Ағасты уйып, биҙәк яһау – уның тормошо\n27 Август 2018, 18:41\nВячеслав Николаев ҡулдарында таҡта киҫәге лә икенсе һулыш ала\nМихайловкала был йортто шунда уҡ күреп алаһың: тәҙрә һәм ишек йөҙлөктәре, кәрниздәр, түбә фронтондары, ҡапҡалар хикмәтле биҙәк менән эшләнгән. Ишек алдындағы башҡа биналар ҙа ағасты һырлап яһалған элементтар менән биҙәлгән, декоратив ел тирмәненең ҡанаттары ел тотоп әйләнә. Әлеге барлыҡ матурлыҡтың авторы — йорт хужаһы Вячеслав Николаев. Ә өйҙә ағасты уйып эшләгән әйберҙәрҙән ысын күргәҙмә тупланған. Барлыҡ был экспозиция — йорт кәрәк-яраҡтары, хайуан һындары, көнкүреш әйберҙәре, стена орнаменттары, сәғәттәр, яҡтыртҡыстар — форма hәм биҙәктәрҙең төрлөлөгө күҙҙәрҙе иркәләй. Оҫтаның эштәре hәр бүлмә интерьерына хозурлыҡ һәм үҙенә күрә бер төрлөлөк бирә.\nВячеслав Михайлович Приютта тыуып-үҫкән. Мәкктәптә яратҡан фәндәре рәсем менән һыҙым булған. Ағасты уйып эшләүгә махсус бер ҡайҙа ла уҡымаған. Стәрлетамаҡ физкультура техникумын, унан һуң Тюмeнь геологтар училищеһын тамамлаған. Ун йыл Карский нефть, газ эҙләнеү экспедицияһында юғары монтажсы-электрсы, 10 ел ненецтар ауылы Харасавайҙа Пуровский электр селтәрҙәрендә дежур электрсы булып эшләй. Ете йыл Тюмeндә йәшәй. Михайловкаға 2002 йылда килеп төпләнә.\n— Ағасты уйып, биҙәк яһау менән Төньяҡта уҡ мауыға башланым, — ти Вячеслав Михайлович. — Ул йылдарҙа объекттар күп төҙөлә ине, материал булып кедр хеҙмәт итте, шуға күрә тегендә-бында кедр таҡта киҫәктәре аунап ята ине. Ваҡ эштән башланым — төрлө кәштәләр, һырһыҙ тартмасыҡтар. Уйып эшләүҙең нескәлектәренә төшөнөргә теләнем, яйлап ябай элементтар уйып эшләй башланым. Ә һуңынан инде туҡтай алманым. Һаман да хәтеремдә, эшселәр ашхаһында сиркәү мөйөшөн биҙәп ҡуйҙым. Ғәҙәттә кедр ағасы ҡулланам. Әлеге ағастан әйберҙәр уйып яһарға яратам, текстураһы ла, хуш иҫе лә оҡшай. Вахтанан ҡайтҡанда, кедр таҡталарын ҡапсыҡлап алып кайтҡайным, шуға күрә ниндәйҙер запас бар әле.\nУл Алыҫ Төньякта Карский диңгеҙе яры буйында үткән йылдарын һағынып иҫкә ала. Yҙ ваҡытында Вячеслав Михайлович фотолар яһау менән мауыҡҡан. Уның фотографиялары менән тотош стенд төҙөлгән. Фотоһүрәттәрҙә һүрәтләнгән ваҡиға тураһында ул сәғәттәр буйына һөйләргә әҙер.\n— Егеттәр ҙур суртан тотто. Сутандың башынан ҡарасҡы яһаным, ә кәүҙә өлөшөнән яҡтырҡыс уйып, биҙәнем. Был трофей тураһында иҫтәлек, — тип йылмая Вячеслав Михайлович. — Төньяҡ беҙҙең барыбыҙҙы ла берләштерҙе, беҙ туғанлашып бөттөк. Инде 30 ел yтһә лә, иптәштәр менән hаман осрашабыҙ, аралашабыҙ.\nВячеслав Михайлович менән Александра Исаевна 18 ел бергә. Александра Исаевна тормыш иптәшенең мауығыуҙарын хуплай. Йорттоң интерьеры менән һоҡланыуыма ҡаршы ханым тыйнаҡ ҡына яуап бирҙе: «Мин әлеге йыһаздарға күнегеп бөттөм инде, миңә ҡалһа, башҡаса булыуы мөмкин түгел».\nВячеслав Михайловичтың оҫтаханаһында ағас эшкәртеү станогы тора, барлыҡ кәрәкле ҡорал-ҡорамалы бар. Yҙенең барлыҡ буш ваҡытын ул яратҡан эшенә бағышлай. Оҫтаның яҡшы зауығы hәм уның сикһеҙ фантазияһы ысындан да мөғжизәләр яһай. Хатта уның Волга»һы ла тыштан ғына башҡаларҙыҡы кеүек: салоны иһә бормалы һырҙар менән биҙәлгән.\n— Быларҙың барыһын да ысын күңелдән hәм күңелемә хуш кишгәнгә эшләйем, — тип йылмая Вячеслав Николаевич. — Уйлап табам да, ижат итәм. Фекерҙәр күпселек осраҡта төндә тыуа - торам да оҫтаханаға киләм. Әтәс йылы алдынан әтәс уйып яһарға уйланым. Киҫеп алдым, таҡтала урын ҡалды, уныһын киҫеп ташларға йәл булды. Тағын нимә булһа ла уйып ҡарарға булдым. Шулай итеп, тулы бер картина барлыҡҡа килде: инеш, әтәс, ауыл урамы.\nӘле иһә оҫта тәре яһай. Урындағы сиркәүҙә уның ҡулдары менән эшләнгән эштәр аҙ түгел. Вячеслав Михайловичтың дуҫтары һәм тугандарына бүләк ителгән уйып, биҙәп эшләнгән көнкүреш әйберҙәрен һанап бөтөрөрлөк түгел. Ағасты һырлап биҙәү бөгөн уның өсөн яратҡан шөғөл генә түгел. Оҫталыҡ, уйлап табыу һәләте hәм ижадҡа мөхәббәтен ҡыйыу рәүештә үҙ эшенең оҫтаһы тип әйтергә була! Вячеслав Николаевич хаҡында уның эштәре һөйләй.\n-\tИдеяларым күп әле, — тип тамамлай әңгәмәне Вячеслав Николаевич. — Тормошомда: уҡыу йылдарымда ла, армияла ла, эштә лә, көндәлек тормошомда ла бары тик яҡшы кешеләр генә осрағаны oөсөн яҙмышыма рәхмәтлемен.\nУл йәнә ҡулдарына ҡорал ала, ижат итә башлай. Уға шатлыҡ килтергән эшен башлай. Был уның тормошо.


“Киләсәк – фәнгә, ә фән һеҙгә таяна” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Киләсәк – фәнгә, ә фән һеҙгә таяна”\n“Киләсәк – фәнгә, ә фән һеҙгә таяна” 21.12.2018 // Йәмғиәт\nБашҡортостан Хөкүмәте йортонда Фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт республика йәштәр премияһын тапшырыу тантанаһы үтте. Төбәк етәкселеге исеменән йәш ғалимдарҙы республика Хөкүмәте вице-премьеры Артур Әхмәтханов тәбрикләне.\nБыйылғы премияға 2016-2017 йылдарҙа башҡарылған 31 ғилми эш дәғүә итте, шуларҙың туғыҙы – техник, 11-е – гуманитар, тағы ла 11-е тәбиғи фәндәр өлкәһенә ҡағылышлы. Улар араһынан Денис Гусаков, Руслан Кәримов, Айбулат Миңлейәров, Алһыу Үләева, Юлия Федорова һәм Ғәлиә Ғималованың хеҙмәттәре иң яҡшылары тип табылды.\n– Республикабыҙ етәкселеге тарафынан беҙгә, йәш ғалимдарға, ошондай иғтибар күрһәтелеүе, әлбиттә, ҡыуаныслы. Бындай дәртләндереү саралары яңы ҡаҙаныштарға, үрҙәргә әйҙәй, – тине Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө федераль тикшеренеүҙәр үҙәгенең йәш ғалимәһе Алһыу Үләева. Уның фәнни хеҙмәте агломерацияларҙың, йәғни ҙур ҡалаларҙың эргә-тирә биләмә менән берлектәге үҫешенә, был күренеште халыҡ өсөн мөмкин тиклем уңайлыраҡ, зыянһыҙыраҡ итеүгә арналған. Алһыуҙың хеҙмәттәштәре – ошо уҡ үҙәктең Биология һәм генетика институтында фән өлкәһенә ҡыйыу аҙымдар яһаған Ғәлиә Ғималова менән Юлия Федорова – йәш генетиктар. Улар аллергендарҙың кеше сәләмәтлегенә тәьҫирен һәм уларҙы дауалау алымдарын өйрәнә.\n– Талантлы йәштәрҙе ғилми эшмәкәрлеккә йәлеп итеү – беҙҙең уртаҡ бурысыбыҙ. Киләсәк – фәнгә, ә фән һеҙгә таяна, – тигәйне йәш ғалимдарҙы\nтәбрикләү барышында Артур Фәрүәз улы. Был һүҙҙәр әлеге сараның асылын да, маҡсатын да асыҡ сағылдырҙы.


Генерал Шайморатовтың атлыларҙы рейдтан сығарыу һәм фронт һыҙығын үтеү тураһындағы был данлы юлы хаҡында бер генә яҙма ла табылманы. Шундай яуаплы көндәрҙә лә эскелектән арынмаған генерал Борисов рейд тамамланғандың һуңында үҙенең яуапҡа тарттырыласағын күҙаллаған һәм ниндәйҙер мәкерле ҡылыҡтар ҡылған, күрәһең.\nҮкенескә ҡаршы, бөгөнгө тарихсылар ҙа, журналистар ҙа Шайморатовты ат өҫтөндә ҡылыс болғаған килеш кенә күрһәтә. Ә уның ниндәй зирәк, аҡыллы, алдан күрә белеүсе етәксе, хәрби хәрәкәттәр оҫтаһы икәнен күҙҙән ысҡындыралар. Башта телгә алған Шайморатов тураһында яҙған коллегаларыбыҙ ҙа украин тарихсыһы А.А. Масловтың "асышына" таяна. Улар фекеренсә, ҡаты яраланған Шайморатовты дошманға һатылған Дон казактары язалай. Хатта видеофильмда ла ошо версия төшөрөлә. Голливуд киносылары күҙлегенән был күренеш, әлбиттә, отошло, геройҙың яҙмышы драмалыраҡ килеп сыға. Әммә тарихи хәҡиҡәткә хыянат итеү был. Шайморатовтың яу яланында табылған мәйете урындағы халыҡ тарафынан "билдәһеҙ юғары дәрәжәле командир" булараҡ хөрмәтләп ерләнә. Күпмелер ваҡыт үткәс, экспертиза үткәрелә. Был эштә Шайморатовтың ҡатыны Ольга Павловна ла ҡатнаша. Ентекле тикшереүҙәр кәүҙәнең Шайморатовтыҡы икәнен иҫбатлай. Был документтар Мәскәүҙә юғары инстанцияларҙа һаҡлана, шулай уҡ Өфөнөң дәүләт үҙәк архив фондына ла тапшырыла. Журналистарҙың нимәләрҙер ижад итер алдынан ошо документтарҙы өйрәнеп алыуҙы бурыс итеп ҡуймауы аптырата мине...\nБашҡорт атлылары Бөйөк Ватан һуғышында тиңһеҙ батырлыҡтар күрһәтеп, данлы юл үтә. Әйтеүе генә анһат, ул юл бөгөнгө Липецк, Воронеж өлкәләре ерҙәрендә башланып, Сталинград тарафтарында дауам итә. Украинала дошман тылына 70 километрға үтеп инеп, гитлерсыларҙы ваҡытлыса оялап алған төбәктәрҙә дөмбәҫләй улар. Артабан башҡорт яугирҙарының һуғышсан юлы Украина, Белоруссия, Польша аша Берлинға юллана. Был юл Берлин ҡалаһының көнбайыш өлөшөндәге Моабит төрмәһенән тотҡондарҙы азат итеү менән тамамлана. Һуғыш тамамланған көндәрҙә беҙҙең батырҙар Эльба йылғаһында ат һуғара, американдарға йылға аша дуҫлыҡ ҡулдары һуҙа. Шуныһы үкенесле, уларға Еңеү байрағын елберләтеп Башҡортостанға ҡайтыу бәхете генә тәтемәй. Данлыҡлы гвардияны Ҡаф тау артындағы пехотаға ҡушалар. Был хәлгә хатта аттар ҙа ризалашмай ыҙалата. Баҡһаң, был хәлдең дә үҙ сәбәптәре булған икән...\n1941 йылдың көҙөндә, Сталиндың фарманы буйынса, 112-се Башҡорт атлылар дивизияһы менән бер рәттән, Кавказ һәм Урта Азия халыҡтарынан торған тағы ла 19 милли атлылар дивизиялары ойошторолған була. Ләкин уларҙың күптәре беҙҙекеләр кеүек ныҡлыҡ күрһәтә алмай, ҡайһылары фронтҡа барып еткәнсе үк тарҡала. Дөрөҫөрәге, бары тик Башҡорт кавдивизияһы ғына һуғыштың аҙағынаса һаҡланып, ҙур көс булып ҡала ала. Байрағыбыҙҙа дүрт хәрби орден, сафтарыбыҙҙа 78 Советтар Союзы Геройы һәм биш Дан орденының тулы кавалеры була! Тарихсылар раҫлауынса, был күрһәткестәр буйынса СССР ҡоро ер ғәскәрҙәрендә уларға тиңдәш дивизия табылмай. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, дан менән күтәреү урынына, беҙҙекеләрҙе Карабахҡа ебәреп, пехотаға әүерелдерәләр.\nСталин һуғыштан һуң милли дивизияларҙы телгә алыуҙан тыйылып торорға ҡуша. Сөнки төркмән, үзбәк, ҡалмыҡ, чечен һәм башҡа төбәктәрҙә формалашҡан дивизиялар хаҡында әйтер һүҙ ҙә булмай. Ә бер Башҡорт дивизияһына ғына дан йырлау һис килешкән эш түгел, йәнәһе. Бына шундай бик буталсыҡ хәлдәр ҡылына тарихта. Шайморатовтың үлеме лә серле ваҡиғаға әйләндерелә, оҙаҡ йылдар исеме лә телгә алынмай. Күренекле тарихсыбыҙ Тамимдар Әхмәҙиев "Башкирская гвардейская кавалерия" исемле тулы йөкмәткеле китабында ла Шайморатов хаҡында урыҡ-һурыҡ ҡына телгә ала. 1948 йылда Сталиндың юғарыла аталған тыйыуы алып ташланһа ла, Шайморатов һәләкәте идентификацияланһа ла, уның һәм башҡорт атлыларының һуғышсан батырлығына дан йырлау һаман баҫылып килде. Бары тик "Шайморатов генерал" йыры ғына халыҡ теленән төшмәй йырлана килде...\nБашҡортостан етәкселеге Миңлеғәле Минһажетдин улы Шайморатовҡа Советтар Союзы Геройы исемен биреүҙе 1948 йылда уҡ юллап сыға. Ул ваҡыттағы республика етәксеһе Сабир Ваһаповтың уңышҡа өлгәшәсәгенә шик булмай. Ләкин юллау ҡағыҙына ҡултамғаһын һорап, С.М. Буденныйға барғанда, С. Ваһапов көтөлмәгән ҡаршылыҡҡа осрап, баҙап ҡала. "Я что-то такого генерала не знаю и не помню", - тип хәбәр һала Семен Михайлович. Уның был ҡылығының сәбәбе һуңынан асыҡлана. Семен Михайлович Дон казактары өсөн төрлө наградалар юллауға күп көс һалған була, ләкин уның тырышлығы менән Герой исеме алғандар араһында боҙоҡ ҡылыҡлылар ҙа булыуы асыҡлана. Шуға ла Сталин уға ҡаты иҫкәртеү яһай һәм башҡаса наградалар юллап мөрәжәғәт итмәҫкә бойора. Әммә ошо хәлдән һуң ун йыл үткәс, С.М.Буденный КПСС Үҙәк Комитетына үҙ фекерен яҙа һәм Шайморатовтың был юғары исемгә лайыҡлылығын иҫбатлай: "Мне стало известно, что Башкирский обком и правительство БАССР обратились с просьбой о присвоении посмертно звание Героя Советского Союза генерал-майору Шаймуратову Минигали Мингазовичу, бывшему командиру 112-й Башкирской кавалерийской дивизии. Я знал М.М. Шаймуратова как человека большой силы воли, способным военоначальником и горячим советским патриотом. В те дни тяжелой борьбы с немецко-фашисткими захватчиками он проявил себя умелым организатором и командиром кавалерийского соединения, неоднократно показывал пример личного мужества, доблести и геройства.\nПрисвоение Шаймуратову посмертно звания Героя Советского Союза будет достойной оценкой его заслуг в борьбе против черных сил фашизма и послужит благодарному делу воспитания советских людей в духе беззаветной преданности нашей великой Родине.\nПоддерживаю ходатайство Башкирского обкома и Совета Министров БАССР о присвоении посмертно звания Героя Советского Союза генерал-майору Минигали Мингазевичу Шаймуратову.\nӘммә Шайморатовҡа ошо юғары награданы юллауға ҡамасаулаусы тағы бер ваҡиға ҡалҡып килеп сыға. Үрҙә телгә алынған генерал Борисов фашист тотҡонлоғонан ҡотолғас, совет суды алдына баҫа һәм язаһын еңеләйтеү өсөн күп кенә бәләләрҙе Шайморатовҡа япһара. Ул, Шайморатов минең бойороҡто үтәмәне, шул арҡала дивизиялар һәм корпус дошман һөжүменә дусар булды, тип яҙа. Һәләк булған батырға ҡара яғып, Борисов үҙ йәнен аяп ҡалмаҡсы була. Судта бәйән ителгәнгә тиклем уның был бысраҡ ялыуы Мәскәүгә һәм Өфөгә ебәрелә. Билдәле инде: нахаҡ хәбәр иң үтемле көс, уның дө-рөҫлөгөн тикшереүсе табылғанға тиклем бер ғәйепһеҙ кешене лә бысратыу сараһы була ала...\nШулай итеп, Шайморатов шәхесенә юҡ ғәйеп ташлап, үҙ язаһын йомшартыуға өлгәшә генерал Борисов. Һуңынан, үҙен намыҫлы кеше итеп күрһәтеү маҡсатынан, Өфөгә - Башҡортостан етәкселегенә, унан Мәскәүгә - оборона министры Р.Я. Малиновскийға хаттар ебә-рә. Йәнәһе, хаталары булһа ла, яуҙашын ул Советтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ тип иҫәпләй. Әммә был ваҡытта уның баштағы дәлилдәре көсөнә инеп өлгөргән була. Ул Башҡорт атлы кавалерия дивизияһы яугирҙарына ла хәбәр ебәреп ҡарай, тик уларҙан яуап ала алмай. Сөнки тарих та, халыҡ та хыянатты онотмай шул...\n(Аҙағы. Башы 7-се һанда).\nЯҙылған: 27.02.18 | Ҡаралған: 661


Тормошобоҙҙо айыҡлыҡҡа борайыҡ\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы менән берлектә Башҡортостан Республикаһы Башлығы Хакимиәте туҡтап ҡалған “Айыҡ ауыл” конкурсына старт биреү менән районыбыҙҙың Еҙем-Ҡаран ауылы халҡы беренселәрҙән булып ошо акцияға ҡушылыуҙары тураһында белдереп, ҡорға йыйылды. Был әһәмиәтле сарала район хакимиәте башлығы Фәнзил Фәйез улы Сыңғыҙов, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы рәйесе урынбаҫары Заһир Зариф улы Ишкин һәм “Киске Өфө” гәзитенең баш мөхәррире, республика “Ағинәйҙәр” ойошмаһы рәйесе Гөлфиә Гәрәй ҡыҙы Янбаева ҡатнашты.\nФ.Сыңғыҙов ауыл халҡын ҡеүәтләп: “Былтыр районда көмөшкә йә легаль булмаған алкоголле эсемлек менән һатыу итеүсе 208 нөктә асыҡланған. Район етәкселеге, хоҡуҡ һаҡлау органдары көсө менән шул нөктәләрҙең күбеһе ябылған, 65 кешегә ҡарата протокол төҙөлгән һәм уларҙан түләтелгән штраф суммаһы 1 млн 508 һум тәшкил иткән. Бөгөнгә районда тағы шундай 60 нөктә булыуын беләбеҙ һәм уларға ҡаршы көрәш дауам итәсәк. Беҙ районда эскелекте бөтөрөргә тейешбеҙ. Кешеләрҙең тормошон яҡшыртыу өсөн бергәләп тотонһаҡ, булдырасаҡбыҙ. 500 меңде алайыҡ, - тигән һүҙҙәр менән тамамланы үҙ сығышын.\n- “Айыҡ ауыл” конкурсы муниципаль райондарҙың ауыл биләмәләре араһында ике этапта ойошторолоп, тәүгеһе 10 апрелдән 31 авгусҡа тиклем райондар араһында үткәрелә. Унда бөтә ауылдар һәм ауыл биләмәләре ҡатнаша ала. Икенсеһенә, республика этабына, муниципаль райондарҙың еңеүселәре сығасаҡ. Конкурсҡа йомғаҡ 2019 йылдың 30 ноябренә тиклем яһаласаҡ. Еңеүселәр республика Хөкүмәте дипломдары һәм аҡсалата (маҡсатлы) премия менән бүләкләнә: беренсе урынға – 500 мең һум, икенсе урынға – 250 мең һум, өсөнсө урынға – 150 мең һум. Аҡсалата бүләк ойоштороу комитеты ҡарары буйынса ауыл биләмәһен үҫтереү өсөн файҙаланыла. Конкурста әүҙем ҡатнашып, финалға еткән 10 ауыл биләмәһенә 30-ар мең һум тапшырыла. Бынан тыш, ойоштороу комитеты район, ауыл биләмәһе башлыҡтары, мәктәп директорҙары, әүҙем йәмәғәтселәр иҫәбенән 20 әүҙемсене лә билдәләйәсәк. Улар Башҡортостан Хөкүмәте дипломдары һәм 10-ар мең һум премия менән бүләкләнәсәк. Сараға сәйәсмәндәр, йәмәғәт эшмәкәрҙәре, журналистар һәм билдәле шәхестәр йәлеп ителәсәк. Халыҡты берләштереп, ғорурлыҡ менән “Беҙҙең халыҡ эсмәй” тип әйтерлек булһын, - тип, был конкурс тураһында ентекле аңлатып үтте Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы рәйесе урынбаҫары З.Ишкин.\nРеспубликабыҙҙың “Ағинәй-ҙәр” ойошмаһы рәйесе Г.Г.Янбаева сығыш яһап: “Тормошобоҙҙо айыҡлыҡҡа борайыҡ. Туйҙар, өмәләр, бөтә саралар айыҡ үтергә те-йеш. Эсмәһәк милләтебеҙ ҙә, ауылдарыбыҙ ҙа һаҡланыр. Балаларыбыҙҙың киләсәген уйлайыҡ”, - тине.\nСараны ҡеүәтләп, Үзбәк ауылы ҡәләм оҫтаһы Фәрғәт Ғәлин, Еҙем-Ҡарандан Флүрә Хәлилова үҙҙәре яҙған шиғырҙарын уҡыны. Еҙем-Ҡаран ауыл биләмәһе башлығы Нурсилә Хәсәнова: “Проектта ҡатнашырға ауылыбыҙ күптән хаҡлы. Шағир ауылы булараҡ, бөтә яҡлап та өлгө булырға тейешбеҙ. Конкурста еңербеҙ тигән өмөттәбеҙ”, - тине. Биләмәнең эштәргә идара итеүсеһе Әлфиә Әхмәт ҡыҙы Сәйғафарова ҡорҙоң ҡарар проекты, яуаплылар менән таныштырҙы һәм тауышҡа ҡуйҙы. Бөтәһе лә бер төптән был ҡарар менән риза булыуҙарын белдереп ҡул күтәрҙе.\nҠорҙа Еҙем-Ҡаран халыҡ театры Мостай Кәримдең “Ай тотолған төндә” спектакленән өҙөк күрһәтте. Ауыл Ағинәйҙәре лә мөнәжәт әйтеп, барыһын да рухландырҙы.\nМөһим сараға Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Марсель Ҡотоев та килгәйне. Ул тамашасыларға “Уралым - тыуған төйәгем”, “Ҡара юрға”, “Бәхетлемен”, “Һағындым ауылымды” тигән һоҡланғыс йырҙарҙы бүләк итте.\nҮҙебеҙҙе лә, тормошобоҙҙо ла йәмһеҙләгән “йәшел йылан”ды күркәм еребеҙҙән алып ташлап, айыҡ аң менән кәрәкле эштәр башҡарып, тәрбиәле балалар үҫтереп, һау-сәләмәт булып матур итеп йәшәйек.


Уҙған ял көндәрендә республикала 30 юл-транспорт фажиғәһе теркәлгән\nУларҙа биш кешенең ғүмере өҙөлгән, тағы ла 36-һы төрлө дәрәжәләге тән йәрәхәттәре алған.\nЙоманан шәмбегә ҡараған төндә Әлшәй районында «Шкода Октавия» автомобиле түңкәрелгән. 38 йәшлек водитель вафат булған. Уның пассажиры дауаханаға оҙатылған. Краснокама районында ла «Сузуки» автомобиленең юлдан төшөп китеүе арҡаһында 43 йәшлек водитель һәләк булған. М-5 трассаһының Өфө районына ҡараған участкаһында «Фиат» менән унынсы модель ВАЗ бәрелешкән. Аварияла Рәсәй транспортында ултырған пассажирҙың ғүмере өҙөлгән, ә алты кешегә медицина ярҙамы талап ителгән. Зыян күреүселәр араһында бер йәшлек сабый ҙа бар. Бынан тыш, үлемесле авариялар Октябрьский, Иглин һәм Дыуанда теркәлгән. Дөйөм алғанда, уҙған ике көндә юл-патруль хеҙмәте инспекторҙары тарафынан 6 мең ярым самаһы протокол төҙөлгән, 227 водителдең рулгә эскән килеш ултырыуы асыҡланған.


Бөрө районында ферма янған\nУт Калинники ауылында урынлашҡан иҫке малсылыҡ комплексында сыҡҡан. Ваҡиға урынында төшөрөлгән фотоһүрәттәр бөгөн социаль селтәрҙәрҙә барлыҡҡа килде. Утты һүндереүгә өс берәмек техника һәм 5 янғын һүндереүсе йәлеп ителгән. Янғын һүндерелгән, әммә бинаға ныҡ ҡына зыян килгән. Кешеләр араһында йәрәхәтләнеүселәр тураһында хәбәр ителмәй.


Хәбәрҙәр: ОБСЕ:Украиналағы һайлауҙар- демократиянан ситкә тайпылыу.\nОБСЕ:Украиналағы һайлауҙар- демократиянан ситкә тайпылыу.\nЕвропаның именлек һәм хеҙмәттәшлек ойошмаһы йәкшәмбе Украинала үткән парламент һайлауҙарын“демократиянан ситкә тайпылыу” тип атаны.\nОБСЕ күҙәтеүселәре фекере буйынса, һайлауҙар барышында власть административ ресурстарҙы кәрәгенән артыҡ ҡулланған, сәйәси фирҡәләрҙе финанслау аңлайышлы һәм асыҡ булмаған, киң мәғлүмәт сараларын ҡулланыуҙа ла тигеҙлек тойолмаған.\n“Был күрәләтә артҡа сигенеү,-тип белдерҙе Евроньюсҡа ПАСЕ-ның Мониторинг буйынса комиссия ағзаһы Андреас Грасс,-шуны ла өҫтәп әйткем килә: Украина әле Кучма президент булған осорҙо хәтерләтә. Ул саҡтағы һымаҡ күп граждандар үҙҙәрен сәйәси тормоштан алып ташланған һымаҡ хис итә. Демократик тормошта ҡатнашыусылар ролен үҙҙәренә нисек ҡайтарыу тураһында уларға уйланырға кәрәк.”\n“Әгәр беҙҙең һүҙгә ҡолаҡ һалырға уйлаһалар,Украина хөкүмәте ағзалары менән бер өҫтәл артына ултырып, үҙебеҙҙең тәдимдәребеҙҙе һәм кәңәштәребеҙҙе әйтергә теләр инек. Был илдә закондар бар, уларҙы үтәйһе генә ҡалған,-”ти ОБСЕ һәм Демократик институттар, кеше хоҡуҡтары бюроһы миссияһы башлығы Одре Гловер.\nҮҙ сиратында, идара итеүсе Региондар фирҡәһе матбуғат үҙәге етәксеһе Анна Герман ОБСЕ-ның парламент һайлауҙары баһаламаһында ғәйепләү күрмәгән.


Байрам ғына булып килә йөҙөп... » Башкортостан кызы\nДраматик стилдә кейенгән ҡатын-ҡыҙға иғтибар итмәй мөмкин түгел. Улар күҙгә ташланып, башҡаларҙан айырылып тора. Ир-егеттәр – ҡыҙыҡһынып, ҡатын-ҡыҙҙар иһә бер аҙ көнләшеп тә, һоҡланып та баға.\nДраматик стилгә өҫтөнлөк биргәндәр тәнде һығып йәки һылашыбыраҡ торған, ҡатмарлы тегелешле кейем һайлай. Биҙәлешкә ҙур иғтибар бүләләр, файҙаһыҙ, әммә матур деталдәре булған кейемдәрҙе үҙ итәләр. Туҡымаларҙан ялтыр, бер нисә төҫ ҡушылған атлас, барса кеүектәре лә, күн, йомшаҡ күн (замша), бәрхәт, тире һымаҡтары ла тап килә. Улар йыш ҡына аныҡ, асыҡ һүрәтле. Иң таралғаны – геометрик биҙәктәр йә йәнлек тиреһен, бигерәк тә леопардтыҡын хәтерләткән һүрәттәр төшөрөлгәне. Төҫтәр ҡуйы, күркәм, нәзәкәтле: зөбәржәттәй асыҡ йәшел, сейә көрән, ҡараһыу зәңгәр, ҡыҙыл йә аҡ менән аралаштырылған ҡара.\nИғтибарҙы йәлеп итер аксессуарҙар ҙа күп ҡулланыла. Бәләкәс сумкалар, үтә ҡупшы йә семәрле киң ҡайыштар, ғәҙәти булмаған зауыҡлы эшләпәләр кейемгә ҡупшылыҡ өҫтәй. Барокко стилендәге эре, ауыр биҙәүестәр йыш ҡына ҡиммәтле, үҙенсәлекле аҫыл таштарҙан эшләнгән. Аяҡ кейеме нигеҙҙә осло үксәле. Биҙәнгәндә күҙҙәргә йә һутлы ҡыҙыл ирендәргә иғтибар бүленә. Драма стилендә кейенгән ҡатын-ҡыҙҙар ғәҙәттә оҙон ҡара сәсле була. Әммә был – ҡағиҙә түгел.\nБылай сағыуҙарҙан-сағыу булыу һәр кемгә килешеп етмәүе лә ихтимал. «Драма гүзәле» өсөн кейемдең күҙгә ташланып тороуы ғына етмәй, бар булмышың, күңел торошоң менән ошо стилгә тап килеү кәрәк. Тышҡы ҡиәфәтең холоҡфиғелеңде сағылдырғанда ғына дөйөм аһәңлелек барлыҡҡа килә. Драматик стилгә ҡараған ҡатынҡыҙҙарҙың йөҙө камил: нәҙек кенә танау, баҙам кеүек оҙонса күҙҙәр, өрөнкө ирендәр. Барыһы ла тәбиғи, яһалма түгел.\nДрама стиле йыш ҡына классикаға оҡшаған. Һылыуҡайҙар ғәҙәти генә тегелешле костюмды ла үҙенсәлекле итеп кейә белеүе менән айырыла. Драматика – һәр саҡ эргә-тирәләгеләрҙе таң ҡалдырыу, үҙенсәлеге менән шаҡ ҡатырыу, барыһының иғтибар үҙәгендә булырға теләү ул. Быға миҫал итеп тамашасылар, халыҡ алдында сығыш яһарға яратыусы Моника Беллуччи, Анджелина Джоли, Тина Канделаки кеүек билдәле кешеләрҙе атарға мөмкин.\nТирә-яғығыҙға иғтибарлап ҡараһағыҙ, был стилдә кейенергә яратыусыларҙың бихисап икәнлегенә инанырһығыҙ. Улар араһында «йондоҙҙар»ҙы ғына күрермен, тип уйлаусылар яңылыша. Сағыу, дәртле, үҙ-үҙенә ышанған, алдына аныҡ маҡсат ҡуйып, уға ирешә белгәндәр арабыҙҙа етерлек. Ябайлыҡҡа өйрәнгән Европанан айырмалы рәүештә, Рәсәй бындай зауыҡҡа ынтылған ҡыҙҙар менән дан тота. Көндәлек тормошта ла байрамса биҙәнеп-төҙәнеп йөрөргә яратабыҙ. Һеҙ ҙә ошо гүзәлдәр араһында икән, был бик яҡшы! Тик бар нәмәлә сама белергә генә онотмағыҙ, драма маскарадҡа әйләнмәһен. Бының өсөн көндәлек кейемдә сағыулыҡты еңелсә кәметеү ҙә етә.\nҠауырһын мәрйен, асыҡ иҙеү, ҡыҫҡа итәк, үтә ҡупшы маникюр, ялтыр туҡымалар... Барыһын да самалап ҡулланып, көндәлек кейемгә йән өрөп була. Бындай үҙгәрештәр бер ҡасан да күңелһеҙ, яманһыу, эс бошорғос түгел. Киреһенсә, ҡиәфәтегеҙгә ҡабатланмаҫ серлелек өҫтәр. Һәр саҡ иғтибар үҙәгендә ҡалам, тиһәгеҙ, ҡыйыуыраҡ булығыҙ.


Урал аръяғы райондары ла яҙғы баҫыу эштәренә төшә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nУрал аръяғы райондары ла яҙғы баҫыу эштәренә төшә\n29 апреля 2016 — 16:21\nХужалыҡтар күп йыллыҡ үләндәрҙе һәм ужым культураларын туҡландырыу менән мәшғүл. Әбйәлил районында был эш тамамланыуға табан бара. Ошо көндәрҙә иһә аграрийҙар сәсеүгә төшөргә тора. Быйыл Әбйәлил уңғандары 680 тонна ашлама туплаған. Был һәр гектарға 9 килограмм тигән һүҙ.


Берлинды ла алдыҡ беҙ… | Всемирный курултай башкир\nБерлинды ла алдыҡ беҙ…\nОпубликовано 03.05.2017 пользователем Айгуль\tКомментировать\nГерманияның Берлин ҡалаһында Викимедианың сираттағы конференцияһы булды. Төбәк бүлексәләре, тематик йәмғиәттәр, ҡулланыусылар төркөмдәре, Викимедиа фонды һәм уның бүлексәләре вәкилдәре йыйылған сарала Башҡорт Википедияһынан ике ирекмән – З. Әйле менән Visem ҡатнашты. Бөгөн гәзит уҡыусылар иғтибарына З. Әйленең сара тураһындағы тәьҫораттарын тәҡдим итәбеҙ.\nБер исем тарихы\nКеше тыуғанда уҡ уның яҙмышы маңлайына яҙылып ҡуйыла, ә исеме уның есеменә тап килә, тиҙәр. Әгәр шулай икән, Берлинға барыуым һис осраҡлы түгел, сөнки…\n…Мин тыуғас, күрше-тирә, туған-тыумаса бер аҙна буйына исем эҙләп мәж килгән. Береһенә оҡшағаны икенсеһенә оҡшамай, йә башҡа сәбәптәре табылып, тәҡдим ителгәндәре “брак”ка сығарылып торған. Шулай ҡаңғыра торғас, бер инәйем: “Ике инәһе бар, икеһенең дә исеме Зәйтүнә, икеһе лә һуғышта ҡатнашып, Берлинға етеп, иҫән-һау тыуған яҡтарына әйләнеп ҡайтты. Әйҙә, шулар хөрмәтенә Зәйтүнә тип ҡушайыҡ, инәйҙәренә оҡшап ҡыйыу, сая, батыр булһын”, – тигәс, уның дәлиленә ҡаршы килеүсе булмаған. Был тарихты мин бәләкәй сағымдан алып әлегә тиклем күпме ишеткәнмендер – белмәйем, әммә Берлинды мотлаҡ барып күрергә, Еңеү яҡынлашҡас, аҙаш-инәйҙәремдең береһе марлянан балитәкле башҡорт күлдәге тегеп, Еңеү көнөндә бейегән Рейхстаг алдында баҫып тороу хыялы күңелемдә күптән бөрөләнгәйне. Юҡҡа ғына, дөрөҫ хыялланығыҙ, барлыҡ хыялдар тормошҡа аша, тимәйҙәр. Минең хыялдарым Башҡорт Википедияһы ярҙамында тормошҡа аша!\nИң мөһиме – мөхит!\nҮҙемде Википедия хәрәкәтендә “динозавр” тип әйтә алмайым, сөнки бындағы стажым йыл ярымға ла тулмай. Дөйөм стандарттар буйынса, мин әлегә “себеш” кенә. Ҡабығынан сығып та өлгөрмәйенсә, хеҙмәттәшлек, структура һәм ойоштороу йәһәтенән халыҡ-ара ирекмәнлек хәрәкәтенең перспективалары буйынса фекер алышыу сараһына – донъяны яуларға йүгергән “себеш”.\nТәү ҡарашҡа бында аптырарлыҡ артыҡ бер нәмә лә юҡ кеүек, әммә рус теленән башҡа бүтән телде белмәйенсә сит илгә сығып китеү… Ләкин алға барыу өсөн үҫеш кәрәк, бер урында ғына ултырып, бер төрлө эш менән шөғөлләнеп кенә үҫеү мөмкин түгел.\nДөрөҫөн әйткәндә, беренсе көн минең өсөн ысын шок булды, сит мөхит, ят тел. Алға китеп әйткәндә, һуңынан ҡайһы бер һүҙҙәрҙе аңлай башлағайным инде. Бының менән нимә әйтергә теләйем: юҡҡа балаға ғына түгел, кешегә тел өйрәткәндә, шул мөхиттә йәшәтеү зарурлығын гелән һыҙыҡ өҫтөнә алмай телселәр. Хатта телде белгән кеше лә, икенсе тел мөхитендә йәшәп, һуңынан ниндәйҙер башҡа телдә һөйләм төҙөп әйтеүгә ҡыйынһына, телде белмәйем, тип уйлай. Был башҡорт телен өйрәтеүгә лә ҡағыла – башҡорт мөхитендә һәм аралашыу тик башҡорт телендә барғанда, бала уны тиҙерәк һәм нығыраҡ үҙләштерә. Икенсе яҡтан, әле һөйләшә лә белмәгән төрлө милләт балалары үҙ-ара бына тигән итеп аңлаша икән, тимәк, менталь пландағы аралашыуҙы бер кем дә тыймай.\nМинимумдан – максимумға…\nВикиконференцияла минең программа-минимум булып вики-өләсәйҙәр эшмәкәрлеген күрһәтеү, яңы бәйләнештәр булдырыу, бәләкәй телдәрҙе үҫтереү идеяһын алға һөрөү бурысы торҙо. Украин милләтенән булыуға ҡарамаҫтан, башҡорт теленә һәм Башҡортостанға ғашиҡ лингвист, Башҡорт Википедияһына башҡортса мәҡәләләр яҙыусы Виктор Семенюк ярҙамында был бурысты атҡарып сыға алдыҡ, тип уйлайым.Башҡорт Википедияһында башҡа проекттар ҙа үҫешеүенә ҡарамаҫтан, ни өсөн тап вики-өләсәйҙәрҙе донъя кимәленә сығарыуға өҫтөнлөк бирҙек? Быны, моғайын, бары тик шулай ғына аңлатырға мөмкиндер: башҡа тел бүлектәрендә ҡатын-ҡыҙ ирекмәндәр дөйөм һандың 10-20 процентын ғына алып торһа, БашВикиҙа улар, киреһенсә, күпселекте тәшкил итә. Шуға күрә презентацияла өләсәйҙәргә айырым иғтибар бирелеүе сарала ҡатнашыусыларҙың иғтибарын йәлеп итте һәм ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙырҙы. Һуңынан да бик күп хуплау һүҙҙәре ишетергә насип булды. Шуны ла әйтергә кәрәк, бөгөн презентация Викимедиала урын алды һәм тиҙҙән инглиз телендә Башҡорт Википедияһының вики-өләсәйҙәре тураһында мәҡәлә лә урынлаштырыласаҡ.\nҒөмүмән, Википедияға ирекмәндәрҙе йәлеп итеү буйынса “Әрмән Викимедиаһы” фәнни-белем биреү ойошмаһы президенты, былтыр “Йыл википедисы” исеменә лайыҡ булған Сусанна Мкртчян менән әңгәмәләшеү ҙә башҡорттарҙың дөрөҫ юлда барыуын раҫланы. “Беҙ, нигеҙҙә, хаҡлы ялдағы уҡытыусылар, ауыл халҡы һәм мәктәп уҡыусылары менән эшләргә тырышабыҙ, сөнки был категорияларҙың ваҡыты һәм ҡыҙыҡһыныуы бар, ә йәштәрҙең ваҡыты юҡ. Уҡытыусылар өсөн семинарҙар ойошторабыҙ һәм һуңынан улар мәктәптәрҙә үҙҙәре балаларға википедия тураһында, нисек эшләп алып китергә өйрәтә. Ҡайһы бер мәктәптәрҙә уҡыусылар вики-клубтар ойоштороп, үҙаллы шөғөлләнә. Уларға һирәк кенә барып сығабыҙ. Беҙ хәҙер һан өсөн түгел, сифат өсөн эшләйбеҙ, яңы теркәлеүсе ирекмәнде ярты йыл күҙәтәбеҙ, уға ярҙам итәбеҙ. Әгәр ярты йылдан һуң ул проектта ҡала икән, тимәк, артабан да эшмәкәрлеген дауам итәсәк. Әгәр ҡалмай икән, тимәк, уға иғтибар бүлеп, ваҡыт уҙғарыу кәрәкмәй, – ти ул. – Шулай уҡ мәктәп уҡыусылары өсөн йәйге лагерҙар ойошторабыҙ. Унда башҡа илдәрҙән дә балалар килә. Лагерь эше ата-әсәләрҙең күҙ алдында, унда кире ғәҙәтле кешеләр бөтөнләй юҡ, шуға балаларҙы беҙгә ышанып тапшыралар”. Ысынлап та, кемдәндер нимәлер талап итерҙән алда, башта үҙең өлгө булырға һәм алда барырға тейешһең, ә кемдеңдер килеп, нимәлер эшләрен, донъяны яҡшы яҡҡа үҙгәртерен көтөп ултырырға түгел. Был йәһәттән Башҡорт Википедияһында тап шундай ирекмәндәр йыйылған – тота ла эшләйҙәр. Хатта халыҡ араһында шундай абсурдҡа барып етеүселәр ҙә бар: берәй хата күреп ҡалһалар, шунда уҡ шылтыратып йәки Интернеттағы социаль селтәрҙәр аша тетмәкәйҙе тетә башлайҙар. Ә һуң уларға үҙҙәренә инеп, хатаны төҙәтеп сығырға нимә ҡамасаулай? Википедияла ла шул уҡ милләтте, телде донъя кимәленә сығарыу маҡсатында ваҡыт менән иҫәпләшмәгән ирекмәндәр мәҡәләләр яҙып, төҙәтеп, булмағанды булдырып ултыра бит…\nВики-лагерь мәсьәләһенә килгәндә, республикала күптән инде профилле “Йәйләү” лагеры эшләй. Тимәк, вики-лагерь ойоштороу өсөн тәжрибә уртаҡлашыр кешеләр ҙә бар. Ә инде эште тәүҙә ошо лагерь нигеҙендә, уның программаһына инеп китеп тә башларға мөмкин, теләк кенә булһын.\nКонференцияла Викимедиа халыҡ-ара ирекмәндәр хәрәкәтенең 2030 йылға тиклем үҫтереү стратегияһына ла (Wikimedia-2030) айырым иғтибар бирелде. Алдан фекер алышыуҙарҙа Башҡорт Википедияһы мөхәррирҙәре бәләкәй телдәрҙе үҫтереү тураһындағы мәсьәләне документҡа айырым пункт итеп индереүҙе тәҡдим иткәйне. Конференция барышында башҡорт һәм баск викимедиасылары инициативаһы менән Викимедианың Европа халыҡтары телдәрендәге бәләкәй проекттары вәкилдәре, шул иҫәптән төрки телле мөхәррирҙәрҙең бер нисә осрашыуы үтте. Телдәр темаһы Ер шарының төрлө мөйөшөндәге халыҡтарҙа ла мөһим мәсьәлә булып торғанлыҡтан, фекер алышыуҙар төнгә тиклем һуҙылды. Сығыш яһаусылар бер телдең икенселәренә баҫым яһауын, ҡайһы бер илдәрҙәге ҡәбиләләрҙә тел, диалект төрлөлөгө, хатта яҙма телдең булмауы, техник мөмкинлектәрҙе үҫтереү, мәҫәлән, текст һәм телмәр тәржемәселәрен, клавиатуралар булдырыу тураһында һөйләне. Бында Башҡортостан менән параллелдәр үткәреп, шуны билдәләге килә: республикала күптән инде төньяҡ-көнбайыш төбәк өсөн урындағы диалектта гәзит нәшер итеү тураһындағы мәсьәлә күтәрелһә лә, йөк һаман урынында ҡала бирә. Бер нисә тел белгән үзбәк Бохруз әйтеүенсә, Германияның Бавария ерендә уҡыусылар рәсми немец телендә белем алһа ла, диалект булып торған бавар телендә әллә күпме гәзит-журнал нәшер ителә икән. Өҫтәүенә бөгөн бавар телендә Австрияла, Швейцарияла, Венгрияла, Чехияла ла һөйләшәләр. Тимәк, диалектта баҫма матбуғат нәшер итеү проблема түгел…\nКонференцияға урап ҡайтҡанда, секция эштәренең береһенән һуң, башҡорттарға яҡшы таныш булған Әмир Аһарони мине эҙләп табып: “Телефонығыҙҙы күрһәтегеҙ әле”, – ти. “Телефоным ундай “текә” түгел”, – тип көлә-көлә уның үтенесен үтәйем. “Гуглда башҡортса клавиатура бармы?” – тип, ул тиҙ генә эҙләй башлай һәм, кәрәкле уйынсығын тапҡан бала кеүек, шатлығынан ҡысҡырып уҡ ебәрә: “Иҫ киткес!” “Был бета-версияла хатта хәрефләп сүпләп ултырмай, экранда бармаҡ менән йөрөтөп кенә яҙырға ла була, кәрәкле һүҙ үҙе яҙыла”, – тип күрһәтһәм, Әмирҙең ҙур күҙҙәре тағы ла ҙурайып китте: “Үәт, исмаһам, башҡорттар!” “Ә клавиатураны һеҙҙең Вики-һабантуй буйынса танышығыҙ Илдар Кинйәбулатовтың командаһы егеттәре эшләй!” – тинем маһайыбыраҡ. “Телефонда башҡортса яҙышаһығыҙмы?” – Әмир тағы ла һораулы ҡарашын төбәй: “Әлбиттә. Телефонда ла, ноутбук-компьютерҙарҙа ла башҡортса яҙышабыҙ. Кемдең клавиатураһы юҡ, улар нисек ҡуйырға икәнлеген социаль селтәрҙәрҙәге төркөмдәрҙә белешә, инструкция даими ҡуйылып тора”. Шул ваҡытта халҡымдың Илдар һәм уның командаһы кеүек егеттәре булыуына ниндәй ғорурлыҡ кисергәнемде яҙып ҡына аңлатып булмай. Рәхмәт һеҙгә, алдынғы ҡарашлы милләттәштәрем! Ғөмүмән, “Эстәлек тәржемәсе” (Content translation) ҡоралын эшләүселәр төркөмөнөң етәксеһе Әмиргә лә рәхмәтем ҙур, сөнки ул Башҡорт Википедияһының презентацияһынан һуң сығыш яһап, БашВикиҙың ошо ҡоралды ҡулланып тәржемә итеүҙең юғары кимәлен һәм система хәбәрҙәрен тәржемәләүҙә ҙур эш башҡарыуын юғары баһалап, донъя халыҡтары араһында башҡорттарҙың мәртәбәһен күтәреп ебәрҙе.\nСекция ултырыштарында тәҡдим ителгән фекерҙәрҙе һәм ЮНЕСКО мәғлүмәттәре буйынса төрлө кимәлдәге хәүеф аҫтында торған телдәргә иғтибар биреү һәм айырым тематик конференция үткәреү идеяһы ла тәҡдим ителде. Бөгөн Рәсәйҙә 136 тел хәүеф аҫтында тора, шуларҙың 20-һе үле тел тип танылған. Исемлеккә башҡорт теленән тыш адыгей, ҡалмыҡ, удмурт, сыуаш, коми, тыва, яҡут һ.б. телдәр инә.\nШулай уҡ былтыр Езино Лариола (Италия) башҡорт Википедияһы хакимы Рөстәм Нурыев тарафынан тәҡдим ителгән Төрки вики-марафонын ойоштороу буйынса ла һөйләшеүҙәр алып барылды.\n“Себештең” “балапанға” әүерелгәне\nТәүге көндәге шок минең өсөн тәүге сирҡаныс булды. Хатта шундай хәл-торош кәрәктер ҙә тип уйлайым, сөнки мейе көсөргәнешле эшләй, организм барлыҡ көстө туплап, хәл-тороштан сығыу юлын эҙләй башлай һәм улар үҙҙәре үк табылып тора.\n“Себеш”кә бөгөнгө күҙлектән ҡарағанда, ул балапанға әүерелде, тиер инем – әллә күпме халыҡ араһында аҙашманы, юғалманы, тапап китмәнеләр, иҫән-һау – ҡыҫҡаһы, билдәһеҙлек һәм ҡурҡыу этабы артта ҡалды. Тимәк, алда һәр “себеш”те яңы осоштар көтә!\nАлға, башҡорт балапандары!\nЗәйтүнә Әйле, “Ҡоролтай тауышы” гәзитенән\nКатегорий: Башкирские интернет ресурсы, Культура\n« “Беҙҙән тора заман. Беҙ төҙөгән заман бит ул беҙҙән төҙөлә”\nАрҙаҡлы ғалим да, яҙыусы, йәмәғәт эшмәкәре лә »


Башҡортостан вәкилдәре – "Яңы ҡараш" бөтә Рәсәй социаль реклама конкурсы еңеүселәре\n7 Июль 2010, 17:17\n«Индиго» Ҡала психологик-медик-социаль оҙатыу үҙәге белгестәре һәм М.А. Шолохов исемендәге Мәскәү дәүләт гуманитар университетының Өфөләге филиалы студенты менән "Яңы ҡараш" бөтә Рәсәй социаль реклама конкурсына тәҡдим ителгән ике эш призлы урындар менән билдәләнгән.\nАвторҙар Юлия Ғәйфуллина, Дарья Малина, Елена Тух, Дмитрий Иванов («Индиго» үҙәге) «Социаль плакат» номинацияһында икенсе урын яулаған. Улар үҙҙәренең эшен «Беҙҙең мәҙәниәт» темаһында тәҡдим иткән.\nРината Кайбышева ( М.А. Шолохов исемендәге МДГУ-ның Өфөләге филиалы) ошо уҡ номинацияла өсөнсө урын алған. Уның темаһы — «Изге эштәр юлынан…».\nИлебеҙҙең төрлө төбәгенән йәш белгестәр, студенттар, балалар йорттары һәм интернат тәрбиәләнеүселәре, мәктәп уҡыусылары конкурсҡа йәмғеһе дүрт меңдән ашыу эш – видеороликтар һәм плакаттар тәҡдим иткән. Ике тиҫтәләгән темалар араһында «Киләсәгемде төҙөйөм», «Ғүмерҙәрҙе ҡотҡарып…», « Ғаиләм — байлығым », «Сағыу йәшә!», «Тиң мөмкинлектәр донъяһы», « Таҙа ҡала – таҙа планета» һәм башҡалар бар ине.


Песня «Ғәфү ит» исполнителя Фидан Гафаров. Скачать или слушать онлайн\nПесня «Ғәфү ит»\nҺинҽң хыялыңда мин түгелмен,\nМинең хыялымда һин булманың.\nХоҙай,ниңә осраштырҙың беҙҙе?\nЯрҙамына үҙең ҡул һуҙманың.\nҒәфү ит мине,ғәфү ит,\nҺиңә пар була алмағанға.\nҺүҙемдә тора алмағанға.\nБулманы инде, булманы,\nБәхетһеҙ үтә ғүмерҙәр,\nИке бүлемле араға\nБулманы һалып күперҙәр.\nАҡыл менән һайлап алғандарҙы\nАҡыл ғына тота йөрәк тотмай\nЙөрәк менән һайлап алғандарҙы\nЙыраҡ йөр(ө)тә, ниңә яҡын йөр(ө)тмәй\nАҡыл менән йәшәп үтә көнөм,\nАҡыл менән йәшәп арыным.\nТелгәләнгән йөрәгемдең зары,\nМоңо,һағышы ғына мин бары.\nАҡты ярhып, аҡты ташып, ҡар hыузары, Шул дыр инде яҙҙын шашып ярhыузары, Аҡты беҙҙен ҡар өҫтөндә ҡалған эҙҙәр, Аҡты илап икәy бергә hалған эҙҙәр. hин ғумер ағыштарым; hин минең hағыштарым; hин минең шатлыҡ илем; Юғалтыу табыштарым ; hин ғумер ағыштарым…. Яҙҙар килә, яҙҙар китә, hыуҙар аға… Айҙар,йылдар аҡҡан hыуҙар кеуек аға. hыузарзың да, айзарзың да, йылдарзың да.. Ағышынан эҙҙәр ҡала, эҙҙәр ҡала.. hин ғумер ағыштарым; hин минең hағыштарым; hин минең шатлык илем; Юғалтыу табыштарым ; hин ғумер ағыштарым…. Бында инде ҡырҙар горләп сәскә ата, Йәйге нурҙар уйнай гөлдәр араhында. Аға hыуҙар, айҙар аға, йылдар аға. hине курәм айҙар,йылдар ҡарашында. hин ғумер ағыштарым; hин минең hағыштарым; hин минең шатлык илем; Юғалтыу табыштарым ; hин ғумер ағыштарым….\nРәхмәт (Светлана Хәкимова менән)\nҠараңғылыҡ баҫты тиһәм кинәт күгемде. Моң булып килеп кергән ул һин түгелме? Рәхмәт моңдарыңа, рәхмәт наҙҙарыңа. Рәхмәт тип ҡабатлайым мин, тағын да,тағын да! Ҡулдарымды һиңә һуҙҙым кинәт талпынып, Таралдылар күңелемдән рәнйеү һалҡыны. Һиңә яҙҙарым,һиңә наҙҙарым Һиңә тип ҡабатлайым мин, күҙ нурым, күҙ нурым. Ҡурҡып ҡуям бәхетемдән, төш кенә кеүек. Юғала күрмә, бәхетем,бул һин мәңгелек. Рәхмәт тим һүҙҙәреңә,рәхмәт күҙҙәреңә Рәхмәт тип ҡағылам мин сәстәреңә. Рәхмәт тим һүҙҙәреңә, рәхмәт күҙҙәреңә. Рәхмәт тип ҡағылам мин сәстәреңә. Рәхмәт!


Виноград ашарға килегеҙ! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Виноград ашарға килегеҙ!\nВиноград ашарға килегеҙ! 20.09.2014 // Йәмғиәт\n...Тәбиғәттә йәй аҙағы,\nДонъя бик матур әле.\nБалланып бешкән мәле.\nТыуған ерем Кушнаренко,\nБармы икән һиңә тиңдәр?!\nТашлап кем ситкә китәр?!\nКүптән түгел «Кушнаренконың виноград тәлгәше» тигән ҙур байрам булды. Икенсе тапҡыр үткән был сара менән бер рәттән муниципаль район хакимиәте башлығы тарафынан иғлан ителгән «Ҡояш нурҙары» бейеү фестивале смотр-конкурсының финалы һәм беренсе көҙгө йәрминкә уҙҙы.\nДонъяның күп илдәрендә виноград тәлгәше — рухи тормоштоң мөһим символдарының береһе, ә виноград — муллыҡ, байлыҡ, сәләмәтлек, ҡунаҡсыллыҡ һәм именлектең иң боронғо билдәһе. Изгелекле Кушнаренко ере лә бер ваҡыт нәфис виноград үҫентеләрен үҙ ҡосағына алып, уны үҫтереүселәрҙең эшсән, хәстәрле ҡулдары арҡаһында Башҡортостанда күренекле виноград төбәге булып танылды. Нәҡ бына шул көньяҡ емеше район символына әүерелде. Былтырҙан башлап хакимиәт башлығы ҡарары буйынса бында виноград тәлгәшенә бағышланған күркәм байрам ойошторола. Ә быйыл уның сиктәрендә бейеү смотр-конкурсы ла уҙғарылды.\nСараның башында ҡунаҡтар Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институтының Кушна- ренко селекция үҙәгендә булды. Бында улар виноградтың килеп сығыу тарихы тураһында белде, тәжрибә баҡсаһында үҫтерелгән емештән тәмләп ҡараны. Артабан үҙәк майҙанда ауыл биләмәләре һәм район мәктәптәре тарафынан биҙәлгән төрлө-төрлө тематик күргәҙмәләр менән таныштылар. Был күңелле йыр-бейеү һәм халыҡ таҡмаҡтары оҙатыуында барҙы.\nБейеү коллективтарының конкурсы барыһын да ғәжәйеп төрлөлөк менән һоҡландырҙы. Шул уҡ ваҡытта һәр коллектив виноград тематикаһын киң яҡтыртты. Сәхнәнең матур итеп биҙәлеүе лә бейеү ҡуйыуҙа мөһим роль уйнаны. Шулай уҡ тыуған ергә, уның гүзәллегенә бағышланған йырҙар башҡарылды. Үҙешмәкәр сәнғәт оҫталарының сығышы тамашасыларҙың дәррәү алҡышын яуланы. Концерт номерҙары көҙгө мул уңыш темаһын яҡтыртты.\nТамашасылар мәктәп һәм баҡса балаларының да сығышын яратып ҡараны. Кушнаренколағы 1-се урта мәктәптән «Аллегро» коллективы (етәксеһе – Гөлназ Ғәниева), район мәҙәниәт йортонан «Гүзәл» ансамбле (Хәлиҙә Зарипова), «Әтәскәй» баҡса-һынан «Джем» төркөмө (Гөлшат Зәйнетдинова) һәм «Ҡояшҡай»ҙан (Лена Янбарисова) бәләкәй бейеүселәрҙең сығышы бигерәк тә күңелдәргә хуш килде. Сәйет бейеү коллективының (Гүзәл Вәлиева) күркәм кейемле ҡыҙҙары сараға йыйылыусылар иғтибарына – «Сәскәләр бейеүе», «Шишмәкәй» баҡсаһынан (Альбина Асылова) бейеүселәр кәрзиндәр менән бейеү тәҡдим итте.\nӘхмәт ауыл мәҙәниәт йортонан «Шатлыҡ» бейеү ансамбле (Рүзидә Әхмәтйәнова) район сараларында йыш ҡатнаша. Был юлы өр-яңы «Морячка» һәм сиған бейеүҙәрен бүләк иттеләр. Ҡаратәкә ауыл клубынан «Аҡ ҡалпаҡ» бейеү коллективы (Резеда Ғилманова), шаян бейеүҙе дәртле башҡарып, көслө алҡыштарға күмелде.\nПионерҙар һәм уҡыусылар йортоноң Гүзәл Усманова етәкселегендәге бейеү коллективы ла кушнаренколарға күптән таныш. Ул «Гопак» бейеүе менән һоҡландырҙы. Ә Ҡарасайылға ауыл мәҙәниәт йорто исеменән «Далиях» бейеү коллективының (Марина Рощина) зифа буйлы ҡыҙҙары сираттағы тапҡыр көнсығыш бейеүе менән арбаны.\nКонкурстың йомғаҡлау өлөшөн яңғыҙ башҡарыусылар — Диана Ғилманованың «Бөрйән ҡыҙы», Гөлназ Әхмәтйәнованың көнсығыш һәм Айгөл Әхиәруллинаның лирик бейеүҙәре йәмләндерҙе.\nРайон мәҙәниәт йортонан Рәфис Баҡыев менән Гүзәлиә Исламова, Ахлыстин ауыл клубынан Ольга Прохорованың йырҙары байрамды тағы ла йәмләне.\nЖюри ағзаларына шул ҡәҙәр һәләтле ҡатнашыусылар араһынан иң яҡшыларын билдәләү еңел булманы. Етәкселәр һәләтле һәм ижади коллектив туплауға өлгәшкән. Ә конкурсанттар араһында мәктәпкәсә йәштәге балалар ҙа, урта һәм юғары класс уҡыусылары ла бар ине. Иң яҡшы сығыштар һәм ижади коллективтар оҫталығы өсөн ҡиммәтле бүләктәргә, смотр-конкурс дипломдарына лайыҡ булды.\nИкенсе тапҡыр үткәрелгән «Кушнаренконың виноград тәлгәше» байрамынан барыбыҙ ҙа күңелле тәьҫорат- тар һәм ҙур ҡәнәғәтләнеү хисе алдыҡ. Ҡунаҡтарға иһә, тағы ла виноград тәмләргә килегеҙ, тибеҙ. Ә бейеү оҫталығын һынаусыларҙы иһә смотр-конкурс артабанғы ижади уңыштарға рухландырғандыр. Һеҙҙән тағы ла ҡыҙыҡлыраҡ һәм матурыраҡ тамашалар көтәбеҙ!\nАвтор: Айгөл ВӘЛИЕВА.


Материалы за Март 2017 года » Страница 3 » Башкортостан кызы\nГүзәл заттарыбыҙҙың йән таянысы булған Башҡортостан Ҡатын-ҡыҙҙар союзы – республикабыҙҙа ғына түгел, бөтә Рәсәйҙә ҙур абруй яулаған йәмәғәт ойошмаһы. Ауылдарҙа, райондарҙа, ҡалаларҙа ике меңләп ҡатын-ҡыҙҙар советын берләштереүсе был ойошма утыҙ...\nИшек асылып ябылыуға барыһы ла терт итте. Кәмендә ике йән һиҫкәнде. Малай тыныс ҡына дәрес әҙерләне. – Бөгөн хәтәр хәбәр ишеттем әле. Һинең ҡыҙың да бар икән! – тип ҡаршы алды ҡатыны. Сисенергә йыйынған ир ҡапыл туҡтап ҡалды. Тултырып бисәһенә...\nКүңел изгелеккә асыҡ булһын!\nҮкенескә ҡаршы, балалар менән атай-әсәйҙәр, йәштәр менән оло быуын араһындағы аңлашылмаусанлыҡтар, һүҙ көрәштереүҙәр, хатта бер-береңде йәберләүгә, үпкәләшеүгә барып етеү – тормошта йыш осраған күренештәр....\nБала табыу йәшендәге һәр ҡатын-ҡыҙ алдында: «Теләмәгән йөклөлөктән нисек һаҡланырға?» – тигән һорау тора. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, күптәр ауырға ҡалыуҙан һаҡланыуҙың заманса алымдары тураһында тейешенсә хәбәрҙар түгел. Даими авторыбыҙ, юғары категориялы...\nБашҡортостан автономияһына ғына түгел, Рәсәй федерализмына нигеҙ һалыусыларҙың береһе, халҡыбыҙҙың бөйөк улы, донъя кимәлендә танылыу алған тарихсы, фәйләсүф һәм ғалим Зәки Вәлиди Туған үҙенең күңел донъяһын үҫтереүсе, рухын көсәйтеүсе төп остазы...\nРубрика: Тарих тирмәненән / Тотош уҡырға


Тоҙаҡҡа эләгеүе оҙаҡ түгел » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Тоҙаҡҡа эләгеүе оҙаҡ түгел\n12.01.2019 Тоҙаҡҡа эләгеүе оҙаҡ түгел\nҺуңғы осорҙа унда-бында төрлөсә эш тәҡдим итеп саҡырыусы иғландар күбәйҙе. Ниндәй генә перспектива, ниндәй генә юғары килем вәғәҙә итмәйҙәр! Башың әйләнеп китер, валлаһи. Шундай иғландарҙың береһен уҡып торған сағымда яныма оло ғына йәштәге таныш түгел бер ағай килеп баҫты. «Эш эҙләйһеңме, ҡустым?» – тип ҡыҙыҡһынды ул, үҙен Йәнтимер тип таныштырғас. Эйе, тигәнде белдереп, баш ҡаҡтым. «Уйлап, ете ҡат үлсәп эш ит инде. Берүк минең һымаҡ яңылыша күрмә», – тине ул. Билдәле, уның аҙаҡҡы һүҙҙәре мине һағайырға мәжбүр иткәйне. Хәлемде аңлап, ул үҙ башынан үткән ваҡиғаны һөйләне.\n– Байтаҡ йыл бер предприятиела водитель булып эшләнем. Эшем бик һәйбәт ине. Ҡулыма килгән аҡсам да ғаиләмде тулыһынса тәьмин итергә етеп торҙо. Тик ике меңенсе йылдар башында ойошмабыҙ, банкротҡа ҡалып, кинәт ябылып ҡуйҙы. Барыбыҙ ҙа бер юлы эшебеҙҙе юғалттыҡ. Сараһыҙҙан мәшғүллек үҙәгенә иҫәпкә торҙом. Уның пособиеһы ла ни бары тишеккә ямау ғына булды. Иҫәпкә тороуыма ярты йыл самаһы ваҡыт үтһә лә, эш урындары тәҡдим итергә ашыҡманылар. Өйҙә бот күтәреп тик ятҡансы тип, үҙаллы эш эҙләргә тотондом. Ҡаланың барлыҡ ойошмаһын тиерлек урап сыҡтым – бер ҡайҙа ла эш юҡ. Шулай бәрелеп-һуғылып йөрөгән сағымда урам сатындағы бер бағанала «Работа вахтой. Север. Большая зарплата» тигән иғланды күреп ҡалдым. Күрһәтелгән номерға шылтыратыуыма теге остан мәрйә яуап бирҙе. Фәлән-фәлән сайтҡа инеп, тейешле документтарҙы сығарып алырға, унан медосмотр үтергә һәм аҙаҡ хәбәр итергә ҡушты. Ҡағыҙҙарҙы компьютеры булған танышым аша сығартып алып, медосмотр үтергә киттем. Уныһы ла бик тиҙ эшләнде. Таныш табипҡа бер аҙ аҡса «төрткәйнем», шул көндә үк өлгөртөп тә бирҙе. Унан һуң теге номерға шылтыратып, барыһының да әҙер булыуы хаҡында хәбәр иттем. Икенсе аҙна башында миңә Силәбе ҡалаһы вокзалында булырға ҡуштылар.\nБер аҙна үтеүгә тейешле урында баҫып тора инем инде. Биш-ун минуттан яныма шыйлап ҡына ҡара төҫтәге сит ил машинаһы килеп туҡтаны. Унан ҡара күҙлектә фырт ҡына кейенеп алған әзмәүерҙәй ике егет килеп сыҡты ла машинаға ултырырға ҡуштылар. Алып килгән ҡағыҙҙарыма иғтибар ҙа итмәнеләр, йүнләп һөйләшмәнеләр ҙә. Алда көтөләсәк эшем хаҡында һорашыуыма ла: «Увидишь еще», – тип кенә яуап бирҙеләр. Былар мине урау-урау юлдарҙан ҡайҙалыр алып китте. Таныш булмаған ҡалаға тәүләп килеүем, бында бер нәмәне лә белмәйем. Бик оҙаҡ барҙыҡ. Башымда юл буйына, Себергә алып китеүҙәре ошомо икән әллә, тигән уй өйрөлдө. Бер аҙ барғас, егеттәр машинаны туҡтатып, телефон аша кем менәндер шыпырт ҡына һөйләшеп алды. Унан миңә боролоп, бында булғаным бармы-юҡмы икәнлекте һораштылар. «Юҡ», – тиеүемә егеттәрҙең береһе миңә пластик һауыттан һыу эсергә тәҡдим итте. Алыҫ юлдан сарсап килеүемә самай булды әле тип, һыуҙан ауыҙ иттем һәм... шул арала иҫемде лә юғалтҡанмын.\nНиндәйҙер еүеш һәм ҡараңғы бер гараж эсендә иҫемә килдем. Тороп китәйем тигәндә, аяҡ-ҡулдарымдың бәйле икәнлеген тойҙом. Кинәт күңелемде ҡурҡыу баҫты: «Ниңә?! Ни өсөн?!» Йөрәгем күкрәгемдән сығырҙай булып тибә башланы. «Ҡайҙа килеп эләктем икән?» – тигән уй мейемде быраулай. Тауыш биреп ҡараным – берәү ҙә яуап ҡайтармай. Тартҡылашып ята торғас, мең яфа менән булһа ла, ниһайәт, ҡулдарымды ысҡындыра алдым. Кеҫәләремде ҡапшай һалдым: документтарым да, аҡсам да, телефоным да юҡ. Янымда бер аҙ кейем-һалым, юлда туйынырға тигән яҙа-йоҙа ризыҡ һалынған сумкам ғына ултыра. Уныһы ла аҡтарылған. Талағандар! Ҡурҡыуым уғата көсәйҙе. Хатта үҙ-үҙемде белештермәй, асырғанып ҡысҡырып ебәрҙем. Юҡ, былар мине талау ғына түгел, ә үҙемде урлаған! Нишләргә хәҙер? Ҡайҙа икәнлегемде белерлек түгел. Телефоным булмағас, таныш-белешкә, һис юғында, ғаиләмә лә шылтыратып булмай. Бөтөнләй төшөнкөлөккә бирелдем. Ваҡыттың күпме икәнен дә белгән юҡ – сәғәт йөрөтмәй инем шул. Аяҡтарымды бәйҙән азат итеп, гараж буйлап йөрөп сыҡтым. Дөм-ҡараңғы булыу сәбәпле, бер нәмәне лә шәйләп булмай. Кеҫәмдә һәр саҡ йөрөгән зажигалкама ҡәҙәр һалдырып алғандар. Шулай ҙа һәрмәнеп-ҡарманып ишекте саҡ табып алдым. Ул тыштан бикле ине. Бынан бер нисек тә сығырлыҡ түгел, ҡысҡырһам да, өндәшмәйҙәр. Бары тик ҡайҙалыр яҡында ғына эттәр өргән тауыш ишетелә. Тауыш-тын юҡлығын һәм ҡараңғы булыуҙы иҫәпкә алғанда, әлеге мәлдә төн икәнен фаразларға була. Тоҙаҡҡа эләгеүемде аңлап, башымды тотоп иҙәнгә сүгәләнем һәм шул көйө ойоп та киткәнмен.\n– Чье, мудак, удрать собрался?! – тигән тупаҫ тауышҡа уянып китеүемә баш осомда теге ике егет баҫып тора ине. Ауыҙ асырға ла өлгөрмәнем, тегеләрҙең береһе түшемә ҡаты итеп тибеп ебәрҙе. Бер яҡҡа тәгәрәп барып төштөм. Күңелемде кинәт ҡаты нәфрәт биләп алды:\n– Слушай сюда, мерин! – егеттәрҙең береһе ҡыпһыуырҙай ҡаты ҡулдары менән муйынымдан бөрөп алды, – если хочешь жить, то слушай очень внимательно! – Ул ҡайһы еренәндер пистолет килтереп сығарҙы һәм маңлайыма терәне. – Если ослушаешься, то грохну тебя тут же! И никто тебя искать не будет! Короче, ты попал к нам на работу. Повторяю – на ра-бо-ту! У нас дел навалом. Сейчас пойдем в контору и там тебя оформят. Потом все ясно будет. Ты понял или нет?!\nБашҡаса ҡаршылашыуҙан файҙа юҡ ине. Былар мине тышҡа алып сыҡты. Тирә-яғы ҡуйы урман һәм төрмә ихатаһына оҡшаш, сәнскеле тимерсыбыҡлы бейек ҡойма менән уратып алынған таныш булмаған бер ойошма биләмәһенә иғтибар иттем. Яҡын-тирәлә ҡала, ауыл кеүек нәмәләр тойолмай. Ихата эсе эреле-ваҡлы техника, буш вагонсыҡ һәм төҙөлөш материалдары менән тулған. Унда-бында бер нисә урында быҙау ҙурлыҡ эттәр бәйләп ҡуйылған. Контора тигәндәре ошондағы бер вагонсыҡтан ғибәрәт икән. Барып инеүебеҙгә беҙҙе был егеттәрҙән дә дәүерәк кәүҙәле, төҫө менән азиаттарға тартым, муйынына бармаҡ йыуанлығы алтын сылбыр аҫҡан уҫал йөҙлө бер ир ҡаршыланы. Беҙ ингәндә ул ҡуш йоҙроҡ ҙурлыҡ мобильнигы аша кемгәлер ниндәйҙер күрһәтмәләр бирә ине. Ҡул сите менән бер яҡ мөйөштәге ултырғыстарға ымланы. Һөйләшеп бөткәс:\n– Вот этого. Из Башкирии, кажется. Узнайте у него сами.\n– Короче, у нас будешь работать. Ты ведь работу искал, верно? Ну вот, считай, что ты ее нашел. Все твои вещи у нас, в целости и сохранности. Но ты их обратно не получишь. Так что, даже не думай об уходе! Отсюда никак не убежишь. Даже если попытаешься сбежать, то тебя пуля догонит. Будешь работать в карьере. Не волнуйся, сытым будешь. Сразу отмечу, что мы денег не платим. Они тут совсем не нужны, так как рядом магазинов нету. Все необходимое мы тебе дадим сами. Не стоит задавать мне ненужных вопросов. Будешь хорошо себя вести – будешь живой. Если будешь живой, то будешь жить здесь. Думаю, тебе все ясно. А теперь мои ребята отвезут тебя на место работы!\n«Бөттө баш», – тип уйлайым эстән. Килеп ҡаптым бит ҡармаҡтың да ниндәйенә! Теге егеттәр мине бер вагонсыҡҡа индереп, баштан-аяҡ эш кейеменә кейендерҙе. Унан машиналарына ултыртып, ҡара урман төпкөлөнә илтеүсе юл буйлап ҡайҙалыр алып киттеләр. Бер аҙ барғас, һары балсыҡ өйөмдәре менән уратып алынған ғәйәт ҙур һәм тәрән карьер янына килеп сыҡтыҡ. Унда минең кеүек эш кейеме кейгән байтаҡ ҡына кеше күренә. Берәүҙәр, лом-кәйлә тотоп, таш аҡтара, ә берәүҙәре сығарылған таштарҙы бер урынға штабелләп өйөп һала. Кемдәрелер шул таш-тарҙы йөк машинаһына тейәй. Тирә-яҡтан эшселәрҙе билдәренә резина дубинка менән пистолет таҡҡан ҡара кейемле һаҡсылар күҙәтеп тора. Барып төшөү менән егеттәрҙең береһе «прораб» тигән берәүҙе саҡыртып алды ла миңә төртөп күрһәтте. Уныһы бер һүҙ ҙә өндәшмәй, баш ҡағып, ҡулыма лом тоттороп, эшкә ҡушты. Шулай итеп, Себергә вахта ысулы менән эшкә китәһе урынға ете-ят ергә – йәһәннәм төпкөлөндәге ҡоллоҡҡа килеп юлыҡтым.\nБында тәртип бик ҡаты. Һәр аҙымыңды ҡораллы һаҡсылар күҙәтеп кенә тора. Үҙ-ара һөйләштермәйҙәр ҙә тиерлек. Тәмәке тартып, бер аҙ ял итеп алыу өсөн ун минут самаһы ғына ял бирелә. Ә былай ҡара таңдан ҡара кискә саҡлы бил бөгәһең. Көнөнә бер-ике тапҡыр ғына яҙа-йоҙа ашарға килтерәләр. Уныһы ла эт еймәҫ сейле-бешле ризыҡ ишараты. Йоҡларға мин иң тәүҙә килеп эләккән теге ойошмаға алып ҡайталар. Йәшәгән урыныбыҙ бер ниндәй ҙә тейешле шарттары булмаған бысраҡ, һаҫыҡ вагонсыҡтарҙа. Эш бик ауыр. Иртәнге сәғәт етенән тороп, саң йотоп тау-таш аҡтараһың. Карьерҙа йорт алдарын, ихаталарҙы биҙәүҙә ҡулланылыусы плиталы таш сығарыла. Уны йөк машиналарына тейәп, ҡайҙалыр оҙаталар. Эшселәр араһында үҙемдән башҡа башҡорттар юҡ. Урыҫтар, бер нисә татар, ҡаҙаҡ һәм бүтән төрлө азиат халҡы күп. Эшләгән еребеҙҙең ҡайһы ерҙә икәнлеген аныҡ ҡына белмәһәм дә, бер-ике көндән Ҡаҙағстан территорияһында икән-легемде аңланым. Шулай йөрөгәндә үҙем менән бергә эшләгән урыҫ егете Иван һәм Әлфис исемле татар менән танышып алдым. Улар ҙа минең кеүек бында урланып килеп эләккән икән. Иван сығышы менән Һамар ҡалаһынан булһа, Әлфис – Яр Саллынан. Сорғотта вахта ысулы менән эшләп йөрөгән булғандар. Сираттағы вахтанан ҡайтып килгәндәрендә Силәбеләге бер кафела осраҡлы әҙәмдәр менән танышып, бергә ултырып эсәләр. Шешә артынан шешә бушатыла. Ныҡ иҫереп кителгәнлектән, юлды артабан дауам итеү мөмкин булмаҫ тип, ҡунаҡханала ҡалырға булалар. «Сибиряктар» өсөн ҡунаҡхана бик ҡыйбатҡа төшә тигән булып, шешәләштәре яҡындан ғына арзанға бер төнлөк фатир тәҡдим итә. Табынды артабан шул фатирҙа дауам итәләр. Эскән араҡыға ҡушып уртлап ултырырға егеттәргә «яңы дуҫтары» ниндәйҙер һут бирә. Шуны бер-ике тапҡыр уртлағас, егеттәр аңын юғалта. Мин тәүге төн ҡунып сыҡҡан теге гаражда ғына иҫенә киләләр. Ҡалғаны һеҙгә таныш инде. «Бында эләгеүебеҙгә шул эсергә яратыуыбыҙ сәбәпсе, – тине улар, уфтанып. – Имен-аман ҡотолорға яҙһа, бүтән ауыҙыбыҙға тамсы ла алмаҫ инек!»\nИвандың һөйләүенә ҡарағанда, бынан бер нисек тә ҡасып ҡотолоп булмай. Ҡасырға маташҡан ике кешене тотоп алып, һыу эскеһеҙ итеп туҡмағандар. Йәнә берәүҙе атып та үлтергәндәр. Башҡаларға ғибрәт булһын өсөнмөлөр, уның үле кәүҙәһен тәүлек буйы күҙ алдына һалып ҡуйғандар. «Ҡарағыҙ уны, юғиһә һеҙҙе лә шундай яҙмыш көтә», йәнәһе. Тағы ла шуныһы, бында эшләүселәрҙең күбеһе ҡоллоҡҡа урлап ҡыуып килтерелгән. Араларында баш төртөр урыны булмаған берәҙәктәр һәм асарбаҡтар бар. Бында джунгли ҡануны хөкөм һөрә – һәр кем үҙе өсөн йәшәй. Бер кем дә һине һаҡ-лай ҙа, яҡлай ҙа алмай. Яҡын-тирәлә ауыл йә ҡаланың булмауы ла хәлде бик ҡатмарлаштыра. Ҡасҡан хәлдә лә ҡайҙа барып сығырыңды белеп булмай, сөнки был ерҙең адресын һәм координаттарын бер кемгә лә әйтмәйҙәр. Үҙҙәрен бүре кеүек тотҡан һаҡсыларҙан бер изгелек тә өмөт итеп булмай. Бар бел-гәндәре – ҡул аҫтындағыларға аҡырып-баҡырыу, типкеләп туҡмау һәм ҡурҡытып маңлайға ҡорал терәү. Ҡуйы урман араһындағы карьерға һәм эшселәр йәшәгән тораҡ пунктҡа хужаларҙан башҡа бер кем дә килмәй, сит-яттар өсөн юл ябыҡтыр, күрәһең. Йәшәгән бүлмәләрҙә телевизор түгел, исмаһам, радио ла юҡ. Календарь кеүек нәмә булмағанлыҡтан, ҡайһы саҡ көндәрҙе яңылышҡан саҡтар ҙа булғылай. Эш хаҡы түләнмәй, ашау яғы бик наҡыҫ. Шунлыҡтан бында эшләгәндәрҙең һаулығы ҡаҡшай. Ныҡ бирешкәндәрҙе машинаға тейәп, ҡайҙалыр олаҡтыралар. Улар урынына берәмләп, икешәрләп эшсе ҡулдарҙы урлап килтереп кенә торалар.\nБында йөрөгәнемә ярты йыл да булып китте. Кеше бар нәмәгә лә күнегә тигәндәй, әкренләп бындағы тормошҡа өйрәнеп киттем. Өйҙәгеләрем минән бөтөнләй төңөлгәндер инде, тип башта ныҡ ҡайғыра инем. Тора-бара уныһы ла һиҙелмәй башланы. Илап-һыҡтап, уйланып ултырырға ваҡыт юҡ. Шул уҡ таң һарыһы менән тороп эшкә китеүҙәр, ҡараңғы төшөү менән арманһыҙ булып ҡайтып инеүҙәр үҙенекен итә. Инде бынан барыбер ҡотолоп булмаҫ, тип уйлаһам да, күңел түрендә ниндәйҙер бер өмөт сатҡыһы һүнмәгән әле. Иван һәм Әлфис менән яйы сыҡҡанда бынан ҡасыу тураһында әллә күпме план ҡорҙоҡ, тик әмәле генә сыҡмай торҙо.\nБер көндө машинаға таш тейәгән саҡта янымдан ғына үтеп барыусы водителдең кеҫәһенән авторучкаһы төшөп ҡалды. Кинәт ян-яғыма ҡаранып алдым да, берәү ҙә абайламаған арала йәһәт кенә ручканы ҡуйыныма йәшереп өлгөрҙөм. Кисен эштән ҡайтҡас, был турала шыпырт ҡына егеттәргә белдерҙем. Ҡасыу планының яңы варианты барлыҡҡа килде. Беҙҙең ниәт йәшереп кенә кескәй запискалар яҙып, уларҙы бынан берәй нисек олаҡтырыу ине. Иван ҡағыҙҙарҙы һиҙҙермәйенсә генә таш ташыусы машиналарға ҡуйып ебәреп ҡарарға тәҡдим итте. Эш араһында бушаған тәмәке ҡабы йә сепрәк киҫәктәре табып алып, төндәрен йоҡламайынса шуларға беҙҙең тотҡонда булыуыбыҙҙы һәм кисекмәҫтән ярҙам кәрәклеген аңғартып яҙҙыҡ. Запискалар әҙер булғас, шуларҙы бөртөкләп-бөртөкләп кенә бынан сығыусы машиналарға, тейәлгән таш араларына ҡыҫтырып ебәрә башланыҡ. Шул рәүешле аҙна-ун көндә йөҙләп «хат» ебәреп өлгөргәнбеҙҙер.\nБер төндө көслө шау-шыуға һәм атыу тауыштарына тертләп уяндыҡ. Тышта кемдәрҙер аҡырыша, һүгенә һәм илай ине. Күп тә үтмәй, беҙҙең вагонсыҡҡа ишекте емереп, бер төркөм «ОМОН» егете бәреп инде. Автоматтарын әҙер тотоп, улар тиҙ генә арабыҙҙан йөрөп сыҡты ла, беҙгә тышҡа сығып, теҙелергә ҡушты. Сыҡҡас, ойошма ихатаһының милиция машиналары менән уратып алынғанлығын күрҙек. Берәүһенә беҙҙең хужаларҙы ҡулдарына бығау кейҙереп, аҡыртып тейәйҙәр, ә бер-ике урында ҡара кейемле һаҡсылар, яралымы-үлеме килеш, аунап ята ине. Беҙҙе машиналарға ултыртып, бүлексәгә алып киттеләр. Астана ҡалаһына сәғәттән ашыу барһаҡ, отделда беҙҙән һорау алыу таңға тиклем дауам итте. Иртәгәһенә илселектән вәкил килеп, беҙҙең менән һөйләшкәс кенә иркен тын алдыҡ. Вәкил беҙҙең илселеккә хәбәр итергә һәм тиҙ арала беҙҙе, йәғни рәсәйҙәрҙе, тыуған илгә депортацияларға вәғәҙә итте. Шулай ҙа эш уҙғансы бер аҙна тирәһеләй бүлексәгә тоттолар әле. Бында мин, ниһайәт, яҡындарым менән бәйләнешкә сыҡтым. Улар, мине эҙләп-эҙләп тә таба алмағас, федераль эҙләүгә һәм хатта «Жди меня» тапшырыуына ла хәбәр биреп бөткән. Атай-әсәйем ауырып, түшәккә ятҡан, ҡатынымдың ҡан баҫымы шашынған.\nБер нисә көндән документтарыбыҙҙы һәм әйберҙәребеҙҙе ҡулға тоттороп, беҙҙе махсус рейс менән тура Мәскәүгә оҙаттылар. Домодедово аэропортында бер төркөм хәбәрсе менән туғандарыбыҙ ҡаршы алды. Шатлыҡлы күҙ йәштәре, ҡайнар ҡосаҡлашыуҙар, тыуған ергә иҫән-һау килеш аяҡ ба-ҫыу тойғоһо – барыһы бергә ҡушылды. Ошонда дуҫтарым менән хушлаштым.\nҠайтыуыма бер ай үткәс, Мәскәүгә Федераль судҡа саҡырттылар. Һаулыҡ яғым насарайып китеү сәбәпле, ултырышҡа бара алмауымды һәм эште «заочно» ҡарауҙарын һорап, мөрәжәғәт иттем. Төп суд ултырышы Астанала ойошторолғанға күрә Мәскәүҙә минән бер яҡлы шаһит күрһәтмәләре генә алдылар. Аҙаҡ беҙ эшләгән ойошманың тулыһынса тар-мар ителеүе һәм беҙҙе урлағандарҙың оҙайлы йылдарға төрмәгә ултыртылыуы хаҡында мәғлүм булды. Шулай итеп, варвар тоҙағынан ҡотолдоҡ.\nБыл хәл миңә ғүмерлек һабаҡ бирҙе. Шунан ары килделе-киттеле иғландарға ышанмаҫ, иғтибар бирмәҫ булдым. Йәштәргә лә кәңәшем шул: бер ҡасан да, ныҡлап аңы-тоңона төшөнмәй тороп, осраҡлы эш тәҡдим итеүселәргә ышанып бармағыҙ, алыҫ юлға яңғыҙ сыҡмағыҙ. Ҡайҙа йөрөһәгеҙ ҙә, һәр саҡ уяу булығыҙ. Сит тарафтарҙа кеше ғүмере себенгә лә торош итмәй хәҙер. Халыҡ мәҡәле әйтмешләй, һәр ялтыраған нәмә алтын булмаҫ.\nИҡтисади көрсөк, эшһеҙлек һәм ҡыҫҡартыуҙар эшкә яраҡлы халыҡ алдына ҡаты һынау ҡуя. Аҫыл ирҙәребеҙ, алтындай ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ, типһә – тимер өҙөр йәштәребеҙ «оҙон аҡса» артынан йәһәннәм төпкөлөнә барып эшләргә, баштарына төшкән яҙмышҡа күнергә дусар була. Имен генә йөрөһәләр, ярай ҙа бит. Тик шул эш тип сығып китеп һәләк булып ҡайтыусыларҙың йә бөтөнләй хәбәрһеҙ юғалғандарҙың күбәйеүе хәүефләндерә. Һуңғылары араһында милләттәштәребеҙҙең булыуы үтә аяныслы хәл. Борон юҡ-бар ғәйеп өсөн Себергә һөрһәләр, хәҙер башҡортом үҙе теләп, сараһыҙҙың көнөнән сит тарафтарға юллана. Ҡасан хәлдәр яҡшырыр ҙа, ҡасан ғына халҡым ситкә ағылыуҙан туҡтар һуң?


Баш ҡалала ШОС һәм БРИКС саммиттары үткән урындар буйлап экскурсиялар дауам итә\nҺәр теләүсе Конгресс холлға инеп, тарихи документтар ҡул ҡуйылған өҫтәлдәрҙе күреп, донъя лидерҙары фотоға төшкән фонда үҙе лә иҫтәлеккә фотоһүрәт эшләй ала. Был мөмкинлектән сит ил ҡунаҡтары ла файҙалана.\nАртта меңәрләгән саҡрымдар. Бер аҙна ел-ямғырға ҡарамай юлын дауам иткән мотосәйәхәтселәр Танкут менән Седен Төркиәнән Байкалға юл тота. Бер ыңғай ғаилә Башҡортостандың баш ҡалаһына ла һуғылып китергә була. Сәйәхәтселәр саммиттар майҙаны менән ҡыҙыҡһына.\nӨфөлә үткән саммиттар тураһында белмәй ҡалыу мөмкин түгел ине, ти Төркиә ҡунаҡтары. Сәйәси сара тураһында һәр мәғлүмәт сығанағы хәбәр иткән. Дәүләт етәкселәре әңгәмәләшкән залдарҙы күргәс, ҡунаҡтар төбәк тарихы менән дә танышырға теләне. "Ватан" этнопаркы бының өсөн иң яҡшы урын.\nБашҡортостанда йәшәүсе милләттәр менән танышҡас ҡунаҡтар теләк ағасына таҫма бәйләй. Седен ғаиләһенә һаулыҡ, улдарының яҡшы уҡыуын, сәйәхәттәре яҡшы тамамланыуын теләне. Артабан әлбиттә милли кейемдәрҙә фото төшөү. Бер аҙ шаярып алырға ла була.\nБашҡорт балын да тәмләп ҡараны сәйәхәтселәр. Ризыҡ Төркиә ҡунаҡтарына шул тиклем оҡшаны, мотоциклда урын әҙ булыуына ҡарамаҫтан, күстәнәскә лә алырға булдылар. Сәйәхәтселәр Өфөнө килеп күреүҙәренән ҡәнәғәт ҡалды.\nБашҡортостандың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм мәсьәләләре буйынса комитеты белгестәре ШОС һәс Брикс саммиттарынан һуң Өфөгә килеүсе туристар һаны бер нисә тапҡырға артты тип хәбәр итә. Саммит алдынан тағы ла күркәмләнгән баш ҡаланы сит ил һәм башҡа төбәктәр ҡунаҡтары ғына түгел, райондар халҡы ла күрергә теләй.\nКонгресс-холл, "Ватан" этнопаркы туристар өсөн асыҡ. Бында экскурсиялар ойошторола, ирекмәндәр һәр һорауға яуап бирергә әҙер.\nКонгресс-холл буйлап экскурсиялар көн һайын көндөҙгө сәғәт 1-ҙә, 3-тә һәм 5-тә ойошторола. "Ватан" этнопаркы иртәнге ундан киске унға тиклем асыҡ.


Баш ҡалала Coca-Cola Раштыуа каруанының маршруты билдәле булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала Coca-Cola Раштыуа каруанының маршруты билдәле булды\n17:07, 23 декабря 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 23 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.\nӨфөлә Coca-Cola Раштыуа каруанының маршруты билдәле булды. Проекттың рәсми сайтында хәбәр ителеүенсә, республиканың баш ҡалаһына ул 25 декабрҙә килә.\nӨфөләге 1-се балалар йорто билдәле йөк машиналары маршрутының тәүге пункты буласаҡ. Көндөҙгө сәғәт 3-тә каруан ҡаланың төп урамдары буйлап үтәсәк. Машина эшләүселәр мәҙәниәт һарайы, Ленин исемендәге майҙан, Ҡашҡаҙан һәм Дим парктары, «Ирәмәл» сауҙа-күңел асыу комплексында биш туҡталыш ҡаралған. 26 декабрҙә каруан Стәрлетамаҡҡа юллана.\n«Раштыуа каруаны» — Coca-Cola компанияһының билдәле социаль проекты. Йыл һайын уның хеҙмәткәрҙәре бүләктәр һатып ала, Санта-Клаус һәм башҡа Яңы йыл персонаждары булып кейенеп ауыр тормош хәлендә ҡалған балаларға бүләктәр тарата, етем балалар өсөн социаль яраҡлашыу һәм һөнәри йүнәлеш буйынса оҫталыҡ дәрестәре үткәрә. Социаль учреждениеларҙан тыш, каруан урындағы халыҡ сағыу лампочкалар менән биҙәлгән легендар Coca-Cola йөк машиналарын үҙ күҙҙәре менән күрһен өсөн башҡа ҡалаларҙа ла туҡтай.


БР Иҡтисади үҫеш министрлығы кадрҙар эҙләй // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБР Иҡтисади үҫеш министрлығы кадрҙар эҙләй\n15:37, 19 августа 2011 Иҡтисад\nРеспубликаның Иҡтисади үҫеш министрлығы штатын арттыра. Дөйөм алғанда 47 кеше дәүләт хеҙмәтенә алынасаҡ.\n— Белгестәрҙән алып начальниктарға тиклем бар кимәлдәге тиерлек кадрҙар талап ителә. Уларҙың бер өлөшө шунда уҡ эш башлаясаҡ, бер өлөшө талап ителгәнгә ҡәҙәр кадрҙар резервында торасаҡ, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына министрлыҡ хеҙмәткәре Игорь Смолягин. – Штаттар министрлыҡ составындағы ҡайһы бер структур үҙгәрештәр арҡаһында өҫтәп тулыландырыла. Атап әйткәндә, бер нисә яңы бүлек асылған. Мәҫәлән, дәүләт-шәхси партнерлыҡ бүлегендә тотош состав йыйыла.\nМинистрлыҡта эшләргә теләүселәр вакансиялар исемлеген һәм конкурста ҡатнашыуға талап ителгән документтарҙы министрлыҡтың рәсми сайтынан ҡарай ала.\nТеги: вакансиялар, кадрҙар резервы, дәүләт хеҙмәте


Рәлиф КИНЙӘБАЕВ Төндәлектәр ӘЙҘӘ, ТАШКИНҒА, ТАКСИ БАРА...\n1 Февраль , 14:39\nБеҙҙең ауыл халҡы колхоздан бигерәк, шәл һатыуҙан күберәк аҡса эшләй ине. Шәл бәйләү өмә үткәреү, баҙарға барыу, кис ултырыу һымаҡ сараларҙы үҙ эсенә ала һәм колхоз, силсәүит тарафынан ҡәтғи тыйыла ине. Нисек тыйылмаһын, бер аҙнала бер шәл бәйләп йөҙ һумға һат та, хужалыҡҡа ай буйы эшләгән аҡсаңдан күберәк эш хаҡы ал. Әлбиттә, көрәш кәзә файҙаһына. 60-сы йылдарҙа булдымы икән, дәүләт, партия кимәлендә кәзәләргә ҡаршы көрәш астылар. Йәнәһе, күп ашай, ағастарҙы кимерә һәм ҡорота, туя белмәй, һ.б., һ.б. Шул осор сусҡа аҫрау (тәүбә! Әстәғфирулла, тәүбә!) маҡталды. Шул малды һимерткәндәр орден-миҙал алды, президиумдан төшмәне. Хатта бер анекдот та иҫтә ҡалған:\n– Ни өсөн кәзәләрҙе бөтөрәләр?\n– Микики-микики-микита-никита – тип әйтәләр икән.\n– Ә ни өсөн сусҡаларҙы маҡтайҙар?\n– Хрю-хрю-хрущев, – тип әйтәләр икән.\nУл осор был көләмәс ауыҙҙан-ауыҙға ғына йөрөй ине.\nӘ беҙҙең ауыл халҡы Үзбәкстанда йәшәүселәр менән, хәҙергесә әйтһәк, иҡтисади бәйләнештәр урынлаштырып ебәрә. Ҡыҫҡаһы, үзбәк ҡатындары беҙҙең ауыл ҡатындары бәйләгән шәлдәрҙе ҙур теләк менән һатып ала. Йыл буйы бәйләгән шәлдәр ҙур тоҡтарға тултырыла һәм махсус курьерҙар ярҙамында, беҙҙең ауылса әйтһәк, Ташкинға оҙатыла.\nБыл юлы курьер бурыстарын Минебикә инәй менән Мәрйәм инәйгә йөкмәтәләр. Ике наҙан инәй Ырымбур вокзалында билет һатып алыу өсөн аҙна буйы сиратта тора һәм йонсой. Минебикә инәй билет һатып ала белгәндер, тип уйларға кәрәк, ул сиратта интекһә, тоҡтарҙы һаҡлау эше Мәрйәм инәйгә төшә. Икеһе лә буйсан, яғымлы һәм матур инәйҙәр ине. Колхоздың бөтә ауыр эшен улар башҡарҙы. Ул осорҙағы вокзал сираттары һау-сәләмәт кешене лә бөгөп һалырлыҡ. Мәрйәм инәй Ташкинға ҡабалана. Шым ғына килеп, “Ташкентҡа такси бар, хаҡы ла осһоҙ ғына”, тип бышылдап китәләр. Инәй түҙмәй, Минебикә эргәһенә килеп:\n– Әйҙә, киттек, Ташкинға такси бар, – тип өндәшеп ҡарай.\n– Кит, бушты һөйләмә, бынан Ташкинға такси йөрөмәй, – тип яуап бирә Минебикә инәй.\nТүҙмәй Мәрйәм инәй, әхирәтенең тоҡтарын тоттора ла таксиға ултыра.\nИке-өс көндән Минебикә инәй билетын һатып ала, оҙаҡламай, Ташкентҡа барып етә, өс-дүрт ай буйы шәлдәрен һата, мул ғына аҡса йыя һәм тып итеп, ауылға ҡайтып төшә. Ҡайтыуын ҡайта ла, тик Мәрйәмдән хәбәр юҡ бит әле. Балалары яуап талап итә.\n– Бәй, ул такси менән киттесе, – тип яуап бирә тегеһе.\nТашкинға туғандарына шылтыраталар. Килмәгән, күрмәгәндәр. Ырымбурҙа милицияға мөрәжәғәт итеүҙән башҡа сара ҡалмай. Ике көн тигәндә өлкәнең психоневрологик диспансерынан табып бирәләр. Сәсе саҡ ҡына үҫкән булған әле.\n– Шәлемде оҡшаттылар, харуший шәл тип әйттеләр, – тип һөйләнеп ятҡан ул өйөнә ҡайтҡас. Ҡайтҡас, тип, аҙна ла йәшәмәне, тинеләр. Бәлки ауылында гүргә инер өсөн генә йәшәгәндер. Кем белә...\nӘ кәзә малы хәҙер беҙҙең ауылда юҡ. Шәл бәйләрлек түгел, ойоҡ-бирсәткәлек йөндө лә ҡырҙан һатып алалар. Хәйер, был кәсеп хәҙер үҙе лә онотолоп бара, шикелле. Ә бер заман килер, әсәй-инәйҙәрҙең, апай-еңгәләрҙең оҫта бармаҡтары бәйләгән йылы, йомшаҡ шәлдәрҙе юҡһынырбыҙ әле.


Өфө - Рәсәйҙең йәшәү өсөн иң уңай ҡалаларының береһе // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө - Рәсәйҙең йәшәү өсөн иң уңай ҡалаларының береһе\n11:47, 3 ноября 2011 Йәмғиәт\n«Урбаника» территориаль планлаштырыу институты үткәргән тикшеренеүҙәр һөҙөмтәләре буйынса, Рәсәйҙең йәшәү өсөн уңай булған ҡалалары рейтингы билдәләнде. Рәсәйҙең уртаса статистик гражданы ихтыяжына йүнәлтелгән булыуы уның төп үҙенсәлеге булып тора, шуға күрә «хаҡ/сифат» күрһәткесе ҡаланың рейтингтағы урынын билдәләүсе төп параметр булды.\nАсыҡланыуынса, был критерий буйынса Мәскәү миллиондан ашыу халҡы булған тәүге өс ҡала иҫәбенә инмәгән. Тәүге өс урынды үҙ-ара Санкт-Петербург, Өфө һәм Новосибирск бүлеште. Ә Рәсәйҙең иң-иң яҡшы ҡалаһы тип Сургут танылды.\n«Урбаника» институты версияһы буйынса, Рәсәйҙең тәүге ун йәшәү өсөн иң уңайлы ҡалаһы иҫәбенә киләһеләр ингән: Сургут, Төмән, Краснодар, Нижневартовск, Санкт-Петербург, Өфө, Старый Оскол, Новосибирск, Мәскәү, Мурманск.\nТеги: ҡала мөхите, рейтингтар, өфө