Выздоровления | Үрге Сайтында Слот | Мобиль & Online £5 FREE | £€$800 Bonus :)\nАлырға йыйыу өсөн межгалактического мажаралары, һеҙ ҡайҙа ул тораһыҙ менән Выздоровления касания!\nВыздоровления иде иң танылған-се netent уйындар-се netent һәм хәҙер сенсоры барһа, уйын кереп буласаҡ өсөн барлыҡ портативный айланмалар кеүек кеҫә телефондары һәм планшеттар өсөн Выздоровления касания. Уйында бер генә үҙенсәлеге, ә ул бер ни тиклем разочарование кешеләр өсөн күнеккән уйнарға уйын автоматтары менән бик күп функцияларын һәм фекер йөрөтөү "менән сағыштырғанда, күберәк, шул тиклем яҡшыраҡ" . Ҡасан етә эш был уйында, бер үҙенсәлеге генә бар, ул символы тора Wild. Тик был функция, ысынлап та ла, файҙалы һәм девизы кешеләр булырға тейеш, андайлар өсөн был уйын "һәм ҡыҫҡа стаким"!\nБаҫығыҙ бында алыу өсөн £бушҡа 5 + Хәҙер бонус £800 Интернет-депозит!\nМобиль слот, Графика зыян популяр һанала, тип яһанылар эшләүселәр тәьмин итеү өсөн плавный ғәйепле. Тик компания netent сделала шундай әйберҙәр менән starburst touch һәм уйын бар, ҡайһы берҙәре, ысынлап та ла, завораживающая анимация һәм графика, улар ҡарайҙар темаһы. Шулай уҡ был уйында яҡшы эффекты звуковые, ай-һай еңел играет уйындар, был ғәжәйеп уйыны, уйнар өсөн. Уйыны 5 катушка һәм 10 хаҡ менән уйын линия уйындар, ләкин ул бар, ике тапҡыр сит еңгәнән, ул ысынында бирә һеҙгә булыу өҫтөнлөгө 20 хаҡ менән онлайн уйындар. Слот уйын-был низко властилина һәм гибкий диапазон ставкаларын 10 пенсов тиклем £ 100.\nВыздоровления касани эйә булһа ла бер үҙенсәлеге маҡтана, әммә быны бик йыш һәм бик файҙалы булды, һәм тоторға мөмкин һеҙҙең удовлетворить һеҙҙең теләгем өсөн удовольствия.\nДикая функцияһы Выздоровления сабаева фарсыларҙың, һеҙ получает символы starburst был барабана. Был символы лә ғына уяна 2-се, 3РД, һәм 4-се катушка. Хәйер, ул бер үҙе килергә мөмкин барабан барлыҡ йәки барабана бер үк ваҡытта, һеҙ күрерһеҙ, был әйберҙәр алырға мөмкин байтаҡ увлекательно, һеҙ аласаҡһыҙ был бер символы барабаны. Символы дөрөҫөн әйткәндә,, расширяется дикий символы ҡаплай һәм бөтә барабан. Был’ң һеҙ яҡшыраҡ аласаҡһыҙ бушлай вращение һуң ҡабул итеү символы экранда уйнарға. Шуға күрә, һеҙ получает ошондай өс бергә символы, һеҙ получает 3 катушка туп-тулы һәм дебри 3 бушлай ҙа вращения!\nВыздоровления Touch-был забавный слот уйын менән, ысынлап та ла, иҫ киткес график өсөн мобиль уйындар слот. Уйында бар, береһе РТП 96.1% бар 50,000 монета тарға сик максималь. Хәйер, уйын эйә булһа ла бер үҙенсәлеге, һеҙ табан атаһыҙ, тип бик периодик һәм унда дөрөҫөн әйткәндә, бер ниндәй юғары иң яҡшы характеристика! Был Тема-ҡыҙыҡ тамаша, моғайын, ваҡыт кәрәк түгел, ниндәй настроение һеҙ тораһыҙ"!


Бәхетемдән яҙҙырмағыҙ. Хикәйә\n11 Ғинуар 2020, 23:38\nКүптән илағаны юҡ ине Зифаның. Күҙ йәштәре менән ҡуша күңелендә ятҡан бар ауырлыҡ юҡҡа сыҡҡан һымаҡ булды уға. Күҙҙәре шешеп, ҡыҙарып бөткәнсе иланы. Нимәгә илағанын да онотто, уның инде хәҙер бары әллә нисә йыл буйы йыйылған ауыр йөктө сығарғыһы килде. Зифаның уйҙарын бүлмәнең ишеге асылып китеүе бүлде. Ишектән ике ҙур сумка тотҡан ҡара сәсле, ҡара ҡашлы һәм янып торған күҙле ҡыҙ килеп инде.Тулы килеш уҡырға:


14:24, 13 февраль 2014 версияһы\n14 байт өҫтәлгән , 6 лет назад\n14:22, 13 февраль 2014 версияһы (төҙәтеү)\n14:24, 13 февраль 2014 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\nБиблия – [[йәһүҙелек|йәһүд]] һәм [[христианлыҡ|христиан]] диндәрендә Изге Китап сифатында ҡанунлаштырылған яҙмалар йыйынтығы. [[Ислам]] Библияны Изге Катап булараҡ таный, ләкин уны «көфөр» йәғни боҙолған тип таный. Библия Иҫке Ғәһет (ҡануни закондар −Тәүрат, ''Ветхий Завет'') һәм Яңы Ғәһет (''Новый Завет'', 4 Инжил һәм апостлапостол ғәмәлдәренән тора, Новый Завет) тип аталған өштәрҙәнөлөштәрҙән тора. Беренсеһе христиан дине барлыҡҡа килгәнсе үк яҙылған китаптарҙы берләштерә, ул Б.Э.Т III быуатта яҙылған.\nИҫке ҒәһедҒәһет 3 бүлектән тора. «Ҡанун» (йәһүдсә – [[Тора]]) тип аталған беренсе бүлектә [[Муса (пәйғәмбәр)|Муса пәйғәмбәрҙең]] 5 китабы, икенсе – «Яҙмалар» («Писания») бүлегендә йәһүд халҡының боронғо тарихын бәйән итеүсе 13 китаптан керә, өсөнсө – «Зәбүр» («Пластырь») бүлегендә христиандарҙа һәм йәһүдиҙәрҙә ғибәҙәт ҡылыуҙың мөһим бер өлөшө булып торған дини шиғырҙар тупланған. Иҫке Ғәһет ун бер йәһүд пәйғәмбәр асыштарын бәйән ителгән «Пәйғәмбәрҙәр» китабы менән йомғаҡланған. Йәһүҙиҙәр Иҫке Ғәһедтең йәһүд телендәге текстын изге тип иҫәпләй. Христиандар иһә Б.Э.Т II быуатта Александрия ҡалаһында тәржемә ителгән тексты (уның төҙөлөшө һәм тексты йәһүдиҙәрҙекенән бер аҙ айырала) ҡануни тип таный. Иҫке Ғәһет [[латин теле|латин]], боронғо славян һ.б. телдәргә [[грек теле]]нән тәржемә ителгән. Яңы Ғәһет фәҡәт христиандарҙа ғына изге булып һанала. Ул 27 китаптан – [[Ғайса]]ның тормошо һәм тәғлимәте, Изге апостол ғәмәлдәре менән бәйән ителгән 4 Инжилдән (Евангелие; мәғәнәһе – «изге хәбәр»), апостолдарҙың 21 хатынан һәм Иоанн Богослов асышынан ғибәрәт. Яңы Ғәһедтең тексты грек телендә яҙылған.\n[[Рус православие сиркәүе]] Библияның [[XI быуат]]та Кирил һәм Мефодий тарафынан тәржемә ителгән боронғо славян телендәге текстын файҙалана. Христиан динендәге башҡа милләт вәкилдәре үҙ теленә тәржемә иткелгән Библияны ҡуллана. Библияны рус теленә [[XXI быуат]] башында тәржемә итә башлайҙар. 1810 йылда Яңы Ғәһет тәржемә ителә. Шулай ҙа уның 1860-70 йылдарҙағы тәржемәһе – «Синодаль» ғына сиркәү тарафынан рәсми рәүештә раҫлана, уна урыҫ протестанттары ла ҡаллана.\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/420272 ҡабул ителгән


Халыҡ ФАП-ҡа шат » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Социаль мәсьәлә » Халыҡ ФАП-ҡа шат\nХалыҡ ФАП-ҡа шат 05.02.2019 // Социаль мәсьәлә\nХалыҡ сәләмәтлеген һаҡлау һәм уларға тиҙ медицина ярҙамы күрһәтеү — республика етәкселегенең, Һаулыҡ һаҡлау министрлығының өҫтөнлөклө йүнәлештәренең береһе. Шөкөр, ҙур ауылдарҙа ғына түгел, хәҙер төпкөлдә лә фельдшер-акушерлыҡ пункттары асыла. Бөгөн урындағы халыҡҡа сифатлы медицина ярҙамы күрһәтелә, балаларҙың һәм ололарҙың һаулығын ҡайғыртыу буйынса байтаҡ эш башҡарыла.\nКраснокама районының Әшит ауылы халҡы әле заманса фельдшер-акушерлыҡ пунктында тейешле медицина ярҙамы ала, дауалана. Үҙәк район дауаханаһына тиклем — 49 саҡрым. Әшиттә 80-гә яҡын кеше йәшәй, алты бала иҫәптә тора.\nЯңы бина заманса талаптарға һәм санитар нормаларға яуап бирә. Һалҡын һәм эҫе һыу, йылылыҡ менән тәьмин ителгән, санузел үткән. Ингән урында пандус ҡуйылған. Пунктта бөтә кәрәкле медицина йыһаздары, интернет бар. Бында процедура, ҡабул итеү, балалар һәм гинекология бүлмәләре эшләй. Район үҙәгенән дә табиптар килеп, ауыл халҡын дауалай, ашығыс ярҙамға мохтаждарҙы Өфөгә йә булмаһа район үҙәк дауаханаһына тикшереүгә ебәрә.\n— Яңы ФАП-ты ауыл халҡы ҙур түҙемһеҙлек менән көтөп алды, быға тиклемгеһе ныҡ иҫкергәйне, — ти ауыл фельдшеры Люциә Хәким ҡыҙы Шәғәлиева. – Һөнәремде бик яратам, бына 44 йыл инде халыҡ сәләмәтлеге һағындамын. Ауылдаштар гел ауырып ҡына түгел, ә ҡайһы ваҡыт хәл белергә тип тә килә. Рәхмәт Хөкүмәтебеҙгә, район етәкселегенә.\nЛюциә Шәғәлиева Удмурт республикаһының Сарапул медицина училищеһын 1977 йылда тамамлаған. Бер нисә йыл Ижевск ҡалаһында, аҙаҡ Себер тарафтарында фельдшер булып эшләгән. Тыуған яҡтарына 2009 йылда ғына әйләнеп ҡайтҡан.


Өфөлә төбәктең һаулыҡ һаҡлау министры медицина колледждары студенттарына стипендиялар тапшырҙы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә төбәктең һаулыҡ һаҡлау министры медицина колледждары студенттарына стипендиялар тапшырҙы\n11:17, 10 октября 2012 Йәмғиәт\nБашҡорт медицина колледжында республиканың һаулыҡ һаҡлау министры стипендиаттарына дипломдар тапшырыу тантанаһы үтте. Башҡортостандың төрлө медицина колледждарынан егерме студент уҡыу йылы дауамында стипендияны өсләтә күләмдә – яҡынса мең ярым һум аласаҡ. Иң яҡшы студенттарға ярҙам итеүҙең бындай ысулын Һаулыҡ һаҡлау министрлығы 2005 йылдан алып ҡуллана.\nСтуденттарға наградалар тапшырып, БР һаулыҡ һаҡлау министры Георгий Шебаев ведомство тарафынан үткәрелгән яңыртыу сәйәсәте, медицина хеҙмәткәрҙәре алдына ҡуйылған бурыстар хаҡында һөйләне.\n2012-2013 йылғы стипендиаттар исемлегендә – гел ҡыҙҙар. Улар – Өфөнөң Башҡорт медицина колледжы, Бәләбәй, Белорет, Сибай, Салауат, Стәрлетамаҡ, Туймазы медицина колледждары һәм Бөрө медицина-фармацевтика колледжы студенттары.


19:16, 12 декабрь 2021 версияһы\n26 байт өҫтәлгән , 5 месяцев назад\n19:07, 12 декабрь 2021 версияһы (төҙәтеү)\n19:16, 12 декабрь 2021, ағымдағы версия (төҙәтеү) (кире алыу)\n'''[[w: Мөхәмәтҡолов Сабирйән Мөхәмәтзакир улы| Мөхәмәтҡолов Сабирйән Мөхәмәтзакир улы]]''' 1890 йылда Ырымбур губернаһы Орск өйәҙенең Әбделмәмбәт ауылында (хәҙер Башҡортостандың Бөрйән районы) крәҫтиән ғаиләһендә донъяға килгән, 1934 йылдың 15 октябрендә вафат булған. Башҡорт сәсәне. Бәләкәй саҡтан ук атаһынан күреп бәйеттәр, һамаҡтар, йырҙар, ҡобайырҙар сығара. Ырымбур өлкәһе Үрге Урал әйәҙе Рауил ауылы, Стәрлетамаҡ мәҙрәсәләрендә белем эҫтәй. Башҡорт һәм ҡаҙаҡ ауылдарында уҡыта, Сабирйән хәлфә булып таныла. Ул ғәрәп, фарсы, төрөк, ҡаҙаҡ, урыҫ телдәрен белә. 1934 йылда репрессияға эләгә һәм лагерҙа үлеп ҡала. 1989 йылда аҡлана. Сабирйән Мөхәмәтҡолов башҡорт ҡәбиләләренең һәм ырыуҙарының тарихы менән ныҡ ҡыҙыҡһынған, башҡорт сәсәндәренән һәм аҡындарынан героик хикәйәттәр яҙып алған, уларҙан «Бабсаҡ бей менән Күҫәк бей» эпосының шиғри варианты беҙҙең көндәргә килеп еткән. Сабирйән Мөхәмәтзакир улы «Уралға», «Түңгәккә» кеүек фәлсәфәүи һәм сатирик шиғырҙар ижад иткән.\n'''[[w:Мәсем хан |Мәсем хан ]]'''. Фараз ителеүенсә, IX—Х йәки Х—XI быуаттарҙа йәшәгән, ун ике башҡорт ырыуы союзының юлбашсыһы булған. Ул «Бабсаҡ бей менән Күҫәк бей» эпосынан һәм башҡа халыҡ ижады сығанаҡтарынан билдәле. Бөрйәндә Мәсемтау исемле тау ҙа бар.\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/24242»


Бөгөн Рәсәй Ватан Геройҙары көнөн билдәләй // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБөгөн Рәсәй Ватан Геройҙары көнөн билдәләй\n12:21, 9 декабря 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 9 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.\nБөгөн Рәсәй Ватан геройҙары көнөн билдәләй. Яңы иҫтәлекле дата календарҙа 2007 йылдың 28 февралендә, Рәсәй Президенты Владимир Путин тейешле федераль законға ҡул ҡуйғандан һуң, барлыҡҡа килде. 9 декабрь осраҡлы һайланмаған, сөнки тап ошо көндә (иҫке стиль буйынса 26 ноябрь) 1769 йылда императрица Екатерина II Изге Георгий орденын булдырған. Һуғышта ҡаһарманлыҡ күрһәткән яугирҙәр ошо награда менән бүләкләнгән. 1917 йылға тиклем был көндә Рәсәйҙә Георгий кавалерҙары байрамы билдәләнгән. Хәҙер 9 декабрҙә Советтар Союзы Геройҙарын, Рәсәй Геройҙарын, Изге Георгий һәм Дан ордены кавалерҙарын хөрмәтләйҙәр.\nЯңы байрам хәрби батырлыҡтар һәм Рәсәй армияһы Геройҙары тарихын берләштерергә, йыш ҡына үҙ ғүмерен фиҙа ҡылып, Тыуған иле хаҡына батырлыҡ ҡылған кешеләр тураһында хәтергә төшөрөргә тейеш.\nСоветтар Союзы Геройы һәм Рәсәй Геройы исемен алған — 305, Дан ордендарының тулы кавалеры булған 37 кешенең исеме Башҡортостан менән бәйле. Берәүҙәр республикала тыуған һәм һуғыштан һуң шунда йәшәгән, икенселәр яу яландарында башын һалған, өсөнсөләр башҡа сәбәптәр буйынса өйҙәренә әйләнеп ҡайтмаған, дүртенселәр, киреһенсә, демобилизацияланғандан һуң килеп төпләнгән.\nӘлеге ваҡытта республикала берҙән-бер Рәсәй Геройы — Рәсәйҙең Ҡораллы Көстәре майоры, Чечен һуғышында ҡатнашыусы Николай Анатольевич Злобин йәшәй. Ул 1976 йылдың 16 июлендә Алматы ҡалаһында тыуған. 1997 йылда Ҡаҙағстан Республикаһы Ҡораллы Көстәренең Юғары сик буйы команда училищеһын тамамлаған. 2002 йылдан — Рәсәй Эске эштәр министрлығының эске ғәскәрҙәрендә.\nБыл көндә республиканың барлыҡ муниципалитеттарында ла тантаналы саралар ойошторола. Һәләк булған яугирҙәрҙең һәйкәлдәренә сәскәләр һалына.


Баймаҡтар скандинавия хәрәкәте менән шөғөлләнә башлаған\nАйырыуса өлкән быуын вәкилдәре һәм гүзәл заттар әүҙемлек күрһәтә.\nИшбирҙе - райондың ҡуйы урманлы төпкөл ауылы, шуға ҡарамаҫтан, урындағылар заман менән бергә атлай. Махсус таяҡҡа тотоноп, урман һуҡмаҡтарынан етеҙ атлай улар. Тәүгеләрҙән булып урындағы мәктәп уҡытыусыһы Нәйлә Юнысова табиптар кәңәше буйынса ошо спорт төрө менән шөғөлләнә башлай. Тора-бара уға күршеләре, башҡа урамда йәшәүселәр ҡушыла.\nЙәмле тәбиғәтте күҙәтеп, яңылыҡтар менән аралашаһың, бер юлы сәләмәтлегеңде лә нығытаһың. Ике ай ғына йөрөүҙәренә ҡарамаҫтан, һәр кем үҙеңдә ыңғай үҙгәрештәр кисерә. Олоһо ла, кесеһе лә был спорт төрөн ихлас үҙләштерә, ваҡытты ла күп алмай.\nБер кеше башлап ебәргән был спортҡа хәҙер бөтә ауыл ҡушылған. Тәүге осорҙа ҡыҙыҡ күреп кенә шөғөлләнә башлағандар кире был спорттан айырылғыһы килмәй. Айырыуса, оло йәштәгеләр. Сөнки атлауҙың бер ниндәй ҙә ҡыйынлығы юҡ. Киләсәктә иһә, ҡыш көндәре, урындағылар саңғыла йөрөүҙе лә күҙаллай.


Дикий Торо Дикий Торо\nБыл слот Элә-слот казино депозит яҡшы туҡланыу кәрәк Түгел беҙгә студияһы береһе булып тора.. Ғәрип булып, һуғыш темаһына Быков н нигеҙ һала.Испанияла был популяр спорт төрө, ир-егет булараҡ билдәле Матадор боев-ысын үгеҙ түгел. Был идеяны өҫтөндә уйланыу һәм фекерләү өсөн эшләп бил эшләпә улар слот. Шикләнмәйем, улар уңышлы уйынсыға был исемлек күп оҡшай ли спорт йөрәген яулай.\nЭлә-студияһы тармағына инә. 2012 бөтөнләй яңы горизонттар һәм уйын программалары менән тәьмин итеү. Был яҡшы Түгел слот слот депозиттар менән эшләү талап ителә береһе булып тора-был Оговорк менән бергә эшләү, Ағаһы һәм ҡырағай Так Диджей. Күпкә ҡыҙыҡлы уйындар, нисек көтөлә, буласаҡ, уйлап эшләүсе.\nУйын күберәк һала. 5 барабанов. Ҡырағай Торо символы, һары хәрефен инглиз телендә яҙылған.. Скаттер-Матадор был яуыз символы менән бәләкәй усик. Ул ғына барлыҡҡа 2, 34 һәм РД-катушка. Бонусный Торо символы булған Үгеҙ, барабан ғына барлыҡҡа килде улар 5. Ябай символы-алтын тәңкә, һары һәм ҡыҙыл раузалар менән биҙәлгән бронза һәм көмөш менән бергә ҙур һәм бай вентилятор. Һулға йөрөгән кеүек ҡырағай үгеҙ горизонталь хәрәкәте һәм уның сифаты буйынса торо уйындарында сығыш яһай., ҡырағай символы таралыусы Матадор килеп сыға.Ҡырағай Үгеҙ йәки алмаштыра алмай бонус Торо символы скаттер символы Матадор.\nУлтыртыу 3 ҡабат саҡырыу ала спровоцировать өсөн һеҙҙең арҡа таралыусы матадор матадор 3 бушлай респина. Әгәр барабан әйләнә тирәләй ҡабат барлыҡҡа килеү осоро бынан скаттер, артабан туплау ҡабат әйләнеп. Раундта тамамланғас, барабан ҡасан барлыҡҡа килгән ҡырағай символы.\nБыл яҡшы һәм һөҙөмтәһе менән эшләргә кәрәк булмаған депозит слот анимация раят слот. Бөтә донъя иғтибарын йәлеп слот уйынса, бигерәк тә-үҙе өсөн ҡыҙыҡлы ял характеристика дебри. Йәғни, әлбиттә, бушлай һәм арҡа һеҙҙең өсөн түләү йыйып множить. Иң яҡшы һәм ҡыҙыҡлы булыуы менән торо ҡырағай алыҫ түгел, депозиттар буйынса эшләргә хоҡуғы талап elk studios игривый һәм слот.


Авторҙың халыҡсан бай тел менән яҙылған һәр әҫәре уҡымлы. Изгелек менән яуызлыҡ, эскерһеҙлек менән мәкер, заман проблемаһы – әхлаҡһыҙлыҡ кеүек мәңгелек темаларҙы әҙибә тормошсан образдар аша бөтә нескәлектәрендә һүрәтләй, уҡыусыны уйландырырға, һығымталар яһарға мәжбүр итә. Китапҡа төрлө йылдарҙа ижад ителгән хикәйәт, әкиәттәр, повесть һәм хикәйәләр тупланған. Уларҙың һәр береһе тәрбиәүи әһәмиәткә эйә. Уҡыусыларын уйландыра ла, борсолдора һәм шатландыра ла ала.\nЗәлифә Кашапова. “Сәскәләрҙән бал тама”(Чәчәкләрдән бал тама)\nКитаптарҙы нәшриәттең фирма магазиндарынан һатып алырға мөмкин


«Табыш» ҡомары зиһенде томалай\nХалҡының, тыуған яғының ысын патриоты булған был талантлы кеше тураһында заманында Ноғман Мусин түбәндәгеләрҙе яҙҙы: “…Йыр. Фуат Йомағужиндың йырҙары… Шул саҡ минең күҙ алдыма Селтербейҙең ҡыйғасланып ятҡан аҡ таштар менән ҡайылған битләүҙәре, сейә ҡыуаҡтары баҫҡан Ҡарауыл тауы, көмөш һыуҙарын йомро таштарына бәрә-бәрә атлығыусы Һикәҙе йылғаһы, мәғрур Кәлимосҡан ҡаяһы, Күксә һәм Сауҡайорт яҡтарының гүзәл тәбиғәте килеп баҫты. Ҡолағыма ғәжәп моңло көй салынып ҡалғандай булды. (…) Мин Фуат Йомағужиндың “Һикәҙе”, “Аҡ күгәрсен” тигән йырҙарын нисек ижад итеүенең шаһиты булдым (Ноғман ағай 1948 йылда Маҡарҙа уҡытҡан сағында Фуат Йомағужин менән бер фатирҙа йәшәй – Ю.Ғ.). Уның “Һикәҙе”һе художестволы үҙешмәкәрлек түңәрәктәренең Өфөлә үткәрелгән республика смотрында юғары баһа алды.\nБЫЛТЫРҒЫ ҮЛӘН КИРЕ ҮҪӘМЕ?\nЫрымбур өлкәһенең Александровка районы Ҡотос ауылында тыуып үҫкән Зимфира Ҡолмөхәмәтова Рәсәй дәүләт гуманитар университетының (ул саҡтағы Мәскәү тарих-архив институты) мәғлүмәтте һаҡлау факультетын тамамлай. Алған һөнәре буйынса мәғлүмәтте һаҡлау буйынса инженер, юрист. Ул һалым инспекцияһында бухгалтер, арбитраж идарасы булып эшләй, аудит менән шөғөлләнә. Зимфира бала сағынан психология, тарих, археология фәндәре менән ҡыҙыҡһына, әлеге ваҡытта «Боронғо төрки ҡағанаттарҙың рухи мәҙәниәте: уларҙың донъяға ҡарашы, дине һәм идеологияһы» тигән темаға кандидатлыҡ диссертацияһы яҙа. Кандидатлыҡ диссертацияһының темаһы ғына ла күп нәмә тураһында һөйләй. Беҙ был төрки\nМорат Кейекбаев: ”Милләтте ТИК ауыл һәм ғаилә ҡотҡарыр”\nМорат Жәлил улы Кейекбаев 1959 йылдың 30 октябрендә Өфөлә тыуған. Күренекле ғалим һәм яҙыусы Жәлил Кейекбаевтың улы. БДУ-ның тарих факультетын тамамлаған. Хеҙмәт юлын БДУ-ла башлай. Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәгендә ғилми хеҙмәткәр, Этнологик тикшеренеүҙәр үҙәге директоры була. 1998 йылдан БР фән, юғары һәм урта белем биреү буйынса Дәүләт комитетында төрлө вазифаларҙа эшләй. 2003 – 2007 йылдарҙа – БДУ-ла кафедра мөдире, 2005 йылдан БР Фәндәр академияһының Гуманитар тикшеренеүҙәр институты директоры. 2007 – 2011 йылдарҙа – РФ Дәүләт Думаһы депутаты.\nБР Фәндәр академияһының ағза-корреспонденты, социология фәндәре докторы, профессор.


Өмөт йәшәтә “күгәрсенкәйҙәрҙе”\n16 Март , 11:32\nБашҡортостаныбыҙҙың театр сәнғәтенә тос өлөш индергән Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрының даны йылдан-йыл арта бара. Был уның иҫ киткес талантлы коллективынан тыш бай һәм мәғәнәле репертуарына ла бәйле.\nТарихы бай булған, милли колорит менән айырылып торған театрыбыҙҙың юбилейына билдәле драматург Флорид Бүләковтың “Күгәрсенкәйҙәрем минең” исемле комедияһын сәхнәләштерелеүе лә ҙур бүләк булды. Сөнки, тамашасы театрға үҙен күрергә, күңелен өйкәп торған һорауҙарға яуап эҙләп килә бит ул. Йәшәү йәмен, тормош ғәмен, театрҙан эҙләп һора, тигәндәй, заман талабына ярап, ауаздаш булған әҫәрҙәр нәҡ бына ошо Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрының ижади коллективының эшмәкәрлегендә айырыуса бер балҡыш менән сағыла. Комедияны сәхнәгә ҡуйыусы режиссер Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Ш. Бабич исемендәге Дәүләт йәштәр премияһы лауреаты Рөстәм Хәкимовтың был эше йәмғиәтебеҙҙең иң актуаль мәсьәләлә-рен күтәргән теманы үҙенең ижади, рухи күҙлеге аша күреп ҡалып, театр төркөмө менән алып сығыуы тип уйлайым. Йөрәкте өйкәп торған был мәсьәләләрҙе уйынлы-көлкөлө комедия жанры аша тамашасы донъяһына тапшырып, уңыш яулау – ҙур баһаға лайыҡ, минеңсә.\nСоциаль йорттарҙа йәшәп тә, төшөнкөлөккә бирешмәгән, бирелмәгән ололарыбыҙҙың бер көнө менән йәшәп, танышыу – ул бер әсе хәҡикәт, үҙе бер дәүер кешеләренең эске донъяһына бағыу... Кәрәк саҡта төрлө саралар өсөн ҡулланырға мөмкин булған йәмғиәтебеҙҙең “рухи көҙгө” булырҙай экспонаттары, музей ҡомартҡылары йәшәй был йортта. Тик улар “йәнле”, уларҙың да күңел тойғолары бар, улар саф һәм эскерһеҙ... Тик әбейҙәр генә көн күргән ятаҡҡа Абдулланың (Илһам Рәхимов) килеп инеүе, әлбиттә, бер яңылыҡ, үҙенә күрә бер “байрам” була. Һәр бер образдың яңынан асылып, үткәндәргә бирелеүе – ул бит беҙҙең совет быуын кешеләренең яҙмышы, тарихи үткәне! Бер иркенлеккә сығып китергә тип тилмергән, хыялланған ололарҙың яҙмышы ла был комедияла әсе сағылыш таба. Улар һәр береһе хыял илендә йәшәй...\nАбдулланың килеп инеүе, уның йөҙөндә “ҡотҡарыусыны” күреп, тиҙерәк китеү сараһы күргән инәйҙәребеҙ йөҙөндә күпме әйтеп бөтөлмәгән сер, һағыш ята... Хатта үҙен һәр саҡ тәртиптә тотҡан, ҡырҡыу, бойороусан тон менән бөтәһенә лә хужа булған Фатиманы (Миңниса Бакирова) алаһыңмы, үҙенең ихлас хыялдары, бер генә лә ир рәхәте күрмәһә лә яһалма хыял аша ла үҙен алдай алған шуҡ Әҡлимәме (Рафиға Галина), йомшаҡлығы, иплелеге менән үҙенә бер мөнәсәбәт, һөйөү талап иткән Сәлимә (Ләйсән Кәримова) тиһеңме һәм дә өндәшмәй генә ятып һуңғы көндәрен көтә, тигән фекер тыуған, үҙенең әрһеҙлеге, мутлығы менән айырылып торған Хәнә (Гөлнара Йәрмиева) булһынмы, һәммәһенә берсә көлөп тә, берсә йәлләү тойғоһо аша ла ҡарап һоҡланаһың. Ошо геройҙарға үҙеңдән-үҙең ғашиҡ булаһың.\nАртистарҙың үҙ ролдәрен асып биреүе әйтеп бөтөргөһөҙ һоҡландырғыс тамаша булды. Йөрәк әрнеше аша көлдөрә лә белгән был әбей-инәйҙәребеҙ улар бит ҡайҙалыр ситкә китмәгән, ошонда ғына беҙҙең арабыҙҙа йәшәйҙәр... Шундай уҡ йорттарҙа ғәзиз балаларын, ҡайҙандыр мөғжизә көтөп йәшәйҙәр. Тыуған яҡтарына ҡайтырға, иркен һауаларҙы һуларға, үткәндәрен иҫкә төшөрөп йылы мейестәргә терәлешеп, йырлашып, хәтирәләргә күмелгеләре килә бит! Уларҙа “кейәүгә” сығыу түгел, көслө Абдуллаға таянып, күңел утрауына китеп йәшәгеләре килә. Ҡасандыр йәмғиәттә күпме өмөт итеп яңғыҙлыҡҡа дусар булған миллионлаған оло йәштәге ҡәҙерлеләребеҙ һаман да нимәгәлер алданып, өмөтләнеп, хыялланып йәшәй, көслө ир ҡулдарынан ярҙам көткәндәй, нимәлер көтә бирә...\nКөлкө ҡатыш асылған хәҡиҡәт режиссерҙың оло уңышы ла, асышы ла, тип әйтер инем мин. Әйтелмәгән һорауҙарға яуап табып, йәшәйешебеҙҙең оло дөрөҫлөгөн иҫбатларҙай әҫәрҙәрҙең бөгөнгө көнөбөҙҙө аса алған икән, тимәк комедияға юл асыҡ! Һәләтле актерҙарыбыҙ, театрҙың алтын бағанаһын тотоп торған рух илселәренә, театр эшмәкәрлегенә, етәкселәренә, әҙәби һәм мәҙәни яҡтан эшсәнлек итеүсе хеҙмәткәрҙәргә лә ихластан ижади уңыштар, илаһи сафлыҡ, театр тигән тылсымлы донъяның серҙәрен тағы ла байытһындар, өйрәтеп, хисләнеп, рухланып эшләһендәр, тигән теләктәр еткерге килә. Тамашасы һөйөүенә күңелдәрегеҙ гел үҫеп, ҡуйған, уйнаған ролдәрегеҙ рухи кинәнес килтерһен! Ижади офоҡтарығыҙ балҡышлы, тамашасыларығыҙ алҡышлы булһын, яратҡан Стәрле театры.\nБаҫмаға Гөлдәр СОБХАНҒОЛОВА әҙерләне.\nАйҙар ЛАТИПОВ фотоһы.


Пиротехника менән һаҡ булығыҙ!\n23 Декабрь 2019, 15:07\nЯңы йыл менән бәйле тантаналар һәм байрамдар, ғәҙәттә салют, фейерверк, петарда, ракета, хлопушка, фонтан һәм башҡа пиротехник изделиеларһыҙ үтмәй.Пиротехника менән ҡулланыуҙың төп 10 ҡағиҙәһен иҫегеҙгә төшөрәбеҙ.\nЯңы йыл менән бәйле тантаналар һәм байрамдар, ғәҙәттә салют, фейерверк, петарда, ракета, хлопушка, фонтан һәм башҡа пиротехник изделиеларһыҙ үтмәй.\nБеҙҙең илдә пиротехник изделиеларҙың 5 класс төрө билдәләнгән. 1-се, 2-се, 3-сө төр изделиеларҙы ирекле һатырға рөхсәт ителә. 4-се һәм 5-се төрҙәр профессионал пиротехникаға ҡарай һәм уларҙы махсус лицензия менән генә алырға була.\nРәсәйҙә Яңы йыл байрамдары осоронда янғындарҙа 100-гә яҡын кеше вафат була. Мәҫәлән, былтыр беҙҙең районда ғына байрам көндәрендә торлаҡ секторҙа 3 янғын сыҡты.\nПиротехника менән ҡулланыуҙың төп 10 ҡағиҙәһе.\n- торлаҡ йорттарға һәм тиҙ генә янып китә торған предметтарға, ағаслыҡтарға 30 метрға яҡын ерҙә салют атырға;\n- пиротехниканы кеҫәлә йөрөтөргә;\n- фитилде тоҡандырғанда биткә яҡын килтерергә һәм янып торған фейервекка яҡын килергә;\n- көслө ел булғанда уны тоҡандырырға;\n- ракета һәм фейервекттарҙы кешеләргә төбәп һәм автомобиль эргәһендә тоҡандырырға;\n- петардаларҙы аяҡ аҫтына бәрергә;\n- пиротехниканы тоҡандырғанда тәмәке тартырға.\nПиротехника менән ҡулланыр алдынан уның инструкцияһын иғтибар менән уҡып сығығыҙ һәм унда күрһәтелгән бөтә хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен үтәгеҙ. Изделиеның ҡулланыу ваҡытын да ҡарағыҙ.\nЯңы йыл ваҡытында янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен тоторға онотмағыҙ:\n- өйҙә бенгаль уттарын һәм шартлаусы хлопушкаларҙы ҡулланырға рөхсәт ителмәй;\n- электр гирляндалары заводта етештерелгән һәм төҙөк булырға тейеш, ә электр селтәрен заводта етештерелгән һаҡлағыс (предохранитель) менән йыһазландырығыҙ;\n- шыршыға шәм ҡуймағыҙ һәм уны еңел янып китә торған материалдарҙан эшләнгән уйынсыҡтар менән биҙәмәгеҙ;\n- балаларға пиротехника менән уйнарға һәм гирляндаларҙы тоҡандырырға, марля һәм мамыҡтан тегелгән костюмдарҙа шыршы эргәһендә уйнарға рөхсәт итмәгеҙ;\n- өйҙән сыҡҡанда электр приборҙарын һүндерергә онотмағыҙ.\nӨйҙә ҡуйылған шыршының энәләрен ваҡытында йыйыштырып тороғоҙ, сөнки кипкән шыршы энәләре көкөрт кеүек, бер ут сатҡыһынан да гөлтләп янып китеүе ихтимал. Шыршыны электр приборҙарынан алыҫҡараҡ урынлаштырығыҙ, унда шәм һәм пиротехник изделиелар ҡуйырға ярамай.\nОшо ябай ғына ҡағиҙәләрҙе үтәү һеҙҙе һәм йортоғоҙҙо янғындан һаҡлар!


Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы идаралығы вәкилдәре халыҡтың төнгө ваҡытта фликерҙар йәғни яҡтылыҡты сағылдырыусы элементтар йөрөтөүен тикшереү буйынса рейд үткәрҙе\nБеренсе июлдән ҡараңғы ваҡытта ҡаланан ситтәге юлдарҙа йөрөүсе йәйәүлеләр фликерҙар тағып йә йәбештереп йөрөргә тейеш. Ҡағиҙә үҙ көсөнә ингәнгә бер ай, әммә уның хаҡында ишетмәүселәр, йә белергә лә теләмәүселәр күп. Ҡағиҙә йәйәүлеләргә генә түгел, руль артындағыларға ла ҡағыла. Сөнки юл ситендә туҡтаған автомобилдән сыҡҡан водитель дә төнгө эңерҙә күренмәй. Уны үтәмәүселәргә биш йөҙ һум штраф һалына. Фликер хаҡы арзаныраҡ. Кескәй генә әйбер иң ҡәҙерле нәмәне - ғүмерҙе һаҡлап ҡалыуға булышлыҡ итеүен онотмаҫҡа кәрәк.


Льготалы ипотеканың ставкаһы ете процентҡа тиклем кәметелде!\n23 Июнь , 09:58\nРәсәй Президенты Владимир Путиндың ҡушыуы буйынса «Льготалы ипотека» программаһы буйынса ставка 9-ҙан 7 процентҡа тиклем кәметелде.\nМәскәү, Санкт-Петербург, Мәскәү һәм Ленинград өлкәләре өсөн дәүләт программаһы буйынса кредиттың максималь суммаһы 12 миллион һум булһа, башҡа төбәктәр өсөн иһә 6 миллион һум. Беренсе иғәнә фатир хаҡынан 15 проценттан да кәм булмаҫҡа тейеш.\nШулай уҡ 1 майҙан льготалы ставка буйынса ипотеканың максималь суммаһы 30 һәм 15 миллион һумға тиклем арттырылды. Бындай кредитты йыл аҙағына тиклем алырға мөмкин.


26 Октябрь , 23:00\n"COVID-19" ирекмәндәр штабы Башҡортостандағы 60 йәштән өлкән һәм аҙ хәрәкәтләнгән кешеләргә булышыуын дауам итә. Улар аҙыҡ-түлек, дарыуҙар алып килә, өлкәндәрҙе поликлиникаға тиклем оҙата һәм кире өйҙәренә ҡайтарып ҡуя. Бындай ярҙам республиканың һәр ҡала-районында ойошторолған.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 13 октябрҙән башлап, республика Башлығы указына ярашлы, 65 йәштән өлкәндәргә үҙҡурсаланыу тәртибе индерелде.\nОктябрьский ҡалаһында 41 ирекмән һәм 16 автоирекмән өйҙә ултырырға мәжбүр ололарға ярҙам итә. "Тыуған яҡ" гәзите хәбәр итеүенсә, улар социаль селтәрҙә таратылған иғланды күреп, үҙҙәре был мәрхәмәтле эшкә килеп ҡушылған.\nГөлнара Салауатова һүҙҙәренсә, ул пандемия башланғас ирекмәндәр рәтенә баҫҡан. "Социаль селтәрҙәр аша ирекмәндәрҙе саҡырғандарын осраҡлы ғына белеп ҡалдым. "Беҙҙең хәстәрлек" үҙәгенә яҙҙым, ҡабул иттеләр. Беҙ яңғыҙ йәшәгән пенсионерҙарға аҙыҡ-түлек, дарыуҙар ташыйбыҙ. Улар һәр саҡ ҡыуанып ҡаршы ала, рәхмәт әйтә".\nГөлнара фотограф булып эшләй, "Мохтаждарҙы туйындырабыҙ" тигән төркөмдә тора. "Әлеге көндә беҙ аҡсаһыҙ йәки ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған 30 студентҡа ярҙам итәбеҙ. Ошо арала газды ҡайтанан тоташтырыуға аҡса йыйҙыҡ. Рөстәм хәҙрәт Шакиров ныҡ ярҙам итте. Изгелек эшләү, мохтаждарға ярҙам итеү иң мөһимелер, моғайын", - ти ул.\nСалауат ҡалаһынан Гүзәлиә Мөхәмәтйәрова инде алты йыл ирекмәндәр хәрәкәтендә тора. "Ирекмәнлек - яҡшы тормош тәжрибәһе. Яңы нәмәгә өйрәнәһең, төрлө юҫыҡта көсөңдө һынап ҡарайһың, рухи яҡтан үҙеңә яҡын кешеләр менән танышаһың. Ошо йылдар эсендә мин бар Рәсәй буйлап әллә күпме кеше менән таныштым! - тип һөйләгән Гүзәлиә "Выбор" гәзитенә. - Пандемия башланғанда ҡыйыныраҡ ине. Әммә яңы шарттарҙа ла эште яйға һалып алдыҡ - бөтәһе лә яҡшы килеп сыҡты!"\nАсҡын районында ирекмәндәр үҙәгенә беренселәрҙән булып Урмияҙ ауылынан Алена Мәхмүдиярова килә. Ул, үҙенең бөтә эштәрен ситкә ҡуйып, пенсионер Наза Ғүмәроваға аҙыҡ-түлек тапшырырға, хәлен һорашырға, һөйләшергә тип килә. Алена тураһында "Аскинская новь" гәзите яҙа.\n"Баймаҡ хәбәрҙәре" Гөлгинә Алсынова хаҡында бәйән итә. Ул өлкәндәрҙе һиҙгерерәк булырға, насар уйлылар тоҙағына ҡапмаҫ өсөн, аралашҡан кеше тураһында ныҡлап белешергә өйрәтә. Үткән йыл бер инәйҙе ниндәйҙер егет, ирекмәнмен тигән булып танышып, бер мең һумға алдап киткән.\nБәләбәй районында "Беҙҙең хәстәрлек" үҙәге көсәйтелгән тәртиптә эшләй. Яңғыҙ йәшәгән өлкәндәр колл-үҙәккә шылтырата ала. "Беҙгә күберәк дарыу һәм аҙыҡ-түлек һатып алырға, сүп-сарҙы сығарырға һорап мөрәжәғәт итәләр, - тип һөйләй "Бәләбәй хәбәрҙәре"нә ирекмән Валентина Антипова. - Ковид менән ауырыған кешеләр күп шылтырата".\n"Яңауыл таңдары" гәзитенә һөйләүҙәре буйынса, штабта 65 йәштән өлкән булған, яңғыҙ йәшәгән һәм аҙ хәрәкәтләнгән кешеләрҙән шылтыратыуҙарҙы бында 14 октябрҙән ҡабул итә башлағандар. Үтенестәр башлыса аҙыҡ-түлек һәм дарыу алып килеүгә ҡайтып ҡала. Яңылыҡтар ҙа юҡ түгел. Мәҫәлән, ҡайһы саҡта ирекмәндәр вакцина эшләтергә теләгән пенсионерҙарҙы өйҙән поликлиникаға алып бара, ҡайтарып ҡуя. "30 октябрҙән 7 ноябргә тиклем шылтыратыуҙар күбәйер тип күҙаллайбыҙ", - ти ирекмән Гүзәл Ташбулатова.\nДыуан районында 100-ләп ирекмән бар. Улар араһында төрлө һөнәр кешеләре - тәрбиәселәр, китапханасылар, шәхси эшҡыуарҙар, уҡытыусылар, студенттар, ауыл хужалығы эшсәндәре, ауыл хакимиәте һәм ауыл мәҙәниәт йорттары хеҙмәткәрҙәре. Был хаҡта район гәзите хәбәр итә.\nМәләүездә өйҙә ҡалырға мәжбүр өлкәндәргә ирекмәндәр ҙә, етәкселәр ҙә ярҙам итә. Ирекмәндәр эше координаторы Никита Суботин әйтеүенсә, аҙнаһына өс тирәһе мөрәжәғәт теркәлә. Мәләүез ирекмәндәренең эше тураһында "Путь Октября" гәзите яҙа.\nХәйбулла районында "Беҙҙең хәстәрлек" үҙәгенең эшен йәнләндереү маҡсатында ирекмәндәр, автоирекмәндәр туплау башланған. 18 йәштән өлкән, ковидҡа ҡаршы вакцина һалдыртҡандар был рәтте тулыландыра ала. "Беҙҙең отрядта иң әүҙем 40 ирекмән эшләй, улар - Бүребай, Һамар, Подольск, Маҡандан, иң күбе - Аҡъярҙан. Мәҙәниәт өлкәһе хеҙмәткәрҙәре күп. Улар бөтәһе лә быйыл йәй янғындарҙы һүндереште", - тип һөйләгән "Хәйбулла хәбәрҙәре"нә район ирекмәндәр штабы координаторы Тимур Рәмов.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ: прививка һалдырмаған өлкән йәштәгеләр өйҙә ҡалырға тейеш. Магазин, дарыухана, банк, бәйләнеш салондарына улар иртәнге сәғәт 11-ҙән көндөҙгө 1-гә тиклем генә бара ала. Пенсионерҙарға ирекмәндәр ярҙамға килергә әҙер. "Беҙҙең хәстәрлек" ирекмәндәр штабының телефоны: 8-800-201-89-03.


Һыу ҙа, канализация ла юҡ | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡала үҙәгендә урынлашҡан иҫке йорт 1983-сө йылдарҙа уҡ авария хәлендә тип танылған. Әммә әлегә тиклем Миәс урамы, 42-се йортта йәшәүселәргә яңы торлаҡ бирелмәгән. Йортта бер тапҡыр ҙа капиталь ремонт башҡарылмаған. Зәбирә Хөснийәрованың атаһы Бөйөк Ватан һуғышы ветераны. Бүлмә уға ваҡытлыса йәшәп торор өсөн генә бирелгән. Әммә ваҡытлыса торлаҡ инде күптән таушалып, сереп бөткән. Йортта йәшәүселәр бында капиталь ремонт башҡарылғанын хәтерләмәй. Валентина Борисенкоға 82 йәш. 50 йылға яҡын ошо йортта йәшәргә мәжбүр. Ә был еҫте фатир хужалары үҙаллы ғына бөтөрә алмай.\nҒөмүмән, 50-се йылдарҙағы төҙөлөштөң үҙенсәлектәре бар һәм заман талаптарына тап килмәй. 83-сө йылда уҡ йорт авария хәлендә, тип табыла. Фатир хужалары әйтеүенсә, йорт емерелергә тора, стеналары буйҙан буйға ярылған. Шуға ла бүлмәләрҙә йылы кейенергә тура килә. Йортта йәшәүселәр һәр тауышҡа иғтибарлы булып, һаҡ ҡына йөрөргә тырыша. Был билдәле голланд мейестәре һәр бүлмәлә бар. Ә был ике бүлмә өсөн бер мейес. Ул күптән эшлектән сыҡҡан һәм фатир хужалары бүлмәләрен электр менән йылытырға мәжбүр. Электр сымдары ла бер тапҡыр ҙа яңыртылмаған. Бүлмәләрҙе иһә электр менән генә йылытыу мөмкин түгел һәм хәүефле лә.\nЭлектр сымдары бер нисә урындан үҙаллы ялғанған.Йортто тағы ла авария хәлендә, тип танытыр өсөн фатир хужалары хаттар яҙа, әлегә һөҙөмтәләр юҡ. Совет районының йорт хужалығы идаралығы тикшереү үткәргән һәм ошо һөҙһөмтәләрҙән сығып, тәҡдимдәр яһалды. Төҙөкләндереү эштәре иһә фатир хужалары иҫәбенә башҡарыласаҡ, подрядсы ойошмаға 25 мең һум тирәһе аҡса түләргә кәрәк буласаҡ.\nРеспубликаның Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты төбәк бүлеге Миәс урамындағы был йортто күҙәтеүгә алды. Бәхетле ҡартлыҡта йәшәргә хыялланған 82 йәшлек Валентина Борисенко әлегә тиклем йәйәү колонканан һыу ташый, бар уңайлыҡтар тышта, йыуыныу бүлмәһе лә бөтөнләй юҡ. Миәс урамы, 42-се йортта 7 фатир хужаһы йәшәй, ҡайһы берҙәре туғандарында торорға мәжбүр, бәғзеләре өсөн ул берҙән-бер торлаҡ. Иҫке йортта йәшәүселәр өмөттәрен өҙмәй.


Сермәндә үҙенсәлекле завод бар » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Сермәндә үҙенсәлекле завод бар\n07.11.2014 Сермәндә үҙенсәлекле завод бар\nТүбәндә Урал спорт инвентары заводының генераль директоры Азат ВИЛДАНОВ менән әңгәмә тәҡдим итәбеҙ.\n– Азат Риф улы, ниңә заводты нәҡ Сермәндә асырға ҡарар иттегеҙ?\n– Сермән – бик уңайлы урында урынлашҡан ҙур тораҡ пункты, ҡала ла яҡын. Шул уҡ ваҡытта производство базаһының ҡиммәт булмауы ла үҙенә йәлеп итте. Шуға ла компаньондарым менән уны һайланыҡ.\n– Завод – ҙур төшөнсә, ә һеҙҙең эшмәкәрлек нимәгә ҡайтып ҡала?\n– Беҙҙең төп йүнәлеш – спорт инвентарҙары әҙерләү. Әлеге ваҡытта фитнес-клубтар өсөн ҡорамалдар етештерәбеҙ. Мәҫәлән, спорттың көс төрҙәре залдары өсөн күтәреү эскәмйәһе, пауэрлифтинг өсөн ҡорамалдар, мускулдар өсөн тренажер һәм башҡалар. Йәғни көс күнекмәләре өсөн залдарҙы тулыһынса йыһазландырабыҙ. Продукциябыҙ Екатеринбург, Мәскәү ҡалаларына оҙатыла.\n– Юҡтан бар итеп, бер ниндәй шарттар булмаған ерҙә эш башлауы ауыр булманымы?\n– 2014 йылдың ғинуарынан эшкә тотондоҡ. Тәүҙә производство бинаһын рәткә килтерҙек, ойоштороу эштәре менән булыштыҡ. Мартта тауар етештереүгә тотондоҡ. Предприятиены асҡан мәлдә һәр саҡ ауырға тура килә. Беҙ ҙә етди проблемаларға осраныҡ. Шуларҙың иң мөһиме – кадрҙар мәсьәләһе. Районда сәнәғәт предприятиелары әҙ. Заводҡа плазма ҡырҡыусы, иретеп йәбештереүсе, слесарь-йыйыусы, буяусы, йыйыусы-төрөүсе, токарь, тегенсе, ағас эше оҫтаһы, преслаусы кеүек һөнәр эйәләре кәрәк ине. Шуға ла беҙҙең талаптарға яуап бирерҙәй кадрҙарға ҡытлыҡ булды. Кешеләр эшкә килә, тик кемдер бурысына илке-һалҡы ҡарай, кемдер эсергә ярата. Тәүҙә эште өс кеше менән башланыҡ, бөгөн иһә хеҙмәткәрҙәр һаны унға етте. Эшселәребеҙ – Сермәндән, Белореттан, бер кеше Магнитогорск ҡалаһынан килеп эшләй. Хәҙер инде үҙҙәрен яҡшы яҡтан күрһәткән хеҙмәткәрҙәр араһынан слесарь Айҙар Әхмәтшинды, йыйыусы Илнур Сәйәховты, тегенсе Вәсилә Суфьянованы маҡтап телгә алып китергә мөмкин. Ғөмүмән, һәр эштә лә кадрҙар хәл иткес урын тота. Яҡшы кадрҙар булһа, эш тә алға бара.\n– Ауылда спорт инвентарҙары етештереү ауыр түгелме?\n– Завод ыңғай темпта үҫешә. Был йүнәлештә бер йыл ғына шөғөлләнмәйбеҙ, һигеҙ йыллыҡ тәжрибә тупланған. Ҡорамалдарҙы туплау һәм сығым материалдары буйынса яйға һалынған база, технология бар. Комплектлау өсөн материалдарҙы Дондағы Ростов, Мәскәү, Омск, Силәбе, Өфө, Нефтекама ҡалаларынан алып киләбеҙ.\nЗавод эше бер нисә циклды берләштерә. Продукция етештереүҙә заманса технологияларҙы ҡулланабыҙ. Мәҫәлән, ҡорамалдарҙы буяу өсөн порошоклы буяу линияһы урынлаштырҙыҡ. Резинаны иретеп, төрлө формалағы әйберҙәр етештереү өсөн дә ҡорамалыбыҙ бар. Үҙебеҙҙең ихтыяж өсөн компьютер аша идара ителгән тимер табаҡты плазмалы ҡырҡыу станогын уйлап сығарҙыҡ.\n– Урындағы халыҡ һеҙҙе нисек ҡабул итте?\n– Тәүҙә шикләнеп ҡаранылар: килерҙәр ҙә китерҙәр, йөрөйҙәр шунда, тигән кеүек. Нисек асҡандар, шулай ябырҙар, тигән фекерҙәр ҙә яңғыраны. Ә беҙҙең, Аллаға шөкөр, эшебеҙ китте. Эш хаҡын ваҡытында түләгәс, кешеләрҙә беҙгә ҡарата ышаныс тыуҙы.\n– Киләсәккә ниндәй пландар менән йәшәйһегеҙ?\n– Әле тормошҡа ашыра торған пландар күп. Шул иҫәптән авария хәлендәге бинаны яйлап төҙөкләндереп алырға кәрәк. Физик мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр өсөн тренажерҙар етештереүҙе үҙләштереү төп маҡсаттарҙың береһе булып тора. Заводтың етештереү ҡеүәте ҙур, әлеге ваҡытта 150-нән ашыу төр тауар етештереү мөмкинлегебеҙ бар. Шуға ла, фитнес залдары өсөн етештергән тауарҙарҙан тыш, спорт һәм йорт алды майҙансыҡтарын төҙөкләндереү йүнәлешендә лә эшләй алабыҙ.\n– Тимәк, беҙҙең мәктәптәрҙә спорт майҙансыҡтарын, залдарҙы төҙөкләндереү өсөн ҡорамалдар артынан әллә ҡайҙа йөрөмәй, үҙебеҙҙәге етештереүсегә мөрәжәғәт итергә мөмкин. Ә уларҙың проекттарын кем эшләй?\n– Әлеге ваҡытта проекттарҙы тулыһынса үҙем һыҙам, шул уҡ ваҡытта материалдар килтереү һәм заказдар йыйыу ҙа минең иңдә.\n– Азат Риф улы, нәҡ башҡорт ауылында эш асыуығыҙ башҡа эшҡыуар милләттәштәр өсөн үрнәк булып тора. Сермәндәр һеҙҙең эшмәкәрлектең ауылдың киләсәге өсөн дә ҙур потенциал булыуын аңлап ҡабул итер тип ышанабыҙ. Эшегеҙҙә бары тик уңыштар теләйбеҙ.


СЕЙ РИЗЫҠ ФАЙҘАЛЫМЫ? » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nСЕЙ РИЗЫҠ ФАЙҘАЛЫМЫ?\nҺуңғы йылдарҙа ябығыу маҡсатында диета тотоу урынына ризыҡты сей килеш ашау киң таралыу ала башланы. Аҙыҡты әҙерләмәй ашаусылар, ошолай туҡланғанда ауырлыҡтың юғалыуы ризыҡтың калорияһы кәмеүенә, артыҡ ашауҙы сикләүгә, туҡланыуҙың яңы төрөнә күскәндә организмдың яраҡлашыу осорона бәйле, тип аңлата. Ҡайһы берәүҙәр хатта: «Ауырлыҡ кәмеү һәм күсмә осорҙағы ҡыйынлыҡтар организмдан ағыулы матдәләр сығыу һөҙөмтәһе булып тора», – тип һанай. Сей аҙыҡ менән туҡланыуҙың ҡасан килеп сығыуына күҙ һалайыҡ.\nXX быуат уртаһында иҡтисади үҫешкән илдәрҙә индустриаль туҡланыу сәнәғәте алға китте. Арта барған ҡала халҡын туйҙырыу өсөн яңы уңышты консервалау, рафинадлау, тиҙ туңдырыу ҡулланыла башланы. Был иһә ризыҡта витаминдарҙың, ферменттарҙың, микроэлементтарҙың юғалыуына килтерә, етмәһә, уға химик өҫтәмәләр ҡушыла. Тәғәмдәрҙә биологик әүҙем матдәләрҙең аҙайыуы, юғары калориялы аҙыҡтың (мәҫәлән, кәнфиттәрҙең) артыуы һимереү, юғары ҡан баҫымы, диабет, яман шеш кеүек сирҙәргә килтерә. Был үҙ сиратында Көнбайыш Европала, Америкала маҡсатлы рәүештә сәләмәт тормош алып барыу хәрәкәтенең көсәйеүенә, үҙенсәлекле туҡланыу, шул иҫәптән аҙыҡты бешермәй ашау менән мауығыусыларҙың күбәйеүенә сәбәпсе булды.\nАҙыҡты сей килеш ашау – уны йылыла, утта бер ниндәй эшкәртеүһеҙ (бешермәйенсә, ҡыҙҙырмайынса, томаламайынса, боҫта тотмайынса һ.б.) туҡланыу рәүеше. «Төп маҡсат – аҙыҡтың бөтә файҙаһын һаҡларға ынтылыу», – ти сей ризыҡ ашауҙы өҫтөн күреүселәр. Был диетаны даими ашау нормаһы итеп алыусылар: «Ғөмүмән, боронғо кеше әҙер аҙыҡ менән туҡлана алмаған, сөнки ҡырағай тәбиғәттә ҡыҙҙырылған, бешерелгән ризыҡ юҡ, шуға күрә тап сей ризыҡ биологик яҡтан тәбиғи һанала», – тигән фекер белдерә.\nТуҡланыуҙың был системаһы бер нисә йүнәлешкә бүленә. Әҙерләнмәгән бөтә төр ризыҡты ашауға өҫтөнлөк биреүселәр рационға сей йә ҡаҡланған ит, балыҡ, диңгеҙ ҡыҫалаһы, креветка, шулай уҡ һөт, йомортҡаны ла индереүе мөмкин. Ҡайһы берҙә һөттән баш тарталар, ул сағында табынға үҫемлек аҙыҡтары, ит, балыҡ ҡуйыла. Ит менән балыҡты тулыһынса инҡар итеп, үҫемлек ризыҡтары, сей йомортҡа йәки һөт, һөт аҙыҡтары менән туҡланыусылар ҙа бар.\nИң киң таралғаны – өҫтәлдән ит, һөт, балыҡ, йомортҡа кеүек ризыҡтарҙы тулыһынса алып ташлап, сей үҫемлек аҙыҡтарын ғына ҡалдырыу. Киреһенсә, йәшелсә-емеште бөтөнләй аҙ ҡулланып, тик бешмәгән балыҡ, ит, йомортҡа, ҡыр хайуандары итенә күскән кешеләр ҙә юҡ түгел. Емеш-еләк, ҡыяр, помидор кеүек йәшелсәләрҙе генә ашап йәшәүселәр ҙә күп.\nБыл системаның ҡатнаш төрө хаҡында ла әйтеп үтәйек. Аҙыҡ ул осраҡта май, аҡһым, углевод, витаминдар, микроэлементтар миҡдарына ҡарап бүленә. Бер ашағанда оҡшаш ашамлыҡтар ғына (мәҫәлән, йәшелсәне йәшелсә менән, емеште емеш менән, еләкте сәтләүек менән, ит-һөт ризығын – бары тик шундай ризыҡ менән) ҡулланырға мөмкин. Монотроф туҡланыу тигәне бер ултырғанда бары тик бер сей үҫемлек тәғәме ашауҙан ғибәрәт. Мәҫәлән, тик алма йәки әфлисун менән һыйланалар, күпмелер ваҡыттан һуң – башҡа йәшелсә йә емеш менән.\nГел бешмәгән аҙыҡ менән туҡланыуҙың һаулыҡҡа ниндәй зыян һалыуы хаҡында һөйләгем килә. Ашҡаҙаныбыҙ целлюлозаны үҙләштереүгә яраҡлашмағанлыҡтан, эшкәртелмәгән үҫемлек күҙәнәктәренә бай сей аҙыҡ бик ауыр ҡабул ителә. Бының ашҡаҙан-эсәк юлы эшмәкәрлегенең боҙолоуына килтереүе, мәҫәлән, фитобезоарҙар (үҫемлек күҙәнәктәре ризыҡ киҫәген уратып алып, төйөн хасил итә, унан төйөн ташҡа әйләнә) барлыҡҡа килеүе ихтимал. Ризыҡты тик сей килеш ашауҙан теш эмале тиҙ сатнай. Ашҡаҙанда һәм эсәктәрҙә В12 витамины насар үҙләшеү сәбәпле, организм уға ҡытлыҡ кисерә, шулай уҡ омега-3 кимәле кәмей. Ҡатын- ҡыҙҙарҙың күрем циклы боҙола, ҡайһы берәүҙәрендә күрем бөтөнләй туҡтай. Тик сей аҙыҡтар менән туҡланыу бигерәк тә балалар, үҫмерҙәр, оло йәштәгеләр, буласаҡ әсәйҙәр һәм атайҙар өсөн зыянлы.\nМедицина күҙлегенән ҡарағанда, сәләмәт кешегә диетала сикләүҙәр юҡ. Ләкин ауырыуҙарға төрлө ҡәтғи диеталар менән һынауҙар үткәрергә түгел. Ашҡаҙан-эсәк юлы сирҙәренән яфаланғанда уның лайлалы тышсаһын ҡуҙғытыусы сей йәшелсә, емеш-еләк ашарға ярамай, шулай уҡ аҙыҡты махсус эшкәртергә кәрәк. Мәҫәлән, ашҡаҙан, үңәс ауырыуҙарына тарыусыларға сей кәбеҫтә, шалҡан, торма, ҡуҙғалаҡ, шпинат, һуған, ҡыяр, бәшмәк, әсе, өлгөрөп етмәгән, күҙәнәктәргә бай емеш-еләк килешмәй.\nБауыр һәм ашҡаҙан аҫты биҙе сирҙәре ваҡытында сей бәшмәк, ҡуҙғалаҡ, ирәүән, һарымһаҡ, һуған, татлы борос, шәфәри, укроп кеүек үләндәрҙе, емеш-еләкте ашау тыйыла. Эсәк ауырыуҙары менән интегеүселәргә әсеү һәм сереүҙе көсәйткән, эсте күптергән эре күҙәнәкле сей емештәр, йәшелсәләр бик зарарлы.\nЖурнал уҡыусыларға: «Ниндәй диета тоторға уйлаһағыҙ ҙа, иң элек табипҡа мөрәжәғәт итеп, уның кәңәшен алығыҙ», – тиергә теләйем.\nБашҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығының\nштаттан тыш баш гастроэнтерологы, юғары категориялы табип.


Быйыл Башҡортостанда 430 меңдән ашыу бала мәктәпкә уҡырға барасаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБыйыл Башҡортостанда 430 меңдән ашыу бала мәктәпкә уҡырға барасаҡ\n13:23, 28 августа 2013 Йәмғиәт\nБыйыл Башҡортостанда 430 меңдән ашыу бала мәктәпкә уҡырға барасаҡ, уларҙың 44 меңе – беренсе класс уҡыусылары.\n2013 йылда Белем көнө йәкшәмбегә тура килә, шуға күрә байрам дүшәмбе, 2 сентябргә, күсерелә. БР Мәғариф министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, байрам тантаналы линейканан башланып, РФ Конституцияһының 20 йыллығына арналған асыҡ дәрес менән тамамланасаҡ.\nВедомство мәғлүмәттәре буйынса, бөгөнгө көндә республикала 1587 мәктәп һәм 812 филиал эшләй. Барлыҡ белем биреү учреждениелары уҡыу йылына әҙер һәм 1 сентябрҙә штат режимында эшләй башлаясаҡ.


Башҡортостан һайлауҙарға әҙер | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостан һайлауҙарға әҙер\n8 сентябрҙә республикала 818 һайлау кампанияһы үтәсәк. Республика башлығы вазифаһына 8 кандидат дәғүә итә. Шулай уҡ БР Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайға Өфөнөң Октябрь районы һәм Нефтекама ҡалаһының алтынсы саҡырылыш, урындағы үҙидаралыҡ һайланған органдарына депутаттар һайланы. Башҡортостан башлығын һайлауҙа тауыш биреү өсөн 3 миллион 54 мең 3 дана һайлау бюллетене баҫтырып сығарылған, шул иҫәптән рус телендә — 2 миллион 450 мең, бюллеьендәрҙең 13 проценты башҡорт телендә, шулай уҡ татар телендә 205 мең ярым дана. Ғөмүмән, берҙәм һайлау көнөнә үҙәк һайлау комиссияһы әҙер, тип белдерҙе матбуғат конференцияһында Илона Макаренко. Быйыл 28 мең кеше беренсе тапҡыр һайлауҙа ҡатнаша, 100 йәштән үткән һайлаусылар иҫәбе 227, Беренсе тапҡыр Мәскәү ҡалаһында 30 участкала һайлау ойоштороласаҡ, уларҙы 181 кеше тауыш биреү теләген белдергән. Әгәр ҙә 8 сентябрҙә ниндәйҙер сәбәптән һайлауға барарыға мөмкинселек булмаһа, көндөҙгө сәғәт 3-кә тиклем һайлау участкаһына шылтыратып хәбәр итергә мөмкин һәм комиссия ағзалары өйгә килеп бюллетенде тултырта аласаҡ.


Билдәле башҡорт шағиры Салауат Әбүзәрҙең яңы ғына баҫылып сыҡҡан “Ғәмәл дәфтәре” лә шундай китаптар иҫәбенән. Беҙ уның “Йыһан емеше” исемле китабын 2006 йылда ҡулыбыҙға алып ҡыуанғайныҡ. Ә быныһы – күптән түгел илле йәшен билдәләгән шағирҙың ниндәйҙер кимәлдә ошо арауыҡтағы ижадын билдәләгән һайланма әҫәрҙәренән ғибәрәт. Әлбиттә, башҡорт шиғриәтенең иң сағыу йондоҙҙарының береһенә әүерелгән Салауат Әбүзәрҙең ни бары мең дана менән генә баҫылған был йыйынтығы магазин кәштәләрендә саң йыйып ятмаясаҡ. Уның яҙмышы – йөрәктәргә илһам бүләк итеп ҡулдан-ҡулға йөрөү.\n“Ҡыйыу шиғриәт” тип атар инем Салауат Әбүзәрҙең ижадына баһа бирергә тура килһә. Ысынлап та, уны барыбыҙ ҙа талантлы шағир ғына түгел, ә үткер ҡәләмле журналист тип тә беләбеҙ. “Башҡортостан” гәзитендә эшләү дәүерендәге бер ваҡиға бөгөнгөләй хәтеремдә. Мин был тармаҡта яңы ғына бил нығыта башлаған йәш кеше ағайыбыҙҙан сетерекле мәсьәлә буйынса кәңәш һорап индем. Уның шул ваҡыттағы яуабы бөгөн дә йыш ҡына миңә ярҙамға килә. “Ҡурҡыу хисе бөтәбеҙгә лә хас. Әммә шундай ваҡыттарҙа бөтә ҡыйыулығыңды туплап киләһе аҙымды яһай белергә кәрәк. Эйе, бәлки, килеп тә сыҡмаҫ өмөтләнгәнең. Әммә үкенес тойғоһо йөрәгеңде өтмәйәсәк. Уңышһыҙлыҡ өсөн һине берәү ҙә Марс планетаһына сығарып ырғытмаясаҡ бит!” – тигәйне ул. Ысынлап та, Салауат Әбүзәрҙең саялығы шиғриәтендә лә асыҡ сағыла. Шуға ла ул бик күптәрҙең һөйөүен яулай алғандыр, моғайын. Ҡыйыу шағир ғына шулай әйтә ала бит:\nИшетмәйбеҙ зарын һәм күрмәйбеҙ\nАяныслы хәлле башҡортто.\nКүпме ҡыҙың ят милләткә сығып,\nНәҫел ағасыңды ҡоротто.\nАуылдарҙа күпме ир егеттәр,\nМохтаж булып ҡатын наҙына,\nКиләсәккә өмөттәре һүнеп,\nБатып бара эске һаҙына.\nКүрмәйһеңме, Алдар, Салауаттар,\nБатыршалар, Ҡаһым түрәләр,\nИлен һаҡлар, халҡын яҡлар улдар\nТыумайынса гүргә керәләр?! (“Ҡоролтайға көйлө хитап”)\nҠарап торам. Хәйерсебеҙ\nБер ни тапмай, ары китте.\nМин ҡыҙғанам хәйерсене,\nМин ҡыҙғанам анау этте.\nКитеп бара. Аяғында\nҠатып бөткән тишек итек.\nКитеп бара, берәй нәмә\nТабырына өмөт итеп.\nКөн боҙола… Ел-дауыллап,\nӘллә күпме ҡарҙар яуыр.\nУл меҫкенде бер кем белмәй\nҠайҙа барып, ҡайҙа ауыр?!\nУлар китте. Буран олой.\nЙөрәгемә бәрә һалҡын.\nӘйтерһең дә, сүплек болғап,\nКитеп бара минең халҡым… (“Хәйерсе” поэмаһы.)\nБыл китапҡа баш һүҙҙе Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаев яҙған. “Арымаһын илһам толпары” тип атаған уны ил ағаһы. “Талантлы шағирыбыҙ үҙенең илле йәшен дүрт шиғыр китабы менән ҡаршы ала. “Мөхәббәт баҡсаһы” исемле электрон китабы ла сыҡҡан икән. Быға өҫтәп тағы ла нимә әйтәһең инде? Әйтәһең икән, төп иғтибарҙы иң элек бына нимәгә йүнәлтәһең: ижадтың баһаһын һис кенә лә китаптар һаны, әҫәрҙең күләме билдәләмәй. Һан сифатҡа әйләнә тигән диалектика ҡануны ижад донъяһы өсөн һис кенә лә ҡәтғи закон түгел. Берәүҙәр аҙ әйтеп тә халыҡ хәтерендә ҡала, икенселәрҙең күп яҙғандары ла тиҙ онотола”, – тип билдәләй Рауил Төхвәт улы. Эйе, быны шағирҙың шиғриәтенә ҡарата халыҡ һөйөүе лә раҫлай бит. Ил ғәме менән һуғарылған уның һәр ижад емеше. Ил кисергәнде үткәрә йөрәге аша һәм улар күңелде семтеп алырлыҡ шиғыр өлгөләренә әүерелә. Шулай булмаһа, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының иң юғары наградаһы – “Ал да нур сәс халҡыңа” миҙалы менән бүләкләнер инеме ни?..\n…Һәм халҡымдың бөйөк рухы йәшәй,\nНиндәй көс бар шунан юғары?\nМәңгелеккә ҡалҡан булып тора\nБашҡорт рухы – башҡорт диуары!\nЫсынлап та, рух – шағирҙың төп ҡалҡаны. Уны заман һынауҙары һындыра алмай. Бөгөнгөнөң аяныслы хәлдәренән беҙҙе бары рух ныҡлығы ғына ҡотҡара аласаҡ – Салауат Әбүзәр шиғриәте тап ошоно раҫлай.\nБөгөн шиғырҙарын халыҡ яттан һөйләгән шағирҙарыбыҙ бик һирәк – шуларҙың береһе, һис шикһеҙ, Салауат Әбүзәр. Билдәле шағир, драматург, журналист көндәлек тормошта ла башҡаларға, бигерәк тә, йәштәргә өлгө булырҙай йәшәй белә. Дүрт балаға ғүмер биргән атай ҙа, ныҡлы терәк-таяныс булырҙай тормош иптәше лә. Башҡорт рухын шиғырҙарында һәм поэмаларында ғына данлап ҡалмай, ә шуға тоғро булып көн итә. Дан һәм шөһрәт артынан ҡыуғандар сафынан да йыраҡ. Илле йәшен билдәләгәндә Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге милли китапханала уҡыусы балалар менән осрашыуҙы хуп күреүе лә ошоға дәлил түгелме ни?\nЭйе, “Ғәмәл дәфтәре” китабын сарсағандан һуң шишмә һыуын эскәндәй йотлоғоп уҡып сыҡтым. Рухташым күңеленән тыуған тылсымлы шиғырҙар бит! Иманым камил, бик күп шиғриәт һөйөүселәр был китапты ҡабат-ҡабат уҡыясаҡ, илһамланасаҡ, уйланасаҡ. Халҡыбыҙҙың бөгөнгөһө һәм иртәгәһе тураһында. Рухыбыҙ тураһында.\nӘ шағир артабан да ижад итһен, милләте яҙмышын үҙ йөрәге аша үткәрһен. Хоҙай Тәғәлә шағирҙарға ғына йөкмәткән яуаплылыҡ бит был. Быны ул үҙе лә төшөнә һәм “Ғәмәл дәфтәрен” йомғаҡлаған “Һүҙ” шиғырында тап шул турала әйтә:\nТаланған ил, рәнйетелгән халыҡ,\nЭй, уландар, бер һүҙ көтә һеҙҙән!\nЗаманында Батыршалар әйткән,\nСалауаттар әйткән һәм Ҡаһымдар…\nӘйт шундай һүҙ: осҡон сәсрәп торһон,\nУл һүҙеңдән уттар ҡабынһындар!\nБеҙҙең “Йәйғор” шифаханаһын Өфө эргәһендәге ҡарағай урманы уратып алған. Һауа саф һәм йомшаҡ, ҡала ығы-зығыһы ишетелмәй.\nШифахана тәүге осорҙа (ул 1984 йылда асылған) баш ҡала предприятиелары хеҙмәткәрҙәрен генә ҡабул итһә, хәҙер республикабыҙ ҡала-райондарынан, Рәсәй төбәктәренән, хатта сит илдәрҙән дә сәләмәтлектәрен нығытырға һәм ял итергә киләләр.\nУмыртҡа һөйәге һәм быуындар һыҙлауынан, геморрой һәм енси ауырыуҙарҙан дауалағанда айырыуса яҡшы күрһәткестәргә өлгәшәбеҙ. Беҙгә атлай алмаған ауырыуҙарҙы ла алып килгәндәре бар. Уларҙы массаж, мануаль терапия, энә ҡаҙау һәм “ANATOMOTOR” сит ил аппаратында умыртҡа һөйәген яҙылдырыу ярҙамында аяҡҡа баҫтырабыҙ. Беҙҙәге ҡайһы бер дауалау аппаратын илдең башҡа шифаханаларында осратып булмай. Мәҫәлән, быуындар шешеүенән, үксә һөйәге ауырыуҙарынан арындырыусы ҡаҡма тулҡынлы терапия аппараты – республикала берҙән-бер.\nШифаханабыҙҙағы “Гальванованна” ҡоролмаһы ла Рәсәйҙә бер нисә генә. Ул мускулдар ауыртыуын бөтөрә, ҡан әйләнешен яйға һала, контузия алған кешеләрҙең хәлен яҡшырта. “Магнитотурботрон” аппараты ебәргән магнит тулҡындары организмға төрлө ауырыуҙы дарыуһыҙ еңергә ярҙам итә, кешене башынан алып аяғына тиклем дауалай. Айырыуса юғары ҡан баҫымынан, тын алыу һәм ашҡаҙан-эсәк юлы сирҙәренән ҡотҡара, иммунитетты нығыта.\nЙылдар буйы һыналған дауалау ысулдарын да киң ҡулланабыҙ. Әйтәйек, һөлөк һалыу, физиотерапия, массаж, ләмле ванна, тоҙ шахтаһы, ингаляция, аэрофитотерапия.\nТоҙло Илек һыуы йәки шундай уҡ концентрациялы һыу тултырылған йылы һәм таҙа бассейн да буш торғаны юҡ. Ул һөйәк, мускул, нервы системаһы, ҡан тамырҙары ауырыуҙарынан, балалар экземаһынан, псориаздан килешә. Йөҙөү өсөн ҙур һәм тренажерҙарҙа шөғөлләнеү өсөн бәләкәй бассейндар ҙа бар.\nСтоматология бүлеге бер нисә йыл элек теш быраулау машинаһы энәһен лазер нурына алмаштырҙы. Тештәрҙе былай дауалау механик ысулдарҙан ныҡ айырыла. Беренсенән, ауырттырмай, икенсенән, пломба кәмендә ун йыл тора. Анестезияға аллергияһы булғандар өсөн лазер – теш һыҙлауынан ҡотолоуҙың берҙән-бер сараһы. Белгестәр теште ағартыу, уға ултырған таштарҙы алыу, кариесты иҫкәртеү, теш ҡаҙнаһын дауалау кеүек хеҙмәттәр ҙә күрһәтә.\nКосметология кабинетында кешенең һаулығын нығытыуҙа һәм тышҡы ҡиәфәтен яҡшыртыуҙа озон бик уңышлы файҙаланыла. Озон терапияһы ярҙамында целлюлитты, икенсе эйәкте, биттәге һәм тәндәге һырҙарҙы, яра эҙҙәрен, операциянан һуң ҡалған йөйҙәрҙе бөтөрәләр. Ошо юл менән тағы ла ҡан әйләнешен яҡшыртыу, тамырҙарҙы таҙартыу, холестеринды кәметеү уңышлы башҡарыла. Башҡортостанда берҙән-бер һаналған эксимер лазер менән псориаз, нейродермит, экзема, витилиго кеүек тире ауырыуҙарына ҡаршы көрәшәләр.\nХалыҡ ихтыяжынан сығып төҙөлгән “Иммунитетты нығытыу” һәм “Организмды таҙартыу юлы менән ябығыу” программалары үҙҙәренең юғары һөҙөмтәле, файҙалы булыуын иҫбатланы.\nКилегеҙ, үкенмәҫһегеҙ. Беҙ һеҙгә һәр ваҡыт шатбыҙ.\n“Йәйғор” шифаханаһы директоры,


Халҡым теле – миңә хаҡлыҡ теле, Унан башҡа минең илем юҡ…\n14 Декабрь 2017, 18:16\nЯңы уҡыу йылы республикала яңылыҡтар индереүҙән башланды: Башҡортостан Республикаһының дәүләт телдәренең береһе – башҡорт теле – белем биреү учреждениеларында бары тик уҡыусының законлы вәкилдәре ризалығы менән генә уҡытыла ала. Әйтергә кәрәк, был мәсьәлә беҙҙең төбәк өсөн генә актуаль түгел, сөнки Рәсәй Федерацияһы территорияһында 21 республикала рус теле менән бер рәттән дәүләт телдәре индерелгән.\n1990 йылда Дәүләт суверенитеты тураһындағы декларация ҡабул ителеү менән республикала Баш-ҡортостан ерендә элек-электән йәшәгән халыҡтың телен өйрәнеү мөмкинлектәре киңәйҙе: башҡорт телендәге ваҡытлы баҫмалар һаны, радио һәм телевидение тапшырыу-ҙары артты, яңы тапшырыуҙар барлыҡҡа килеп, шунда уҡ халыҡта ҡыҙыҡһыныу яулап алды. Беҙҙең барыбыҙ ҙа яратҡан “Юлдаш” радиоһының нисек эшләп киткәнен яҡшы хәтерләй. Рус телле мәктәптәрҙә, ниндәй милләттән булыуына ҡарамаҫтан, дәүләт башҡорт телен уҡытыуҙы индерҙеләр. Һөҙөмтәлә уҡытыу рус телендә алып барыл- ған мәктәптәрҙе тамамлаусылар-ҙың күбеһе бөгөн 165 миллион кеше һөйләшкән төрки телле халыҡтарҙың (башҡорт теле лә ошо төркөмгә ҡарай) телмәрен аңлай һәм улар менән аңлаша ала. Ерле халыҡтың телен өйрәнеү халыҡтың тарихы, мәҙәниәте, ғөрөф-ғәҙәттәре менән эш итергә мөмкинлек бирә, үҙ-ара аңлашыуға булышлыҡ итә. Был иһә киләсәген республика менән бәйләргә йыйынғандар өсөн бик мөһим.\nЯңы уҡыу йылынан республика мәктәптәрендә дәүләт башҡорт теле ата-әсәләрҙең фекерҙәрен иҫәпкә алып уҡытыла. Рус һәм туған (рус булмаған) телдә уҡытылыусы дөйөм белем биреү ойошмаларының башланғыс кластарында башҡорт телен дәүләт теле булараҡ дәрестән тыш өйрәнәләр, ә 5 – 9 кластарҙа ата-әсәләрҙең ғаризаһы буйынса дәүләт башҡорт теле аҙнаһына 1-2 тапҡыр инә. Башҡорт милләтенән булған балалар өсөн 11-се класҡа тиклем аҙнаһына 3 тапҡыр башҡорт телен өйрәнеү һаҡлана, шулай уҡ ата-әсәләр ризалығы менән.\nРайон мәктәптәрендә бөгөн туған телдәрҙе уҡытыуҙың нисек алып барылыуы хаҡында район мәғариф бүлеге методисы Венера Шафиҡова һөйләй:\nРайондың 13 дөйөм белем биреү ойошмаһында туған башҡорт телендә 743 кеше белем ала, был уҡыусы башҡорттарҙың дөйөм һанының 50 процентын тәшкил итә. 6 мәктәптә 505 уҡыусы (башҡорт милләтле уҡыусыларҙың дөйөм һанының 34 проценты) үҙенең туған башҡорт телен өйрәнә. Башҡорт милләтле 191 уҡыусы (13%) үҙенең туған башҡорт телен дәүләт теле булараҡ өйрәнә.\nРайоныбыҙҙың 4 мәктәбендә 254 уҡыусы татар теле һәм әҙәбиәтен өйрәнә, был 34 процентты тәшкил итә. 3 мәктәптә 135 (18,02%) уҡыусы татар телендә уҡый. Барлығы татар телен һәм әҙәбиәтен 389 уҡыусы (татар уҡыусыларының дөйөм һанының 52 проценты) өйрәнә һәм уҡытыла. Шулай итеп, рус милләтенән булмаған барлығы 1828 уҡыусы (81%) үҙенең туған телен һәм әҙәбиәтен өйрәнә.\nБашҡорт милләтенән булмаған 863 уҡыусы (63,1%) башҡорт телен дәүләт теле булараҡ өйрәнә.\nРус милләтле 552 уҡыусы (рус милләтенән булған дөйөм уҡыусылар һанының 92 проценты) үҙ туған рус телдәрен өйрәнә, рус милләтенән булмаған 554 уҡыусы (рус милләтенән булмаған дөйөм уҡыусылар һанының 24,4 проценты) рус телен туған тел булараҡ өйрәнә.\nТуған телдәрҙе өйрәнеү һәм уны уҡытыу бөгөн мотлаҡ булып тора. Уҡыусының аттестатында туған телдән һәм әҙәбиәттән баһаның булмауы боҙоу буласаҡ, был, уҡыусы белем алыу процесын тамамламаған, тигәнде аңлата, уҡыу йорттары уның документтарын ҡабул итмәйәсәк. Аттестатта туған тел һәм әҙәбиәттән баһа мотлаҡ торорға тейеш.\nТуған телде уҡыу мөмкинлеген биреү тураһында Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы Федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич та әйткәйне:\nРәсәй халыҡтарының туған теле бар – уны һәр кеше үҙе өсөн һайлай ала, ә балиғ булмағандар өсөн ата-әсә йәки законлы вәкил һайлай. Һәм, Конституцияға ярашлы, дәүләт телен республика закондар йыйылмаһына тап килтереп үҙ аллы билдәләй.\nРәсәй Федерацияһында бер кем дә һәм бер ҡасан да туған һәм дәүләт телдәрен өйрәнеүҙе тыймаған. Киреһенсә, был беҙҙең Конституция һәм федераль закон менән бирелгән хоҡуҡ. Халыҡ-ара ҡануниәт анализы күр- һәтеүенсә, донъялағы бер генә илдә лә “төбәктең дәүләт теле” тигән төшөнсә юҡ.\nТөбәк телдәре бар, бар милли телдәр, улар төрлөсә атала, ләкин Рәсәй Федерацияһында беҙҙең ҡануниәт менән республикаларға, милләт-ара мөнәсәбәттәр хәленең бөтә ҡатмарлылыҡтарын, бөтә исемлеген иҫәпкә алып, дәүләт телдәрен федерацияның тейешле субъекттарында билдәләргә тигән хоҡуҡ бирелгән. Беҙҙең ҡануниәт – донъяла иң либералле һәм был хоҡуҡ Конституция менән гарантияланған.\nҺәр граждан, һәр ата-әсә, законлы вәкил ниндәй телде туған тел тип иҫәпләргә һәм дәүләт телен нисек өйрәнергә йәки өйрәнмәҫкә икәнлеген үҙе һайлай, уға бындай хоҡуҡ бирелгән. Дәүләт бурысы – был мөмкинлек менән тәьмин итеү. Бөгөн беҙҙең ҡануниәт тарафынан был эш тулыһынса яйға һалынған. Әгәр ҙә ата-әсә йәки законлы вәкил республиканың дәүләт телен өйрәнмәҫкә тигән ҡарар ҡабул итә икән, белем биреү ойошмаһы мәктәп мөмкинлектәрен иҫәпкә алып уны башҡа уҡыу предметы менән алмаштырырға тәҡдим итә.\nТуған телдәр тураһында һүҙҙе йомғаҡлап шуны әйтке килә: әгәр ҙә ата-әсәләр мәктәптәрҙә туған телдәрҙе өйрәнеү мәсьәләһенә етди ҡарай, рус теле менән бергә туған телдәрҙе өйрәнеү мөһимлеген аңлай икән, беҙ киләсәк быуын өсөн әсәйҙәр бишек йырын көйләгән, атайҙар тормошто өйрәткән, Салауат Юлаев, Мифтахетдин Аҡмулла, татар шағиры Ғабдулла Туҡай кеүек бөйөк шәхестәр һөйләшкән үҙ телдәребеҙҙе һаҡлай аласаҡбыҙ. Эште ғаиләнән – балалар менән туған телдә һөйләшеүҙән башларға кәрәк. Һуңынан телде юғалтмаҫ өсөн бөгөндән һөйләшә башлайыҡ. Теле булмағандың иле юҡ бит. Мәҡәләмде Башҡорт-остандың халыҡ шағиры Рәми Ғариповтың “Туған тел” шиғыры менән тамамларға теләйем.


Ҡасҡын (Күгәрсен районы) — Башҡорт Википедияһы\n52°26′42″ с. ш. 56°24′59″ в. д.HGЯO\nҠасҡын (Күгәрсен районы)\n80 238 873 002\n80 638 473 106\nҠасҡын (рус. Каскиново) — Башҡортостандың Күгәрсен районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 164 кеше. Почта индексы — 453343, ОКАТО коды — 80238873002.\n2010 йыл 14 октябрь 164 87 77 53,0 47,0\nРайон үҙәгенә тиклем (Мораҡ): 43 км\nАуыл советы үҙәгенә тиклем (Үрге Санъяп): 3 км\nЯҡындағы тимер юл станцияһы (Түлгән): 25 км\nXVIII быуат аҙағында Ҡасҡын 7 ихатанан тора. Унда VII ревизия 11 йорто күрһәтә. X ревизияға 24 ихатала 136 кеше йәшәгән. 1920 йылға ихаталар һәм халыҡ һаны ике тапҡырға арта. Беренсе күскенсе Мәзиттең (1755 йылда тыуған) һәм Ғәлекәй (1759 йыл) улдары XIX быуат башында тыуған ауылында йәшәй.\nXIX быуаттың 40-сы йылдарында 148 кешегә ни бары 8 бот ужым һәм 320 бот яҙғы иген сәселгән\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҡасҡын_(Күгәрсен_районы)&oldid=1120703 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:33 2 апрель 2022 үҙгәртелгән.


Яҡташыбыҙ Рафиға Ғәлинаның юбилей спектакле\n20 Май , 23:05\n– Тыуған Салауат районыма йыш ҡайтып булмай. Яҙғыйортта үҫеп, аҙаҡ Өфөгә сәнғәт институтына уҡырға сығып киттем. Архангел районына кейәүгә сыҡтым. Ғүмер буйы тиерлек ирем Рауил менән Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрында эшләйбеҙ, – тине Рафиға Арыҫлан ҡыҙы Ғәлина, Салауат районында йылы ҡабул итеүҙәре өсөн шатланып.Районда Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрының арҙаҡлы яҡташыбыҙ, Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Рафиға Ғәлинаның 70 йәшлек юбилейына арналған гастролдәре үтте. Артистар Рәйлә Нәҙерғолованың "Ҡоҙағый" мелодрамаһын алып килгәйне. Спектакль Әлкә, Мөрсәлим, Арҡауыл, Лаҡлы һәм Малаяҙ ауылдарында күрһәтелде.\nСалауат районында Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрының арҙаҡлы яҡташыбыҙ, Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Рафиға Ғәлинаның 70 йәшлек юбилейына арналған гастролдәре үтте.\n– Тыуған Салауат районыма йыш ҡайтып булмай. Яҙғыйортта үҫеп, аҙаҡ Өфөгә сәнғәт институтына уҡырға сығып киттем. Архангел районына кейәүгә сыҡтым. Ғүмер буйы тиерлек ирем Рауил менән Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрында эшләйбеҙ, – тине Рафиға Арыҫлан ҡыҙы Ғәлина, Салауат районында йылы ҡабул итеүҙәре өсөн шатланып.\nУның ире, Башҡортостандың халыҡ артисы Рауил Әхтәрйән улы бергә ярты быуат дәүер ижад итеп, ғүмер кисереүҙәре хаҡында хәбәр итте.\n– Беҙ Рафиға менән бына 50 йыл бер сәхнәлә уйнап, бергә ғүмер итеп, ике бала үҫтерҙек. Стәрлетамаҡта башҡорт драма театрын булдырыуға, уны үҫтереүгә ҙур көс һалдыҡ, – тине ул.\nСтәрлетамаҡ дәүләт театр-концерт берләшмәһе артистары район халҡына Рәйлә Нәҙерғолованың "Ҡоҙағый" мелодрамаһын алып килгәйне. Спектакль Әлкә, Мөрсәлим, Арҡауыл, Лаҡлы һәм Малаяҙ ауылдарында күрһәтелде. Тормошсан, көнүҙәк проблеманы яҡтыртҡан тамаша салауаттарға бик ныҡ оҡшаны.\nФото: Стәрлетамаҡ дәүләт театр-концерт берләшмәһе.


Ырып-ырып башҡорт тарихы яҙылған ул Ырымбурҙың нигеҙ ташына | Всемирный курултай башкир\nБашҡорт мәҙәниәте һәм мәғарифы көндәре. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының быйылғы тәүге сәфәрҙәренең береһе тап Ырымбурҙан башланып китеүе һис ғәжәп түгел. Тап ошо ҡалала тәүге башҡорт ҡоролтайҙары үткән, Башҡортостан автономияһына нигеҙ һалынған. Сара ла, беренсенән, Рәсәй Федерацияһының тәүге автономиялы республикаһы – Башҡорт АССР-ының 100 йыллығына арналһа, икенсенән, быйыл йәй 28-29 июндә үтәсәк Бөтә донъя башҡорттарының V ҡоролтайына делегаттар һайлау эшенә бағышланды.\nБөтә сәйәси ваҡиғалар уҙған быуат башында ошо ҡалала барған. Бына, йөҙ йылдан ашыу ваҡыт үтеү менән, яңынан Ырымбур башҡорттарҙы бер ҡорға йыйҙы. Зәки Вәлиди, Илдархан Мутин, Аллабирҙе Йәғәфәров, Шәйехзада Бабич, Сәғит Мерәҫов… Хәйер, был исемлекте тағы әллә күпме яҙырға була, сөнки тап ошо ҡалала йыйылған бит милләттәштәребеҙ ҡоролтайҙарға. М. Горький исемендәге Ырымбур өлкә драма театрында халыҡ иләү кеүек ҡайнап торҙо. Башта уларҙың иғтибарына Б. Йосоповтың “Бабич” фильмы тәҡдим ителде. Күҙҙәренә йәш алып ҡаранылар уны. Күпме ҡараһам да, йөрәктәребеҙгә исемдәре ҡан менән яҙылған шәхестәрҙең сәнғәти образын күреп, йәнә бер тетрәнәһең, тап Ырымбурҙа барған ваҡиғаларҙы тасуирилай бит фильм.\nҺигеҙенсе тиҫтәне ваҡлаған Фазулла Фәйзулла улы Сәйетов тураһында ишеткәнем бар ине. Мине уның үҙ өйөндә музей булдырыуы менән бергә (Ырымбур өлкәһенең Новосергиевка ауылы) “Туҡсоран һылыуы” тигән портреты ғәжәп итте. Үҙенең замандашының портретын ҙурайтып эшләткән ул. “Дева Мария, тиҙәр ҙә хайран ҡалалар. Ә ниңә беҙҙең башҡорт ҡыҙҙары һоҡланмаҫлыҡмы ни? Бына ҡара әле, ҡыҙым, ниндәй гүзәл ҡыҙ!” – тигәс, уның ҡараштары менән портретҡа бағам. Ысынлап та, беҙгә үҙебеҙҙең матурлыҡты ғына түгел, тиңдәр араһында тиңлегебеҙҙе күптән танырға кәрәк!\nҠурай моңо оҙатыуында тантаналы сара башланып китте. Тәүге һүҙҙе Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Данир Ғәйнуллин алды һәм, телмәрен урыҫ телендә әҙерләүенә ҡарамаҫтан, уҡып та тормайынса, барыбыҙға ла билдәле тарихи ваҡиғалар, килеп тыуған көнүҙәк проблемалар хаҡында башҡортса һөйләүҙе хуп күрҙе.\n« «Сыңрау торна» фестивале еңеүселәрҙе асыҡланы\nСебер башҡорттары туплана »


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТЕАТР РЕФОРМАТОРЫ - 2019 - Мәҡәләләр\nМәкәрим Әҙһәм улы МӘҺӘҘИЕВ (актер Артур Ҡунаҡбаев уйнай) - актер, режиссер, театр белгесе, уҡытыусы һәм театр реформаторы. 1922 йылдан алып Мәскәүҙә йәшәй, Театр сәнғәтенең үҙәк техникумында (һуңғараҡ - ГИТИС) белем ала, Мәскәү татар эшсе театрында сығыш яһай. 1926 йылда Өфөгә килә һәм Башҡорт дәүләт сәнғәт техникумы театр бүлегенең уҡытыу бүлеге етәксеһе һәм педагог булып эшләй башлай. Бер юлы актер һәм режиссер ҙа була, һуңғараҡ Вәлиулла Мортазин уны Башҡорт драма театрының художество етәксеһе вазифаһына тәҡдим итә. Күп актерҙарҙың уҡытыусыһы иҫәпләнә. Режиссер булараҡ, милли сәхнәгә Константин Станиславский идеяларын тормошҡа ашырыусы. Заманса театр мәҙәниәте һәм актерлыҡ оҫталығы, социалистик реализм принциптарын индереүсе, шулай уҡ репертуарҙы, театрҙың репетиция процесын үҙгәртеп ҡороусы. Мәкәрим Мәһәҙиев милли театр тарихы һәм эстетика буйынса мәҡәләләр авторы.\nСәйәси торғонлоҡ йылдарында Мәкәрим Әҙһәм улы ла шәхес культы ҡорбанына әүерелә. 1937 йылдың сентябрендә ҡулға алына һәм РСФСР Енәйәт кодексының 58-8 һәм 58-11 статьялары (террористик акттар ойоштороу һәм енәйәткә әҙерләнеү йүнәлешендә эшмәкәрлек алып барыу) буйынса хөкөм ителә. Бынан һуң Башҡорт театрының милли репертуары тулыһынса тыйыла.\nЗамандаштары хәтерләүенсә, "халыҡ дошмандары"н өс көн буйына театрҙа хөкөм итәләр. Залға Вәлиулла Мортазинды, Мәкәрим Мәһәҙиевты, Зәйтүнә Бикбулатованы, Бәҙәр Йосопованы алып киләләр һәм коллегалары уларҙың енәйәттәре тураһында һөйләргә һәм буржуаз милләтселектә ғәйепләргә тейеш була. 1938 йылдың 10 июлендә Мәкәрим Мәһәҙиевты Мәскәүҙә аталар. Ҡәбере билдәле түгел. 1957 йылда аҡлана. 1938 йылда ялған яла буйынса уның ҡатыны - актриса Зәйтүнә Бикбулатова ла ҡулға алына.\nЯҙылған: 20.05.19 | Ҡаралған: 143


Яҡшыға өмөт итеп\nИх, шаулап-гөрләп торған саҡтары бар ине бит Ҡыҙрас мәктәбенең дә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, замана елдәре уларға ла ҡағылмайынса үтмәгән. Йәштәр ауылда ҡалмай, балалар һаны йылдан-йыл кәмей.\n– Дәүләт программаһынан тыш, беҙ үҙебеҙҙең һыналған халыҡ педагогикаһына таянып, белем бирәбеҙ. Уҡыу планына ярашлы, башланғыс синыфтар өсөн генә «Йәш рәссамдар», «Шиғыр һөйөүселәр» түңәрәктәре бар. Ҙурҙар өсөн элек спорт, бейеү, информатика түңәрәктәре эшләп килә ине. Балалар аҙ булыу сәбәпле, улар бөтөрөлдө, – ти мәктәп директоры Флүрә Миңлеғәлина.


Хәйбуллин Әбүталип Сәфәрғәле улы — Башҡорт Википедияһы\nХәйбуллин Әбүталип Сәфәрғәле улы\nХәйбуллин Әбүталип Сәфәрғәле улы (1898—1942) — яҙыусы, дәүләт эшмәкәре. Сәйәси золом ҡорбаны.\nӘбүталип Сәфәрғәле улы Хәйбуллин 1898 йылда Ырымбур губернаһы Орск өйәҙенең (хәҙерге Баймаҡ районының) Туҡтағол ауылында тыуған. Хәлил, Темәс ауылдарындағы мәктәптәрҙә белем ала. Башҡорт фольклоры менән йәш сағынан ҡыҙыҡһына, эҙләнә, өйрәнә, фольклор материалдарын йыя. Ҡурайсы булып таныла, бейергә лә оҫта була.\nХәйбуллин Әбүталип Беренсе донъя һуғышында ҡатнаша. Һуғышта Ш. Ғәбдиев менән бергә була. Ауыр ваҡыттарҙа бер-береһенә таяныс булып, империалистик һуғыштың бөтә ауырлығын үткәрәләр. Мосолман һалдаттары араһында һуғышҡа ҡаршы агитация алып баралар.\nҺуғыштан һуң Хәйбуллин Граждандар һуғышында, ҡыҙылдар яғында, һуғыша. Яңы тормошто төҙөүҙә, емерелгән сәнәғәт предприятиеларын тергеҙеүҙә әүҙем ҡатнаша.\n1924 йылда Түбә руднигында рудник комитеты рәйесе була, һуңынан уны Өфөгә, профсоюздарҙың өлкә комитетына, эшкә саҡыралар.\nБаш ҡалала эшләгән осорҙа ул әҙәби эшмәкәрлек менән мауығып китә, әҫәрҙәрен журнал-гәзиттәрҙә баҫтыра.\n1935 йылда «Сурағол» исемле повесть яҙа, әҫәрҙе күренекле дәүләт эшмәкәре һәм яҙыусы Афзал Таһировҡа бағышлай. Илдә репресиялар башланғас, Хәйбуллин да эҙәрлекләүҙәргә дусар була. «Сурағол» повесының икенсе китабы баҫылып өлгөрмәй ҡала, ҡулъяҙмаһы эҙһеҙ юғала.\n1942 йылда ғәйепһеҙгә репрессияланып атыла. 1962 йылда аҡлана.\n↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Оҙаҡҡа һуҙылған ғазап\n↑ 2,0 2,1 Баймаҡ районының күренекле улдары һәм ҡыҙҙары. 2010\nОҙаҡҡа һуҙылған ғазап26.07. 2014\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Хәйбуллин_Әбүталип_Сәфәрғәле_улы&oldid=835370 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 07:31 30 сентябрь 2018 үҙгәртелгән.


Хәйбулла районында Урал аръяғының иң көслө билбау оҫталары йыйылды. Аҡъяр ауылында милли көрәш буйынса сираттағы беренселек үтте. Ярыш Рәсәйҙең спорт мастеры Венер Исҡужиндың иҫтәлегенә арналды.\nЙәш көрәшселәр олораҡ иптәштәренән айырмалы рәүештә оҫталыҡтарын шымартыу юлында ғына. Шуға ла көрәш алымдары ла гел тейешенсә килеп сыҡмай. Ләкин ярыш кимәле бер нәмәгә лә ҡарамай юғары кимәлдә. Ҡатнашыусылар араһында спортсы юлын юғалтыуҙарһыҙ тиерлек үтеүселәр байтаҡ, республика кимәле ярыштары еңеүселәре лә булды.\nЯрышҡа Баймаҡ, Әбйәлил, Ейәнсура, Йылайыр һәм Хәйбулла райондарының 80-ндән ашыу спортсыһы йыйылды. Егеттәр үҙ-ара күптән таныш, көндәштәр тиергә лә була. Шуға ла бәйге икеләтә ҡыҙыҡлы булды. Бынан тыш көрәшселәр данлыҡлы яҡташтары Венер Исҡужиндың яҡындары менән аралаша алды. Улар иһә үҙ сиратында хәтирәләргә лә бирелде.\nКөрәшселәр йәш буйынса үҫмерҙәр һәм өлкәндәргә бүленеп бер нисә ауырлыҡ категорияларында көс һынашты. Еңеүселәр командалар араһында һәм шәхси беренселектә лә билдәләнде. Келәмдә оҫталығын иҫбатлағандар бүләктәргә, башҡалар тәжрибәгә эйә булды. Сөнки 9-сы мәртәбә үткән турнирҙың төп маҡсаты башҡорт милли көрәшен үҫтереү, йәштәрҙе спортҡа ылыҡтырыу һәм әлбиттә ваҡытһыҙ арабыҙҙан киткән Венер Исҡужинды иҫкә алыу.


Ите туйҙыра, йөнө йылыта » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Баҡса » Ите туйҙыра, йөнө йылыта\nИте туйҙыра, йөнө йылыта 15.08.2017 // Баҡса\nМин “Башҡортостан” гәзитен уҡып ҡына ҡалмайым, уларҙы тегеп, йылдар буйы һаҡлайым. Яҙышып торам. Бигерәк тә “Йорт-ҡура” битенә.\n1968 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы институтының ветеринария факультетын тамамлағас, мине Хәйбулла районына эшкә ебәрҙеләр һәм “Аҡъяр” игенселек совхозының баш ветеринар табибы итеп тәғәйенләнеләр. Иген үҫтереүгә махсуслашҡан совхоз булып һаналһа ла, унда бик күп һыйыр малы, һарыҡ, сусҡа һәм йылҡы ла үрсетелде. Райондың эре хужалыҡтарының береһе ине ул. Йәмғеһе 14500 баш һарығы ла булды.\nХәйбулла районында алты совхоз һәм һигеҙ колхоз иҫәпләнде. Шул хужалыҡтарҙың барыһында ла һарыҡ үрсеттеләр. Көтөүлектәр етешмәһә лә, Фрунзе исемендәге колхозда ла өс меңгә яҡын ҡуй малы булды. 1984 йылғы иҫәп буйынса районда 81371 һарыҡ бар ине. Матрайҙа — 16000, Маҡанда — 11200, Хәйбуллала — 13000 баш. Ә инде “Таналыҡ” совхозында 21 меңгә етте.\nСовет осоронда беҙҙең район һарыҡсылыҡ буйынса республикабыҙҙа алдынғылар рәтендә ине. Колхоз һәм совхоздар, шулай уҡ шәхси хужалыҡтар ошо йүнәлештәге эшмәкәрлеген киң йәйелдерҙе.\nҒөмүмән, һарыҡ тотоуҙың файҙаһы һәм әһәмиәте әйтеп бөткөһөҙ. Бер нисәүһен генә атап үтәйем:\nlИте — иң туҡлыҡлы аҙыҡтарҙың береһе, аҡһымы буйынса һыйыр һәм сусҡа итенә тиң.\nlҺөтө туҡлыҡлы һәм еңел үҙләштереүсәнлеге менән айырылып тора. Ҡуйылығы – ете-ун процент. Сыр яһау өсөн ҡулланыла. Аҡһымға бик бай.\nlТиреһенән йылы, еңел тун, бүрек тегәләр. Ә инде бер-өс көнлөк ҡаракүл тоҡомло бәрәстекенән ҡиммәтле пальто, яға, кәпәс тегергә мөмкин.\nlҺарыҡ йөнөнөң файҙаһы иһә һанап бөтөрлөк түгел. Мәҫәлән, роман тоҡомло ҡуйҙыҡынан бәйләнгән кейемдәр йылы ла, еңел дә, матур ҙа.\nҺарыҡ түҙемле, сыҙамлы булыуы һәм хәрәкәтсәнлеге менән айырылып тора. Уларҙың тештәре үткер. Ашҡаҙаны ҡылған үләненең бесәнен, һалам кеүек тупаҫ аҙыҡты тиҙ үҙләштерә. Шуға ла һарыҡ тәбиғәттәге 800 төр ҡырағай үҫемлектең 400-өн ашай, һыйыр малы – 150, ат 90 төрҙө генә үҙләштерә.\nҠуй уртаса 10-12 йыл йәшәй. Шулай ҙа уны биш-ете йәштән оҙағыраҡ тоторға ярамай, юғиһә ҡарт һарыҡтың һөҙөмтәлелеге әҙәйә. Мәҫәлән, ите ҡаты була, тиреһе сырышып, йөнө ҡойола башлай.\nҺарыҡ иртә өлгөрөүсән. Быуаҙлыҡ осоро – биш ай. Бәрәсен өс-дүрт ай имеҙә. Әгәр һөтөн һауырға кәрәк булһа, ике-өс ай имеҙеү ҙә етә. Йөҙ баш ҡуйҙан 120-140 бәрәс алырға мөмкин.\nһарыҡсылыҡ колхоз һәм совхоздарҙа айырыуса 1961–1990 йылдарҙа алға китте. Үткән быуаттың аҙағында Башҡортостанда барлығы 1 миллион 200 мең самаһы ҡуй иҫәпләнгән. Бигерәк тә Баймаҡ, Хәйбулла, Учалы, Әбйәлил һәм Ейәнсура райондары был тәңгәлдә дан ҡаҙанды.\nШул иҫәптән 1990 йылда Хәйбулла районының шәхси хужалыҡтарында 35000 баш ваҡ мал булды. Әлбиттә, элек бәрәс ҡараған һәм йөн ҡырҡҡан кешеләрҙең күбеһе юҡ.\nЛенин орденлы “Матрай” совхозының билдәле һарыҡ көтөүсеһе Нәбиулла Ниғәмәтов үҙенең 25 йыл ғүмерен ошо эшкә бағышлай. Заманында һәр ҡуйҙан 4,5-5 килограмм йөн алыуға өлгәшә. Уның күкрәген Ленин, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордендары һәм бер нисә миҙал биҙәй.\nЯҙ аҙағында һарыҡ ҡырҡыу мәле үҙе бер байрам кеүек булды. Тәүге йылдары барыһы ла ҡул көсө менән башҡарылды. Халыҡ көлөшөп-һөйләшеп, ярышып эшләне.\n– Һәр хеҙмәткәр көнөнә 70-әр килограмм йөн ҡырҡты, ә норма 55 ине, – тип һөйләй торғайны йөн ҡырҡыу пунктының келәт мөдире Г. Әбйәлилова. — Мәҫәлән, Рабиға Йолошева биш көндә 200 һарыҡ ҡырҡып, 700 килограмм йөн алды, шуның менән планын ике тапҡырға арттырып үтәне.\nТөккә бәйләнгән продукция, вагондарға тейәлеп, Ҡазан йөн туҡыу фабрикаһына оҙатыла ине. Элек йөн һәм тире йыйыу пункттары булды. Хатта ат егеп, өй буйлап шәхси хужалыҡтарҙан йыйҙылар. Хәҙер иһә ауыл хужалығы предприятиеларында һарыҡтар һаны шаҡтай кәмене.\nБөгөн дә, теләк көслө булһа, мәсьәләгә иғтибар көсәйһә, тармаҡтың киләсәге өмөтлө булыр тигән ышаныс бар. Күптәргә эш табылыр ине.