Силәбе өлкәһенең йәмәғәт палатаһы Ирәмәл тауы тирәләй хәлде контролгә алды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nСиләбе өлкәһенең йәмәғәт палатаһы Ирәмәл тауы тирәләй хәлде контролгә алды\n10:32, 29 октября 2010 Сәйәсәт\nСиләбе өлкәһенең йәмәғәт палатаһы Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовҡа хат менән мөрәжәғәт итте. Ирәмәл тауында булған һуңғы ваҡиғалар нигеҙендә күрше төбәктең йәмәғәт эшмәкәрҙәре экологик ҡағиҙәләрҙе боҙған өсөн яуаплылыҡты көсәйтеү кәрәклеген яҡлап үҙ фекерен белдерҙе. Мөрәжәғәттә улар Урал тәбиғәтенең уникаль ҡомартҡыларына һаҡсыл мөнәсәбәттең мөһимлеген һыҙыҡ өҫтөнә алды.\n«Силәбе өлкәһе йәмәғәтселеге тәбиғәткә вәхшиҙәрсә мөнәсәбәт факттарын бик ауыр кисерә. Бөтә рәсәйлеләрҙең ғорурлығы булып торған Башҡортостан тәбиғәтенең уникаллеге, үҙенсәлеге беҙҙең барыбыҙға ла ҡәҙерле. Беҙ тәбиғәтте һаҡлау өсөн эскерһеҙ көрәшкән йәмәғәт ойошмаларына бергәләп ярҙам итәсәкбеҙ», — тиелә Силәбе өлкәһе Йәмәғәт палатаһы хатында.\nТеги: БР Президенты, Ирәмл, тәбиғәтте һаҡлау


Ҡурайсылар берекмәһе - ЙЫЛ БАШЫ ЙӘКИ ҠАРҒА БУТҠАҺЫ\nЙЫЛ БАШЫ ЙӘКИ ҠАРҒА БУТҠАҺЫ\nБоронғо башҡорттар яңы йылды беренсе марттан (хәҙергесә 14 марттан) һанағандар. Был көндө йыйын, мәжлес үткәреп, уйын-көлкө, ҡурай-йыр менән билдәләгәндәр. Байрам бөтә ай буйына, хатта апрелдә лә дауам итә торған булған. Мәжлес үткәрер өсөн яҙҙың матур бер көнөн һайлағандар. Ҡатын-ҡыҙ унда таҡмаҡҡа, ҡумыҙға бейегән. Уҡ атыу, бура һуғыу уйындары ойошторғандар. Бындай ярыштар ауыл менән ауыл араһында ла булған, йыйында аҡһаҡалдар йылдың нисек киләсәген һөйләгәндәр. «Март башында турғай эсерлек һыу булһа, йыл яҡшы килә», — тигәндәр улар.\nШундай мәжлестәрҙең береһендә бер ҡурайсы яңы йылға арнап көй сығарған һәм халыҡ алдына сығып уйнаған. Бейеүселәр уға баҫягп та алғандар. Шул ваҡыттан алып «Йыл башы» көйө халыҡ араһына таралып киткән. Ул быуындан быуынға, ҡурайсынан ҡурайсыға күсә килеп, беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланған.\nШул көйҙөң йәнә икенсе исеме лә бар: «Ҡарға бутҡаһы».\nБайрам көнө йәштәр, бала-саға, матур итеп кейенеп, тау башына менер һәм шунда бутҡа бешерер булғандар. Иртәнән кискә тиклем унда уйын-көлкө, йыр дауам иткән. Йәштәр ағастарға төрлө суҡтар, тәңкәләр таҡҡандар. Ашағандан ҡалған бутҡаны, йоҡа таштарға яғып, төрлө урындарға таратҡандар, йәнәһе, ҡарғалар ашаһа, йыл яҡшы килә, иген-бесән уңа.\nБаҫыуҙа ла иген уңһын.\nҠарғаларға ем булһын —\nИкмәгебеҙ күп булһын, —\nтип әйтемләп бейей торған булғандар йәштәр. Бутҡа таратҡанда «Иылбашы» көйөнә бейегәндәр улар. Шуға күрә бер үк көй ике исем менән йөрөтөлә.\n1927—1928 йылдарҙа Баймаҡ районы Күсей ауылында Ғәлимйән Әхмәтов һәм Мөхәмәтдин Байназаров олатайҙар миңә был көйҙөң тарихын һөйләп, йырлап ишеттерҙеләр\nҠауҙан ут яныр, дауҙан йорт яныр


Республикала берҙәм мәктәп формаһы комплектының хаҡы билдәле булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала берҙәм мәктәп формаһы комплектының хаҡы билдәле булды\n16:10, 26 июня 2020 Йәмғиәт\nФото: Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы\nРеспубликала берҙәм мәктәп формаһы комплектының хаҡы билдәле булды Фото: Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы\nБашҡортостандың еңел сәнәғәт ассоциацияһы һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты балаларҙың теләген дә, техник талаптарҙы ла иҫәпкә алған мәктәп формаһы коллекцияһын әҙерләгән. Ошондай комплекттың хаҡы 4 мең һумдан артмай. Был хаҡта 25 июндә сираттағы «Мәғариф сәғәте»ндә билдәле булды. Уны онлайн режимында республика башлығы Радий Хәбиров үткәрҙе.\nБашҡортостан Республикаһы мәғариф һәм фән министрының беренсе урынбаҫары Илдар Мәүлетбирҙин һүҙҙәренсә, күпселек мәктәптәр теге йәки был дәрәжәлә мәктәп формаһын ҡабул иткән дә инде. Айырым муниципалитеттарҙа берҙәм форма индереү миҫалдары бар.\nРеспубликаның еңел сәнәғәт ассоциацияһы рәйесе Зөлфирә Ғәзизова халыҡ менән нисек эш алып барылыуы хаҡында һөйләне. Уның һүҙҙәренсә, Ассоциация вәкилдәре райондарға бара, халыҡҡа форманың өлгөләрен күрһәтә: бындай сараларға мөнәсәбәттәр ыңғай.\n«Был – бик һиҙгер тема, бында арттырып ебәрмәү мөһим, – тип белдерҙе Радий Хәбиров. – Ата-әсәләргә баҫым яһарға ярамай. Бының сифатлы һәм матур форма икәнен аңлатырға кәрәк. Идея бик һәйбәт, мин уны хуплайым. Әйҙәгеҙ, экспериментты 2024 йылға тиклем оҙайтайыҡ, миңә уның барышы тураһында хәбәр итеп тороғоҙ, ә һуңынан ҡарарбыҙ».\nБашҡортостан Республикаһы башлығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, кәңәшмәлә балаларҙың йәйге ялы һәм мәктәптәр, балалар баҡсалары ихаталарын төҙөкләндереү мәсьәләләре лә тикшерелде.\nУҡыусыларҙың ата-әсәләре һылтанма буйынса мәктәп формаһы моделдәрен ҡарай һәм балаһына оҡшаған комплектты һайлап алырға мөмкин.\nТеги: мәктәп формаһы


Быйылғы яҙ йоҡоларҙан яҙҙым. Гөлсирә Ғиззәтуллина. Хикәйә.\n19 Март 2020, 21:45\nМин тағы мәктәптән турһайып ҡайттым. — Әллә ниндәй исем ҡушҡанһығыҙ ҙа... Малайҙар мине үсекләй... Ирен киткән бәлшәйеп, ә тоғро ҡоралым — күҙ йәше — кәрәк булһа — бына-бына тубырлап ҡойолорға әҙер. Тик мин кинйәбикәһе алдында ҡояш аҫтында май кеүек ирергә торған атай бөгөн ни ғиллә менәндер бирешмәне, кеше араһындағы «Ҡырыҫ Сәлимйән» ҡушаматын аҡлап, ҡырт киҫте: — Ярар, ҡуштыр, ана, Наташа тип. Силсәүиткә бар ҙа. Шунан, алдындағы сәйен дә эсеп бөтөрмәйенсә, сынаяғын ситкә этте лә тышҡа уҡ сығып китте. Ә сабыр әсәйем ләм-мим өндәшмәй, йәһәтләп ҡашығаяҡ йыуырға кереште. Мин иһә көтмәгәндә алған рөхсәтте нимә эшләтергә белмәй шымғанмын. Дөрөҫөн әйткәндә, был ғауғам тәүгә түгел. Шаян малайҙар әләкләй, мин яр һалам. Атам өгөтләй: иң яратҡан ҡыҙыма һайлап ҡына ҡушҡан изге исем... Ә мин уның һайын мыжыйым.\nБЫЙЫЛҒЫ ЯҘ ЙОҠОЛАРҘАН ЯҘҘЫМ. Хикәйә. Гөлсирә Ғиззәтуллина\nМин тағы мәктәптән турһайып ҡайттым. — Әллә ниндәй исем ҡушҡанһығыҙ ҙа... Малайҙар мине үсекләй... Ирен киткән бәлшәйеп, ә тоғро ҡоралым — күҙ йәше — кәрәк булһа — бына-бына тубырлап ҡойолорға әҙер. Тик мин кинйәбикәһе алдында ҡояш аҫтында май кеүек ирергә торған атай бөгөн ни ғиллә менәндер бирешмәне, кеше араһындағы «Ҡырыҫ Сәлимйән» ҡушаматын аҡлап, ҡырт киҫте: — Ярар, ҡуштыр, ана, Наташа тип. Силсәүиткә бар ҙа. Шунан, алдындағы сәйен дә эсеп бөтөрмәйенсә, сынаяғын ситкә этте лә тышҡа уҡ сығып китте. Ә сабыр әсәйем ләм-мим өндәшмәй, йәһәтләп ҡашығаяҡ йыуырға кереште. Мин иһә көтмәгәндә алған рөхсәтте нимә эшләтергә белмәй шымғанмын. Дөрөҫөн әйткәндә, был ғауғам тәүгә түгел. Шаян малайҙар әләкләй, мин яр һалам. Атам өгөтләй: иң яратҡан ҡыҙыма һайлап ҡына ҡушҡан изге исем... Ә мин уның һайын мыжыйым. Ә бөгөн ана ҡайһылай булып китте. Ни арала әсәйем түр яҡтан өҫ-башын алмаштырып та сыҡҡан. — Әйҙә, — ти ул. — Матур итеп кейен. Аптырап ҡалам. Шулай уҡ тиҙ?! Әсәй башымдағы таҫманы яңынан ҡупшылап бәйләй. Ҡиәфәтендәге тантананы күреп, шигем ҡалмай: силсәүиткә йыйынабыҙ, шунда. Әммә етәкләп ҡапҡанан алып сыға ла бөтөнләй ҡаршы яҡҡа борола. Һораулы күтәрелеп ҡарайым. — Ҡәрсәңә барайыҡ башта, — ти әсәй. Ғәжәп, ул мине гел бер һүҙ әйтмәһәм дә аңлай. Туҡтап ҡалдым, сөнки ҡәрсәмдән — атайҙың әсәһен беҙ шулай тибеҙ — буйтым шыртлайым. Сәбәбе: ул мине күргән һайын: — Уй, ошо баланы иркәләтеп боҙоп бөттөгөҙ бит, — тип һамаҡлай. — Үтә иркә иҫәр кеүек булып китә бит ул. Шуның өсөн әле, өйгә эш күп тигән һылтау менән ҡарышырғамы әллә, тип тә уйлаштырам. Тик ҡәрсәм өйөндә бер арбағыс — Сабира еңгәм бар. Мине күргән һайын ул, йылға өҫтөндә ҡанат киреп кинәнгән ҡаҙ ише, ҡолас йәйә. Шул тиклем шатлана. Шундай саҡта уның һөйөнөсөн Мәндүҙә әхирәтемдең ике йәшлек мырҙаһының ҡыуана белеүенә оҡшатам. Ә ҙур ғаиләнең оя төбө булараҡ наҙға сорналып үҫһәм дә — яҡшынан кем туйған — еңгәмдең яратыуы шундай рәхәт. — Бикәс, — тип ҡулдарын һоноу менән ҡосағына тотош һеңеп китәм. Әсәм оҙаҡлап икеләнергә ирек бирмәй, үҙ артынан әйҙәй. Уның серле ҡымтылған ирененән ниндәйҙер етди ҡарарға килгәненә төшөнәм. Тик әле төпсөнөүҙән фәтүә сыҡмаҫын да самалайым. Белеп бөткәнмен: ҡоростай атайҙы ҡамыр иткән минең мамыҡтай йомшаҡ әсәмде бөгөргә ҡулымдан килгәне юҡ. Ҡәрсәмдәргә кәртә аҫтынан барһаң, күпкә яҡын, әммә әсәм оло урамды һайлай. Быныһы ла мине хәүефкә һала: ҙур йомошоң булмаһа, көпә-көндөҙ урам буйлап һәлмәк баҫып йөрөү көҙгө эш мәлендә, ай-һай... Ҡәрсәм өйҙә яңғыҙ ғына. — Беҙҙең килен ферма быҙауҙары тип өҙөлгән саҡлы ҡайһы бисә балаларын ҡәҙерләмәй, — тип хуплау ҡатыш бурылдап алды ул, башҡалар хаҡында һорашҡас. — Ә Сәлимәкәй быйыл ятаҡта ятып уҡый. Нишләп һаман астырмайҙар үҙебеҙҙең ауылда ҙур мәктәп, бала-саға ыҙалатып... Әсәйем уға ҡушыла: — Беҙҙең Мөслим һаман көн һайын ҡайта ла килә, шул да булдымы инде уҡыу. Ауылыбыҙҙа ишектән инеү менән йомошоң хаҡында ҡысҡырыуҙы килештермәйҙәр. Әсәм ҡәрсәмә төйнәгән йыуаса-фәләнен тоттороп, уныһы оҙаҡлап доға ҡылды. Шунан ғына сират етте килеүебеҙҙең төп маҡсатына. — Бейем, — тип һүҙ башланы әсәйем тантаналы тауыш менән. — Ҡыҙыбыҙ ҙурайҙы инде. Уны аҙаш абзыһы менән таныштырырға мөҙҙәт еткәндер, тип килеүебеҙ. Уҡыуы ла яҡшы, тәртибенә лә зарланыусы юҡ, — тип өҫтәне, ҡәрсәм риза булмай ҡуймаһын тигәндәй. Тиҫбе тартып ултырған ҡәрсәмдең ҡулы һерелдәп китте әллә ҡалай. Шул саҡ ҡапыл уның инде бик ҡарт, һауһыҙ икәнен тәү тапҡыр абайланым. Ул боронғоса бөрмәсләп тегелгән күлдәгенең иҙеүен ысҡындырып, атлас таҫма баҫылған күкрәксәһенең кескәй кеҫәһенән йәтеш кенә асҡыс килтереп сығарҙы. Был асҡыстың мөйөштә ултырған зәңгәрле-аҡлы сатрашлап биҙәлгән ҙур һандыҡтан икәнен беләм. Ғәжәбемдең һуңғы сигенә етеп ҡәрсәмде күҙәтәм. Абзыйы, тине ләһә әсәм. Һандыҡта абзый була тиме ни? Ҡәрсәм иһә, һандыҡ өҫтөндәге мамыҡ мендәрҙәрен урындыҡ өҫтөнә күсерә-күсерә, ниндәйҙер бер үткенсе фото төшөрөүсене әрләй. — Ҙурайта алам, тигән булып таҫма телләнеп алып китте лә юғалтты иң матур, йылмайып төшкәнен. Сабира килен күпме йөрөнө йыландай телен сығарып: тапманым, тине лә ҡуйҙы, битһеҙ. Ултырып та иланым бәпкәмде йәлләп. Бына һандыҡтың ҡапҡасы ла асылды. Ҡыҙыҡһынып ынтылмаҡсы инем — эсендә нимә бар икән тип — әсәм ипләп кенә тыйҙы: «Һинең кеүек аҡыллы ҡыҙҙарға килешкән эш түгел». Иң элек унан боронғо ҡалын китап сыҡты. Уның Ҡөрьән тип аталғанын да беләм. Унан — аҡ төйөнсөк. Төйөнсөктән — бик күп өскөл ҡағыҙҙар. Уларҙың һуғыштан һалдаттар ебәргән хат икәне лә мәғлүм миңә. Әсәмдең һандығында ла һаҡлана ундай өсмөйөштәр. Атайым яуҙа йөрөгән саҡта яҙған. Берәүһен уҡып та ҡарағаным бар. «Ҡәҙерле балаларым, улдарым Хисмәтулла менән Нурислам, ҡыҙҙарым Гөлниса менән Гөлйөҙөм», — тип һанап кителгән. Мөслим ағайым менән миңә генә юҡ сәләм, сөнки беҙ — һуғыштан һуң тыуған балалар. Бында ла түгел икән ҡәрсәйем эҙләгән хазина. Ул хаттарҙы бармаҡтары менән аралап иркәләне лә кире һалды. Шунан бер тимер ҡумта сығарҙы, унан ситтәре оҫталап ҡайылған батист ҡулъяулыҡты яҙҙы һәм, бармаҡтарын ҡалтырата-ҡалтырата, һарғайып барған бер фоторәсем алды. — Бынауғынаһы ҡалды ҡолонсағымдың, — ти ҡәрсәм. Күҙ төбөнән бөртөк кенә күҙ йәше битен өтөп төшә. Ҡәрсәм йотлоғоп һүрәткә текләй, унан миңә бер һирпелеп ала — аңлап торам башындағы уйҙы: лайыҡмы был бала ошондай ҡомартҡыға ҡағылырға? Тотош ғаиләбеҙҙең һағыныуы, һағышы тупланған ошо кескәй һүрәткә — ҡапыл ғына шуны тоям. Ике усым үҙенән-үҙе асыла, өлкәндәр әппәр итергә өйрәткәндәгесә. Текәлгәнмен дә киткәнмен: рәсемдәге күркәм йөҙҙән күҙҙе айырып алмалы түгел. Шулай ҙа арбағыс булыр икән кеше йөҙө. Ә күҙҙәре. — Күҙҙәренә ҡара әле, — ти әсәй шым ғына. — Кемдекен хәтерләтә ағайыңдың күҙҙәре? — Сабира еңгәмдекен, — тип яуап ҡайтарам. — Мин уларҙы күргәс тә оҡшаттым. Уныҡы ла шулай мөлдөр. — Эһ... — Һулышы һағылғанға ҡайырылып ҡараһам, әллә ҡайһы арала еңгәм инеп эргәмә теҙләнгән. Ә күҙҙәре ысынлап та мөлдөр, тойғолары артып, түгелеп бара. Үҙеңдең күҙҙәрең тас ағайыңдыҡы, бикәс, — тип шыбырлай еңгәм. — Әллә йырлаймы был бала? — тип һорай ҡәрсәйем. — Юҡ, бейем, — ти әсәм, уның күңелен ҡырғанына үкенгәндәй. Унан ҡыуаныслы өҫтәй: — Ә шиғыр сығара! — Собханалла, собханалла, — ти ҡәрсәм, йөҙө яҡтырып. — Аллаһы Тәғәлә тел асҡысы, зиһен үткерлеге бирһен. — Шунан мине аптыратып (уй, баланы боҙоп ҡына бөтәһегеҙ инде, тип туҡтауһыҙ сурытҡан ҡәрсәй бит) тарамыш бармаҡлы көрәктәй ҡулы менән арҡамдан һыйпай. Әллә танһыҡҡа булғанға талапсан ҡәрсәйҙең иркәләүе, күҙемә йәшем килеп төйөлә. Шулай итеп, һигеҙенсе йәшемә киткәндә исемемдең серен ныҡлап аңланым. Быға тиклем бер тапҡыр ҙа күрмәгән ағайым йөрәгемдә ғүмерлеккә урын алды. Ә исемгә, гүйә, ағайымдың күркәме йоҡто, ул миңә донъяла иң матур булып яңғырай хәҙер: Йомабикә. Йомабай ағайымдың аҙашы. — Көллөбөҙҙөң бәхете өсөн үҙенең ғүмерен ҡорбан иткән Йомабай ағайың. Атайыңдың иң яратҡан, иң аяулы мырҙаһы, — ти әсәй ике серҙәш кеүек сөкөрләшеп өйөбөҙгә кире ҡайтып барған саҡта. — Егерме бишкә лә етмәй һәләк булды. Кисерәһе булып та кисереп өлгөрмәгән бәхете, инселәнеп тә үҙенә яҙмаған барса яҡшылыҡ ошо исем аша һиңә ағыла хәҙер, — тине атам, ағайым хаҡында тәфсилләп һорашҡас. — Кеше бәхетен ҡурсалап изге яуҙа ауған батырҙарҙың исеме ырыҫлы була. Бына ниңә наҙға төрөнөп йәшәп ятам икән был донъяла. Аҙаш абзыйым үҙенең мул өлөшөн минең өлөшөмә ҡуш иткән дә, пгуға бәхетем артып ташып тора икән, баҡһаң.\nУн һигеҙемә яңы сыҡҡан сағым. Сабира еңгәм бер көн һорай ҡуйҙы: — Нишләп һаман кейәүгә сыҡмайһың, бикәс? — Уҡыйым әле, еңгә, — тимен. — Ниңә? — Рәхәт бит йәнең яратҡан менән. — Еңгәм мөлдөр күҙҙәрен көлдөрөп яуап бирә. — Көслө беләгенә башыңды һалаһың да тын алышын, йөрәге тибешен тыңлап йоҡоға талаһың, һулҡылдап типкән йөрәге, әйтерһең, йоҡоңдо ҡарауыллай. Таң һыҙылғас, үпкәненә көлөп уянаһың, ҡыҫҡа төн үткәнсе ул һине, һин уны һағынып өлгөргәнһең. Үбешеп тә танһығы ҡанмай тол ҡалған еңгәмдең саф, керһеҙ һағышынан бәғерем һыҙлай. Ҡыҫҡа төн үткәнсе, тигәне күңелде сыйып үтә. ...Әлдә ул йәй сәсеү иртә бөткән, һабан эше теүәлләнгәс, туйлап киләһе муллыҡҡа нигеҙ һалған уңғандарҙың күңелен уйлау фарыз. Балан сәскәгә күмелһә лә, гөлйемеш һандуғасты телдән ҡалдырып өлгөрмәгән саҡта йәше-ҡарты район һабантуйына йыйына. Фин һуғышының осмотона эләгеп, яраланып, байтаҡ ваҡыт госпиталдә дауаланып, шул көндәрҙә генә йәнтөйәккә ҡайтып төшә Йомабай — егерме өс йәшлек һалдат. Яңы ун алтыһын тултырған Сабира һылыу ҙа, бейеүселәр бәйгеһендә көс һынашып, ауылына дан юлламаҡ булып килә һабантуйға. Ат сабыштырып, көрәшселәр өсөн һай-һаулап арыған халыҡ йыр-бейеү майҙанына йыйыла. — һаҡмар һандуғасы үҙе йырламаҡсы икән, — тигән хәбәр китә тамаша көткән кешеләр араһында. Бәйге лә бәйге, тип дәртләнешкән йыраусыларҙың кикреге буйтым шиңгәнгә ғәжәпләнә Сабира. Маҡтауға һаран, төртмәсел халыҡтың, үтә ныҡ шаштырып, кемделер һандуғас, етмәһә, һаҡмарҙыҡы, тип үк ебәреүенә йәнә аптырай. Татлы менән затлыны иң аҙаҡҡа ҡалдырырға тырышалар, ғәҙәттә, тамаша ваҡытында. Әммә был юлы сәхнәгә иң тәүҙә Һаҡмар һандуғасы сыға. һалдат кейемендә, яурынына йәтеш кенә итеп йәшел елән һалған, һомғол, буйсан. Булмышы, йөҙө менән көлөп, балҡып тора. — Һағындырған. — Ҡарашы менән киң майҙандағы ғәм халыҡты берҙәй һөйөп сыға Йомабай. — Иҫән-аман илемә ҡайтырға насибы тейһә, күкрәк киреп, ялан яңғыратып «Урал»ды йырлармын, тигән әйтеүем бар ине. — Тауышы бәрхәттәй йомшаҡ, бешкән балдан ҡуйы, сәскә майы кеүек яғылып тора. — Рөхсәтме, туғандар? Риза булмаған ҡайҙа?! Афарин! Майҙан бер тынаға геүләшеп баҫыла. Көнө бер аҙ елле ине, әммә хатта болондо уратҡан ағастарҙың япраҡ шыбырлатыуы ла тына. Ихтирам һәм зауыҡланырға ниәттән башҡа, хәүеф тә туҡылғайны был тынлыҡта. Һуғыш һүҙе әйтелмәне яу ялҡынында өтөлөп ҡайтҡан һалдат тарафынан, шулай ҙа дәһшәтле күңелдәргә шом һалып үтте. Егет ҡурай тотоп эргәһенә сығып баҫҡан ағалары Сәлимйән менән Ғәлимйәнгә ҡарап ала ла йыр башлай. һай, донъяның хайран мөғжизәһе! Булыр ҙа булыр икән шундай моң! Нисек һыйҙыра уны был артыҡ ҡеүәт тә ҡунып өлгөрмәгән күкрәк? Нисек ярылмай йөрәккенәһе? Йырлай Йомабай. Әҙәм балаһын упҡынға бырғап, асманға сойорғотҡан хистәр өйөрмәһен тотош йырға һала. Талир тәңкәләрен сылтыратып бына-бына «Еҙ үксәне» бейергә йыйынған Сабира ла сәхнә эргәһенә сығып баҫҡан була. Барса халыҡ менән ул да моң аһәңенә йотола. Егеттең тыны оҙон. Ул көйҙөң һәр бөгөлөн бормаланып, туғарланып аҡҡан йылға кеүек буйлай, тауышы иркен, әллә ҡайҙа юғарыға күтәрелеп сыңғырлап тора ла аҫҡа томорола, инде юғала, өҙөлә тип һиҫкәнәһең, ә ул элеккенән дә көслөрәк булып ҡабат урғыла. Арбалған Сабираның һулышы моңға эйәрә лә, һауа етмәй. Ә ҡыҙ үҙе быны абайламай ҙа. Ваҡытынан алда тын алып ҡуйһа, моң өҙөлөр кеүек, сөнки... Ул был мәлдә йырсы менән бер йән. Бер йән, әммә тәндең дә ҡануны бар икән — тын етмәүҙән күҙ алдары ҡараңғыланып, иҫе юйыла... Тәңкәләре иһә сылтыр-сылтыр. Күҙен асһа, хыял түгел, ғәмәл икәненә ышаныр әмәл юҡ — әле генә моң ағылған мөлдөр күҙҙәр уға төбәлгән дә, йырсы алдында теҙләнеп тора... Эй уңайһыҙ булды, ни рәүешле һикереп торғанын да, халыҡ араһына инеп сумғанын да һиҙмәне Сабира. Ҡайҙа инде бынан һуң сәхнәгә менеп баҫыу! Әммә был һабантуйҙа иң ҙур бүләк йырсылар бәйгеһенән баш тартҡан йырсы егет менән бейергә ҡыймаған һылыуға эләгә — улар береһен береһе тап итте, осратты. * Ф Мәскәй төшлө ҡәрсәм туйҙы йәһәтләткән. Улының моңға хайран булып һуштан яҙған хисле ҡыҙға күҙе генә түгел, күңеле төшкәнен төшөнөү менән: — Бәхетте киләсәккә кисектерер мәл түгел, никахлашҡас ғишыҡланырһығыҙ, — тип ҡыҙға яусы юллаған. Бындай туйҙы күргән юҡ ине элек тә, күргән булманы аҙаҡ, тип оҙаҡ иҫләй халыҡ. Унда саҡырылғаны ла, саҡырылмағаны ла эркелеп килгән. Беҙҙең яҡтар ашамһаҡ та, әрһеҙ ҙә түгел, әммә йыр менән бейеүгә тиһәң — үлә лә китә торған холоҡтары бар. Шуға байрам киң ихатаға һыймай урамға сыға. Ә ҡәрсәмдәрҙән йыраҡ булмаған Һаҡмарҙың күпере күркәм сәхнәгә әйләнә. Халыҡ байрамға хозурланып та туймай: көнбайышҡа яңы сумған ҡояш, көнсығыштан былҡ итеп ҡалҡып та сыға — егерме икенсе июндә бит иң ҡыҫҡа төн. һабантуйҙа бейергә яҙмағанды, үҙ туйында бейеп кинәндерә халыҡты Сабира. Кейәүе Йомабай халыҡ «Еҙ үксә» тип тә йөрөткән «Сабира» йырын йырлап ебәрһә: Мин урамдан үткән сакта, Ҡар йомарлап ник аттың ? Бер атманың, ике аттың — Йәш йөрәккә ут яҡтың. Кәләш талир тәңкәләрен сылтырлатып бейеп тә китә. — Ат уйнатып үткәнеңдә Теҙгенеңде ник тарттың ? Атҡынайыңды туҡтатып, Минец яҡҡа ник баҡтыц ? Бер баҡманың, ике баҡтың — Йөрәгемә ут яҡтың, — тип йыр һүҙҙәре менән яуаплай, осло күтәрмәләре менән яҙғы ташҡын алып киткәндән һуң яңы төҙөлгән күперҙең таҡталарына туҡылдата баҫып. Таң алланған саҡ була был, тап шул мәлдә ил сигендә ергә инде тәүге бомбалар ҡойола. * * * Ҡырҡ икенсе йылдың май башында көнө буйы эштә йөрөп арманһыҙ йығылған Сабира еңгәмде таңда һандуғас моңо уята. Үҙәк өҙгөс һағыш та бар, наҙ ҙа... һандуғас моңон тәүгә ишетеүе түгел ҡолағы зирәк еңгәмдең. Тик был ҡошсоҡтоң йыры әллә ҡайһылай, бүтән. Бөгөлдәре оҙон, тыны иркен. Ошо бәләкәс кенә күкрәккә ни әмәлдәр менән һыйған шул хәтлем моң? Күңелендәге ҡайтауазға буйһоноп, урынынан ҡуба, баҡсаға атлыға ун етеһен саҡ тултырған ҡатын. Ә башындағы уй үҙенеке түгел, хәләленең күңеленән сыҡҡан шиғри юлдар: һары талга түгел, алмагасҡа Ҡунырмын да, шунан танырһың... Хафанан йөрәге ҡалтырап моң сығанағын эҙләй: ана бүтән ҡоштар яратып ҡуна торған һары тал, ә бына Йомабай ҡасандыр ун һигеҙ йәшенең иҫтәлеге итеп үҙ ҡулдары менән ултыртҡан алмағас. Ҡартлыҡтың йоҡоһо сос. Мөҙҙәте бына-бына етергә торған ауыр аяҡлы килененән күҙ яҙлыҡтырмаҫҡа тырышҡан ҡәрсәм, уның оҙаҡлауына борсолоп сыҡһа, күрә: сәскәгә тумалған алмағастың ботағында ҡанаты ялҡынға көйрәгән һандуғас һайрай. Йотлоғоп-йотлоғоп китә, ниҙер еткерергә, нимәлер аңлатырға тырыша бисара. Ә Сабира шуға текләгән дә һынһыҙ. Өн сығарырға ла ҡыймай, берҙән, һандуғас моңон өҙөүҙән ҡурҡа, икенсенән, бейеменең өмөтөн ҡурсалай. Тик бер бөтөн бу лыр өсөн яратылған йәне танымаймы һуң үҙенең ҡап яртыһын?! «Һуғыш быға тиклем бер ҡасан да булмағанса ҡаты һәм аяуһыҙ, йәнем. Бер-бер хәл булып яныңа ҡайта алмаһам, рәнйей күрмә инде, кисерергә тырыш. Төҫөм итеп балабыҙҙы үҫтер, уға минең йырҙарымды, үҙеңдең бейеүҙәреңде өйрәт. Уны үҙең өсөн бер яратһаң, икенсеһендә минең өсөн һөй, наҙла. Малай тыуһа — Урал, ә ҡыҙ булһа Сәлимә тип ҡуш. Был хатымды бәхилләшеү тиеп аңлап, көн элгәре ҡайғыларға батма. Тик тейешен әйтеп ҡуйһам, һуғышырға йәтешерәк булыр кеүек. Мин һинең ҡаһарман ихтыярыңа ышанам, шуға тураһын яҙам. Беҙҙең урамдарға байрам алып килер Еңеүҙе яҡынайтырға самаһыҙ күп ҡорбан талап ителәсәк». Был хатын ул Мәскәү эргәһендәге ҡан ҡойошло һуғыш эсенән, «үҙең генә уҡы, әсәйем күҙенән һаҡла», тип Сабираһына ғына төбәгән. Иң аҙаҡтан үҙәк өҙгөс шиғыр: Яҙ һагышлы йәрһеҙ ҡатандарга — һөйөү уттарында янырһың. Мин һандугас булып яндарыңа ҡайтһам, һары талга түгел, алмагасҡа Ҡунырмын да, шунан танырһың. Сабираны тынысландырырға теләгәндәй, хаттар бынан һуң тағы ла йышыраҡ килә. Ҡоралға күнеккән, һыуыҡтан ҡатҡан бармаҡтары менән бер ауыҙ һүҙ генә булһа ла сыймаҡлап һалырға ашыға Йомабай. Бер мәл килеп хаттар туҡтап ҡала. Ғинуар, февраль мең төрлө уй, хафа менән үтә, ә марттың буранлы бер кисендә хат ташыусы «хәбәрһеҙ юғалды» тигән ҡағыҙ ҡалдырып китә. «Кеше энә түгел эҙһеҙ юғалырға, — ти әсә, киленен йыуатып. — Ҡайтыр, яҙған булһа. — Әйләнә лә шулай ҡабатлай: — Ҡайтыр». — Кисер инде, бейем, — тине килен, аҡ йүргәккә төрөлгән сабыйын тәүге тапҡыр түшенә терәгәс. — Аста, нишләп? — тип ҡапыл шомлана әле генә ейәнсәре кескәй Сәлимәкәйгә кендек әбейе булған бейем. — Малай түгел, — ти Сабира, үкенеп. — Баш балаға барыбер күсмәй моң-мираҫ, — ти ҡәрсәм. — Малайҙарҙың төпсөгөнә ҡала. Икеһе лә был нәҫелдә инде нисәмә быуындан быуынға күсә килгән мөғжизәнең — һандуғасты көнләштерер йыраусы һәләтенең Йомабайҙа өҙөлөп ҡалырына хафалана. Әммә ҡәрсәм хәүефен күрһәтмәй. — Булыр, Алла насип итһә, малайҙарыбыҙ ҙа тыуыр. — Ышаныслы итеп әйтә лә һуң. Раҫҡа сығыуы күпме һыналған мәскәй төштәре тынғы бирмәй үҙенә. «Йомабайым әрме хеҙмәтенә яңы ғына киткәйне. Ябырылып килгән ҡара ташҡын күрҙем. Балам шунан ҡурҡмай, сисенә һалып, сумырға уҡтала. Осмото ғына ҡағылып үтте, тулҡын сигенде. «Сирҡаныс ҡына алып өлгөрҙөм, әсәй», — тине балам. Төшөмдөң үҙендә үк, «ҡолонсағым ҡотолдо», тип ҡыуанып ятам. Икенсе ҡабырғама боролоп ятҡайным, күрәм: ташҡындың икенсеһе, ҡот осмалыһы килә. Сәлимйәнем, Ғәлимйәнем, Йомабайым — уландарым барыһы бергә тулҡындар менән айҡаша. Йәнемде услағанмын да яр буйынан йүгерекләйем. Ярҙам итер әмәлем юҡ. Өй дәүмәле тулҡын ажғырып килде лә өсөһөн дә ялмап алды. Өлкәне менән уртансым ҡалҡып килеп сыҡты шулай ҙа, ә Йомабай башҡаса күренмәне. Төштөң үңәсе нәҙек кенә була ла ҡайһы яҡҡа юраһаң, шул яҡҡа бәлк итеп бөгөлә, шуға гел яҡшыға юрарға кәрәк, ти торғайны борон ағинәйҙәр. Шуға изгеләргә юрап хәйерҙәр өләштем, ҡорбан салдым, ағын һыуға әллә нисә ҡат һөйләп ағыҙҙым. Ысынлап та, ҡолонсағым хеҙмәтен тултырып, Фин һуғышында ҡатнашып ҡайтты. «Сирҡаныс ҡына алып өлгөрҙөм, әсәй, артыҡ зыян юҡ, тыныслан»,—тине һуғыш йәрәхәттәре хаҡында һорашҡанымда. Төшөмдәгеләрҙе һүҙмә-һүҙ ҡабатлағанына йөрәгем өҙөлөп төшөп киткән кеүек булды, һиҙҙермәнем генә. Шуға өйләндерергә ашыҡтым. Сәстәре яҙғанына бәйләнгәс, яҙмышы башҡа юҫыҡҡа үҙгәреп китмәҫме тигән өмөт тоттом. Ишараларҙы үҙгәртергә мөмкин булмағас, ни фәтүә ул әүлиә төштәрҙән? Алдан уҡ йөрәк һыҙлатып торор өсөн генәме икән ни?» Быны ҡәрсәм байтаҡ йылдар үткәс, инде нуры бөткән күҙҙәрен алыҫҡа төбәп, тиҫтәләрсә йылдар баҫа алмаған ҡайғыхәсрәт менән һөйләгәйне миңә. Ә ул мәлдә, бер-береһен аяп, килен алдай, бейем алдана. Килене хәсрәт упҡынына ҡолай башлағанда бейем алдай, килен был изге ялғанға ышана. Шулай бербереһен алдай-алдай, «үлгән» тигән ҡара ҡағыҙы килгәс, теп-тере ҡайтып төшкәндәр тураһында мөғжизәләр уртаҡлашып көн артынан көн үткәрәләр. Күңел төшөнкөлөгөнә бирелеү, өмөттө өҙөү — үлемесле гонаһ, был хаҡта уларҙың икеһе лә белә.\n— Бейем бер көн килеп өмөткә хыянат итте. — Сабыр еңгәм түшәккә йығылып, мине күрәм тигәс, бар эшемде ташлап ҡайтып төштөм. Янында ултырам. Ә ул һөйләй. — Сәлимәкәйҙе, ун туғыҙы тулғас, башлы-күҙле иттек. Аша ауылға, яҡшы урынға килен булып төштө. Оҙатып ҡайтҡанбыҙ, йәнә бушап ҡалған өйҙә икәү ҡара-ҡаршы ултырғанбыҙ. Шунда ҡәрсәң әйтте: — Килен, әле һин үтә йәш. Мин утыҙ һигеҙҙә биш бала менән тол ҡалып, ирһеҙлектең әрем әсеһен мул эстем. Ә һинең ишле ғүмерең күпме? һуғыш сыҡҡан таңда ҡушылдығыҙ, августың егерме һигеҙендә Йомабайыбыҙ утҡа инеп китте. Тулыр-тулмаҫ ике ай булды бәхетегеҙ, уныһы ла дәһшәт менән тулы. Бығаса бер маҡсат менән ғүмер иттек. Инде Йомабайҙың йән киҫәге Сәлимәкәйҙең артабан үҙ тормошо. Бүтән мине һаҡлап ултырмаҫһың. Имаметдин яҡшы кеше булғанға димләйем. Бар шуға икенсе ҡатынлыҡҡа. «Ҡаршы әйтәм», тип ауыҙымды ғына астым, ә ул форсат ҡалдырманы — ҡамсы менән һыҙырҙымы ни, һаман бәғерем һыҙлай. Күндәм еңгәмдең нисәмә йылдар үткәндән һуң да рәнйеүе баҫылмағанына аптыраным: тимәк, сәбәп етди. — Нимә тине ҡәрсәм? — тип һорайым. — Яҙ еттениһә, төн йоҡоларыңдан яҙып ут күҙ бесәйҙәрҙән һандуғас ояларын ҡурсалауынды күрһәм, йәнем әсей, — тине. — Аңла, килен, һандуғас — ул бары ҡошсоҡ ҡына. Йомабайҙай изге яуҙа шәһит киткәндәрҙең йәне шунда уҡ йәннәткә эләгә, шәт. Изге китап үҙе шулай тигән. — Бикәс, — еңгәм үрелеп туп-тура күҙемә ҡарай, — һин бит ҙур ғилем эйәһе, илдәр ҙә гиҙәһең. Тәғәйен генә әйт әле. Йәннәт, тиҙәр ҙә һуштары китә. Миңә ҡалһа, ул тас беҙҙең һаҡмар буйы. — Хаҡһың, еңгә. — Муйыл сәскә атҡан, гөлйемеш хуш еҫ таратҡан болон мең төрлө гөлгә күмелгән, еләге тумарлап бешкән мәлдәрҙе берәм-берәм күҙ алдынан үткәреп ихлас ризалашам. Уны мин алдай алмайым, сөнки еңгәмә ниңәлер ялған йоҡмай. Бала зирәклегем менән ҡасандыр сабыйлыҡ тип иҫәпләгәндәрем, был донъяла үтә һирәк осрай торған салт сафлыҡ икәнен йәшәй торғас бик асыҡ аңланым. Инде бына сәсе ап-аҡ ҡылған, ә күҙ — күңелдең көҙгөһө — һаман элеккесә: уңмаған, төҫһөҙләнмәгән, керләнмәгән. — Ожмах күктә лә, ер аҫтында ла түгел, ерҙә булған, ерҙә килеш ҡалған. Әҙәм балаһы сабый сағында үҙенең ожмахта икәнен тойоп йәшәй, нәфсе, ялған, хәйлә ауына һөҙөлөп, күңеле боҙолғас ҡына онота, — тигән бер фәйләсүф. — һин шағир шул, — ти еңгәм. — Күңелең асман аҡылына тоташҡан. Абзыйың да шулай ине. Ҡайҙан беләһең һин барыһын да, тиһәң, шиғыр үҙе әйтте, тиер ине. Еңгәм уйға бата, күрәһең, үткәндәренә ҡайта. Беләм, абзыйыма ирекһеҙҙән ҡылған «хыянаты» уға ғүмер буйы тынғы бирмәй. Ул саҡта шаҡтай ҙур инем, шуға яҡшы хәбәрҙармын еңгәмде хафаға һалған ул хәлдәргә. Утарҙа йәшәгән Имаметдин ағай баҫалҡы, эшсән, әҙәм йәнле тип ихтирам ҡаҙанған кеше ине. Ҡатыны аяҡтан яҙып, оҙаҡ йылдар буйы түшәктә ятты. Шул саҡыра ла инәлә Сабира еңгәмә: — Көндәш түгел, әхирәт булырбыҙ. Беҙҙең халыҡта борон-борондан ике бисә алыу яҙыҡ һаналмаған. Тормошобоҙҙо йәмләй күр. Килененең зая ғүмеренә һуғыштан башҡа үҙен дә ғәйепле һанағандыр, бәлки, ҡәрсәм дә икенсе яҡтан ҡыҫтай. Ҡыҫымға бирешеп ризалашҡан еңгәм иһә йылға яҡын ике арала йөрөп, ике донъяны бергә көтә лә ҡабат бейеменә ҡайта: — Улар бер-береһе өсөн генә яратылған. Эргәләрендә үҙемдең етемлегемде бер ҡасан да булмағанса тойҙом. Мин дә үҙ хәләлемде тапҡанмын. Яҙмышымды үҙгәртергә теләмәйем бүтән. Әммә әжәлдәренә тиклем уларҙы ташламаны, ғүмер баҡый ҡараны, керҙәрен йыуҙы, ауырыуҙы тәрбиәләне. Әле килеп шуларҙы гонаһҡа һанай. — Фанилыҡта оҙаҡ торлауымдың сәбәбе ошолор, бикәс. Йомабай абзыйың менән ҡауышыуыбыҙ шуға һуҙыла, ахыры. Юҡһа инде уның йәшен өс тапҡыр йәшәнем. — Еңгәм, был һүҙҙәреңдең төптө яңылыш икәнен үҙең дә беләһең, — тип ҡырҡа ҡаршы төшәм. Сөнки был ғәҙелһеҙлекте хатта еңгәмдең үҙ ауыҙынан да ишеткем килмәй. — Донъяла ҡылған яҡшылыҡтарың тотҡарлай Һине. Бик күп кешеләргә изгелек ҡылғанһың. Хәҙер улар шуның, исмаһам, бер аҙын үҙеңә кире ҡайтарырға тейеш. Уларға бит миһырбан кәрәк, тотош бурыс эсендә торғоҙоп ҡалдырмай бит инде уларҙы ла Хоҙай. Унан, беләм, һине йәнә бер өмөтөң тота. Еңгәм керпек ҡағышы менән генә ризалығын белдерә. Икебеҙ ҙә мөғжизәләрҙең ғәҙәттән тыш нескә нәмә икәнен аңлайбыҙ, уны һүҙ итеп әүәләү ҡайҙа. Шунан һаман мөлдөр килеш ҡалған күҙҙәрен көлдөрөп икебеҙ генә аңларлыҡ өҫтәй: — Сабыр иткәс итәм әле, бикәс. ...Бер ниндәй өмөткә урын булмаһа ла, шиккә бирешмәй һаман көткән өсөн һуңғы мөғжизәһе лә Сабира еңгәмде алдаманы. Алдай алманы, сөнки еңгәм алдында ялған көсһөҙ ине — Йомабай менән Сабираның төпсөк бүләсәре нәҫелдән киткән моң-мираҫ менән тыуҙы.


"Ул – XXI быуат предприятиеһы” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иҡтисад » "Ул – XXI быуат предприятиеһы”\n"Ул – XXI быуат предприятиеһы” 06.02.2019 // Иҡтисад\nАлда хәбәр итеүебеҙсә, бөгөн Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Өфө моторҙар эшләү берекмәһендә булғайны. Республика етәксеһе унда предприятие етәкселәре менән кәңәшмә лә үткәрҙе.\n“Завод үҫешһен, заказдар күбәйһен өсөн республика ниндәй ярҙам саралары күрһәтә ала – шул хаҡта һөйләштек, – тине аҙаҡ Радий Фәрит улы, журналистарҙың һорауҙарына яуап биреп. – Илдә был тармаҡта конкуренция көслө. Беҙ бергә эшләргә тейешбеҙ”.\nРадий Хәбиров әйтеүенсә, яҡын арала ул Оборона министрлығы, “Газпром” етәкселеге менән осрашып, уларға айырым маҡсаттарҙы еткерәсәк. Кәңәшмәлә шулай уҡ предприятиела булған бихисап социаль һорауҙар, граждандар авиацияһы өсөн двигателдәр эшләүҙе үҫтереү варианттары ҡаралған.\n“Өфө моторҙар эшләү берекмәһе – оло тарихлы, үҙ йүнәлешендә юғары компетенцияларға эйә үҙенсәлекле предприятие. Бында тотороҡло эшләгән яҡшы коллектив тупланған, йәштәр, Өфө дәүләт авиация техник университетының сығарылыш студенттары күп. Предприятие заман менән бергә атлай, яңы технологиялар ҡуллана. Мине заманса Европа заводын хәтерләткән бер нисә цех һоҡландырҙы. Ғөмүмән, был – XXI быуат предприятиеһы”, – тине Радий Хәбиров.


- Уның тураһында матур итеп яҙығыҙ, ул беҙҙең республика тарихына ингән кеше, - тип ҡаршы алдылар мине "Ижад" күргәҙ мә залы хеҙмәткәрҙәре. Әлеге ваҡытта был залда билдәле рәсса м Владислав Меостың юбилей күргәҙмәһе\nТамашасылар иғтибарына йөҙгә яҡын картина тәҡдим ителә. У лар үҙәре үк рәссамдың ниндәйерәк кеше булыуы тураһында һөйләй. Хәйер, Вл адислав\nМеос үҙе лә һүҙ артынан кеҫәгә инә торған кеше түгел. Ул - республика баҫмаһында күп публикациялар авторы... Бер һүҙ менән әйткәнд ә, Владислав Эдуардович журналистика менән яҡындан таныш. Кү птән түгел ул "Хәтерҙең яҡты ҡары" тигән китап сығарҙы, унда автор ваҡыт ағышы, илеб еҙҙең билдәле рәссамдары менән осрашыуы, үҙе тураһында ла бе р аҙ һөйләп үтә.\n- Уралдың Силәбе ҡалаһында Түбәнге Яр урамында, йылға яры нда бүрәнә йорт ултыра. 1940 йылдың 6 майында ошонда донъяға килгәнмен дә инде мин. Тиҙҙән Уралдан Себергә күсендек, һәм минең бала\nсағым алыҫ Омск ҡалаһында үтте.\nАтайым 1942 йылда фронтта башын һалды, әсәйемдең мине тәр биәләргә ваҡыты булманы: урамда тәрбиәләндем тип әйтһәң дә була. Баҡ са түтәлдәре, һарайҙар, ҡояшҡа бағыусы көнбағыштар, яндырып тешләүсе кесерткән, ҡойма ярыҡтары менән хәтеремдә ҡалған ихатабыҙ баланың эске донъяһы формалашыуына ныҡ ҡына йоғонто яһағандыр тип уйлайым.\nОмск ҡалаһынан Өфөгә беҙ 1947 йылда күсендек. Бында беҙҙе ң күп һанлы туғандарыбыҙ йәшәй. Клава апай ( әсәйемдең апаһы) һәм Ваня а ғай Өфөгә беҙҙән алда ҡайтты һәм Лассаль урамында ( хәҙер Энгельс урам ы) баҡсалы шәхси йорт алып йәшәй башланы. Өйҙән һарайға тиклем тигеҙ ма йҙанда баҡса һуҙылған. Ошо баҡса буйлап түбәнгә, Сутолока йылғаһынд а төшкәндә,\nмин ҡойма ярығынан тәүге тапҡыр тере рәссамды күрҙем. Ул ҡо ймаға арҡаһы менән ултырып этюд төшөрә ине (ул билдәле рәсса м Анатолий Лежнев булған).\nБер нисә йылдан ошо уҡ баҡсала мин китаптың йыртып алынға н тыштарында тәүге һүрәттәремде төшөрә башланым.\nРәссам - лирик геройыбыҙҙа бала сағында уҡ уяна һәм мәңге леккә ҡала. Оло һөйөү менән һуғарылған картиналары тере, улар ҡала яҙы, Кама\nкиңлектәрен, Охлебининола март айының барлыҡ матурлығын сағ ылдыра.\nМиңә айырыуса "Май урманы" тип исемләнгән һүрәт оҡшаны. Унд ағы гүзәллеккә һоҡланып бик оҙаҡ баҫып торҙом, уның һайын картин анан айырылып китке килмәй.\nРәссам буяуҙар меәнн еңел һәм иркен файҙалана. Был уның миниатюраларына ла, һуңғы, ҙур размерҙағы һүрәттәренә лә бер\nүк дәрәжәлә ҡағыла. Һәм уның картиналарында үткән менән бөг өнгө көн араһында контраст һиҙелмәй, улар барыһы ла үҙ - ара\n- Мин Владислав Меос тураһында еңел тойғо һәм ҙур теләк м енән һөйләйем, - тигәйне үҙ ваҡытында уның тураһында Алексан др Бурзянцев. - Ул шул тиклем асыҡ һәм ябай. Әммә ошо ябайлыҡ артында мин авирҙың бик ҙур\nхеҙмәтен күрәм. Владислав картиналарында күп нимә тураһында\nһөйләй. Уларҙы шиғырҙар менән сағыштырыр инем мин. Буран, ҡояштың т әүге нуры, эңер, алыҫҡа илтеүсе юлдар... Тыуған тәбиғәтебеҙҙ ең һәр мәлен тотоп ала\nбелә рәссам. Һәм ошо ижадта донъя асылы һәм шатлыҡ ярылып я та.\n- Уның картиналарының йомшаҡлығы һәм ысынлығы яҙыусы ҡәлә ме кеүек, тормоштан иң әһәмиәтле, яҡты һәм изге төшөнсәләрҙе ай ырып ала. Ҡасандыр беҙ уның менән минең фатирымда ултырҙыҡ һәм мин кәш тәнән бер китапты алып, "Оҫта Владислав Меосҡа ысын йөрәктән !" тип яҙып бирҙем.\nБыл һүҙҙәр минең рәссамдың ижадын нисек аңлауымды һүрәтләй,\n- тип юғары баһа бирә Мостай Кәрим. - Йылдар үтә, ә рәссам һәр саҡ\nижади ынтылыш тулҡынында ҡала.\nҮҙе әйтеүенсә, әлегә ул иң яҡшы эшен төшөрмәгән. Хәйер, у ның һәр һүрәте - иң яҡшыһы. Ышанмайһығыҙмы Ул саҡта һеҙгә у ның юбилей күргәҙмәһендә мотлаҡ булырға кәрәк.


Таможня хеҙмәткәрҙәре көнө алдынан "Башинформ" агентлығында үткән матбуғат конференцияһында Башҡортостан\nтаможняһы етәксеһе Нәзип Ғәликәев мине "недоставка" терминының ҡулланыуҙан бөтөнләй сығыуы менән ғәжәпкә һалды. Хәҙер беҙҙә "доставка 100 процент" тип әйтәләр тип\nтынысландырҙы ул журналистарҙы. Нәзип Әхмәтзәки улы Башҡортостандың һуңғы ваҡыттағы тышҡы сауҙа ҡаҙаныштары менән уртаҡлашты.\n2005 йылдың ғинуар - сентябрь айҙарына тышҡы сауҙа әйләнеше 4 440, 6 миллион доллар, йәғни үткән йылдың ошо осоро менән сағыштырғанда 182, 5 процент тәшкил иткән. Уның 4 102, 7 миллион доллары - экспортҡа, 337, 9 - ы импорт ҡа ҡарай. Статистикала бындай һан теркәлгәне юҡ әле, тип ышандыра таможня хеҙмәткәрҙәре.\nФедераль бюджетҡа 22 миллиард һумдан ашыу аҡса күсерелгән ( план ете процентҡа арттырып үтәлгән). Бер йыл\nэлек таможняның "табышы" өс тапҡыр аҙыраҡ ине.\nБашҡортостан таможняһы икенсе йыл инде Яңы Таможня\nКодексы буйынса эшләй. Яңы кодексҡа ярашлы, тауарҙы\nтаможня аша үткәреү ваҡыты бер тәүлеккә тиклем ҡыҫҡартылған : таможня йөк декларацияларының 98 проценты хәҙер Башҡортостан таможняһында бер тәүлек эсендә документлаштырыла. Бынан тыш ведомство үҙе Иҡтисади үҫеш министрлығының либераль ҡанаты аҫтына күсте. Һәм эҙемтәләр үҙҙәрен оҙаҡ көттөрмәй.\nНәзип Ғәликәевтың һүҙҙәренсә, Башҡортостан таможняһы\nбарлыҡ көсөн "тышҡы сауҙа һәм эшҡыуарлыҡ үҫешенә булышлыҡ итеүгә, мәғлүмәт хеҙмәтләндереүе сифатын арттырыуға " йүнәлтә.\nҺан технологиялары ла бөгөн таможня хеҙмәткәрҙәре өсөн\nяңылыҡ түгел. Өфө таможняһында июль айынан алып тауар һәм\nтранспорт средстволарын декларациялауҙың электрон формаһы и ндерелгән. Тиҙҙән "ҡағыҙһыҙ" технологиялар барлыҡ формаль\nпроцедуларҙы тиҙ арала башҡарырға мөмкинселек бирәсәк, тип\nвәғәҙәләй Нәзип Ғәликәев.\nБизнес менән аралашыу йәһәтенән Таможня хеҙмәткәрҙәре\nтағы ла алғараҡ киткән, бында тышҡы иҡтисади эшмәкәрлектә\nҡатнашыусылар менән эш буйынса консультатив совет төҙөлгән,\nсеминарҙар үткәрелә. Бер һүҙ менән әйткәндә, тышҡы иҡтисад\nүҫеше эшендә таможня тауар етештереүселәргә яҡынлаша бара. Һәм иҡтисадта һәм дәүләт хеҙмәтләндереүен стандартлаштырыуҙа\nбына тигән либераллек өлгөһө күрһәтә. Башҡортостандың таможня хеҙмәткәрҙәренең кәйефен бер нимә ге нә боҙа, ул да булһа, намыҫһыҙ әҙәмдәрҙең законды өҙлөкһөҙ б оҙорға маташыуы. 2005 йылда ғына был йәһәттән ярты мең самаһы махсус операция үткәрелгән, 17 енәйәт эше ҡуҙғатылған , яҡынса ун миллион һум тирәһе штраф һалынған. Туғыҙ килограмдан ашыу контрабанда наркотиктары табылған. Башҡа эштәр менән бер рәттән таможня хеҙмәткәрҙәре сит илдән экстремист йүнәлештәге дини әҙәбиәт индереүгә ҡаршы бер\nнисә операция үткәргән.\nХәҙерге ваҡытта тағы ла сит ил автомобилдәрен индереү буйынса закон боҙоуҙар өҫтөнлөк алған. Хәйер, сиктә закон боҙоуҙарға таможня хеҙмәткәрҙәре лермонтовса фәлсәфәүи күҙлектән ҡарай: барыбер эләктерәсәкбеҙ.


Башҡортостандың алты районында шәкәр сөгөлдөрөн йыйыуға төштөләр // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың алты районында шәкәр сөгөлдөрөн йыйыуға төштөләр\n10:11, 3 сентября 2013 Иҡтисад\nБашҡортостан хужалыҡтары шәкәр сөгөлдөрөн йыйыуға төштөләр. БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бөгөнгө көнгә был культураны алты район аграрийҙары йыя башлаған.\nӘлеге ваҡытта шәкәр сөгөлдөрө 595 гектар майҙанда ҡаҙып алынған. Иң юғары эш темптары Баҡалы районында күҙәтелә, унда был техник культура өсөн бүленгән майҙандарҙың 10 процентында сөгөлдөр йыйылған.\nТөбәктә уртаса уңыш гектарынан 342 центнер тәшкил итә, әлеге ваҡытта 20,3 мең тоннанан ашыу татлы тамыраҙыҡ ҡаҙып алынған. Шул уҡ ваҡытта иң юғары уңыш Благовар районында теркәлгән, унда гектарынан 528 центнер сөгөлдөр йыйып алалар.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, яҡынса күҙаллауҙар буйынса, республикала һәр гектарҙан 250-шәр центнер шәкәр сөгөлдөрө йыйып алыу планлаштырыла. 2013 йылда Башҡортостанда был культура йәмғеһе 55,2 мең гектар майҙанда сәселде. Үткән йыл менән сағыштырғанда, был 1,5 процентҡа күберәк.\nНасар һауа шарттары арҡаһында сәсеүлектәрҙең бер өлөшө һәләк булды, шуға күрә республика аграрийҙары шәкәр сөгөлдөрөн 52,6 мең гектар майҙанда, йәғни сәсеүлектәрҙең 95 процентында йыйып аласаҡ.


Башҡортостанда Халдун Танер исемендәге халыҡ-ара конкурсының республика этабы еңеүселәре билдәләнде // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда Халдун Танер исемендәге халыҡ-ара конкурсының республика этабы еңеүселәре билдәләнде\n10:38, 9 октября 2015 Мәҙәниәт\nӨфөлә Халдун Танер исемендәге халыҡ-ара драматургтар конкурсының республика этабына йомғаҡ яһалды. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ТӨРКСОЙ проекты танылған төрөк драматургының тыуыуына 100 йыл тулыуға бағышланған.\nКонкурста 50-нән ашыу пьеса авторы ҡатнашты, тип хәбәр итте Башҡортостандың Драматургия һәм режиссура үҙәге етәксеһе Әлиә Яхина. Комиссия Башҡортостан буйынса еңеүселәрҙе билдәләне. Улар — яҙыусы Мәрйәм Бураҡаева («Шәүлә» пьесаһы), Наил Ғәйетбаев («Любезники-любизар…») һәм Мөнир Ҡунафин («Люксембургҡа барғанда...»).\nХәҙер авторҙарҙың эше төрөк теленә тәржемә ителгән һәм конкурста артабан ҡатнашыу өсөн халыҡ-ара жюри тарафынан һайлап алынасаҡ. Беренсе төрки халыҡтары пьесалары конкурсын ТӨРКСОЙ, «Евразия» яҙыусылар союзы (Анкара, Төркиә), республикабыҙҙа конкурстың төбәк этабын Башҡортостандың Драматургия һәм режиссура үҙәге ойоштора.


Бөгөн Өфөнөң "Ҡунаҡһарай" сауҙа комплексы биләмәһендә "Терра Ҡыш" фестивале тамамлана - Bash.News\nБөгөн Өфөнөң "Ҡунаҡһарай" сауҙа комплексы биләмәһендә "Терра Ҡыш" фестивале тамамлана\nБөгөн Өфөнөң "Ҡунаҡһарай" сауҙа комплексы биләмәһендә "Терра Ҡыш" фестивале тамамлана https://bash.news/news/87441_bgn_fn_unaaraj_saua_kompleksy_bilmend_terra_ysh_festivale_tamamlana\n03 ғин 2019, 20:55\nДүрт көн дауам иткән сара сиктәрендә өфөләр һәм баш ҡала ҡунаҡтарына төрлө күңел асыу программалары тәҡдим ителде, ҡыҙыҡлы күргәҙмәләр эшләне. Уларҙың береһендә төрлө тоҡомло эттәр менән дә танышырға мөмкин ине.\nЭт һәм уның хужабикәһе дуэт менән йырларға ярата. Виктория менән Ригл ҡушаматлы эт музыка менән мауығыуҙан тыш, башҡа һөнәрҙәр ҙә белә. Виктория үҙенең дүрт тояҡлы дуҫы менән эт үҫтереүселәр түңәрәгендә шөғөлләнә. Унда эт хужаларын хайуандарға күнекмәләр үткәрергә өйрәтәләр, һуңынан был шөғөлдәргә балалар үҙҙәренең эттәрен өйрәтә.\nВиктория Боровик: “Бәләкәй һеңлем илағас, беҙҙең этебеҙ ҙә илап ебәрҙе, шулай итеп илай һәм йырлай башланы”.\nДөрөҫ тәрбәләнгән эттәр балаларҙың иң яҡын дуҫына әүерелә. Австралия овчаркалары көтөү көткәндә хужаһына ҙур ярҙамсы, һәм улар еккегә лә тиҙ өйрәнә. Бөгөнгө сараға килгән балалар һәм уларҙы ата-әсәләре йорт хужаһы булған эттәрҙең төрлө тоҡомдары һәм төрҙәре менән яҡындан аралаша алды.\nҘур кәүҙәле эттәрҙән ҡурҡырға ярамай, ти хужалары. Йомшаҡ мамыҡлы маламуттар - изге һәм кешеләр менән тиҙ уртаҡ тел таба алған күндәм холоҡло йән эйәләре.\nАйгөл Камалетдинова, “Минең эттәрем йортто ләүкелдәп өрөп һаҡлаусы ғына түгел. Дүрт аяҡлы януар ошондай булырға тейеш, тигән фекерҙәмен”.\nҠунаҡһарай сауҙа комплексындағы майҙанда полицияла тоғро хеҙмәт иткән овчаркаларҙы, йомшаҡ холоҡло маламуттарҙы ла күпләп осраттыҡ. Нисек кенән булмаһын, бындай байрамдар кешеләрҙе берләштереп кенә ҡалмай, ә дүрт аяҡлы тоғро дуҫтарыбыҙға ҡарата кеселекле һәм кешелекле булырға ла өйрәтә.\nРадий Хәбиров мәктәп уҡыусылары менән осрашты\n22:11, 11 окт\n«Полиэф» предприятиеһындағы авария эҙемтәләрен тикшереү дауам итә\n22:42, 10 окт\n«Сибур» йәмғиәте идараһы рәйесе Башҡортостан башлығынан һәм төбәк халҡынан ғәфү үтенде\n22:40, 10 окт


Ике юлдың береһен генә һайлау мине ҡурҡыуға һалды...\n11 Март 2020, 15:24\nНимә ул хайп? Замана башҡорт һылыуы ниндәй булырға тейеш? Социаль селтәрҙәрҙән ҡайһыһы – иң шәбе? Ошо һорауҙарға яуап эҙләп, беҙ һуңғы йылдарҙа үҙенең яғымлы, наҙлы, шул ваҡытта көслө тауышы менән тамашасы һөйөүен яулаған йырсы Диана Шиһапова менән әңгәмә ҡорҙоҡ.\n– Сәләм, Диана! Әйҙә, танышып үтәйек. Ҡайһы яҡ һылыуы булаһың?\n– Мин үҙем Өфөлә үҫтем. Атайым Салауат районынан, ә әсәйем – Балаҡатай районынан, мин ошо яҡтарға бәләкәй саҡтан олатай-өләсәйемә ҡайтып йөрөнөм, һәр йәйем ауылда үтә торғайны.\n– Белеүебеҙсә, һинең сәхнә тормошоң “Сулпылар” телевизион конкурсынан башланып киткән. Шуның турала һөйләп үт әле.\n– Музыка менән мин балалар баксаһында шөғөлләнә башланым. Өфөнөң 308-се башҡорт балалар баҡсаһында тәрбиәсем Бикә Әхтәм ҡыҙы мине бер тапҡыр төшкө аштан һуң саҡыртып, йыр йырлатып ҡараны, шунан һуң беҙ бәйгегә әҙерләнә башланыҡ, мине беренсе сәхнәгә сығышым нәҡ ошо ваҡытта булды.\nАҙаҡ, 102-се башҡорт гимназияһына уҡырға килгәс, музыка дәресе уҡытыусыһы Фәйрүзә Хаҙимулла ҡыҙы миңә башҡорт йырҙарын өйрәтә башланы. Һәр бер мәктәп, ҡала сараларында мин әүҙем ҡатнаша торғайным, шулай минең сәхнәгә күңелем ятты, ҡурҡмай башланым. Шуны һиҙептер, бәлки, икенсе класста, 2010 йылда беренсе тапҡыр “Сулпылар” йыр-моң бәйгеһендә ҡатнаштым, үҫә бара мин ул бәйгелә тағы ла көс һынап ҡараным. 2013, 2015 йылдарҙа ҡатнашҡайным. Тамыр телеканалы минең иң беренсе ижади баҫҡысым булды, камера алдында эшләргә, ҡуркмаҫҡа тап унда өйрәнелде. “Тамыр”ҙа эшләгән ағай-апайҙар шул тиклем миңә оҡшағайны, һәм мин үҙемә йыр-моңдо ташламаҫҡа, алға табан барырға һүҙ бирҙем. "Сулпылар" миңә ҙур тәжрибә бирҙе.\n– Яңылышмаһаҡ, КВН да һиңә ят түгел...\n– Эйе, дөрөҫ, КВН миңә бик яҡын. 5-се синыфта уҡығанда беҙҙең башҡорт теле уҡытыусыһы Зилиә Юлай ҡыҙы, һәйбәт уҡыған, гимназия тормошонда әүҙем ҡатнашҡан уҡыусыларҙы йыйылышҡа саҡырҙы. Шул уҡыусылар иҫәбендә мин дә булдым. Беҙгә гимназиябыҙҙа элегерәк башҡорт КВН командаһы булыуы тураһында, уларҙың "Шаяниум"да булған уңыштары тураһында һөйләнеләр. Һәм шул саҡ уҡытыусым беҙгә: “Һеҙ гимназиябыҙҙың яңы КВН составы булаһығыҙ", – тине. Мин быға бик шатландым. Беҙ, үҙебеҙгә яңы маҡсаттар ҡуйып,“Етегән+1” командабыҙ менән "Шаяниум" шаяндар һәм отҡорҙар бәйгеһенә әҙерләнеп башланыҡ. Мин командабыҙҙың капитаны булдым, 9-сы синыфҡа тиклем уйнаным, йыл һайын ҙурыраҡ дәрәжәгә етә торғайныҡ, әммә беҙҙең иң ҙур хыялыбыҙ – кубок ине. Ниһайәт, 2017 йылда, минең һуңғы уйынымда,"Етегән+1" командаһы гимназияға беренсе кубокты алып ҡайттыҡ\nКВН-ды бик һағынам, әгәр ҙә әлеге командабыҙ миңә “Диана апай, уйынды ҡарарға кил әле” – тиһәләр, һәр ваҡыт барам, сөнки уйын ваҡытында еңеүгә ҡарата иң ҙур шарт – залда көйәрмәндәр булыуы.\n– Һәм сәхнәгә ылығыу һине 2018 йылда “Йәшлек-шоу”ға алып килде...\n– Тап шулай. 2018 йылда “Йәшлек-шоу” йыр-моң бәйгеһендә ҡатнашып, 2-cе урын яуланым. Был бәйге миңә башҡорт эстрадаһына юл асты. Мин бында беренсе тапҡыр профессиональ рәүештә, ҙур йырсылар һымаҡ сығыш яһаным. Өр-яңы йыр, костюм, бейеүселәр менән матур номер эшләнек. Бик ныҡ рәхмәтлемен "Йәшлек-шоу" ға, ул миңә ҙур тәжрибә бирҙе, ә иң мөһиме – унда яҡын ысын дуҫтар таптым. Беҙҙең етәкселәребеҙ Асия апай Шахминаға, Гөлсәсәк апай Игебаеваға һәм ғөмүмән бөтә конкурсҡа ҡағылышлы кешеләргә ҙур рәхмәтемде белдергем килә. Нәҡ ошо кешеләр эстрадабыҙҙы үҫтерәләр, йәштәргә этәргес көс биреп торалар.\n– Ошонан сығып шундай һорау: ни өсөн Башҡорт дәүләт университетын һайланың, ә сәнғәт академияһын түгел?\n– Мин 2019 йылда Өфө ҡалаһының Дим биҫтәһендәге 102–се башҡорт гимназияһын тамамланым. Эйе, ысынлап та ике юлдың береһен генә һайлау мөмкинлеге мине бик ныҡ ҡурҡыта ине. Беҙҙе бит мәктәптә бер нисек тә сикләмәйҙәр ине: оҡшай икән – йырла, оҡшай икән – математиканан олимпиадала ҡатнаш... Өлгөр генә. Ә бында һин бер генә һөнәрҙе үҙләштер, имеш. Мин бәләкәй саҡтан ошолай сәхнәне уҡыу менән бүлеп йәшәнем, шуға күрә, был юлы ла шулай итергә булдым. Төшкә тиклем Башҡорт Дәүләт Университетының Хоҡуҡ институтында белем алам, төштән һуң йырлайым, сығыштар яһайым. Мин һәр ваҡыт ғәҙеллек, кеше хоҡуҡтарын яҡлау темалары тураһында уйлана торғайным, ә хәҙер инде был өлкәне ныҡлап өйрәнәм. Был минең бәләкәй генә хыялым ине.\n– Ә һинең телефоныңда “Тик-ток” музыкаль приложениеһы бармы?\n– Юҡ, ул приложение бик ныҡ популяр булыуына ҡарамаҫтан, мин уны ҡулланмайым. Ни эшләптер, социаль селтәрҙәрҙе бигүк яратып бөтмәйем. Тере аралашыу яҡлы мин. Яҡын кешеләрем быны яҡшы белә.\n– Шулай ҙа ниндәй социаль селтәрҙе йышыраҡ ҡулланырға тура килә?\n– Әлеге ваҡытта “Инстаграм” ҡушымтаһына өҫтөнлөк бирәм. Буш ваҡытымда инстаграмдағы дуҫтарымдың яңылыҡтарын күҙәтәм.\n– Хәҙер мәғлүмәт сығанаҡтары, блогерҙар ғына түгел, ҡайһы бер йырсылар ҙа хайп артынан йүгерә. Быға ҡарашың нисек?\n– Эйе, бәлки, ниндәйҙер ваҡытҡа хайп кешене популярлаштыралыр, әммә ул “аҡ хайп” булмаһа, кешеләр ниндәй тиҙлек менән ул хәбәрҙе белә, шул уҡ тиҙлек менән онота ла. –\n–“Аҡ хайп” нисегерәк була?\n– Мәҫәлән, тирә-яҡ мөхитте һаҡлаусы йәш ҡыҙ Грета Тунберг "аҡ хайп" тулҡынын тотто. Мин уның турала яҡшы фекерҙәмен. Хайп булһа булһын, әммә һеҙҙең, туғандарығыҙҙың йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтерерлек булмаһын.\n– Сәхнә кешеһенә тышҡы ҡиәфәтте гел идеаль торошта тоторға кәрәк. Һин ниндәй косметика ҡулланаһың, ҡайҙа кейем тектерәһең? Диета тотаһыңмы?\n– Эйе, ҡатын-ҡыҙҙарға үҙҙәрен яҡшы ҡиәфәттә тотоу бик мөһим. Минеңсә, иң беренсе шарт – дөрөҫ туҡланыу һәм сифатлы косметика ҡулланыу. Үҙем натураль косметикаға өҫтөнлөк бирәм, Америка, Кореяла сыҡҡан косметика миңә айырыуса оҡшай.\nСәхнә кейеменә килгәндә, ҡалабыҙҙың төрлө махсус сәхнә кейеме тегеү ательеларына мөрәжәғәт итәбеҙ.\nДиетамы? Юҡ, мин бер ҡасан да диета тотҡаным юҡ. Минеңсә, шәкәрле һәм ондан әҙерләнгән ризыҡтарҙы әҙерәк ашаһаҡ, диета кәрәкмәй.\n– Ғөмүмән, заманса башҡорт ҡыҙы ниндәй ул? Элеккесә, оялсан, баҫалҡымы, әллә үҙ һүҙен һүҙ итә белгән, сағыу шәхесме?\n– Замана китә бара, әммә беҙҙең башҡорт ҡыҙҙарына хас булған һыҙаттарҙы бер ҡасан да юғалтырға ярамай. Аҡыллы, тыйнаҡ, ғәҙел, тәүфиҡлы, иманлы булырға тейеш замана ҡыҙы. Сөнки тап шул сифаттар хәҙерге ҡыҙҙарҙа юғалып бара. Был һыҙаттар һәр бер заманаға ла тура килерлек, тип уйлайым.\n– Аманат журналы уҡыусы ҡыҙҙар һәм егеттәргә ниндәй теләктәр еткерер инең?\n– Иң мөһиме – һау-сәләмәт, әүҙем булығыҙ, яҡшы уҡығыҙ. “Ятып ҡалғансы, атып ҡал!” тигән башҡорт халҡы борондан, шул принцип менән йәшәгеҙ. Үҙегеҙҙе төрлө яҡтан үҫтерегеҙ, был бер ҡасан да бушҡа булмаҫ.Тырыш булығыҙ, “Тырышҡан –ташҡа ҡаҙаҡ ҡаҡҡан” – был минең тормош девиздарымдың береһе. Бер ҡасан да ҡулығыҙҙы төшөрмәгеҙ. Телебеҙҙе үҫтерәйек, республикабыҙға файҙалы шәхестәр булып үҫәйек, дуҫтарым!\n– Әңгәмә өсөн ҙур рәхмәт, Диана! Һиңә лә алдыңа ҡуйған маҡсаттарыңа ирешеүеңде, ижади уңыштар теләйем!\nМиләүшә Байъегетова әңгәмәләште.


24 Декабрь 2018, 13:50\n– Эй, галушлы һылыу, яңғыҙың яр буйында юрғалап, ни эш ҡыйратып йөрөйһөң? Ә мин бына йәш кәләш ҡуйынында ирейем, ха-ха…Ирен осратырмын тип уйламағайны Илүсә. Аяғына иҫке генә галуш эләктереп, тубығы сыҡҡан трикола, һуҙылған футболкала яр буйлап, ҡайтмаған ҡаҙҙарын ҡыуып булаша ине. Ә Рәфил буяуға батҡан бер бисә ишаратын етәкләп, йылға буйына төшөп бара. Һыу инмәкселәрҙер. Икеһе лә үҙҙәренсә бәхетле күренә, йылмайышҡан була биғәләштәр. Эй, рәнйене иренә Илүсә. Нисәмә йыл бер түшәк бүлешкән, сәскә кеүек өс ҡыҙ үҫтергән иргенәһе бер һепертке алдында һине түбәнһетһен әле. Ярай, ташлап та сығып китһен, ти, инде. Ә осраған һайын бысраҡ бәрергә ниндәй зыян эшләне һуң әле Илүсә?


Материалы за 15.12.2009 » Архив газеты "Йәшлек"\nБелгән белгәнен эшләр, белмәгән беләген тешләр.\nБР Президенты Мортаза Рәхимов Республика йортонда Рәсәй Дәүләт Думаһының Бюджет һәм һалымдар буйынса комитеты рәйесе, «Берҙәм Рәсәй» партияһының Үҙәк контроль-ревизия комиссияһы ағзаһы Галина Карелова менән осрашты.\nЭшлекле осрашыуҙа «Берҙәм Рәсәй» партияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһенең эше, партия ҡоролошо проблемаларына ҡағылышлы мәсьәләләр ҡаралды.\nГалина Карелова социаль мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә һәм һаулыҡ һаҡлауҙы үҫтереүҙә республикабыҙҙың тәжрибәһен юғары баһаланы, ҡатмарлы иҡтисади хәлгә ҡарамаҫтан, Башҡортостанда бөтә социаль йөкләмәләрҙең тулы күләмдә үтәлеүен һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nЭшҡыуарлыҡ үҫеше – иҡтисадҡа ярҙам Иҡтисад\nБашҡортостан Республикаһы Хөкүмәтендәге киңәйтелгән ултырышта эшҡыуарлыҡ мәсьәләләре, 2009 йылда бүленгән финанс ресурстарын файҙаланыу буйынса һөйләшеү булды.\nШәхси эшҡыуарлыҡ быйыл бик ҙур суммала ярҙам алды – барлығы 1,8 миллиард һум самаһы, шул иҫәптән республика бюджетынан – 500 млн, федераль ҡаҙнанан 573 млн һум. Бынан тыш, Башҡортостан эшҡыуарлыҡ субъекттарын кредитлауҙы әүҙемләштереү өсөн 800 миллион һум күләмендә лимит алды.\nИл төбәктәренә финанс ярҙамы конкурс буйынса бүленде. Башҡортостан өлөшөнә төшкән лимит 2009 йылда иң күләмлеһе. Артабан Татарстан (623 миллион һум) килә. Республиканың да бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү программаһының төп йүнәлеше – бизнесҡа финанс ярҙамы.\nРФ эске эштәр министры урынбаҫары Аркадий Еделев Гудермес ҡалаһында Чечен Республикаһы Президенты Рамзан Ҡадировҡа милиция генерал-майоры погондарын тапшырҙы.\nЕделев РФ эске эштәр министры Рәшит Нурғәлиевтың күрһәтмәһен үтәүен белдерҙе. Ул Рамзан Ҡадировҡа Нурғәлиевтың бүләген – «Эске эштәр министрлығы: кисә, бөгөн, иртәгә» китабын тапшырҙы. Погондарҙы һәм бүләкте тапшырып, министр урынбаҫары, Чечня Президентының бөтә Төньяҡ Кавказ төбәгендә законлылыҡ һәм тәртип урынлаштырыуҙа, республиканың тыныс тормошон тәьмин итеүҙә өлөшө баһалап бөткөһөҙ, тип билдәләне.\nИзге күңелле кешеләр бар икән! Башҡортостан\n«Бала йөрәгенә ҡағыл» хәйриә акцияһы тамамланды. Милләт сәләмәтлеге лигаһы һәм А. Бакулев исемендәге Йөрәк һәм йөрәк-ҡан тамырҙары хирургияһы ғилми үҙәге ойошторған «Бала йөрәгенә ҡағыл» Бөтә Рәсәй хәйриә акцияһы барышында тыумыштан йөрәк өйәнәкле балаларҙы дауалауға 10 миллион һумдан ашыу аҡса йыйылды. Бағыусылар аҡса күсереүҙе һаман дауам итә.\n«Бала йөрәгенә ҡағыл» Бөтә Рәсәй хәйриә акцияһы илебеҙҙә 1999 йылдан үткәрелә. Был проекттың маҡсаты – йәмәғәтселекте тыумыштан килгән йөрәк өйәнәген тулыһынса дауалау мөмкинлеге менән таныштырыу һәм ошондай диагнозлы балаларҙы дауалауға адреслы финанс ярҙамы күрһәтеүгә йәлеп итеү.\nАкция сиктәрендә Өфөлә медиктар ике аҙна буйы балаларҙың һаулыҡ торошон тикшерҙе, телевизион күперҙәр, телевизион һәм радиотапшырыуҙар, ауырыу балалар өсөн концерттар һәм спорт саралары ойошторолдо.\nЫсын ҡиммәттәрҙе тергеҙеү мөһим Яңылыҡтар, Сәйәсәт\nӨфө ҡалаһының «Аҡбуҙат» ипподромы манежында илебеҙҙең төрлө төбәктәренән журналистарҙы йыйған был форум медиабаҙар профессионалдары араһында диалогты көйләргә, Ватан журналистикаһының кимәлен күтәрергә, авторҙарҙың иғтибарын заманыбыҙҙың көнүҙәк проблемаларына йүнәлтергә тейеш.\n«МедиаСоюз» Бөтә Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы, РФ Йәмәғәт палатаһы, Матбуғат һәм коммуникациялар буйынса федераль агентлыҡ, Башҡортостан Хөкүмәте, БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡ ярҙамында ойошторолған «Ҡиммәттәр системаһы» фестивален асыу тантанаһында БР Президентының дәүләт советнигы Сергей Лаврентьев, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев, БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡ етәксеһе Эдуард Юлдашев, РФ Йәмәғәт палатаһының Мәҙәни һәм рухи мираҫты һаҡлау буйынса комиссияһы рәйесе урынбаҫары, «МедиаСоюз» ойошмаһының вице-президенты Елена Зелинская, «Эксперт» журналының баш мөхәррире, «МедиаСоюз» йәмәғәт ойошмаһының президенты Валерий Фадеев, республикабыҙҙың башҡарма власть органдары вәкилдәре, журналистар ҡатнашты.


Менән тәьмин ресурс контракт һәм һатыу\nДокументировать араһында килешеүҙе тәьмин итеүсе субъекттарына һәм ойошмаларына өсөн ҡулланыу һәм һатыу-һатып тауар. Шәхси эшҡыуарҙар араһында контракт булып ала ваҡлап һатыу, халыҡ-ара килешеү ҙур ҡорамал өсөн бик күп ҡиммәтле. Килешеү, йөкләмәләре булырға тейеш һәм һатыусы һатып яҡтан күрһәткән һәм бөтә әйтелгәндәр аныҡ көйләүсе ойошмалар ҡатнаша ҡотолоу, йәғни хәүеф һәм бәхәс барышында иң кәмендә сауҙа мөнәсәбәттәре ҡайтарып ҡалдыра. Сөнки һәр кеше уникаль, бизнес, барыһы ла бер тәңгәлдәге ихтыяжын ҡәнәғәтләндерә ала. Шуға ҡарамаҫтан, килешеүҙең төп оҡшаш һәр ваҡыттағыса, төп терминдар менән, тауарҙар, хаҡтар, һәм ташыуҙа, таратыу өсөн яуаплы һәм тәүәккәл, эштәр насар бара. Беҙ был ресурстарҙың ҡайһы бер бите яҙыу, уны төҙөү һәм индивидуаль була ала яраштырыу дауамында файҙалы алыш-биреш килешеүе һәм һатыу. Купля-ара килешеү тураһында тәҡдим индергән инеш һылтанма бит-һатылған, был шулай уҡ мөһим өлкәләрен көйләй органдары сайтында. Википедия тәҡдим иң яҡшы сө урын, үҙенсәлектәре хаҡында килешеүҙәр уйлап-һатыу һәм һатып араһында. Яҡшы булған купля-ара килешеү тураһында бмо конвенцияһы һәм инеш Инкотермс н элементы-һатыу тауары (улар һәр береһе тулыраҡ, түбәндә ҡарағыҙ). Халыҡ-ара сауҙа палатаһының органы булып тора, нормалары һәм стандарттары урынлаштырыу өсөн яуаплы, донъя сауҙаһы үҫешен һәм сәскә атыуына булышлыҡ итә һәм халыҡ-ара сауҙа ҡағыла. Халыҡ-ара классификацияһы файҙалана. Инкотермс-ара алыш-биреш килешеүе тәьмин итеү субъекттары араһында бөтә донъя һәм буйынса, төп мәсьәләләр һәм көйләй, аҙыҡ-түлек ташыу һәм транспорт ҡағыла. Файҙаланыусыларҙы таныу өсөн ҡулланыуҙың ябай ҡағиҙәләрен кодты трехбуквенный серияһы эшләп килә (мәҫәлән, EXW шарттар Франко-Завод). Китап менән тулы сайтынан ҡарап терминдарҙы билдәләү.\nШулай уҡ сайтта Инкотермс тарихы булған, ҡулланыу ҡағиҙәһе тураһында мәғлүмәтте уҡыусылар, йәки уларҙы парижда үткәрә мөмкин. онлайн, FAQ һәм, ҡағиҙәләрҙе ентекле мәғлүмәт биреү һәм уларҙан файҙаланыу шарттарын һәм 2010 йылда ун составына индерелә. Берләшкән милләттәр ойошмаһы, халыҡ-ара килешеү килә-алыш-биреш, сауҙа ойошмаһының хоҡуҡтары буйынса берләшкән милләттәр-ара комиссияның эш һөҙөмтәһе. Организмдың төрлө илдәр араһында сауҙа хоҡуғы халыҡ-ара яраштырырға тырышып, конвенцияһы сиктәрендә, етәкселек һәм закондар типовой. Берләшкән милләттәр ойошмаһы конвенцияһының халыҡ-ара килешеү тураһында купля-әлеге ваҡытта 76 ратификациялаған илдәрҙә тауар һатҡан. Был закон дәүләт-ара сауҙа килешеүҙәре индереү договорҙы ырыуҙаштары автомат килешеүҙәр, әгәр килешеүҙең генә түгел, был туранан-тура сығарабыҙ. Конвенция бында танышырға мөмкин. Шулай уҡ, билдәләп үтергә кәрәк, сауҙа һәм үҫеш буйынса конференцияһының берләшкән милләттәр ойошмаһы, сауҙа индереү ярҙамында үҫтерергә булышлыҡ итеү маҡсатым. ЮНКТАД үҫешкән илдәр менән сауҙа беренсе сиратта ярҙам күрһәтеүгә йүнәлтелгән һөйләшеү, үҙ эсенә тураһында доклад һәм мәғлүмәт сайттары буласаҡ, яңылыҡтар һәм мәҡәләләр. Бынан тыш, килешеү өлгөһөн интернет бар бик күп табырға мөмкин. Яҡшы сайттар onecle технологиялар индереү һәм килешеү, килешеү анализ һәм сағыштырыу өсөн миҫал булып мөмкин.\nШуның өсөн ҡулланырға мөмкин\nLexisNexis, ваҡиғалар һәм халыҡ-ара секторҙа һуңғы курстарында коммерция тотоу һеҙҙең өсөн. Күптән барлыҡҡа килгән проблемалар һәм ваҡиғалар тураһында мәҡәләләр сайты, блог һәм форумы тармаҡты закондар менән шулай уҡ юрист. Һатыу һәм һатып алыу тураһындағы килешеү өсөн өҫтәмә мәғлүмәт, китап һайлау яҡшы, асыҡ китапханаларҙа табырға була. Веб-сайты эшләй тырыша веб-биттәр, һәр китап өсөн, ҡасан баҫылып, шуға күрә барлыҡ һорауын ҡәнәғәтләндерә ала һәм булырға тейеш. Әгәр китап һатыу сайттары аша электрон китап булһа ла, эҙләнеү маҡсаты-китап аша һәм башҡа сайттарҙың һылтанмаһын бирә.\nсообщества amazon бындай файҙалы\nКалькулятор Онлайн: рәсәйҙә һатып алынған килем һалым


Башҡортостан Рәсәйҙә дауам иткән мәҙәниәт йылы сиктәрендә әүҙем һәм һөҙөмтәле эш алып барыусы төбәк тип танылды\nДәүләт ярҙамында күп райондарҙа моделле китапханалар, яңы форматта эшләүсе мәҙәниәт йорттары асылды. Уларҙың береһе Ҡырмыҫҡалы районының Прибельский ауылында ла эшләй.\nБашҡорт театры коллективы үҙ сығыштарында халҡыбыҙҙың тарихи үткәнен, тормошон һүрәтләй. Бының өсөн ҡатнашыусылар милли кейемдәр ҡуллана, аш-һыу ҙа әҙерләп ҡуя. Стеналарҙа сигелгән таҫтамалдар, бәйләмдәр, кәштәлә һауыт-һаба ла бар. Прибельскийҙағы башҡорт халыҡ театрының ярты быуаттан ашыу тарихҡа эйә.\nАуыл клубы ла үткән быуаттың 50-се йылынан эшләп килә, 95-се йылда бина төҙөкләндерелә. Ә хәҙер учреждение бөтөнләй яңыса эшләй башлаясаҡ. Моделле мәҙәниәт йорто бөгөн халыҡҡа һәр төрлө ял итеү мөмкинлектәрен тәҡдим итә. Балаһын уйын бүлмәһендә ҡалдырып әсәләр мәҫәлән, физкультура менән шөғөлләнһә, ғаилә башлығы был арала бильярд уйнай йәки ҙур экранда спорт трансляцияларын ҡарай ала. Клуб төнгө сәғәт 12-гә тиклем эшләй.\nҮҙгәреш хатта, оҫталыҡ дәрестәрендә лә күҙәтелә. Хәҙер түңәрәккә йөрөүсе ауыл халҡы ҡул эштәренә танылған остаздарҙан да өйрәнә ала. Видеоконференция ярҙамында клуб менән бәйләнешкә баш ҡала оҫталары ла сыға. Китапхана ла ярайһы ғына байытылды тип билдәләй учреждение белгестәре.\nЯбай китаптарҙан тыш модель китапханала электрондары ла бар. Уларҙы уҡыу өсөн интернет бәйләнеше булған смартфон талап ителә. Ҡоролмаға махсус кодтарҙы таныусы программаны ҡуйғандан һуң уны ебәрәһең һәм камераны кәрәкле китап төшөрөлгән һүрәткә йүнәлтәһең. Артабан табылған һылтанмаға баҫыт китапты телефонға күсерәһең. 10 секунд та үтмәй, ә китапты уҡырға ла була.\nБыл яңылыҡты айырыуса гаджеттарҙы яратыусы йәштәр яҡын күрер тип өмөт итәләр китапханала. Ошо рәүешле китап уҡыусыларҙың артыуы ихтимал. Ғөмүмән, моделле клуб идеяһын урындағы халыҡ бик яҡшы ҡабул итте тип билдәләй район етәкселеге. Мәҙәниәт йорто ауыл кешеһенең яратҡан ял урынына әйләнергә тейеш. Урындағы хакимиәт етәкселеге киләсәктә йәнә ун ауыл клубын заман талаптарына яраҡлаштырырға иҫәп тота.


Беҙҙең бәйгеләр » Страница 9 » Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы\n«Һәр кем ғорурланып кейһен!»\nДуҫтар! «Милли биҙәк» бәйгеһенә тәүге эштәр килә лә башланы. Заманға яраҡлаштырылған, хәҙерге кейемдә милли нағыштарыбыҙҙы ҡулланып тегелгән кейем һәм биҙәүестәр өлгөләрен Һеҙҙән дә көтөп ҡалабыҙ! Бөгөнгө эштәрҙең авторҙары – Өфө ҡалаһынан Әлфиә...\nДонъяла әсәйҙекенән дә көслөрәк, мәрхәмәтлерәк, хислерәк йөрәк юҡтыр! Әҙәбиәт йылы уңайынан журналыбыҙ иғлан иткән «Әсә йөрәге» шиғыр бәйгеһендә ҡатнашыусылар был ысынбарлыҡты йәнә иҫбат итте. Ғорур башҡорт ҡатынын ер йөҙөндәге бер генә ҡөҙрәт...\n"Әсә йөрәге" ярышының икенсе турына үтеүселәрҙе ысын күңелдән ҡотлайбыҙ!!!\nБәйге шарттарын теүәл үтәп, "Әсә йөрәге" ярышының икенсе турына үтеүселәрҙе ысын күңелдән ҡотлайбыҙ!!! Ошо көндәрҙә уларҙың эштәре лайк йыйыу өсөн төркөмгә һалынасаҡ. Ер йөҙөндә әсә йөрәгенән дә көслөрәк, мәрхәмәтлерәк, ҡаһарманыраҡ, хислерәк...


Быйыл ураҡта 2519 комбайн эшләйәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБыйыл ураҡта 2519 комбайн эшләйәсәк\n16:51, 29 июня 2012 Иҡтисад\nИгенде урып йыйыу эштәренә Башҡортостанда 2519 комбайн йәлеп ителәсәк, уҙған йылға ҡарағанда был 23 берәмеккә күберәк. БР Ауыл хужалығы министрлығының игенде урып йыйыу техникаһын әҙерләүгә арналған эш кәңәшмәһендә ошондай мәғлүмәт бирелде. Шулай итеп, республика МТС-тарын иҫәпкә алғанда бер комбайнға уртаса йөкләнеш 480 гектар тәшкил итәсәк. Норма буйынса ул 350 гектарҙан ашмаҫҡа тейеш.\nЙыл һайын игенде урып йыйыу техникаһын 300 берәмеккә яңыртҡанда, төбәк өс-дүрт йылдан норматив күрһәткескә сығасаҡ, тип хәлдәргә аңлатма бирҙеләр Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығында.\nУраҡ алдынан хужалыҡтар бындай техника һатып алыуҙы дауам итә. Ауыл эшсәндәре өсөн Шишмә һәм Илеш райондарындағы ремонт-техника предприятиеларында йыйылған агрегаттар ҙур ярҙамсы була ала. Бынан тыш, ошо арала эш визиты менән Башҡортостанға килгән Беларусь Республикаһы делегацияһы менән дә республиканың ремонт предприятиеларының береһендә МТЗ-82 тракторҙарын йыйыу тураһында килешеү төҙөлгән.\nӘле ауыл хеҙмәтсәндәре өсөн төп бурыс — ураҡ агрегаттарының барыһын да тулы әҙерлек хәленә килтереү.\n— Билдәләнгән бар эштәрҙе лә көйлө һәм юғалтыуҙарһыҙ үткәреү өсөн, беҙгә эштәребеҙҙе дөрөҫ ойошторорға кәрәк, — тигән маҡсат ҡуйҙы Башҡортостандың ауыл хужалығы министры урынбаҫары Фларис Шәйхетдинов. – Техник сәйәсәт үҙебеҙҙең ҡулдар менән яһала, һәм беҙ мөмкин тиклем аграрийҙарға ярҙам итергә тейеш.


27 Апрель 2018, 12:49\nБалаларҙың барыһы ла башҡорт милли кейемендә килде. Оло инәй – Рәлиә Фәйзрахман ҡыҙы Йомағужина йоланың үҙенсәлектәре тураһында мауыҡтырғыс итеп һөйләне. Һыу алып ҡайтыуҙы сәхнәләштереү, яҙ тураһында йомаҡтар сисеү, һынамыштар әйтеү, йырҙар һәм бейеүҙәр байрамыбыҙға йәм, рух өҫтәне.\nКескәй төркөм ҡыҙҙарының – «Ҡулъяулыҡ», малайҙарҙың – «Батырҙар», өлкән төркөм ҡыҙҙарының «Биҙрәләр» бейеүҙәре, яҙ тураһында йырҙары бөтәһенең дә күңеленә хуш килде. Боронғо уйын «Күрешеү»ҙе лә хәтергә төшөрөп алдыҡ.\nШулай итеп, байрамдан бөтәбеҙ ҙә ҡәнәғәт ҡалдыҡ. Уны үткәреүҙә ярҙам иткәндәре, балаларҙың барыһына ла милли кейемдәр тектергәндәре өсөн ата-әсәләргә ҙур рәхмәт. Ә балалар йолаларыбыҙҙы белеп үҫергә тейеш.\nӘнисә АБДРАХМАНОВА, тәрбиәсе.


Рауил Бикбаев: Башҡортостанда күп быуатлыҡ тарихы булған көслө ихтыярлы халыҡ йәшәй // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРауил Бикбаев: Башҡортостанда күп быуатлыҡ тарихы булған көслө ихтыярлы халыҡ йәшәй\n18:17, 10 июня 2010 Сәйәсәт\n— Башҡортостанда күп быуатлыҡ тарихы, үҙенсәлекле мәҙәниәте һәм көслө ихтыяры булған халыҡ йәшәй, — тине, III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының пленар ултырышын асып, Башҡортостандың халыҡ шағиры, БР Дәүләт йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Рауил Бикбаев. — Башҡорт халҡы милли үҙаңды, мәҙәниәтен һәм үҙаллылығын нығытыу өсөн күп көс һалған. Беҙ ата-бабаларыбыҙға изге ер, туған тел һәм тиңдәшһеҙ көй-моң өсөн рәхмәтле.\nБашҡорт халҡының арҙаҡлы шәхестәре араһынан ул Салауат Юлаев, Ризаитдин Фәхретдинов, Мифтахетдин Аҡмулла, Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Мирсәлих Биксурин, Дауыт Юлтый, Шәйехзада Бабич, Әхмәтзәки Вәлиди исемдәрен атаны.\n— Атаҡлы дәүләт эшмәкәре Әхмәтзәки Вәлиди айырым хөрмәткә лайыҡ, — тине Рауил Бикбаев. — Уның 120 йыллығы уңайынан 2010 йыл ТӨРКСОЙ халыҡ-ара ойошмаһы менән беҙҙең данлыҡлы яҡташыбыҙ йылы тип иғлан ителде. Майҙа Истанбулда – күренекле ғалим оҙаҡ йылдар йәшәгән һәм эшләгән ҡалала, — 120 йыллыҡ юбилейына арналған Башҡортостан фәне һәм мәҙәниәте көндәре үтте.\nРауил Бикбаев III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы алдынан республиканың барлыҡ ҡалалары һәм ауылдарында, Рәсәй Федерацияһының 34 субъектында һәм алты сит илдә ҡоролтайҙар үтеүен билдәләне.\n— Берлинда Евросоюз илдәре һәм сит илдәр башҡорттарының ҡоролтайы үтте. Был сараны үткәреүҙә ҡатнашлыҡтары өсөн беҙ РФ Хөкүмәте ҡарамағындағы Рәсәй фән һәм мәҙәниәт өлкәһендә халыҡ-ара хеҙмәттәшлек үҙәгенә һәм Берлиндағы Рус Йортона рәхмәтлебеҙ. III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы ижади интеллигенция вәкилдәрен, предприятие етәкселәрен, ауыл халҡы -башҡорт йәмәғәт ойошмалары активистарын йыйҙы.


Ил инәһе Мәрйәм » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nИл инәһе Мәрйәм\nХалҡыбыҙҙың рухиәте, үҙаңы, ырыҫы һағында торған һәм ауыҙ-тел ынйылары аша милләтебеҙҙең ҡабатланмаҫ асылы, нескә аҡылы, тылсымлы өнө, илаһи моңо серен асып, ижад өлгөләре ярҙамында балалар йөрәгендә телебеҙгә, әҙәбиәтебеҙгә, мәҙәниәтебеҙгә һөйөү уятҡан арҙаҡлы ил инәһе Мәрйәм Бураҡаева 75 йәшен билдәләй. Милләтебеҙҙе гелән алға әйҙәп, бөйөк илебеҙ тарихына, бөгөнгөһөнә, яҡты киләсәгенә ышаныс тәрбиәләгән яугир рухлы ағинәйебеҙ әле лә ғәмәли эштәр менән мәшғүл. «Һәр көнөм үҙ-үҙемде һәм үҙем аша халҡымды раҫлап йәшәүгә арналды», – ти әҙибә тормошо хаҡында. Әүҙем мәғрифәтсенең ғүмер юлын байҡап, халҡына әйтер һүҙҙәренә, ҡиммәтле фекерҙәренә ҡолаҡ һалайыҡ.\nХалҡым тип йән атҡан Мәрйәм Сабирйән ҡыҙы һәр ваҡыт хәрәкәттә, ижади эҙләнеүҙә булыуы менән һоҡландыра. «75 йәшемдә етмеш биш раҫлауҙы билдәләү мәле етте! – ти яҙыусы һүҙен башлап. – Мин ғүмер баҡый үҙемде, үҙем аша милләтемде раҫлап йәшәнем. Ниңәлер гел шундай шарттар тура килде. Мин тыуып үҫкән Иҫәнғол ауылында урыҫ теллегә күсеү бара ине. «Урыҫлашыу» тип әйтмәйем, сөнки бер милләт тә икенсегә әйләнә алмай, шуға күрә «урыҫ теллегә» тием инде. Тап мин уҡыуға төшкән йылда ни ғиллә менәндер Иҫәнғол мәктәбендә, бер юлы дүрт класс туплап, башланғыс башҡорт кластары асылды. Баймаҡ яғынан көслө рухлы Сәйетовтар ғаиләһенең күсеп килеүе минең һәм һабаҡташтарымдың киләсәгенә ыңғай йоғонто яһаусы этәргес булғандыр, тип уйлайым. Ағай район башҡарма комитетында эшләне, ә тормош юлдашы Нурия Фазлиәхмәт ҡыҙы тел һәм йәшәйеш нескәлектәренә төшөндөрөүсе, йөрәгемә ышаныс ҡуҙы һалыусы беренсе уҡытыусым булды.\n…Йәшем артҡан һайын уйҙарымда шул йылдарға йыш ҡайтам. Башҡорт класында уҡығандарҙы түбәнһетеүҙәрен татып үҫеү мине һәр саҡ үҙ милләтемде ҡурсаларға һәм үҫешкә ынтылырға өндәне. Бер Яңы йыл байрамында бөтә класс менән сығыш яһарға әҙерләнгәнбеҙ. «Бишенсе класс хоры башҡарыуында «Беҙҙең ил» йыры» тип иғлан иттеләр ҙә шыршы төбөнә барып баҫтыҡ, башлап мин йырлап, ҡалғандар ҡушылырға тейеш. Ҡараһам, берәү ҙә юҡ, оялып ҡасҡандар. Һөҙөмтәлә бөтә класс өсөн яңғыҙыма йырларға тура килде, – ти Мәрйәм Сабирйән ҡыҙы. – Шунан һуң мине урыҫ класы балалары байтаҡ ваҡыт «Хор» тип йөрөттө».\nМәктәп, уҡытыусылар алдында башҡорт класының намыҫын төшөрөүгә ул бер ҡасан да юл ҡуймай. Сығарылыш имтихандарында башҡорт класының башҡаларҙан бер йәһәттән дә кәм түгеллеген иҫбатлар өсөн, директорҙан имтихандарҙы урыҫ класы менән бергә бирергә рөхсәт ала. Билет алғас, әҙерләнеп тә тормай, мәсьәләләрҙе бер юлы класс таҡтаһында эшләп, бөтә фәндәрҙән «биш»кә тапшырып, БДУ-ның филология факультеты башҡорт-урыҫ бүлеге студенты булып китә. Университетта уға Рәшит Шәкүр, Марсель Ҡотлоғәлләмов, Камил Сиражетдинов, Вәли Байморатов, Миҙхәт Мәмбәтов, Сәбилә Сөләймәнова, Сибәр Дәүләтшина кеүек алдынғы ҡарашлы, ҡыйыу фекерле, көслө рухлы шәхестәр менән бергә уҡыу бәхете насип була.\nУниверситет йылдарында ла ҡул ҡаушарып ултырмай илһөйәр һылыу, 1963 йылда республика гәзиттәрен ябыу, дубляжға әйләндереү мәсьәләһе килеп баҫҡас, Рәми Ғарипов, Юныс Латипов, Әкрәм Биишев, Рәшит Шәкүр кеүек шәхестәргә эйәреп, ғәзиз туған телен яҡлаусыларға ҡушыла.\nХеҙмәт юлын уҡытыусы булып башлаған рухлы ханымға журналист, мәғрифәтсе, яҙыусы, хатта эшҡыуар һөнәрҙәрен үҙләштереү бәхете яҙған…\nМәҡәләнең тулы вариантын журналдың 3-сө (2018) һанында уҡығыҙ.\nТеги: Мәрйәм Бураҡаева


Табиптар өсөн – 125 миллион һум » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Табиптар өсөн – 125 миллион һум\nРеспублика Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров төҙөлөп ятҡан “Сулпан” биҫтәһен ҡараны. Бында йәшәүселәр транспорт туҡталышына тиклем алыҫ булыуына, урамдар насар яҡтыртылыуына зарланды, балалар поликлиникаһына эләгеүе лә ауыр икән.\nРадий Хәбиров билдәләүенсә, дауаханалар һәм поликлиникаларҙа табиптар етешмәүе – системалы проблема. Ул ошо аҙнала республика ҡаҙнаһынан “тар” белгестәр өсөн 125 милион һум аҡса бүленеүе тураһында әйтте. Муниципалитеттар эшкә килгән табиптарҙы торлаҡ менән тәьмин итергә тейешле.\nОшо уҡ биҫтәлә Радий Хәбиров яңы төҙөлгән балалар баҡсаһын да ҡараны. Ул шәхси инвестор аҡсаһына төҙөлгән, ләкин төрлө сәбәптәр арҡаһында һаман файҙаланыуға тапшырылмаған. Республика етәксеһе район властарына был проблеманы хәл итеү юлдарын табырға һәм уға хәбәр итергә ҡушты.


Ҡороған ағастарҙы киҫергә кәрәк\n15 Октябрь 2018, 13:49\nЙәмғиәт урындарында hәм шәхси ихаталарҙа ҡороған ағас булырға тейеш түгел\nБеҙ табиғәт афәттаре, көслө дауылдар hәм тайфундар ҡотоноуы тураһында йыш ишетәбеҙ. Беҙҙең яҡтарҙа йыш булмаһа ла, көслө ел, ҡойма ямғыр hәм ҡар күп яуыу булғылай, улар түбәләргә, биналарға зыян һала. Насар тәбиғәт шарттары ағастарҙы да ауҙара ала, айырыуса ҡороғандарын.\n— Газсылар hәм электрсылар өй ҡаршыһында үҫкән ағастарға ҡарата бер нисә тапҡыр киҫәтте hәм күрһәтмә яҙҙы, — ти Бишбүләк ауылынан хеҙмәт ветераны Валентина Корниловна Чернова. — Әлеге матур ағастарҙы — күп ботаҡлы имән менән Себер ҡарағасын ярты быуат элек мәрхүм тормош иптәшем ултыртҡайны. Ағастар егерме метрҙан ашыу бейек булып үҫте, ботаҡтары йорт түбәһенең бер өлөшөн, газ hәм электр үткәргестәрен ҡаплап китте. Мине был борсоуға һала ине, әммә уларҙы киҫтерергә һәр ваҡыт ҡыҙғандым. Шулай ҙа тормош иптәшем тураһында иҫтәлек бит. Район гәзитендә ҡороған ағастларҙы hәм ботаҡтарҙы киҫеү буйынса хеҙмәт күрһәтеүсе мобиль бригада тураһында белдереү таптым. Егеттәр ҡамасаулаусы ботаҡтарҙы ғына киҫергә ризалашты.\nАвтомобиль вышкаһындағы ағас киҫеүсе ҡарағай ботаҡтарын бер-бер артлы бөхтә итеп киҫкән.\n— Беҙ иртә яҙҙан алып Бишбүләк ауыл Советы ауыл биләмәһе территорияһында ҡороған ағастарҙы\n— йыйыштырыу менән шөғөлләнәбеҙ, — ти Василий Воронков. — Бригадала ике кеше: мин — водитель hәм крансы, ағас киҫеүсе Анатолий Назаров. Халҡҡа хеҙмәттең бындай төрөн күрһәтеүҙе ауыл советы хакимиәтендә хупланылар. Беҙ Юбилей hәм Ҡала арты урамдары ишек алдарында ҡороған ағастарҙы киҫеп алдыҡ, урау юлда эшләнек. Заказдар күберәк шәхси хужалыҡтарҙан килә. Саҡырыу буйынса райондың тораҡ пункттарына сығабыҙ. Бина түбәләренә, ҡоймаларға зыян килтерм!йенсә теләһә ниндәй ағасты киҫә алабыҙ, сөнки автомобиль вышкаһының уғы 25 метрга сығарыла. Әммә беҙ киҫелгән ботаҡтарҙы сығарып ташлау менән булашмайбыҙ.\nВасилий Александрович балалар hәм өлкәндәрҙең хәүефһеҙлеге өсөн тораҡ секторында бейек ағастрар булырға тейеш түгел, ти. Алмалар hәм грушалар сәскә атып, емеш бирһен, ә бейек ағастарҙың урыны урманда. Ҡороған ҙур ағастар айырылып тора — йорттоң hәм тораҡ пунктының тышҡы киәфәтен боҙа. Уның ҡасан һынып, ҡоры ботаҡтың йәки ағас батағының кемдеңдер өҫтөнә төшөүен бер кем дә әйтә алмай.


Аяҡһыҙ булһа ла, ул үҙ көсөнә ышанысын юғалтмай - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nАяҡһыҙ булһа ла, ул үҙ көсөнә ышанысын юғалтмай.\nУҙған йылда Омскиҙа казарма емерелеп, 24 десантсы һәләк булды. Фәжиғәлә Саҡмағош егете Рөстәм Нәбиев иҫән ҡалды, әммә, ул ауыр йәрәхәттәр алды. Йәш егет тормош ауырлыҡтарына бирешмәй һәм үҙ тормошон спорт менән бәйләй. Хәҙер следж-хоккей менән шөгөлләнеүсе егет 2022 йылда үтәсәк Паралимпия уйындарында ҡатнашырға әҙерләнә. Фәжиғәнән һуң Рөстәм Нәбиев тормошон спорт менән бәйләй һәм следж-хоккей менән шөғөлләнә башлай. Хәҙер ул Мәскәү өлкәһенең Феникс командаһы составында. Казарма емерелгәндә Рөстәм тәҙрә төбөндә була. Шуға күрә ул иҫән ҡала. Ә ҡалған һалдаттарҙың карауаттарын бетон плиталар баҫа. Десантсы ауыр йәхәрәхәттәр ала һәм бер нисә сәғәт харабалар аҫтында ята. Егеттең ике тапҡыр йөрәге туҡтай. Атаһы үтенесе буйынса һалдатты Мәскәүгә оҙаталар. Ул 16 операция үткәргәндән һуң яңынан йәшәргә өйрәнә. 2015 йыл ғаилә өсөн ауыр бирелә. Шулай ҙа, ил, республика һәм ябай кешеләрҙең ярҙамы менән Рөстәм һәм уның ата-әсәһе уларҙы еңеп сығырға өлгәшә. Дауаханала ятҡанда уҡ йәш егетте следж-хоккей командаһына саҡыралар. Тәүҙә ул Өфөлә шөғөлләнеп ҡарай. Һуңынан Мәскәү өлкәһе командаһы менән килешеү төҙөй. Сөнки, Феникс клубы бөгөн Рәсәй чемпионы исемен йөрөтә. Әлегә следж-хоккейсы күнекмәләрҙә ҡулын йәрәхәтләү сәбәпле рәсми бер уйын да үткәрмәгән. Шулай ҙа, беренселектең икенсе этабында мотлаҡ ҡатнашасаҡмын, тип белдерә. Феникс командаһында Башҡортостандан ике кеше уйнай. Рөстәм әле иптәше менән интернет селтәрендә аралаша. Тиҙҙән, улар бергәләп яңынан күнекмәләргә юлланасаҡ. Нәбиевтар улының башланғыстарын хуплап ҡына тора. Ғаилә башлығы билдәләүенсә, уларҙың нәҫеле һәр ваҡыт ҡуйған маҡсаттарын тормошҡа ашыра. Рөстәм дә бала сағынан ныҡышмал булып үҫкән. Башҡортостанға ҡайтһа Рөстәм Нәбиев тыуған яғында яңы уңыштарға ирешер өсөн көс туплай. Омскиҙағы фәжиғәнән һуң Нәбиевтар ғаиләһе йорттарын яңынан төҙөкләндерә. Өйҙә спорт залы, мунса һәм башҡа уңайлыҡтар булдырылған. Яңы солан да эшләнә. Бында Рөстәмгә инеп-сығып йөрөр өсөн пандус йыһазландырыла. Мәскәүгә күнекмәләргә һәм ярыштарға йөрөр өсөн Рөстәмгә ата-әсәһе автомобиль бүләк иткән. Саҡмағошта булғанда ул машинаһына ултырып, дуҫтары менән осраша һәм класташтары менән аралаша.\n21 октября Рәсәй һәм донъя яңылыҡтары


Зөһрә Рәхмәтуллина: «Нуриман районы мәктәпкәсә белем биреү мәсьәләһен уңышлы хәл итә» // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n16:07, 25 декабря 2013 Сәйәсәт\n— Нуриман районы мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары менән тәьмин итеү мәсьәләһен уңышлы хәл итә, — тип иҫәпләй Зөһрә Рәхмәтуллина. — Район хакимиәте ауылда мәктәпкәсә белем биреүҙе ойоштороуҙың заманса формаларын индереүгә етди иғтибар бүлә. 2013 йылда ғына Яңы Субай, Яңы Бүрес, Үкәрле ауылдарында мәктәптәр ҡарамағында 105 урынлыҡ мәктәпкәсә белем биреү төркөмдәре асылған.\n— Районда яңы балалар баҡсалары төҙөлөүен, һәм 2014 йылда Красный Ключ ауылында бассейны булған 110 урынлыҡ балалар баҡсаһы асылыуын иҫәпкә алғанда, урындар етмәү мәсьәләһе бөтөрөләсәк, — тип иҫәпләй Зөһрә Рәхмәтуллина.\nТеги: дәүләт думаһы депутаты,мәғариф,балалар баҡсалары,


Хәбәрҙәр: Швеция Фәләстиндың дәүләт булыуын таныны.\nШвеция Фәләстиндың дәүләт булыуын таныны.\nШвеция ЕС-тың хәҙерге заман тарихында Фәләстин дәүләтен таныған тәүге дәүләт булды. Фәләстиндар лидеры Мәхмүт Аббас был ҡарарҙы хупланы һәм уны “тарихи” тип атаны. 1980 йылдар аҙағында Болгария, Румыния, Польша, Кипр, Мальта, Чехия һәм Венгрия уны танығайны инде. Фәләстинды танырға әҙер булыуы хаҡында Швецияның яңы премьеры Стефан Левен октябрь башында белдергәйне. Израиль сит ил эштәре министрлығы башлығы Авигдор Либерман был ҡарарҙы тәнҡитләп сыҡты. Короллектең сит ил эштәре министры Маргот Вальстрем былай тине:\n“Беҙҙең ҡарарыбыҙҙы Израиль тыныс һәм конструктив рәүештә ҡабул итер, һәйбәт хеҙмәттәшлекте дауам итербеҙ, тип өмөтләнәбеҙ.”\nФәләстин дәүләтен 134 дәүләт рәсми рәүештә таныған. Ул Ғәрәп дәүләттәре лигаһы составына инә, әммә БМО-ның тулы хоҡуҡлы ағзаһы составына инмәй, сөнки АҠШ, Бөйөк Британия, Франция- Именлек Советының өс даими ағзаһы, ЕС-тың күпселек илдәре һәм Япония уны таныманы.\n13 октябрҙә Британия парламентының түбәнге палатаһы Фәләстинды таныу буйынса тауыш бирҙе. Тауыш биреү символик характерҙа булды. Британия сит ил эштәре министрлығында, Яҡын Көнсығышта тыныслыҡ булдырыуға ярҙам итәсәгенә ышаныс тыуғас ҡына, хөкүмәттең Фәләстинды таныясағын белдерҙеләр.


Волга буйы федераль округында иң осһоҙ аҙыҡ-түлек — Башҡортостанда // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nВолга буйы федераль округында иң осһоҙ аҙыҡ-түлек — Башҡортостанда\n15:16, 2 февраля 2015 Иҡтисад\nБашҡортостанда социаль әһәмиәтле аҙыҡ-түлек Волга буйы федераль округында иң осһоҙо тип билдәләнде. РФ Ауыл хужалығы министрлығында Рәсәй Ауыл хужалығы министрлығының ауыл хужалығы продукттары баҙарын, аҙыҡ-түлек һәм эшкәртеү сәнәғәтен көйләү департаменты директоры урынбаҫары Владимир Азаров етәкселегендәге видеоселектор кәңәшмәлә Волга буйы федераль округы субъекттарындағы ауыл хужалығы баҙарындағы хәлде мониторинглау мәғлүмәттәре тикшерелде.\nСтатистика күрһәтеүенсә, ауыл хужалығы продукцияһы һәм уны эшкәртеү продукцияһының һатып алыу һәм һатыу хаҡтары күпкә артмаған. Бөтә төбәктәрҙә лә, шул иҫәптән Башҡортостанда ла, махсус штабтар булдырылған, һатып алыу хаҡтарына мониторинг алып барыла.\nРеспубликала аҙыҡ-түлек продукттарына хаҡтар — округта иң осһоҙо. Мәҫәлән, һыйыр итенең килограмы — 185 һум, сусҡа ите — 180, тауыҡ ите — 100,3.\nСағыштырыу өсөн: Киров өлкәһендә һыйыр итенең килограмы — 205 һум, Новгород өлкәһендә — 214.\nБөртөклө культураларға хаҡтар ҙа сағыштырмаса түбән кимәлдә ҡала. Өсөнсө класлы бер тонна бойҙайҙың уртаса хаҡы 10 750 һум тәшкил итте, дүртенсе класлы — 9 250, фураж бойҙайы — 8 500, арпа — 6 750, ҡарабойҙай — 17 000. Пермь крайында һәм Нижегород өлкәһендә бойҙайҙың тоннаһы 11-12 мең һум тора, Киров өлкәһендә фураж игене — 14 мең һум.\nБашҡортостанда бер килограмм он уртаса 17,6 һум тора, ә Киров өлкәһендә — 18,5. Республикала бойҙай икмәгенең уртаса хаҡы —35,67 һум, Киров өлкәһендә — 38,5.\nТеги: ауыл хужалығы,хаҡтар


«Самрау» балалар театр студияһында премьера!\nМәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры сиктәрендә ойошторолған студия тамашасы хөкөмөнә яңы спектакль тәҡдим итте. «Гөлнәзирә менән Тимурҙың Яңы йыл мажаралары» спектакле башҡорт һәм рус телдәрендә сәхнәләштерелде. «Самрау»ҙа шөғөлләнеүсе балалар актерлыҡ оҫталығы, йыр һәм бейеү сәнғәте серҙәрен лә төшөнә. Сәхнә теле нескәлектәрен өйрәтеүсе Башҡортостандың халыҡ артисы Суфия Ҡорбанғәлиева, студия ағзаларының даими үҫеше яҡлы.\n«Самрау»ҙа әлеге ваҡытта егермеләп бала шөғөлләнә. Ата-әсәләр балаларының студияны үҙ итеүенә шат. Сөнки серле театр донъяһы кешене һәр ваҡыт матурлыҡҡа, камиллыҡҡа өндәй.


Хәбәрҙәр: Дошманға булышыусымы әллә хәҡиҡәтте яҡлаусымы?\nДошманға булышыусымы әллә хәҡиҡәтте яҡлаусымы?\nАҠШ-та шпионлыҡта һәм дошманға булышыуҙа ғәйепләнгән Америка хәрби хеҙмәткәре Брэдли Мэннинг өҫтөнән суд процесы башланды. Тап беренсе класс рядовойы Мэннинг WikiLeaks порталына йөҙҙәрсә мең йәшерен сәйәси һәм хәрби документтарҙы биргән һәм ул мәғлүмәттәр менән, мәрхүм Усама бен Ладенды ла индереп, террористар файҙаланған, тип иҫәпләй тәфтиш.\nМэннинг иһә шуға ныҡлы ышана: уның эшмәкәрлеге йәмәғәтселектең иғтибарын АҠШ-тың тышҡы сәйәсәте һәм ҡораллы көстәре проблемаларына йәлеп итергә ярҙам итәсәк. Суд эше барған Форд-Мид комплексына килгән уның яҡлы кешеләр ҙә шул фекерҙә.\n“Минең уйымса, Ирак һуғышының тамамланыуына Мэннингтан да күберәк өлөш индергән кеше юҡ; ул вертолетчиктарҙың бала-сағаны, журналистарҙы, тыныс халыҡты атыуын баҫтырып сығарҙы- ул кадрҙар бөтә донъяны шаҡ ҡатырҙы. ”\n“Бөтәһен дә дөрөҫ эшләгән, тип уйлайым. Ул тейешен башҡарған- хәрби енәйәттәр хаҡында хәбәр иткән.”\nМэннинг 22 пункттан торған ғәйепләүҙәрҙең унауһын таныған, уны ғүмерлеккә төрмәгә ултыртыуҙары ихтимал.\nБеҙҙең АҠШ-тағы үҙ хәбәрсебеҙ Штефан Гробе хәбәр итә:\n“Брэдли Мэннингты, ваҡытынан алда иреккә сығыу хоҡуғынан мәхрүм итеп, ғүмерлеккә төрмәгә ултыртыуҙары мөмкин. Әммә Америка хөкүмәтенә лә ышаныс юғаласаҡ. Күптән түгел булған ғауғалар менән бергә әлеге трибунал Барак Обама администрацияһына ышанысты йәнә ҡаҡшата.”


Республика Хәрби Дан музейында ветерандар йәштәр менән осрашасаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспублика Хәрби Дан музейында ветерандар йәштәр менән осрашасаҡ\n13:21, 10 апреля 2013 Йәмғиәт\nРеспублика Хәрби Дан музейында ветерандарҙың йәштәр менән осрашыуы үтәсәк. Сара Халыҡ-ара фашист концлагерҙары тотҡондарын азат итеү көнөнә арнала. Осрашыу үҫеп килгән быуында ватансылыҡ, әхлаҡлылыҡ, Ватанға, уның тарихына хөрмәт һәм тоғролоҡ тәрбиәләү маҡсатында ойошторола, тип хәбәр иттеләр музейҙан.\nОсрашыуға фашист концлагерҙары тотҡондары, Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары, Өфө механика-технология колледжы уҡытыусылары һәм студенттары саҡырылған.\nСара 11 апрелдә 14 сәғәттә башлана. Өҫтәмә мәғлүмәт алыу өсөн (347) 260-44-64 телефонына шылтыратырға мөмкин.


Ямғырлы көндә түбәнән аҡҡан һыу, аҡтарылған буяу, электр сымына һыу эләгеп янғын сығыу хәүефе\nБындай күренеш Өфөнөң Сәғит Агиш урамындағы 26/1 йортта йәшәүселәргә нисәнсе йыл уңайһыҙлыҡ тыуҙыра.\nФатирға Тимерғазиндар 2000 йылда күсә. Шул ваҡыттан бирле ғаилә ошондай уңайһыҙ шарттарҙа йәшәргә мәжбүр. Торлаҡ 2010 йылда төҙөкләндерелһә лә, ике-өс йылдан һуң йәнә бер үк мәшәҡәт башлана. Торлаҡ файҙаланыу идаралығына ярҙам һорап шылтыратһаҡ та, файҙа юҡ, - тип көйә Фәниә Ибраһим ҡыҙы. Бигерәк тә йәйге ваҡытта ҡыйынға тура килә. Баҡсаға сығып китһәң, ҡайтыуыңа ямғыр яуһа, бар донъяны һыу баҫа.\nФәниә Тимерғазина, Сәғит Агиш урамындағы 26/1 йортонда йәшәүсе: «Ямғыр яуа башлаһа, беҙ шунда уҡ диспетчерға шылтыратабыҙ. Ямғыр яуғанда килегеҙ, күрегеҙ, тик ҡулсатыр тотоп килергә онотмағыҙ. Әлбиттә, берәү ҙә килмәй, берәү ҙә ҡарамай. Гел генә ямғыр яумаһа ярар ине тип теләп кенә торабыҙ».\nМәсьәләне асыҡлау өсөн беҙ 49-сы торлаҡ файҙаланыу идаралығына мөрәжәғәт иттек. Ойошма етәксеһе вазифаһында ул дүртенсе көн генә эшләй. Ә бөгөн директор урынбаҫары булып эшләүсе элекке етәксе миңә мөрәжәғәт итеүсе лә, ғариза яҙыусы ла булманы тип иҫбатлай.\nАльфред Мәжитов, Өфөнөң 49-сы торлаҡ файҙаланыу идаралығы директоры урынбаҫары: «Тәртип булдырырбыҙ. Барлыҡ мөрәжәғәттәр ҙә ҡаралыр. Кәрәк тип тапҡан осраҡта, яңы технология буйынса төҙөкләндерербеҙ. Ни тиһәң дә, әлеге материалдар күпкә сыҙамлы һәм оҙаҡ хеҙмәт итә».\nКапиталь ремонт мәсьәләһе тиҙ генә хәл ителмәһә лә, йортто иғтибарһыҙ ҡалдырырға ярамай. Йортта йәшәүселәр идаралыҡ етәкселеге вәғәҙәһенә ышанып ҡала.


“Ябайлыҡты яратам, “йондоҙ” булырға ынтылмайым” » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Объявления » “Ябайлыҡты яратам, “йондоҙ” булырға ынтылмайым”\n21 ноябрҙә Бөтә донъя телевидение көнө билдәләнә. Ошо уңайҙан “Йәшлек” ҡунағы”на Башҡортостан телетамашасыларына “Тай-тулаҡ”, “Шәп арба”, “Көндәлек”, “Бала-саға” тапшырыуҙары аша яҡшы билдәле журналист, алып барыусы Фәрхәт ҒӘЙНЕТДИНОВТЫ саҡырҙыҡ.\n– Фәрхәт, тапшырыуҙарыңды халыҡ яратып ҡарай, шул уҡ ваҡытта уларҙы сығышың да ҡыҙыҡһындыралыр…\n– Балаҡатай районының Ҡәйүп ауылында тыуып үҫтем. Башҡортостандың сигендә урынлашҡан бәләкәй генә ауылдарҙың береһе. Мәктәп булманы, күрше ауылға йәйәү йөрөп уҡыныҡ. Ғаиләбеҙгә килгәндә, атайым (һөнәре буйынса зоотехник) совхозда эшләне, заманалар үҙгәреп киткәс, ҡырға эшкә китергә мәжбүр булды. Әсәйем, 20 йыл почтала эшләгәндән һуң, әле өйҙә генә тора, үҙебеҙҙең бәләкәй хужалыҡ менән етәкселек итә. Тағы ла минән ике йәшкә оло апайым бар.\n– Мәктәптә ниндәй уҡыусы булдың?\n– Башланғыс синыфтарҙа тырыш ҡына уҡыусы булғанмындыр, әммә өлкән синыфтарҙа теүәл фәндәргә иғтибар биреп етмәгәнмен, тип уйлайым. Насар уҡыным тип тә әйтә алмайым, аттестатымда “өслө”ләр юҡ. Мәктәп тормошонда бик әүҙем ҡатнаштым: концерт булһынмы, башҡа берәй сарамы – береһенән дә ситтә ҡалмағанмындыр. Спектаклдәр ҡуя инек, шиғыр һөйләргә, йырларға әүәҫ булдым. 3-сө синыфта уҡығанда ике туған ағайымдан баянда уйнарға өйрәнгәйнем, 7-се синыфта гитара ҡылдарын сиртә башланым. Ауыл клубында үткән сараларға ла баянда уйнарға саҡыра торғайнылар.\n5-се синыфта уҡығанда балалар баҡсаһына эшкә алдылар. Аҙнаһына ике тапҡыр, мәктәптән ҡайтҡас, күрше ауылға эшкә йөрөнөм. Кескәйҙәр йыр, бейеү өйрәнгәндә мин баянда уйнаным. 11-се синыфҡа тиклем шулай эшләп йөрөнөм.\n– Эш хаҡы ла түләндеме?\n– Эйе, хатта хеҙмәт кенәгәһендә яҙыу ҙа бар. Юридик күҙлектән ҡарағанда, бәлки, уның көсө лә юҡтыр, әммә балалар баҡсаһы мөдире, киләсәктә кәрәк булыуы ихтимал, тип хеҙмәт кенәгәһе астырҙы. Шулай итеп, 1997 йылдан алып һанағанда, хеҙмәт стажым байтаҡ.\n– Журналист булыу теләге ҡайҙан барлыҡҡа килде?\n– Үҙемде журналист тип тә һанамайым, күңел асыуға ҡоролған тапшырыуҙарҙың алып барыусыһы тиһәң, дөрөҫөрәк булмаҫмы икән?! Сөнки журналист күҙлегенән сығып, үҙ фекеремде, ҡарашымды белдергән етди, фәлсәфәүи тапшырыуҙар әҙерләмәйем бит. Миңә уйын-көлкөгә, шаяртыуға ҡоролған тапшырыуҙар нығыраҡ оҡшай. Дөрөҫ, журналистикала эшләү теләге бала саҡта бер аҙ ғына булып алды. Телевизорҙа журналистар хаҡында ниндәйҙер кино ҡарағайным. Уларҙың репортаж эшләүен күреп, репортерҙан бигерәк, елкәһенә оло камера һалып йөрөгән ағайға оҡшарға тырышып, оператор булыу хыялы тыуғайны. Әммә бала саҡта хыялдар тиҙ үҙгәреп тора: бөгөн һин тракторсы, иртәгә – “КамАЗ” йөрөтөүсе, өсөнсө көнөнә полицейский, тигәндәй. Шуның кеүек ул хыял да бик тиҙ баштан осоп сыҡты. Ә былай, мәҡәләләр яҙырмын йәиһә тапшырыуҙар эшләрмен, тигән уй бер ҡасан да башыма инеп сыҡманы.\n– Яҙғаның да булманымы?\n– 2 – 3-сө синыфта уҡыған саҡта шиғыр яҙып маташтым. Иҫемдә, бер шиғырымды ҡыҙыҡ өсөн генә “Йәншишмә” гәзитенә ебәргәйнем. Көтмәгәндә ул баҫылып сыҡты. Тыуған көн тураһында ине. Хатта мәктәптә иғландар таҡтаһына гәзиттең шул һанын элеп, минең шиғырҙы ҡыҙыл ҡәләм менән уратып, билдәләп ҡуйғайнылар. Иң ҡыҙығы – шиғыр өсөн гонорар ҙа килде.\n– Телевидениеға ниндәй юлдар алып килде һуң?\n– Мәктәпте тамамлағас, ҡайҙа уҡырға барырға, тип баш ватып йөрөгәндә гәзиттәге иғланға күҙем төштө. Өфө дәүләт сәнғәт академияһына абитуриенттар ҡабул ителеүе хаҡында ине ул. Мәктәптән үк спектаклдәрҙә уйнап, шиғыр һөйләп, йырлап йөрөгән кешегә шул ғына кәрәк инде. Бына шулай үҙем дә уйламағанда театр факультетына уҡырға индем. Унан беҙ эстрада артистары булып сыҡтыҡ һәм мин Башҡорт дәүләт филармонияһында “Ҡыҙыҡ менән Мәҙәк” көлкө-эстрада театрында хеҙмәт юлымды башланым. Күпмелер эшләгәс, курсташым Асия Шаһмина, телевидениеға алып барыусы кәрәк, тип саҡырҙы. Шулай итеп, “Зирәк” радиоуйынын алып бара башланым. Бер аҙҙан “Тай-тулаҡ” тапшырыуына ла алып барыусы кәрәк булып сыҡты. Унда эшләү миңә телевидение мәктәбен үтергә һәм ниндәйҙер тәжрибә тупларға ярҙам итте. 2010 йылда “Тамыр” студияһы айырым телеканалға әйләнгән ваҡытта яңы тапшырыуҙар барлыҡҡа килде. Шул мәлдә “Шәп арба”ға күстем һәм, ниһайәт, үҙемде “үҙ арбамда” итеп тоя башланым. Сөнки ул өр-яңы, минең күңелемә яҡын проект ине.\n– Эшең оҡшай, тимәк?\n– Эшем бар яҡлап та оҡшай. Бала саҡта спектаклдәр, концерттарға әҙерләнгәндә репетициялар мәлен көтөп ала торғайным. Шуның кеүек, айырыуса тапшырыуҙы әҙерләү процесы оҡшай. Көс һалып әҙерләгән тапшырыуың башҡаларға ла ҡыҙыҡлы икән, эшләүе тағы ла күңеллерәк.\n– Һине тамашасылар “Сәләм”, “Көндәлек” тапшырыуҙары аша ла яҡшы белә...\n– “Сәләм”гә мине алып барыусы итеп саҡырғайнылар, ә “Көндәлек”кә килгәндә, унда үҙемде күберәк уҡытыусы ролен башҡарыусы актер тип ҡабул итәм. Сөнки тапшырыуҙың авторы – Рәшиҙә Мәһәҙиева һәм сценарий ҙа тулыһынса уныҡы. Ә мин ул әҙерләп биргән һорауҙар буйынса дәресте алып барыусы уҡытыусы инем. Әлбиттә, халыҡ икенсе төрлөрәк тә ҡабул иткәндер, сөнки ниндәйҙер районға барырға йыйынһаҡ: “Фәрхәт, һин беҙгә киләһең икән, һорауҙарыңды алдан әйтә алмаҫһыңмы икән, яуабын белмәй, оятҡа ҡалып ҡуймайыҡ”, – тип шылтыратыусылар, интернет селтәре аша мөрәжәғәт итеүселәр күп була торғайны. Күрәһең, улар өсөн мин уҫал, етди уҡытыусы булып күренгәнмендер.\n– Әле һин “Бала-саға” тапшырыуын алып бараһың. Уның хаҡында ентекләберәк һөйләп кит әле.\n– Биш йыл үткәс, күңел ниндәйҙер яңылыҡтар теләп, “Бала-саға” тапшырыуы барлыҡҡа килде. Был тапшырыуҙың эфирға сығыуына улымдың тыуыуы ла сәбәпсе булғандыр, сөнки, яңы тапшырыу эшләргә кәрәк, тип уйлап йөрөһәм дә уның нисегерәк булырға тейешлеген аныҡ ҡына күҙ алдына килтерә алмай инем. “Бала-саға” тапшырыуы – телевидениелағы тәүге авторлыҡ эшем. Былтыр октябрь айында эфирға сыға башлағайны, шул ваҡыт арауығында утыҙлаған кешене студияға саҡырҙыҡ. Килгән ҡунаҡтарҙың күбеһе, телевидениеға төшкәс, төҙ генә ултырып, матур итеп һөйләп ҡайтырға тейешмен, тип уйлай, әммә уларҙы бала саҡтарында ниндәй шуҡ, шаян булған, шулай итеп күргем килә. “Бала-саға” – ул тотош ғаилә менән ҡарай торған тапшырыу тип иҫәпләйем. Минеңсә, ул ололарға ла, балаларға ла берҙәй ҡыҙыҡлылыр.\n– Тимәк, ул һинең генә башыңда тыуған проект, башҡа каналдарҙа уның аналогы юҡ?\n– Белмәйем, берәй параллель донъяла ғына булмаһа (көлә), мин ҡараған каналдарҙа юҡ былай.\n– Нисек уйлайһың, Башҡортостан телевидениеһы заман бергә атлаймы һәм унда бөгөнгө тамашасының зауығын ҡәнәғәтләндерерҙәй тапшырыуҙар бармы?\n– О-о, телевидениела эшләгән кешегә яуап биреүе ҡыйындыр был һорауға. Дөрөҫ кенә яуап бирергә кәрәк бит! Ә былай әйткәндә, беҙҙең телевидение көндән-көн үҫешә бара. Яңы идеялар, яңы йүнәлештәр уйлап табып, ниндәйҙер кәртәләрҙе емерә-емерә өр-яңы тапшырыуҙар эшләп, нисек тә алға барырға тырыша һәм баралыр, тип уйлайым. Барыбер ҙә тамашасы күңеленә хуш килерҙәй, уларҙың зауығын, ҡыҙыҡһыныуын ҡәнәғәтләндерерҙәй тапшырыуҙар эшләнә.\n– Киләсәктә тамашасыларыңды ниндәй тапшырыуҙар менән ҡыуандырмаҡсыһың?\n– Тиҙҙән яңы проект менән сыҡмаҡсыбыҙ, “Ятып ҡалғансы, һатып ҡал” тип аталған ток-шоу ул. Унда Башҡортостандың билдәле шәхестәренең ниндәйҙер бер ҡәҙерле әйберен һатыуға сығарабыҙ. Студияла тамашасылар араһында аукцион ойошторабыҙ. Тапшырыу шулай уҡ уйын-көлкөгә, шаяртыуға ҡоролған. Апрель айында пилот проект эфирға сыҡҡайны. Унда Рөстәм Ғиззәтуллин, Алмас Әмиров һәм Асия Шаһмина ҡунаҡтарыбыҙ булды. Рөстәм үҙенең бер концертта яулаған дипломын, Асия үҙ ҡулдары менән эшләгән торшерын, Алмас гел генә үҙе менән гастролгә йөрөткән электр сәйнүген һатыуға сығарҙы. Тамашасылар үҙҙәре хаҡ билдәләп, уны күтәрә-күтәрә барып, һатып алды.\n– Һин сәнғәт академияһын бөткән кеше, йырсы, артист булырға теләгең юҡмы?\n– Теләк юҡ түгел, йырларға һәм сәхнәлә сығыш яһарға яратам. Үҙем дә йырҙар яҙам. Әйткәндәй, 2002 йылда “Йәшлек-шоу” фестивалендә лә ҡатнашҡайным. 11-се синыфта уҡый инем әле ул ваҡытта. Бер көндә йыр яҙып, район мәҙәниәт йортона алып барып, аранжировка яһатып, төнгө сәғәт 4-тә Өфөгә сыҡҡаныбыҙ хәтерҙә. Һайлап алыу турынан үтеп, фестивалдә ҡатнашҡан өсөн диплом алып ҡайтҡайным.\n– Тормошта һин ниндәй кеше? Үҙеңде ниндәй сифаттар менән һыҙатлай алаһың?\n– Бик ҡатмарлы һорау. Ул хаҡта бик күп уйланғаным бар. Белмәйем, кешеләр мине нисек ҡабул итәлер, бәлки, бик етди күренәмдер, йә булмаһа, бигерәк уйсанмындыр... Маҡсатҡа ынтылыусанмынмы икән? Бер ҡараһаң, шулай ҙа кеүек. Әммә башымдағы барлыҡ уй-хыялдарҙы барлағанда, шуларҙың бик әҙен генә тормошҡа ашырғанмын.\nКүп уйларға, ҡайһы саҡта күп һөйләргә лә яратам. Уны ыңғай сифатҡа индерергәме, әллә кире сифатҡамы?! Кемдәрҙер яңғыҙлыҡты үҙ итмәһә, мин уйҙарым менән генә ҡалып, фекер төйнәргә яратам. Дуҫтарым да артыҡ күп тип маҡтана алмайым. Фәрхәттең иң яҡын дуҫы – ул Фәрхәт, тигән фекергә лә килеп ҡуйғаным бар. Әйткәндәй, маҡтанырға яратмайым, үтә лә тыйнаҡмын. Был һыҙаттарҙы ла бик ыңғай тип баһалап булмайҙыр, бәлки. Сөнки хәҙерге заманда үҙеңде күрһәтә лә белергә кәрәк, тиҙәр. Айырыуса беҙҙең эш шуны талап итә. Әммә маҡтаныуҙы күңелем ҡабул итә алмай. Ябайлыҡты яратам, “йондоҙлоҡ”ҡа ынтылышым юҡ.\nСығыу ваҡыты 21-11-2016, 15:27 | Ҡаранылар: 748


Раил Әсәҙуллин: "Президент мәғарифты төп йүнәлештәрҙең береһе тип атаны" // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРаил Әсәҙуллин: "Президент мәғарифты төп йүнәлештәрҙең береһе тип атаны"\n16:42, 1 марта 2010 Йәмғиәт\n— Беҙ Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортазы Рәхимовтың БР Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайға сираттағы Мөрәжәғәтнамәһен тулҡынланып көтөп алдыҡ, сөнки Президенттың һәр Мөрәжәғәтнамәһе республика һәм илебеҙ ҡоролошоноң ғәмәлдәге практикаһына ентекле анализ биреп һәм социаль-иҡтисади өлкәнең үҫешен иҫәпкә алып төҙөлә, — ти М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты ректоры Раил Әсәҙуллин. — Президенттың һәр Мөрәжәғәтнамәһендә республиканы артабан үҫтереүҙә сифатлы яңы аҙымдарҙы билдәләүсе яңы тәҡдимдәр бирелә.\n— Был юлы ла беҙҙең өмөттәребеҙ аҡланды. Президент үҙенә һәм 20 йыл буйына үткәргән сәйәсәтенә тоғро ҡалды.\nБыл, иң элек, социаль йүнәлештәге сәйәсәт, унда һәр кеше тураһында хәстәрлек күренә. Мөрәжәғәтнамәнең төп асылы: булған эш урындарын һаҡлау һәм яңыларын булдырыу, уңышлы эш һәм ял өсөн шарттар тәьмин итеү, республика халҡының көнкүреше көндән-көн яҡшырһын өсөн мөмкин булғандың барыһын да эшләү.\nЛәкин миңә, мәғариф өлкәһе вәкиле булараҡ, беҙҙең адресҡа әйтелгән тәҡдимдәре бигерәк тә мөһим булды. Президенттың тәүге һүҙҙәре үк мәғариф өлкәһе проблемаларына арналыуы ҡыуаныслы. Ә был, мәғариф Башҡортостандың артабанғы социаль-иҡтисади, ижтимағи-сәйәси, мәҙәни үҫешендә бөтә төп бурыстарҙы хәл итеүҙең үҙенсәлекле методологияһы булараҡ баҫа, тигән һүҙ.


(Һитә битенән йүнәлтелде)\nҺитәлә бал күп булыу сәбәпле, унда углеводтар 2,5 тапҡырға күберәк.[сығанаҡ 3574 көн күрһәтелмәгән] Улар глюкоза менән фруктоза. Липидтар 1,5 % тиклем түбәнәйә. Аҡһым һәм минираль матдәләр шулай уҡ һеркәгә ҡарағанда бик аҙ миҡдарҙа. Шулай уҡ С витамины миҡдары ла түбән, А,Е, һәм В витаминдары күберәк. Һитә организмда еңелерәк үҙләштерелә.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҡорт_һитәһе&oldid=472035 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:10 4 март 2015 үҙгәртелгән.


Аҫыл заттан ине Аҫылғужа\nАҫыл заттан ине Аҫылғужа13.10.2015\nАҫылғужаны 1964 йылда Башҡорт дәүләт университетында яҙа-йоҙа ғына күреп йөрөүем хәтерҙә ҡалған. Мин бишенсе курста уҡыған, ә ул университетҡа килгән йыл ине. Башҡорт әҙәби түңәрәгенең шаулап-гөрләп эшләгән дәүере. Йыл һайын араға йәштәрҙең килеп кереүенә, сафтарыбыҙҙың ишәйә барыуына ҡыуанып бөтә алмай торғайныҡ. Шул йәш ҡәләм тирбәтеүселәр араһында Аҫылғужа ла бар ине. Әммә бер йыл үтер-үтмәҫ ул арыу уҡ оҙаҡҡа юғалып торҙо – егетебеҙ армияға алынған тип ишеттек. Уның ҡарауы, алтмышынсы йылдар аҙағында ул, Башҡорт дәүләт университетында уҡыуын дауам итеп, яңынан “Шоңҡар”сылар сафына килеп баҫты – әҙәби түңәрәктең нәҡ шул осорҙа өр-яңынан күтәрелеп китеүе Аҫылғужаның әүҙемлеге менән дә бәйле булһа кәрәк.\nМин ул ваҡытта “Совет Башҡортостаны” гәзите редакцияһында эшләй инем. Ишетеп тә, күреп тә йөрөйөм: әүҙем башланылар. Университеттың ҙур залында беҙ уҡыған йылдарҙағы йыллыҡ шиғыр кисәләрен үткәреү традицияһын дауам итеп, беҙҙе лә саҡыралар. Стәрлетамаҡ педагогия институтының әҙәби түңәрәге менән берлектә уҡыусылар менән осрашыуҙар үткәрәләр, түңәрәк ултырыштарында йәш һәм башлап яҙыусыларҙың әҫәрҙәрен тикшерәләр. Хатта Сыуаш дәүләт университетының әҙәби түңәрәге менән бәйләнеш урынлаштырып, бер нисә йыл рәттән шау-гөр килеп аралашып, ике яҡта ла алмаш-тилмәш әҙәби кисәләрҙә ҡатнашып та йөрөнөләр.\nЯрһыу тәбиғәтле, тәүәккәл, бер аҙ үҙһүҙлерәк тә, алабарманыраҡ та кеше ине Аҫылғужа. Башҡортостан яҙыусыларының сираттағы бер съезында уның әҙәбиәтебеҙҙәге титулдар һәм маҡтаулы исемдәр диктатураһы тураһындағы сығышы ныҡ иҫтә ҡалған. Дөрөҫөн әйткәндә, Аҫылғужаның был ризаһыҙлығы хәҙерге заман өсөн дә көнүҙәк булып ҡала, сөнки беҙҙә яҙыусыны талантынан, ижадының әҙәби-ижтимағи үҫештәге урынынан бигерәк күп ваҡыт юғары исемдәр алыуына ҡарап ҡына баһалау ғәҙәткә әйләнгән. Беҙ барыбыҙ ҙа ирекһеҙҙән ошо оло исемдәр алыу өсөн барған сәйер ярыш тәгәрмәсе эсендә әйләнәбеҙ. Сөнки яҙыусының әҙәбиәттәге яҙмышы нәҡ ана шул властар тарафынан танылыу алыу-алмауына бәйләнгән.\nАҫылғужаға ла был ысынбарлыҡты үҙ елкәһендә татырға тура килде булһа кәрәк. Һәр хәлдә, яҙыусы хаҡында үҙе үлгәндән һуң баҫылып сыҡҡан биографик мәҡәләлә (“Писатели земли башкирской”. Уфа: Китап, 2006. 45-46-сы биттәр) уға ниндәй ҙә булһа маҡтаулы исем йәки награда бирелеүе тураһында бер генә мәғлүмәт тә таба алманым. Ә бит алтмыш йәшкә яҡын ғүмер итеп, шуның өс тиҫтә йылдан артығырағында матбуғат өлкәһендә, Яҙыусылар союзында, Башҡортостан “Китап” нәшриәтендә алһыҙ-ялһыҙ тир түгергә тура килде уға. Әйтеүе генә анһат – ун йыл буйы “Совет Башҡортостаны” (“Башҡортостан”) гәзите редакцияһында сәнәғәт, транспорт һәм төҙөлөш бүлеге мөдире йөгөн тартты ул. Ә матбуғат – (үҙемдән сығып әйтәм) унан ваҡытында сығып ысҡынмаһаң, яҙыусының елеген һурып ала, ҡурын бөтөрә торған урын ул. Эш бит унда конвейер системаһына ҡоролған. Баш күтәрмәй эшләмәйенсә булмай.\nАҫылғужа – сәмле кеше, төптән егелеп эшләне, очерктар, проблемалы мәҡәләләр яҙҙы, авторҙар тупланы, төрлө темаларға материалдар ойошторҙо, күптәребеҙ кеүек, гәзит тип йәнен фиҙа ҡылып эшләне. Шағирҙың үҙ ижадында иң ныҡ алға ынтылып ҡала торған дәртле был осор – 27 менән 40 йәш араһы – асылда башлыса матбуғатҡа хеҙмәт итеү осорона әйләнде. Аҫылғужаның ныҡлап ижадҡа тотоноуы 1984 йылда Яҙыусылар союзына эшкә күскән ваҡыттан башланды булһа кәрәк. Бында ул башта әҙәби консультант булды, артабан Союздың яуаплы секретары вазифаһын башҡарҙы. 1990 – 1992 йылдарҙа, ең һыҙғанып, Башҡортостан китап нәшриәтенең директоры булып та эшләп алды. Изге китабыбыҙ Ҡөрьәндең башҡортсаға тәржемә ителгән тәүге баҫмаһын әҙерләү эшендә яҡындан тороп ҡатнашты. “Урал” үҙәгенең рәйесе булараҡ, кәңәшмәләрҙә мин дә ҡатнашып йөрөнөм. Ҡөрьәндең башҡортса тәржемәһе 1993 йылда баҫылып сыҡты һәм республикабыҙҙың рухи-мәҙәни тормошонда ҙур ваҡиға булараҡ ҡабул ителде.\n90-сы йылдарҙа Аҫылғужа айырыуса әүҙем ижад итте. Шиғриәтендә КПСС етәкселегенең ҡомға килеп терәлеүе, шул айҡанлы элекке лирик геройҙың партиянан сығырға ҡарар итеүе – был миллионлаған элекке коммунистарҙың башынан үткән тарихи ваҡиға. Аҫылғужа, документаль теүәллек менән тип әйтергә була, ошо хаҡта “Хыянатсы” тигән поэма яҙҙы. Ә инде уның “Ярлыҡарбыҙ, ҡайтығыҙ!” тигән шиғыры шағирҙың йөрәк түренән ҡайнап сыҡҡан оран булып яңғыраны. XX быуаттың икенсе яртыһында Башҡортостанды ташлап киткән башҡорттарға өндәшеп, шағир былай тине:\n...Ә һеҙ үҙ иркегеҙ менән\nҠастығыҙ сит яҡтарға,\nӘ беҙ бында таланабыҙ –\nЭте лә юҡ яҡларға.\nҺеҙгә ҙур аҡса кәрәккән –\nҺеҙгә мул баҡса кәрәккән –\nҺеҙҙе бында ҡыҫҡандар, ти –\nҺеҙҙе бында баҫҡандар, ти –\nСиттә солтан булыу һәйбәт,\nБында ла кәрәк солтан.\nБарыһы ла солтан булмай,\nБында ла кәрәк олтан...\nШиғыр, әйтерһең, ике тиҫтә йыл элек түгел, ә бөгөн яҙылған кеүек. Эйе, нисек кенә үкенесле булмаһын, әле лә актуаль яңғырай. Бөгөн дә беҙгә ситтә йөрөүсе, әле һаман да ситкә сығып китергә мәжбүр булған милләттәштәребеҙгә Аҫылғужаның йөрәк түренән сыҡҡан ошондай һүҙҙәре менән мөрәжәғәт итергә тура килә:\nҠайтыу ҡыйын тиерһегеҙ,\nБеҙгә лә ҡыйын бында.\nЛәкин барыбер йәшәйбеҙ\nИрекһеҙҙән хыянатсы –\nҺеҙгә сауап яуыр бер:\nҠайтығыҙ, беҙ ярлыҡарбыҙ,\nНишләһәк тә, бауыр бер.\nИлегеҙҙе ил итергә,\nТелегеҙҙе тел итергә,\nЕрегеҙҙе гөл итергә\nАҫылғужа ил, халыҡ, кешеләр яҙмышына үтә иғтибарлы шағир ине. Уның ижадында Бөйөк Ватан һуғышы темаһы ғәйәт ҙур урын алып тора. Ватаныбыҙҙы фашист илбаҫарҙарынан яҡлап һәләк булған яҡташтарыбыҙҙың яҡты иҫтәлегенә арнап, 1982 йылда ул “Боҙ киткәндә” тигән поэма ижад итте. Артабан, был мөҡәддәс теманы дауам итеп, данлыҡлы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугирҙәренең фажиғәле яҙмышын яҡтыртҡан повестар өҫтөндә эшләне. Шул уҡ ваҡытта уның күңелен, халыҡ азатлығы өсөн йәнен фиҙа ҡылып, тиңһеҙ көрәшкә күтәрелгән бөйөк Салауат образы торған һайын нығыраҡ биләй барҙы. 1994 йылда донъя күргән “Мәңгелек тупһаһында” тигән йыйынтығында шағирҙың Салауатҡа арналған шиғырҙар циклы баҫылып сыҡты. Бер шиғыры “Салауаттың йәше” тип атала. Бынан ары, 2004 йылда, һөйөклө батырыбыҙға арналған романын да Аҫылғужа нәҡ шул “Салауаттың йәше” тигән исем менән донъяға сығарҙы. Был баҫма ҙур күләмле эпик әҫәр тип уйланылған романдың беренсе китабы ине. Үкенескә ҡаршы, бер йыл үтер-үтмәҫ Аҫылғужа көтмәгәндә арабыҙҙан китеп барҙы. “Салауаттың йәше” романының был беренсе китабы сая рухлы, дәрте ташып торған талантлы яҙыусының әҙәби мираҫында айырыуса ҡәҙерле бер ҡомартҡы, әҙиптең аҡҡош йыры булып ҡалды.\nшағир, филология фәндәре докторы,


28 Февраль , 15:50\n– Коллективыбыҙ бик татыу булды, шуға ҡыуанабыҙ. Эшебеҙҙе етәкселек тә күрә белде: икебеҙ ҙә – Рәсәй Федерацияһының почетлы фән һәм мәғариф хеҙмәткәре, РФ-ның мәғариф отличнигы, “Хеҙмәт ветераны”быҙ, - тиҙәр Юлай Юныс улы һәм Рүзилә Тәлғәт ҡыҙы Ғафаровтар. Улар эшләгән Ҡужанаҡ мәктәбе Башҡортостандың иң яҡшы ун мәктәбе иҫәбенә инеп, 2010 йылда республика кимәлендә ҙур танылыу яулаған.\nЕйәнсура егете һәм Миәкә ҡыҙы Стәрлетамаҡ педагогия институтының физик-математика факультетына уҡырға килгәс танышалар. 80-се йылдың көҙөндә тормош ҡороп ебәрәләр. Был ваҡытта инде Юлай ағай уҡып бөтөп, бер йыл Күгәрсен мәктәбендә эшләп өлгөргән була.\n– Беренсе курстан уҡ дуҫлашып йөрөнөк. Әтейем, дүртенсе курсты бөткәс кенә кейәүгә сығырға рөхсәт, әтеү уҡып бөтмәйһең, тигәйне. Рөхсәт булғас, кейәүгә сыҡтым һәм тормош иптәшемдең тыуған яғына эшкә килдем, – ти Рүзилә Тәлғәт ҡыҙы.\nҒафаровтар тураһында мәҡәләне "Ейәнсура таңдары" гәзите биттәрендә уҡырһығыҙ.