Ирекле ете сәнғәт — Башҡорт Википедияһы\nИрекле ете сәнғәт\nИрекле ете сәнғәт (лат. septem artēs līberālēs) — стоиктарҙа, Логос аңлауында, «фәндәр», йәки «сәнғәттәр», даирәһе [источник не указан 215 дней], һуңынан Урта быуаттарҙа христиан Көнбайыш Европаһы тарафынан үҙгәртелгән.\nИрекле ете сәнғәт Викимилектә\nФәлсәфә һәм ирекле ете сәнғәт. Геррада Ландсбергскаяның «Hortus Deliciarum» (1167—1185) тигән китабындағы миниатюра\nБыл терминды «ирекле сәнғәт», «сәнғәт ирке» терминдары менән бутарға ярамай.\n1 Антик дәүерҙә\nАнтик дәүерҙә үк һуңғыраҡ осорҙарҙа ирекле сәнғәттәр тип йөрөтөлгән «фәндәр» (аҙағыраҡ уҡыу дисциплиналары йыйылмаһы) исемлеге эшләнә башлай. Был йыйылма фәлсәфә менән шөғөлләнеү өсөн кәрәкле әҙерлек баҫҡысын тәшкил итә.\nТрадиция буйынса, «ирекле сәнғәттәргә» нигеҙләнгән уҡытыу системаһына нигеҙ һалыусы булып софист Гиппий һанала.\nБоронғо Римда, физик хеҙмәт талап иткән һәм ҡолдар ҙа башҡара алған шөғөлдәрҙән (mechanicae artes, мәҫәлән, һынлы сәнғәт, скульптура, медицина) башҡа, ирекле кешегә лайыҡ шөғөлдәр һәм күнегеүҙәр ошо атама менән атап йөрөтөлгән. Луцилийҙың Сенекаға яҙылған билдәле (88-се) хаты, мәҫәлән, уларға күҙәтеү яһаған. Айырым фәндәрҙе мотлаҡ белем циклы тип аңлау әкренләп Никомах, Секст Эмпирик, Августин Аврелий («De ordine» трактатының 2-се китабы), Марциан Капелла, Боэций, Кассиодор, Исидор Севильский һәм антик дәүерҙең ахырына, Урта быуаттар башына ҡараған башҡа яҙыусылар хеҙмәттәрендә формалаша.\nИрекле сәнғәттәр тураһындағы тәғлимәт V быуатта Марциан Капелла тарафынан «Филология менән Меркурийҙың никахлашыуы тураһында»ғы трактатта системаға һалына. Хеҙмәт ирекле ете сәнғәткә бағышланған һәм уларҙы аллегорик йәш кәләштәр итеп күрһәткән.\n«Сәнғәт» (лат. ars) һүҙе был контекста «художество оҫталығы» (сәнғәтте былай аңлау Яңы дәүерҙә барлыҡҡа килә) түгел, ә донъяны һәм кешене берлектә аңлатыусы системалы тәртипкә һалынған ҡулланма фән тип аңлана.\nБөтәһе ете «ирекле сәнғәт» айырып ҡарала, улар белем алыу баҫҡысы булып тора: һүҙ сәнғәте (грамматика һәм риторика), фекерләү (диалектика) һәм һандар (арифметика, геометрия, астрономия, музыка).\nБеренсе циклы (уҡытыла торған өс фән) — тривий (trivium), икенсе цикл (дүрт фән) квадривий (quadrivium) тип аталған. Математика фәндәре циклы антик дәүер ахырында формалаша. Неоплатонизм сиктәрендә квадривий фәндәренең иң өлкәне тип арифметика таныла. Тривий Урта быуаттар башында формалаша. Ете уҡыу фәне донъя тураһында фәлсәфәүи белем алыу өсөн мотлаҡ кәрәкле нигеҙ тип табыла.\nХристиан авторҙар антик фәндәрҙе христиан белеме биреү ихтыяждарына ҡулайлаштыра. Грамматиканың файҙаһын, мәҫәлән, улар Изге яҙманы өйрәнеүҙә күрә, риториканы — вәғәз сәнғәтендә, астрономияны — пасхалияларҙы иҫәпләп сығарыуҙа, диалектиканы еретиктар менән бәхәсләшеү оҫтылығы өсөн кәрәк тип таба.\nГуманистар ғилемдәр иерархияһында ирекле сәнғәттәрҙе хатта медицина һәм юриспруденциянан да юғарыраҡ ҡуя.\nУрта быуат университеттарында ете ирекле сәнғәт кесе факультетта — сәнғәт факультетында өйрәнелгән, уны тамамлағас, өлкән факультеттарҙың берәйһенә — дин тәғлимәте, медицина йәки юридик факультетҡа инергә мөмкин булған. Башҡа уҡыу дисциплиналары был йомоҡ циклға XII быуатта ғына үтеп инә башлай.\nИрекле сәнғәттәр урта быуаттар урта уҡыу йорттарында (монастырь һәм епископлыҡ мәктәптәрҙә, университеттарҙа урта быуат сәнғәте (монастырь һәм епископаль мәктәбенә, монах ордендары коллегиумдарында) һәм университеттарҙа уҡытыла.\nУрта быуаттарҙа ирекле сәнғәттәргә уҡытыу етдиерәк дисциплиналарҙы, мәҫәлән, медицинаны йәки дин ғилемен, өйрәнеүгә әҙерлек тип ҡабул ителә. Һуңынан ирекле сәнғәттәр үҙ аллы фән тип ҡарала башлай, ғәмәлдә гуманитар фәндәрҙең синонимына әйләнә. Беҙҙең заманда ирекле сәнғәттәр тип сәнғәт, гуманитар һәм ижтимағи фәндәр ҡарала, ҡайһы берҙә башҡа дисциплиналар, мәҫәлән, математика индерелә. Ирекле сәнғәттәрҙе өйрәнеү мәғлүмәтте анализларға һәм аңларға, шулай уҡ үҙ фекереңде әйтә белергә өйрәтә тип ҡарала.\nИрекле сәнғәттәр термины менән бәйле академик өлкәләргә түбәндәгеләр ҡарай:\nАрхитектура, дизайн һәм биҙәү-ҡулланма сәнғәт\nһынлы сәнғәттәр (һынлы сәнғәттәр тарихы, живопись, фотография, скульптура)\nМузыка (музыка теорияһы һәм музыка ғилеме, бейеү һәм хореография, музыка тарихы, композици һәм башҡалар)\nКинематограф һәм телевидение (шул иҫәптән кино тәнҡите һәм кино ғилеме, телевидение теорияһы)\nТеатр (актёрлыҡ сәнғәте, театр режиссураһы, театр тарихы һәм драматургия)\nЛингвистика һәм телдәр\nӘҙәбиәт (шул иҫәптән әҙәбиәт ғилеме һәм әҙәбиәт теорияһы, бөйөк китаптар (инг.)баш.)\nКультурология һәм этнология\nПсихология (медицинаға ҡарамаған)\nLiberal arts Викимилектә\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ирекле_ете_сәнғәт&oldid=969619 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 13 сентябрь 2020 в 19:42\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:42 13 сентябрь 2020 үҙгәртелгән.


Һыуһыҙ донъя һанһыҙ\n14 Май , 10:25\nБөгөн Ер шарында 1,1 миллиард кеше һыуға ҡытлыҡ кисерә. Уртаса һауа температураһы ике-өс градусҡа ғына күтәрелгәндә лә, был һан 2,5-3 миллиард тәшкил итәсәк.\nЙыл һайын һыу етмәүҙән өс миллион кеше үлә, шуларҙың 1,8 миллионы - балалар. Бер нисә йылдан һуң был һан биш-алты миллион кешегә етәсәк. Мозамбикта, мәҫәлән, кеше уртаса 31,1 йыл йәшәй. Был ҡурҡыныс һандың төп сәбәбе - бысраҡ һыу йә һыуҙың бөтөнләй булмауы.\nСығанаҡ: "Башҡортостан календары"нан.


Магнитогорскиҙа республика делегаттары Силәбе өлкәһе менән хеҙмәттәшлек итеү перспективаларын тикшерәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nМагнитогорскиҙа республика делегаттары Силәбе өлкәһе менән хеҙмәттәшлек итеү перспективаларын тикшерәсәк\n14:50, 6 декабря 2011 Иҡтисад\n8-10 декабрҙә Башҡортостан делегацияһы Магнитогорскиға эш визиты менән барасаҡ. «Башинформ» агентлығына Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров хәбәр итеүенсә, эш визиты тематикаһы ике күрше төбәктең сәнәғәт һәм бизнес өлкәһендә үҙ-ара хеҙмәттәшлек итеү перспективаларына ҡағыласаҡ.\nРеспублика вәкилдәре төркөмөн Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Юрий Пустовгаров етәкләйәсәк. Делегация составына Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге даими вәкиле Мөхәмәтулла Хафизов та индерелгән.\nДелегаттар тематик түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашасаҡ, Магнитогорскиҙың Сауҙа-сәнәғәт палатаһында бер нисә осрашыу үткәрәсәк. Бынан тыш, улар өсөн ҙур мәҙәни программа ла әҙерләнгән.


ФАТИРЛЫ БУЛҒЫҢ КИЛҺӘ\n18 Июнь 2020, 17:00\nЛьготалы ставка менән программа ваҡыты сикле - 2020 йылдың 1 ноябренә тиклем ғариза бирергә кәрәк. Тулыраҡ - сайтта.\nЙылына 6,5 процент менән ипотека кредитлауы дәүләт программаһын халыҡ ҡыуанып ҡабул итте. Росреестрҙың Башҡортостан буйынса идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, әлеге ваҡытта республикала 335 ғаилә ошо программаға ингән.\nЛьготалы ставка менән программа ваҡыты сикле - 2020 йылдың 1 ноябренә тиклем ғариза бирергә кәрәк. Ул ғәмәлгә инеп, ай ярым ваҡыт үтеүгә, Рәсәй банктары 120,8 мең ғаризаның 81,9 меңен хуплаған да инде. Шул уҡ ваҡытта барлығы 740 миллиард һумға 247 мең кредит биреү ҡарала, йәғни әле лимиттың өстән бер өлөшө бирелгән. Дәүләт программаһы буйынса ипотека бары тик яңы төҙөлгән йорттарҙы йәки яңы йорттан фатир алыуҙы күҙаллай. Төбәктәрҙә уның хаҡы 3 миллион һумдан артмаҫҡа, ә мотлаҡ тәүге иғәнә объект хаҡының 20 процентынан да кәм булмаҫҡа тейеш. Тәүге иғәнә өсөн Әсәлек капиталын ҡулланырға ла була. Түбән процент кредит ваҡыты сыҡҡанға тиклем һаҡлана. Өҫтәүенә, ҡайһы бер кредит учреждениелары уларҙы тағы ла түбәнәйтә. "Первый трест" дәүләт корпорацияһының банктар менән эшләү буйынса етәксеһе Игорь Моргачев белдереүенсә, төҙөлөш ойошмаһының партнерҙарының береһе 5,85 процент тәҡдим итә. Мәҫәлән, 3 миллионлыҡ ипотеканы 20 йылға алғанда экономия ай һайын - 5,7 мең, ә дөйөм экономия 1,4 миллион һум тәшкил итәсәк. Тағы ла шуныһы мөһим: дәүләт субсидия биргән башҡа ипотека кредитлау варианттарынан айырмалы, был программа айырым категорияға түгел, ә барлыҡ Рәсәй граждандарына ла иҫәпләнгән һәм мөрәжәғәт итеүселәрҙең 83 процентының ғаризаһы хуплана.


Быуындар анты һәйкәле (Батайск) — Башҡорт Википедияһы\nБыуындар анты һәйкәле (Батайск)\nБыуындар анты һәйкәле\nБыуындар анты һәйкәле — Ростов өлкәһенең Батайск ҡалаһында мемориал.\nБөйөк Ватан һуғышы йылдарында 1943 йылдың 7 февралендә Ҡыҙыл Армия ғәскәрҙәре немецтар оккупациялаған Батайск ҡалаһына яҡынлаша. Төндә ҡала үҙәге һәм тимер юл станцияһы өсөн алыштар бара. Беҙҙекеләр тиҙ һөжүм итә, һәм немецтар аҙыҡ-түлек менән тиҫтәләгән эшелондарын, хәрби техникаһын, ҡорамалдарын ташлап сигенә. Батайск станцияһында улар бөтәһе 17 эшелонын ҡалдыра. Сигенеп, немецтар ҡоролмалар һәм биналарҙы шартала, йорттарҙы яндыра, кешеләрҙе үлтерә.\nҺуңынан немецтар ҡалаға яңы көстәр ташлай. «Ҡыҙыл Баҡса» районында яңы һуғыштар ҡыҙа. Көн уртаһында совет ғәскәрҙәре Көнбайыш Батайск үҙәген азат итә. 159-сы айырым уҡсылар бригадаһы яугирҙәре Дмитрий Клачко, Сергей Чевардов һәм Николай Дуденко тимер юл вокзалы стенаһына ҡыҙыл флаг ҡаҙай. Немец командованиеһының Ростов аша 1-се танк армияһын төньяҡҡа сығарыу планы килеп сыҡмай.\nБатайск ҡалаһын азат итеүгә күп совет һалдаттары ғүмерен бирә.\n1958 йылда ҡалала урындағы властар инициативаһы менән кинотеатрҙан алыҫ түгел, яугирҙәрҙең туғандар ҡәберлегендә Бөйөк Ватан һуғышы осоронда Батайскты азат итеүҙә ҡатнашҡандар өсөн һәйкәл ҡуйыла, ул беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланмаған. Унда был һуғышта һәләк булған 996 яугир ерләнгән. Был гипстан торған һәйкәлдең бейеклеге ике метр самаһы булған.\n70-се йылдарҙа Батайскта бер нисә яугирҙең ҡәберен туғандар ҡәберлегенә күсереп ерләйҙәр. Шунда, ике мәрмәр плита аҫтында 1044 ике яугирҙың кәүҙәһе ята, унда Иҫтәлек Стенаһы Мемориалы асыла\nБыуындар анты мемориалы 1975 йылдың 8 майында асыла. Һәйкәлдең авторҙары: скульпторҙар В. Д. Батяй, архитекторы Я. С. Занис һәм П. И. Оноколов.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Быуындар_анты_һәйкәле_(Батайск)&oldid=881433 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 01:04 15 апрель 2019 үҙгәртелгән.


Рәсәй төбәктәрендә сәнәғәт сәйәсәтен тормошҡа ашырыу һөҙөмтәлелеге буйынса Башҡортостан беренсе урынды яуланы\n5 июлдә Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров Екаберинбург ҡалаһында үткән «Иннопром» халыҡ-ара сәнәғәт күргәҙмәһендә ҡатнашты. Унда Рәсәй төбәктәрендә сәнәғәт сәйәсәтен тормошҡа ашырыу һөҙөмтәлелеге рейтингы иғлан ителде. 2020 йыл һөҙөмтәләре буйынса Башҡортостан беренсе урынды яуланы.Икенсе урында – Калуга, өсөнсөлә – Тула өлкәһе. Рейтингта дүртенсе урынды Краснодар крайы алды. Күрше Татарстан – алтынсы урында.\n- Сәнәғәт һәм сауҙа министрлығы сәнәғәтебеҙҙе үҫтереү өсөн яңынан-яңы ярҙам сараларын даими тормошҡа ашыра. Әлбиттә, республикала бының өсөн бөтә шарттар бар. Министрлыҡ махсус иҡтисади зона ойоштороуыбыҙҙы хуплап сыҡты, беҙҙә биш йылдам социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһе эшләй. Республикала власть менән предприятиелар директорҙары араһында һөҙөмтәле эшмәкәрлек яйға һалынған. Беҙ «Ростех», «Газпром», Урал тау-металлургия компанияһы, «Роскосмос» менән даими эш төркөмдәре төҙөнөк. Улар менән даими хеҙмәттәшлек алып барабыҙ һәм һәр йәһәттән ярҙам күрһәтергә әҙербеҙ, – тине Радий Хәбиров.\nУл шулай уҡ «Инвестиция сәғәте», «Эшҡыуарлыҡ сәғәте» форматтары тураһында һөйләне. Башҡортостан Башлығы әйтеүенсә, республиканың беренсе урынға лайыҡ булыуы – урындағы предприятие директорҙары хеҙмәте һөҙөмтәһе.\n- Беҙҙең өсөн был – оло мәртәбә, төбәктәр араһында конкурентлыҡтың ҙур булыуын аңлап, юғары урындар өсөн артабан да көрәшәсәкбеҙ, – тине Радий Хәбиров.\n«Иннопром халыҡ-ара күргәҙмәһе» – Рәсәйҙәге төп индустриаль, сауҙа һәм экспорт майҙансығы. Ул «Екатеринбург-Экспо» халыҡ-ара күргәҙмә үҙәгендә йыл һайын уҙғарыла.


Шведтар кейәүгә сыға, шведтар менән осрашасаҡ, өйләнеү өсөн - Видео чат - таныштырыу лайф - стрим тере!\nШведтар кейәүгә сыға, шведтар менән осрашасаҡ, өйләнеү өсөн\nкейәүгә үҙенән һорарға кәрәк\nШвеция - илдән, тигән дан тирә-яҡ мөхит, тәбиғәт тыныс һәм матур йәшәү рәүешеШунда даими йәшәү урынына күсеү теләүселәр күп ине, ләкин был бик ауыр. Әммә һәр ваҡыт һеҙҙең өйләндерергә мөмкин һәм шведтар осрашыу. Бында швеция осраша ғына булыуын, был мөмкинлектәр үҙебеҙҙең ҡатын бөтә алмай, әммә злиться тора. Ауыр хәлдән сығыу юлын табырға мөмкин, һәр ваҡыт һеҙгә килергә.\nИң ябай ысул - урыны менән никахлашып швецияға бара, һәм унда теркәлгән скандинавия ир-аттың иғтибарын йәлеп итергә тырыша.\nШулай эшләй был ҡатмарлы түгел, сөнки калһа, беренсе карашка. Швед байтаҡ урыны урыны менән таныштырҙы, ир-аттар. Һеҙҙең иғтибарға уларҙың өсөн иң яҡшы фотоһүрәттәр ала. Скачать улар тураһында ҡайһы бер мәғлүмәттәр өҫтәү өсөн һеҙҙе көтә, дуҫтар потенциаль тәүге аҙымды ҡасан яһаны. Скандинав - бик тотанаҡлы кеше булып, улар менән бәйләнеш ҡатмарлаштыра. Әгәр һеҙгә хәбәрҙе алдан яҙылған, ирҙәр булғандыр тип уйлайым, сөнки ул һеҙҙең шәхси ерҙәренә бәреп инә, шуға күрә көслө зат вәкилдәре һеҙҙе көтә ышанғандар һәм үҙгәртеүҙәр булырға тейеш. Ҡасан булды был, әйтергә кәрәк, кеше үҙемә тип эшләһә скандинавия күңел асыу мөмкин түгел тиерлек. Иң мөһиме-уның ҡотон, уның бик оҙаҡ көтөргә тура килә яңылыҡтар уртаһында ҡайнай.\nТәүге тапҡыр дөйөм темаға һөйләшеү булырға тейеш, һеҙ, улар бер-береһенә ярҙам итә, сезгә табырға.\nМәсьәлә хосусил, һеҙ артабанғы ғәмәлгә һалынырға тейеш, кире осраҡта кейәүгә. Һеҙгә эҙләргә тейеш унан яуап килгәс, улар ҡоро, осторожны кешеләр, тик ул һеҙҙең шәхси тормош тураһында һөйләй башлаһам, был, тимәк, ышаныс менән уға ғашиҡ. Уға ебәргән фотоһүрәттәрегеҙгә тәҡдим интим ла улар, Швеция, әлбиттә, үҙенә дан мажаралары, күңел тәбиғәт, тик кеше һуң был скандинавия-һай-һай, һеҙ өйләнергә тәҡдим итә. Шведтар менән танышыу өсөн никахлашыу өсөн, был кеше менталитеты тураһында күберәк белергә кәрәк. Инде беҙ һөйләргә, уларҙың аралашты, йәшерәктәр үҙ тормошо, таныш түгел кешеләр менән һөйләшеп, туғандары менән дуҫ түгел һәм проблемаларҙы хәл бүленә. Скандинав һирәк урында бар, унда барған булһам, йорттар һәм буш ваҡытын ғаиләһе менән үткәрергә тырыша. Һәм был йыш ҡына милләт вәкилдәре йәшәүен оло булып, яҡшы хуплана. Был йорт ҙур инвестиция талап итә, ләкин ул бында хатта һеҙ аҡса экономит, яңы технологиялар ҡулланыу. Белеп тора, шведтар пафос яратам тип, башҡалар унын, ҡырағай кеүек кибеттән, һәм гламур фрик вампирский стиле. Скромно улар кейгән, кейем бренды элиталыһы һатып алыусылар һирәк булды. Скандинавец кейәүгә сыға, экономик өйрәнергә тура килә. Мотлаҡ түгел, тип ире, һаран була, тик уны һатып алырға була пландары. Был сәбәп буйынса даими контролгә алыу һәм бюджет аҡсаһына төҙөлөргә тейеш, икенсе төрлө конфликт тыуыуы мөмкин.\nШведтар шәп, улар килеп разводы илдә бик һирәк.\nМөмкин булһа, сөнки, ул бик ҡәҙерле нәмә, ә бәлки, был кешеләрҙең милләте була, ире хөрмәт итергә күнеккән, мутлыҡ менән яфаланырға түгел, үҙеңде тоторға ла мөнәсәбәттәр менән һуғарылған. Швецияла был ғына ҡабул ителә, шуға күрә был хаҡта хәтергә иң мөһим факт, һәм шул саҡта бер ниндәй ҙә ҡаршылыҡтар булманы түгел. Тыныс, үҙ үҙен скандинав илдәренең яратманым уларҙы, улар ситкә сыҡҡан өсөн уны бик һирәк, шулай уҡ Швеция өсөн һәр ваҡыт сюрприз кеүек булырға, урындағы халыҡ тәбиғәт, невероятно матур һарайҙар, иҫке күп урамдар һәм башҡа. Швед теле менән таныштар уңышлы кейәүгә әгәр һеҙҙең өсөн, һеҙгә кәрәк һеҙ күнеккән ире ғүмер итеп була. Сабыр кәрәк, урындағы халыҡ һәм милли ризыҡ боҙмаҫ өсөн улар яуланы.\nҺеҙгә йәшәргә өйрәнергә тейеш, кәрәкмәгән һәм көтөлмәгән сығымдар ҡотолоу һәм сығымдарҙы контролдә тота.\nҠатын-ҡыҙ үҙ манераһы ҡайтанан ҡарарға тура килә. Бында ул тамашасыларға үҙе алып барыусы була, тыйнаҡ булыу, иреңде хөрмәт күрһәтеү һәм башҡа. Вульгар торғоһоҙ күңелһеҙ булдыра һәм үҙе алып бара. Шведтар кейемдәре өсөн шулай уҡ мөһим. Ҡиммәт булырға тейеш түгел, әммә һеҙ тейеш менән күренмәле йоҡа һәм тәме буйынса-икенсе. Макияж килә, бына ҡабул итеү тәбиғи. Әгәр һеҙ күңелен яулап ала шведтар, һеҙҙең һөйөүҙе һәм иғтибарҙы үҙенә уратып бөйөк һөйәр. Швецияла уны сәскә бүләк итәсәк хәл түгел, һәр көнөндә шампан һәм шоколад, әммә был везение алмай. Norseman буйынса йорт һәр саҡ ярҙам итә, иҙән һәм һауыт-һаба йыуырға кәрәк. Швеция беребеҙгә комплимент түгел, күп кенә көтөп тормай, уларҙы эмоциялар менән скуп, әммә бизнес һөйөү күрһәтеү. Ғаилә ул ҡасан булһа, ул барыһын ла эшләй, һәм үҙ хәстәре менән уратып, муллыҡта йәшәү өсөн, уның ул һәм ҡыҙ булыуы менән бәхетле.\nКөнлөк ҡыҙы менән бушлай плюс ч рулетка. Онлайн видеочивать ҡыҙы менән\nगप्पा ऑनलाइन खोल्या गप्पा\nпар видео чат ҡыҙ менән онлайн видео чат онлайн танышыу ир-егеттәр танышырға видео видео-таныштырыу урамы 10 ч рулетка 45 таныштырҙы. 18 видеочивать рулетка видеочивать һәм башҡа бушлай теркәү башҡа өлкәндәр өсөн бушлай таныша теркәлгән


Республикала ял көндәрендә +20 градусҡаса йылыта // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n9:22, 25 сентября 2020 Йәмғиәт\nРеспубликала ял көндәрендә +20 градусҡаса йылыта Фото: Ксения Калинина\nБашҡортостанда ял көндәрендә йылы һәм ҡояшлы була. Башгидрометүҙәк мәғлүмәттәре буйынса, йома, 25 сентябрҙә, көндөң аяҙлы-болотло, яуым-төшөмһөҙ булыуы көтөлә. Ел көньяҡ-көнсығыштан, көньяҡтан талғын. Һауа температураһы көндөҙ +14,+19 градус тәшкил итә.\nЯл көндәрендә, 26 һәм 27 сентябрҙә лә, яуым-төшөм көтөлмәй. Ел көньяҡ-көнсығыштан, көнсығыштан еңелсә. Һауа температураһы төндә 0,+5 градус, урыны менән -3 градусҡа тиклем һалҡынайтып, ҡырау төшөүе ихтимал, көндөҙ +15,+20 градус.


Өфөнән Мәскәүгә һәм Волгоградҡа яңы тура рейстар асылды\n14 Ғинуар , 17:08\nӨфө аэропортынан Мәскәүгә яңы рейс асылды. 17 ғинуарҙан уны «ИрАэро» авиакомпанияһы башҡара башлай. Бының өсөн 156 пассажир һыйҙырышлы Airbus A319 самолеттары файҙаланыла. Юлға ике сәғәт самаһы ваҡыт китә.\n«Өфө» халыҡ-ара аэропортының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, тәүлегенә Башҡортостандың баш ҡалаһынан Мәскәүгә бөтәһе 13 рейс башҡарыла.\n«Азимут» авиакомпанияһы Дондағы Ростов - Волгоград - Өфө даими рейсын асты. Осоштар 18 ғинуарҙа 100 пассажир һыйҙырышлы Sukhoi Superjet 100 самолетында башлана.\n2021 йылдың аҙағына тиклем Өфөнән Волгоградҡа осоштарҙы Utair авиакомпанияһы башҡарҙы. Хәҙер был рейстар туҡтатылған.


АстрономияБиологияВоспитательная работаГеографияДиректору, завучуДоп. образованиеДошкольное образованиеДругоеИЗО, МХКИностранные языкиИнформатикаИсторияКлассному руководителюЛогопедияМатематикаМузыкаНачальные классыОБЖОбществознаниеРусский язык и литератураСоциальному педагогуТехнологияУкраинский языкФизикаФизкультураХимияШкольному психологу Инфоурок / Другое / Конспекты / Урок пр произведению Д.Булякова "Раненая книга"\nПоделитесь материалом с коллегами: Маҡсат. 1.Яҡташ яҙыусыларҙың ижадын тәрәнерәк өйрәнеү, уҡыусыларҙа патриотик рух тәрбиәләү, тема буйынса яңы һүҙҙәр үҙләштереү, фразеологизмдар тураһында мәғлүмәт биреү. 2. Уҡыусыларҙың фекерләү ҡеүәһен, һөйләү телмәрен үҫтереү. 3.Халыҡ яҙмышы хаҡында әңгәмәләшеү, Тыуған илгә һөйөү тәрбиәләү. Йыһазландырыу: мультимедиа проекторы, экран йәки интерактив таҡта, ноутбук , Д. Бүләковтың портреты, китаптар күргәҙмәһе, фотоһүрәттәр, 5 - се класс дәреслеге (В.И.Хажин, Ә Х.Вилданов), һүҙлектәр. Эпиграф: “Ул ҡанатлы кешеләр хаҡында, көслө, ҡыйыу һәм матур кешеләр тураһында яҙырға яратыр ине”. Р. Бикбаев Дәрес барышы: Дәрес этаптары Уҡытыусының эшмәкәрлеге Уҡыусының эшмәкәрлеге I.Ойоштороу мәле. Психологик кәйеф шарттарыбулдырыу. Иҫәнләшеү. -Һаумыһығыҙ,балалар! Әйҙәгеҙ үҙебеҙҙе дәрескә әҙерләйек. Төҙ ултырҙыҡ, ҡулдарҙы дөрөҫ ҡуйҙыҡ.Уҡыусылар, мин бөгөнгө дәрескә Ҡатнашыу билдәләре алып килдем. Һеҙ дөрөҫ, матур яуап биргән һайын ошоларҙы алырһығыҙ. Дәрес аҙағында күпме йыйылыуына ҡарап, мин һеҙгә баһа ҡуйырмын. Һөйләштекме? -Һаумыһығыҙ! Һаумы, дуҫтарым!(бер-береһенә ҡарап йылмаялар, хәйерле көн теләйҙәр ). Бөгөн беҙҙә башҡорт теле Яратам һине, телем! Рәхмәт һиңә, һинең аша Алам мин яҡшы белем! II.Артикуляцион күнегеү. Уҡыусылар, әйҙәгеҙ,тиҙәйткесте ҡабатлап, телдәрҙе шымартып алайыҡ. Кәк-күк-кәк-күк – саҡыра кәкүк, Кәк-күк-кәк-күк – ниндәй аяҙ күк. Рүк-рүк-рүк-рүк – туҡтама берүк, Үек-үек – донъябыҙ ожмах кеүек! III.«Уңыш» ситуацияһын тыуҙырыу. Экранда фотолар күрһәтелә. -Балалар, был фотоларҙа кемдәрҙе күрәһегеҙ? Таныйһығыҙмы? -Эйе, афариндар. Улар беҙҙең яҡташ шағирҙарыбыҙ. Шулай уҡ, Нөгөш һыуын эсеп үҫкән тағы ла бер яҙыусыбыҙ бар. Уның тураһында Р. Бикбаев: “Ул ҡанатлы кешеләр хаҡында, көслө, ҡыйыу һәм матур кешеләр тураһында яҙырға яратыр ине”-тип яҙҙы. Уҡыусыларҙың яуаптары. -Беҙҙең Һәргәй ауылынан Ғәлим Дәүләди. -Әбет ауылынан Фәнил Күзбәков һәм Ғәли Ильясов. -Еректән – шағирә Мәрйәм Күсмәева, Түбәнгеташтан-Сәлмән Яҡупов. IV.Уҡыу мәсьәләһен ҡуйыу -Уҡыусылар, кем тураһында һүҙ бара икән? Әлеге юлдар кемгә арналғанын белгегеҙ киләлер. Был юлдар Арыҫлан ауылында тыуып үҫкән яҡташ яҙыусыбыҙ Динис Бүләков тураһында. (Портретын күрһәтәм). Уҡыусылар Динис Бүләковтың портретын, китаптарын ҡарайҙар. Яҙыусы тураһында белгәндәрен һөйләйҙәр. Ул балалар өсөн бик күп әҫәрҙәр ижад иткән. Ҡайһылары менән танышһығыҙ? - Афариндар. -Бөгөн беҙ һеҙҙең менән “Яралы китап” әҫәрендәге матур кешеләр менән танышасаҡбыҙ, һәм шулай уҡ синонимдарҙы ла иҫкә төшөрөп китербеҙ. -“Эҫе ҡар”. Беҙ Смаҡ ауылында ошо әҫәр буйынса ҡуйылған спектакль ҡараныҡ. -“Күстәнәс”; -Һәйкәл”, “Һыңар саңғы” … V.Һүҙлек эше. - Иң тәүҙә бөгөнгө эш барышында кәрәкле һүҙҙәр менән танышып үтәйек. кәмһетеү – унижать уйһыулыҡ – түбән урын; лощина тоҫҡау – төҙәү; прицеливаться яуғир – һуғышсы; воин тиҫтер – одногодок көнләшеү – завидовать ҡуҡырайыу - возгордиться әмәл – сара; мера, способ ғәрсел – совестливый. - Әлеге һүҙҙәр менән һөйләмдәр төҙөп ҡарайык әле. - Ошо һүҙҙәрргә тексты уҡыганда иғтибар итерһегеҙ. 1.Һүҙҙәрҙе эстән уҡыу. 2.Хор менән уҡыу. 3.Һүҙҙәрҙең мәғәнәләрен һүҙбәйләнештәр, һөйләмдәр төҙөү ярҙамында асыҡлау. VI.Уҡыу мәсьәләһен сисеү. 1.Проблемалы һорау ҡуйыу. -Балалар, Динис Бүләков был хикәйәһендә һеҙгә нимә әйтергә уйлаған? - Әсләмгә уның өләсәһе тураһында Мәжиттең әйткәндәре менән килешәһегеҙме? - Уҡыусылар, һеҙҙең ҡайһыларығыҙҙың яҡындары һуғышта ҡатнашҡан? - Һеҙ улар тураһында нимә беләһегеҙ? Хикәйәне уҡығанда ошо һорауҙарға яуаптар уйлап ултырығыҙ. Әҫәрҙе бергәләп уҡыу (уҡытыусы башлай) 2.Текстың йөкмәткеһе буйынса әңгәмәләшеү. - Д. Бүләков үҙенең геройҙарының донъяһына уҡыусыны һәр ваҡыт тиерлек тәбиғәт аша алып инә. Шул урынды әҫәрҙән табығыҙ. - Ауыл атамаһына иғтибар итәйек (Йәтимәк). Ни өсөн шулай тип атала? -Динис Бүләков Йәтимәк ауылын нисек һүрәтләй? Тексты файҙаланып, ауылды һүрәтләп яҙығыҙ. - Уҡыусылар, һеҙ нисек уйлайһығыҙ,әҫәрҙең төп темаһы ниндәй? а)Фәғилә апай йыйылышта нимә тип белдерә? Шул урынды текстан уҡып ишеттерегеҙ. б)Фәғилә апайҙың батырлығы нисек һүрәтләнә? Ауыл Советына килгән хаттан өҙөк уҡып китәйек. -Уҡыусылар, ошо юлдарҙы уҡығас, әҫәрҙең ни өсөн “Яралы китап” тип аталғанын төшөндөгөҙмө ? Уҡыусылар сиратлап дауам итәләр. Өҙөктө табып, уҡып ишеттерәләр. -Йәтимәктә һуғышҡа тиклем 35 кенә өй булған. Ауыл бөтөүгә барғандыр бәлкем, шул етемлеккә ишара булғандыр. Уҡыусылар дәфтәрҙәренә яҙалар. -Әҫәрҙең төп темаһы – һуғыш. -Ҡайғырмағыҙ, дошман менән һуғышҡа утыҙ бишенсе өйҙән дә кеше барасаҡ! Утыҙ бишенсе өй ҙә дошманға ҡаршы һуғышасаҡ! Мин хәрби комиссариаттан рөхсәт алып ҡайттым. Ҡыҫҡа ваҡытлы медсестралар курсына барам. Аҙаҡ – яуға… -Фәғилә менән беҙ бергә хеҙмәт иттек… Ҡыйыу санитарка булды ул. Иң ҡаты яуҙарҙа ла ҡурҡып ҡалмай торғайны. Бик күп совет яуғирҙарын һуғыш яланынан алып сыҡты башҡорт ҡыҙы. Улар, яңынан сафҡа баҫып, аҙаҡ әллә күпме ҡаһарманлыҡтар күрһәтте. Шулай булғас, Фәғилә лә – ысын мәғәнәһендә ҡаһарман! Тик бер фашист пуляһы уның ғүмерен өҙҙө… Уның ҡарауы, командирҙы ҡотҡарҙы. Бына иҫтәлеккә уның тоҡсайында йөрөгән берҙән – бер китапты һалам. Уның ғүмерен киҫкән фашист пуляһы ошо китапты ла тишеп үткән…” -Эйе, сумкалағы “Ҡорос нисек сыныҡты?” китабы ла тишкеләнгән, яраланған. Ял минуты. Бер-ике, эйеләйек, Бер – ике, үҫәйек, Бер – ике, тыпырлайыҡ, Бер –ике, ултырайыҡ. (бөйөрҙәргә таянып, алға эйеләләр) (аяҡ остарында күтәреләләр) (тыпырлайҙар) (ултыралар) VII.Үтелгәнде ҡабатлау, нығытыу. Хикәйә буйынса «Синонимдар » темаһын ҡабатлау. -Балалар,таҡтала хикәйәнән өҙөк бирелгән. Һуғышҡа бәйле бирелгән һүҙҙәрҙең һәм һүҙбәйләнештәрҙең синонимдарын табып яҙығыҙ. Синонимдар тураһында иҫкә төшөрөү,тәҡдим ителгән өҙөктө хикәйәнән табып,ҡысҡырып уҡып күрһәтеү. (индивидуаль рәүештә яуап бирәләр, һуңынан дәфтәргә яҙалар). VIII.Яңы грамматик материал өҫтөндә эш. Фразеологизмдар (нығынған һүҙбәйләнештәр) тураһында мәғлүмәт биреү. -Уҡыусылар, телебеҙҙә бер һүҙ итеп ҡаралған һүҙбәйләнештәр бар. Улар телмәрҙең тәьҫирен көсәйтә. Таҡтаға иғтибар итегеҙ әле. Бындай һүҙбәйләнештәрҙе нығынған һүҙбәйләнештәр йәки фразеологизмдар тип йөрөтәләр. Хикәйәнән фразеологизмдарҙы табайыҡ һәм мәғәнәләрен яҙайыҡ. Үтеп сыҡҡыһыҙ урман –ағастар ҡуйы булып үҫкән урман Донъя ҡуйыу- вафат булыу, үлеү. Ҡәбер тынлығы - тыныс Ауыр кисереү - ҡайғырыу Теш ҡыҫып түҙеү - үҙеңде түҙергә мәжбүр итеү Бармаҡ менән генә һанарлыҡ-бик аҙ Бер тотам ҡалмай- һис айырылмай, эйәреп йөрөгән кешегә әйтелә Рус телендә ошо уҡ мәғәнәне ниндәй һүҙҙәр, һүҙбәйләнештәр ярҙамында биреп була? Ауыҙына һыу ҡапҡан-өндәшмәү Табанын ялтыратҡан-ҡасҡан Кәкре ҡайынға терәтеү-алдау Дәфтәрҙә эшләйҙәр. -скрепя зубы; пересчитать по пальцам; ходить по пятам; мертвая тишина, глубокая тишина; отдать Богу душу. IX.Рефлексив анализ. Йомғаҡлау. Дәрестә алған белемдәрен тикшереү. -Уҡыусылар, бөгөн дәрестә ниндәй яңылыҡ белдегеҙ? -Динис Бүләков тураһында ҡыҫҡаса ғына һөйләп китегеҙ. “Яралы китап” хикәйәһен уҡыр алдынан бирелгән проблемалы һорауҙарға яуаптар тыңлау. - Уҡыусылар, әҫәр һеҙгә оҡшанымы? - Мәжит менә Әсләмгә характеристика бирәйек әле… -Балалар, Динис Бүләков был хикәйәлә һеҙгә нимә әйтергә уйлаған? -Эйе, уҡыусылар, ошо матур тормошто беҙгә бүләк иткән ветерандарыбыҙға оло рәхмәтлебеҙ. Уларға һаулыҡ, оҙон ғүмер теләйек. Уҡыусылар һәр береһе үҙҙәренең фекерҙәрен әйтәләр. Балаларҙың яуаптары. Проблемалы һорауҙарға яуап биреү. -Эйе, Фәғилә әбейҙең батырлығы тураһында уҡығанда минең күҙемә йәштәр килде. - Был хикәйәне уҡығанда башҡорт халҡының батырлығы һоҡландырҙы. а) Әсләм – тыйнаҡ; әҙәпле; б) Мәжит – маҡтансыҡ; уйламай һөйләй,маһайырға ярата. Әммә һуңынан ул үҙенең дөрөҫ уйламағанын аңлай. -Динис Бүләков беҙгә Тыуған илебеҙҙе, халҡыбыҙҙы һаҡларҙай шәхес булып үҫергә, тыныс тормоштоң ҡәҙерен белергә өйрәтә. X.Өйгә эш. -Ололарҙан һорашып, туғандарығыҙ, таныштарығыҙ араһында һуғышта ҡатнашҡан ҡатын-ҡыҙҙар, йә ир-егеттәр тураһында кескәй хикәйә яҙырға. Көндәлектәргә яҙып ҡуйыу. XI.Баһалау. -Уҡыусылар, ә хәҙер инде һәркем үҙенең Ҡатнашыу билдәләрен һанай. Шуларға ҡарап билдә ҡуябыҙ. Уҡытыусы һәр уҡыусыға, нисә билдә йыйыуына ҡарап, журналға һәм көндәлегенә билдә ҡуя. 57 вебинаров для учителей на разные темыПЕРЕЙТИ к бесплатному просмотру(заказ свидетельства о просмотре - только до 11 декабря)\nАвтор Габбасова Расима Минихайдаровна\nДВ-308122 Получить свидетельство о публикации\nПросмотров: 88 Комментариев: 0 Открытый урок на тему "Етістік"\nПросмотров: 113 Комментариев: 0 Тесты по казахскому языку (7 класс)\nПросмотров: 306 Комментариев: 0 Открытый урок по казахскому языку на тему "Жемістер мен көкөністер"\nПросмотров: 93 Комментариев: 0 Открытый урок по казахскому языку на тему "Cөйлем мүшелері"\nПросмотров: 118 Комментариев: 0 Тест 8 класс по казахскому литературы с русским языком обучения\nПросмотров: 183 Комментариев: 0 Открытый урок по казахскому языку на тему "Менің отбасым "\nПросмотров: 113 Комментариев: 0 734553734539734533734532734525734523734521


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - СПОРТ – ҠЫЙЫУҘАР МАЙҘАНЫ, УНДА МӘМӘЙҘӘРГӘ УРЫН ЮҠ - 2018 - Мәҡәләләр\nБына һеҙҙең, ябай ауыл малайҙарының, спортҡа мөнәсәбәтегеҙ, бөгөнгө ҙур күрһәткестәргә алып килгән спортсы юлығыҙ ниндәй шарттарҙа башланды?\nФ. Дәминдаров: Әбйәлил районының Әбйәлил ҡасабаһында тыуып үҫтем. Атайым спорт менән шөғөлләнгән кеше һәм мин бәләкәй генә көйөнсә уға эйәреп йөрөп, уның шөғөлдәрен күреп, уны ҡабатлап, уға оҡшарға тырыштым. Волейбол, футбол уйнайҙармы, ололар араһында буталып йөрөйөм, ҡарап ултырам, туп ситкә осһа, йүгереп барып алып киләм. Ҡайһы саҡ шул туп ҡаты ғына итеп башҡа ла килеп эләгә торғайны. Бәләкәй саҡта хатта бер тапҡыр ҡолата ла һуҡҡан. Ололар ҡурҡышып йүгерешеп килһә, мин тырышып-тырмашып тороп, туп артынан йүгереп маташам, ти.\nБына ошо атайҙан, эргәләге ағайҙарҙан күреп башланды ла барыһы ла. Атанан күргән - уҡ юнған, тиелә бит халыҡта ла. Ары уҡырға Магнитогорск университетына спорт буйынса менеджмент һөнәренә уҡырға юлландым. Был шундай яңы специальность булып, ике сығарылыштан һуң ябылып та ҡуйҙы. Бында спорт үҙәктәренә, спорт командаларына етәкселәр әҙерләйҙәр ине. Бында ла университеттың йыйылма командаһында булдым.\nР. Бикембәтов: Ейәнсура районының Абҙан ауылынанмын. Шулай уҡ бала саҡтан әрһеҙ ауыл малайҙары булып, атай ҡулы аҫтында эшкә лә, спортҡа ла өйрәнеп үҫтем. Һәр ваҡыт хәрәкәтсән уйындарҙа ҡатнаштым, ҡырҙа, тауҙарҙа йөрөнөм, йәйҙәрен һыуҙан сыҡманым. Мәктәпкә инде беҙ сыныҡҡан, тос балалар булып килдек. Класыбыҙҙағы ун өс малай һәр ваҡыт спорт уйындарында, ярыштарҙа ҡатнашып йөрөнөк. Физкультура уҡытыусыларыбыҙ Булат Рәшит улы Арыҫланбаев һәм Әнисә Ғаяз ҡыҙы Хөсәйеновалар ҙа спортҡа һөйөү тәрбиәләүҙә ҙур өлөш индергәндәрҙер, тием. Ошо башланғысҡа хыянат итмәй, мәктәптән һуң Сибай институтының физкультура һәм биология факултетына уҡырға барҙым. Институтта волейбол, баскетбол һәм лапта менән шөғөлләндем. Ятаҡта Ейәнсура районының көрәшселәр ауылы булған Муйнаҡ егеттәре менән бергә тура килеп, улар шауҡымында яңынан көрәшкә әүрәп киттем. Көрәш буйынса Рәсәй чемпионатына тиклем барып етеп, юғары ғына күрһәткестәргә өлгәшелде.\nҺеҙ икегеҙ ҙә матур балалар тәрбиәләнгән башҡорт ғаиләһе башлыҡтары. Балаларығыҙҙы спортҡа ылыҡтырҙығыҙмы? Һеҙҙең уйығыҙса, спорт балаларға һәр ваҡыт файҙа килтерә аламы? Баланы 4-5 йәшенән спортҡа тапшырып, хата яһап ҡуйырға мөмкинме?\nР. Бикембәтов: Улымды биш йәшенән гимнастикаға бирҙем. Был иң иртә башлана торған спорт төрҙәренең береһе. Артабан үҙе һайлай белгәнсәгә тиклем физик һәм рухи әҙерлек алһын, тип уйланым. Бөгөн бит балалар беҙҙең бала саҡтағы кеүек ауылда иркен сабышып йөрөп, иртә ҡул аҫтына инеп бешекмәй. Балалар баҡсаһында ла өйҙә үтә көндәре. Шунлыҡтан, гимнастика улыма спортҡа башланғыс булыр тинем. Күпмелер ваҡыт гимнастикала йөрөнө лә, Бөрйәнгә барып, үҙенән саҡ ҡына ҙурыраҡ малайҙарҙың боҙҙа елдерешеп йөрөүен күреп, ҡуша уйнап ҡайтҡандан һуң, "Хоккейға барам" тине. Бығаса хоккей ҡарарға йөрөтә инем, әммә уның менән шөғөлләнеү, уйнау бит бөтөнләй икенсе нәмә. Ултыртып, хоккейҙың ни икәнен аңлаттым. Әммә ул бит әле бөтөнләй бәләкәй бала, етди анализлай белмәй. Хатта аңлап та етмәйҙер әле. Был тәңгәлдә ата-әсәгә балаһының мөмкинлектәренә, сәләмәтлегенә ҡарап, ул шөғөлләнәсәк спорт төрөн дөрөҫ һайлай белеү кәрәк. Улымдың хоккей менән үтә ныҡ мауыҡҡанын күреп, күндем. Бына дүрт йыл инде ул хоккейҙа шөғөлләнә. Эйе, ауыр. Әммә беҙ әсәһе менән шулай һөйләшкәнбеҙ: үҙенә һиҙҙереп йәлләмәйбеҙ, яҡлашмайбыҙ, уның өсөн йүгермәйбеҙ. Уңыштарын күреп маҡтайбыҙ, ауыр сағында йылы һүҙ, кәңәш биреп күтәрмәләйбеҙ, уйындарына йөрөйбөҙ һәм башҡалар.\nБалаға спорт бер нисек тә зыян килтерә алмай. Был, иң беренсе, уның сәләмәтлеге. Икенсенән, эске тәртибе. Өсөнсөнән, ныҡлы рухы. Бына ошо өс күрһәткес үҫешкәндә, кеше тормоштағы әллә күпме ауырлыҡтарҙы еңеп, ҙур уңыштарға өлгәшә аласаҡ. Шәхес булып формалашыуына ла был яҡшы йоғонто яһаясаҡ.\nФ. Дәминдаров: Беҙҙең мәктәпкә балалар 9-10 йәштән йөрөй башлай. Әйтеп үтергә кәрәк, спорт мәктәбенә балалар күп килә, кластар тулы. Хатта тағы ла күберәк итеп алырға ла булыр ине, матди базабыҙ наҡыҫ. Үкенескә күрә, беҙҙә балалар спортына, балалар спорт мәктәптәренә, клубтарына иғтибар етешмәй. Был бигерәк тә икенсе төбәктәр менән сағыштырғанда һиҙелә.\nБаланы бәләкәй сағынан ниндәйҙер спорт түңәрәгенә йөрөтөү мотлаҡтыр, тип уйлайым. Үҙебеҙ ҡыҙыбыҙҙы бәләкәйҙән художесто гимнастикаһында шөғөлләндерәбеҙ. Спорт ул, беренсенән, матурлыҡ, икенсенән - сәләмәтлек, өсөнсөнән - характер тәрбиәләү. Балаға профессиональ спортсы булыу талаптары юҡ, әммә башлаған эште аҙағына еткереү тигән принцип бар. Бөгөн сәләмәт тормош алып барыу, һомғол кәүҙәле булыу, әүҙемлек модала, тип тә ҡыҙыҡтырырға була уларҙы. Бала сағынан спорт менән шөғөлләнгән кеше хеҙмәт итеү дәүерендә лә ныҡлыраҡ, тырышыраҡ, стрестарға бирешмәүсәнерәк була ул. Хатта бына үҙебеҙҙең йәштәгеләрҙе алып ҡарағанда ла, кемдеңдер юғары уңыштарға өлгәшеүен, характер күрһәтеп, еңеп сығыу өлгөләрен күҙәткәндә лә, асылда, ул кеше бала саҡтан ниндәйҙер спорт төрө менән шөғөлләнгән булып сыға. Ундай шәхестәр шулай көрәшсе булып формалаша ла.\nСпорт донъяһы балалар өсөн артыҡ ҡаты түгелме икән? Таҫыллыҡ, көс, ғәйрәт талап итеп, бала күңелен йәнһеҙләндереп ташламайҙармы? Ниндәй осраҡтарҙа баланы йәлләргә мөмкин?\nР. Бикембәтов: Был тәңгәлдә ата-әсә иң башта уҡ балаһын ҡайҙа һәм ниндәй шарттарға алып барыуын аңлай белергә тейеш. Әгәр һин уны етди спортҡа алып килдең икән - йәлләмә. Йәлләмәү ул ҡанһыҙ булыуҙы аңлатмай. Мин дә, мәҫәлән, улымды йәлләйем, әммә уны уға илке-һалҡылыҡ юҫығында күрһәтмәйем. Тренер нимәләр талап итә, шуларҙы өйҙә лә талап итәм. Ниндәйҙер сикләүҙәр, тейеш нәмәләр, мотлаҡ булған тәртиптәр барыһы ла теүәл үтәлә. Баштараҡ хоккейсы балалар араһында ла кескәй генә малайҙар танауҙарын мыш-мыш тартып илап, ҡараштары менән ата-әсәләрен күҙләп ултыра торғайны. Кемдәрҙе йәлләйҙәр, шулар төшөп ҡалып та бөттө. Бөгөн иһә улар араһынан иң сыҙамлылары, иң көслөләре генә ҡалып шөғөлләнә. Спорт донъяһы ул шундай - ул көслөләр һәм сыҙамлылар, тырыштар һәм ҡыйыуҙар майҙаны. Бында мәмәйҙәргә урын юҡ.\nБаланың спорт өлкәһендәге тәрбиәһендә тренер ниндәй роль уйнай ала? Республика ауылдарында тренерҙар бармы ул?\nР. Бикембәтов: Тренер - ул ҙур көс. Тренер - профессионал. Үҙемдең спорт өлкәһендә белемем дә, тәжрибәм дә булғанда ла, улымды тулыһынса хоккей буйынса тренер тәрбиәһенә тапшырғанмын. Тренер бит ул спортсы ғына түгел, ул балалар менән эшләй белеүсе педагог, психолог, авторитет та. Күп балалар аталарын тыңламаҫҡа ла мөмкин, ә тренерҙарының күҙенә генә ҡарап торалар. Быны мин үҙем дә күҙәткәнем булды. Тренер булараҡ, тәрбиәләнеүсем ата-әсәһенә ыжлап бармай, ә мин әйткәнгә күнә ине. Шул тәңгәлдә ҡайһы бер ата-әсәләр тренерҙарҙы балаларының дөйөм тәрбиәһендә лә файҙалана. Мәҫәлән, тренерҙарҙың үҙ тәрбиәләнеүселәре менән уҡыуҙа өлгәшеү, ниндәйҙер фәнгә иғтибар биреү йәки өйҙә әсәйгә ярҙам итеү кәрәклеге тураһында ла һөйләшкәнен ишеткәнем бар.\nБалалар тренерҙары бик аҙ. Башҡорт телле тренерҙар тураһында һүҙ ҙә юҡ. Улай ғына ла түгел, спорт өлкәһендә милләттәш етәкселәребеҙ ҙә юҡ кимәлендә.\nФ. Дәминдаров: Ата-әсәләрҙең үҙҙәренең һәм, әлбиттә, балаларының да спортҡа килергә психологик яҡтан әҙер булмауы арҡаһында йыш ҡына аңлашылмаусалыҡтар ҙа тыуып тора. Мәҫәлән, әсә улын тхэквандоға алып килә лә, уның бер ерен дә ауырттырмауҙарын талап итә. Тәнендә саҡ ҡына күк күрһә лә, тренерға бәлә һала. Балаһы ла ҡайта ла ошаҡлай, ҡайта ла ошаҡлай. Унан һуң, баланы бер көн күнекмәгә йөрөттөләр ҙә, икенсе көн йәлләп алып ҡалдылар, өсөнсө көн йоҡоһо туймай, дүртенсе көн ауырый һәм бишенсе көн тағы ла алып киләләр. Сөскөрһә лә, кәйефе булмаһа ла уны аяй һалалар. Бындай мөнәсәбәттән берәүгә лә файҙа булмаясаҡ. Тренерҙың ваҡыты алына - шул ғына. Бындай мөнәсәбәт спортта ғына түгел, тормоштағы башҡа төрлө мәсьәләләрҙә лә уңышһыҙлыҡҡа юл ул.\nСпорт мәктәбе етәксеһе булараҡ, мин балалар менән эшләүсе тренерҙарға ни тиклем сабыр һәм аҡыллы булырға тура килгәнен беләм. Ә бит шул уҡ ваҡытта уларға хеҙмәт емештәре лә кәрәк. Ул баланы ниндәйҙер үрҙәргә әйҙәүгә, күрһәткестәр биреүгә өмөтләнә. Унда көрәшсе, еңеүсе характеры тәрбиәләргә тырыша. Тәүге йылдарында тренер бала менән бер рәттән, ата-әсәне лә тәрбиәләй. Баланан спортсы, ә ата-әсәнән спортсы ата-әсәһе яһай. Шулай ҙа була.\nӘ райондарҙа, ауылдарҙа ысынлап та тренерҙар юҡ тиерлек. Бер үк физкультура уҡытыусыһы иртәнсәк уҡытыусы, кистәрен тренер булып йөрөй. Ул спортҡа һөйөү уята ала, әммә һәр спорт төрөнөң үҙ тәртиптәре бар. Уларҙы ябай уҡытыусы белеп етә лә алмай. Был тәңгәлдә спорт федерациялары райондарға йөрөп, спортта көслө балаларҙы табып, ҡалаларҙағы спорт мәктәптәренә, интернаттарға урынлаштырырға тейештер, тип уйлайым. Таҫыллы балаларҙың тәжрибәле тренерҙар ҡулына килеп эләгеүен төрлө яҡлап тәьмин итергә ине.\nСпорт төрҙәрен милли һыҙаттарға ҡарап айырып буламы? Мәҫәлән, башҡорт балаларына ғына хас спорт төрҙәре бармы ул? Һәм башҡорт балалары спортты үҙ итәме?\nФ. Дәминдаров: Минең аралашҡан кешеләр, йәғни башҡорттар араһында балаларын төрлө спорт төрҙәрендә шөғөлләндергәндәр бик күп. Әммә башҡа милләттәр менән сағыштырып ҡарағанда, милләттәштәребеҙ балалар спортында күпкә артта ҡала. Ни өсөндөр беҙҙең ата-әсәләр балаларын еңелерәк, артыҡ талаптар булмаған, сығымдар талап ителмәгәнерәк өлкәләргә бирергә тырыша. Мәктәптә былай ҙа тынсыу бүлмәләрҙә ултырып сыҡҡан баланы һаман шундай уҡ бүлмәгә алып барып индерәләр. Сәләмәт, шуҡ малайҙы, мәҫәлән, һүрәт төшөрөүгә ултырталар ҙа, тыйып ала алмайҙар. Йәки һимереүгә китеп барған ҡыҙыҡайҙы һаман ниндәйҙер хәрәкәтһеҙ түңәрәктәргә йөрөтәләр. Йәнәһе, фортепиано йә бейеү спортҡа ҡарағанда файҙалыраҡ та, ҡурҡынысһыҙыраҡ та инде. Яңылышлыҡ был.\nБеҙҙең мәктәптә спорт төрҙәре улай милләткә ҡарап бүленмәй. Һәм мин балалар алдында, бигерәк тә башҡорт балалары алдында, бындай бүлем яһамаҫ та инем. "Был беҙҙең халыҡҡа хас түгел, был беҙҙең менталитетҡа бармай", тигән барьер ҡуйырға ярамай. Киреһенсә, "Һин быны булдыраһың" тип көс бирергә кәрәк. Спорт - ул көрәш, яу алымдары. Ә яу яланында бөтә төр алымдарҙы ла файҙаланырға мөмкин. Спортсыла яугир рухы, һәм ул майҙанға еңеү өсөн сыға.\nР. Бикембәтов: Беҙ ҡалаға уҡырға килгәнбеҙ. Ошонда тороп ҡалғанбыҙ, торлаҡ булдырғанбыҙ һәм йәшәп ятабыҙ. Ә тамырҙарыбыҙ беҙҙең ауылда, өләсәй-олатайҙарыбыҙ ҙа ауылда. Бына, күҙ алдына килтерегеҙ, беҙҙең ғаиләлә атай-әсәй эшләй, ә баланы биш йәшенән ҡайҙалыр йөрөтөргә кеше юҡ. Балалар, теләйһеңме-юҡмы, икенсе планға күсә лә ҡуя. Ата-әсә ипотека, аҡса, донъя тип саба ла саба. Баланы түңәрәккә, секцияға йөрөтөү өсөн айырым аҡса түләп, кемделер ялларға ғына ҡала. Ошо проблема ауыл сығышлы булған һәр башҡорт ғаиләһендә бар. Мин, ярай, маҡсатлы рәүештә быны хәл итергә тырышам, төрлө юлдар эҙләйем. Ә бит күптәр ошо тәңгәлдә ҡул һелтәй ҙә ҡуя. Кемде был һылтау менән эштән сығарып ебәрәләр? Ябай ғына һылтау кеүек, ә ысынында был бик етди мәсьәлә ул.\nИкенсе проблема - беҙҙең милләттәштәр балаларына аҡса сығарып өйрәнмәгән. Урыҫса итеп әйткәндә, балаларға "вложение" эшләргә ынтылып бармай, етди ҡарамай был эшкә. Ә спортта аҡса сығармай булмай. Костюмдар, ҡоралдар, уйын кәрәк-яраҡтары, атрибуттар һәм башҡалар арзан тормай. Әммә бында ла хәл итеү юлдары юҡ түгел. Беҙ, мәҫәлән, бәләкәй балаларға бындай әйберҙәрҙе ҡулдан алдыҡ. Олораҡ балалар үҙҙәренең әйберҙәрен осһоҙ хаҡҡа һата, уларҙы бәләкәсерәктәр алып кейеп тора. Саңғыларҙы ла, конькиҙарҙы ла, бокс бирсәткәләрен дә, хоккей ҡорамалдарын да шулай итеп йөрөтәбеҙ. Теләк булғанда, юлдарын табырға була.\nБашҡорттарҙың ҙур спортта аҙ булыуҙарының тағы ла бер сәбәбе: өҫтә әйтелгән һәм башҡа сәбәптәр арҡылы бала саҡтан спортҡа килмәү. Ә бит профессиональ спорт ул йылына бер сығып айҡаша торған һабантуй көрәше йәки йүгереше түгел. Беҙҙең аңда һаман да спортты ана шул һабантуй батыры образында ғына күреү һаҡлана. Бөгөнгө спорт - ул бала саҡтан һалына торған өҙлөкһөҙ хеҙмәт күрһәткесе.\nҺорауға ҡайтҡанда, эйе, беҙҙең көрәш, уҡ атыу, ат сабышы кеүегерәк милли спорт төрҙәребеҙ бар, әммә мин дә быларға баҫым яһамайым. Милли уйындарыбыҙҙы бутамай, үҙ тәртиптәрендә һаҡлау һәм шөғөлләнеү зарур, тик улар сигендә генә ҡалыу мотлаҡ түгел. Беҙҙең милли спорт төрҙәрен белгәндә, шул нигеҙҙә көс һәм таҫыллыҡ туплағанда, башҡа бөтә төр уйындарҙа ла алдырырға була.\nСпортсы бала көслө була, уныһы бәхәсһеҙ. Был осраҡта хатта уның физик яғы яҡшыраҡ үҫешәлер. Был ваҡытта уның рухи яғы аҡһамаймы? Бары тик физик көсөн генә алға ҡуйған "машина" тәрбиәләмәү өсөн ниндәй алымдар ҡулланырға?\nР. Бикембәтов: Аңы камил булған баланың, физик яҡтан үҫешһә, рухи яғы ла үҫешә ул. Ә инде аң кимәле генетик яҡтан йәки башҡа сәбәптәрҙән түбәнерәк булғанда, бында уның физик тәрбиәһе сәбәпсе була алмай.\nСпорт өлкәһендә, теләһә ниндәй спортта ла, педагогик белемле тренерҙар иң беренсе сиратта спорттың емергес көс булырға тейеш түгеллеген аңлата. Был хаҡта бала бәләкәйҙән хәбәрҙар булып, ниндәйҙер мәрхәмәтлек, абруйлыҡ, ғорурлыҡ тойғоларын һеңдереп үҫә. Бындай уҡыусы бер ваҡытта ла урамға сығып, кеше туҡмап, ҡыйырһытып йөрөмәйәсәк. Спорт бит иң беренсе эмоцияларҙы контролдә тоторға өйрәтә.\nНимә генә тигәндә лә, көслө һәм сәләмәт кешеләрҙе хөрмәт итәләр. Көслө кешеләргә көсһөҙөрәктәр, мәҫәлән, балалар, ҡатын-ҡыҙҙар арҡалана, шулай бит? Башҡорт халыҡ әкиәттәрендә, эпостарында күпме батырҙарыбыҙ бар. Уларҙың бала сағын һүрәтләгәндәрен иҫләйек әле. Батыр егет өс йәшендә нисәлер ботлоҡ ташты атҡан, ете йәшендә ҡолондо күтәргән һәм башҡалар, тип яҙылған уларҙа. Һәм шул батырҙар халҡына, еренә күпме изгелектәр яһай. Былар беҙгә миҫал түгелме ни! Ф. Дәминдаров: Спорт мәктәптәре спорт менән шөғөлләндереүҙән тыш, педагогик тәрбиә усағы ла булып тора. Үрҙә лә әйттем, беҙҙә тренерҙар педагогик белемле, тәжрибәле уҡытыусылар. Параллель рәүештә психологтар ҙа эшләй беҙҙә. Тәрбиәләнеүсенең холҡонда, ғәҙәтендә ниндәйҙер тайпылыштар һиҙелә икән, улар шунда уҡ был баланы иғтибар үҙәгенә ала, күҙәтә, ата-әсәһе менән һөйләшә һәм дөрөҫ һығымталар яһай, проблеманы хәл итә. Тренерҙың да ролен һөйләп киттек. Уның абруйы ла ҙур роль уйнай, тинек. Тренерҙың маҡсаты - тәрбиәләнеүсеһенән ысын спортсы сығарыу. Ә бер яҡлы ғына үҫешкән кешенән профессионал сыҡмаҫын ул яҡшы белә. Еңеүҙәр яулайһы спортсы - ул көслө генә түгел, аҡыллы ла, хәйләкәр ҙә, сос та, осҡор ҙа булырға тейеш. Ул тиҙ уйлай, йәһәт хәл итә, дөрөҫ юлдар һайлай, уйлы аҙымдар яһай белергә бурыслы. Бына шундай балаларҙы тәрбиәләйбеҙ ҙә инде беҙ спорт мәктәптәрендә.\nБыл һөйләшеүҙә балалар спорт донъяһына күҙәтеү яһаныҡ. Әңгәмәселәребеҙ яуаптарҙы тура һәм аныҡ ҡына итеп әйтеп бирҙе. Ошоларҙан сығып, балаларын спортҡа бирергә йыйыныусы ата-әсәләр һығымталар яһаһын ине. Һәм улар ниндәй генә спорт төрөндә үҫешкәндә лә милли һыҙаттарын һаҡлап ҡалһын, башҡорт балаһы булып дан ҡаҙанһын һәм профессионалдар майҙанында ла Башҡортостан спортсыһы булып сығыш яһаһын.\nЯҙылған: 18.12.18 | Ҡаралған: 817


Уҡыу йылын уңышлы тамамларға\nБилдәле булыуынса, 12 майҙан республикала үҙизоляция режимы менән бәйле ҡайһы бер сикләүҙәр бөтөрөлдө. Әммә был белем биреү ойошмалары эшмәкәрлегенә ҡағылмай. Улар элекке тәртиптә эшләүен дауам итә.\nБилдәле булыуынса, 12 майҙан республикала үҙизоляция режимы менән бәйле ҡайһы бер сикләүҙәр бөтөрөлдө. Әммә был белем биреү ойошмалары эшмәкәрлегенә ҡағылмай. Улар элекке тәртиптә эшләүен дауам итә. Тиҙҙән уҡыу йылы тамамлана, һуңғы ҡыңғырауға ла һанаулы ғына көндәр ҡалды. Сығарылыш уҡыусылары йомғаҡлау аттестацияһына әҙерләнә. Мәғариф идаралығы начальнигы урынбаҫары Эльза Хужәхмәтова менән әңгәмәбеҙ шул хаҡта.\n-Уҡыу йылы 1-4-се кластар өсөн - 22 майҙа, 5-11-се класс уҡыусылары өсөн 29 майҙа тамамлана. “Һуңғы ҡыңғырау” тантаналары мәктәптәрҙә үткәрелмәйәсәк. Байрамды онлайн-флешмоб йә башҡа дистанциялы сара рәүешендә уҙғарырға тәҡдим индерелә.\n“Һуңғы ҡыңғырау”ҙың, сығарылыш был дистанцион форматы балалар баҡсаларының әҙерлек төркөмдәре һәм 4-се синыф уҡыусыларына ла ҡағыла. Элеккесә төркөмдәр менән йыйылышыу, байрам ойоштороу, тәбиғәт ҡосағына сығыу ҡәтғи тыйыла.\n11-се кластарҙың сығарылыш кисәләре буйынса әлегә аныҡ ҡарар юҡ. Был һорау буйынса фекер алышыуҙар дауам итә. 9-сы класс уҡыусылары өсөн урыҫ теленән һәм математиканан йомғаҡлау имтихандары булмаясаҡ. Йомғаҡлау баһалары йыллыҡ баһалар нигеҙендә ҡуйыла. Ә ун беренселәр өсөн берҙәм дәүләт имтихандары 8 июндән билдәһеҙ ваҡытҡа күсерелде.\nӘлеге дәүләт йомғаҡлау аттестацияһына ныҡлы әҙерлек бара. Сығарылыш уҡыусыларына башҡа фәндәрҙән өйгә эш кәметелде. Аҙна һайын БДИ-ға әҙерләү буйынса республика предмет комиссияһы эксперттары онлайн-консультация үткәрә. Белем биреү сайттарына инергә ярҙам итеү маҡсатында ойошторолған хәйриә акцияһы сиктәрендә аҙ килемле ғаиләләрҙән 11 уҡыусы планшет менән тәьмин ителде. Имтихан тапшырыу пункттарын әҙерләү буйынса ла эш бара. Битлектәр, антисептик саралар менән тәьмин итеү мәсьәләһе хәл ителә. Быйылғы йоғошло инфекция таралыу хәүефе шарттарында аудиторияларҙа 15 урынына 9 уҡыусы ғына ултыртыу планлаштырыла. Әлегә юғарынан күрһәтмәләр булманы. Ғөмүмән, берҙәм дәүләт имтиханын уҙғарыу форматына төҙәтмәләр индерелә. Уҡыусылар уҡыу йылын уңышлы тамамлаһын өсөн барыһы ла эшләнә.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - "ТУҒАНЛЫҠ" ФЕСТИВАЛЕНЕҢ БӘЙГЕ ТҮГЕЛ, БЕРҘӘМЛЕК РУХЫНДА ҮТЕҮЕ ҠИММӘТ - 2017 - Мәҡәләләр\nӨфөлә "Туғанлыҡ" Төрки телле театрҙарҙың VI халыҡ-ара фестивале үҙенең еңеүселәрен билдәләне. Баш ҡалала бер аҙна дауамында хакимлыҡ иткән үҙенсәлекле мәҙәни сара ваҡытында тамашасылар Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Әзербайжан, шулай уҡ Ҡабарҙы-Балҡар, Хакасия, Сыуашстан, Дағстан, Татарстан һәм Башҡортостандың алдынғы театрҙары менән таныша алды.\nТөрки телле театрҙар өсөн ойошторолған "Туғанлыҡ" фестивале күптән инде республикабыҙҙың матур бер йолаһына әүерелгән. Уның тап Башҡортостан ерендә үтеүендә лә ниндәйҙер мәғәнә табырға булыр ине. "Бөгөнгө сара башҡорт халҡы өсөн айырыуса ҡәҙерле халыҡ йырҙарының береһе - "Урал"ды тыңлауҙан башланды. Беҙҙең Уралыбыҙҙа туғандаш халыҡтар йәшәгән тәбиғәттең һәр өлөшө сағылыш таба - далалар, бейек тауҙар, тәрән уйһыулыҡтар, ҡуйы урмандар, йылғалар. Беҙ ошоноң менән бәхетлебеҙ. Беҙ шулай уҡ һирәк булһа ла һеҙҙең менән аралашыу бәхетенә эйәбеҙ. Беҙҙең фестивалдең биҙәге булғанығыҙ өсөн рәхмәт", - тине БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов та үҙенең фестивалде ябыу тантанаһындағы сығышында. Салауат Тәлғәт улы шулай уҡ киләһе "Туғанлыҡ" фестивале 2019 йылда үтәсәген һәм уның Башҡортостан дәүләтселегенә нигеҙ һалыныуға, шағирыбыҙ Мостай Кәримдең тыуыуына, Башҡорт дәүләт академия драма театрының 100 йыллығына арналасағын белдерҙе. "Туғандар менән осрашыу өсөн былар сәбәп түгелме ни? Етенсе фестиваль дә ҡыҙыҡлы булыр һәм, иң мөһиме, төрки телле халыҡтар араһындағы туғандарса мөнәсәбәттәребеҙ тағы ла нығыныр, тип уйлайым", - тине ул.\nТеатр - ул нескә материя, тере организм. Театр гел генә бер төрлө була алмай, ул үҙгәрергә, үҫергә тейеш. Шуға ла бер фестиваль, ғәҙәттә, икенсеһенә оҡшамай, шуныһы менән был сара ҡыҙыҡлы ла инде. Шулай ҙа быйылғы фестивалдең төп үҙенсәлеген айырып ҡына атап әйтеп булмаҫ ине. Фестиваль программаһында башлыса классика өҫтөнлөк итте. Сит ил авторҙарына мөрәжәғәт итеүҙең театр, актерҙар өсөн ыңғай яҡтары булһа ла, һәр милли театрҙың тағы ла бер нескәлеге бар - ул тамашасыға үҙенең художестволы йүнәлешен, үҫеш кимәлен генә түгел, милли үҙенсәлеген дә күрһәтә. Быға милли әйберҙәр аша ғына өлгәшеп булалыр. Бигерәк тә "Туғанлыҡ" кеүек фестивалдәрҙә тамашасы милли әҫәрҙәр ҡарағыһы, был халыҡтың йәшәйеше, рухи ҡиммәттәре, мәҙәни зауығы тураһында мәғлүмәт алғыһы килә. Мәҫәлән, нуғай театрының (Дағстан) испан авторы әҫәрен уйнауы тамашасы өсөн ҡыҙыҡ булмағандыр, моғайын. Әйткәндәй, "Туғанлыҡ"та академик статустағы театрҙарға ҡарағанда, йәш театрҙар күберәк булды. Шул уҡ нуғай театры ла, фестивалгә Гоголдең "Ревизор"ын тәҡдим итеүсе "Жастар" театры (Ҡаҙағстан) ла шундайҙар иҫәбенән. "Жастар"ҙың дәрт-ҡеүәттәре ташып торған, һығылмалы, матур тауышлы йәш артистарының мөмкинлектәре был трагифарста бик урынлы ҡулланылған һәм ул күптәргә оҡшаны. Коллектив ансамбль уйыны өсөн тәнҡитселәр коллегияһының махсус призы менән, шулай уҡ фестивалдең "Иң яҡшы музыкаль биҙәлеш" һәм Анна Андреевна роле өсөн Махаббат Мадгулова "Икенсе пландағы иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле" номинацияларында бүләкләнде.\nТағы ла бер йәш театр - "Учур" дәүләт йәштәр театрының (Ҡырғыҙстан) Сыңғыҙ Айтматовтың "Плаха" әҫәре буйынса "Ҡиәмәт" тип аталған драмаһы ла сағыу күренештәрҙең береһе булды. Кеше һәм тәбиғәт араһындағы мөнәсәбәт "кеше - кеше" трагедияһына килтергән был спектакль формаһы менән үткән быуат театрын хәтерләтһә лә, Айтматов ижадына яңыса ҡарашы, күтәргән проблемаһы, актерҙар эштәре менән айырылып торҙо. Тәбиғәт вәкиле - Аҡ бүрене уйнаған актриса Динара Кыдырмаева "Эпизодик ролде оҫта башҡарғаны өсөн" номинацияһына лайыҡ булды. Ҡ. Кулиев исемендәге Ҡабарҙы-Балҡар дәүләт драма театрының күп милләтле совет шиғриәте вәкиле, бөйөк шағир Ҡайсын Кулиев тормошона, ижадына арналған "Жизнь-восхождение" спектакле лә, А. Топанов исемендәге Хакас милли драма театрының "Алып Пил Тараан" этно-фэнтези жанрындағы әҫәре шулай уҡ кешелек өсөн мөһим төшөнсәләргә арналды.\nРеспублика театрҙарының конкурстан тыш ҡатнашҡан спектаклдәре - Башҡорт дәүләт академия драма театрының "Джут" һәм Милли Йәштәр театрының "Калигула"һы тәнҡитселәр тарафынан шулай уҡ ыңғай фекерҙәргә лайыҡ булды. Тәүгеһенең символик театр йүнәлешендә ҡуйылыуы, актерҙарының оҫталығы телгә алынһа, икенсеһенең шундай материалға тотонорға ҡыйыулығы етеүе һоҡландырҙы уларҙы. "Нимә ул власть һәм ошо властың бөтөн әхлаҡи ҡанундарҙы аша атлап үтеүенән һуң нимә буласағын күрһәткәне өсөн ҡыйыу тип атамайым мин уларҙы, театрҙың тамашасыға ҡабул итергә ауыр булған әйбергә тотоноуы ҙур ҡыйыулыҡ. "Калигула" театрға күңел асырға ғына йөрөгән тамашасыға бер ниндәй ҙә ҡәнәғәтлек килтермәйәсәк, унда аҡыл һәм күңел көсөргәнеше кисерәһең. Ә бөгөнгө тамашасы бындай көсөргәнештән ҡасырға тырыша", - тине театр тәнҡитсеһе, "Алтын битлек" премияһының эксперт советы ағзаһы Татьяна Тихоновец. Конкурс программаһында ҡатнашмаһа ла, "Калигула" тәнҡитселәр коллегияһы призына лайыҡ тип табылды.\nФестивалдең төп бүләге - "Иң яҡшы спектакль" номинацияһы М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрының "Антигона" драмаһына тапшырылды. Һәр ваҡыт үҙеңдең кешелек дәрәжәңде һаҡлап ҡалырға һәм үҙеңә хыянат итмәҫкә саҡырған был пьеса бөгөнгө көн күҙлегенән бик әһәмиәтле. Бигерәк тә быуаттар буйына формалашҡан әхлаҡи-рухи ҡиммәттәр шик аҫтына ҡуйылғанда һәр кем үҙе өсөн мөһим тип иҫәпләгән бурыстарынан баш тартмаҫҡа тейеш. Төп ролдәрҙе башҡарыусылар - Олег Ханов (Креон) менән Лилиә Ғәлина (Антигона) фестивалдең "Иң яҡшы ир-ат роле" һәм "Иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле" номинацияларында ла билдәләнде. Нығынған фекер буйынса, Креон - тиран, кире герой, ә Антигона - ғазап сигеүсе, әммә Олег Хановтың Креоны кире герой түгел, киреһенсә, уны яҡшыраҡ аңлайһың, геройҙар араһындағы бәхәстәрҙә уның яғына сығаһың. Әммә уларҙың икеһенең бурыстары ике төрлө. Әйткәндәй, "Антигона"ла Һаҡсы ролен башҡарыусы Илдар Сәйетов "Иң яҡшы икенсе пландағы ир-ат роле" номинацияһына лайыҡ тип табылды.\nАлтынсы фестиваль төрлө сараларға ла бай булды. Лекциялар, оҫталыҡ дәрестәре, түңәрәк өҫтәл, театр һабантуйынан тыш, ҡунаҡтар Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов менән осрашты. Унда мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова, жюри һәм тәнҡитселәр коллегияһы ағзалары, Өфө театрҙары директорҙары, сарала ҡатнашҡан театрҙар вәкилдәре, фестиваль ҡунаҡтары - танылған актер, Б. Щукин исемендәге театр институты ректоры Евгений Князев, Рәсәй Театр эшмәкәрҙәре союзының драма һәм милли театрҙар кабинеттары мөдире Марина Корчак, Ҡабарҙы-Балҡарҙың халыҡ шағиры Ҡайсын Кулиевтың тормош иптәше Элизат Кулиева, Рәсәй Театр эшмәкәрҙәре союзы секретары, Республикалар советы рәйесе Борис Манджиев ҡатнашты. "Беҙ бер-беребеҙгә кәрәкбеҙ, - тине Рөстәм Зәки улы. - Мәҙәниәт - ул тормошобоҙҙоң нигеҙе, мәҙәниәтһеҙ дәүләт алға бара алмай". Республика Башлығы милли театрҙарҙың туған телдәрҙе үҫтереү йә-һәтенән булған ролен юғары баһаланы. "Рәсәй халыҡтарының телдәре хәүеф аҫтында. Телдәр өйрәнеү - ирекле эш, быны һәр кем үҙе өсөн үҙе хәл итә. Бөгөн балаларға тел өйрәтеүҙең яңы формаларын эҙләргә кәрәк. Милли театрҙарыбыҙ ҙа был эшкә ҡушылыр, тип ышанам".\n"Рәсәйҙәге егерме йыл демократия дәүерендә халыҡтарҙың бер-береһенә ҡарата мөнәсәбәте ныҡ үҙгәрҙе. Элек туғандаш булған милләттәрҙең ҡайһыларындыр өҫтөнөрәк ҡуйырға тырышыу ҙа бар, йәштәребеҙ башҡа халыҡтарға, уларҙың мәҙәниәтенә ихтирам менән ҡарай белмәй. Илдә милли характерҙағы проблема барлығы хәүефле сигнал. "Туғанлыҡ" кеүек сараларҙың халыҡтарҙы берләштереүе, хәүефле күренештәргә ҡаршы тороуы, элеккесә, халыҡтар араһында дуҫлыҡ урынлаштырыуы бигерәк әһәмиәтле", - тигәйне фестивалдең тәнҡитселәр коллегияһы рәйесе, "Алтын битлек" премияһы эксперт советы ағзаһы Александр Вислов. Ысынлап та, "Туғанлыҡ" фестиваленең бәйге түгел, ә берҙәмлек рухында үтеүе ҡиммәтерәктер, моғайын. Сөнки һәр милләт, һәр тел, һәр театр үҙенсәлекле һәм ҡабатланмаҫ - быны беҙ гел хәтеребеҙҙә тоторға тейешбеҙ.\nЯҙылған: 18.09.17 | Ҡаралған: 839


Ҡатын-ҡыҙ ҡурсалауға мохтаж » Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы\nӨфөгә абруйлы ҡунаҡтар – Хорватия Журналистары профсоюзының генераль секретары Маринка Болковач –Боркович, Рәсәй Журналистар Союзы идараһы секретарҙары Надежда Ажгихикина, Лариса Шамикова Һәм Леонид Речицкий килде. Өфөләге Матбуғат йортонда улар ҡатнашлығында йәнле һөйләшеү булды. Әңгәмәлә журналыбыҙҙың баш мөхәррире Йомабикә Ильясова һәм уның коллегалары – Башҡортостан Журналистар союзы идараһы рәйесе,“Йәшлек” гәзитенең баш мөхәррире Артур Дәүләтбәков, “Республика Башкортостан”гәзитенең баш мөхәррире Эльза Хорева һәм “Уфа” журналының баш мөхәррире Галина Ишмөхәмәтова ҡатнашты.\nЖурналистарҙың Халыҡ-ара Федерацияһының Гендер советы ағзаһы, Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте эргәһендәге гендер тиңлеге буйынса ведомство-ара комиссия ағзаһы, “Гендер тикшеренеүҙәре” һәм “Гендер һәм киң мәғлүмәт саралары” тигән халыҡ-ара журналдарҙың мөхәрририәт ағзаһы Надежда Ажгикихина Рәсәй ҡатын-ҡыҙҙарының бөгөнгө еңел булмаған яҙмышына, уларҙың ғаиләләге хәленә айырым туҡталды.\nНадежда Ильинична билдәләүенсә, Рәсәйҙә ҡатын-ҡыҙҙы йәберләүҙән ҡурсалау, уның иркен яҡлауға йөҙ алыу тойомлана. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ғәмәлдә закон һаман юҡ. Дәүләт тарафынан ғаиләгә ярҙам күрһәтеү сараларының яңынан-яңы төрҙәре эшләнһә лә, шәфҡәтһеҙлеккә сик ҡуйыуға тейешле иғтибар һаман да юҡ. РФ Дәүләт Думаһына “Ғаиләлә йәберләүҙе һәм көс ҡулланыуҙы булдырмау хаҡында”ғы закон проекты ике тапҡыр тәҡдим ителеп, икеһендә лә кире ҡағылды.\nӘ донъя тәжрибәһенә күҙ һалғанда, күп илдәрҙә гүзәл заттың хоҡуҡтарын сикләү, уның ғүмеренә, хәүефһеҙлегенә янауҙы енәйәт тип баһалаған закондар бар.\nХорватия Журналистары профсоюзының генераль секретары Маринка Болковач-Боркович иһә Башҡортостанда үҙен ир-ат һәм ҡатын-ҡыҙ тиң хоҡуҡлы булған яҡты социализм осорона ҡайтҡандай тойоуын белдерҙе. Түңәрәк һөйләшеүҙә күтәрелгән бөтә проблемалар был илгә лә хас икән. Ғаиләлә көс ҡулланыу айырыуса һуңғы йылдарҙа, ир-аттың һуғыштан ҡайтыуы менән бәйле, артҡан. Һуғыш аяуһыҙлығынан йәндәре имгәнгән күп ирҙәр ҡатындарының, балаларының тормошон мәхшәргә әйләндерә. Улар ҡулынан һәләк булған ҡатындар байтаҡ. Был яугирҙәр араһында үҙҙәренә ҡул һалыусылар ҙа юҡ түгел.\nБашҡортостаныбыҙҙа ҡатын-ҡыҙҙарҙы яҡлау йәһәтенән өлгө итеп күрһәтерлек эштәр башҡарыла. Мәҫәлән, ауыр тормош хәлендә ҡалған ҡатын-ҡыҙҙарҙы һыйындырыусы кризис үҙәктәре, бигерәк тә Өфө ҡалаһындағы “Изгелек” үҙәге тәжрибәһе киң таратыуға лайыҡ.\nРәсәйҙә ғаилә һәм ҡатын-ҡыҙҙар өсөн сыҡҡан журналдар форумын яҡын киләсәктә тап Өфөлә уҙғарыу теләге лә осраҡлы ғына тыуманы. Уларҙа Башҡортостанда ҡатын-ҡыҙҙы ҡурсалау эшмәкәрелеген сағылдырыу күҙаллана.


Хәбәрҙәр: Гректар кредиторҙарға ҡаршы: башҡаса экономияларға урын юҡ.\nГректар кредиторҙарға ҡаршы: башҡаса экономияларға урын юҡ.\nГректар тәүәккәл рәүештә халыҡ-ара кредиторҙар талаптарына буйһонорға, ҡаты экономия саралары һәм структура реформалары арҡаһында йәнә билбауҙарын ҡыҫып бәйләргә теләмәй.\nГрек иҡтисадсыһы Наполеон Маравегиас шуны хәтергә төшөрә:\n“Көрсөк осоронда уртаса грек ғаиләһе килеменең 40 процентын, ҡайһы берәүҙәр хатта күберәк тә юғалтты, шуға күрә Греция хөкүмәте лә, сәйәси фирҡәләр ҙә, мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн, өҫтәмә рәүештә ҡаты экономия саралары кәрәк, тип халыҡты ышандыра алмай.”\nКредит хужаларының талаптары, айырым алғанда, электр энергияһы өсөн НДС-ты 13 проценттан 23 процентҡа ҡәҙәр күтәреү былай ҙа ҡыҫылып йәшәргә мәжбүр булған гректарҙы ҡыуандырмай. Уларҙың ҡайһы берәүҙәре унһыҙ ҙа кәрәсин лампаһына күскән.\n“Электр энергияһына 23 % НДС үҙенән-үҙе башҡа тауарҙарға ла хаҡты күтәреп ебәрәсәк. Әлеге ауыр заманда бындай сәйәсәт бөтөнләй мөмкин булмаған нәмә,”-ти Афинала йәшәүсе ир.\nКредиторҙарҙың пенсия системаһына реформа үткәрергә талап итеүенә лә Греция ҡаршы, сөнки оло йәштәгеләрҙең һаны арта, ә йәштәр араһындағы эшһеҙлек 2008 йылғы көрсөктән бирле кәмемәй.\n“Пенсияны кәметеүҙән мин ныҡ зыян күрҙем. Етеп тотор, инде беҙҙең алыр бер нәмәбеҙ ҙә юҡ,”-ти хаҡлы ялдағы ҡатын.\nГреция пенсионерҙарының 45 проценты саҡ осон-осҡа ялғап йәшәй. Ә пенсия түләүҙәре илдәге бюджет сығымдарының бик ҙур өлөшөн тәшкил итә.\n“Премьер-министр Ципрас һәм уның һул радикаль “Сириза” фирҡәһе Грецияның гуманитар көрсөк хәлендә булыуын белдереп, кредит хужалары талаптарына буйһоноуҙан баш тарта. Улар раҫлауынса, яңы өҫтәмә экономия саралары һөҙөмтәһеҙ буласаҡ, упҡынға тәгәрәп барған ил иҡтисадына өҫтәмә рәүештә ауырлыҡ ҡына һаласаҡ,”-тип һөйләй Афинанан “Евроньюс” хәбәрсеһе Стаматис Янисис.


“Ҡарттар” тип әйтергә тел әйләнмәй » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Пенсионер » “Ҡарттар” тип әйтергә тел әйләнмәй\nСаҡмағош районының балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе бөгөн оло йәштәгеләр ҡарамағында. Аҙнаһына бер нисә тапҡыр улар бында спорт менән шөғөлләнергә килә.\nЗаманында спорт мәктәбе директоры булып эшләгән, дауалау гимнастикаһы буйынса мул тәжрибә туплаған Фидрат Афзал улы Ғимаев хаҡлы ялға сыҡҡас, яратҡан һөнәрен ташларға уйламай, ололар өсөн ойошторолған университеттың дауалау-физкультура төркөмө менән эш башлай. “Аралашыуға һыуһаған, файҙалы шөғөл менән мауығырға теләгән энтузиастар быуа быуырлыҡ булып сыҡты, – ти тренер. – Йәйге мәшәҡәттәр тамамланыуға халыҡ ағымы ла артасаҡ. Ҡышҡыһын иллегә яҡын кеше һис тә ҡартлыҡҡа бирешергә теләмәй, сәләмәтлектәрен нығытыу өсөн спорт мәктәбенә даими йөрөнө. Тик уларҙы “ҡарттар” тип әйтергә телем әйләнмәй, рухтары ныҡ, күңелдәре йәш, кәйефтәре һәр саҡ күтәренке”.\nТренерҙың һүҙҙәре хаҡ. Байтаҡтан бирле йога менән шөғөлләнгән 80 йәшлек Рита Табишеваның шпагатҡа ултырғанын үҙ күҙҙәребеҙ менән күреп, спортсының һығылмалылығына таң ҡалдыҡ.\nВетерандар һәүәҫкәр спорттың бер төрө булған скандинавса таяҡ менән йөрөүҙе лә үҙләштергән. Тәү ҡарамаҡҡа ябай ғына тойолған таяҡтарҙың тылсымлы көскә эйә булыуына улар ныҡлы ышана.\n– Таяҡтар ярҙамында йөрөгәндә арҡа һәм яурын мускулдары нығый. Аяҡ быуындары ауыртып ыҙалағандар өсөн күнекмәләр үтә файҙалы, быуындарға төшкән көсөргәнеш кәмей, – ти өлкәндәр.\nЫсынлап та, был мөғжизәле таяҡтарҙың барлыҡҡа килеү тарихы ла ҡыҙыҡлы. Идея “авторы” – фин саңғысылары. Баҡһаң, йәйен таяҡтар ярҙамында күнекмә яһаған спортсылар ҡышҡы ярыштарҙа яҡшы һөҙөмтәгә ирешкән. Спортсыларҙың ҡул арты еңел булып сыға, таяҡ менән йөрөш тәүҙә Скандинавияла, аҙаҡ Европа илдәрендә танылыу ала.\n86 йәшлек Тәскирә Мөғәллим ҡыҙы әйтеүенсә, спорттың был төрө йөрәк мускулдарын нығыта, матдәләр алмашыныуын яҡшырта, хатта организмды йәшәртә. Германияла, мәҫәлән, уны бөтә реабилитация курстарына мотлаҡ элемент итеп индергәндәр. Таяҡ менән йөрөүҙең үҙ техникаһы ла бар икән. Шулайҙыр, ололар булмағанды һөйләмәҫ. Йор һүҙле, терегөмөштәй теремек Тәскирә Ғилуанованың спорт залында шөғөлләнеүен күҙәтеү ҙә – шуға дәлил. Йыл һайын ҡыҙы менән сит илдәрҙе гизгән, Башҡортостан шифаханаларында ял итергә яратҡан Тәскирә Мөғәллим ҡыҙының хәтере ныҡлығына иҫең китер. Таиланд, Төркиә, Чехия һәм башҡа илдәрҙең ниндәй курортында булыуын, ҡайһы диңгеҙҙә һыу ҡойоноуын бөгөнгөләй хәтерләй. Пенсияға сыҡҡас, Рәсәйҙең байтаҡ ҡалаларына сәйәхәт ҡылған. Ҡышын – бассейнға, йәйен Асылыкүлдә һыу инеүҙе хуп күрә.\nХеҙмәт ветеранының ҡурсаҡтай өйөндә үҙеңде музейҙа йөрөгәндәй тояһың. Төрлө илдәрҙән алып ҡайтҡан сувенирҙар, стеналарҙы биҙәгән ҡул эштәре, картиналар, күкрәп сәскә атҡан гөлдәр пенсионерҙың эске донъяһын байыта, кешеләргә һәр саҡ асыҡ күңелен йылыта торғандыр. Өй алдындағы яһалма күлдә уйынсыҡ өйрәктәр йөҙә. Биләмәне йәмләгән аллы-гөллө сәскәләр, туя ағастары ғына яһалма түгел, хужабикәнең егәрле ҡулдары, фантазияһы менән үҫтерелгән улар.


БСТ каналын ҡараусылар был аҙна аҙағына тиклем "Герои N" документаль детективының барлыҡ биш серияһын да ҡарай ала. Һ әр серияла - беҙҙең замандың ҙур бәләһе - наркоманияға ҡағылған шәхестең түбәнгә тәгәрәүе тураһында сағыу һәм реаль\nтарих һүрәтләнә. Детективтың тәүге өс серияһы - "Просто тет я Маша", "Глотатель" һәм "Процветающий бизнес" - айырым\n- айырым эфирға сыҡты һәм кинотеатрҙарҙа күрһәтелде лә инде . Әммә картинаның идея һәм сценарий авторы Елена Косарева әйтеүенсә, серияларҙы бер - бер артлы аҙна дауамында ҡараға н са-та ғына көтөлгән һөҙөмтәгә ирешергә мөмкин.\n"БАШвестЪ" гәзитенең үткән сығарылыштарында фильмдың тәүге өс серияһы тураһында һөйләгәйнек инде. Дүртенсе өлөшө - "Дорога в никуда" - тамашасыларҙы наркополиция һәм дәүләт\nхәүефһеҙлеге органдарының берҙәм эшмәкәрлегендә осраған\nнескәлектәргә төшөндөрә, уларҙың Ырымбур өлкәһенән Башҡортостанға марихуана ташыусы төркөмдө ҡулға эләктереү барышы тураһында һөйләй. Бишенсе серия - "Параллельный мир" - Өфөнөң төнгө клубтарында наркотиктар һатыу селтәрен ойоштороусы һаҡ предприятиеһы хеҙмәткәре тураһында.\nФильмда бер нәмә лә уйлап сығарылмаған. Документаль киногеройҙарҙың ысынбарлыҡтағы прототиптары бөгөн иректәренән мәхрүм ителгән.\nСериал продюсеры Эльвира Котова әйтеүенсә, был фильм Рәсәй киноконкурстарында ҡатнашасаҡ.


Транспорт инфраструктураһы — Өфөнөң 2030 йылға тиклемге үҫеш стратегияһында беренсе урында // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТранспорт инфраструктураһы — Өфөнөң 2030 йылға тиклемге үҫеш стратегияһында беренсе урында\n18:15, 19 ноября 2015 Йәмғиәт\nТранспорт инфраструктураһы — Өфөнөң 2030 йылға тиклемге үҫеш стратегияһында беренсе урында Фото: автор фотоһы\nӨФӨ, 2015 йыл, 19 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nТранспорт инфраструктураһы — Өфөнөң 2030 йылға тиклемге үҫеш стратегияһында беренсе урында. 19 ноябрҙә UrbanБайрам III Халыҡ-ара ҡала төҙөлөшө форумын асыу тантанаһында уның директоры Ольга Сарапулова ошо хаҡта белдерҙе.\n«Транспорт стратегияла тәүге урынды биләй. Әгәр ҡалала йәмәғәт транспортында, машинала йөрөү уңайһыҙ булһа, ул яҡшы үҫешә алмай. Беҙ транспорттың беренсе төрөнә баҫым яһайбыҙ. Ниндәй йәмәғәт транспортын һайлау ҙур һорау тыуҙыра. Система бик ҡатмарлы. Иртәгәһе көн транспорт инфраструктураһын үҫтереүгә арналған, ул Өфө өсөн нимә иң яҡшыһы икәнлеген аңларға ярҙам итәсәк», — тине UrbanБайрам форумы директоры.\n«Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, 20 ноябрҙә донъя һәм Рәсәй мэрҙарының халыҡ-ара саммиты була. Фекер алышыуҙың төп темаһы — транспорт һәм ҡала халҡының мобиллеге.\nТеги: ҡала төҙөлөшө форумы,урбанистика,транспорт,үҫеш стратегияһы


Дүртөйлө үҙәк район дауаханаһында коронавирус диагнозы раҫланған граждандар өсөн госпиталгә урындағы эшҡыуарҙар яңы төр вирусҡа бәйле ауыр хәлдә ҡалған пациенттарға һәм медицина хеҙмәткәрҙәренә ярҙам күрһәтергә ҡарар иткән.\n“Башагро” предприятиеһы етәксеһе Илфир Мәғәсүмов үҙен алғы һыҙыҡта булғандарға мотлаҡ ярҙам ҡулы һуҙырға тейеш тип иҫәпләй. Уның матди ярҙамы менән дауахана өсөн шәхси һаҡланыу саралары, комбинезондар, һауаны еүешләндергән ҡорамалдар һатып алынған.\n“Башагро” предприятиеһы Мәмәдәл ауылында урынлашҡан. Көн һайын 25 кешенән күберәк булған завод коллективы 50 тоннанан ашыу төрлө ярма етештерә. Ойошманың ике “КамАЗ”ы, биш йөк машинаһы, тейәгесе бар. Улар көн һайын әҙер тауарҙы оҙата, тейешле урынға алып бара. Бығаса транспорт ауылдар һәм баҫыуҙар аша һалынған, ҡоро ваҡытта ғына ҡулланып булған юлдан йөрөгән. Күптән түгел “Башагро” предприятиеһы 1,5 километрлыҡ ошо юлды үҙ финанс сараһы иҫәбенә ипкә килтергән, ҡырсынташ түшәгән.\nРемонт эштәренә ике аҙнанан ашыу ваҡыт киткән. Яңы юлға предприятие хеҙмәткәрҙәре генә түгел, ауыл халҡы ла шат.\nЯрма заводы йылдан-йыл эшмәкәрлеген киңәйтә, ҡеүәте арта. Әле ул өс гектар самаһы майҙанды биләй, унда тәүлек әйләнәһенә станоктар эшләй. Бында ярмаларҙан тыш, мал-тыуар һәм ҡош-ҡорт өсөн дә аҙыҡ-түлек етештерәләр. Сеймал республикабыҙ, Татарстан, Ырымбур өлкәһе һәм башҡа күрше төбәк етештереүселәренән һатып алына. Шул уҡ ваҡытта тауарҙы һатыу майҙаны ла киңәйә бара: Башҡортостанда етештерелгән ярмаларҙы үҙебеҙҙә генә түгел Мәскәү, Екатеринбург, Силәбе, Һамар тарафтарында ла һатып алалар. Сеймал һәм әҙер продукция сифаты предприятиеның үҙ лабораторияһында тикшерелә.\nКоронавирус пандемияһы эшҡыуарҙарҙың эшмәкәрлегенә һиҙелерлек зыян килтергәне мәғлүм. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, “Башагро” ойошмаһының ҡатмарлы осорҙа башҡаларға ла ярҙам иитерлек мөмкинек табыуы – маҡтауға лайыҡ ғәмәл.


Рөстәм Хәмитов «Альтернатива» ИнваҮҙәге эшмәкәрлеге менән танышты\n21 апрелдә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов техник реаблитиция сараларын ремонтлауҙа, ҡуртымға биреүҙә һәм һатыуҙа махсуслашҡан «Альтернатива» ИнваҮҙәге эшмәкәрлеге менән танышты.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, был аҙнала үткән «тура бәйләнеш» ваҡытында «Альтернатива» төбәк коляскала хәрәкәт итеүсе инвалидтарҙың йәмәғәт ойошмаһы етәксеһе Михаил Петров республика Башлығына ИнваҮҙәк бинаһын ремонтлауҙа булышлыҡ итеү үтенесе менән мөрәжәғәт итте һәм был социаль әһәмиәтле проектты ғәмәлгә ашырыу барышы менән танышырға саҡырҙы.\nОйошма рәйесе Таньяна Селезнёва әйтеүенсә, үҙәк функцияһы буйынса Рәсәй өсөн үҙенсәлекле булып һанала. Ул өс йыл элек асылған инвалидтар өсөн кресло-коляскалар ремонтлау буйынса оҫтахана нигеҙендә ойошторолған.\n2017 йылдың ноябрендә ИнваҮҙәк 2,45 миллион һум күләмендә Президент грантын отто. Беренсе транш иҫәбенә станоктар, иретеп-йәбештереү һәм тәгәрмәс алмаштырыу ҡорамалдары, ҡоралдар йыйылмаһы, дрелдәр, болгаркалар, кәрәкле материалдар һатып алынған, интернет үткәрелгән.\nБашҡортостандың Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы үҙәктә инвалидтар өсөн эш урындары булдырыр өсөн 837 мең һум субсидия бүлгән. Был аҡсаға шкафтар, өҫтәлдәр, ултырғыстар, компьютерҙар, верстактар һәм күтәреү механизмары һатып алынған. 10 инвалид эшкә урынлаштырылған. Ҡараусылар ярҙамында сәләмәтлек мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр өсөн стажировка ойошторолған. Киләсәктә коррекция кластарында уҡыусыларҙы һәм урта махсус профессиональ белем биреү йорттары инвалид-студенттарын саҡырыу күҙаллана.\nИнваҮҙәк Башҡортостан буйынса Социаль страховкалау фонды менән хеҙмәттәшлек итә. Былтыр 600-ҙән ашыу берәмек техник реабилитация сараһы йүнәтелгән. Өфөләге мәшғүллек үҙәктәре менән берлектә ИнваҮҙәк тәрбиәселек, йәмәғәт эштәренә кешеләрҙе йәлеп итеү буйынса программаларҙа әүҙем ҡатнаша.\nӘлеге ваҡытта ИнваҮҙәк урынлашҡан бинаны яңыртыу буйынса мәсьәлә киҫкен тора. Бында йылылыҡ трассаһын модернизациялау, йылылыҡ, һыу тәьминәте һәм бина эсендә һыу түгеү системаларын алмаштырыу буйынса капиталь ремонт дауам итә. Шул уҡ ваҡытта эштәрҙе тамамлау өсөн өҫтәмә финанслау талап ителә. Бынан тыш, үҙәккә конструкторҙар бюроһын, инвалидтарға автомобиль өсөн ҡулдан ҡорамалдар эшләү буйынса участка урынлаштырыу, шулай уҡ стажировкаға килгән балаларға ҡунаҡ бүлмәләре, бында сығарылған техник реабилитация сараларының күргәҙмә майҙансығын ойоштороу өсөн өҫтәмә майҙансыҡтар талап ителә.\nТаньяна Селезнёва белдереүенсә, үҙәк хеҙмәткәрҙәре бинаның алыҫ, сәнәғәт зонаһында тиерлек, урынлашыуы менән ҡыйынлыҡтар кисерә. Эш урынына барып етеү өсөн ҡайһы берәүҙәргә бер нисә транспортты алмаштырырға тура килә. Ә үҙәктең үҙ транспорты юҡ.\nРеспублика Башлығы бында төҙөкләндерелгән һәм етештерелгән төрлө техник реабилитация саралары менән танышты, етештереү бүлмәләрен ҡараны, бинаның торошон баһаланы.\n— Әлбиттә, был тейешле вариант түгел. Ул асыҡтан-асыҡ. Беҙ уйларбыҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Хәҙер һеҙҙең темағыҙ менән шөғөлләнә башланыҡ. Тимәк, барыһын да эшләрбеҙ. Сөнки идея бик дөрөҫ.\nИнваҮҙәктә Рөстәм Хәмитов Хөкүмәт ағзалары, министрҙар, үҙәк хеҙмәткәрҙәре ҡатнашлығында кәңәшмә үткәрҙе. Үҙәкте үҫтереү мөмкинлектәре, финанс-иҡтисади, милек, транспорт тәьминәте мәсьәләләре тикшерелде. Кәңәшмә йомғаҡтары буйынса Башҡортостан Хөкүмәтенә тейешле күрһәтмәләр әҙерләнде. Республика Башлығы проекттың артабанғы тормошҡа ашырылыуына Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы яуаплы буласағын билдәләне.


Төбәктә «Һалдат тураһында баллада» кинофестивале уҙҙы // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nТөбәктә «Һалдат тураһында баллада» кинофестивале уҙҙы\n13:04, 13 мая 2015 Мәҙәниәт\nБашҡортостанда «Һалдат тураһында баллада» республика кинофестивале тамамланды. Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына арналған фестиваль 30 апрелдә башланды һәм байрам тантаналары бөткәнсе дауам итте.\n«Башҡортостан» киностудияһы редакторы Сәлимә Батисова хәбәр итеүенсә, кинофестиваль «Ә таңдар бында тыныс» фильмын ҡарауҙан башланды. Борис Васильевтың китабы буйынса төшөрөлгән яңы кинотаҫма Октябрьский, Стәрлетамаҡ, Бәләбәй һәм Баймаҡ тамашасыларына күрһәтелде.\nӘбйәлил районының Күсем ауылы халҡына «Башҡортостан» ДТРК-һы төшөргән «Генерал Кусимов» документаль фильмын (авторы Салауат Хәмиҙуллин, режиссеры Азамат Хужәхмәтов) ҡарау бәхете тейҙе. Советтар Союзы Геройы Таһир Кусимовтың батырлығы һәм фиҙаҡәрлеге тураһында тарихты ауылдаштары ҡыҙыҡһынып һәм ғорурланып тамаша ҡылды.\nҠырмыҫҡалы районының Шайморат ауылы халҡы йәнә бер тапҡыр үҙҙәренең данлы яҡташтарын — генерал Миңлеғәле Шайморатовты хәтеренә төшөрҙө. Улар өсөн «Башҡортостан» ДТРК-ның «Генерал Шайморатов» документаль фильмын (авторы Салауат Хәмиҙуллин, режиссеры Азамат Хужәхмәтов) күрһәтеү ойошторолдо.\nШул уҡ көндө «Родина» кинотеатрында «Башҡортостан» киностудияһының «Һуғыш беҙҙе балаға һанаманы» (режиссеры Вилүрә Иҫәндәүләтова) документаль фильмы булды. «Һуғыш беҙҙе балаға һанаманы» һәм «Генерал Шайморатов» «Йәшел сауҡалыҡ» шифаханаһында ла күрһәтелде.\n8 майҙа Милли музейҙа «Генерал Кусимов», «Генерал Шайморатов» һәм «Һуғыш беҙҙе балаға һанаманы» фильмдарын 600-ҙән ашыу тамашасы ҡараны. «Һалдат тураһында баллада» кинофестивале Бөйөк Еңеүгә 70 йыл тулған көндө Нефтекама ҡалаһының «Октябрь» кинотеатрында «Ә таңдар бында тыныс» фильмын күрһәтеү менән тамамланды.\nПроектты Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, «Башҡортостан» киностудияһы һәм «Родина» кинотеатры ойошторҙо.\nТеги: кинофестиваль,еңеүҙең 70 йыллығы


Секс Уйындар. Гейне Бушлай Онлайн: Бөгөн Бушлай Теркәү\nСекс уйындар. Гейне бушлай Онлайн: хәҙер туранан-тура ҡушылдығы!\nҺеҙ ҡасан да уйлай, нисек был-донъяла иң яҡшы берләшмәһе ҡушылдығы онлайн-уйын? Ярай,, һеҙ йылмайығыҙ, сөнки мин бөгөн һеҙҙең менән булған һөйләшеү тураһында бушлай онлайн-гей-секс-һәм уйындар һоҡланғыс бөтә порно-уйын, уларҙың эсендә һеҙҙе көтә. Әле һаман илде менән туранан-тура мауыҡтырғыс донъя тулы изоляцияла нисә коронавирус пандемияһы: был отстой, әгәр һеҙ шул, яраттым кеше урамға сыға, ләкин әгәр һеҙ өлкәндәр геймер, был мөһим түгел, һәм шулай туҙбаш., Хәҙер беҙ аңларға һәм баһаларға, һуңғы бер нисә йыл эсендә дөйөм файҙаланыу чандр уйынды насар тип булмай: барлыҡ үҙгәрештәр арҡаһында һәм бына бушлай онлайн-гей-секс-уйын. Ли күреп, беҙ бында платформалар төҙөү, махсус булдырыу өсөн, һеҙҙең өсөн был иң яҡшы тәҡдим порноигровой ләззәт. Беҙ ышанмаған кеше ҙур йоғонто яһауын күрһәтеү һәм жанрҙарында, уйын етештереү линияһы был эш ҡасан етә тип, һеҙ, ысынлап та ла, ҙур эш эшләй ала, әгәр сездә бар, дөрөҫ коралы., Өгөт-кәңәш минең һеҙгә беҙҙең теркәлгән гей – берләшмәләрҙе туранан-тура порно хәҙер уйын-һеҙ дауам укыла ла мөмкин, әгәр теләһәгеҙ, һеҙгә тураһында күберәк һөйләй һәм мин, йәғни эсендә ҡарай.\nБөтә, кем бында эшләһәм, белмәйем, нимә өсөн түләргә видеоуйындары-дәрестә бик рискованный, бигерәк тә иҫкә әгәр шул ваҡытта, яндырыусы булып эшләгән саҡта беҙ төрлө, яҡшы һәм насар вәғәҙә тәҡдим итә. Хатта түгел был нәмә гейне һәм өлкәндәр өсөн айырым-уйыны берләштерә: ябай ҡото алынған, тип индустрияһы төп уйын булған, бында ла исемде шулай аҡлайҙар көтөп ныҡ күп., Беҙ һеҙҙең сәбәптәрен теүәл әйтә алмайым, шулай булғас, был мәсьәлә буйынса һуңғы бер нисә йылда ул киң таралған, әммә күбеһенсә беҙ һеҙҙең изо барлыҡ көстәре күрһәтеп, уйындар ойошторолоуы ла ауыр сикләнгән бюджет менән айырылып туҙбаш тип, йәнә һәм йәнә уйнарға ярата һәм уларҙы теләгән кеше. Бында беҙ һеҙҙең сәләмләп, уйында иң яҡшы бушлай өсөн онлайн секс менән распространим объятия күрһәтергә теләп һәм гей-парадтың уйындан ҡәнәғәт. Һөҙөмтәлә беҙҙә был берләшмәләре бөтөнләй бушлай теркәй: бер ниндәй ҙә шарттар., Ҡарар булһа, беҙ уларҙы ҡабул бик иртә, иҫәрләнергә ҡотолоу өсөн бик күп, әлегә тиклем беҙ невероятно һөҙөмтә һәм ҡәнәғәтлек. Был моделдәрҙең бер ниндәй ҙә үҙгәрештәр юҡ, инеү ирекле план буйынса беҙгә: һеҙгә ышанып һәм теркәлергә мөмкин буласаҡ, тип һөйләне, тип эсендә урынлашҡан, түгел, был һеҙҙең өсөн һәм һеҙҙең бер ҡасан да түләргә тура ҡарап. Гей-ябай гейминг күпкә һәйбәт булды – һәм күпкә арзаныраҡ!\nГрафик яҡшы рәхәт була\nҠабул итеү графигы, яҡшы сифат уйындар-бик ҡатмарлы бурыс, хатта заманса ҡорамалдар менән бөтә. Был бигерәк тә тоғро, гей тураһында һүҙ бара ла-уйын, уйын платформаларға тейәп әҙер кешеләр һаны күп түгел, сөнки бындай ҙур хәүеф менән шулай булғас, нисек был. Яҡынса 60 проценты бюджет, ул бында беҙ бушлай онлайн-гей-секс-уйын, эштәр туранан-тура барыу буйынса 3D-рендеринг, график дизайн һәм башҡа визуаль элементтар буйынса эксперт внутриигровой, улар барыһы ла эшләй, уйындар, беҙ уларҙы күреп, бөтөнләй фантастик., Мин ғәҙел булды: беҙ уникаль хәл ярайһы проговориться булырға мөмкин, ҡасан барыһы да идеаль башҡа дуҫтары менән бергә, фантастик һәм абсолют һөҙөмтәһе. Әгәр һеҙ эҙләгән һәм изге ер нәҙер, ул гомоэротический уйын кеүек ҡарай, был урында, һеҙҙең өсөн! Беҙ уйлағанса, был беҙҙең конкуренция менән беҙ иң яҡшы сифаты тип аталған визуаль замолчать мәжбүр итеүҙә өлөшө ҙур, сөнки был дөрөҫлөк күҙлегенән ҡарап: уйын, улар һеҙ бында табып, яҡшыраҡ күренә, тип билдәләне., Был бөтә булмышы ҙур етештереүсәнлеге менән эшләнгән була, шуға ҡарамаҫтан, ниндәй исем ҡушылыуына һәм һеҙ аласаһы инеү өсөн ҡулайламалар нисек планлаштырыла. коллекцияларында, һеҙ телисез ебәрергә һеҙҙең барыһы менән проблема булмаһын өсөн, беҙ нимә эшләй. Рәхим итеп, иғтибар, бөтә уйын-тип, ул әлеге ваҡытта ҡараған, үҙ көсө менән баҫтырып сығарғайны һәм 100% эксклюзив китапхана өсөн бында бушлай онлайн-гей-секс-уйын. Ябай ғына әйткәндә, тимәк, әгәр телисез икән, уйындар уйнап, улар беҙҙә бар, һеҙҙең өсөн унан башҡа онлайн инеү урыны юҡ.\nГейне берләшмәһе бушлай онлайн секс уйындарҙа булған атмосфераны айырмалы, ул, беҙ шул тиклем уйлап, күп оҡшай гей-геймер. Беҙҙең серверы ынйылары discord тажы булып тора, һәм беҙ уларҙы хеҙмәтләндереү эксплуатировать: файҙаланыусылар көн һайын унда яҡынса 8000 мең төрлө хәбәрҙәр алынған һәм әлеге ваҡытта уның иң ч. Башҡа титулдар тураһында айырым әйтергә мөмкин һеҙҙең менән, бүләк бүленгән, тағы ролле уйындарҙа ҡатнашыу һәм башҡа әйберҙәр менән өйөмдәре, ул әҙәпһеҙ өсөн тәғәйенләнгән бөтә гей-геймер. Бик һөйкөмлө, ә?, Discord тыш, форумдың рәсми булыр беҙгә, әгәр һеҙ башҡа традицион ысул менән аралашыу ашыу эҙләй: ошо мөхиттә аша элемтәгә керә аласыз эшләргә һеҙҙең менән хатта, тәҡдимдәр һәм кире бәйләнеш өсөн тәҡдим тураһында һөйләне, нисек аласыз яһарға бушлай онлайн-гей-секс-уйын тағы ла яҡшыраҡ. Артабан беҙ шулай уҡ өстә ҡаҙаныштары тулы системаһын планлаштырылған, шулай уҡ исем өсөн таблица уйын лидер, унда был мәғәнәгә эйә. Призды алыу өсөн һәр ай аҙағында, теге, кем күрһәтеү буйынса үҙ-әлеге дәғүәсе геймер бөтә титулдарын, булмаясаҡ ул беҙҙә.\nМинең уйлауымса, барыһы ла тиерлек үҙ эсенә мин, тип мин, әйттем, мөнәсәбәт бушлай онлайн – гей-секс-уйын-уҡыусылар өсөн ҙур рәхмәт, һәм мин ышанам ни, һеҙҙән элек килгән һәм беҙҙә ҡушылдығы аҙ түгел, һуңыраҡ. Ысынлап эсендә был донъяла башҡа, һәм һеҙ мотлаҡ бында ҡалырға теләмәй, барлығы бер нисә минут уның күҙҙәрендә үҙемде күрҙем. Шуға күрә, зинһар: яҙылған һәм туранан-тура алға бара бушлай аккаунт үҙебеҙҙәге – һаҡ уйын һәм бәхетле буласаҡ!


Төбәк башлығы Кушнаренко районында булды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nТөбәк башлығы Кушнаренко районында булды\n11:35, 20 июля 2012 Сәйәсәт\n19 июлдә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Кушнаренко районында бер нисә социаль объектты ҡараны һәм урып-йыйыу кампанияһы барышы менән танышты. Рөстәм Зәки улы МТС дәүләт унитар ауыл хужалығы предприятиеһының «Үҙәк» бүлексәһендә булды, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән. Унда көн элгәре арыш сабырға төшкәндәр. Президент уңыш хаҡында ҡыҙыҡһынды, ул бында гектарынан 17-20 центнер тәшкил итә. Эш иртәнге 8-ҙән башлана һәм ҡайһы саҡта төнгә тиклем дауам итә.\nКушнаренко ауылында Рөстәм Хәмитов Үҙәк район дауаханаһының балалар поликлиникаһын ҡараны. Был бүлек капиталь ремонттан һуң 2012 йылдың мартында асылған. Ул бер сменаға 100 кешене хеҙмәтләндереүгә иҫәпләнгән. Төҙөлөш эштәре республика бюджетынан финансланған, реконструкцияға 7 миллион һумдан ашыу аҡса йүнәлтелгән.\nШулай уҡ Кушнаренкола Рөстәм Хәмитов 160 балаға иҫәпләнгән 4-се «Ҡояшҡай» бала баҡсаһында булды. Мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы элекке мәктәп бинаһында урынлашҡан. Ремонт эштәренә һәм ҡорамалдар һатып алыуға яҡынса 6 миллион һум аҡса тотонолған.


Төш » «Йәшлек» гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Конкурстар » Төш\nБәхетенә күрә, Сания ҡыҙы урынында ине. Бүлмәһе лә хәҙер айырым икән. Элегерәк барыһы ла бергә ине.\n– Һаумы, ҡыҙым! Инергә мөмкиндер бит? – тине ул, ишекте шар асып.\n– Әйҙә, әйҙә, мөмкин. Һауғынабыҙ, Хәким бабай. Үт, ултыр. Шунан, ни хәлдә йөрөп ятаһың?\n– Арыу ғына, ҡыҙым, Аллаға шөкөр. Бына бер яңылыҡ ишетеп килдем әле һиңә. Ветерандарға бүләктәр килгән тиҙәр, шул дөрөҫмө?\n– Эйе, дөрөҫ. Һәр ветеранға бүләктәрен әҙерләп тә ҡуйҙыҡ.\n– Ә-ә-ә, улай икән. Ҡыҙым, һиңә бер үтенесем бар. Бир әле һин миңә үҙемә тейешлеһен. Коньягы ла бар, тиҙәр бит. Алып ҡайтып, эсәйем әле шуны...\n– Уф, бабай! Ҡайҙан белдең коньягы ла бар икәнен? Ну, шпионһың да инде үҙең. Байрамға бит ваҡыт әҙ генә ҡалған. Бөтөн ветерандарҙы тантанаға саҡырып, бүләктәрен тапшырған саҡта бергә алырһың.\n– Юҡ, булмай, ҡыҙым, булмай. Ул көнгә мин барып етмәҫмен шул. Булмаҫмын шул.\n– Булмай ни! Ҡайҙа китмәксе булаһың? Бөтәһе лә бүләк тотоп шатланып ултырғанда, һин бүләкһеҙ ултырһаң, уңайһыҙ булыр.\n– Уныһы шулай ҙа ул. Ҡыҙым, ул көнгә мин барып етмәҫмен шул. Шуға күрә, үҙ аяғым менән йөрөгән саҡта, һуңғы тапҡыр шул тейешле бүләгемде алайымсы!\n– Һы, бына ҡыҙыҡ. Китергә иртәрәк бит әле, бабай.\n– Бәлки, шулайҙыр ҙа ул, тик өҫтән ҡушалар бит, – тип күккә күрһәтеп кеткелдәп ҡуйҙы Хәким ҡарт.\n– Ярай, улай бик ашығыс булғас, бирмәй булмаҫ, – тине баш бухгалтер. – Хәҙер генә бирә алмайым. Эш көнө бөтөп барғанда, сит-ят күҙҙәр ҡайтып бөткәс, килеп алырһың.\n– Бына, рәхмәт. Хәлемде аңланың, ҡыҙым. Мең рәхмәт.\nЙортона йүгерә-атлай ҡайтып ингәндә әбейе ҡаҙан тирәһендә нимәлер мәшәҡәтләй ине.\n– Әбей, тим, әбей, – тине ул, тулҡынланыуын көскә баҫып. – Әллә балаларҙы бөгөн кис йыйып алайыҡмы? Малайҙар өйҙә булырмы икән?\n– Атаҡ, атаҡ! Ни тигән һүҙең ул? Һөйләшкәйнек түгелме? Балалар ни, йылдағыса, 9-ына йыйыла инде. Ҡыш сыҡҡан тәкәне һуйһаҡ, фронтовиктарыңа ла, балаларға ла етер.\n– Ул бөгөнгә тороп торһон, кәрәге тейер әле. Бер-ике тауыҡты салайым да, һин кискелеккә, таҙартып, бешереп ҡуйырһың. Бер ынтылғас, йыяйыҡ. Мин теге ветеран бүләген дә алып ҡайтырмын.\n– Кем һиңә көн элгәре ул бүләкте тотторор икән?\n– Һөйләшеп ҡайттым инде. Кис барып алам. Юл ыңғайы балаларға ла һуғылырмын.\nТөшкөлөккә бешерелгән бойҙай бутҡаһын Хәким ҡарт бик яратып, танһыҡлап ашаны.\nӘбейе йыбанмай. Гәрәбәләй тере бойҙайҙың таш-тошон сүпләп, килелә ҡабығы һыҙырылып бөткәнсе төйөп ала. Шунан елгәреп, ҡул тирмәнендә тарта. Эре генә иләктән иләһә, эреһе менән оно айырыла. Бына тигән бутҡалыҡ ярма әҙер була. Хәҙер бындай бутҡалыҡтар әҙерләмәйҙәр, магазинда төрлө ярма тулып ятҡас ни. Әүәл генә шулай ине.\nҠарттың кис еткерә алмай тәҡәте ҡороно. Теге тауыҡтарҙы салып, әҙ-мәҙ әбейенә булышып йөрөнө лә, елпелдәтә баҫып, кире урамға сығып китте.\nЭш көнө бөтөргә иртәрәк әле. Шуға күрә туп-тура өҫкө урамға йүнәлде. Ике улы, яңы өй бөтөрөп, шул урамда йәшәй. Әҙерәк кенә түбәндәрәк – ҡыҙы менән кейәүе. Өлкән улы үҙенән бер өй аша ғына. Кинйә ҡыҙына шылтыратһа, хәҙер килеп етә. Ә алыҫтағыларға һуңынан хәбәр итерҙәр.\nЭшен бөтөрөп, идараға килеп ингәндә, ысынлап та, бер кем юҡ ине. Сания ҡыҙының бүлмәһенән генә иҫәп төймәһен тартҡан тауыш ишетелә.\nҠарт асыҡ ишектән шыпырт ҡына инеп, ситтәге ултырғысҡа ултырҙы. «Мин килдем» тигәнде аңлатып, тамағын ҡырып ҡуйҙы. Баш бухгалтер эшенән туҡталып, ҡартҡа күтәрелеп ҡараны ла:\n– Эй, Хәким бабай, шәпһең дә инде үҙең. Әйткән ваҡытҡа килеп тә еттең.\n– Коньяк тигәс, йүгереп түгел, осоп килдем, – тип шаяртты Хәким ҡарт.\n– Ней, ҡара әле, ҡыҙым, теге ай һайын бирелә торған «заслуженный колхозник» аҡсаһын да биреп ебәрһәң, шәп булыр ине. Магазинға ветерандар өсөн «аҡбаш»тар килгән икән. Бер юлы шуныһын да алып ҡайтыр инем.\n– Ә-ә-ә, ул аҡсамы? Әйҙә уныһын да бирәйем һуң!\nХәким ҡарт идаранан күтәренке күңел менән сыҡты. Шулай булмай ни, ниәт иткәнен бойомға ашырып килә бит.\nЭстән генә Сания ҡыҙын да маҡтап бөтә алманы. Кеше хәленә инә белә. Башҡа берәү булһа, бирмәйем, кеше ыңғайына алырһың, тип ҡырталашыр ине.\n«Их, йәш сағым булһа, был һылыуҙы барыбер үҙемә ҡаратыр инем, ә!»\nЮл ыңғайына магазинға һуғылып, һатыусының ай-вайына ҡарамай, ике «аҡбаш»ты ла алды.\nУл ҡайтыуға балалары йыйылыша башлағайны. Килендәр йүгереп йөрөп өҫтәл әҙерләй, уландары ла булыша. Әленән-әле аталарына сәйер ҡараш ташлайҙар.\nМәж килеп өҫтәл артына ултырышып бөткәс, Хәким ҡарт һүҙ башланы:\n– Йә, балалар. Һеҙҙе ҡапылғара йыйыуымдың сәбәбе ниҙә? Белеп тораһығыҙ, тиҙҙән ҙур байрам – Еңеү көнө яҡынлаша. Эйе, һеҙ әйтерһегеҙ, был атайымдың байрамы, тип. Был байрам минеке генә түгел, ул һәммәбеҙҙеке лә. Тик һәр кеше был байрамды үҙенсә ҡабул итә. Балалар өсөн ул – ветерандарҙы данлау, уларға хөрмәт күрһәтеү, ә беҙҙең инде оло быуын кешеләренә был байрам – Еңеү, Ҙур Еңеү. Бына мин үҙем инде быйыл 50-се Еңеүемде ҡаршылайым. Һаман да ошо көн етә башлаһа, яңынан оло күңел кисерештәре кисерәм, яңынан шул фашисты еңәм.\nМинең теләк шул: яңынан бындай һуғыштар ҡабатланмаһын. Ил-ер имен торһон.\nБына ветерандарға йыл да бирелә торған күстәнәстән һеҙгә лә ауыҙ иттерәм, һеҙҙең менән бәхилләшеп китәйем тигән уйҙамын.\n– Һаман шул бер нәмәһен һөйләй. Юҡты һөйләмәй тор әле, – тип әбейе һүҙ ҡыҫтырҙы.\n– Ҡуй, атай, үлемде уйламай тор әле, – тип улдары өндәште.\nХәким ҡарт был һүҙҙәргә иғтибар бирмәне.\n– Бына Сания ҡыҙыма рәхмәт инде, мине аңланы. Байрам көнөндә генә тапшырыла торған бүләкте, барып һорағас, тотторҙо ла сығарҙы. Хужаһынан да ҡурҡып торманы. Әйҙәгеҙ, уландар, ветеран коньягынан ауыҙ итегеҙ!\nХәким ҡарт тәүге аяҡты төп күтәреп эсте лә, башҡаса был зәм-зәм һыуына ҡағылманы. Үҙ ҡулдары менән ейәндәренә кәнфиттәр өләште.\nБер аҙ ултырғас, килендәр бала-сағалары менән, көтөү ҡайта тип, таралышты. Һуңынан улдары ҡуҙғалды. Өй бушап ҡалғас, моңһоу ҙа, ҡыйын да булып китте уға. «Бөттө», – тип уйланы ҡарт.\nКөндөҙ генә бит, балаларҙы йыям, тигән ниәт менән йүгерә-атлай йөрөй ине, хәҙер инде уныһы ла осланды. Күңел буп-буш, тик йөрәк кенә әле үҙ эшен дауам итә.\nӨмөт осҡоно быҫҡып торҙо-торҙо ла, филтәһе янып бөткән шәм шикелле, «былҡ» итеп һүнеп ҡуйҙы.\nҠарт иртәнсәк күҙен асҡанда өй эсе нурға тулғайны. Иҙәндә көлтә шикелле нур ята һәм ул нәҙек кенә булып түшәмгә тоташҡан. Ни ғәжәп, тәҙрәнән төшкән ҡояш нуры түгел бит был. «Минең нурымдыр, ахыры». Ул күҙҙәрен йомдо.\nБаҡсалағы муйыл ағасында һандуғас һайрап ебәрҙе: «суйыт-суйыт», «зиң-зиң». Ниндәй генә моңдарҙа моңланмай ҙа, ниндәй генә көйҙәр көйләмәй. Һандуғас өсөн ғүмер башлана ғына.\nТөшкә табан Хәким ҡарттың хәле ҡырҡа насарайҙы. Әбейгенәһе, һәр ваҡыт янында булып, һәр йомошон үтәп торҙо.\nМай ҡояшы тауҙар артына ышыҡланғанда Хәким ҡарттың ғүмер йомғағы һүтелеп бөтөп, ҡояш нурҙары менән төшөп юҡ булды.\nИртәгәһенә ҡарт яугирҙы хөрмәтләп мәңгелек йортона оҙаттылар.\nБайрам тантанаһында колхоз рәйесе, һуғыш ветерандарын байрам менән ҡотлап, бүләктәр тапшырғанда Сәмиғуллин Хәкимдең үҙ бүләген алдан алыуын белеп, хайран ҡалды.\n«Күңеле һиҙенгәндер мәрхүмдең», – тип һығымта яһаны ул.


Башҡортостандың агрокүргәҙмәһендә ҡатнашырға Рәсәйҙең 28 төбәгенән 250 компания заявка бирҙе // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың агрокүргәҙмәһендә ҡатнашырға Рәсәйҙең 28 төбәгенән 250 компания заявка бирҙе\n11:55, 7 марта 2014 Иҡтисад\nБашҡортостандың баш ҡалаһында 11 марттан алып 14-нә тиклем «АгроКомплекс» XXIV халыҡ-ара махсуслаштырылған күргәҙмә — республикала берҙән-бер агросәнәғәт күргәҙмәһе һәм Рәсәйҙә иң эреләрҙең береһе үтәсәк.\n— Үткән йылдар менән сағыштырмаса, быйыл агросәнәғәт күргәҙмәһе уның ҡатнашыусылары өсөн бик масштаблы һәм уңайлыраҡ буласаҡ. Һис шикһеҙ, бында ҙур ролде ул уҙғарыласаҡ яңы, заманса һәм ҙур майҙансыҡ — «ВДНХ-ЭКСПО» күргәҙмә комплексы уйнай, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды матбуғат конференцияһында Башҡортостандың ауыл хужалығы министры Николай Коваленко.\n«АгроКомплекс»-2014-тә ҡатнашырға Рәсәйҙең 28 төбәгенән 250 компания, шулай уҡ Голландия, Германия, Ҡытай, Белорусия, Украина һәм Ҡаҙағстан ҡатнашырға заявка бирҙе.\nЖурналистарға «Башҡортостан күргәҙмә компанияһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте генераль директоры Альбина Килдеғолова хәбәр итеүенсә, быйыл күргәҙмәнең экспозицияһы тематик зоналар буйынса бүленә.\nУлар араһында – ауыл хужалығы техникаһы, үҫемлекселек, туҡланыу продукттары, ауыл хужалығы продукцияһын эшкәртеү һәм төрөү өсөн ҡорамалдар, малсылыҡ һәм ветеринария, шулай уҡ консультациялар өсөн зона, асыҡ майҙансыҡта экспозиция һәм «Агроферма» махсус бүлек. Унда килеүселәр төрлө йорт хайуандарының һәм ҡоштарының яңы тоҡомдарын күрәсәк.\nБР ауыл хужалығы министры урынбаҫары Илдар Әмирханов әйтеүенсә, күргәҙмәлә аҙыҡ-түлек сәнәғәтен 20 предприятие күрһәтәсәк. Улар араһында – икмәк бешереү, кондитер, һөт һәм ит эшкәртеү сәнәғәте, шулай уҡ умартасылыҡ һәм ҡошсолоҡ менән шөғөлләнеүселәр вәкилдәре. Дөйөм алғанда, ул килеүселәргә үҙ продукцияһының 30-ҙан ашыу яңы төрөн тәмләп ҡарарға һәм һатып алырға мөмкинлек бирәсәк.\n— Агросәнәғәт күргәҙмәһендә шулай уҡ «Башҡортостан продукты» республика проекты ҡатнашыусыларының айырым стенды күрһәтеләсәк. Бөгөнгө көнгә был сатырлы бренд 82 тауар етештереүсене берләштерә, — тип өҫтәне Илдар Әмирханов.\nҺәр йылдағыса, «АгроКомплекс»ҡа килеүселәргә ауыл хужалығы продукцияһын эшкәртеү өсөн ҡорамалдар, мал аҙығы, ветеринар препараттар, һөт эшкәртеү һәм һаҡлау өсөн ҡорамалдар, ашламалар һәм орлоҡтар, шулай уҡ аҙыҡ-түлек, икмәк бешереү, төрөү ҡорамалдары һәм башҡалар.\n«Башҡортостан күргәҙмә компанияһы» етәксеһе Альбина Килдеғолова әйтеүенсә, «ВДНХ-ЭКСПО» күргәҙмә комплексының үҙенсәлеге – тәҡдим ителгән ҡорамалдарҙың эштә, нисек эшләүен күрһәтеү мөмкинлеге».\n«АгроКомплекс»тың инде традицион бүлектәре булып өлгөргәндәрҙән тыш, быйылғы күргәҙмәгә төбәк дәүләт сәйәсәтенең яҡын йылдарға өҫтөнлөклө йүнәлештәренә тап килгән бүлектәр индерелгән. Һүҙ, тәү сиратта, ит малсылығын үҫтереү һәм 500 һөт-тауар фермаһын яңыртыу буйынса маҡсатлы республика программалары тураһында бара.\nКүргәҙмәнең эшлекле программаһы бай эстәлекле һәм төрлө планлы булыуы көтөлө. Уның дүрт көн эше эсендә 25 сара үткәреү планлаштырылған.\nТүңәрәк өҫтәлдәрҙә, семинарҙарҙа, ғилми-ғәмәли конференцияларҙа шунда уҡ бер нисә көнүҙәк мәсьәләне тикшерәсәктәр, шул иҫәптән агросәнәғәт комплексының инновацион үҫеш перспективалары, прогрессив технологиялар һәм техника, ауыл территорияларын үҫтереү, малсылыҡ, ерҙәр мелиорацияһы һәм малсылыҡ фермаларын модернизациялау.\n13 мартта, Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығы яҡлауында уҙғарылған, дүрт конкурстың еңеүселәрен наградлау уҙасаҡ. Уларҙа ауыл хужалығының бер нисә тармағы буйынса продукцияның иң яҡшы өлгөләрен тәҡдим итәсәктәр: ауыл хужалығы техникаһы, үҫемлекселек, туҡланыу продукттары, малсылыҡ һәм ветеринария, тип хәбәр иттеләр матбуғат конференцияһы ҡатнашыусылары.


Театрҙарға - Республика Башлығы гранты | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nТеатрҙарға - Республика Башлығы гранты\nБашҡортостанда ике театр төбәк театр коллективтарының ижади проекттарына ярҙам итеү өсөн Республика Башлығы грантын аласаҡ. Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығы уларға дәғүә итеүгә ғаризалар ҡабул итә башлауы тураһында белдерҙе. Һәр гранттың күләме 1 миллион 800 мең һум тәшкил итә. Конкурста республиканың дәүләт йә иһә шәхси ижади коллективтары ҡатнаша ала. Грантты биреү маҡсаты: республиканың театр коллективтарына ярҙам итеү, Башҡортостанда театр өлкәһен үҫтереү һәм әүҙемләштереү, заманса театр проекттарын ғәмәлгә ашырыу өсөн уңайлы мөхит булдырыу.


Ҡулдарыңдан һөйөн, Альбина!\n5 Июнь 2018, 13:40\nҠотош мәҙәниәт йортоноң “Әхирәттәр” фольклор төркөмөнә йөрөгән ҡатын-ҡыҙҙарҙың күлдәктәрен күргәнегеҙ бармы?\nҠотош мәҙәниәт йортоноң “Әхирәттәр” фольклор төркөмөнә йөрөгән ҡатын-ҡыҙҙарҙың күлдәктәрен күргәнегеҙ бармы? Бына шул ҡупшы сәхнә кейемдәрен Альбина Фазләхмәтова тегеп кейҙерҙе.\nАльбина Юлай ҡыҙы ҡул эштәре менән 6 йәштән шөғөлләнә. Ойоҡбаш бәйләүҙән башлай ул. Ул Көйөргәҙе районы Яҡуп ауылынан 2011 йылда килен булып төшә. Күп тә үтмәй үҙенең оҫталығы менән бөтәһен дә хайран ҡалдыра. Ҡулынан ниндәй генә эш килмәй уның. Энә, ырғаҡ менән бәйләй, селтәр, биҙәүестәр яһай, милли күлдәктәр тегә. Сигеүгә лә маһир, топияриялар, йәғни декоратив ағастар эшләүгә оҫта, шпагаттан йыуғыстар бәйләй.\nБер-бер артлы тыуған ике йәш балаһын тәрбиәләй, баҡса сәсеп, мул уңыш ала, кәртәһе тулы - ҡош-ҡорт. Тормош иптәше Салауат айлап сит тарафтарҙа эшләй. Шулай булғас, ҡул эшенә нисек өлгөрә икән, тип аптырайбыҙ.\nАльбина Фазләхмәтованы йыш ҡына ауыл китапханаһында оҫталыҡ дәрестәрендә күрергә мөмкин. Ул күптәрҙе йыуғыс бәйләргә, таҫмаларҙан сәскә, һаҡал (селтәр) яһарға өйрәтте. Был шөғөлдәргә Өфөгә барып уҡып ҡайтҡан. Уның ҡабатланмаҫ ҡул эштәрен төрлө кимәлдә ойошторолған күргәҙмәләрҙә күрергә була.\nҺүрәттә: Альбина Фазләхмәтова үҙенең ҡул эштәре менән күргәҙмәлә.