Ираҡ — Башҡорт Википедияһы\n33°20′00″ с. ш. 44°23′00″ в. д.HGЯO\n(Ирак битенән йүнәлтелде)\nғәр. الجمهورية العراقية аль-Джумхури́я аль-Ираки́я сорани کۆماری عێراق Комари Ирак\nДевиз: «Аллаһ бөйөк (الله أكبر)»\nҮҙаллылыҡ датаһы 3 октябрь 1932 ( Бөйөк Британиянан)\nРәсми телдәр Ғәрәп теле һәм ҡорд телдәре\nБаш ҡала Бағдад\nЭре ҡалалар Бағдад, Мосул\nИдара итеү төрө Парламент республикаһы Де-юре, 2005 йылдағы референдумда ҡабул ителгән Конситуцияға ярашлы.\n• % һыу өҫтө 57\n435 052 км²\n• Һаны (2014)\n36 004 552 чел. (44)\nИЧР (2011) ▬ 0,573 (уртаса') (132 урын)\nВалюта Ираҡ динары (IQD, код 368)\nКод ISO IQ\nМОК коды IRQ\nИра́ҡ (ғәр. العراق, сорани عێراق), рәсми атамаһы — Ира́ҡ Республикаһы (ғәрәп. جمهورية العراق, сораниکۆماری عێراق) — Яҡын Көнсығыштағы дәүләт. 2014 йылда халҡы 36 миллиондан күберәк, территорияһы — 435 052 км². Халыҡ һаны буйынса донъяла — 39-сы, территорияһы буйынса 57-се урында тора.\nБаш ҡалаһы — Бағдад. Дәүләт телдәре — ғәрәп һәм сорани теле. Федератив дәүләт, парламент республикаһы. 2014 йылдың 24 июлендә президент вазифаһына Фуад Масум ултыра. 18 провинцияға (мухафаз) бүленә.\nМесопотамия уйһыулығында, Тигр һәм Евфрат йылғалары үҙәнендә урынлашҡан. Илдең көньяҡ-көнсығыш ярҙарын Фарсы ҡултығы һыуҙары йыуа. Ҡоро ерҙә көньяҡ-көнсығышта Кувейт, көньяҡта Сәғүд Ғәрәбстаны, көнбайышта Иордания һәм Сүриә, төньяҡта Төркиә һәм көнсығышта Иран менән сиктәш. Этномәҙәни күп төрлөлөгө менән айырыла. Халҡының 95 проценты самаһы ислам динен тота, ҡалған 5 проценты нигеҙҙә Көнсығыштың Ассирия сиркәүенә ҡарай.\nАграр ил. 2014 йылға ҡарата һатып алыу һәләте паритеты буйынса эске тулайым продукция 522,7 миллиард АҠШ долларын тәшкил итә. Аҡса берәмеге — Ираҡ динары.\nИлдең бойондороҡһоҙлоғо 1932 йылда иғлан ителә. 1958 йылда Иордания короллеге менән берҙәм Ғәрәп Федерацияһы ойошторола. 1979 йылдың 16 июлендә Бағдадта һарай түңкәрелеше була — ил президенты әл-Бакр отставкаға ебәрелә; 1979—2003 йылдарҙа Ираҡ президенты Саддам Хөсәйен була. 2003 йылдың мартында коалиция көстәре баҫып инеүе һөҙөмтәһендә Саддам Хөсәйендең хакимлығына нөктә ҡуйыла.\n1.2 Колониаль осор\n6 Рәсәй менән мөнәсәбәте\n8 Иҡтисад һәм финанстар\n8.1 Дөйөм торошо, төп күрһәткестәр\n9.1 Традицион кейем\nТөп мәҡәлә: Ираҡ тарихы\nИраҡтың бойондороҡһоҙлоғона һәйкәл 1991 йылғы купюрала.\nМесопотамияның Тигр һәм Евфрат йылғалары үҙәнендәге уңдырышлы өлкәһе Аккад, Вавилония һәм Ассирия кеүек боронғо цивилизациялар тыуыу урыны булып тора. Месопотамия ерҙәрендә тәүге дәүләттәр беҙҙең эраға тиклем IV меңъйыллыҡта барлыҡҡа килә. Оҙаҡ ваҡыт хәҙерге Ираҡ территорияһы Фарсы һәм Селевкидтар дәүләте составында була.\n636 йылда Месопотамияны ғәрәптәр яулап ала һәм үҙҙәре менән ислам динен индерәләр. 762 йылда Бағдад Ғәрәп Хәлифәтенең үҙәгенә әйләнә һәм 1258 йылда монголдар баҫып алып, Бағдадты емереп, хәлифәне үлтергәнгә тиклем ошо статусын һаҡлай.\nКолониаль осор[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n1534 йылда Месопотамия территорияһын төрөк-ғосмандар яулап ала һәм ул Ғосман империяһы составында була.\n1914 йылда Британия ғәсәкрҙәре Ираҡтың көньяғына баҫып инә, 1918 йылда иһә тотош территорияны тигәндәй үҙ контроленә ала.\n1921 йылда Ираҡ короллеге иғлан ителә (ғәрәпсә «ярҙар араһындағы ер») Милләттәр Лигаһының Бөйөк Британияға биргән Месопотамия территорияһына хоҡуҡ мандаты 1932 йылға тиклем ғәмәлдә була.\n2005 йылда ҡабул ителгән Конституция буйынса, Ираҡ — халҡының өс төп этнодини общинаһы: шығый ғәрәптәр, ғәрәп сөнниҙәр һәм ҡурдтар консенсусы нигеҙендә ойошторолған федератив парламент республикаһы.\nСаддам Хөсәйен режимы ваҡытында сөнниҙәр бер ни тиклем ил менән идара итә, ә һуңынан оппозицияла булалар. 2005 йылдың ғинуарында үткән Ойоштороу йыйылышына һайлауҙарҙа, нигеҙҙә шығый ғәрәптәр һәм ҡурдтар ҡатнаша. Сөнни ғәрәптәр һайлауҙарҙы бойкотлай. Сөнки Ойоштороу йыйылышында улар бөтөнләй булмай һәм илдең сәйәси тормошонан бөтөнләй ситләштереләләр.\n2005 йылдың көҙөндә сөнниҙәр партияһы үҙ яҡлыларҙы 15 октябрҙә референдумға сығарылған яңы конституция проектын кире ҡағырға саҡыра. Улар был документтың шығыйҙар һәм ҡурдтар тарафынан көсләп тағылыуы һәм илдең дәүләт һәм территориаль бөтөнлөгөн ҡаҡшатасағын белдерә. Сөнниҙәр фекеренсә, проектта нығытылғанса Ираҡты федерализациялау төньяҡта — ҡурдтарға, көньяҡта шығыйҙарға нефть табыуҙан алған килемде үҙҙәре тотоноу мөмкинлеген бирә. Ғәрәп илдәре лигаһы килеп ҡыҫылғас ҡына сөнниҙәрҙең ҙур ойошмаһы — Ираҡтың ислам партияһы конституция проектын хупларға ризалаша. Үҙ сираттарында шығыйҙар менән ҡурдтар документтың бәхәсле пункттарын еренә еткереп эшләү өсөн парламент комиссияһы ойошторорға һүҙ бирә. 2005 йылдың 15 декабрендә уҙған Милли ассамблея — парламент һайлауҙарында шығыйҙарҙың Берләшкән Ираҡ альянсы 275 урындың 140 мандатына эйә булып, еңеү яулай һәм күпселек фракцияһы булып тора. Сөнниҙәр — 18, Ҡурд партиялары альянсы 75 мандатҡа эйә була. Ҡалған урындар төрлө ваҡ дини һәм этник партиялар араһында бүленә.\n2010 йылдың 7 мартында үткән һайлауҙарҙа элекке сөнниҙәр оппозицияһы көтмәгәндә еңеү яулай. Элеке премьер-министр Айяд Аляви етәкләгән «Закон дәүләте» блогы парламентта 325 урындың 91-енә эйә була. Хөкүмәттең ғәмәлдәге башлығы Нури әл-Малики блогы бер мандатҡа ғына кәмерәк урын ала. Өсөнсө урында 70 мандат менән Ираҡ милли альянсы, ә ҡурд партияларына 43 урын ҡала.\nКүп төбәктәрҙә власть хәрби хәрәкәттәрен туҡтатҡан баш күтәреүселәр ойошмаларын ҡулында ҡала. Уларҙың иң ҙуры — Ираҡтың ислам партияһы. Ул үҙенең атамаһына ҡарамаҫтан, БААС йәшерен партияһының хәрби ойошмаһы булып тора.\nМилли ассамблея (Ираҡ парламенты) 325 урынлы, партия исемлеге буйынса һайланған Вәкилдәр советынан тора. Юғары палата (Союз советы) әлегә ойошторолмаған.\nХөкүмәт (министрҙар кабинеты) парламенттың иң ҙур фракцияһы тарафынан булдырыла һәм уға премьер-министр етәкселек итә. Шығыйҙар хөкүмәтте халыҡтың башҡа төркөмдәре фекерен иҫәпкә алмай ғына төҙөргә уйлаһа, АҠШ милли берҙәмлек хөкүмәте итеп төҙөүҙе һәм вазифаларҙы түбәндәгесә бүлеүҙе: премьер-министр вазифаһына (Ираҡ конституцияһы буйынса төп вазифа) — шығый, президент итеп- ҡурд, парламент рәйесе итеп сөнни вәкилен тәғәйенләүҙе талап итә. Был вазифалы шәхестәрҙең ике урынбаҫары етәкселәрен тулыландырырға, йәғни берәр вице-президент урынынһәр саҡ шығыйҙар һәм сөнниҙәр биләргә тейеш була. Американдарҙың талабы шығыйҙарҙа, бигерәк тә премьер-министр Ибраһим әл-Джаафариҙа ҡәнәғәтһеҙлек тыуҙыра, әммә американдарға уларҙы инандырыу мөмкин була. 2006 йылдың апрелендә Ибраһим әл-Джаафариға урынын Муктад әс-Садрҙың һәм Ираҡтың рухи лидеры, бөйөк аятулла Али әл-Систаниҙың яҡлауында булған Джавад (Нури) әл-Маликиға ҡалдырырға тура килә.\n2008 йылда Ираҡта булған рәсәйле Лоуренс Месопотамский раҫлауынса, хөкүмәт илде генә түгел, хатта Бағдадты ла контролләмәй. Уның яҡынса баһалауы буйынса, Бағдад үҙәгендә фатирҙарҙың 80 — 90 проценты ташландыҡ. «Йәшел зона» һәм Ҡурдистандан башҡа, Ираҡтың халыҡ йәшәгән биләмәләрендә ут һәм һыу юҡ, отелдәрҙә кискеһен шәхси электр генераторҙары эшләй. Телетапшырыуҙар эфиры юҡ, бары тик юлдаш тапшырыуҙары ғына бар, уларҙы үҙҙәренең электр генераторҙары булған халыҡтың бай ҡатламы ғына ҡарай ала. Халыҡтың күпселеге ҡасандыр абруйлы булған үҙәктән сит илгә ҡасҡан.\n2008 йылда Бағдадҡа 40 000 ҡасаҡ ҡайта. 2009 йыл башында күсемһеҙ милек һатыу менән шөғөлләнеүсе Бағдад компанияларының береһенең директоры ҡасаҡтар ҡайтыуға бәйле, фатирҙарға һиҙелерлек хаҡ артыуын билдәләй һәм быны тәү сиратта һуғыш тамамланыу менән аңлата.\nРәсәй журналисы Надежда Кеворкова раҫлауынса, Ираҡта бөтөн юлдар ҡыйратылған, юл буйы территориялары тапалып, шымарып бөткән, 7 йыл оккупация осоронда ауыл хужалығы тулыһынса юҡҡа сыҡҡан, төҙөлөш эштәре адып барыу мөмкин түгел, оккупация режимы реконструкция үткәреүҙе күҙаллау мөмкинлеге бирмәй.\nСәнәғәт етештереүе үҫеше 2007 йылда 7,9 процент тәшкил итһә, 2008 йылда — 10,5 процент (донъяла 11-се урын), 2009 йылда 3,4 процент ҡына була. Эске тулайым продукция үҫеше 2007 йылда 1,5 процент, 2008 йылда 9,5 процент, 2009 йылда 4,3 процент тәшкил итә.\nБер үк ваҡытта нефть табыу ниндәйҙер кимәлдә һаҡланып ҡалһа ла, уны сит илгә һатыу, бигерәк тә Төркиәгә, бик йыш күҙәтелгән саботаж арҡаһында тотороҡло түгел.\nПарламент һайауҙары 2010 йылдың 7 мартында үтеүгә ҡарамаҫтан, еңеүсе партиялар ғауғалашып, яңы парламент ойоша алмай һәм бары тик 10 ноябрҙә генә хөкүмәт формалаштырыу һәм власть бүлешеү тураһында килешеү мөмкин була.\nИраҡтың этно-дини төркөмдәре\nҒәрәп шығыйҙары Ғәрәп сөнниҙәре Ҡурдтар Ассириялылар Йәзиттәр Ираҡ туркомандары\n10000 б.э. тиклем 60 000\n1000 б.э. тиклем 3 000 000\n500 б.э. тиклем 5 000 000\n1950 7 000 000\n2000 24 000 000\n2014 31 000 000\n2030 (фараз) 51 000 000\n2100 (фараз) 293 000 000\n2009 йылғы баһалауҙар буйынса, Ираҡта яҡынса 31 млн халыҡ йәшәй.\nҠайһы бер мәғлүмәттәргә ярашлы, Ираҡта шығыйҙар халыҡтың 65 процентын тәшкил итә, сөнниҙәр — 35 процент (күрәһең, бары тик мосолман халҡы ғына күҙ уңында тотолалыр). Башҡа мәғлүмәттәр буйынса (һөҙөмтәләре БМО-ға тапшырылған 1997 йылғы халыҡ иҫәбен алыу), илдә, киреһенсә, сөнниҙәр — 66, шығыйҙар 34 процент. 1997 йылғы халыҡ иҫәбен алыу Ираҡ Ҡурдистанының өс провинцияһында уҙғарылмай, шуға күрә ҡайһы бер эксперттар уның һөҙөмтәләрен шик аҫтына ҡуя.\nШығыйҙар — көньяҡта, ҡурдтар — төньяҡта, христиандар тарҡау йәшәй.\nСаддам Хөсәйен хакимлығы осоронда шығыйҙар власть органдарында әҙ була һәм АҠШ, илгә баҫып инер алдынан, уларҙың ярҙамына өмөтләнә. Әммә шығыйҙар яйлап американдарға ҡаршы йыһат иғлан итә. Шығыйҙарҙың ҡаршылыҡ үҙәге булып Махди армияһы тора. Уны формаль рәүештә шығый лидеры Муҡтад әс-Садр етәкләй.\nИраҡта 850 мең ассириялы йәшәй. 2003 йылда Саддам Хөсәйендең режимы ҡолатылғандан һуң, уларҙы урлау, үлтереү, ҡорамдарын яндырыу күренештәре башлана.\nИраҡтағы бөгөнгө ғәрәптәрҙең, ҡурдтарҙың, Ираҡ туркомандарының, американдарҙың һәм Төркиә төрөктәренең ҡатмарлы мөнәсәбәттәре шау-шыу тыуҙырыуы менән билдәле булған «Долина волков: Ирак» нәфис фильмында асыҡ һүрәтләнә. Фильмды төшөрөүселәр уны аныҡ ваҡиғаларға нигеҙләнгән, тип билдәләй.\n2014 йылдың февралендә «Шәхси статус тураһында Джаафари ҡануны» ҡабул ителә. Элек егеттәр һәм ҡыҙҙар 18 йәштән никахҡа инә алһа, яңы ҡанун егеттәргә — 15, ҡыҙҙарға 9 йәштән никахлашырға рөхсәт бирә.\nҠурдтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nСаддам Хөсәйен осоронда Ираҡтың вице-президенты ҡурд сығышлы Таха Ясин Рамаҙан була. Ираҡтың иң тыныс төбәге булып ярымбойондороҡһоҙ «Ҡурдистан төбәге» тора. Унда элек бер-береһе менән дошманлашҡан ҡурд партиялары: Эрбильи һәм Дахук провинцияларының ҙур өлөшөн контролдә тотҡан Ҡурдистандың демократик партияһы (ҠДП — ДПК, лидеры Масуд Барзани) менән төп ҡалаһы Сөләймания булған Ираҡ Ҡурдистанының көньяҡ өлөшөндә власть урынлаштырған Ҡурдистандың патриотик союзы (ҠПС — ПСК, лидеры Джаляль Талабани) үҙ-ара килешә. Формаль берҙәмлеккә ҡарамаҫтан, Ираҡ Ҡурдистанының ике өлөшө лә айырым һәм төрлөсә идара ителгән территориялар. Был ойошмалар Ираҡ Ҡурдистанын Саддам Хөсәйен Фарсы ҡултығындағы һуғышта еңелгәндән һуң үҙ контроленә ала.\n2003 йылдың март-апрелендә Ираҡ армияһын тар-мар иткәндән һуң, ПСК һәм ДПК-ға буйһонған пешмерга (хәрби) ҡурд отрядтары Азат Ҡурдистандан артабан хәрәкәт итеп, Киркук һәм Мосулды, уларҙың эргәһендәге курдтар йәшәгән биләмәләрҙе үҙ контроленә ала һәм киң күләмле таҙартыу операциялары үткәрә, Саддамдың «ғәрәпләштереү» сәйәсәте барышында ҡурдтарҙан тартып алынған ерҙәрҙән ғәрәп күскенселәре ҡыуыла.\nБыл бер яҡтан ғәрәптәр яғынан, икенсе яҡтан Киркук нефть үҙәгендә ҡурдтарҙың контроль булдырыуҙарынан ҡурҡҡан Төркиә тарафынан ҙур ҡаршылыҡтар тыуҙыра һәм, һөҙөмтәлә, Ираҡта бойондороҡһоҙ Ҡурдистан ойошторолоуы Төркиәнең үҙендә ҡурдтар хәрәкәтенең көсәйеүенә килтерә. Анкара аҙсылыҡта булған төрки телле туркомандарға ҡарата репрессиялар башланыуҙан ҡурҡып, рәсми белдереү яһай.\n2003 йылдан ике ҡурд партияһы ла бер төптән эшләй: власть мәсьәләләре ике етәксе араһындағы килешеү буйынса хәл ителә, килешеүгә ярашлы уларҙың береһе — Ираҡ президенты, икенсеһе Ираҡ Ҡурдистаны президенты булып һайланырға, ә вазифалар һәм парламенттағы урындар 50-гә 50 формулаһы буйынса бүленергә тейеш була. Шуға күрә 2005 йылдың 15 декабрендәге парламент һайлауҙарына ҡурд партиялары бер исемлектән үтә һәм 275 урынлыҡ парламентта 53 урын ала.\nШунда уҡ Ираҡтың яңы Конституцияһын ҡабул итеү «Ҡурдистан төбәгенең» киң автономияһына рөхсәт бирә. Шул уҡ ваҡытта ҡурд партияларының маҡсаты бойондороҡһоҙлоҡ түгел, ә федерация була. Йәғи был көсһөҙ үҙәк власы шарттарында ҡурд хакимдары американдарҙың өнһөҙ ризалығы менән үҙ территорияларында нисек теләй шулай хакимлыҡ итә, тигәнде аңлата. 2005 йылдың апрелендә Талабани Ираҡ президенты итеп һайлана.\n2006 йылдың 16 матында, газ ҡулланыу һөжүменә 18 йыл тулғанда, Талабани контролендә булған Халабджа ҡурд ҡалаһында киң күләмле тәртипһеҙлектәр башлана. Ҡоторған халыҡ төркөмө «газландырыу» мемориаль музейын яндыра, уның барлыҡ экспонаттарын юҡҡа сығара. Полицияның ут асыуы һөҙөмтәһендә 14 йәшлек үҫмер һәләк була, бер нисә кеше яралана. Ярһыған халыҡ музейҙың 80 мең кеше йәшәгән ҡалала Ираҡ Ҡудистаны властары тиҫтә йыл эсендә төҙөгән берҙән-бер бина булыуын, шул уҡ ваҡытта һыу, электр менән тәьмин итеү, юлдарҙы асфальтлау мәсьәләләре бөтөнәй хәл ителмәй, «беҙ был алдаҡсыларҙан (ҡурд сәсәймәндәренән) туйҙыҡ һәм уларҙы ҡалала күргебеҙ килмәй», тип белдерә.\nИраҡ Ҡурдистанында сикле плюрализм йәшәй, Ираҡ Коммунистар партияһының филиалы — актив, маоист йүнәлешендәге ҙур булмаған компартия эшләй. Шул уҡ ваҡытта исламистар партияһы эшмәкәрлеге рөхсәт ителмәй. Ансар әл-Исламдың ойошмаһы Халабджда ойошторған исламист анклавы 2003 йылда Американың утҡа тотоуынан һуң бөтөрөлә, әммә ҡурд исламистары Ираҡ Ҡурдистанынан ситтә лә йәшерен актив эш алып бара.\n2005 йылдың 12 июнендә Ҡурдистан парламенты Масуд Барзаниҙы төбәк президенты тип иғлан итә. 2006 йылдың майында Ҡурдистан парламенты Эрбилдағы (ДПК) һәм Сөләйманиялағы (ПСК) ике көнәркәш идара үҙәге урынына берҙәм хөкүмәтте раҫлай. Яңы кабинетты Масуд Барзаниҙың туғаны Нечирван Барзани етәкләй. Вице-премьер вазифаһын ПСК вәкиле Омар Фәттәх биләй. Яңы хөкүмәткә 26 берләштерелгән министрлыҡ буйһона. Финанстар, юстиция, эске эштәр һәм пешмерг эштәре (хәрби) министрлыҡтары алдағы 6-12 айҙа үҙ-аллы эшләй. 2009 йылдың 25 июлендә Барзани дөйөм һайлауҙарҙа 68 процент тауыш йыйып, президент итеп һайлана.\n2009 йылдың яҙында ПСК-нан Талабаниҙың элекке урынбаҫары Нуширван Мостафа етәкселегендә «Горран» («Перемены» — «Үҙгәрештәр») хәрәкәте айырылып сыға. Ул идара итеүсе ике партияға ла ҡәтғи оппозицияла тора, уларҙы коррупцияла һәм демократик ҡарашта булмауҙа ғәйепләй. 2009 йылдың 25 июлендә төбәк парламент һайлауҙарында 111 урындың 25-енә эйә була. «Горрандан» башҡа Ҡурдистан парламентында Ҡурдистандың ислам хәрәкәте һәм Ҡурдистандың ислам төркөмөнөң 10 депутаты ла оппозицияла тора.\nРәсәй менән мөнәсәбәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nИраҡ Рәсәй Федерацияһы менән дипломатик мөнәсәбәттәргә эйә.\n1944 йылдың 25 авгусы — 9 сентябре — миссиялар кимәлендә дипломатик мөнәсәбәттәр булдырыла.\n3—8 ғинуар, 1955 йыл — Ираҡ хөкүмәте дипломатик мөнәсәбәттәрҙе өҙә.\n18 июль, 1958 йыл — илселек кимәлендә дипломатик мөнәсәбәттәрҙе тергеҙеү тураһында килешеүгә өлгәшенелә.\nКонституция[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nИраҡ конституцияһы — 2005 йылдың 15 октябрендә ҡабул дөйөм халыҡ референдумында ҡабул ителгән төп закон. Ул 5 бүлектән тора, ҡайһы бер бүлектәре главаларға бүленә, главалар — тематик өллөштәргә. Конституцияла даими һәм ваҡытлы положениелар бар, һуңғыларының мөҙҙәте төп зпконда билдәләнгән. Барлыҡ ваҡытлы положениеларҙы ла иҫәпкә алып, Ираҡ Конституцияһында барлығы 144 статья иҫәпләнә.\nТөп мәҡәлә: Ирак иҡтисады\n2014 йылда һатып алыу һәләте паритеты буйынса тулайым эске продукт 526,1 миллиард АҠШ доллары тәшкил итеп, донъяла 36-сы урында тора (йән башына 15 300 АҠШ долл. — донъяла 102-се урын). Шул уҡ йылда иҡтисадтың түбәнәйеүе 2,1 процент күләмендә билдәләнә. Килем — 86,03 млрд АҠШ долл., сығым — 97,57 млрд АҠШ долл., бюджет дефициты — тулайым эске продукттан 5,2 процент тәшкил итә\nТөп мәҡәлә: Ираҡ мәҙәниәте\nТрадицион кейем[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nИраҡ ғәрәптәренең традицион кейеме төньяҡ ғәрәптәренең бәҙүән костюмына яҡын. Ир-ат аҫҡа табан тарайып киткән аҡ ыштан һәм билбау (натак) менән быуып ҡуйылған оҙон күлдәк (дишдаша) кейә. Һыуыҡ ваҡытта уның өҫтөнән плащ (аба) кейелә. Баш кейеме булып баш тирәләй уралған йөн жгут (агаль) ярҙамында бәйләнгән яулыҡ (яшмаг) хеҙмәт итә. Киң таралған аяҡ кейеме — ағас йәки күн сандалый, байыраҡтар араһында — йомшаҡ туфлиҙар. Көньяҡ Ираҡтағы дөгө үҫтереүселәр һәм балыҡсыларҙың кейеме бик йыш янбаштағы бәйләмесиән генә тора.\nҠатын-ҡыҙ кейеме ыштандан, йәштәрҙә сағыу төҫтәге, ололарҙа ҡара төҫтәрҙәге оҙон күлдәктән (атаг), ебәк йәки йөн плащ-абанан тора. Баштарына ҡара яулыҡ ябыналар, уның аҫтынан маңлайҙарына яҫы туҡыма (чардаг) бәйләйҙәр. Эйәктән түшкә икенсе яулыҡ (фута) төшә; изге урындарға хаж ҡылыусы ҡатын-ҡыҙҙар аҡ яулыҡ ябына.\n↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 4.1 // Конституция Иракской Республики — 2005.\n↑ Embassies overseas of Republic of İraq: جريدة الصباح تنشر احصائية وزارة التخطيط لعدد نفوس سكان العراق لسنة\n↑ Отчёт о командировке в Республику Ирак с 5 по 9 марта 2010 года члена ЦИК России Сиябшаха Магомедовича Шапиева Новости ЦИК России\n↑ Багдадский бульвар\n↑ Специальный репортаж из Ирака\n↑ Багдад сегодня\n↑ 11,0 11,1 CIA — The World Factbook\n↑ Iraq. International Monetary Fund. Проверено 27 апреля 2009.\n↑ Волчья долина — Ирак\n↑ Уж замуж невтерпеж // LENTA.RU от 6 мая 2014\n↑ 22,0 22,1 22,2 Iraq (инг.). CIA (14 октября 2015). — Справка по Ираку на официальном сайте ЦРУ. 14 октября 2015 тикшерелгән.\nBNF: 118646205 · GND: 4072920-5 · ISNI: 0000 0001 2181 4095 · LCCN: n79077342 · NDL: 00564211 · SUDOC: 026389428 · VIAF: 147734579\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ираҡ&oldid=896176 ҡабул ителгән\nВикипедия:География буйынса яҡшы мәҡәләләр\nБыл бит һуңғы тапҡыр 22:48 3 июль 2019 үҙгәртелгән.


Йыл әйләнәһенә – «Йәйләү»ҙә » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәғариф » Йыл әйләнәһенә – «Йәйләү»ҙә\nБР Мәғариф министрлығы тарафынан 15 йылдан ашыу ойошторолоп килгән Башҡортостан мәҙәниәте һәм тарихы буйынса йәйге лагерь балаларҙың яратҡан ял итеү урынына әйләнде. Балалар унда отрядтарға түгел, ырыуҙарға бүленеп, һәр ырыуҙың оранын, йырын өйрәнде. Лагерҙа аралашыу тик туған телдә генә барҙы. Был лагерь республикабыҙҙың Ғафури, Стәрлебаш, Ейәнсура райондарында ойошторолдо. Уны уҡыусылар шул тиклем оҡшатты, хатта икенсе, өсөнсө тапҡырға ла бик теләп барҙы. Хәҙер иһә уҡыусыларға йәйгеһен генә түгел, «Салют» балалар шифаханаһы нигеҙендә уларға йыл әйләнәһенә ял итеү мөмкинлеге барлыҡҡа килде. Бында яңыраҡ «Йәйләү» балалар ял итереү, һауыҡтырыу һәм үҫтереү үҙәге эшләй башланы.\n– Был яңылыҡ түгел, Мәғариф министрлығында эшләгән ваҡытта Яҡутстанда күреп ҡайтҡайным. Унда «Ленский край» тип аталған форум ойошторолған. 10 – 14 көн буйы балалар унда ял итә, төрлө курстарға йөрөй. Шул ваҡытта уҡ беҙҙә лә ошондай ял итеү урыны булдырыу хаҡында хыяллана башлағайным. Маҡсатыбыҙ – халыҡ традициялары һәм педагогикаһы нигеҙендә тәрбиә биреү, ауыл балаларына рус теле һәм математика фәндәренең ниндәй кимәлдә ойошторолорға тейешлеген күрһәтеү. Сөнки бында уҡыусыларға ошо фәндәр буйынса өҫтәмә дәрестәр ҙә ойошторабыҙ. Уларҙы юғары категориялы уҡытыусылар үткәрә, – тип һөйләй үҙәктең директоры Рәйсә Күзбәкова.\nБөтә эштең нигеҙендә билдәле йәмәғәт эшмәкәре, яҙыусы Мәрйәм Бураҡаеваның «Йәйләү» программаһы ята. Ял үҙәгендә үҫмерҙәр шулай уҡ бер нисә ырыуға бүленгән. Уҡыусылар бында дауалау курстары ла үтә, шул уҡ ваҡытта туған телдә үткәрелгән төрлө сараларҙа үҙҙәренең һәләтен үҫтерә, рус теле һәм математика буйынса ойошторолған өҫтәмә дәрестәрҙә белемен камиллаштыра, психолог кәңәштәрен алып, үҙ-үҙенә ышанысын арттыра ала. Тәрбиәселәр һәм вожатыйҙар балаларға тормошта дөрөҫ йүнәлеш биреү, рухи ныҡлыҡ тәрбиәләүгә ныҡлы иғтибар бүлә. Баш ҡаланың иҫтәлекле урындарына экскурсиялар, билдәле шәхестәр менән осрашыуҙар ҙа быға йоғонто яһамай ҡалмай.\n– Республиканың төрлө төбәктәренән иң һәләтле балалар йыйылған, улар менән эшләүе лә күңелле. Иплеләр, тәртиплеләр, ихластар, яуаплылар. Һәр әйткәнде тыңлап, сараларҙа ихлас ҡатнашып торалар, – тип үҙ фекерҙәре менән уртаҡлаша тәрбиәсе булып эшләүсе Илүзә Яхина.\nМ. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының башҡорт филологияһы факультеты студенттары бында вожатый булып эшләй. Был уларҙың үҙҙәре өсөн дә файҙалы.\nЯл итеү үҙәгендә тәүге смена 10 – 11-се синыф уҡыусыларын йыйған, әле иһә 8 – 9-сы синыф уҡыусылары ял итә. Бер нисә көн эсендә улар бында өйрәнеп, бик оҡшатып та өлгөргәйне.\n– Ял бик оҡшай, күңелһеҙләнеп ултырырға ваҡыт юҡ, көн дә төрлө саралар булып тора. Үҙемә яңы дуҫтар таптым. Көндәр һиҙелмәй ҙә үтеп тора, хатта, ҡайтыр көн етеп ҡуйыр инде, тип борсолабыҙ. Тағы ла бик теләп ял итергә ҡалыр инем, – ти Туймазы районының Ҡандра ауылынан килгән Рамаҙан Әхмәтйәнов.\nҺәр эште башлағанда ауырлыҡтар аша үтергә тура килә, балалар өсөн ял үҙәге ойоштороусылар ҙа әлеге ваҡытта бер аҙ ҡыйынлыҡтар кисерә. Шуға ҡарамаҫтан, был файҙалы эштең яҡты киләсәгенә өмөтләнә улар.\nСығыу ваҡыты 23-04-2013, 11:56 | Ҡаранылар: 1331


Республикала 18 музыка мәктәбе лицензияһыҙ эшләй\nБелем усаҡтарына лицензия бирелмәүе биналарҙың төҙөлөш, санитар һәм гигиена талаптарына яуап бирмәүенә бәйле. Мәсьәлә Контроль иҫәп палатаһы ултырышында ҡаралды.\nӨфөнөң 9-сы музыка мәктәбендә белем алыусы бер туғандар былтыр Санкт-Петербург ҡалаһында уҙған халыҡ-ара конкурста еңеү яуланы. Гөлйемеш Ҡылысова менән Гөлгөнә Баһауетдинова думбырала уйнай. Музыка мәктәбендә шөғөлләнеүсе йәш һәләттәр моң донъяһында тәүге аҙымдарын яһай, ҡаҙаныштарға ирешә. Ләкин Контроль иҫәп палатаһы тикшереүе барышында был мәктәптең лицензияһыҙ эшләүе асыҡланған. Бындай белем усаҡтары республикала байтаҡ. Иҫкергән биналар заман талаптарына яуап бирмәй, шуға рөхсәт ҡағыҙы ла ала алмай. Шуға ҡарамаҫтан мәктәптәр эшмәкәрлек алып барыуҙан туҡтамай.\nЕлена Петрова, контроль иҫәп палатаһы аудиторы: «Янғын хәүефһеҙлеге стандарттары йыш үҙгәреп тора. Биналарҙы төҙөкләндереп стандарттарға тап килтереү өсөн бик күп аҡса талап ителә. Балаларыбыҙ шул мәктәптәргә йөрөй икән проблема хәл ителергә тейеш. Бюджет дефицитына ғына һылтанырға ярамай. Белем усағының мотлаҡ лицензияһы булырға тейеш».\nМәсьәләне хәл итеү өсөн Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығына депутаттар менән берлектә эш итергә кәрәк, тип билдәләнде кәңәшмәлә. Иҫке биналарҙа дәрес уҙғарыу балалар өсөн дә хәүефле. Уларҙың барыһында ла капиталь ремонт уҙғарыу талап ителә. Ә ҡайһы бер музыка мәктәптәрен төҙөкләндереү эштәре генә ҡотҡара алмай. Шулай ҙа был белем усаҡтарын һаҡлап алып ҡалырға, уҡыусылар һанын 12 процентҡа арттырырға тигән маҡсат ҡуйылды ултырышта. Шул уҡ ваҡытта Контроль иҫәп палатаһы күтәргән һорауҙар бының менән генә сикләнмәй.\nРеспублика ҡалаларында күп функциялы үҙәктәр бар. Бында берҙәм тәҙрә принципы буйынса төрлө документтарҙы рәсмиләштерергә мөмкин. Өфөлә барлығы ошондай ете үҙәк асылырға тейеш була. Ләкин әле уларҙың өсөһө генә эшләй. Баш ҡалала функциялы үҙәктәрҙең төп офисынан көнө буйы кеше өҙөлмәй.\nБында халыҡтың күпләп мөрәжәғәт итеүенән оҙон сираттар барлыҡҡа килә. Шуға һәр кем йомошон йомошлар өсөн бер нисә сәғәт көтөргә мәжбүр. Ә закон буйынса был ваҡыт ни бары 15 минутҡа тиң. Әлбиттә, ҡағиҙәләрҙең боҙолоуы барыһында ла ризаһыҙлыҡ тыуҙыра. Ә ҡайһы бер райондарҙа бындай үҙәктәрҙә бөтөнләй кеше юҡ. Тикшереүҙәрҙән һуң Контроль иҫәп палатаһы хеҙмәткәрҙәре төҙөлөш алдынан ошо нескәлектәр күҙалланмаған тигән һығымтаға килде. Ике йылда программаны тормошҡа ашырыуға 1 миллиард ярым һум аҡса бүленә. Был сумма программала ҡаралған сумманан ике тапҡырға юғары. Киләсәктә республиканы күп функциялы үҙәктәр менән тәьмин итеү программаһын дауам итергә, уларҙың эшен яйға һалыу өсөн мониторинг үткәрергә тәҡдим ителде.\nБашҡортостанда күп функциялы үҙәктәр Рәсәйҙә иң яҡшыһы тип баһаланһа ла, етешһеҙлектәрҙе бөтөрөү көн талабы. Халыҡҡа уңайлыҡтар тыуҙырыу өсөн булдырылған үҙәктә уңайһыҙлыҡтар булырға тейеш түгел. Был иң төп бурыс...


Тағы ла сикләү саралары тураһында...\n12 Октябрь , 17:45\n"Был коронавирус инфекцияһы таралыуының сылбырын өҙөү өсөн кәрәк. Бары вакцинациялау ярҙамында ғына эпидемиологик хәлде тотороҡландырыуға өлгәшәсәкбеҙ..."\nБөгөн Һаулыҡ һаҡлау министрлығында республикала коронавирус инфекцияһы менән бәйле сикләү саралары тураһында фекер алышыу булды. Башҡортостан Башлығының дәүләт-хоҡуҡи идаралыҡ начальнигы урынбаҫары Рөстәм Хәйҙәров әйтеүенсә, коронавирустан прививка яһатмаған кешеләр сауҙа үҙәктәренә инә алмаясаҡ. “Сауҙа үҙәгенә ингәндә вакцина яһатыу йәки сирҙе үткәреү тураһында документтарығыҙ булмаһа, әлбиттә, һеҙҙе индермәйәсәктәр,”– тине ул. Шуның менән бергә бөтә айырым урынлашҡан магазиндарға, күп функциялы үҙәктәргә прививкаһыҙ ҙа инеү мөмкин, уларға сикләүҙәр ҡағылмай.\nБыл йәһәттән “Роспотребнадзор” етәксеһе Анна Казак “сауҙа үҙәге” һүҙенә аңлатма бирҙе. “Әгәр аҙыҡ-түлек магазины тураһында һүҙ барһа, һеҙ унда инеп кәрәк-ярағығыҙҙы һатып алаһығыҙ ҙа сығаһығыҙ. Ә сауҙа үҙәктәре – фудкорт та, әллә күпме магазиндар ҙа унда, беҙ унда күп ваҡытыбыҙҙы үткәрәбеҙ. Ул – ял итеү урыны ла, бер нисә урында әйбер һатып алыу урыны ла”,– тип аңлатты ул.\nБөгөндән башлап сикләү саралары сауҙа үҙәктәренә ҡағылды, 18 октябрҙән вакцина яһатыу йәки һуңғы алты ай эсендә коронавирус менән сирләү тураһында белешмәң булмайынса СПА-салондарға, матурлыҡ салондарына, солярийҙарға, мунса, бассейн, фитнес-клубтарға, ресторан һәм кафеларға индермәйәсәктәр.\nХәҙер Өфөлә өс урында – “Торатау” конгрес-холында, “Башҡортостан Лафстайл”, “Планета” сауҙа үҙәктәрендә вакцина яһатыу пункты эшләй, уларҙың һәр береһенең айырым инеү урын булдырыласаҡ.\nНи өсөн бындай сикләүҙәр республикала индерелде? “Был коронавирус инфекцияһы таралыуының сылбырын өҙөү өсөн кәрәк. Бары вакцинациялау ярҙамында ғына эпидемиологик хәлде тотороҡландырыуға өлгәшәсәкбеҙ,”– тине һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары Ирина Кононова.


22 Март 2011, 13:00\nБаш ҡаланың берҙәм дежур-диспетчер системаһы БР буйынса Эске эштәр министрлығы хеҙмәткәрҙәре файҙаланған «Хәүефһеҙ ҡала» видеокүҙәтеү системаһына тоташтырылды. Хәҙер Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы Өфө урамдарын һәм объекттарын реаль ваҡыт режимында күҙәтә, бөтөн ҡала буйынса урынлаштырылған камераларға төшөрөлгән мәғлүмәт тәүлек әйләнәһенә эшләгән мониторҙарға тапшырыла. Әлеге система ялған шылтыратыуҙарға иғтибар бирмәй, производство, кеше ресурстарын бушҡа сарыф итмәү мөмкинлеге бирә.\nБашҡортостан йәштәре «Рәсәйҙең милли байлығы» конкурсының һуңғы турына үтте. Республиканан бәйгенең йомғаҡлау этабында 20-нән ашыу студент һәм уҡыусы сығыш яһаясаҡ. Презентация 1 апрелдә үтәсәк.\nМәскәүҙә үткән сираттағы китап күргәҙмәһендә Рәсәйҙең иң ҙур китап нәшерселәре билдәләнде. Был исемлеккә, «ЭКСМО», «Дрофа», «Просвещение», «АСТ» кеүек билдәле нәшриәттәр менән бер рәттән, З. Биишева исемендәге «Китап» нәшриәте лә инде. Ул китап сығарыу, тираж буйынса милли нәшриәттәрҙең барыһын да уҙҙырған.\n«Башҡортостан» киностудияһы директоры Айбулат Юнысов менән компьютер графикаһы һәм анимация буйынса рәссам Таңсулпан Бураҡаева Халыҡ-ара төрки мәҙәниәте ойошмаһы (ТӨРКСОЙ) ағзаһы илдәренең Кинематографистар советы ултырышында ҡатнаша. Ул ошо көндәрҙә Төркиәнең баш ҡалаһында XXII Анкара халыҡ-ара кинофестивале сиктәрендә үтә. Ултырышта ҡатнашыусылар берлектәге кино һәм кинопрокат селтәре баҙарын формалаштырыу, кинофестивалдәр ойоштороу һәм бергәләп кинофильмдар төшөрөү мәсьәләләрен тикшерәсәк.\nРеспубликала медицина һәм фармацевтика сәнәғәтен үҫтереү программаһы булдырыласаҡ. Ул медицина фәнен, фармацевтика эшмәкәрлеген һәм дауалау ҡорамалдарын етештереүҙе үҫтереүҙе маҡсат итеп ҡуя. Был үҙебеҙҙә етештерелгән дарыуҙарҙы һатыуға күберәк сығарыу мөмкинлеген бирәсәк.\nБР Профсоюздар федерацияһы Башҡортостандың юғары уҡыу йорттары студенттары араһында «Студент яҙы – 2011» фестиваленең иң яҡшы символына конкурс иғлан итте. Быйылғы «Студенттар яҙы» символына әйләнәсәк һын 35 – 40 сантиметр бейеклектә булырға тейеш. Конкурс эштәре 8 апрелгә тиклем ҡабул ителә.\nТелефон аферистары кешеләргә «һөжүм»ен дауам итә. Баш ҡалала үҙен хоҡуҡ һаҡлау хеҙмәткәре тип танытҡан ир һикһән йәшлек әбейгә, улығыҙ бер нисә кеше һәләк булған аварияла ғәйепләнә, уны төрмәгә ултыртмаҫ өсөн аҡса кәрәк, тип мөрәжәғәт итә. 150 мең һум аҡсаһын уға тотторғандан һуң ғына әбей улына шылтыратырға ҡарар итә, ә был ваҡытта енәйәтсенән елдәр иҫкән була.\nПредприятиелар һәм ойошмалар араһында «Эшсе ҡатын-ҡыҙ – 2011» республика конкурсы үтте. Финалға өс тиҫтәгә яҡын гүзәл зат араһынан ун бере генә һайлап алынды. Ике сәғәт ярым барған марафонда Өфөнөң 21-се дауаханаһы эндокринологы Жанна Бәлхийәрова еңеүсе тип табылды.


Һыйыр хаҡында йыр\n16 Ноябрь 2018, 16:17\nБесән осоронда ормаһарҙан ауылдашымды ҡыҙҙырып ташланым:—Йәй йәмен күрмәй, ҡырҙан ҡайтып инмәй, ал-ял белмәй бесән сабаһығыҙ! То-тоноғоҙ шул һыйырығыҙҙы! Сығым-килем йәһәтенән ҡарағанда үҙен аҡламай хәҙер мал тотоу. Тимәк буштан-бушҡа, бер файҙаһыҙға бил бөгәһегеҙ булып сыға!—Һуң ҡайҙа ғына итәйек һәүкәшебеҙҙе?! Аҫрай, баға торғас күнегеүҙән ғәйре уны ғаилә ағзаһылай күреп эҫенеп бөткәнбеҙ, муйынына бысаҡ һалырға ҡулыбыҙ бармай, һис юғында хаҡ бесеп мәшәҡәтләнмәй генә берәйһенә тоттороп ебәрер инек тә, кемдең ҡулына барып эләгә бит әле, шуныһы ауыр мәсьәлә,—тип яуапланы сыбыҡ осо ҡустым.Бер ҡатлылар психологияһы, мал йәнлелек!\nБесән осоронда ормаһарҙан ауылдашымды ҡыҙҙырып ташланым:\n—Йәй йәмен күрмәй, ҡырҙан ҡайтып инмәй, ал-ял белмәй бесән сабаһығыҙ! То-тоноғоҙ шул һыйырығыҙҙы! Сығым-килем йәһәтенән ҡарағанда үҙен аҡламай хәҙер мал тотоу. Тимәк буштан-бушҡа, бер файҙаһыҙға бил бөгәһегеҙ булып сыға!\n—Һуң ҡайҙа ғына итәйек һәүкәшебеҙҙе?! Аҫрай, баға торғас күнегеүҙән ғәйре уны ғаилә ағзаһылай күреп эҫенеп бөткәнбеҙ, муйынына бысаҡ һалырға ҡулыбыҙ бармай, һис юғында хаҡ бесеп мәшәҡәтләнмәй генә берәйһенә тоттороп ебәрер инек тә, кемдең ҡулына барып эләгә бит әле, шуныһы ауыр мәсьәлә,—тип яуапланы сыбыҡ осо ҡустым.\nБер ҡатлылар психологияһы, мал йәнлелек!\nТәпәй баҫҡан тупраҡтан айырылып ҡатлы йорттоң бейегенә менеп ҡунаҡлағас мин дә, ана ҡайһылай, ҡаласа, тар, мәғәнәһеҙ фекер йөрөтә башлағанмын! Мал йәнлелек, тигәндәй, ошо һүҙбәйләнеш әҙәм балаһының ҡылыҡ-фиғелен байытыр миһырбанлыҡ, шәфҡәтлелек, кешелеклелек төшөнсәләренә барып ялғана. Ҡана ла һуң ундай күркәм холоҡлолар күберәк булһа?! Ул саҡта йыртҡыслыҡ, хайуанлыҡ күренештәре көнитмештә һирәгерәк осрар ине, бәлки.\nҺыйыр алыҫ Һиндостанда ғына изгеләрҙән-изге иҫәпләнмәй, төптәнерәк уйлап ҡараһаң, ул да ҡасандыр беҙҙең муллыҡ, байманлыҡ билдәләренең береһе ине. Көтөүлектәрҙә йәйрәгән малдың бихисап, ферма һарайҙарының лыҡа тулы сағын әйтеүем. Төпкөлдә көн иткәндәрҙең ашаулығын бөгөн дә аҡтанаҡ ризыҡһыҙ күҙ алдына килтереү мөмкин түгел. Ауыл ерендә бит борон-борондан ваҡыт бөтөнләй икенсе үлсәм юҫығында: «көтөү ҡыуғас», «көтөү ҡайтыр алдынан», «һыйыр һауғас», «һөт айыртҡандан һуң»... Һүҙҙең рәт-сүрәтен белмәгән ҡаланан килгән берәй белекһеҙ аптыранып ҡалған хәлдә лә тәбиғәт балаһы айыра шуны, яңылышмайынса, сәғәтенә, хатта минутына ҡәҙәр тап килтереп теүәл билдәләй ала! Бер халыҡ артисы менән әңгәмәләшкәндә ул һүҙ ыңғайы әйтә ҡуйҙы:\n—Райондар буйлап гастролдәргә сығырға йыйынып йөрөлә.\n—Концерттарыңды сәғәт нисәгә ҡуяһың ғәҙәттә?\n—Билдәле инде, халыҡ бесәндән ҡайтып, көтөү ҡаршылап, һыйырҙарын һауғас...\nАуыл малайҙары булараҡ аңлаштыҡ шулай.\nБала саҡтың иң матур, хәтерҙә ҡалған күренеше шул: таң менән йоҡонан күҙҙәреңде тырнап асаһың да ҡулыңа көрөшкә эләктереп ялан кәртә яғына йүнәләһең, ә унда биҙрәгә һөттөң гөбөрләп ағылған тауышы ишетелә. Һыйыр күҙҙәрен йомоп рәхәтләнеп көйшәй, ә мамыҡтай һөт күбеге ҡалҡа бара, ҡалҡа бара. Әсәйҙең һауытыңа ҡойоп биргән йылымыс һөтөнән тәнеңә йылылыҡ, яҡтылыҡ, аҡлыҡ һәм паклыҡ тарала...\nБеҙҙең дә ҙур ҡашҡалы «Йондоҙ» ҡушаматлы шауҡал һыйырыбыҙ бар ине. Ҡаҡса, эре һөйәкле булғас тәү ҡарашҡа күрмәлекһеҙ, күтәртергә йыйынған малға тартым күренә, әммә аҡыллы, әсәйем мал йәнле булһа, быныһы инде кеше фиғелле, һөй-ләшеп, һүҙ ҡушырлыҡ рәт-самаһы ғына юҡ. Уның ҡарауы барлыҡ һиҙгер зиһене төпһөҙ күҙҙәрендә сағыла. Оло көтөүҙе эйәртеп һәлмәк, ҡабаланмай баҫып гел алдан төшә, һөткә тиртеп тулышҡан еленен талғын бәүелтеп беренсе булып ҡайтып инә. Унда-бында ташланып, ситкә тартып мөстәнләнмәгәс, көтөүсе лә һыйырыбыҙға ҡатырғанмай, сыбыртҡыһы менән киҙәнмәй. Әсәйем дә ашар-эсерен алдан хәстәрләп ҡунаҡ ҡаршылағандай ҡапҡа тышына уҡ сығып баҫып ҡаршы алып тора.\nМин армияла саҡта, әсәйемдән хат килһә, ул иң башта һыйыры хаҡындағы оҙон-оҙаҡ хәбәрҙән һуң ғына ауылдың башҡа яңылыҡтарына күсер ине. 75-се, ҡоролоҡ йылы, хәл-әхүәлде гел бер төрлөрәк башланы: «Сабынлыҡта семтем бесән үҫмәне быйыл. Көн һайын ураҡ менән сауҡа араларын, ағас төптәрен урып алып ҡайтам. «Йондоҙ»ҙоң тамағы ас ҡалмаһа, нисек тә бирешмәҫбеҙ әле...»\nХаттарының береһендә былай тип тә яҙҙы: «Fүмерҙә булмаған хәл, «Йондоҙ» бүлексә баҫыуына төшкән! Әбйәщик Рафайыл ағайың ашлыҡты тапаған малды һарайға шартлатып бикләгән дә беҙҙекен өйгә ҡыуып алып килгән. «Был ни хәл, апай?»—тип аптырай. «Икебеҙҙә лә ғәйеп,—тип яуапланым,—бөгөн иртән онотоп ашлы һыуын ашатмай ебәргәйнем шул, ҡоромағыр, һөйләшермен, аңлатырмын, инде был боҙоҡлоҡ ҡабатланмаҫ!»\nӨйләнгәс әле, кәләшем һыйыр һауыр мәлдә беләгенә биҙрәһен элгән дә күрше ҡатын менән һыу буйы һүҙгә төшөп киткән. Көтөп арыған «Йондоҙ» уның эргәһенә килде лә мороно менән бөйөрөнә ҡағылды. Быны аласыҡтың асыҡ ишегенән күреп ҡалған әсәйем иҫкәрмәһен яһай һалды: «Артыҡлап тотҡарланма әле, килен, ана бит «Йондоҙ» һауа һал, тип сабырһыҙлана!»\nХәҙер шулай өйрәнгәнмен, шулай ғәҙәтләнгәнмен, әсәйемде гел шул һыйыры менән йәнәш ҡуйып күҙ алдына баҫтырам. Уларҙы айырыу мөмкин түгел.\nМине гел бер сетерекле һорау ҡыҙыҡһындыра, ожмахҡа икешәрләп индерәләрме икән? Әгәр ундай хилафлыҡ рөхсәт ителмәһә, моғайын да әсәйем һыйырын ҡалдырып, тегенеһе хужабикәһенән айырылып йәннәткә аяҡ баҫмаҫ!\nКис етһә гел ҡарағусҡылланған асманға күҙ талдырып бағам, унда әсәйем «Йондоҙ»он нурҙан үрелгән бау менән етәкләп, Ҡош Юлы буйлап ожмах ҡапҡаларын сиратлап ҡағып йөрөй һымаҡ...


Материалы за Октябрь 2016 года » Башкортостан кызы\nТәһәрәт – намаҙ алдынан мотлаҡ башҡарыла торған ғәмәл. Әгәр тәһәрәт дөрөҫ башҡарылмаһа, намаҙҙың ҡабул булмауы ихтимал. Тәһәрәттең фарыздары: 1) битте йыуыу; 2) ҡулды терһәктәргә ҡәҙәр йыуыу; 3) баштың дүрттән бер өлөшөнә мәсих ҡылыу; 4) аяҡтарҙы...


Сайтында танышырға филиппин - филиппиндар осрашыу таныштырһа, танышыу. филиппин\nСайтында танышырға филиппин — филиппиндар осрашыу таныштырһа, танышыу. филиппин\nФилиппин танышты, филиппины танышыу сайты түләүһеҙ. Әгәр һеҙ мөхәббәт көсөн. Филиппин һәм интернетта эҙләүгә, саралар ҡабул ителә, беҙ бөгөн булһын өсөн тырыша. Филиппин синглы менән күп осрашыу көтә һеҙҙе. Бөгөн төбәктә пинэ аккордтары һәм һеҙ эҙләсе. Таныш был филиппины рәхим итегеҙ. Филиппин синг осрашты. беҙҙең танышыу сайты түләүһеҙ. Синглы менән аралашыу беҙҙең табыу һәм интернет-сайтында танышырға филиппин. Бөгөн филиппин һәм мөхәббәт бушлай онлайн осрашып таныша.\nФилиппин танышты, филиппины танышыу сайты түләүһеҙ. Әгәр һеҙ мөхәббәт көсөн. Филиппин һәм интернетта эҙләүгә, саралар ҡабул ителә, беҙ бөгөн булһын өсөн тырыша. Филиппин синглы менән күп осрашыу көтә һеҙҙе. Бөгөн төбәктә пинэ аккордтары һәм һеҙ эҙләсе. Таныш был филиппины рәхим итегеҙ. Филиппин синг осрашып таныша беҙҙең сайтта бушлай. Синглы менән аралашыу беҙҙең табыу һәм интернет-сайтында танышырға филиппин. Бөгөн филиппин һәм мөхәббәт бушлай онлайн осрашып таныша.\nҺүҙ тураһында яҙған бер нисә кешеләр, улар, һеҙ телисез осрай (мәҫәлән, бер аккорд булып, ҡатын-ҡыҙ менән танышырға теләйем филиппинка һ. б.) барыһы Сәләм, хәҙер минең менән минең мажаралар эҙләп мин идеаль юғары рухлы кеше тыңлап, яҡшы күренһә лә, тышында һәм эсендә, юғары яуаплылыҡ. Мин бик юморный, ғәҙеллек тура ана, бик дөрөҫ, нисек итеп дуҫ һәм ҡабатлана. Мин ҡыҙ эзләй америка, аккорд теләгән кешегә кейәүгә сығыу. ябай, хәстәрлекле, мягкосердечный, ихлас, мөмкин булғандың барыһын да эшләй һәм, бөтәһе лә мөхәббәт тураһында. Мин ябай кеше, хәстәрлекле, ярата, күңеле йомшаҡ, мөмкин булғандың барыһын да эшләй һәм, мин барыһы да мөхәббәт тураһында шул, кем булырға тырыша, һәм мин булдым да, мин түгел, кем булырға. Мин матур, аҡыллы, һиҙгер, ихлас, изге күңелле, ярата, хәстәрлекле, дәртле, һөйкөмлө, матур һәм бик ҡыҙыҡлы шәхестәр менән яҡшы кәйеф һәм юмор хисе менән леди асыҡ. Минең яратҡан һәм уйнарға теләгән бик оҡшаны һәм мин ҡыҙҙың әсәһе тынысланырға йөнлө шизофреник тыңлауына мин, минең йөрәгемә йыйылып ҡыйрата һәм етди кеше өсөн түгел. Идеаль партнер була ала һәм яуаплы аңлаған кешеләре етерлек минең, тик минең өсөн ирем менән өлгөрөп булмай. Мин һәм бик тырыш бала башҡа бер ҡатын-ҡыҙ. Мин дә-дуҫтарса-тыныс-непредубежденный-изге-хәстәрлекле-ышанғандар-танып-белеү мин йөрәгем тураһында иң яҡшы тыңлаусының һәм башҡа consideratei. Мин уҙем яҡшы аңларға була тураһында һөйләне, нисек ир-ат ярата. Улар барыһы үткән булыр. Беҙ был ябай эшләргә һәм мил эҙләп күсеп Филиппин ҡыҙ. Мин һеҙгә аҡса менән проблема тураһында ҡайғыртыуы яҡшы, әгәр мин дөрөҫө менән һиңә хәстәрлек. Әгәр һеҙ йәш, матур ҡыҙ минең һәм һиңә ауырлы. проблема түгел, әгәр телисез икән инһә. Мин эҙләгән кеше мин Стюарт Мэрилин. мин ярҙам итә алам тип, бигерәк тә студенттарға һәм финанс мин һуң, мин уҡыуҙы тамамлағас, мин ярлы кешегә ярҙам итергә теләй. Мин яратам содержанка аңлау һәм мәрхәмәтлелек. Мин шат, әммә бер ни Лл заседании. әммә мин һеҙҙең менән һөйләшеүе оҡшай. ябай эҙләү, матур, яғымлы, ғаилә, ҡатын-ҡыҙ огони. Берҙән, мин нимә тәҡдим итә ала-бының дөрөҫ, ысын мөхәббәт. Ҡатын-ҡыҙҙар, һеҙ һайларға йәки уларҙы башҡа мәҙәниәттәрҙе лә расаһына ҡарай. Бында ҡатын-ҡыҙ, ысынлап та, мин эҙләгән, мин яратҡан була ул. һәр хәлдә, мин, өс бала ғүмере менән хушлаша. һеҙҙе күрергә тип, һеҙ ала. Мин кеше, кем әйтә, мин тип дәғүә тәртибе. минең йөрәк мин, әгәр мин түгел. Мин яратам һәм хәстәрлекле кеше. мин һаман да ышанмайым ла бик күп мөхәббәт ғазап һәм һыҙланыуҙар мин, мин әлегә тиклем ышанған һәм әкиәттәренең азаы бәхетле тамамланһын. Ҡатын-ҡыҙҙың ысын мөхәббәт эҙләй эҙләй, минең тормош, өсөн үҙ ғүмерен ҡалала үткәргән. Мин йөрәгем менән алтын ҡатын-ҡыҙ эҙләй. Я ненавижу ялған, мин ҡатын-ҡыҙ, миңә ышанып алалар. Күп мин уйнарға яратам. Мин яратам ихлас кешеләрҙе мин, хәстәрлекле, ер аҫҡа табан, менән яҡшы юмор тойғоһо, намыҫ, ихлас һәм позитив, ҡатын-ҡыҙ кеүек. Мин ғаиләмде бик ҙур яуаплылыҡ тойғоһо менән йүнәлтелгән. Мин оҙайлы һәм етди мөнәсәбәтте эҙләп, уларҙы никах килтерә.\nПляж мин яратам\nB уҡыусылар буш ваҡыттарын үткәрә, үҙ Сәләм, был мин генә ҡалды минең исемем бет иҫке Лилибет Пагадиан, әгәр һеҙ күберәк белергә теләп, миңә хәбәр ебәрерһегеҙ минең почта йәшниктәре мин ябай кеше. Рәхмәт әйтермен мин һеҙгә. Мин эҙләгән матур дуҫлыҡ ишкәкле йәш леди өсөн, әгәр мин яратам етди мөнәсәбәттә булырға, һеҙҙең өсөн түгел стесняйтесь белә, мин тешләшә. Кем менән һөйләшеү нигеҙендә даими эҙләй.\nӘгәр етди мөнәсәбәттә\nМин филиппин, береһен эҙләп ханым, тормош иптәше һәм партнеры. Мөхәббәт һәм бәхет эҙләп, кеше минең менән бергә мин генә киләсәге ышаныслы. Ышана, мин бер аҙҙан ул таба. Филиппин таныштырҙы: филиппин тулыһынса танышыу сайты түләүһеҙ таныштырҙы. Яңғыҙ ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар бөгөнгө көндә был сайтында танышырға филиппин филиппины ҡушыла. Филиппин онлайн синглы менән осрашыу көтә һеҙҙе күп. Ҡатын-ҡыҙ һәм ир-аттың бөтөнләй бушлай таныша филиппин беҙҙең сайтта танышырға була. Зинһар, башҡалар араһында үҙенең сайтында танышыу сайтының береһендә ҡаршы матч идеаль мөхәббәт филиппинка ҡушыла. Саралар ҡабул итеү, теркәү башлана һәм иғландар өсөн онлайн-таныш был филиппины менән таныштырҙы\n← Филиппин танышыу сайты, етди мөнәсәбәт өсөн бушлай таныша\nНи өсөн шулай күп йәш ҡатын-ҡыҙҙар ир-аттарҙан иҫке көнбайыш филиппин филиппинка н танышты. Филиппин Онлайн-Танышыу →


Благовещен ҡалаһында йәш фантазерҙар һәм уйлап табыусыларҙың «Изге күңелле роботтар планетаһы» фестивале үтте\nУнда республиканың төрлө төбәктәренән - Мәләүез, Яңауыл, Өфө, Нефтекама ҡалаларынан, Хәйбулла һәм Бөрйән райондарынан балалар йыйылды. Күргәҙмәлә улар эштәрен күрһәтте. Үҙҙәре уйлап тапҡан роботтарҙың мөмкинлектәре хаҡында һөйләне.\nЙәш фантазерҙар һәм уйлап табыусылар республика слеты «ОМК-РОБОТ» хәйриә проекты сиктәрендә мөмкинлектәре сикләнгән һәм ауыр хәлле ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән балалар өсөн профилле лагерь булараҡ ойошторолдо. Биш көн дауамында балалар программалаштырыу, анимация һәм робототехника серҙәре менән танышты.


Һаулыҡты тикшергәс кенә | Йәншишмә\nРәсәй Федерацияһының Мәғариф һәм фән министры Ольга Васильева яңыраҡ бер интервьюһында физкультура дәрестәрендә уҡыусыларҙы һаулыҡтары буйынса төркөмдәргә бүлергә кәрәклеге тураһында белдерҙе. Уның әйтеүенсә, уҙған уҡыу йылында ил буйынса физкультура дәрестәрендә 211 баланың ғүмере өҙөлгән. Бынан һуң мәктәп табибы уҡытыусыға ҡайһы уҡыусының ниндәй һаулыҡ төркөмөнә ҡарауы тураһында хәбәр итергә тейеш. Ә баланың мөмкинлектәре тураһында белеп торғас, физкультура дәресендә унан хәленән килмәҫтәй нормативтарҙы үтәүен талап итмәйәсәктәр. Министрҙың һүҙҙәре буйынса, был система урта һөнәри белем биреү учреждениеларында уҡыған балиғ булмағандарға ла ҡағыла.\n« Ун бер мәктәп – иң-иңдәр иҫәбендә\nҺәләтле балалар өсөн йүнәлешле лицейҙар »


Ирекле сауҙа (фритредерлыҡ) — Башҡорт Википедияһы\nИрекле сауҙа (фритредерлыҡ)\nФритредерлыҡ (ингл. free trade — ирекле сауҙа), манчестерлыҡ (Манчестер мәктәбе атамаһынан) — иҡтисад теорияһында, сәйәсәттә һәм хужалыҡ итеүҙә сауҙа иркен һәм шәхси эшҡыуарлыҡҡа дәүләттең ҡыҫылмауын алға һөрөүсе йүнәлеш.\nҒәҙәттә сауҙа ирке юғары экспорт һәм импорт пошлиналарының, сауҙаға монетар булмаған сикләүҙәрҙең, мәҫәлән, теге йәки был тауарҙы импортлауға квоталарҙың һәм урындағы етештереүселәргә субсидиялар булмауын күҙҙә тота. Либераль партиялар һәм ағымдар ирекле сауҙаны яҡлай, ә һул партияларҙың һәм хәрәкәттәрҙең күпселеге, кеше хоҡуҡтарын һәм тирә-яҡ мөхитте яҡлаусылар, шулай уҡ профсоюздар уға ҡаршы сыға.\nЕвропала XVI быуатта барлыҡҡа килгән меркантилизм иртә сауҙа теорияларының береһе була. XVIII быуатта ирекле сауҙаның теоретик нигеҙен хасил иткән тәғлимәттең авторы Адам Смит тарафынан протекционизм ҡаты тәнҡитләнә. XIX быуатта Смиттың ҡараштары Давид Рикардо хеҙмәттәрендә үҫтерелә. Иҡтисади либерализм концепцияһын Манчестер мәктәбе бөгөнгө шарттарға яраҡлаштыра.\nИрекле сауҙаның социаль эҙемтәләре тураһында ғалимдар, хөкүмәттәр һәм башҡа ҡыҙыҡһынған төркөмдәр баш вата.\nИрекле сауҙа битлек кейгән колониализм һәм империализм тип ҡарала. Әхләҡи категория түбәндәге проблемаларҙы эсенә ала: табыштарҙың тиң түгеллеге, тирә-яҡ мөхиттең боҙолоуы, балаларҙы эшләтеү, ауыр эш шарттары, йән аҫрау өсөн көрәш, ялланма ҡоллоҡ, фәҡир илдәрҙә ярлылыҡ көсәйеү, милли оборонаға зыян килеү, мәҙәни үҙгәрештәргә дусар булыу. Рациональ һайлау теорияһына ярашлы, кешеләр йыш ҡына тик үҙҙәренең сығымдарын ғына һанай, ә башҡаларға төшә торған сығымдарҙы иҫәпкә лә алмай.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ирекле_сауҙа_(фритредерлыҡ)&oldid=524892 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 10 август 2015 в 20:59\nБыл бит һуңғы тапҡыр 20:59 10 август 2015 үҙгәртелгән.


Башҡортостан каратистары Туланан наградалар килтерҙе // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан каратистары Туланан наградалар килтерҙе\n12:11, 10 декабря 2009 Йәмғиәт\nТулала малайҙар һәм ҡыҙҙар араһында каратэ буйынса Рәсәй беренселеге үтте.\nЯрыштарҙа 14-15, 16-17 һәм 18-20 йәшлек спортсылар ҡатнашты.\nБашҡортостан Республикаһының йыйылма командаһы миҙалдары менән маҡтана ала. Максим Пышкин (14-15 йәшлектәр төркөмө) ил беренселегендә еңеүсе булды. Ошо уҡ йәш категорияһында өсөнсө урынды Учалынан каратист Регина Түләкова яуланы.\n18-20 йәшлектәр араһында сығыш яһаусы Иванна Зайцева – икенсе урын, ә Виктор Петров өсөнсө урын алды.\nМаксим Пышкин менән Иванна Зайцева каратэ буйынса Европа беренселегендә (февраль-2010, Төркиә) ҡатнашыу өсөн йыйылма команда составына алынды.


Аҙна яңылыҡтары. Балалар баҡсаһына түләүҙәргә ташламалар ҡайтарыласаҡ\n1 марттан мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһына йөрөгән икенсе һәм өсөнсө бала өсөн ҡаралған компенсация алынып, социаль ярҙам аҙ тәьмин ителгән һәм күп балалы ғаиләләргә генә ҡалдырылғайны.\nБашҡаларға түләүҙәр бермә-бер артты һәм был ата-әсәләр араһында ҙур ғауға тыуҙырҙы. Ҡайһы бер төбәктәрҙә хатта, ризаһыҙлыҡ акцияларына ла сығып маташтылар. Хәҙер ташламаларҙы киренән ҡайтарырға уйлайҙар. Был турала Рөстәм Хәмитов Краснокама районына эш сәфәре барышында белдерҙе.\nТөбәк етәксеһе әйтеүенсә, был федераль үҙәктән ҡушылған мәжбүри аҙым ине. Республика күп балалыларға ла, аҙ тәьмин ителгәндәргә лә ярҙам итергә тейеш һәм балалар баҡсаһына түләүҙәрҙе компенсациялау тәртибен яңынан ҡарала, тине ул.


Йондоҙнамә (11-17 июнь) » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Йондоҙнамә (11-17 июнь)\nЙондоҙнамә (11-17 июнь)\nҺәйбәт осор. Элекке танышлыҡтар һәр саҡ ярҙам итеп торор. Шулай ҙа икенсе кешеләрҙең йомоштарын да хәл итергә тура килер. Ҡайһы бер аҙымдарығыҙҙың бәғзеләргә оҡшамауы ла ихтимал. Кемдер үҙенең ҡарашын белдереүе лә бар.\nАҙна бер аҙ икеле килер, моғайын. Шишәмбегә бағлаған өмөттәрегеҙ аҡланмаҫ. Күптәр ялҡаулыҡҡа бирелеп, ваҡыттарын буш хыялдар менән уҙғарыр. Ғаиләлеләргә өйҙәгеләр ниндәйҙер дәғүәләр ҙә белдерер. Төптәнерәк уйлағанда, бының өсөн нигеҙ бар кеүек.\nБыл көндәр аралашыуҙарға бай булмаҡсы. Бәғзеләр һеҙгә ярҙам һорап мөрәжәғәт итер. Уларҙың үтенесен кире ҡаҡмағыҙ. Изге маҡсат менән башҡарған эштәрегеҙҙең сауабы мул көтөлә. Йомаға ҡаршы төндә күргән төшөгөҙҙө туп-тура юрағыҙ.\nТөп эшегеҙҙә һәр саҡтағыса ҡыйынлыҡтар етерлек булыр. Бәғзеләрҙе яҡшы таныш эштәр ҙә ялҡыта башлар. Шаршамбыға ҡорған маҡсаттарығыҙҙы кемдер боҙор һымаҡ. Шулай ҙа хәлегеҙ бигүк насар түгел. Йомала ниндәйҙер уңайлы мәл мотлаҡ осрар.\nМатди хәлегеҙҙе яҡшыртыуҙың ниндәйҙер юлын табырһығыҙ. Тик бик тиҙ эш итергә кәрәк булыр. Шулай ҙа һәр саҡ иғтибарлылыҡ тураһында ҡайғыртыу мөһим. Алданыуығыҙ ҙа ихтимал. Йомала файҙалы хәбәр килер.\nТормош үҙе һеҙгә барыһын да асыҡ аңлатып бирер. Барған юлығыҙ дөрөҫ булһа, алдығыҙҙа яңы офоҡтар асылыр. Кире хәлдә – һуңғы ваҡытта өлгәшкәнегеҙҙе юғалтыуығыҙ мөмкин. Йортоғоҙға иғтибар бирегеҙ. Ул күптән етди һәм ҡәтғи үҙгәрештәргә мохтаж.\nАҙналағы аралашыуҙар үҙ көсөгөҙгә булған ышанысты тергеҙер. Иҫтә ҡалырлыҡ ваҡиғалар буласаҡ, өмөтлө фекерҙәр ҙә ишетерһегеҙ, моғайын. Күңелегеҙ һәр саҡ тыныс булыр. Элек бимазалаған ауырыуҙар ҙа онотолор. Осор киләсәкке тормошҡа хәл йыйыу өсөн уңайлы.\nБыл арала үҙ көсөгөҙгә генә ышанырға тура килер. Һуңғы ваҡытта эргәгеҙҙә ышанысһыҙ кешеләр күбәйеп китте һымаҡ. Ундайҙарҙан арыраҡ тороғоҙ һәм арағыҙҙы йәлләмәйенсә өҙөгөҙ – был файҙаға ғына булыр. Яҡындағы киләсәккә ҡуйған маҡсаттарығыҙҙың йыш ҡына боҙолоуы ихтимал.\nАралашыуҙа ҡыйынлыҡтар килеп сығыр. Төрлө дәғүәләр, юҡ сәбәптән үпкәләшеүҙәр күбәйер, моғайын. Бындай саҡта башҡаларҙы ла аңларға тырышығыҙ, түҙемлерәк булығыҙ. Кемдер эштәрегеҙгә ҡыҫылырға маташыр – быға ҡаты ҡаршы тороғоҙ.\nАҙнаның тәүге яртыһы матди мәсьәләләрҙе көйләргә булышлыҡ итер. Ошо көндәрҙә һатып алған әйбер, кейем мотлаҡ бәрәкәтле булмаҡсы. Ҡыҫҡа ваҡытлы сәфәрҙәрегеҙ ҙә файҙалы үтер. Кесе йоманан һуң бәғзеләр ниндәйҙер мөһим хәбәр килгәнен көтөр, моғайын.\nБыл көндәрҙе әүҙем һәм һәйбәт үткәрерһегеҙ. Шәхси эштәрҙе бигерәк тә алға ҡуҙғата алырһығыҙ һымаҡ. Бар осраҡта ла яңы таныштарығыҙҙың булышлығы һиҙелер. Аҡсалата сығымдарығыҙ артыр. Шулай ҙа кеше араһында күберәк булыу һеҙгә файҙа килтерер.\n.Төп эшегеҙҙә һеҙҙең өсөн оҙайлы һәйбәт осор башланасаҡ. Аҡсағыҙ күбәйер. Бәғзеләрҙең яҡын арала икенсе, юғары вазифаға күсеүе лә ихтимал. Көс-ваҡытығыҙҙы йәлләмәйенсә эшләргә тырышығыҙ. Кесе йомала маҡтау һүҙҙәрен дә ишетерһегеҙ, бәлки.\nСығыу ваҡыты 11-06-2018, 06:00 | Ҡаранылар: 370\nЙондоҙнамә (7-13 май)


Һанлы технологияларһыҙ алыҫ китеп булмай\nӨфөлә "Газ. Нефть. Технология" тигән 27-се халыҡ-ара күргәҙмә асылды. Форум Рәсәйҙең 37 төбәгенән һәм 10 сит илдән 350-нән ашыу компанияны, тармаҡтың алдынғы белгестәрен, фән, сәнәғәт, бизнес эшмәкәрҙәрен үҙенә берләштергән.\nСараны республика Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров асып, ҡатнашыусыларҙы тәбрикләне, форумдың әһәмиәтен билдәләне.\n– Иҡтисадта нефть һәм газ тармағы ла үҫешә. Форумда ҡатнашыусыларға ҡыҙыҡлы һәм фәһемле булһын өсөн, беҙ фекер алышыу, уйланыу өсөн ҡыҙыҡлы темалар уйларға тырыштыҡ. Шуға ла ошо тармаҡта һанлы трансформацияға күсеү буйынса күргәҙмә ойоштороуҙы һәм кәңәшләшеүҙе маҡсатҡа ярашлы булыр тип таптыҡ, – тине ул.


«Бүреләр» рок төркөмө үҙенең концертына саҡыра // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n«Бүреләр» рок төркөмө үҙенең концертына саҡыра\n12:38, 18 марта 2016 Мәҙәниәт\n20 мартта Өфөләге «MusicHall27» майҙансығында популяр «Бүреләр» рок төркөмөнөң концерты уҙа. Ойоштороусылар әйтеүенсә, билдәле хиттарҙан тыш, яңы композициялар ҙа яңғыраясаҡ. Солист Илшат Абдуллин һәм гитарасы Роман Пожидаев менән бергә төркөмдөң тәүге составы музыканты Тайфур Юлсурин сығыш яһай.\n«Һеҙҙең менән күптән күрешмәнек, концерттар уҙғарманыҡ. Беҙгә һеҙҙең энергияғыҙ, хис-тойғоларығыҙ етмәй. Яҙ — музыка тыңлап, көс-дарман туплау өсөн иң яҡшы мәл», — тип яҙҙы Илшат Абдуллин «Бәйләнештә» селтәрендә. Шоу-программа киске сәғәт 7-лә башлана.\nТөркөм 2004 йылда барлыҡҡа килә һәм башҡорт телендәге рокка йән өрөүсе коллективҡа әүерелә. Ижадтарында халыҡ музыкаһы элементтарын заманса рок мәҙәниәте менән аралаштырып, «Бүреләр» башҡорт рок музыкаһын яңы кимәлгә күтәрҙе. Музыканттар үҙҙәренең тәүге альбомын сығарған, тиҙҙән икенсеһен яҙҙырыу тамамланасаҡ. Төркөм республика буйлап, Мәскәүҙә, Силәбелә концерттар менән күп тапҡыр сығыш яһаны, халыҡ-ара фестивалдәрҙә ҡатнашты. Клиптары Turkish Music Box халыҡ-ара телеканалында күрһәтелә. «Башҡортостан» киностудияһының «Минең йондоҙом» фильмында һәм М.Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрының «Артур+Нэнси» спектаклендә улар ижад иткән музыка яңғырай. «Бүреләр» төркөмө композитор Рим Хәсәнов яҙған «Әҡлимә» йырын башҡарып, интернетта танылыу яуланы.\nТеги: рок музыкаһы


Википедия:Хакимдар һайлау/Sherbn — Башҡорт Википедияһы\n1.7.2 Ryanag һорауҙары\n1.7.3 Ҡатнашыусы:Рөстәм Нурыев һорауҙары\nРиза. Бик күпте беләм тип әйтмәйем.Тик Башҡорт википедияһына файҙа килтерерлек эштәр эшләргә, белмәгәнде өйрәнергә тырышырмын тим.Был тәҡдим минең өсөн көтөлмәгән хәл булды.--Sherbn (әңгәмә) 11:34, 15 ғинуар 2021 (UTC)\nҠатнашыусы хаҡында мәғлүмәттәр[вики-тексты үҙгәртергә]\n16 04 2021 — 30 04 2021\nҺайлаусыларға талаптар[вики-тексты үҙгәртергә]\n1.--Лилиә (әңгәмә) 14:42, 13 ғинуар 2021 (UTC)\n-- Таңһылыу (әңгәмә) 16:49, 15 ғинуар 2021 (UTC)\n--Guram52 (әңгәмә) 12:08, 15 ғинуар 2021 (UTC)\n--Һәҙиә (әңгәмә) 14:09, 15 ғинуар 2021 (UTC)\n--ZUFAr (әңгәмә) 15:51, 15 ғинуар 2021 (UTC)\n--Тутыйғош (әңгәмә) 12:27, 16 ғинуар 2021 (UTC)\n--Вәхит (әңгәмә) 13:02, 16 ғинуар 2021 (UTC)\n--Рәшиҙә Ғизәтуллина| (|әңгәмә) 13:02, 16 ғинуар 2021 (UTC)\n-- Akkashka (әңгәмә) 15:21, 16 ғинуар 2021 (UTC)\n--Il-Gil (әңгәмә) 16:04, 16 ғинуар 2021 (UTC)\n-- Alfiya55 (әңгәмә) 13:23, 17 ғинуар 2021 (UTC)\n-- Хаят Йосопова1 (әңгәмә) 20:26, 17 ғинуар 2021 (UTC)\n--Ilnur efende (әңгәмә) 18:13, 22 ғинуар 2021 (UTC)\nКандидатҡа һорауҙар[вики-тексты үҙгәртергә]\nСтандарт һорауҙар[вики-тексты үҙгәртергә]\nХаким бурыстарының ҡайһыһын үтәй алаһығыҙ? Бик күпте беләм тимәйем.Текстарҙы ҡарап, вандалдарға ҡаршы сара күрә алырмын тип уйлайм.\nВикипедияла үҙегеҙҙеңҡатнашыусы өлөшөн нисек баһалайһығыҙ? Ыңғай баһалайым.Башҡорт викпедияһының эштәрен башҡа википедияларға ла еткереүҙе үҙ бурысым тип һанайым.\nБашҡа ҡатнашыусылар менән бәхәс булдымы? Әгәр булһа, бәхәсте нисек хәл иттегеҙ һәм киләсәктә ҡаршылыҡтан нисек сығырға уйлайһығыҙ?Бәхәстәр булды.Бәлки мин дә бөтә нимәне дөрөҫ аңлап еткермәгәмендер. Кәңәшләшеп, һөйләшеп , бәхәсте ҙурға ебәрмәй хәл итеү яҡлымын.\nҺеҙҙең өҫтәмә иҫәп яҙмалары бармы? Иҫкәртмә: һеҙ был һорауға яуап бирергә һәм сәбәбен аңлатырға тейеш түгел.Юҡ.\nВикипедияла һеҙгә блок ҡуйылғаны булдымы ? Әгәр булһа, ниндәй сәбәп менән? (журнал блокировок)Булды. Техник сәбәп менән.Компьютерымдағы программа менән проблема булды.\nВикипедияла башҡа әүҙем ҡатнашыусылар менен танышһығыҙмы?Танышмын.\nБашҡа ресурстарҙа администратор, модератор тәжрибәһе бармы? Бар.ОК-ла бер нисә төркөмдә администратор. Береһендә модератор.\nRyanag һорауҙары[вики-тексты үҙгәртергә]\nSherbn, ни өсөн был мәҡәлә рус телендә? — Ryanag (әңгәмә) 11:25, 16 ғинуар 2021 (UTC)\nНиңә өҫтәлгән мәғлүмәткә сығанаҡтар килтерелмәгән? — Ryanag (әңгәмә) 11:25, 16 ғинуар 2021 (UTC)\nНи өсөн авторы был файлды ирекле тип иҫәпләйһегеҙ һәм авторын күрһәтмәнегеҙ? — Ryanag (әңгәмә) 11:25, 16 ғинуар 2021 (UTC)\nRyanag, минең кандидатураға ҡаршы булһағыҙ, ҡаршымын тип кенә ҡуйығыҙВаҡытығыҙҙы миңә ҡаршы материал эҙләп, баш ватмағыҙ. Мин википедияла ҡатнашыусылар һорауы буйынса һайлауҙа ҡатнашырға ризалыҡ бирҙем.Шулай булмаһа, һеҙҙең иҫегеҙгә лә инеп сыҡмаҫ инем.Рәхмәт.--Sherbn (әңгәмә) 05:52, 17 ғинуар 2021 (UTC)\nКонкурс ваҡытында мәҡәләләрҙе тиҙ яҙырға тура килә.Был бит әҙер тексты тәржемә итеү түгел (ул осраҡта бөтә нимә үҙ урынында була).Был мәҡәләләр рус телендә яҙылған, Рус википедияһында тикшерелгән, унда тәртип, талаптар ҙа ҡаты.Булған етешһеҙлекте күреп, шунда уҡ яҙалар.Үҙем яҙған материалды башҡортсаға тәржемәләнем.Шул ғына. --Sherbn (әңгәмә) 06:05, 17 ғинуар 2021 (UTC)\nSherbn, шулай ҙа был һорауҙарға яуаптар һеҙҙең администратор булырға әҙерме-юҡмы икәнлеген күрһәтәсәк. Сөнки был ваҡытта һеҙ ошондайыраҡ һорауҙар менән башҡа ҡатнашыусыларҙың өлөшөн дә тикшерергә тура киләсәк.--Ryanag (әңгәмә) 18:20, 17 ғинуар 2021 (UTC)\nҠайғыртыуығыҙ өсөн рәхмәт!Йә, әйтеп ҡарағыҙ, администраторҙар, ҡайһығыҙ башлап киткәндә әле белгәнде белә ине? Мине күпте белгәнгә түгел, ә КЕШЕ менән (ҡайһы берәүҙәр уны ТЕКСТ менән тип аңлай) эшләргә кеше кәрәккәнгә һайлауҙа ҡатнашырға күндерҙеләр.Ҡыҙыҡ инде.Инглиз википедияһында "администратор-начальник түгел, ул -ябай ҡатнашыусы, башҡа ҡатнашыусыларҙың дуҫы, кәңәшсеһе",-тиелгән.Ул ҡатнашыусылар менән матур итеп аралашырға, уларҙы википедиянан өркөтмәҫ өсөн ҡаты бәрелмәҫкә тейеш тип яҙылған.Сөнки админдың төп эше- википедияға яңы ҡатнашыусылар йәлеп итеү, уларға ярҙам итеү тиелгән. Инглиз, рус википедияларында мин тап шундай кешеләр осраттым, уҫал-уҫал "удаляторҙар" ҙа өйрәтеп ултыра.Текстың айырым өлөштәрен айырып яҙып, ошо ерен эшкәртеп, төҙәтеп ебәрегеҙ,тип яҙырға ла йыбанмайҙар.Алған рәхмәттәрем бихисап. Ә башҡорт википедияһында һинең етешһеҙлегеңдән башҡа бер ни күргән кеше юҡ. "Ҡара әле, ниндәй уникаль материал табып, ҡайһылай матур мәҡәлә яҙғанһың, һиңә ҙур рәхмәт!Булдыра алһам, әллә ниндәй бүләк бирер инем",-тип яҙһаҡ бер-беребеҙгә, телебеҙгә тилсә сығыр инеме? Админ булыу миңә нимә бирер һуң- аҡсамы, ҙур дан-шөһрәтме? Юҡ, берһен дә бирмәй.Үҙ ғаиләмде ҡайғырта алһам да еткән,тип йөрөйөм мин.Дан-шөһрәт артынан да ҡыуманым ғүмер буйы, миңә бүләк,исем биргәнде лә белмәй ҡала инем. Интригаларҙа ҡатнашырға теләгем дә юҡ.Мин кәрәкмәйем икән,үҙегеҙ админдар, кеше менән кешесә эшләй башлағыҙ!Өс йыл буйы күрмәмешкә һалышҡан етешһеҙлектәрҙе википедия байрамы алдынан кеше йөҙөн йыртып, өйөп килтереп бәреү эшме ни? --Sherbn (әңгәмә) 02:58, 18 ғинуар 2021 (UTC)\nҠатнашыусы:Рөстәм Нурыев һорауҙары[вики-тексты үҙгәртергә]\nw:ru:Камалетдинова,_Фарида_Мирсаяповна мәҡәләһенең «Биография» бүлеге «Башинформ»дың «Она заставляла плакать зрителей (К 95-летию со дня рождения актрисы Фариды Камалетдиновой)» мәҡәләһендәге текст менән һүҙмә-һүҙ тура килеүен нисек аңлатаһығыҙ? Бындай осраҡ нисек атала? Хаким статуслы ҡатнашыусы бындай осраҡта нимә эшләй ала? --Рөстәм Нурыев (әңгәмә) 17:16, 16 ғинуар 2021 (UTC)\nРөстәм Нурыев, мине иҫкә төшөргәнегеҙ өсөн рәхмәт! Бер нисә тапҡыр һеҙҙән ярҙам һорап яҙҙым, боролоп та ҡараманығыҙ, тип яҙып ҡуйманым бит. Риза түгел икәнһегеҙ, "риза түгелмен" тип яҙып ҡына ҡуйығыҙ.Мин һеҙгә бының өсөн тик рәхмәт кенә әйтермен. Зөфәргә ҡаршы сыҡмағанығыҙ өсөн рәхмәт!--Sherbn (әңгәмә) 05:54, 17 ғинуар 2021 (UTC)\nҺеҙҙең һорау буйынса- ул мәҡәлә рус википедияһында 2020 йылдың 8 майында тикшерелгән.Әгәр миңә берәй һорау булһа, яҙырҙар ине.Шул һеҙҙең эҙәрлекләүегеҙҙән ҡотолайым тип, ситтә йөрөйөм бит инде. Ул Фәриҙә Камалетдинова мәҡәләһе тураһында инде нисәнсе тапҡыр яҙаһығыҙ, блокнотығыҙға теркәп ҡуйғанһығыҙ шикелле.Инглиз телендә яҙғандарын да тикшереп, яҙып ҡуйығыҙ.РӘхмәт кенә әйтермен.Мин өйрәнергә һәр саҡ әҙер. --Sherbn (әңгәмә) 05:59, 17 ғинуар 2021 (UTC)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Википедия:Хакимдар_һайлау/Sherbn&oldid=1003410 ҡабул ителгән\nВикипедия:Хаким статусына хәҙерге ғаризалар\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:13 22 ғинуар 2021 үҙгәртелгән.


Тыуған илдән ниңә китәбеҙ? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Тыуған илдән ниңә китәбеҙ?\nТыуған илдән ниңә китәбеҙ? 19.01.2018 // Йәмғиәт\nАйгөл быйыл ғына Башҡорт дәүләт университетының сит телдәр факультетының инглиз бүлеген тамамланы. Әйткәндәй, баш ҡаланың 20-се башҡорт гимназияһында белем алғайны. Бынан алда Ҡытайға барып, бер аҙ ҡытай телен өйрәнгән ҡыҙ, ҡулына диплом алғас, Өфөлә эш эҙләмәне түгел, эҙләне. Бәғзе берәүҙәрендә тәжрибә талап итәләр, икенсе урындарға әлеге лә баяғы әшнәлек, ҡоҙа-ҡоҙағыйлыҡһыҙ яҡын барырлыҡ түгел. Ә бөгөндән эшкә ҡабул итергә теләгәндәрҙең хеҙмәт хаҡын телгә алыуы ла көлкө. Тырыш, белемле ҡыҙ аптырап ҡалманы — тәүәккәлләне лә Ҡытайға китте. Бында уны ҡуш ҡуллап ҡаршы алалар.\nФатир әҙер. Уны ойошма үҙе түләй. Йәш белгес балалар баҡсаһында, урта мәктәптә ҡыҙҙарҙы һәм малайҙарҙы инглиз теленән уҡыта. Шуныһы үҙенсәлекле — беҙҙәге һымаҡ төрлө ҡағыҙҙар тултырыу, ҡайҙалыр отчеттар ебәреү кеүек бушҡа көс-хәлде алған мәшәҡәттәр юҡ икән унда. “Бында оҡшай, эш хаҡын да яҡшы түләйҙәр”, — ти уңған ҡыҙ.\nЭйе, бөгөн милләттәштәребеҙҙең сит илдәргә китеп уңышлы эшкә урынлашыуы һирәк күренеш түгел. Йыш ҡына “Алтын-көмөш сыҡҡан ерҙән тыуып үҫкән ил яҡшы” йәки “Сит ерҙә солтан булғансы, үҙ ереңдә олтан бул” тип әйтергә яратһаҡ та, ситкә киткән таныштарымдың береһе лә тыуған еренән алыҫта йөрөүенә үкенмәй. Кире ҡайтҡандары ла сит илде юҡһынып бер була.\n— Унда кешесә мөнәсәбәт, лайыҡлы эш хаҡы. Беҙҙә халыҡ бер-береһенә ныҡ асыулы. Юҡҡа ғына әрләшергә әҙер торалар, — ти улар.\nЭйе, һуңғы йылдарҙа Рәсәйҙән йәштәрҙең күпләп ситкә китеүе күҙәтелә. Уларҙың күбеһе дәүләт иҫәбенә белем алған. Ете ят ерҙә һине берәү ҙә көтөп тормай тип ҡабатларға яратһаҡ та, белемле, аҡыллы йәштәребеҙҙе ҡуш ҡуллап ҡаршы алалар. Нимә генә тимә, көслө, дәртле ҡыҙҙар һәм егеттәр Ер шарының барлыҡ төбәктәрендә үҙҙәренең кәрәкле кеше булыуына инана. Шул уҡ ваҡытта дәүләтебеҙ уларҙы анһат ҡына ситкә оҙата. Хеҙмәт урындары, лайыҡлы эш хаҡы булһа, үҙенең үҫәсәген тойомлаған йәш белгес туғандарынан, үҫкән еренән ситкә китергә атлығып торор инеме икән?\nМәғлүмәттәр күрһәтеүенсә, һуңғы биш йылда Рәсәйҙән китеүселәр һаны һиҙелерлек артҡан. Былтыр ғына 500-600 мең самаһы кеше башлыса Көнбайышҡа юлланған. Бында, әлбиттә, яңы гражданлыҡ алған, рәсми булмаған мигранттар һәм ике илдә лә йәшәүселәр иҫәпкә алынмаған. Бер ҡараһаң, һандар әллә ниндәй ҡурҡыныс та түгел кеүек. Әммә, белгестәр фекеренсә, илебеҙ демографик, шулай уҡ социаль-иҡтисади һәм интеллектуаль капитал йәһәтенән етди юғалтыу кисерә, сөнки ситкә өлкәндәр түгел, ә белемле, профессиональ йәһәттән көслөләр китә. Мәҫәлән, Рәсәй халҡының юғары белемле өлөшө 13 процент тәшкил итһә, сит илгә киткәндәр араһында был нисбәт 30 процент тура килә.\n“Росстат” мәғлүмәттәре буйынса, һуңғы сирек быуатта 4,5 миллион кеше Тыуған иле менән һаубуллашҡан. Әммә икенселәр ысынбарлыҡтағы һан бынан өс-дүрт тапҡырға күберәк тигән ҡарашта. Эксперттар беҙҙең ил өсөн эмиграция хәүефле төҫ ала тип билдәләй. Тағы шуныһы үҙенсәлекле — 1997 йылдарҙа Мәскәүҙән, Санкт-Петербургтан китеүселәр өлөшө 40 процентҡа етһә, һуңғы осорҙа был ҡалаларҙан ситкә юлланыусылар дүрт тапҡырға кәмегән. Йәштәр башлыса АҠШ-ҡа, Канадаға, Германияға, Израилгә ағыла.


Өфөлә Комсомол урамын асыу йәнә күсерелде\n19 Октябрь , 14:42\nКомсомол урамының СССР-ҙың 50 йыллығы урамынан Шәфиев урамына тиклем араһын асыу йәнә үҙгәрҙе. Өфө ҡалаһы мэрияһынан хәбәр итеүҙәренсә, был урындан хәрәкәтте асыу 20 ноябрҙә планға ингән.\n«Башинформ» алдан белдереүенсә, хәрәкәт 1 сентябрҙә асылырға тейеш ине. Аҙаҡтан был 15 сентябргә күсерелде.\nӨфөнөң Юл һәм яһалма ҡоролмаларҙы төҙөү-ремонтлау идаралығының начальнигы Константин Паппе мэриялағы оператив кәңәшмәлә түбәндәгеләрҙе бәйән итте:\n«8 Март урамында яңы яҡтыртҡыстар, кәртәләр ҡуйыла, кеше үткәргес тротуарҙарҙы һәм техник һыҙаттарҙы ҡороу тамамлана. Комсомол урамында светофорҙар яңыртыла, яҡтыртҡыстар, һыу ағыҙыу улаҡтары, техник һыҙаттар һәм тротуарҙар ҡорола, борт таштары ҡуйыла, һуңғы участокта асфальт-бетон япмаһының өҫкө ҡатламы түшәлә. Был объекттарҙа эштәр муниципаль контрактҡа ярашлы 2021 йылдың 20 ноябрендә тамамланасаҡ».


Агроконференция үтте » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Сәйәсәт, иҡтисад » Агроконференция үтте\nИшембай агрохимия хеҙмәте станцияһының мониторинг бүлеге начальнигы Карам Ғәлиәкбәровтың сығышынан мәғлүм булыуынса, былтыр баҫыуҙарыбыҙҙа күләмле тикшереүҙәр үтеп, һөҙөмтәләр әҙер булған. Радиация фоны ҡайҙа ла норма сиктәрендә, пестицид ҡалдыҡтары ла асыҡланмай, ә бына тупраҡтың уңдырышлылығы йылдың йылы кәмей бара. Һуңғы дәүерҙә районда ла, тотош Башҡортостанда ла минераль ашлама менән индерелгәнгә ҡарағанда уңыш менән 6 тапҡыр күберәк(!) матдәләр алына бара бит… Был афәттән ҡотолоу юлдары мәғлүм, минераль ашламаға аҡса юҡ икән, исмаһам, органик ашламаны күберәк индереү, ҡуҙаҡлы культураларҙы күберәк сәсеү, ерҙәрҙе эзбизләү һәм башҡа.\n… «китап ғилеменә» ҡарағанда ғәмәли тәжрибә, әлбиттә, фәһемлерәк. Шуға ла яуаплылығы сикләнгән «Юлдаш» йәмғиәте директоры Ғәли Сибәғәтуллиндың сығышын тыңлау айырыуса ҡыҙыҡлы булды. Йәмғиәт ойошторолоуға теүәл 10 йыл үтте, ошо арала үҙен танытты бит инде. Бына, мәҫәлән, баҫыусылыҡ өсөн үтә насар былтырғы йыл иген уңдырышлығы гектарына 16 центнер тәшкил итте (уртаса район күрһәткесе - 12 ц, бәғзе хужалыҡтарҙа 6-8 центнер ҙа булды). Быйыл да, районда беренсе булып тотоноп, ужым арышы сәсеүлектәрен өҫтәмә туҡландырыуҙы тамамланылар ҙа инде.\nХужалыҡ йылҡысылыҡҡа (600-800 баш), умартасылыҡҡа (170 тирәһе күс) һәм баҫыусылыҡҡа махсуслаша. Бер бөтөн комплекс пәйҙә булған. Мәҫәлән, ужым арышы сәскәндә иген алыу ғына түгел, сәсеүлектә көҙгө мәлдә йылҡы көтөү ҙә күҙ уңында тотола. Бал ҡорттарын уйлап, сәсеү әйләнешенә баллы үҫемлектәр индерелә һәм башҡа. Ғәли Шәүкәт улының сығышын түбәндәге тезистарға йомғаҡларға мөмкиндер:\n- һәр баҫыуҙа үҙенең агротехникаһы булырға тейеш. Уйһыу йә күтәренке урында урынлашыуы, тупраҡ составы, йыл нисек килеүе, быға тиклем ниндәй культура сәселгән булған һәм ниндәйе сәселәсәк - быларҙың барыһын да күҙ уңында тотоу зарур. Бер ҡалып менән эш итеү яҡшы һөҙөмтә бирмәй;\n- ҡуҙаҡлы культуралар, айырыуса ҡандала үләне (донник) менән шөғөлләнеү үҙен-үҙе артығы менән аҡлай - башҡаһынан тыш, ерҙең уңдырышлығын һиҙелерлек дәрәжәлә күтәрә;\n-ерҙе минималь эшкәртеү алымын төрлөсә һынап ҡарап та, беҙҙең шарттарҙа иң ышаныслыһы - классик юл икәнлегенә тамам төшөндөк;\n- баҫыуҙарҙы эзбизләү мәсьәләһендә дәүләт етдирәк кимәлдә ярҙам итһен ине. Бөгөнгө көндә ҡайҙан эзбиз килтереү һорауы хәл ителмәгән, компенсация аҡсаһы ла ныҡ һуңлатып түләнә;\n- районда, исмаһам, бер орлоҡсолоҡҡа махсуслашҡан хужалыҡ булырға тейеш;\n- дәүләттең ауыл хужалығына ярҙам итеү алымдарын ябайлаштырырға һәм аныҡларға кәрәк, юғиһә, ҡайһы осраҡта артынан йөрөйһөң, йөрөйһөң дә, ҡул һелтәйһең. Мәҫәлән, сәскес алырға булғайныҡ, субсидия, ниңәлер, яңы сәскестәргә түләнмәүе, тик ҡайтанан реставрацияланған дарына ғына бирелеүе асыҡланды;\n-йылдың нисек килерен бер кем дә алдан әйтә алмаҫ. Ошо аксиомаға (иҫбатлауҙы талап итмәгән хәҡиҡәт) таянырға кәрәктер - Учалы шарттарында ни тиклем иртәрәк сәсәһең, шул тиклем яҡшыраҡ.\nЙомғаҡлау һүҙендә район хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәев, ауыл хужалығы мәсьәләләре урындағы үҙидара органдары вәкәләттәренә тура инде-релмәһә лә, һәр яҡлап ярҙам итергә әҙербеҙ, бөтә мөмкинлектәрҙе ҡарап эш итергә кәрәк, сәсеү - тотош йыл һөҙөмтәләренә тәьҫир иткән кампания, тип уңыштар теләне.


Өфөлә Берҙәм Рәсәй партияһының төбәк проекттары форумы асылды - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nУның сиктәрендә бөгөн партияның Башҡортостан бүлексәһе төбәк конференцияһы үтте. Конференцияла 307 делегат ҡатнашты. Улар 2015-се йылда башҡарылған эшкә йомғаҡ яһай һәм партияның 15 съезына делегаттар һайлай.\nОйошма тураһында һүҙ йөрөткәндә, уның ағзалары һаны түгел, ә әүҙем эш башҡарыусылар иҫәбе мөһим, тине партияның төбәк конференцияһында Рөстәм Хәмитов. Республика башлығы Берҙәм Рәсәйҙең халыҡты берләштереүсе көс булыуын һәм уның йәмәғәт алдында торған бурыстарҙы үтәүгә етди этәргес биреүен билдәләне. Конференцияла ҡатнашыусыларҙы ул республика иҡтисады торошо менән таныштырҙы.\n24 декабря Шыршы ҡупшы кейенгән\n25 декабря Республиканың юл хәрәкәте инспекцияһы «Автобус» операцияһы үткәрҙе


Уй көсө » Башкортостан кызы\nБөйөк яҙыусы Прентайсь Мельфорд зиһен көсө тураһында былай тип яҙа: “Бөтә нәмәнең асылы – уйҙа”. Оло хәҡиҡәт ятҡан был һүҙҙәр, кешелек тарафынан тулыһынса ҡабул ителгән хәлдә, донъяны түңкәрер ине. Уй – йылдам көс кенә түгел, матди әйбер кеүек, ысынбарлыҡта бар нәмә.\nУйлаған саҡта беҙ бик нескә эфир тулҡындары таратабыҙ. Улар, быу йәки газ, ҡаты есемдәр кеүек үк, ғәмәлдә бар. Беҙ нескә быуҙы йәки газды күрмәгән кеүек, уйҙы ла күрмәйбеҙ. Һауаның тәмен тоймаған кеүек, уйҙың да тәмен тоймайбыҙ. Уны тотоп ҡарай алмайбыҙ. Ләкин уның тулҡындары беҙҙең аша үтә һәм яҡтылыҡ, йылылыҡ тулҡындарының көсөргәнеше уйҙыҡынан кәмерәк.\nЕр өҫтөндәге һыу тамсыһы, ҡояш ҡайнарлығынан парға әйләнеп, күккә күтәрелә һәм болот булып йыйыла. Беҙҙең мейебеҙҙә хасил булып, күк киңлегенә күскән уйҙар ҙа шуға оҡшаш. Әгәр уйҙың төҫөн күрә алған булһаҡ, ҡара уйҙарҙың ер өҫтөндә ауыр болоттар булып аҫылынып тороуын күрер инек. Яҡты уйҙарыбыҙ иһә, бер-береһенә ҡушылып, күк йөҙөндә күңелле йөҙөүсе еңел аҡ болоттарҙы хәтерләтә.\nЭйе, уйҙарыбыҙҙың ағы – шундай уҡ төҫтәгеләренә, ҡаралары ҡараға тартыла. Сөнки донъялағы бар нәмә – тәбиғәт\nкүренештәренән алып беҙҙең фекерҙәребеҙ һәм теләктәребеҙгә тиклем бер ҡанунға – тартыу көсөнә буйһона. Тормошобоҙҙағы бар нәмәне, баҡһаң, беҙ үҙебеҙ\nтартабыҙ. Быны яҡшыраҡ күҙ алдына килтереү өсөн үҙебеҙҙе магнит итеп күҙ алдына баҫтырайыҡ: уйлаған уйыбыҙҙы уға йәбештерә барайыҡ.\nТартыу көсөнөң бер ҡағиҙәһе – оҡшашлыҡтарҙың бер-береһенә ынтылыуы. Насар нәмә хаҡында уйлағанда, алдыбыҙға йыш ҡына шул килә торған. Яҡшы, күңелле уйҙар солғанышында ҡалғанда, үҙебеҙ ҙә һиҙмәҫтән, матур ваҡиғалар тыуып тора.\nБеҙҙең төпкөл аңыбыҙ йыһан киңлеге менән өҙлөкһөҙ бәйләнештә. Уны сикле зиһенебеҙ менән сикһеҙ йыһан аҡылы араһындағы аралашсы тиергә мөмкин. Тормошобоҙҙағы бөтөн нәмәне төпкөл аңыбыҙҙа өҫтөнлөк иткән уйҙар билдәләй. Уйҙың\nтартыу көсө эше, ҡыҙыҡһыныуҙары һеҙҙекенә оҡшаш кешеләрҙе йәлеп итергә мөмкин. Һеҙ – уларға, улар һеҙгә тартылып, бик яҡын кешеләр булып китеүегеҙ бар. Уй көсө маҡсатығыҙға өлгәшергә ярҙам итергә әҙер йәки, киреһенсә, һеҙҙең ярҙамға мохтаж кешеләр менән осраштырыуы ихтимал. Яҙмышығыҙҙағы бындай\nосраҡтарҙы үҙегеҙ ҙә хәтерләйһегеҙҙер. Ни өсөн беҙ берәүгә күңелебеҙҙе асырға\nәҙербеҙ, икенсе кешегә, уның бер насарлығы теймәһә лә, һағайып ҡарайбыҙ? Бының сере – уй тулҡындары көсөндә. Уй тулҡыны оҙонлоғо, сафлығы һеҙҙекенә оҡшаш кешеләргә тартылып, уларҙы тойомлап табырға\nтырышыуығыҙ ҙа – тәбиғи.\nТормошта уңышҡа өлгәшеүебеҙ үҙ көсөбөҙгә ни тиклем\nЫшанысыбыҙ бәләкәй икән,\nуңыштың да шундай булырын көт. Бер ни ҙә ҡаҡшата алмаҫ ышаныс булғанда, мөғжизәүи һөҙөмтәләргә өлгәшергә мөмкин. Үҙегеҙҙә тап шундай ышанысты үҫтерегеҙ һәм ул уйығыҙҙа нығытылған теләк менән үрелһен.\nЛәкин был, донъяла бөтә\nпроблемаларҙы бары тик уй көсө менән хәл итергә һәм ҡул ҡаушырып ултырырға мөмкин, тигән һүҙ түгел. Уй беҙҙең ғәмәлдәребеҙҙә сағыла. Уй-теләгебеҙ ни тиклем ныҡышмалыраҡ булһа, ғәмәлдәребеҙ, ынтылыштарыбыҙ шул тиклем көслөрәк. Тәү ҡарашҡа, бөтөнләй тормошҡа ашмаҫлыҡ хыял да, оло теләк һәм ышаныс менән һуғарылғанда, үрелеп кенә алырлыҡ алмаға әйләнә.\nДаланлы, ҙур ҡаҙаныштарға өлгәшкән кешеләрҙең барыһына ла бер сифат хас: улар, зиһендәрен кәрәкмәгән уйҙарҙан арындырып, фекерҙәрен туплап, бер маҡсатҡа йүнәлтә. Фекерҙе йыйнап, йүнәлтә белеү холоҡ-фиғел эҙмә-\nэҙлеклелеген, шәхестең бөтөнлөгөн үҫтерә. Бындай\nкешеләр мөлдөрәмә тулы һауытты хәтерләтә, улар баштан уҡ билдәләгән маҡсаттарына туп-тура бара. Әлбиттә, башҡаларҙың да\nалдарына ҡуйған маҡсаттары бар, ләкин фекер ағышын күҙәтмәйенсә, уйҙарын-хистәрен сайпылтып,\nдармандарын бүтән ниәттәр өсөн сарыф итеп, төшөнкөлөккә йәки ҡотҡоға бирелеүҙәре, тормоштоң ымһындырғыс ялтырауығына, йә ялған маҡтауҙарға ҡаршы тора\nалмауҙары арҡаһында юлдарынан ситләшә.\nҺис ҡасан да: “Был минең ҡулымдан килмәй”, – тип әйтергә ярамай. Шулай тиеү менән, икеләнеү-ҡурҡыу тулы уйығыҙ һеҙҙән тулҡын булып ағыла. Үҙ-үҙен һаҡлау инстинкты кешеләрҙе һеҙҙән ситләшергә өндәйәсәк: берәү ҙә “ҡулымдан был зш килмәй” тип торған, шик-шөбһәле уйлы кешегә ынтылып тормай.\n“Мин булдырам!” тип\nуйлайһығыҙ икән, һеҙҙән килгән ҡеүәтле, илһамлы тулҡындарҙы\nтойоп, кешеләр үҙҙәре һеҙгә\nтартыласаҡ, уңыш үҙе һеҙгә ҡаршы киләсәк. Көслөләр, дуҫтарса ҡарап, тиң күреп, һеҙҙең менән хеҙмәттәшлек итергә теләйәсәк. Көсһөҙҙәр, һеҙҙең эске\nихтыярығыҙға һоҡланып, үҙҙәре лә һиҙмәҫтән, йоғонтоғоҙға бирелеп, ярҙам, кәңәш һорап һыйынасаҡ. Уй ҡөҙрәтенең сиге юҡ!\nА. САФИНА әҙерләне.


Аҙна яңылыҡтары. Тәүге бала өсөн өс йөҙ мең һум алыуға документтар ҡабул ителә башланы\nБеренсе балаға республика өс йөҙ мең һум бирә, икенсеһе өсөн Рәсәй ҡаҙнаһынан 453 мең һум күсерәләр, өсөнсөһөнә бушлай ер участкалары таратыла. Тәү ҡараһаң, ярҙам ҙур кеүек. Балаларҙы тыпылдатып тап та, тап. Ә бит юҡ. Сабыйҙар артыуы күҙәтелмәй. Күрәһең, халыҡты меңдәр менән генә һатып алырлыҡ түгел. Рәсәй халҡы әле һуғыштан артым тураһында бөтөнләй уйламаған зоопарктағы хайуандарҙы хәтерләтә. Хәйер, бер генә илдә лә демографияны яҡшыртыу өсөн индерелгән матди ярҙам ҡәнәғәтләнерлек һөҙөмтә бирмәгән. Шул уҡ дини илдәрҙә балалар тыумай тип уйланғандары ла юҡ. Рәсәйгә демографик упҡындан сығырға ниндәй стимул кәрәк һуң? Өс йөҙ мең һум кемдәргә эләгер һәм беби бум көтөргәме?\nӨй һалыуы еңел түгел, өйөргә лә өйөргә. Әммә кеше тупһаһында аҡса түләп йәшәгәнсе яйлап булһа ла үҙ мөйөшөңдө ҡороу яҡшы. Сыңғыҙовтар ҙа ошоға тиклем Өфөлә ҡуртымға алынған фатирҙа йәшәй. Әммә февралдә балалары тыуғас Айҙарҙың тыуған ауылы - Ҡырмыҫҡалы районы Мөкәй ауылына күсеп ҡайтырға мәжбүр була. Йәш ғаилә әле йорт күтәргән.\n300 мең тураһындағы ҡарар Сыңғыҙовтарҙа йорт туйлауҙы тиҙләтергә өмөт уята. Йәш ғаилә дәүләт ярҙамын алыу өсөн бар талаптарға ла тура килә. Шуға күрә улар тәүгеләрҙән булып документ юллай башлай ҙа инде. Хәҙер иҫәпкә аҡса күскәнен көтөргә геән ҡала.\nЛәкин бар мөрәжәғәт итеүселәрҙең дә ғаризалары шыма ғына теркәлмәй. Белгестәр әйтеүенсә, аңлашмаусанлыҡтар даими килеп тыуа. Шуға күрә тәүҙә шылтыратып кәңәшләшергә йәки төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының сайтына инеп шарттар менән танышырға мөмкин. Юғиһә, Өфөгә бушҡа килеп ҡайтыуың да бар.\nТүләүгә дәғүә итеүҙең өс төп шарты бар, ғаилә ағзаларының йәше 35-тән артмаҫҡа, улар торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға сиратта торорға, тәүге балалары 2017 йылда донъяға килергә тейеш. Әммә тағы ла бер нисә талапты күҙ уңынан ысҡындырырға ярамай. Мәҫәлән, ғаиләнең торлаҡ һатып алырлыҡ йәки ипотека юлларлыҡ килем сығанағы булырға тейеш. Ипотека сиратҡа торғандан алда алынырға тейеш түгел. Шулай ҙа белгестәр фекеренсә, программа һөҙөмтәле буласаҡ.\nСоциологтар фекеренсә иһә, программа демографияны артыҡ яҡшыртмаясаҡ. Бының өсөн оҙайлы һәм комплекслы программа кәрәк. Мәҫәлән, тәүге сабый тыуғанда фатир, икенсеһе йәки өсөнсөһө тыуғас квадрат метрҙарҙы киңәйтеү мөмкинлеге. Шул ваҡытта ғына ыңғай үҙгәрештәр хаҡында фекер йөрөтөп буласаҡ.\nДәүләт ярҙамын маҡсатҡа ярашһыҙ тәләфләп булмаясаҡ. Аҡсаны ҡулға бер кем дә килтереп тотормай, уны ипотекаға тәүге иғәнә, фатирға бурысты йәки кредит проценттарын түләү йәки йорт төҙөү йәки һатып алыу өсөн тотонорға мөмкин.\nАлдан күҙаллауҙар буйынса республикала 300 мең һумлыҡ дәүләт ярҙамына 2 меңдән ашыу йәш ғаилә дәғүә итә ала. Программа әле бер йылға иҫәпләнгән. Әгәр түләүҙәр демографик күрһәткестәргә ыңғай йоғонто яһаһа уны дауам итеү юлдары ла ҡараласаҡ. Финанс ярҙам йәш ғаиләләрҙең торлаҡ мәсьәләһен дә хәл итер тип көтөлә.


Һаҡ булығыҙ – боҙбармаҡтар!\nРедакцияға һорау килде\nОло Ыҡтамаҡ ауылында йәшәүсе ҡатын һорай:\n“Хәҙер һауа торошо гел үҙгәреп тора, шул арҡала ҡыйыҡтарҙа боҙбармаҡтар һәм боҙланған ҡар аҫылынып тора, улар бына-бына кемдең дә булһа башына килеп төшөр кеүек. Үткенселәрҙең хәүефһеҙлеген тәьмин итеү өсөн, торлаҡ йорттар һәм биналар ҡыйыҡтары мотлаҡ таҙартылырға тейеш. Бының өсөн кем яуаплы? Өйҙәр эргәһенән үтеүе ҡур- ҡыныс. Сөнки шул рәүешле күпме кеше зыян күрҙе”.\nҺорауға граждандар оборонаһы һәм ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса баш белгес Ринат Кәримов яуап бирә:\n“Күңелһеҙлектәрҙе булдырмаҫ, йәйәүлеләрҙе һәм туҡ- таған машиналарҙы хәүефкә дусар итмәҫ өсөн, ҡыйыҡтарҙы мотлаҡ боҙҙан таҙартыу, шулай уҡ ҡарҙы ташлау кәрәк. Бина өҫтөндә барлыҡҡа килгән боҙбармаҡтарҙы алыу өсөн хужа яуаплы.\nКүп фатирлы йорттарҙа ҡыйыҡ дөйөм йорт милке булып иҫәпләнә, шуға күрә уларҙан ҡар ташлау, боҙбармаҡтарҙы һуғып төшөрөү һәм улаҡтарҙы боҙҙан таҙартыу идара итеүсе компанияның бурыстарына инә. Әммә йортта йәшәүселәрҙең балкондарын боҙҙан таҙартыу – фатир хужаһының бурысы, сөнки, торлаҡ кодексына ярашлы, балкон һәм козырек – граждандарҙың шәхси милке.\nРайон халҡына һаҡлыҡ сараларын күрергә һәм йорттар стеналарына яҡын килмәҫкә тырышырға кәрәк. Биналарҙан сыҡҡанда мотлаҡ ҡыйыҡтарҙа тупланған ҡар массаларына, боҙға һәм боҙбармаҡтарға иғтибар итеү зарур. Шулай уҡ автомобилдәрегеҙҙе кәрниз аҫтарында, боҙбармаҡтар барлыҡҡа килгән һәм ҡар аҫылынып торған биналар һәм ҡоролмаларға яҡын ҡалдырмаҫҡа кәрәк”.


“Гәзит – күңел йыуанысы” » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Гәзиткә яҙылыу » “Гәзит – күңел йыуанысы”\n10.04.2019 “Гәзит – күңел йыуанысы”\nНиһайәт, “Аҙна һайын – бүләк” лото уйынында төп призды – велосипедты отҡан Салауат районының Әлкә ауылынан Ләлә менән Рәйес Кәримовтарға вәғәҙә иткән бүләкте тапшырып ҡайттыҡ.\nОтош уйындарында йыш уйнамаһалар ҙа, даланлы кешеләр булып сыҡты улар.\n“Йәшлек”кә бер йыл да яҙылмай ҡалмаһам да, уйындарында ҡатнашҡаным юҡ ине. Быйыл тәүәккәлләп ҡатнашырға булдым. Тәүҙә “Йүрүҙән” район гәзите ойошторған уйынға квитанциямды ебәрҙем. Улар төп призды мәҙәниәт һарайында уйнатты. Сәпит тә, башҡа бүләк тә эләкмәне. Шунан, сәмләнеп: “Бәй, “Йәшлек” тә велосипед уйната. Барыбер отам!” – тип һеҙгә квитанциямды ебәрҙем. Әйткәнем фәрештәнең “Амин” тигән сағына тура килде!” – тип нисек “Аҙна һайын – бүләк” уйынында отоуы тураһында һөйләй Ләлә Аҡшур ҡыҙы.\n– Велосипедты ейәндәрегеҙгә бүләк итәһегеҙме?\n– Рәйес ағайығыҙ үҙе йөрөйәсәк. Магазинға барырға, йомош-фәләнгә йөрөргә үҙебеҙгә лә бик яйлы булды әле, – тип ҡыуана улар.\n– “Йәшлек”те рәхәтләнеп, тәүге битенән һуңынаса уҡыйбыҙ. Унда яңылыҡтар ҙа, өлгө булырҙай кешеләр тураһындағы һүрәтләмәләр ҙә, көндәлек тормошта кәрәкле файҙалы кәңәштәр ҙә бар. Шиғыр-хикәйәләрҙе ҡабат-ҡабат уҡып сығабыҙ. Мин хатта үҙемә оҡшаған шиғырҙарҙы ятлап алып, ауылда концерт ҡуйғанда сәхнәгә сығып та һөйләйем әле. “Сәләмәтлек” махсус битен айырым бер папкаға йыйып барам. Ундағы халыҡ медицинаһы буйынса дауаланыу кәңәштәрен ҡулланабыҙ. Файҙаһы тейә. Әллә күпме изге эш башҡараһығыҙ бит. Башҡа ҡайҙан уҡып беләһең әле, – тип баҫмабыҙға юғары баһа бирҙе гәзитебеҙҙең тоғро дуҫтары.\nКәримовтар күршеләренә, ҡыҙҙарына, Ләлә апайҙың бер туған һеңлеһенә лә гәзитте уҡырға биреп тора икән.\n“Йәшлек”тең төп бүләге ғүмер буйына баҫмабыҙға тоғро, ихлас, алсаҡ, ауылдаштары араһында фиҙакәр хеҙмәте менән абруй яулаған, ауылдың хөрмәтле ғаиләһенә эләгеүенә беҙ ҙә ысын күңелдән һөйөндөк. Хаҡлы ялда булыуына ҡарамаҫтан, улар әле лә гөрләтеп донъя көтә: мал-тыуар ҡарай, ҡош-ҡорт, баҡса үҫтерә.\nРәйес Тимербулат улы 40 йылдан ашыу водитель булып эшләгән. Уны бөгөн дә һәр саҡ техникаһын тәртиптә тотҡан, тынғыһыҙ һәм ауылдаштарына ярҙамсыл тип беләләр. Ләлә апай колхозда бухгалтер, һуңынан ауыл хакимиәтендә эштәр идарасыһы була. Хаҡлы ялға киткәнсе Әлкә ауыл хакимиәте башлығы вазифаһын башҡара. Әле лә ул ауылдың йәмәғәт эштәрендә ҡатнашып йәшәгән ҡатын-ҡыҙҙарҙың береһе. Ҡатын-ҡыҙҙар советын етәкләй, Ағинәйҙәр ҡоро етәксеһе. Бер сара ла был әүҙем апайҙың ҡатнашлығынан тыш үтмәй. Район кимәлендәге сараларҙа ла ҡатнашырға ваҡыт таба. Элекке етәксенең ойоштороу эше лә килеп сыға, һәр кемгә һүҙе лә үтә. Рәйес ағай менән өс бала тәрбиәләп үҫтергәндәр. Ейән-ейәнсәрҙәрен хәстәрләп, балаларына ҡулдарынан килгәнсә ярҙам итеп йәшәп ятыуҙары.\n– Бүләгегеҙгә бик ҡыуандыҡ. Өҫтәүенә, беҙҙе, ололарҙы, ҙурлап, йортобоҙға тиклем үк килтереп бирҙегеҙ. Гәзитегеҙ – беҙгә күңел йыуанысы. Унһыҙ йәшәүҙе күҙ алдына ла килтермәйбеҙ. Һәр һанын йөкмәткеле итеп сығарыуығыҙҙы, тиражығыҙҙың артыуын теләйбеҙ. Именлектә эшләгеҙ”, – тип хушлашты беҙҙең менән тоғро дуҫтарыбыҙ.


Киләсәк быуында әҙәбиәт һәм мәҙәниәткә һөйөү тәрбиәләү\nӘбйәлил районының Амангилде ауылы урта мәктәбе уҡыусылары күренекле яҡташтары менән осрашты.\nСараға саҡырылған ҡунаҡтарҙың барыһы ла, ҡасандыр ошо мәктәптә белем алған. Осрашыуҙа ҡәләм һәм тел оҫталары шиғырҙарын һөйләне, фәһемле фекерҙәре, кәңәштәре менән уртаҡлашты. Балалар яуап итеп яҡташтары ижад иткән шиғыр-мөнәжәттәрҙе яттан һөйләне, ҙур булмаған концерт программаһын да әҙерләп күрһәтте. Мәҙәни сара һуңында шағир, тәржемәсе, Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге премия лауреаты Әсхәл Әхмәт-Хужа мәктәптең өс уҡыусыһына үҙ стипендияларын тапшырҙы. Был матур йола 2007 йылдан алып уҡыуҙа, йәмәғәт эштәрендә лә һынатмаған балаларға бирелеп килә.


19 Август 2020, 12:58\nИбрайБәләкәй генә пирамидаларға оҡшаған түбәләс йәшел тауҙар теҙелгән киңлектә йән рәхәтләнгәндәй. Тигеҙ юлдан елдереүе үҙе бер кинәнес ине лә. Юлдашым, билдәле шағирә Тәнзилә Дәүләтбирҙина, тимер атын яйлата. Асфальт бөтөп, Ибрайға табан сәйәхәтебеҙҙе кәлтер-көлтөр юлдан дауам итәбеҙ.\n“Әйҙүк, тиеп, ҡапҡа асып,\nҠул бирәбеҙ туғанға!\nҺин – бәхетле, ҡайтыр ерең,\nТуғандарың булғанға!” (Мәрйәм Бураҡаева) тигән юлдар яҙылған баннер күңелде күтәреп ебәрә. Эш сәфәре түгел был. Ҡәләмдәштәрҙе күреп аралашыу, ут алыу, ҡорһаҡһыған рухты һуғарыу ниәтенән юлға сыҡтыҡ. Ибрайҙа билдәле яҙыусы Мәрйәм Бураҡаева йәшәй. Ошонда уҡ билдәле шағирә, Тәнзилә апайҙың ҡан туғаны, билдәле шағирә Земфира Аҡбутина килен булып төшкән. Әле Земфираға төбәп киләбеҙ. Апайына минең дә эйәреп алыуым мәғлүм түгел уға.\nОшо сәфәрҙә билдәле яҙыусы Гөлсирә Ғиззәтуллинаны ла барып күрергә ниәт иткәнбеҙ. Ул күптән инде Ейәнсураның Иҙәш ауылында йәшәй. Шәхси эшен асып ебәреп, халыҡты эш, икмәк менән тәьмин итәм тигән изге ниәт менән ҡайтып төпләнгәйне ул ауылына. Миңә Ибрай менән Иҙәш араһы яҡындыр төҫлө ине. Баҡтиһәң, улар араһында йөҙ саҡырым юл ята, имеш.\nОло Һүрәмде һыулаған Ейәнсура районының Ибрай ауылында 188 йорт бар, 616 кеше йәшәй. Урта мәктәп, 40 балаға иҫәпләнгән балалар баҡсаһы, яңыраҡ төҙөлгән фельдшер-акушер пункты – халыҡтың бынан ситкә сығып китә һалып бармауына бер сәбәптер. Әммә сере ошонда ғынамы икән һуң?\nИбрайҙарҙың ҡара тырыш, сәмле булыуҙары менән тирә-яҡҡа даны сыҡҡан. Ауылдар араһында үткән бәйгеләрҙә ҡатнашып, гел еңеү яулағандар. Байдәүләт ауыл советы башлығы Шәһит Ғимран улы Ҡолмөхәмәтов әйтеүенсә, халыҡты ҡыҙҙырып ебәрһәң, бер нисек тә туҡтатып булмай икән. Бай ҙа йәшәмәйҙәр, әммә ҡотларға аҙаҡҡы аҡсаһына бүләген тотоп килеүҙәре мөмкин, аш-һыуға оҫталар, ризыҡты мул әҙерләйҙәр. Ҡунаҡ һыйлау тиһәң, Ибрайҙарҙы ҡуш, тиҙәр улар хаҡында. Йылдың-йылы сит ил ҡунаҡтарын Өфөнән бында алып килеп һыйларға ғәҙәтләнгәндәр. Тау-таш араһында йәшәгәс, бесәнде ыҙалыҡ менән эшләйҙәр. Умарта тоталар. Емеш-еләген йыйып һатып, аҡса итәләр, шәл оҫталары йәшәй бында.\nЗемфира менән Дәүләтбай Аҡбутиндарҙың ҡотло өйө иман йорто ҡаршыһында ғына булып сыҡты. Мәсетте ауылдаштары өсөн Рәхим Йәнғәле улы Киреев һалған һәм “Рәйсә” тип әсәһенең исемен биргән. Ҡосаҡашып күрешеп, Земфира әҙерләп торған тәмлекәстәр менән ризыҡланып алғас, яҡында ғына торған бейек тау үҙенә тартты. Башҡа тауҙарға оҡшамаған ул. Ҡабырғаһы менән торғанға “Ҡабратау” тигәндәр. Йырын шишмәһен кисеп сығып, кисләтеп барғанда Һикә яғынан Ҡабратауға яҡынланыҡ. Бынан тотош ауыл күренә. Ауыл халҡы тауға менергә ярата, һуҡмағын бик таҙа тота. Артылыш һайын туҡтап хәл алыр урын бар. Унда сәй ҡайнатып, ял итергә өҫтәл-ултырғыс ҡуйғандар, ҡаҙаныңды аҫ та усаҡ яҡ, сәй ҡайнатып ебәр. Утыны ла әҙер генә ята. Ә беҙ тиҙерәк үргә ынтылдыҡ. Унда ҡыуыш кеүек көплө көмбәҙ эшләнгән һәм уға бишек ҡуйылған. Иҫ киткес мәғәнәгә эйә был күренеш! Тау башында – барыбыҙҙың да юлы башланған бишек! Әллә ниндәй хистәргә бирелеп шиғырҙар уҡыныҡ, ҡояшты оҙаттыҡ. Ауылда ғына була торған һағынылған моңло тауыштар – мөңрәп көтөү ҡайтыуы, эттәр өрөүе, ҡоштар сутылдашыуын, мең төҫтәрҙә емелдәгән офоҡто, аҙаҡ өйҙәргә ут алыуҙарын күңел тулып күҙәттек. Иртәгәһен ошо хаҡта Мәрйәм апайға һөйләгәс, ул кеткелдәп көлдө: “Ярай ҙа айыу-бүрегә осрамағанһығыҙ!”\nАуылды йәшәтә берҙәмлек!\nВетерандар советы рәйесе, элек район китапханаһы селтәрен етәкләгән Нәзирә апайҙы маҡтап телгә алдылар. Урындағы халыҡтың матбуғатҡа яҙылыуы китапханасы һәм почтальондан тора, тиештеләр үҙҙәре. Беҙҙең менән осрашыуға ла, коронавирус хәүефе янау сәбәпле, Байдәүләт ауыл советы башлығы Шәһит Ғимран улы Ҡолмөхәмәтов, уның хәләл ефете, китапханасы Сәүиә Сабит ҡыҙы, Башҡортостан Республикаһының почта элемтәһе оҫтаһы, БР Почет грамотаһы менән бүләкләнгән Миңлебикә Хажғәле ҡыҙы Мырҙабаева һәм билдәле яҙыусы Мәрйәм Бураҡаева килде.\nШәһит Ҡолмөхәмәтов һөйләй\n“Ауылда 19 эре ара бар. Суҡай, мышы, сөрәкәй, төлкө, йомаҡай – һәр береһе борондан килгән ошондайыраҡ исем йөрөтә. Ҡор башлыҡтары системаһы беҙҙең ауылда 2000 йылда барлыҡҡа килгәйне. Республикала тәүгеләрҙән булып ауылда шәжәрә байрамын үткәрҙек. Үҙәк телевидениенан да килеп төшөрҙөләр. Ҡорҙоң ысынлап ергеп китеренә кемдер ышанып ҡараны, башҡа берәү ышанманы. Бөгөнгө көнгәсә ул эшләп килә. Ауылыбыҙҙа бер бөртөк кенә урыҫ йәшәй. Уныһы ла башҡортса һөйләшә. Ҡатын-ҡыҙҙар яғынан да ҡор башлыҡтары барлыҡҡа килде. Биләмәлә ауыл хакимиәте, ауылдың старостаһы һәм ҡор башлыҡтары бар. Мәҫәлән, мин старостаға шылтыратам, ә ул ҡор башлыҡтарына сыға. Хакимиәтте, старостаны тыңламауҙары мөмкин, ә үҙҙәренең араһының абруйлы кеше һүҙен улар йыҡмай. Әйтәйек, бөгөн өмә үткәрәбеҙ тибеҙ икән, ҙурыраҡ ҡорҙан – биш, бәләкәйерәктәренән икешәр кеше килә. Килмәгәндәр өсөн ҡор башлыҡтары яуап тота. Эштән ситтә ҡалғандарҙа ла сәм уяна. Ауылдаштарым шундай сәмле ул. Беҙҙең тәжрибә район кимәленә тарала башланы. Башҡа биләмәләргә лә өлгө итеп ҡуялар. Һәр бер араның үҙ эше бар. Ябай ғына миҫал. Ауыл осона “Ибрай” тигән яҙыу эленгән. Уны бер ара буяп, рәтләп тота. Туҡталыш, ҡоҙоҡ та араларға беркетелгән. Бынау торған баннер үткән ҡышта дауылда йыртылғайны, уны яуаплылар яңыртып та ҡуйҙы.\nНиндәй генә байрам булһа ла, ерле кешене күтәрергә, сәхнәгә мендерергә тырышабыҙ. Сөнки бөгөнгө көндә улар – ауылдың арҡа һөйәге. Элек үҙәк тип Сирғол һаналды, ауыл советы ла, урта мәктәп тә шунда ине. Бәләкәй ауылдар юҡҡа сыҡҡан мәлдә Ибрайҙа ике урам барлыҡҡа килә. Йәштәргә өй һалырға ер бөткән. Ғаилә башлыҡтары ҡырҙа эшләп ҡайта. Мәскәү, Себер тарафтарында, Рәсәйҙең башҡа ҡалаларында. Пандемия башланғас буш торған өйҙәрҙе лә биләп бөттөләр. Йәштәребеҙ ҙә бар. Мәктәбебеҙ ҙә урта белем бирә, биш ауылдан йөрөп уҡыйҙар. Юл насар – беҙҙең төп проблема шул. Киләһе йыл “юл йылы” тип иғлан ителәсәк, шуға өмөтләнәбеҙ”.\nМиңлебикә Мырҙабаева – алдынғы почта таратыусы\nҮҙенең эшләү дәүерендә Миңлебикә апай бик күп конкурстарҙа ҡатнашҡан һәм еңеп сыҡҡан. Ул – райондың алдынғы хат ташыусыһы. Уның идеяһы менән бөтә ауыл “Башҡортостан ҡыҙы”на һәм һәм башҡа милли баҫмаларға ла күпләп яҙылған. Юҡҡа уны республикабыҙҙың баҫмалары – “Башҡортостан” (ике тапҡыр) һәм “Йәшлек” гәзиттәре – матбуғатҡа иң күп яҙҙырыусы конкурстарында бүләкләмәгән. Шул рәүешле ул бер ваҡыт велосипедлы булған. Бөгөнгө көндә хаҡлы ялда, үҙенең урынына килгән улы менән килененә почта хеҙмәтендә ярҙамлашып йөрөй. Сөнки һәр кемгә һүҙе үтә. Үҙе сәхнә күрке лә – йырлай ҙа, бейей ҙә. Ғаиләһе менән биләмәләге конкурстарҙа ҡатнаша. Ейән-ейәнсәрҙәре менән “Иң күп китап уҡыусы” бәйгеһендә лә, Мостай Кәримдең юбилейына арналған әҙәби марафонда ла һынатмағандар, мәҙәниәт усағында үткән һәр сара уртаһында Миңлебикә апай йөрөй. Мәктәп уҡытыусылары менән дә гөрләтеп эш алып бара. Йыл аҙағында матбуғатҡа иң күп яҙылған ғаиләләрҙе билдәләп, үҙенең бүләген тапшырыу йолаһын булдырған. Эшләгән ваҡытында Маҡтау ҡағыҙҙары яҙҙырып алып ҡайтып ауылдаштарының күңелен үҫтергән. Матбуғат тип янып йөрөгән милләттәштәребеҙҙең береһе ул.\nМәрйәм Бураҡаеваның әйткәне\n“Ауылда береһе лә исем өсөн генә эшләмәй. Фельдшерыбыҙ Илүзә Кинйәбулат ҡыҙы Күсәрбаеваны алайыҡ. Ул эшенә инде мөкиббән киткән.\nБындағы “Аҡһаҡалдар ҡоро”ноң эше күптәргә өлгө итеп ҡуйырлыҡ. Ауылдаштарым “Иң матур ауыл” бәйгеһендә ҡатнашырға дәртләнгәйне. Ауыл эсендә юл төҙөлгәс, йоланы кеше үҙе уйлап сығарған, әйҙә беҙ ҙә “Юл ҡотлау” йолаһын үткәрәйек, тип тәҡдим итеүем булды, халыҡ дәррәү күтәреп алды. Ике көн эсендә барыһы ла әҙер ине. Урам тулып юл ҡотлау байрамына ағылдылар. Республика буйынса “Иң бай йолалы ауыл” номинацияһында еңеп сыҡтыҡ. Халыҡ әүҙем беҙҙә. Әле ойошторолған “Өләсәйҙәр мәктәбе”ндә ейән-ейәнсәрҙәрҙән йомаҡ әйттерәбеҙ, шиғыр һөйләтәбеҙ. 2012 йылдан бирле балалар өсөн эшләп килгән Республика “Йәйләү” лагеры пандемия арҡаһында быйыл онлайн форматта үтте”.\nКомандир ниндәй, һалдаты шундай\nУрындағы башланғыстарҙы хуплау программаһы буйынса үткәрелгән конкурста ауыл өс йыл рәттән еңеп сыҡҡан. Тәүге йылда ҡыйығынан һыу ағып торған мәҙәниәт усағына ремонт яһалһа, ултырғыстар алып ултыртылһа, икенсе йылына халыҡтың аҡсаһы урам юлына асфальт түшәргә китә. Быйыл зыяратты тулайым тимер менән кәртәләп алырға ниәтләнгәндәр. Йыл да ошондай программаларҙа ҡатнашып, ауылды күркәмләтеү яғында ибрайҙар. Тәүге йылда 263 мең һум аҡса йыя алғандар. Бәләкәй генә ауыл өсөн был бик һәйбәт. Асфальт йәйәбеҙ тигәндә, 210 мең һум тупланған. Был, кеше башына мең һумдан тура килгән, тигән һүҙ.\nАуылда интернет бар, ул яҡтан проблема юҡ, мегафон тота. Һөйләшеүҙә асыҡланыуынса, халыҡҡа ябай осрашыуҙар етеңкерәмәй. “Халыҡ шағир, яҙыусылар менән шиғырлы-моңло, рухи осрашыуҙарға һыуһаны. Һайлау алдынан килеп, кире тойғо уятып ҡуйғандар булды. Матур итеп шиғырҙарығыҙҙы тыңлап ултырғы килә. Халыҡсан сараларға халыҡ теләп йөрөй”, – тиеште әңгәмәселәребеҙ. Үҙҙәре лә аралар араһында концерт ҡуйып ярыш ойошторғандар икән. Концертта ҡатнашам тип әллә ҡайҙа ятҡан Мәскәүҙән дә ҡайтып төшкәндәр! Спектакль, урам-урам менән ярышып, концерт ҡуйыу ҙа ибрайҙарға бер ни тормай. Йыр-бейеүгә дәртле. “60-50, 50-40 йәшлектәр араһында концерттар ойоштороуыбыҙ ҙа халыҡҡа оҡшаны. Эргәлә генә Мәрйәм апай бар. Идея биреүсе, дәрт өҫтәүсе. Ауылға ҡайтып, халыҡҡа эш булһын тип талҡан цехы асып ебәргәнен иҫләйһегеҙҙер. Хәҙер талҡан Ейәнсураның брендына әйләнде. Бөгөнгө көндә ауылдың ошолай һаҡланыуында уның да өлөшө баһалап бөткөһөҙ”, – ти биләмә башлығы Шәһит Ғимран улы. Ул үҙе белеме буйынса филолог. Матур итеп шиғыр ҙа һөйләп ебәрә. Күреүебеҙсә, эште гөрләтеп алып бара. Ҡатыны Сәүиә Сабит ҡыҙы менән ике Данир һәм Венер исемле ул тәрбиәләгәндәр. Икеһе лә хәрби кеше буып киткән.\nАуыл йәшәй, баҙлай уты!\nПроблемалар ҙа юҡ түгел: улар – эшһеҙлек, эскелек. Иҫерткес эсемектәрҙе һатыусылар ҙа бар. Йәштәрҙең үҙҙәренә ҡул һалыуы борсолдора. “Айныҡ ауыл” акцияһының һөҙөмтәле булыуын билдәләй әңгәмәселәрем. Биләмәнең Бәйдәүләт ауылы егеттәре башланғысты күтәреп ала. Йәшел йылан ағыуы һатылған бөтә нөктәләрҙе йөрөп сығалар. Тартып алып, яра һуғып та китәләр, киоскыларын алып ташлауҙы талап итәләр. Егеттәр үҙҙәре мәсет һалдыра башлай, бер йыл эсендә манараһын күтәрәләр. Райондың Үрген ауылы республика буйынса беренселеккә сыға.\n“Һәр бер ырыу үҙенекен ҡараһын. Йылына бер-ике осрашып ҡына эскелекте бөтөрөп булмай. Сәмләндерергә кәрәк халыҡты! – тигән фекерҙәләр әңгәмәселәрем. – Шәжәрә байрамында эскән кеше булырға тейеш түгел, ундай осраҡта, балдарҙы кәметеү менән янауыбыҙ һөҙөмтәле булды. Тимәк, айыҡ тормош үҙебеҙҙән тора”.\n...Һуғымдарҙы һуйғас, Ибрайҙа кис ултырыуҙар башлана. Биләмәлә ете фольклор-вокаль ансамбле бар, шуларҙың икәүһе “Һүрәм” һәм “Ҡарасәй” халыҡ ансамбле исемен алған. “Берҙәм Рәсәй” фирҡәһе уларға костюмдар бүләк иткән. Фольклориадаға тип тә дәртләнеп тотонғандар.\n“Башҡортостан ҡыҙы”н элек 80-дән артыҡ алдырһалар, хәҙер 5-6-нан артмай. “Ватандаш” журналын бөтөнләй алдырмайҙар. Матбуғатҡа хаҡ ҡиммәтәйгәс, яҙылыуҙан туҡтаныҡ, тиҙәр. Ауыл халҡының эш хаҡы юҡлығын иҫәпкә алғанда, был да аңлашыла. Әммә осҡонһоҙ ут тоҡанмай. Йышыраҡ килергә кәрәк был яҡтарға. Көҙгә мотлаҡ тағы килергә! Юл ғына асыҡ булһын, тип дәртләнеп ҡайттыҡ Ейәнсуранан.


Әхмәрҙәр сәләмәт тормош яҡлы » "Урал" гәзите\nАлкоголизм, наркомания - меңәрләгән емерелгән яҙмыштар, тарҡалған ғаиләләр, енәйәттәр. Алкоголдең, наркотиктарҙың ағыу булыуы тураһында күптән һөйләнелеп, ҡурҡыныс сирҙәргә ҡаршы көрәш маҡсатында күп кенә саралар үткәрелеүгә ҡарамаҫтан, спиртлы эсемлек, наркотик матдәләр ҡулланыусылар һаны кәмемәй әле.\nҒаилә йылы сиктәрендә Ҡоҙғон- Әхмәр мәҙәниәт йортонда “Беҙ эскелеккә ҡаршы!”, “Наркотиктарға - юҡ!” акциялары үтте. Осрашыуға бәлиғ булмағандар араһында енәйәттәрҙе һәм хоҡуҡ боҙоуҙарҙы иҫкәртеү системаһында эшләүсе белгестәр - Эске эштәр министрлығының Белорет районынан бәлиғ булмағандар эше буйынса подразделение инспекторы, полиция капитаны С. Вәлиева, ҡатын-ҡыҙҙарға ярҙам бүлеге белгесе Н. Наумова саҡырылды. Сарала шулай уҡ Ҡоҙғон-Әхмәр фельдшер-акушерлыҡ пункты фельдшеры Ә. Ғәлина, ауыл активы, балалар, ололар ҡатнашты.\nФәһемле осрашыуҙы мәҙәниәт йорто мөдире Наил Хәмзин асып, кешелекте ғүмер буйы борсоп килгән алкоголизм, наркомания проблемаһы бөгөн айырыуса киҫкенләшеүен әйтеп үтте.\n- Эскелек, наркомания, токсикомания, енәйәттәр йәмғиәтебеҙҙе яулай бара. Типһә тимер өҙөрлөк ир-егеттәрҙең ниндәй түбәнлеккә төшөүҙәрен күреп, йән әрней. Ә ундайҙар араһында йәштәрҙең дә булыуы бигерәк аяныслы. Быларҙың барыһы ла ғаиләнән килә. Ауылыбыҙҙа эшһөйәр, өлгөлө ғаиләләрҙең күп булыуы ҡыуандыра, әлбиттә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, амораль тормош алып барыусы ғаиләләр ҙә юҡ түгел. Шуға ла ошондай күңелһеҙ күренештәрҙе әҙерәк булһа ла иҫкәртеү, кәметеү маҡсатында ошо акцияны ойошторҙоҡ, - тине мәҙәниәт йорто мөдире.\nСаҡырылған ҡунаҡтар ҙа наркомания, эскелек һәм тәмәке тартыуҙың зыяны хаҡында тағы бер тапҡыр иҫкәртте, бүлектәре, эшмәкәрлектәре тураһында һөйләне. Сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалап, йәш быуында актив тормош позицияһын тәрбиәләүҙе маҡсат итеп ҡуйҙылар. Сығыштарҙан һуң, йыйылыусыларға насар ғәҙәттәр тураһында видеоролик күрһәтелде. Һуңынан ҡатнашыусылар фекерҙәре, тәҡдимдәре менән уртаҡлашты. Мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре инициативаһы менән үткәрелгән осрашыуға балалар төрлө темаларға плакаттар ҙа эшләгән.\nМәҙәниәт йортонда ғаилә, балалар һәм башҡа темаларға осрашыуҙар, конкурстар, фестивалдәр, “түңәрәк өҫтәл”дәр артабан да үткәреләсәк.


Республикала цирроз менән сирләгән пациентҡа бауыр күсереп ултыртыу буйынса операция уңышлы үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала цирроз менән сирләгән пациентҡа бауыр күсереп ултыртыу буйынса операция уңышлы үтте\n16:53, 2 июля 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 2 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nБашҡортостанда цирроз менән сирләгән пациентҡа бауыр күсереп ултыртыу буйынса операция уңышлы үтте. Төбәк Һаулыҡ һаҡлау министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, операция Ғ.Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһында яһалған.\nОперация туғыҙ сәғәт дауам иткән. Хәҙер бауыр циррозы менән сирләгән 48 йәшлек пациенттың хәле кисерелгән операцияға тап килә. Бауыр вафат булған донорҙан күсереп ултыртылған, уның бөйөрҙәре тағы ике кешенең ғүмерен оҙайтҡан.\nБашҡортостанда бауырҙы күсереп ултыртыу буйынса тәүге операция ике йыл элек яһалды, әлегеһе — етенсе. Ағымдағы йылда Ғ.Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһында бауырға — ике, бөйөргә — ун бер, республика кардиология үҙәгендә йөрәкте күсереп ултыртыу буйынса операция уҙғарылған.\nБашҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығының штаттан тыш трансплантологы Рифат Нуриәхмәтов һүҙҙәренсә, бөгөнгө көндә республикала 156 пациент донор бөйөрөнә, 55-е — бауыр, 13-ө йөрәккә «сиратта тора».


“Ашығыс ярҙам” машинаһы кәрәк » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Ашығыс ярҙам” машинаһы кәрәк\n“Ашығыс ярҙам” машинаһы кәрәк 25.02.2012 // Йәмғиәт\nУчастка дауаханаһына яҡын-тирәләге туғыҙ ауылдан сирләп киткәндәр килә. Шуға ла районға юл төшкәс, табиптар менән шәфҡәт туташтарының эш шарттары, дауаланыусылар өсөн булдырылған мөмкинлектәр менән яҡындан танышып сығыуҙы кәрәкле таптыҡ.\nДауаханаға Башҡортостандың атҡаҙанған табибы Ғәлиә Бикова етәкселек итә.\nСер түгел, бөгөн һаулыҡ һаҡлау өлкәһе яңыртыуға мохтаж. Был турала ил етәкселеге лә әйтә. Башҡортостанда был йәһәттән үҫеш бар: һуңғы тиҫтә йыл эсендә яңынан-яңы дауаханалар төҙөлдө, заманса ҡорамалдар һатып алынды, уңайлыҡтар булдырылды. Район үҙәгендәге менән участка дауаханаларына, фельдшер пункттарына иғтибар көсәйҙе. Әммә хәл ителмәгән мәсьәләләр ҙә байтаҡ.\nБында сирләп киткән оло быуын да, балалар ҙа килә. Стационарҙағыларына — 15 һәм көндөҙ дауаланыусыларға ун койка бар. Стоматология һәм акушерлыҡ кабинеты, физкабинет эшләй. Район үҙәге Оло Ыҡтамаҡтан да педиатрҙар, гинекологтар килеп һәр кесе йома һайын халыҡты ҡабул итә.\nДауахана бинаһына күптән түгел ремонт яһағандар, евротәҙрә ҡуйғандар, ишектәрҙе, иҙәнде алмаштырғандар. Әлбиттә, бындай үҙгәрештәрҙән һуң эш шарттары күпкә яҡшырған. Ни тиһәң дә, бина иҫке, 1975 йылда һалынған.\nТеш табибы Гөлнара Миңлекәева менән өлкән шәфҡәт туташы Мәрйәм Ғәлимованың әйтеүенсә, участка дауаханаһының эшенә аяҡ салған мәсьәләләр ҙә юҡ түгел. Мәҫәлән, табиптар яңы “ашығыс ярҙам” машинаһына мохтаж, иҫкеһе 15 йылдан ашыу йөрөй. Ни тиһәң дә, район үҙәгенә 40 саҡрым тирәһе, шулай уҡ ауылдарға ла көн һайын тиерлек сығырға тура килә. Ә ауырыуҙарҙы һуңламай алып килеп өлгөрөргә кәрәк, ундай мәлдә һәр секунд ҡәҙерле. Әлеге “ашығыс ярҙам” машинаһы ваҡытында төҙәтеп торғанға ғына йөрөй. Шулай уҡ яңы физкабинетҡа ла мохтажлыҡ кисерәләр, иҫке аппараттарҙы инде 20 йылдан ашыу ҡулланалар. Йыш ҡына һыу булмауы ла өҫтәмә ҡатмарлыҡтар тыуҙыра, бынан бигерәк тә ауырыуҙар ыҙа сигә. Ҡайһы саҡта һыуҙы күрше Йыланыш ауылынан да ташырға тура килә. Шулай ҙа табиптар дауахана бинаһының йылы булыуына һәм газ үтеүенә шатлана.\nТотош уҡырға 3 351\nТотош уҡырға 2 763\nТотош уҡырға 3 221\nТотош уҡырға 3 188\nТотош уҡырға 2 602\nТотош уҡырға 2 772\nТотош уҡырға 2 378\nТотош уҡырға 2 901\nТотош уҡырға 1 586\nТотош уҡырға 1 393


Уҡыусылар ике аҙнаға дистанцион уҡыуға күсерелә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n23 September 2021 — 14:33 ГТРК «Башкортостан»\nРеспубликаның 12 районында 5-8-се һәм 10-сы класс уҡыусылары ике аҙнаға дистанцион уҡыуға күсерелә. Был Башҡортостанда коронавирус таралыуға бәйле. Башҡортостанда үткән тәүлектә тағы ла 18 кеше коронавирустан һәләк булған. Республика һаулыҡ һаҡлау министрлығы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, 333 кеше мәкерле сирҙе йоҡторған. Башҡортостанда вакцинация дауам итә.


Өфө районы хакимиәте башлығы итеп контракт буйынса Рәшит Саттаров тәғәйенләнде // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nӨфө районы хакимиәте башлығы итеп контракт буйынса Рәшит Саттаров тәғәйенләнде\n10:00, 17 декабря 2010 Сәйәсәт\n16 декабрҙә Өфө районы муниципаль район Советы ултырышы булды. Унда муниципаль район хакимиәте башлығын тәғәйенләү мәсьәләһе ҡаралды.\nКонкурс һөҙөмтәләре буйынса Өфө районы муниципаль районы хакимиәте башлығы вазифаһына контракт буйынса Рәшит Саттаров тәғәйенләнде.\nБеҙҙең белешмә. Рәшит Фәнис улы Саттаров 1960 йылда Ауырғазы районының Степановка ауылында тыуған. Өфө нефть институтын тамамлаған. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1984 йылда 21-се трестың 6-сы төҙөлөш идаралығында мастер булып башлай.\n1988–1996 йылдарҙа — «Главбашстрой»ҙың Зәй төҙөлөш идаралығында өлкән прораб, начальниктың етештереү буйынса урынбаҫары, баш инженер, «Башнефтезаводстрой» акционерҙар йәмғиәтенең 7-се төҙөлөш идаралығы начальнигы, БНЗС акционерҙар йәмғиәтенең «Генподрядлы төҙөлөш фирмаһы» бүлендек предприятиеһы баш белгесе, директорҙың иҡтисади мәсьәләләр буйынса урынбаҫары.\n1996–1999 йылдарҙа — Башҡортостан Республикаһы финанс министры урынбаҫары.\n1999–2003 йылдарҙа — Башҡортостан Республикаһы буйынса дәүләт һалым инспекцияһы етәксеһе урынбаҫары, етәксеһе, Рәсәй Федерацияһы Һалымдар һәм йыйымдар министрлығының Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы етәксеһе.\n2003–2004 йылдарҙа — Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары — республиканың төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры.\n2004–2005 йылдарҙа – Башҡортостан Республикаһы финанс министры урынбаҫары.\n2005–2008 йылдарҙа — «Полиэф» асыҡ акционерҙар йәмғиәте генераль директоры урынбаҫары, «Беренсе төҙөлөш синдикаты» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең генераль директоры.\n2008–2010 йылдарҙа — Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары.\n2010 йылдың 11 ноябренән — Өфө районы муниципаль районы хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарыусы.