Матбуғат йортона сәйәхәт | Йәншишмә\nМатбуғат йортона сәйәхәт\nНаписал в 2 марта 2018, 12:55\nСиныфыбыҙ менән Матбуғат йортона барабыҙ, тигән хәбәрҙе ишеткәс, ҡыуанысымдың сиге булманы. Күп йылдар Өфөлә йәшәп тә, ҡала уртаһындағы ошо мөһабәт бинала булырға тура килмәгәйне. Был сәйәхәтте гимназиябыҙҙың башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Альбина Хәсән ҡыҙы Кайбышева ойошторҙо.\nБаш мөхәррир бүлмәһендә.\nСиныфыбыҙҙа бөтәһе 18 уҡыусы. Улар республикабыҙҙың төрлө райондарынан йыйылған, хатта Силәбе өлкәһенән дә бер ҡыҙ бар. Белем усағы етәкселегенә рәхмәтебеҙ ҙур. Ишек алдынан уҡ автобусҡа ултыртып ебәрҙеләр. Юл буйы балалар дәртләнеп, рухлы башҡорт йырҙарын йырлап барҙы.\nМатбуғат йортонда урынлашҡан төрлө баҫмалар редакцияларын ҡарай-ҡарай, «Йәшлек», «Йәншишмә» гәзиттәре урынлашҡан ҡатҡа килеп тә еттек. Мөхәррирҙәр – гимназиябыҙҙың элекке сығарылыш уҡыусылары Артур Хәсән улы Дәүләтбәков һәм Мирсәйет Ғүмәр улы Юнысов, хәбәрселәр беҙҙе йылы ҡаршы алды. Улар менән төрлө темаларға барған әңгәмә барышында хәҙерге көндә матбуғат хәле, хәбәрселәр тормошо, киләсәккә һөнәр һайлау кеүек бик көнүҙәк мәсьәләләр күтәрелде. Уҡыусыларға булған һәләттәрен һүндермәҫкә, ижади эштәрен ебәреп, редакция менән бәйләнеш булдырырға, йыл һайын үткәрелгән Булат Солтангәрәев исемендәге конкурста көс һынап ҡарарға кәңәштәр әйтелде. Аралашыу мәлендә ҡыҙҙар һәм егеттәр редакция хеҙмәткәрҙәре һәм етәкселәренең эше бик яуаплы һәм ҡыҙыҡлы икәнен аңланы. Күптәр ҡыҙыҡ күреп, мөхәррир креслоһына ултырып та ҡараны.\nОсрашыу аҙағында бергәләп фотоға төшөү уҡыусыларҙы тағы ла дәртләндереп ебәрҙе. Был сараны ойошторғанға Альбина Хәсән ҡыҙына ҙур рәхмәт. Киләһе йылда йүнәлешле синыфтарға күсеү, һөнәр һайлау алдында торған уҡыусыларға ошонан да фәһемле сара юҡтыр. Иманым камил, был сәйәхәт улар тормошонда эҙһеҙ ҡалмаҫ.\nФәнүрә БӘХТИГӘРӘЕВА, IX «Ж» синыфы тәрбиәсеһе.\n« Сибайҙа – башҡортса КВН\nЯңы тәҙрәләр кәрәк! »


29 сентября 2016 — 15:42 ГТРК «Башкортостан»\nОПЕК илдәренең килешеүенән һуң донъяла нефткә хаҡтар күтәрелә башланы. Врен маркалы яғыулыҡҡа фьючерстар 5 процентҡа күтәрелде. Әммә ҡайһы бер белгестәр хаҡтарҙың ҡыйбатланыуы оҙаҡҡа түгел тип белдерә. Кисә ОПЕК илдәре нефть сығарыу күләмен аҙайтырға ҡарар иткәйне. Был килешеү рәсми түгел, ул ноябрҙя ОПЕК илдәре саммитында тағы ла бер тикшереләсәк.\nРәсәй Украина күгендә “Боинга” самолетының һәләкәткә осрау сәбәптәрен тикшереү йомғаҡтары менән риза түгел. Сит ил эштәре министрлығы вәкиле Мария Захарова әйтеүенсә, Голландия прокуратураһы һығымтаһы ныҡ ҡына сәйәсиләштерелгән. Киев һәләкәт тураһында мәғлүмәтте иғлан итеүҙән ҡурҡа һәм рейсты Украинаның ПВО системалары күҙәтеүен танырға теләмәй. Украина ошондай юл менән яуаплылыҡтан ҡасырға ниәтләй.\nКаталония хәкүмәте рәйесе Карлес пучдеман төбәк парламентында сығыш яһап бойондороҡһоҙлоҡ тураһында референдум киләһе йыл сентябрҙә үтәсәк тип белдерҙе. Июль аҙағында Каталония парламенты батшалыҡ составынан сығыу планын хуплағайны. Һуңынан Испания Хөкүмәте дәғүә белдереп мәхкәмәгә мөрәжәғәт итте.


Республикала сираттағы автоуҙыш старт алды\nУнда ҡатнашыусылар «Башҡортостандың алтын ҡулсаһы» проекты сиктәрендә республиканың тиҫтәләгән иҫтәлекле урыны буйлап уҙасаҡ. Ҡалаларҙың инфраструктураһын тикшереү, туризм өсөн уңайлы ерҙәр табыу маҡсаты ҡуйған автоуҙыш 40 көн дауам итәсәк.\nТыуған ергә һөйөү һәм туризм бизнесын үҫтереү теләге менән янған автоуҙышсылар, төрлө ҡалаларҙа халыҡ менән осрашасаҡ, уларға байрам саралары ойошторасаҡ. Маршруттың Учалы, Белорет райондарынан башланып, Салауат районында тамамланыуы көтөлә.\nОйоштороусыларҙың береһе Айнур Ғәләүетдинов әйтеүенсә, сара республикала туризмды үҫтереүгә ярҙам итәсәк.\nАйнур Ғәләүетдинов, проект координаторы: «Автоуҙыш һуңында - 11 октябргә үҙебеҙҙең сайтты эшләп бөтөп, ҡулланыусыларға бүләк эшләйәсәкбеҙ. Унда һәр кем үҙ мөмкинлегенә ҡарап, республикала ял итергә урын таба аласаҡ».


Мөмкинлеге сикле балаларға һиҙеү-тойоу паспорты | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nМөмкинлеге сикле балаларға һиҙеү-тойоу паспорты\n07 мая 2019 — 16:08 ГТРК «Башкортостан»\nБыл мотлаҡ документ түгел. Рәсәйҙә тиңе булмаған был үҙенсәлекле проектты Башҡортостанда “Кәртәләрҙе емереп” тигән социаль технологиялар үҙәге бойомға ашыра. Ҡул-аяҡ быуындары, кәүҙәгә еңелсә хәрәкәт төрҙәрен был балалар уйын тип ҡабул итә. Ябай күнегеүҙәрҙең бала үҫешенә етди йоғонто яһағанын ата-әсә лә йышыраҡ иғтибарһыҙ ҡалдыра. Хәрәкәт терапияһы буйынса тренер Айгөл Сербина иһә был төр хәрәкәттәрҙе ата-әсә бала менән үҙ-аллы башҡара ала, ти. Башҡаланың ял биләмәләрендә тактиль майҙансыҡтар ойошторғас шуны аңланыҡ, ти проект авторҙары — һиҙеү-тойоуға нигеҙләнгән күнегеүҙәр хаҡында халыҡ хәбарҙар түгел. Шуға ла уларҙың сәләмәтлеккә яһар ыңғай йоғонтоһо тейешенсә ҡулланылмай. Сәләмәтлеге буйынса мөмкинлеге сикле балаларға етеш һәм тигеҙ шарттар тыуҙырған “Уфатактильная” минипаркы нигеҙендә белешмә биреү сәғәттәре эшләй. 26 бала әсәһе күнегеүҙәр өйрәнеп кенә ҡалмай, ә өйгә эш үтәп – балаларына тактиль уйынсыҡтарҙы ла үҙҙәре яһаған. Оҫталыҡ сәғәттәрендә әсәләр балалары менән бергә ҡатнаша. Балалар иһә психолог, нейропсихолог, логопед, дефектолог, арт терапевт кеүек белгес белешмәһен алған. Күнегеүҙәр айырым төркөмдәр өсөн шәхси төҙөлгән. Антон Лузенин, мәҫәлән, яҫы табанды дауалау ысулдарын үҙләштерә. Оҫталыҡ дәрестәре теләгән һәр кем өсөн асыҡ һәм бушлай. Йәйен күнегеүҙәр Яҡутов исемендәге паркта төҙөлгән Уфатактильная кесе парк майҙанында ойоштороласаҡ. Дәрестәрҙе тәүге көндән үҙләштергән 26 балаға тактиль паспорт әҙерләнә. Был үҙенсәлекле документта бала өсөн шәхсән файҙалы күнегеү төрҙәре һәм уларҙы үтәү талаптары теркәлә. Проект авторҙары тактиль паспорт биреү тәжрибәһен артабан Рәсәй күләмендә лә таратыу яҡлы. Крауд-проектҡа йомғаҡты белгестәр быйыл сентябрь айында яһарға ниәтләй. Ошоға тиклем ата-әсә үҙ балаһының тактиль паспортында теркәлгән күнегеүҙәрҙе теүәл үтәп көн дә билдә ҡуйып барырға йөкләмә алды. Бала үҫешендәге ыңғай үҙгәрештәр проекттың әһәмиәтенә баһа бирәсәк.


«Ысын ир-егеттәр донъяһы» бөгөн иртән Ҡырым Республикаһына юлланды\nБашҡортостан юлдаш телевидениеһы проекты авторҙары һәм ҡатнашыусылары автосәйәхәтенә Өфөнөң Салауат Юлаев майҙанында старт бирелде.\nСәфәр тотоусылар Ҡырымдың Керчь ҡалаһына 3 декабргә етергә иҫәп тота. Программа сиктәрендә улар шефлыҡҡа алынған Белогорск районы вәкилдәре, төбәктә йәшәүселәр, Ҡара диңгеҙ флоты эшмәкәрлеге менән яҡындан танышасаҡ. Сара ике аҙна дауамында барасаҡ. Сәйәхәт барышы менән республиканың төп телеканалында эфирға сыҡҡан «Ысын ир-егеттәр донъяһы» проектында танышырға мөмкин.


Намаҙға баҫыу өсөн 40 сәбәп\n20 Август 2018, 09:45\nҠәҙерле мосолмандар! Намаҙ хаҡында белгәндәребеҙҙе бер аҙ иҫкә төшөрөп үтәйек әле.\nҠәҙерле мосолмандар! Намаҙ хаҡында белгәндәребеҙҙе бер аҙ иҫкә төшөрөп үтәйек әле.\n1. НАМАҘ – ул Ҡиәмәт көнөндә иң беренсе хисап ҡылына торған ғибәҙәт.\n2. Аллаһы Тәғәлә НАМАҘ уҡыусыларҙы «тәҡүәле мөьминдәр» тип билдәләй.\n3. Кешенең йөрәгендәге иман дәрәжәһе уның НАМАҘҒА мөнәсәбәтенә бәрәбәр.\n4. НАМАҘ – бәндәнең Раббыһына булған мөхәббәте билдәһе, Уның ниғмәттәрен таныуы, Уға шөкөр итеүе.\n5. Аллаһы Тәғәлә НАМАҘҘЫ сәфәрҙә лә, ултыраҡ тормошта ла, тыныслыҡта ла, һуғыш мәлендә лә, сәләмәт ваҡытта ла, ауырыу саҡта ла уҡырға әмер иткән. Ошонан һуң да нисек намаҙҙың әһәмиәтлелеген аңламаҫҡа мөмкин?\n6. НАМАҘҘЫ ваҡытында үтәү – башҡа ғәмәлдәрҙең ҡабул булыуына сәбәп.\n7. НАМАҘҘЫ ваҡытында үтәү – монафиҡлыҡ (ике йөҙлөлөк) сифатынан сәләмәт булыу билдәһе.\n8. НАМАҘҘЫ ваҡытында үтәү – Ҡиәмәт көнөндә Фирғәүен, Һәмән, Ҡарун кеүек кафырҙар менән бергә ҡубарылмауға сәбәп.\n9. НАМАҘ – күңел тыныслығы.\n10. НАМАҘ – йөрәктәребеҙҙәге иманды нығытыусы, үҫтереүсе.\n11. НАМАҘ – фәхештән, харам нәмәләрҙән тыйыусы.\n12. НАМАҘ – йөрәктәребеҙҙе нурландырыусы, йөҙҙәребеҙҙе яҡтыртыусы, шатландырыусы бер йәншишмә.\n13. НАМАҘ – барлыҡ тән ағзаларыбыҙҙы йәнләндереүсе.\n14. НАМАҘ – ризыҡтарыбыҙҙың артыуына бер сәбәп.\n15. НАМАҘ – золомды (ғәҙелһеҙлекте) этәреүсе.\n16. НАМАҘ – шәһүәтте (ярһыуҙы, аҙғын уйҙарҙы) баҫыусы.\n17. НАМАҘ – асыуҙы кәметеүсе.\n18. НАМАҘ – ниғмәттәрҙең һаҡланыуына сәбәп.\n19. НАМАҘ – ҡайғы-хәсрәтте еңеләйтеүсе.\n20. НАМАҘ – изгелек һәм тәҡүәлектә ярҙамлашыу, хаҡлыҡҡа, сабырлыҡҡа өндәү юлы.\n21. НАМАҘ – мосолмандарҙы бер-береһе менән таныштырыусы.\n22. НАМАҘ – мосолмандарҙы берләштереүсе.\n23. НАМАҘ – йәһилдәрҙе (наҙандарҙы) дингә өйрәтеүгә сәбәп.\n24. НАМАҘ – йөрәктәрҙе берләштереүсе, араларға мөхәббәт һалыусы. Йәмәғәт намаҙҙарында кәүҙәләрҙең яҡын булыуы – йөрәктәрҙең дә яҡынайыуына сәбәп.\n25. НАМАҘ – Ислам билдәһен сағылдырыусы, НАМАҘ – һүҙ һәм ғәмәл менән Исламға саҡырыу.\n26. НАМАҘҘЫҢ эске һәм тышҡы хаҡтарын камил үтәү – был донъя һәм Ахирәт яманлыҡтарынан ҡотолоуға һәм был донъяла һәм Ахирәттә яҡшылыҡҡа ирешеүгә сәбәп.\n27. НАМАҘ – бәндәнең Раббыһы менән бәйләнеше. Шул бәйләнеш дәрәжәһенә ҡарап бәндәгә хәйер-яҡшылыҡтар асыла һәм афәт-яманлыҡтар киҫелә йә кәмей.\n28. НАМАҘ – ауырлыҡтарҙы еңеп сығыуға, мәшәҡәттәрҙе күтәреүгә сәбәп. Ауырлыҡтар килгәс, намаҙҙарына тоғро булыусылар бының ысынлап та шулай икәнен аңлай.\n29. НАМАҘ – насарлыҡтарҙың (бәләкәй гөнаһтарҙың) ғәфү ителеүенә, дәрәжәләрҙең күтәрелеүенә, яҡшылыҡтарҙың артыуына, Раббыбыҙға яҡынайыуға бер сәбәп.\n30. НАМАҘ – холоҡто күркәм, яҡшы итеүсе.\n31. НАМАҘ – өҙөлмәй торған рухи ярҙам, бөтмәй торған мәғәнәүи байлыҡ.\n32. НАМАҘ – кешенең рухи бағанаһын – иман ағасын ризыҡландырыусы, һуғарыусы, нығытыусы һәм үҫтереүсе.\n33. НАМАҘ – кешенең хәйерле эштәргә ынтылышын ҡеүәтләүсе, итәғәтте арттырыусы, боҙоҡлоҡҡа ынтылышты сикләүсе.\n34. НАМАҘ – фетнәләрҙән һаҡлаусы.\n35. НАМАҘ – мосолман йөрәгендә Аллаһтың тыйыуҙарын һанламауға, ҡушҡандарын үтәмәүгә ҡарата ризаһыҙлыҡ уятыусы.\n36. НАМАҘ – һаранлыҡ, көнсөллөк, ҡурҡыу, ҡайғы һәм башҡа шуның кеүек сирҙәрҙән дауа.\n37. НАМАҘ – тәндең сәләмәтлеге өсөн ҙур файҙа.\n38. Тәһәрәт алыуҙың һәм НАМАҘ уҡыуҙың тын алыу ағзаларына, ашҡаҙандың, эсәктәрҙең эшмәкәрлегенә, быуындарға һәм умыртҡа бағанаһына ыңғай тәьҫир итеүен наҙан булмаған һәр кеше аңлай.\n39. НАМАҘ йөрәктең, йәндең тыныс, ҡәнәғәт булыуына килтерә.\n40. НАМАҘ хушуғ (Аллаһҡа буйһоноу тойғоһо) менән уҡылһа, бынан баш мейеһенә лә ҙур файҙа бар. Шул сәбәпле сәхәбәләрҙең ни өсөн шундай зирәк фекерле, сәләмәт аҡыллы, бай зиһенле, көслө рухлы булыуын аңлайбыҙ.\nНамаҙҙың диңгеҙҙәге тамсы кеүек кенә булған дини һәм донъяуи емештәрен һанап китеү булды был. Уларҙы бер ваҡытта ла һанап бөтөрөп булмаясаҡ. Кеше өсөн намаҙҙың әһәмиәте артҡан һайын уның емештәре лә арта. Һәм, киреһенсә, – кәмегән һайын емештәре лә кәмей. Ошо яҙылғандарҙы уҡығас, аҡылы булған кеше намаҙға һәм уны йәмәғәт менән ваҡытында уҡыуға еңел ҡарай алырмы?! Ялҡаулығының, кирелегенең ошо емештәрҙән уны мәхрүм иттереүенә риза була алырмы?! Әллә бәндә Аллаһы Тәғәләнең намаҙ уҡымаусыларға әҙерләгән ҡаты ғазаптары уға ҡағылмаҫ тип уйлаймы?


Майҙың ямғырлы көндәре республиканың айырым райондары өсөн көтөлмәгән һынауҙар алып килде\nБәхетһеҙлектең сәбәбе йәшенле ямғырҙар арҡаһында янғын сығыу осраҡтары. Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы идаралығы белгестәре йәшен мәлендә һаҡлыҡ сараларын алдан хәстәрләргә кәрәклеге хаҡында иҫкәртә.\nӘлиә Дәминева, Рәсәй ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса баш идаралығы матбуғат хеҙмәте белгесе: «Үткән аҙнала республикала 26 янғын сыҡты. Утты һүндереүгә 147 хеҙмәткәр һәм 26 берәмек техника йәлеп ителде. Өс осраҡта янғынға йәшен йәшнәүе сәбәпсе е булды».


Яҡшы кәйефтә булыр өсөн нимә ашарға?\n15 Сентябрь , 18:20\nАс кешенең асыуы яман, тип юҡҡа ғына әйтмәгәндәрҙер.\nҒалимдар асыҡлауынса, беҙҙең кәйефебеҙ нимә ашауыбыҙҙан тора. Юҡҡа ғына диетала ултырған кеше асыулы, уҫал булып күренмәй бит. Ас кешенең асыуы яман, тип юҡҡа ғына әйтмәгәндәрҙер. Әммә туҡтауһыҙ ашанып тороп та насар кәйефтә йөрөргә мөмкин икән. Күпселек тәм-том, фастфуд менән туҡланыусылар депрессияға тиҙ бирелә, ти белгестәр. Шулай булғас, беҙҙең һәр беребеҙ өсөн иң яҡшыһы – дөрөҫ туҡланыу, туҡлыҡлы матдәләргә бай ризыҡтарҙы ғына ҡулланыу.\nАшҡаҙан-эсәк эшмәкәрлегенә файҙалы микрофлораһы үҙебеҙҙе нисек хис итеүебеҙгә генә түгел, ә баш мейеһенең сәләмәт эшләүенә лә йоғонто яһай. Шуның өсөн йогурт ашарға тәҡдим ителә.\nМайлы балыҡ организмға депрессия менән көрәшергә ике ысул менән ярҙам итә: баш мейеһе өсөн омега-3 майлы кислота менән тәьмин итә һәм D витамины менән иммунитетты нығыта.\nКӘБЕҪТӘ ҺӘМ ҠУҘҒАЛАҠ\nҒалимдар баш мейеһенең эшмәкәрлегенә ҙур йоғонто яһай торған 12 файҙалы элементты өйрәнгән һәм кәбеҫтә менән ҡуҙғалаҡта иң күп ҡиммәтле ингредиенттар барлығын асыҡлаған. Улар әйтеүенсә, был йәшелсәләр С витаминына һәм фолий кислотаһына бай.\nҺЫЙЫР БАУЫРЫ, ЙОМОРТҠА ҺӘМ КҮРКӘ ИТЕ\nБыл өс аҙыҡты нимә берләштерә тиһегеҙме? Былар – В12 витаминына бай ризыҡтар. Күп ваҡыт вегетариандар әлеге витаминдың етмәүенән йонсой. Сәләмәт психика өсөн һыйыр бауырын, күркә итен һәм йомортҡаны йыш ашарға тырышырға кәрәк.\nЙәшел сәйҙе күп кеше ябығыр өсөн эсә. Был файҙалы эсемлек матдәләр алмашын тиҙләтә, йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙарын азат итә, яман шештең барлыҡҡа килеүен кәметә һәм психик ауырыуҙар барлыҡҡа килеүен киҫәтә.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЯУГИР АТАЙҘАРЫБЫҘҘЫҢ ҺУҒЫШ ХӘТИРӘЛӘРЕН КҮҢЕЛДӘ ҺАҠЛАЙБЫҘ - 2019 - Мәҡәләләр\nХөрмәтле апайҙар, әйҙәгеҙ, шунан башлайыҡ: 9 Май һеҙҙең өсөн, һеҙҙең ғаилә өсөн ниндәй мөһимлектәге байрам?\nАсия Рамаҙан ҡыҙы: Беҙҙең ветеран атайыбыҙ, олатайыбыҙ ошо көндәрҙә 95 йәшлек юбилейын ҡаршыланы. Ә инде Еңеү көнө беҙҙең ғаилә өсөн иң оло байрам. Байрам ғына түгел, был беҙҙең ғаиләнең тарихы ла. Беҙҙең атай бит ул һуғыштан әйләнеп ҡайтмаҫҡа ла мөмкин булған. Ә ул ҡайтҡан һәм быуынын дауам иткән. Был көндө атайыбыҙҙы ейәндәре, бүләләре ҡала буйлап алып йөрөй, парктарға барабыҙ, йырҙар тыңлайбыҙ, тәбиғәткә сығабыҙ. Ҡасандыр был байрам халыҡта һағышлы байрам булһа, бөгөн ул патриотик бер көслө, рухлы сараға әйләнде.\nЭлек ветерандар артыҡ йыйылып барманы, һәр хәлдә, атайымдың ундай тантаналарҙа йөрөгәнен иҫләмәйем. Ул үҙенең полкташтары менән генә һирәкләп күрешә ине. Өфөлә бер генә дуҫы булды, күберәк Мәскәүгә, Ялтаға, Омскиға китә инеләр. Яҙыусылар менән артыҡ аралашманы, тип әйтергә була, яҙышыуға ла пенсияға сығып, алтмыштан уҙғас ҡына ныҡлап тотондо бит. Аралашҡан яҙыусыһынан Яҡуп Ҡолмойҙо ғына иҫләйем.\nҺөйөклө Ғәли ҡыҙы: Атайыбыҙ тере саҡта 9 май көндө баҡсала өҫтәл йыя ине. Уның янына мотлаҡ ҡәләмдәш ветеран дуҫтары килә. Беҙ, балалары, ейәндәре уларҙы хеҙмәтләндереп йүгерешеп йөрөйбөҙ. Был ғәҙәт мин үҙемде иҫләгәндән, һуңғы йылдарға тиклем дауам итә, йәғни беҙ хәҙер ҙә, атайыбыҙ юҡта ла, шул уҡ баҡсала байрам табынына йыйылышабыҙ. Сөнки беҙ бит фронтовик балалары - фронтовик ҡыҙҙары.\nАтайҙарығыҙ, буласаҡ яҙыусыларыбыҙ, һуғышты ҡайҙа ҡаршы алған? Улар һеҙгә был хаҡта нимәләр һөйләне?\nАсия Рамаҙан ҡыҙы: Атайымды 1942 йылда ун һигеҙе тулыу менән армияға алғандар. Ул Өфөгә эвакуацияланған Севастополь зенит артиллерияһы училищеһын тамамлай һәм 19 йәшендә офицер дәрәжәһендә фронтҡа ебәрелә, Орел-Курск дуғаһында һуғыша. Артабан Брянск һәм 1-се Белоруссия фронттары ғәскәрҙәре сооставында Берлинға тиклем хәрби юл үтә. Ике тапҡыр яралана, контузия ала. Хәрби наградаларға лайыҡ була. Уйлап ҡарағыҙ, ун туғыҙ йәшлек егеттәр командир булып һалдаттарҙы атакаға күтәрә. Алға китеп әйткәндә, һуғыштан һуң уның йәштәштәре булған егерме дүртенсе йылғыларҙың биш проценты ғына иҫән ҡала.\nАтайым Белоруссия, Польша аша Берлинға барып етә. Берлин эргәһендәге бейеклектәрҙә урынлашып, беҙҙең артиллерия егерме көнләп ҡаланы бомбаға тота. Ҡалаға инеп урынлашҡас, унда һәр илдең үҙенең "зона влияния" тип аталған биләмәһе булдырылған. Атайым беҙҙең зонала ҡалдырылып, 1947 йылға тиклем хеҙмәт итә һәм полковник дәрәжәһендә демобилизациялана. Хеҙмәтенән һуң уға Мәскәү ҡалаһында хәрби академияла уҡырға тороп ҡалырға тәҡдим итәләр, әммә ул Башҡортостанын, атай-әсәйен үтә ныҡ һағынған була һәм бөтә нәмәнән баш тартып, ҡайтып китә.\nБашҡортостанға ҡайтҡас, бындағы ҡыйралышҡа иҫе китә атайымдың. Бигерәк тә беҙҙең Ишембай яҡтары бөлгөнлөккә төшкән була. Күптәр астан ҡырылған. Өс улын фронтҡа оҙатҡан аталары аслыҡтан, ауыр эштән миктәп үлгән. Әсәһе һуҡырайған. Тыуған йортондағы ҡыйыҡтың һаламы ла, ҡоймалар ҙа, эргә-тирәләге ағастар ҙа яғып бөтөлгән. Аҙаҡтан асыҡланыуынса, һуғышта йөрөгән хәрби улдары өсөн килгән пособиены атай менән әсәйгә бирмәй, күрше ауылда йәшәгән почтальон алып торған. Ошо пособие килеп еткәндә, бәлки, ҡарттар ҙа иҫән ҡалыр ине. Ул почтальондың ҡырын эштәре аҙаҡ фашланған: күптәрҙең өлөшөнә ингән өсөн уны хөкөм итеп, ултыртып ҡуйғандар.\nҺуңынан атайым Өфөгә китә, совет, партия органдарында, республика гәзиттәре редакцияларында, Башҡортостан китап нәшриәтендә эшләй. 1964 йылдан Өфө авиация институтында уҡыта. СССР Фәндәр академияһының Философия институтында кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай һәм утыҙ йыл самаһы эшләп, хаҡлы ялға китә.\nҺөйөклө Ғәли ҡыҙы: Атайым 1939 йылда хәрби хеҙмәткә алына. Хабаровск өлкәһенә эләгә. Ул хеҙмәт иткән йылдарҙа көндәлек тота һәм дәфтәренә барыһын да тәфсирләп яҙып бара. 1943 йылға тиклем уларҙы япон сигендә резервта тоталар. Унан Курск дуғаһына күсерәләр. Ул шунда һуғыш үткән ерҙәрҙең нисек бушлыҡҡа әйләнеп ҡалыуын күреп аптырай.\nБеренсе Украина фронтында һуғыша, Польша, Украина, Белоруссия аша үтеп, Одер эргәһендә ҡаты яраланып, госпиталгә эләгә. Дауаланып сыҡҡанда инде Еңеү иғлан ителә. Ләкин ҡапыл ғына ҡайта алмай әле, атайымды Венгрияға ебәрәләр. Еңеүҙән һуң беҙҙең армия сит илдәрҙән төрлө предприятиеларҙы, сәнәғәт, ауыл хужалығы ҡорамалдарын күсереп алып ҡайта. Атайымдар Венгриянан Карпат тауҙары аша мал ҡыуып алып килеп, Украинаға тапшыра.\nҺуғыш тамамланғас, Ишембайға ҡайтып, нефть техникумында тәүҙә инглиз теленән уҡыта, аҙаҡ "Совет Башҡортостаны" гәзитендә хәбәрсе, әҙәби хеҙмәткәр, бүлек мөдире, яуаплы секретарь вазифаларын үтәй. Шул уҡ йылдарҙа ситтән тороп Башҡорт дәүләт педагогия институтын тамамлай. Һуңыраҡ Мәскәүҙә СССР Яҙыусылар союзының Юғары әҙәби курсында уҡый. 1959 йылдан алып оҙаҡ ваҡыт "Ағиҙел"журналының яуаплы секретаре булып эшләй.\nАтайҙарығыҙҙың һуғыш ветераны икәнен белеп үҫтегеҙме? Һуғыш тураһында һөйләнеме улар һеҙгә?\nҺөйөклө Ғәли ҡыҙы: Биш йәштәр тирәһендә генә атайымдың һуғышта ҡатнашҡан яугир булыуын белеп ҡалдым. Уның яҫы офицер ҡайышы бар ине. Беҙ тыңламағанда, атайым шуны шартлатып итәгенә һуғып, беҙҙе тыйып ҡуйған була торғайны. "Хәҙер эләгә!" тигән була ла, үҙе берҙе лә эләктермәй. Шунан бер ваҡыт, был минең һуғыштан алып ҡайтҡан ҡайыш, тип әйтеп ҡуйҙы. Ҡайыштың "һуғыштан" алып ҡайтылған булыуы мине шул тиклем ныҡ тетрәндерҙе, бер ваҡыт мин атайым өйҙә булмағанда ул ҡайышты иҙән ярығына төшөрҙөм дә ҡуйҙым. Эҙләп-эҙләп тә тапманы уны атайым, мин дә әйтмәнем...\n1956 йылда "Бер полк кешеләре" тигән романы баҫылып сыҡты. Был һуғыш тураһындағы беренсе башҡорт романы ине. Атайыма яҙыусылар килеп ултырып, был хаҡта бик күп һөйләштеләр, шунда уның "яҙыусы" икәнлеген дә аңлап алдым. Шулай ҙа бәләкәйерәкмен әле. Урамда балалар менән уйнайбыҙ ҙа "Кемдең атай-әсәйе кем?" тип һорау бирешәбеҙ. Мин әйтәм: "Әсәйем - табип, атайым - яҙыусы!" Бер малай: "Атайың бер ҙә яҙыусыға оҡшамаған, яҙыусылар бейек цилиндрлы эшләпә кейә, һинекенең ундайы юҡ", - ти. "Булмаһа ла яҙыусы", - тип ныҡышам. "Улайһа, нисә китап яҙған атайың?" - ти был. "Бер..." - тим мин. Был минән көлдө. Ә мин тот та йәбеш быға. "Минең атайым һуғышта булған! Минең атайым яҙыусы!" - тип ҡолас ташлап тартҡылашам тегенең менән. Танауым ҡанап, өҫ-башым йыртылып ҡайтып индем, малай кешенән яҡшы ғына эләккәйне шул. Индем дә, атайыма ҡарап: "Һин яҙыусымы, түгелме? Һин кем ул?" - тип илайым. Ул шунда миңә барыһын да ултыртып аңлатты. Мин уның һуғышта булғанын һәм шул һуғыш тураһында ҙур китап яҙғанын белдем...\nҮҫә бара атайымдан һуғыш тураһында ҡыҙыҡһынып һораша башланыҡ. "Нисә ниместе үлтерҙең?" тигән һорауҙы бирә бит инде балалар иң беренсе. Ә атайыбыҙ бик баҫалҡы кеше ине. "Әллә, кем уны һанаған? Ҡул һуғышында, бәлки, өсәү-дүртәү булғандыр", - ти. "Аҙ бит, нишләп күберәк үлтермәнең?" - тибеҙ балалығыбыҙға барып.\nАртабан мин һуғыш тураһында уҡый, был осор менән ныҡлап ҡыҙыҡһына башланым. "Васек Трубачев" тигән китапты уҡып, "Эх, тағы ла һуғыш башланһын ине лә, мин унда барып, Зоя Космодемьянская кеүек батыр ҡыҙ булыр инем", тип хыялланғаным хәтеремдә.\nОлоғая бара атайым да арыуыҡ ҡына иҫтәлектәр һөйләп ҡалдырҙы, мин уларҙы яҙып, төрлө баҫмаларҙа баҫтырҙым. Мәҫәлән, атайымды ҡотҡарған ҡайсы тураһында ҡыҙыҡ ҡына бер хәтирә бар. Түш кеҫәһендә бәләкәй ҡул ҡайсыһы йөрөткән ул. Бер бәрелештән һуң ул ҡаты яралана, ә санитарҙарҙың уға килеп етергә ваҡыты юҡ. Хәле бөткәндән бөтә барып, ағас төбөндә ята. Шул мәл бер санитар "Кемдә ҡайсы бар?" тип марля ҡырҡырға ҡайсы эҙләй һәм атайым уға саҡ ҡалҡынып, "Миндә" тип өндәшә. Ҡайсы артынан килгән санитар уның хәлен аңғарып, арбаға тейәп алып китә. Унан теге медсестра уға ҡайсыһын кире бирә. Атайым ҡайсыһын һуғыштан алып ҡайта, һеңлеһенә бирә. Ул үлгәс, һеңлеһе ҡайсыны миңә тапшырҙы, ә мин уны Әҙәби музейға илтеп ҡуйҙым. Уның урыны шунда.\nАсия Рамаҙан ҡыҙы: Мин атайымдың һуғышта булыуын һуң ғына белдем. Ул ваҡытта, әллә ветерандар күп булғанғамы икән, уларҙы артыҡ ҡәҙер ҙә итмәнеләр, мәктәптәрҙә балаларға "Бына - ветеран" тип күрһәткән кеше лә юҡ ине. Ветерандар үҙҙәре лә ниндәйҙер психологик травма алып ҡайтҡан быуын булғандыр инде, улар үҙ балалары менән артыҡ аралашманы. Ошо осор быуындар араһында бәйләнеш өҙөлөп ҡалғандай булды. Атайым да гел эштә йөрөнө, беҙгә ваҡыты ла юҡ ине. Һәр ваҡыт яуаплы вазифаларҙа эшләне, командировкаларҙа йөрөнө, уның ҡасан ҡайтып, ҡасан киткәнен күрмәй ҙә ҡала инек.\nБеренсе тапҡыр ул 1984 йылда ветеран булараҡ Еңеүҙең 30 йыллығын билдәләгән осрашыуға барҙы. Ул ваҡытта инде минең уландарым да үҫеп еткәйне һәм олаталарын мәктәп байрамына саҡырҙы. Шул байрамдан атайым шундай аптырап, тәьҫирләнеп ҡайтты. "Был балалар ҡайҙан беләләр икән һуғыш тураһында? Бөтөн нәмә менән ҡыҙыҡһыналар бит әле!" - тип ҡат-ҡат һөйләне ҡайтҡас. Балаларҙағы патриотик рух уны нисектер ҡанатландырып ебәргәндәй булды...\nАтайҙарығыҙға, уларҙың дуҫтарына, фекерҙәштәренә бәйле бала саҡ иҫтәлектәре яҡтымы?\nАсия Рамаҙан ҡыҙы: Үҙемде белә-белгәндән атайым яҙышты. Әсәйемдең бер туған ҡустыһы Ғәзим Шафиҡов менән бергәләп, архивтарҙа соҡоноп, золом ҡорбандары булған шәхестәрҙең исемен, хеҙмәтен ҡайтарыу буйынса эшләнеләр. Шәйехзада Бабич, Һәҙиә Дәүләтшина, Ғөбәй Дәүләтшин, Дауыт Юлтыйҙарҙың ижадын тергеҙҙеләр. Улар бер ваҡытта ла буш менән булып йәки кәйеф-сафа ҡороп йөрөмәне. Атайым эргәһендәге кешеләрҙе бик эшлекле, етди ағайҙар итеп хәтерләп ҡалғанмын.\nИлленсе йылдарҙа атайҙарҙы йыш ҡына хәрби сборға саҡыра торғайнылар. Мин бала саҡта уны шул хәрби кейемдә көйө хәтерләп ҡалғанмын. Һәм хәтеремдә, нишләптер, уны һуғышҡа оҙатҡанмын икән, тигән мәғлүмәт нығынып ҡалған да, гел генә "Атай һуғышҡа киткәндә" тип һөйләй ҙә йөрөй инем. Ололар аңлай алмай ыҙалана. Аҙаҡ ҡына минең буталғанымды төшөнөп алып, аңлатып ҡуйҙылар.\nҺөйөклө Ғәли ҡыҙы: Яңы күпер урамындағы бер ағас йортта йәшәгәндә ауылса ҙур бүлмәнең бер яғында һике, икенсе яғында атайыбыҙҙың эш өҫтәле тора ине. Кис булһа, беҙҙең, балаларҙың, шаярғыһы килә, тик әсәйебеҙ тыя, атай эшләй, шауларға ярамай. Ә атайыбыҙ яҙа ла яҙа, яҙа ла яҙа. Унан Революцион урамындағы фатирға күскәс, атайҙың эш бүлмәһе айырым булды. Йыш ҡына яҙыусылар килеп ултырҙы, аралаштылар. Кәтибә апай Кинйәбулатова менән уҡыған саҡтарынан дуҫ инеләр, ул беҙҙең өйҙөң көтөп алынған ҡунағы булды. Уны әсәй-атайҙар яратып "Кәти" тип кенә йөрөттө.\nШәриф Биҡҡол, Ғилемдар Рамазанов, Хәким Ғиләжев ғаиләләре менән беҙҙең эргәлә ҡуртымға бүлмә алып йәшәйҙәр ине. Беҙҙең фатир үҙебеҙҙеке, шуға күберәк беҙҙә йыйылалар ине. Ҙур түңәрәк өҫтәлде уртаға ултырталар. Әсәйем бәлеш, картуф бешерә. Селедка телеп һалалар ҙа, гәзиттәрҙе йыртып, салфетка урынына ҡулланалар. Оҙаҡ итеп һөйләшеп ултыралар, йырлашалар. Назар Нәжми аккордеонда уйнай, Хәким Ғиләжев йырлап ебәрә! Ҡатындарын да, балаларын да алып киләләр ҡайһы ваҡыт. Ул саҡта минең апайҙы, скрипкаһын тоттороп, ултырғысҡа баҫтыралар. Апайым башҡорт көйҙәрен дә, классик музыкаларҙы ла башҡара. Өй эсе бер концерт залы кеүек булып китә ине.\nҺуғыш осоро кешеләрендә, бигерәк тә ветерандарҙа, Сталин культы һаҡланды. Һеҙҙең өйҙә булдымы был культ?\nҺөйөклө Ғәли ҡыҙы: Сталин беҙҙең атайҙар өсөн бик абруйлы кеше булды. Бөйөк шәхес итеп ҡаранылар, әммә унан бик ҡурҡтылар. Хатта Сталин темаһына һөйләшеү ҙә мөмкин булмаған хәл булған булған. Атайым гәзиттә эшләгәнендә, мәҫәлән, байрамдарға ҡарата Сталиндың ҡотлау һүҙе булһа, ул төндә телефонограмма менән ебәрелгән һәм шул төндө берәү дежурҙа ултырып ҡалып, хәбәрҙе ҡабул иткән һәм шунда уҡ тәржемә итеп, иртәнсәккә гәзит номерына ҡуйғандар. Ҡыҫҡа ғына, эстәлекле ҡотлауҙар һәм мөрәжәғәттәр килгән ил башлығынан. Һәм ул был яҙмаларын үҙе яҙған булған. Сталин тураһында атайым хатта олоғайғас, заманалар үҙгәргәс тә бер насар һүҙ ҙә әйтмәне, ул теманы ҡуҙғатманы ла.\nАсия Рамаҙан ҡыҙы: Минең ҡартатайым, әсәйемдең атаһы, Әхмәтзәки Вәлидиҙең ғәскәрендә полк муллаһы булған. Егерменсе йылдарҙа улар Башҡортостандан ҡасып китергә мәжбүр булғандар. Ҡырғыҙстанға барып, шунда йәшәгәндәр. Балалары ла шул яҡта тыуа. Бары тик илле өсөнсө йылда ғына тыуған яҡтарына ҡайтыу мөмкинлеге сығып, һағынышып ҡайтып төшәләр. Бына шул ҡартинәйҙәр ҙә, әсәй ҙә шул яҡтағы хәл-әхүәлдәре, йәшәйештәре хаҡында бер ваҡытта ла һөйләмәне. Мин үҙем дә был турала алтмышынсы йылдарҙың был яғында ғына ишетеп белдем. Был беҙҙең халыҡтың Сталин заманында шул ҡәҙәр ҡурҡытылыуы, баҫылыуы тураһында һөйләй. Әммә уларҙың ҡурҡыуын был даһи кешегә ҡарата булған әллә хөрмәте, әллә икенсе тойғомо баҫып киткәйне, булһа кәрәк. Һәр хәлдә, улар Сталиндың исеменә лә, есеменә лә тел тейгеҙмәне. Олатайҙарыбыҙҙың тарихын ишетеп белгән бәләкәй ҡустым бер саҡ йәне көйөп Сталиндың портретына тотҡан да "дурак" тип яҙған. Атайым шунда "Ошо яҙыу өсөн элегерәк бөтөн ғаилә менән төрмәгә китер инек", тип ҡуйҙы.\nБөгөн атайым ул замандың сәйәсәте һәм башҡа тарихтар хаҡында күп яҙа. Хәтере шәп әлегә, зиһене яҡты. Торғаны менән бер тере шаһит, тере архив бит ул.\nТуған тел, милли мәҙәниәт тураһында һүҙ ҡуҙата инеме яҙыусылар, улар заманында был өлкәлә проблема булдымы икән?\nАсия Рамаҙан ҡыҙы: 1963 йылда Н. Хрущевтың рус булмаған барлыҡ гәзиттәрҙе ябыу тураһында указы сыҡҡан. Ҡайһы бер милли республикаларҙа был документ тормошҡа ашырылып, туған телдәге баҫмалар эшләүҙән туҡтаған. Ә беҙҙең республика журналистары быға ҡаршы сыҡҡан. Атайым әйтеүенсә, Рәми Ғарипов беренсе булып был эште ойоштороп йөрөгән. Йөҙләп кеше Өлкә комитет бинаһы алдына барып баҫып, етәкселәрҙән яуап талап иткән. Ул саҡтағы партияның Башҡортостан Өлкә комитетының беренсе секретары Зыя Нурыев бинанан сығып, митингыла ҡатнашыусыларҙы тыңлаған. Мәсьәләнең төбөнә төшөнгәс, Мәскәүгә шылтыратам, тип кабинетына инеп китә. Бер сәғәттән сығып: "Тыныс булығыҙ, мәсьәләне кире ҡарарбыҙ тинеләр", - тип хәбәр иткән. Ошо ваҡиғанан һуң милли гәзиттәр яңынан тергеҙелеп, эш башлай. Күреп тораһығыҙ, тел өсөн көрәш беҙҙең милләттә бөтә йылдарҙа һәм замандарҙа ла барған.\nАтайҙарығыҙ ниндәй холоҡло кешеләр ине? Әсәйҙәрегеҙ менән ниндәй мөнәсәбәттә булдылар? Ғаилә тәрбиәһе нимәләргә нигеҙләнде?\nАсия Рамаҙан ҡыҙы: Атайымдың бер ваҡытта ла ғаиләһенә ваҡыты булманы. Ул бик эшкә бирелгән кеше ине, әле лә эшләй. Бөтә кешенең проблемаларын, йомоштарын хәл итте. Уға райондан да, ауылдан да ярҙам һорап, яҡлау эҙләп киләләр ине. Киләләр, беҙҙең өйҙә ҡуна ҡалалар, нимәләрҙер көтөп яталар, уҡырға инергә килеүселәр тулып китә. Өйҙә былай ҙа үҙебеҙ биш кеше, килеүселәр иҙәндә лә, ишек төбөндә лә ята. Ҡустыма хатта ваннаға урын түшәп бирәләр ине. Атайым шулайтып башҡаларға иғтибар һәм хөрмәт күрһәтеп, ғаиләһендәгеләрҙе онотоп китә торған холоҡло булды. Мин быларҙы үҙем олоғая барғас ҡына анализлайым. Ә ул ваҡытта атайҙың абруйы ҙур, әсәй ҙә уға һүҙ тейгеҙмәй, зарланмай, шулай тейеш тип ҡабул итеп йәшәй.\nИкәү-ара бик татыуҙар ине. Әсәйем ауыр йылдарҙа үҫһә лә, нисектер, тормошҡа яраҡлашып етмәгәнерәк ҡатын булды. Ул донъя йөгөнә төшөп егелмәне, нимәләрҙелер хәл итеп йөрөмәне, атайымдың ышығында ғына йәшәүҙе хуп күрҙе. Шунлыҡтан, ғаиләләге кер йыуыу, иҙән йыуыу кеүек ҡара эштәр ҙә бик иртә минең иңемә ятты. Әсәй атайҙың иркә ҡатыны булып ҡартайҙы һәм шулай булып китеп тә барҙы. Бер саҡ ҡартинәйемдән: "Ҡасан йәшәү рәхәтерәк ине, хәҙерме, әллә революцияға тиклемме?"- тип һорағайным, ул уйлана биреп ултырҙы ла: "Болғанышҡа тиклем",- тине. Ә бит рус яҙыусылары күп осраҡта башҡорттоң боронғо йәшәйешен, революцияға тиклемге хәлен ауыр итеп һүрәтләй, был беҙҙең быуындың аңына һеңеп ҡалған. Шуға ла ҡартинәйемдең элекке дәүерҙә йәшәргә теләүе тураһында ишетеп аптырағайным. Эйе, шул осорҙағы быуындар бәйләнешенең бөтөнләй өҙөлөп ҡала яҙыуы, ололарҙың ярты ғүмере йәшерен булыуы беҙҙең ысынбарлыҡты белмәй үҫеүебеҙгә килтерҙе. Шуға ла мин бөгөн ейәндәрем менән тығыҙ аралашырға, уларға бөтөн тарихтарҙы ла һөйләп ҡалырға тырышам. Улар был хаҡта беҙҙән - үҙ ғаиләһе вәкилдәренән ишетергә тейеш, тип иҫәпләйем.\nҺөйөклө Ғәли ҡыҙы: Атайҙың әсәйгә оло һөйөүен беҙ, балалары ла, һиҙә, күрә инек. Әсәй үҙ сиратында ҡатыраҡ булды, хистәрен күрһәтмәне. Әммә бик донъясыл булып, атайҙы ныҡ хәстәрләй торғайны. Уның кейемен дә үҙе һатып ала, ашарына ла тәрбиәләп кенә бешерә, кәрәген таба һалып бирә, атайым яҙышҡанда өйҙә тынлыҡ тоторға тырыша, һәм башҡалар. Әсәй шундай булмаһа, атайыбыҙ кейемен дә, тамағын ҡайғырта алмаҫ ине, моғайын. Сөнки артыҡ ер кешеһе түгел ине. Атай һөйләшергә яратты, яҙышмағанда күп итеп һөйләй ҙә һөйләй торғайны. Уны әсәй ҙә, беҙ ҙә тыңлайбыҙ, башҡалар ҙа тыңлай. Шундай һүҙсән, алсаҡ булды ул. Беҙҙең менән ныҡ яҡшы һәм яҡын аралашты, һәр һорауыбыҙға яуап бирҙе, барыһын да аҡыллы итеп аңлатып, төшөндөрөп бирә белде.\nБер күренеш һаман күҙ алдымда. Атайымдың әсәйгә оло мөхәббәтле булыуы тураһында әйткәйнем бит инде. Бына атай үлем түшәгендә ята, әсәй уның янында мыштырлап йөрөй. Бер саҡ атай әсәйҙе саҡырып алды ла, ҡулынан һыпырып-һөйөп: "Зөһрә, мин бит һине шул тиклем яратып китәм..." - тине. Бына шулай йәшәне улар...\nБөйөк Ватан һуғышында башҡорт халҡының йөҙәрләгән яҙыусы һәм шағиры ҡатнашып, шуларҙың ун һигеҙе батырҙарса һәләк була. Утыҙҙан ашыуы тән һәм йән яралары менән ҡайтып, ҡәләм тирбәтеп йәшәүҙе дауам итә. Бөгөн уларҙың иҫәндәре бармаҡ менән генә һанарлыҡ. Беҙ уларҙы яҙған әҫәрҙәре, иҫтәлектәре һәм балалары, ейәндәре һөйләгәндән белеп өйрәнәбеҙ. Ә уларҙы белгән-күргәндәр был хаҡта һөйләргә тейеш. Сөнки хәтер шулай йәшәй. Уны ололар балаларына, ә әлегеләй фронтовик ҡыҙҙары беҙгә - уҡыусыларға бәйән итергә бурыслы.\nЯҙылған: 07.05.19 | Ҡаралған: 420


Бөрйән районы халҡының виртуаль ойошмаһы!\nХөрмәтле Әбделмәмбәт, Аҡбулат, Аҫҡар, Әтек, Байғаҙы, Байназар, Брәтәк, Үрге Нөгөш, Ғәҙелгәрәй, Ғәлиәкбәр, Ырғыҙлы, Исламбай, Ишдәүләт, Кейекбай, Килдеғол, Ҡолғана, Ҡурғашлы, Ҡотан, Мәһәҙей, Мәҡсүт, Бәләкәй Ҡыпсаҡ,Expand text… Мәндәғол, Мораҙым, Нәби, Яңы Монасип, Яңы Мөсәт, Яңы Собханғол, Яңы Усман, Һарғая, Иҫке Монасип, Иҫке Мөсәт, Иҫке Собханғол, Тимер, Яуымбай ауылы йәштәре, ололары һәм ҡунаҡтары беҙҙең төркөмгә рәхим итегеҙ!_________________________________________________________________________\nБыл төркөмдә, Бөрйән районында йәшәгән, тыуған, ҡунаҡҡа килеп йөрөгән һәм ысын күңелдән Бөрйәнде яратҡан кешеләр, үҙҙәренең серҙәре менән анонимно бүлешә алалар. Һәм төрлө-төрлө ҡыҙыҡһындырған һорауҙарығыҙҙы яҙа алаһығыҙ! Бының өсөн "предложить новость"ҡа баҫып үҙегеҙҙең серегеҙҙе, ҡыҙыҡлы ваҡиғағыҙҙы яҙып ебәрергә генә кәрәк!\nсерҙәрегеҙҙе ҡалдырыу өсөн, "яңылыҡ тәҡдим итергә" тигәнгә баҫығыҙ.\nӘгәр ҙә серегеҙҙе яҙырға оялһағыҙ, ошо сайтҡа рәхим итегеҙ!\n26,359 postssuggest a post\n18 Jul at 1:19 pm\nДуҫтар, был бик кәрәкле доғаларҙы үҙ диуарығыҙға алып ҡуйығыҙ һәм форсат сыҡҡан һайын ҡабатлап, ятлап алырға тырышығыҙ!\nҮҙеңә именлек теләгәндә уҡыла торған доға:\nАллаһүммә инни әғүҙү бикә мин зәүәли ниғмәтикәExpand text… үә тәхәуүли ғәфиәтикә үә фужәти ниҡмәтикә үә жәмиғи сухтиҡ.\nМәғәнәһе: Әй, Раббым! Ниғмәтеңдең кинәт бөтөүенән, һин биргән сәләмәтлектең китеүенән, көтмәгәндә ҡайғы килеүҙән һәм башҡа бөтә ғазаптарыңдан тик Үҙеңә генә һыйынам.\nАсыу килгәндә уҡый торған доға\nАлләһүммә-ғфирли ҙәнби үәҙһәб ғайза ҡабли үә әжирни минәш-шайтанир-ражим.\nМәғәнәһе: Әй, Раббым! Гонаһтарымды ярлыҡа, йөрәгемдәге асыуҙы бөтөр, шайтан яуызлыҡтарынан һаҡла.\nГонаһтарҙы ғәфү итеүҙе һорау\nАллаһүммә әнтә рабби лә иләһә иллә әнтә халәҡтәни үә әнә ғәбдүкә үә әнә ғәлә ғәһдикә үә үәғдикә мәс-тәтағтү әғүҙү бикә мин шәрри мә санағтү, әбү’ү ләкә биниғмәтикә ғәләййә үә әбү’ү ләкә биҙәнби фәғ-фир-ли, фә иннәһү лә йәғфирүҙ-ҙүнүбә иллә әнтә.\nМәғәнәһе: Әй, Аллаһ! Һин – минең Раббым, һинән башҡа Илаһ юҡ; һин мине яралтып бар иттең, ә мин – һинең ҡолоң. Көсөм етер тиклем мин һиңә тоғролоҡ һаҡлаясаҡмын. Үҙем эшләгән яуызлыҡтарҙан тик һиңә генә һыйынам. Һинең миңә ҡарата булған мәрхәмәт-шәфҡәтеңде таныйым, үҙ гонаһтарымды ла таныйым. Гонаһтарымды ярлыҡа. Ул гонаһтарҙы һинән башҡа бер кем дә ярлыҡамаҫ.\nАшап бөткәс уҡыла торған доға:\nӘл-хәмдү лил-ләһил-ләҙи әтғәмәнә үәсәҡанә үә жәғәлнә минәл-муслимин.\nМәғәнәһе: Беҙҙе ризыҡ биреп ризыҡландырған, һыу биреп һуғарған һәм мосолмандарҙан иткән Аллаһы Тәғәләгә маҡтау-ололауҙан булһын.\nҺый хөрмәт күрһәткән кешеләр өсөн уҡыла торған доға:\nАллаһүммә бәрик ләһүм фимә разәҡтәһүм үәғ-фир ләһүм үәрхәмһүм. Аллаһүммә әтғим мән әтғамәни үәс-ҡи мән сәҡани.\nМәғәнәһе: Әй, Раббым! Үҙең биргән ризыҡтар менән мине ризыҡландырған бәндәләреңдән риза бул, гонаһтарын ярлыҡа. Үҙеңдең рәхмәтеңдән ташлама.\nӘй, Раббым! Мине ризыҡландырғандарҙың үҙҙәренә лә ашарына һәм эсеренә биреп тор.\nӨйҙән сыҡҡанда уҡыла торған доға\nБиссмилләһи. Тәүәккәлтү ғәләл-лаһи. Үә лә хәүлә үә лә ҡуүүәтә иллә бил-ләһ.\nМәғәнәһе: Аллаһ исеме менән башлайым. Бөтә эштәремде Уның Үҙенә генә тәүәккәлләйем. Уға тапшырам. Ысын ҡеүәт, һәм көс тик Аллаһтан ғына.\nӨйгә ингәндә уҡыла торған доға\nБисмилләһи үәләжнә. Үә бисмил-ләһи харажнә. Үә ғәлә раббинә тәүәккәлнә.\nМәғәнәһе: Аллаһ исеме менән өйгә индек. Уның исеме менән генә өйҙән сыҡтыҡ. Бөтәһен дә Раббыбыҙға ғына тәүәкәлләйбеҙ.\nБерәүгә бәлә йә бәхетһеҙлек килгәндә уҡыла торған доға\nИннә-лил-ләһи үә иннә иләйһи ражиғун. Аллаһүммә ғиндәкә әхтәсибу мусибәти. Фәъжурни фиһи үә әбдилни биһә хайран минһә.\nМәғәнәһе: Беҙ бөтәбеҙ ҙә Аллаһ бәндәләребеҙ һәм Уға әйләнеп ҡайтасаҡбыҙ. Был бәхетһеҙлектәрҙе кисереүҙә аҡыл менән тапҡан хаҡ юлым өсөн дә һинең алдыңда иҫәп-хисап бирәсәкмен. Түҙемлектәрем өсөн әжереңде бир, был бәләләрҙе яҙмыштың яҡшыраҡтарына алмаштыр.\nБорсолоу һәм бойоғоуға юлыҡҡанда уҡыла торған доға\nАллаһүммә инни әғүҙү бикә минәл – һәмми үәл – хәзәни үәл – ғажзи үәл – кәсәли үәл – бүхли үәл жүбни – үә ҙалғид-дәйни – үә ғаләбәтир – рижәл.\nМәғәнәһе: Әй, Аллаһ, борсолоу һәм хәсрәттәрҙән, зәғифлек һәм ялҡаулыҡтан, һаранлыҡ һәм ҡурҡаҡлыҡтан, бурысҡа батыу ауырлғы менән бәндәләр ҡыйырһытыуынан һинең ярҙамыңдан, һиңә һыйына алыуҙарҙан ғына ҡотолоу табам.\nДошмандар хөсөтлөгөнән бәлә килеү ихтималы булғанда уҡыла торған доға\nАллаһүммә инни нәжғәлүкә фи нүхүриһим үә нәғүҙү бикә мин шүруриһим.\nМәғәнәһе: Әй, Аллаһ! Уларҙың ауыҙынан һәм теленән сыҡҡандарҙы Үҙ хөкөмөңә тапшырабыҙ. Улар яуызлығынан Үҙеңдән генә яҡлау эҙләйбеҙ.\nАуыр ҡайғыларға юлыҡҡанда уҡый торған доға\nИннә лилләһи үә иннә иләйһи ражиғүн. Аллаһүммәъжүр-ни фи мүсибәти үә әхлиф ли хайрам-минһә.\nМәғәнәһе: Беҙҙең бөтәбеҙ ҙә – Аллаһы Тәғәләнеке, ҡайтыр урыныбыҙ ҙа – Уға. Әй, Аллаһ, күргән ҡыйынлыҡтарымдың сауабын насип ит. Шуның әжере итеп яҡшылыҡ килтер.\nЯрҙам күрһәтеүсе йә иһә саҙаҡа биреүсе кешегә уҡыла торған доға\nАллаһүммәхм-фәҙ сахибә һәҙиһис-саҙаҡати ғәнил-әфәти үәл-бәлиййәт. Үәғ-фир ҙунүбәһү үә әккид имәнәһү үә әкҫир әмүәләһү үә үәффәҡһү ғәлә хайри мәҡасидиһ.\nМәғәнәһе: Әй, Раббым! Был хәйер-саҙаҡа эйәһен – саҙаҡа биргән кешене – афәттәрҙән һәм бәләләрҙән һаҡла, гонаһтарын ярлыҡа, иманын нығыт, малдарын арттыр һәм изге маҡсаттарына ирешеүҙә ярҙам ит.\nКүңелде яман уйҙар күмеп киткәндә уҡыла торған доға\nӘғүҙү бил-ләһи минәш-шайтанир-ражими үә мин фитнәтиһ. Әмәнтү бил-ләһи үә рәсүлиһ. Аллаһү әхәд. Аллаһүс-самәд. Ләм йәлид үә ләм йүләд. Үә ләм йәкүл-ләһү күфүән әхәд.\nМәғәнәһе: Таш менән атып ләғнәт уҡылған шайтан ҡотҡоһонан, уның бола һәм фетнәләренән ҡасып, Аллаһы Тәғәләгә һыйынам. Мин Аллаһы Тәғәләгә һәм уның илселәренә инандым. Аллаһ – Бер. Ул – мәңгелек, бер кемдән тыуманы һәм бер кемде тыуҙырманы. Уға тиң булырлыҡ бер кемде тыуҙырманы. Уға тиң булырлыҡ бер кем юҡ.\nКүҙ тейеүҙән ҡурсалау өсөн тағы ла бер доға\nБисмил-ләһ. Аллаһүмүммә әҙһиб хәрраһә үә бәрдәһә үә үәсәбәһә. Ҡум би иҙнил-ләһ.\nМәғәнәһе: Әй, Аллаһ! Был күҙ тейеү сәбәпле миңә килгән тән ҡыҙыулығынан, туңып ҡалтыраныу биҙгәген һәм сиремде юҡ итә күр.\nМаҡтауҙарға ҡаршы уҡыла торған доға\nАллаһүмүммә лә түәхиҙни бимә йәҡулүнә үәғ-фир ли мә лә йәғләмүнә үәжғәлни хайран миммә йәҙуннун.\nМәғәнәһе: Әй, Раббым! Уларҙың әйткән һүҙҙәре өсөн мине язаға тартма. Уларға билдәле булмаған ғәйептәрем һәм етешһеҙлектәремде ярлыҡа, улар уйлағандан яҡшыраҡ булырға ярҙам ит.\nАуырып киткәндә уҡыла торған доға\nБисмил-ләһ. Бисмил-ләһ. Бисмил-ләһ. Әғүҙү биғиззәтил-ләһи үә ҡудратиһи мин шәрри мә әжидү үә үхәҙиру мин үәжғи һәҙә.\nМәғәнәһе: Бисмил-ләһ. Бисмил-ләһ. Бисмил-ләһ. Үҙемә килеп юлыҡҡан яуызлыҡ һәр әрнеүҙән ҡасып, Аллаһтың бөйөклөгөнә, көс-ҡөҙрәтенә һыйынам. (Ауыртҡан ергә ҡулды ҡуйып, дин ғалимдары был доғаны ете тапҡыр уҡырға ҡушҡандар.)\nДәрес әҙерләгәндә һәм имтиханға ингәндә уҡыла\nРабби зидни ғилмән үә фәһмән үә әлхиҡни бис-салихин. Раббиш-рах ли садри үә йәссир ли әмри үәх-лүл ғүҡдәтәм-мил-лисәни йәфҡаһү ҡаули йә хәфиҙу йә раҡибү йә нәсирү йә Аллаһ.\nМәғәнәһе: Әй, Раббым! Ғилемемде арттыр, зиһенемде ҡеүәтлә. Изге ҡолдарыңдан ит. Әй, Раббым! Күкрәгемде ас, эштәремде еңеләйт, тел асҡысы бир! Һәр нәмәне һаҡлаусы, һәр нәмәне күреп, күҙәтеп тороусы, ярҙам итеүсе Раббым! Еңеләйт, ауырайтма, ғәмәлдәремде хәйерле итеп тамамлап ҡына торорға ярҙам ит.\nКөслө ел сыҡҡанда уҡыла торған доға\nАллаһүммә инни әсъәлүкә хайраһә үә хайра мә фиһә үә хайра мә үрсиләт биһ. Үә әғүҙү бикә мин шәрриһә үә шәрри мә фиһә шәрри мә үрсиләт биһ.\nМәғәнәһе: Әй, Аллаһ! Һинән мин был елдең игелек килтереүе, ел менән килгәндең, елгә ҡушып ебәрелгәндең игелекле булыуын үтенеп һорайым. Елдең үҙ яуызлығынан, үҙе менән килгән яуызлыҡтан, үҙе менән ебәрелгән яуызлыҡтан һинең яҡлауыңды теләйем.\nКүкте болот ҡаплап алғанда уҡыла торған доға\nАллаһүммә иннә нәғүҙү бикә мин шәрри мә үрсилә биһ. Аллаһүммә сибән нәфиғән.\nМәғәнәһе: Әй, Аллаһ! Беҙ һинән болоттар менән ебәрелгән әфәттәрҙән һаҡлауыңды теләйбеҙ. Улар менән килгән ямғырҙар игелеккә булһын.\nҒәрәфә көнөндә уҡыла торған доға\nЛә иләһә илләл-лаһу үәхдәһү лә шәрикә ләһ. Ләһүл-мүлкү үә лә ләһүл хәмдү үә һүә ғәлә күлли шәйъин ҡадир.\nМәғәнәһе: Тиңдәше булмаған берҙән-бер Аллаһынан башҡа Илаһ юҡ. Бөтә хаҡиҡи хәкимиәт Уның Үҙенеке генә, бөтә маҡтауҙар уның тик үҙенә. Ул – бөтә нәмәгә көсө етә торған ҡеүәт-ҡәҙрәт эйәһе.\nТөрлө яуызлыҡтарҙан һаҡланыу өсөн уҡыла торған доға\nАллаһүммә иннә әғүҙү бикә минәл-бүхли үә әғүҙү бикә минәл-жүбни үә әғүҙү бикә ән үрадда әрҙәлил-ғүмр. Үә әғүҙү бикә мин фитнәтит-дүнйә. Үә әғүҙү бикә мин ғаҙабил-ҡәбр.\nМәғәнәһе: Әй Раббым! Һаранлыҡтан ҡасып мин һинең үҙеңә генә һыйынам, ҡурҡаҡлыҡтан ҡасып та үҙеңә һыйынам, яҡлауыңды өмөт итәм. Миңә үҙемдең зәғиф, хәлһеҙ, ҡыйырһытылған саҡтарыма әйләнеп ҡайтмаҫҡа ярҙам ит. Был донъяла фетнәләренән, донъя алдауҙарынан үҙеңә һыйынам, Ҡәбер ғазаптарынан ҡотҡарыуыңды һорайым.\nЙоҡларға ятыр алдынан уҡыла торған доға\nАллаһүммә, бисмикә әмүтү үә әхйә.\nМәғәнәһе: Әй, Аллаһ! Һинең исемең менән үлермен, һинең исемең менән йәшәйем.\nУрынға барып ятҡас уҡыла торған доға\nАллаһүммә, әсләмтү нәфси иләйкә үә үәжжәһтү үәжһи иләйкә үә фәүуаҙту әмри иләйкә үә әлжә’тү ҙаһри иләйкә рағбәтән үә раһбәтән иләйкә лә мәлжә’ә үә лә мәнжә минкә иллә иләйкә әмәнтү бикитәбикәл-ләҙи әнзәлтә үә нәбииәкәл-ләҙи әрсәлтә.\nМәғәнәһе: Әй, Аллаһ! Бөтә булмышым менән һинең үҙеңә генә бирелдем. Ҡарашымды һиңә генә йүнәлттем, эштәремде тик үҙеңә генә тапшырҙым. Һиңә барған юлымды, һинән ҡурҡыуымдан, тик Үҙеңә генә тәүәккәлләп барам. Һинән башҡа һыйыныр урын да, ҡотолоу ҙа юҡ. Һин индергән Китапҡа, Һин ебәргән пәйғәмбәргә инандым.\nҺәр ваҡыт уҡырға ярай торған доға\nАллаһүммәж-ғәл фи ҡалби нуран үә фи бәсари нуран үә фи сәмғи нуран үә ған йәмини нуран үә ғән йәсәри нуран үә фәуҡи нуран үә тәхти нуран үә әмәми нуран үә халфи нуран үәжғәл ли нуран.\nМәғәнәһе: Әй Раббым! Күңелемде нурға күм, күргәндәрем, ишеткәндәрем нурлы булһын, уңымда ла, һулымда ла, өҫтә лә, түбәндә лә, алдымда ла, артымда ла нур балҡып торһон. Нур бүләк ит!\nЙоҡонан уянғанда уҡыла торған доға\nӘлхәмдү-лил-ләһил-ләҙи әхйәнә бәғдә мә әмәтәнә үә иләйһин-нүшүр.\nМәғәнәһе: Үлгәндән һуң йәнә йән биргән, терелтеп үҙенә саҡырып аласаҡ Аллаһҡа маҡтау-ололауҙар булһын!\nТөндә йоҡо алмаған ваҡытта уҡыла торған доға\nЛә иләһә илләл-лаһүл-үәхтдүл-ҡаһһәрү раббүс-сәмәүәти үәл-әрҙи үә мә бәйнәһүмәл-ғәзизүл-ғаффәр.\nМәғәнәһе: Берҙән-бер хаким, күктәрҙең һәм ерҙең, күктәр менән ер араһындағы бөтә булмыштарҙың Раббыһы, көс-ҡеүәт эйәһе, гонаһтарҙы кисереп тороусы Аллаһтан башҡа илаһ юҡ.\nАллаһҡа һыйыныу өсөн тағы бер доға\nАллаһүммә иннии әғүүҙү бикә мин ғилмин лә йәнфәғ, үә мин ҡалбин ләә йахшәғ, үә нәфсин ләә тәшбәғ, үә мин дәғүәтин ләә йәстәжәәбәә ләһәә.\nМәғәнәһе: Аллаһым! Һиңә файҙаһыҙ ғилемдән, тәҡүәһеҙ ҡәлебле булыуҙан, туймаҫ нәфселе булыуҙан үә доғаларҙың ҡабул булмауынан һыйынам.\nБурыстан ҡотолоу өсөн доға\nАллаһүммәкфинии бихәләәликә ғән харамикә үә әғнинии бифадликә ғәммән сиүәәк.\nМәғәнәһе: Аллаһым! Миңә хәләл малыңды харамға ҡарағанда етерлек итеп күп бир. Үҙеңдең рәхмәтең менән Һинән башҡаға мохтаж булыуҙан һаҡла.\nҠәберҙәрҙе зыярат иткәндә уҡыла торған доға\nӘссәләму ғәләйкүм йә әһләл-ҡубур, йәғфируллаһу ләнәә үә ләкүм, әнтүм сәләфүнә үә нәхнү бил-әҫәр.\nМәғәнәһе: Сәләм Һеҙгә, эй, ҡәбер әһелдәре! Аллаһ беҙгә һәм Һеҙгә мәғфирәт итһен. Һеҙ элек киткәндәрҙән, беҙ ҙә Һеҙҙең артығыҙҙан киләсәкбеҙ.\n(Ҡәберҙәрҙе зыярат иткәндә “Йәсин”, “Тәбәрәк”, “Ихлас”, “Фәләҡ”, “Нәс”, “Фәтиха”, “Кәүҫәр” сүрәләре уҡыла.)\n“Та-һә” сүрәһенең 25-28-се аяттары:\n25. Раббишрах лии садрии. 26. Үә йәссир лии әмрии. 27. Үәхлүл ғүҡдәтән мин лисәәнии. 28. Йәфҡаһү ҡаулии.\nМәғәнәһе: 25. Раббым, күкрәгемде киңәйт (Миңә ҡеүәт бир). 26. эшемде ҡулай ит. 27. телемде сис (оҫта һөйләү һәләте бир) 28. Һүҙемде яҡшы аңлаһындар.\nАллаһүммә иннии әс’әлүкәл-ғәфүә үәлғәәфийәтә фии диинии үә дүнйәйә үә әһлии үә мәәлии.\nМәғәнәһе: Аллаһым! Һинән генә гонаһтарымды ярлыҡауыңды һорайым, динемдә лә, донъямда ла, ғаиләмдә лә, малыма ла именлек урынлаштырыуыңды һорайым.\nТағы бер доға\nАллаһүммә әлһимнии рушдии үә әғиҙнии мин шәрри нәфсии.\nМәғәнәһе: Аллаһым! Миңә камил аҡыл бир, нәфсемдең золомонан һаҡла.\nАллааһүммә иннии әғүүҙү бикә минәл-бухли үә әғүүҙү бикә минәл-жүбни үә әғүүҙү бикә мин ән ураддә иләә әрҙәләл-ғумри үә әғүүҙү бикә мин фитнәтид-дүнйә үә әғүүҙү бикә мин ғәҙәәббил-ҡабр.\nМәғәнәһе: Аллаһым! Мине һаранлыҡтан, ҡурҡаҡлыҡтан, ҡартлыҡ иҫәрлегенән, донъя фетнәләренән үә ҡәбер ғазабынан һаҡла.\nКүңелде таҙартыу өсөн\nАллаһүммә әғты нәфсии тәҡүәәһәә үә зәкәәһәә әнтә хайру мән зәкәәһәә, әнтә үәлийүһәә үә мәүләәһәә.\nМәғәнәһе: Аллаһым! Күңелемде тәҡеүә ҡыл үә таҙарт, Һин таҙартыусыларҙың иң хәйерлеһе, Һин ҡәлебтәрҙең Хужаһы үә Хөкөмдарылыр.\nХаталарҙы, исрафты ғәфү итеүҙе һорау\nАллааһүммәғфир лии хатыы’әтии үә джәһлии үә исраафии фии әмрии үә мәә әнтә әғләмү биһи миннии.\nМәғәнәһе: Аллаһым! Ғәмәлдәремдәге хаталарымды, белмәүҙәремде үә исраф итеүҙәремде ғәфү ит, Һин минең гонаһтарымды миңә ҡарағанда белеүсерәк зат.\n“Нәмл” сүрәһенең 19-сы аяты\nРабби әүзиғнии ән әшкүра ниғмәтикәлләтии әнғәмтә ғәләййә үә ғәләә үәәлидәййә үә ән әғмәлә саалихан тәрдааһ, үә әдхылнии бирахмәтикә фии ғибәәдикәс-саалихиин.\nМәғәнәһе: Йә, Раббым, үҙемә һәм ата-әсәмә биргән ниғмәттәреңә шөкөр итергә һәм Һинең ризалығыңды алырҙай изгелектәр ҡылырға миңә форсат бир. Рәхмәтең менән миңә лә (йәннәттә) башҡа тоғро ҡолдарың менән бер рәттән урын бир.\n“Ҡасас” сүрәһенең 21–се аяты\nРабби нәжжинии минәл-ҡаумиҙ-ҙаалимиин.\nМәғәнәһе: Раббым, мине залимдар өйөрөнән ҡотҡар.\nБала уҡырға киткәндә уҡыла торған доға\nРабби йәссир үә ләтүғассир рабби тәммим бил-хайри.\nМәғәнәһе: Әй, Раббым! Еңеләйт, ауырайтма. Башлаған эшемде хәйерле итеп тамамла!\nСәләм райондаштар. Кемдер төшөн яҙған ине, юраған инегеҙ. Минекен дә юрағыҙ әле. Ҡыҫҡаһы, Нәбинән Монасипҡа китеп барам, ҡышҡылыҡ. Юл юҡ. Бөтә ерҙә билдән көрт. Бер таяҡ тотоп алғанмын, сыбыҡ тиһәң дә була инде.Expand text… Шулай китеп барам һәм тау башынан болан килеп төштө лә мин йырған юлдан миңә ҡарай саба. Ҡурҡып киттем. Минең әргәгә килеп еткәс күреп ҡалдым, артынан бер бүре баҫтырғанын. Болан әллә ҡайҙа ҡасып юҡ булды, ә бүре мине күреп туҡтап ҡалды. Миңә оҙаҡ ҡына яман итеп ҡарап торҙо ул. Мин һөжүм итһә, ошо сыбыҡ һынғансы туҡмармын, хәлдән килгәнсә яҡлармын үҙемде тип, ҡарап торам. Ҡурҡыу тойғоһо ла юҡҡа сыҡты. Үлтерһә, үлтерә инде тип тынысландым. Һәм шул саҡ бүре боролоп китеп барҙы.\nНимәгә юрарға икән?\nНазиля Садыкова исемена Raiffeisen BANK картаhы табылган.\n1]Ер буенса кемга званит итерга була\n2]Айыукас бастыр инде,срочно гына блендер эшлэусе кэрэк.\n3]Кем борйанда нигезга тупрак ташый номерыгызды языгыз узем звонить итермен.анон\n4]Нигезга ташты кайдан алырга була? Анон.\nҺаумыһығыҙ! Кемгә ошо матурҡас бесәй балалары кәрәк, бөтәһе лә малай фекерҙәргә яҙығыҙ!


Күңел йылыһы барыһына ла етә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Социаль мәсьәлә » Күңел йылыһы барыһына ла етә\n– Медицина тикшеренеүе үтергә тип дауаханаға бер нисә тапҡыр барырға тура килде. Әмәлгә ҡалғандай, һәр саҡ аҡ халатлыларҙың бәләкәй генә ҡыҙ баланы күтәреп йөрөгән сағына осрайым. Ҡыҙыҡһыныуымды еңә алмай, тоттом да һораным: “Ул баланың ата-әсәһе юҡмы ни? Ғүмере дауаханала үтә бит. Өй йылыһын күрмәгәс, тиҫтерҙәренән дә артта ҡала торғандыр”.\nАңлаттылар. Сабый ата-әсәһенә кәрәкмәй, хатта тыуыу тураһында таныҡлығы ла юҡ. Балалар приютына ебәреү өсөн медицина тикшеренеүе үтергә дауаханаға һалғандар. Документты әҙерләүгә ваҡыт та кәрәк бит, шуны көтәләр икән…\nФәнүзә тулҡынланыуҙан йәшләнгән күҙҙәрен һөрткөләп алды ла һүҙен дауам итте:\n– Бахыр баланы үҙемдең ғаилә мөхитендә тыуып үҫкән ҡыҙҙарым һәм улым менән сағыштырып ҡарайым да сабыйҙы йәлләүҙән йөрәк һыҙлай башлай. Ярар, приютта рәнйетмәҫтәр ҙә. Өҫтө-башы бөтөн, тамағы туҡ булыр. Ә аҙаҡ кем менән аралашыр, кәңәшләшер? Ғүмере буйы күңеле китек булыр төҫлө.\nТүҙмәнем, иремә сабыйҙың хәлен аңлаттым да: “Әллә шул баланы тәрбиәгә алайыҡмы, нисек уйлайһың?” – тинем. Йомшаҡ күңелле Илдус бер һүҙһеҙ риза булды.\nЯйлап өйөбөҙгә йәм индергән ике йәшлек ҡыҙсыҡҡа өйрәнеп киттек. Хәҙер инде Сафияға туғыҙ йәш. Үҙебеҙҙең өс ҡыҙыбыҙ ҙа – Гөлшат, Зөһрә, Гөлфиә – айырым йәшәй. Йортта улыбыҙ Илсур һәм ҡыҙыбыҙ Сафия менән донъя көтәбеҙ.\nСабитовтар – Меңйетәр ауылындағы ишле, уңған ғаиләләрҙең береһе. Йорт хужабикәһе Фәнүзә оҙаҡ йылдар һатыусы булып эшләп хаҡлы ялға сыҡҡан. Тормош иптәше – механизатор. “Ураҡ осоро тамамланмайынса өйҙә уны тап итеүе ауыр”, – ти ҡатыны.\nҮктәй ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы Илшат Мөҙәрисов Сабитовтарҙың күптәргә өлгө булыуын, биләмәләге 38 ишле ғаилә араһында хеҙмәт һөйөүсәнлеге, өлгөрлөгө, ауырлыҡтарҙы зарланмай күтәрә белеүе менән айырылып тороуын билдәләне.\nӘсәй, өләсәй, ир ҡатыны, йорт хужабикәһе… Ошо хәтлем йөктө үҙ өҫтөнә алған ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ, ысынлап та, маҡтауға лайыҡ. Әгәр ҙә ҡура тулы мал-тыуарың, оло урамыңды ҡаплап алырҙай йөҙ бройлер тауығың, тиҫтәләгән ҡаҙың булһа, нисек барына өлгөрмәк кәрәк? Ә беҙҙең геройыбыҙ өлгөрә – “уңғандарҙың ҡулы етәү” тигәндәре дөрөҫтөр. “Йомортҡа, һуған, тауыҡ, ит һатып, байтаҡ аҡса эшләйбеҙ. Сафия ҡыҙыбыҙ ҙа беҙҙең хеҙмәт уртаһында ҡайнағаныбыҙҙы күреп үҫә”, – тип һөйөнә әсә.


Хәбәрҙәр: Австралия уҡыусылары тапма биҙгәгенән (малярия) хаҡы 2 доллар ғына торған препарат уйлап тапҡан.\nАвстралия уҡыусылары тапма биҙгәгенән (малярия) хаҡы 2 доллар ғына торған препарат уйлап тапҡан.\nАвстралияның Сидней ҡалаһы уҡыусылары тапма биҙгәге һәм ВИЧ вирусын йоҡторған ауырыуҙарҙы дауалау өсөн ҡуллланылған препаратты синтезлау менән шөғөлләнгән. Йәш ғалимдарҙың иҫәбе буйынса, уның хаҡы 2 долларҙан артмаҫҡа тейеш. Ә бит “Дараприм” дарыуы үҙе 750 долларға һатыла. Уҡыусылар бындай уңышҡа нисек ирешә алды икән? Уҡыусы Брэндон Ли һөйләй:\n“Тәжрибәләр, хаталар күп булды. Процесс дауам итте. “Дараприм” барлыҡҡа килтереү өсөн, төрлө матдәләрҙе ҡушып, төрлө шарттарҙа һынауҙар үткәрҙек. Ҡайһы саҡ үҙебеҙҙе Америка таулыҡтарынан шыуғандай хис иттек. Беҙ, урта мәктәп уҡыусылары, йәмәғәтселеккә шуны еткерергә теләйбеҙ: ябай уҡыусылар ҙа был препаратты хаҡын осһоҙ итеп эшләй ала.”\n“Дараприм”ды эшләүгә бер йыл ваҡыт киткән. Мәктәп проектын Сидней университеты координациялаған. Ғалим Мэт Тодд һөйләй:\n“Беҙ тапма биҙгәге менән көрәш проекты өҫтөндә эшләйбеҙ, был ҡурҡыныс ауырыуҙан яңы дарыуҙар эҙләйбеҙ. Тапма биҙгәге көн һайын 2 000 кешене һәләк итә, уларҙың күбеһе - балалар. Беҙ нимә эшләйбеҙ? Беҙ ҙур фармацевт компаниялары ҡаҙаныштарына таянып эш итәбеҙ, уларҙың асыштарын камиллаштырабыҙ.”\nЯңы дарыуҙы һатыуға сығарыу өсөн, уның төп “Дараприм” препаратына тиң булыуын иҫбатларға кәрәк. Уҙған йыл Америка бинесмены Мартин Шкрели “Дараприм”ға хоҡуҡты һатып алған һәм уның хаҡын 13,5 долларҙан 750-гә күтәргән. Әгәр Шкрели һынауҙарҙан баш тартһа, дарыуҙы уйлап табыусылар уны үҙҙәре ойошторорға тейеш була. Ә был иһә миллиондарса долларға барып баҫасаҡ.


«Төҙөлөш. Коммуналь хужалыҡ. Энергия һаҡлау – 2012» күргәҙмәһендә вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n«Төҙөлөш. Коммуналь хужалыҡ. Энергия һаҡлау – 2012» күргәҙмәһендә вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк\n12:38, 13 марта 2012 Иҡтисад\nӨс көн дауамында, иртәгә Өфөлә асыласаҡ XVI «Төҙөлөш. Коммуналь хужалыҡ. Энергия һаҡлау – 2012» махсуслашҡан күргәҙмәһе сиктәрендә, иҡтисадтың ошо тармаҡтары өсөн вакансиялар йәрминкәләре эшләйәсәк.\nЙәрминкәләрҙе Республика йәштәрҙе эшкә урынлаштырыуға булышлыҡ итеү үҙәге менән Өфөнөң Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәге ойоштора. Көн һайын баш ҡаланың 10-лаған предприятиеһы һәм ойошмаһы үҙенең вакансияларын тәҡдим итәсәк, тип планлаштырыла, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың йәштәрҙе эшкә урынлаштырыуға булышлыҡ итеү үҙәгендә.\nБынан тыш, «Төҙөлөш. Коммуналь хужалыҡ. Энергия һаҡлау – 2012» күргәҙмәһенә килгән һәр кеше йәштәр хеҙмәт биржаһының, шулай уҡ Өфөләге мәшғүллек хеҙмәтенең электрон вакант урындар банкы менән файҙалана аласаҡ. Эш урындарын компьютер ярҙамында иртәнге 10-дан киске 5-кә тиклем эҙләргә мөмкин буласаҡ.\n«Төҙөлөш. Коммуналь хужалыҡ. Энергия һаҡлау – 2012» күргәҙмәһе 14-нән 16 мартҡа тиклем Өфөнөң «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында үтәсәк. Унда Рәсәйҙең төрлө төбәгенән, шулай уҡ сит илдәрҙән 100-ҙән ашыу предприятие ҡатнашасаҡ.\nКүргәҙмәнең төп маҡсаты – яңы иҡтисади бәйләнештәр булдырыу. Ул төҙөлөш тармағын һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡты үҫтереүгә ҙур өлөш индерәсәк, тип күҙаллана.\nТеги: вакансиялар йәрминкәһе, күргәҙмәләр


Йыл башынан алып мәшғүллек хеҙмәтенә 65500 кеше мөрәжәғәт иткән // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nЙыл башынан алып мәшғүллек хеҙмәтенә 65500 кеше мөрәжәғәт иткән\n9:05, 12 марта 2012 Иҡтисад\nБыйыл ғинуар-март айҙарында Башҡортостандың мәшғүллек хеҙмәтенә 65500-гә яҡын кеше мөрәжәғәт иткән. 16300 самаһы мөрәжәғәт эш эҙләүгә бәйле, тип хәбәр иттеләр БР Халыҡты эш менән тәьмин итеү дәүләт хеҙмәте идаралығында.\n10400-ҙән ашыу кеше ғинуар-февралдә эшһеҙ тип танылған. Үҙ сиратында республиканың хеҙмәт биржаһы ярҙамында эш тапҡандарҙың иҫәбе был осорҙа һигеҙ меңдән ашҡан.\nЭшһеҙҙәр иҫәбенән 1600-ҙән ашыу кеше республикалағы мәшғүллек хеҙмәте органдары йүнәлтмәһе буйынса һөнәри белем алыуға тотонған. Тағы 15 меңләгән кеше профессиональ ориентация буйынса дәүләт хеҙмәте алыр өсөн мөрәжәғәт иткән.\nХәтерегеҙгә төшөрәйек, халыҡты эш менән тьәмин итеү хеҙмәте бөтә хеҙмәттәрҙе лә бушлай күрһәтә. Әлеге ваҡытта төбәктең мәшғүллек үҙәктәрендә 31 мең самаһы кеше иҫәптә тора.


Илле йыл бергә!\nӨфө моторҙар эшләү берекмәһенең хеҙмәт ветераны, Башҡортостандың атҡаҙанған металлургы Зөлфәр Мөхәмәтйәнов сағыу ваҡиғаларға бай тормош юлы үткән. Бәхетен һәм яҙмышын баш ҡалабыҙ Өфөлә тапҡан Мөхәмәтйәновтар өсөн февраль айырыуса иҫтәлекле.\nАлтын туй. Был көндө Әсилә менән Зөлфәр Мөхәмәтйәновтар дуҫтарынан, яҡындарынан йылы тәбрикләү һүҙҙәре, изге теләктәр ҡабул итә. Тамырҙары Ғафури районының Сәйетбаба ауылынан булған Мөхәмәтйәновтар мөхәббәтле һәм бер-береңә тоғро йәшәү өлгөһө булып тора. Ғаилә альбомындағы был фотоһүрәттәрҙә уларҙың тормош йылъяҙмаһы сағылған.\nӘрменән һуң Зөлфәр Мөхәмәтйәнов бер туған ағаһы эргәһенә моторҙар эшләү берекмәһенә эшкә килә. Тырыш, һөйкөмлө һәм баҫалҡы егет һыҙма эштәргә маһир була. Күп тә үтмәй уны моделсылар цехына күсерәләр. Зөлфәр Мортаза улы утыҙ һигеҙ йыл буйы ошонда эшләй. Теүәллек, тәртип яратыусы егеттең тырышлығын завод етәкселеге юғары баһалай.\nТормош иптәше Әсилә Нурый ҡыҙы ла күркәм хеҙмәт юлы үтә. Теремек, уңған эшсе ханымдың ун алты йәшенән башланған хеҙмәт биографияһын тиҫтәләгән Маҡтау ҡағыҙҙары, Рәхмәт хаттары биҙәй.\nМөхәмәтйәновтарса бәхетле, оҙон ғүмерҙең сере -хеҙмәт яратыуҙа, донъя йөгөн бергәләп тартыуҙа.\nГөлнара Ғөбәйҙуллина, Мөхәмәтйәновтарҙың ҡыҙы: «Беҙ атайым менән әсәйемде һәр ваҡыт балаларға өлгө итеп ҡуябыҙ. Улар ғүмер буйы татыу йәшәне, бер-береһе һәм беҙҙең өсөн өҙөлөп торҙо».\nДенис Яковлев, Мөхәмәтйәновтарҙың ейәне: «Мин йәйгеһен ҡайтып ярҙамлашам, үткән йәй мунса күтәрештем. Улар янында рәхәт».\nЛәйсән Мөхәмәтйәнова, Мөхәмәтйәновтарҙың ҡыҙы: «Мин төньяҡ башҡалала йәшәгәс, ата-әсәйем эргәһенә йылына ике генә тапҡыр ҡайта алам. Ҡайҙа ғына йөрөһәм дә, улар магнит кеүек беҙҙе үҙенә тартып тора».\nЯрты быуат ғүмер кисереүсе бәхетле пар Әсилә менән Зөлфәр Мөхәмәтйәновтар Өфөгә килеп төпләнеүсе ишле туғандары араһында да абруй һәм хөрмәт ҡаҙанған.\nӘсилә менән Зөлфәр Мөхәмәтйәновтар бынан теүәл илле йыл элек аҡ буранлы февраль айында ғаилә ҡорған. Улар өйләнешкәндә тәбиғәт буранлап-елләп торһа ла, йәшәгән йортобоҙҙа бер ваҡытта ла буран булманы, ти Мөхәмәтйәновтар.\nИлле йыл бергә йәшәүсе Әсилә менән Зөлфәр Мөхәмәтйәновтарҙың булмышы, йәшәү рәүеше - йәштәребеҙ өсөн татыу, бәхетле ғүмер итеү, рухи ҡиммәттәр юғала барған буталсыҡ заманда ғаилә ҡотон яҡлау өлгөһө булып тора.


Рөстәм һәм Эльвира Әхтәмовтарҙың ғаиләһендә бик матур ике малай - Тимур һәм Роберт үҫеп килә. Балалар, һис шикһеҙ, бәхетле йондоҙ аҫтында тыуған, тыуғас та уларҙан биологик әсәләре баш тартҡан, әммә улар йәш, хәстәрлекле ғаиләгә килеп эләккән. Һине ысынлап та яратҡан, иркә һәм наҙ менән сорнап алған йортта йәшәү - шул үҙе ҙур бәхет түгелме ни?\nБыл шуҡ малайҙарҙың йәш айырмаһы ни бары йәш ярым ғына. Бөгөн шоморт күҙле Тимурға өс йәштән артығыраҡ, үҙ исеменә ярашлы, ул көслө ихтыярлы булып үҫер, моғайын. Ә исеме "һүнмәҫ дан" мәғәнәһен аңлатыусы Робертҡа йәш ярым ғына.\nТимур Әхтәмовтар ғаиләһенә - 36 көнлөк, ә Роберт 45 көнлөк сағында килде... Рөстәм менән Эльвира махсус рәүештә ауырыу балаларҙы алды. Буласаҡ улдарының береһенә ҡарап, Рөстәм Рәшит улы (әйткәндәй, ул һөнәре буйынса врач): "Был бала менән ныҡлап шөғөлләнергә кәрәк. Юҡһа, ул балалар йортонда ғәрипкә әйләнәсәк", - тине.\nБеҙҙең заманда һирәктәр баланы уллыҡҡа алыуға тәүәккәллек итә. Бындай яуаплы аҙымға барған хәлдә лә, һау балаларға өҫтөнлөк бирә. Кешеләр ауырыу балаларҙы алырға ҡурҡа, уларҙың һаулығын нисек тә яҡшыртыу өсөн күп һәм ныҡышмалы шөғөлләнергә, белгестәргә йөрөтөргә, дауаханаларҙа ятырға кәрәк бит.\nӘгәр Тимурҙың һаулығы былай ғына сибек булһа, Робертҡа тыумыштан бик күп етди диагноздар ҡуйыла.\nҺары сәсле, йылмайып, йүгереп йөрөгән Робертҡа ҡарап, тейешле тәрбиә һәм медицина ярҙамы күрһәтелмәһә, уның ғәрип булып ҡалыуы мөмкин ине, тигәнгә ышаныуы ҡыйын. Бөгөн ул тулыһынса сәләмәт бала тиерлек.\nӘ уны атларға Тимур өйрәткән. Ағай кеше бүлмә буйлап велосипедта йөрөгән, ә Роберт, велосипедты терәк итеп файҙаланып, аҡрынлап үҙ аллы атларға өйрәнгән.\nӘхтәмовтарҙың ғаиләһе спортсы ғаилә. Ете-һигеҙ йыл инде туризм менән дә мауығалар. Һәр йәй (ә Рөстәм үҙе май айында ла) бала-сағалары менән бергә тау йылғалары буйлап һалда йөҙөп төшәләр.\n- Июлдә беҙ һәр ваҡыт балалар менән бергә йөҙәбеҙ, - ти ғаилә башлығы. - Беҙ, ғөмүмән, походҡа йөрөргә яратабыҙ...\nӨҫтәүенә, Рөстәм менән Эльвира (дөрөҫ, Эльвира хәҙер һирәгерәк) каратэ секцияһында шөғөлләнә.\n- Беҙ балалар менән сумо менән шөғөлләнергә лә яратабыҙ,- тип һөйләй Рөстәм. - Сумо - шул уҡ этешеү, кем кемде. Һөҙөмтәлә бала дөрөҫ торорға өйрәнә. Тимур, мәҫәлән, үҙенең ҙур уйынсығы - асыҡ көрән төҫтәге айыуы менән спорт көрәше үткәрергә бик тә ярата. Әлбиттә, миндә лә күнекмә яһай. Үҫкән һайын етдиерәк шөғөлләнәбеҙ.\nҒөмүмән, тәрбиә, балаларҙың интеллектуаль үҫеше тураһында һөйләгәндә, бына тағы нимәне билдәләмәү мөмкин түгел. Хужабикә әйтеүенсә, улар малайҙар менән бик күп уҡыйҙар, яҡшы изге мультфильмдар ҡарайҙар, балалар доминоһы, башҡа уйындар уйнайҙар.\nФатирҙа уйынсыҡтар бик күп, айырыуса төрлө ҙурлыҡтағы һәм төрҙәге машиналар. Ә күптән түгел Рөстәм балалар өсөн арҡан баҫҡыс, ҡулсалар, канат менән спорт мөйөшө ҡороп ҡуйған - малайҙар аталарының күҙәтеүе аҫтында теләп шөғөлләнәләр.\nДөрөҫ, залда спорт мөйөшө эшләү өсөн Әхтәмовтарға йорттан диванды сығарырға тура килгән. Диванды ғына ла түгел... Ике бүлмәле фатирҙа Тимур барлыҡҡа килгәс, тығыҙыраҡ булды, ә инде Роберт та килеп ҡушылғас, тағы ла тығыҙайҙы, ти йылмайып Эльвира. Шуға күрә ашығыс рәүештә "артыҡ" әйберҙәрҙән ҡотолорға ҡарар итәләр.\n- Пианиноны, ҙур креслоларҙы, күптән түгел диванды ла йыйып ҡуйҙыҡ, - ти ул. - Ләкин был мөһим түгел - беҙ иҙәндә лә йоҡларға әҙербеҙ, балаларҙың үҙ спорт мөйөшө булыу мөһим.\nЭльвира һөнәре буйынса бухгалтер, ләкин, үҙе әйтеүенсә, эш - икенсе планда. Беренсе урында, тәбиғи, ғаилә, уның малайҙары. Өйгә Тимурҙы килтергәндә уға 30 йәш була. Бала тәрбиәләүҙә төрлө проблемалар тыумаһын өсөн ул алдан бөтә кәрәкле әҙәбиәтте уҡып сыға. Ә йыл ярымдан һуң бала табыу йортонан бәләкәй Робертты ла килтерәләр. Малайҙың төрлө ауырыуҙарынан тыш, етмәһә, тыумыштан пневмония ла булыуын иҫәпкә алғанда, тәүге өс айҙа ул ысын мәғәнәһендә йәшәү өсөн көрәшә.\nБашта Роберттың ҡараңғынан ҡурҡыуы бик ауыр була. Шуға күрә тәүге ике-өс айҙа бөтәһенә лә утты яҡтырып йоҡларға тура килә. Бала табыу йортонда ҡалдырып киткән балалар һәр ваҡыт ут яҡтыһында йоҡлайҙар, илағанда тынысландырыу өсөн эргәләрендә әсәләре юҡ бит. Хәйер, ут яҡтыһында ла ҡысҡыралар инде... Шәфҡәт туташтарының бөтә балаларға ла иғтибары етмәй, әлбиттә. Бала табыу йортонан сығарғанда Роберттың хатта тәне оҙаҡ ятыуҙан боҙола башлағайны. Ни өсөндөр хатта танау биле эргәһендә бер урыны боҙолғайны (бала оҙаҡ ваҡыт эсендә ятҡан микән ни?), әле булһа йөҙөндәге ҡыҙыл тамға бөтмәй...\n- Йоҡоһо туймауҙан Тимур бик яфаланды, - тип һөйләй Эльвира. - Ут яҡтыһында йоҡлап ҡара әле! Ә Робертҡа мотлаҡ яҡтылыҡ сығанағы кәрәк. Ләкин һуңынан ҡапыл утты һүндереүҙе "талап итте", шунда уҡ тынысланып йоҡлап та китте...\n- Беҙҙең өсөн балаға әлифбаны өйрәтеүҙән бигерәк улар араһында иғтибарҙы тигеҙ бүлеү тураһында уйлау мөһим ине, - тип дауам итә ике бала әсәһе. - Тәүге ваҡытта мин хатта өлкән улымдан: "Робертҡа күрһәтеү өсөн һинең уйынсығыңды алайыммы?" тип рөхсәт һорай торғайным. Һуңынан Тимур үҙе үк уйынсыҡтарын ҡустыһы менән теләп уртаҡлаша башланы.\nӘхтәмовтар ғаиләһендә ҡунаҡта булғанда уларҙың өйөндә ни тиклем тыныс һәм шатлыҡлы атмосфера булыуын тоймау мөмкин түгел. Әлбиттә, уларҙың үҙ хәстәрлектәре һәм проблемалары ла етерлек, ләкин әсәйҙең һәм атайҙың, Тимурҙың һәм Роберттың бәхетле йөҙҙәренә ҡарап, былар барыһы ла бик алыҫта кеүек тойола.\nНимәһе ҡыҙыҡ, ир менән ҡатын сабыйҙарынан ҡасандыр уларҙы уллыҡҡа алыуҙарын йәшермәй. Ләкин был фактты улар ҡыуаныслы әкиәт формаһында еткерәләр. "Әхтәмовтарҙан" әкиәттә тик яҡшы нәмәләр генә йыйылған. Бына тыңлағыҙ.\nЙәшәгән, ти, әсәй менән атай. Улар нисек кенә теләһәләр ҙә, балалары булмаған, һәм улар Хоҙайҙан ялбарып Тимканы табырға ярҙам итеүен һорағандар. Хоҙай уларға Тимканы табырға ярҙам иткән, һәм улар малай артынан киткәндәр. Ул бәләкәй генә булған, һуңынан үҫә, үҫә, үҫә башлаған. Аҙаҡтан инде Робертты эҙләй башлағандар, тапҡас, уны ла алырға киткәндәр. Тимка торттар бүләк иткән һәм апайҙарҙың ҡулын ҡыҫып сыҡҡан...\nБыл әкиәттә барыһы ла ысын, барыһы ла дөрөҫ. Робертты ла Тимурҙы алған бала табыу йортонан алғандар. Һәм бала табыу йорто хеҙмәткәрҙәре, тәбиғи, элекке үҙҙәренең сабыйын күрергә теләгән. Шулай итеп, Тимка ысынлап та торттар бүләк итеп, "апайҙарҙың" ҡулын ҡыҫҡан...\nБелмәйем, һеҙгә нисектер, ҡәҙерле уҡыусылар, ә миндә Рөстәм менән Эльвира ысын мәғәнәһендә һоҡланыу һәм ихтирам уята. Улар заманыбыҙҙың ысын геройҙары, улар тураһында Халыҡ-ара ғаилә көнөндә генә түгел, ә мөмкин тиклем йышыраҡ һөйләргә кәрәк. Былар бер-береһен яратҡан һәм ихтирам иткән генә түгел, шулай уҡ үҙ һөйөүен һәм күңел йылыһын башҡаларға ла йомарт өләшеүсе кешеләр. Шулай булғас, Тимур менән Роберт ысынлап та бәхетле йондоҙ аҫтында тыуған. Эй, Хоҙайым, Әхтәмовтар кеүек аҫыл заттар ер йөҙөндә күберәк булһын ине.


Материалы за Апрель 2010 года » Страница 3 » Архив газеты "Йәшлек"\nКөсөң барҙа эшеңде ҡара, көсөң киткәс, эшең һине ҡарар.\nВетерандарға бушлай Яңылыҡтар\n3 – 12 майҙа Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар һәм инвалидтар ҡала-ара, ҡала яны автобустары, йылға суднолары, тимер юлы транспорты һәм самолеттарҙа бушлай йөрөй ала. Билет алыу өсөн юл йөрөү документын һатып алғанда ташламаға хоҡуҡты билдәләүсе танытманы күрһәтеү ҙә етә. Шулай уҡ 1941–1957 йылдарҙа күрше дәүләт территорияларын «таҙартыу»ҙа ҡатнашҡан махсус хеҙмәт вәкилдәре, хәрби бурысын үтәгәндә зыян күргән локаль һуғыш инвалидтары транспорт хеҙмәте менән бушлай файҙалана ала.\nКүтәренке кәйеф менән Башҡортостан\nДүртөйлө районының «Россия», «Победа», «Нива» хужалыҡтары хеҙмәтсәндәре тәүгеләрҙән булып яҙғы сәсеү эштәрен башлап ебәрҙе.\n«Нива» агропредприятиеһы механизаторҙары эшкә айырыуса әүҙем тотондо. Бөгөн унда 850 гектар майҙанда күп йыллыҡ үлән сәсеүлектәренә өҫтәмә туҡландырыу үткәрелә, ер тырматыу эше бара. Манъяҙыбаш һәм Ивач ауылдары баҫыуҙарында ужым культуралары 900 гектар майҙанды биләй. Хужалыҡ етәксеһе Ирек Зарипов әйтеүенсә, сәсеүҙә барлығы ете агрегат эшләйәсәк.\n– Айырыуса игенселәр Ө. Ғиләжев, В. Айдубаев, В. Сәлимгәрәев, В. Минлин, Р. Илдархановтарҙың тырыш хеҙмәте маҡтауға лайыҡ, – ти Ирек Ғаян улы.\nХеҙмәттәшлек ике яҡ өсөн дә отошло Яңылыҡтар\nБашҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов Республика йортонда «Мечел» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Игорь Зюзин менән осрашты. Унда металлургия өлкәһендә яңы инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыу буйынса Башҡортостан Республикаһы менән «Мечел» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһындағы хеҙмәттәшлек мәсьәләләре ҡаралды. «Мечел» асыҡ акционерҙар йәмғиәте составына ингән Белорет металлургия комбинаты эшмәкәрлегенең йомғаҡтары ҡаралды.\nМортаза Ғөбәйҙулла улы әйтеүенсә, Белорет металлургия комбинатының тотороҡло эшләүен тәьмин итеү – республиканың «Мечел» асыҡ акционерҙар йәмғиәте менән хеҙмәттәшлегенең өҫтөнлөклө йүнәлештәренең береһе.\nБөйөк Ватан һуғышы көндәлегенән Башҡортостан » Юбилейҙар\n– 3-сө Белоруссия фронты Пиллау ҡалаһын азат итә.\n– Торгау районында Эльба йылғаһы эргәһендә Советтар Союзы һәм Америка ғәскәрҙәре осраша.\n25 апрель – 26 июнь\n– Сан-Францискола БМО конференцияһы үтә. Унда Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының Уставын ҡабул итәләр.\n– Лондонға Гиммлерҙың тыныслыҡ тәҡдиме барып етә.\nБуласаҡ уҡытыусылар стартҡа баҫа Мәғәриф\nЙәштәрҙә спортҡа һөйөү, сәләмәт тормош алып барыуға теләк уятыу, уларҙың сәләмәтлеген нығытыу, спорт төрҙәрен, спорт секцияларын пропагандалау кеүек изге маҡсатҡа йүнәлтелгән спартакиадалар көндән-көн үҙенең сафына күберәк халыҡты йәлеп итә бара. Әле был, әле икенсе уҡыу йортонда төрлө спорт төрҙәре буйынса ярыштар үтә.\n– Ыңғай яҡҡа үҙгәрештәр күп. Мәктәп уҡыусылары араһында ғына түгел, башланғыс һөнәри белем биреү учреждениелары менән урта махсус уҡыу йорттары студенттары араһында ла спартакиада уҙғарыла. Ә юғары уҡыу йорттары студенттары араһында универсиадалар үтә. Бөгөн беҙ башҡарылған эштәргә йомғаҡ яһап, етешһеҙлектәр хаҡында фекер алышырға йыйылдыҡ, – тине БР Хөкүмәтенең фән һәм мәғариф бүлеге етәксеһе Альберт Ҡорманов, уҡыусылар спартакиадаһына арналған кәңәшмәне асып.\nБелем ҡото»на рәхим итегеҙ! Мәғәриф\n28 апрелдә сәғәт 3-тә Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының акттар залында, III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына һәм Республика йылына арнап, Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙар йәмғиәте уҡыу йорто менән берлектә «Белем ҡото» тип аталған байрам үткәрә. Унда ғалимдар, йәмәғәт эшмәкәрҙәре, артистар ҡатнаша.\nБайрамда билдәле ғалимә һәм сәсәниә Розалия Солтангәрәеваның күптән түгел баҫылып сыҡҡан китаптарының исем туйы ла билдәләнәсәк.\nШихандарыбыҙ өҫтөндә ғазраил шәүләһе йөрөй Яңылыҡтар\nСтәрлетамаҡ ҡалаһынан алыҫ булмаған урында шихантауҙар теҙелеп киткән. Улар дүртәү: Йөрәктау, Ҡуштау, Шахтау, Торатау. Тауҙарҙың исеме уларҙың тышҡы ҡиәфәтенә оҡшап тора. Мәҫәлән, йырҙарҙа йырланған Йөрәктау рәүеше менән йөрәкте хәтерләтә. Алыҫтан уҡ матур ҙа, олпат та, мөһабәт тә булып күренә. Һырлы-һырлы булып тәбиғәт тарафынан уйылған текә битләүҙәре замок стеналарын төҫмөрләтә. Унан бик алыҫ түгел, көньяҡтараҡ, Ҡуштау йәйге көндәрҙә йәшеллеккә күмелеп ята. Уның итәгендә имән, саған, ҡарама, аҡ ҡайындар, тәбиғәттә бөтөп барған, донъяла һирәк осрай торған үҫемлектәр үҫә: хуш еҫле сәскәле тимьян, себер күк сәскәһе, тал япраҡлы ҡырағай сәтләүек ағасы, ҡылған, сейә, ҡәнәфер, умырзая, урман елбегәйе. Ә инде донъяла Шахтауҙы белмәгән кеше бармы икән?


Милләт киләсәген хәстәрләп\n19 Апрель 2019, 13:46\nБаш ҡалабыҙ Өфөлә үткән башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының I Бөтә Рәсәй съезы артта ҡалды. Уҡытыусыларҙы берләштереү, уларҙы һөнәри үҫешкә дәртләндереү, шулай уҡ Башҡортостанда һәм Рәсәйҙә башҡорт телен һаҡлау, өйрәнеү, үҫтереү маҡсатында ойошторолған съезд республикабыҙҙың район-ҡалаларынан, Башҡортостандан ситтә йәшәп тә, туған теленә тоғро ҡалған Рәсәй төбәктәренән 600-гә яҡын педагогты, етәксене берләштерҙе. Делегаттар балаларҙы нисек башҡорт теленә өйрәтеү, уны уҡытыу буйынса ниндәй алымдар индереү һәм нисек заманса, мауыҡтырғыс итеү кәрәклеген хәл итте. Башҡортостанда тәүге тапҡыр ойошторолған ҙур форум милләттәштәребеҙ өсөн гимнға әйләнгән “Урал”ға сорналып башланды. Тантананы асып, делегаттарҙы мәғариф министры вазифаһын башҡарыусы Айбулат Хажин сәләмләне һәм бер төркөм уҡытыусыларға “Мәғариф алдынғыһы” билдәһен тапшырҙы. Шулай уҡ тантанала министрлыҡтың Маҡтау ҡағыҙҙары ла бирелде.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Данир Ғәйнуллин Башҡортостан тарихында тәүге тапҡыр үткәрелгән форум менән ҡотланы, ойошманың юғары наградаһын - “Ал да нур сәс халҡыңа!” миҙалын тапшырҙы. “Беренсе съезд республикабыҙ үҙенең 100 йыллыҡ юбилейын билдәләгән, V Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы уҙғарылған иҫтәлекле йылда үтә. Был эштән башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары ситтә ҡалмаҫ, тос фекерҙәрен еткерерҙәр тип уйлайбыҙ”, - тине ҡоролтай рәйесе.\nТантаналы өлөштән һуң, делегаттар төркөмдәргә бүленеп, Өфөнөң белем биреү усаҡтарында булды. Улар өсөн экскурсиялар, оҫталыҡ дәрестәре ойошторолдо.\nСъездың икенсе көнөндә иһә “Торатау” конгресс-холында башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларына дәүләт наградалары тапшырылды. Әйткәндәй, наградаларҙы республика етәксеһе Радий Хәбиров үҙе бирҙе. Грант еңеүселәре лә тәбрикләнде. Шулай уҡ күргәҙмә-экспозициялар, дискуссия майҙансыҡтары эшләне. Унда туған телдәрҙең бөгөнгөһө, киләсәге, уларҙы өйрәнеүҙең көнүҙәк мәсьәләләре тураһында фекер алыштылар.\nФорумда район-ҡалабыҙҙан 9 делегат ҡатнашты. Әйҙәгеҙ, уларға һүҙ бирәйек.\nТаңсулпан БҮЛӘКБАЕВА, ҡаланың “Тирмәкәй” башҡорт балалар баҡсаһы мөдире:\n- Туған тел мәсьәләһе, бөгөнгөһө һәм киләсәге, телен белгән шәхес үҫтереү, уны өйрәнеүгә һанлы бе- лем биреү мөхитен булдырыу, телде үҫтереү һәм һаҡлауҙа ғаиләнең роле - ошо һәм башҡа күп һорауҙарға яуап табырға тырыштыҡ беҙ, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡыты- усыларының I Бөтә Рәсәй съезы делегаттары. Беҙҙең алда баш ҡаланың белем биреү учреждениелары ишектәрен асты, уларҙың эш тәжрибәһе, фиҙаҡәр хеҙмәттәре иң юғары хуплауҙарға лайыҡ. Миңә Мостай Кәрим исемендәге башҡорт гимназияһы, Өфөнөң 51-се башҡорт балалар баҡ- саһын күреү бәхете тейҙе.\nМәктәпкәсә белем биреү хеҙмәткәре булараҡ, мине башҡорт балалар баҡсалары мәсьәләләре борсоно. Атап әйткәндә, башҡорт телендә программа-методик тәьминәтенең юҡлығы. Съезда был турала коллегалар менән дә һөйләшеү булды. Уҡытыу рус телендә алып барылған балалар баҡсаларында эшләүсе коллегаларыбыҙға ҡарап көнләшәбеҙ. Уларҙа бай методик, күрһәтмә материалдар, уҡыу программалары, пландары тупланған. Ә беҙ эҙләнергә һәм булғандарын тәржемә итергә тейешбеҙ. Был проблеманы беҙ, республиканың 26 башҡорт балалар баҡсала- ры мөдирҙәре, съезда күтәреп сыҡтыҡ һәм ыңғай хәл ителеренә ышанабыҙ.\nТағы ла бер һорауға яуап табыу талап ителә. Ул - кадрҙар әҙерләү. Был мәсьәләне республика етәксеһе Радий Хәбировтың да иғтибарға алыуы ҡыуаныслы, әлбиттә. Бөгөнгө көндә балалар баҡсалары педагогтарының уртаса йәше - 35-40 йәш. Талантлы, ике телде белгән мобиль йәштәр кәрәк. Кадрҙар әҙерләү - заман талабы. Педагогия колледжында башҡорт балалар баҡсалары тәрбиәселәре әҙерләүсе төркөмдәр асыу зарур. Ул элек бар ине, бер нисә йыл инде әҙерлек алып барылмай.\nБашҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының съезы беҙҙе ҡанатландырҙы, туған тел статусын яңы кимәлгә күтәрҙе, бурыстар ҡуйҙы. Шуларҙың иң мөһиме - башҡорт телен һаҡлап алып ҡалыу. Бында бөтә институттарҙың: ғаиләнең, балалар баҡсаһы- ның, мәктәптең роле ҙур.\nРадий Фәрит улының телмәре лә күңелгә ятышлы булды. “Элегерәк балаларыбыҙҙы туған телен аңлар, иркен һөйләшер өсөн ауылға ҡайтара инек, ә хәҙер, киреһенсә, улар олатай-өләсәй ҙәрен русса һөйләшергә өйрәтеп килә”, - тине ул. Ҡәҙерле олатай-өләсәйҙәр, мин дә 3 ейән өләсәһе, әйҙәгеҙ, бергәләп балаларыбыҙға, ейәндәребеҙгә башҡорт телен һаҡлап алып ҡалырға ярҙам итәйек. Съезд проекттарының береһе “Йоҡлап ҡалма, башҡорт!” тип аталды. Йоҡлап ҡалмайыҡ, туғандар.\nБаныу АСТАНОВА, 21-се мәктәптең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы:\n- Съезға тулҡынланып, ҙур өмөттәр бағлап барҙыҡ. Өмөттәребеҙ аҡланыр, тип ышанабыҙ, сөнки быға тиклем башҡорт теле менән бәйле байтаҡ ҡына проблемалар менән икәүҙәникәү генә ҡалған башҡорт теле уҡытыусылары был съезда республикабыҙ Хөкүмәте тарафынан яҡлау тапты.\n11апрель көнө съезд делегаттары Өфө ҡалаһының төрлө белем усаҡтарына таралды. Миңә Рәми Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернатында булыу бәхете тейҙе. Беҙҙе гимназия уҡыусылары Башҡортостандың халыҡ шағирҙары Рәми Ғарипов, Мостай Кәрим, халыҡ яҙыусыһы Ғайса Хөсәйенов, күренекле тарих эшмәкәре Әнүәр Әсфәндиәров исемендәге уҡыу кабинеттары, шулай уҡ Зөмәрә Хисмәтуллина исемендәге крайҙы өйрәнеү музейы менән таныштырҙы, башҡорт халҡының йолаһын сәхнәләштереп, йыр-моңға маһирлыҡтарын күрһәтте. Съездың программаһына ярашлы, “Рәсәй Федерацияһында туған телдәрҙе уҡытыу концепцияһы”, “Башҡортостан Республикаһы милли мәғарифты үҫтереү концепцияһы”на индереү өсөн инновацион проекттар әҙерләү буйынса форсайт-сессия үтте. Бындай яңы форматтағы эш төрө, ысынлап та, бик урынлы булды, уның ярҙамында беҙ башҡорт теленең киләсәген күҙалланыҡ, уның киләсәк картаһын булдырҙыҡ. Башҡа ҡала-райондарҙан килгән коллегаларыбыҙ менән әңгәмәләштек, тәжрибә менән уртаҡлаштыҡ.\nТулы материалды гәзиттең 32-се һанында (19.04.2019) уҡығыҙ.


Мортаза Рәхимовтың өмөттәре аҡланды\nПавел Качкаев Өфө хакимиәте башлығы итеп тәғәйенләнде.Ҡала шураһы уның кандидатураһын хуплап тауыш бирҙе.\nӨфө халҡы өр-яңы иҫке башлыҡлы булды. Ҡала шураһы Павел Качкаевты ошо вазифаға конкурс нигеҙендә билдәләп ҡуйҙы. Хакимиәт башлығы кем буласағын алдан уҡ аныҡ төҫмөрләргә мөмкин ине. Дәүләт йыйылышы-Ҡоролтайҙың яңы корпусының тәүге ултырышында уҡ президент Мортаза Рәхимов Павел Качкаев булыр тип өмөтләнәм тигәйне, өмөттәре аҡланды.\n2-се мартта Рәсәй президент, Башҡортостан парламент депутаттарын һайлағанда Өфө халҡы ла урындағы Шура өсөн тауыш биргәйне. Ҡанунға ярашлы, яңы Шура яңы башлыҡ тәғәйенләргә тейеш. Бының өсөн конкурс комиссияһы ла ойошторолдо. 6 кешенең 4-һен ҡала шураһы, 2-һен республика парламенты билдәләне. Ошо 6 баһаламасылар мэр вазифаһына дәғүә итеүселәрҙең алдағы йылдарға эшмәкәрлеге программаһын тикшерҙе. Павел Качкаевтың ҡаланы үҫтереү, кешеләрҙең йәшәү шартарын яҡшыртыу буйынса вәғәҙәләре яҡшы тип табылды.\nПавел Качкаевҡа 57 йәш. Ул Шишмә районында тыуған, Өфө дәүләт авиация-техник университетында инженер һөнәрен алған. Прогресс ширҡәте етәксеһе, Өфөнөң Ленин районы башлығы, ҡала хакимиәте етәксеһе урынбаҫары, Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры булып эшләгәндән һуң 2003-сө йылда, яҡташы Рәүф Ноғомановты алмаштырып, ҡала хакимиәте башлығы итеп тәғәйенләнде.


– Һәр халыҡтың мәҙәни донъяһында үҙе тотҡан диненең әһәмиәтенә килгәндә, иң тәүҙә, моғайын да, әхлаҡи ҡиммәттәр юҫығында ҡарау урынлылыр. Хәйер, был хәл-күренеш аксиомаға тиң.\n«Әҙәби нағыш» - юлда, ижадта\nСалауат ҡалаһында байтаҡ йылдар инде «Сатҡылар» әҙәби түңәрәге эшләп килә. Күптән түгел миңә был ҡалала китап һөйөүселәр, ҡәләм тибрәтеүселәр менән осрашырға насип булды. «Ағиҙел»гә «Сатҡылар» ҙан бер нур һапламы тәҡдим итәм.\n«Ағиҙел»гә – «Сатҡылар»ҙан нур һапламы\n«Һеҙ тормошто белмәйһегеҙ, сөнки биографияғыҙ урта мәктәп – армия – юғары уҡыу йорто – редакция тирәһендә генә сикләнә...» Заманында йәш шағирҙарҙы өлкән ағайҙар шулай тәнҡитләй торғайны. Был фекерҙең хаҡлы түгеллеген иҫбат иткәндәрҙең береһе булды Аҫылғужа.\nУның тормошо ике өлөштән торған кеүек: бер яҡта, етемлектә үткән балалыҡ һәм үҫмер сағы, икенсе яҡта – үҙ аллы тормош. Ауыр булһа ла кеше көнлө түгелһең, үҙең тапҡан татлыраҡ та, ҡәҙерлерәк тә.\nЗИННУР УРАҠСИН ИЖАДЫНДА МОСОЛМАНЛЫҠ ЭҘЕ\nТелсе ғалим Зиннур Ғәзиз улы Ураҡсиндың (1935 – 2007) «Һыу башы» (1976), «Күтәрелә күк томан» (1981), «Күҙ нуры» (1992), «Көрәш» (2002), «Әрем әсеһе» (2002), «Ҡарат» (2005), «Һикәлтәләр» (2006) исемле бер-бер артлы донъя күргән китаптары яҙыусының күңелендә тел ғилеме менән әҙәбиәттең бер ҡатарҙан йәшәүе тураһында һөйләй. «Әҙәби ижад – минең ял ваҡыттарында башҡарған эшем, илһамланып киткән саҡтарымда тынғыһыҙ ғилми тикшеренеүҙәр, ойоштороу мәшәҡәттәре араһында ла яҙғылап ҡуям. ...Әҙәби ижад менән шөғөлләнеү кешегә дәрт, илһам бирә, күңелде ярһыта, йыуандыра\nУЙМАҠ ХИКӘЙӘНӘН – ЭПИК КИҢЛЕКТӘРГӘ\n(Зиннур Ураҡсиндың тыуыуына – 80 йыл)\n«Зиннәт был дүрт ҡатлы мөһабәт бинаның эсенә ҡапыл ғына инә һалып китмәне. Уның алға сығып торған ҡыйығын терәп торған алты бағана араһында туҡтап ҡалды. Ниңә был йыуан бағаналарҙы, шыма ғына итмәй, ҡырлы-ҡырлы яһағандар икән? Ос яҡҡа нәҙегәйә барып бейек өсмөйөшлө маңлай ҡыйығын ышаныслы терәп торалар. Зиннәт тышҡы ишек янында туҡтап ҡалды. Инер алдынан йәп-йәшел генә гимнастеркаһын, ҡайышын һалдаттарса һыпырып, рәтләп ҡуйҙы. Әйтерһең, командир янына инергә йыйына» (5, 4). Зиннур Ураҡсиндың 2004 йылда яҙылып, вафаты алдынан ғына донъя күргән «Мәрмәр баҫҡыстар» повесы бына шулай башланып китә. Ошо юлдарҙы уҡығас уҡ, миндә ике төрлө хәтирә уянды. Бәй, 1961 йылдың йәйендә ошо йорт\nАйырым булһаҡ, ҡом бөртөгө кеүек, Бергә булһаҡ, беҙ тау саҡлыбыҙ\nКүҙ йәшкә төйөлөп,\nКешене юҡ итә,\nТерелтә бер ҡараш,\nБабам – Майҡы бей\nМилләтем – башҡорт


Был Уйында Үҙ Фантазияһы Онлайн Секс Һеҙ Унда Йәшәгән, Гейне Гомоэротический\nПорно эш ҡасан етә, погон индустрияһы булдырыуға ҡайтып ҡала фильм, интерактив мөмкин тиклем күберәк һәм ҡыҙыҡлыраҡ була. Компания фильмдың ҡайһы бер уйлағанда, ул һеҙ аласаһы, һайлап, нисек булһа хәрәкәте йәйелдерелә, нөктәләрен төп урынды һайлай. VR ҡайһы бер башҡа сығарыу-порно, ул һеҙ башын бороп мөмкинлектәре буйынса бүлмәлә. Ярай, тип, улар үҙҙәре лә ниндәй ҙә ихлас, изге булған иҫке бер нәмә лә порноигра донъялыҡта. Йәки, иң яҡшы әйткәндә, яңы порноигра яҡшы, сөнки был гей-онлайн секс-беҙ яңы һәм иң яҡшы коллекция береһе сығыу менән секс уйын-уйын., Был уйын өсөн бөтә кәрәкле бөтә багктар күңелле барҙы. Уларҙың графигы айырмалы, улар кросс-платформа яраша һәм, иң мөһиме, азатлығыбыҙ секс менән шөғөлләнергә тәҡдим итә улар һеҙ шулай, нисек телисез икән. Беҙҙең сайтта һеҙ аласаһы бушлай бөтә уйындар уйнаныҡ, бик яҡшы ваҡыт үткәрергә һәм һеҙ бер нәмә лә ҡамасауламай. Бынан тыш, беҙ һезгә тәҡдим идеаль порно-платформа, унда һеҙ беҙҙең менән бәйләнештә сайтында башҡа уйынсылары ла мөмкин. Был сайт тураһында күберәк әйтеп булмай, һәм мин киләһе бөтә параграф һөйләне.\nБөтә Фантазияһын Гейский, Улар Һеҙгә Кәрәк\nҠасан һеҙ беҙҙең уйындары башланды коллекцияһын ҡарай, һеҙ күрәсәкһең, сөнки беҙ күп әйберҙәрҙе бар икән, тәҡдим итеү. Беҙ бәхетле итеү маҡсаты менән ойошторолған был сайтҡа һәр ир-егет, бында килә. Ә беҙ беләбеҙ, тип, ир-аттар төрлө тәм-том булһа, ҡасан ир-аттар башҡа эштәргә ҡағыла. Юҡһа, беҙ бөтә донъя уйындарының иң күп категорияның төп өлкәндәр менән килеп, булһын өсөн, развлечь сезне. Әгәр һезгә ошай йәш ир балалары, йәғни һеҙҙең менән беҙҙең коллекцияла порноигр твинка оҡшарға, ә ир-егеттең матур һәм юғары итләс әгәр һеҙҙе яратам, һеҙҙең өсөн беҙҙең уйындар күп буласаҡ., Уйын уйын булманы, хатта айыу һәм беҙҙең менән, һеҙ улар менән күңел татлы поэкспериментировать папик.\nКүп ир-ат тип, ул был уйын беҙҙең коллекцияларында, шулай уҡ төрлө gnu күп була беҙҙә, улар һеҙҙе ҡәнәғәтләндерәме. Нисек бара, ҡайһы берҙә беҙҙең секс уйындар-симулятор, хыялдарың мөмкинлектәреңә тап теләһә ниндәй һын был уйын менән һәм сездә бар һәм поэкспериментировать. Хатта беҙҙең ҡайһы бер уйын булған, БДСМ элементтары булып торған. Шул факт һәм һеҙгә оҡшай, - тип фекере менән POV был уйын уйнарға мөмкин, сөнки һеҙ тәжрибәһе күпкә мауыҡтырғыс булыр, һәм һеҙ чувствуй, ни булды һеҙҙең менән бөтә.\nИкенсе яҡтан,, әгәр телисез икән, уйын процесы кисерә, шул күберәк уларҙан тупланған, ир-егет араһында үҙ-ара эш биреүсе һеҙҙең өсөн, секск, шулай уҡ, кәрәк булған һеҙ уйнап йәки фантастик симулятор симулятор таныштырҙы. Был уйынға хатта персонаждар эшләгән реалистик, һеҙ, улар ғашиҡ булғанда. Хатта уларҙың ҡайһы берҙәре һеҙгә тартып, әгәр улар һеҙҙең менән яҡшы үзгәртеп булмай.\nПлатформа, Тәжрибә XXX һуңғы уйындарына әҙер\nОнлайн секс уйындар гей-был ниндәй ябай түгел-уйындар өлкәндәр сайтында тыш, бөтә ҡала кеүек. -Беҙ командаға тәжрибәле өлкән вебмастер бизнес, һәм беҙ барыһы тураһында белмәй ҙә булһа, һеҙ нисек шулай булдыра һәм платформа эшләй башларға тейеш. Барыһынан да элек, ғәҙәти һәм ябай ҡулланыусы интерфейсы беҙҙең тәҡдим теләйем. Шулай итеп, беҙҙең сайты секс рәүешендә эшләнгәйне, беҙ-тубал. Әммә уйын уйнарға мөмкинлек бирә потолков урынына һеҙ беҙҙең сайтында видео. Бындай тәжрибә ҡарап, һөҙөмтәлә, һеҙ ала һәм дөрөҫ тип иҫәпләй секунд. Браузер сайт һеҙҙең беҙгә уйын процесында туранан-тура бара., Шулай уҡ бүлектә һеҙҙең биттәрендә таба раят комментарий, һеҙҙең унда башҡа уйынсы менән беҙҙең сайтта. Беҙ был чат для сайта өҫтөндә эшләүселәр хатта, мөмкин булһа, һеҙҙең башҡа ир-аттар менән аралаштым, уларҙың аноним, ул страсть к. гейне бүленә ул-өлкәндәр өсөн уйын. Дөйөм алғанда, күңелле булыуы беҙҙең өсөн бөтә кәрәкле компьютер сайтында төндә алдында.


Башҡортостан ҡышҡылыҡҡа әҙерлек буйынса Рәсәйҙең иң яҡшы дүрт төбәгенә инде\n20 Декабрь 2010, 12:08\nРәсәйҙең Төбәктәр үҫеше министрлығының Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ департаменты 2010-2011 йылдар көҙгө-ҡышҡы осорона Рәсәй Федерацияһы субъекттарының башҡарма власть органдары эшмәкәрлеге һөҙөмтәлелеген баһаланы.\nБыл рейтингта Башҡортостан дүртенсе урынды яуланы. Ҡышҡылыҡҡа әҙерлек һөҙөмтәлелеге буйынса Мәскәү өлкәһе башҡарма власы алда бара. Был төбәк етәкселегенең ҡышҡылыҡҡа әҙерлек буйынса эшмәкәрлегенең интеграль һуңғы баһа күрһәткесе 0,82 тәшкил итте. Икенсе урында Омск өлкәһе. Өсөнсө баҫҡысты Мәскәүҙең яңы етәкселеге биләй. Уның баһаһы – 0,802. Башҡортостан башҡарма власының да ошондай уҡ күрһәткес. Ләкин рейтингта республика дүртенсе урында.\nМәғлүм булыуынса, һөҙөмтәлелекте баһалау йылытыу миҙгеле башланғандан алып торлаҡ-коммуналь хужалыҡ системаларында авария һәм ғәҙәттән тыш хәлдәр булыу-булмауынан, торлаҡ фондына һәм ҡаҙанлыҡтарға әҙерлек паспорттарынан сығып билдәләнде. Төп һәм резерв яғыулығы запастары, шулай уҡ авария һәм ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе бөтөрөү өсөн матди-техник ресурстар иҫәпкә алынды.\nТеги:һөҙөмтәлелекте баһалауҡышҡылыҡҡа әҙерлек


Ауырғазы районы Көйәҙебаш ауылында дауылдан зыян күреүселәргә республика ярҙам ҡулы һуҙа\nУҙған ял төбәктә көслө ел 33 йотҡа зыян килтерҙе. Белгестәр иҫәпләүенсә 5 өйҙөң ҡыйығын яңыртырға, берәүһен яңынан төҙөргә тура киләсәк. Ғәрәсәт эҙемтәләрен бөтөрөү барышы менән бөгөн Башҡортостан башлығы ла яҡындан танышты.\nҒүмер буйы йыйған мөлкәтебеҙ ун минут эсендә юҡҡа сыҡты ти Көйәҙебаш ауылында йәшәүселәр. Көслө ел кәртә-ҡаралтыға зыян килтергән. Йорт ҡыйыҡтарын осорған.\nБашҡортостан башлығы дауыл эҙемтәләрен бөтөрөү барышы менән яҡындан танышты. Район етәкселегенә эштәрҙе тиҙләтеү бурысын ҡуйҙы.\nДауыл бигерәк тә алты йортҡа ҙур зыян һалған. Көслө ел уларҙың ҡыйыҡтарын осорған. Бер өйҙө тулыһынса яңыртырға тура киләсәк. Башҡортостан башлығы көслө ямғырҙарға тиклем эштәрҙе теүәлләргә ҡушты. Миҫал өсөн ул Салауат районындағы дауыл эҙемтәләренә лә туҡталды. Йәй башында теркәлгән тәбиғәт ғәрәсәте һөҙөмтәһендә урындағы һөнәрселек училищеһы зыян күргәйне. Уның эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса ваҡытында саралар күрелмәгәс бинаға хәҙер капиталь ремонт талап ителә.\nКөйәҙебашта ел электр сымдарын өҙгән. Һынған ағастар киҫәктәре 5 еңел автомобилгә зыян килтергән. Әммә күптәр мөләктен генә түгел хатта машинаһын страховкаламаған. Башҡортостан башлығы көтөлмәгән хәлдәрҙе даими иҫәпкә алыу мөһим тип билдәләне.\nКөйәҙебаш урта мәктәбе уҡытыусыларына каникул мәлендә лә өмәгә сығырға тура килгән. Улар белем усағы биләмәһендә ауған ағастарҙы таҙарта. Мәғариф учреждениеһына һиҙелерлек зыян килмәгән. Ауылда әле барлыҡ хеҙмәттәр ҙә дәррәү рәүештә ғәрәсәт эҙемтәләрен бөтөрөү менән мәшғүл.


2 Апрель 2019, 18:42\nРайон хакимиәте башлығы Ф.Ф. Сыңғыҙов үткәргән сираттағы оператив кәңәшмәлә ауыл хужалығы предприятиеларының яҙғы баҫыу эштәренә әҙерлеге тураһында “Ғафури мәғлүмәт-консультация биреү үҙәге” директоры Ю.А.Родионов сығыш яһаны.\nХужалыҡтарҙың әҙерлеге ҡәнәғәтләнерлек, минераль ашламалар алына, орлоҡ етә, оҙаҡламай уларҙы ағыулау эшенә тотонасаҡбыҙ, бөтәһе 450 т яғыулыҡ кәрәк, әлеге көнгә 200 т алынған, үҙ техникабыҙ менән сәсеү эштәрен атҡарып сығырбыҙ тип ышанам, тине ул.\nИҡтисади үҫеш, етештереү һәм инвестициялар буйынса урынбаҫар вазифаһын башҡарыусы Р.Р.Әхмәтов районда үтә башлаған “Инвестиция сәғәте” тураһында мәғлүмәт бирҙе. Унда үҙ эшен асырға теләүсе эшҡыуарҙарға ярҙам күрһәтеү юлдары ҡаралыуы, хакимиәттең бизнесты үҫтереү тәҡдимдәрен ҡабул итергә әҙерлеген белдерҙе. Төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ эштәре буйынса урынбаҫар Д.З.Ғәлимов экологик өмәләр үткәреү планы менән таныштырҙы.\nФәнзил Фәйез улы кәңәшмәне йомғаҡлап, алда торған эштәрҙе барланы, предприятие, ойошмаларҙы өмәләргә ентекле әҙерләнергә һәм ойошҡан рәүештә үткәрергә саҡырҙы.


Йылайыр ауыл биләмәһенә – яңы техника!\n28 Ноябрь 2019, 17:20\n-Беҙ бындай техника тураһында күптән хыяллана инек, -ти Фәйзи Салауат улы. - Ул беҙгә күп проблемаларҙы хәл итергә мөмкинлек бирәсәк. Ҙур рәхмәт барыһына ла!\nҺуңғы осорҙа Фәйзи Рәхмәтуллин етәкләгән Йылайыр ауыл биләмәһендә ҙур үҙгәрештәр күҙәтелә. Быйыл тәғәйенләнгән етәксе ауылдарҙың социаль инфраструктураһын үҫтереү, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ системаһының эшен яйға һалыу, янғын хәүефһеҙлеге мәсьәләләрен ыңғай хәл итеү, матди-техник базаны яңыртыу буйынса ғәйәт ҙур эш алып бара, яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшә. Район хакимиәте ярҙамы менән Йылайыр ауыл биләмәһе ауылдарында урамдарҙы яҡтыртыу, балалар уйын майҙансыҡтары асыу, төҙөкләндереү буйынса хәтһеҙ эш башҡарылды, Урғаҙала янғын депоһы төҙөлдө һәм уға махсус автомашина алынды.\nКисә бында тағы бер һөйөнөслө ваҡиға булды: ауыл биләмәһенә ассенизатор машинаһы һәм экскаватор бүләк итеү тантанаһы үтте. Был уңышҡа Башҡортостан Республикаһы һәм Ырымбур өлкәһе араһындағы партнерлыҡ мөнәсәбәттәре арҡаһында мөмкин булды.Техниканы Гай тау-байыҡтырыу комбинаты бүлгән.\nТантанала Баймаҡ районы хакимиәте башлығы Фәнис Әминев, комбинаттың директор урынбаҫары Александр Чебан һәм социаль үҫеш бюроһы начальнигы Ирина Минаева сығыш яһаны. Фәнис Ғәбдрәшит улы үҙенең телмәрендә, Урғаҙа ауылын эсәр һыу менән тәьмин итеү мәсьәләһе лә хәл ителәсәк, тип ҡыуандырҙы. Әле уның проект-смета документтары әҙерләнә.


Башҡортостанда Яңы йыл табыны күпмегә төшә?\n«РИА-мәғлүмәт» агентлығы ил төбәктәрендә эконом-класлы байрам табынындағы аҙыҡ-түлек хаҡын иҫәпләгән. Тупланмаға картуф, ит, мандарин, шампан шарабы, араҡы һәм ике төрлө салат ингән.\nАҙ бюджетлы вариант яҡынса мең 700 һумға төшә. Ә милли аш-һыу менән байытылған өҫтәл өсөн кәмендә 3 мең һум кәрәк буласаҡ, тип билдәләй мәғлүмәт агентлығы. Унда ҡурылған ҡаҙ, ҡуллама һәм сәк-сәк бар. Милли яңы йыл табынында шампан шарабы менән араҡыға урын юҡ. Табынға ҡымыҙ ҡуйыла. Алкоголгә ҡарағанда, милли эсемлек күпкә арзанға төшә, ти эксперттар.


Германия Стәрлетамаҡ менән хеҙмәттәшлек итергә теләй // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nГермания Стәрлетамаҡ менән хеҙмәттәшлек итергә теләй\n12:52, 31 октября 2011 Иҡтисад\nГермания Стәрлетамаҡ менән хеҙмәттәшлек итергә теләй. Партнерлыҡ мөнәсәбәттәренең үҫеш перспективалары Германияның Иҡтисад һәм технологиялар федераль министрлығы тарафынан ойошторолған ил эшҡыуарҙары делегацияһының Стәрлетамаҡҡа визиты барышында тикшерелде. Был хаҡта ҡаланың рәсми сайтында хәбәр ителә.\nТүңәрәк өҫтәл сиктәрендә ҡунаҡтар ҡала башлығы Алексей Изотов һәм Стәрлетамаҡ сәнәғәт компаниялары етәкселәре менән ҡала һәм Германия предприятиелары араһында сауҙа-иҡтисади хеҙмәттәшлекте үҫтереү мәсьәләләрен тикшерҙе.\nОсрашыу барышында ҡалдыҡ һыуҙарҙы таҙартыу, энергияны һаҡсыл ҡулланыу мәсьәләләре ҡуҙғатылды. Бынан тыш, Стәрлетамаҡ предприятиелары етәкселәре Германия яғы менән тәҡдим ителгән торба үткәргестәре эшләүҙә яңы материалдар ҡулланыу мөмкинлеген ҡараны.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - КҮҢЕЛДӘН СЫҠҠАН КӨЙ ТАМАШАСЫҺЫН МОТЛАҠ ТАБАСАҠ - 2018 - Мәҡәләләр\nКҮҢЕЛДӘН СЫҠҠАН КӨЙ ТАМАШАСЫҺЫН МОТЛАҠ ТАБАСАҠ\nМузыка йөрәктәргә үтеп инергә тейеш, тигән бөйөктәрҙән берәү. Бөгөнгө геройыбыҙҙың музыкаһы иһә һәр башҡорт кешеһенең йөрәгендә йәшәй - бында бер тамсы ла шыттырыу юҡ. Берәй ерҙә яңылыш ҡына ҡолағыңа салынып ҡалһа ла, көйҙөң уныҡы икәнен шунда уҡ таныйһың, уларҙың барыһын да ишетеп, хатта үҙең эстән генә көйләп йөрөйһөң. Шулай итеп, бөгөнгө ҡунағыбыҙ - Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Ш. Бабич исемендәге Республика йәштәр премияһы лауреаты, М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрының музыкаль бүлеге етәксеһе, композитор Урал Мирас улы ИҘЕЛБАЕВ менән уның ошо үҙенсәлекле ижады тураһында әңгәмәләшәбеҙ.\nИжад донъяһында юбилейҙарға арналған концерттар ят күренеш түгел хәҙер. Мин дә 30 йәшемә юбилей концерты эшләгәйнем. 2003 йыл ине һәм был мәлгә тамашасы иғтибарына тәҡдим итер әйберҙәр байтаҡ йыйылғайны. Киләһе концерт 2008 йылда үтте һәм 35 йәшкә арналды. Концертта минең көйҙәрҙе башҡарыусыларҙың барыһы ла сығыш яһай алманы, юғиһә, тамаша 4 сәғәттән дә оҙағыраҡҡа һуҙылыр ине. 10 йылдан һуң, быйыл, мин тағы ла ижадташ дуҫтарҙы һәм тамашасыларҙы концертҡа йыясаҡмын. Ул 2-3 февралдә, "Башҡортостан" дәүләт концерт залында үтәсәк. Юбилей концерты тигәс тә, был концерттарҙың юбилярҙы сәхнәлә сәскәләргә күмеп ултыртып ҡуйыу менән һис уртаҡлығы юҡ. Минең өсөн концерт ниндәйҙер кимәлдә эшләнгән эштәргә, үткән юлға ҡарап, һығымталар яһау өсөн кәрәк. Дөрөҫөн әйткәндә, аҙаҡҡы 10 йыл эсендә күп әҫәрҙәр яҙылған, шуға ла ике көнгә һуҙылған концерт яһарға тура килә. Тәүге көндә этник стилдәге әйберҙәр яңғыраясаҡ. "Урал легендалары" тип аталасаҡ һәм унда 20 йыл эсендә яҙылған этник көйҙәр менән бергә халыҡ көйҙәренә аранжировкаларҙы ла ишетергә мөмкин буласаҡ. Икенсе көндәге "Урал аҫылташтары" тигән концертҡа төрлө жанрҙағы көйҙәр гөлләмәһе тупланған. Унда коллективтар сығыш яһаясаҡ, спектаклдәрҙән, кинофильмдарҙан йырҙар, айырым эстрада йырҙары һ.б буласаҡ. БР Халыҡ уйын ҡоралдары оркестры ла ҡатнаша. Ҡасандыр мин "Аҡйондоҙ" төркөмөн етәкләй инем, халыҡ уны ла хәтеренә төшөрһөн, тип теләйем.\nБаһаны халыҡ бирә\nХалыҡ мине йышыраҡ этник стилдә ижад итеүсе композитор итеп таный. Композитор көйҙәренән тыш, йырсылар йыш мөрәжәғәт итеү сәбәпле, башҡорт халыҡ йырҙарына аранжировкалар ҙа эшләргә тура килә. Улар алдарға бирмәҫ, бер йыр өҫтөндә эш ярты йылға, ҡайһы осраҡта тотош йылға һуҙыла. Сөнки халыҡ йыры һаҡсыл ҡараш талап итә. Бер ҡасан да йырҙы боҙорға ярамай - үҙем өсөн ҡуйған ҡәтғи талап ошо. Халыҡ йыры аҫылташ икән, ошо аҫылташты тағы ла матурыраҡ балҡытырлыҡ итеп тирәс ҡуйыу минең бурысым. Йырсыларыбыҙ ситкә бәйгеләргә сыҡҡанда мотлаҡ ошондай йырҙарҙы алып сығырға тырыша, сөнки йырҙы ошо ерлектә ишетеп үҫмәгән сит тамашасыға халыҡ йырҙарын ҡабул итеүе ауырыраҡ. Аранжировкаларҙы, исемләп әйткәндә, Роберт Юлдашев менән күп эшләнек, "Мираҫ" фольклор йыр һәм бейеү ансамбленең "Илкәйем" тигән композицияһын, Риф Ғәбитов менән Ф. Ғәскәров исемендәге Дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбленә "Тархандар" бейеүенә халыҡ көйҙәренән аранжировканы һ.б. атарға булыр ине. Режиссер Рияз Исхаҡовтың халыҡ йырҙарына төшөрөлгән 4-5 фильмында композитор булдым, улар араһында "Һөйәнтөҙ", "Ҡаһым түрә" бар. Иң аҙаҡҡы фильмдарҙан "Етегән"де атарға була, унда күпселек йырҙар - "Әйтеш", "Хан ҡыҙы" һ.б минең эшкәртеүҙә яңғырай.\nХалыҡ стилендәге композитор әҫәрҙәренә килгәндә, уларҙың ҡайһыларын, мәҫәлән, "Салауат"ты хәҙер халыҡ көйө тиҙәр. Был күренеште халҡымдың ижадыма баһаһы тип ҡабул итәм дә ҡуям. Берәй 100 йылдан исемем онотолоп, ижадым халыҡ көйө булараҡ йәшәһә - ғәжәп бит! Бөгөн беҙ "Буранбай", "Азамат" һ.б. йырҙарҙы халыҡ йыры тиһәк тә, уларҙы ла ҡасандыр бер кеше ижад иткән.\nЭҙләнеүҙән туҡтарға ярамай\nИжадымдың тағы ла бер ҙур өлөшө театр менән бәйле. Спектаклдәргә көйҙәр яҙыуҙың ижад өсөн үҙенең ыңғай яҡтары күп. Һәр спектаклдең сюжеты бар, ул композитор өсөн сикләү түгел, киреһенсә, аныҡ бурыс, фантазияны ҡуҙғытып ебәреүсе сығанаҡ. Унан һуң, режиссер нимә күрергә теләүе менән мотлаҡ ҡыҙыҡһынам. Бөгөнгө көндә спектакль өсөн 150 тирәһе көй яҙылған. Һәр спектаклдең стиле, жанры булғанға күрә, көй яҙғанда былар ҙа иҫәпкә алына. Мәҫәлән, Сыңғыҙ Айтматовтың "Аҡ пароход"ындағы көйҙө башҡорт тамашасыһы ғына түгел, ә бөтөн төрки телле милләттәр халыҡ көйө итеп ҡабул итерлек булырға тейеш ине. Бөгөн уны "Ятаған" төркөмө "Нәркәс" менән берләштереп, уйнап йөрөй. Бына шулай ҡайһы бер көйҙәр спектакль сиктәренән сығып, үҙенең тормошо менән йәшәй башлай, был да ғәҙәти күренеш.\nШулай уҡ төрлө форматтағы 25-кә яҡын фильмда көйҙәрем яңғырай. Фильмға көй яҙыуҙың үҙенең үҙенсәлектәре бар, бында ла алдыңа аныҡ талап ҡуйыла. Режиссерға, тамашасыға күренмәһә лә, һәр проект өҫтөндә эшләгәндә үҙем өсөн яңынан-яңы бурыстар билдәләйем, көйҙәр бер-береһен ҡабатламаҫҡа тейеш. Шулай уҡ бөтөн проекттарҙың да билдәле ваҡыты бар, был да минең өсөн яҡшы. "Тылсымлы тибеү" тип йөрөтәм уны, сәғәт 10-ға көй яҙылырға тейеш икән, таңғы 6-нан эшкә киләһең дә, сикле ваҡыт эсендә көй яҙаһың.\nЮҡҡа ғына ижадсылар араһында "Илһам ҡошо" тигән һүҙбәйләнеш ҡулланылмай. Ҡайһы саҡта үҙеңдең ҡасандыр яҙған әйберҙәреңде ишетеп, ул һинең үҙеңдең күңелеңде тетрәндереүе лә ихтимал. Тимәк, ниндәйҙер тылсымлы көс бар ул һәм һин ошо көс йоғонтоһонда ижад итәһең. Кемдер уны йондоҙҙар менән бәйләнеш тиер, бәлки, башҡаса атар - бына шуның тулҡынына көйләнә алһаң, бәхетлеһең. Балыҡ тотҡандағы кеүек, һинең ҡармағың - инструментың, тәжрибәң - белемең бар, әммә ҡармаҡҡа нимә эләгерен (эләкһә әле!) белмәйһең. Шуға ла ҡайһы берҙә "ҡармаҡ"ҡа үҙемде лә аптыратырлыҡ "балыҡ" эләгеп торһа, бик рәхмәтле булыр инем. Ә бына эш күп булыуы, үҙеңде даими эшләргә мәжбүр итеү тап ошо илаһи көс менән бәйләнештә булыуға ярҙам итә. Әлбиттә, профессиональ композитор илһам килгәнде көтөп ултырырға тейеш түгел, тип өйрәттеләр беҙҙе. Мин былай тип әйтер инем: гел эшләргә, эҙләнергә кәрәк. Шул саҡта үҙең дә ижадтан ситләшмәйһең, мейең гел генә нимәлер уйлай, ә ижад иткән әйберҙәр араһында лайыҡлыһы мотлаҡ буласаҡ. Һеҙгә ниндәй музыка оҡшай, тип һорағандарға мин гел шулай тип яуаплайым - ысын күңелдән яҙылғаны. Жанры, башҡарылыуы йәһәтенән ул төрлө булыуы ихтимал, әммә тыңлаусының күңел ҡылдарын ҡуҙғытырға тейеш.\nҺәләтте мөхит тә үҫтерә\nАтайым үҙе һөйләүенсә, музыкант буласағымды миңә 6 ай булғанда уҡ аңлаған. Бәлки, бер аҙ шыттыралыр, әммә хәл былайыраҡ була. Өйҙә икебеҙ генә ҡалғанда, мин илағас, тынысландырам тип, ниндәйҙер көйҙө көйләгән. Илауҙан туҡтап, ошо уҡ көйҙө мин дә ҡабатлап күрһәткәнмен һәм, ишеттеңме, тигән кеүек атайыма ҡарағанмын. "Үҫкәс, музыкант булыр был бала, тип уйланым шунда", - ти атайым. Миңә 4 йәштәр тирәһендә уйынсыҡ пианинола хатта бик етди рәүештә "Варшавянка" кеүек революцион көйҙәрҙе уйнай инек ағайым менән. Беҙ бәләкәй саҡта Черниковкала йәшәнек, өйөбөҙгә башҡорт яҙыусылары йыш килә ине. Шулай кемдер: "Үҫкәс, кем булаһығыҙ?" - тип һораны. Ағайым нимә тип яуаплағандыр, хәтерләмәйем. "Урал кем була?" - тинеләр. Бер аҙға һуҙылған паузанан һуң кемеһелер: "Композитор", - тине. Нимә аңлатҡанын белмәһәм дә, был һүҙ оҡшап ҡалды. "Эйе, мин композитор булам", - тинем. Уҡый-яҙа белмәгән саҡта уҡ ноталарҙы белә инем. Бер көндө балалар баҡсаһына атай менән әсәй килеп, көндөҙгө йоҡонан уяттылар ҙа, мине сәнғәт институтына алып киттеләр. Пушкин урамы буйлап барҙыҡ. "Хәҙер бер ағай менән осрашабыҙ, берүк башҡортса һөйләш, ул башҡортса һөйләшкәндәрҙе ярата", - тинеләр юлда. Хәҙер был кабинетта композиция кафедраһы урынлашҡан, шул кабинетҡа индек. Унда Заһир Исмәғилев ултыра ине. Фортепиано эргәһенә саҡырып, нота белеүемде, ритм, ишетеү һәләтен тикшереп, был малайҙы уҡытырға кәрәк, тине. 5 йәш ине миңә ул саҡта. Махсус музыка мәктәбендә, Н. Сабитов исемендәге 1-се музыка мәктәбендә уҡыным. Юлай ағай Ғәйнетдиновтың кәңәше менән сәнғәт училищеһын тамамланым. Сөнки бында музыка теорияһын Европа өлгөләрендә уҡыталар. Бөгөн ошонда алған белемем миңә этник музыканы Европа музыкаһы менән берләштерергә мөмкинлек бирәлер.\nҮҙем ҡурайҙа уйнамайым, тик күп ҡурайсыларҙың минең көйҙәремде уйнауына бик шатланам. Былтыр Салауат һәйкәлендә 100 ҡурайсы йыйылып, сараны минең "Салауат" менән башлауын да тарихи ваҡиға тип ҡабул иттем. Ул Мостай Кәримдең "Салауат" пьесаһына 2004-2005 йылдар тирәһендә яҙылғайны. Башлап Азат Биксурин уйнаны спектаклдә. Эстон көйөн башҡорт көйө менән ҡушыуҙан үҙәктәрҙе өҙөрлөк һағышлы көй тыуғайны. Роберт Юлдашев та, Азат Биксурин да был көйҙө төрлө урындарҙа яратып уйнап йөрөй. Йәғни, "Салауат" та спектаклдән сығып, күптән үҙенең яҙмышы менән йәшәй. Тыуған ере, халҡының азатлығы өсөн көрәшкән Салауаттың ошо ерҙәрҙән йыраҡта йәшәргә мәжбүр ителеүе, ошо һыҙланыуҙы бирергә тырыштым һәм был килеп сыҡҡандыр, тип ышанам. Халҡыбыҙҙың яҙмышы тураһында уйланыуҙар шулай уҡ "Заманалар" тигән көйҙә сағылыш тапты. Аныҡ герой менән бәйле булмаһалар ҙа, аныҡ дәүер, тарих менән бәйле темалар минең ижадымда бик күп.\nКомпозитор Урал Иҙелбаев, ысынлап та, ғәжәйеп ижади яҙмышлы кеше ул. Драма әҫәрҙәренә, кинофильмдарға көйҙәр, балалар мюзиклдары, балалар балетына музыка, быға эстрада йырҙарын, академик әҫәрҙәрҙе лә өҫтәһәң - ижадының мең төрлө балҡышына һоҡланмайынса булмай. Үҙенә генә хас стиле булған композиторҙың ижады, үҙе әйтмешләй, ихлас йөрәктән сыҡҡанғалыр ҙа, тамашасыһының да күңеленә юлын таба.\nЯҙылған: 30.01.18 | Ҡаралған: 329