Ир-аттың «икенсе йөрәге»\n12 Сентябрь 2019, 18:47\nКүп быуаттар элек боронғо гректар ир-аттың был ағзаһын уның «икенсе йөрәге» тип атаған. «Ҡыҙғанысҡа, кәйефкә, йәшәү дәртенә, хатта йыш ҡына үҙ баһаһына, нәҫел ҡалдырыу һәләтенә туранан-тура йоғонто яһаусы был ағза һаулығын көслө зат ҡайғыртып өйрәнмәгән», – ти юғары-категориялы табип-уролог, медицина фәндәре кандидаты Ринат Ғәли улы ШАКИРОВ. Уның менән әңгәмә – ир-егет ҡысҡырып һөйләү генә түгел, уйларға ла яратмаған сирҙәр – енес биҙенең киң таралған ауырыуҙары һәм уларҙан һаҡланыу хаҡында.\n– Күп ваҡыт көслө зат, үтер әле, тип сабыр ҡылып, сиренә түҙә алмай башлағас ҡына табиптарға мөрәжәғәт итә. Яңыраҡ беҙгә клиникабыҙ ҡаршыһында йәшәүсе бер мөһабәт ағай килде. Үкенескә күрә, енес биҙендә яман шеш үҫеп, бәүел ҡыуығын баҫып киткән булып сыҡты. Ағай йәш сағында атом һыу аҫты кәмәһендә оҙаҡ хеҙмәт иткән икән. Йорто юл аша ғына булып, шулай һуң мөрәжәғәт итеүе ныҡ йәл. Һис юғында ике йыл элек килгән булһа!\n– Енес биҙе сирҙәре араһында бөгөн айырыуса ҡайһыһы киң таралған?\n– Бөгөн башлыса хроник простатит – енес биҙе ялҡынһыныуынан яфаланыусылар күп. Ирҙәрҙең яртыһынан артығы простатиттың теге йәки был төрөнә дусар. Хроник простатит бигерәк тә типһә тимер өҙөрлөк – 20–40 йәштәрҙәге ир-егеттәр араһында йыш осрай. Был осор көслө заттың ең һыҙғанып эшләй, балалар үҫтерә торған иң ҡеүәтле сағы икәнен иҫәпкә алһаң, енес биҙе ауырыуының медицина проблемаһы ғына түгел, социаль мәсьәлә лә икәнен күрәбеҙ.\n– Уның сәбәптәре, билдәләре хаҡында ла һөйләп китһәгеҙ?\n– Енес биҙе ялҡынһыныуына, ғәҙәттә, инфекция инеү сәбәпсе. Йоғошло бактериялар уға бәүел юлынан, шулай уҡ ҡан аша – мәҫәлән, ангина, пневмония, грипп ваҡытында эләгергә мөмкин. Хроник простатиттың үҫешеүенә, микроорганизмдар инеүҙән бигерәк, иммунитеттың көсһөҙләнеүе, кесе оса ағзаларының торошо, уларҙағы ауырыуҙар нигеҙ булып тора. Хроник простатиттың бактериаль булмаған төрө иһә башлыса биҙҙә ҡан йөрөшө әкренәйеүгә бәйле.\nЭс аҫты, биҙҙең ауыртыуы, кесе йомош менән йыш йөрөү йәки бәүелдең бүленеп-бүленеп, әкрен сығыуы, енси тормоштоң ауырлашыуы – ошо өс билдәнең береһен тойһағыҙ ҙа тиҙ арала табипҡа барырға кәрәк. Бынан тыш, температура күтәрелеүе, бөтә тәнде хәлһеҙлек солғауы, аппетит юғалыуы, йоҡо боҙолоуы, эш һәләте, ижади әүҙемлек кәмеүе, кешенең ярһыуға әйләнеүе ихтимал.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, был сир йылдан-йыл «йәшәрә» бара.\n– Хәүеф төркөмөнә кемдәр инә?\n– Бөгөн байтаҡ ир-ат Себер тарафтарында вахтала, һалҡын шарттарҙа эшләй, күбеһе ныҡ өшөү сәбәпле сирләп китә. Офис хеҙмәткәрҙәре, шоферҙар, бигерәк тә алыҫ рейсҡа йөрөүселәр араһында ла хроник простатит таралған – ултырып эшләү, аҙ хәрәкәтләнеү арҡаһында ҡан йөрөшө боҙолоу ҡасафаты. Даими булмаған енси тормош һәм, киреһенсә, уның бәйһеҙ, тәртипһеҙ булыуы һөҙөмтәһендә лә енес биҙе ялҡынһынып, яйлап хроник төҫ алыуы ихтимал. Тестостерон төшөү иһә ялҡынһыныуҙы көсәйтеп ебәрә. Шулай уҡ ҙур миҡдарҙа нурланыу алыусылар ҙа хәүеф төркөмөнә ҡарай (яҙма башында йәш сағында атом һыу аҫты кәмәһендә хеҙмәт иткән ағай хаҡында һөйләп киткәйнек).\n– Ауырыуҙан һаҡланыу өсөн ни эшләргә?\n– Үрҙә әйтеүемсә, өшөмәҫкә тырышырға кәрәк, шул уҡ ваҡытта артыҡ эҫелә оҙаҡ булыу ҙа насар. Тәмәке (электрон сигареттар, кальян) тартыу, араҡы-хәмерҙең зарарын һөйләп торорға ла түгел. Даими физик әүҙемлек кесе осала ҡан йөрөшө боҙолоуҙан, тимәк, енес биҙе ялҡынһыныуынан ҡурсалар. Эс ҡатыуын булдырмау, ваҡытында бәүел ҡыуығын бушатыу мөһим. Шулай уҡ енси ағзаларҙың йоғошло сирҙәрен һуҙмай дауалау, гигиена күҙәтеү мөһимлеген, тәһәрәт файҙаһын иҫтә тотоғоҙ. Енси юл менән күсеүсе сирҙәрҙән һаҡланыу өсөн, йәр һайлауҙа бик талымлы булыу зарур.\nАуырыуҙарҙың дүрттән бер өлөшөндә оҙаҡ ваҡыт сир бер нисек тә беленмәй. Дауаланмай йөрөгәндә, ул түлһеҙлеккә, бәүел тотмауға, ирлек ғәйрәте кәмеүгә, биҙҙә таштар хасил булыуға, унда ҡан тамырҙары тарайыуға һәм ябылыуға, аденома һәм яман шеш үҫеүгә килтереүе мөмкин.\nИр-аттың «икенсе йөрәге» сәләмәт булһын өсөн, борсолорлоҡ сәбәп тыумағанда ла, йылына бер тапҡыр урологҡа күренергә, махсус анализдар бирергә кәрәк.\n– Ул анализдар нимәнән ғибәрәт?\n– Енес биҙенең махсус антигенын (ПСА) билдәләү – иң мәғлүмәтле анализдарҙың береһе. Уның ярҙамында биҙҙәге ялҡынһыныу кимәле, туҡымаларҙың үҙгәреше асыҡлана. Тикшереүҙең төп маҡсаты – рак күҙәнәктәрен билдәләү. Илле йәште уҙғандарға, шулай уҡ нәҫелендә яман шеш ауырыуы булған ҡырҡтан өлкән ирҙәргә был анализды мотлаҡ рәүештә йылына бер мәртәбә тапшырырға кәрәк. Ниндәйҙер тайпылыштар бар икән, йышыраҡ тикшерелергә тура киләсәк.\nОлпатланыусы көслө затты тағы бер хәүеф һағалап тора – эндокрин системаһының ҡартая барыуы арҡаһында организмда ир-ат гормондары етештерелеүе боҙолоуы ихтимал. Шуға күрә йылына бер тапҡыр тестостерон кимәлен асыҡлау ҙа ҡамасауламаҫ.\nШуны һыҙыҡ өҫтөнә алам: Башҡортостанда урология хеҙмәте – медицинаның иң алға киткән тармаҡтарының береһе. Беҙҙең табиптарҙың оҫталығы был өлкәлә ныҡ үҫешкән Израиль, Германия урологтарыныҡы менән тиң, тип баһалана. «Башҡортостан ҡыҙы»н уҡыусы гүзәл заттарҙы: «Хәләл ефеттәрегеҙҙең табипҡа күренеүен, тейешле анализдарҙы биреп тороуын үҙегеҙ ҡайғыртығыҙ!» – тип саҡырам. Ысынлап та, күп ир-атты ҡатындары беҙгә етәкләп тигәндәй алып килә. Сөнки көслө зат һаулыҡ мәсьәләһендә ғүмер буйы бала булып ҡала.\nМәҡәләнең тулы вариантын журналдың 8-се (2019) һанында уҡығыҙ.


Республикала льготалы торлаҡ баҙарында алыпһатарлыҡты туҡтатҡан закон көсөнә инде // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспубликала льготалы торлаҡ баҙарында алыпһатарлыҡты туҡтатҡан закон көсөнә инде\n15:52, 13 августа 2019 Иҡтисад\nРеспубликала льготалы торлаҡ баҙарында алыпһатарлыҡты туҡтатҡан закон көсөнә инде Фото: Олег Яровиков\nБашҡортостанда льготалы торлаҡ баҙарында алыпһатарлыҡты туҡтатҡан закон көсөнә инде. «Республикала 2014 йылдан «Торлаҡ төҙөлөшө өсөн аҡса туплау» программаһы эшләй. Ул тәүҙә 3-6 йыл дауамында аҡса йыйыуҙы күҙ уңында тота. Ошо аҡсаға республика бюджетынан субсидия иҫәпләп өҫтәлә, шунан һуң льготалы ставка буйынса торлаҡ кредиты һәм махсус хаҡ буйынса торлаҡ һатып алыу мөмкинлеге бирелә. Шундай осраҡтар ҙа бар: ҡайһы бер граждандар махсус рәүештә ошо программала ҡатнаша һәм, вкладта аҡса йыймайынса, шунда уҡ льготалы хаҡ буйынса торлаҡ һатып алыуға өлгәшә. Артабан уны һатып ебәрә», — тине Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы рәйесе Константин Толкачев.\nПарламент рәйесе ҡабул ителгән закондың үрҙә әйтелгән ғәмәлдәрҙе башҡарыуға юл ҡуймауын һәм республиканың льготалы торлаҡ һалыу өсөн ойошторолған коммерцияға ҡарамаған ойошмаларының торлаҡ һатыу тәртибен яҡшыртыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды.\n«Хәҙер «Торлаҡ төҙөлөшө өсөн аҡса туплау» программаһының барлыҡ шарттарын үтәгәс кенә ошондай торлаҡ алырға мөмкин. Закон республикала һаҡлыҡ-ипотека механизмдарының төп принциптарын тулыһынса һаҡлауҙы тәьмин итә, алып һатыу маҡсатында льготалы торлаҡ һатып алыу мөмкинлеген бирмәй», — тине Константин Толкачев.\nТеги: торлаҡ баҙары, торлаҡ өсөн аҡса туплау


Әруахтар риза булыр\n30 Июль 2019, 15:30\nШығай ауылының Ҡамшаҡ шишмәһе буйында Тамъян ырыуының мөгөҙҙәр араһына ҡараған Алтынаман уҙамандың тыуыуына 200 йыл тулыуға арналған шәжәрә байрамы үтте. Уны Алтынаман улы Әхмәтйәндең нәҫел-нәсәбе ойошторҙо.\nМөгөҙҙәр араһы ла ҡорға йыйылды\nАлтынаман ҡартолатай – етенсе быуын вәкиле – 1819 йылда Шығай ауылында тыуған. Ҡатыны – һуҡыр Фәғилә ҡартөләсәй менән 10 бәһлеүәнгә – Бәшәр, Әбҡәдир, Миһран, Әһлетдин, Хисаметдин, Бәҙретдин, Зәйнетдин, Минһаж, Хаммат, Әхмәтйәнгә ғүмер биргәндәр. Рәз йылғаһы буйынан Шыршыярға тиклемге ерҙәрҙе биләп, иген яланында бойҙай сәсеп, ишле мал-тыуар үрсетеп, бик мул йәшәгәндәр. Рәз йылғаһы аша күперҙе лә Алтынаман ҡартолатай һалған. Ҡарағас ағасынан эшләнгән күпер әле лә төҙәтелеп, “Алтынаман күпере” тип йөрөтөлә.\nШығай ауылында әлеге ваҡытта Әбҡәдировтар, Минһажевтар, Хисаметдиновтар, Миһрановтар ғаиләләре йәшәй. Байрамда Әхмәтйән олатайҙың, уның ҡатыны Сермән ҡыҙы Сәрбиямал өләсәйҙең балалары: Ғилмениса ҡыҙының, Мөжәүер, Рәжәп, Фәхрислам улдарының 100-гә яҡын балалары, туғандары йыйылды.\nКөндәр төшкә тиклем ямғырлап, боҙолоп торһа ла, алыҫ араларҙы яҡынайтып, фамилиялары төрлө булыуға ҡарамаҫтан, бер нәҫелдән йыйылған балалар Өфө, Межгорье, Белорет ҡалаларынан, Бишбүләк, Әбйәлил, Учалы райондарынан, Тимер юл, Сосновка, Аҙналы, Хөсәйен ауылдарынан тәғәйен ваҡытҡа килеп тә етте.\nАҙналы ауылы ағинәйҙәр ҡоро етәксеһе, ветеран-уҡытыусы, Ғилмениса өләсәйҙең ейәнсәре Айһылыу Сәмсетдинова, сараны асып: “Беҙ был байрамда зат-зәүерҙе, ете быуын нәҫелдәрен барлайбыҙ, бала-сағабыҙҙы таныштырып, туғанлыҡ ептәрен нығытабыҙ, араларҙы яҡынайтабыҙ”, – тип осрашыуҙың маҡсатын аңлатты.\nҠайын ағастарына беркетелгән стендта ғаилә альбомдарынан архив фотолары урынлашҡан стена гәзите, Әхмәтйәндең улы Рәжәп олатайҙың һәм ҡыҙы Ғилмениса өләсәйҙең нәҫел ағасы рәүешендәге шәжәрәләре һәммәһендә лә оло ҡыҙыҡһыныу уятты. Туғандары, нәҫел-тамырҙары менән яҡындан таныштырыу өсөн һәр ғаилә вәкилдәренә һүҙ бирелде. Иң оло кеше – Әхмәтйәндең Мөжәүер улынан тыуған Хөсәйен ауылында йәшәүсе 86 йәшлек Сәмсинур апай Зикрина, Алтынаман нәҫелдәре менән таныштырып, ошо байрамды ойошторғандары өсөн барыһына ла ҙур рәхмәт еткерҙе. Әйткәндәй, сараның иң оло кешеһенә 86 йәш булһа, иң кескәй ҡунаҡҡа – Өфө ҡалаһынан килгән Дауыт Руслан улы Бигловҡа – ни бары алты ай ғына тулған. Ғилмениса өләсәйҙең Хәмдениса ҡыҙының алты балаһы, төрлөһө-төрлө тарафта төпләнеүгә ҡарамаҫтан, форсат табып килеп, рәхәтләнеп аралашты. Сырхап тороуына ҡарамаҫтан, Сосновканан Рима килене лә килеп, туғандарын барлап, яҡты тәьҫораттар алып ҡайтты.\nӘхмәтйән улы Рәжәп олатай яғынан мин, ейәнсәре, Сәфәрғол ауылынан барҙым. Байрам башланмаҫ элек тыуған нигеҙенә – Бүләкбикә Ғибәтова йәшәгән өйгә инеп, хәл белешеп, белгән саҡлы аяттар уҡып сыҡтым. Байрамға йәнә лә Белорет ҡалаһынан Сәмиға, Сәғиҙә ейәнсәрҙәре килде. Сәғиҙәнең Рөстәм улы, Айҙар ейәне ҡатнашҡан боронғо йолаларҙы ҡарап ҡыуанды. Әхмәтйән улы Фәхрислам олатай яғынан Тимер юл ауылында йәшәгән ейәне туғандары менән килде. Уның ейәнсәрҙәре Фәймә менән Әлфиә, Испаниянан һағынышлы сәләмдәрен ебәреп, байрам менән тәбрикләне. Ҡамшаҡ буйы кискә тиклем уйын-көлкө менән яңғырап торҙо. Балалар сыр-сыу килеп туп типте, ҡыҙыҡлы уйындар уйнаны. Ололар иһә ҙур табында күп йылдар күрешмәгән туғандар менән аралашты. Ике ҡаҙан аш, бер ҡаҙан былау, Аҙналынан килгән ҡымыҙ менән һыйланып, ит ҡурып, бик күңелле ултырҙы тоҡомдаштар. Ҡунаҡтарҙы ҡыҫтай-ҡыҫтай, уңған килен-ҡыҙҙар табын янында өлтөрәште.\nСосновка ағинәйе Венера Сөләймәнованың таҡмаҡтарына 86 йәшлек Сәмсинур апайыбыҙ тыпырҙатып бейеп алды. Әсәйҙәр, балалар, өләсәйҙәр тураһында фәһемле шиғырҙар яңғыраны. Байрамды ойоштороп үткәреүҙә ярҙам иткән һәр кемгә рәхмәт.\nТуғандар тағы ла биш йылдан һуң Алтынаман күпере эргәһендә осрашырға һүҙ ҡуйышып таралышты. Шығай ауылынан ҡайтышлай зыяратҡа инеп, Белореттан килгән Рәмил һәм Ғарифулла хәҙрәттәр әруахтарға бағышлап аят уҡыны.


Башҡортостан – Япония бәйләнештәре нығына » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иҡтисад » Башҡортостан – Япония бәйләнештәре нығына\nОшо көндәрҙә Мәскәүҙә Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов етәкселегендәге рәсми делегация Японияның Рәсәйҙәге илселегендә республиканың иҡтисади һәм инвестиция ҡеүәте менән таныштырҙы.\nСарала төбәк башҡарма власть органдары етәкселәре, эшлекле даирәләре вәкилдәре ҡатнашты. Япония яғынан иһә илселектең дипломатик миссияһы башлығы урынбаҫары һәм министр Тосихиро Айки, илселектең иҡтисад бүлеге министры Цутому Коидзуми, Бизнес клубы генераль секретары Окада Кунио, шулай уҡ төрлө эшмәкәрлек өлкәһендәге 30 компания вәкиле килгәйне.\nСара Рөстәм Мәрҙәновтың Айки әфәнде менән осрашыуынан башланды. Яҡтар хеҙмәттәшлектең өҫтөнлөклө йүнәлештәрен тикшерҙе.\n– Беҙ Япония компанияларының эш тәжрибәһен үҙләштерергә теләйбеҙ. Уға иң элек мәғлүмәт технологиялары, машиналар эшләү менән бәйле мәсьәләләр инә, – тине Рөстәм Мәрҙәнов. – Урман сәнәғәте, ауыл хужалығы йүнәлешендә үҙ-ара ентеклерәк эш итеү мөһим. Был өлкәләрҙә беҙҙә заманса технологияларға мохтажлыҡ бар. Япония эшҡыуарҙары беҙгә ярҙам күрһәтә алыр ине.\nБашҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры республиканың иҡтисади ҡеүәте менән таныштырҙы. Ул 2018 йылдың тәүге яртыһында төбәктәге төп иҡтисади күрһәткестәр тураһында һөйләне. Мәҫәлән, тулайым төбәк продукты – 13,2 миллиард доллар, сәнәғәт етештереүе күләме – 13,3 миллиард доллар, төп капиталға инвестициялар күләме – 1,5 миллиард доллар, ауыл хужалығы продукцияһы 0,82 миллиард доллар тәшкил иткән.\n– Быйыл алты ай эсендә республиканың тышҡы сауҙа әйләнеше 2,68 миллиард доллар булған, был былтырғы ошо уҡ осорға ҡарағанда 0,25 миллиард долларға күберәк, – тине Премьер-министр. – Тәүге ярты йыллыҡ йомғаҡтары буйынса, Башҡортостанда 800-гә яҡын экспортер предприятие иҫәпләнгән, шуларҙың 90 проценты бәләкәй һәм урта бизнесҡа ҡарай.\nРөстәм Мәрҙәнов Башҡортостан менән Япония араһындағы тышҡы сауҙа әйләнешенә айырым туҡталды. Былтыр уның күләме 38,6 миллион долларға еткән, шуның 21,9 миллионы – экспорт, 16,7 миллионы – импорт. Бынан тыш ул япон коллегаларына республикалағы аграр өлкәләге эш, тәбиғәт һәм туристик ресурстар, заманса һауыҡтырыу курорттары хаҡында һөйләне.\n– Һеҙҙе тиҙҙән Башҡортостанда, атап әйткәндә, Өфөлә үтәсәк ҙур халыҡ-ара сараларға саҡырабыҙ. Улар – ШОС һәм БРИКС ағзалары булған ил төбәктәрендәге бәләкәй эшҡыуарлыҡтың IV форумы, Рәсәй сәнәғәт форумы, “АгроКомплекс” күргәҙмәһе һәм “Газ. Нефть. Технологиялар” Рәсәй нефть һәм газ химияһы форумы, – тип һүҙен йомғаҡланы Премьер-министр.\nБашҡортостан Республикаһы Үҫеш корпорацияһының генераль директоры Олег Голов коллегаларын төбәктең инвестиция ҡеүәте менән таныштырҙы. Ул дәүләт ярҙамы саралары, йылдам социаль-иҡтисади үҫеш биләмәләрендә резидентлыҡтың өҫтөнлөктәре, сауҙа-иҡтисади өлкәлә тормошҡа ашырылған уртаҡ проекттар тураһында һүҙ алып барҙы. Олег Голов Башҡортостандағы инвестиция майҙансыҡтарына айырым туҡталды. Бөгөн бындай майҙансыҡтар иҫәбенә 113 ер участкаһы, 735 бина, ете технопарк һәм 12 индустриаль парк инә. Сығышының аҙағында ул инвестицияға ҡағылышлы ниәттәрҙе билдәләне. Улар араһында юғары технологиялы медицина, транспорт инфраструктураһы, коммуналь системалар, йылға порттары, мелиорация һәм энергетика бар.\nСәфәр барышында Башҡортостан менән Японияның эшлекле даирәләре араһында һөйләшеүҙәр булды. Уларҙа Японияның роботтар, самолеттар, двигателдәр, станоктар, ракеталар, караптар, автомобилдәр эшләү, мототехника һәм тракторҙар етештереү, энергетика, электр һәм медицина йыһаздары, гидравлика системалары, баҫма машиналар сығарыу өлкәһендә эшләгән предприятиеларына республиканың инвестиция тәҡдимдәре яңғыраны. Сәфәр йомғаҡтары буйынса делегациялар вәкилдәре үҙ-ара файҙалы хеҙмәттәшлек йүнәлештәрен билдәләне.


Совет-фин һуғышы (1939—1940) — Башҡорт Википедияһы\nСовет-фин һуғышы (1939—1940)\nСовет-фин һуғышы (фин. talvisota — ҡышҡы һуғыш) — Совет Социалистик Республикалар Союзы менән Финляндия ҡораллы көстәр араһындағы 1939—1940 йылдарҙа булған ҡаршылыҡ. Һуғыш Мәскәү солох төҙөү менән тамамланған. Был солох буйынса СССР составына Финляндия биләмәһенең 11 % өлөшө күскән.\n30 ноябрь 1939\n13 март 1940\nФинляндия һәм СССР\nСовет-фин һуғышы Викимилектә\nҠайһы бер ғалимдәр фекере буйынса өсөнсө совет-фин һуғышы — Икенсе бөтә донъя һуғышы ваҡытында СССР-ҙың Финляндияға һөжүме тип ҡарала, ләкин совет һәм урыҫ тарихында был һуғыш айырым күрһәтелә. Һуғыш иғлан итеү арҡаһында СССР Милләттәр лигаһынан сығарыла.\n1939 йылғы Совет һәм Германия араһындағы килешеүенә таянып, Совет хөкүмәте Финляндияға Ленинград ҡалаһының иминлеге өсөн СССР-ға Карелия муйынтығы ерен тапшырырға һәм уның иҫәбенә Карелиянан ер алырға талап ҡуя. Финляндия Хөкүмәте талапты үтәмәгәнлектән, Ҡыҙыл Армия 1939 йылдың 30 ноябрендә һуғыш иғлан итә.\n1939 йылдың 30 ноябрендә РККА-ның 7-се армияһы Карел муйынтығында фин частәренә һөжүм итә. Шул уҡ көндө 70-се дивизия көсө менән Куоккал (хәҙер Репин) һәм Келломяк (хәҙер Комарово) торлаҡ пункттары алына. 1 декабрьҙә фин частәре Терийокаҙан сигенәләр. 2 декабрҙә Совет ғәсғәрҙәре Райвол шәһәрен (Рощино), 4 декабрҙә — Каннельярви, 6 декабрьдә — Лоунатйоки ҡалаларын ала. Һуңыраҡ, Тайпалы йылғаһы янында (Вуоксаның көньяҡ ере) совет ғәсғәрҙәре Маннергейм линияһында китә.\nСовет ғәсғәрҙәре Маннергейм линияһында туҡтағас, Ладога Карелияһы РККАның 8-се армияһы (139 сы дивизия) көсө менән һөжүм итеү омтылыш ҡабул ителә. 10 декабрь көндө Ҡыҙыл Армия Питкярантаны ала, әммә 12 декабрҙә совет ғәсғәрҙәре Толваярви (хәҙер Суярви районы) янында тар-мар ителә.\nИң уңышлылары булып совет ғәскәрҙәренең Заполярьела хәрәкәттәре торған, улар Петсамо һуғышы ваҡытында Норвегия сигенә сығып, Финляндияны Баренц диңгеҙенә сығыу юлында мәхрүм иткән.\nСовет Карелияһы районынан Ботника йүнәлешендә РККА 9-сы армияһы һөжүм итә. Суомуссалми бистәсе 7 декабрҙә Совет се уҡсы дивизияһы көсө менән алына. Әммә шунан һуң дивизия финдарҙың һаны буйынса аҙ булған көстәре менән уратып алына һәм тәьмин итеүҙән өҙөлә, ә уға 44-се уҡсылар дивизияһы ярҙам итә, әммә ул Суомуссалми юлында, 27-се фин полкының ике ротаһы (350 кеше) Рата ауылы янындағы ике күл араһындағы дефильҙщ блоклана, 8 ғинуарға Раат юлында тулыһынса юҡ ителә.\nОперацияның йомғаҡлау этабында 13-се армия Антрега йүнәлешендә хәрәкәттәр башлай. Финдар киҫкен ҡапма-ҡаршылыҡ күрһәтһә ҙә, китергә мәжбүр була.\n13 март көндө 7-се Армия ғәсғәрҙәре Выборгты ала.\n1940 йылдың мартына фин хөкүмәте союздаштарынан хәрби ярҙам булмаясағын аңлай. «Маннергейм линияһы» өҙөлгәндән һуң, Финляндия Ҡыҙыл Армия һөжүмен тотҡарлай алмай. Шул уҡ ваҡытта СССР составына ҡушылыу йәки хөкүмәттең совет осорона алмашыуы була алғанға күрә, илде тулыһынса баҫып алыу ҡурҡынысы тыуа.\nШуға күрә Финляндия Хөкүмәте СССР-ға тыныс һөйләшеүҙәр башлау тәҡдиме менән мөрәжәғәт итә. 7 мартта Мәскәүгә фин делегацияһы килә, ә инде 12 мартта тыныслыҡ килешеүе төҙөлә, уның нигеҙендә хәрби хәрәкәттәр 1940 йылдың 13 мартында туҡтатыла.\nФин һуғышында ҡатнашҡан өсөн 412 хәрби хеҙмәткәргә Советтар Союзы Геройы исеме бирелә, 50 меңдән артыҡ хәрби орден һәм миҙалдар менән бүләкләнә.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Совет-фин_һуғышы_(1939—1940)&oldid=995198 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 15 декабрь 2020 в 18:52\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:52 15 декабрь 2020 үҙгәртелгән.


"Ирем вахтанан кәләш алып ҡайтты..."\n17 Июнь , 20:00\nҺүҙһеҙ ҡалдым. Иремдән күпкә өлкән ҡатын ғаиләле булғым килә тиме?\nКүптән күрмәгән төркөмдәш ҡыҙҙың ун ике йыл буйы көтөп, ниһайәт, бәпес алып ҡайтыуын ишеткәс, бик ҡыуандыҡ. Ҡыҙҙар менән йыйылышып, бәпәй күрергә лә барып ҡайттыҡ әле.\n“Ирем вахтанан кәләш алып ҡайтты бит! – тип һүҙ башланы әхирәтебеҙ. – Дөрөҫөн генә әйткәндә, бәпәй алып ҡайтырға уйымда ла юҡ ине. Мин бит тик ирем өсөн генә йәшәргә, тип һүҙ биргәйнем. Ә бында хәлдәр шулайыраҡ булып китте...\nИлнурҙың вахтанан ҡайтҡанын түҙемһеҙләнеп көтөп ала инем. Был юлы бер ҡатын эйәртеп ҡайтты. Минең аптырағанды күреп: “Мосолмандарҙа бер нисә кәләш алыу тыйылмай”, - тип кенә яуапланы. Сығып китер ерем булһа, китер инем. Тик минең ике туған ағайымдан башҡа бер кемем дә юҡ. Нисә йыл буйы йыйған донъямды ла әллә кемгә биреп ҡуйғы килмәй бит әле.\nБыл ҡатын килеп инеү менән аш бүлмәһен тикшереп сыҡты:\n- Ирең эштән ҡайтып килә, биҙәнеп-һыланыуҙан тыш, ашарға ла бешерергә кәрәктер ул... - тимәһенме.\n- Беҙ ул ҡайтҡанда кафенан ғына алып ашайбыҙ, — тип әйтеп тә өлгөрмәнем, йүгереп йөрөп аш әҙерләй башланы. Бар ҡумталарҙы асып ҡарай, һыуытҡысты тикшерә...\nШулай итеп, өҫтәлгә бынамын тигән табын әҙерләп ултыртты. Мин оялышымдан, ғәрләнеүемдән бүлмәгә инеп бикләндем.\nИремдең: “Бер-берегеҙгә өйрәнегеҙ, Рәлиәне ҡабул ит, ул - бик итәғәтле, аҡыллы ҡатын,” - тигәнен ишетеүе бик ауыр булды.\nТөшкә тиклем йоҡларға әүәҫмен бит инде мин, иртә таңдан Рәлиәнең: “Эшкә нисәгә бараһың?” – тигәненә уянып киттем. Ҡоро ғына: “Мине ирем эшләтмәй, ғүмерҙә лә эшләгәнем юҡ", — тинем дә бролоп яттым. Ә ул һағаҙаҡ кеүек баш өҫтөндә тик тора: “Тор, эш көнөң бөгөн башлана,” – тип үк ебәрҙе.\nАптырап тороп ултырҙым. “Йыуын да иртәнге ашты ашап алайыҡ”, - тип ипләп кенә аш бүлмәһенә инеп китте. Төнө буйы илап, күҙҙәрем шешенгән, кискеһен ашамағас, асыҡтырған да икән.\nИрем йоҡлағанда етди һөйләшеп, быны ҡайтарып ебәрергә кәрәк, тигән иҫәп менән аш бүлмәһенә инеп ултырҙым һәм хуш еҫле сәй артында һүҙемде башланым. “Ирем тик мине ярата, күрҙеңме, бер ҙә йоҡларға һинең яныңа ятманы. Беҙҙең ғаиләне боҙорға хоҡуғың юҡ, ҡайтыр юлыңды уйлай башла”, - тинем.\nРәлиә лә һөйләшеүгә әҙер икән: “Иреңде яратҡас, ни эшләп уға тамаҡ әҙерләп, һыйлап күңелен күрмәйһең, балаларығыҙ ҡайҙа? Ирең өсөн түгел, үҙең өсөн йәшәйһең шикелле. Бына минең ғаиләле булғым килә...”\nҺүҙһеҙ ҡалдым. Иремдән күпкә өлкән ҡатын ғаиләле булғым килә тиме? Был бит миңә бик шәп идея бирҙе. Тиҙерәк бала табырға кәрәк. Әлбиттә, иремә ул ваҡытта артыҡ тамаҡ кәрәкмәйәсәк. Әҙерәк юхараҡ булып, үҙенән аш әҙерләргә өйрәнеп алайым да...\nШунан башланды инде беҙҙең дуҫлыҡ. Рәлиә өйрәтә, мин өйрәнәм. Аш бүлмәһендә ярайһы ғына тәжрибә тупланым. Өйҙө лә бергә йыйыштырабыҙ.\nБеҙҙең дуҫлыҡты күреп, ирем дә ҡыуана. Шулай итеп ул сираттағы вахтаға китте.\nРәлиә ҡала буйлап йөрөп эш эҙләне, ниһайәт, эшкә сыҡты. Был ваҡыт аралығы ла минең өсөн бик файҙалы булды. Ең һыҙғанып әле быны, әле тегене бешерәм. Йоҡо ҡайғыһы китте. Һаман да Рәлиәне нисек ҡайтарып ебәрергә тигән зәһәр хәйләләр ҡорам.\nИрем ҡайтыр алдынан һый тулы табын ҡорҙом: ул бар тәмлекәсте тәмләп ҡарай-ҡарай Рәлиәне маҡтаны. Йәнәһе, мине бешеренергә өйрәткән. Минең йөҙөм үҙгәргәнде күреп, икәүләшеп ысынында булған хәлде һөйләп бирҙеләр.\nРәлиәнең ике улы бар икән. Тормош иптәше бик иртә үлгән. Малайҙары өйләнешеп үҙ аллы тормош көтә. Кесе улы үҙе менән ҡалған, тик килененә ҡәйнә менән йәшәүе оҡшамаған. Улы ла: “Ағайыма барып тор, гел беҙҙең менән йәшәргә тимәгән,” - тигәс, ғәрләнеүенән машина аҫтына ташланып үлер өсөн йүгереп ҙур юлға сыҡҡан. Тик ирем уны алыҫтан күреп, туҡтап өлгөргән.\nМашинаға ултыртып хәлен һорашҡас, беҙгә барып йәшәп торорға тәҡдим иткән. Минең турала ла һөйләгән икән, мине “аҡылға ултыртыу” уйын да бергә уйлап сығарғандар.\nТыуған көнөмә икәүләп йөрөп матур табын әҙерләнек, ике туған ағайымды саҡырып дүртәүләп ҡунаҡ булдыҡ. Ағайым Рәлиәне шунда уҡ оҡшатып, кәләш итеп алды. Хәҙер бәпәйебеҙҙе алып, саф һауа һулап, ял итеп, һыйланып килергә уларға барабыҙ”.\nБеҙҙең шаҡ ҡатып тыңлап ултырғанды күргәс, әхирәтебеҙ рәхәтләнеп көлдө лә: “Был турала интернетта уҡыным. Һеҙгә ҡыҙыҡ булһын, тип һөйләйем. Миңә лә ирем: "Бәпәй алып ҡайтмаһаң, мин вахтанан кәләш алып ҡайтам", - тине бит. Етмәһә интернеттан ошо хикмәтте уҡыным. Тиҙ генә ашнаҡсылар курсына яҙылып, тәмле аштар бешерергә өйрәндем. Бәпәйҙе лә ҡарарға өлгөрәм.\nҺеҙҙең балаларығыҙ ҙур, баланы ла ваҡытында табып, бағып ҡалырға кәрәк икән. Нисә йыл бушҡа үткән ваҡытым ғына йәл,” - тине әхирәтебеҙ.


Ерҙең гүзәллеге – тормошта, ә әйтәһе һүҙебеҙ йөрәктә\n15 Март 2019, 18:54\nРеспубликабыҙҙа традицион йүнәлеш алған “Йөрәк һүҙе” проекты Красноусол башҡорт гимназия-интернатында ла йөрәктәрҙе елкендереп, күңелдең нескә ҡылдарына сиртеп, уйландырып гөрләп үтте. Шиғыр юлдары аша еткерелгән һүҙҙәр, фекерҙәр, теләктәр кеше күңелендә бөтөнләй икенсе төрлө тойғолар, хистәр, уйланыуҙар тыуҙырып, һине икенсе донъяға алып инә, йәшәйешкә көс биреп, аңды сафландыра. Йөрәктән сыҡҡан һүҙҙәр генә йөрәккә барып етә. Был сарала ла бай, саф башҡорт телендә Башҡортостаныбыҙға һәм туған телебеҙгә арналған шиғырҙар яңғыраны.\nАлып барыусылар Ангелина Дәүләткилдина, Айназ Мәхийәнов, Илнар Вәлиев байрамды ихлас күңелдән әйтелгән шиғыр юлдары менән асып, һүҙҙе гимназия директорының уҡытыу эштәре буйынса урынбаҫары Раушания Радик ҡыҙы Дәүләтбаеваға бирҙеләр. Ул проектта ҡатнашырға батырсылыҡ иткән атай-әсәйҙәргә, уҡыусыларға рәхмәт әйтеп, еңеүҙәр теләне.\n“Йөрәк һүҙе”н шиғри рухлы, саф йөрәкле уҡыусылар Азалия Әсәнова менән Иршат Дауытов тел темаһына бағышланған шиғырҙары менән башлап ебәрҙе. Улар Рәшит Назаровтың, Мостай Кәримдең, Салауат\nӘбүзәровтың шиғырҙарын яратып уҡыйҙар икән. Киләһе бәйгесе – республика кимәлендә үткән шиғри бәйгелә ҡатнашып, уңыштарға өлгәшкән оҫта һәм тапҡыр, ижади һәм сәсән телле, рухлы һәм бай күңелле өләсәй – Гөлшат Акрам ҡыҙы Вәлиева ейәне Тимур Мирхәйҙәров менән телде һаҡлау темаһына “Яңы сыҡҡан китабым ҡулымда” тип аталған шиғырын башҡарҙы, “телебеҙҙе ҡалдырайыҡ нәҫел-ырыуға” тигән һүҙҙәре һаман да ҡолаҡта сыңлап тора кеүек.\n1-се класс уҡыусыһы Арина Ямғурова әсәһе Алина Сала-уат ҡыҙы Әбделмәнова менән Рәми Ғариповтың “Туған тел” шиғырын башҡарып, сығыштары туған телебеҙгә һөйөү булып яңғыраны. 1-се класс уҡыусыһы Асман Искәндәров та атаһы Таһир Тимерхан улы менән бөйөк шағир Рәми Ғариповтың һәр кем яратҡан шиғырын әҙерләгән. Карина Миһранова өләсәһе Миңзәлә Әнүәр ҡыҙын сәхнәгә алып сыҡҡан. Ижад һөйөүсе, былтыр ҙа ошо бәйгелә ҡатнашҡан Вәрисә Шәйхетдин ҡыҙы Кәлимуллина ейәне Әмир һәм ейәнсәре менән Зөлфиә Ханнанованың шиғырын сәхнәгә сығарҙы. 3-сө класс уҡыусылары Дилә Ҡорманғолова һәм Диана Рогожина ла тел темаһына шиғыр һайлағандар. Туған телгә, илгә, туған халҡына мәҙхиә йырлаусы сәсәниә Фәүзиә Ҡотлогилдина ейәнсәре Линара Иҙрисова менән сығыш яһаны. Әсәле-ҡыҙлы Регина Рөфҡәт ҡыҙы һәм Полина Анисимованың да сығыштары күркәм булды. Алһыу һәм Фирүзә Хөрмәт ҡыҙы Әбделмәновалар М.Ғафуриҙың “Гөлдәр баҡса-һында” шиғырын дикция, актерлыҡ һәләте яғынан да оҫта башҡарҙылар. КБГИ тәрбиәсеһе Рим Әнүәр улы Рәхимов уҡыусыһы Илнар Вәлиев менән Рәми Ғарипов һәм яҡташыбыҙ Салауат Әбүзәровтың шиғырҙарын йөрәк һүҙе итеп тамашасыларға ишеттерҙеләр. Ислам Латипов әсәһе Гүзәл Йәнүр ҡыҙы менән быйыл да ошондай рухлы бәйгелә ҡатнашып, тамашасыларҙы һоҡландырҙылар. Раушания Радик ҡыҙы Дәүләтбаева Зөлхизә ҡыҙы менән күңел биреп әҙерләнгәндәр. Динис Шәмсетдинов менән Азалия Йомағолова Мостай Кәримдең “Россиянмын” шиғырын матур итеп һөйләнеләр. 4-се класс уҡыусылары Алтынай Нәзирова, Илшат Ҡотов, Искәндәр Ҡәҙерғолов, Азалия Әминева, Зарина Ғималетдинова, Айҙар Ишемйәровтың сығышы ла был сараны биҙәне.\nСығыштарҙың барыһы ла йөкмәткеле, тәрбиәүи әһәмиәткә эйә ине. Әсәй-өләсәйҙәрҙең сәхнә костюмында сығыш яһауҙары ла конкурсты йәмләне. Конкурс шарттары буйынса иң-иңдәр ҙә баһаланды. Шиғриәт байрамын ҡарап, һығымталар эшләүсе\nрайон мәғариф бүлегенең туған телдәр буйынса методисы Альбина Булат ҡыҙы Басирова, КБГИ-ның башланғыс кластар уҡытыусыһы Айгөл Фәрит ҡыҙы Ғәлләмова, мәҙәниәт усағы хеҙмәткәре Фәнзил Фаил улы Ғәлинға еңеүселәрҙе билдәләү еңелдән булмағандыр. 1-се урынға аталы-уллы Искәндәровтар лайыҡ булһа, 2-се урынға әсәле-ҡыҙлы Дәүләтбаевалар, Әбделмәновалар һәм ейәне Тимур менән Гөлшат Вәлиева, 3-сө урынға ейәнсәре менән Фәүзиә Ҡотлогилдина, ейән-ейәнсәре менән Вәрисә Кәлимуллина, әсәле-ҡыҙлы Регина һәм Полина Анисимовалар еңеүсе тип табылһа, “Туған телгә мәҙхиә” номинацияһына уҡыусыһы менән Р.Рәхимов, “Илһөйәрлек” номинацияһына ейәнсәре Карина менән Миңзәлә Миһранова, әсәле-уллы Латиповтар лайыҡ булды. “Йөрәк һүҙе”ндә ҡатнашыусы уҡыусыларҙың һәр береһенә номинациялар буйынса дипломдар тапшырылды.\n“Йөрәк һүҙе”ндә булған һәр кем ошондай йәнле, фәһемле, рухлы кисәне ойошторғандары өсөн гимназия хакимиәтенә, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары Эльвира Сәхиулла ҡыҙы Ҡунафинаға, Миләүшә Миңнулла ҡыҙы Рәхимоваға рәхмәтле булып, үҙҙәренә илһам, дәрт-дарман алып таралғандарҙыр тип ышанғы килә.


18 Ғинуар 2019, 15:27\nУйындың демо-версияһы өҫтөндә БДУ-ның Стәрлетамаҡтағы филиал белгестәре эшләй. VR-уйлап табыусылар – Руслан Кәримов менән Вадим Насыров күптән түгел «Космосхак» Бөтә Рәсәй хакатонында еңгәйне. Илнур Дилмөхәмәтов – милли эпосты тикшереүсе, хәҙер ул «Урал батыр» темаһына диссертация яҙа. Вадим Мырҙағәлин менән Александр Логвиненко 10 йыл инде сит ил компаниялары өсөн уйындар уйлап таба. Милли характерҙағы уйын эшләү уларҙың күптәнге хыялы ине.\nКомпьютер уйынын финанслауҙың бер өлөшөн университет үҙ иңенә алһа, ә ҡалғанын республика ҡаҙнаһынан ярҙам итеп бүлерҙәр, тип өмөт итә уйынды булдырыусы команда.


Айырылғанда тормош юлдары » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\n...Донъяңды онотоп ғашиҡ булғанда йәрең илаһи, иң изге йән эйәһе булып күренә. «Көнкүреш ваҡ-төйәге хаҡында һөйләшеп, етмәһә, никах килешеүе тураһында һүҙ алып барып, һөйөү тигән изге хисте ваҡлау мөмкинме ни?» – тип уйлай һөйгәне менән һуңғы һулышҡаса бергә буласаҡтарына ышанған Зәлиә. Өләсәһенән уға мираҫҡа күскән бер бүлмәле фатир йәш ғаилә өсөн башта хан һарайылай тойолһа, бәпес тыуғас, тар икәне беленә. Фатирҙы һатып, шул аҡсаны ҡушып, өс бүлмәлеһен алып ебәрәләр. Дәүләт учреждениеһында эшләүсе ҡатын, аҡса етмәй башлағас, йәнә бер эшкә урынлаша. Бәпесен хаҡлы ялдағы әсәһе ҡарай...\n...«Һине яратмайым!» – Яңы йыл байрамынан һуң Илһамдың шулай тип белдереүе аяҙ көндә йәшен һуҡҡандай яңғырай. «Аҡылым да, йөрәгем дә был хәлде ҡабул итеүҙән баш тартты – бөтәһе лә яҡшы ине бит!» – тип әсенә Зәлиә, һаман аптырап. Ҡайһы мәлдә араларға һалҡынлыҡ ингән? Ғаиләм лайыҡлы йәшәһен, тип тырыша торғас, йонсоуы сырайына сыҡҡан саҡтарҙамы? Былтыр эштән китә алмайынса, йыл буйы ниәтләгән диңгеҙгә барыуҙан баш тартҡандамы? Әллә ире банкка күсеп, башҡа мөхиткә сумғасмы? Һөйгәненең һөнәри яҡтан үҫеүе өсөн бар көсөн һалған һылыу нисек уның ятҡа әйләнеүен аңлай алмай.\nБыл һорауҙарға әсәһенең яуабы бар – юғары белем алып, «кеше булған» кейәүе йәшерәк кәләш тапҡан. Етмешкә етеп килеүсе ханым: «Көсләп астырған күҙҙең нуры юҡ. Тиңһенмәгәс, айырылышһындар», – ти. Ләкин донъяның әсеһен дә, сөсөһөн дә етерлек татыған апай бер нәмә менән ризалаша алмай: кейәүе фатирҙың яртыһына дәғүәләүе етмәгән, былтыр декабрҙә генә кредитҡа алған машинаны ла үҙенеке итмәксе. Барыһын да суд ярҙамында алам, тип янай икән. Ғәҙелһеҙлеккә түҙә алмайынса, ярҙам һорап миңә мөрәжәғәт итеүсе лә – Зәлиә түгел, әсәһе...


Инеү имтихандары башланыуға аҙнанан саҡ ҡына кәмерәк ваҡыт ҡалды. Был ҡабул итеү комиссиялары тиҙҙән документтарҙы ҡабул итеүҙе туҡтатасаҡ, тигән һүҙ. Шуға күрә үҙегеҙҙекен тапшырмаған булһағыҙ, ашығығыҙ!\n"БАШвестЪ" буласаҡ һөнәрҙе һайлағанда нисек хаталанмаҫҡа кәрәклеге хаҡында яҙып сыҡҡайны инде. Хәҙер юғары уҡыу йорттарына ҡабул итеү ҡағиҙәләре, шулай уҡ быйыл абитуриенттарҙы көткән инеү һынауҙары тураһында һөйләргә ваҡыт етте.\nШулай итеп, абитуриенттарҙан ғаризаларҙы ҡабул итеү комиссиялары 15 июлгә тиклем ҡабул итәсәк. Ә инде 17 июлдән БДИ-ның икенсе тулҡыны, шулай уҡ башҡа инеү имтихандары үтәсәк. Улар 31 июлгә тиклем һуҙыласаҡ, август башында һөҙөмтәләрҙе белергә мөмкин буласаҡ.\n- Быйыл инеү имтихандары форматы беҙҙең өсөн яңыса буласаҡ, - тип һөйләй Аҡмулла исемендәге БДПУ ректоры Раил Әсәҙуллин. - Мәктәпте тамамлаусылар һигеҙ предмет буйынса БДИ тапшырғайнылар бит. Тимәк, художество, музыкаль хореографик белем менән бәйле, шулай уҡ ҡабул итеү имтиханы сифатында инша яҙырға йәки тарих һәм йәмғиәтте өйрәнеү фәнен тапшырырға кәрәк булған специальностарҙан тыш, юғары уҡыу йорттарына ҡабул итеү БДИ һөҙөмтәләре буйынса атҡарыласаҡ. Шуға күрә бөтә ун йыл буйына мәктәптә яҡшы уҡыусылар һәм берҙәм дәүләт имтиханы буйынса юғары балл алыусылар бер ниндәй проблемаһыҙ вузға инә аласаҡ.\nЫсынлап та, быйыл республиканың бөтә 12 дәүләт юғары уҡыу йорто инеү имтихандары сифатында БДИ һөҙөмтәләрен ҡабул итә. Мәҫәлән, БДУ-ға абитуриенттар биология, география, рус, башҡорт һәм инглиз телдәре буйынса инеү имтихандары булған бөтә специальностарға БДИ һөҙөмтәләрен тапшыра ала. ӨДНТУ-ға һәм ӨДАТУ-ға уҡырға инеү өсөн, башлыса, физика, химия, математика һәм рус теле буйынса БДИ һөҙөмтәләре талап ителәсәк.\nӘгәр абитуриенттың ниндәй ҙә булһа сәбәптәр буйынса БДИ һөҙөмтәләре булмаһа, уларға инде вузда дәүләт имтиханы тапшырырға тура киләсәк.\n- Төрлө сәбәптәр менән мәктәптә БДИ-ла ҡатнашмаған кешеләр өсөн БДИ формаһында инеү имтиханы бөтә юғары уҡыу йорттарында бер үк ваҡытта, вуздың ҡабул итеү комиссияһы ҡатнашлығында, Башҡортостан Республикаһы мәғариф министрлығының Дәүләт имтихан комиссияһы тарафынан үткәреләсәк, - ти БР мәғариф министры Зиннәт Аллаяров. - 17 июлдә математика, 21 июлдә - рус теле, 22 июлдә - башҡорт теле, 24 июлдә - биология, 26 июлдә - физика һәм инглиз теле, 28 июлдә география һәм химия буйынса БДИ үткәреләсәк, ә 31 - резерв көнө.\nЙыйнаҡ булығыҙ! Әгәр ғәфү итерлек сәбәпһеҙ инеү имтихандарына килмәһәгеҙ, ҡәнәғәтләнерлек түгел баһа ҡуйыласаҡ. Әммә әгәр имтиханға килмәү сәбәбе ғәфү итерлек булһа һәм һеҙ уны иҫбатлай алһағыҙ, һеҙҙе параллель төркөмдәрҙәге йәки индивидуаль рәүештә имтиханға индерәсәктәр.\n- Инеү имтихандары башланғанға тиклем һәр специальность һәм һәр предмет буйынса һәр вуз инеү һынауҙары һөҙөмтәләрен ыңғай баһалау өсөн кәрәкле балдар иҫәбен билдәләү өсөн үҙ шкалаһын эшкәртә, - ти Зиннәт Аллаяров. - Вуздар шулай уҡ түләүле уҡыу урынына ҡабул итеүҙе ойоштороу тәртибен үҙ аллы билдәләү хоҡуғына эйә.\nӘгәр һеҙ үҙ белемегеҙҙе баһалау менән ҡәнәғәт түгелһегеҙ икән, апелляцияға ғариза яҙып бирә алаһығыҙ. Был осраҡта иң мөһиме - баһағыҙ кәметелеүен иҫбатлай алыу.\nАпелляцияны ҡарағанда һеҙ үҙегеҙ ҙә ҡатнаша алаһығыҙ. Тик үҙегеҙ менән паспорт һәм имтихан ҡағыҙын алырға онотмағыҙ. Ә әгәр һеҙгә 18 йәш тулмаһа, ата-әсәйегеҙ менән килегеҙ.\nӘ хәҙер иң күңелле өлөшө. Мин һеҙгә юғары уҡыу йортона конкурсһыҙ инеү хоҡуғына эйә булған бәхетлеләр хаҡында һөйләйем. Беренсенән, былар Бөтә Рәсәй уҡыусылар олимпиадаһының йомғаҡлау этабында еңеүселәр. Быйыл Башҡортостанда улар туғыҙ. Икенсенән, вуз эсендәге олимпиадаларҙа һәм төрлө конкурстарҙа еңеүселәр.\nШулай уҡ етем һәм ата-әсә ҡарауынан ҡалған балалар; вузда уҡыу рөхсәт ителгән I һәм II төркөм инвалидтары; I төркөм инвалиды булған атаһы йәки әсәһе генә булған, ғаиләнең йән башына уртаса килеме йәшәү минимумы күләменән кәмерәк булған 20 йәшкә тиклемге граждандар; хәрби хеҙмәттән ҡайтҡан һәм хәрби часть командирҙары рекомендацияһы нигеҙендә вузға инеүсе граждандар, шулай уҡ хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнашыусылар һәм хәрби хәрәкәт инвалидтары льготалы инеү хоҡуғы менән файҙалана ала.\nӘгәр һеҙ мәктәпте миҙалға тамамлаһағыҙ һәм һеҙҙең отличие менән аттестатығыҙ булһа, инеү имтихандары урынына әңгәмәләшеү үтә алаһығыҙ. Әлбиттә, әгәр һеҙ һайлаған вузда бындай мөмкинлек булһа. Әгәр әңгәмәләшеүҙе үтә алмаһағыҙ, ул саҡта ҡалған абитуриенттар менән бергә имтихан тапшырырға тура киләсәк.\nӘйткәндәй, БР Мәғариф министрлығында әйтеүҙәренсә, һәр абитуриенттың вузға инеү мөмкинлеге бар.\n- Бюджет урындары иҫәбе кәмемәне, - ти Раил Әсәҙуллин да. - Аҡсаһыҙ вузға инеп булмай, тип хәбәр һөйләгән балаларҙы аңламайым мин. Етмәһә, быйыл мәктәптәрҙе 33 мең бала тамамланы, ә вуздар 35 меңгә яҡын ҡабул итә ала.


25 Март 2019, 18:06\nМиңлебай ауыл хакимиәте идараһы йорто алдындағы майҙан гөж килә – тотош ил өсөн иң мөһим байрамдарҙың береһе, инде күптән изге йолаға әүерелгән Бөйөк Еңеүгә арналған тантаналы митинг бына-бына башланырға тора. Сәстәренә сал төшкән ҡарт яугирҙәр алыҫлашҡандан-алыҫлаша барған, 60 йыллыҡ тарихҡа эйә булған Еңеү таңын тағы берҙе иҫкә алыр өсөн ашыҡмай ғына алдағы эскәмйәләргә ултырышты. Арыраҡ шулай уҡ сафтары һирәгәйә барған тыл батырҙары ла урынлашты. Бер яҡ ситтә теҙелгән мәктәп уҡыусылары ветерандарҙы тәбрик итергә әҙерләнде. Ауыл халҡының да күбеһе тиерлек бында баҫып тора. Ни тиһәң дә, илебеҙ тарихына алтын хәрефтәр менән яҙылған был көнгә оло хөрмәт менән бағыу һәр кемдең изге бурысы икәнен барыһы ла яҡшы аңлай. Яңыраҡ һибәләп үткән йылы ямғырҙан һуң сафланып, саңы баҫылып ҡалған ауыл урамдары буйлап кешеләр һаман да тантана барған майҙан яғына ыңғайлауын дауам итте. Идара йорто ҡаршыһындағы баҡсала күп йылдар элек Ватаныбыҙҙы фашистарҙан азат иткән яугир һалдат хөрмәтенә күтәрелгән бронза һәйкәл янында ғорур рәүештә һалдат кейемендәге ике йәш егет мылтыҡ тотоп һаҡҡа баҫты. Һәйкәлдең аҫтында эре хәрефтәр менән “Ҡаһармандар ҡара гүргә түгел, йөрәктәргә беҙҙең күмелгән...” тигән яҙыу күҙгә салына. Икенсе яҡта Миңлебай ауылынан ҡан-ҡойошта башын һалған һалдаттар исемлеге бирелә.\nНиһайәт, колхоз рәйесе, олпат йәштәге тыныс йөҙлө, һаман да төҫ ташламаған мыҡты кәүҙәле Ғәли Яҡшымбәтов тантаналы митингыны башлап ебәрҙе. Уның ялҡынлы телмәрен ауыл хакимиәте башлығы, 40 йәштәрҙәге теремек ир уҙаман Сәлим Байназаров дауам итте. Илбаҫарҙарҙы ҡыуып сығарған олуғ ветерандарға бар халыҡ һоҡланыу һәм хөрмәт тулы ҡараш менән баҡты.\nӘммә барыһынан да ситтә тораташтай бер нөктәгә төбәлеп баҫып торған яңғыҙ әбейгә ниңәлер иғтибар итеүсе булманы. Хәйер, бер аҙ сәйерерәк был ҡарсыҡҡа күптән инде өйрәнеп бөткәндәр, уның тураһында уйлаусы ла юҡ. Бына тиҫтә йылдар ул ошо тантананы ситтән генә күҙәтеп тора ла, яй ғына ҡуҙғалып кире өйөнә табан йүнәлә. Өлкән йәштәге ауылдаштары уны 1946 йылдың яҙында һуғышҡа беренсе көндәрҙә үк алынған Ғиниәт менән бергә ҡайтып, ауылға килен булып төшөүен хәтерләй. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, мәхшәрҙе үтеп иҫән ҡайтҡан фронтовик шул уҡ йылда, яңы тормош ҡороп өлгөрмәҫ борон уҡ, бер ай үтер-үтмәҫтән яҙғы ташҡын ваҡытында һыуыҡ тейҙереп вафат булып ҡуйҙы. 19 ғына йәшлек Нәсимә (ата-әсәһе ҡушҡан Анастасия исемен ул һөйгәне менән Башҡортостанға юл алғанда уҡ үҙгәрткәйне) сит ерҙә тол һәм яңғыҙ тороп ҡалды. Ғиниәттең ҡарт әсәһе лә күп тә үтмәй ауыр ҡайғыһынан гүр эйәһе булды. Әммә Нәсимә кире тыуған яҡтарына ҡайтып китергә ашыҡманы, ҡәйнә йортонда йәшәүен дауам итте. Уның бар ғаиләһе Сталинград ҡалаһындағы ҡаты яуҙар барышында дошман бомбаһы тарафынан юҡ ителгәйне. Шулай итеп, Анастасия-Нәсимә бөтөнләй ят ергә берегеп, Ғиниәтенә ғүмерлек тоғролоҡ һаҡлап яңы тормош менән йәшәп алып китте. Тулҡынланып торған һары сәсле, төпһөҙ күлдәй күк күҙле, зифа буйлы сибәркәйҙең ҡулын һораусы булманы түгел, бик күп булды, әммә Нәсимә һәр килгән береһен кире бороп ҡайтарҙы. Тора-бара сәйер мәрйәне ҡаңғыртыуҙан да туҡтанылар. Бер заман уны сихырсы тип тә һөйләп маташтылар, ләкин Нәсимә ялған һүҙҙәргә иғтибар итмәйенсә артабан һәүетемсә йәшәүен дауам итте. Колхозға эшкә урынлашты, башҡорт телендә матур һөйләшә башланы, ауылдаштары менән дә уртаҡ тел тапты. Шулай ҙа аҙ һүҙле, йомоҡ Нәсимә әхирәттәренә үткән тормошо хаҡында һөйләргә ашығып барманы. Ғүмеренең ахырына яҡынлашҡан һайын бөтөнләй йомолдо, шуғалырмы, хәҙер Миңлебай ауылы халҡы уға сәйерһенеп ҡарай ине.\nАуыр күңел менән ҡайтып ингән Нәсимә инәй стенала эленеп торған ҡәҙерле кешеһенең фотоһүрәтенә тағы берҙе иғтибар менән ҡарап торҙо ла, түҙмәйенсә, уны ҡулына алып күкрәгенә ҡыҫты. “Ғиниәтем минең, һөйгәнем, иҫән булһаң, бөгөн һин дә ветерандар араһында күкрәгеңә миҙалдар тағып ултырыр инең”, – тип шыбырлаған инәй фотоны һырлы ҡулдары менән һыйпап алды. Ғиниәтенең бөркөттәй осҡонло ҡарашына, ҡуйы ҡара сәстәренә, ябығыраҡ һылыу йөҙөнә ҡарап, уны сал сәсле, йыйырсыҡлы маңлайлы итеп күҙ алдына килтерергә тырышты. Ләкин ни тиклем көсөргәнеп уйлаһа ла, мөһабәт кәүҙәле Ғиниәтен ҡарт итеп күҙ алдына килтерә алманы. Ирекһеҙҙән, яратҡан йырының һүҙҙәре иҫкә төштө:\n“Каким ты был, таким ты и остался,\nОрел степной, казак лихой,\nЗачем, зачем мне в жизни повстречался,\nЗачем нарушил мой покой...”\n1927 йылда уҡытыусы ғаиләһендә икенсе бала булып донъяға килгән Анастасияның бала сағын ауыр һуғыш осоро өҙҙө. Киләсәккә яҡты маҡсаттар ҡуйып йәшәгән ҡыҙҙа, ата-әсәһе, ике ҡустыһы һәм апаһы фашист бомбаһы аҫтында һәләк булғас, немец илбаҫарҙарына тәрән нәфрәт тойғоһо уянды. Үҙе кеүек үҫмерҙәр тарафынан ойошторолған партизан отрядына килеп эләгеүе дошманға ҡарата булған ҡанлы үсен алыу өсөн бик ҡулай булды. Сираттағы немец эшелонын шартлатыуы йәиһә штабына ут төртөүе ҡыҙ өсөн үҙенсәлекле кинәнескә әйләнде.\nҺигеҙ-туғыҙ үҫмерҙән торған төркөм юлындағы илбаҫарҙар өсөн хәүеф тыуҙырып бер урындан икенсеһенә күсеп йөрөгәндә, ҡаты яу барышында ауыр йәрәхәт алып, ҡанлы эҙ ҡалдыра-ҡалдыра урман ситенә шыуышып килгән Ғиниәтте тап итте. Ағас ботаҡтарынан арҡыс-торҡос эшләнгән носилкала яҡын ауылдағы бер ташландыҡ йортҡа һөйрәтеп килтергән һалдатты Анастасия аяҡҡа баҫтырырға һүҙ бирҙе. Ошо минуттан бар тормошо икенсе юҫыҡҡа боролоуын һылыу башына ла килтермәне. Төркөмөнән айырылған ҡыҙ күп ҡан юғалтҡан егетте күрше әбей төнәтмәләре һәм файҙалы кәңәштәре ярҙамында дауаланы, ыңғырашҡан саҡтарында янында ултырҙы. Йәш организмдың һауығыу теләге үлемдән көслө булып сыҡты: күп тә үтмәҫтән, бер иртәлә һалдат үҙенең ҡотҡарыусыһына баҡты һәм был көндө зар-интизар булып көткән ҡыҙға тәүге һүҙен әйтерлек көс тапты.\nЫсынлап та, һүрән ҡояш яҡтыһында үҙенә ҙур зәңгәр күҙҙәре менән ҡарап ултырған айҙай һылыу йөҙлө, хур ҡыҙындай сибәр ҡыҙҙы Ғиниәт күк тарафынан ебәрелгән Алла илсеһе итеп ҡабул итте. Аптырауҙан телһеҙ ҡалған Анастасияның йөҙәнә, ниһайәт, нур йүгерҙе, ул әкрен генә егеттең битенән һыйпаны.\n– Юҡ, ер ҡыҙымын, – тип шыбырланы ирендәр...\nҒиниәт тулыһынса аяҡҡа баҫыуға ике йәш йөрәк араһында һөйөү тойғоһо бөрөләнгән ине. Ғаиләһе һәләк булып, үҙен донъяла яңғыҙ тойған ҡыҙ ошо һалдатһыҙ йәшәй алмаясағын көндән-көн йөрәге менән тойҙо.\nЕгет Ватанды дошмандан таҙартырға яңынан яу яланына ҡайтып сафҡа баҫты. Фашистарҙы Берлиндың үҙенә хәтле ҡыуып алып барған совет һалдаты Ғиниәт Анастасияны оло еңеү менән ҡайтҡас, тыуған ҡалаһында эҙләп тапты. Үлем тырнағынан йолҡоп алған һылыуҡайҙың яҙмыш бүләге икәненә шиге юҡ ине Ғиниәттең.\n1944 йылдың урталарында юлдары айырылған ҡыҙ менән егетте тормош шулай итеп бер йыл үткәс яңынан ҡауыштырҙы.\n– Хәҙер беҙҙе бер кем дә айыра алмаясаҡ, Анастасия. Минең тыуған еремә бергә ҡайтырға һәм ғүмерлек йәрем булырға ризаһыңмы? – тип шыбырланы Ғиниәт, һөйгәнен ҡосағына алып.\n– Эйе... – Ҡыҙҙың зәңгәр күҙенән эре йәш тамсыһы тәгәрәне. – Һинең менән ер сигенә лә китергә ризамын...\nТыуған төбәгенә килеп еткәндә, Ғиниәт Анастасияға наҙлы итеп “Нәсимәкәй” тиеп өндәшә ине. Биш йыл буйы тәҙрәнән ике күҙен дә алмай улын көтөп һуҡырая яҙған Мәғрифә әбей ҙә мәрйә киленен бик яратып ҡабул итте, йәштәргә бәхетле ғүмер теләп оҙаҡ итеп доғаһын уҡыны.\nМөхәббәткә сорналып матур, аяҙ көндәр башланды. Ләкин гөрләп сәскә атыр ғаилә бәхетен мәкерле яҙ ташҡыны мәңгелеккә емерҙе, Нәсимәне ауыр ҡайғыға һалды. Ни ғиллә менәндер боҙ өҫтөнә килеп сыҡҡан ике йәш баланың һыуға ҡолап төшөп асырғанып ҡысҡырыуын ишеткән Ғиниәт үҙе лә һыуға һикерҙе. Көс-хәл менән сабыйҙарҙы ярға килтереп еткергән егеттең, аҙна тирәһе сәсрәп ауырып ятҡас, йөрәге тибеүҙән туҡтаны. Мәғрифә әбей ҙә берҙән-бер улының үлемен кисерә алманы – уның артынан мәңгелек йортҡа күсте. Ҡайғыһынан шаңҡыған Нәсимә ярты йыл аңҡы-тиңке йөрөгәс, үҙен ҡулға алып, Ғиниәтенең нигеҙен ташламай, донъя көтөргә кереште. Меңдәр саҡрым алыҫлығында тороп ҡалған ҡалаһына ҡайтырға ашыҡманы ул. Ни тиһәң дә, унда бер кем дә көтмәгәнен яҡшы аңлай, икенсенән, һөйгәненең йорт-ерен ташлап китеүҙе уның рухына хыянат кеүегерәк ҡабул итә ине Нәсимә.\nФашистарҙы тар-мар итеүҙә үҙенең дә туранан-тура өлөшө барлығын Нәсимә әбей бер кемгә лә һөйләргә, эс серҙәре менән бүлешергә ашыҡманы. Ҡулында быны дәлилләгән ҡағыҙҙар ҙа булмауы был оло серҙе алты тиҫтә йыл буйы йөрәгенә бикләүҙең сәбәбе булды. Күк көмбәҙенең ҡурҡыныс тауыштар менән гөрһөлдәүе, тамуҡтай һуғыш яландары, дошман эшелондарының һуңғы “юлы” төштәренә генә инеп йонсотто. Шулай ҙа үҙе һымаҡ яңғыҙ тороп ҡалған дуҫтарының арыған йөҙҙәрен, усаҡ яҡтыһындағы йәнле әңгәмәләрҙе һағынып бер булды. Йыл һайын ауылда үткәрелгән Бөйөк Ватан һуғышына арналған тантаналы митингыны ситтән генә күҙәтеп тороға күнекте.\n...Нәсимә инәй ҡулъяулығы менән йәш тамсыһын һөртөп, йәнә Ғиниәттең фотоһына текәлде.\n– Бер кем дә айыра алмаясаҡ беҙҙе, тип һүҙ бирҙең дә, мине бик тиҙ ташлап киттең шул. Күрәһең, яҙмыш шулайҙыр... Ғүмеремдең иң яҡты, ләкин иң ҡыҫҡа миҙгеле булдың, һөйгәнем. Күп көтөргә ҡалманы, Ғиниәт, оҙаҡламай тағы бергә булырбыҙ, – тип йылмайырға тырышты әбей.\nӨй мәшәҡәттәренә сумған Нәсимә инәй көндөң кискә ауышҡанын һиҙмәй ҙә ҡалды. Сәй эсеп алғас, түрҙә урын алған телевизорҙы ҡабыҙып, диванына йәтешләп ултырҙы. “Көт мине” тапшырыуының Бөйөк Еңеүгә бағышланған сығарылышы башланыуын күреп, әбейҙә ҡыҙыҡһыныу уянды. Ҡарт яугир дуҫтар, ҡанлы заман арҡаһында бер-береһен юғатҡан туғандар осрашыуы күҙен тағы ла сылатҡан инәйҙең ҡулъяулығына үрелгән ҡулы кинәт ҡатып ҡалды. “Үҫмер генә көйөнсә һуғышта бергә ут, һыу кискән төркөмдәштәремде эҙләйем. Кузнецов Степан, Всеволодова Анастасия... Тереме һеҙ? Зинһар, бәйләнешкә сығығыҙ...” Нәсимә инәй телевизорға яҡын уҡ барып ултырҙы. Был бит Зина! Төркөмдәге иң батыр ҡыҙ. Ҡара һин уны, һаман да шундай уҡ сая ҡарашлы. Әлбиттә, ҡара сәстәренә сал төшкән, шулай ҙа ныҡ күренә. Йылдар төпкөлөндә тороп ҡалған, ғүмеренең иң михнәтле осорон бергә атлап үткән, ҡанлы көндәр эсендә яҡын кешеһенә әйләнеп өлгөргән Зина, ярты быуат үтеүенә ҡарамаҫтан, һаман да уны, йәғни Анастасияны онотмаған икән. Әбей ҡалтыранған ҡулдары менән тапшырыуҙың телефон һандарын яҙып алды.\n“Бына һиңә йомоҡ Нәсимә ҡарсыҡ!” – тип тел сарланы ауылдаштар. Тиҫтә йылдар буйы араларында тағы бер Бөйөк Ватан һуғышы ветераны көн күргәне нисек берәүһенең дә башына инеп сыҡмаған икән, тигән уйға бирелгән Сәлим Байназаров телмәренә тағы берҙе ентекләп күҙ йүгертеп сыҡҡас, “Көт мине” тапшырыуы операторы һәм Санкт-Петербург ҡалаһынан, алыҫ араны яҡын итеп килергә көс тапҡан Зинаида менән һөйләшеп ултырған Нәсимә әбейгә йылмайып күҙ һалды. Үткән быуаттың иң ҡанлы, иң шанлы ваҡиғалар шаһиты, фашистарҙы ҡыуырға туранан-тура үҙ өлөшөн индергән ике ҡарт яугир әбей иҫтәлеге бер кемде лә битараф ҡалдырманы. Ауыл халҡы Нәсимә инәйгә тәүге күргәндәй йотлоғоп ҡарап ултырҙы, күбеһенең аяныслы яҙмышлы мәрйәне йәлләүҙән күҙенән йәш атылды. 60 йылдан һуң, ниһайәт, хужаһын эҙләп тапҡан “Батырлыҡ өсөн” миҙалы тантаналы рәүештә Нәсимә әбейгә тапшырылыуын барыһы ла ҙур алҡыштар менән ҡаршы алды.\n...Ни ғәжәп, бөгөн Нәсимә инәй төшөндә дәһшәтле яу яландарын түгел, ә сәскәле болон күрҙе. Имеш, Ғиниәте ҡоласын киң йәйеп уға табан атлай. “Настя-Нәсимәкәй, бәғерем, минең менән мәңгелек сәйәхәткә юлға сығырға ризаһыңмы?” “Әлбиттә, ризамын...”


Баҫмабыҙҙың май һаны\nБаҫма “Баш мөхәррир һүҙе” менән асыла. Гөлназ Ҡотоева Бөйөк Еңеү көнө уңайынан тыуған уй-фекерҙәре менән уртаҡлаша. “Сабыйҙарыбыҙға шуны аңлата алһаҡ ине. Һуғыштың аяуһыҙлығын. Донъяла иң ҡәҙерле нәмә ул – күк йөҙө, ер, һыу юлдарының тыныслығы икәнен. Ҡылыстың ҡынында ятыуы хәйерле булыуын, ҡорал етештереүгә киткән сығымдарҙы кешелектең үҫешенә тотоноу файҙалығын. Ғүмер ҡәҙерен. Уларҙа тыныс тормошто танһыҡлаған, йәшәүгә, күкрәүгә, изгелеккә ынтылған ҡан тиртеүен”, – ти ул.\nБыл һандың тышлығын Сибай ҡалаһының “Сулпан” дәүләт балалар театры актрисаһы Рәмзиә Сөнәғәтова биҙәй. Уның хаҡындағы мәҡәләһен Гөлдәр Яҡшығолова “Сулпан ҡабыҙған йондоҙ” тип атаған.\nБөйөк Ватан һуғышы йылдарында Башҡортостанға эвакуацияланған госпиталдәрҙең береһе – 4052-се госпиталь Әлшәй районы Раевка ауылындағы 2-се урта мәктәп бинаһында урынлаша. Бөгөн ундағы һәр кирбес яралы яугирҙәрҙең теш ҡыҫып һыҙланыуын, өмөтөн, һынмаҫ рухын иҫләй, аҡ халатлы батырҙарҙың сикһеҙ фиҙакәрлегенә, ярҙамсыл ауыл кешеләренең оло йөрәклелегенә өнһөҙ шаһит. Зөмрәт йәшел Еңеү майында, мәңгелек хәтерҙе яңыртып, һәр кем күңелендә был турала данлы ҡисса яңғырай. Альмира Кирәева “Еңеүҙе яҡынайтыусылар хаҡында бер тарих” тигән мәҡәләһендә ошо хаҡта бәйән итә.\nБелорет районы Сосновка ауылында биш ауыл – Сосновка, Рысыҡай, Үҙәнбаш, Үткәл, Хөсәйен ағинәйҙәре йөн эштәре буйынса сәмләнеп ярышҡан. Кем иң егәрлеһе булып сыҡҡан икән? Был һорауға яуапты Гөлназ Ҡотоеваның “Йөн байрамы”нан репортажын уҡығас табырһығыҙ. Сара мәлендә төшөрөлгән фотоһүрәттәр журналдың икенсе тышлығында ла урын алған.\n“Атайлы бала – арҡалы” рубрикаһы. Күренекле башҡорт яҙыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Динис Бүләковтың әҫәрҙәре – хәҙерге башҡорт әҙәбиәтенең юғары ҡаҙанышы, халыҡ күңелендә уның хәтере юғалмаған. Бөгөн иһә журналда һүҙ әҙиптең ғаиләлә, яҡындары янында ниндәйерәк кеше булыуы тураһында бара. Ҡыҙҙары Ләйсән, Зөһрә, Миләүшәнең иҫтәлектәрен Нурия Әхтәмова яҙып алған.\n“Ҡыҙ бала – илгә биҙәк” рубрикаһы аҫтында Гөлназ Ҡотоеваның “Йондоҙҙар шулай ҡабына” мәҡәләһе урын алған. Бик күп халыҡ-ара опера йыры фестивалдәре һәм бәйгеләре лауреаты, йәш йырсы Диана Нурмөхәмәтова тураһында ул.\n“Балаларҙың йәне, зиһене өсөн көрәш бара” – Өфөлә булып үткән “Бала саҡ векторы – 2019” Бөтә Рәсәй конгресы тураһында Альмира Кирәеваның яҙмаһы шулай тип атала. “Бала саҡ векторы – 2019” өлкәндәр донъяһында йәшәүсе бәләкәй кешенең хоҡуҡтары, күңелдәре һағында тороусыларҙың оло йыйыны булды, тормошобоҙҙағы һәр ғәмәл бала һәм уның именлеге, бәхете хаҡына икәнен тағы бер дәлилләне.\n“Әҙәби балҡыш” рубрикаһында тележурналист Гөлдәриә Йосопованың “Өҙөлмәҫ моң” хикәйәһен, билдәле шағирә Йомабикә Ильясованың шиғырҙарын уҡып күңелдәрегеҙгә ял алырһығыҙ.\n“Олатай хәтирәләре”. Был исем аҫтында Балаҡатай районынан Фәрит Хәкимйәновтың ғаиләһенең Бөйөк Ватан һуғышына ҡағылған хәтирәләрен яңыртып яҙған хаты урын алған.\n“Ғаилә янсығы” рубрикаһында Рәсәй Федераль һалым хеҙмәте Башҡортостан буйынса идаралығының 2-се камераль тикшереүҙәр бүлеге етәксеһе урынбаҫары Оксана Хәйруллина ишле ғаиләләр өсөн милек, транспорт һалымы түләүҙәге ташламалар хаҡында һөйләй.\n“Аһ, был ҡатын-ҡыҙ!” рубрикаһы аҫтында “Урал аръяғы һылыуы – 2019” конкурсында Гран-приға лайыҡ булған Вильнара Йәнтүрина хаҡында Зөлфиә Басированың “Ул тормошҡа ғашиҡ” яҙмаһын уҡығыҙ.\nСирҙәргә ҡаршы тороусанлыҡ, йәғни иммунитет ҡайҙа һаҡланыуын беләһегеҙме? Ашҡаҙан-эсәк юлында, тигән яуап күптәр өсөн сәйер яңғырар. Башҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш штаттан тыш гастроэнтерологы Эльмира Ҡаһарманова ни өсөн һаулығыбыҙ көсө туранан-тура эсәк эшмәкәрлегенә бәйле булыуы тураһында һөйләй.\n“Һөнәренең оҫтаһы” рубрикаһы аҫтында Зөлфиә Басированың “Мең биҙәкле донъя” тигән мәҡәләһе урын алған. Педагог, хореограф, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Рәмилә Шәрипова тураһында ул.\n“Хоҙай һаҡлар һаҡланғанды” рубрикаһында Гөлшат Ҡунафина дүрт тиҫтә ғүмерен 18-се Өфө ҡала клиник дауаханаһында кешеләрҙең сәләмәтлеген һаҡлауға арнаған Башҡортостандың атҡаҙанған табибы Рита Әхмәтвәлиева хаҡында яҙған. Мәҡәлә “Йылы һүҙ, яғымлы ҡараш – үҙе дауа” тип исемләнгән.\n“Тел-лөғәтте һәм йыр-бейеүҙе һаҡлаған инәй-өләсәйҙәребеҙ йырҙы илгә сығарып, оло хазинаны – халыҡ байлығын һаҡлауға һәм таратыуға үҙ өлөшөн индерә”, – ти билдәле тележурналист, яҙыусы Сәрүәр Сурина. “Халҡым гәүһәре” рубрикаһы аҫтындағы “Башҡорт йырын һаҡлар йәндәр бар” тигән яҙмаһында Хәйбулла районы Аҡъяр ауылында йәшәгән Тәнзилә Ҡыҙрасова тураһында һөйләй ул.\n“Йөрәк дәрестәре”ндәге юғары категориялы психотерапевт Резидә Нагаеваның кәңәштәренә лә ҡолаҡ һалырға саҡырабыҙ. ”Бәхет кескәй шатлыҡтарҙан тора”, – ти автор.\n“Милли биҙәк” рубрикаһында Азат Ғарипов фелүр яулыҡ, ҡушъяулыҡ хаҡындағы ҡиммәтле мәғлүмәттәр менән уртаҡлаша.\n“Тәмлекәс” рубрикаһы. Салауат ҡалаһынан Бүләк Исмәғилева ҡуҙғалаҡтан, йыуанан яҙғы бәлештәр һәм ғаиләһенең яратҡан тәмлекәстәрен бешерергә өйрәтә.\nДүртенсе тышлыҡта “Беләҙегем-йөҙөгөм” бәйгеһенә килгән эштәр урын алған. Сибай ҡалаһы Рамазан Өмөтбаев исемендәге башҡорт лицейының хеҙмәт уҡытыусыһы Альмира Кәйекбирҙина уҡыусылар эшләгән биҙәүестәрҙе ебәргән. Һеҙ ҙә журналда барған “Быуат ҡәләме”, “Әсә йөрәге”, “Беләҙегем-йөҙөгөм” бәйгеләренә ҡушылығыҙ, дуҫтар!\nЯрты быуаттан ашыу донъя күргән баҫмабыҙҙың дуҫтары күп. Уларҙың һанын ишәйтергә беҙ һис тә ҡаршы түгел. 2019 йылдың икенсе ярты йыллығына яҙылыусыларҙы ҡиммәтле бүләктәр көтә. Төп приз – телевизор. Шулай уҡ һеҙгә иҫтәлеккә китаптар, алъяпҡыстар һәм башҡа бүләктәр ҙә бар. Бының өсөн редакцияға “Башҡортостан ҡыҙы” журналына алты айға яҙылыу квитанцияһы күсермәһен йәки фотоһын, бәйләнеш өсөн телефон һандарын яҙып ебәрергә кәрәк. Еңеүселәр июнь аҙағында билдәләнә. Бергә булайыҡ, дуҫтар!


«Һамар — Өфө — Силәбе» трассаһының Башҡортостандағы участкаһында «Юлға — ауыр йөкһөҙ!» акцияһы уҙа // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«Һамар — Өфө — Силәбе» трассаһының Башҡортостандағы участкаһында «Юлға — ауыр йөкһөҙ!» акцияһы уҙа\n10:10, 2 октября 2015 Йәмғиәт\n4 октябргә тиклем федераль һәм төбәк юлдарында «Юлға — ауыр йөкһөҙ!» бөтә Рәсәй акцияһы уҙа. М-5 «Урал» трассаһында дәүләт инспекторҙары автомобилдәрҙе ауыр йөк машиналары өсөн үлсәү менән ҡаршы ала. Ошо участкала йөк үлсәү пункты тәүлек әйләнәһенә эшләй.\nЙөк үлсәү пункты автомобиль юлының 1542-се саҡрымында урынлашҡан.\n— Һәр йөк автомобиле өсөн норма билдәләнгән, — тип һөйләй Башҡортостан буйынса дәүләт автомобиль юлын күҙәтеү идаралығы инспекторы Альберт Яҡупов. — Мәҫәлән, өс күсәрле машинаға — 25, дүрт күсәрле автомобилгә иһә 32 тоннаға тиклем йөк ташырға рөхсәт ителә. Биш күсәрле йөк машинаһына — 40 тонна.\nҮлсәү режимын боҙоусылар аҙ. Туҡтатылған фураларҙың күбеһе нормаға ярашлы йөк тейәгән. Йөктәре күберәк булған водителдәргә штраф һалына.\n— Транспорт хужалары сикләүҙәр хаҡында белә һәм автомобилдәренә артыҡ йөк тейәргә тырышмай, — ти Альберт Яҡупов.\nШуны билдәләп үтергә кәрәк: ҡағиҙә боҙоусыларға 500 мең һумғаса штраф янай, водителдәрҙән иһә ярты йылға тиклем таныҡлығы тартып алыныуы ихтимал.\n2014 йыл йомғаҡтары буйынса юлдарҙағы йөк үлсәү пункттарында миллиондан ашыу ҡағиҙә боҙоу осраҡтары теркәлгән. Ауыр йөк тейәгән машиналарҙың Рәсәй юлдарына килтергән зыян күләме йылына 2,6 триллион һум тәшкил итә.\n«Һамар — Өфө — Силәбе» федераль автомобиль юлы идаралығының матбуғат секретары хәбәр итеүенсә, яҡын арала Федераль юл агентлығы федераль юлдарҙа 400 йөк үлсәү пункттары төҙөргә ниәтләй.


Башҡортостан студенттары «Мисс и Мистер студенчество России-2015» конкурсына әҙерләнә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан студенттары «Мисс и Мистер студенчество России-2015» конкурсына әҙерләнә\n14:04, 18 ноября 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 18 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nИваново ҡалаһында «Мисс студенчество России-2015» һәм «Мистер студенчество России-2015» конкурстарының финалы уҙа. Иң һөйкөмлө һәм талантлы студенттар бәйгеһендә Башҡортостан исеменән төбәк этабы еңеүселәре — Башҡорт дәүләт университетының Хоҡуҡ институтынан Ева Чашинская һәм Башҡорт дәүләт университеты Нефтекама филиалының «Дәүләт һәм муниципаль идара итеү» йүнәлеше студенты Александр Плющ сығыш яһай.\nСтуденттар конкурсын Рәсәй йәштәр союзы, Иваново өлкәһе Хөкүмәте һәм Иваново дәүләт энергетика университеты ойоштора. «Мисс студенчество России» быйыл туғыҙынсы тапҡыр үткәрелһә, «Мистер студенчество» — Рәсәй йәштәр союзының пилот проекты. Проекттың башҡарма директоры Александр Антонюк һүҙҙәренсә, «мисс» сибәр, зифа буйлы, ижади ҡарашлы, изге күңелле һәм нәфис, «мистер» иһә көслө, спорт һөйөүсән, илдең патриоты булырға тейеш.\nКонкурс программаһы 20 ноябрҙә башлана. Финал иһә 25 ноябрҙә Иваново музыкаль театрында уҙа. «Мисс студенчество России» Гран-приһына эйә булыусы илебеҙ исеменән «Королева Весна» халыҡ-ара конкурсында сығыш яһаясаҡ.


Кредит өлкәһендә тәртип\nМикрофинанстар тураһындағы федераль ҡануниәткә үҙгәрештәр индерелде.\nХәҙер ашығыс аҡса тәҡдим итеүсе ойошмаларға сикләүҙәр индерелә. Проценттар элекке кеүек юғары булмаясаҡ. Бынан тыш, бурысты ҡайтарғанда, уның күләме дүрт тапҡырҙан да артырға тейеш түгел. Компаниялар ике төргә бүленә. Микрофинанс ойошмаларының башланғыс капиталы 70 миллиондан түбән була алмай. Ә микрокредит компаниялары үҙҙәренең ойоштороусыларынан ғына инвестиция йәлеп итергә хоҡуҡлы. Займ 500 мең һумдан ашырға тейеш түгел. Белгестәр фекеренсә, яңы үҙгәрештәр күп ойошмаларға насар йоғонто яһаясаҡ. Микрофинанс компанияларҙың дүрттән бер өлөшө юҡҡа сығасаҡ, тип көтөлә.


Эй ултыра балыҡсы... » Башҡортостан гәзите\nЙәмғиәт, Эй ултыра балыҡсы... // 8-08-2018, 08:20\n– Айтуған, ҡумырыҡты гөжөп ҡыу, Нәҙир, һин күҫәк менән ситтән һыуға шапылдатып һуғып бар, урталағылар таяҡтарҙы ағымға арҡыры тотоп, ҡапыл батырып, һыуҙы урғылтып күтәреп барығыҙ, йәки бесән сапҡандағы һымаҡ...\n– Һайт, һайт, шәберәк, һыҙғырып барығыҙ!\nКом: 0 // Уҡынылар: 803 тапҡыр // Тотош уҡырға\n“Ауырлыҡ менән тотолһа, тәмлерәк була”\nЭй ултыра балыҡсы... // 29-05-2018, 00:03\nЙылдың иң матур мәленә аяҡ баҫтыҡ. Күңел тәбиғәт ҡосағына ашҡына. Айырыуса ҡаланыҡылар, таш өйҙәренән айырылып, саф һауаға, һыу буйҙарына, урманға юл тота. Һалҡын ҡыштан һуң балыҡсылар ҙа, иреккә сыҡҡандай, ҡармаҡтарын тотоп йылға-күл ярҙарында теҙелә. Тегендә лә, бында ла ғаиләһе менән ял итергә килгәндәр күренә. Бала-саға рәхәтләнеп уйнап йөрөй. Ғөмүмән, кем генә юҡ һыу буйында!\nКом: 0 // Уҡынылар: 222 тапҡыр // Тотош уҡырға\nКом: 0 // Уҡынылар: 156 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБалыҡтың кеше организмы өсөн файҙалы икәнен һәр кем белә. Әммә кибеттә уларҙың ниндәйен һайларға? Ҡайһыһы файҙалыраҡ? Ошо турала белешмә биреү яҙыҡ булмаҫ.\nБер туған Владимир менән Дмитрий Щербаковтарҙың кәңәштәрен биреүҙе дауам итәбеҙ.\nКом: 0 // Уҡынылар: 200 тапҡыр // Тотош уҡырға\nАлабуғаға кем исем биргән?\nГоризонталь буйынса: 1. Фотоны ҡара. 6. Ҡармаҡта торған ҡыҙыл ем. 7. Пессимистың берәй нәмәгә булған шикле ҡарашы. 10. Антонио Страдивариҙың уҡытыусыһы.\nБынан утыҙ-ҡырҡ йыл элек берәү ҙә “талпан ҡаҙалды” тип зарланып йөрөмәй торғайны. Хайуандарға, эйе, йәбешә торғайны. Ә хәҙер…\nКом: 0 // Уҡынылар: 157 тапҡыр // Тотош уҡырға\n“Бер уйыңды ослаһаң, сираттағыһын моронлат”\nЭй ултыра балыҡсы... // 25-05-2018, 00:03\nЭй ултыра балыҡсы... // 3-04-2018, 00:03\nБашҡортостан Республикаһында “Балыҡты тынйыуҙан ҡотҡар” акцияһы башланды. Ойоштороусылар булып Башҡортостан Республикаһының Экология министрлығы һәм муниципаль райондар хакимиәттәре сығыш яһаны. Беренсе булып акцияны Ҡырмыҫҡалы районы Сиҡаныс күлендә башланыҡ. Экология министрлығы етәкселәре, ваҡытлы матбуғат хеҙмәткәрҙәре, балыҡсылар ҡатнашлығында мәкеләр уйылып, ҡамыштар тултырылды.\nКом: 0 // Уҡынылар: 160 тапҡыр // Тотош уҡырға\n“Ҡармаҡ сыбыҡлы малай сағымды һағынам”\nКом: 0 // Уҡынылар: 142 тапҡыр // Тотош уҡырға\n1. Боҙ тишкестең ниндәйе яҡшы?\nХәҙер күпселек осраҡта Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙә етештерелгән шнеклы боҙ тишкестәр ҡулланыла. Улар бысағына, тишкестең диаметрына ҡарап айырыла. Мәҫәлән, ваҡ балыҡтар өсөн – 57-70, һылаға – 125-130, суртанға 150 миллиметр диаметрлыҡ тишкес кәрәк. Бысаҡтары тура, ярты ай рәүешендә һәм түңәрәк була.\nКом: 0 // Уҡынылар: 104 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБыл хәлгә байтаҡ ваҡыт үтте инде. Һәүәҫкәр балыҡсы булараҡ, күл буйына барып, мәке уйып, алабуға ҡармаҡларға ултырҙым.\nКом: 0 // Уҡынылар: 151 тапҡыр // Тотош уҡырға\nҺәүәҫкәрҙәргә – һабаҡ\nЯңыраҡ һәүәҫкәр балыҡсылар өсөн китап донъя күрҙе. Авторы – Ғафури районында тыуып үҫкән яҡташыбыҙ Юрий Теплов.\nНовые автомобили land rover 2015 | weinig-partner.ru/equipment/linii-srashhivanija/


Хәбәрҙәр: Европала “йәшел”дәрҙең һайлауҙары башланды.\nЕвропала “йәшел”дәрҙең һайлауҙары башланды.\nБрюсселдә Европа “Йәшелдәр” фирҡәһе праймеризы старт алды. Ул киләһе йылдың майында Европарламентҡа һайлауҙар барышында “йәшел”дәргә етәкселек итергә тейешле ике лидерҙы билдәләргә тейеш. Шуларҙың береһе Еврокомиссия башлығы посына кандидат буласаҡ. Дүрт дәғүәсе билдәләнде: француз Жозе Бове, немецтар Ребекка Гармз, Ска Келлер һәм итальян ҡатыны Моника Фрассони.\n“Кандидаттар араһында еңеүсене билдәләү- иң мөһиме түгел,-ти Моника Фрассони.-Иң мөһиме- үҙебеҙ яҡлыларҙы ғына түгел, башҡа граждандарҙы ла мобилизациялау. Улар бер нәмәне аңларға тейеш: Европа сәйәсәтен үҙгәртеп була, беҙ уны яҡшырта алабыҙ. Күптәр Европаны үҙҙәренеке итеп тоймай, ә беҙ кешеләргә тап бына шуны ҡайтарырға теләйбеҙ.”\nЕвропа һайлауҙарына праймеризда кандидаттар һайлау өсөн тауыш биреү онлайнда үтәсәк. 16 йәше тулған, “йәшел”дәрҙең идеалдарын яҡлаған Евроберләшмәнең теләгән бер гражданины унда ҡатнаша аласаҡ.\n“Пуск”төймәһенә баҫылды. Фирҡәнең төп кандидатын билдәләү өсөн, Евроберләшмәнең 200 000 “йәшел”е һәм улар яҡлылар тауыш биреүгә саҡырылды. Был -ҡәҙимге демократик йола ғына түгел, был -Евроберләшмә етәкселеге һәм ил-ағза граждандары араһындағы упҡынды кәметеү сараһы ла. Рудольф Герберт, махсус рәүештә “Евроньюс” өсөн Брюсселдән”.


Үҙен хөрмәт иткән ҡатын хәмер эсмәй…\n17 Декабрь 2018, 19:14\nМиңә ҡалһа, әсәһенең байрамдарҙа аҙ ғына хәмер эсеүе лә һәр балаға ауыр тәьҫир итәлер. Быны тойоп, күреп йөрөгән сабыйҙар өлкәндәргә һиҙҙермәй генә һыҙланалыр төҫлө. Ә инде уҡыусы балалар ата-әсәһенең мәжлестәрҙә хәмер эсеүен мөрхәтһенмәүен асыҡтан-асыҡ белдерә. Ни тиһәң дә, хәмер кешенең сәләмәтлегенә генә түгел, иң тәүге сиратта энергетикаһына зыян килтерә. Шуға ла ҡатын-ҡыҙҙың айыҡлығы ғаиләнең именлеген, бәрәкәтен тәьмин итәлер.\n“Эскесе түгелмен әле, тәүге һөйләм миңә ҡағылмай”, ‒ тиер бәғзеләр был һүҙҙәрҙе уҡығас, һәм, үкенескә күрә, яңылышыр. Ысынында иһә, инде эскелек ҡолона әүерелеп, йәшел йыландың ағыуынан айный алмаған бисара ҡатындар хаҡында түгел әйтергә теләгәнем. Ундайҙар гәзит-журналды һанламайҙыр. Һүҙем үҙебеҙ ‒ донъя йөгөн тартҡан, сабыйҙар баҡҡан, йәмғиәттә үҙ урынын тапҡан, әленән-әле рухи үҫеш, рухи ҡиммәттәр хаҡында ла һүҙ йөрөткән һәм шул уҡ ваҡытта мәжлестәрҙә “ҡыҙылынан” да, “ағынан” да баш тартмаған ҡатындар хаҡында. Кемдеңдер күңелен ҡыйырға ла, йөрәген ғәйеп тойғоһо менән ҡайыҙларға ла теләмәйем. Бары ҡатын-ҡыҙ асылы хаҡында уйланырға саҡырам.\nШуныһы ҡыуаныслы: бөгөн ҡатын-ҡыҙ йоҡоһонан уяна. Ер йөҙөнә ни өсөн гүзәл зат булып яралыуы хаҡында уйлана, тәбиғәт тарафынан нәҡ уға һалынған сифаттарҙы үҫтереп, тәғәйенләнешенә тоғро ҡалып, бәхетле ғүмер кисерергә теләй. Уның “уянған” күңеле туҡтауһыҙ үҫеш көҫәй, тормошто тәрәнерәк тойорға, ете йоҙаҡ аҫтында йәшеренеп ятҡан тәғәйенләнеше менән күҙгә-күҙ осрашырға, ҡатын-ҡыҙ булараҡ фекерләргә өйрәнергә саҡыра. Был тәңгәлдә йүнәлеш бирерҙәй төрлө лекциялар, китаптар, курстар, тренингтар, семинарҙар етерлек хәҙер. Уларҙың бәғзеләре ысынлап та ярҙам итә. Әммә быныһы – айырым һөйләшеү талап иткән мәсьәлә.\nТейешле тулҡындағы гүзәл зат дөрөҫ үҫешә. Ул мин-минлектән азат, уға кемгәлер ниҙелер иҫбат итеү мөһим түгел. Бындай ҡатын-ҡыҙ тәбиғәтенә хыянат итә алмай, һәм, билдәле, хәмер ҙә эсмәй. Сөнки юғарыраҡ тәмде татып ҡараған һәм үҙенең рухи сәләмәтлеге хаҡында онотмай. Уның “яңғырашы”ла башҡаса. Уны, ул тыуҙырған мөхитте тоймай, һиҙмәй, күрмәй ҡалыу мөмкин түгел. Тик бына әллә нисәмә сабыйға ғүмер биреп, аяҡҡа баҫтырып, ир ҡатыны, хатта өләсәй булып, асылыбыҙға тоғробоҙ, тип иҫәпләп тә, хәмер эсеүҙән тыйыла алмайбыҙ икән, ҡатын-ҡыҙ икәнлегебеҙҙе аңлап бөтмәгәнбеҙ әле, үкенескә күрә.\nҮҙебеҙҙе ғәйепләмәйек, әммә хаталарыбыҙҙы танырға өйрәнәйек. Тормошобоҙҙа килеп тыуған ҡайһы бер күңелһеҙ хәл-ваҡиғалар ана шул хәмер йотоуҙан баш тарта алмауыбыҙға бәйле түгелме икән?! Әйтәйек, ирҙең эсеүе, хыянаты, ҡатынына ҡарата һыуыныуы, уға тейешле иғтибар күрһәтмәүе, үҙ-ара мөнәсәбәттәрҙең ҡатмарлашыуы, ғаиләләге ыҙғыш арҡаһында балаларҙың кәйефһеҙләнеп, күңел төшөнкөлөгөнә бирелеп йәки сырхап китеүе. Миңә ҡалһа, әсәһенең байрамдарҙа аҙ ғына хәмер эсеүе лә һәр балаға ауыр тәьҫир итәлер. Быны тойоп, күреп йөрөгән сабыйҙар өлкәндәргә һиҙҙермәй генә һыҙланалыр төҫлө. Ә инде уҡыусы балалар ата-әсәһенең мәжлестәрҙә хәмер эсеүен мөрхәтһенмәүен асыҡтан-асыҡ белдерә. Ни тиһәң дә, хәмер кешенең сәләмәтлегенә генә түгел, иң тәүге сиратта энергетикаһына зыян килтерә. Шуға ла ҡатын-ҡыҙҙың айыҡлығы ғаиләнең именлеген, бәрәкәтен тәьмин итәлер. Уйлап ҡараһаң, нимә ул хәмер? Кешенең рухын ҡаҡшатыусы ағыу. Эскелек булған ерҙә айыҡ аҡылға урын юҡ. Һәм, иң ҡурҡынысы, кеше йәне менән алкоголь бергә һыйыша алмай. Ҡайһы бер боронғо яҙмаларға ярашлы, бер йотом алкоголь эскән кеше йәненән яҙа. Йән тәнде ташлап китә һәм уның урынын төрлө яман көстәр биләй. Әлбиттә, кеше үҙе быны һиҙмәй. Айыҡ аҡыл менән фекер йөрөтөп, эскән кешенең үҙ-үҙен тотошон иҫкә төшөрһәк, бының ысынлап та шулай булыуына шик ҡалмай. Беҙ, әлбиттә, ағыуҙы, самаһын белеп ҡулланһаң, дарыу тип ҡабул итергә ғәҙәтләнгәнбеҙ. Ғөмүмән, үҙебеҙҙе һәр яҡлап та аҡларға тырышабыҙ. Эйе, эскесе түгелбеҙ, әммә айыҡ тормош рәүеше лә алып бармайбыҙ. Моғайын, хәмер бөтөнләй ҡатын-ҡыҙҙың ауыҙына эләгергә тейеш булмағандыр. Моғайын, ул әлеге лә баяғы шул иблистең этлегелер. Шулай булмаһа, ҡатын-ҡыҙ алкоголле эсемлек эскән килеш енси бәйләнешкә инмәҫ, хатта йөклө сағында ла һыра эсеүҙән тыйыла алмаҫ хәлгә етмәҫ, ә бала имеҙгән мәлендә һирәкләп кенә хәмер йотоуын “сабыйыма витамин булыр” тип аҡламаҫ ине.\nИблис тырнағына бер эләкһәң, ысҡыныуы анһат түгел шул. Бөгөн зәғиф балалар тыуыу осраҡтары йышайыуы ла ҡатын-ҡыҙҙы уйға һалмай. Беҙ һаман да алкоголле эсемлеккә һүҙ тейҙермәҫкә тырышабыҙ. “Тыуһа, анау эскесенең балаһы зәғиф тыуыр ине, эскән кешенеке, киреһенсә, шалҡандай ҙаһа”, ‒ тип үсәйбеҙ. Ошо рәүешле әле булһа үҙебеҙҙе аҡлайбыҙ. “Эшкә ашмаған” иргә үс итеп тә эсәбеҙ, уның уҙған аҙнала бер нисә көн “ҡырын тейәп” алғаны өсөн дә “ҡон ҡайтабарыҙ”. Ирҙең хыянатынан һуң барлыҡа килгән тәрән яраны ла хәмер ярҙамында бөтәштерергә теләйбеҙ. Хәләлен көс-хәл менән эскелектән дауалап алып, үҙе әле булһа табындарҙа кинәнеп “тамаҡ сылатҡан” ҡатындарҙы нисек аңларға һуң?! Әхирәттәр менән йыйылып, аһ-зарҙарҙы бүлешә-бүлешә хәмер йотоу күптән инде ниндәйҙер бер “изге йола”ға әүерелгән. Йәнәһе лә, был ысул беҙҙе мотлаҡ стрестан сығара. Эйе, беҙ үҙ-үҙебеҙҙе шулай алдап йәшәргә ғәҙәтләнгәнбеҙ. Хәйер, тормошта күп нәмәне ғәҙәт буйынса башҡарабыҙ. Эсеү ҙә ҡатын-ҡыҙ өсөн ғәҙәткә әйләнгән. Бәғзеләр ошо ғәҙәтенән бөтөнләй баш тартһа, башҡалар араһында “ала ҡарға”ға әүерелеүҙән ҡурҡа. Юбилей тантанаһына барып та, әхирәтенең һаулығы хөрмәтенә берҙе төп күтәргәнсе эсмәһә, тегеһе үпкәләр, тип хафалана.\nБыл хаҡта байтаҡ һүҙ сурытырға мөмкин. Аңлағанһығыҙҙыр, һүҙ эскелек һаҙлығына батҡандар хаҡында түгел, ә заманына күрә ғәҙәти һаналған “культуралы эсеү” төшөнсәһе тураһында. Тик, нисек кенә булмаһын, мәжлестәрҙә хәмер сәкәштереп эсеү ҡатын-ҡыҙҙы һис тә биҙәмәй. Хатта ир-аттың аҫылы ла бөгөн эскенән баш тартҡан. Әйҙәгеҙ, иблис ҡоло булыуҙан туҡтайыҡ. Асылыбыҙға ҡайтайыҡ. Дөрөҫ тулҡынға көйләнәйек. Үҙебеҙҙе үҙебеҙ хөрмәт итәйек, яратайыҡ, башҡаса “ағынан” да, “ҡыҙылынан” да ауыҙ итмәйек!\nӘлбиттә, йәшәү рәүешен һәр кем үҙе һайлай. Аҡыллыға – ишара. Кемделер нимәгәлер инандырыу, күнегелгән ғәҙәтенән арындырыу мөмкин түгел. Һәм бының кәрәге лә юҡ. Көсләп асҡан күҙҙең нуры булмай. Шулай ҙа Һәр ҡатын-ҡыҙ рухи сәләмәтлеге хаҡында уйланһын, Аллаһы Тәғәлә тарафынан бирелгән рухи бөтөнлөгөн тергеҙһен, илаһилығын, сафлығын хәмер менән ағыуламаһын ине. Кемгә нисектер, миңә ҡалһа, ҡатын-ҡыҙ бөтөнләй эсмәһә, донъяның ҡото, бәрәкәте артыр, сабыйҙар ‒ бәхетлерәк, тормошобоҙ тағы ла йәмлерәк булыр төҫлө.\nХөрмәтле журнал уҡыусылар, һеҙҙә ниндәйерәк уйҙар бар?


Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса идаралығы хеҙмәткәрҙәре Ижевск ҡалаһында авария-ҡотҡарыу эштәрен үткәреүҙә ҡатнаша\nАлдан хәбәр ителеүенсә, газ шартлауы һөҙөмтәһендә Удмурт Республикаһының башҡалаһында 9 ҡатлы йорт емерелгән. Әлеге мәлгә 6 һәләк булыусы хаҡында мәғлүмәт бар. Йорт емереклектәре аҫтында тағы ла кешеләр ҡалыуы ихтимал. Күрше төбәктәге хәлгә бәйле, республиканың ҡотҡарыусы көстәре юғары әҙерлек кимәленә күсерелгән. Зыян күреүселәргә ярҙамға Өфөнән 113 ҡотҡарыусы һәм 15 берәмек техника ебәрелгән.


Урыҫ шағиры Сергей Есенин тураһында һуңғы арала күп яҙыла\n( 1925 йылдың 28 декабрендә һәләк була). Хатта уның хаҡында сериал да төшөрөлдө... Шағирға ҡарата бындай иғтибарҙы нәмә менән аңлатырға мөмкин..\nКүптән түгел ҡулыма 1928 йылда баҫылған китап - белешмә килеп эләкте. Унда Сергей Есенин хаҡында түбәндәгеләр бәйән ителә.\nЕсенин 1895 йылдың 4 октябрендә Рязань губернаһының Константиново ауылында донъяға килә. Атаһы - фәҡир крәҫтиән - ике йәшлек улын хәллерәк ҡартатаһына тәрбиәгә бирә, Сергей уның ғаиләһендә үҫә лә инде. Малайҙар араһында Есенин һуғыш суҡмары булараҡ таныла. Шуҡлығы өсөн уға оләсәһенән йыш ҡына эләгә торған була, ә ҡартатаһы иһә "таҙараҡ булып үҫер" тип ҡайһы ваҡыт малайҙы үҙе лә һуғышырға мәжбүр итә. Оләсәһе , диндар ҡарсыҡ, ейәнен һушы китеп ярата, әкиәттәр һөйләй, йыш ҡына сиркәүгә йөрөтә. Ҡайһы ваҡыт Сергей үҙе лә монастыргә китергә теләк белдерә. Ауылда уны Есенин ғына түгел, "Монахов" тип тә йөрөтөр булалар. Ауылдағы ике синыфлыҡ училищены ул маҡтау грамотаһы менән тамамлай, артабан сиркәү - приход мәктәбенә уҡырға инә. Шиғырҙарын иртә ижад итә башлай, улар башлыса таҡмаҡтарҙы хәтерләтә.\n17 йәшендә Мәскәүгә юл тота һәм Шанявский исемендәге университетҡа уҡырға инә.\n"Университетта мин Семеновский, Наседкин, Колоколов һәм Филипченко менән таныштым", - тип хәтерләйәсәк Сергей Есенин\nВасилий Федорович Наседкин - беҙҙең яҡташыбыҙ, ул бөгөнгө\nФедоровка районының Веровка ауылында тыуа. Һуңыраҡ шағир Есениндың иң яҡын дуҫтарының береһенә, туғанына әүерелә. 1927 йылда уның "Есениндың һуңғы йылы" тип исемләнгән аҙ билдәле иҫтәлектәре баҫылып сыға.\nӘлегә өҫтә әйтелгән китапҡа әйләнеп ҡайтайыҡ. Яҙыусы биографияһының билдәле факттары (университетты тамамлап бөтмәйенсә ауылға китә, 19 йәшендә Петербургҡа эләгә, Блок менән таныша, йыш баҫыла башлай, 1915 йылда "Радуница" тип а талған тәүге китабы сыға) менән бер рәттән билдәһеҙҙәре лә бар.\nБаҡһаң, 1916 йылда Сергей Есенин хәрби хеҙмәткә саҡырыла.\nБатша ҡатынының адъютанты, полковник Ломан ярҙамында күп\nкенә льготалар менән файҙалана, батшабикәгә шиғырҙарын уҡый. Революцияны ул дисциплинар батальонда ҡаршы ала, унда иһә батша хөрмәтенә шиғар яҙыуҙан баш тартыуы арҡаһында барып эләгә. Есенин Керенский армияһынан ҡаса. Эсерҙар менән эшләй, партия бүленгәндән һуң һулдар яғына сыға һәм октябрҙә уларҙың хәрби дружинаһында иҫәпләнә. Совет власы\nменән бергә Петербургтан китә һәм Мәскәүгә ҡайта.\nШағир Рәсәйҙе һәм, ғөмүмән, Ер шарын карталар буйынса ғына өйрәнмәй. Биографияһында ошондай юлдар бар: " 1919 - 1921 йылдарҙа Есенин Рәсәй буйлап сәйәхәт итә: Мурманск, Соловки, Архангельск ҡалаларында, Төркөстан, Ҡырғыҙ далалары , Кавказ, Украина һәм Ҡырымда була. 1922 йылда аэропланда\nКенигсберг ҡалаһына оса. Барлыҡ Европа һәм Төньяҡ Американы урап сыға. 1923 йылда Мәскәүгә әйләнеп ҡайта".\nАртабан тағы ла билдәле факттар дауам итә. Шиғыр формаһы өҫтөндә оҙаҡ эшләй. Богема тормошо алып бара. Бер нисә тапҡыр өйләнә, уның ҡатындары: Зинаида Райх, Айседора Дункан , С. А. Толстая. Богема тормошо уның сәләмәтлегенә зыян килтерә һәм декабрь айында шағир Мәскәүҙән Петербургҡа юл\nтота. Унда "Англетер" ҡунаҡханаһында туҡтала. 28 декабрь кө нө иртәнсәк уны аҫылынған килеш табалар...\nӘ хәҙер яҡташыбыҙ Василий Наседкиндың иҫтәлектәренә\nЯҙыусы Михаил Чванов үҙенең "Ветер с поля" китабындағы\nбаш һүҙҙә Василий Федорович Наседкин тураһында ярайһы уҡ\nентекле яҙа. Наседкиндың Есенин тураһындағы иҫтәлектәренә\nлә урын бирелә. Улар ни өсөн киң билдәле түгел Сөнки шағи р нахаҡ яла яғылыу сәбәпле ҡулға алына, репрессияға эләгә һә м 1940 йылда вафат була. Ә ундайҙар тураһында ғәҙәттә хәтергә төшөрмәйҙәр һәм әҫәрҙәрен дә баҫмайҙар.\nНаседкин 1895 йылдың 13 ғинуарында донъяға килә. Ауыл мәктәбен тамамлағандан һуң Стәрлетамаҡта дүрт йыллыҡ уҡытыусылар семинарияһында белем ала. Есенин менән Шанявский исемендәге университетта уҡығанда таныша. 1924 йылдағы сираттағы осрашыуҙан һуң был дуҫлыҡ ептәре нығый.\n" 1924 йыл башында "Красная новь" журналында Наседкин Есенин менән осраша һәм шунда уҡ төшкө ашҡа саҡырыу ала, - тип хәтерләй С. Есениндың туғаны Екатерина Александровна. - Мине беҙҙең өҫтәл артында яңы кеше булыуы ғәжәпләндермәне, и кенсе нәмә аптыратты: Сергейҙың университет буйынса дуҫы һәм йәштәше Есенинға үҙ шиғырҙарын уҡығанда бик оялыуы һиҙелә ине. Уның йөҙө ҡыҙыл таптар менән ҡапланды. Сергей\nуны оялтмаҫ өсөн түбәнгә ҡарап ултыра, һәм Наседкиндың шиғырҙарын маҡтай"... Һәм тағы ла Екатерина Александровна,\nБашҡортостан шағирының буласаҡ ҡатыны түбәндәгеләрҙе һөйләй: "Наседкин Есениндың иң яҡын дуҫы булды. Уның менән о срашыу һәм һөйләшеүҙәр революцияның үткән йылдары һәм ул йыл дарҙа булған ваҡиғаларҙы яҡшыраҡ тойорға мөмкинселек\nЕсенин тураһында 1925 йылдың февраль - декабрь айҙарын ү ҙ эсенә алған иҫтәлектәрҙе уҡыуы ҡыйын. Был ваҡытта Сергей Есенин шиғырҙар яҙа, пландар ҡора ( улар араһында Башҡортостанға барыу ҙа ҡарала), эсә. Эскегә бирелеү уға йәшәргә ҡамасаулай, пландарын емерә.\n"Уның шиғырҙары миңә сәйер тойолдо, - тип хәтерләй Наседки н.\n- Ниңә һин үлем тураһында йырлай башланың - тип һораным.\nЕсенин был һорауға алдан әҙерләнгән кеүек, ашығып яуап бирҙе, уныңса, шағир үлем тураһында йышыаҡ уйларға тейеш,\nшул саҡта ғына ул тормошто тоя ала.\nБыл турала һөйләшеү бер аҙ ваҡыттан тағы ҡабатланды.\n- Сергей, былай бит аҙаҡҡа тиклем дә күп ҡалмай.\n- Эйе... мин үлем эҙләйем.\nБер аҙ өндәшмәй торғандан һуң өҫтәп ҡуйҙы:\n- Туйҙырҙы бөтәһе лә.\n1925 йылдың 23 декабрендә Сергей Есенин ошондай кәйеф менән Ленинградҡа юлға сыға.\nБыл ҡара көндәрҙең шатлыҡлы мәлдәре лә бар.\n19 декабрь көнө Катя һәм Василий Наседкин никахтарын теркәй һәм был турала Сергейға хәбәр итә. Ул бик ҡәнәғәт ҡал а, сөнки Василий Федоровичты бик хөрмәт итә.\n"Есениндың үлеме Наседкин өсөн ауыр юғалтыу булды, - тип хәтерләй Екатерина Александровна. - Ул һәр саҡ Есениндың шиғриәте оҙаҡ йәшәр тип ышана ине. Сергейҙың биографияһы тураһында материалдар йыйҙы, уның тураһында иҫтәлектәр яҙҙы. .."\nБыл иҫтәлектәр беҙҙең көндәргә лә килеп етте.


Ҡурҡмағыҙ - магазиндар ябылмаясаҡ! » Архив газеты "Йәшлек"\nАшыҡҡан арыр, аҡрын барыр.\nҠурҡмағыҙ - магазиндар ябылмаясаҡ! Иҡтисад\nАссортименттың һирәгәйеүе сит ил тауарҙарына ғына ҡағыла\nҺуңғы көндәрҙә магазиндарҙа аҙыҡ-түлектең, ҡайһы бер ваҡ-төйәк көнкүреш тауарҙарының ассортименты һирәгәйгәнен һиҙмәй ҡалмағанһығыҙҙыр. Тауар аҙайҙы һәм дефицит барлыҡҡа килде, тип әйтергә ярамай, әммә һайлап алыу мөмкинлеге бер аҙға тарайҙы.\nӘлбиттә, был – әлеге лә баяғы финанс көрсөгөнә килеп терәлгән проблема. Сауҙа предприятиеларының эшмәкәрлеге бер ни тиклем ауырлыҡ кисерә. Тауар етештереүселәр сауҙа өлкәһенән алдан түләүҙе талап итә, ә инде сауҙа, башлыса, кредит ресурстарын ҡулланып эшләй, шунлыҡтан бөгөн сауҙа селтәре аҡсаға ҡытлыҡ кисерә. Банкылар уларға йә бөтөнләй аҡса бирмәй, ә инде проценттарҙы ныҡ ҙур ҡуя.\nНыҡлы иғтибар итһәң, һирәгәйгән тауар, башлыса, сит илдән килтерелгәндәр иҫәбенән. Хатта ҡайһы бер сит өлкәләр ҙә бер ни тиклем ҡыйынлыҡ кисерә. Белгестәрҙең фекеренсә, һирәгәйгән тауар ҙа көн дә ҡуллана торған тауарҙар иҫәбенә инмәй. Тимәк, деликатестарҙы бик һирәк кенә ашаған, алкоголле эсемлектәрҙең дә беҙҙә етештерелгәнен ҡулланған, ҡыҫҡаһы, яп-ябай кешеләргә ассортименттың кәмеүе әллә ни зыян килтермәйәсәк.\nӘ инде халыҡ көн һайын ҡулланған тауарҙарға ҡытлыҡ юҡ. Билдәле булыуынса, Башҡортостандың ауыл хужалығы тулы ҡеүәтенә эшләй һәм ул республика халҡын икмәк менән 100 процентҡа тәьмин итә. Урындағы хужалыҡтар республика халҡының һөт һәм иткә ихтыяжын 80 процентҡа ҡәнәғәтләндерә. Йомортҡа менән дә проблема юҡ. Етмәһә, Башҡортостандың спиртлы эсемлектәр ҡулланыусы халҡының 97 проценты үҙебеҙҙә етештерелгән алкоголле эсемлектәрҙе хуп күрә. Быйыл картуф һәм башҡа төр йәшелсә-емеш тә уңған, улар ҙа етерлек.\nДөйөм алғанда, республика үҙенең халҡын үҙе туйҙырырға һәләтле. Тимәк, ҡытлыҡ тураһында һүҙҙең булыуы мөмкин түгел. Белгестәр, беҙҙә финанс көрсөгөн ауырлыҡһыҙ үткәреп ебәрергә шарттар бар, тигән фекерҙә.\nЯҢЫ ЙӘРМИНКӘГӘ РӘХИМ ИТЕГЕҘ!\nКРЕДИТТАР ТӨРЛӨ БУЛА\nУзенде хормэт ит\nЮҡ әйберҙең үҙе юҡ!


Материалы за 22.07.2014 » "Урал" гәзите\n22-07-2014, 11:55 / Ял минуттарында\nҠарағат һутындағы ҡыяр\nҠыярҙы алдағыса әҙерләп, банкаларға тултырып, тәмләткестәр ѳҫтәйбеҙ. Тоҙлоҡ ҡойоп, ҡапҡас менән ябабыҙ. Тәмләткестәргә 2-3 бѳр-тѳк ҡара борос, шунса ҡәнәфер бѳртѳгѳ, 1-2 теш һарымһаҡ, укроп, бѳтнѳк үләне алына. Тоҙлоҡ 1 л һыуға 50 г тоҙ, 20 г шәкәр ҡомо, 250 мл ҡарағат һуты һалып ҡайнатыла....\n22-07-2014, 11:53 / Ял минуттарында\nТиҙ тоҙланған ҡыяр\nБыл ысул менән тоҙлау бик ҡулайлы. 8-10 см ҙурлыҡтағы ҡыярҙарҙы һалҡын һыу менән йыуып, баштарын аҙ ғына киҫәләр. Эмаль кәстрүл йәки ҙур быяла банканы эҫе һыуҙа яҡшылап йыуғас, тѳбѳнә ҡара ҡарағат япрағы, укроп һәм мейестә ҡыҙҙырып алынған арыш икмәге телемдәре һалына. Ѳҫтѳнә 2-3 рәт ҡыяр теҙгәс, йәнә ҡыяр, лавр, керән япраҡтары (керәндең тамырын да таҙартып, турап һалырға була), һарымһаҡ һалалар ҙа тағы ҡыяр теҙәләр. Һауыт тулғансы шулай эшләнә....\n22-07-2014, 11:51 / Сәйәсәт\nРәсәй Украинанан ҡасаҡтарҙы ҡабул итеүен дауам итә. Тѳп күршебеҙҙә барған ваҡиғаларҙы һәр кем ҙур борсолоу менән күҙәтә. Хәҙер инде ул һуғыш уртаҡ ҡайғыбыҙға әйләнде, тип әйтһәк тә хата булмаҫ....\n22-07-2014, 11:48 / Спорт һәм туризм\nЙәйҙең иң йәмле мәлендә ҡалабыҙҙа саңғыроллер, велоспорт ярышы үткәреү йолаға әүерелгән инде. Быйыл да ярыштар Ҡала кѳнѳнә арналды. Металлург майҙанында саңғыроллерҙа ярыш буйынса муниципаль райондың асыҡ чемпионаты һәм беренселеге, велоспорт буйынса Белорет ҡалаһының асыҡ беренселеге старт алды....\n22-07-2014, 11:41 / Сәйәсәт\n«Ҡала тураһында минең фекерем яҡшы», - тине Рѳстәм Хәмитов Үткән шәмбе белореттар ҡалаға нигеҙ һалыныуына 252 йыл тулыуҙы һәм металлургтарҙың һѳнәри байрамын билдәләне. Ҡала халҡын ҡотларға республика Президенты вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Рѳстәм Хәмитов та килде. Рѳстәм Зәки улы ҡаланың Метал-лургтар майҙанында ойошторолған байрамда ҡатнашты һәм ҡала халҡына ҡотлау һүҙҙәрен еткерҙе, металлургия комбинатын үҫтереүгә ҙур ѳлѳш индергән алдынғы металлургтарға Маҡтау ҡағыҙҙары тапшырҙы. Быйыл республиканың Маҡтау ҡағыҙына ике металлург эйә булһа, “Башҡортостан...


Архангель өлкәһендә фажиғәгә тарыған МИ-8 вертолетында вахта ысулы менән эшләгән яҡташыбыҙ һәләк булды\nӨфөнән тағы ла бер ир ауыр тән йәрәхәттәре алды.\nҠайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, 46 йәшлек Илдус Шәриповтың баш мейеһе йәрәхәтләнгән һәм ҡабырғалары һынған. Операция ваҡытында бәләгә тарыусының талағы киҫеп алынған. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ғәҙәттән тыш хәл Ненец автоном округында 7-се декабрҙә теркәлгәйне. Фажиғәлә ике кеше һәләк булды, тағы ла 5 вахтовик төрлө тән йәрәхәттәре менән Архангель өлкәһе дауаханаһына оҙатылған. Осраҡ буйынса тикшереү бара. Әлегә белгестәр авария сәбәбен вертолет двигателенең һауала һүнеүе, йәки насар һауа торошо менән бәйләй.


Бөтә Рәсәй заманса хореография фестивале Өфөлә ике йылға бер ойошторола.\nҺуңғы тапҡыр ул баш ҡалала 2012 йылда уҙғайны.Мәҙәниәт йылына арналған быйылғы фестивалдә илдең күп кенә төбәктәренән коллективтар ҡатнашты. Иң яҡшы бейеүселәр ике номинация буйынса билдәләнде. Башҡарыусыларҙың оҫталығын абруйлы жюри ағзалары баһаланы. Гран-приҙы Магнитогорск ҡалаһының «Магнит балалары» төркөмө яуланы.


Инфоурок › Другое › Другие методич. материалы › Кластан тыш сара " Кис ултырыу".\nӘбей йырлай-йырлай йөн иләп ултыра. Ишек ҡағалар.\nӘйҙүк, ишек асыҡ инегеҙ.\nҠул эштәрен, күстәнәстәрен күтәреп ҡыҙҙар инә. Барыһы ла үтеп, әбей менән һаулашалар.\nҺауғынамы инәй, хәлдәрең нисек?\nАллаға шөкөр ҡыҙҙар, бына тигән йәшәп ятам.\nӘ , беҙ инәй кис ултырырға килгәйнек.\nБигерәк һәйбәт булған, бергәләшеп ҡул эштәре эшләрбеҙ һөйләшеп ултырырбыҙ. Ҡыҙҙар ултырышып, ҡул эштәренә тотоналар. “ Кис ултырып ҡыҙҙар,сигеү сигә” йыры яңғырай.\n1-се ҡыҙ: Инәй, беҙ килгәндә ниндәй йыр йырлап ултыра инең ул?\nӘй, ул шунда бер күңелһеҙ генә йыр инде ул ҡыҙҙар.\n2-се ҡыҙ: Һөйлә инде инәй\n3-сө ҡыҙ: Инәй, һөйлә инде.\nӘбей таштуғай легендаһын һөйләй.\n4-се ҡыҙ: - Эй меҫкенкәйем, бигерәк харап булған бит.\n5-се ҡыҙ: -Атаһын әйтәйем инде, ҡыҙының башына еткән.\nӘбей: -Ҡыҙҙар бигерәк моңайып киттегеҙ, йәле йомаҡтар сисеп алығыҙ.\nӘбей йомаҡтар әйтә , ҡыҙҙар яуаптарын табып ултырғанда , ишек ҡағалар, гармун тауышы ишетелеп ҡала.\nҠыҙҙар һиҫкәнеп киткәндәй булып, һикерешеп урындарынан торалар. Береһе ипләп кенә баҫып, тәҙрә янына килеп ҡарай. Тышта егеттәр тауышы ишетелә.\nЕгеттәр: -Ҡыҙҙар , асығыҙ инде.\nҠыҙҙар: - Асайыҡмы, икән?\nҠыҙҙар йүгерешеп өҫ-башын төҙәтә башлай.\nЕгеттәр: - Ҡыҙҙар, асмаһағыҙ беҙ китәбеҙ!\nИшек асыла , егеттәр инә, һәр береһе әбей янына үтеп бик матур итеп күрешәләр. Араларында ҡунаҡ егете лә бар.\nӘбей: - Һеҙ балалар , уйнағыҙ-көлөгөҙ, ә мин ҡоймаҡ бешереп алайым, тип сығып китә.\nЕгеттәр һәм ҡыҙҙар төрлө уйындар уйнай башлайҙар. “Фантик” уйыны уйнау. Наказдар:\nҺөйгәненең битенән үпһен.\nӨс тапҡыр әтәс булып ҡысҡырһын.\nШулай итеп төрлө наказдар әйтеп уйнайҙар. Ҡоймаө күтәреп әбей инә, бергәләшеп ултырып сәй эсәләр. Таралышыр алдынан күмәкләшеп бейеү.\nНомер материала: ДБ-374327


Йәш белгестәр етешмәй\nРеспубликала һаулыҡ һаҡлау мәсьәләһе һәр төбәктә тиерлек киҫкен тора. Урындағы үҙәк дауаханаларҙа тар белгестәрҙең етешмәүе, йәштәрҙең ауылдарға ҡайтмауы был хәлде тағы ла ҡатмарлаштырып ебәрә. Мәғлүм булыуынса, республика Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров эш башлауының тәүге көндәрендә үк район етәкселәренә төбәккә табиптар йәлеп итеү, йәш белгестәрҙе тыуған яғына ҡайтарыу бурысын ҡуйҙы.\nРеспубликала һаулыҡ һаҡлау мәсьәләһе һәр төбәктә тиерлек киҫкен тора. Урындағы үҙәк дауаханаларҙа тар белгестәрҙең етешмәүе, йәштәрҙең ауылдарға ҡайтмауы был хәлде тағы ла ҡатмарлаштырып ебәрә.\nКүп урында был тәңгәлдә эш бара ла инде: Башҡортостан дәүләт университетында, төрлө ҡалаларҙағы медицина колледждарында белем алған яҡташ студенттар менән осрашыу үткәреү матур йолаға әйләнде. Мәҫәлән, ошо көндәрҙә Башҡорт дәүләт медицина университетында дауалау факультетын быйыл тамамлаусы йәштәргә республикабыҙҙың ҡала һәм ауылдарына йүнәлтмәләр тәҡдим ителде.Сарала Сибай үҙәк дауаханаһының баш табибы урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы Радик Нәҙерғолов ҡатнашты. Әтергә кәрәк, сығарылыш төркөмдәренең ҡыҙҙары һәм егеттәре Сибай дауаханаһы эшмәкәрлеге менән ҡыҙыҡһынды. Сибай ҡалаһы хакимиәте йәш белгестәргә торлаҡ шарттарын яҡшыртыу буйынса махсус программа булдырып, уларҙың иғтибарын йәлеп итергә тырыша. Икенсенән, йәш табиптарҙы сибайҙар ординатурала түләүле уҡытырға риза. Был да үҙ нәүбәтендә аҙ ярҙам түгел. Тормош юлына һөнәрле булып яңы аяҡ баҫҡан белгестәр өсөн был шарттар бик уңайлы.\nЯҡташ студенттар Радик Буранбай улына үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған һорауҙарҙы бирҙе. Ике яҡ өсөн дә файҙалы осрашыу бик йылы мөхиттә үтте.


Әхирәттәр » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Әхирәттәр\nӘхирәттәр 31.01.2018 // Йәмғиәт\nҮрге Төкөн менән Александровка ауылдары бер-береһенә яҡын урынлашҡан. Тәүгеһендә башҡорттар йәшәһә, икенсеһендә – урыҫтар. Ике ауыл халҡы бер-береһен яҡшы белә, йомош төшкәндә бара. Һәр кемдең үҙ знакумы бар, тигәндәй.\nЭлек-электән башҡорттарға урыҫтар балыҡ тоторға килгән, ә беҙҙекеләр уларҙан йәшелсә, еләк-емеш һатып алған. Элегерәк Үрге Төкөн ауылында сепаратор булмаған, шуның өсөн кешеләр Александровкалағы знакумына һөт айыртырға ла йөрөгән. Ул ваҡыттарҙа башҡорттар урыҫса белеп еткермәгән, был бер аҙ ҡыйынлыҡ тыуҙырһа ла, аралашыуға әллә ни ҡамасауламаған.\nБына шулай нисәмә быуат ике халыҡ бер-береһе менән дуҫ, татыу йәшәй. Бәләкәйҙән үк миңә урыҫ ғаиләләрендә булырға тура килде. Знакумдарыбыҙ ҡунаҡҡа саҡыра торғайны. Өҫтәлгә төрлө ҡамыр аштары, тоҙланған ҡыяр, бәшмәк ҡуялар ҙа ҡыҫтай-ҡыҫтай һыйлайҙар. Пасха байрамдарында төрлө төҫкә буялған йомортҡалар ҡыҙыҡ булып хәтерҙә ҡалған. Улар ифрат тәмле тойола ине...\nЯңыраҡ ҡына шул көндәрҙе – йыраҡ та, яҡын да булған үткәндәрҙе әсәйем менән иҫкә төшөрөп ултырҙыҡ. Знакумдар хаҡында һүҙ сыҡҡас, әсәйем, Зәйнәп Кинйәбулат ҡыҙы, бигерәк йәнләнеп киткәндәй тойолдо.\n– Һуғыштан һуңғы ауыр йылдарҙа ауылыбыҙҙың күп кешеһе Ағиҙел буйында асылған карьерҙа ҡом сығарыуҙа эшләне. Шунда халыҡ ваҡытлыса күсенеп барып, вагондарҙа, барактарҙа йәшәне. Бында төрлө милләт вәкилдәре йыйылғайны: башҡорттар, урыҫтар, татарҙар, ҡырғыҙҙар, сыуаштар, мордвалар, украиндар, ҡаҙаҡтар... Әсәйем, ағайымдар менән мин дә унда йәшәнем һәм ошондағы эшселәрҙең балалары менән бергә Александровка ауылына уҡырға йөрөнөм. Ара йыраҡ булғанлыҡтан, фатирҙарҙа йәшәргә тура килде. Полина Новоселова исемле мәрйә апайҙа тороуым әле булһа хәтерҙә. Беҙ, өс милләттән булған өс ҡыҙ, бергә йәшәнек. Фатир хужабикәһе шул тиклем йомарт, изге күңелле кеше ине. Суйынында үҙе яһаған билмәндәрен күп итеп бешерә лә алдыбыҙға ҙур һауыт менән ултырта һәм туйғансы ашарға ҡуша торғайны. Яғымлы, йылы һүҙҙәрен дә йәлләмәне, фәһемле кәңәштәрен дә ихлас күңелдән бирҙе мәрйә апайыбыҙ. Әйткәндәй, тормош юлында артабан да урыҫтар менән эшләргә һәм аралашырға насип булды. Улар яғымлы, тура һүҙле, ярҙамсыл булыу менән айырылып торҙо. Изге күңелле кешеләр менән осраштырғанына яҙмышыма рәхмәт, – тип хәтирәләргә бирелде әсәйем.\nУларҙың береһе – Мария Помилова. Мария Андреевна менән әсәйем карьерҙа бала саҡтарында уҡ танышҡан. Ғүмер буйы бер-береһенә ҡәҙерле кешеләр булып ҡалдылар. Йылдар үтеү менән уларҙың дуҫлығы өҙөлмәне, ә нығынды ғына. Әсәйемдең башына ҡайғы килгәндә (йәш кенә көйө тол ҡала, артабан әсәһе, бер туған ағаһы баҡыйлыҡҡа күсә), бәлә һағалағанда, тормош һуҡмағында яңғыҙ тороп ҡалғанда һәр ваҡыт ошо ябай мәрйә ҡатыны ярҙамға ашыға. Әсәйем өсөн Маруся (ул ғүмер буйы шулай тине) серҙәш тә була белде. Йортҡа килә алмаһа, сәләмдәрен еткерҙе, таныштар аша күстәнәстәрен ебәрҙе. Әсәйем һөнәре буйынса ветеринар ине, уның малын да дауаланы. Ғөмүмән, башҡа урыҫ таныштары ла уның яҡшылыҡтарын бер ваҡытта ла онотманы, хатта икеләтә, өсләтә ҡайтарҙылар. Яңылыш ҡына осрашҡанда ла, яҡын туғандарҙай күреп, ихлас ҡаршы алыуҙарына әсәйемдең һөйөнөүенең сиге булмай...\nХоҙай кешеләрҙе төрлө итеп яралтҡан. Телдәребеҙ, диндәребеҙ башҡа, ләкин намыҫ, тоғролоҡ, изгелек кеүек төшөнсәләр милләткә ҡарамай. Урыҫ халҡы менән тарихыбыҙ бер булғас, яҙмыштарыбыҙ ҙа уртаҡ. Әсәйем менән Мария Андреевна ауырлыҡ менән ҡайғыны уртаҡ кисерҙе, бер-береһенә кәңәшсе булып йыуатты, терәк булып йәшәне. Бер-береһенең динен, йолаларын, ғөрөф-ғәҙәттәрен ихтирам иттеләр. Шулай эш менән дә, тел менән дә, рухи яҡтан да ярҙамлашып, матур итеп ғүмер кисерҙеләр. Хәҙер инде әсәйем һигеҙенсе тиҫтәне ваҡлаһа, ә әхирәте унан бер нисә йәшкә өлкәнерәк. Әммә бала саҡта, йәшлек осоронда башланған дуҫлыҡ өҙөлмәй, хистәр юйылмай, эскерһеҙ аралашыу дауам итә.\nАвтор: Фәниә СӘЛИМГӘРӘЕВА.\nТотош уҡырға 229\nТотош уҡырға 247\nТотош уҡырға 478


Ауылда мәктәптәрҙе һаҡлап ҡалыу өсөн 186 миллион һум кәрәк\nРеспублика Хөкүмәтендә "Мәғариф сәғәте"ндә ошо мәсьәлә ҡаралды. Һуңғы 9 йылда Башҡортостанда 356 мәктәп ябылған. Шул уҡ ваҡытта уҡыусылар һаны 48 меңгә артҡан.\nӨфөлә ағас орлоҡтарынан клон яһау буйынса биотехнологик лаборатория асылды\nБындай алым ныҡлы һәм сифатлы ағас үҫентеләре етештерергә мөмкинлек бирә.\nБашҡортостан мәктәптәрендә айҙың һәр 4-се шәмбеһе уҡыусылар өсөн файҙалы үтәсәк\nТөрлө темаларға арнап саралар уҙғарыла. Мәҫәлән, сентябрҙә спорт шәмбеһен, октябрҙә этношәмбе, ноябрҙә һөнәри йүнәлеш биреү көнөн уҙғарыу тәҡдимдәре бар.\nМәғариф сәғәтендә Баҡалы һәм Бәләбәй райондарында төҙөлгән мәктәптәрҙе 1 сентябргә сафҡа индерең маҡсаты ҡуйылды\nБаҡалы районы үҙәгендәге 825 урынлыҡ мәктәп төҙөлөшө тамамлана, ә Бәләбәй районының Ермолкин ауылында спорт залының ҡыйығы алмаштырыласаҡ. Ике объект та 1 сентябрҙә уҡыусыларҙы ҡабул итергә тейеш. Был бурысты Радий Хәбиров бөгөнгө мәғариф сәғәтендә ҡуйҙы.\nЛира Иғтисамова Башҡортостан балалары өсөн онлайн асыҡ дәрес үткәрҙе\nБөтә Рәсәй финанс грамоталылыҡ көнө уңайынан республика финанс министры вазифаһын башҡарыусы Лира Иғтисамова Башҡортостан балалары өсөн он-лайн асыҡ дәрес үткәрҙе. Интернет селтәре аша барған фекер алышыуҙа 20 меңдән ашыу уҡыусы ҡатнашты.\nБуласаҡ хирургтар көс һынаша. Башҡорт дәүләт медицина университетында хирургия буйынса халыҡ-ара олимпиада башланды. Унда 15 команда ҡатнаша, уларҙың бишәүһе сит илдәрҙән килгән.\n25 апр, 23:11\nАпрелдә “Мәғариф сәғәте” форматындағы һөйләшеүгә йөҙҙән ашыу һорау ҡабул ителгән\nКөнүҙәк мәсьәләләр араһында - мәктәп һәм балалар баҡсалары төҙөү, уларға ремонт үткәреү, балалар баҡсаларына сират . Мәҫәлән, Баҡалы районында мәктәп төҙөлөшө тотҡарлана. Республика Хөкүмәте премьер-министры урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы Рәиф Әбдрәхимов белем усағы июль аҙағына файҙаланыуға тапшырыла, тип белдерҙе.\nӨфөлә Бөйөк Ватан һуғышы тарихы буйынса республика олимпиадаһы еңеүселәрен бүләкләү тантанаһы үтте\n"Мин хәтерләйем, мин ғорурланам" тип аталған бәйгелә быйыл йөҙ меңдән ашыу мәктәп уҡыусыһы үҙ көсөн һынап ҡараны, уларҙың биш йөҙө муниципаль этапты уңышлы үтә. Артабан үҫмерҙәр төбәк этабында ҡатнашты. Ҡырҡ бала барлыҡ олимпиада һорауҙарына ла дөрөҫ яуаптар биреп, призлы урындар яулай.\n24 апр, 23:44\nӘбйәлил районы «Еңеү өсөн 100 балл» бөтә Рәсәй акцияһына ҡушылды\nЙыл һайын юғары мәрәй йыйған студенттар берҙәм дәүләт имтиханына һөҙөмтәле әҙерләнеү тәжрибәһе һәм серҙәре менән уртаҡлаша. Был юлы уҡыу алдынғылары Ишҡол мәктәбендә райондың сығарылыш синыф уҡыусылары өсөн оҫталыҡ дәрестәре уҙғарҙы.\nИртәгә көндөҙгө сәғәт 12-лә Өфө дәүләт авиация техник университетында буласаҡ абитуриенттар өсөн асыҡ ишектәр көнө үтә\nСара сиктәрендә химия менән физикаға бәйле тәжрибәләр күрһәтеү, квадрокоптерҙар һәм ракеталар моделдәре осороу күҙаллана. Осрашыуҙа быйылғы ҡабул итеү кампанияһының үҙенсәлектәре, университетта уҡытыу йүнәлештәре һәм киләсәк һөнәрҙәре тураһында тулы мәғлүмәт алырға мөмкин буласаҡ.\nТарих фәндәре докторы, профессор Ирек Аҡмановҡа 85 йәш\nБашҡорт ихтилалдары тураһында тарихи дөрөҫлөктө асыусы. Тарих фәндәре докторы, профессор Ирек Аҡмановҡа 85 йәш. Билдәле ғалимдың юбилейына бәйле Башҡорт дәүләт университетында ғилми-ғәмәли кәңәшмә үтте.\nТатарстан мәҙәниәте көндәре сиктәрендә бер төркөм педагогтар Өфөнөң 65-се татар гимназияһында булды\nКүрше республиканың мәғариф һәм фән министры Рәфис Борғанов етәкселегендәге делегацияны уҡыусылар милли йолалар менән ҡаршы алды. Ҡунаҡтар белем усағы эшмәкәрлеге менән ентекләп танышты. Һәр бүлмә мультимедиялы ҡорамалдар менән тәьмин ителгән, уҡыу әсбәптарына ҡытлыҡ күҙәтелмәй.\nӨфө дәүләт нефть техник университеты Татарстандың алдынғы юғары уҡыу йорттары менән хеҙмәттәшлек итәсәк\nБөгөн ике республика вуздары араһында ошо туралағы килешеү төҙөлдө. Башҡортостан менән Татарстан нефть сығарыу һәм эшкәртеү өлкәһендә алға киткән төбәктәрҙең береһе. Ике республиканың да иҡтисад нигеҙе тап ошо тармаҡҡа бәйле. Шуға күрә был өлкәлә белгестәр әҙерләү көн талабы.\nБашҡортостанда автономияға нигеҙ һалыусыларҙың мәҡәләләре һәм фәнни хеҙмәттәре йыйынтыҡ булып баҫыла\nБашҡортостан автономияһына нигеҙ һалыусыларҙың киң ҡатлам уҡыусыларға билдәле булмаған мәҡәләләре һәм фәнни хеҙмәттәре айырым йыйынтыҡ булып баҫыла. Уны әҙерләү буйынса эшсе төркөмдөң тәүге ултырышы уҙҙы. 20 быуат башында Башҡортостанда баҫма әҙәбиәт ғәрәп графикаһында нәшер ителеүе билдәле.\nБашҡортостанда Татарстан көндәре сиктәрендә фән академиялары президиумы ултырышы үтте\nУртаҡ мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн ғалимдар берләшергә тейеш. Бөгөн Башҡортостанда Татарстан көндәре сиктәрендә ике республиканың фән академиялары президиумы ултырышы үтте.\n16 апр, 22:55\nҺынауҙар - күҙәтеүҙә\nРеспублика мәктәптәрендә имтихан ваҡытында йәмәғәт күҙәтеүселәре арта. Быйыл йомғаҡлау аттестацияһында 300-гә яҡын кеше эшләй.\nЕйәнсура районы Үрге Муйнаҡ ауылы мәктәбе 100 йыллығын билдәләргә әҙерләнә\nИлебеҙ өсөн ауыр йылдарҙа, граждандар һуғышы йылдарында барлыҡҡа килә мәктәп. Ул ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә төбәк халҡын аң-белемгә әйҙәүсе үҙәккә әйләнә. Мәктәптә тәүге мөғәллимдәрҙең исемдәре ҡәҙерләп һаҡлана. Республиканың тиңдәше булған белем усағында махсус музей ойошторолған. Унда мәғариф усағына нигеҙ һалынған һәр шәхестең исеме алтын хәрефтәр менән яҙылған.\nБашҡортостанда йыл әйләнәһенә һәләтле балаларҙы ҡабул итерлек лагерь асылыуы планлаштырыла\nУл Сочи ҡалаһының билдәле "Сириус" белем биреү үҙәге ише сәнғәт, спорт, тәбиғи фәндәр өлкәһендә юғары ҡаҙаныштарға эйә балаларҙы үҫтереү буйынса эш алып барасаҡ.


28(2011) » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Облако тегов » 28(2011)\nҠояш һәм Ел хаҡында\nӘҙәбиәт // 12-04-2011, 13:04\nБер ваҡыт Ҡояш менән Ел осраша һәм, кем көслөрәк, тип бәхәс ҡора.\n– Мин көслө һәм ҡөҙрәтле, – ти Ел. – Еңел генә ғәрәсәт һәм ел-дауыл килтереп сығара алам. Хәҙер һиңә үҙемдең иң көслө икәнлегемде иҫбат итәсәкмен. Ана, плащ кейгән бер ир килә. Бер өрөүем менән уның плащын систереп аласаҡмын....\nАуылда ла кино төшөрәләр\nНовости / Мәҙәниәт // 12-04-2011, 13:03\nйәки «Алмабикә» фильмы мөхәббәт тураһында ғына түгел\n«Ысын кино төшөргәндәрме?» – тип һораусылар ҙа юҡ түгелдер. Эйе, Әбйәлил районының Байым ауылында былтыр йәмле йәй айҙарында, бар халыҡты ғәжәпләндереп, «Алмабикә» исемле кинофильм төшөрөлөүе хаҡында «Йәшлек» гәзите яҙғайны инде. Сценарий авторы – Радик Өмөтҡужин. Фильмдың сюжеты ҡатмарлы түгел. Ул ауылға эшкә килгән йәш уҡытыусы Дилбәр Вәғизовна хаҡында. Ҡыҙҙы үҙемә ҡаратам, тип дуҫы Вәсил менән шаярып ҡына бәхәсләшкән йәш уҡытыусы Илһам Нәғимйән улы аҙаҡ мөғәллимәгә башкөллө ғашиҡ була. Мөхәббәт проблемалары менән йәнәш мәктәп проблемалары ла яҡтыртыла....\nӘҙәбиәт / Юмор // 12-04-2011, 13:02\nСудья – яуап биреүсегә:\n– Ярай, яҡшы! Һеҙ факттарҙы килтерҙегеҙ. Ә ысынында нимә булды?...\nРубрикалар // 12-04-2011, 12:58\nАрабыҙҙан ваҡытһыҙ киткән талантлы шағир Рәшит Назаровтың «Йөрәк» тип аталған шиғырын хәтерләйһегеҙме? «Йыртып астым күкрәгемде, йолҡоп алдым йөрәгемде...» Асмандағы бихисап йондоҙ ғүмер баҡый шунда ынтылып йәшәгән кешеләрҙең йөрәге түгелме икән? Әллә ҡәҙерле кешеләребеҙ юғарынан беҙгә күңел күҙе менән бағамы?...\nОло йыйындан нимә көтәһегеҙ?\nӘҙәбиәт // 12-04-2011, 12:52\n14 – 15 апрелдә Башҡортостан яҙыусыларының ХV съезы уҙасаҡ. Шул айҡанлы бер нисә әҙипкә «Оло йыйындан нимә көтәһегеҙ?» тигән һорау менән мөрәжәғәт иттек.\nФәнил Күзбәков, шағир:\n– Биш йылға бер үтә торған йыйында тулышҡан проблемаларҙы хәл итеү хаҡында һүҙ булырына ышанғы килә. Һөйләшеүҙең тап ошо йүнәлештә бара алыуы союз етәкселегенә бәйле. Әгәр ҙә инде беҙ алдағы көндө лә хәстәрләһәк, союз эшмәкәрлеге ике-өс кешенең генә ихтыярына буйһонмаһын өсөн уставҡа тейешле үҙгәрештәр индереү ихтыяжы хаҡында ла уйланырбыҙ һәм оптималь ҡарар ҡабул итербеҙ. Мәҫәлән:...\nӘсә теле һәм тәрбиә\nРубрикалар // 12-04-2011, 12:51\nМин уҙған йылдарҙа «Йәшлек» гәзитендә «Әсә теленең көсө» исеме аҫтында «Әсә теле һәм ижади фекерләү», «Әсә теле һәм аҡыл», «Әсә теле һәм һаулыҡ» исемле мәҡәләләремде баҫтырып сығарғайным. Бөгөн шул циклдың дауамын – «Әсә теле һәм тәрбиә» исемле мәҡәләмде тәҡдим итәм....\nНовости / Башҡортостан // 12-04-2011, 12:49\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ошоға тиклем республика Президенты Хакимиәте етәксеһе урынбаҫары вазифаһын биләгән Азамат Илембәтовты БР Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары итеп тәғәйенләү тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы....\n60 йылға хөкөм ителделәр\nНовости // 12-04-2011, 12:48\nБашҡортостандың Юғары судында этник наркотөркөм ағзаларына ҡарата хөкөм ҡарары сығарылды.\nРеспубликаның баш ҡалаһында көслө «ау» ҡорған енәйәтселәрҙең бөтәһенә бергә яза – 60 йыл. Күп йылдар ҙур күләмдә героин һатыу менән шөғөлләнгән сиғандар төркөмөндә 12 кеше булған, уны 58 йәшлек Наталья Янкович етәкләгән. Улар «эш»те бик һәйбәт ойошторған, наркотиктар һатыуға хатта балаларҙы ла йәлеп иткәндәр....\nНовости / Сәйәсәт // 12-04-2011, 12:47\nСоюзға ингән илдәр делегацияһы (уға Көньяҡ Африка, Мали, Мавритания, Конго вәкилдәре ингән) Каддафи менән йәкшәмбелә Ливияның баш ҡалаһында осрашып һөйләшкән. «Тыныслыҡ» вәкилдәре оппозициянан да яуап көтә. Улары иһә Каддафи китһә генә ҡорал һаласаҡтары тураһында белдергән....\n«Роснано» делегацияһы – Өфөлә\nНовости // 12-04-2011, 12:46\nУларҙың беҙгә сәфәре барышында Өфө дәүләт авиация техник университеты базаһында Башҡортостан предприятиелары һәм ойошмаларының наноиндустрия өлкәһендәге проекттары күргәҙмәһен ойоштороу ниәтләнелә.\nҠунаҡтар шулай уҡ Өфө, Салауат ҡалалары предприятиеларына ла барасаҡ. Ә нанотехнологияларҙы һәм наноиндустрияны үҫтереү мәсьәләләре буйынса кәңәшмә төп ваҡиға булып торасаҡ. Беҙҙең республика менән «Роснано» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһында хеҙмәттәшлек тураһындағы протоколға ҡул ҡуйыласаҡ.


“Әҙерһеңме? Һәр саҡ әҙер!” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Әҙерһеңме? Һәр саҡ әҙер!”\n“Әҙерһеңме? Һәр саҡ әҙер!” 17.05.2014 // Йәмғиәт\n19 май – пионер ойошмаһы барлыҡҡа килгән көн. Ошо уңайҙан республиканың ҡала һәм райондарында төрлө саралар үтәсәк. Ғөмүмән, атай-олатайҙарҙың, ағай-апайҙарҙың кемеһе генә пионер булманы икән?! Улар ялҡынлы йылдарҙы һағынып иҫкә ала. Ә һеҙ пионер сағығыҙҙы хәтерләйһегеҙме һәм ойошманың тәрбиәүи ролен нисек баһалайһығыҙ?\nЗөһрә ЙӘҺҮҘИНА, 1986 — 1990 йылдар пионеры, Аркадий Гайдар исемендәге дружина советы рәйесе:\n– Беҙҙе пионерия сафына алған яҙ ҡар апрелдә үк иреп бөткәйне. Белем усағының иң яҡшы уҡыусылары муйындарыбыҙға галстук бәйләгәйне. Башҡа пионерҙар, комсомолдар алдында: "Мин, йәш пионер, иптәштәрем алдында илемде яратырға, Ленин ҡушҡанса яҡшы уҡырға ант итәм!"– тип ант биргәйнек. Мәктәптең пионер вожатыйы: "Коммунистар партияһы өсөн көрәшкә әҙер бул!" – тигәс, "Һәр саҡ әҙер!" – тип вәғәҙә бирҙек.\nПионерҙар дәүләткә металл, макулатура йыйыу, Тимур командалары ойоштороп, ололарға ярҙам итеүҙә, өмәләр ойоштороуҙа һәр саҡ алдынғы булды. Иң яҡшы уҡығандар, йәмәғәт эштәрендә әүҙем ҡатнашҡандар район, республика слеттарына саҡырылды, "Артек", "Орленок" кеүек Бөтә Союз пионер лагерҙарына юллама менән бүләкләнде. Йылдар үтә, уның менән тотош быуындар ҙа үҙгәрә. Бөгөнгө заман балалары араһында Владимир Ильич Лениндың кем икәнен дә белмәгәндәрҙең булыуы ҡыҙғаныс. Беҙҙең мәктәп йылдары пионер булыуыбыҙ, нимәгәлер инанып йәшәүебеҙ, шәхес булараҡ камиллыҡҡа ынтылыш тәрбиәләгән ойошма эше менән йәмле булған икән.\nМарат ҠӘҘЕРҒОЛОВ, Өфө ҡалаһы:\n— Хәтерләмәгән ҡайҙа?! Йәштәр ҙур теләк менән ойошмаға ылыҡты. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, пионер хәрәкәтенең бәҫе төштө. Әлбиттә, республикала ул 20 йыл элек "Башҡортостан пионерҙары" исеме аҫтында яңынан тергеҙелде, әммә, кем әйтмешләй, заман башҡа — заң башҡа. Бөгөнгө йәштәр уны барыбер ҙә башлыса тарих күҙлегенән генә өйрәнә.\nМаһира НИҒМӘТУЛЛИНА, Благовар районы:\n— Пионер йылдарын гел йылы тойғолар менән генә хәтерләйем. Дөйөм алғанда, тәү сиратта тәрбиә өлкәһендә ярҙамы ҙур булды, минеңсә. "Икеле" алып ҡына ҡара — өлкән кластарҙа уҡыған комсомол ағай-апайҙар кәрәгеңде лә бирер. Ҡурҡыу түгел, ә ололарға, йәмғиәткә, ғөмүмән, шул заманға хөрмәт билдәһе ине был.\nАйрат ЗАМАНОВ, Нефтекама ҡалаһы:\n— Ҡыҙыл галстук тағып йөрөү, уны көн дә тиерлек йыуып, үтекләү әле лә хәтеремдә. Бер көн уны өйҙә онотоп ҡалдырғанмын. Ҡайтып әйләндем. Дәрескә һуңлаһам да, галстук муйында ине.\nСәриә СОЛТАНОВА, Ауырғазы районы:\n— Заманында ысын мәғәнәһендә илһөйәрҙәр, намыҫлы, ысын кешеләр тәрбиәләүҙә баһалап бөткөһөҙ әһәмиәткә эйә булды. Элек пионер хәрәкәте IV кластан алып комсомол йәшенә тиклемге бөтә балаларҙы ла үҙенә йәлеп итә ине. Уның сафтарында тәрбиә һәм сынығыу алып, күпме билдәле шәхестәр үҫеп сыҡты. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, емерелгәнде тергеҙеүе ауыр. Шул арҡала бөгөн үҫмерҙәр урам тәрбиәһе ала — шуныһы үкенесле.