Буштың атаһы үлгәнме? » Башҡортостан гәзите\n31-01-2012, 05:02 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға\nҮткән быуаттың 90-сы йылдарын яҡшы хәтерләгән кешеләр, һис шикһеҙ, “МММ” акционерҙар йәмғиәте хаҡында хәбәрҙар. Ул осорҙа – илде торғонлоҡ бығауынан ысҡындырған яңырыу тулҡынында – телевидение ниндәй генә тапшырыуҙар күрһәтмәне! Кашпировский дауалау сеанстары үткәрҙе, сәйәсмәндәр дебаттарға саҡырҙы, Латин Америкаһы сериалдарын иһә тотош ил менән ҡарай инек... Яңы күренеш – реклама ла кешеләрҙең иғтибарын тиҙ яуланы. “МММ”-дың халыҡсан сюжетҡа ҡоролған саҡырыуҙары иһә (ҡатынына итек алырға хыялланған Леня Голубков ҡына ни тора!) миллиондарса кешене йәлеп итте тиһәк, һис тә арттырыу булмаҫ – нисек инде төп каналдан күрһәтелгән рекламаға ышанмайһың?\nБыл, тәү ҡарамаҡҡа, ябай ғына күренеште аҙаҡтан “быуат афераһы” тип атаясаҡтар, миллиондарса яҡташыбыҙ тәүҙә хәләл аҡсаһын “МММ” йәмғиәтенең акцияларын һатып алыуға тотонасаҡ, аҙаҡ иһә уларҙы даулап бер буласаҡ...\n“МММ” акционерҙар йәмғиәтен ойоштороусы Сергей Мавроди – “легендар” шәхес, иҫ киткес етеҙ аҡыллы аферист. Уны “гениаль финанс белгесе” тип атаусылар ҙа яңылышмаҫ.\nҠайҙан пәйҙә булдың, мөғжизә?\nБыл мут әҙәм Мәскәүҙә ябай ғаиләлә тыуып үҫкән, шунда электрон машиналар эшләү институтын тамамлаған. Студент сағында самбо менән шөғөлләнгән – спорт мастерлығына кандидат. Был өлкәлә ярайһы ғына уңыштарға өлгәшһә лә, курсташтары әйтмешләй, “фантастик кимәлдәге математик һәләт” күрһәткән Сергей артабан алыпһатарлыҡ менән шөғөлләнә, төрлө өлкәлә бизнес ойошторорға маташа. Әйткәндәй, нәҡ ошо осорҙа ул хоҡуҡ һаҡлау органдарының иғтибарын тәүге тапҡыр йәлеп итә.\n“МММ” кооперативын Сергей Мавроди 1989 йылда ойоштора, уның нигеҙендә бер нисә тиҫтә коммерция структураһы, шул иҫәптән “МММ” акционерҙар йәмғиәтен булдыра. Белгестәр әйтеүенсә, Рәсәй тарихындағы иң ҙур финанс пирамидаһы тип табылған эшмәкәрлектә 10 – 15 миллион кеше ҡатнашҡан.\n1994 йылдың 1 февраленән “МММ” акциялары иркен һатыуға сығарыла. Ярты йыл эсендә ойошма бығаса күрелмәгән һөҙөмтәләргә өлгәшә: 15 миллион кеше үҙенең хәләл аҡсаһын һала, акционерҙар йәмғиәтендә ил бюджетының өстән бер өлөшө туплана, акцияларҙың хаҡы 127 тапҡыр арта... Тағы бер үҙенсәлек: Сергей Мавроди “МММ” менән һәр ваҡыт телефон аша ғына етәкселек итә. Барыһы ла шыма барған кеүек, әммә ул власть структуралары менән генә уртаҡ тел таба алмай.\nШул уҡ йылдың авгусында Мавродиҙы, һалым түләмәүҙә ғәйепләп, ҡулға алалар. Төрмәлә ултырған килеш ойоштороусы “МММ” йәмғиәтенең эшен туҡтата һәм... Рәсәй Дәүләт Думаһына депутатлыҡҡа кандидат булып теркәлеү өсөн имзалар йыйыуҙы ойоштороп ебәрә. Был ғәмәлгә еңел генә өлгәшә ул: беҙҙең илдә власть менән бәхәскә ингәндәрҙе герой кимәленә күтәрә торған ғәҙәт бар, бында иһә хатта халыҡҡа “изгелек” – ҙур аҡса, байлыҡ вәғәҙә иткән кеше тураһында һүҙ бара! 90-сы йылдарҙың ил халҡы өсөн иҡтисади һәм сәйәси йәһәттән ниндәй оло һынау осоро булғанын онотмаһағыҙ, алтын тауҙар вәғәҙә иткән Мавродиҙы күрәләтә ниңә яҡлағандарын аңлағандай булаһың – илдә тәртип булмағас, кемгәлер ышанырға кәрәк тә инде!\nБер нисә айҙан Мавроди тимер рәшәткә артынан сыға һәм 1994 йылдың 30 октябрендә депутат итеп һайлана. Әммә депутатлыҡ осоронда ул бер генә ултырышҡа ла килмәй, эш хаҡынан, льготаларҙан баш тарта. 1995 йылда уның вәкәләттәрен ваҡытынан алда туҡтаталар һәм финанс енәйәттәрен тикшереү эштәре яңынан башлана. 1997 йылдың 22 сентябрендә иһә “МММ” акционерҙар йәмғиәте банкрот тип иғлан ителә, миллиондарса рәсәйҙәр “тишек кәмә” эргәһендә һемәйеп ҡала. Әммә шунда ла күптәр Мавродиҙың ғәйепһеҙ икәнлегенә, тап власть органдарының эҙәрлекләүе һөҙөмтәһендә уның эшмәкәрлегенең зыян күреүенә инана...\nАй күрҙе, ҡояш алды...\nСергей Мавроди һыуға төшкәндәй ғәйеп була. Уға тәүҙә – федераль, аҙаҡ халыҡ-ара эҙләү иғлан ителә. Быға бәйле ниндәй генә уйҙырмалар тыумай! Йәнәһе, халыҡтан урлаған аҡсаға Ер шарының иң күркәм төбәгендә йәшәп ята, Мәскәү эргәһендәге байҙар көн иткән ҡасабала ла күргәндәр, имеш...\nЫсынбарлыҡта иһә барлыҡ гениаль ҡарарҙар үтә ябай булған кеүек, Мавроди ҡәҙимге юлды һайлаған: баҡһаң, Мәскәүҙә ҡуртымға фатир алып, шунда биш йылдан ашыу йәшенеп ятҡан. Юҡ, ваҡытты бушҡа сарыфламаған: ошондай шарттарҙа ла халыҡтың башын әйләндереүгә өлгәшкән: Интернет селтәрендә Stock Generation (SG) фонд биржаһы булдырып, бер йыл эсендә әллә нисә миллион кешенең аҡсаһын виртуаль кассаға йәлеп иткән. Әле улар ҙа (күпселеген АҠШ һәм Көнбайыш Европа илдәре граждандары тәшкил итә) “бөйөк финанс генийы”ның эшмәкәрлегенән зыян күреүселәр иҫәбендә, аҡсаларын ҡайтарып ала алмайҙар.\nМавроди әйтеүенсә, 1983 йылда уны мутлыҡта ғәйепләп тәүге тапҡыр ҡулға алғандан һуң, барлыҡ ғүмере йә йәшеренеп, йә төрмәлә үткән. Уның ҡарауы, ҡыҫҡа ғына осорҙарҙа ла ул оҙаҡ йылдар онотолмаҫлыҡ “батырлыҡтар” ҡылып өлгөргән...\nҺәр ғәмәлдең аҙағы буламы?\n2003 йылдың 31 ғинуарында Сергей Мавродиҙы ҡулға алалар. Уны бер нисә статья буйынса ялған документтар төҙөүҙә, һалым түләмәүҙә, мутлыҡта ғәйепләйҙәр. Әммә суд эше йылдан-йыл ҡатмарлаша, ҡайһы бер ғәйепләүҙәрҙең срогы үтә, алдау һәм кешеләрҙең ышанысын яулау юлы менән айырыуса ҙур күләмдәге мутлыҡ эше буйынса документтар менән Мавроди ике йылдан ашыу таныша (650 том!). Суд артынан суд була... Оҙон һүҙҙең ҡыҫҡаһы – 2007 йылда Мавроди иреккә сыға. Бер йылдан һуң, үҙе яҙған китаптың исем туйын ойошторғанда, суд приставтары Мавродиға алданған кешеләрҙең бурысын ҡайтарыу буйынса башҡарыу ҡағыҙҙарын килтерә, китаптың тиражын бурысты ҡаплатыу иҫәбенә ҡулға алалар. Әйткәндәй, граждандарҙың дәғүәләренең дөйөм суммаһы 300 миллион һум тәшкил итә, әммә был һан үҙгәрә тора, сөнки Мавродиҙы судҡа биреүселәр, хәләл аҡсаһын ҡайтарырға теләүселәр йылдан-йыл арта. Әммә “бөйөк комбинатор” миллиондарҙы ҡайтарырға уйламай ҙа! Билдәле баҫмаға биргән интервьюһында ул былай ти: “Мин билет менән акцияларҙы үҙ белдегемдән сығарғанмынмы ни? Юҡ, фирма президенты булараҡ ҡына. Бының өсөн тейешле язаһын алдым, төрмәлә ултырҙым. Ә ниңә граждандарҙан һаман дәғүә ҡабул итәләр? Мине миллион тапҡыр язаларға кәрәкме ни? Хатта иң ҡурҡыныс енәйәтсене, кеше үлтереүсене лә бер тапҡыр язалайҙар, ә мин ниңә ҡат-ҡат хөкөм ителергә тейеш?”\nСергей Мавродиҙың намыҫһыҙ әҙәм икәнлеген иҫбатлау өсөн тағы ни кәрәк?\nБер йылғаға – икенсе тапҡыр\nБыл әҙәмдең кешеләрҙе ылыҡтырырлыҡ тылсым көсө бармы икән әллә? Нисек миллиондарса кешене буш вәғәҙәләр менән инандырырға, күрәләтә тороп финанс пирамидаһына йәлеп итергә мөмкин? Ни тиһәң дә, “МММ” ҡорбандары араһында, ябай граждандар менән бер рәттән, финанс мәсьәләләрен аңлаған белемле кешеләр ҙә бихисап бит. Был һорауға күптәр яуап эҙләй. Ҡарап тороуға һөймәлекһеҙ генә ирҙең – “быуат муты”ның иң гүзәл ҡатын-ҡыҙҙарҙың береһенә – төрлө матурлыҡ бәйгеләрендә еңеү яулаған Елена Павлюченкоға өйләнеүе лә ғәжәп хәл. Хәйер, матди ҡиммәттәр хакимлыҡ иткән заманда, бәлки, һылыуҡай Мавродиҙың мөхәббәтенән бигерәк, байлығына ҡыҙыҡҡандыр...\nНисек кенә булмаһын, алтынсы тиҫтәһен ваҡлаған Сергей Мавроди әлеге көндә үҙен бер ҙә ғәйепле һанамай, миллиондарса кешенең, әйтерһең дә, миллиардлаған һум аҡсаһы үҙләштерелмәгән дә, елгә лә осмаған. Ул әүҙем ижад менән шөғөлләнә, роман, пьеса, повесть, новеллалар яҙа. Бер романы буйынса кино төшөрөлгән. Әммә был ғына нимә ул “һәләтле”, дәрт-дарманлы кеше өсөн! Былтыр ғинуарҙа Сергей Мавроди “МММ-2011” йәмғиәтен ойоштороп ебәрә. Иң тәүҙә Интернет селтәрендә сайт булдыра, фекерҙәрен еткерә, сираттағы пирамида (быны башҡаса атау мөмкин түгел!) үҙенсәлектәрен төшөндөрә. Кешеләрҙең иғтибарын йәлеп итеүҙең һөҙөмтәле юлдарын һайлаған – нисек кенә булмаһын, Сергей Мавроди, “бөйөк финансист” ҡына түгел, ә оҫта психолог та.\nМәҫәлән, ул сайтында: “Был – финанс пирамидаһы һәм һеҙ аҡсағыҙҙы теләһә ҡайһы мәлдә юғалтыуығыҙ ихтимал”, “Шул уҡ ваҡытта бында һеҙ әкиәттәгесә тиҙ байый алаһығыҙ”, “Был системаның нисек эшләгәнен белмәйем һәм белгәнем дә булманы. Әммә эшләне бит!” – тип яҙа. Ҡыҙыҡ, эйеме? Ҡаршылыҡлы фекерҙәр менән танышҡандан һуң, әлбиттә, артабан да уҡығы килә.\nУнан һуң, Сергей Мавроди кешеләрҙең ҡыл да ҡыбырлатмай табыш алыу теләгенән, ҡомһоҙлоғонан оҫта файҙалана, һәр фекер аҫтына бәләкәй генә итеп илдәге ҡоролошҡа, етешһеҙлектәргә төртөп күрһәтә. Сайтта билдәле кешеләрҙең фәһемле фекерҙәре, шиғырҙары, афоризмдары күп, улар фонында Сергей Пантелеевич үҙен барыһына ла ярҙам итергә тырышып ятҡан йәмғиәт системаһы ҡорбаны итеп күрһәтергә маташа.\n“Пирамида аҡса эшләй! Һауанан эшләй!” – тип һөрән һала Сергей Мавроди. Ысынбарлыҡта иһә, был ғәмәл – буш ҡыуыҡ: аҡса ағымы туҡтаһа (финанс пирамидаһы ҡануны буйынса был ҡасан да булһа барыбер шулай килеп сығасаҡ), барыһы ла ыштанһыҙ ҡаласаҡ. Шуныһы мәғлүм, Мавродиҙың яңы башланғысы юридик йәһәттән бер нисек тә теркәлмәгән, тимәк, граждандарҙың вкладтары буйынса гарантиялар юҡ: пирамида тарҡалған осраҡта ҡатнашыусылар бер тинен дә ҡайтарып ала алмаясаҡ.\nБеҙ томана түгел!\nВиртуаль эшмәкәрлек бер, әммә Мавроди халыҡты ылыҡтырыуҙың башҡа юлдарынан да баш тартмай: миҫал өсөн, күп кенә Рәсәй ҡалалары урамдарына реклама плакаттарының ҡуйылыуы, матбуғат баҫмаларының таратылыуы, хатта ойошманың офистары асылыуы билдәле. Тимәк, “Сергей Мавроди” тигән күренешкә йәмғиәт һаман ҡаршы тора алмай, уға ҡырын эшен ҡылырға рөхсәт итә тигән һүҙ. Өфөлә лә ундай плакаттар ҡуйылған булып сыҡты. Урамдарҙа гәзит, реклама листовкалары таратыуҙы ла ошолар араһына индерергә мөмкин. Ҡала властары законһыҙ рәүештә ҡуйылған саҡырыуҙарҙы тиҙ арала һүтеп алырға ҡушһа ла, халыҡ араһында ойотҡо таратылды тигән һүҙ.\nНисек кенә ябай яңғырамаһын, Мавроди эшмәкәрлегенең сәскә атыу-атмауы беҙҙән, ҡәҙимге кешеләрҙән, тора. Уның алдағанына ышанып, ҙур килем өмөт итеп, хәләл аҡсағыҙҙы “МММ” йәмғиәтенә тапшырғанһығыҙ икән, үҙегеҙгә үпкәләгеҙ – буштың атаһы үлгән! Әммә эште быға еткермәҫкә ине, йәмәғәт: беҙ томана, наҙан түгел дә инде! Сергей Мавроди шулай тип иҫәпләп, яңы ҡапҡан ҡора икән, ни эшләп беҙ күрәләтә тороп унда эләгергә тейеш?!\nЯҙҙы: Минзифа Илтинбаева\n31 ғинуар 2012 10:50 //\nБик ҡыҙыҡлы, уҡымлы мәҡәлә!


Украинала грипптан һәм киҫкен респиратор ауырыуҙар вирустарынан 122 кеше үлгән, тип хәбәр итә был илдең санитар-эпидимиология хеҙмәте. Һуңғы аҙнала ғына 360 мең кеше грипп йоҡторған, ә эпидемия миҙгеле башынан йәмғеһе 2 миллион 790 мең ауырыу теркәлгән.\nӘ Данияла Зика вирусы килеп еткән. Серәкәйҙәрҙән кешегә күсә торған был вирусты Көньяҡ Американан бер ир йоҡтороп ҡайтҡан. Быға тиклем аурырыу осраҡтары донъяның 20-нән ашыу илендә теркәлгән.\nАмерика Ҡушма Штаттарында совет йәнһүрәттәрен күрһәтеп, тамашасыларҙың тәьҫирен видеоға төшөрөп алғандар. Уларҙы ҡараған тамашасылар Гена крокодилын динозавр менән бутаған, ә иң мөләйем герой тип Чебурашканы билдәләгән.\nЭкспериментта ҡатнашыусыларҙың күбеһе беҙҙең илдең йәнһүрәттәре американдарҙыҡына ҡарағанда яҡшыраҡ тигән һөҙөмтәгә килгән.\n28 января Республикала 20 сирлелә Н1N1 штамы барлығы асыҡланған\n28 января Капиталь ремонт өсөн түләүҙәр ҡасан тәртипкә һалыныр?


Компенсация эштәре ваҡыты - Бөтә Япония онлайн юрист. Юпонский хоҡуҡи портал адвокат ҙур.\nЯпония һәм Ҡытай араһында бәхәс\nБыл йәһәттән бәхәскә урын Ҡытай\nҺуңғы айҙа ҡытай япония араһында бәхәс дауам итә һәм халыҡ-ара берләшмәләр тейешле иғтибар булһа, ике илдең ҡағылып, сығыш тураһында белдерҙе сенкак йәшәй утрауҙары (Дяоюйдао, ҡытайҙар уға нисек ҡараған). 2012 йылдың сентябрендә, бәхәс, көсөргәнеш менән бәйле ике ил араһындағы, бигерәк тә киләсәк хәүефле урын13 сентябрҙә ҡытайҙа ебәреп, үҙенән өс хәрби-диңгеҙ караптары өсөн патрулирование яҡын территорияларҙы бәхәсле утрауҙарҙы (А7 Харлан). Хатта ҡарамаҫтан, бөгөн мәғлүмәт буйынса, япония ҡытайға ҡаршы туранан-тура ҡатнаша, хәрби һәм ҡурҡынысын юҡ итер өсөн, һаҡларға, уларҙың исемен 'суверенитеты тарихи бәхәсле утрауҙар өҫтөндә, йәғни шунда аҙ шик булыуы мөмкин, тип,-бәхәс алда телгә ала, ике ил араһындағы мөнәсәбәттәрҙе етди һөжүм яһай. Шуның өсөн, йәғни тәрән тураһында төшөнсә алыу мөмкинлегенә эйә, тип һаналған һәм бының өсөн объектив тәүшарттар Ҡытай Япония араһында территориаль бәхәстәр сыға өсөн, беренсе сиратта, йәнә, был бәхәстең асылын билдәләне, эманация күҙәтеп, ҡарап беҙ яҡшы мәҡәләһендә уҡый алаһығыҙ редвандың дискурсивный, нью-Йорк Таймс һәм Вашингтон Пост гәзите. Шул факттарҙы иҫәпкә алғанда, был бик бәләкәй булған утрау ҡиммәттәрен сенкака, потенциаль тормош өсөн яраҡлы урын (улар ҡаялы тау булып торалар, асылда, улар бер торт төбө), күрһәтергә мөмкин, тип раҫлау өсөн бер ниндәй ҙә сәбәп япония һәм ҡытай айырым һаҡланған, милли территорияһының өлөшө булып тора, улар был утрау. Алыҫ әммә был улай түгел, сөнки һуңғы тиҫтә йыл буйына, раҫланған геолог, был утрауҙарҙар тирәһендәге диңгеҙ төбөндә Сенкак, эре нефть һәм тәбиғи газ ятҡылыҡтары бар (А9 fackler тулыһынса). Сөнки ике илдең иҡтисады, тәбиғәт ресурстарын тулыһынса бойондороҡло булыуҙан баш нормаль функцияланыуын, сит-сит илдә, бигерәк тә ҡытай, япония һәм ғәҙәти булмаған нәмә юҡ, уны булмышынан көс, тейешле суверенитеты өҫтөндә утрауҙары дәғүә итә. Күрәһең, Япония һәм Ҡытай кеүек, Сенкак утрауға хужа була тип иҫәпләй, шулай итеп, йәшәү өсөн кәрәкле мөһим дарыуҙар булыуы, контекста был ике ил иҡтисади кимәлен күтәрергә, уларҙың үҙаллылыҡҡа ынтылыуы. Был, сөнки, үҙе дауам геосәйәси мәсьәләләрҙе алға, утрауға ҡарата, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ойошма Ҡытай 'тарихи ғәҙеллек' сенкак япония баш тартырға була. 1895 йылда Әммә, тап семидесятый йыл дауамында (утрауҙарҙар тирәһендәге диңгеҙ төбөндә Сенкак ҡасан иҫбат ителде, бай тәбиғәт ресурстары), уңышһыҙ был ҡая ҡытай диңгеҙе территориаль дәғүәләр нигеҙ һала. Күрәһең, әүәл бәхәсле утрауҙарҙы нефть һәм газ аҫтында асыла, Ҡытай тураһында әҙ ҡайғыртҡан алмай 'ғәҙеллекте тергеҙеү', был мөнәсәбәттәр (А9 Харлан). Бар, ләкин, мәсьәләнең икенсе яғы - тип ентекләп взаимозависимый япония һәм ҡытай илдәрендә. Джонсон fackler һәм тулыһынса мәғлүмәттәр буйынса, бөгөн мәғлүмәт буйынса, японияла ҙурлығы буйынса икенсе урында ҡытай сауҙа партнерҙары тип атаны (АҠШ), япония менән ҡытай барлыҡҡа килеүенә бәйле иҡтисади дәрәжәһен тағы ла күберәк, сөнки, ни өсөн иң мөһим сауҙа партнеры һанала һаны йылдан Ҡытай Япония (А4). Элек нисек булғанын билдәләп мәҡәләһендә телгә, ҡытай, япон компанияһы ун миллион эшсе ҡулланыла хәҙерге ваҡытта. Үҙ сиратында, был аңлата, ниндәй образдар менән ҡытай властары 'берәмеге' ҡытай гражданы хистәренә бирелмәй, талаптарҙы ҡарамаҫтан Ҡытай, Япония утрауҙары өҫтөндә дауам Сенкака суверенитетҡа дәғүә итә.\nBradsher булараҡ билдәләне, тотош fackler һәм Джейкобс, көсләп булған бер нисә ҡаршылыҡ акцияһы 2012 йылдың авгусында, урамдан үтеүсе күп кенә ҡытай ҡалаһын (А8).\nбик ғәҙел дә тойолғандай\nШуның менән ҡәнәғәтһеҙлекте күрһәтер, улар нисек ҡабул ҡытай япония хөкүмәте кире ҡайтарып булмауы сенкака ялҡын, яндыр ҡоро һәм япон автомобиль етештереүселәре бер нисә протест. Шуға ла ҡарамаҫтан, шул факттарҙы иҫәпкә алғанда, был Ҡытай кеше юҡ. 'берәмеге' демонстрациялар, дәүләт органдары ойошторолдо, шулай уҡ факт, ни бола ҡытай-ярайһы, артыҡ физик көс ҡулланған полиция, демонстранттар ҡыуырға тырышып, көнбайыштың күп кенә сәйәси күҙәтеүсе, тигән һығымтаға килгән хатты бар донъяға билдәле булды, был үтәүсе булараҡ, япондарға ҡытай властары 'ҡыйралыш'. Күп дәлилдәр раҫлауынса, хөкүмәт теләгән ҡытай, тип әйтә иғтибарға алынды, тип үҙенең мөнәсәбәтен ябай гражданлыҡ позицияһы күбеһе хуплана. сенкака ентекләп әлеге ваҡытта ҡытай утрауҙары, ҡытайҙың өсөн был ғына етерлек түгел, һылтау булып хеҙмәт итә, хәрби көс ҡулланыу өсөн, шул ваҡыттарға ҡайтҡан кеүек бәхәсле утрауҙарҙы (В А10). Шулай булыуға ҡарамаҫтан, алда телгә алынған хат түгел отражает адресаттарға тип, ҡыҙыҡһынып яҡтарыңды асыҡлау тураһында бәхәстәр ҙә булһа бер нәмә юҡ, уны һыуға ебәрергә була, дөрөҫө - был АҠШ аңлайышлы сәбәбе - аҡш японияның төп союздашы. геосәйәси ҡаралғанса, хәрби бурысын америка ярҙам күрһәтеү буйынса Япония, хәл, был илдең территориаль бөтөнлөгөнә хәүеф аҫтында. Тимәк, әгәр оҙайлы дәүер дауамында ҡала, аҡш, япония һәм ҡытай араһында территориаль бәхәстәр дауам йәлеп һөҙөмтәһендә мөмкин булды. Был ғәҙел булыуын раҫлай мөмкин генә түгел, өйрәнергә, шуның менән бәйле, тип америка һәм япония араһындағы хәрби хеҙмәттәшлек нескәлектәрен итеү иҫәбенә, шулай уҡ, шуның менән бәйле, тип ҡарамаҫтан, аҡш-тың хәрби базалары араһында үҙенең йыйыу Тайвань тип, ошо илдәр менән бәйләнеше бик тығыҙ булыуға ҡарамаҫтан, уны хуплап. Әммә үҙ биләмәһендә ҡытай тайвань айырылғыһыҙ өлөшө тип һанай - теләмәһә ҡытайҙың ҡитға ваҡытлыса айыра. Геополитик ҡурҡыныс янаған, потенциаль әйберҙәр эшләү өсөн төбәктә тағы ла тотороҡлолоҡ, шулай тип иҫәпләй чиновниктар Сенкак тайвань утрауҙары, Тайвань буйынса уларҙың хоҡуҡтарын ҡарап.\nҮҙ сиратында, был ниндәйҙер аңлата, ни өсөн, бөгөн, геосәйәси бәхәстәр америка хөкүмәте чиновниктары был тикшереү бындай эҙемтәһе булараҡ, Япония һәм Ҡытай ғына ҡағыла, уйлап тырышып асыҡ белдерә, бәхәс ҡағыла, манераһы бик осторожны.\nБарыһына ҡарағанда ла, бәхәстәрҙә ҡатнашырға тура-тура йәки ситләтеп ҡыҙыҡһыныу менән ҡыҙыҡһыныусылар өсөн ҡырҡыулашты.\nШуға ҡарамаҫтан, Сенкак иҫәпкә' геосәйәси һәм иҡтисади әһәмиәте, был бик ихтимал, һәм был Ҡытай, Япония һәм, элекке тыныс суверенитетын ҡабул ителеү өҫтөндә, улар үҙ мөмкинлектәрен һә тиерлек өҫтөнлөк бирә. Үҙ сиратында, был, аңлатып, бер нисә киң ни булған һөйләшеүҙәр, бәхәстәр, япон һәм ҡытай үтте араһында топ-чиновниктар. Хатта ҡарамаҫтан, бөгөн ҡаратам тип, ысынбарлыҡтан билдәһеҙ үлем ҡалһын был һөйләшеү, үҙе факттар, йәғни юғары кимәлдәге әҙерлеге буйынса төп мәсьәләләрҙе цивилизациялы хәл бәхәс яҡтан ҡыҙыҡһыныу белдерҙе, тип фаразлаған һәм был, ысынлап япония ҡытай ҡаҙаныштары өсөн тыныс булырға мөмкин. килешәм, был яҡтан Мөмкин булһа ла, эш шунда, утрау япония һәм ҡытай биләмәһендә берлектәге сенкака риза булған (fackler, А5 урынлашҡан). Күренекле өҫтөнлөктәренең береһе тип иҫәпләргә мөмкин алда телгә алынған мәҡәләһендә ул, асылда мәсьәләһе буйынса ла һөйләшербеҙ, бөтә ентекле аналитик авторы. Нәҡ ошо, уның мөмкинлектәрен гарантиялай, мәғлүмәттәр сығанағы тип атарға мөмкин тату тураһында тотош ҡытай тауарҙары, ысынлап та, улар-япон территориаль бәхәс килеп сыҡты, ә шулай итеп, был бәхәс әһәмиәте дискурсивный тип атарға мөмкин.\nҠиммәте шунда: был мәҡәлә шулай тип өҫтәне, - тип, улар ваҡытында эш итә, автор, күрәһең, яҙманың мәғәнәһен аңларға булышлыҡ итә, улар текст һүҙ модаға инеү-бушлай.\nКүрәһең, үҙе мәҡәлә яҙыу процесында, факттарға туҡталып ябай авторҙар бер ҡасан да аңланым, тип телә.\nсофистически тотҡас, ундағы текстарҙың аҙлығы тауыш менән нигеҙләү бик булыуы мөмкин, әммә асылда мәғәнәһеҙ политкорректный эвфемизмдар. Был сәбәптәр, ни өсөн килеүе бигерәк тә уңайлы булды ул. был мәҡәләне уҡып, кем тураһында яҡшы ҡараш булһа алырға тырыша, ғәмәлдә нисек эшләүе, халыҡ-ара сәйәсәт. Шуға ҡарамаҫтан, аҙ булһа ла шунда булыр тип шик булыуы мөмкин, уҡыу эштәре иң уңышлыһы тип иҫкә төшөү менән бик күп авторы һәм элек бөтә мәғлүмәтте биреүсе булһа, әлеге ваҡытта Япония менән ҡытай араһында территориаль бәхәстәр актуаль булған, күрәһең, билдәле бер тармаҡта етешһеҙлектәр бар. аргументация, мәҡәләләр. йәйелдерелгән Күбеһенсә был етешһеҙлектәр шуның менән бәйле, тип авторы булараҡ, танытып, хәрби һәм иҡтисади яҡтан ҡеүәтле ҡытай барыусы процестарға иғтибар әҙ бүләм тип, бер яҡтан, америка йоғонтоһон йомшарта һәм геосәйәси процестарҙы дауам булһа, икенсе яҡтан, агрессив объектив тәүшарттар булдыра өсөн ҡытайҙың позицияһын ҡабул итә, шул уҡ ваҡытта раҫлай. утрау биләмәләре Сенкак. Бынан тыш, иғтибар бүлеү бик аҙ була, тип, аҡш ҡытай һәм японияла ла үҙенең шәхсиәте араһында территориаль бәхәстәр һуңғы аралашсы сифатында сығыш яһарға тырышмай, был-һай-һай, илдә роле тура килде.\nБыл, сөнки Америка, япония властары сенкак объектив булыуы менән ҡыҙыҡһыныуын дауам итә.\nБыл сәбәбе билдәле - ҡасандыр диңгеҙ төбөндә нефть файҙа өсөн японияла индергән, ул утрауға уратып Сенкак, был күпкә артыҡ булыуы ихтимал илдә, америка нефть корпорацияһы процесын контролдә тотоу өсөн. Был мәсьәләлә минең шәхси фекерем килә, тип һанайым мин, тип оҙаҡ сроклы перспективала. Япония ҡытайға ҡаршы булырға шанс территориаль бәхәстәр, Сенкак менән бәйле. Быға сәбәп булыуы асыҡланды. Бары тик булып де-юре бойондороҡһоҙ илдәр (хатта бөгөн, тейешле япония армия тотоу тыйылғайны.), Япония генә түгел, үҙ мәнфәғәтен яҡлау өсөн был төбәккә территориаль сара адекватлығы, ваҡыты бигерәк тә ҡытай менән көрәш. Ошо факттар иҫәпкә алынмай, тип, ҡайһы бер объектив сәбәптәр көсө, йоғонтоһо Америка төбәктә, бик бәлки, әмәлен булып үҫеүен дауам итә, унда аҙ шик булыуы мөмкин, тик ул ваҡытта был мәсьәләләрҙе, тәү сиратта япония ҡытай сенкак тип ризалашып баш тартыуҙы талап итә. Эндрю Джейкобс fackler тулыһынса ҡытай һәм Мартин.\nМобиль телефон Япония\nReal Estate Minato-ku, Tokyo, Jepang


Мөьминдәр һәм монафиҡтар | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Мөьминдәр һәм монафиҡтар\n« Мосолманлыҡ нисек үлсәнә?\nПәйғәмбәребеҙ ﷺ зекер тураһында »\nМөьминдәр һәм монафиҡтар\nЗолом һәм һөйөү, ҡойо төбө һәм күк йөҙө... Былар бер-береһенә ҡапма-ҡаршы төшөнсәләр. Әйтәйек, беҙ ҡойо төбөн золом менән сағыштыра, һөйөү хисен күк йөҙөнә тиңләй алабыҙ. Ҡоҙоҡ төбө — ҡараңғылыҡ, әсирлек, шәхесте ирекһеҙләү символы, күк йөҙө иһә — хөррийәт һәм яҡтылыҡ билдәһе...\nИсламда золом-зөлмәткә урын юҡ. Һеҙ иҙеүҙе, ҡыҫым, баҫымды теләһә ҡайҙа таба алырһығыҙ, ләкин Исламда быларҙың бер бөртөгө лә юҡ.\nИсламда «мөьминлек» һәм «монафиҡлыҡ» тигән төшөнсәләр бар. Шуларға туҡталайыҡ. Ниндәй кешене «мөьмин», ниндәйен «монафиҡ» тип әйтәбеҙ һуң? Әгәр бәндә Аллаһы Тәғәләгә ысын күңелдән, ихлас йөрәктән, саф ҡалъбтан ышанһа, инанһа, иман килтерһә, ул «мөьмин» булыр. Әгәр инде кеше үҙе теләмәҫтән, күңеленән ышанмайынса ғына, бары тик баҫым үә золом аҫтында ышанған, инанған кеше ҡиәфәтенә кереп йөрөһә, ул кеше «монафиҡ» һүҙенә лайыҡ.\nМәсьәләгә бер миҫал менән асыҡлыҡ индерәйек. Һеҙ, бер кешенең күкрәгенә мылтыҡ терәп: «Әйҙә, хәҙер үк мосолман бул, иман килтер, юғиһә йәнеңде йәһәннәмгә олаҡтырам!» — тип янаһаһығыҙ, һәм был кеше ҡурҡыуынан үҙе һис тә инанмаған килеш шәһаҙәт кәлимәһен әйтһә, был шәһаҙәт уны иман әһеле итә алмаҫ. Сөнки ул был шәһаҙәт кәлимәһен әйтергә мәжбүр булды, үлем менән ҡурҡытылды. Йәғни эстән иман килтермәйенсә, һүҙ менән генә иман килтергән ундай кеше мөьмин түгел, ә бәлки монафиҡ була.\nИкенсе миҫал. Бер ҡыҙға мәжбүриләп яулыҡ бөркәндерһәгеҙ, ҡурҡыу сәбәпле, ул уны бәйләп тә йөрөр. Ләкин эстән, күңелдән ул барыбер һеҙгә ҡаршы булыр, үҙен яулыҡлы итеп хис итмәҫ. Сөнки уның тышҡы ҡиәфәте итәғәт белдерһә лә, күңелен ғисъян ( фетнә, бола), ҡаршылыҡ уты солғап алған булыр. Йәғни ул, үҙе теләмәһә лә, монафиҡлыҡ бәләһен күтәрергә тейеш, ике йөҙлө кеше булып йөрөргә мәжбүр.\nКөс-ҡеүәт, золом менән кеше балаһын мөьмин итеү мөмкин түгел, ул монафиҡлыҡ пәрҙәһен йөрөтөргә мәжбүр буласаҡ.\nЮғарылағы миҫалдар нимә аңлата? Исламда көсләү, баҫым һәм мәжбүр итеү юҡ. Киреһенсә, Исламда кешенең ихтыярына, теләгенә, һайлау хоҡуғын тәрән ихтирам бар.\nКем дә кем кеше башына көсләп яулыҡ бөркәндерһә йәки, киреһенсә, яулыҡты баштан тартып алһа, кем дә кем: «Минең кеүек кейенәсәкһең, минең кеүек уйлаясаҡһың, мин кеүек һөйгәнде һөйәсәкһең, өнәмәгәнде өнәмәйәсәкһең», — тип әйтә икән, мәсьәлә асыҡ: тимәк, бындай кешеләр мәжбүр итеү, баҫым-золом ҡылыу мәсләге (убеждение) әсирлегенә төшкәндәр. Үҙен мосолман тип белгән кешеләр шөкөр итһендәр: улар тотҡан Ислам динендә бындай уй-фекер юҡ.\nИнсан һәм дин ( Мәҡәләләр һәм хикәйәләр) китабынан\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 23.09.2019 в 23:19, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Панда Пау |\nЙәшен Уйын Box, эшләй башлаған яңы сайт видео үрге слот-Пан Пау слот. Бер тармағы булып тора һәм биш бишең егерме слот был барабаны. Улар йәнһүрәттәр темалар нигеҙләнгән ҡытай кунг-фу айыу.Уникаль бонустар тәҡдим Слот, ул тиклем бирелә. 20 спину башында бушлай, ләкин функцияһы менән ҡабат эшләтеп була, ул тиклем бирә ала 40 бушлай эшләй, уның арҡаһына тағы ла табышлы. Шулай уҡ пан барабан иғтибар әкиәт алтын кәрәк булһа, ҡушылыусыһы табылыр, эшләү өсөн бик ҙур отош. Әгәр һеҙҙең кеүек яңы баш слот тикшерелде. иң яҡшы сайтында слот слот был саҡта, әлбиттә, һәр тин тора, улар һеҙ һалдығыҙ,.\nҠыйыу, Кунг-фу-яратам, Панда үҙәк урынды биләй. мультяшный хәрби әсирҙәр айыу, үрге слот сайтында тәҡдим 'йәшен уйын Тартма'. Был уйында, минималь сумма уйынсылары менән уйнай мөмкин түгел £арҡаһы һәм максималь сумманы һеҙ өсөн 0,25 £за спиной 1000.00. Шулай уҡ, настроить минималь ассортименты диапазонлы булыуы тәңкәнән бер тәңкәһен £линияһы өсөн 0.30 £бер тармаҡтарына 100 тәңкә. Был уйынсыға ҡарата проценттарҙы ҡайтарҙы 95-97%.\nШулай Уҡ Уникаль Тип?\nЛюбопытство беҙ һәр ваҡыт янында булып, мин слот өсөн өҫкө визуаль конструкциялары эшләнгән барабанға сайты тураһында белдем.йәшен Тартма уйындары. Видеослот улар яңы Панда " бац " - был һуңғы уйынсылар араһында ҙур танылыу яулаған был исемлегенә өҫтәмәләр һәм казино. Бик яҡшы ҡуйылған барабан ҡара-ҡыҙыллы фон. ҡытай стилдә биҙәлгән гравировка.\nИғтибар итергә тейеш уйынсылары фонарҙар, алтын тәңкә һәм фанаттар, һәр тармаҡтағы кеүек тәңкә түләп тәҡдим уларҙың һәр береһенә йөҙгә тиклем. Был символ бар, алтын балыҡ тәңкәләре әгәр йөҙ ҡушылдығы отошҡа тиклем арттырырға мөмкин.Балаларының иң заманса стандарт символы символы булып пан- ағас ботаҡтары ял итте. Был аласыз яһарға һеҙҙең символы 2, 5, 50, 125 йәки 500 тәңкә, әгәр ер һәләтле уйынсылар, ике билдәһе, өс, дүрт йәки биш береһе 25 уйын яғынан түләнә..\nПанда һәм бушлай спину\nПан ҡыҙыҡлы уйындары символдарының береһе-икенсе.- ҡыҙыл йөрөй оголовье. Wild уны нисек эшләргә, шулай уҡ scatter-теләһә ниндәй башҡа алмаштырырға мөмкин символы һәм билдәһе. Бынан тыш,, шулай уҡ, ярҙам итә ала, уның өсөн актив бушлай бонустар. Бәлки, уның ергә булған ғына 3 уртаса һәм ҙур отош комбинацияһына на барабан төҙөү мөмкин выигрыш. Биш йәки күберәк ултыртыу, уларҙы бушлай бонус иҫәпләнә һәм был актив уйынсы ошолай мөмкин.-\n5 юҡҡа арка өсөн 5 панда бөтөү.\n8 юҡҡа арка өсөн 6 панда бөтөү.\n12 юҡҡа арка өсөн 7 панда бөтөү.\n15 юҡҡа арка өсөн 8 панда бөтөү.\n20 юҡҡа арка өсөн 9 панда бөтөү.\nШулай уҡ, еңел наборный күреп яңы символы буласаҡ – Панда ваҡытында барабанды әйләндерә өстән алтын бушлай. Был символы тулыһынса килеп торһа, ҡасан эләгә уйынсыны барабаныбыҙ 2, 3, 4 һәм 5. Бынан тыш,, шуның өсөн, комбинация ойоштороп выигрыш, был ниндәй символы символы башҡаға алмаштырыу мөмкин, бынан скаттер. Бер нисә уларҙы арҡаһына ултыртты, бик ҙур бүләк эшләргә мөмкин..\nТоп сайтында пан мин тяп уйын.электрон уйындарҙы яратыусыларҙың көтөп һәр саҡ аҡлай слот йәшен Box. Махсус бонустар, был уйын бик ҡыҙыҡлы булды. Уның уртаса дисперсияһы булған, буласаҡ һәм көтөргә, аҡса эшләү өсөн 500 тиклем максимум× үҙе кол. Топ сайттар үҙенең йәшен уйын сифатын тартмаһа, был мауыҡтырғыс уйындар башланды! Был үҙ аллы тикшереү!


Последние публикации на сайте » Страница 1380 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Последние публикации на сайте » Страница 1380\nРубрикалар // 7-09-2010, 10:52\nРеспубликабыҙҙың тәүге Президенты Мортаза Рәхимов: «Ауыл ерендә йәшәүселәр эшһеҙ була алмай», – ти торғайны. Ысынлап та, ныҡышмалдар, егәрлеләр үҙҙәренә шөғөл табып, йәшәү сығанағы өсөн аҡса эшләү мөмкинлеге булдыра. Күпләп мал, ҡош-ҡорт аҫрап, ҡорт тотоп, йәшелсә, емеш-еләк үҫтереп һатып көн итеүселәр байтаҡ. Түбәндәге мәҡәлә шундай ғаиләләрҙең береһе хаҡында....\nРубрикалар / Хәтер // 7-09-2010, 10:51\nБыйыл 46 йәшендә генә вафат булған ҡәҙерле кешемә арнайым\nҺин бар инең кисә яндарымда,\nБөгөн – тирә-яҡта тик бушлыҡ....\nРубрикалар // 7-09-2010, 10:47\nРубрикалар // 7-09-2010, 10:46\nТүбәнге Вартаға барып еткәнсе башҡаса мажаралар булманы. Бынан ярты быуат элек Баграс ҡасабаһы эргәһендә Самотлор нефть ятҡылығын асыу арҡаһында барлыҡҡа килгән ҡала беҙҙе һибәләп кенә яуған ямғыры менән ҡаршы алды. Яҙ башынан алып үҙебеҙҙең Башҡортостанда күктән ергә бер тамсы ла һыу төшмәгәнлектән, беҙ бындағы ямғырға ла сикһеҙ шатландыҡ....\nМахсус бит // 7-09-2010, 10:44\n– Мин яңыраҡ Бритни Спирстың клонын күрҙем! Һаҡаллы һәм мыйыҡлы...\n– Иҫәр, ул бит Бондарчук!...\nӨйрәнәйек бергә йыр\nМахсус бит // 7-09-2010, 10:43\nА. Абдрахманов көйө,\nВ. Камалов һүҙҙәре.\nҺөйәме мине, һөймәйме, тип,\nЮрама һин хистәремде.\nБашҡалар түгел, мин үҙем дә\nМахсус бит // 7-09-2010, 10:41\nТөркөм 1999 йылда барлыҡҡа килә һәм тиҙ арала ҙур популярлыҡ яулай. Ул 60 миллиондан ашыу альбомын һатырға өлгөрә, ике тапҡыр Грэмми наградаһына лайыҡ була. Тәүге альбомдары уҡ төркөмгә ҙур уңыш килтерә, ул 30 миллионлыҡ тираж менән һатылып бөтә һәм «бриллиант альбом» статусын ала. Икенсе альбом да, беренсеһе кеүек үк, уңышҡа өлгәшә һәм альбомдар һатыуҙан килгән аҡсаны төркөм бөтә донъя буйынса хәйриә акциялары ойоштороуға тотона. Һуңғы альбомдары ла 32 илдә тәүге урында тороп, өс тапҡыр «платина альбом» исеменә лайыҡ була....\nМахсус бит // 7-09-2010, 10:40\nХөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы «Алтын көҙҙөң моңдары» тип аталған музыкаль проект әҙерләй. Ике туғандаш халыҡтың дуҫлығын нығытыр өсөн ойошторолған концертта 23, 24 сентябрҙә башҡорт һәм татар эстрадаһының иң сағыу «йондоҙ»ҙары сығыш яһаясаҡ....\nАртҡа 1 ... 1376 1377 1378 1379 1380 1381 1382 1383 1384 ... 1405 Алға


Үҙ хоҡуғы, мираҫ хоҡуғы - Бөтә донъя юристар! Интернет-кафе адвокат менән юридик.\nМираҫ хоҡуғы кеше хоҡуҡтары көйләү, мөлкәтте мираҫ наследодатель кисерәҺеҙ дәүләттәрҙе тибына ҡарап, мираҫ хоҡуғы, мираҫ дәғүә итә алмай ҡатын кисерә, шуға ҡарамаҫтан, һеҙҙең ихтыярығыҙҙа, һеҙ тип яҙылған. Был ҡатын иҫән бәйле законда ҡаралған хоҡуғынан тыш, дәүләт йәки муниципаль милек хоҡуғы мираҫы мәсьәләләре буйынса дөйөм ҡараштан икәнен аңлатыу. Балалары, ейәндәре һәм ҡайһы берҙәре, шулай уҡ мираҫҡа эйә булыу хоҡуғына дәғүә итә, ҡасан вафат булыуы йәки ата прародитель. Бәлки, дәүләттә дөйөм милек хоҡуҡтарын һәм милеккә хоҡуҡтарын бүлгән закондар нисек йоғонто яһауын билдәләргә кәрәк. никах коммуналь наследодатель мираҫ. Түбән булған дәүләт, муниципаль милеккә: Аризона, Калифорния, Айдахо, Невада, Нью-Мексико, Техас, вашингтон штаты, штат Висконсин, Аляска һәм (аляска ла, ҡатын араһында килешеү яҙма булырға тейеш). Дәүләт хоҡуғы дөйөм ҡалырға кәрәк. Күсемһеҙ милек берләшмәһе, ҡағиҙә булараҡ, мөлкәт, ире никах ваҡытында алынған береһе.\nБыл килем индерелгән, эшкә ала, милек, килем һәм милек һатыу менән айырым эш менән никах ваҡытында, ҡатын бирә.\nҠатын мөлкәтен һаҡлау айырым бер ҡыҙыҡһыныу, һатып алыу ысулы ярҙамында түбәндәгесә: берлектә үзенә мөлкәтен, һәр береһенең мөлкәтен бергә супруги яртыһы нажитой процентына хужа. Һәр йүнәлештең үҙ өлөшөнә милек хоҡуғына эйә булырға теләү ире коммуналь хужа. Ҡатын вафат, мәҫәлән, һайлау мөмкин, уның яртыһына дөйөм милеккә биреү йәки уның өсөн кемдер башҡа, ҡатын кисерә. Ҡатындың дөйөм мөлкәте бер өлөшө ҡатын икенсегә биреү мөмкин түгел, әммә бар. Шулай уҡ ҡатын никах килешеүе хоҡуғын ала. хәлен үҙгәртеү өсөн милек бүленде.\nҠатын берҙән милек хоҡуҡтарын үҙе бойорған.\nҮҙ милке булараҡ таралған мөмкин ҡатыны вафат булғас, уларҙың васыяты һәм дөйөм мөлкәттең бер өлөшөн булһа. үзенә айырмалы рәүештә, барлыҡ мөлкәттең яртыһына ҡыҙыҡһыныу бер ҡатындың хоҡуғы юҡ, никах ваҡытында ала. Дөйөм дәүләт закондары, мөлкәткә хужа булыу мотлаҡ түгел, ике ҡатын, никах ала. Аныҡлаусылар исем йәки исем булып милектең хоҡуҡтары билдәләнгән, мөлкәтте һатыуҙан алынған килемдең ниндәй супруги, әгәр аталыуының әһәмиәте юҡ. Әгәр, мәҫәлән, һатып мөлкәткә милек хоҡуғы булған бер генә ире булмаһа, шул ире булмаһа, был йорт хужаһы исеме менән батырлыҡ, хатта уны ысынбарлыҡтан әгәр ирем башҡа түләүҙәр өсөн. Хоҡуҡи дәүләттә дөйөм кисергән ҡатын, ай-һай, тулыһынса мәхрүм мираҫын һаҡлау. Дөйөм принциптары һәр төрлө дәүләт етәкселәре закон бар, әммә йыш ҡына ҡатын ире вафат булған мөлкәтте мираҫ өстән бер өлөшөнә дәғүә итә дәүләттең закон закон рөхсәт кисерә. Ҡатыны вафат әҙерәк мираҫҡа ҡалдырыу хоҡуғы дәүләте ҡушҡан булған, ләкин суд биреү ҡатын кисергәндәр, бәлки, һаны мираҫ эшләһен өсөн. Наследодатель теләктәр теләгеҙ тормошҡа ашырыуға ярашлы, әгәр иҫән ҡалһам, ҡатын ҡабул итергә ризалашҡан. яҙма формаһы ҡарағанда кәмерәк түгел, ҡуйылған судҡа барыуҙан йәки ҡатын суммаһы закон кисереү өсөн законлы өлөшөнә дәғүә итә. Һуң, һуңғы айырылышыуыбыҙ булды, автоматын бүләк мәхрүм күп дәүләттәр, элеккесә эшләргә теләге булған-ире. Бер ниндәй ҙә бүләк булмаясаҡ был эффект башҡа дәүләттәрҙән айырылабыҙ. экс-ҡатын Һуңғы айырылышыу булып киткәндән һуң, яңы төҙөлгән иң яҡшы васыяттар, бүләктәр непреднамеренный булдырмау өсөн элекке ҡатыны.\nҠатын айырмалы рәүештә, балалар, ҡағиҙә булараҡ, был мөлкәткә ата-әсәһе мираҫты һаҡлау закон вафат хоҡуғына эйә түгел.\nЗакон балаларҙы яҡлай ысынлап та, васыят. упущение неумышленный булыр, әммә булыр. Закон, тип фаразлай упущение бындай осраҡлы булмай, бигерәк тә бала тыуғандан һуң төҙөгән булған. Бәйле завещатель ҡатын кисергәндәр, бәлки, ата-әсәле балалар үҫһен вафат мөлкәтенең бер өлөшөн мираҫ ала.\nӘгәр упущение күҙаллана булһа ла, был туранан-тура күрһәтергә кәрәк.\nДөйөм алғанда, ейәне өләсәһе менән олатаһының мираҫ һәм милек хоҡуғына эйә түгел. Ҡайһы бер штат, әгәр ейәне ата-әсәһе вафат булды, мираҫлыҡҡа хоҡуҡтарын, законлы мөлкәте булыуы мөмкин әммә ейәне өләсәһе, ейәне васыят тура мираҫлылыҡ тураһындағы ғариза ниәте бар әгәр мәхрүм түгел.\nӘгәр һеҙгә йәки тағы конкрет мәсьәлә тураһында белергә мираҫ хоҡуғы булып, уларға был мәҡәләне ҡарап, был, бәлки, файҙалы булыу өсөн уединиться менән мираҫ буйынса адвокаттар өсөн дөрөҫ ҡарар ҡабул итә.\nБөгөн эҙләү эштәрен планлаштырыу башланы милек буйынса һеҙгә урындағы адвокат, ул һеҙ ҡыҙыҡһыныу күрһәткәндәр. Мөрәжәғәт итеүселәрҙе квалификациялы адвокат мөлкәт планлаштырыу, инанысы һеҙ ярҙам итеү өсөн, һеҙҙең һәм һеҙҙең яҡындарығыҙға хәстәрлеккә лайыҡ тип теләктәр.


Республиканың ҙур ҡалаларындағы барлыҡ мәсеттәрҙә йома намаҙҙары уҙғарылмай // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n18:05, 25 марта 2020 Йәмғиәт\nРеспубликаның ҙур ҡалаларындағы барлыҡ мәсеттәрҙә йома намаҙҙары уҙғарылмай Фото: Олег Яровиков\nБашҡортостандың ҙур ҡалаларындағы мәсеттәрҙә йома намаҙҙары уҙғарылмай. Ошо хаҡта республика мосолмандары Диниә назаратының рәсми сайтында хәбәр ителә.\n100 меңдән ашыу кеше йәшәгән ҡалаларҙағы мәсеттәрҙә йома намаҙҙары үткәрелмәй.\nБыл коронавирус инфекцияһының таралыуына, шулай уҡ 250-нән күберәк кеше ҡатнашлығындағы сараларҙы сикләүгә бәйле.\n«Йома намаҙына даими йөрөгән һәм әлеге етди сәбәптәр арҡаһында килә алмаған диндарҙарға бының өсөн борсолорға кәрәкмәй», — тиелә Диниә назараты белдереүендә.\nСирле мосолмандарҙы өйҙә ҡалыуҙарын, шулай уҡ бәләкәйерәк мәсеттәргә йома намаҙына бармауҙарын, тыныслыҡ һаҡлауҙарын, паникаға бирелмәүҙәрен һәм ғәйбәт таратмауҙарын һорайҙар.\nМәсеттәрҙә даими дезинфекция үткәрелергә тейеш.\n«Ислам дине кеше ғүмерен, ҡарашын, зиһенен, мөлкәтен һәм намыҫын һаҡлауға йүнәлтелгән. Ошо әйтеп үтелгән аспекттарға зыян килтереү хәүефе янағанда шәриғәт диндарҙарға бурыстарын еңеләйтергә мөмкинлек бирә», — тиелә белдереүҙә.\nШулай уҡ йома намаҙҙарын үткәреүҙе тыйыу Башҡортостан Республикаһы мосолмандары Диниә назараты етәкселегенең махсус күрһәтмәләренә тиклем ғәмәлдә була.\nТеги: мәсет, намаҙ


Күҙәнәк ядроһы — Башҡорт Википедияһы\n.Эукарио́т (я́дролылар) күҙәнәктең структур өлөшө.\nКүҙәнәк ядроһы(лат. nucleus «ядро», Роберт Броун, 1831) — эукарио́т (я́дролылар) күҙәнәктең структур өлөшө. Цитоплазманан ике ҡатлы мембрана менән айырылған.\nКүҙәнәк ядроһы Викимилектә\nТөп функцияһы: күҙәнәктең нәҫел материалын (ДНК) һаҡлау.\nКүҙәнәк ядроһының төҙөлөшө\nЭукариоттарға, йәки я́дролыларға тере организмдарҙың өс батшалығы: Бәшмәктәр, Хайуандар, Үҫемлектәр инә.\nЯдроның формаһы һәм ҙурлығы (5-20 мкм) күҙәнәктең формаһына һәм ҙурлығына бәйле. Күпселек күҙәнәктәрҙең ядроһы берәү була. Ундай күҙәнәктәрҙе бер ядролылар тип атайҙар.\nШул уҡ ваҡытта ике, өс, бер нисә тиҫтә һәм хатта йөҙәрләп ядроһы булған күҙәнәктәр бар. Былар күп ядролы күҙәнәктәр. Улар, мәҫәлән, иң ябайҙарҙа һәм шулай уҡ умыртҡалы хайуандарҙың бауырында, һөйәк мейеһендә, мускулдарында һәм тоташтырыусы туҡымаларында осрай.\nКүҙәнәк ғүмере (клеточный цикл)Үҙгәртергә\nКүҙәнәк ғүмере ике осорҙо үҙ эсенә ала: бүленеү, һөҙөмтәлә ике бала күҙәнәк барлыҡҡа килә;\nИнтерфаза тип аталған ике бүленеү араһындағы осор.\nЯдроның төҙөлөшө һәм функцияһы күҙәнәк ғүмеренең төрлө осоронда төрлөсә. Бүленмәгән күҙәнәктең ядроһында:\nхроматин (хромосомаларҙы) айырып йөрөтәләр.\nЯдро тышсаһы ядроны цитоплазманан айыра. Ул ике ҡатлы: эске һәм тышҡы мембрананан тора. Улар араһында тар ғына ярым шыйыҡ матдә менән тултырылған ек була.\nЯдро тышсаһының тышҡы һәм эске мембраналары плазма мембрана кеүек үк төҙөлөшлө. Ядро тышсаһында күп һанда нескә генә тишектәр урынлашҡан. Улар аша ядронан цитоплазмаға һәм киреһенсә матдәләр күсә: аҡһымдар, углеводтар, майҙар, нуклеин кислосалары, һыу һәм һәр төрлө иондар. Йәғни, ядро менән цитоплазма араһында бер туҡтауһыҙ матдәләр алмашыныуы булып тора.\nЯдро Һуты — ядро тышсаһы аҫтындағы ярым шыйыҡ матдә. Ул ядроның эске мөхитен тәшкил итә. Ядро һутында бәләкәй ядролар һәм хромосомалар урынлашҡан.\nЦитоплазманан уға һәр төрлө матдәләр үтеп инә һәм ядронан цитоплазмаға сыҡҡан бөтә матдәләр туплана.\nБәләкәй ядро(ядрышко) — ҙурлығы киң сиктәрҙә, 1-ҙән 10 мкм-ға ҡәҙәр һәм унан да күберәккә үҙгәреп тороусы тығыҙ йомро тәнсә.\nКүҙәнәк ядроһының электрон фотографияһы, бәләкәй ядро ҡара төҫтә\nОрганизмдың һәм күҙәнәктең төрлө осорҙарында бәләкәй ядролар һаны 1-ҙән алып 10-ға һәм унан да күберәккә үҙгәреп тора.\nБәләкәй ядролар составына РНК һәм аҡһым инә. Бәләкәй ядролар хромосомалар менән бәйле. Улар хромосомаларҙың билдәле бер участкаларында (ядрышковый организатор) барлыҡҡа килә. Унда рибосомалар составына ингән РНК синтезлана. Шуға күрә лә, бәләкәй ядроларҙа рибосомаларҙың ҙур һәм бәләкәй өлөшсәләре формалаша. Формалашҡан бәләкәй ядролар тик бүленмәгән күҙәнәктәрҙә генә күренә. Күҙәнәк бүленеү ваҡытында улар тарҡала.\nХроматин (хромосомалар, гр. «хрома» — буяу, «сома» — тән) — ядро составының мөһим өлөшө. Бүленмәгән хромосомалар үтә нәҙек еп формаһында. Шуға күрә лә, хроматин эсендә айырым хромосомаларҙы яҡтылыҡ микроскобы аша күреп булмай.\nМитоз. Кеше күҙәнәгендә метафаза хромосомалары DAPI\nБыл үтә нәҙек ептәрҙең һәр береһе ДНК-ның аҡһым менән берләшмәһенең бер молекулаһын тәшкил итә. Был епсәләр һәр береһе 1 см-ҙан ашыу оҙонлоҡта булыуы мөмкин.\nУлар ядро һутында урынлашҡан, үҙ-ара сырмалған һәм уларҙы бер-береһенән айырыуы ла ҡыйын. Әммә оҙонлоҡҡа ныҡ һуҙылған еп һымаҡ хромосомалар һәм уларҙың участкалары электрон микроскоп аша һәйбәт күренә.\nИнтерфаза осоронда ғына башҡарылған иң мөһим процесс — ул ДНК-ны синтезлау. Уның һөҙөмтәһендә һәр хромосома икеләтә арта.\nСинтездың нигеҙендә ДНК молекулаларының икеләтә артыу кеүек ғәжәп һәләтлелеге ята (репликация). ДНК-ны синтезлау интерфаза уртаһында бара.\nУның дауамлылығы хайуандарҙың һәм үҫемлектәрҙең төрлө төрө өсөн төрлөсә. Мәҫәлән, һөтимәрҙәр күҙәнәктәрендә был процесс 6—10 сәғәт дауам итә. Был ваҡыт эсендә һәр ДНК күҙәнәге үҙенә оҡшаш икенсе молекула төҙөй.\nТимәк, синтез алдынан бер хромосома составына бер ДНК молекулаһы ингән булһа, синтез аҙағына һәр хромосома составына ике бер төрлө ДНК молекулаһы инә.\nИнтерфазаның бөтә осоро буйынса хромосомалар күҙәнәктең йәшәү эшмәкәрлегенең бөтә процестарын да контролдә тота. Тап интерфазала ядрола бер туҡтауһыҙ РНК синтезлана, цитоплазмала аҡһымдар, углеводтар һәм майҙар синтезлана, күҙәнәктәр үҫә.\nБылар бөтәһе лә интерфаза осоронда күҙәнәктең актив функциялар үтәүен, унда туҡланыуҙы, тын алыуҙы, АТФ-ты синтезлауҙы, тышҡы мөхиткә һәр төрлө матдәләр алмашыныуы продукттарын сығарыуҙы үҙ эсенә алған йәшәү эшмәкәрлегенең бөтә процестары бара.\nИнтерфаза осоронда, шулай уҡ митохондриялар, хлоропластар, Гольджи аппараты элементтарының һандары (иҫәбе) арта. Күҙәнәк үҙәгенең центриолдәр һаны ике тапҡыр арта, йәғни күҙәнәк бүленеүгә әҙерләнә.\nТөрлө күҙәнәктәрҙең интерфаза дауамлылығы төрлөсә. Күп күҙәнәкле организмдар составында бүленмәгән күҙәнәктәр ҙә була. Уларҙың интерфазаһы күп йылдарға һуҙыла.\nУндайҙар иҫәбенә бүленеүгә һәләтлеген юғалтҡан һәм организмдың бөтә ғүмере буйына йәшәгән нервы күҙәнәктәре инә.\nКүҙәнәк бүленергә әҙерләнгән осорҙа еп формаһындағы хромосомалар спиралләшә, ҡыҫҡара һәм йыуаная башлай. Был процесс метафазаға тиклем дауам итә. Ахырҙа уларҙы яҡтылыҡ микроскобында ла күреп, фотоға төшөрөп һәм һанап була. Хромосомаларҙың һәр береһе ҙурлығы, формаһы, махсус буяғыстар менән эшкәрткәндә төҫө һәм биҙәге менән таныулы була. Уларҙы был стадияла метафаза хромосомалары тип атайҙар.\n↑ Cell nucleus // http://purl.org/sig/ont/fma/fma63840\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Күҙәнәк_ядроһы&oldid=796988 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 7 апрель 2018 в 04:33\nБыл бит һуңғы тапҡыр 04:33 7 апрель 2018 үҙгәртелгән.


Туҡай урамы (Өфө) — Башҡорт Википедияһы\nТуҡай урамы (Өфө)\nКиров районы һәм Өфө\nТуҡай урамы Викимилектә\nТуҡай урамы — урам, Өфө ҡалаһының Киров районында Зәйнула Рәсулев һәм Гоголь урамдары араһында урынлашҡан.\n2 Биналар һәм ҡоролмалар\nУрамдың элекке исеме — Воскресенский. Урам Воскресенск кафедраль соборы исеме менән йөрөтөлгән, ул залының төп туре менән урам яғына сығып торған. Телеграф урамы яғынан Троицкий сиркәүе яғына ҡарай урам саты өлөшө Фролов урамы тип атала, унда Фролов сиркәүе төҙөлгән (Изге Фрол һәм Лавр хөрмәтенә), был ҡаланың иң боронғо сиркәүҙәренең береһе.\n1920 йыл аҙағында шағир Ғабдулла Туҡай (Туҡаев Ғәбдулла Мухәмәтғариф улы, 1886—1913) хөрмәтенә урам Туҡай урамы тип атала.\nТуҡай урамы, 23 — архитектура ҡомартҡыһы, XIX быуат урталарындағы урыҫ классицизмы өлгөһө. Бина 1832—1838 йылдарҙа архитектор А. Д. Пахаров проекты буйынса төҙөлгән. Бинала һаулыҡ һаҡлау министрлығы урынлашҡан.\nТуҡай урамы, 25 — Өфө губернаһы округы суды бинаһы. Әлеге ваҡытта Башҡортостан Республикаһының Юғары суды, адвокаттар коллегияһы, Башҡортостан Республика адвокаттар коллегияһы Президиумы, Башҡортостан Республикаһы нотариаль палатаһы урынлашҡан. Бында граждандар һуғышы геройы Әхмәтов Яҡуп тыуған һәм 1919 йылға тиклем йәшәгән.\nТуҡай урамы, 33 — М. Т. Солтанованың кирбес ҡапҡалы йорто. Архитектура ҡомартҡыһы булып тора.\nТуҡай урамы, 39 — революцияға тиклем бинала мәҙрәсә урынлашҡан, бында муллалар һәм мәктәп уҡытыусылары әҙерләгәндәр. Хәҙер был 14-се һанлы урта дөйөм белем биреү мәктәбе.\nТуҡай урамы, 46 — Республика Йорто.\nТуҡай урамы, 48 — элекке православие динендәге ҡатын-ҡыҙҙарҙың дини училищеһы һәм малайҙар өсөн приют бинаһы, әлеге ваҡытта бында һуғыш ветерандарының ҡала хәстәханаһы урынлашҡан.\nТуҡай урамы, 48 — Өфөнөң Беренсе йәмиғ мәсете.\nТуҡай урамы, 52 — Рәсәй мосолмандарының үҙәк диниә назараты.\nЛенин исемендәге парк.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Туҡай_урамы_(Өфө)&oldid=798086 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:57 10 апрель 2018 үҙгәртелгән.


9 сентябрь — Башҡорт Википедияһы\n9 сентябрь Викимилектә\n9 сентябрь — григориан стиле буйынса йылдың 252-се (кәбисә йылында 253-сө) көнө. Йыл аҙағына тиклем 113 көн ҡала.\nЕр: Бөтә донъя матурлыҡ көнө.\nКХДР: Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.\nКоста-Рика: Бала көнө.\nРәсәй: Рәсәй империяһының Севастополде обороналауҙа һәм Ҡырым һуғышында һәләк булған яугирҙарын иҫкә алыу көнө.\nТажикстан: Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.\nЯпония: Хризантема көнө.\nРәсәй: Һуған көнө.\nЕр: Тестировщиктар көнө.\nБразилия: Администраторҙар, менеджерҙар көнө.\nМолдова: Дәүләт именлеге хеҙмәткәрҙәре көнө.\nРәсәй: График-дизайнер көнө.\n1776: «Америка Берләшкән Колониялары» атамаһын «Америка Ҡушма Штаттары» итеп үҙгәртеү рәсми раҫлана.\n1886: Швейцария баш ҡалаһы Бернда Әҙәби һәм нәфис әҫәрҙәрҙе һаҡлау тураһында Конвенцияға ҡул ҡуйыла, был автор хоҡуҡтарын яҡлау буйынса тәүге халыҡ-ара килешеү була.\n1892: АҠШ астрономы Э. Барнард Юпитерҙың бишенсе юлдашы — Амальтеюны аса.\n1893: Германияла «Штутгарт» футбол клубы ойошторола.\n1911: Англияла авиапочта эшләй башлай.\n1913: Рәсәй империяһы хәрби осоусыһы Пётр Нестеров тәү тапҡыр ҡатмарлы юғары пилотаж фигураһы «мёртвая петля» яһай.\n1933: Мәскәү «ДЕТГИЗ» (1963 йылдан «Детская литература») китап нәшриәте ойошторола.\n1970: «ВАЗ-2101» — «Жигули» еңел автомобилен сығарыу башлана.\n2000: Рәсәй Федерацияһының Мәғлүмәт именлеге доктринаһы раҫлана.\nХомяков Константин Петрович (1935—21.05.2001), спортсы-сәйәхәтсе, йәмәғәтсе. Башҡортостан Республикаһы Турист-спорт союзының беренсе президенты (1991—2001), «Урал» туристик клубының тәүге рәйесе. СССР-ҙың спорт мастеры (1972), Рәсәй Федерацияһы Турист-спорт союзының «Рәсәйҙең атҡаҙанған сәйәхәтсеһе» исемен алыусы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Белорет районы Тирлән ауылынан.\nБарабаш Владимир Валериевич (1980), эшҡыуар. 2014 йылдан Өфө ҡалаһының Ҡала проекттары фонды директоры. 2019 йылдың 17 сентябренән — Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы Кеше хоҡуҡтары һәм гражданлыҡ йәмғиәтен үҫтереү буйынса совет (СПЧ) етәксеһе. Сығышы менән хәҙерге Украинаның Винница ҡалаһынан.\nГубкин Иван Михайлович (1871—21.04.1939), ғалим-геолог-нефтсе. Башҡортостан биләмәләрендә нефткә тәүге геологик разведка эштәрен ойоштороусы. 1929 йылдан СССР Фәндәр академияһы академигы, 1936 йылдан — вице-президенты, профессор (1920). РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника хеҙмәткәре (1929). Ленин премияһы лауреаты (1929). Сығышы менән хәҙерге Түбәнге Новгород өлкәһенең Навашин ҡала округына ҡараған Поздняков ауылынан.\nГөлли Мөбәрәкова (1936—20.02.2019), башҡорт театр актёры, режиссёр һәм юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1961 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Профессор (1993). СССР-ҙың (1990) һәм РСФСР-ҙың (1981) халыҡ, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған (1969) артисы. Башҡортостандың Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1976). Почёт (2012), Халыҡтар дуҫлығы (2016) һәм Салауат Юлаев (2007) ордендары кавалеры.\nҠунаҡова Райхана Вәлиулла ҡыҙы (1946), ғалим-химик-технолог. 1991 йылдан Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис университеты уҡытыусыһы, махсус химик технология кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 1994 йылдан химик технология факультеты деканы, 1997—2003 йылдарҙа фәнни эштәр буйынса проректор; бер үк ваҡытта 2006 йылдан Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының баш ғилми секретары, 2011 йылдан — вице президенты. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы академигы (2012), химия фәндәре докторы (1989), профессор (1991). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1997), Рәсәй Федерацияһының почётлы фән һәм техника хеҙмәткәре (2006).\nҠалмантаев Нурислам Мирхәйҙәр улы (1956), ғалим-тарихсы, 1981 йылдан Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы. Тарих фәндәре кандидаты (1988), доцент. Башҡортостан Республикаһының халыҡ мәғарифы отличнигы. Сығышы менән хәҙерге Ырымбур өлкәһенән.\nМакрушина Татьяна Владимировна (1961), театр актёры. 1990 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 1983 йылдан хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Рус дәүләт академия драма театры актёры. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1997). Халыҡ-ара «Театр без границ» фестивале (Магнитогорск ҡалаһы, 1997) лауреаты.\nДәүләтшин Хәмзә Ғәббәс улы (1912—16.07.1999), ғалим, инженер-механик, техник фәндәр докторы (1964), профессор (1965).\nҒосманов Нәзих Миннихан улы (1952), хужалыҡ һәм йәмәғәт эшмәкәре, 1989—2016 йылдарҙа «Дүртөйлөгаз» предприятиеһы директоры. 2-се һәм 3-сө саҡырылыш Дүртөйлө район Советы рәйесе. Рәсәй Федерацияһы яғыулыҡ-энергетика комплексының почётлы хеҙмәткәре, Башҡортостандың атҡаҙанған нефтсеһе. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Дүртөйлө районының Салпар ауылынан.\nБедренко Николай Васильевич (1923—3.07.1985), Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, һауа-десант батальоны сапёры, гвардия ефрейторы. Еңеү Парадында ҡатнашыусы. Советтар Союзы Геройы (1945).\nЛев Толстой (1828—20.11.1910), Рәсәй империяһының бар донъяға танылған яҙыусыһы, мәғрифәтсе һәм публицист. Башҡорттар тураһында әҫәрҙәр авторы.\nСерёгин Иван Тимофеевич (1933—24.06.1996), нефтсе, 1962—1994 йылдарҙа Краснохолм быраулау идаралығы мастеры. СССР‑ҙың нефть сәнәғәте отличнигы (1979). СССР‑ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1983). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1981) һәм «Почёт Билдәһе» (1966) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Мәләүез районы Богородский ауылынан.\nЕвстигнеев Александр Семёнович (1894—20.01.1945), Беренсе донъя, граждандар һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы. Уҡсылар полкы яугиры. Советтар Союзы Геройы (1945, үлгәндән һуң).\nСанъярова Миңлегөл Әһелмөхәмәт ҡыҙы (1929—12.02.2010), төҙөүсе, 1957–1984 йылдарҙа Өфөләге 3-сө төҙөлөш тресы ташсыһы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1975).\nРәхмәтуллин Рафаэль Йосоп улы (1944), ғалим-философ, 1988—2002 йылдарҙа Эске эштәр министрлығының Өфө юридик институты уҡытыусыһы. Философия фәндәре докторы (2000), профессор (2002). Сығышы менән хәҙерге Пенза өлкәһенең Сосновоборский районы Индерка (Усман) ауылынан.\nРязанов Леонид Иванович (1949—8.05.2011), тимер юлсы. 1970—2004 йылдарҙа Көньяҡ Урал тимер юлының Златоуст локомотив депоһы машинисы. Почётлы тимер юлсы (1985). СССР‑ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1987). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Дыуан районы Староверовка ауылынан (хәҙер бөткән).\nБаянов Илдар Рәүис улы (1959), спортсы. Хәҙерге бишбәйге буйынса СССР‑ҙың халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1983) һәм йыйылма командаһы ағзаһы (1983—1985). Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы (1993). Шәхси һәм команда зачёттарында Европа кубогын яулаусы (1983). РСФСР чемпионы (1985). Үҫмер спортсылар араһында СССР чемпионы (1982). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nСадиҡов Рәфис Рауил улы (1959), спортсы, дәүләт хеҙмәткәре. 1999—2010 йылдарҙа Өфө ҡалаһының Дим районы хакимиәтенең физик культура, спорт һәм туризм буйынса комитеты рәйесе. Грек‑рим көрәше буйынса СССР‑ҙың халыҡ‑ара класлы спорт мастеры (1981). Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы (1994) һәм атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре (2003). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\n1790: кенәз Сергей Петрович Трубецкой, Рәсәй империяһы офицеры, 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусы, декабрист.\n1828: Лев Толстой, Рәсәй империяһы яҙыусыһы.\n1930: Надежда Румянцева, СССР-ҙың театр һәм кино актёры, РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1991).\n1968: Лила Дoунс, Мексика актёры, йырсы.\n9 сентябрҙә вафат булғандар\n1793: Питер Перез Бурдетт, картограф, художник, геодезист.\n1976: Мао Цзэдун, Ҡытайҙың дәүләт һәм сәйәси эшмәкәре.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=9_сентябрь&oldid=1070487 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:52 8 сентябрь 2021 үҙгәртелгән.


Чернобылдә ҡатнашҡан башҡорт кешеһе хаҡында фильм Македониялағы кино фестивалендә «бронза»ға лайыҡ булды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nЧернобылдә ҡатнашҡан башҡорт кешеһе хаҡында фильм Македониялағы кино фестивалендә «бронза»ға лайыҡ булды\n13:13, 2 июня 2015 Мәҙәниәт\n«Йәшә, һалдат, йәшә» фильмы Македонияның Струмица ҡалаһында үткән Халыҡ-ара «Asterfest» ҡыҫҡа метражлы кино фестивалендә «бронза»ға лайыҡ булды. Тап ошо ҡалала Башҡортостанда йәшәүсе ир-егеткә арналған документаль фильмдың премьераһы күрһәтелде.\nҒәзиз — ябай ауыл кешеһе, Ғафури районынан. 1986 йылда уны Чернобылдәге атом станцияһында шартлау эҙемтәләрен бөтөрөргә ебәрәләр. 28 йыл үткәс ул ҡасабала фатир ала. Әммә геройҙың ғаиләһе лә юҡ, сәләмәтлеге лә ҡаҡшаған. Бары тик әсәһе менән буш фатир ғына.\nФильмдың сценарий авторы, режиссеры, продюсеры һәм операторы — Кирстен Гайнет (Айгөл Ғәйнетдинова). Ул Башҡортостандың Инйәр ҡасабаһында тыуған. 2005 йылда Өфөгә күсә. Бала саҡтан актриса булырға хыялланһа ла, медицина белеменә эйә була. 2007 йылда «Сыйылған эҙ» фильмында төшә. 2009 йылда Санкт-Петербург мәҙәниәт һәм сәнғәт университетына уҡырға инә. Фото төшөрөү менән мауыға, ике шәхси күргәҙмәләр авторы.\nСтрумица ҡалаһындағы фестивалдә Кирстен Гайнет фильмын үҙе күрһәткән, тип хәбәр итә «Cinepromo» сайты.\n«Геройымдың, халҡымдың фажиғәле тормош юлын сит ил тамашасылары ла ҡараны. Мин быға бик шатмын. Илебеҙҙең еңеүҙәрен генә түгел, һәләкәт арҡаһында меңдәрсә кешенең ғүмере өҙөлгән фажиғәне онотмау бик мөһим. Фильмды күрһәткәндә эргәлә ултырған бер ир-егет: «Был башҡорт телеме?», — тип һораны. Башҡа милләттәрҙең туған телебеҙҙе ишетеүенән яҡшырағы юҡтыр», — тип һөйләй Кира.\nБынан алдараҡ «Йәшә, һалдат, йәшә» фильмы Мәскәүҙә ойошторолған «Арткино», «Будем жить!» һәм «Сталкер» фестивалдәрендә, шулай уҡ Санкт-Петербургта «Послания к Человеку» конкурсында ҡатнашҡан. Апрелдә фильм «Святая Анна» фестивалендә күрһәтелгән.


«Селпәрәмә килде яҙмыштар»\n5 Июнь , 11:35\nШифаханала ял иткән саҡта бүлмәләшем Сәүиә апай менән баш ҡала сәхнәһендә Әнғәм Атнабаевтың «Ул ҡайтты» драмаһын ҡараныҡ. Театрҙан һуң тәьҫораттар солғанышында хисләнеп ултырабыҙ. – Әйтерһең, был спектакль минең әсәйем тураһында... – тине Сәүиә апай, моңланып. Бүлмәләшем, минең бик ҡыҙыҡһыныуымды тойоп, ғүмер буйы ауылда йәшәгәндән һуң Өфөләге ҡыҙына күскән әсәһен күрергә саҡырҙы. Йөҙҙө ҡыуған Гөлзифа инәйҙең яҙмышын тетрәнеп тыңлап, ишеткәнемде «Башҡортостан ҡыҙы» уҡыусыларына һүҙмә-һүҙ еткерергә теләйем.\n«Ун биш йәшлек сағымда ҡышын миңә клубҡа киске уйынға барырға рөхсәт иттеләр. Әхирәттәр менән барып инһәм, йәштәр гармунға дәртле баҫып «наза» уйнай. Гармунсы егетте күреү менән әллә нәмә булды, йөрәгемә ут ҡаптымы ни. Төндө керпек ҡаҡмай үткәрҙем, ғашиҡ булыуымды үҙем дә аңлап етмәй инем.\nЯҙын әхирәттәрем аша унан бәләкәй генә хат киҫәге алдым. Унда йыр кеүек һүҙҙәр теҙелгән:\nҺыуҙа һуҫар йөҙә микән,\nҺыртын һыуға һалмайса.\nКүл буйында һағынып көтәм,\nЮлдан күҙем алмайса.\nҠояш байығас, йөрәгемде услап тотоп, күл буйына юлландым. Гармунсыны күреү менән, ниңәлер кирегә йүгерергә тотондом, шунан йығылып киттем. Ул яныма килеп етеп, ҡулын һуҙҙы: «Сабыр булайыҡ әле, Гөлзифа...»\nКерһеҙ, саф ине һөйөүебеҙ. Ауылдаштар өсөн дә осрашыуҙарыбыҙ сер булыуҙан туҡтаны. Киске уйындарҙа түңәрәктең уртаһында инек. Ун алты йәшем тулғас, яусылар аттарын ҡапҡабыҙға бәйләне. Никахыбыҙ ҙа, туйыбыҙ ҙа гөрләп үтте. Ун етем тулыуға әсәй булып, тәүге баламды ҡулыма алдым. Ирем дә бәхетенән атлап түгел, йүгереп йөрөй. Төнөн ҡыҙыбыҙ илай башлаһа, бишекте ике ҡул бәүетте.\nҒаилә ҡороуыбыҙға ике йыл да тулманы, бәхетебеҙ селпәрәмә килде – ҡәһәрле һуғыш башланды. Иремде фронтҡа тәүгеләрҙән булып алдылар. Ул иртәгә китә тигән көндө ат егеп, баҫыуҙарҙы ҡарап сыҡтыҡ.\n– Сәскән игендәрем матур булып үҫеп килә. Дошманды ҡыйратып, көҙгө уңыш йыйырға ҡайтып та етербеҙ әле, – тип әйткән булды ул ихлас ышанып. Был көндәрҙә мин икенсегә әсәй булырға йыйына инем. Унан башҡа йәшәүемде күҙ алдына килтерә алмағанлыҡтан, күҙ йәштәремде тыйманым. Бер ай үтеүгә тағы ла ҡыҙ балам донъяға килде. Ә фронттан бер генә хат алдыҡ, уныһы ла ҡара ҡайғыларға һалды. «Рядовой Ғәзинур Ғәзизйән улы Шәмсетдинов хәбәрһеҙ юғалды», – тип яҙылғайны унда. Ғаиләбеҙ терәге булған ҡайным ҡайғынан сиргә һабышты, күп тә үтмәй, яҡты донъянан китеп барҙы. Ә ҡәйнәм менән беҙ, хәбәрһеҙ юғалыу үлеүҙе аңлатмай, тип, һис нәмәгә ҡарамайынса, Ғәзинурҙы көтөргә һүҙ беркеттек.\n1944 йыл да етте. Ауылда аслыҡ, яланғаслыҡ. Үлем артты. Кешеләрҙең алҡымын төрлө заемдар, һалымдар һыға. Балаҡайҙарым аслыҡтан йонсой, ҡәйнәм түшәккә йығылды. Үҙем дә аяғымды саҡ һөйрәп йөрөйөм. Миңә бары егерме бер йәш ине.\nБер көн эштән ҡайтыуыма түребеҙҙә яуҙан яраланып ҡайтҡан һалдат ултыра. Ҙур ҡайғы өҫтөнә ҡайтып төшкәйне ағай – ҡатыны менән өс улы яҙын ҡар аҫтында ҡышлаған серек бәрәңге ашап вафат булғайны. Мине үҙенә ҡатынлыҡҡа һоратырға килгән икән. Иремде көтәсәкмен, тип ҡайтарып ебәрҙем. Балаларым йоҡоға талғас, ҡәйнәм хәлһеҙ генә тауыш менән үҙенә саҡырып алды:\n– Килен, хәлем мөшкөл, бүлдермәй тыңла, – тип һүҙ башланы. – Икебеҙ ҙә беләбеҙ – асбыҙ. Кәзәбеҙҙе һалым түләүгә тотонмаҡсыбыҙ. Әллә ошо ипле генә Әхмәтнурға ризалығыңды бирәһеңме? Ғәзинурҙың иҫтәлектәрен – балаларҙы һаҡлап ҡалыр инең. Шешенә башланылар бит. Тереләргә йәшәргә, йән аҫырарға кәрәк...\nМин ҡаршы бер һүҙ әйтә алмайынса, күҙ йәштәремә быуылып, урыныма ауҙым. Тәүҙә «был мөмкин хәл түгел» тип уйлаһам да, анттар итһәм дә, таң атыуға, балаларымды уйлап, ризалығымды бирергә булдым. Шулай итеп, ике өй аша ғына йәшәгән Әхмәтнур ағайға күстек. Уның ныҡышыуына күнеп, ҡәйнәм дә беҙҙең менән йәшәй башланы. Башта ауыр, һай, ауыр булды. Әммә уға ҡыҙҙарымдың баштан уҡ «атай» тип өндәшеүҙәре, үҙенең Ғәзинурым кеүек асыҡ, ипле булыуы күңелемде иретә биреп ҡуйҙы. Әкренләп ҡәйнәм дә аяҡҡа баҫты. Ҡыҙҙарымдың да күҙҙәре асылды, тауыштары көрәйҙе. Уртаҡ балабыҙ тыуғас, яңы иремдең тағы ла күп күркәм яҡтары барлығын күрҙем.\nНиһайәт, бөткөһөҙ ҡорбандар, даръялай күҙ йәштәре аша яулап алынған Еңеү көнө етте. Урамда мәж киләләр: кемдер шатлана, кемдер илай. Байрам тантанаһына барып ҡайтҡас, ярлы ғына булһа ла, сәй табыны ҡорҙоҡ. Әммә шат ултырырға тырышһаҡ та, булдыра алманыҡ. Сөнки өсөбөҙ ҙә ҡәһәрле һуғыш арҡаһында яҙмыштары ҡыйралған ҡорбандар инек.\nЯйлап Әхмәтнурға өйрәнгәндәй булдым. Ни тиһәң дә, ғаиләнең ныҡлы таянысы, яҡшы ир, яҡшы хужа ине ул. Ҡәйнәмде хөрмәт итеүе лә ихтирамды арттырҙы. Дүртенсе сабыйымды йөрәк аҫтында йөрөтәм.\nЙәйге матур көндәрҙең береһендә ҡәйнәм ҡайтып инде:\n– Улыҡайым, Ғәзинурым иҫән! Силсәүиттән әйттеләр, пароходҡа ултырып, Өфөнән ҡайтырға сыҡҡан. Сәкинә, Сәүиә, тиҙ генә матур итеп кейенегеҙ, атайығыҙҙы ҡаршы алырға барабыҙ. Килен, үҙебеҙҙең йорттоң асҡысын бирһәң, таҙартып алыр инем, – тип яр һалды.\nҠатып ҡалғанмын. Ҡәйнәмдәр сығып китеүгә ирем килеп инде, илап уға ташландым. Йыуатып маташһа ла, йөҙө танымаҫлыҡ булып үҙгәргәйне. Шулай күпме дауам итер ине икән, йөрәк аҫтындағы сабыйым тулауы мине ысынбарлыҡҡа ҡайтарҙы. Һәр кем үҙ уйында йөрөп кис еткерҙе. Йоҡларға йыйынып йөрөгәндә ҡыҙҙарым ҡайтып инде. Олоһо өндәшмәй генә йоҡларға ятты. Ә кесеһе: «Әсәй, яңы атай беҙҙе алдында ғына ултыртып тотто. Хәҙер атайҙарым икәү, вәт!» – тип хәбәрен теҙҙе.\nУт һүндереп ятҡас, гармун тауышы ишетелә башланы. Әлбиттә, Ғәзинур уйнай ине. Әкренләп кенә мин яратҡан көйҙәргә күсте. Һикереп тороуҙан үҙемде саҡ тыйып ятам. «Ниңә генә түшәгемде икенсе кеше менән бүлештем икән?» – тигән уйҙар телгеләй. Балаларымды һаҡлап ҡалыр өсөн был аҙымға барҙым бит, тип үҙемде аҡлап та маташам. Аҙаҡ инде яуыз Гитлерҙы ҡарғап, күҙ йәштәренә ирек бирҙем. Ошоларҙың бөтәһен дә тойоп ятҡан иремдең дә күңел торошо ни рәүешлерәк булғанын самалайым. Иртән тын ғына сәй эстек. Әхмәтнур:\n– Хәҙер Ғәзинурҙы күрергә барам. Икебеҙ ҙә яуҙан ҡайтҡан һалдаттар бит. Артабан йәшәр өсөн бөтәһен дә уртаға һалып һөйләшергә кәрәк, – тине.\nҠайһы эшкә тотонорға белмәй, ҡаңғырып йөрөгәндә, тәҙрәнән уларҙың килеп тә еткәнен күреп ҡалдым. Күрешеүҙәр ҙә бик сәйер килеп сыҡты. Ниңәлер ашығып сәй яһарға тотондом. Әхмәтнур һүҙ башланы:\n– Гөлзифа, һин хәҙергә ултырып тор. Сәйеңде аҙаҡ әҙерләрһең. Һуғышҡа ҡәҙәр һәр кем үҙ ғаиләһендә бәхетле ине. Ләкин фашист донъяның аҫтын өҫкә килтерҙе. Гөлзифа, һин дә иреңде көтмәнең түгел, көттөң. Мин иһә ауыр яралар менән буш өйгә ҡайтып төштөм. Ә Ғәзинур немец концлагерында ғазап сиккән, нисәмә йыл үлем өҫтөндә йөрөгән. Яҙмыштарҙың шулай яҙылыуына бары һуғыш ғәйепле. Ҡаршыңда ике һалдат торабыҙ, икебеҙ ҙә һинең хәләлең. Ҡалған ғүмерҙәрҙе ҡайһыбыҙ менән йәшәйһең – һинән тора. Ғәзинурға ҡайтаһың икән – иркеңдә. Әммә минең үтенесем, шартым бар. Улымды һәм балам тыуғас, уны ҡалдырырһың. Уларҙан да яҙһам, был донъяла ни шатлыҡ, – тине йөрәкһеп.\nБындай һөйләшеүгә мин әҙер түгел инем. Шул саҡ тәнемде көслө ауыртыу телеп үтте. Тулғаҡ башланды. Әхмәтнур кендек әбейенә йүгерҙе. Ә Ғәзинурға ҡайтып китеүҙән башҡа сара ҡалмағайны.\nУлым тыуҙы. Үҙемә егерме өс кенә йәш, ҡосағымда дүрт бала. Яуапты һаман бирмәгәнмен. Сөнки бер ҡарарға килә алмайым. Сабыйыма өс ай тулғас, уны ашатып ултырғанда, ниһайәт, төплө уйға килдем. Мин бит иң беренсе – әсә. Балаҡайҙарымды бер ҡасан да ҡалдырып китә алмаясаҡмын. Ҡарарымды еткерергә улымды күтәреп үҙем барҙым. Байтаҡ һөйләшеп ултырҙыҡ. Ғәзинур һуғышҡа ингәндең тәүге көндәренән үк әсирлеккә эләгеүен, унан ике тапҡыр ҡасыуын, икеһендә лә тотолоуын, ҡасҡаны өсөн эттәрҙән талатып, язалап, үлем сиктәренә еткергәндәрен туҡтап-туҡтап һөйләне. «Инде бөттөм тигәндә, һине яратыуым, ата-әсәм, балаларымды уйлау көс бирҙе, – тине ул. – Әсирлектән ҡотолдороп, Советтар Союзына сығарылғас, тағы ла бер йыл һорау алып, төрмәлә тоттолар. Иң аяныслыһы – унда ла фашист концлагерынан әллә ни еңел булманы. Ә инде һинең икенсегә тормош ҡороуың хаҡында пароходта уҡ еткерҙеләр».\nУны тыңлағанда битендәге яра эҙҙәрен һыйпап, йыуатаһым килде. Ләкин ҡулымдағы балам сиктәрҙе үтеүҙән тыйып тора ине. Бойоҡ ҡына ултырған Ғәзинур: «Минең дә балаларымды тәрбиә иткем килә. Әсәйем дә әлегә иҫән-һау. Ҡыҙҙарыма бында күсеп, беҙҙең менән йәшәргә рөхсәт итһәң икән», – тине. «Ғәзинур, һин башта өйлән. Ҡыҙ балаларға әсә тәрбиәһе кәрәк бит», – тип яуапланым аҙ булһа ла айырылыуҙы кисектереү ниәте менән.\nТиҙҙән ул күрше ауылдан бер тол ҡатынды эйәртеп ҡайтты. Мин үҙ сиратымда һүҙемдә торорға мәжбүр булдым. Тағы ла йәнем ҡыйралды. Ҡыҙҙарымдың килеүен көтөп-зарығып урамды күҙәтер булып киттем. Яңы ғаиләгә, яңы мөнәсәбәттәргә нисек кенә күнегәләр инде, тип көйәм. Атайҙары менән бергә йөрөгәндәрен күрһәм, тынысланғандай булам. Йыл да үтмәне, оло ҡыҙым мәктәптән тура беҙгә ҡайтты: «Мин бәпесте ҡарарға килдем, аҙаҡ ҡунып та ҡалырмын», – тине. Тамағын туйҙырғас, ипләп кенә һорашырға тотондом.\n– Яңы әсәй беҙҙе «әрәмтамаҡтар, емтектәр» тип битәрләй. Ауырттырып сәстән тарта. Һине лә кәмһетә. Атай менән гел әрләшәләр. Унда башҡаса бармайым. Һеңлемде лә алып ҡайтайыҡ, – тип илай башланы. Шул арала Әхмәтнур ҡайтып инде. Хәлде аңлатып биргәс: «Ҡыйма, кәләш, бала күңелен, ҡайҙа теләй, шунда йәшәһен», – тип күңелемде үҫтереп ебәрҙе.\nХәҙер инде кесеһе өсөн үҙәгем өҙөлә. Барып ҡына алыр инем, биргән вәғәҙәм бар. Шулай ҙа яйы сыҡты. Ғәзинур ағас эшкәртеүселәр бригадиры булып, ә Әхмәтнур бухгалтер булып эшләй ине. Кисен эш тамамланғас, Әхмәтнур янына Ғәзинур килеп ингән:\n– Оло ҡыҙым һеҙҙән ҡайтмағас, кесеһе бөтөнләй бойоҡто. Йүнләп ашамай, һөйләшмәй. Үҙем көнө буйы эштә, ҡыҙҙарыма бөтөнләй тиерлек ваҡыт бүлә алмайым. Яңы ҡатын, бәхетһеҙлеккә ҡаршы, яуыз булып сыҡты. Ҡыҙҙарҙы айырмайыҡ, кесеһенә лә кире ҡайтырға ризалығыңды бир, – тигән.\nШулай итеп, ғаилә тағы тулыланды. Ғәзинурҙың да ғаиләһе артты, бер-бер артлы ике улы донъяға килде. Шулай ҙа кистәрен ваҡыт-ваҡыт гармунының моңдары менән үҙәктәремде өҙөүен дауам итте. Бөйөк Еңеүҙең биш йыллығын байрам итеп, күп тә тормай, уның йөрәк моңдары мәңгегә өҙөлдө, эш өҫтөндә вафат булды. Уға утыҙ йәш тә тулмағайны әле. Хисле йөрәге яҙмыш язалауын, шаңҡытыуҙарын күтәрә алмағандыр. Ҡайғынан ныҡ ҡаҡшаған ҡәйнәм беҙгә килеп йығылды. Уны ла һуңғы һулышына тиклем беҙ тәрбиәләнек. Ә яңы килене өйөн һатып, үҙ ауылына күсенде.\nАллаһы миңә ике ғүмер юлдашы насип итте. Икеһе лә йөрәгемдә – үҙем менән. Шөкөр, балаларымдың бөтәһе лә өмөттәремде аҡланы. Ил генә тыныс булһын. Һуғыш афәте бер ҡасан да ҡабатланмаһын».\nМәсетле районы, Әбдрәхим ауылы.


Шатлыҡ та, теләк тә уртаҡ » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Сәләмәт булайыҡ » Шатлыҡ та, теләк тә уртаҡ\nШатлыҡ та, теләк тә уртаҡ 11.09.2018 // Сәләмәт булайыҡ\n“Ауыл табибы” программаһы буйынса 39 белгес эшкә килгән\nБашҡортостан Республикаһының 100 йыллығына әҙерлеккә ярашлы төҙөләсәк объекттарҙың береһе район үҙәге Үрге Йәркәйҙә урынлашҡан. Сменаһына 250 кешене ҡабул итеүгә иҫәпләнгән поликлиниканың сафҡа инеүен төбәк халҡы түҙемһеҙлек менән көтә.\nШатлыҡ уртаҡлашыр көндәргә лә күп ҡалмаған. Медицина учреждениеһының баш табип урынбаҫары Зөлфиә Әхмәҙуллина әйтеүенсә, Республика көнө уңайынан поликлиниканы рәсми асыу сараһы планлаштырыла, тантанаға тиклем бүлмәләрҙе тәртипкә килтереү, ҡорамалдар менән йыһазландырыу эштәре тамамланасаҡ.\nҮҙәк район дауаханаһы эргәһендәге яңы поликлиника корпусын һалыу бынан тап ике йыл элек башланған. Объекттың дөйөм смета хаҡы – 260 миллион һумдан ашыу. Финанслау мәсьәләһе Башҡортостандың Социаль маҡсатлы программалар фонды ярҙамында “Башнефть” акционерҙар нефть компанияһы” аҡсаһы иҫәбенә хәл ителгән. Төҙөлөштөң генераль подрядсыһы – “СУ-10” компаниялар төркөмө яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте.\nӨс ҡатлы яңы бина иҫкеһе менән икенсе ҡаттағы галерея ярҙамында тоташтырылған. Әлеге көндә айырым бинала урынлашҡан диагностика лабораторияһы, дарыухана пациенттарға тағы яҡыная төшәсәк – улар ҙа яңы поликлиникаға күсә.\n– Медицина хеҙмәткәрҙәренең эш шарттары ла тамырынан яҡшырасаҡ, – ти поликлиниканың баш табибы Разида Ғатауллина. – Травматология бүлексәһе өсөн яңы уңайлыҡтар барлыҡҡа килеүе, лифттың булыуы, коридорҙарҙың иркенлеге пациенттарҙы ҡыуандырыр тип уйлайбыҙ. “Асыҡ мөхит” программаһы ҡуйған талаптар тормошҡа аша, коляскала хәрәкәт иткәндәргә һәр ерҙә “йәшел ут” – поликлиникаға инеү урындары бик яйлы, өҫтәмә уңайлыҡтар ҡаралған.\n– Һеҙгә лә, ауырыуҙарҙы ҡабул иткән медицина хеҙмәткәрҙәренә лә мәшәҡәт артыуы бәхәсһеҙ. Яңы корпустан тыш, иҫке бинала ла эш дауам итәсәк, тиһегеҙ. Әйтеүегеҙсә, бер сменала 850-гә яҡын пациентты ҡабул итергә тура килеүе ихтимал. Кадрҙар мәсьәләһе һеҙҙә ҡырҡыу түгелме һуң? – тигән һорауға Разида Хәлил ҡыҙы былай тип яуапланы:\n– Һүҙ ҙә юҡ, мөһабәт, заманса поликлиниканың сафҡа инеүе менән яңы эш урындары барлыҡҡа килеүе тәбиғи. Яҡшы эш шарттарының йәш белгестәрҙе төбәктә төпләнеүен, ерегеүен ныҡ ярҙам итеренә ышанабыҙ. Өр-яңы ҡорамалдар, яңы мөмкинлектәр йәштәрҙең күңел торошона тап килеүенә шикләнмәйем. Әйткәндәй, беҙҙең поликлиникала күп йәш табиптар, шәфҡәт туташтары эшләй. “Ауыл табибы” программаһы аша ғына 39 табип килде.\nМине бигерәк тә корпуста маммография, яңы офтальмология кабинеттарының булдырылыуы һөйөндөрә. Йәнә балалар һәм ҡатын-ҡыҙҙар консультациялары, рентгенология бүлексәһе урын аласаҡ. Хатта бына тигән конференция залы ла буласаҡ беҙҙең.\n32 мең халыҡ йәшәгән район өсөн оло бүләк булған күркәм поликлиниканың ваҡытында сафҡа инеүе, оҙаҡламай ишектәрен асыу өсөн әҙерләнеүе – барыбыҙ өсөн дә шатлыҡ. Һөйөнөстәр уртаҡ булһын, илештәр!


Ректорҙар советы үтте\nРәил Мирвай улы Әсәҙуллин етәкселегендә ректорҙар советы Башҡортостандың Учалы, Октябрьск, Мәләүез ҡалалары буйлап күсмә ултырыш үткәргәндән һуң, Сибай ҡалаһына ла сират етте. Сараға Сибай, Баймаҡ ҡалаларының, Әбйәлил, Хәйбулла, Баймаҡ райондарының сығарылыш уҡыусылары саҡырылды. Был көндө ун бер майҙансыҡ үҙ эшен алып барҙы. Профориентацион сараның төп майҙаны—Сибай институты булды.\nОсрашыу «түңәрәк өҫтәл» артында башланып китте. Бында төрлө вуздарҙың ректорҙары, Сибай ҡалаһының ҡала хакимиәте, белем биреү, төрлө ойошмаларҙың етәкселәре ҡатнашты. Фекер алышыу барышында сығарылыш уҡыусыларын ситкә ебәрмәү, үҙебеҙҙә эш булдырыу мәсьәләһе буйынса ентекле эшләргә тигән тәҡдимдәр ҡаралды.\n—Бөгөнгө көндә ойошмалар үҙҙәренә кәрәк белгестәрҙе алдан уҡ уҡыу йортонан һорай ала. Был студентты, йәғни буласаҡ белгесте әлеге ойошма практиға ала һәм уның белемен камиллаштырырға ярҙам итә. Был осраҡта өс яҡлы килешеү төҙөлә: ойошма-студент-уҡыу йорто. Был маҡсатлы әҙерләү була,—тине сығышында БДУ ректоры Н.Д. Морозкин.—Беҙ күпселек абитуриенттарҙы ситкә уҡырға ебәреп юғалтабыҙ. Сит ерҙә белем алыусы студенттар тыуған яҡҡа ҡайтырға бик ашығып бармай. Шуға күрә үҙебеҙҙең буласаҡ белгестәрҙе бөгөндән һаҡларға тейешбеҙ.\nАртабан һөйләшеүҙәр башҡа майҙансыҡтарҙа, атап әйткәндә Сибай сәнғәт колледжында, Сибай күп профилле профессиональ колледжда, Сибай төҙөлөш һәм сервис колледжында, ҡаланың 9-сы лицейында дауам итте. Сибай институтының конференц-залында лекцияны БДУ ректоры, физика-математика фәндәре докторы, профессор Н.Д.Морозкин алып барҙы. Ректор вуздың төп йүнәлештәре, уҡырға инеүҙең үҙенсәлектәре һәм студенттарға уҡыу һәм ял өсөн ниндәй шарттар булдырылыуы тураһында һөйләне.\nСибай институтының спорт залында республика вуздарының презентациялары үткәрелде.\nFөмүмән, ректорҙар советы бик фәһемле һәм кәрәкле фекер алышыуға ҡоролған ине. Осрашыу мәлендә сығарылыш уҡыусылары Өфө ҡалаһына бармайынса, баш ҡалабыҙҙа урынлашҡан уҡыу йорттарына бәйле үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған һорауҙарға тулы яуап ала алды.


Ауырғазы малсылары 5 мең килограмм һөт һауып алыуға өлгәште\n23 Декабрь 2009, 18:07\nАуырғазы районы малсылары йыл башынан һәр бер һыйырҙан 5199 килограмм һөт һауып алды. Өфө районы эшсәндәре 4955 килограмм күрһәткесе менән уларҙан бер аҙға ғына ҡалышты.\nБашҡортостан Республикаһының Ауыл хужалығы министрлығы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, Стәрлетамаҡ малсылары һәр һыйырҙан тәүлегенә 11,1 килограмм һөт һауып ала. Учалы һыйырҙары уларҙан 100 грамға ғына ҡалыша. Уртаса һауым буйынса яҡшы күрһәткестәргә Өфө - 10,7 килограмм, Дүртөйлө - 10,5, Саҡмағош – 10,3, Ауырғазы – 10 килограмм - райондары өлгәште.\nРеспубликала иң күп һөттө стәрлетамаҡтар алды. Был районда тулайым һауым йыл башынан 37622 тонна тәшкил итә. Дүртөйлө районында – 32867 тонна, Саҡмағошта – 31846 тонна.


Совет һалдаттарының ҡаһарманлығы тиҫтәләгән йылдар уҙыуға ҡарамаҫтан, әле лә һоҡландыра, ғәжәпләндерә\nҠыҙғанысҡа, Бөйөк Еңеүҙе яҡынайтҡан сал сәсле ветерандар арабыҙҙа күп ҡалманы. Уларҙың береһе Баймаҡ ҡалаһында йәшәүсе Ғөбәйҙулла Сөләймәнов. Ошо көндәрҙә ул үҙенең 90 йәшлек юбилейын билдәләне.\nҒөбәйҙулла Сөләймәнов өсөн быйылғы көҙ туҡһанынсыһы. Үткән ғүмере хаҡында күп һөйләргә яратмай...\nҒөбәйҙулла олатай 1924-се йылдың 15 октябрендә Темәс ауылында донъяға килә. Яҙмыш уға миһырбанлы булмай. кесе йәштән дошман балаһы тигән мөһөрҙө күтәреп йөрөргә тура килә. Репрессия ҡорбаны булған атаһына эйәреп әсәһе өс бала менән уның янына һөргөндә йәшәй.тик 35-се йылда улар Темәскә әйләнеп ҡайта. Артабан һуғыш, мәхшәр, офицерҙар мәктәбе, яраланыу.\nКенигсбергка тиклем барып еткән Ғөбәйт Сөләймәнов еңеүҙе Горький ҡалаһы госпиталендә ҡаршы ала. Юбиляр Ҡыҙыл Йондоҙ, 1 се дәрәжә Ватан һуғышы ордендары, һәм миҙалдар менән бүләкләнгән.\nҺуғыштан һуң өйләнә. Бетерә ауылында төпләнәләр. Ҡатыны Айһылыу ‐уҡытыусы, үҙе мәктәптең хужалыҡ эштәре мөдире булып оҙаҡ йылдар эшләй. 56 йыл татыу ғүмер кисерәләр. Һигеҙ балаға ғүмер бирәләр. Тик бишәүһен иртәләй ерләргә тура килә. 2001-се йылда ҡатыны Айһылыу ҙа баҡыйлыҡҡа күсә.\nӘле ветеран сертификатҡа алынған ҡала фатирында ейәнсәре менән йәшәй. Яҙғыһын йығылып аяғын зарарлай, шунан бирле коляскала. Ошондай еңел булмаған тормош юлы үткән ветерандан бер ауыҙ зар һүҙе ишетмәнек. Киреһенсә ул бик күңелле йор һүҙле, һәр ваҡиғаның ыңғай яғын ғына күрә белгән кеше. Ҡайғыларҙы ла эстән һығылып үткәрә.\nЯҙмыштан уҙмыш юҡ‐ти ул. Еңеүҙең етмешенсе яҙын ҡаршылағанда тағы осрашырға һүҙ биреп ҡалды ветеран.


Ишембай ҡалаһының Көньяҡ биҫтәһендә урынлашҡан йорттарҙың береһендә өлөшләтә фатир һатып алыусылар төҙөлөш эштәренең һүлпән барыуына зарланып, беҙҙең редакцияға ярҙам һорап мөрәжәғәт итте\nЗәки Вәлиди урамында алты ҡатлы бинаның стеналары күтәрелгән, тышҡы яҡтан биҙәкләү эштәре лә тамамланған. Әммә ул йәшәүгә һаман яраҡһыҙ тип һанала.\nГөлнара Ижбердина әсәһен буласаҡ өс бүлмәле фатиры менән таныштыра. Тормош иптәше, балалары менән ул бында күптән күсергә тейеш була. Тик «Ишембай торлаҡ төҙөлөшө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт етәкселеге ҡуйған вәғәҙәләрен теүәл үтәмәй. Һөҙөмтәлә йәш ғаилә әле ҡуртымға алынған фатирҙа йәшәргә мәжбүр. Быға өҫтәп, ай һайын утыҙ мең һумлыҡ ипотеканы ла түләргә кәрәк.\nИжбердиндар был өс бүлмәле фатир өсөн ике миллион һумдан ашыу аҡсаһын түгә. Тәү сиратта, уларҙы элиталы торлаҡтың ҡыҫҡа ваҡытта төҙөләсәге ҡыҙыҡһындырған. Әле бер нисә подъезда ғына штукатур эштәре башҡарылған.\nЙорттоң файҙаланыуға тапшырылыуын тағы ла етмеш ғаилә көтә. Компания етәкселеге төҙөлөштөң тотҡарланыуын илдәге иҡтисади көрсөккә бәйләй. 112 фатирҙың ҡырҡ проценты әле һаман һатылмаған.\nТорлаҡ төҙөлөшөндә өлөшләтә ҡатнашыусылар алдан ипотекаға батып алдандыҡ тигән ҡарашта. Быйыл квадрат метр өсөн түләүҙәр күпкә кәмегән. Бынан тыш, фатирға күсеү ваҡытының оҙайтылыуын иҫкәртеүсе булманы тип зарланыусылар ҙа бар.\nЕкатерина Снедкова, торлаҡ төҙөлөшөндә өлөшләтә ҡатнашыусы: «Бында хәҙер фатир һатып алырға ла ҡурҡалар тип уйлайым. Бөгөн мин алған фатир ике йөҙ илле мең һумға арзаныраҡ тора. Ни өсөн беҙ бында һаман күсә алмайбыҙ?! Беҙгә бер кем дә аныҡ ҡына аңлатмай».\nЙыл ярым эсендә күптәр түҙмәй, неустойка өсөн аҡсаһын кире ҡайтара башлаған. Төҙөлөш компанияһы вәкилдәре судтарға йөрөп дүрт миллион һумды юғалттыҡ ти. Өҫтәмә финанстарҙың табылыуы әлеге биләмәлә эштәрҙең йәнләнеүенә килтергән. Ике аҙнанан һуң йорт янында асфальт һалыныр тип көтөлә.\nВәғәҙәләр үтәлерме-юҡмы әлегә билдәһеҙ. Торлаҡ төҙөлөшөндә өлөшләтә ҡатнашыусылар Яңы йылды яңы фатирҙа ҡаршыларға теләй. Кире осраҡта улар бергә йыйылып тағы ла судҡа мөрәжәғәт итмәксе.


«Юлдаш» FM105.5 :: Беҙҙең ғаилә\nБаш бит » Архив » Беҙҙең ғаилә\n"Саторис" психологик – педагогик реабилитация үҙәге. 06.07.2012\nҺинд теленән тәржемә иткәндә "Саторис" һүҙе ,,балҡыу,, ,,нурланыу,, тигәнде аңлата. Баш ҡалабыҙҙа эшләп килеүе ,,Саторис,, психологик – педагогик реабилитация үҙәге лә ауыр тормош хәлендә ҡалғандарҙың, ауыр холоҡло тип йөрөтөлгән балаларҙың тормошон яҡтыртып, яңы ҡараш уята, йәшәү йәмен бүләк итә. Ә ата - әсәләргә иһә үҙәктең ярҙамы нескә бала күңеленә юл табыуҙа булышыуҙан тора. Программала үҙәк белгесе Гөлнара Әхмәтшәрипова сығыш яһай.\nИнвалид бала тәрбиәләүселәрҙең уңыштары, борсоған мәсьәләләре. 21.06.2012 |\n"Мин яратам һине тормош" фестиваленең йомғаҡлау өлөшөнән репортаж. 15.06.2012 |\nСоциаль хеҙмәткәрҙәр. "Ҡайҙа ҡастың, ҡояшым". 07.06.2012\nСоциаль хеҙмәткәрҙәр көнө алдынан миһырбанлы һәм изгелекле һөнәр эйәләренең эше менән таныштырабыҙ.\n"Ҡайҙа ҡастың, ҡояшым". Миңлегөл Хисамованың яңы китабы – балаларға ҙур бүләк. Тапшырыуҙа был баҫма хаҡында ла ентекле мәғлүмәт бар.\nҺынау мәлендә нисек юғалып ҡалмаҫҡа? 31.05.2012\nИлдә берҙәм дәүләт имтихандары старт алды. Һынау мәлендә нисек юғалып ҡалмаҫҡа, уңыш нигеҙҙәре ниндәй? Психологик ярҙам һорауҙары менән ҡыҙыҡһынғандарға психолог Гөлназ Зиннурова менән әңгәмә ҡыҙыҡлы булыр, моғайын. Шулай уҡ кәләштәр фестивале, халыҡ–ара балаларҙы яҡлау көнө уңайынан ойошторолған саралар тураһында тыңлағыҙ.\n"Ғаилә һәм балалыҡ: тәжрибә, мәсьәләләр һәм уларҙы хәл итеү мөмкинлектәре". 24.05.2012\nИмен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы сиктәрендә республикала байтаҡ сара уҙғарыла. Шуларҙың береһе - "Ғаилә һәм балалыҡ: тәжрибә, мәсьәләләр һәм уларҙы хәл итеү мөмкинлектәре" тип аталған Бөтә Рәсәй конгресы.\nБалалар баҡсаһына әҙерлек. 10.05.2012 |\n"Мин яратам һине, тормош!" 03.05.2012\nРеспубликала өлкән йәштәгеләрҙең ижади фестивале дауам итә. "Мин яратам һине, тормош" тип йәшәүсе дәртле инәй һәм олатайҙар йыр, бейеү, төрлө музыка ҡоралдарында уйнау буйынса ярыша. Әле төбәктәрҙә фестивалдең һайлап алыу турҙары бара. Мәләүездә уҙған сара ла бик күп сәмле һәм даланлы өлкән быуын вәкилдәрен йыйҙы. Радиожурналда был байрамдан репортаж тыңлағыҙ.\nБала хаҡына ниҙәр эшләргә мөмкин? 26.04.2012\nКәрәк икән тауҙар аҡтарырға, талап ителһә - йыһанға осорға, даръя гиҙергә - ҡыҫҡаһы, барыһын да тип яуап бирер ине был һорауға Өфөлә йәшәүсе Йосоповтар ғаиләһе. Ауыр сиргә дусар булған улдары Илнур өсөн улар ысынлап та бөтәһендә эшләй. Тырышлыҡ бушҡа китмәгән - Илнурҙың уңыштары байтаҡ.\n"Балл түгел, бала мөһим". 19.04.2012\nБерҙәм дәүләт имтихандарына әҙерлек тирәләй һүҙҙәр көндән – көн ҡуйырған мәлдә белгестәр ошо алтын ҡағиҙәне онотмаҫҡа саҡыра. Сығарылыш кластары уҡыусыларына ата-әсәләр нисек ярҙам итә ала? Балалар үҙҙәре әҙерлек эштәрен нисек ойошторорға тейеш?\nОшо һәм башҡа көнүҙәк һорауҙарға психолог Гөлназ Зиннурова менән бергәләп яуап эҙләйбеҙ.


Күгәрсен районында 170 ауыл Советы депутатын һайлаясаҡтар // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nКүгәрсен районында 170 ауыл Советы депутатын һайлаясаҡтар\n15:31, 2 марта 2011 Сәйәсәт\nКүгәрсен районында 13 мартта 20 ауыл биләмәһе Советына депутаттар һайлаясаҡтар. 170 мандатҡа 355 кандидат дәғүә итә.\nКүгәрсен районы территориаль һайлау комиссияһы рәйесе Николай Гаврилов хәбәр итеүенсә, 162 кандидат — «Берҙәм Рәсәй» партияһынан, 18 – «Ғәҙел Рәсәй»ҙән, 14 ЛДПР-ҙан күрһәтелгән. КПРФ вәкилдәре депутат урыны өсөн үҙ-үҙен күрһәтеүселәр иҫәбендә көрәшәсәк.\nНиколай Гавриловтың һүҙҙәренә ҡарағанда, районда һайлауға килеүҙе 90 процент кимәлендә көтәләр.\n— Бынан алдағы һайлауҙар үткәреү тәжрибәһе күрһәтеүенсә, ҙур булмаған тораҡ пункттарында йәшәүселәр һайлауға барыһы ла тиерлек килә, — тип аңлатты ул. — Мораҡ һәм Йомағужа кеүек ҙур ауылдарҙа, ғәҙәттә, һайлауға халыҡтың 70 проценты тирәһе килә.


Материалы за 10.03.2015 » "Урал" гәзите\n10-03-2015, 11:02 / Сәйәсәт\nЯРҘАМ ҺОРАП -ДЕПУТАТҠА\nМуниципаль район хакимиәтендә БР Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай депутаты Ирфан Шәкирйән улы ӘБЛӘЗОВ халыҡ менән осрашыу уҙғарҙы....\n10-03-2015, 10:52 / Байрамдар\nБер күрешеү үҙе ни тора!\nҺуңғы ваҡытта үҙ-үҙебеҙгә бикләнеп йәшәгән кеүекбеҙ, күрше-күләндең генә түгел, хатта туғандарҙың да хәлен белергә ваҡыт тапмай башланыҡ. Ә кешегә күпме кәрәк һуң, бигерәк тә ололарҙың хәлен белешһәң, йәшәүҙән йәм табып, артабан күңелдәре күтәрелеп китә. Бѳтәһе лә үҙ алдына ғына ғүмер кисерә тип әйтеп булмай, әлбиттә. Ҡайһы берҙә күршеләребеҙҙән күберәк файҙа күрәбеҙ. Улар хәл-әхүәлде белеп тора, кәрәк икән, ярҙам да итеп ебәрә....\n10-03-2015, 10:12 / Үрнәк\nҺалҡын ҡышты артҡа сигендереп, ниһайәт, яҙ ҡояшы нурҙарын һибә башланы. Тормоштоң мәңгелеген, изгелеген, яҡтылығын дәлилләп, тәбиғәт яңырыу кисерә. Ошо мәлдә гүзәл заттарыбыҙ матур байрамын - 8 Март - Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар кѳнѳн билдәләй. Киләсәгем, халҡым, балаларым, тип йән атҡан, ныҡлы рухлы, сабыр йәнле, яратҡан эшенә, шѳғѳлѳнә тоғро ҡалған гүзәл заттарыбыҙ арабыҙҙа күп....\n10-03-2015, 10:00 / Үрнәк\nДОНЪЯ ТОТҠАҺЫ -ҠАТЫН-ҠЫҘ\nҠатын-ҡыҙ донъя тотҡаһы, тип бушҡа ғына әйтмәгәндәр. Хоҙай ҡатын-ҡыҙ иңенә яуаплылыҡты күп һалған: балалар үҫтереү, донъяны матур итеп тотоу, аш-һыуға маһир булыу, ғаилә ныҡлығын тәьмин итеү, барыһы ла ҡатын-ҡыҙ иңендә....


Милли асылыбыҙҙы һаҡлайҙар\n4 Февраль 2020, 14:15\nҺуңғы йылдарҙа ауылдарҙа башҡорттарҙың төрлө милли йолалары тергеҙелә башлауы ҡыуаныслы күренеш. Халҡыбыҙҙың йәшәйеш ҡанундарын, көнитмешен барлап, уны киләсәк быуындарға аманат итеп тапшырыу йәһәтенән атҡарылған был эштәрҙең әһәмиәте бик ҙур икәнен күптәр аңлай. Ошондай маҡсат менән Ботай ауылы ҡатын-ҡыҙҙары ла Ҡаҙ өмәләрен үткәреп, башҡа ваҡ-төйәк эштәрен тамамлағас, “Ҡаҙ ҡанаты ҡауырый” исемле байрам ойоштороп ебәрҙе.\nБер төркөм ҡатын-ҡыҙҙар - Миңлегөл Төхвәтуллина, Рәйфә Сәғәҙәтова, Мәрйәм Шаһивәлиева, Гөлдәр Ҡотлобаева, Эльза Ирғәлина, Гөлшат Вәлиәхмәтова, Гөлсиә Хөсәйенова, Эльвира Сәғәҙәтова, Нәфисә Ғәлләметдинова менән бергә әле мәктәптә уҡып йөрөгән Миләүшә Ғиниәтуллина ла ҡауырый һыҙырырға өйрәнде. Инәй-апайҙарҙың һәр кәңәшен тыңлап, улар ҡушҡан эштәрҙе “һә” тигәнсе үтәп тә ҡуйҙы.\nЙырлай-йырлай эшләгән арала, ҡыҙҙар еңгәләре биргән ҡауырыйҙарҙы тотоп урамға сығып, “Ҡауырыйҡауырый, ҡауырыйҡайым, ҡайҙа минең йән йәрем?” тип һамаҡлап, бәхет “эҙләп” инде.\n- Йә, кем осраны?\n- Фәрит бабай.\n- Ҡарт кейәүгә барыу билгеһе был.\n- Ярай-ярай, ҡарт ҡуйынында ҡалас ята, балда-майҙа үтер көнөң…\n- Ә миңә Сафыя инәй осраны, күҙҙән, зәхмәттән һаҡлаһын тип, ҡыҙыл мәрйен бүләк итте…\n- Миңә Ғәйшә әбей тап булды. Киң ризығың, түл-ырыҫың менән йөрө тип, арҡамдан һөйөп тәңкә бирҙе.\nИнәйҙәр ҡыҙҙарҙың яҡшы кешеләргә осрауҙарын әйтеп, бәхет юраны. Эш араһында ял итеп, бейеп, уйнап-көлөшөп тә алдылар. Килендәштәр үҙҙәренең яңы ғына ҡораған ҡорамаларын оло инәйҙәргә күрһәтеп, уларҙан маҡтау һүҙҙәрен ишетеп ҡыуанды.\nҠауырыйҙарҙы һыҙырып бөткәс, Миләүшәгә малайҙар менән “Ҡаҙ юлы” йолаһын үтәү бурысы йөкмәтелде. Әйткәндәй, борон, был йолаға ярашлы, балалар йылғаға барғанда мамығы һыҙырып алынған ҡауырыйҙарҙы юл буйына ырғыта барған, ҡатын-ҡыҙҙар, киләһе йылда ла ҡаҙҙар күп булһын, ошо юлдан оҙон итеп теҙелешеп йөрөһөн тип, теләк теләгәндәр.\nБайрамдың икенсе өлөшөндә ҡатын-ҡыҙҙар яңы ғына һыҙырылған мамыҡтарҙы кәпрәнгә тултырып, мендәрҙәр эшләп тә ҡуйҙы. “Хәҙерге заманда магазин кәштәләрендә һатыуға ҡуйылған синтетик яҫтыҡтарҙан үҙебеҙҙең күпереп торған, үҙ ҡулдарыбыҙ менән эшләнгәне мең артыҡ, уларҙа йоҡлауы ла уңайлыраҡ, тәбиғи ҙә”, - ти Ботай ҡатын- ҡыҙҙары.\nБына шулай, халҡыбыҙҙың “Көткән малың көнөңә яҙһын” тигән мәҡәлендәгеләй, хәләл мал-тыуар, ҡош-ҡортоноң мәнфәғәтен күреп, милли асылыбыҙҙы юғалтмай, йола, ғөрөф-ғәҙәттәребеҙҙе һаҡлап көн итә улар. Ошондай уңған, оҫта ҡуллы ҡатынҡыҙҙарыбыҙ барҙа, икешәр, өсәр оя ҡаҙ үҫтергән, йылға буйҙарында бергәләп бәпкә көткән, уйнай-көлә Ҡаҙ өмәләре үткәргәндә, башҡа милли йолаларҙың да быуындан-быуынға тапшырылырына ышаныс ҙур.


Һәр ерҙә лә оҫталар бар » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Рухиәт » Һәр ерҙә лә оҫталар бар\nҺәр ерҙә лә оҫталар бар 06.07.2018 // Рухиәт\nРеспублика “Шәжәрә” байрамы 12-се тапҡыр уҙғарыла. Ул бығаса Әбйәлил, Әлшәй, Баҡалы, Краснокама, Ҡырмыҫҡалы, Ауырғазы, Көйөргәҙе, Дүртөйлө, Ҡариҙел райондарында ойошторолдо.\nБалтас ерендә байрамға йыйылыусыларҙы Башҡортостандың мәҙәниәт министры урынбаҫары Ранис Алтынбаев менән ошо район хакимиәте башлығы Илгиз Субушев тәбрикләне.\nРеспублика стратегик тикшеренеүҙәр институтының өлкән ғилми хеҙмәткәре, философия фәндәре кандидаты Рәфил Аҫылғужин “Шәжәрә” байрамында “түңәрәк өҫтәл”дәр үткәреүҙең күркәм йолаға әйләнеүен билдәләне. Ошондай матур сараның һабантуйҙар һәм “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамы менән үрелеп барыуы беҙҙең республикаға ғына хас булыуын телгә алды.\nБайрамдың йөкмәткеһе бик бай булды. Конференциянан тыш, “Ғаиләм — ҡәлғәм”, “Йәш килен”, “Ялан ашы” милли бәйгеләре ойошторолдо.\nКонкурстарҙа туғыҙ райондан 13 ғаилә ҡатнашты. Бәйгенең беренсе көнөндә һайлап алыу турында ғаилә, туғанлыҡ ептәре бәйләгән коллективтар 12 минутлыҡ сығыштан торған тамаша тәҡдим итте. Һәр династияның традицияларына нигеҙләнгән “Ғаилә тантанаһы” тип исемләнгән театрлаштырылған миниатюра, “Бишек йыры”, “Йондоҙло ғаилә” бәйгеләрендә һәр төркөмдөң үҙе теләгән жанрҙа үҙенсәлекле сығыш тәҡдим итеүе сараны байытты.\nБалтас районы данын биш ғаилә яҡланы: Йыһангировтар, Хәйҙәршиндар, Пукроковтар, Сураҡовтар, Фәтхуллиндар. Конкурс һөҙөмтәләре буйынса Хәйҙәршиндар ғаиләһе Гран-приға лайыҡ булды. Беренсе урынды Баймаҡ районынан Хәсәновтар ғаиләһе яуланы, икенсе урынды Ҡариҙел һәм Балтас районынан Ғәлиәскәровтар, Пукроковтар бүлеште. Өсөнсө урынға иһә Балтас районынан Фәтхуллиндар һәм Йыһангировтар, Краснокама районынан Әхтәмовтар лайыҡ булды.\nБашҡортостанда тәүгә үткәрелгән “Йәш килен” фольклор конкурсында төбәктәрҙән 12 ҡатын-ҡыҙ зирәклектә, оҫталыҡта, уңғанлыҡта көс һынашты. “Килен сәйе” бәйгеһе ҡыҙыҡлы булды. Бәйгеселәрҙең аш-һыу бешереүгә, нәфис һүҙгә, йырға, бейеүгә һәләттәрен тамашасылар йылы алҡыштар менән баһаланы.\nАвтор: Гөлсирә СӘХИЕВА.


Икәү сығып өлгөргән, тағы икеһе һәләк булған\n20 Ноябрь , 11:00\nАяныслы хәл кисә төндә була. 14 минут эсендә...\nҒәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса идаралығының матбуғат хеҙмәте белдереүенсә, кисә төндә Өфө ҡалаһындағы ике фатирлы бер ҡатлы йорттарҙың береһенә ут тоҡана. Уның бер яғында күптән кеше йәшәмәгән була.\nУт сығыу тураһында хәбәр алынғас та, янғын һүндереүселәр ваҡиға урынына йүнәлә. 14 минут эсендә "ҡыҙыл әтәс" тулыһынса ауыҙлыҡлана, әммә был юлы ла фажиғә ҡорбанһыҙ үтмәй. Ике ирҙең мәйете табыла, әле уларҙың шәхестәре асыҡлана. Вафат булыусылар йәшәү урыны булмаған асарбаҡтар булыуы мөмкин, тигән фараз да бар.\nЙорттоң ике фатирында йәшәгән ике кеше үҙҙәре ут солғанышынан сыға алған, улар зыян күрмәгән.\nӘле ваҡиға буйынса тикшереү бара, янғын сығыу сәбәптәре өйрәнелә. Статистикаға ярашлы, һыуыҡ көндәр башланып, йылытыу миҙгеле етеү менән янғындар һәм унда һәләк булғандар һаны бермә-бер арта. Электр йылытҡыстарын дөрөҫ файҙаланмау, электр селтәренә ҙур көсөргәнеш төшөрөү янғын сәбәбенә әүерелә. Тимәк, кешеләр хәүефһеҙлек ҡағиҙәләренә етди ҡарамай, ябайыраҡ итеп әйткәндә, уларҙы үтәмәй.\nУт менән һаҡ эш итегеҙ, бурҙан ҡалһа ла, уттан бер нәмә лә ҡалмауын хәтерҙән сығармағыҙ!


Урал түгел, Яйыҡ! » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Мәғариф, мәҙәниәт » Урал түгел, Яйыҡ!\n- Киләсәктә саф башҡорт телендә «Бында Яйыҡ башлана» һәм «Башҡортостан Республикаһы Учалы районы» тигән яҙыуҙар ҙа ҡуйылһа, тамам яҡшы булыр. Бәлки, берәй ваҡыт, Ағиҙел башындағы һымаҡ, һыу ярып сығарған ҡылыс монументын урынлаштырыу хыялы ла тормошҡа ашыр, - тип иҫәп тота был акцияны ойоштороусыларҙың береһе, район мәҙәниәт бүлеге режиссеры, күренекле сәнғәт эшмәкәре Рәйес Низаметдинов. Яйыҡ башланғысы кәртәләнгән, әллә ни сүп-сар ҙа юҡ, шишмә һыуы саф, ти, әммә йәмәғәтселәр барыбер экологик өмә үткәрә. Ҡороған-аунаған ағас, ҡыуаҡты, сыбыҡ-сабыҡты алып ташлау ҙа артыҡ түгел бит. Ә эш тамамланғас Р. Низаметдинов ошо тирәлә ҡурай киҫеп алып, Яйыҡ башында мәшһүр «Урал» көйөнөң Тиләү вариантын башҡара.\n...яҙыуы ғына тиҙ, башҡорт милләте патриоттарына былай ҙа төпкөлдә ятҡан Ҡансыра ауылынан йәнә 18 километр трактор арбаһында һелкенеп барырға тура килә. Стенд яһатыу һәм урынлаштырыу ҙа ваҡ эш түгел. Рәйес Жәүҙәт улы ихлас күңелдән һәр яҡлап ярҙам иткән крәҫтиән-фермер хужалығы башлығы Мозафар Ҡадировҡа, урмансы Нияз Сирановҡа, эшҡыуар Зөфәр Абхәлимов менән Рөстәм Яппаровтарға, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренә рәхмәт белдерҙе. Әйе, бик тә күркәм ғәмәл атҡарылды, үҙ ҡомартҡыларыбыҙҙы үҙебеҙ ҡәҙерләмәһәк, сит-яттар ҡайғыртмаҫ. Образлы әйткәндә, Экология йылында тәбиғәт экологияһы менән бер рәттән рух экологияһы ла хәстәрләнде бит!\nШишмәләрҙең әсе яҙмышы\nМиңә 86 йәш. Бала саҡтағы һәм бөгөнгө тәбиғәт күренештәрен сағыштырып ҡарағанда ҙур үҙгәрештәр һиҙелә. Атап әйткәндә, шишмә һәм йылға һыуҙары... Тотош уҡырға\nҮҙ өлөшөбөҙҙө индерәйек!\nБеҙ - Урал батыр тоҡомо - Учалы районы Наурыҙ ауылы халҡынан күп милләтле Башҡортостан халҡына мөрәжәғәт. Милләттәштәр! 2017 йылдың 1 февралендә Фәиз... Тотош уҡырға\nБатыр рухы ҡайтһын халыҡҡа\nБашҡорт дәүләт университетының Учалы вәкиллегендә «Урал батыр» эпосын һаҡлау, популярлаштырыу мәсьәләһе буйынса түңәрәк өҫтәл үтте. Унда мәғариф,... Тотош уҡырға\nНаурыз ҡатын-ҡыҙҙарының "Яйыҡ" гәзитенә арнап яҙған таҡмаҡтары\nТабын ҡорҙоҡ, ҡунаҡсылыҡ Науырҙалар ауылы . Бөгөн беҙгә килеп төштө Ҡунаҡтарҙың асылы. Беҙҙекеләр көр күңелле Тормошҡа ҡарай айыҡ. Ниңә айыҡ... Тотош уҡырға\nХөрмәтле гәзит уҡыусыларыбыҙ! «Еңеүсегә - елле бүләк!» тип аталған лотерея уйынын беҙ бер нисә йыл рәттән көҙгө яҙылыу кампанияһы ваҡытында ғына... Тотош уҡырға


05 Декабря 2015 - Сайт Фонда культуры имени Мажита Гафури\nБАШҠОРТОСТАНДЫҢ ХАЛЫҠ ШАҒИРЫ МӘЖИТ ҒАФУРИҘЫҢ ТЫУЫУЫНА 135 ЙЫЛ ТУЛЫУ АЙҠАНЛЫ РЕСПУБЛИКА ТӨБӘКТӘРЕНДӘ ЮБИЛЕЙ САРАЛАРЫ, ШИҒРИӘТ КИСӘЛӘРЕ ДАУАМ ИТӘ\nКрасноусол ҡасабаһы һәм Еҙем-Ҡаран ауылы халҡы ла бөгөн яҡташтарының иҫтәлегенә күркәм байрам ойошторҙо.\nБөйөк шағирҙың иҫтәлегенә арналған байрам район үҙәге Красноусол ҡасабаһында һәйкәлгә сәскә һалыуҙан башланды. Сараға республиканың билдәле әҙиптәре, журналистар йыйылды. Мәҙәниәт усағы алдында ойошторолған сәскәләр күргәҙмәһе бер кемде лә битараф ҡалдырманы. Белем усаҡтары вәкилдәре йәйге биҙәктәр аша Мәжит Ғафуриҙың тормош юлын, ижади мираҫын күрһәтә.\nЮбилей концерты «Торналар» бейеүе менән башланды. Был юҡтан түгел. Артабан сәхнәгә бәләкәй Мәжит ролен башҡарыусы малай сыҡты. Яңғыҙ ҡалған ҡош уға ҡаурый бүләк итте. Ижадҡа һөйөү уятты.\nБыл йырҙы тамашасылар баҫып тыңланы. Мәжит Ғафуриҙың «Үҙем һәм халҡым» шиғыры әле лә кешелекте алға әйҙәүсе гимн булып яңғырай. Байрам концертынан һуң ҡуныҡтар Еҙем-Ҡаран ауылына юлланды. Халыҡ шағиры исемен йөрөткән музей экспонаттары ла барыһын да ла ҙур ҡыҙыҡһыныу уятты. Музей етәксееге белдереүенсә, был йорттан халыҡ бер ҙә өҙөлмәй.\nТөп тамаша Ғафури исемен йөрөткән паркта ойошторолдо. Унда шиғриәт һөйөүселәрҙе шағир ижад иткән геройҙар ҡаршыланы. Ҡәләм оҫтаһының бала сағы ла тап ошо ерҙә үткән, яҡында ғына уның тыуған йорто булған. Хәҙер был урын үҫеп килгән быуынға рух өҫтәүсе биләмә һанала.\nҠаран шишмәһе сылтыр-сылтыр аҡҡан кеүек ваҡытты ла туҡтатып булмай. Ләкин йылдар уҙған һайын шағирҙың бөйөклөгө, уның әҙәби мираҫына иғтибар арта ғына. Тыуған илен, ерен данлаусы әҙип халыҡ күңелен мәңгелеккә арбаған.\nПросмотров: 178 | Добавил: gafuri | Дата: 05.12.2015 | Комментарии (0)\nБАШҠОРТОСТАНДЫҢ ТӘҮГЕ ХАЛЫҠ ШАҒИРЫ МӘЖИТ ҒАФУРИҘЫҢ ТЫУЫУЫНА 135 ЙЫЛ\nОшо айҡанлы Өфөлә әҙип исемен йөрөткән мемориал йорт-музей алдында шәхес ижадына арналған шиғри марафон үтте. Унда Ҡаҙағстан һәм Белоруссия ҡунаҡтары ла сығыш яһаны.\nДенис Мансуров Өфөгә Саҡмағош районынан ҡанатланып килеп еткән. Бөйөк шағирҙың тыуған көнөнә арналған шиғри марафонда ҡатнашыуҙы ул ҙур мәртәбәгә тиңләй. Байрамда ҡатнашыусылар Мәжит Ғафури ижадынан яратҡан шиғырҙарын һөйләне.\nРәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисы Таңсулпан Бабичева бөйөк шағир исемен йөрөткән театрға 30 йылға яҡын ғүмерен арнай. Талантлы актриса бала саҡтан уҡ Мәжит Ғафуриҙың әҫәрҙәрен яратып уҡый.\nШағирҙың йорт-музейының тарнихы ла ҡыҙыҡлы. Был йортто уға халыҡ шағиры исеме бирелгәс бүләк итәләр. Ошонда ул «Ҡара йөҙҙәр», «Тормош баҫҡыстары» һәм башҡа әҫәрҙәрен ижад итә.\nМәжит Ғафуриҙың исемен мәңгелләштереү, әҫәрҙәрен халыҡ күңелендә ҡалдырыу буйынса республикала әүҙем эш алып барыла. Уның шиғриәте төрлө телдәргә тәржемә ителә, әҙәби конкурстар даими ойошторолоп тора. Ауыл-ҡалаларҙа ла шәхес исемен йөрөткән урамдар күп.\nЯңыраҡ баш ҡалала ҡуйылған һәйкәлде генә алайыҡ. Унда ла Мәжит Ғафуриҙың «Үҙем һәм халҡым» шиғырынан өҙөк килтерелә. Әҙәбиәт йылында был, әлбиттә, шиғриәт һөйөүселәр өсөн ҙур бүләк.\nПросмотров: 118 | Добавил: gafuri | Дата: 05.12.2015 | Комментарии (0)


Бар булмышы илһөйәрлек менән һуғарылған\n12 Ноябрь 2019, 13:45\nЙәне илһөйәрлек менән һуғарылған, был халәте йәшәү рәүешенә әүерелеп, ғәмәлдәрендә сағылған аҫыл заттар менән көслө төйәгебеҙ. Һигеҙ тиҫтәне йомғаҡлап, туғыҙынсыһын ваҡлай башларға торған ил ағаһы Марат Түләбаев – нәҡ шундайҙарҙан.\nЙәне илһөйәрлек менән һуғарылған, был халәте йәшәү рәүешенә әүерелеп, ғәмәлдәрендә сағылған аҫыл заттар менән көслө төйәгебеҙ. Һигеҙ тиҫтәне йомғаҡлап, туғыҙынсыһын ваҡлай башларға торған ил ағаһы Марат Түләбаев – нәҡ шундайҙарҙан. Йәштәрсә етеҙ хәрәкәтле Марат Сәйфулла улы һәр ваҡыт ниндәйҙер яңы идеялар, хыялдар менән янып йөрөй, араһында уҡыусылар менән экскурсияла йөрөргә, Ирәмәлгә күтәрелергә өлгөрә, төрлө осрашыуҙар үткәрергә лә ваҡыт таба. Ул китапхананың яҡын дуҫы, беҙҙең “Ейәнсура таңдары” гәзитенең иң әүҙем, тоғро авторы. Ҡырҡ мәшәҡәт менән янып йөрөгән уҙаман бөгөн беҙҙә ҡунаҡта.\n– Марат ағай, Һеҙ шундай мәртәбәле юбилей алдында тораһығыҙ. Ниндәй кисерештәр менән йәшәйһегеҙ?\n– Бындай ғүмер үрендә һәр кем үҙенең үткәндәрен барлап, уйлап алалыр, моғайын. Йәшәлгән йылдарҙы байҡау менән генә сикләнмәйем, алдағыһына фекер төйнәйем, ниәттәр ҡорам. Әле лә иртәнсәк уянһам: “Бөгөн ниндәй эштәр башҡараһы?” – тип күңелдән йүгертеп үткәрәм. Ғүмер үткән, уны үҙгәртеп булмай. Заман нисек, шуның закондарына таянып, буйһоноп эшләнек, йәшәнек.\nМин элек тә, хәҙер ҙә кешеләр менән аралашып йәшәйем, эшем һәр саҡ кешеләр менән аралышыуҙан торҙо.\n– Һеҙ Үҫәргән ырыуының шәжәрәһен төҙөгәнһегеҙ. Ағас тамыры менән, кеше нәҫеле менән көслө, тигәндәй, үҙегеҙҙең шәжәрәгеҙҙе нисә быуынға тиклем беләһегеҙ?\n– Беҙҙең тамырҙарыбыҙ тарихи мәғлүмәттәрҙә 1712 йылдан теркәлгән, иң олоһо Илембәт (1712) – Имәнғол (1737-1815) – Түләбай - Бикмырҙа (1852-1941). Имәнғол Ырымбур өлкәһендәге ауыл, Күгәрсен районында Түләбай ауылы бар, тик унда бындай фамилиялы бер генә кеше лә юҡ. Беҙҙекеләр шул яҡтарҙан күсеп килеп, Вәлиша – Икенсе Назар – Үрнәк ауылына килеп төпләнгәндәр. Яҡындарым тураһында әйткәндә, атайым Сәйфулла Бикмырҙа улы (1896 –1978) өс һуғышта булып иҫән ҡайтҡан. Әнейем – Хөсниямал Зариф хажи ҡыҙы (1901-1979). Улар икеһе лә Яңы Себенлелә ауыл мәҙрәсәһен тамамлаған. Русса, башҡортса, ғәрәпсә, латинса гәзит-журнал уҡып, радио тыңлап ил, республика район яңылыҡтарын белеп йәшәгән кешеләр ине.\nӘнейем Ҡарғалы мәҙрәсеһендә бер йыл уҡып ҡалған, 1917 йылғы революциялар барыһын да үҙгәртә. Оло ағайыбыҙ Ырымбурҙа рабфак, хәрби училище тамамлаған кадровый офицер, 1942 йылда Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған. Өс ағайым да “Инәк” совхозында хеҙмәт итте, береһе – бригадир, икенсеһе – ветхеҙмәткәр, өсөнсөһө зоотехник булып эшләнеләр, ябай колхозсы, совхоз эшсеһе юлын үттеләр.\n– Үҙегеҙ хаҡында тулыраҡ...\n– Миңә лә беҙҙең заман балалары күргәнде күреп, эшләп үҫергә, йәшәргә насип булды. Алты-ете йәшемдән атайҙың иң яҡын ярҙамсыһы инем. Ул ауыл көтөүен көткәндә, төш ваҡытында һыулауҙа ятҡан малдарҙы ҡарап ултыра инем, ул ҡайтып ял итеп, ашап-сәй эсеп килер ине, ә кисен ауыл осона барып малды ҡаршылап, алып ҡайтырға ярҙамлаштым, беҙҙең ауыл урамы ике саҡрымдан оҙон, һуҙылып ултырған ине.\n– Ул заманда эт һуғарып йөрөүселәр булмағандыр ҙа, һәр бала кесе йәштән ҡул араһына инеп, ярҙамлашып үҫкән...\n– Тап шулай, беҙҙе хеҙмәт тәрбиәләне. Элек тракторҙар биш төрәнле һабан тағып ер һөрҙө, үҫә төшкәс, мин шунда прицепщик булып эшләнем, һабан өҫтөндәге тимер ултырғысҡа ултырып, һабанда күтәрә, төшөрә инем, күберәк төнгө сменала эшләргә тура килде...\nТулыһынса гәзитебеҙҙең 90-сы һанында (8.11.19) уҡығыҙ.


Башҡортостан ҡапҡастар йыя\n3 Июнь 2019, 15:46\nБыйыл февраль башында, Халыҡ-ара яман шешкә ҡаршы көрәш көнөндә, республикала экологик-мәрхәмәтлек акцияһы старт алғайны. Уның асылы – пластик шешәләрҙең ҡапҡастарын йыйыу. Уларҙы тапшырып, килгән аҡсаға Республика клиник онкология диспансерының паллиатив ярҙам бүлексәһе пациенттарына заманса каталкалар алыу планлаштырыла.\nӘлеге мәлдә тәүге 500 килограмм ҡапҡастар йыйылған. Был бик ҙур булмаһа ла – еңеү. Акцияны ойоштороусы “Таҙа Өфө” йәмәғәтселек ойошмаһы ағзалары бындай һөҙөмтә көтмәгәндәрен белдерҙе. Шулай ҙа ярты тонна эшкәртеүгә ебәреү өсөн күп түгел икән. Был маҡсатҡа өлгәшеү өсөн кәмендә 10 тонна ҡапҡас йыйылырға тейеш.\n“Эко-Сити” төбәк операторы “Ҡапҡастар ярҙамға ашыға” тигән экологик-мәрхәмәтлек акцияһына ярҙам итә. Үҙҙәренең үҙәк офистарында ҡапҡастар йыйыу иғлан иткәндәр. Шлай уҡ эко-дәрестәр уҙғарған мәлдә 16 ҡалала акция тураһында һөйләп, унда балаларҙы ла йәлеп иткәндәр. Бының өсөн ҡайһы бер уҡыу йорттарына махсус контейнерҙар бүләк иткәндәр. Йыл аҙағына тиклем тағы алты районда “Таҙа илгә сәйәхәт” тип аталған эко-дәрестәр үткәреү планлаштырыла.\n– Ҡапҡастар йыйыуҙа бар республика ҡатнашты. Тик уларҙың бөтәһе лә 30 майға тиклем Өфөгә килеп етеп өлгөрмәне, – ти проектты ойоштороусы Елена Воробьева. – Салауат, Ишембай, Стәрлетамаҡтар иһә килтереп еткереп өлгөрҙөләр.\nӘйткәндәй, Ишембай ҡалаһы һәм уға яҡын урындарҙа йәшәгәндәр үҙҙәренең ҡапҡастарын “Эко-Сити”ның икенсел сеймал ҡабул итеү пункттарына тапшыра ала. Улар Пролетар урамы, 34 һәм Стаханов урамы, 25 Б адрестары буйынса урынлашҡан.


Билдәле ғалим Альберт Энштейн үткән быуаттың ҡырҡынсы йылдарында уҡ әгәр бал ҡорттары үлһә, кешелек донъяһы ла юҡҡа сығасаҡ тип яҙып ҡалдырған\nНиндәйҙер мистика түгел, ни бары һеркәләндерелмәгән ауыл хужалығы культуралары юҡҡа сығасаҡ. Сит илдәрҙә бал ҡорттарының ҡырылыуы һуңғы йылдарҙа иҫ киткес һандарға еткән. Европала 70 процентҡа тиклем умарталар юҡҡа сыҡҡан. Белгестәр үләттең сәбәптәрен һаманғаса асыҡлай алмай. Рәсәйҙә әле хәл ул тиклем үк ҡот осҡос түгел. Шулай ҙа быйылғы яҙ хәүефләнергә мәжбүр итте.\nБалды сит өлкәләргә лә һатыу менән шөғөлләнеүселәрҙең береһе республикалағы умарталыҡтарҙың 80-дән ашыу проценты ҡышты иҫән сыға алмаған, тигән хәбәр таратты. Уның фекеренсә, бал ҡорттарын ниндәйҙер яңы инфекция үлтерә һәм кисекмәҫтән анализдар үткәреп дауалау алымдарын ҡулланырға кәрәк. Ә ғалимдар ни ти һуң? Бал ҡорттарын нимә һәләк итә? Умартасыларға ҡарауыл ҡысҡырырғамы ваҡытмы?\nНаил Нурғәлиев ҡортсолоҡ менән туҡһанынсы йылдарҙан алып шөғөлләнә. 15 баш күстән умарта һанын 450-гә еткергән. Әммә ошоға тиклем ул бал ҡорттарының саманан тыш ҡырылыуын күргәне булмаған. Быйыл яҙ умарталарға ревизия үткәргәндән һуң тәүҙә 150 күстең, һуңғараҡ 285 оя ҡорттоң һәләк булыуын асыҡлаған. Юғалтыуҙар өс миллион тирәһе, Наил Нурғәлиев кәсебенә зыян килеү сәбәптәрен бер нисек тә аңлата алмай.\nТимәк, бал ҡорттарына ашарға етмәгән тигән фаразды тикшермәгәндә лә була. Башҡорт балы ассоциацияһы вице-президенты Сергей Мөлөков был күренеште билдәһеҙ бер ауырыуға бәйләне. Йәнәһе лә, сир республикалағы умарталыҡтарҙың 80 процентын юҡҡа сығарған.\nСергей Мөлөков, «Башҡорт балы» етештереү үҙәге директоры: «Беҙҙең фараз буйынса ҙур хужалыҡта бал ҡорттарының күпләп ҡырылыуына ниндәйҙер яңы ауырыу сәбәпселер тип уйлайым. Беҙ ентекле анализдарҙы Башҡортостанда ла, сит ил һәм өлкәләр лабораторияларында ла эшләтәсәкбеҙ».\nАуыл хужалығы министрлығы ла бал ҡорттарының быйылғы ҡышты насар үткәреүен иңҡар итмәй. Шул уҡ ваҡытта ҡот осорлоҡ ауырыу барлығын да иҫбатламай. Яңы сир таралған тип хәүефләнерлек урын юҡ, ти ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Азат Йыһаншин.\nУмартасылыҡ эшендә бал һатыу менән генә түгел , тармаҡты ғилми яҡтан да өйрәнеүсе профессор Әмир Ишемғолов фекеренсә, ҡорттарҙың күпләп ҡырылыуына ни бары кешенең ҡомһоҙлоғо һәм еңел табыш алырға теләү маҡсаты сәбәпсе. Сөнки ҡышты сыға алмаған бал ҡорттары башлыса ситтән килтерелгән тоҡом.\nИглин районының тәжрибәле умартасыһы Әфҡәт Хәлитов та ошо фаразды дәлилләй. Уның юғалтыуы 5 процентҡа ла етмәй. Үҫмер саҡтан уҡ ҡортсолоҡ менән шөғөлләнеүсе уҙаман нәҙекәйбилдәрҙең йыш сирләүенең сәбәптәрен Башҡортостанға туҡтауһыҙ сит тоҡомдарҙың индерелеүе менән аңлата. Тәжрибәле умартасы үҙ еребеҙҙә быуындан-быуынға күсеп килгән бал ҡорттарын ғына үрсетеү яҡлы.\nТәжрибәле умартасылар башҡорт тоҡомло ҡорттар тип үрсетеүҙе үҙ яйына ҡуйырға ярамай, ти. Әфҡәт Хәлитов та нәҙекәйбилдәрҙе боронғо ысул һарымһаҡ ҡатыштырылған махсус һут менән дауалай. Хәҙер бал ҡорттарын дауалауға химик препараттар етерлек. Әгәр дауалап тормағанда тап сит илдән индерелгән ҡорттар менән ҡушылып ауырыуҙар арта, тоҡом боҙола, ти умартасылар.\nБашҡортостандың ауыл хужалығы министрлығы белгестәре бал ҡорттарының күпләп ҡырылыу сәбәптәре күп тип иҫәпләй. Һауа шарттары ла йоғонто яһамай ҡалмай. Былтыр августа көндәр эҫе тороп инә ҡорт бала һалманы. Йәғни, күс яңырманы һәм ҡарт ҡорттар үле сыҡты. Йомортҡаны нәҙекәйбилдәр 25 градус йылылыҡҡа тиклем генә һала. Икенсенән, эҫелә бал ҡорттары япраҡ балы ғына йыйырға мәжбүр. Уның да саман тыш күп булыуы күс өсөн үлемесле, ти белгестәр. Шулай ҙа ниндәй генә сәбәптәр булмаһын лаборатор тикшереүҙәр үткәрмәйенсә сара ҡалмай, ти умартасылар. Өфө районы Шмидтов ауылында ҡырылған бал ҡорттары өлгөләре Башҡортостандың фәнни-тикшеренеү лабораторияһына махсус анализға тапшырылған. Һөҙөмтәләр оҙаҡ көттөрмәйәсәк,ти белгестәр.\nБыл умарталар геүләмәй. Оялар үле ҡорттар менән тулы. Ҡышлаған ҡорттарға ниндәй афәт ҡағылғанын асыҡлар өсөн умартасылар уларҙы Томск, Мәскәү хатта, Германия һәм Франция лабораторияларына ебәрәсәк.\nРеспубликала 350 меңләп баш бал ҡорттары ғаиләһе иҫәпләнә. Уларҙың 86 проценты шәхси хужалыҡтарҙа, 10 проценты ауыл хужалығы предприятиеларында. Бал ҡорттарына янаған сиргә ҡаршы көрәште дәүләт һәм хөкүмәт кимәлендә хәл итеү, сирҙәрҙе өйрәнеү, яңы ҡорамалдар һатып алыу, һаҡлау шарттарын камиллаштырыу, тәрбиәләү һәм сифатлы продукция алыу өлкәһендә эште әүҙемләштергәндә бал ҡорттарына янаған ҡурҡынысты еңергә мөмкин, ти белгестәр.