Зинһар өсөн, тәртипле булайыҡ! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Экология » Зинһар өсөн, тәртипле булайыҡ!\nЗинһар өсөн, тәртипле булайыҡ! 30.05.2017 // Экология\nЭкологияның ни икәнен барыбыҙ ҙа беләлер – йәнле организмдарҙың (шул иҫәптән кешенең) үҙ-ара һәм тирә-яҡ мөхит менән гармонияла йәшәүе тураһында тәғлимәт. Ә махсус һаҡланған тәбиғәт биләмәләре тураһында аңлатма бирергә кәрәктер. Улар – дәүләт тәбиғи парктары, ҡурсаулыҡтар (заповедник), тәбиғи ҡомартҡылар, милли парктар, дендрарий һәм ботаника баҡсалары, сәләмәтләндереү курорттары биләмәләре. Районыбыҙҙа ла был исемлеккә ингән объекттар бар.\n“Ирәмәл” тәбиғәт паркы кеүек үк, “Урал-Тау” заказнигы ла “Башҡортостандың махсус һаҡланған тәбиғәт биләмәләре дирекцияһы” дәүләт ҡаҙна учреждениеһы составына инә. Барлыҡҡа килеү тарихы 1980 йылға барып тоташа – БАССР Министрҙар Советы ҡарары менән ойошторола. Бөгөн биләмәләренең байтаҡ өлөшө “Ирәмәл” паркы менән уртаҡ. Заказниктың территорияһы – 52 мең гектар самаһы. Кирәбе урман хужалығы тулыһынса, Төньяҡ Урал урман хужалығының өлөшләтә кварталдары ла ошо паркка инә. Төп тәғәйенләнеше – Ағиҙел һәм Яйыҡ йылғалары инештәрен бөтөн тәбиғәт комплексы булараҡ һаҡлау.\nБашта статусы “гидрология заказнигы” булһа, аҙағынан “ландшафт заказнигы” итеп үҙгәртелә, сөнки бында, һыу сығанаҡтарынан тыш, флора (үҫемлектәр донъяһы) һәм фауна (йәнлектәр донъяһы) һаҡлауға лайыҡ. Ҡондоҙ, шәшке, һары шәшке, һеләүһен, янут, бурһыҡ, мышы-ҡоралай, айыу-төлкөләр етерлек. Башҡа ерҙәрҙә аҙ ҡалған үҫемлектәр ҙә йәйрәп үҫә.\nЗаказник һыу һаҡлау, фән мәнфәғәттәре (шул иҫәптән генофондты һаҡлау), тәбиғи рәүештә урман тергеҙеү, эко-логия буйынса мониторинг башҡарыу һәм рекреация йәһәтенән мөһим роль уйнай.\nЭлекке дәүерҙәрҙә заказникты ҡурсалау башҡа эштәрҙән дә бушай алмаған урмансыларға йөкмәтелһә, хәҙер “Урал-Тау”ға айырым инспектор тәғәйенләнгән. 2016 йылдың башынан был вазифала – Мирдар Дияров. Ул Учалы урман хужалығында төрлө вазифала, шулай уҡ “Учалы урманы” дәүләт унитар предприятиеһы етәксеһе булып эшләп, байтаҡ тәжрибә туплаған белгес.\n“Урал-Тау” заказнигында ниндәйҙер етди эшмәкәрлек сикләнә, айырым төрҙәре бөтөнләй тыйыла. Мәҫәлән, санитар ҡырҡыу булмаһа, урманды тотошлайға киҫеүгә юл ҡуйылмай. 2014 йылдың боҙло ямғыр афәтенән һуң зарарланған ағастарҙы киҫеү дауам итә. Бар ҡағиҙәләр күҙәтелһен, ҡырҡынды ҡалдыҡтары таҙартылһын, “яңылыштан” сәләмәт ағастар ҡырҡылмаһын өсөн күҙ-ҡолаҡ булырға тура килә.\nМал хәҙер былай ҙа юҡ тиерлек, элек кенә колхоздар көтөү-көтөү малды Уралға ҡыуыр ине. Ҡаҙылма байлыҡтар сығарыу рөхсәт ителмәй. Заказниктың төп маҡсатына тура килмәй икән, ниндәйҙер капиталь биналар төҙөргә ярамай. Әлбиттә, һунарсылыҡ, бәйһеҙ эт эйәртеп йөрөү, һирәк осраған үҫемлектәрҙе кәсеп итеү, теләгән ергә автомобиль менән үтеп, туҡталҡа булдырыу тыйыла. Халыҡҡа шәхси мәнфәғәттә емеш-еләк, дарыу үләндәрен, башҡа урман байлыҡтарын файҙаланырға мөмкин, ләкин кәсеп эшҡыуарлыҡҡа, килем сығанағына әйләнмәҫкә тейеш. Барыһын да атап тормайбыҙ, ҡыҫҡаса ғына әйткәндә – эко-системаға етди тәьҫир итерлек бөтә эшмәкәрлек төрҙәренә кәртә ҡуйыла.\nУрмандың иң яуыз дошманы – янғындар. Шөкөр тип кенә яҙайыҡ, үткән миҙгелдә янғындарға юл ҡуйылманы.\n– Биләмәләрҙәге Кирәбе, Тәтлембәт, Әбсәләм, Буранғол ауылдары халҡы менән даими осрашып, тәртип үҙенсәлектәре буйынса аңлатыу эше алып барыла. Урындағы халыҡ барыһын да аңлап ҡабул итә, – тип билдәләне Мирдар Руслан улы, – Ә туристар, шөкөр, заказник биләмәһендә оҙаҡҡа туҡталмай. Ирәмәлгә үткәндә әллә ни эш боҙоп өлгөрмәйҙәр. Дөйөм алғанда, шәхси эшҡыуарҙарҙың Ирәмәлгә туристарҙы ойошҡан рәүештә йөрөтөүе – ыңғай күренеш, ниндәйҙер кимәлдә контроль дә алып баралар бит. Ҡайҙа тура килде, шунда туҡталҡалар булдырылмай. Биш-алты йүнсел бының менән шөғөлләнә.\nИнспектор штатта яңғыҙы булһа ла, бар эште “Ирәмәл” паркы хеҙмәткәрҙәре, һунар инспекцияһы, урмансылар менән берлектә башҡара. Ауыл халҡы ла ярҙам итә.\nБылтыр планлаштырылған 46 урынына 56 рейд ойошторола. Әйтеүе генә анһат, бер рейдтың тулайым оҙонлоғо 240 километрға еткән осраҡтар ҙа бар, инспекторға беркетелгән УАЗ спидометры быны теүәл күрһәтә. Әлбиттә, штраф түләтеү маҡсат итеп ҡуйылмай, төп бурыс – тәбиғәткә зыян килтереү мәсьәләһен иҫкәртеү. “Инспекторҙар йөрөй икән” тигән хәбәр үҙе генә лә бәғзе иптәштәрҙе һағайта бит. Иҫкәртеү эше бөтөнләй штрафһыҙ ҙа килеп сыҡмай шул. Башлыса Рәсәй Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында кодексының 8.39-сы статьяһы буйынса протоколдар төҙөлә – “Махсус һаҡланған тәбиғәт биләмәләрендә тәбиғәтте һаҡлау һәм файҙаланыу ҡағиҙәләрен боҙоу”. Бер браконьерға ла тап була. Теге шул тиклем ҡурҡҡандыр инде, рюкзагын да, мылтығын да ташлап, аҡ-ҡара күрмәй урман шырлығына ҡаса.\nБашҡа эштәр ҙә етерлек. Мәҫәлән, ҡурсаулыҡта булғанда үҙеңде тәртипле тотоу кәрәклеген иҫкә төшөрөп, ете аншлаг ҡуйырға кәрәк (былтыр – биш дана). Үкенес, аншлагтарҙы урлау осраҡтары йыш күҙәтелә. Бәғзе яҡташтарыбыҙҙың тупаҫлығына хайран ҡалырлыҡ инде. Хәлдәре шул тиклем хөртмө, бер ҡалай киҫәгенә мохтаждармы икән һуң?! Нисәмә саҡрым урман төпкөлөнән йорттарына алып ҡайталармы икән шуны?!\nҠырағай йәнлектәргә тоҙ ялау урындары булдырыу ҙа – әһәмиәтле эш. Йыртҡыс йәнлектәргә кәсеп иткән табышының тәнендәге тоҙ ҙа етә, ә тояҡлылар, мышы-ҡоралайҙар, ҡытлыҡ кисерә башлай икән, бөтөнләй сит тарафтарға сығып китеүҙәре лә ихтимал. Беҙҙә тәбиғи шарттарҙа, таштар араһында кәрәкле минераль матдәләр пәйҙә була, әммә бик аҙ. Таҡтанан ялғаш яһала, өҫтөнә, ҡар ҡапламаһын өсөн, лапаҫ та ҡорорға кәрәк. Тоҙҙан тыш, иген фуражы ла һалына.\nӘйткәндәй, әллә “Урал-Тау”ҙың һыйы оҡшай төшкән, әллә быйыл Белорет районында, Силәбе өлкәһендә ҡар беҙҙекенән дә ҡалыныраҡ булған, иллә-мәгәр инспектор үҙ биләмәләрендә миграциялау осраҡтарын абайлауына ҡәнәғәтлек белдерҙе. Тәбиғәткә һөйөү һәм һаҡсыл ҡараш бала саҡтан һалына. Был – һәр ата-әсәнең бурысы. Берәй сәбәп менән улай килеп сыҡмай икән, барыбер бала мәхрүм ҡалырға тейеш түгел. Мирдар Дияров Балалар һәм үҫмерҙәр өсөн приютта тәрбиәләнеүселәр менән бәйләнеште яйға һалған. Экскурсиялар, лекция-әңгәмәләр ойошторола. Ошо арала Ахун янындағы “Озерки” базаһына алып барып, марал-боландарға, йорт ҡуяндарына һоҡланып ҡайталар. Ахун музейында ла булалар.\n– Туризм, экскурсиялар һәм төбәкте өйрәнеү үҙәге муниципаль учреждениеһы менән тығыҙ бәйләнештә эшләйбеҙ, – тип билдәләне Мирдар Дияров. – Яҡташтарға шуны әйтер инем: заказник биләмәләрендә булһағыҙ, зинһар, үҙегеҙҙе әҙәпле, тәртипле тотоғоҙ. Ата-бабаларҙан ҡалған туған тәбиғәтте киләһе быуындарға тотошлайға түкмәй-сәсмәй бирергә хәлдән килмәйәсәге көн кеүек асыҡ, исмаһам, ҡурсаулыҡ-парктарҙа ғиффәтле көйөнсә ҡалһын инде!\nАвтор: Илфат ЯНБАЕВ.


Прививка яһатып йөҙ мең отҡандар билдәле | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n15 сентября 2021 — 17:49 ГТРК «Башкортостан»\nCOVID-19-ҙан вакцинацияланғандар араһында аҡсалата приз уйнатыуҙың беренсе тиражына йомғаҡ яһалды. Был хаҡта Рәсәй Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте хәбәр итте. Отош сертификаттары тураһындағы рәсми белешмәне «Бонус за здоровье» проектының рәсми сайтында йәиһә дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәрҙең берҙәм порталындағы шәхси кабинет аша алырға мөмкин.\nБеренсе этапта отошҡа 500 ватандашыбыҙ өлгәште. Компьютер осраҡлы һайлап алыу ысулы менән лотерея барышында еңеүселәрҙе ике тапҡыр билдәләй. Уларҙың һаны бер мең буласаҡ. Еңеүселәрҙең һәр береһенә 100 мең һум тапшырыла\nКиләһе уйын 14 октябрҙә үтә.\nЛотереяла балиғ йәшенә еткән һәм вакцинацияланғандарҙың Берҙәм регистрында уникаль һан менән теркәлгән Рәсәй граждандары ҡатнаша ала.


Сәйәсәт // Конфликттар\nУйын дауам итә\nЭшҡыуар Рәмил Бигнов тирәһендә ойошҡан төркөм Башҡортос тан татарҙарының милли - мәҙәни автономияһын ойоштороусылар йыйынын үткәреү тураһында бик күптән һөйләй ине, ниһайәт был\nсара булып үтте. Өҫтәүенә Өфөлә йә Ҡазанда түгел, баш ҡала\n- Мәскәүҙә ойошторолдо ул. Йыйылышҡа Өфөнән бер нисә тиҫтә кеше барҙы, был һанды артырыу маҡсатынан уларға Ҡазан һәм Мәскәүҙән тағы бер нисә ҡушылды.\nБыл сәфәрҙә ҡатнашыусыларға Өфөнән Мәскәүгә юл еңелдән б улманы. Юлға сыҡҡанда ҡотора башлаған буран арҡаһында улар Ҡ азанға төнләтеп кенә барып етә. Әммә барлыҡ татарҙарҙың Мәкк әһе үҙенең улдарын яҡшы ғына ҡаршы ала, һәр хәлдә уларға авт обуста йоҡларға тура килмәй.\nШау - шыулы сараларын милли - автономсылар "Берҙәм Рәсәй"\nфирҡәһе йыйынына тап килтереп үткәрә. Ойоштороусылар "Космо с" ҡунаҡханаһы алдына лозунгтар менән пикеттар ҙа ҡуйып өлгө рә. Лозунгтарҙы уҡып, бер йыйындың икенсеһенән нимә талап ит кәнен аңларға була ине. Лозунгтарҙың береһе Сергей Кириенко ның татарҙарға ниндәйҙер бурысы тураһында хәбәр итһә, икенсе һе республика президентынан телдәрен һәм уға өҫтәп... нефть комплексын ҡайтарыуҙарын, ә уның үҙен партияның юғары етәкс е органдарынан сығарыуҙы талап итә. Билдәле булыуынса, "Берҙ әм Рәсәй" милли - автономсылар белдереүенә бер ниндәй ҙә иғт ибар бирмәне. Хәйер, юллаусылар үҙҙәре лә бушҡа көс түгеүҙәр ен аңламаҫлыҡ түгел ине. Бары тик йыйын барышын сағылдырыусы\nтеге йәки был телеканалда күренеп ҡалыу өмөтө генә бар ине уларҙың. Әммә тәжрибәле телевидение хеҙмәткәрҙәре пикетты ур ап үтте һәм миллионлаған тамашасылар "азатлыҡ" өсөн көрәшеү селәре күрмәй ҡалды.\nТүбәнге Новгородта Кириенко шулай уҡ Рәмил Бигнов менән о срашыуҙан баш тартты, был һуңғыһы яҡлыларҙың асыуын килтерҙе , әлбиттә. "Йыйын"дың матбуғат хеҙмәте хатта Сергей Владилен ович ҡурҡты һәм берәй чиновникты ла түгел, ә ике автобус "ом он" ебәрҙе, тигән хәбәр таратты. Уның ҡарауы Түбәнге Новгоро д татарҙары башҡорт нәҫелдәштәренә күңелдәре ятыуын күрһәтте . Нисек инде Башҡортостанда татар телендә мәктәптәр, киң мәғ лүмәт саралары юҡ, тип нәфрәтләнде уларҙың береһе. Бына беҙ ҙә улар бар - һәм һанарға тотондо. Дөрөҫ, бының өсөн уға бер\nҡул бармаҡтары ла артығы менән етте. Һәм шунда уҡ үҙ ярҙамы н тәҡдим итә башланы улар. Тик был ярҙамдың нимәнән ғибәрәт икәнлеген генә асыҡлап торманы. Йылы кейем менән консерва еб әрәләрме, Түбәнге Новгородҡа күсеп килергә тәҡдим итерҙәрме,\nбыл турала фаразларға ғына ҡала.\nМәскәүҙә үткән "йыйын"дың да төҫһөҙ генә булыуын билдәләр гә кәрәк. Юл нужаһынан йонсоған делегаттарҙың ҡыҙыҡһыныуы ла , хәле лә самалы ине. Рәмил Бигнов үҙ офисында татар активис тарының йома йыйылыштарында һәм матбуғат конференцияларында күп тапҡыр яңғыраған хәбәрҙәрен ҡабатланы. Йәнәһ, татарҙарҙы үҙ теленән мәхрүм итәләр, вазифа бирмәйҙәр, башҡортлаштыр алар - ғөмүмән, төрлө яҡлап ҡыҫалар. Әммә Рәмил Бигновҡа ялҡ ынлы һүҙ һөйләр өсөн дәрт етмәгәне һиҙелә ине. Комсомолда, Д әүләт Думаһы депутаты булып эшләгәндә сағыу, үтеп инерлек ит еп һөйләргә өйрәнергә ине лә уға. Хәйер, үҙең ышанмағанды ке ше ышандырырлыҡ итеп һөйләп булмай инде ул. Өҫтәүенә залда у лтырыусылар ҙа үҙҙәренең рәсми юлбашсыларын тыңлауҙан артыҡ ҡыуаныс кисермәй ине буғай.\nӘ бына был фонда башҡорт милләтсеһе Айрат Дилмөхәмәтов кү пкә сағыуыраҡ күренде. Халыҡ алдында һөйләп шымарып бөткән е гет татар телмәрселәренән дә уҙҙырып ебәрҙе. Берләшергә һәм режимға ҡаршы көрәшергә - уның һүҙҙәренең мәғәнәһе бына ошоғ а ҡайтып ҡала. Бына кемдән татарҙарҙың ысын юлбашсыһы сығыр ине тип тә уйлап ҡуйылды. Өҫтәүенә ул хәҙер буш - Башҡорт ха лыҡ конгресы уны рәйес вазифаһынан бушатты. Бер генә нимә ҡа масаулай - башҡорттар һаҡсыһы булараҡ бигерәк күп күҙгә ташл анды шул ул.\nЙыйындың резолюцияһы тағы ла аңлайышһыҙыраҡ килеп сыҡты.\nЭйе, татарҙарҙың төбәк автономияһы ойошторолдо ( әлегә рәсм и рәүештә түгел), әммә татар милли хәрәкәтенең тарҡаулығын е ңеп булырмы, тигән һорауға ғына һорау табылманы. Әлеге ваҡыт та уны талантлы эшҡыуар тапҡан финанстар ғына нығытып тора. Бына һөйләшеүҙәр ҡуйырҙы ла инде - йә татарҙарҙың милли фрон ты, йә альтернатив халыҡ иҫәбен алыу, йә референдум, йә 18 о йошма союзы. Хәҙер килеп тағы ла перспективалыраҡ эш - Йәмәғ әтселек палатаһы йәки мәҙәни автономия булдырыу. Әммә һөҙөмт әһе - нуль. Өфөлә татарҙарҙың милли мәҙәни автономияһы булды рылыуға ике йыл була. Әммә береһе уның эшмәкәрлеге тураһында\nишеткәне бармы Саралар юҡ, гәзиттәр юҡ, әүҙемлек юҡ. Ҡыҫҡа һы, түңәрәк мисәттән башҡа бер нимә лә юҡ. Ә уны ойошторғанд а ни тиклем матур һүҙҙәр әйтелгәйне! Әгәр Рәмил Имамәғзәм ул ын оппозиция эшмәкәрлеге менән шөғөлләнеү туйҙырһа 1990 йыл дар башында эшҡыуар Өфө ҡала советы депутаты булараҡ, оппози ция рәттәрендә булғайны бит инде. Артабан ҡырҡа үҙгәрештәр б ашланды. Хосусилаштырыуға рөхсәт биреү, Дәүләт Думаһына һайл ауҙар хәрәкәтенең төбәк исемлегенә индереү, 1998 йылғы прези дент һайлауҙарында Мортаза Рәхимовтың һайлау штабы начальни гы итеп тәғәйенләү - бер һүҙ менән әйткәндә, ул ваҡытта "дон ъя түңәрәк" ине. Оппозиция хәрәкәтенең төп ойоштороусыһы бөг өн дә "паровоз"дан үҙ файҙаһына һикереп төшөп ҡалыу маҡсатын да "уйнауы" ихтимал.\nЙәшәй - йәшәй күрербеҙ әле. Уйын дауам итә.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - КЕМ ҠУЛЫНДА КӨС? - 2016 - Мәҡәләләр\n"Киске Өфө" гәзитенең 34-се һанындағы "Тураһын әйткәндә..." рубрикаһында баҫылып сыҡҡан "Осон осҡа ялғарғамы, лайыҡлы эш хаҡы талап итергәме?" тигән мәҡәләне уҡып сыҡҡас, шуға өҫтәп, мин дә ҡайһы бер фекерҙәремде белдереп китергә уйланым, сөнки "Киске Өфө"нөң был һаны баҫылып сыҡҡас, шәмбе - 20 августа Мәскәүҙә Бөтә Рәсәй уҡытыусылары кәңәшмәһенең йомғаҡлау ултырышында Рәсәй Премьер-министры Д.Медведев ҡатнашты һәм мәғариф өлкәһендәге ҡайһы бер мәсьәләләргә асыҡлыҡ индерҙе.\nӘйткәндәй, пленар кәңәшмә башланырҙан алда Хөкүмәт башлығы уҡытыусыларҙы РФ Мәғариф һәм фән министрлығының яңы етәксеһе Ольга Васильева менән таныштырҙы. Ольга Юрьевна ваҡытында хор дирижеры белеме алһа, аҙаҡ тарих факультетын һәм Дипломатия академияһын тамамлай. Рус православиеһының илһөйәрлек эшмәкәрлеге буйынса докторлыҡ диссертацияһы яҡлаған. Төрлө урындарҙа эшләй. Министр вазифаһына Д. Медведев тәҡдиме менән күсерелә, уға тиклем РФ Президенты хакимиәте хеҙмәткәре булып эшләй, илһөйәрлек тәрбиәһе мәсьәләләре менән шөғөлләнә; карьераһы дин, православие, сиркәү тематикаһы менән бәйле. Ҡайһы бер сығанаҡтар О. Васильеваның эшмәкәрлегендә консерватив ҡараштар өҫтөнлөк итеүен билдәләй.\nШулай итеп, Премьер Д. Медведев Мәскәүҙә булып үткән август кәңәшмәһендә тағы ниндәй яңы фекерҙәр әйтте һуң? Тәү сиратта ул уҡытыусы һөнәренең абруйын күтәреү кәрәклеген һыҙыҡ өҫтөнә алды. Дәүләттең бурысын ул мораль һәм матди яҡтан да уҡытыусы эшенең абруйын арттырыуға "максималь дәрәжәлә булышлыҡ итеүҙә" күреүен билдәләне. Уҡытыусыларҙың эш хаҡтары төбәк буйынса уртаса кимәлгә еткерелгән һәм аҙна һайын тип әйтерлек танышып барған отчеттарҙан күренеүенсә, "ул дөйөм һәм тотош алғанда ярайһы ҡәнәғәтләнерлек", тине Премьер. Росстат мәғлүмәттәре буйынса, Рәсәйҙә уҡытыусыларҙың уртаса эш хаҡы - айына 32 мең һум тәшкил итә (Алтайҙа - 17 меңдән алып, Чукоткала - 76 меңгә тиклем), Мәскәү уҡытыусылары иһә ошо йылдың ғинуар - март осоронда айына 66,3 мең хеҙмәт хаҡы алып эшләгән. Ә шулай ҙа был йәһәттән бухгалтериялар эшендә асыҡлыҡ һәм аңлайышлылыҡ етешмәүе билдәләнде. Уҡытыусыларға эш хаҡы иҫәпләүҙә улар өсөн уңайлы моделде һайлау, ә, бәлки, элекке системаға ҡайтыу ихтималлығы хаҡында ла һүҙ барҙы, ләкин барыбер мәсьәләгә нөктә ҡуйылманы. Уны бер кем: министр ҙа, губернатор ҙа, мәктәп директоры ла ҡуя алмай әлегә, ә уҡытыусылар үҙҙәре генә хәл итә ала, үҙҙәренә ҡулай булғанса, һәм беҙ уны иҫәпкә аласаҡбыҙ, тине Д. Медведев кәңәшмәлә. Әйткәндәй, отчеттар тураһында ла икеле-микеле фекер ҡалды. Уҡытыусы отчет төҙөү менән шөғөлләнергә түгел, ә уҡытырға тейеш, тине Премьер. Асыҡланыуынса, уҡытыусылар һәм мәктәп директорҙары яҙған отчеттарҙың 80 проценты уҡыу-уҡытыу эшмәкәрлегенә бөтөнләй ҡағылмай булып сыҡты, быға сик ҡуйырға ваҡыт. "Ләкин отчет эшен бөтөнләй туҡтатмағанда ла, уны сикләргә кәрәктер", тине Хөкүмәт етәксеһе.\n"Уҡытыусылар шундай власҡа эйә - был хаҡта премьер-министрҙар хыяллана ғына ала", тип әйткән Черчилль, тип кинәйәләне Д. Медведев. "Ғәҙел һүҙҙәр, ләкин үҙ яғымдан мин, илебеҙ Хөкүмәте мәктәптәрҙе үҫтереү һәм уҡытыусыларға ярҙам итеүгә үҙ ҡулындағы аҙ булмаған власты файҙаланасаҡ, тип ышандырам тине. "Шикләнмәгеҙ, был власты беҙ файҙаланасаҡбыҙ", тип ҡабатланы ил Премьеры. Хәйер, йәшәрбеҙ - күрербеҙ, шулай бит, йәмәғәт?\nЯҙылған: 29.08.16 | Ҡаралған: 1072


“АҒИҘЕЛ”ГӘ ХАТТАР КИЛӘ.\nОло башланғысты башлаусы\nҠаҙмаш ауылындағы тәүге осрашыуға — ярты быуат…\nТеүәл ярты быуат элек танылған шәхес, күренекле яҡташыбыҙ Ғәли Ишбулатовтың башланғысы менән уның тыуған төйәге – Ҡаҙмаш ауылында «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!» байрамы үткәрелә. Бөгөн туғандар-ҡәрҙәштәр, бер ауылда тыуып-үҫкәндәрҙең осрашыуы районда ғына түгел, республикала киң танылыу яуланы һәм йәй һайын төрлө тарафтарҙа ауылдаштар байрамдары гөрләй. Матур традицияға нигеҙ һалған Ғәли Ирғәли улы туғандар бер-береһен танып үҫһен,\nТөбәктә тау сәнәғәте үҫә барған. Завод хужалары тимер рудаһына, урманға бай “күндәй генә” ерҙәрҙе күпләп, буш ҡына хаҡҡа һатып алған осорҙа башҡорттар үҙ ерҙәренән ҡыуыла,\nШағирҙың йыр йылыһы\nҠәләмдәшем Ҡәҙим Аралбайҙың оло юбилейы мөнәсәбәтенән, үҙемдә булған бөтә китаптарын да яңынан тағы бер тапҡыр байҡап сыҡтым. Ә уның китаптары миндә бик күп. Эре, матур каллиграфик хәрефтәр менән изге теләкле автографтар яҙылған ул китаптарҙы мин дуҫымдың ҡәҙерле бүләктәре итеп һаҡлайым. Улар һаман арта ғына, өҫтө-өҫтөнә өҫтәлә бара. Бына әле ошо араларҙа ғына Өфөнән уның тағы бер яңы китабы килеп төштө. “Йыр йылыһы” тип атала. Бик матур, бик йылы исем, шулай бит?! Миңә атап яҙған һүҙҙәренән дә шиғырҙарының йыр йылыһы, шағирҙың йән йылыһы бөркөлөп тора:


Боронғолар, күрше хаҡы Тәңре хаҡы тип юҡҡа ғына әйтмәгән\nЙәнәш тороусылар бер-береһе менән татыу йәшәргә тырышҡан. Ҡайһы бер осраҡтарҙа ғаилә именлеге лә күршеңә бәйле булыуын, Өфөнөң Мәктәп тыҡрығында йәшәүсе Колябиндар яҡшы белә. Үткән йәкшәмбе уларҙың йорттарында янғын сыға, 14 йәшлек Дарья менән 3 йәшлек Ильяны уттан күршеләре Дмитрий ҡотҡара.\nЙәкшәмбе көн Мәктәп тыҡрығында урынлашҡан йорттарҙың береһендә сыҡҡан утты янғын һүндереүселәр ҡыҫҡа ваҡыт эсендә һүндереп өлгөрә, ҡорбандар ҙа юҡ. Ләкин уларҙан алда ваҡиға урынына күршелә генә йәшәүсе Дмитрий килеп етә. Ул йорт эсендә булған ике баланы тәҙрә аша сығарып өлгөрә. Төтөндө күреп, янғын башланғанын аңлағас, уйлап та торманым ти ул.\nДмитрий Сидоров: «Йүгереп килһәм ,стена буйлап төтөн сыға, ишеккә ынтылһам, унда инерлек түгел-бер нәмә лә күренмәй, тын алып та булмай. Шуға баҫҡыс ҡуйып, икенсе ҡат тәҙрәһенә үрелдем, балалар шунда ине».\nЯнғынды тәү башлап 14 йәштәге Даша күрә. Ул әсәһенә шылтырата, ләкин эштә булған ҡатын яуап бирмәй. Аҙаҡ ҡыҙ өләсәһенә хәбәр итә, ул үҙ сиратында ярҙам һорап күрше йәшәүсе Дмитрийға мөрәжәғәт итә. Ир уттан ҡыҙҙы һәм уның ҡустыһын ҡотҡара. Балалар ныҡ ҡурҡҡан була, ләкин бер ниндәй ҙә зыян күрмәй. Дауаханала тикшергәс, уларҙы ҡайтарып ебәрәләр.\nКолябиндар ғаиләһен тағы ла берләштергән һәм бер-береһенә тағы ла иғтибарлыраҡ булырға өйрәткән янғын ошо стена артындағы бүлмәлә башлана. Бында йорт хужалары төҙөлөш материалдары һәм башҡа кәрәк-яраҡтарын һаҡлаған. Янғын һүндереүселәр асыҡлауынса, ут электр сымдарының ҡыҫҡа ялғанышы һөҙөмтәһендә килеп сыҡҡан. Иң мөһиме зыян күреүсәләр юҡ, ғаилә бәхетле тормошон дауам итә, һәм күршеләренән уңыуына ҡыуанып бөтә алмай.\nЛюдмила Колябина: «Күршебеҙ ысын герой тип уйлайым. Ярай ҙа ул эргәлә булған. Балаларҙы яңғыҙ өйҙә ҡалдырырға ярамағанлығына тағы бер инандым».\nВаҡиғанан һуң һәр кем үҙе өсөн һығымта яһаған. Колябиндар бер-береһе тураһында нығыраҡ ҡайғыртырға һүҙ бирешкән, ә батыр күрше, Дмитрий Сидоров яҡын арала үҙ йортондағы электр сымдарын тикшермәксе.


1 Февраль 2011, 14:38\nИскәндәр Ғәзизов «ҡолон», «Өфө йүкәләре», «ҡарағай урманында» һәм башҡа йырҙары менән тамашасы, айырыуса өлкән быуын яратып тыңлаған йырсыларҙың береһенә әүерелде лә китте. «Гәлсәр һандуғас» телефестивале уны Башҡортостан сәхнәһенә алып сыҡты. Ә тыңлаусылар шундуҡ йырсының тауышын бүтән әллә күпме башҡарыусыныҡы араһынан айырырға өйрәнде. Әммә Искәндәрҙең йырлы-моңло тормошо күпкә алдараҡ башланған. Бала саҡ хыялынан. Йырға һәләте атаһынан килә уның. Һоҡланып, ғорурланып телгә ала атаһын егет. «Әлегәсә атайым йырлап ебәрһә, аһ итерлек була ла ҡуя. Оло йәштә булһа ла, үәт тауыш унда!» – ти ул. Артабан Өфө сәнғәт училищеһында уҡығанда «Өфө егеттәре» вокаль ансамбленең төп солисы була. Дискылары ла сыға. Аҙаҡ сәнғәт академияһына уҡырға инә, үҙен «Гәлсәр һандуғас»та һынай. Әлеге мәлдә, уҡыуын тамамлап, филармонияла эшләй. Бер юлы икенсе юғары белем дә үҙләштерә. Уның әлеге көнитмешен, пландарын белер өсөн бәләкәй генә әңгәмә ҡорҙоҡ.\n– Сәхнәлә йыш күренһәгеҙ ҙә, тормошоғоҙ тураһында күптән ишеткәнебеҙ юҡ...\n– 2010 йыл минең өсөн ваҡиғаларға бай булды. З. Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһын тамамлап, профессиональ йырсы һөнәрен үҙләштереүем тураһында диплом алып ҡыуандым.\nҒөмүмән сәнғәтһеҙ, йырһыҙ тормошомдо бөтөнләй күҙ алдына ла килтерә алмайым. Тәҡдимдәр күп булды, әммә Хоҙай Тәғәләнән кешегә ниндәйҙер һәләт бирелә икән, баянсымы ул, йырсымы, бейеүсеме, актермы, бүтән эш менән шөғөлләнһә лә, йөрәгендә барыбер нимәлер яратҡан эшенә тартып, борсоп торасаҡ. Йырсы булыу бала саҡтан уҡ килгән хыялым бит инде. Мин йырға, моңға бик ныҡ өйрәнгәнмен.\nБеҙ Хоҙайҙан бирелгән һәләтебеҙҙе байытырға, үҫтерергә тейешбеҙ һәм халыҡтың йөрәгенә еткерергә бурыслыбыҙ.\n– Ижад кешеһе үҙенә үҙе хужа түгел, уға, талантына халыҡ хужа, тигән фекер ҙә бар бит...\n– Уның менән тулыһынса килешәм. Беҙгә халыҡ хужа. Тамашасы беҙҙе ҡанатландыра, рәхмәт әйтә һәм шул уҡ ваҡытта тәнҡитләй. Һәр ҡылығыңа, йырыңа баһа бирә. Халыҡ үҙе артисты, уның йырҙарын һайлап ала. Был айырыуса йырсының концертында күренә. Төрлө һүҙҙәр ҙә ишетергә тура килә, ғәйбәт тә етерлек. Әммә был һүҙҙәргә ҡолаҡ һалмайым, бирешмәйем һәм бирешмәйәсәкмен дә.\n– Йырҙы халыҡ һайлар алдынан йырсы үҙе һайлай. Һеҙ ниндәй йырҙарға өҫтөнлөк бирәһегеҙ?\n– Беренсенән, йыр һайлағанда уның мәғәнәһенә иғтибар итергә кәрәк. Йырҙың эсе буш булырға тейеш түгел, ул йөкмәткеле, мәғәнәле булһын. Юғиһә сәхнәлә теләһә нимә тураһында мәғәнәһеҙ йырҙар йырлаусылар күбәйҙе. Йырсылар күп, йырлай белеүселәр әҙ. Йәштәр өсөн, бәлки, ундай йырҙар ҡыҙыҡтыр, әммә профессионалдар өсөн түгел. Тамашасылар миңә һәр саҡ килеп, мәғәнәле йырҙар йырлағанығыҙ өсөн рәхмәт, улар йөрәккә үтә, тип әйтеп китә. Быға сикһеҙ шатланам.\nИкенсенән, йыр моңло булһын. Тағы ла ул тетрәндерә торған, матур булырға тейеш.\n– Үҙегеҙҙе ҙур сәхнәгә алып сығыусы «Гәлсәр һандуғас» проекты тураһында ла әйтеп китергә кәрәктер...\n– «Гәлсәр һандуғас» – бик төптән уйланылған күркәм проект. Ул яңынан-яңы йәш таланттарҙы табып, уларҙың талантын асып, халыҡҡа еткерә. Ә йырсының артабанғы яҙмышы үҙенән тора. Иң мөһиме, тәүге, иң ҡыйын аҙым эшләнгән. Проектҡа ҙур рәхмәтлемен. Ул тормошомда бик ҙур роль уйнаны. 2005 йылда «Йыл асышы» номинацияһында еңеп сыҡтым. Әле лә гел бергә булырға тырышабыҙ, яңы программалар ойошторабыҙ («Эх, егеттәр, егеттәр», «Ауылымдың айлы кистәре» һ.б.)\n– Пландарығыҙ менән дә уртаҡлашып китһәгеҙсе. Үҙ концертығыҙ тураһында ла әйтә биреп ҡуйғайнығыҙ шикелле. Ул яҡын киләсәктә күҙалланамы?\n– Киләсәгемде шул йырҙарға бәйләйем инде. Яңынан-яңы йырҙар ижад итергә иҫәп тотам. Концерт тураһында ла уйларға кәрәк. Һәм, бер нәмәгә ҡарамай, алға атларға!\n(Искәндәр Ғәзизов репертуарынан)\nЛариса АБДУЛЛИНА һүҙҙәре, Ильяс АЛЛАЯРОВ көйө.\nИҫеңдәме, ямғыр яуҙы\nЮҡ, яуманы, йырланы ул\nБеҙ икәү тураһында.\nЙырланы ямғыр, йырланы,\nИламһырап, йыр тыңланы\nЙәш ҡарағай урманы.\nКүңелдәргә һеңеп ҡалды\nМоңдары шул миҙгелдең.\nӘллә ярһыу сағың ине –\nШул урманда яҡтырттың һин\nҺинең менән үтһәм ине


Михаил Бабич һәм Рөстәм Хәмитов Өфөнөң 1-се балалар йортонда булды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nМихаил Бабич һәм Рөстәм Хәмитов Өфөнөң 1-се балалар йортонда булды\n15:45, 21 февраля 2013 Сәйәсәт\nРәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич һәм Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфөнөң Шаһит Хоҙайбирҙин исемендәге 1-се Башҡорт республика балалар йортонда булды.\nБалалар йорто директоры Фәнисә Бәҙретдинова учреждениеның барлыҡҡа килеү тарихы һәм бөгөнгө эшмәкәрлеге тураһында һөйләне. Әлеге ваҡытта бында 3-18 йәштәрҙәге 124 бала тәрбиәләнә. 2006 йылдан балалар йорто ҡарамағында патронат хеҙмәте эшләп килә. Патронат ғаиләләргә бирелгән һәм мәктәпте тамамлаған балалар учреждениеның социаль педагогтары һәм психологтары күҙәтеүе аҫтында ҡала. Бында тәрбиәләнеүселәрҙең социаль яраҡлашыуына йүнәлтелгән эшмәкәрлек ойошторлған. «Һәләтле балалар» программаһында ҡатнашыу сиктәрендә уҡыусыларҙың 70 проценты юғары уҡыу йорттарына уҡырға инә.\nБалалар йортонда төрлө түңәрәктәр эшләй, компьютер класы бар. Тәрбиәләнеүселәр ун компьютерҙа эшләй. Ҡайһы берәүҙәренең туғандары бүләк иткән шәхси компьютерҙары ла бар.\nФольклор түңәрәгендә балалар музыка ҡоралдарында уйнарға өйрәнә. Асыҡланыуынса, учреждениела уҡыған саҡта был түңәрәктә шөғөлләнгән балалар хәҙер үҙҙәре башҡа балаларҙы башҡорт халыҡ музыка ҡоралдарында уйнау серҙәренә төшөндөрә.\nБалалар йорто директоры хәбәр итеүенсә, бөгөнгө көндә 34 бала республиканың һигеҙ районында патронат ғаиләләрҙә тәрбиәләнә. Улар менән тығыҙ бәйләнеш булдырылған.\nМихаил Бабич уллыҡҡа алыу процесы хаҡында ҡыҙыҡһынды. Асыҡланыуынса, был мәсьәлә ауырыраҡ хәл ителә. Өҫтәүенә уллыҡҡа балалар йортонда тәрбиәләнеүселәрҙе түгел, ә бәләкәйерәк сабыйҙарҙы алалар, тинеләр уға. Тулы хоҡуҡлы вәкил фекеренсә, уллыҡҡа алыу буйынса күрһәткестәрҙең түбән булыуы балаларҙың йәшенә түгел, ә ҡануниәткә бәйле. Һәм был мәсьәлә өҫтөндә тәү сиратта власть органдары эшләргә тейеш.


Алдаҡсы Баһауетдиновтарҙы эҙләйҙәр\n23 Июль 2019, 19:07\nМәскәү эргәһендәге Люберцы һәм Пушкин ҡалаларының полиция бүлектәре билдәле Өфө төҙөүселәре – аталы-уллы Баһауетдиновтарҙы эҙләү хаҡында иғлан биргән. Улар төҙөлөш өсөн халыҡтан аҡса йыйып, уны законһыҙ үҙләштереүҙә ғәйепләнә.\nБаһауетдиновтар – бер нисә фирманы эсенә алған “Рассвет” компанияһын ойоштороусылар. Төҙөлөш менән Мәскәү янындағы ҡалаларҙа һәм Башҡортостанда шөғөлләнәләр.\nЛюберцы полицияһы идаралығы тәфтишселәре Рәшит Баһауетдиновтың Жилин ҡасабаһындағы Томилин торлаҡ комплексына ҡараған төҙөлөштә 100 өлөшсөнө алдағанын асыҡлаған. Ә Пушкин полицейскийҙары улы Тимербулатты Тарасовка ауылында, биләмәгә хоҡуғы булмаһа ла, аҙ ҡатлы йорттар төҙөү өсөн кешеләрҙән аҡса йыйыуҙа ғәйепләй. Кешеләрҙең ялыуы буйынса бер нисә тапҡыр саҡыртыуға ҡарамаҫтан, һорау алыуға килмәгәс, уларҙы ғәйепле тип тапҡандар һәм эҙләү иғлан иткәндәр. Әле Пушкинда кесе Тимербулатовтың компанияһы активтарына арест һалынған.\nРәшит Баһауетдиновҡа, ғәйепләнеүсе булараҡ, 19 июндә үк ҡарар сығарылһа, улын бер ай үткәс кенә – 18 июлдә – эҙләй башлайҙар.\nБашҡортостанда ла был икәүҙең эшмәкәрлегенә күптән шик төшә башлағайны. Улар беҙҙә төҙөлөп бөтмәгән “Көмөш инеш” объекты низағы буйынса билдәле. Был төҙөлөштә мең кеше 350 миллион һумлыҡ зыян күргән.


Хәбәрҙәр: Инглиздәр йылҡы итен үҙҙәрендә тапты.\nИнглиздәр йылҡы итен үҙҙәрендә тапты.\nЙылҡы итен һыйыр ите рәүешендә һатыуҙары асыҡланғас, Британия полицияһы белгестәр оҙатыуында Англияның һәм Уэльстың ике мал салыу урынында һәм ит комбинатында инспекция үткәрҙе. Хеҙмәт тәртибен боҙоу арҡаһында, предприятиеларҙың эше туҡтатып торолдо. Асыҡланыуынса, Көнбайыш Йоркширҙан килтерелгән йылҡы итен компанияларҙың береһе гамбургерҙар һәм кебабтар әҙерләүҙә ҡулланылған фаршҡа ҡушҡан.\n“ Бындай практика (йылҡы итен файҙаланыу) Ҡушма Короллектең үҙендә ҡулланылыуы беҙҙе шаңҡытты,-ти Бөйөк Британияның тирә- яҡ мөхитте һаҡлау мәсьәләләре буйынса министры Оуэн Патерсон.-Ундай хәл булғаны юҡ ине әле. Беҙ уны Аҙыҡ-түлек стандарттары агествоһы менән бергә ентекләп тикшерәсәкбеҙ. Әгәр ул енәйәт менән бәйле булһа, ғәйеплеләр яуапҡа тарттырыласаҡ.”\nБөгөн Брюсселдә Евроберләшмә илдәрендә ит һатыу мәсьәләләрен контролдә тотоу буйынса ғәҙәттән тыш йыйылыш уҙасаҡ.\nӘлегә Францияның һәм Швецияның ярымфабрикаттар һатыусылары ит экспортлаусы румындарҙы ғәйепләй. Бухарест иһә ғәйепте үҙ өҫтөнә алырға теләмәй һәм асыҡтан- асыҡ шуны белдерә: ил, ысынлап та, йылҡы итен эске баҙарға ла, тышҡы баҙарға ла сығара, тик уларҙың һәммәһенә асыҡ итеп келәймә һуғылған.


23 Октябрь 2018, 11:25\nТерроризм һәм экстремизмға ҡаршы көрәш - дәүләт кимәленә ҡуйылған мөһим бурыстарҙың береһе. Был хәүеф шәхес, йәмғиәт һәм дәүләткә янаған күренешкә әйләнде.\nРәсәй Федерацияһында маҡсаты һәм эше экстремислыҡ эшмәкәрлеккә йүнәлтелгән ойошма, төркөмдәр булдырыу закон менән тыйылһа ла, улар һаман барлыҡҡа килә. Бөгөн был хәүефкә ҡаршы көрәштә ике система - дәүләт идаралығы һәм йәмәғәтселектең бер йүнәлештә эшләүе мотлаҡ.\n2016 йылдың апрелендә хоҡуҡ һаҡлау органдары хеҙмәткәрҙәре дача йортонда шартлатҡыс ҡоролма эшләгән 35 йәшлек ирҙе ҡулға ала. Ошонда уҡ граната, һуғыш кәрәк-ярағы әҙерләү компоненттары ла табыла. Оҙаҡламай уның Һамар ҡалаһында бер төркөмдә эшләгән әшнәһе һәм Өфө районында уларҙы аҡса, экстремистик йүнәлештәге текст менән тәьмин иткән ҡатын эҙенә төшәләр.\nВолга буйы төбәк хәрби суды ирҙәрҙе 16 һәм 13, ә ҡатынды 10 йылға иркенән мәхрүм итеү тураһында ҡарар сығара.\nСоциаль процестарҙың глобалләшеүе, уларға төрлө мәҙәниәт, милләттән булған һәм төрлө ҡарашлы кешеләрҙән торған күп төркөмдәрҙең ылығыуы - замандың төп үҙенсәлеге. Был һәр өлкә идаралығында яңы ҡараш талап итә. Ҙур аҡсаға бәйле булғанлыҡтан, тармаҡланған һәм нығынған системаға ойошҡан экстремизм һәм терроризм төрлө идеологик һәм сәйәси доктриналар исеме, дин артына йәшенә. Улар кешелектең мәңгелек ҡиммәттәренә төҙәтә алмаҫлыҡ зыян килтерә.


Ужым иген культураларын урып-йыйыуҙы Башҡортостанда киләһе аҙнала башларға ниәтләнәләр // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nУжым иген культураларын урып-йыйыуҙы Башҡортостанда киләһе аҙнала башларға ниәтләнәләр\n12:59, 11 июля 2014 Иҡтисад\nКиләһе аҙнала Башҡортостанда иген урып-йыйыу кампанияһы башланыуы ихтимал. Был хаҡта хужалыҡ етәкселәре, кесе йома республиканың Мәләүез районында уҙған, «Баҫыу көнө» республика семинар-кәңәшмәлә хәбәр итте.\nБР Ауыл хужалығы министры Николай Коваленко форумдың пленар ултырышында хужалыҡтарға орлоҡтоң еүешлелеге 18-19 процентҡа еткәс урыу эштәрен башларға кәңәш итте. Коваленконың әйтеүе буйынса, иген һәм ҡуҙаҡлы иген культураларын республикала 1 миллион 780 мең гектар майҙандан урып алырға кәрәк, ул 2013 йыл күләмдәре менән сағыштырырлыҡ.\nРеспублика Ауыл хужалығы министрлығының мәғлүмәттәре буйынса, алдағы урыу кампанияһында 520 үҙ йөрөшлө һәм 1000 тағылма сапҡыс йәлеп ителәсәк. Улар тәүлек һайын 40 мең гектарға тиклем майҙанда иген урырға мөмкинлек бирәсәк. Иген һәм ҡуҙаҡлы игенде урғанда бер комбайнға уртаса йөкләнеш 480 гектар тәшкил итә.\nТеги: ауыл хужалығы,урып-йыйыу кампанияһы


Материалы за 08.06.2018 » "Урал" гәзите\n8-06-2018, 16:18 / ---\nСағыулана бара "йондоҙҙар"\nБәрәкәтле вә ырыҫлы атайсалыбыҙҙа өс көн дауамында барған “Иҙел башы йондоҙҙары” VIII Төбәк-ара хор һәм вокаль ансамблдәр фестивале тѳйәгебеҙ кешеләренең иҫ киткес ҡунаҡсыллығына, берҙәмлегенә һоҡландырып, алыҫ саҡрымдарҙан кем уҙарҙан килеп еткән моңдаштарыбыҙҙың дәррәүлегенә, дәрт-дарманына таң ҡалдырып, бәндә күңеленең барса асылын, тәрәнлеген сағылдырған Йырҙың илаһи көсөнә, мәңгелегенә йәнә бер ҡат инандыра алды. Башҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге, Белорет муниципаль район хакимиәте тарафынан ойошторолған был сарала быйыл Башҡор- тостан,...\n8-06-2018, 16:16 / ---\n«Һалдат» ағайҙары ҡунаҡҡа килде\nУларҙы хәҙер балалар ҙа танып тора: һәр байрамда тиерлек ҡунаҡҡа килгән, етди, хәрби кейемдәге ағайҙары кескәйҙәрҙең көтөп алған ҡунағы. Өс йыл дауамында ҡаланың Махсуслаштырылған бала йорто тәрбиәләнеүселәре лә, үҙҙәренең килеүҙәре менән ҡыуандырған «Хәрби разведчиктар туғанлығы» патриотик ойошма вәкилдәре лә хәҙер бер-береһенә өйрәнеп, эҫенеп киткән. 1 июнь - Балаларҙы яҡлау көнөндә лә элекке разведчиктар оҙаҡ көттөрмәне. Тәмлекәстәр, һуттар, уйынсыҡтар, көнкүреш кәрәк-яраҡтары, шарҙар алып, күптәнге таныштарына, түҙемһеҙләнеп көтөп торған бәләкәстәргә ашыҡты. Балалар ҙа уларға һөнәрҙәрен...\n8-06-2018, 16:14 / ---\nГәзитебеҙ дуҫтарына бүләк\n“Урал” гәзитенә киләһе ярты йылға яҙылып, квитанцияларын “Бәхетле авто” уйынында ҡатнашыу өсөн 30 майға тиклем ебәргәндәр араһында бүләктәр уйнатылды. Шулай итеп, автомобиль өсөн кәрәкле бүләктәргә эйә булғандарҙы хәбәр итергә ашығабыҙ. Бына улар: Әҡсән Шафиҡ улы Йәләлетдинов (Белорет ҡалаһы), Фәнис Ғәйфулла улы Солтанов (Белорет ҡалаһы), Гөлназ Миңлебай ҡыҙы Вәлиева (Ҡоҙғон- Әхмәр ауылы, бүләкте уның улы Әғҙәм килеп алды) һәм Сәйфулла Әхмәтшәриф улы Ғайсин (Белорет ҡалаһы). Бүләк хужалары “Урал ” гәзите редакцияһына саҡырылды. Баш мөхәррир Сатура Жәүәт ҡыҙы Минһажитдинова гәзитебеҙ...\n8-06-2018, 16:12 / ---\nМинистр менән «Типә-тиң һөйләшеү»\nБелорет металлургия колледжы студенттары «Типә-тиң һөйләшеү» федераль проектында ҡатнашты. Был проект илебеҙҙең 400 юғары һәм махсус уҡыу йорттарында 200 меңләгән студент ҡатнашлығында үтә. 1 июндә 220-ләгән колледж студенты Башҡортостан Респуб- ликаһы йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Андрей Иванюта менән осрашты. Сарала муниципаль район хакимиәте башлығы Владислав Миронов, металлургия колледжы директоры Ғәлим Хөбөтдинов ҡатнашты....\n8-06-2018, 16:11 / ---\nБушлай юридик ярҙам алдылар\nМуниципаль район хакимиәтендә Башҡортостан Республикаһында бушлай юридик ярҙам алыу хоҡуғына эйә булған граждандарҙы күсмә ҡабул итеү ойошторолдо. Ҡабул итеүҙә “Башҡортостан Республикаһының дәүләт юридик бюроһы” хоҡуҡи ярҙам бүлегенең төп белгес-эксперты Сергей Сенаторов, Башҡортостан Республикаһының Юстиция эштәре буйынса дәүләт комитеты загс бүлегенең төп белгес-эксперты Татьяна Сәйфетдинова, Торлаҡ һәм төҙөлөш күҙәтеүе буйынса дәүләт комитетының суд вәкәләтлеге бүлеге төп белгес-эксперты Вадим Имаев, БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығына ҡараған урындағы ведомство...\nҠалала Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау кѳнѳндә тѳрлѳ саралар үтте. Тарихи-крайҙы ѳйрәнеү музейы “Йәйге осорҙа балаларҙың ялын ойоштороу” планына ярашлы эшләй. Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау кѳнѳндә “Ғаилә сәйәхәте: бѳтә ғаилә менән музейға” исемле Асыҡ ишектәр кѳнѳ тип иғлан ителде. Был сарала күптәр ғаиләләре, балалары менән булды. Тѳркѳм менән килгәндәрҙе, “Иҙел башы йондоҙҙары” хор һәм вокаль ансамблдәр фестивалендә ҡатнашыусыларҙы экскурсоводтар музей экспонаттары менән таныштырҙы, балаларҙы байрам менән ҡотланы....\n8-06-2018, 16:05 / ---\nКескәйҙәрҙең түҙемһеҙлек менән көтөп алған Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнө төйәгебеҙҙә быйыл да сараларға ғәжәп бай булды. Етди һәм хәүефле һөнәр эйәләре - полиция хеҙмәткәрҙәре лә был йәмле көндә ситтә ҡалманы: ауыр эштәренән бер аҙға булһа ла арынып, Белорет ҡалаһы һәм районы буйынса эске эштәр бүлегенең өр-яңы бинаһына балаларын ҡунаҡҡа саҡырҙы. Тамаша залына йыйылған төрлө йәштәге бала-сағаны тәбрикләп, Бәлиғ булмағандар эше буйынса бүлексә начальнигы Рәсих Әсләм улы Рәхимов тәүгеләрҙән булып һүҙ тотто. Иңдәрендә йондоҙҙары йылтыраған ағайҙың һәр һорауын иғтибар менән тыңлап, барыһы ла...\n8-06-2018, 16:04 / ---\nМатур традиция дауам итә\nБашҡортостан Республикаһы Прокуратураһы хеҙмәткәрҙәре төрлө балалар йорттары менән тығыҙ бәйләнеш тота. Улар йыл һайын Халыҡ- ара балаларҙы яҡлау көнө алдынан кескәй дуҫтары менән осраша. Әле лә улар үҙҙәренең матур традицияһына тоғро ҡалды һәм Үҙән балалар йорто тәрбиәләнеүселәре менән осрашыуға килде. Был балалар йорто быйыл 85 йыллыҡ юбилейын билдәләйәсәк. Прокуратура хеҙмәткәрҙәре был сараны “Етем һәм ата- әсәһе ҡарауынан мәхрүм булған балаларға ярҙам” мәрхәмәтлек ак- цияһына ярашлы ойоштора. Ҡунаҡтар учреждение буйлап экскурсия яһаны, балалар йәшәгән бүлмәләр буйлап йөрөнө, уларҙың буш...


Константин Толкачев билдәле блогер врач-диетолог Регина Ахунйәнова менән осрашты\n2020 йылдың 1 апреле\nБашҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев блогер врач-диетолог Регина Ахуньянова менән осрашты (regina_doctor).\nПарламент спикеры Регина Ахунйәноваға Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың 25 йыллығына арналған иң яҡшы материалға конкурста “Социаль селтәрҙәр” номинацияһында беренсе урын яулағаны өсөн награда тапшырҙы.\nБыл номинация парламент эшмәкәрлеген яҡтыртыуға социаль селтәрҙәр менән әүҙем файҙаланыусыларҙы йәлеп итеү маҡсатында быйыл беренсе тапҡыр булдырылды. Регина Ахунйәнова Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай сараларында йыш ҡына ҡатнашты һәм уларҙы социаль селтәрҙәрҙә яҡтыртты.\nОсрашыуҙа шулай уҡ Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе урынбаҫары Эльвира Айытҡолова, Һаулыҡ һаҡлау, социаль сәйәсәт һәм ветерандар эштәре буйынса комитет рәйесе урынбаҫары Римма Үтәшева ҡатнашты.


Ил яҙмышы һеҙҙең ҡулда\n17 Ноябрь 2016, 14:34\nЙылдағыса ҡала мәҙәниәт йортонда ауыл хужалығы һәм эшкәртеүсе сәнәғәт хеҙмәткәрҙәре көнө айҡанлы тантаналы йыйылыш үтте. БР Ауыл хужалығының механизациялау буйынса бүлек начальнигы Наил Вахитов район аграрийҙарын ҡотлап, республика етәкселеге исеменән рәхмәт белдерҙе. “Республика Рәсәйҙә үҙен алдынғы аграр төбәк итеп танытты.\nАғымдағы миҙгелдә 3,3 миллион тонна иген йыйылды - был уҙған йыл менән сағыштырғанда 600 мең тоннаға артыҡ, шулай уҡ шәкәр сөгөлдөрө - 1,3 миллион тонна, көнбағыш 230 мең тонна, 333 мең тонна йәшелсә үҫтереп алынды. 9 айҙа үҫемлекселектә 61 миллиард һумлыҡ, малсылыҡта 67, 8 миллиард һумлыҡ тулайым продукция етештерелде. Республика бураһын тулыландырыуға крәҫтиән-фермер һәм ярҙамсы хужалыҡтар тос өлөш индерә. Ит, һөт етештереүҙә лә алдынғы урындабыҙ”, - тине ул һәм агросәнәғәт комплексында намыҫлы хеҙмәте өсөн бер төркөм алдынғыларға Рәсәй Ауыл хужалығы министрлығы Маҡтау грамотаһын тапшырҙы.\nРайон Хакимиәте башлығы Рөстәм Шәмсетдинов та тантаналы йыйылышта ҡатнашыусыларҙы байрам менән ҡотланы һәм райондың социаль- иҡтисади торошо,үҫешенә байҡау яһаны. Байрам айҡанлы, район Хакимиәте башлығы ҡулынан хеҙмәт алдынғылары Маҡтау грамотаһы, иҫтәлекле бүләк алды. Район башлығы урынбаҫары, ауыл хужалығы идаралығы начальниы Ринат Сәйфетдинов миҙгел эштәренең сифатлы һәм үҙ ваҡытында тамамланыуы тураһында белдерҙе. Иң күп иген йыйыған хужалыҡтар исемлегендә - Салауат исемендәге кооператив, “Ашҡаҙар “ хужалығы һәм “Дружба” йәмғиәте. Район буйынса 131 мең тонна бөртөклөләр йыйылған, уртаса гектар ҡеүәте - 23,1 центнер. Киләһе йыл уңышына ужым култьуралары сәселгән, орлоҡ тупланған. Район хужалыҡтары заманса техника һатып ала, ағымдағыһында ул 350 миллиондан һум тәшкил итте. Күп хужалыҡ етәкселәре иген киптереү һәм һаҡлау комплекстары төҙөнө. Малсылыҡ тармағы ла үҙгәрештәр кисерә, көтөүлектәр тоҡомло мал иҫәбенә тулылана. Тантаналы йыйылышҡа район, ҡала үҙешмәкәр артистары әҙерләнгән концерт номерҙары йәм өҫтәне.


Социум // Шәхестәр\nҠәһәрле һуғыш, һин нимә эшләнең?.. Яуап юҡ.\nМиллиондарса кешеләр ғүмерен алдың, һәр өйгә ҡара ҡайғы алып килдең. Һуғышҡа алынған һалдаттар тыныслыҡ, яҡты киләсәк өсөн утҡа инде, үҙ ғүмеркәйҙәрен аямай илгә Еңеү яуланы. Рәхмәт һеҙгә, ҡәҙерле ветерандар! Яу яланынан әйләнеп ҡайта алмағандар, бөгөн беҙҙең арала булмағандар алдында баш эйәбеҙ. Беҙҙең менән бергә Еңеү көнөн ҡаршы алыусыларға рәхмәт.\n"Еңеү көнөнә тиклем йәшәгән фронтовик бәхетле, иҫке яралар һыҙлаһа ла ветеран сафта", - ти Сталинград, Ленинград, Курск һуғышында, Берлинды штурмлауҙа, Праганы азат итеүҙә ҡатнашҡан отставкалағы полковник Иван Харитонович Афанасьев. Уның ҡалын дәфтәр биттәре һуғыш тураһында шиғырҙар менән тулған.\nИван Афанасьев 1919 йылдың 7 июлендә Алтай крайының Залесский районында тыуған. 1940 йылда Бийск ауыл хужалығы техникумын тамамлай, 1941 йылда - Томск артиллерия училищеһын. 1940 йылдың февралендә Ҡыҙыл Армия сафына инә. 1941 йылдың июленән 1945 йылдың майына тиклем Бөйөк Ватан һуғышы фронтында ҡатнаша. Сталинград (хәҙер - Волгоград), Ленинград (Санкт-Петербург), Курск дуғаһы һуғышында, Берлин һәм Праганы алыуҙа ҡатнаша. Иван Афанасьев взвод командирынан район хәрби комиссары һәм Башвоенкомат кадрҙар бүлеге начальнигына тиклем юл үтә. Өс Бөйөк Ватан һуғышы ордены, ике Ҡыҙыл Йондоҙ ордены һәм 28 миҙал менән наградлана. Шуның икеһе - "Хәрби ҡаҙаныштар өсөн", икеһе - Чехославакия һәм Польша илдәре ордены.\nИван Харитонович фронтҡа алынған ваҡытта уға ни бары 22 йәш була. Уның йәшлеге ауыр йылдарға тура килә.\n- Һуғыш һәр ваҡыт ҡот осҡос хәлдәргә һәм ҡайғыға бәйләнгән. Айырыуса ул башта һиҙелә ине, - тип һөйләй Иван Афанасьев. - Яугирҙарға 1942 йылдың майында Харьков һуғышында ауыр булды. Сталинградҡа тиклем артҡа сигендек. Унда 1942 йылдың июнендә артиллерияһыҙ ҡалдыҡ, әммә июлдә пушкалар алдыҡ һәм дошман һөжүменә ҡаршы тора алдыҡ. Сталинград һуғышы 1942 йылдың 17 июленән 1943 йылдың 3 февраленә тиклем барҙы. Беҙ 1942 йылдың октябрендә иң ауыр ваҡыттарҙы кисерҙек. Беҙҙең полк 62-се армияға инеп, 138-се уҡсылар дивизияһына ярҙам итте. Беҙҙең яугирҙар Сталинградты ҡамап алған 330 мең немец һуғышсыларына ҡаршы тора алды. Совет һалдаттары немецтарҙың бомбаға тотасаҡ фронт участкаларын дөрөҫ билдәләй ине.\n1942 йылдың 19 ноябрендә беҙҙекеләр ҡаршы һөжүм яһай башланы. 23 ноябрҙә Дон һәм Сталинград фронттары Донда берләште, уның ярҙамында дошманды ҡамауға ирешелде.\n"Сталинградта фашистарҙы ҡыйратып, беҙ алға ынтылдыҡ", - тип һүҙен дауам итә Иван Афанасьев. - Башта тик бер генә уй - үҙ бурысыңды үтәргә, башҡаларҙы ауыр хәлдә ҡалдырмаҫҡа".\n- Сталинград янында дошманды ҡыйратҡас, беҙ Мамай ҡурғанына мендек Һәм тар-мар ителгән, емерек ҡаланы күреп, тетрәндек, - ти Иван Харитонович.\nИван Афанасьев Сталинград һуғышында "Хәрби ҡаҙаныштар өсөн" миҙалы менән наградлана. Ул хеҙмәт иткән танкыға ҡаршы полк 17-се артиллерия дивизияһы составына ингән 218-се гвардия артиллерия полкы итеп үҙгәртелә.\n- 1945 йылдың 9 майында беҙ радио аша Еңеү тураһында ишеттек, - тип хәтерләй отставкалағы полковник Иван Афанасьев. - Әммә сикһеҙ шатлыҡ артынан ике көн барған һуғышта юғалтыуҙар тураһында ишетергә тура килде: беҙҙең полк алты кеше юғалтҡайны.\n1945 йылдың июль-авгусы тыныс үтте. Беҙҙең дивизия Австрияла, Креймс ҡалаһында туҡталды. 1946 йылдың көҙөндә Ҡырымға табан ҡуҙғалырға тигән приказ килде, ә 1947 йылдың яҙында 17-се артиллерия дивизияһы тарҡатылды, - тип һүҙен дауам итте Иван Харитонович.\nҺуғыш. Уны онотоп буламы? Ул тыныслыҡты, кешеләр йөрәгенә яҡын булғандарҙы алды. Бала саҡты алды, йәшлек йылдарын ҡара ҡайғыға һалды. Кескәй генә балалар яҡындарының үлемен күрҙе.\nҠәһәрле һуғыш, һин нимә эшләнең?\nҠәҙерле ветерандар! Бөйөк Еңеү өсөн һеҙгә рәхмәт!


Арыҫлан Мөбәрәков һәм Салауат Юлаев - ике шәхес, уртаҡ яҙмыш\nСССР-ҙың халыҡ артисы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Арыҫлан Мөбәрәковтың тыуыуына йөҙ йыл тулыу республикала киң билдәләнәсәк.\nТөп тантаналар бишенсе декабрь Мәжит Ғафури исемендәге башҡорт дәүләт Академия драма театрында була. Арыҫлан Мөбәрәковтың ҡыҙы – билдәле актриса, сәнғәт эшмәкәре Гөлли Мөбәрәкова билдәләүенсә, юбилейға әҙерлек күптән башланған. Белорет районы Асы ауылында Арыҫлан Мөбәрәковҡа һәйкәл дә бар.\nАктерҙың йорт – музейы ла яңы экспонаттар менән тулыландырыла. Юбилей кисәһенә танылған артист менән бергә сәхнәлә эшләүселәр, ижадташ дуҫтары саҡырылған. Республикала 2009-сы йылда Салауат Юлаевтың тыуыуына 255 йыл тулыуҙы һәм “Салауат йыйыны” республика фольклор байрамына әҙерлек башланды. Был байрамдарға әҙерлек иң юғары кимәлдә алып барыласаҡ.\nОшо хаҡта республика етәксеһе фарманы донъя күрҙе. Башҡортостандың халыҡ геройы, шағир һәм патриот, халыҡтар араһында дуҫлыҡты нығытыуға, мәҙәниәтте үҫтереүгә тос өлөш индергән шәхес Салауат Юлаевтың тыуыуына 255 йыл тулыу Башҡортостан тарихындағы иҫтәлекле дата булараҡ билдәләнәсәк.


Башҡортостан менән Силәбе өлкәһе иҡтисади хеҙмәттәшлекте киңәйтә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан менән Силәбе өлкәһе иҡтисади хеҙмәттәшлекте киңәйтә\n13:10, 20 марта 2015 Иҡтисад\nӨФӨ, 2015 йыл, 20 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.\nБөгөн, 20 мартта, Өфөлә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте менән Силәбе өлкәһе араһында сауҙа-иҡтисади, фәнни-техник, социаль һәм мәҙәни хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйыласаҡ. «Башинформ» агентлығы алдан хәбәр итеүенсә, баш ҡалаға эш сәфәре менән Силәбе өлкәһе губернаторы Борис Дубровский етәкселегендә делегация килде.\nБөгөнгө көнгә ике төбәк башлыҡтарының осрашыуы, эшҡыуарлыҡ даирәләре вәкилдәренең һөйләшеүҙәре, Башҡортостандың һәм Силәбе өлкәһенең иҡтисади һәи инвестиция потенциалын күрһәтеү планлаштырылған. Күрше өлкә делегацияһы «АгроКомплекс» күргәҙмәһен дә ҡараясаҡ.\n1997 йылда тәүге тапҡыр ике төбәк араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды. 2003 йылда ике йыл һайын яңыртылып торған килешеү төҙөлдө. Башҡортостан һәм Силәбе өлкәһе етәкселәре ҡатнашлығындағы ошондай осрашыу 2009 йылда булды.\nШуны билдәләп үтергә кәрәк: ике төбәк араһында иҡтисади өлкәләрҙә тығыҙ хеҙмәттәшлек булдырылды. 2013 йыл йомғаҡтары буйынса, Силәбе өлкәһе ил төбәктәре араһында Башҡортостандың тауар әйләнешендә икенсе урын алды — 30,2 миллиард һум, шул иҫәптән республикаға индерелгән тауар — 15,7 миллиард, республиканан ситкә сығарыу 14,5 миллиард тәшкил итте.\nБашҡортостандан күрше өлкәгә етештереү-техник тәғәйенләнештәге тауарҙар: дизель яғыулығы, мазут, ҡағыҙ, минераль ашламалар оҙатыла. Ҡулланыу тауарҙарынан — автомобиль бензины, ликер-араҡы продукцияһы, ит-колбаса изделиелары, һөт продукцияһы, минераль һыуҙар. Силәбе өлкәһенән республикаға ҡара металл прокаты, ҡорос торбалар, төҙөлөш материалдары һәм йөк машиналары килтерелә. Ҡулланыу тауарҙарынан — үҫемлек майҙары, һыра, он, макарон, ярма, кондитер изделиелары, аяҡ кейеме.\nУчалы ауыл хужалығы ойошмалары «Башаҡ» Уйылға икмәк продукттары комбинаты менән хеҙмәттәшлеген дауам итә. Республиканың көньяҡ-көнсығыш һәм төньяҡ-көнсығыш райондарындағы ауыл хужалығы тауарҙарын етештереүселәр һөт эшкәртеү предприятиеларын даими тәьмин итә.\nСәнәғәттең төрлө тармаҡтарында хеҙмәттәшлек тормошҡа ашырыла. Мәҫәлән, Йылайыр районының «Гранд» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте Магнитогорск металлургия комбинатына төрлө ағас материалдары килтерә. Красная Башкирия кирбес заводы Силәбе өлкәһенең төҙөлөш ойошмалары менән әүҙем хеҙмәттәшлек алып бара.\nТуризм һәм шифахана-курорт тармағы өлкәһендә хеҙмәттәшлек йылдам үҫешә. Әбйәлил районының Төньяҡ Үләнде күле буйындағы ял йортон төҙөү тамамлана. 2012 йылдың июлендә төбәктә тәүге «Динопарк» асылды. Ҡунаҡхана, кафе, аттракциондар паркы, бассейн төҙөлдө. Саңғы трассаһы, һырғалаҡ, аэродром, медицина пункты, балалар баҡсаһын асыу планлаштырыла.\nДөйөм алғанда, республика һәм Силәбе өлкәһе эшҡыуарҙарының берлектәге инвестиция эшмәкәрлеге Урал аръяғында һәм республиканың төньяҡ-көнсығыш райондарында 60-тан ашыу эш урынын һаҡлап ҡалырға һәм 200 самаһы өҫтәмә эш урындарын булдырырға мөмкинлек бирҙе.\nТеги: төбәк-ара хеҙмәттәшлек,силәбе өлкәһе


Өфөлә «Торатау» конгресс-холында Башҡортостан Республикаһының киң мәғлүмәт саралары байрамы — Матбуғат балы уҙҙы. Сара 2019 йылда Башҡортостан Республикаһының 100 йыллыҡ юбилейын билдәләүгә арналды.\nБүләкләнеүселәр араһында — «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы журналистары. «Социаль яҡлау» номинацияһында еңеүсе — хәбәрсе Галина Бахшиева. Агентлыҡ сайты «Өҙөмтә килтерелгән журналистика» номинацияһында еңеү яуланы. Агентлыҡтың баш мөхәррир урынбаҫары Алик Шакиров Рус география йәмғиәтенең Башҡортостандағы бүлексәһенән почет грамотаһын, шулай уҡ Башҡортостандың Рәсәй Федерацияһы Президенты ҡарамағындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиллегенән рәхмәт хатын алды.\nҠалған наградалар түбәндәгесә билдәләнде:\nЙыл журналисы тип «Йәшлек» гәзите хәбәрсеһе Гөлнур Ҡыуатова танылды. Ул гәзит уҡыусыларға мәҙәниәт һәм сәнғәт әһелдәре тураһында очерктары, ауыл тормошон яҡтыртҡан репортаждары аша таныш. Гөлнур Ҡыуатова шиғырҙар ҙа яҙа, башҡорт эстрадаһында уның һүҙҙәренә ижад ителгән йырҙар байтаҡ.\n«Сәйәсәт һәм йәмғиәт» номинацияһында еңеүсе – «Горобзор» сайтының баш мөхәррире Екатерина Тимиряева.\n«Һаулыҡ» номинацияһында еңеүсе — «Башҡортостан» дәүләт радиокомпанияһының «Сәләмәт мөхит» тапшырыуы авторы һәм алып барыусыһы Елена Сергунина.\n«Баш ҡала журналистикаһы» номинацияһында «Уфа-Ведомости» муниципаль ҡаҙна учреждениеһы билдәләнде.\n«Экология» номинацияһында еңеүсе — «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһының радиотапшырыуҙар студияһы хәбәрсеһе Юлиә Хәбибова.\n«Йыл тикшереүе» махсус номинацияһында еңеүсе — «Проуфу» порталы һәм «Бонус» гәзите күҙәтеүсеһе Рәмил Рәхмәтов.\n«Иҡтисад һәм финанс» номинацияһында еңеүсе — Юлиә Такунова, «Спутник ФМ» радиостанцияһы хәбәрсеһе.\n«Сәнәғәт һәм инвестициялар» номинацияһында еңеүсе — Эдуард Живитченко, «Восход» гәзитенең яуаплы секретары.\n«Спорт һәм йәштәр сәйәсәте»номинацияһында еңеүсе — «Молодежная газета» хәбәрсеһе Илмира Шәйхулова.\n«Блогосфера» номинацияһында «фейсбук буйынса дежурный» Владимир Кобзев бүләкләнде.\n«Сәнғәт һәм мәҙәниәт» номинацияһында еңеүсе — Башҡортостан юлдаш телевидениеһының «Сәләм» тапшырыуы алып барыусыһы Наил Юнысов.\n«Эксперт журналистикаһы» номинацияһында награданы «Коммерсант»тың баш мөхәррире Наталья Павлова алды.\n«Ауыл хужалығы» номинацияһында еңеүсе — Айнар Байбулатов, «Сельские узоры» журналының баш мөхәррире.\n«Мәғариф» номинацияһында еңеүсе — «Кызыл тан» гәзитенең уҡыусы йәштәр бүлеге мөдире Зөлфиә Фәтхетдинова.\n«Тыуған төйәк» номинацияһында еңеүсе — «Әбйәлил» гәзитенең баш мөхәррире Әлфиә Хәкимова.\n«Форматһыҙ журналистика» номинацияһында рәссам-карикатурист Камил Буҙыҡаев еңеүсе тип танылды.\n«БЭСК» акционерҙар йәмғиәте номинацияһында еңеүсе — «Уфа-Ведомости» журналисы Алексей Фәтихов.\n«Иң дәртле редакция» номинацияһында еңеүсе — «Башҡортостан» телерадиокомпанияһының bash.news порталы.\nМатбуғат балы быйыл 15-се тапҡыр уҙғарылды. Уны ойоштороусы булып Башҡортостандың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы һәм Журналистар берекмәһе сығыш яһаны.


Порно Бушлай Уйын – Уйын Өлкәндәр Өсөн Пк Һәм Мобиль Ҡулайламалар Өсөн\nУйын Өлкәндәр Өсөн Бөтәһе Бушлай Уята Порно\nРәхим итегеҙ порноигра бушлай, өлкәндәр өсөн тулы бер коллекцияһы уйындары беҙҙең иң шунда булдым, һеҙ унда ҡасан була, интернетта табырға була. Был коллекция күп полном мөнәсәбәттә булды. Тәү сиратта был техник ысулдары тураһында һөйләшергә, ул беҙҙең веб-сайт өсөн барыһы ла эшләнә. Беҙ платформа булдырылған, унда һеҙ наслаждаться онлайн-уйыны менән өлкәндәр өсөн теләһә ниндәй ҡоролошта, улар ҡуллана аласыз. Бөтә компьютер һәм мобиль ҡулайлама тураһында һөйләнек беҙ, кем бөгөнгө көндә популяр булған. Был, сөнки, был HTML5 коллекция ғына уйнаусы була, ул уйын өлкәндәр өсөн булып тора., Кроссплатформенный улар, ләкин беҙ был осраҡта тотоноуы ла заман, бөтә протестировать алдында өсөн загрузки, һеҙ ҙә сюрприз алыу өсөн бер ниндәй ҙә уңайһыҙлыҡтар булмаясаҡ, ҡасан ғына һеҙгә уртаһында уйын уйнау өсөн, уның уртаһында ябылыу сәбәпле, әллә ниндәй хата. Китерелә менән башҡа күп функциялы HTML5, йәшерәк быуын өлкәндәр менән сағыштырғанда, улар өсөн һуңғы уйын булды. Настроить һеҙ аласыз наслаждаться уйындар һәм хатта иң яҡшы графикаһында ала, шуның менән башланды, персонаждар кеүек күренгән, һәм ни тамамлағас, хыялын нисек үтә.\nФантазияһы тураһында һөйләй, был ысулды башҡа, беҙ уға тура килә. Беҙ тәҡдим итә, барлыҡ категория порно, ул һеҙҙең килә ала, шул иҫәптән ҡайһы бер, әле ул һирәк осрай, әммә уйынсы уларҙы оҡшай тыш лимит билдәләнде. Һәм индерелә тигәнде аңлатмай, тип, ир-егеттәр уйыны нисек булды беҙҙең өсөн дә, ҡатын өсөн, булыу-булмауға ҡарамаҫтан, улар сексуальный предпочтение. Һеҙ барыһы да табырға, тип, һеҙ, кәрәк, хатта әгәр һеҙ натурал, гейне, лесбиянки, бисексуал, би-һәм боҙоҡлоҡтоң хатта әгәр һеҙ ҡыҙыҡлы трансексуальный мауыға. Бөгөн кис беҙҙең менән бергә донъя килде был иҫ киткес ябай һәм тикшереү.\nКитапханала Бушлай Порноигра\nҠасан беҙ булдырған был сайт, беҙ белмәгән әллә ниндәй уйындар ойоштороу эҙләү һәм уларҙы нисек, ниндәй өсөн, кем икән беҙҙең сайтта табырға була, уны кәрәк тип, бер секунд һанап. Иң элек, беҙ дүрт, беҙҙең коллекцияла төп бүлектәренә бүленгән. Һеҙ натурал уйнай, гейне, лесбиянкаларға һәм транс-уйын. Һеҙ флажок ҡуйыла, күреү өсөн шул уйын ғына, улар һеҙҙе ҡыҙыҡһындырған. Беҙ бөтә браузерҙәр ә һуңынан, беҙҙең һәр уйында өсөн теги сайтында бик күп, файҙалан ғына еңел юл эҙләй, һүҙ һеҙҙән булыр эҙләү мөһим, һеҙҙең фантазияға бәйле., Беҙгә барлыҡ булған, папочка һәм үҫмерҙәр һәм татлы булған милф тиклем гейне, гейне һәм уйын беҙҙең ҡыҙҙар булған өсөн симулятор-танышты, шулай уҡ уның бөтә БДСМ формалары, ҡатын-ҡыҙҙар араһында өҫтөнлөк лесбиянки, уҡыу сисси рогоносец һәм кәмһетеү. Хатта бөтә категория пародийный порноигра сексуаль күп була беҙҙә, улар персонаж билдәле трахать һеҙгә мөмкинлек бирҙе, һәм аниме тиклем баш Эльза Гриффин Лоист-цыпочки йәки сабый иң "Йәш".\nРаят барыһы да һеҙ был уйын бер нисә стиль килә. Секс сексуаль тәжрибәгеҙ менән ҡайһы бер кешегә бер сеанс потрясающий тәүге туранан-тура тәҡдим итә. RPG башҡа ҡайһы бер ҡатмарлы донъя менән килә, һеҙ наслаждаться секск аша улар үҙ-ара нисек булған, шулай диалог аша. Хатта уйын булды беҙгә текст, графика роман менән ул үҙен күрһәтәсәк һәм енси тарихында сәхнәлә эротическое тетрәндерҙе. Беҙ яңы уйын индереү һәм енси многопользовательский сайтым өҫтөндә эшләй, һеҙҙең өсөн тәжрибә берләшмәһе бирә.\nБарыһы Ла Бушлай Һәм Бер Ниндәй Ҙә Өҫтәмә Шарттар\nҺәр тапҡыр, ҡасан теләй һеҙ әйбәтерәк ниндәй уйын беҙҙең сайтта буласаҡ, барлыҡ, һеҙҙең нимә кәрәк, был - интернет менән файҙалана. Һәм был ҡоролошо, хәҙерге браузер ала башланы. Һеҙ уйындары башлана, ә һуңынан ғына уйнай. Барыһы ла ябай. Порно һеҙгә бер ниндәй ҙә ҡурҡыныс научной реклама һәм шәхси мәғлүмәттәр тапшырылды. Загрузки һәм ҡоролмалары юҡ, ул барыу мөмкин түгел, сөнки күп кенә мөнәсәбәттәрҙә. Ниндәй уйын һәм пелийҙы, подразнить һинең өсөн, ә һуңынан ғына отстрелить. Барлыҡ, бар булһа, бирә һезгә һәм һеҙҙең килеүенең сәбәбе-иң күп бысраҡ ысулдар кончать шулай, эшләп йәки берәй брызнуть, оргазм һуң кисерә., Бында барыһы ла үҙ уйындың иң ҡыҙыҡлы итеп күсереү процесы һәм наслаждаться.


Муниципаль һайлауҙарҙа Башҡортостанда 721 мандатҡа 1920 кандидат дәғүә итәсәк // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nМуниципаль һайлауҙарҙа Башҡортостанда 721 мандатҡа 1920 кандидат дәғүә итәсәк\n14:19, 19 января 2012 Сәйәсәт\nБашҡортостанда алдағы муниципаль һайлауҙарҙа депутатлыҡҡа кандидаттар күрһәтеү тамамланды. БР Һайлау комиссияһының Мәғлүмәт үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, республикала 1920 кандидат теркәлгән. Шуларҙың 697-һе — үҙҙәрен үҙҙәре күрһәтеүселәр, ҡалғандары сәйәси фирҡәләр менән тәҡдим ителгән. Муниципаль һайлауҙарҙа бөтә парламент партиялары ла ҡатнашырға йыйына. Депутат мандаттарына «Берҙәм Рәсәй»ҙән – 728, коммунистар партияһынан – 193, «Ғәҙел Рәсәй»ҙән — 172, Рәсәйҙең либераль-демократик партияһынан 130 кандидат дәғүә итә.


Һунарҙағы драма (телеспектакль) — Башҡорт Википедияһы\nҺунарҙағы драма (телеспектакль)\n(Драма на охоте (телеспектакль) битенән йүнәлтелде)\nСССР Дәүләт телерадиоһының Үҙәк телевидениеһы\n«Һунарҙағы драма (телеспектакль)» исеме менән сыға\n«Һунарҙағы драма» — урыҫ яҙыусыһы Антон Чеховтың «Һунарҙағы драма» повесы мотивтары буйынса төшөрөлгән телевизион спектакль.\n2 Ролдәрҙе башҡарыусылар\n3 Төшөрөүсе группа\n4 Техник мәғлүмәттәр\nБер тапҡыр гәзит мөхәрриренә суд тәфтишсеһе Иван Петрович Камышев килә һәм унда үҙе икенсе фамилия аҫтында яҙған повесының ҡулъяҙмаһын ҡалдырып китә. Ике айҙан һуң мөхәррир был яҙманы асып уҡый башлай һәм, ҡыҙыҡһынып китеп, бөтә повесты башынан аҙағына тиклем уҡып сыға. Артабан ҡулъяҙманың тексы үҙгәртелмәй бирелә. Камышев Карнеевтан саҡырыу ала һәм уның усадьбаһына килә. Унда Камышыев Ольга менән таныша һәм ҡыҙға Урбенин ғашиҡ икәнлеген аңлай. Дуҫтар сиғандар хорын саҡыра һәм улар менән бергә ике көн эсеп ята. Иван Петрович иҫерек баштан Осиповтың башына ишкәк менән һуға.\nВознесенский Камышевты Тенёвоға тәхет байрамына саҡыра. Унда ул Ольганы осрата. Кащеев Ольганың иҫәп буйынса Урбенинға кейәүгә сығырға йыйынғанын белеп ҡала. Башҡа ҡунаҡтар менән бергә ул Карнеевта ҡунаҡта була һәм уларҙа йоҡларға ҡала.\nТиҙҙән Урбениндың туйы, шуға күрә барлыҡ персонаждар был ваҡиғала ҡатнаша. Камышев — кейәү егет. Көтмәгәндә Ольга өҫтәл артынан сығып йүгерә, Камышев уны эҙләргә сыға. Улар бер-береһен яратыуҙары тураһында һөйләйҙәр, быны Пшехоцкий ишетеп тора. Иван Петрович Ольганы үҙе менән китергә өгөтләй, ләкин Ольга быға риза булмай, ҡунаҡтар янына китә: бары тик уның һөйәркәһе булырға килешеүен аңлата.\nТуйҙа Камышев Надежда Николаевнаны осрата. Тегеһе Камышевты яратыуын аңлата, ләкин ҡәтғи кире яуап ала. Шундай уҡ кире яуапты ул үҙе Вознесенскийға бирә. Өс көндән Ольга үҙе Камышевты күрергә килә. Улар тағы ла бер нисә тапҡыр осрашалар, ләкин был уларға бәхет өҫтәмәй. Граф Ольга артынан да, Надежда артынан етди уйһыҙ ғына йүгерә башлай.\nКамышев менән Карнеев граф өйөндә ултырған саҡта, көтмәгәндә Ольга йүгереп килеп инә. Ольгала графтың хатын тапҡан Урбенин ығы-зығы ҡуптара. Камышев үҙенә ҡайтып китә, ә Ольга граф менән бергә йәшәп ҡала. Уның ире Урбенин балалары менән ҡалаға күсеп китә һәм эсергә һабыша.\nАвгуст тыуа. Урындағы байҙар һунарға сыға. Ольга граф бүләк иткән ат өҫтөндә һыбай бара: ул ҡылансыҡлана, сөнки граф менән бәйләнешенең тамамланыуға табан барғанын аңлай. Камышев уны туранан-тура һатылғанлыҡта ғәйепләй.\nТормошта гел яҡшылыҡты ғына күреүсе Надежда Камышевҡа үҙенең графҡа кейәүгә сығасағына өмөтләнеүе тураһында әйтә. Көтмәгәндә графтың 23 йәшлек ҡатыны Созя килеп сыға һәм графтың унан йәшеренеп йөрөүе, ә Пшехоцкийҙың Созяның ағаһы икәне асыҡлана.\nКамышев өйөнә йәйәү ҡайтып китә. Ҡулъяҙмала ул был турала яҙмаған була. Китапты уҡыусы быны эпилогта булған ваҡиғанан аңлай.\nТөндә Камышев янына Вознесенский килә һәм Надежданың үҙ-үҙенә ҡул һалырға маташыуы тураһында һөйләп бирә. Бер үк ваҡытта Карнеевтан Ольганың үлеүе тураһында хат килтерәләр. Камышев менән табип усадьбаға бара һәм әле йәне сыҡмаған Ольганы күрә. Иван Петрович унан һорау алырға тырыша, ләкин Ольга үлтереүсенең кем икәнен әйтмәйенсә йән бирә.\nКамышев менән Полуградов был ваҡиғаны тикшерә. Ольганың үлемендә улар енәйәт урынында ҡанға буялған Урбенинды күрә һәм уны ғәйепләй. Бер нисә көндән һуң Кузьма ниндәйҙер байҙың уның бөрмәле бишмәтенең итәгенә ҡанлы ҡулын һөрткәнен иҫенә төшөрә. Кузьманы ҡулға алалар, ул һаҡ аҫтында ултырғанда теге байҙың битен иҫенә төшөрөрөгә тырыша, ләкин икенсе көндөң таңында уның тәнен быуып үлтерелгән көйө табалар.\nКамышев тәфтишсе эшенән сығып китә. Присяжныйҙар суды Урбенинды 15 йылға каторгаға хөкөм итә. Повесттың авторы был ваҡиғаларҙан һуң һигеҙ йыл ғүмер үтеп киткәне тураһында яҙа. Шул ваҡыт эсендә Карнеев эскеселек арҡаһында усадьбаһынан ҡолаҡ ҡаға һәм Камышев иҫәбенә йәшәй. Камышев ныҡ ҡартая һәм йыш ҡына уҙған тормошон иҫкә ала. Ошоноң менән ҡулъяҙма тамамлана.\nТәүге визитынан һуң өс ай үткәс, Камышев мөхәррир янына ҡабат килә. Әңгәмә ваҡытында мөхәррир ҡулъяҙмала яҙылған факттар буйынса Ольганы Урбенин түгел, ә Камышев үҙе үлтергән тип бара. Камышев мөхәррирҙең һүҙҙәре дөрөҫлөгөн раҫлай һәм Ольганы нисек үлтергәнен һөйләп бирә. Камышевҡа кемгәлер үҙенең уй-тойғоларын һөйләргә кәрәк була, шунлыҡтан ул үҙенең ғәйебен артыҡ йәшермәйенсә ҡулъяҙмаһында яҙа. Иван Петрович, Урбениндың элеккесә каторгала булыуына (ҡайһы бер кешеләр әйтеүе буйынса үлеүе тураһында белеүенә) ҡарамаҫтан, үҙенең ғәйебен танырға барырға йыйынмай.\nРолдәрҙе башҡарыусылар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЮрий Яковлев — Сергей Петрович Камышев, суд тәфтишсеһе\nНаталья Дрожжина — Ольга Николаевна Скворцова, лесничий ҡыҙы\nАлександр Кайдановский — Алексей Карнеев, граф (төп ролдәрҙең береһе)\nВладимир Самойлов — Пётр Егорович Урбенин, графтың идарасыһы\nАнатолий Кацынский — мөхәррир\nНиколай Пажитнов — Николай Игнатьевич Калинин, мировой судья\nЭлеонора Шашкова — Созя , Карнеевтың ҡатыны\nАгнесса Петерсон — туйҙағы ҡатын\nАлександр Граве — Павел Иванович Вознесенский, өйәҙ табибы\nНина Русланова — Тина, сиған хорындағы йырсы\nАлександр Галевский — Кузьма, графтың хеҙмәтсеһе\nНиколай Лебедев — Илья, графтың лакейы\nВячеслав Бровкин — Каэтан Казимирович Пшехоцкий, Созяның ағаһы\nВладимир Покровский — Поликарп\nНина Нехлопоченко — сиған ҡатыны\nТөшөрөүсе группа[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТехник мәғлүмәттәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБыл турала Викикитапханала тулы текст бар повести «Драма на охоте»\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Һунарҙағы_драма_(телеспектакль)&oldid=920752 ҡабул ителгән\nВикипедия:Тышлығы йә постеры булмаған фильмдар тураһында мәҡәләләр\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:09 27 ноябрь 2019 үҙгәртелгән.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЭШЛӘМӘГӘН ЭШТӘРЕ ЮҠ! - 2021 - Мәҡәләләр\nЭШЛӘМӘГӘН ЭШТӘРЕ ЮҠ!\nҮҙҡурсаланыу ваҡытында йәмғиәтебеҙҙең иң әүҙем ағзалары - ағинәйҙәр ҙә осрашыуҙарҙы туҡтатып тороп, аралашыуҙы ватсаптағы, "Бәйләнештә"ге төркөмдәрҙә генә дауам итергә мәжбүр булғайны. Бына хәҙер аҡрынлап үҙ яйына ҡайта уларҙың аралашыуҙары. Бөтә булған һаҡлыҡ сараларын күҙәтеп, милли кейемдәрен кейеп алып, матур саралар үткәрә башланы беҙҙең Учалы ағинәйҙәре лә. Ул сараларҙың барыһы ла фәһемле һәм мөһим - милли кейемгә, милли ризыҡтарға, милли йолаларыбыҙға арнала улар. Ә бына Наурыҙ ауылында үткән сарала иһә... ер-һыу атамалары тураһында һөйләнелде һәм был темаға ағинәйҙәрҙең дә битараф булмауын, улар иғтибарынан ситтә ҡалмауын раҫланы. Был аңлашыла ла, сөнки ер-һыу атамаларында - халҡыбыҙҙың, төбәгебеҙҙең тарихы, асылы, булмышы сағыла бит.\nБилдәле, республика ағинәйҙәре бик күп эштәргә башланғыс һалды. Шул уҡ башҡорт милли кейемдәрен, шулай уҡ сарыҡ, ҡата кеүек аяҡ кейемдәрен тегеп-тергеҙеп кейеп, биҙәүестәрен эшләп тағып йөрөү ғәҙәтен дә ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙға улар йоҡторҙо бит. Шуның менән бергә көнитмешебеҙҙә кәрәкмәгән һымаҡ тойолған кейеҙ баҫыу, ҡорама, сергетыштар ҡорау, аҫалы балаҫ һәм торпошалар һуғыу кеүек кәсептәр ҙә күп тарафтарҙа ағинәйҙәр тарафынан аяҡҡа баҫтырылды. Унан һуң, беҙҙә булған башҡа йәмәғәт ойошмалары балалар менән эшләгәне булдымы икән? Ә беҙҙең ағинәйҙәр балалар баҡсаларында ла, мәктәптәрҙә лә өләсәй роленә инеп, әкиәттәр һөйләй, йомаҡтар ҡоя, "Өләсәйем һандығы" тигән уйындар ойоштора, тарих һөйләй...\nЭйе, бар нимәлә эше, ҡыҫылышы бар ағинәйҙәрҙең. Бына әле тағы бер инициативаға юл башлап тора учалылар: ер-һыу атамаларын өйрәнәләр. Был бик тә көнүҙәк проблема икәнен билдәләп, һиҫкәндереп тә ебәрҙе әле улар. Ысынлап та, ер-һыу атамаларыбыҙ күҙ алдында боҙола ғына түгел, урыҫлаштырыла. Быға тиклем ундай хәл булдымы ни? Хәҙер юл буйҙарындағы атамалар ҙа русса ғына яҙыла бит. Шүлгән - Каповаға, Төйәләҫ - Худолазға, Ирәкташ - Инйәр зубчаткаларына, Яҡтыгүл - Банное булып киткәненә көйөнә инек. Хәҙер вағыраҡ, ауылдар кимәлендәге атамалар ҙа үҙгәргәненә шаһит булабыҙ. Шуның менән тарихи хәтер ҙә юғала, сөнки балаларға һөйләүселәр, аңлатыусылар ҙа бөтөп бара. Бына шуға ла Учалы "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы ағзалары бынан бер нисә йыл элек үк бик ваҡытлы тәҡдим күтәрҙе: ауылдарыбыҙ тирәһендәге барлыҡ атамаларҙың исемлеген төҙөйөк, легендаларын да иҫкә төшөрәйек. Был эш ҡайһы бер ауылдарҙа башланды ла инде. Ошо турала һөйләшеү өсөн был юлы Наурыҙ ауылы ағинәйҙәре (етәксеһе Миңнур Байғарина) райондың бер нисә ауылы ағинәйҙәрен, крайҙы өйрәнеүселәрҙе ҡорға йыйҙы. Район һәм ауыл биләмәһе хакимиәттәре вәкилдәре, район башҡорттары ҡоролтайы рәйесенең сәләмләүенән һуң, уҡытыусы-ветеран Динә Кәримова телмәр тотто: "Халҡыбыҙҙың бөйөк улы Әхмәтзәки Вәлиди: "Археологияны, ауыҙ-тел ижадын, топонимияны, гидронимдарҙы, антропонимдарҙы барыһын бергә комплекслы өйрәнеү генә тулы тарихи һығымталар яһарға мөмкинлек бирә", - тигән. Был ысынлап та шулай. Наурыҙ ауылы, мәҫәлән, 1776 йылда рәсми документтарҙа теркәлгән. Уға тиклем ауыл булмаған тигән һүҙ түгел был. Башҡорт ерҙәре ғәйәт ҙур булған. Малдары артынан бик ҙур территорияла күсеп йәшәгән халыҡ. Һәм атамаларҙы ла башҡорт халҡы үҙе ҡушҡан. Тарихсы Роза Буканова яҙыуынса, "урыҫтар башҡорт ерҙәренә 1604 йылда ғына, Аҡ батша башҡорттарҙан хәҙерге Табын ауылы янында тоҙ сығарыуға рөхсәт алғас ҡына күсенә башлай". Тимәк, урыҫса ер-һыу атамалары беҙҙең лөғәткә күптән түгел генә килеп ингән, уларҙың бер ерлеге лә юҡ. Тик үкенесле: элекке башҡорт атамаларын урыҫсаға алыштырыу күренештәре ишәйә бара: Ҡотой ауылы янындағы Оло тары - Маяҡ, Оҙонғор һырты - Бригадная гора, Баҡшай тауы - Кандалинка булып китте..."\nАртабан Динә Хәтип ҡыҙы Наурыҙ ауылы тирә-яғындағы ер-һыу атамаларын һанап китте: "Ауылыбыҙ янындағы тауҙар - Боғасты (Бүгәс тау), Бөркөтоя, Яйыҡ аръяғында Ҡапсығай ( ҡаҙаҡ барымтасыларының ҡабат сығай тип һуғышҡа өндәүенән ҡалған), Кәркәбар (кәркә - йети- ҡар кешеһе, тигәндән), Йөндөтау (енле тау булырға тейеш), Әүәле бил, Бәпес түбә, Әбейъяр, Өйташ, Күбәташ,Осоғүҙәк (пәрейе бар), Ҡеҙәғайын түбәһе, Тайып түбәһе, Шаҡым һаҙы, тағы әллә күпме атамаларҙан исемлек төҙөнөм. Ауылдың һүрәтле картаһын төҙөп, ошо атамаларҙы теркәп ҡуйһаҡ, йәштәр, балалар хәтерендә нығыраҡ уйылыр ине, тигән тәҡдимем бар..."\nБашҡа ауыл ағинәйҙәре лә ер-һыу атамалары исемлеген төҙөү буйынса алып барылған эштәре менән уртаҡлашты һәм Динә Хәтип ҡыҙының ауылдың һүрәтле картаһына ошо атамаларҙы теркәп ҡуйыу тураһындағы тәҡдимен хупланы. Һәр ауыл тирәһендәге атамаларҙан китап сығарырға тигән пландары менән дә уртаҡлашты. Ҡыҫҡаһы, Учалы ағинәйҙәре был мөһим эшкә тотондо. Был бик актуаль тема һәм тәҡдимдәр башҡа райондарҙың ерһөйәрҙәре, илһөйәрҙәре, крайҙы өйрәнеүселәре ҡолағына ла инер, моғайын. Сөнки был беҙҙең райондың ғына түгел, тотош Башҡортостандың, хатта башҡорттар күпләп йәшәгән күрше өлкәләрҙең дә проблемаһы. Һәм, әлбиттә, иң тәүҙә был эшкә ағинәйҙәр тотонор тигән өмөт тә бар. Әлеге ҡорҙа ҡатнашҡан аҡһаҡалдарҙың береһе Закир Ғарипов:"Ирҙәрҙән бик булмаҫ бындай бурыстарҙы атҡарыу. Ағинәйҙәр ярҙам итһен, улар тотонһон инде был бик ваҡытлы күтәрелгән эшкә. Ә беҙ ярҙам итеп йөрөрбөҙ", - тип көлдөрҙө көлдөрөүгә. Ә шулай ҙа беҙ, ҡатын-ҡыҙҙар, ир-егеттәребеҙ, аҡһаҡалдарыбыҙ менән йәнәш тороп эшләргә, киреһенсә, беҙ улар артынан эйәрергә хыялланабыҙ...\nАл алъяпҡыстарым, гөл алъяпҡыстарым\nБөгөн беҙ алъяпҡысты аш-һыу бүлмәһендә ашарға яраштырғанда, һауыт-һаба йыуғанда кейелә торған әйбер тип кенә беләбеҙ. Унан һуң, сығарылыш уҡыусылары - ҡыҙҙар, йыл аҙағында, тантаналы һуңғы линейкала ап-аҡ алъяпҡыс кейеп, бер ҡанатланып йөрөп алалар. Шулай ҙа алъяпҡыс та бай ғына тарихлы бер кейем икәнен, халҡыбыҙ тормошонда мәлендә алыштырғыһыҙ булыуын иҫкә төшөрөп алдыҡ әле ошо арала.\nӨйҙә "бикләнеү" осоронда онлайн аралашыуға күстек бит инде. Беҙҙең "Ағинәй" ойошмаһында ла аралашыу ошо форматта дауам итте. Март айында Көсөк-Маяҡ ағинәйҙәре ошо мәҡәлә исеме аҫтында конкурс иғлан иткәйне. Шарты буйынса, үҙең әҙерләгән алъяпҡысты кейеп, яҙма эшләп, "Бәйләнештә"ге "Учалы ағинәйҙәре" битенә һалырға тейеш ине. Шулай итеп, 22 оҫтабикә һәм алтышар кешенән торған 4 коллектив 52 алъяпҡыс тәҡдим итте. Иң тәүге булып сығыш яһаусылар Мәҫкәү уңғандары булды. Һәр береһе өр-яңы алъяпҡыс быуған ағинәйҙәр матур ғына белешмә лә бирҙе: "Борон ҡатын-ҡыҙ алъяпҡысһыҙ йөрөмәне. Йәйләүҙә ҡорот ҡайнатып, ҡымыҙ бешеп мәж килгәндә алъяпҡыс алыштырғыһыҙ кейем булды. Йәш килендәр ғоманлы саҡта алды бөрмәлерәк алъяпҡыс кейеп йөрөнө. Ҡайны-ҡәйнә алдында уңайһыҙ булмаһын өсөн дә, сит-ят күҙҙән һаҡланыу өсөн дә бындай алъяпҡыс уңайлы булған. Йәш балалы әсәләр алъяпҡыс түшен иркенерәк тә, киңерәк тә итеп тегеп кейгән. Бала имеҙгәндә лә уңайлы, түшкә лә йылы. Ә мин элегерәк апайым бүләк иткән алъяпҡысҡа оҡшатып, ике кеҫәле итеп тектем. Асҡыс-маҙар, ҡулъяулыҡ, ваҡ-төйәк һалыу өсөн кеҫәләре бик уңайлы булған. Ҡунаҡ ҡаршылағанда хужабикәләге баҙлап торған биҙәкле алъяпҡыс та инеүсенең ҡарашын етешмәгәнерәк, өлгөрмәгәнерәк ерҙән аралабыраҡ тора ул", - тип, һәр алъяпҡысҡа бына шулай ҡыҫҡа, әммә тос ҡына мәғлүмәт тә һалынғайны.\n"Боронғоға эйәреп" исемле номинацияла Ғәлиәхмәрҙән Рәшиҙә Ғибаҙуллина хаҡлы рәүештә еңеүсе булды. Бер ҙә иренмәй генә ауылдарындағы 91 йәшлек әбейҙән һөйләтеп тегеп алған булған ул алъяпҡысын. Алъяпҡыстың өҫкө өлөшө түште лә, арҡаны ла тотош ҡына ҡаплап, иң башы бик үк киң булмаған әберкә менән биҙәлә. Һуғыштан һуңғы ауыр осорҙа, юҡсылыҡта магазинға тауар килһә, алъяпҡыслыҡ ҡына тауар алып, тегеп, ашҡа ла, эшкә лә кейеүҙәрен һөйләп ала әбей. Наурыҙҙан Миннур Байгарина үҙебеҙҙең тыуған яҡты өйрәнеү музейында күргәндең күсермәһен теккән. Төҫө лә, итәк осондағы ике буй таҫмаһы ла нәҡ музейҙа ҡул тирмәне тартып ултырған ҡатын кейгән алъяпҡыс инде. Һәр саҡтағыса, Бөйҙө ағинәйҙәре бер иштән боронғоса итеп, заманында әсәйҙәре кейгән алъяпҡыстарға оҡшатып тегеп сығыш яһаны. Илсенән Роза апай ҙа был сараны алъяпҡыслы әсәһен иҫенә төшөрөүе менән әһәмиәтле булды, тип һөйләп, күңел ҡылдарын тибрәтеп ебәрҙе. Уның үҙе ижад иткән шиғыры, хәтирәләргә төшөрөп, тыңлаусыларҙың керпектәренә күҙ йәштәре лә элде.\nСигеүле алъяпҡыстар - үҙе бер бай хазина. Балбыҡтан Рәзилә Ибраһимованың элмәле сигеү һалынған күҙ яуын алырлыҡ алъяпҡысына, Финзирә Солтанованың ҡара төҫлө туҡыманан бик оҫта нағышланғанына һәр кем һоҡланды. Илтабандан Венера Йосопова апайҙың да бер төҫтән, зәңгәр мулине менән генә, бик үҙенсәлекле биҙәк һалып сиккән ап-аҡ алъяпҡысы зауыҡлы килеп сыҡҡан. Еңгә бүләге, ҡәйнә бүләге булған алъяпҡыстар менән бергә инде 80 йәште уҙған ҡомартҡы ла осраны. Был ҡомартҡы Мәҫкәүҙән Тәғзимә Шәкирйәнованың һандығынан булып, ошоларҙы бәйән итте: "1921 йылғы әсәһе 14 йәшендә аҡтан тегеп, түшенә, итәк осона йәшел һәм ҡыҙыл төҫлө еп менән сигеп, матур биҙәк һалған." Бындай алъяпҡыстар, әлбиттә, ҡәҙергә генә кейелгән.\nОйоштороусы булараҡ, Көсөк-Маяҡ ағинәйҙәре етәксеһе Гөлсирә Ғарипова сараны йомғаҡлап, алъяпҡыстар тарихына ла туҡталды: "Алъяпҡыс та - бик бай тарихлы кейем. Тәүге теркәлгән мәғлүмәттәр 1208 йылға ҡарай. Ул боронғо мысыр һүрәттәрендә үк күренә. Дәүләт хеҙмәтендә эшләүселәрҙең алдына бөрмәләп бәйләп ҡуйылған тире йә ҡамыш һабаҡтарынан яһалған япма тағылған. Боронғо Рәсәйҙә лә, башҡорт халҡында ла алъяпҡыс ҡатын-ҡыҙҙың эш кейеме генә түгел, ә ҡупшы кейемдәр һанына ла ингән. Башҡорт ҡатындары, ғәҙәттә, ҡара йә кер күтәрмәле туҡымаға биҙәктәр сигеп теккән. Алъяпҡыс, уңдырышлыҡ билдәһе лә булып, төрлө йолаларҙа ҡулланылған. Бәләкәс балаларҙы алъяпҡысҡа төрөп йөрөтөү яҡшыға юралған, бәхетле оҙон ғүмер теләү билдәһе һаналған. Башҡорт халҡында алъяпҡыс көнкүреш эштәрендә генә түгел, ҡайһы бер төбәктәрҙә ҡупшы кейем элементы булараҡ та танылған. Өләсәйҙәребеҙҙе, әсәйҙәребеҙҙе иҫкә төшөрһәк, улар бит алъяпҡысһыҙ йөрөмәне. Бөтмәҫ йорт эштәрендә алъяпҡысһыҙ мөмкин дә түгел инде. Күршеһенән йомошҡа алған әйберен дә, магазиндан һатып алғанын да шул алъяпҡыс итәгенә һалып алып ҡайталар ине беҙ үҫкән заманда ла әле. Беҙҙең ауылда Муса Мортазиндың йорт музейында тимерсе алъяпҡысы, еңгә бүләге, әсәйҙәрҙең ҡомартҡылары һаҡлана..."\nКилмәк ауылы ағинәйҙәре район ағинәйҙәрен, шулай уҡ Белорет районы ағинәйҙәрен дә милли ризығыбыҙ - талҡанға арналған байрамға йыйҙы һәм ҡыҙҙырылған ҡурмастың тел йоторлоҡ ризыҡҡа әйләнгәнсе үткән юлын төрлө йола күренештәре менән күҙ алдына баҫтырҙы.\nЗаманында йылына ике тапҡыр, яҙын һәм көҙөн, ҡатын-ҡыҙ бергә йыйылып, туҡлыҡлы ла, һаулыҡ өсөн дә шифаһы баһалап бөткөһөҙ талҡан эшләп алыр булған. Бына шул йоланы атҡарған сәхнә күренешендә ҡатын-ҡыҙҙар тәүҙә талҡан эшләү өсөн әҙерләнгән бойҙайҙы сүп-сарынан таҙарттылар, елгәрҙеләр. Күмәк эш - өмә барышында балалар ҙа ҡатнашты, белмәгәнен өйрәнде. Бойҙайҙан башҡа һоло, арпа, арыш кеүек башаҡлы үҫемлектәрҙең дә талҡан эшләү өсөн яраҡлы булыуы тураһында әйтеп үтелде. Балалар әсәйҙәре менән бергә ҡыҙыу әшәк өҫтөндәге табала болғай-болғай бойҙай бөртөктәрен ҡыҙҙырҙы. Ҡыҙҙырылған ҡурмасты тәмләү үҙе бер тамаша булды балалар өсөн. Хәҙер бит ҡурмас яһау ҙа онотолған, шуның менән бергә телебеҙҙән "ҡурмас" һүҙе лә төшөп ҡалып бара.\nБына иҙәнгә балаҫ йәйелде, уның өҫтөнә ҙур ашъяулыҡ түшәлде һәм ҡул тирмәне килеп ултырҙы. Йор ғына һүҙле еңгә балаларҙы ошо тирмән тирәһенә ултыртып: "Инде тирмән тартабыҙ, кемегеҙ яҡшыраҡ әйләндерер икән тирмәнде?" - тип, күңелдәренә сәм һалды. Әлбиттә, һәр кем шәп булырға теләй. Әммә, тирмән тартыу бик еңел дә түгел икән әле. Бына ни өсөн бергәләп башҡарғандар икән ҡурмас тартыуҙы. Алмаш-тилмәш эшләгәндә эш еңел эшләнә шул. Тирмән тартҡан арала талҡандың файҙаһы, борон алыҫ юлға йә һунарға сыҡҡанда, яуға киткәндә лә уның алыштырғыһыҙ ризыҡ булыуы, хатта ир-егеттең сыҙамлылығын усына эҫе ҡурмас һалып һынауҙары тураһында ла, ел, һыу тирмәндәре булыуы хаҡында ла һөйләне еңгә. Тартылған ҡоро талҡанды киндер тоҡсайҙарҙа, туҙҙан яһалған һауыттарҙа оҙаҡ ҡына һаҡлап булыуы тураһында ла әйтергә онотманы. Йорт хужаһы тирмән эргәһендәге апһынынан (килендәшенән) бик ҡәнәғәт ине был мәлдә. Шулай булмай ни, эш араһында балаларға ла ни тиклем оҫталыҡ дәресе биреп өлгөрҙө бит. Унан инде ҡәйнә кеше тартылған ҡоро ондоң бер өлөшөн шәкәр, бер өлөшөн тоҙ ҡушып ыуып, майлап баҫырға күрһәтмә бирҙе. Шул арала балаларына талҡандың байрам өҫтәленең йәме, бишектуй, һырғатуй, ҡарғатуй, кәкүк сәйе ҡорҙарында борондан ҡуйыла торған ризыҡ булыуын да әйтеп үтте. "Үҙ ризыҡтарыбыҙҙан яҙмайыҡ, беләктәрегеҙгә, йөрәктәрегеҙгә көстө үҙ ризыҡтарығыҙҙан ғына ала алаһығыҙ, магазин кәштәһендәге файҙаһыҙ тәм-томға алданмағыҙ", - тигән өгөт-нәсихәтен дә еткерергә онотманы.\nБалалар өсөн дә, йыйылған ағинәйҙәр өсөн дә бай мәғлүмәтле сара ойоштороп, ағинәйлек бурысын атҡарҙы килмәктәр. Талҡан - ул тере ризыҡ, тигән идея һалынған сарала ҡатын-ҡыҙҙың һомғоллоғо, сәсенең ҡуйы йылҡылдап тороуы ла, яугирҙың яраһы тиҙерәк уңалыуы ла - талҡан мөғжизәһе булыуы еткерелде йыйылыусыларға. Талҡандан бал, көнбағыш майы, ҡырылған алма ҡушып яһалған маска эшләтеүселәр ҙә булды сара һуңында. Татлы талҡандың төрлөһө ҡуйылған сәй өҫтәле артында ла йәнле аралашыу дауам итте. Юлдаш ауылынан килгән Мәрйәм Әнәс ҡыҙы килмәктәргә рәхмәтен күңелендә шундуҡ яралған шиғыр юлдары аша еткерҙе. Барыһы ла - йылы осрашыу, файҙалы сара, күргәҙмәләге ҡул эштәре сағылыш алған ине был юлдарҙа.\nЯҙылған: 20.05.21 | Ҡаралған: 227


Хәбәрҙәр: Допингыға ҡаршы бөтә донъя агенствоһы (ВАДА): фаш итеүҙәр дауам итә\nДопингыға ҡаршы бөтә донъя агенствоһы (ВАДА): фаш итеүҙәр дауам итә\nБритания велоуҙышсылары Крис Фрум һәм Брэли Уиггинс; Америка теннисистары - апалы-һеңлеле Уильямстар, йәҙрә ырғытыусы Мишель Картер, чех теннисисы Петра Квитова – былар Допингыға ҡаршы бөтә донъя агенствоһынан ауырыуҙары сәбәпле рәсми рәүештә тыйылған препараттар ҡулланыуға рөхсәт алған спортсыларҙың тулы булмаған исемлеге. Fancy Bears хакер төркөмө уҙған аҙнала Допингыға ҡаршы бөтә донъя агенствоһы архивын шулай халыҡҡа сығарҙы.\nБританияның Допингыға ҡаршы агенствоһы Риола Олимпия уйындарында ҡатнашҡан 53 спортсыһының допинг тип иҫәпләгән препараттар ҡулланыуға терапевтик рөхсәт алыуын таныны.\nДопинг ғауғаларын тикшергән бойондороҡһоҙ Допингыға ҡаршы бөтә донъя агенствоһы комиссияһы башлығы Ричард Макларен былай тип белдерҙе: “әгәр спортсы препараттарҙы ҡулланыуға рөхсәт алған икән, тимәк уны ҡулланырға хоҡуғы бар, юғиһә уның һаулығы ҡаҡшауы ихтимал.”\nДопингыға ҡаршы бөтә донъя агенствоһы үҙенең мәғлүмәттәр базаһына үтеп инеүҙәрен раҫланы һәм Рәсәй хакерҙарын ғәйепләп сыҡты. Рәсәй президенты Владимир Путин да киберһөжүм ғауғаһына үҙ мөнәсәбәтен белдерҙе:\n“Бик күп һорауҙар тыуа. Һау спортсылар башҡаларға рөхсәт ителмәгән тыйылған препараттар ҡуллана, ә ауыр сирлеләр, ғәриптәр, препараттар ҡулланыуҙа шик аҫтына ғына алынып, Паралимпия уйындарынан ситләтелә.”\nДопингыға ҡаршы бөтә донъя агенствоһының киберһөжүмгә дусар булыуына Халыҡ-ара Олимпия комитеты башлығы Томас Бах та яуапһыҙ ҡалманы, ул Рәсәйҙән спортсыларҙың һаулығы хаҡындағы мәғлүмәттәрҙе асып һалған хакерҙар менән көрәштә ярҙам итеүен һораны.


“Беҙҙе музыка бәйләне” » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » “Беҙҙе музыка бәйләне”\n“Беҙҙе музыка бәйләне”\nйәки “неформат” ҡыҙҙың үҙ-үҙен эҙләүе\nРузилә ЙӘМИЛЕВА тигән талант менән “Ҡош юлы” проектында танышҡайным. Уның Өфө дәүләт сәнғәт академияһында уҡыуын ишетеп, башҡорт эстрадаһында сағыу бер “йондоҙ”ҙоң мотлаҡ ҡабынасағына ышанып йөрөнөм. Ысынлап та, ул үҙенсәлекле тауышы һәм башҡаларҙы ҡабатламаҫ йырҙары менән “Башҡот йыры” проектында һәм “Төнгө ултырыш” концерттарында үҙ тыңлаусыларын таба башлағайны инде. Тик балҡып өлгөрмәгән “йондоҙ” юҡҡа сыҡты һәм... “Бәйләнештә” селтәрендә уның “Диңгеҙгә” тигән өр-яңы клибын күреп, ҡабат ҡабынды, тип әйтергә баҙнат итәм. Ябай клип, тик Рузиләгә генә хас моң, үҙенсәлекле аранжировка. Ниһайәт, тигән уйҙар менән йырсының үҙен әңгәмәгә саҡырҙым.\n– Рузилә, осрашыуға ифрат шатмын. “Тәмле” генә йырҙарың менән тамашасыларҙы әүрәтә башланың да, ҡапыл юҡҡа сыҡтың... Сәйәхәтсе икәнеңде беләм, әллә был юлы ла берәй сит илгә киткәйнеңме?\n– Юҡ, мин билдәле программист Илдар Кинйәбулатовҡа (“Башҡорт проекттары” интернет-берләшмәнең координаторы, “Бәйләнештә” селтәренең башҡорт телендәге интерфейсы тәржемәселәре төркөмө етәксеһе – авт.) кейәүгә сығып, Мәскәү ҡалаһында йәшәп ятам. Әле эштәр менән генә Өфөгә килгән ваҡытым.\n– Был бик ҡыуаныслы ваҡиға. Ике белемле һәм талантлы йәш йөрәктең бергә ғаилә ҡороуы – беҙҙең өсөн оло һөйөнөс. Оҙайлы ялдан һуң, “Диңгеҙгә” клибы менән һин башҡорт эстрадаһына яңы һулыш өрҙөң. Был, тимәк, Мәскәү емеше?\n– Илдарҙың дуҫтарынан тыш башҡа кеше белмәгән бер һәләте бар: ул – музыкант. “Диңгеҙгә” йыры – беҙҙең башҡорт телендә бергәләп ижад иткән тәүге эшебеҙ. Гөлнур Йәнбирҙина проза формаһында әйтергә теләгән һүҙҙәрҙе шиғыр юлдарына һалып бирҙе. Клип режиссеры – Илдарҙың туғаны Айрат Кинйәбулатов.\n– Киләсәккә ниндәй уй-ниәттәр менән йәшәйһең? Ғаилә тормошоноң ығы-зығыһы йырға һөйөүҙе һүндермәнеме?\n– Юҡ, һөйөү һүнмәне. Музыка менән шөғөлләнергә һәләт тә, теләк тә бар, артабан профессиональ кимәлдә эшләргә теләйем. Миңә башҡорт мотивтары оҡшай, шулай уҡ Илдар электроника стиле менән таныштырҙы. Киләсәктә ошо ике йүнәлеште берләштереп, берәй йыр яҙҙырып ҡарағым килә. Шул уҡ ваҡытта үҙемде ниндәйҙер ҡалыптар менән дә сикләгем килмәй. Башҡорт дәүләт университетында уҡыған саҡта инглиз телендә – рок , “Ҡош юлы” проектында – бард, “Башҡорт йыры”нда – халыҡ ижадын, сәнғәт институтында джаз йырланым.\nӘле үҙ йүнәлешемде эҙләйем. Шуға күрә, тамашасыларым, фанаттарым бар, тип тә маҡтана алмайым. Ысынын әйткәндә, ҙур аудитория йырсыһы түгелмен. Минең стилде аңлаусылар һирәк, шулай ҙа халыҡҡа оҡшаһын, тип кемгәлер эйәрмәйем. Тағы ла инглиз теле буйынса махсус белемем бар, киләсәктә тап ошо телдә ижад итергә теләйем. Иренмәҫкә, эҙләнергә, йырларға, тигән маҡсаттар менән яйлап ҡына донъя алға тәгәрләй.\n– Ысынлап та, һине хатта “Башҡорт йыры” конкурсында профессиональ йырсылар ҙа аңлай алманы...\n– Бары тик Рим Хәсәнов ҡына аңланы. Аранжировка үҙенсәлеген, тауышымдың мөмкинлектәрен билдәләп үтте. Ваҡытында бошонғанмындыр инде, хәтерләмәйем. Тимәк, был минең кимәл түгел, тип уйланым да, башҡаса ундай бәйгеләрҙә ҡатнашмаҫҡа булдым. Бер үк ҡарашта булған жюри һәм бер төрлө йырлаған йырсылар менән башҡорт эстрадаһында яңылыҡтар булмаясаҡ. Хәҙер бит ниндәйҙер үҙенсәлекле тембры булмаһа, йырсыларҙы тауышы һәм башҡарыу үҙенсәлеге буйынса айырып та булмай. Бөгөнгө йәштәргә аптырайым: ни өсөн йәп-йәш көйө ололарса йырларға һуң? Миңә шул тиклем башҡорт йырҙары оҡшай, тик бер төрлөлөк менән уларҙы үҙебеҙ боҙабыҙ, шикелле.\n– “Диңгеҙгә” йырындағы “Ҡайтам Уралға” тигән һүҙҙәр күңелгә тынғылыҡ бирмәй. Тимәк, тыуған ер һеҙҙе үҙенә тарта, ә Мәскәү ваҡытлыса ғына?\n– Беҙ әлегә бер генә урынға ныҡлы берекмәгәнбеҙ. Илдарҙың эше Мәскәү менән бәйле, шуға күрә беҙ әле унда. Мөмкинлек һәм эш булһа, бөгөн үк Башҡортостанға ҡайтыр инек. Сит илгә саҡырыу булһа, унан да баш тартмаясаҡбыҙ. Йәш саҡта күберәк йөрөргә, төрлө мөхитте күрергә, ҡайҙа уңайлы шунда йәшәргә кәрәк. Тыуған ер һағындыра, әлбиттә, дуҫтар, туғандар менән аралашҡы килә. Бер нәмәне теүәл әйтә алам: Мәскәү минең ҡалам түгел, ҡыйын. Һаман да дуҫтар таба алмайым, сөнки унда кешеләр тик үҙҙәре өсөн генә йәшәй. Буйға бәләкәй булғас, тәү осорҙа ҡайҙалыр ашыҡҡан кешеләрҙән этелеп, төртөлөп ҡала инем.\n– Һин – сәнғәткә урау юлдар менән килгән кешеһең. Ни өсөн мәктәпте тамамлағас, Башҡорт дәүләт университетына уҡырға барҙың?\n– Ул ваҡытта минең тирәмдәге кешеләр ижади профессияларҙы етди ҡабул итмәне. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, был фекер миңә лә һеңгәйне, йырға тартылыуға ҡарамаҫтан, сит телдәр бүлегенә уҡырға индем. Үкенмәйем, әлеге ваҡытта “Coursera” сайтында төрлө музыкаль курсты үтергә инглиз телен белеүем ныҡ ярҙам итте. Американың билдәле уҡыу йортонан Berkeley педагогтары онлайн дәрес бирҙе. Уларҙың лекцияларын тыңлап, музыка, йыр сәнғәтендә үҙем өсөн бик күп яңылыҡ астым.\n– Илдәр буйлап сәйәхәт итә торғайның, тел белеүең унда ла ярҙам иткәндер. Ниндәй илдәр оҡшаны?\n– Нимәһе ҡыҙыҡ, бер ваҡытта ла сәйәхәт итеү, диңгеҙ буйында ял итеү тураһында хыялланманым. Барыһына ла мажаралар яратыусан холҡом “ғәйепле” булғандыр ул. Америкаға “Work and travel” (эшләү һәм сәйәхәт итеү) программаһы буйынса эләккәйнем, оҡшап ҡалды һәм башҡа илдәрҙе лә күрергә теләк тыуҙы. Португалиянан башҡа Европаның төньяҡ илдәренең барыһында ла булдым, көньяҡтың да данлыҡлы илдәрен йөрөп сыҡтым. Һиндостанға, Төркиәгә барҙым. Яратҡан илем – Италия, хатта беҙҙең рәсми туйыбыҙ шунда үтте. Итальяндар нимәһе менәндер башҡорттарға тартым. Шулай уҡ Америкала оҡшаны, мин был илгә өс тапҡыр барып ҡайттым. Унда дүрт айҙан да күберәк булманым, йәшәү нисектер – әйтә алмайым. Йәшәү менән сәйәхәткә барыу икеһе ике нәмә бит, айырма ҙур.\n– Илдар менән нисек таныштығыҙ?\n– Беҙҙе музыка бәйләне, тип әйтеү дөрөҫ булыр. Ул ваҡытта минең өсөн ауыр мәл ине. Сәнғәт академияһында уҡып йөрөйөм, үҙемдә ошо юлдан китеүемә үкенес тойғоһо бар. Йәш саҡ, амбициялар тормошҡа ашмағас, кәйеф юҡ. Ниңә кешеләр минең музыканы аңламай, ни өсөн улар бер ҡалып менән генә йәшәй, тигән уйҙарҙың башта ҡуйырған ваҡытында, Илдар интернет селтәрендә минең йырҙарҙы тыңлаған. Шунда уҡ миңә “Дуҫтар”ға өҫтәлде һәм хат яҙҙы. “Башҡорттар араһында ла һинең кеүек йырсылар бар икән?!”– тип һоҡланыуын белдерҙе. Уға тиклем интернет аша аралашып бармай инем, ә был юлы үҙемә ысын дуҫ таптым. Сәйәхәт, музыка, милләт һәм тел, тип борсолоуҙар – беҙҙең арала бик күп уртаҡлыҡ барлығы асыҡланды. Бер ни тиклем ваҡыттан һуң ул эше буйынса Өфөгә ҡайтҡайны, күрешеп, яҡындан таныштыҡ. Ике йыл тирәһе дуҫлыҡтан һуң никах уҡыттыҡ. Иҙелхан исемле улыбыҙ үҫә. Мин элек-электән, улым тыуһа, исемендә хан тигән һүҙ буласаҡ тип уйлай инем. Илдарҙың, Батырхан тигән туғаны бар, башҡалар оҡшамай. Шул саҡта боронғо исемдәр тураһындағы китап ҡулыма эләкте, һәм Иҙелхан тигән исемде осратып, сат йәбештем.\n– Әсәй булыу һине үҙгәрттеме?\n– Эйе. Мәскәүгә күскәс, мине тормошҡа, йәшәйешкә ҡарата битарафлыҡ тойғоһо биләй башлағайны. Ундай хистәрҙе бер кемгә лә кисерергә яҙмаһын, ныҡ ауыр булды. Ауырға ҡалғас та үҙемдең бала сағыма кире ҡайта башланым. Элекке кеүек тормошҡа шатланып бағам, һәр нәмәгә ҡыуанам.\n– Ябай попсаның һинеке түгел икәнен ҡасан аңланың? Был тәрбиәнән киләме?\n– Юҡ, тәрбиәнән килмәй, әсәйем, киреһенсә ябай ҡатын, лирик йырҙарҙы ярата. Бәлки минең ижадымды ул аңлап та етмәйҙер, әммә әсә кеше бер ваҡытта ла балаһының күңелен төшөрөрҙәй һүҙ әйтмәйәсәк. Мәктәптә уҡығанда уҡ ниндәйҙер үҙенсәлекле алымдар эҙләй башлағайным инде. Башҡалар кеүек үк ул заманда популяр булған “Руки вверх” һәм башҡа төркөмдәрҙе тыңлап йөрөнөм дә, берҙән-бер көндө уларҙың миңә бөтөнләй сит булғанын аңланым. Сит ил йырҙарын тыңлай башланым. Йыр сәнғәтендә “неформат” тигән термин бар. Төрлө конкурста, концертта сығыш яһай торғас, белгестәр, жюри ағзалары фекеренсә, үҙемдең шул “неформат” икәнемде аңланым. “Ҡош юлы” ҡабул итте, әммә мин бард түгелмен. Бөгөн гитарала уйнайым, ә иртәгә кәйефем үҙгәрһә, уны ҡулыма ла алмайым. Бармаҡтарым да ҡыҫҡа, гитарала оҫта итеп уйнап булмай. Уртасалар рәтендә йөрөгөм килмәй. Ниндәйҙер ҡалыптарға һыймай, аңлау тапмайынса йөрөгәндә тәүҙә ауыр ине, хәҙер өйрәнелде. Бөтәһенә лә бер юлдан барырға тимәгән бит.\nӘ бына Илдар бала саҡтан уҡ авангард, джаз, рок тыңлаған. Шуға ла ул музыканы яҡшы аңлай, тойомлауы көслө. Бына ни өсөн ул минең йырҙарымды йылы ҡабул иткән. Фекеренә ҡолаҡ һалам, кәңәш һорайым. Уның ярҙамы менән артабан да эшләргә ине, Алла бирһә!\n– Әңгәмә өсөн ҙур рәхмәт, Рузилә! Һеҙҙең ғаиләгә именлек, һаулыҡ теләйбеҙ һәм тик ҡыуаныслы хәбәрҙәр генә көтөп ҡалабыҙ!\nСығыу ваҡыты 11-03-2018, 06:00 | Ҡаранылар: 256\n“Халҡым менән ғорурланам”\n«Эшләп ҡарарға кәрәк, ҡурҡырға түгел!»


Рустави Сиони сиркәүе — Башҡорт Википедияһы\n41°33′48″ с. ш. 44°58′55″ в. д.\nРустави Сиони сиркәүе\nРустави Сиони сиркәүе Викимилектә\nРустави сиркәүе (груз. ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის ტაძარი), Рустави Сиони булараҡ киң билдәле (груз. რუსთავის სიონი) Грузияла Рустави ҡалаһында грузин православ сиркәүе. Ул 2000 һәм 2011 йылдар араһында төҙөлгән. Проектын Бесарион Менабде, Николоз Абашидзе и Николос Дадиани башҡарған. Төҙөлөш эштәрен Темур Буркиашвили етәкләгән.\nРустави Сиони сиркәүен 2011 йылдың 27 авгусында архиепископ Марнеули изгеләндерә. Икенсе көндө Рустави Сиониҙа беренсе сиркәү ғибәҙәттәре үткәрелә.\nПланында грек тәреһе формаһында төҙөлгән сиркәүҙән көнсығышҡа табан өс апсида урынлашҡан. Сиркәүҙең төп корпусы ярым түңәрәк галерея менән уратып алынған. Сиркәүҙең оҙонлоғо 19 метр. Рустави Сиони сиркәүе 11 һәм 12 быуаттағы башҡа грузин сиркәүҙәре өлгөһөндә эшләнгән. Ул Никоцминда, Каджи сиркәүҙәрен хәтерләтә. Хатта диуарҙарындағы биҙәктәр төрлө сиркәүҙәрҙән традицион урта быуат грузин биҙәүестәренән алынған. Рустави Сиони сиркәүе таш плиталар менән ҡапланған.\nРустави сиркәүен төҙөгәндә бер ниндәй ҙә заманса технология ҡулланылмай, сөнки төҙөлөш материалы булып таш һәм иретмә генә ҡулланыла. Боронғо йола буйынса эзбизташ иретмәһе йомортҡа һарыһын ҡулланып әҙерләнә. Архитекторҙарҙың һүҙҙәре буйынса эзбизташ иретмәһенең ныҡлығы арта һәм бина быуаттар буйына һаҡлана. Рустави Сиони сиркәүе күп быуаттар үткәндән һуң традицион алымдар ҡулланып төҙөлгән беренсе грузин сиркәүе.\nСиркәү төҙөлөшө 2000 йылда башлана. Сиркәү төҙөлөшөндә ҡулланылған таштарҙы Мцхета янындағы Ницчбисси ауылынан ташыйҙар. Был таштар шулай уҡ Светичовели соборын һәм Анчишати базиликаһын төҙөгәндә ҡулланыла.\n↑ Contemporary Georgian Ecclesiastical Art, Tbilisi, 2009, ISBN 978-9941020377 (Georgian and English)\n↑ «Betlehem», Rustavi Sioni 2012 йылдың 25 апрель көнөндә архивланған.\n↑ 3,0 3,1 Rustawier Sioni-Kirche\n↑ Rustawier Sioni-Kirche\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Рустави_Сиони_сиркәүе&oldid=1056770 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 06:35 11 август 2021 үҙгәртелгән.


3 Март , 13:42\nТыуған төйәгемә Бесәнсе олатай нигеҙ һалған.\nУның 1737 йылғы Арыҫланғол, 1747 йылғы Хоҙайғол, 1749 йылғы Хоҙайбирҙе исемле улдары булған. Өс улы ҡартҡа ун дүрт ейән бүләк иткән. Улар ҙа егет ҡорона етеп, Ҡыҙҙар, Исхаҡ тауҙары итәгенә иркенләп аҡҡан мул һыулы, Керәүле йылғаһының уң яҡ ярында яңы ыҙмаларға нигеҙ һала.\nӘле тыуған төйәгем йылдан-йыл матурлана, төҙөкләнә, яңы заман һулышында йәшәй. Тик беҙгә тыныслыҡ бүләк иткән, аяуһыҙ һуғыштан тере ҡалған яугирҙарыбыҙ ғына юҡ хәҙер. Беҙ, йәш быуын, уларҙы мәңге онотмайынса хәтерҙә һаҡларға бурыслыбыҙ. «Уйлап ҡараһаң, һәр кемдең үҙ тыуған төйәге маңлай күҙе менән түгел, күңел күҙе менән уҡый торған китап төҫлө. Уның биттәренә һәр быуын үҙ тамғаһын һалып ҡалдыра, кешелек рухын байытырлыҡ хазиналарҙы үҙенсә мәңгеләштерә», – ти яҡташыбыҙ, яҙыусы Шакир Янбаев.\nМин дә тарих төпкөлөнә инеп, китаптар уҡый башлағас, ауылымдағы Бишағас, Исхаҡ, Ҡыҙҙар тауҙарында аҡ казактар, ҡыҙылдар һәм аҡтар менән һуғыштар барыуын белдем. Атлап йөрөгән еремдең һәр ҡарышы ҡайнар ҡан, әсе күҙ йәше һәм тоҙло тир менән һуғарылған. Бер нисә йыл буйы дауам иткән ҡан-ҡойош һәм 1921 йылдағы дәһшәтле аслыҡ йылдары кешеләрҙе бөлгөнлөккә төшөрә, етмәһә, ауылды аҡтар, ҡыҙылдар ҡомһоҙланып талай. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында ла олатай-өләсәйҙәр ҡойолоп төшмәй. “Беҙ – Шәһит Хоҙайбирҙин тоҡомо, Ватаныбыҙҙы һаҡлап ҡалыу өсөн фашистарға ҡаршы яуҙа арыҫландай алышасаҡбыҙ, тылда аттай эшләйәсәкбеҙ, фронтты икмәк, аҙыҡ-түлек менән өҙлөкһөҙ тәьмин итеү үҙ өлөшөбөҙҙө индерәсәкбеҙ!” – тип ант итә.\nКүгәрсен районынан 13 мең яугир фронтҡа китә. Бесәнсе ауылынан 90-ға яҡын ир-уҙаманы һалдат шинелен кейә, 63 яугир дәһшәтле алыш ҡырҙарында батырҙарса һәләк була. Күкһел Көнгәк итәктәрендә үҫкән ир-егеттәр хеҙмәттә лә, яуҙа ла һынатмай.\nАуылдаштарым 1945 йылдың еңеүле яҙын көтөп ала. Улар колхоз эшендә ҡатнашып, яңыса донъя көтә башлай. Һуғыш яландарында окоптарҙа аунап, төрлө михнәткә күнегеп, күңеле ҡатып өлгөргән ир-егеттәр тыныс тормошта йәшәргә өйрәнә. Беҙгә аяҙ күк йөҙө бүләк иткән олатайҙарға мәңге рәхмәтлебеҙ!\nҺыуҙар, йылдар аға, быуындар алмашына. Беҙ ҙә үҫеп, төрлө тарафҡа юлланырбыҙ. Тик тыуған төйәгем – Бесәнсем, туған халҡым бер ҙә онотолмаҫ, күңел түремдә йәшәр.\nX синыф уҡыусыһы.


Владимир Путин Радий Хәбировты ҡотланы\nРәсәй Федерацияһы Президенты Владимир Путин Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбировҡа Рәсәй көнө айҡанлы ҡотлау ебәрҙе. #ВладимирПутин\nРәсәй Федерацияһы Президенты Владимир Путин Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбировҡа Рәсәй көнө айҡанлы ҡотлау ебәрҙе. Унда былай тиелә:\nХөрмәтле Радий Фәрит улы!\nҺеҙҙе Рәсәй көнө менән ҡотлайым.\nБыл байрам азатлыҡ һәм ғәҙеллектең, Ватанға хеҙмәт итеүҙең ҡаҡшамаҫ ҡиммәттәре тирәләй беҙҙең илдең бөтә быуындары граждандарын берләштерә. Беҙ үҙебеҙҙең бөйөк тарихыбыҙға лайыҡлы булырға, ата-бабаларыбыҙҙың батырлыҡтарын хөрмәт итергә тейешбеҙ. Ысын күңелдән тыуған илде һөйөргә, уның сәскә атыуы һәм именлеге өсөн намыҫлы хеҙмәт итергә.\nҺеҙгә уңыштар теләйем.\nРадий Хәбировҡа Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте Рәйесе Дмитрий Медведев һәм Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышының Федерация Советы Рәйесе Валентина Матвиенко ла ҡотлау сәләмен ебәрҙе.


Хәбәрҙәр: ЕС-тың көрсөк саммиты: әҙ һалып, күп алырға.\nЕС-тың көрсөк саммиты: әҙ һалып, күп алырға.\nЕвроберләшмә ил-ағзаларының пландан тыш алдағы 7 йыллыҡҡа бюджет проекты хаҡында һөйләшеүҙәре етди фекер төрлөлөгө шарттарында асылды. Евроберләшмә илдәрен, моғайын, көсөргәнешле төн көтәлер, сөнки әлегәсә компромисҡа ирешеп булмай.\nЕвроберләшмә президенты Херман Ван Ромпей киләһе бюджетҡа триллиондан ашыу евро һалырға тәҡдим итте. Көнсығыш Европаның дотациялағы илдәре риза булһа ла, Германия, Франция һәм Бөйөк Британия кеүек донор илдәре, көрсөк ваҡытында юрғаныңа ҡарап аяғыңды һуҙ һылтауы менән бюджетты ҡыҫҡартыуҙы талап итә. Немец канцлеры Ангела Меркель компромисс кәрәклеге хаҡында һөйләй:\n“Ғилми тикшеренеүҙәргә, үҫешкә инвестициялар, аҡсаны эффектив файҙаланыу- Евроберләшмәнең киләсәге өсөн мөһим нәмәләр. Һәр евро файҙа бирергә тейеш.”\nШулай ҙа фекер айырымлыҡтары дөйөм бюджеттан бигерәк сығымдары ҡыҫҡартылырға тейешле программаларға ҡағыла. Британия, Кэмерон йөҙөндә, әгәр уның мәнфәғәттәре күҙ уңында тотолмаһа, вето хоҡуғын ҡулланыуы менән ҡурҡыта, сөнки эске ҡатмарлы сәйәси мөхит фонында евроға ышанмай ҡараусылар тарафынан баҫым көсәйҙе.\nВенгрия, Польша һәм Италияға килгәндә, улар аҙаҡҡа ҡәҙәр Европаның артта ҡалған региондары үҫешен тәьмин итеүгә йүнәлтелгән сығымдарҙың ҡыҫҡартылыуына ҡаршы көрәшәсәк.\nШулай итеп, әлеге саммиттың барышын күҙаллау мөмкин түгел. Бәхәстәр төрлө яҡтар уртаҡ фекергә килгәнгә саҡлы дауам итеүе ихтимал, “ризаһыҙҙар менән ризалашыу”рәүешендә тамамланып, ҡарар ҡабул итеү 2013 йылға ҡалдырылыуы ла мөмкин.


Ҡала хеҙмәттәре ҡала юлдарында тәүлек әйләнәһенә дежурлыҡ ойошторҙо\nБөгөн көндөҙ 246 берәмек техника һәм 581 юл эшсеһе линияға сыҡҡан.\nҺауа шарттарының боҙолоуы сәбәпле ҡала коммуналь хеҙмәттәре баш ҡала юлдарында тәүлек әйләнәһенә дежурлыҡ ойошторҙо. Бөгөн көндөҙ 246 берәмек техника һәм 581 юл эшсеһе линияға сыҡҡан.\nӘлеге ваҡытта ҡаланың үҙәк урамдарын, йәмәғәт транспорты туҡталыштарын, тротуарҙарҙы, күперҙәрҙе һәм юл үткәргестәрҙе таҙартыу буйынса эштәр алып барыла. Шулай уҡ ҡаланың алыҫ райондарында ла ҡар таҙартыу техникаһы эшләй.\nӨфө ихаталарын шулай уҡ ҡарҙан таҙартыу эштәре әүҙем алып барыла. Был эштәрҙә Өфө ҡалаһы Торлаҡ хужалығы идаралығының 635 эшсеһе һәм 148 берәмек техникаһы йәлеп ителгән. Уларға идара компанияларының административ-идара итеү персоналының 1320 кешеһе ярҙамға ҡушылды.\nБаш ҡала хеҙмәттәре автомобилселәрҙе тиҙлек режимын һәм арауыҡты һаҡларға, юлда киҫкен манёвр яһамаҫҡа саҡыра. Йәйәүлеләргә лә иғтибарлы һәм һаҡ булырға, юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен теүәл үтәргә өндәй.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Өфө Хакимиәтенең рәсми сайтында ҡаланың коммуналь техникаһы эшенең интерактив картаһы бар. Әлеге сервис техниканың эшен реаль ваҡыт режимында күрһәтә, шулай уҡ һуңғы 12 сәғәт эсендә транспорт саралары хәрәкәте тарихын күрергә мөмкинлек бирә.\nШулай уҡ сайтта ҡаланы ҡарҙан таҙартыу буйынса «Өфө ҡарлы» интерактив картаһы бар. Уға һылтанма муниципалитет сайтының төп битендә «Карталар» бүлегендә урынлаштырылған. Шулай уҡ ихата биләмәләрендә, таҙартылмай ҡалған юлдарҙа ғаризалар ҡалдырырға була.