза күргән.\n27 / 01 / 2018 333\nСтәрлетамаҡта элекке машзавод бинаһын торлаҡ йорт менән тоташтырған үткәүелдең көпә-көндөҙ емерелеп төшөүе хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен көсәйтеү кәрәклегенә ишара\nҠап урталай һынып төшкән үткәүел тирәләй социаль селтәрҙәрҙә лә төрлө хәбәрҙәр ҡуйыра. Был хәл ҡотолғоһоҙ инеме һәм ни өсөн хужаһыҙ биналарҙы һүтеү тәртипһеҙ рәүештә башҡарыла?\n27 / 01 / 2018 317\nИҫерек ир урлашырға теләп ҡорамға төшкән\nБыл хәл Ишембай ҡалаһында теркәлгән. Башҡортостан буйынса эске эштәр министрлығы мәғлүмәте буйынса 36 йәшлек ир ҡырын тейәп алғандан һуң урындағы сиркәүҙең беренсе ҡатындағы тәҙрәһен ватып бикле торған ғибәҙәт йортона үтеп ингән.\n27 / 01 / 2018 321\nСтәрлетамаҡта ер өҫтө үткәүеле емерелеүе һөҙөмтәһендә зыян күргән торлаҡ йорттан 139 кеше эвакуацияланды\nҒәҙәттән тыш хәл бөгөн көндөҙгө сәғәт өстәрҙә ҡаланың Гоголь урамында теркәлде. Торлаҡ йорт менән элекке машиналар эшләү заводы идаралығын тоташтырыусы конструкция емерелгән ваҡытта йортта139 кеше, шул иҫәптән 21 бала була.\n26 / 01 / 2018 236


Уҡырға ҡайҙа барырға? - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\n12 июля 2019 — 17:14 ГТРК «Башкортостан»\n110 йыллыҡ эшмәкәрлек тарихы, 29 мең студент, республиканың беренсе юғары уҡыу йорто. Башҡорт Дәүләт университетында Берҙәм Дәүләт Имтиханын 100 балға тапшырған абитуриенттар менән осрашыу үтте. Быйыл республикала бындай юғары баһаға өлгәшкән уҡыусылар һаны былтырғынан күпкә артыҡ. Башҡорт дәүләт университетында юғары белем алырға теләк белдергән ҡыҙҙар һәм егеттәрҙе ректор уҡыу йортоноң тарихы, ҡаҙаныштары һәм мөмкинлектәре менән таныштырҙы.\nГуманитар йүнәлешле белгестәрҙең республикала талап ителгән күләменең 65 процентын Башҡорт дәүләт университеты әҙерләй, беҙҙең уҡыу йортон тамамлаусыларҙың 75 проценты төбәктә хеҙмәт итә, тип белдерҙе Николай Морозкин. Студенттарҙың Бөйөк Британия, Франция, Ҡытай юғары уҡыу йорттары менән төҙөлгән килешеүҙәргә ярашлы Рәсәй-сит ил университеттарының ҡуш дипломын алыу мөмкинлеге бар.\nБерҙәм дәүләт имтиханын 100 балға йәиһә өс имтиханды дөйөм 240 балға тапшырған буласаҡ студенттарға күләмле стипендия түләнә. Осрашыуҙа абитуриенттар һәм уларҙың ата-әсәһе ҡыҙыҡһындырған башҡа һорауҙарына ла яуап алды.


Мәктәп ҡарамағындағы сәғәт юғары синыфтарҙа башҡорт теленә бирелә\nҠаран-Ҡуңҡаҫ башҡорт урта мәктәбе уҡыусылары\nБашҡортостандың Миәкә районы Ҡаран-Ҡуңҡаҫ башҡорт урта мәктәбе етәксеһе Зөлфиә Сәйетова белдереүенсә, юғары синыфтарҙа башҡорт теле аҙнаһына 2 сәғәт уҡытыла, әммә етәкселек мәктәп ҡарамағына бирелгән бер сәғәтте лә башҡорт теленә бирә, шулай итеп тыуған тел уларҙа аҙнаһына 3 тапҡыр уҡытыла. Ауылда ҡатнаш ғаиләләрҙә тыуған балалар ҙа үҙҙәрен башҡорт тип иҫәпләй һәм башҡортса һөйләшә икән.\nЗөлфиә ханым, Ҡаран-Ҡуңҡаҫ башҡорт урта мәктәбе ҡасан асылған?\nҠаран-Ҡуңҡаҫ мәктәбе 1921-се йылда асылған. Шунан һуң 1996-сы йылда беҙ яңы мәктәп бинаһына күстек. Бик матур, ике ҡатлы, ҙур мәктәп төҙөнөләр беҙгә.\nМәктәптә бөгөнгө көндә нисә бала уҡый?\nИке күрше ауыл балалары менән бергә 88 уҡыусы уҡый. Улар беҙгә Күл-Ҡуңҡаҫ ауылы һәм Софиевка башланғыс мәктәптәренән бишенсе кластан башлап киләләр һәм 11-се класҡа тиклем уҡыйҙар. Был ауылдарҙан тыш, Маяҡ ҡасабаһынан да ике бала килеп уҡый, унда мәктәп туғыҙ йыллыҡ ҡына.\nУл балалар Ҡаран-Ҡуңҡаҫҡа нисек килә?\nУларҙың бында туғандары бар, уларҙа тороп уҡыйҙар, мәктәптең торлағы юҡ.\nЙыл һайын баларҙың һаны үҙгәрә ме?\nӘлеге ваҡытта балаларҙың һаны әҙәйеүгә бара. Әммә бер-ике йылдан һуң күбәйеү көтөлә. Һикһәненсе-туҡһанынсы йылдарҙа тыуған балалар уҡығанда мәктәптә иң күбе 150-гә яҡын уҡыусы бар ине. Улар ваҡытында икешәр параллель кластар бар ине.\nМәктәпте бөткәс, балалар күбеһенсә ниндәй уҡыу йорттарына керәләр?\nБына мәҫәлән быйыл, бер бала Стәрлетамаҡ физкультура институтына керҙе. Беҙҙең балалар күбеһенсә техникумдарға керәләр, мәҫәлән Өфө нефть техникумына. Туғыҙынсы кластан киткән уҡыусыларҙың барыһы лицейҙарға, гимназияларға керәләр, Өфөлә, Стәрлетамаҡта уҡыйҙар.\nУҡып бөткәс, ауылға ҡайталар мы һуң?\nБик һирәк ҡайталар. Башҡа ауылдарҙа уҡыталар, ҡалаларҙа ҡалалар, үҙебеҙҙең районға ҡайталар. Ҡайһы ауылдарҙа уҡытыусылар етмәй, шунда уларҙы урынлаштыралар.\nҺеҙҙең мәктәптә башҡорт балаларынан тыш, башҡа милләт балалары ла уҡый мы?\nБеҙҙә башҡа милләт балалары бар, тик улар барыһы ла башҡортса һөйләшә. Үҙҙәрен башҡорт тип һанай. Сөнки уларҙың ата-әсәһенең береһе татар, йәки урыҫ булһа, икенсеһе беҙҙең ауылдағы башҡорт бит инде.\nБашланғыс кластарҙа башҡорт теле аҙнаһына биш-алты сәғәт, бишенсе кластан башлап әҙәбиәт һәм тел дәрестәре менән бергә биш сәғәт уҡытыла. 10-сы, 11-се кластарҙа тыуған тел дәресе ике сәғәт ҡуйылған, тик беҙ мәктәп ҡарамағына бирелгән бер сәғәтте алып, өс сәғәт итеп ҡуябыҙ.\nУрыҫ теле аҙнаһына нисә тапҡыр керә?\nКластарына ҡарап биш-алты тапҡыр керә. Сит телдәргә килгәндә инде, икенсе кластан башлап, инглиз теле уҡытыла. Әлеге ваҡытта мәктәптә 21 уҡытыусы иҫәпләнә, уның икеһе икенсе ауылдан килеп аҙнананың өс көнө үҙҙәрендә, өс көнө беҙҙә уҡыталар.\nАуылда бөгөнгө көндә балалар күп тыуа мы?\nӘлеге ваҡытта балалар күп тыуа башланы. Беҙ киләсәктә уҡыусыларҙың тағы ла күбәйеүен көтәбеҙ.


Тура юлға ишара\n2 Июль 2019, 19:00\nМагазинда ниндәйҙер әйбер йәки аптеканан дарыу алһаҡ, уның мотлаҡ нисек тотонорға икәнен аңлатып яҙылған ҡулланмаһы була. Ә ҡайҙалыр барыр булһаҡ, беҙ карта, юл күрһәткестәр һатып алабыҙ. Шуның кеүек кешенең дә ҡулланмаһы, юл күрһәткесе бар – ул Ҡөрьән һәм хәҙистәр. Уларҙа мосолмандарға был донъяла нисек дөрөҫ йәшәргә кәрәклеге аңлатылған, шуға ла беҙ фәҡәт изге китаптарға таянып йәшәргә тейешбеҙ. Динен яҡшы аңлаған, үҙен дөрөҫ тотҡан кеше генә камил инсан булыуға өлгәшә һәм ике донъяла ла бәхеткә ирешә.\nБыл донъяға беҙ барыбыҙ ҙа мосолман булып тыуғанбыҙ, тик һуңынан ата-әсәләр генә үҙҙәренсә тәрбиә биреп, балаларҙы төрлө дин кешеһе йәки динһеҙ яһай. Шулай, күптәр иң мөһимен, ни өсөн тыуғанын, ни өсөн йәшәгәнен дә аңламай, Аллаһ, дин хаҡында уйланмай, байлыҡ, дәрәжә, дан артынан ҡыуып, ҡыҫҡа ғына ғүмерен бушҡа үткәреп ебәрә.\nӘ ни өсөн Аллаһы Тәғәлә беҙҙе барлыҡҡа килтергән һуң? Быға яуап Ҡөрьәндең «Әҙ-Ҙәрийәт» («Елгәреүселәр») сүрәһендә әйтелгән: «Мин ендәрҙе һәм кешеләрҙе Үҙемә ғибәҙәт ҡылһындар өсөн генә барлыҡҡа килтерҙем» (51:56).\nШуға ла Раббыбыҙ ерҙә йәшәгән һәр кемде дингә саҡыра, һис кем саҡырылмай ҡалмай. Был саҡырыуҙар төрлөсә була, кемдеңдер тормошонда мосолман кешеһе тап булып, уға өгөт-нәсихәт һөйләй, исламды аңлатып дәғүәт ҡыла, ҡайһы берәүҙең ҡулына Ҡөрьән, йәки башҡа дини китап килеп эләгә.\nӘгәр кеше иманға өндәү ишетһә, был уға Аллаһ тарафынан ебәрелгән ниғмәттер. Ул уны шөкөр итеп ҡабул ҡылһа, яҡшы, кире осраҡта көфөрлөктә мәрхүм булып, мәңгелек тамуҡ утынына әйләнә. Ә бит Аллаһы Тәғәлә һәр кешегә аҡыл биргән, уйланһын, үҙен бар ҡылыусыһын таныһын, аңлаһын һәм бәхет ҡапҡаларын асһын, тип.\nАллаһы Тәғәлә кемгә яҡшылыҡ теләй, шуға оло бәрәкәт – дини ғилем бирә, уны наҙанлыҡ ҡараңғылығынан сығара, иманға йөрәген аса һәм тура юлға баҫтыра. Төрлө милләт кешеләренең исламға килеү тарихына интернет селтәрендә күҙ һалайыҡ.


Башҡортостан башлығы бөгөн эш сәфәре менән Күмертау ҡалаһы, Көйөргәҙе һәм Мәләүез райондарында булды\nТөбәктә ул социаль-иҡтисади үҫеш мөмкинлектәре, төҙөлөш обьекттары һәм яҙғы сәсеү барышы менән ҡыҙыҡһынды.\nКүмертау ҡалаһына Башҡортостан башлығының эш сәфәре Маяҡ ҡасабаһында урынлашҡан май һығыу заводынан башланды. Әле бында төҙөлөш бара. 2014 йылда нигеҙ һалынған объект 6 миллиард һумға баһалана. Былтыр уның тәүге өлөшө сафҡа инде. Әле бында тәүлегенә 350 тонна көнбағыш эшкәртелә. Завод тулы ҡеүәтенә эш башлау менән предприятиела күрһәткес тәүлегенә 1200 тоннаға етергә тейеш. Май һығыу заводы Күмертау йылдам үҫеш биләмәһенең тәүге резиденттарының береһе. Рөстәм Хәмитов Күмертауҙа инвесторҙар менән дә осрашты. Фекер алышыу барышында Башҡортостан башлығы йылдам үҫеш биләмәһенә инвестициялар йәлеп итеү буйынса эҙмә-эҙлекле эш башҡарылыуын билдәләне. Рөстәм Хәмитов Башҡортостан иҡтисадына аҡса һалырға теләүселәргә һәр яҡлап ярҙам күрһәтеләсәге тураһында ла белдерҙе. Осрашыуҙа Башҡортостан район-ҡалаларынан килгән эшҡыуарҙар ғына түгел, Рәсәй төбәктәре вәкилдәре лә ҡатнашты. Томск ҡалаһынан Газинформпласт тикшеренеү үҙәге Күмертауҙа юғары технологиялы нефть ҡорамалдарын сығарыуҙы яйға һалырға ниәтләгән. Инвесторҙар менән осрашыуҙан һуң Рөстәм Хәмитов Көйөргәҙе районындағы Ҡансура ер аҫты газ һаҡлағысында булды. Предприятие ер аҫтында газ һаҡлау буйынса Рәсәйҙә алтынсы урынды биләй. Әле төҙөкләндереү эштәре бара. Уның һөҙөмтәһендә һаҡланған газ күләмен арттырыу күҙаллана. Башҡортостан башлығының эш сәфәре Көйөргәҙе һәм Мәләүез райондары баҫыуҙарында тамамланды.Төбәк етәксеһе яҙғы сәсеү барышы менән ҡыҙыҡһынды.


Мәләүез районында йәш һайлаусыларҙың хоҡуҡи белемен арттыралар\n17 Ноябрь 2011, 16:57\nМәләүез районында алтынсы саҡырылыш Дәүләт Думаһына һайлауҙарға әүҙем әҙерлек бара. Мәләүез ҡалаһы һәм районынан һайлаусылар исемлегенә 65 меңдән ашыу кеше инде, тип хәбәр итә район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге. Район гәзите биттәрендә һайлау алды кампанияһына бәйле материалдар сығып тора.\nРайонда 63 участка һайлау комиссияһы эшләй. Бөгөнгө көнгә яҡынса 150 теркәүҙән төшөү таныҡлығы бирелгән. Алдан фаразланыуынса, бындай таныҡлыҡтар алыр өсөн йәнә 3 меңгә яҡын кешенең мөрәжәғәт итеүе ихтимал.\nМәләүез районының 500-гә яҡын кешеһе быйыл һайлауҙарҙа тәүгә ҡатнашасаҡ. Улар өсөн райондың участка комиссиялары иҫтәлекле бүләктәр һәм дипломдар әҙерләгән. Йәш һайлаусыларҙың хоҡуҡи белемен арттырыу маҡсатында районда Йәш һайлаусы көнө үткәрелгән. Хәҙер райондың дөйөм белем биреү учреждениеларында «Йәш һайлаусы аҙналығы» үтә, уҡыу йорттарында һайлауға бағышланған түңәрәк өҫтәлдәр, викториналар ойошторола.


Өфөләге саммит ШОС илдәренең хәүефһеҙлек өлкәһендәге үҫешенә яңы динамика өҫтәйәсәк — эксперттар // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөләге саммит ШОС илдәренең хәүефһеҙлек өлкәһендәге үҫешенә яңы динамика өҫтәйәсәк — эксперттар\n16:08, 20 апреля 2015 Иҡтисад\nӨФӨ, 2015 йыл, 20 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.\nӨфөләге ШОС саммиты ойошмаға ингән илдәрҙең хәүефһеҙлек һәм хәрби-сәйәси өлкәһендәге үҫешенә яңы динамика өҫтәргә тейеш. Был хаҡта Мәскәү — Пекин видеокүпере барышында Ҡытай донъя проблемалары институты рәйесе Ши Цзэ белдерҙе, тип хәбәр ителә форумдың рәсми сайтында.\nҠытай ижтимағи фәндәр академияһының Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһын тикшереү буйынса үҙәге генераль секретары Сунь Чжуанчжи ҙа үҙ сығышында ошо хаҡта һөйләне. Уның фекеренсә, бөтә донъялағы проблемаларҙы иҫәпкә алып, хәүефһеҙлек өлкәһендәге хеҙмәттәшлектең ҡайһы бер мәсьәләләрен ҡайтанан ҡарарға кәрәк. Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы ошо төбәк сиктәренән тыш булған бөтә проблемалар, көрсөктәр буйынса үҙенең позицияһын аныҡ билдәләргә тейеш, тип иҫәпләй эксперт.\nШОС дәүләт башлыҡтары советының алдағы ултырышында ойошма ҡеүәтләнәсәк, тип билдәләне Рәсәй Фәндәр академияһының Алыҫ Көнсығыш институты директоры урынбаҫары Сергей Лузянин. Ул яҡын арала Һиндостан менән Пакистандың статусы күтәрелеү, шулай уҡ күҙәтеүсе илдәрҙең исемлеген яңыртыу мөмкинлеге тураһында белдерҙе. Уның һүҙҙәренсә, Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының киңәйеүе, бер яҡтан, донъяға ойошманың асыҡ һәм әүҙем булыуын күрһәтһә, икенсенән, уның абруйын күтәрәсәк.\nТеги: шос саммиты,хәүефһеҙлек сәйәсәте


Күберәк эшләһәң, ҡыҫҡарталармы?\n23 Июль 2019, 14:42\nБашҡортостан федераль бюджеттан предприятиеларҙа хеҙмәт етештереүсәнлеген күтәреүгә адреслы ярҙамға 112,5 миллион һум аҡса аласаҡ. Ошо хаҡта Башҡортостандың иҡтисади үҫеш министры Лилиә Мәзитова республика етәксеһе үткәргән оператив кәңәшмәлә хәбәр итте.\nБыл миллиондар Владимир Путин раҫлаған “Хеҙмәт етештереүсәнлеге һәм мәшғүллеккә ярҙам” милли проектын тормошҡа ашырыуға ярашлы бирелә. 2024 йылға тиклем сеймал менән бәйле булмаған тармаҡтарҙа хеҙмәт етештереүсәнлеген 30 процентҡа арттырыу күҙаллана. Маҡсатҡа өлгәшеү өсөн республиканың 196 предприятиеһын проектҡа йәлеп итергә кәрәк.\nБөгөн 28 ойошма милли проектта ҡатнаша. Һаҡсыл етештереү принциптары индерелгән предприятиеларҙа ваҡыттың, ахырына тиклем тамамланмаған етештереү күләме ҡыҫҡарыуы, яраҡһыҙ продукция кәмеүе күҙәтелә. Быйыл проектҡа кәм тигәндә 22 предприятиены йәлеп итеү ҡарала.\n– Хеҙмәт етештереүсәнлеге тураһында һөйләй башлаһаҡ, кешеләр, беҙ уларҙы күберәк эшләргә мәжбүр итәсәкбеҙ, ә аҙаҡ ҡыҫҡартыу үткәрәсәкбеҙ, тип уйлай. Һүҙ бит бөтөнләй ул хаҡта бармай, – тине республика етәксеһе Радий Хәбиров. – Хеҙмәт етештереүсәнлеген күтәреүҙең маҡсаты – кешеләрҙе кәрәкмәгән эштән бушатыу. Бер кем дә бер кемде ҡыҫҡартмаясаҡ, ә предприятиелар үҫешәсәк.


Ҡазанда Башҡортостан менән Татарстан араһында хеҙмәттәшлекте нығытыу мәсьәләләре буйынса хөкүмәт-ара осрашыу үтте // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n15:16, 23 сентября 2011 Сәйәсәт\n22 сентябрҙә Ҡазанда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов ҡатнашлығында киңәйтелгән составта ике республика рәсми вәкилдәренең хөкүмәт-ара осрашыуы үтте, тип хәбәр итә Башҡортостан Президентының матбуғат хеҙмәте.\nЯҡтар үҙ-ара иҡтисади, социаль, фәнни һәм мәҙәни мөнәсәбәттәр өлкәһендә Башҡортостан менән Татарстан араһында артабанғы төбәк-ара бәйләнештәрҙе нығытыу мәсьәләләрен тикшерҙе.\nОсрашыуҙы асып, Рөстәм Миңнеханов былай тине:\n— Теүәл 9 ай элек беҙ Өфөлә булдыҡ, ике яҡлы килешеүгә ҡул ҡуйҙыҡ. Үҙ-ара мөнәсәбәттәрҙә был документ нигеҙ булып тора. Тарихи йәһәттән татар халҡы менән башҡорт халҡы кеүек яҡын булған халыҡтар Рәсәйҙә башҡа юҡ. Шуға күрә бының ҡәҙерен белергә кәрәк. Беҙҙең мәҙәниәт, телдәр, дин, хатта иҡтисад та бик оҡшаш һәм бер-береһенә бәйле.\nБеҙ – Рәсәйҙең генә түгел, Европаның да эре нефть химияһы үҙәктәре. Бөгөн беҙҙең бер нисә объектты күрҙегеҙ ҙә инде. Беҙ Рөстәм Зәки улы менән Башҡортостанда һәм Татарстанда булған кластерҙы бер тапҡыр ғына яҡлап сыҡманыҡ. Рәсәйҙең нефть химияһы киләсәге күпселек йәһәттән Татарстан менән Башҡортостан кластерының артабанғы үҫешенән торасаҡ. Һәм беҙ килтергән дәлилдәр бик ышаныслы, әммә барыбыҙға ла күп эшләргә кәрәк. Машиналар эшләү комплексында булған бәйләнеш һәм беҙҙе аңлауығыҙ өсөн рәхмәтемде белдергем килә. Айырыуса ике республиканы берләштергән «КАМАЗ»ға. Был предприятие шасси етештереү менән бында шөғөлләнһә, автобустар тегендә етештерелә. Машиналар бында эшләнә, үҙбушатҡыс кузовтар Башҡортостанда етештерелә. Башҡортостандың машиналар эшләү предприятиелары нигеҙендә үҫешеү, махсус техника етештереү, әлбиттә, Татарстан өсөн дә, Башҡортостан өсөн дә отошло. Тауар етештереүселәребеҙгә ярҙам итергә тейешбеҙ, тип иҫәпләйем. Бына «НефАЗ» проекты – ҡала автобустары, газ автобусы. Был машиналар Татарстан Республикаһының да, Башҡортостан Республикаһының да төп автомобилдәре буласаҡ. Авиатөҙөлөштә лә кооперациябыҙ бар. Беҙҙә вертолет һәм авиация двигателдәре етештереү ҙә оҡшаш. Бында ла күп мөмкинлектәр бар, тип иҫәпләйем. Беҙ һеҙҙең менән, Рөстәм Зәки улы, республикалар араһындағы төбәк-ара әйләнеште 30 миллиардҡа тиклем еткереү маҡсатын тикшергәйнек. Һәм уға әлеге ҙур проекттарҙы тормошҡа ашырмайса ирешеп булмаҫ, моғайын. Төбәктәребеҙҙең агросәнәғәт комплексы өлкәһендәге берлектәге проекттар ҙа ҡыҙыҡлы. Беҙҙә һәм һеҙҙә булған тәжрибәләрҙе файҙалы ҡулланырға кәрәк, белгестәребеҙ барлыҡ йүнәлештәрҙә лә бәйләнеш тоторға тейеш.\nБөгөн беҙҙең опера һәм балет театрына барыуыбыҙҙы түҙемһеҙләнеп көтәбеҙ. Башҡортостан һәр ваҡыт үҙенең сәнғәт оҫталары менән дан тотоуын яҡшы беләбеҙ, һәм беҙҙең сәнғәт оҫталарының ҙур ғына өлөшө — Башҡортостан вәкилдәре. Улар бөгөн беҙҙә эшләй. Күптәре Башҡортостанда ла, бында ла эшләй. Күптәре бында күсеп килде. Башҡортостанда таланттар етерлек, Татарстанға ла ебәрәләр, бының өсөн ҙур рәхмәт.\nБеҙҙе аңлауығыҙ өсөн, Рөстәм Зәки улы, рәхмәтемде белдергем килә. Беҙ барыбыҙ ҙа йолаларыбыҙға, ғөрөф-ғәҙәттәребеҙгә битараф түгел. Улар ҙа оҡшаш, яҡын. Мин телде, уҡыу программаһын һаҡлап ҡалыу яҡлы. Айырыуса Татарстанда, Башҡортостанда сәйәси картаны төрлөсә әтмәләп маташалар. Бында көстәрҙе туплау зарур, тип иҫәпләйем, сөнки айырымланһаҡ, йолаларыбыҙҙы, ғөрөф-ғәҙәттәребеҙҙе, динебеҙҙе һаҡлап ҡала алмаясаҡбыҙ. Беҙҙең мәҙәниәт, тарих нисек уртаҡ булған, шулай булып ҡаласаҡ та. Рөстәм Зәки улы, һеҙҙең визитығыҙ беҙҙең бәйләнештәргә етди этәргес бирер, тип ышанам. Беҙҙең арала булған мөнәсәбәттәр өсөн рәхмәтемде белдерәм. Бөгөн бында һеҙгә оҡшар, тип ышанам. Һеҙ ҡәнәғәт булһағыҙ, минең дә күңел көр буласаҡ.\nБынан һуң һүҙҙе Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов алды:\n— Ҡәҙерле дуҫтар, иптәштәр. Мин һеҙгә күрше булған өсөн генә түгел, ә бер командала уйнаған кешеләр булғанға ла былай өндәшәм. Боҙ майҙанында бер-беребеҙ менән ярышһаҡ та, тормошта беҙ бер команда, бер үк эш башҡарабыҙ, бер-беребеҙгә ярҙам итәбеҙ. Үткән йылдағы һеҙҙең визитығыҙ, хөрмәтле Рөстәм Нурғәли улы, республика өсөн бик мөһим булды. Был берләшеүгә, яҡынайыуға килтерҙе. Ә бөгөн беҙҙең өсөн был үтә лә мөһим.\nИҡтисадта үҫеш тойола. Былтырғы йыл буйынса ғына республикалар араһында тауарҙар әйләнеше 30 процентҡа артты. Быйыл да былтырғы һанды яҡынса шул самаға үтеп киттек. Иҡтисадтарыбыҙҙың бер-береһенә бәйле булыуы, беҙҙең бер-беребеҙгә ярҙам итәүебеҙ хаҡында әйттек инде. Бер-беребеҙҙе аңлап, бер үк эште башҡарып, дуҫтарса мөнәсәбәттәрҙә булып, беҙ тоташ илдә өлгө булып торабыҙ. Илебеҙ биләмәһендә бындай мөнәсәбәттәр, бәлки, йыш осрамайҙыр ҙа.\nОсрашыуҙарыбыҙ йышая. Ҙур семинарҙар, күргәҙмәләр, конгрестар, Өфө тураһында һүҙ барһа, Татарстан ғалимдары, Ҡазан һәм Татарстан тураһында һүҙ йөрөткәндә, Башҡортостан ғалимдары ҡатнашлығында үтә. Беҙ коммуникациялар менән уңышлы алмашынабыҙ. Былар барыһы ла мөһим һәм ҡыҙыҡлы. Төрлө сәбәптәр арҡылы төбәктәр араһындағы был мөнәсәбәттәр туҡтатылып тороуы хаҡында ла әйткән инек инде. Ә бөгөн улар яңы кимәлгә күтәрелде. Барыһы ла тик алға ғына барыр, үҫешер, тип ышанам. Беҙ, республика етәкселәре булараҡ, быға булышлыҡ итәсәкбеҙ. Минән торғандың барыһын да эшләйәсәкмен.\nЙылы ҡаршы алғанығыҙ өсөн рәхмәтемде белдергем килә. Бөгөн алған тәьҫораттарым бик мөһим, тәрән. Һеҙҙең ҙур проекттарҙы тормошҡа ашырыуығыҙҙы күрҙем. Был Рәсәй кимәле генә түгел. Был донъя күҙлегенән баһа бирерлек кимәл. Яңы предприятиелар төҙөү ҙә, ҙур саралар үткәреү ҙә. Һеҙҙең тәжрибәгеҙҙе күҙ уңында тоторға тырышасаҡбыҙ. Беҙ йылдам үҫешкә иҫәп тотабыҙ. Минең менән килеүселәр ҙә, Өфөлә ҡалыусылар ҙа планканың юғары булыуын аңлай, һәм беҙ уға ирешергә тырышабыҙ. Шулай буласаҡ та.


Башҡортостанда чиновник начальнигы менән һөйләшкәндән һуң үҙ-үҙенә ҡул һалған: киң мәғлүмәт саралары // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n9:59, 20 мая 2019 Хәл-ваҡиғалар\nБашҡортостанда чиновник начальнигы менән һөйләшкәндән һуң үҙ-үҙенә ҡул һалған: киң мәғлүмәт саралары Фото: «Башҡортостан» ДТРК-һы\n«Ферма» магазинына тикшереү үткәргән Башҡортостан Республикаһы буйынса Роспотребнадзор хеҙмәткәре үҙ-үҙенә ҡул һалған, тип хәбәр итте 19 майҙа бер нисә республика киң мәғлүмәт сараһы. Был хәл шәмбенән йөкшәмбегә ҡарай төндә булған. Ханым билдәле эшҡыуар Альберт Мөхәмәтйәровтың бизнесын («Ферма» магазин-кафеһы) эҙәрлекләүҙә ғәйепләүҙәрҙән һуң урманда үҙ-үҙенә ҡул һалған. Күҙәтеү ведомствоһы хеҙмәткәренең үҙ-үҙен үлтереүе бөтәһе өсөн дә көтөлмәгән хәл булды — төбәк хеҙмәтендә бер ниндәй ҙә аңлатма бирмәйҙәр. Мәрхүмәнең ире әйтеүенсә, уның ҡатынын үлтергәндәр, тип яҙа «Собкор 02» баҫмаһы.\n«Электрогазета» баҫмаһы мәғлүмәттәренә ярашлы, ханым үҙенең етәксеһе — «Роспотребнадзор»ҙың Башҡортостан идаралығы начальнигы Евгений Степанов менән юғары тонда һөйләшкәндән шундай аҙымға барған. Һөйләшеү барышында ул Сидорчеваға эштән китеү тураһында ғариза яҙырға тәҡдим иткән.\n«Собкор02» порталы эксперттары иҫпләүенсә, 52 йәшлек Ольга Сидорчева туғыҙ йыл элек үк енәйәт эше фигуранты булған һәм ҡабаттан енәйәт яуаплылығына тарттырыуҙарын кисерә алмаҫмын тип уйлағандыр, моғайын.\nПрофессор-криминолог Альберт Курманов һүҙҙәренсә, күп йылдар күҙәтеү хеҙмәтендә эшләгән белгес ҡаты һәм көслө холоҡло булырға тейеш, ә үҙ-үҙеңде үлтереү өсөн етди сәбәптәр кәрәк, тип яҙа «Электрогазета».\nБыл Башҡортостанда федераль күҙәтеү һәм көс органдары хеҙмәткәрҙәренең үҙ-үҙенә ҡул һалған тәүге осраҡ түгел. 2018 йылда кәмендә алты полиция хеҙмәткәре үҙ теләге менән яҡты донъянан китте.


Үткән кесаҙнала Башҡортостандың баш ҡалаһында Рәсәй театры һәм киноһы йондоҙҙары - Лариса Гузеева, Марина Дюжева, Алла Довлатова, Георгий Мартиросьян һәм башҡалар булып китте. Яратҡан артистарын Өфө тамашасыһы Ҡала мәҙәниәт һарайы сәхнәһендә күрҙе, унда актерҙар "Ҙур зебра" спектаклен уйнаны. Француз тормошонан алып яҙылған, мөхәббәт тураһындағы мауыҡтырғыс был пьесаның үҙ философияһы бар. Таганка актерҙары берҙәмлегенең антреприза спектаклен тамашасы яратып ҡабул итте.\nӨфөлөләр Лариса Гузеева, уның ҡатнашлығындағы фильмдар, тапшырыуҙар тураһында һөйләшеп залға үтте. Башҡа артистар тураһында ла һүҙ алыштылар, әлбиттә, ләкин халыҡты шулай ҙа Гузеева нығыраҡ ҡыҙыҡһындыра ине. Спектакль алдынан утты һүндерҙеләр, ә рампа уттары ҡабынғас, сәхнәлә Григорий Мартиросьян баҫып тора ине инде. Тамашасы дәррәү алҡышланы. Уның геройы радиоалғыстан яңылыҡтар тыңлап, бер нисә һүҙ әйтеп өлгөрөүгә, таҡта иҙәндә туфли тыҡылдауы ишетелде. Ҡулсатыр аҫтында йөҙөн йәшергән ҡатындың кем булыуын танырға теләп, тамашасы тын ҡалды. Төп геройҙың өсөнсө ҡатыны ролен башҡарған Алла Довлатова икән. Ҡыҫҡа алһыу күлдәктәге һары сәсле ханым ҡошсоҡ кеүек тәтелдәне һәм бер ахмаҡ һүҙ артынан икенсеһен теҙҙе. Уның сәхнәләге ире Григорий Мартиросьян, киреһенсә, һәр һүҙен һығып сығарған кеүек, яй һәм тыныс һөйләне. Күпмелер ваҡыт үткәс, геройҙың холҡон асып бирер өсөн бының тап шулай кәрәк булыуы аңлашылды. Өс тапҡыр өйләнеп, ҡатындарын үҙ үлеменә ышандырып, ташлап ҡасҡан ирҙең холҡон башҡа төрлө күрһәтеп булмайҙыр ул. Был герой ялҡытҡан ҡатындарынан шундай ысул менән ҡотолорға өйрәнгән. Әммә компенсация сифатында ул страховка ҡалдыра, һәм тол ҡатындар уның сираттағы фажиғәле үлеменән һуң тейешле аҡсаһын ала.\nСпектаклдең эпилогында Григорий Мартиросьяндың геройына бер юлы өс ҡатыны алдында яуап тоторға тура килә. Заманында һәр береһе менән күҙгә ҡарашып аңлаша алмағанды, хәҙер бар кеше алдында әйтергә тура килә. Шулай ҙа ул насар кеше түгел, хәләл ефеттәре лә үҙенә бәрәбәр, ләкин һәр береһенең үҙ холҡо. Етди һәм булдыҡлы тәүге ҡатыны Жизель (Марина Дюжева), дорфараҡ, әммә дәртле икенсе ҡатыны Сабина (Лариса Гузеева) һәм еңел холоҡло сибәркәй Сидони (Алла Довлатова). Лариса Гузееваның геройын тамашасы йылы ҡабул итте. Сабина бер үк һүҙҙәрҙе бер нисә тапҡыр ҡабатланы, афоризмдар менән һөйләште. Ул аҡыллы, матур ҡатын, шул уҡ мәлдә көлкөгә ҡалыуҙан да ҡурҡмай.\n"Ҙур зебра" спектакле яуаплылыҡ талап итмәгән еңел флирт кеүек, шуға ла бер тында ҡарала һәм һуңынан йылы тойғолар ҡалдыра. Финалда төп герой, ниһайәт, икенсе ҡатыны менән үҙ бәхетен таба, ҡалған икәүһе лә яңғыҙ түгел. Жизель икенсе ире Морис (актер Жан Даниэль) менән уңышлы никахта, ә Сидони страховкалау агенты Плиссонға (артист Петр Белышков) ғашиҡ була. Ҡайҙа һуң бында ҙур зебра, тиһегеҙме? Һорауҙы фәлсәфәүи хәл итергә мөмкин - тормошобоҙ ҙа аҡлы - ҡаралы һыҙаттарҙан тора бит. Һәм артыҡ мәшәҡәтләнмәһәгеҙ ҙә була. Спектакль героиняһы Сабина тормош иптәшен ҙур зебра тип йөрөтә, сөнки өйҙә ул һәр ваҡыт аҡлы - ҡаралы пижамала йөрөй. Был ролде башҡарған Лариса Гузеева тамашасыға баш эйергә кәләш фатаһында сыҡты, һәм тамашасылар бүләк иткән гөлләмәләрҙең береһен туй йолаһы буйынса яурыны аша залға ырғытты.\nМәскәү артистары спектаклдән һуң сәхнәгә бер нисә рәт сыҡты, ләкин автографтар бирмәне, фотоға ла төшмәне. Зал ишеге алдында артистар ижадына табыныусылар ҙа уларҙы бушҡа көттө, сығыусы булманы. Ошо көндө үк ҡайтырға сығыу һылтауы менән, киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре менән матбуғат конференцияһына ла ете минут ҡына ваҡыт бирелде. Журналистарға кемдәр сығыуы һуңға ҡәҙәр билдәһеҙ ине. Беҙҙең шатлыҡҡа, матбуғат вәкилдәре менән һөйләшеүгә Лариса Гузеева, Марина Дюжева һәм Алла Довлатова ризалыҡ бирҙе.\n- Бөгөн һәйбәт спектакль булды. Жора (Георгий Мартиросьян - автор төҙ.) үҙенең иң яҡшы спектаклен уйнаны. Барыһы ла уңышлы килеп сыҡты. Тамашасы шул тиклем матур ҡабул итте, баш эйергә сығыуы ла оят булманы, - тине Лариса Гузеева.\n- Өфө тамашасыһы ихлас. Барыһын да нескә тоя. Ҡайҙа, ни өсөн килеүҙәрен белә. Ярҙам итә, - тип уның менән килешә Дюжева менән Довлатова.\nАртистар бер тауыштан уларҙың уйыны тамашасы кәйефенән тороуын билдәләй. Залға йоғонтоң булмауы ҡурҡыныс. Тамашасы спектаклде ҡабул итә - бергә ҡайғыра, шатлана, көлә икән - был артистарға ныҡ тәьҫир итә.\nКомедия урынына етди спектаклдәрҙә уйнауы нығыраҡ оҡшай, тийеүҙәре беҙҙең өсөн яңылыҡ кеүек яңғыраны. Ләкин улар халыҡтың арығанлығын тоя, еңел, юмористик спектаклдәр кәрәклеген аңлай.\n- Мин комедияға ғына ҡоролған спектаклдәрҙе яратмайым. Миңә "Пять вечеров" нығыраҡ оҡшай, сөнки үҙемде драматик актриса, тип иҫәпләйем, - ти Лариса Гузеева. - Ә бына комедияла уйнарға тартынам. Үҙемә бер ҙә көлкө түгел. Еңел жанрҙан - бер төрлө, етдийерәк эштәрҙән икенсе төрлө тәьҫораттар ҡала. "Пять вечеров" спектакленән күберәк ҡәнәғәтләнеү алаһың, сөнки үҙеңдең һәм тамашасының күңелендә йәшеренгән нәмә тураһында залдағылар менән асыҡтан-асыҡ һөйләшәһең. Тамашасы менән контакт бында бөтөнләй башҡаса.\n- Һәйбәт спектаклдәрем, яратҡан ролдәрем күп. Ләкин шулай ҙа иң-иң яратҡан эштәремдең береһе - Станислав Садальский менән уйнаған "Кто последний за любовь" спектаклелер, моғайын. Минең героиням - һөйгәнен үҫкән ҡыҙы тартып алған ҡатын. Пьеса буйынса тәүҙә миңә бик ҡыҙыҡ, ә һуңынан ныҡ ауыр. Был спектаклдә мин, оломо ул, ҡартмы - ниндәй йәштә булыуына ҡарамаҫтан - бер бөртөк иргә булһа ла был осраҡта ҡатын-ҡыҙға нисек ауыр булыуын аңлата алһам, герой эшләгәнде ул һис ҡасан эшләмәҫ ине, тигән уй менән сәхнәгә сығам.\n- Мин дә комедиянан ғына торған спектаклдәрҙе үҙһенмәйем, трагикомедиялар нығыраҡ оҡшай. Оҙаҡ көлгәс, минең һуңынан илағым килә. "Загнанных лошадей пристреливают, не правда ли?", спектаклендәге ролем оҡшай. Ә комедияларҙан - бик шәп спектакль "Боинг-Боинг" - антреприза, ул һәр ваҡыт аншлаг менән үтә.\nУрындағы киң мәғлүмәт сараларына Лариса Гузеева алдан иғлан ителгән "Буря в стакане воды" спектакле урынына ниңә "Ҙур зебра" менән килеүен аңлатты.\n- Мин спектаклһеҙ тороп ҡалдым - режиссер менән продюсерҙың миңә ҡарата ундай этлек ҡылыуын көтмәгәйнем. Башыма һыймай был аҙымдары. Улар үҙ-ара, миңә өндәшмәйенсә, составҡа яңы кеше индергән. Сәфәргә сығыр алдынан осраҡлы ғына Валерий Баринов урынына режиссерҙың тормош иптәше уйнарға тейешлеген белеп ҡалдым. Был актерға ҡаршылығым юҡ, әммә уның менән сәхнәгә сыҡһаҡ, спектакль килеп сыҡмаҫ ине, сөнки уның менән бер тапҡыр ҙа репетиция яһаманыҡ. Быға юл ҡуя алмай инем. Мин профессионал, тамашасымды ихтирам итәм, һәм һул аяҡтан сығып спектаклдә уйнай алмайым. Мәскәүҙә ундай хәл булырға тейеш түгел, ә провинцияға ярай, тип әйтергәме? Тамашасыға ундай ҡарашта түгелмен, шуға күрә спектаклдән баш тарттым. уны "Ҙур зебра" менән алмаштырҙыҡ, сөнки тамашасының бында ғәйебе юҡ. Әгәр спектаклдә Гузеева, Баринов, Кабо яҙылған икән, һәм халыҡ үҙ аҡсаһына арзан булмаған билеттарҙы һатып алһа, улар урынына икенсе артистарҙы күрһәтергә ярамай. Минең уйлауымса, тамашасыға ҡарата был намыҫһыҙлыҡ, - тип тамамланы матбуғат конференцияһын Лариса Гузеева.


Өфөлә 7890 эшһеҙгә 19 меңдән ашыу вакансия тура килә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөлә 7890 эшһеҙгә 19 меңдән ашыу вакансия тура килә\n9:53, 21 мая 2012 Иҡтисад\nӨфөлә бөгөн рәсми рәүештә бер вакансияға берәүҙән дә әҙерәк кеше тура килә. «Башинформ» агентлығына баш ҡаланың Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, хеҙмәт баҙарында көсөргәнешлек коэффициенты әле 0,44-кә тиң. Эшһеҙлектең рәсми кимәле 1,4 процентты тәшкил итә.\nӘлеге ваҡытта ҡаланың вакансиялар банкында 7890 эшһеҙ булғанда 19 меңдән ашыу буш эш урыны иҫәпләнә. Халыҡ мәшғүллеге үҙәгендә йәмғеһе 8400-ҙән ашыу кеше иҫәптә тора.


Башҡортостанда иман йорттарын төҙөү дауам итә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда иман йорттарын төҙөү дауам итә\n12:59, 12 декабря 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостанда иман йорттарын төҙөү дауам итә Фото: Ынйы Шафиҡова\nӨФӨ, 2017 йыл, 12 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.\nБашҡортостанда иман йорттарын төҙөү дауам итә. Ошо шәмбелә, 16 декабрҙә, Йәрмәкәй районының Иҫке Турай ауылында «Мансаф» мәсетен асыу тантанаһы була.\nИҫке Турай Йәрмәкәй районында боронғо ауылдарҙың береһе һанала, уға 1552 йылда нигеҙ һалынған һәм Байлар улысына ҡараған.\nРеволюцияға тиклем ауылда дүрт мәсет булған. Һуңғы Аллаһ йорто 1914 йылда ауылдың уртаһында һалынған. Мулла итеп Күлбай ауылы кешеһе Мансаф Кашапов тәғәйенләнгән. Ләкин уға бында оҙаҡ хеҙмәт итергә тура килмәй. 1917 йылғы октябрь ваҡиғаларынан һуң мәсеттәр емерелә, уларҙан ҡалған материалдан мәктәп төҙөлә. Бөгөн ауылдың төп мәсете урынында Мансаф хәҙрәттең ейәне башланғысы һәм ауыл халҡы ярҙамы менән яңы мәсет ҡалҡып сыҡты. Ул бер йыл эсендә һалынды.\nМәсет асыу — Иҫке Турай ауылында йәшәүселәр өсөн генә түгел, бөтә район халҡы өсөн дә күптән көтөлгән ваҡиға. Яңы иман йорто исламдың тыныслыҡ нигеҙҙәрен пропагандалау аша ышанысты нығытыуға, районда һәм республикала тыныслыҡты һаҡлауға булышлыҡ итер, тигән ышаныста төҙөлөшкә башланғыс биреүселәр, тип хәбәр итте район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге мөдире Ынйы Шафиҡова.\nТеги: дин, яңы мәсет


Үрге Әүжән ауыл Советы — Башҡорт Википедияһы\nҮрге Әүжән ауыл Советы\nҮрге Әүжән Советы — Белорет районы муниципаль районы ауыл биләмәһә, муниципаль берәмек. 2010 йылдың 1 ғинуарына халыҡ һаны 2658 кеше, 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 2685 кеше.\nАуыл биләмәһе башлығы — Телятников Михаил Петрович\nЭштәр менән идара итеүсе — Кузнецова Ольга Николаевна\nҮрге Әүжән ауыл Советы ауыл биләмәһе хакимиәтенең почта адресы:\n453538, Башҡортостан Республикаһы, Белорет районы, Үрге Әүжән ауылы, Блюхер урамы, 68.\n2010 йылдың 1 ғинуарына ҡарата Башҡортостан Республикаһы Белорет районы муниципаль районының Үрге Әүжән ауыл советы ауыл биләмәһе составына кергән халыҡ иҫәбе һәм торама пункттар исемлеге. Бөтәһе — 2658.\nҮрге Әүжән — 2320\nИсмаҡай — 338\n2898 2685 -213 -7,35\n1754 йылдың 2 май көнө Үрге Әүжән ауылына нигеҙ һалыу датаһы булып һанала. Был тарихи дата Үрге Әүжән йылғаһы буйында заводтың төҙөлөшө менән тығыҙ бәйле. 1772 йылда башланған төҙөлөш мәленән 18 йыл үткәс сығарылған продукцияның күләме 212014 ботто тәшкил итә (яҡынса 14 мең тонна). Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, XX быуаттың металлургия гиганттары бәләкәй заводтарҙы иҡтисад баҙарынан ҡыҫырыҡлап сығарҙы, 1926 йылда Әүжән-Петровский заводы ябылып, уның ҡорамалдары Белорет металлург заводына һәм яңы төҙөлөп ятҡан Магнитогорск металлургия комбинатына күсерелә. Ун туғыҙынсы быуаттың икенсе яртыһында Ҙур Әүжән йылғаһы буйында алтын приискыһы үҙ эшен башлай. Был кәсеп менән Әүжән халҡы 1948 йылға тиклем көн итә. Завод ябылғандан һуң, халыҡ ағас эшкәртеү менән шөғөлләнеп көн итә. 2003 йылға тиклем Әүжән урман эшкәртеү хужалығы төп ойошмаларҙан һанала. Әүжән урман эшкәртеү хужалығы етештергән тауарҙар төрлөлөгө менән билдәле була. 100 мең кубометр ағас Мәләүез урман комбинатына ебәрелә. 70-се йылдарҙа эшселәрҙең һаны 700 тиклем, ә урман әҙерләү күләме 150 мең кубометрға тиклем арта. Социаль сфераны үҫтереү юҫығында ла күп эштәр эшләнә: участка дауаханаһы, һыу торбаһы, газ торбаһы, юлдың төҙөлөшө һәм башҡалар. 2003 йылда башланған ағас эшкәртеү хужалыҡтарының яңыса үҙгәртеп ҡороу процессы башланғас, Әүжән урман хужалығының эшмәкәрлеге туҡтатыла.\nӘүжән урман хужалығынан тыш ауыл биләмәһе территорияһында «Баштрансгаз» ЯСЙ, «Әүжән урманы» ЯСЙ, «Рәсәй почтаһы» бүлексәһе, «Белорецкгаз» предприятиеһы участогы, АЗС урынлашҡан. Мәктәптә 300-гә яҡын баланың белем алыу мөмкинселеге бар. Бынан тыш улар өлгөргәнлек атесстаты менән бергә «В», «С» категориялы водитель танытмаһын ала. Мәктәптә «Баһадир» физкультура-һауыҡтырыу комплексы уңышлы эшләп килә. Балалар музыка мәктәбендә 75-кә яҡын бала белем ала, улар баян, аккордеон, гитара, мандолина, гармун класстарында уҡытыла. «Ҡояшҡай» һәм «Тирмәкәй» балалар баҡсаһы 60-ҡа яҡын баланы ҡабул итә. Үрге Әүжән участка дауаханаһы 15 станционар сирле кешене ҡарауға һәм 25 ауырыуҙарҙы хоспис дауалауға иҫәпләнгән. Бынан тыш фельдшер-акушерлыҡ пункты эшләп килә. VIII төр коррекцион мәктәбендә Белорет районы муниципаль райондан 50-гә яҡын баланың белем алыу мөмкинселеге бар.\nҺуңғы 20 йыл эсендә Үрге Әүжән ауыл Советы биләмәһендә\n1. юлдар төҙөкләндерелә (Әүжән- 7,5 км, Исмаҡай — 1 км);\n2. Ҙур Әүжән йылғаһында һыу һаҡлағысы төҙөлә;\n3. «Баһадир» физкультура-һауыҡландырыу комплексы төҙөлә;\n4. ретранслятор төҙөлә;\n5. «Мегафон», «Билайн» «МТС» бәйләнештәре булдырыла;\n6. Исмаҡай ауылында социаль-мәҙәни үҙәк төҙөлә (мәктәп, клуб, китапхана);\n7. Үрге Әүжән ауыл биләмәһендә газ торбалары үткәрелә;\n8. Һыу торбалары үткәрелә (Әүжән — 3 км, Исмаҡай — 1 км).\n↑ 1,0 1,1 http://www.beladmin.ru/bash/munobor/selskie/detail.php?ID=19033\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Үрге_Әүжән_ауыл_Советы&oldid=829130 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:15 8 сентябрь 2018 үҙгәртелгән.


Республиканың Туймазы районынан үткән Бәләбәй — Николаевка — Туймазы — Баҡалы төбәк юлында Бишенде йылғаһы аша күпер асылды.\nБашҡортостандың Юл хужалығы идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, контракт буйынса күперҙе ҡулланыуға тапшырыу ваҡыты октябрь айына тура килә. Ҡоролманы тергеҙеү быйыл ғинуар айында башланды. Подрядсыларҙың тәүлек әйләнәһенә эшләүе һәм заманса техника ҡулланыуы объектты ваҡытынан алда тапшырырға мөмкинлек бирҙе. Яңы күпер кәм тигәндә 25 йылдан артыҡ хеҙмәт итәсәк.\nӘле 35 метрлыҡ күперҙе яңыртыу эштәре тамамланған, тирә-яғы төҙөкләндерелә. Таянғыстары буяла, ҡоролма ситтәре һәм юл буйҙары тәртипкә килтерелә. Объекттың генераль подрядчигы – «Уралмостострой» ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенең 30-сы күпер отряды. Әйткәндәй, был ойошма Өфөлә яңы Затон күперен төҙөнө. Отряд Бишенделә тулыһынса иҫкергән күперҙе һүтте, яңыһын тимер-бетон бағаналарҙан йыйып, монолитлы ригелдәр менән тоташтырҙы.\n«Быйыл төбәк һәм муниципаль-ара юлдарҙа 582 погон метрлыҡ 12 күпер яңыртыласаҡ һәм төҙөләсәк. Бының өсөн республика бюджетынан 850 миллион һум аҡса бүленгән. Дөйөм оҙонлоғо 1,3 километр тәшкил иткән 13 күпер ремонтлана, уға 190 млн һум бүленгән», — тип белдерҙе БР Юл хужалығы идаралығының федераль программалар буйынса етәксе урынбаҫары Азамат Тайыпов.\nЯңы һәм реконструкция үткән объекттар Дүртөйлө, Краснокама, Баймаҡ, Туймазы, Бәләбәй, Мәсетле, Иглин, Өфө, Баҡалы, Бөрө, Мишкә һәм Илеш райондарында урынлашҡан.


Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың сираттағы ултырышы республиканың Эшҡыуарҙар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса вәкиле Рафаил Ғибәҙуллиндың доклады менән башланып китте. Ул 2018 йылда беҙҙең төбәктәге йүнселдәрҙең хоҡуҡтары һәм законлы мәнфәғәттәре ниндәй нимәлдә яҡланыуына арналғайны.\n– Доклад депутаттар өсөн генә түгел, ә республикабыҙ Хөкүмәте һәм, тәүге сиратта, эшҡыуарҙар өсөн фәһемле булғандыр тип уйлайым, – тине парламент етәксеһе Константин Толкачев. – Шуға күрә Рафаил Ғәбиҙуллинға һорауҙарҙың күп булыуы ла ғәжәп түгел.\nУлар, күреүеүеҙсә, депутаттарҙың һайлаусылар менән осрашыуҙары һөҙөмтәһендә тупланған. Бөгөнгө сығыш һәм фекер алышыу барышында әйтелгән бурыстарҙы хәл итеү өсөн башҡарма власть һәм үҙидара органдарынан, эшлекле даирәләрҙән етди эш талап ителә.


Уянған аждаһа кемгә теш күрһәтә? » Башҡортостан гәзите\nУянған аждаһа кемгә теш күрһәтә?\nҺуңғы осорҙа иҡтисадсылар араһында яңы хәрби технологияларҙың күпләп Ҡытайға эләгеүенең ҙур хәүеф менән янауы тураһында борсоулы хәбәрҙәр киң мәғлүмәт сараларында, айырыуса социаль селтәрҙәрҙә йыш күренә. Был турала элек күберәк хәрби сәнәғәт комплексы белгестәре генә үҙ фекерен белдерһә, хәҙер мәсьәлә киңерәк даирәләрҙе борсоуға һала.\nРәсәй Сәйәси һәм хәрби анализ институты белгестәре Ҡытайҙың яңы технологиялар өлкәһендәге потенциалын өйрәнеүҙә айырыуса ҙур әүҙемлек күрһәтә. Институт директоры урынбаҫары, билдәле политолог, Ҡытай ҡораллы көстәре буйынса эксперт Александр Храмчихин иҫбатлауынса, һуңғы йылдарҙа Ҡытай юғары технологиялар урлауҙы киң масштабта һәм системалы рәүештә алып бара. Был хәл, бер яҡтан, Рәсәй иҡтисадына ҙур зыян килтерһә, икенсе яҡтан, ул хәҙер етди хәрби хәүефкә әйләнеп бара.\n90-сы йылдарға тиклем Ҡытай хәрби техниканы, нигеҙҙә, Советтар Союзынан алһа, СССР тарҡалғандан һуң был ил Рәсәй ҡоралы күсермәләрен бер ниндәй лицензияһыҙ үҙе етештерә башланы. Мәҫәлән, “Смерч” залп уты реактив системаһы, “Мста” үҙйөрөшлө артиллерия ҡоролмаһы, Т-80, Т-90 танктары Ҡытайҙа күпләп сығарыла. Яңы техника иң тәүҙә Рәсәй менән сиктәш Пекин һәм Шеньян хәрби округтарында (Ҡытайҙа бөтәһе ете округ ойошторолған) туплана. Ғәскәрҙәрҙең дислокацияһынан, структураһынан, әҙерлек тактикаһынан күренеүенсә, уларҙың Транссебер тимер юл магистрален бер нисә урындан киҫеп, Рәсәй территорияһына бик тәрәнгә үтеп инеп, Алыҫ Көнсығыштың һәм Көньяҡ Себерҙең, шулай уҡ күрше Ҡаҙағстандың ҙур өлөшөн ҡыҫҡа ваҡыт эсендә баҫып алыуға әҙерлеге шик ҡалдырмай. Ҡытай армияһының төп көсө ҡоро ерҙә һуғыш алып барыу өсөн тәғәйенләнгән, йәғни, ғәмәлдә, Рәсәйгә ҡаршы йүнәлтелгән, тип иҫәпләй Сәйәси һәм хәрби анализ институты белгестәре.\nХәрби авиация өлкәһендә ҡытайҙарҙы беҙҙең Су-27 истребителе һәм уның модификациялары ныҡ ҡыҙыҡһындыра, әммә улар бында ла хәйләгә бара. Улар тәүҙә ҙур заказ биреүгә теләк белдерә, әммә аҙаҡ 76 самолет һатып алыу менән генә сикләнә, шул иҫәптән 40 дана Су-27УБ (учебно-боевой) варианты һәм Рәсәй менән лицензия килешеүе төҙөй. Самолеттарға беҙҙең Өфө ҡалаһында етештерелгән двигателдәр һәм авионика (борт электроникаһы) ҡуйылырға тейеш була. Оҙаҡламай Ҡытай, килешеүҙән баш тартып, самолеттарҙы лицензияһыҙ етештерә башлай. Ҙур зыян күргән Рәсәй был юлы ла бер ниндәй дәғүә белдермәй, хатта ҡытайҙарға 120 дана иң яңы Су-30 самолеттары һата. Ул машиналарҙы диңгеҙҙә авианосец кеүек ныҡ һаҡланған объекттарға ҡаршы ҡулланырға мөмкин. Белгестәр фекеренсә, ҡытайҙарға был кимәлдәге юғары технологиялар тапшырыу бик етди стратегик хата булыуы ихтимал.\nАҠШ эксперттары мәғлүмәттәренә ярашлы, ҡытайҙар, был илдең дә юғары технологияларын күпләп урлап, йыл һайын 5 триллион долларҙан ашыу зыян килтерә. Сәнәғәт шпионажына ҡаршы көрәш менән шөғөлләнгән “Blackops Partners Corporation” фирмаһы етәксеһе Кейси Флеминг менән хәрби контрразведка ветераны Джош Вандер Вин раҫлауынса, Ҡытай технологиялар урлау өсөн бик ҡеүәтле махсус система төҙөгән һәм унда байтаҡ дәүләт чиновниктары, компартия функционерҙары, ғалимдар, инженер-техник хеҙмәткәрҙәр, хәрбиҙәр инә.\nАмерика университеттарында эшләгән ҡытай белгестәренең күпселеге даими рәүештә үҙ илдәрендәге партия чиновниктары менән бәйләнеш тота — заданиелар алып, отчеттар тапшырып тора. Донъяла бер илдә лә оҡшаш структуралар юҡ. Ҡытайҙа сит ил технологияларын үҙләштереү менән 202 махсус үҙәк шөғөлләнә. Сит илдәрҙә уҡыған студенттар, стажировкаларға, командировкаларға, фәнни конгрестарға барған белгестәр, ҡағиҙә булараҡ, тейешле инструктаж үтә. Ифрат ҡаты дисциплинаға буйһонған тоталитар системаның үҙәгендә Ҡытай коммунистар партияһы тора. Бөгөнгө Ҡытай лидеры Си Цзиньпинь системаны нығытыу маҡсатында юғары партия органдарына һәм төбәк хакимиәттәренә “цзюньгун-хантянь” (хәрби-сәнәғәт комплексы) вәкилдәрен етәксе вазифаларға күпләп ҡуя.\nАҠШ һәм башҡа алдынғы илдәрҙең юғары технологияларын үҙләштереү Ҡытай лидеры Дэн Сяопин 1986 йылда ҡул ҡуйған “Программа 863” документы нигеҙендә ойошторола. Тәүҙә программа ете йүнәлеште күҙ уңында тота: энергетика, космос, мәғлүмәт технологиялары, лазер технологиялары, яңы материалдар, биотехнологиялар, телекоммуникациялар. 1996 йылда диңгеҙ технологиялары йүнәлеше индерелә һәм донъя океанында иң көслө флот, күп һанлы авианосецтар төҙөү маҡсаты ҡуйыла. “Программа 863” компьютер китапханаһында АҠШ, Рәсәй, Япония, Англия һәм башҡа илдәр буйынса әлеге көнгә тиклем 38 миллион статья тупланған.\nҠытайҙа иҡтисади шпионаж менән шөғөлләнгән иң эре фәнни ойошма — Ҡытай Милли азатлыҡ армияһы Генераль штабының III бүлегенә ҡараған 61-се ғилми институт. Уның етәксеһе — Ван Цзяньсинь, Мао Цзэдун заманында ҠХР дәүләт именлеге министры булған Ван Цзюндың улы. Дәүләт именлеге министрлығы (ҡытайса тәүге атамаһы — Шэхуэйбу, аҙаҡ — Гуойя Анкуанбу) Ухань ҡалаһында урынлашҡан. Уның III бүлеге фәнни-техник һәм иҡтисади разведка менән шөғөлләнә. 61-се институт — Пекиндың Хайдянь районында. 2014 йылда институттың Америкала эшләгән биш агенты ЦРУ операцияһы һөҙөмтәһендә ҡулға алына. Агенттар институттың 61398-се бүлексәһенә ҡарай, бүлексәлә 11 ҙур хакер төркөмө эшләүе асыҡлана. Ҡытай агенттары бер бәләкәй генә хата ебәреп тотола — шифрлы электрон хаттарын гел “61” һанынан башлай. Алдараҡ иҫкә алынған Кейси Флеминг раҫлауынса, 61-се институт ваҡиғаһынан һуң Ҡытай хәрби хакерҙары үҙ әүҙемлеген яҡынса ун тапҡырға арттыра.\n14 августа АҠШ президенты Дональд Трамп интеллектуаль милек урлау менән шөғөлләнгән Ҡытай фирмалары эшмәкәрлеген тикшереү тураһындағы документҡа ҡул ҡуйҙы. ФБР мәғлүмәттәренә ярашлы, һүҙ ҡытайҙар АҠШ-та төҙөгән 3200 фирманың юғары технологиялар, хатта атом ҡоралы серҙәрен урлап, Пекинға оҙатып тороуы тураһында бара.\nАмерика Ҡытай экспансияһына ҡаршы тороуҙа төп иҫәпте Рәсәйгә тота. Күренекле АҠШ политологы, Мәскәүгә килеп, ошо темаға лекциялар уҡып йөрөгән Эдвард Люттвак фекеренсә, Рәсәй ҙә был реаль хәүефтән һаҡланыу өсөн АҠШ һәм ЕС илдәренә генә таяна ала. Ҡытай иҡтисады нефть, газ, тимер рудаһы, төҫлө металл, аҙыҡ-түлек экспортына мохтаж. Экспорт, нигеҙҙә, көньяҡ диңгеҙҙәре аша килә, ә ул юлды АҠШ базалары һәм флоты даими күҙәтеүҙә тота һәм тиҙ арала тулы блокадаға алыуға һәләтле. Сеймал Ҡытайға шулай уҡ Төньяҡтан — Рәсәйҙән күпләп килә. Рәсәй Федерацияһы ҙур территорияға һәм бөтә донъя сеймал ресурстарының өстән бер өлөшөнә эйә — һуңғы осорҙа, күп сығанаҡтарҙан күренеүенсә, был байлыҡтарға Көнсығыштағы көсәйеп килгән күрше лә йыш күҙ һала. Образлы итеп әйткәндә, уянған аждаһа хәҙер бөтә донъяға тешен күрһәтә башланы. Беҙҙән был хәлдә уяулыҡ һәм көслө булыу талап ителә — бөгөнгө менән сағыштырғанда, күпкә көслөрәк...


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №12, 24 - 30 март, 2018 - Информационные страницы\n№12, 24 - 30 март, 2018\nЕҢЕҮ ЯУЛАУ ӨСӨН\nКӨС ҺАЛЫРҒА КӘРӘК ШУЛ\nОшо көндәрҙә баш ҡалала "Шаяниум-2018" шаяндар һәм отҡорҙар ҡала конкурсының финал уйыны үтте. Ун алтынсы тапҡыр ойошторолған был бәйгелә быйыл бөтәһе илле команда ҡатнашҡан, шуларҙың ҡырҡ икеһе уҡытыу урыҫ телендә алып барылған белем усаҡтарынан булған. Финал уйынына һайлап алынған иң яҡшы ете команда үҙенең сығышын Ғаилә йылына ишаралап, "Ояһында ни күрһә, осҡанында шул булыр" тигән темаға арнаны.\nКИНО ТАРИХ ТҮГЕЛ...\nКинонан тарих эҙләмәгеҙ. Тарих ул китаптарҙа, тарихсыларҙың хеҙмәттәрендә, эҙләнеүселәр-өйрәнеүселәр биргән сығанаҡтарҙа, архивтарҙа һәм бик булмаһа - интернетта. Һәм тарихты белеү берәүгә лә ҡамасау итмәй - өйрәнегеҙ.\n"Президент һайлап ҡайттым. Башҡортса бюллетень һорағанға, тәүҙә күҙҙәрен шаҡмаҡландырып ҡаранылар, оҙаҡ ҡына соҡонғандан һуң, сумаҙан төбөнән килтереп сығарҙылар", "Йылмайып ебәрҙеләр, йүгереп кенә килтерҙеләр"...\nИшандың даны таралыуға уның шәхси сифаттары ла булышлыҡ итә, сөнки ул оратор оҫталығы менән генә айырылмай, ә хәтере шәп булғанлыҡтан, Ҡөрьән Кәримдең ҙур-ҙур өлөштәрен яттан һөйләй.\nӘХМӘТЗӘКИ ВӘЛИДИҘЕҢ БИЛДӘҺЕҘ ФОТОГРАФИЯҺЫ\nӘммә, бәхеткә күрә, бөтә фотографиялар ҙа юҡ ителмәгән икән. Вәлиди төшкән бер һүрәт уның арҙаҡлы көрәштәштәре, яҡташтары данлы Ишмырҙиндарҙың нәҫелдәрендә һаҡланып ҡалған.\nБеҙ ҙә үҙебеҙҙе үҙебеҙҙең ялҡаулыҡ төрмәһенә бикләйбеҙ ҙә, кемдер килеп асҡанын көтөп ултырабыҙ. Аңланығыҙмы? Улайһа, үҙ ҡабырсағығыҙҙан сығығыҙ ҙа, уҡығыҙ. Ошо мин әле генә телгә алған китапты ла, "Киске Өфө"нө лә.


Бейеклектә эшләргә яратыусылар өсөн\nМинең бөгөн һүҙ алып барасаҡ геройҙарым бейеклектә эшләп тә "иҫән ҡалырға" өйрәтә. Икенсе һүҙҙәр менән әйткәндә, "Профсервис" уҡытыу үҙәге сәнәғәт альпинистары әҙерләй. Юғарыла эшләү өсөн практик күнекмәләр һәм теоретик белем алырға мөмкин булған бындай үҙәк Башҡортостанда берәү генә һәм Рәсәйҙә лә улар күп түгел. Бында уҡып сығыусылар һуңынан\nтөрлө биналарҙы, сәнәғәт предприятиеларын ремонтлай, юғарыла буяусы, монтажсы булып эшләй ала.\nБейектә төҙөүселәргә эш етерлек. Әммә күп осраҡта улар был эште нисек башҡарырға икәнлеген берәй танышына ҡарап өйрәнә, һәм үҙ ғүмерен хәүеф аҫтына ҡуйыуы тураһында уйлап та бирмәй. Миҫал эҙләп алыҫ йөрөргә кәрәкмәй. Бер ҡасан да туризм йә иһә спорт менән шөғөлләнеп ҡарамаусы класташым бер ваҡыт сәнәғәт альпинисы булып эшләй башланы, һәм эш нимә менән тамамланды тип уйлайһығыҙ Дөрөҫ, ул өс тапҡыр бейектән йығылып төштө. Бәхете барҙыр инде, ул артыҡ йәрәхәтһеҙ ҡотолоп ҡалды, һәм, ниһәйәт, был эксперименттарын\nташларға ҡарар итте. Әммә аҙағы насар тамамланған осраҡтар ҙа йыш булып тора. Статистика күрһәтеүенсә, республикала йыл һайын биш - алты кеше юғарыла эшләү һөҙөмтәһендә һәләк була.\nӘ бындай уҡытыу үҙәге төҙөү тураһындағы идея 2000 йылда, Өфөлә ремонт эштәре ваҡытында һигеҙ кеше юғарынан йығылып һә ләк булғандан һуң барлыҡҡа килә.\nҺәм 2003 йылда "Профсервис" уҡыу үҙәге ойошторола. Уға элекке спелеологтар, арҡанда аҫылынып тороп эшләү, страховка һәм альпинист кәрәк - ярағының нимә икәнлеген бик яҡшы\nаңлаусы Игорь Вершинин һәм Светлана Черкасова етәкселек итә . Вершинин спелеотуризм өлкәһенә 17 йәшендә килә, ҡотҡарыусы булып эшләй, Башҡортостан Республикаһында һәм\nКавказда ҡатмарлы ҡотҡарыу эштәрендә ҡатнаша.\nҮҙәккә "ултырғыстан да бейеккә күтәрелмәгән" яңы эш башлаусылар менән бер рәттән юғарыла эшләү тәжрибәһе булған кешеләр ҙә килә. Башта улар барыһы ла психологик әҙерлек үтә , сөнки бейеклектә һәр кем эшләй алмай. Артабан мотлаҡ рәүештә профессиональ яраҡлылыҡҡа тест үтелә - күнекмә полигонында кеше юғарыға күтәрелә, уға страховка беркетәләр\nһәм ул аҫҡа ҡолай. Йәрәхәтләнмәй, әлбиттә, быға страховка мөмкинселек бирмәй, әммә "осоусы" онотолмаҫлыҡ тәьҫораттар а ла. Үҙәктә уҡыусылар башҡарылған эштәре тураһында көн дә яҙма отчет биреп бара, һәм етәкселәр йыш ҡына уларҙың\n"осоуҙан" алынған тәьҫораттары менән таныша. Ғәҙәттә унда "Һүҙ менән аңлатып булмаҫлыҡ тәьҫораттар, "Америка тауҙары" уның менән сағыштырғанда уйынсыҡ ҡына!" тигән һүҙҙәр яҙыла.\nТулы булмаған өс йыл дауамында үҙәктә ике меңгә яҡын кеше\nуҡыған, һәм унда килеүселәрҙең географияһы беҙҙең республик а менән генә сикләнмәй. Төмән, Сургут, Ханты - Мансийск, Һам ар, Силәбенән киләләр. Хәҙер күп кенә предприятиелар үҙҙәрен ең\n"высотниктар" бригадаһын булдырыуҙы хуп күрә. Рәсәйҙең көнбайыш өлөшөнән дә килеүселәр байтаҡ. Мәскәүҙә һәм Санкт -\nПетербургта ошондай уҡ уҡыу үҙәктәре бар, тик унда ниңәлер теорияға күберәк иғтибар бүленә. Һөҙөмтәлә дәфтәр тултырып яҙып та, юғарыла үҙен нисек тоторға кәрәклеген аңламаған "оҫталар" сығарыла. Өфөлә иһә стандарт практик алымдарҙан тыш, уйларға ла өйрәтелә - көтөлмәгән хәл килеп тыуғанда ним ә эшләргә Быны эшләргә уҡытыусыларҙың шәхси тәжрибәһе\nярҙам итә, сөнки уларҙың күпселеге халыҡ - ара класлы ҡотҡарыусылар.\nКүптән түгел Өфөлә беренсе тапҡыр сәнәғәт альпинизмының асыҡ беренселеге үткәрелде. Ярыштар саңғы трамплинының металл конструкцияларында үтте. Сарала Волга буйы эҙләү - ҡотҡарыу отрядының төбәк бүлексәһе, Өфө һәм Белорет ҡалаларының авария - ҡотҡарыу хеҙмәте, "Профсервис" уҡытыу үҙәге, ҡайһы бер Өфө предприятиеларының командалары - йәмғеһе 40 - ҡа яҡын кеше ҡатнашты. Улар үҙ страховкалары менән 30 метрлыҡ бейеклеккә күтәрелергә һәм кире төшөргә, йөктө - был осраҡта һыу тултырылған күнәкте - билдәле урынға\nалып барырға, техник заданиеларҙы үтәргә, металл конструкцияларҙың вертикаль һәм горизонталь участкаларын үтергә тейеш ине. Команда ярыштарында ҡатнашыусылар юғарыла арҡанда аҫылынып ҡалған иптәшенә ярҙам итеү буйынса\nла көс һынашты.\nБындай саралар мотлаҡ кәрәкк - сөнки нәҡ уларҙа сәнәғәт\nальпинистары һәм профессиональ ҡотҡарыусылар үҙҙәренең оҫталығын арттыра һәм техник арсеналын киңәйтә. Һәм бөгөн,\nйыл тулыуын билдәләү алдынан барлыҡ ремонт эштәре лә сифатлы, ә иң мөһиме, юғалтыуһыҙ үтер тип ышанғы килә.


ЭХ, ШУНДАЙ ШӘП ӘКИӘТ ИНЕ...\n13 Май , 14:05\nСәлимә яңыраҡ ҡына тыуған көнөнә атаһы бүләк иткән телефон менән уйнап ултыра ине, ҡапыл әсәһенең шылтыратыуы ишетелде. “Эй, иң ҡыҙыҡ ерендә”, – тип уйлап ҡуйҙы ҡыҙ. Шулай ҙа, әсәһенә яуап бирҙе: – Һаумы, әсәй! –тине ул. – Бөгөн ҡайтып китә алаһыңмы? – тине әсәһе, һаулыҡ һорашҡандан һуң.


ГЕОЛОГ ҺӨНӘРЕ ЮҠҠА СЫҠМАҪМЫ?\n30 Март 2018, 12:20\nЙыл һайын апрель айының беренсе йәкшәмбеһендә, һутҡа тулышҡан тәбиғәт ҡышҡы йоҡоһонан уянған мәлдә, ер йөҙөндәге иң тыныс, иң серле, ләкин бик кәрәкле һөнәр эйәләре—геологтар үҙҙәренең профессиональ байрамын билдәләй. Ҡайһы берҙә был байрам Көлкө көнө менән дә тап килеп ҡуя. Минеңсә, был осраҡлы түгел. Ҡырыҫ һөнәр эйәләре булып танылһалар ҙа, геологтарҙың күбеһе асыҡ-ярыҡ, шаян һәм йор һүҙле кешеләр.\nСтудент эскәмйәһенән тороп, беренсе тапҡыр шахтаға төшкән йәш белгескә (миңә) ниндәй йомош ҡушҡандар тиһегеҙме? Биҙрә тоттороп «һоҫҡо майы» («совковое масло») эҙләргә ебәрҙеләр. Тапманым. Ярар, бөткәндер, тип эс тырнап көлдөләр.\nБашҡорт дәүләт университетын тамамлаған йәш белгесте Баймаҡ ялан партияһына эшкә ебәрәләр. Бер-ике көн эшләгәс, эшселәр «сей» геологты һынап ҡарарға була. Шаяныраҡ егеттәрҙең береһе кеҫәһенән ҡатып бөткән ҡорот сығара ла:\n—Фердинанд (исеме шулай ине), бына бер ят таш таптым әле. Һин, уҡыуҙы яңы тамамлаған кеше, нимә икәнен асыҡлай алмаҫһыңмы икән?—ти икән. Фердинанд, институтта өйрәткәнсә, «ташҡа» һыҙып та ҡарай, ҡырып та ҡарай, тешләп тә ебәрә. Бер тәүлек өйрәнгәндән һуң, көсһөҙ икәнен таный был. Ҡалала үҫкән урыҫ малайы башҡорт ҡоротон ҡайҙан ғына белһен инде!\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, хәҙер геологияға ҡараш төптән үҙгәргән икән. «Күк томандар артынан ҡыуып», «тайга еҫен һулаған» замандар артта, боронғо заманда ятып ҡалғандыр, тим.\nГеологтар көнө алдынан «Башкиргеология» асыҡ акционерҙар ойошмаһының баш геологы, Башҡортостан Республикаһының һәм Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған геологы Николай Иванович Татарко менән булған әңгәмәнән һуң мин шундай һығымтаға килдем.\n—Николай Иванович, һеҙҙе һәм һеҙ етәкләгән коллективты һөнәри байрамығыҙ—Геологтар көнө менән ҡотлайым.—Һеҙгә, бөтә ғүмерен Башҡортостан геологияһына арнаған кешегә, был байрам бик яҡындыр...\n—Рәхмәт. Ысындан да, мин был ергә бынан 42 йыл элек,1976 йылда, Серго Орджоникидзе исемендәге Ҡыҙыл Байраҡ орденлы Мәскәү геология-разведкалау институтын тамамлағас аяҡ баҫҡайным. Тәүҙә геолог булып эшләнем, шунан 30 йылға яҡын геология хеҙмәтен етәкләнем, баш геолог вазифаһын тарттым. Хеҙмәт кенәгәмдә шунан башҡа яҙыу юҡ.\n—Аңлауымса, һеҙ Башҡортостандан түгел...\n—Хәҙер башҡорт булып бөтөп барам инде. Шаяртам. Мин Сталинград (хәҙерге Волгоград) өлкәһенең Салтово исемле ауылында тыуғанмын.\n—Ауыл малайы икәнһегеҙ ҙә баһа! Ә ни өсөн геолог булырға уйланығыҙ?\n—Етенселә уҡығанда мине Ҡара диңгеҙ буйына «Орленок» лагерына ял итергә ебәрҙеләр. Шунда бер геолог ағай менән таныштым.\n—Ә мин һеҙҙе геолог улы икән тип уйлағайным.\n—Ю-у-ҡ! Атайым да, әсәйем дә мин һайлаған һөнәргә ҡаршы ине. Әсәйем, ғүмер буйы тау-таш араһында йөрөрһөңмө икән, тип ҡайғыра торғайны.\n—Николай Иванович, һуңғы осорҙа һеҙҙең һөнәр тураһында бөтөнләй өндәшмәҫ булдылар. Геологияла эштәр нисек тора әле?\n—Һуңғы бер нисә йылда геологияла бик ҙур үҙгәрештәр булып үтте. 2015 йылға тиклем геологияла федераль объекттарҙы бүлеү конкурс аша—тендерҙар ярҙамында алып барылды. Эшләйһе объекттарҙы алдан билдәләп, конкурсҡа ҡуя торғайныҡ, тендерҙа еңһәк, федераль ҡаҙнанан бүленгән аҡсаға эҙләнеү, разведка эштәре алып барҙыҡ. Был схема оҙаҡ ҡына, 90-сы йылдарҙан бирле, уңышлы ғына эшләп килде. Йәшермәй әйтергә кәрәк, шул йылдарҙа геология йәнләнеп ҡалды: күп кенә яңы ятҡылыҡтар астыҡ, эштең сифаты күтәрелде. Шулай дәртле генә эшләп йөрөгәндә, 2015 йылда, көтмәгәндә Рәсәй Президенты Указы донъя күрҙе. Шул Указға таянып өҫтәге етәкселәр Рәсәйҙәге бөтә геология объекттарын яңы ойошторолған берҙән-бер подрядсыға—«Росгеология» акционерҙар йәмғиәтенә тапшырырға бойорҙо. «Росгеология», акционерҙар йәмғиәте һаналһа ла, дәүләт корпорацияһы. Ҡаҙна иҫәбенә геологоразведка эштәрен алып барыу хоҡуғын беҙҙән тартып алып бер «Росгеология»ға тапшырып ҡуйҙылар. Шулай итеп, быға тиклем эшләп килгән предприятиеларҙы аҡсаһыҙ, бер хоҡуҡһыҙ ҡалдырып, «Росгеология»ны монополист яһанылар.\nБыл туҡмаҡ беҙҙе лә йәлләп торманы. Филиал үҙе эш алып барған бөтә объекттарын «Росгеология»ның Ессентукиҙа урынлашҡан бер предприятиеһына тапшырырға мәжбүр булды.\n2014 йылда быға тиклем башҡарылған бөтә эштәрҙе барлап, киләһе йылдарҙа башҡарыласаҡ эштәр программаһын төҙөүҙө тамамлап ҡына тора инек. Федераль программа өсөн дә объекттар әҙер, агентствола яҡлап сыҡҡайныҡ. Ҡайҙа, ниндәй эштәр, ниндәй көс менән—барыһы ла иҫәпләнгән, һаналған, документация әҙер ине. Яңы килгән хужаларға, беҙгә рәхмәт әйтеп, әйҙә, бергә эшләйек, тип әйтәһе генә ҡалған ине һымаҡ.\n—Юҡ шул. Бигерәк ғорур булып сыҡтылар. Ә үҙҙәренең, уйлап ҡараһаң, маҡтанырлыҡ артыҡ бер нәмәләре лә юҡ. Улар ғүмерҙә лә колчедандар менән шөғөлләнмәгән. Беҙҙең төбәктең геологик төҙөлөшөн, колчеданды эҙләү ысулын белмәйҙәр.\n—Нисек эшләргә йыйыналар икән һуң?\n—Белмәйем. Ә хәҙергә...киләләр, юл ыңғайында бер нисә скважина быраулайҙар ҙа тағы юғалалар.\nЙәл. Башҡортостан геологтарының 90 йыл буйы башҡарған иҫәпһеҙ-һанһыҙ эшенең ситтән килгән ят кешеләр өсөн бизнес сығанағы ғына булып ҡалыуы бигерәк йәл. Баҙар мөнәсәбәтенә күсерәбеҙ тип геологияның тамырына балта һелтәйбеҙ. Ошоға тиклем геология беҙҙә интеллектуаль хеҙмәт төрө булып һаналып килде. Төп ауыр эш башҡарылғандан һуң геологҡа уйларға, фаразларға, хатта хыялланырға ла ваҡыт ҡалырға тейеш. Бөгөнгө шарттарҙа уға ваҡыт бирелмәй. Икенсе төрлө әйткәндә, геология сәнәғәт рельстарына ултыртылды. Конвейерға әйләнде. Ә был бик ауыр эш.\nҺүрәттә: «Башкиргеология» ойошмаһының баш геологы Н.И. Татарко.


Ҡариҙел районы хакимиәте башлығы итеп Илдар Ғарифуллин тәғәйенләнде // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nҠариҙел районы хакимиәте башлығы итеп Илдар Ғарифуллин тәғәйенләнде\n9:45, 9 июня 2014 Сәйәсәт\nҠариҙел районы муниципаль район Советы ҡарары менән 2014 йылдың 6 июнендә Ҡариҙел районы хакимиәте башлығы итеп контракт буйынса Илдар Ғарифуллин тәғәйенләнде.\nИлдар Вил улы Ғарифуллин 1963 йылдың 25 мартында Өфөлә тыуған. Юғары белемле – Башҡортостан дәүләт университетын, Урал дәүләт юридик академияһын тамамлаған.\n1985-1999 йылдарҙа – Ҡариҙел районындағы Ҡараяр урта мәктәбенең биология һәм химия уҡытыусыһы, директор урынбаҫары, директоры; 1999-2001 йылдарҙа – Ҡариҙел районы хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары; 2001 йылда – «Башкирнефтепродукт» асыҡ акционерҙар йәмғиәте Бөрө филиалының Ҡариҙел цехы начальнигы; 2001-2010 йылдарҙа – БР Ҡариҙел районы хакимиәте башлығының кадрҙар, социаль һәм хоҡуҡи мәсьәләләр буйынса урынбаҫары; 2010-2012 йылдарҙа – БР Ҡариҙел районы хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары – кадрҙар, социаль һәм хоҡуҡи мәсьәләләр буйынса урынбаҫары, хакимиәт башлығы вазифаһын башҡарыусы. 2012 йылдан алып – БР Ҡариҙел районы хакимиәте башлығы.\n«Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре», «2010 йылда иң яҡшы муниципаль хеҙмәткәр» тигән маҡтаулы исемдәргә эйә. Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы менән бүләкләнгән.


Машиналар эшләү, металлургия һәм ауыл хужалығы\nБашҡортостан эшҡыуарҙары һәм Ҡытайҙың Чунцин ҡалаһының эшлекле даирәләре тап ошо тармаҡтарҙа хеҙмәттәшлекте нығытырға ниәтләй.\nБөгөн өс мең йыллыҡ тарихы булған был төбәктә «Башҡортостан бизнесы көндәре» үтте. Форумға Ҡытайҙың илленән ашыу вәкиле килде. Көн дауамында ике яҡ йүнселдәре араһында күп һанлы осрашыуҙар ойошторолдо. Беҙҙең каналға биргән интервьюһында Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары Рөстәм Мәрҙәнов хеҙмәттәшлектең өҫтөнлөклө йүнәлештәре тураһында һөйләне. Уның әйтеүенсә, Ҡытай вәкилдәрендә бигерәк тә республика вертолеттары ҙур ҡыҙыҡһыныу уятҡан. Улар бер-нисә пассажирға иҫәпләнгән еңел осоу аппараттары менән урындағы бизнес класстағы автопаркты алыштырға иҫәп тота. Был үҙ сиратында юлдарҙа автомобиль тығындарынан кәмергә ярҙам итер тип көтөлә.\nБынан тыш, ауыр машиналар эшләү тармағында ла һөҙөмтәле хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлеге бар. Башҡортостан эшҡыуарҙары ЧунЦин ҡалаһында урынлашҡан предприятиела нефть һәм химия өлкәһе өсөн етештерелгән ҡорамалдарҙы ҡараны. Фекер алышыу барышында яҡын киләсәктә Йоматау һәм Красноусол шифаханаларында традицион Ҡытай медицинаһы бүлмәләрен асыу, Башҡортостан йәштәренә Ҡытай университеттарының береһендә уҡыуын дауам итеү мөмкинлеге биреү тураһында килешелде.


Стәрлетамаҡтан – бүләк, дипломдар менән!\nЯңыраҡ Стәрлетамаҡтағы 3-сө гимназияла «Жәлил Кейекбаев уҡыуҙары» тигән фәнни-ғәмәли конференция үткәрелде. Унда беҙҙең гимназистар ҙа ҡатнашты һәм призлы урындар яуланы.\nУн беренсенән Розалина Ибраһимованың Мостай Кәрим ижадына арналған эше I урынға лайыҡ булды (етәксеһе – Флүзә Рәжәп ҡыҙы Харрасова). IX синыф уҡыусыһы Наҙгөл Хәлитова уҡытыусыһы Әлфиә Ғәйзулла ҡыҙы Рәжәпова менән яҡташ яҙыусыбыҙ Баязит Бикбайҙың тыуған яғына арналған ижады, туғандары, ҡәләмдәштәренең хәтирәләре тураһында эҙләнеү эше яҙғайны. Бының өсөн II дәрәжәле диплом менән бүләкләнде. Туғыҙынсынан Эвелина Әбсәләмова Мостай Кәримдең тәбиғәткә, ағастарға арналған ижадын анализланы. Уның фәнни проекты III урын алды (етәксеһе – Руша Рафиҡ ҡыҙы Солтанғолова).\nБеҙҙең гимназистар Кейекбаев музейында ла булған. Әйткәндәй, Жәлил Кейекбаев бер нисә телде яҡшы белгән, хатта немец һәм венгр телендә яҙылған әҫәрҙәрҙе туранан-тура башҡортсаға тәржемә иткән икән. Ул башҡорт интеллигенцияһынан иң беренселәрҙән булып филология фәндәре докторлығына диссертация яҡлаған.\nРеспубликабыҙҙың башҡа ҡала һәм райондарынан килгән тиҫтерҙәренең дә сығыштарын тыңлағандар. Улар был конкурстан илһамланып, алдағы йылдарҙа ла ҡатнашасаҡбыҙ, тигән теләктәр менән дәртләнеп ҡайтты.\nГөлназ ХӘЛИТОВА, VIII синыф уҡыусыһы.


17 йәшлек егет әрәм...\n21 Июль , 20:00\nХоҡуҡ һаҡсыларына балыҡсының да үлем сәбәбен асыҡлайһы бар.\nКөндәрҙең эҫе тороуы сәбәпле күпселек халыҡ йылға-күл буйҙарында ял итә, тимәк, ҡотҡарыусыларға ла был йәһәттән эш күп. Улар кешеләрҙе һыуҙан йолоп алып ҡына ҡалмай, ә үле кәүҙәләрҙе лә әленән-әле сығарып тора - шуныһы бигерәк ҡыҙғаныс...\nҒәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәте буйынса, 19 июлдә Бүздәк районы Сабай ауылындағы быуала балыҡсы һәләк булған. Дуҫтарының һүҙҙәренсә, 50 йәшлек ир ниндәйҙер мәлдә күҙ уңынан юғалған.\n"Эҙләү эштәренә полиция хеҙмәткәрҙәре, ауыл хакимиәте йәлеп ителгән, тик иртәгәһенә генә ирҙе Ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитеты ҡотҡарыусылары тапты. Хоҡуҡ һаҡсыларына үлем сәбәбен асыҡлайһы бар", - тигәндәр ведомствола.\n20 июлдә Ҡырмыҫҡалы районы Тауһеңер ауылында ла ошоға оҡшаш фажиғә булған. 17 йәшлек егет дуҫтары менән күл буйында ял иткән. Улар тултыра торған матраста йөҙгән. Уныһы әйләнеп китеп, һыуға ҡолағандар. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, 17 йәшлек егет ярға сығып етә алмаған. Уның кәүҙәһен ҡотҡарыусылар ярҙан 20 метр алыҫлыҡта һәм 10 метр тәрәнлектә тапҡан.


Ғәфү ит, әсәкәйем! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Ғәфү ит, әсәкәйем!\nҒәфү ит, әсәкәйем! 06.02.2019 // Әҙәбиәт\nСәриә әбей өйлә намаҙын уҡып ултырған мәлдә, лап-лоп атлап инеп килеүсенең кем икәнен һиҙемләне. Доғаларын теүәлләй алмай ҡалды. Шулай һәр ваҡыт йәнем тыныс булмаҫмы икән ни, тип таныш аҙым тауышынан зиһене буталды, башы әйләнде, бөтә тәне ауырайып, урынынан тора алмай аҙапланды. Күҙ алдары ҡараңғыланғас, ишек асылғанын абайламаны ла...\nУлы ҡапыл: “Үләм, әсәй, баш төҙәтерлек кенә бир...” тине. “Эй, Хоҙайым, пенсия аҡсаһын ҡайҙа һалдым әле”, — тип ике ҡуллап башын тотто әсә. Вәлит әсәһенең төртәләнгәнен көтөп тә торманы, өҫтәл япмаһын асып, күпме бар, шуны кеҫәһенә һалып, сығып та китте. “И-и, ошо көндәрҙе күрер өсөн көнө-төнө эшләгәнмен икән дәбаһа. Ғәрлеге ни тора! Ер тишегенә инеп юғалырһың. Пенсиямдың башына ризыҡ-маҙар алып өлгөрмәнем, аҙағынаса шулай осоп бөтөр инде”, — тип өҙгөләнде Сәриә. Элегерәк ололарҙың “Яңғыҙ улым яуҙан ҡаты” тигәндәрен ишетһә, берҙән-бер балам ниңә улай булһын, булмаҫ, ти торғайны үҙенсә...\n...Зәп-зәңгәр күҙле, ҡара бөҙрә сәсле, ап-аҡ шалҡан һымаҡ малайын бөтә ауылды таң ҡалдырып, көнләштереп, күҙ ҡараһындай һаҡлап үҫтерҙе Сәриә. Ни теләһә, шуны ашатты, ни теләһә, шуны кейҙерҙе. Уның ҡулында һәр ваҡыт башҡалар күрмәгән, бүтәндәр тотмаған уйынсыҡтар, тәмлекәстәр... Бер мәл шулай әсә улына ҡаланан үҙйөрөшлө уйынсыҡ машина менән ебәк йөнлө ап-аҡ эт һатып алып ҡайтты. Улы Вәлит, машинаһына ултырып, этен өрҙөрә-өрҙөрә урамға сыҡты. Малайҙар ғынамы ни, ололар ҙа Вәлиткә ҡарап иҫтәре китте. Тик күршеһе Зәмзәлиә: “Беҙҙең һымаҡ биш бала тәрбиәләһә, арт һабағы уҡылыр ине. Ғәйептән берҙе тап та, әллә кем булып йөрө, имеш”, — тине һәр саҡ таныш-тоношона, күргән-белгәненә.\nБындай һүҙҙәрҙе ишетеп күнеккәнгә, артыҡ иғтибар бирмәне Сәриә. Өрмәгән ергә ултыртмай, өф итеп ир еткерҙе улын. Уҡыуға һәләте булһа ла, артыҡ тырышманы, урта мәктәпте саҡ-саҡ тамамланы. Вәлитенең диңгеҙ флотына хеҙмәткә алыныуын ауыр кисерҙе әсә. Йыш ҡына төштәрендә океанда карап бата, бауыр итем шунда икән, тип ете төн урталарында ҡурҡып уянып, төш икәнен төшөнгәс, ҡыуанған саҡтары аҙ булманы. Улынан биш ай самаһы хат килмәй торғас, хатта намаҙға ла баҫты. Иң бәхетле көндәренең береһе улының әрменән өйгә ҡайтыуы булғандыр, әммә ҡыуанысы оҙаҡҡа һуҙылманы. Әрмегә тиклем спиртлы эсемлектәрҙең, тәмәкенең ни икәнен белмәгән егет, ауылдағы эшһеҙ ирҙәргә ҡушылып, хәмер ҡолона әүерелде. Үҫмер сағында яҙмышы уңышлы булмаҡсы ине лә бит.\nАуылдың иң егәрле, иң һылыу ҡыҙы менән бик оҙаҡ дуҫлашты улы. Сәриәгә буласаҡ килене оҡшай ине. Көндәрҙең бер уңайлыһын һайлап, әсәһе: “Ҡыҙ баланың исеме ҡыл өҫтөндә, ҡыл өҫтөнән төшһә, ауыл өҫтөндә. Саҙиҡаның да йәше уҙып бара, туйға әҙерләнәйек...” — тине. Яуап һәр ваҡыттағыса бер төрлө: “Борсолма, әсәй, беҙгә былай ҙа бик уңай...” Саҙиҡа еңел-елпе мөнәсәбәттән арыны, ахырыһы. Кинәт кенә бөтөнләйгә ситкә сығып китте ауылдан. Ул ваҡиғаға ла байтаҡ ваҡыт уҙған...\n— Кеше балалары ата-әсәһенә ярҙам итә, ана күрше Зәмзәлиәнең малайҙары гөрләтеп донъя көтә. Ике улы фермер, ҡалғандары ҡалала йәшәй. Ҙур түрәләр йөрөй торған машиналарҙа елдереп килеп инә улар ауылға. Ниңә шуларҙан бер аҙ фәһем алмайһың, улым? — Тегеләйтеп тә, былайтып та, төрлөсә ялбарып әйтеп ҡараны әсә. Ишетмәне Вәлите. Хәҙер әсә үҙен ғәйепләй башланы: әллә улының атаһы яғынан килгән ҡан тауышы, нәҫел ауырыуы булдымы икән? Кем белә, бәлки...\nНисек йәшәһәң дә, ғүмер уҙа. Сәриә әбей һикһәндең өҫтөндә хәҙер. Көс-ғәйрәте бөттө, кәре юҡ. Ауылдың иң олоһо ул бөгөн. Сит-ят ерҙәрҙән килгәндәре лә, ауылдың йәше-ҡарты ла хәйер-саҙаҡаны Сәриә әбейгә килтерә.\nБер көн шулай Вәлит, өйгә аҙарынып, күҙенә аҡ-ҡара күренмәй, һуҡмыш ҡайтып инде лә әсәһенән һәр ваҡыттағыса аҡса таптырҙы:\n— Ауырыйым, үләм, аҡсаң йәлме, әллә минме? — Өйҙөң аҫтын-өҫкә килтерҙе. Эҙләнә торғас, әсәһенең хәйергә төшкән, доға ҡылынып алынған аҡсаларын табып алды ла шунда уҡ ҡайҙалыр сығып юғалды.\n— Пенсияны тотоноп бөттөк бит инде. Бөгөнгө намаҙымдың береһен дә рәтләп уҡый алманым,— тип көйәләнде әбей.\nШул саҡ ишек шаҡынылар.\nБеҙҙең яҡтың кешеләренә һис тә оҡшамаған ир менән һылыу ханым түргә уҙҙы.\nОҙон юлға сығыр алдынан хәйер биреү — борондан ҡалған ырым. Сәриәнең уң тубығына бер меңлекте һалды мөләйем ҡатын. Әйтерһең дә, аяҡ-ҡулын яндырҙы хәйергә төшкән аҡса.\n— Юҡ, юҡ, алмайым. Йә, Раббым, алған хәйерҙәрем өсөн теге донъяла нисек яуап бирермен? Аллам һаҡлаһын! Аҙаҡ ҡибла тарафтарына ни йөҙөм менән боролормон?\n— Инәй, танымайһыңмы? Был мин — Саҙиҡа. Былары — ирем Диего һәм улым. Баламдың атаһы испан милләтенән. Бик итәғәтле, яҡшы кеше.\nАлдында ике тамсы һыуҙай улы Вәлитенә оҡшаған бик матур, күрмәлекле ир бала баҫып тора ине. Аяҡтары мамыҡ булды әбейҙең, хәлһеҙ килеш урындыҡҡа ултыра төштө. “Ҡайҙа ғына йөрөһәгеҙ ҙә, Хызыр Ильяс юлдаш булһын”, — тине лә йөҙөн ҡапланы... “Эй, был донъяның хикмәттәре, тағы ниҙәр күрергә яҙғандыр”, — тип һөйләнде үҙ алдына.\nОшо көндән алып Сәриә, хәйер алмаҫ өсөн, ҡапҡаһын бикләп ултырмаҡсы булғайны, әммә уйы тормошҡа ашманы.\nУлының айнығанын саҡ көтөп алды ул. Шулай бер көн әсә һаҡ ҡына:\n— Саҙиҡа улы менән килеп китте. Улы хас һин.\n— Нисек инде мин?\n— Ундай ҙа оҡшашлыҡ булыр икән. Хоҙай Тәғәләгә мең рәхмәт.\n— Ни әйтергә теләгәнеңде аңланым, әсәй. Тиҙҙән бөтә Ҡырым-Ҡытайҙан ҡайтҡандарҙың балаларын да миңә оҡшата башларһыңмы икән?\n— Әсә күңеле һиҙгер... Әйттем күргәнемде...\nВәлит һуңғы йылдарҙа бөтә нәмәгә битараф йөрөһә лә, ҡайҙа баҫып торған, шул урынға ултыра төшөп, уйға батты. Әллә инде йәшлектәге Саҙиҡаға булған хис-тойғоһон, кисерештәрен иҫенә төшөрҙө. Ҡулдарын бер-береһенә шаплата һуғып, ҡыштырлатып ыуа-ыуа һыпырҙы үҙенең йөҙөн. Бер ихатаға сыҡты, бер өйгә инде. Боҙло һыу һиптеләрме ни Вәлиткә. Шаңҡыны кинәт. Ваҡытында әйтелгән һүҙ ҡиммәт, тип уйланы әсә. Хәбәрҙе бөтөнләй икенсегә бороп: “Һабаҡташың Урал әрменән ҡайтыу менән ат ҡарарға кереште. Йылҡы үрсетә, ике ҡатлы йорт һалды, донъяһы түңәрәк, һинең дә ике ҡулыңа бер эш булһа”, — тип һүҙ башлағайны, Вәлитенең асыуы ҡабарҙы ла китте. Бер-бер артлы теҙҙе хәбәрҙе: “Эш юҡ ауылда, кешегә ялсы иткең киләме мине...” Сыҙай алмаҫлыҡ ауыр һүҙҙәрҙе ишетмәҫ өсөн, өндәшмәй ҡалыуҙы хуп күрҙе әсә.\nУрамға ла сыҡмаҫ, аят аштарына ла йөрөмәҫ сиккә етте. Өнөндә лә, төшөндә лә ауыр йөк булып иңенә ятҡан уйҙары тик Саҙиҡаға һәм уның малайына бара ла төйнәлә. Нисек сисергә? Кешесә йәшәп булманы был ғүмерҙә, тип үҙен дә һүкте Сәриә. Ә һуңғы ваҡыттарҙа күңеленә тыныслыҡ эҙләп, йәшлек йылдарын һағынды, ҡат-ҡат иҫенә төшөрҙө.\nБәхетле саҡтары ла булманы түгел, булды әсәнең. Әле лә шул мәлдәрҙең сатҡыһындағы сарпыуынан йылынып йәшәй кеүек.\nЭйе, ул бик яратып сыҡты кейәүгә. Мөхәббәттәре матур бер йырға тиң ине. Тик балалары булмауы хафаға һалды Сәриәне. Ғәйеп кемдә? Ире ҡарап тороуға ғәйрәтле лә, дәртле лә. Үҙенең борсоулы хәлен күңеле тартҡан дуҫ-иштәренә һөйләне, табип-гинекологтарҙың да тупһаһын күп тапаны инде йәш сағында.\nБер көн Сәриә эшләгән ял йортона Ҡаҙағстандан күрәҙәсе әбей килде. Им-томсоға теҙелгән оҙон сиратты ла үтте Сәриә. Уныһы ла: “Ихлас һораһаң, Хоҙай Тәғәлә ишетер... – тине. – Һорап ҡына ҡалма, сәбәп ит”, – тип тә өҫтәне. Иртәгәһенә, хикмәтле әбейҙең яуабы бик серле, анығыраҡ һорайым әле, тип барһа, уның бүлмәһендә олпат бер ирҙең сырхаулап ятҡанын күрҙе. Теге ир:\n— Һеңлекәш, мин Себерҙән, климат алмашыуын шулай ауыр кисерәм. Быйыл бигерәк ауыр, олоғайыу билдәһелер, — тине, ятҡан килеш хәлһеҙ генә.\nИкенсе көндә Сәриә бүлмәләге гөлдәргә һыу һибергә, иҙән йыуырға ингәндә, урынынан тормайынса ғына: “Ашхана еҫен күңелем яратмай, тәғәм ризыҡ ҡапҡан юҡ. Себергә ҡайтырға хәлде ҡайҙан алырға?” — тип зарланды теге сирле өрлөктәй ир.\nБыл әҙәм йәл тойолдо Сәриәгә. Киске аш мәленә тәғәйенләп, уға бишбармаҡ һурпаһы, ҡорот, ҡымыҙ, ҡояшта бешкән ҡаҙылыҡ килтерҙе лә:\n— Һеҙ шикләнә күрмәгеҙ, сырхаулағанда кеше ризығынан ауыҙ итһәң, йүнәләһең дә ҡуяһың ул ҡайһы саҡта. Яйлап тау-урмандар буйлап йөрөрһөгөҙ, күлдә йөҙөрһөгөҙ, беҙҙең яҡтың һауаһы ла дауа ул, — тигән булды үҙенсә.\nБыл хәлдән һуң ҡабат күрешкәндә Сәриә уны таныманы ла. Әйтерһең дә, уның ҡаршыһында теге сирле кеше түгел, ә ҡырҡ өҫтөндәге ир-азаматы. Мәтрүшкә, ер еләге һалып, сәй ҡайнатып ебәрҙе бүлмә хужаһы. “Үҙебеҙҙең Ирәндек сәйе береһенә лә тиң түгел, телде йоторлоҡ, йәнгә сихәт өҫтәй”, — тип өҫтәлгә әйҙүкләне үҙен тәрбиәләп аяҡҡа баҫтырыусыны. Сәриә: “Юҡ-юҡ, рәхмәт, мин бит бүлмә йыйыштырырға индем”, — тине, уңайһыҙланып. Ял иткән ир: “Сәй эскән өсөн эштән ҡыумайҙар, әйҙәгеҙ”, — тип ҡыҫтаны.\nИрәндектән ҡырҡып алынған үлән ҡурайында айырыуса бер ихласлыҡ, рухи күтәренкелек менән уйнап ебәрҙе ул. “Эй, башҡорт көйҙәренең аһәңлеге, умыртка һөйәге буйлап ҡатҡан төйөндәрҙе яҙа шул”, — тине Сәриә. Бик осраҡлы булған сәй табыны һүрәнләнгән, ҡорғаҡһыған күңелдәрҙе бер-береһенә яҡынайтып, таныш-белешлек хистәренең нығыныуына башланғыс ине был.\nТағы күпмелер ваҡыт үткәс, ашханала осрашты был икәү. Теге мөһабәт кәүҙәле, көр тауышлы ир:\n— Бөтә донъямды онотоп ял иттем. Иртәгә алыҫ Себергә юлға сығам. Әйткәндәй, балыҡтың иң шәбен тоттом, һурпаһына саҡырам, — тип ҡаршыланы Сәриәне. Дөрөҫөн әйткәндә, былай ғына, һүҙ ыңғайында, һөйләшеүҙе йәнләндереү өсөн ҡыҫтырғайны шикелле ул тәҡдимен.\nСәриәнең дә башына килмәне хушлашырға барыу уйы. Әммә төймә ебе өҙөлгәндәй, кинәт күңеленең ете йоҙағы бер юлы асылды. Ышаныслы, яғымлы, иғтибарлы, ышыҡ булырҙай кеше менән әңгәмәләш булһа, эсендәге йомолоп ҡатҡан һыҙланыуҙары ҡойолор төҫлө ине. Кискә табан аяҡтары үҙенән-үҙе атланы саҡырылған урынға.\nКүпте күргән олпат ирҙең алдында бөтөнләй башҡа зат: кисәге ҡара халатлы йыйыштырыусы тимәҫһең, яһанған-төҙәнгән, күлдәге лә иҫ китмәле килешле. Нәҙекәй билле 25—27 йәштәге ҡыҙмы ни!\nБүлмә хужаһы, йәш кеше һымаҡ, телһеҙ ҡалды. Һаҡлыҡҡа алып ҡуйылған шампан шарабы ла өҫтәлгә ҡунаҡланы. Был юлы яҡшы таныштар түгел, ә оҙаҡ йылдар бер-береһен зар-интизар булып көткәндәрме ни?! Уйлап ҡараһаң, яҙыҡмы ни осрашыу?\nУл иҫтәлекле көндә тәү тапҡыр эскән шарап тәме әле лә Сәриәнең телендә. Икеһе лә белде: башҡа һис ҡасан да осрашмаясаҡтар. Тик төн бик ҡыҫҡа булды улар өсөн.\nИке ай ваҡыт уҙғас, буйға уҙғанын тойомланы Сәриә. Ни уйларға белмәне, үҙ-үҙенә һорау бирҙе: мин кем? Уйнашсымы, хыянатсымы, аҙғынмы? Минең бит үлеп яратҡан ирем бар. Шулай ҙа ҡайһылай рәхәт үҙ-үҙең булыу. Донъя менән хәйләләшеп, мәкерләшеп йәшәһә лә, киләсәге өмөтлө, үҙенең дауамы, иң яҡыны тыуасаҡ... Күңелендә шундай еңеллек.\nТабиптар күҙәтеүендә Өфө дауаханаһында ҡуна ятып тултырҙы ул туғыҙ айын. Операциянан һуң аңына килгәс, “Балам ҡайҙа?” булды тәүге һорауы. Ғүмер буйы көткән сабыйын күргәс, илап ебәрҙе. Шатлыҡ-һөйөнөстәрҙе эскә бикләп булмай икән ул, барыбер тышҡа бәреп сыға.\nБәпесенең атаһы ире түгеллеген бер кемдән дә йәшермәҫкә ҡарар итте. Әсәһе Гөлйыһан апай: “Кейәүҙе йәллә, ана нисек, улым тыуҙы, тип йүгереп йөрөй. Ҡайһы берҙә әйтер һүҙең дөрөҫ булһа ла, өндәшмәүең — мең алтын. Һәйбәт ирҙе хәсрәткә батырма, был донъяла бөтә ҡылған эштәребеҙ өсөн хаҡ түләйбеҙ, язаһы ауыр тартыр”, — тине. Үҙһүҙлеләнде Сәриә. Был турала йәмһеҙ рәүештә иренә: “Бала минеке генә, атаһы һин түгел...” — тине. Был һүҙҙәрҙе күтәрә алманы ире, ташлап сығып киткәненә лә ни ғүмер...\nҠәҙерләп, яҡты өмөттәр бағлап үҫтергән берҙән-бер ғәзизе әсәһен хөрмәтләйме, ихтирам итәме, йәлләйме? Бер-береһенә оҡшамаған ауыр-ауыр һорауҙар мейеһен тишерҙәй итеп сүкене лә сүкене. Күңеле тыныс түгел, сыҡмаған йәнен көнөнә бер нисә тапҡыр өлпөлдәп, туҡтайым-туҡтайым, тип тибеп, саҡ торған йөрәге тота. Үҙе әйтмешләй, донъя рәхәтен тик доғаларҙа таба.\nЙәй көндәре ахшам намаҙын Көнсыуаҡ тауы итәгендә уҡырға ғәҙәтләнгән Сәриә. Картуф баҡсаһы тамамланғас та тау итәге башлана, бик яҡын ул йәнгә-тәнгә шифалы урын. Һәр үҙәне уның — намаҙлыҡ. Бәлки, шунда табыр йәненә тыныслыҡты. Сайҡала-сайҡала тау итәгенә ыңғайланы әсә.\n“Бәхет табыу һәм шул бәхетең менән аҙашмау — хәҡиҡәт юлында йөрөүселәр өлөшөнә төшөр уңыштыр. Әммә минең кеүек тәкәбберләнеп, үҙ хәләленең өҫтөнән осраҡлы кешенән бала табыу — фатихаһыҙ, хәйерһеҙ, гонаһлы аҙым. Шуға ла Хоҙай Тәғәлә һәр боролош һайын аҙаштыра, үҙ язаһын бирә”, — тип тауға ҡарап илап ебәрҙе әсә. Ни хәтлем тауышланып илаһа ла, бөртөк тә күҙ йәше тәгәрәмәне, ул күптән кибеп бөткәндер инде. Баҫып ҡараны намаҙға. Буталды. Шомло уйҙар баҫты күңелен. Ниңәлер йәне томан эсенә тартылды. Бер ҡасан да ҡолағына салынмаған ҡурҡыныс ят тауыштар ишетте. Сәждәгә китә алмай аҙапланды, сөнки тауҙың һелкенеүен, алыҫтағы урмандан дейеүгә оҡшаған ҡоштар осоуын, ә тау башынан ғүмер буйы иҫенән сыҡмаған хәләле ҡул болғауын күрҙе, һин бит инде күптән мәрхүм, тип әйтеп ҡараһа ла, саҡыра, ҡулын болғай...\nШул ваҡыт әсәһе Гөлйыһандың тауышы тау ҡаяларын яңғыратты: “Ир рәнйеше ебәрмәҫ, ҡарғыштан ҡаты була, тигәйнем бит теге ваҡытта”. Әсә күҙен йомоп, ҡолағын баҫты, илап-һыҡтап ғәфү итеүен һораны иренең рухынан... Ғәҙәттәге, әлеге олоғайыу билдәһенең психик тайпылышы булдымы, әллә үҙен һәр ваҡыт “гонаһлымын” тип йөрөү һөҙөмтәһендәге ышаныу шауҡымымы — ни булһа ла, әсәнең донъяны бөтөнләй икенсе күҙлектән ҡабул итеүгә күсеүе ине был.\nЙәнә сәждәгә эйелгән булды. Тау эсендә Саҙиҡаның улын күрҙе. Күҙҙәре зәп-зәңгәр, ҡараңғылыҡты яҡтыртып, ҡулдарын һона. Ҡотҡар, ал мине!.. Сәждәнән тороп баҫһа, тау битендәге буш шешәләр өҫтөнән ер һелкетеп, лап-лоп атлап иҫерек улы килә. Бер ни аңламай әсә. Уның улы берәү ине лә. Бында Көнсыуаҡ битен йөҙәрләгән иҫерек ҡаплаған. Барыһы ла — үҙенең улдары. Был ни хәл: аҡса һорап ҡулдарын һоналар... Күҙҙәрен ике ҡулы менән ҡапланы Сәриә әбей. “Юҡ-юҡ, миңә берегеҙ ҙә кәрәк түгел, тик тау эсендәге улымдың улын һөйгөм килә...” Ҡырсынташлы тау юлынан көнбайышҡа, ҡараңғылыҡҡа атланы ла атланы. Ваҡыт та, көн менән төн дә, улы ла юйылды иҫенән... Уға бер кем дә, бер нимә лә кәрәкмәй...\nАртынан ҡысҡыра-ҡысҡыра йүгергән улын ишетһәсе...\n— Әсәй, әсәй... — Ҡыҙыл эңерҙәге көслө тауыш, мәғрур ҡаяларға бәрелеп, тирә-йүнде һиҫкәндереп яңғыратты. — Мине эҙләп китеп барышыңмы-ы-ы? Хәҙер, хәҙер булырмын эргәң-дә-ә-ә-ә...\nУл бик тиҙ ҡыуып етте әсәһен. Туҙған аҡ сәстәрен һыйпап төҙәтте, матурлап, уңайлап яулығын ябындырҙы. Өҫтөндәге костюмын сисеп, әсәһен бала һымаҡ урап алды ла, уны күтәреп, ауылға табан атланы. Улы:\n— Әсәй, бәхетеңде туҙҙырыусы булғанмын мин. Бынан ары бәхетеңде тыуҙырыусы, яҡлаусы булырмын. Тик мине ғәфү ит, әсәкәйем!\nЮл ыңғайында, тау итәгенән төшкәс, уң яҡҡа боролған ерҙә: “Ике ҙур эҫкерт бесәнде мин ултырттым, күрәһеңме, әсәй. Ҡышҡылыҡҡа мал да туҡ, миңә лә эш етәрлек буласаҡ”, — тине. Ошо һүҙҙәрҙе ишеткәс: “Мин үҙ аҡылымдамы, улым? — тип һораны Сәриә. — Беҙҙең малыбыҙ юҡ таһа...”\n— Булмаһа, булыр.\n— Әллә күҙемә күренәһең? Улым, мейем шаулай шикелле. Бая һин тегеләй инең, әле тап, минеңсә...\n— Үҙ аҡылыңдаһың, әсәкәйем. Һине тойоп, күтәреп килеүе миңә мең тапҡыр рәхәт. — Улының һүҙҙәренең моңо ҡолағын иркәләне, һәр һүҙе гипнозға әүерелде. Әйтерһең дә, Сәриәнең борсолоуҙары, ҡайғы-хәсрәттәре булмаған бер ҡасан да. “Үҙ ҡанымдың йылылығын тойғас — тынысмын. Ә бына зиһенемә Саҙиҡа менән ейәнемде йомғанмын. Йәшәүемдең мәғәнәһе улар”, — тине улының ҡулында бәүелеп барған әсә.\n— Әсәй, мин бит мөхәббәттең ниндәй икәнен йәш саҡта уҡ татыным. Үҙемдең тайғаҡ юлға баҫыуым арҡаһында юғалтҡайным уны. Ә бөгөн килеп яратыуҙың ниндәй илаһи көскә эйә икәнен аңланым. Илама, тик ғәфү ит мине, әсәкәйем. Ә Саҙиҡа һәм минең улым беҙҙе өйҙә көтә.\nАвтор: Таңһылыу ҒӘЙНУЛЛИНА


Алла хеҙмәтсеһе һәм Ғайса Мәсих илсеһе Павелдан хат. Алла тарафынан һайлап алынғандарҙың иманын нығытыу һәм ихлас табыныуға илтеүсе хәҡиҡәтте танып белеүгә килтереү өсөн ебәрелдем мин.\nБыл иман һәм хәҡиҡәтте танып белеү беҙгә, Алла донъя башланғанға тиклем үк вәғәҙә иткән мәңгелек тормошҡа өмөт бирә, ә Ул бер ҡасан да ялған һөйләмәй.\nҮҙ ваҡыты еткәс, Ҡотҡарыусыбыҙ Алла бойороғо буйынса миңә ышанып тапшырылған вәғәз аша Алла Үҙенең хәбәрен иғлан итте.\nЫсын имандаш улым Титҡа Атабыҙ Алланан һәм Ҡотҡарыусыбыҙ Ғайса Мәсихтән мәрхәмәт һәм именлек теләйем.\nБойороғома ярашлы рәүештә, тамамланмаған эштәрҙе тәртипкә килтереү һәм бөтөн ҡалаларҙа ла берҙәмлектәргә өлкәндәр тәғәйенләү өсөн, һине Критта ҡалдырҙым.\nБерҙәмлек өлкәне намыҫлы тормош алып барырға, ҡатынына тоғро ир булырға тейеш. Балаларының да иманлы, буйһонмауҙа ғәйепләнмәгән, аҙғын юлға баҫмаған булыуы мотлаҡ.\nЕтәксе, Алла эштәре менән идара итеүсе булараҡ, намыҫлы тормош алып барған кеше булһын. Ул тәкәббер ҙә, ҡыҙыу ҙа, эскесе лә, һуғыш суҡмары ла, һаран да булмаҫҡа тейеш.\nШул уҡ ваҡытта ҡунаҡсыл, яҡшылыҡҡа ынтылыусан, тотанаҡлы, ғәҙел, Аллаға тоғро булыуы, үҙен ҡулда тотоуы мотлаҡ.\nХаҡ тәғлимәт буйынса нәсихәт бирә һәм ҡаршы кешеләрҙе фаш итә алһын өсөн, үҙе шул тәғлимәткә ярашлы рәүештә ышаныслы һүҙҙе тотҡан кеше булырға тейеш.\nБуйһонмаусан, буш хәбәр һөйләүсе һәм алдаҡсы кешеләр күп, ундайҙар айырыуса сөннәтлеләр араһында байтаҡ.\nУларҙы ауыҙҙарын ябырға мәжбүр итергә кәрәк, сөнки улар, хурлыҡлы табыш артынан ҡыуып, ярамаған нәмәләргә өйрәтеп, тотош ғаиләләрҙең тормошон боҙа.\nАраларынан берәү – үҙҙәренең генә пәйғәмбәре: «Крит кешеләре алдаҡсы, яуыз йыртҡыс һәм ялҡау убырҙар», – тигән.\nУл дөрөҫ әйткән. Шуға күрә, улар хаҡ иман тотһон, йәһүдтәрҙең уйҙырмаларына һәм дөрөҫлөктө кире ҡағыусы күрһәтмәләргә иғтибар бирмәһен өсөн, уларҙы ҡәтғи тәнҡитлә.\nСаф өсөн барыһы ла саф, ә иман тотмаған боҙоҡ кешеләр өсөн бер ниндәй ҙә саф нәмә юҡ, сөнки уларҙың аҡылдары ла, намыҫтары ла боҙоҡ.\nУлар, Алланы беләбеҙ, тип раҫлай, ә эштәре менән Унан ваз кисә, ундайҙар әшәке, тыңлауһыҙ һәм һәр төрлө изге эш өсөн һәләтһеҙ.


Яңы йылға – файҙалы бүләктәр\nБашҡортостан хөкүмәте вице-премьеры – хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры социаль селтәрҙә социаль приюттарҙа, балалар йорттарында тәрбиәләнгән балаларға яңы йыл бүләктәре әҙерләгән бизнес-партнёрҙарға һәм ирекмәндәргә мөрәжәғәт итте.Ленара Иванова тәм-том урынына файҙалы уйынсыҡтар бүләк итергә саҡырҙы.\nБашҡортостан хөкүмәте вице-премьеры – хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры социаль селтәрҙә социаль приюттарҙа, балалар йорттарында тәрбиәләнгән балаларға яңы йыл бүләктәре әҙерләгән бизнес-партнёрҙарға һәм ирекмәндәргә мөрәжәғәт итте.\n«Тәмле-татлы бүләктәрҙе бик күп килтерәләр, тәрбиәселәр йыл да яңы йыл каникулы ваҡытында балаларҙың һаулығы өсөн борсола: аллергия, ашҡаҙан аҫты биҙе ауыртыу, теш һыҙлау, — тип яҙҙы министр. — Партнёрҙарыбыҙға мөрәжәғәт итеп, бергәләп балаларҙы дөрөҫ туҡланырға һәм ҡыҙыҡлы шөғөлдәргә өйрәтергә тәҡдим итәм. Ҡәҙерле дуҫтар, балаларға уйынсыҡтар, өҫтәл уйындары, ижад, спорт өсөн уйындар, открыткалар бүләк итегеҙ, ҡыҙҙарға — матурлыҡ һәм үҙеңде тәрбиәләү саралары. Быларҙың барыһы ла файҙалыраҡ! Мине аңларһығыҙ тип ышанам!»


Уңышты тонналап һанайбыҙ! » «Йәшлек» гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Уңышты тонналап һанайбыҙ!\n20.08.2011 Уңышты тонналап һанайбыҙ!\n17 авгусҡа Башҡортостан аграрийҙары 1 миллион тоннанан ашыу игенде бураларға һалды. Ошо уңайҙан Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте вице-премьеры, ауыл хужалығы министры Эрнст Исаев журналистар менән осрашты.\nБер яҡтан ҡараһаң, миллион тонна иген йыйыу ябай ғына күренеш кеүек. Әммә былтырғы ҡоролоҡтан һуң тап ошо көндәрҙә миллион тоннанан да кәм булмаған иген туплау бурысы торҙо. Хәҙер ауыл эшсәндәре саҡ ҡына булһа ла еңел һулап ҡуйҙы – көҙгө уңыш ярайһы, икмәккә ҡытлыҡ булмаясаҡ.\nБеҙҙең республика йыл һайын дүрт миллион тоннанан да кәм уңыш алмай ине. 2010 йылда тәбиғәт көйһөҙлөктәре арҡаһында ни бары 800 тонна ғына уңыш йыйылды. Мал да аслы-туҡлы тормошҡа дусар ителә яҙҙы – бер шартлы баш малға 11 центнер аҙыҡ берәмеге тура килде. Һөҙөмтәлә ҙур фермалар ҙа, шәхси хужалыҡтар ҙа малдарын кәметергә мәжбүр булды. Ә ҡураларҙа малды тағы ла үрсетеп ебәреү өсөн ныҡ тырышырға тура киләсәк.\nИткә, ҡарабойҙайға, тары ярмаһына хаҡ күтәрелеүе арҡаһында килеп сыҡҡан проблемаларҙы һәр кем белә.\nЭрнст Исаев аграрийҙарға күрһәтелгән дәүләт ярҙамы тураһында ла һөйләп үтте. Был ярҙамдан башҡа бөгөн уңыш шундай кимәлдә тупланмаҫ, эштәр шул тиклем көйлө бармаҫ ине. Әлеге мәлдә хужалыҡтарға күрһәтелгән дәүләт ярҙамы биш миллиард һумдан артты. 400 миллион һумдан ашыу аҡса ауыл хужалығы техникаһы хаҡын арзанайтыу өсөн бүленгән. Ошо аҡсаға МТС-тар, башҡа ойошмалар иген урыу комбайндарын һатып алды, сәскестәр, башҡа техника ла арттырылды. Дизель яғыулығы һәм минераль ашламалар һатып алыуға ла ҙур суммала субсидиялар бүленде.\nБөгөн баҫыуҙарҙа өлгөргән уңышты йыйыу кампанияһының иң ҡыҙған ваҡыты. Дөйөм майҙандың өстән бер өлөшөндә эш тамамланған да инде. Республика буйынса дөйөмләштереп алғанда, уңыш гектарынан 21 центнер тәшкил итә.\nУрып-йыйыу эштәрендә республиканың Көйөргәҙе, Шаран, Дүртөйлө, Мәләүез, Саҡмағош, Стәрлетамаҡ, Ауырғазы, Баҡалы райондары башҡаларға өлгө булып тора. Күләм буйынса иң күп уңышты – 72 мең тонна игенде стәрлетамаҡтар тапшырған. Ә мәләүездәр уларҙан саҡ ҡына ҡалыша. Өфө районы хужалыҡтары республиканың иң уңдырышлы ерҙәрендә урынлашҡан, унда бер гектарҙан 30,8 центнер уңыш алалар.\nУрып-йыйыу эштәре ауыл хеҙмәтсәндәре өсөн иң ауыр, иң мәшәҡәтле, әммә шул уҡ ваҡытта иң күңелле осор. Баҫыуҙарҙа тир түккән уңғандарға еңеллек һәм, әлбиттә, ҙур уңыштар теләйбеҙ!


Ай күрҙе, ҡояш алды\nХәйбулла районы Подольск ҡасабаһында йәшәүселәр шаршамбы шаулап килгән һыуҙы шулай тип хәтерләй. Көндәр ҡапыл йылытыу сәбәпле, ҡар һыуҙары урында йәшәүселәрҙең йорт-ҡураһын баҫа\nЛюция Әбделмән ҡыҙы һыу килеүен һиҙеп, кәртәнән бер айлыҡ быҙауҙарын, кәзә-һарыҡтарын ҡотҡарып ҡала. Рәхмәтовтарҙың һыуҙан ҡош-ҡорто зыян күрә. Быйылғы һыу эҙемтәләренән һарайға капиталь ремонт кәрәк буласаҡ ти улар.\nУрындағы халыҡ һыу килеүен тыныс ҡабул иткән. Һәр яҙ ҡабатлана торған хәл, ти улар. Тик быйылғыһынан хәүефләнеп тә өлгөргәндәр, һыу кимәле күтәрелгән кеүек ҡапыл, түбәнәйгән.\nҠар һыуҙарынан ике урамды тоташтырған күперҙең яҡтары ла йыуылған. Шаршамбы көнө ауылда Беларусь бигерәк тә иң кәрәкле һәм алыштырғыһыҙ техника булған. Солтан Мәмбәтов бындай хәлдәргә һәр йыл әҙер тороуҙарын билдәләй.\nАуыл хакимиәте башлығы зыян күреүселәрҙең күп түгеллеген билдәләй. Мөрәжәғәт итеүселәргә Ремонт эштәре өсөн төҙөлөш материалдары менән ярҙам итергә әҙербеҙ, тине ул.