Гөлмирә Исмәғилева кемде тормош иптәше итеп һайлаясаҡ?\n1 Октябрь 2019, 16:09\nЖурналыбыҙҙың тышын йәмләүсе Башҡортостан юлдаш каналының “Сәләм” тапшырыуы алып барыусыһы Гөлмирә Исмәғилеваны танығанһығыҙҙыр, дуҫтар! Иртә менән тотош республика халҡына йөрәк йылыһын өләшкән үҙенсәлекле бер моң менән һуғарылған яғымлы тауышлы был һылыу кисен Мәжит Ғафури исемендәге башҡорт дәүләт академия драма театры сәхнәһендә матур-матур ролдәр ижад итергә лә, төрлө тамаша-концерттарҙы алып барырға ла өлгөрә. Күмертау ҡалаһында тыуып үҫкән ошо гөлдәй нәфис Гөлмирәнең күңел донъяһын бер аҙ байҡайыҡ әле бөгөн.\n“Буш ваҡытым булырға тейеш түгел”\n– Гөлмирә, ҡасан күрһәң дә кәйефең яҡшы, йөҙөңдән һис тә йылмайыу китмәй. Бының сере ниҙә?\n– Тормоштоң йәмен, тәмен тойоп йәшәүҙә. Яратҡан эшем менән шөғөлләнеүҙә. Тәбиғәтем менән асыҡ күңелле булыуҙа.\n– Бына тормош ритмыңа ҡарайһың да ни арала йоҡоһон туйҙыра ла, ни арала ял итә икән был Гөлмирә тип уйлайһың...\n– Бәлки, йоҡо ла, ял да әҙерәк тәтейҙер. Әммә йәш саҡта, күңелең ятҡан йүнәлешең барҙа, һис зарланмайса илһамланып эшләүҙе бәхеттер, тип һанайым. Мин, ғөмүмән, эшһеҙ ултыра торған кеше түгел. Бала саҡтан уҡ үҙемде шундай ритмда йәшәүгә күнектергәнмен: буш ваҡытым булырға тейеш түгел. Мәктәптә уҡығанда һәр төрлө түңәрәктәрҙән, спорт секцияларынан ҡайтып инә белмәнем. Вокал ансамблендә лә сығыш яһаным. Һәр ваҡыт ниндәйҙер яңы маҡсат ҡуйып, шуны тормошҡа ашырыу процессы һәм килеп сыҡҡан һөҙөмтәнән ҡәнәғәтлек кисереү ҡыҙыҡ ине. Үҙемде үҙем шулай тәрбиәләнем. Хатта барыһы ла дер ҡалтырап торған берҙәм дәүләт имтиханына әҙерләнгәндә лә яратҡан шөғөлдәремде ташламаным. Уның ҡарауы, ҡулға аттестат алғанда ике һөнәр эйәһе булырға – шәфҡәт туташы һәм парикмахер танытмаларын алырға ла өлгөргәйнем. Шулай ҙа үҙемде һәр саҡ сәхнәлә күрҙем. Ошо маҡсатым мине Өфө дәүләт сәнғәт академияһының театр бүлегенә алып килде.\n– Тимәк, театр һинең өсөн ят мөхит булмаған?\n– Дөрөҫөн генә әйткәндә, театр донъяһы менән мин Өфөгә килгәс кенә таныштым. Имтихандарға үҙ белдегем менән әҙерләнеп, Өфө сәнғәт академияһының театр факультеты студенты булып киттем. Ҡулға диплом алғас, Мәжит Ғафури исемендәге башҡорт академия драма тетарына саҡырҙылар. Ә мин телевидение карьераһы хаҡында хыяллана инем. Шуға ла был тәҡдимдән баш тартырғамы икән әллә тигән уйҙар ҙа булды. Тик уҡтыусыбыҙ Фәрдүнә Ҡасим ҡыҙы Ҡасимова: “Ундай мөмкинлекте ҡулдан ысҡындырма, башта театрҙа эшләп ҡара, телевидениеға урынлашырға бер ҡасан да һуң түгел”, – тип кәңәш бирҙе. Айрат Әхтәм улы Абушахманов та: “Театр4а килеп ҡара әле һин”, – тип саҡырып торғас, баш тартманым. Һөҙөмтәлә мине театрға эшкә алдылар. Һәм һис көтмәгәндә төп ролгә тәғәйенләп ҡуйҙылар. Шулай итеп, профессиональ сәхнәләге тәүге образым “Бирнәһеҙ ҡыҙ”ҙағы Лариса Огудалова булды. Йәш кенә балаға ошондай яуаплы эште ышанып тапшырыуҙары минең өсөн оло һынау ҙа, ҙур оҫталыҡ мәктәбе лә ине. Башҡорт театрының легендаһы булған Олег Закир улы Ханов менән эшләү үҙе бер оло бәхет бит! Был ролде тыуҙырғанда тотош труппаның ярҙамын тойҙом.\nРолдәрҙе бәләкәйенә, ҙурына бүлмәйем. Һәр ҡайһыһын яратып башҡарам. Кире образдар өҫтөндә эшләү ҙә бик оҡшай. Ҡайһы берҙә эпизодик ролдәрҙе генә уйнаһам да күңелемә ял алып сығам. Комик образ булһа, бигерәк тә. Сөнки тамашасы һине үҙенең ул ролгә көтөлмәгән мөнәсәбәте, иғтибары менән дәртләндерә. Гел ыңғай геройҙарҙы ғына уйнау ялҡыта ул. Бигерәк тә тәрән драматик образ булһа, бик күп энергия сарыф ителә һәм спектаклдән һуң күңелде ниндәйҙер бер моңһоулыҡ, бушлыҡ биләп ала. Бының һөнәри йәһәттән ҡалыплашыуға килтереүе лә ихтимал. Шуға актерҙар төрлө характерҙағы ролдәрҙә уйнарға тейеш, тигән фекерҙәмен.\n– Телевиденелағы эшмәкәрлегең ниҙән башланды?\n– Һауа торошо хаҡында мәғлүмәт уҡыуҙан. Бер-ике тапҡыр эфирға сыҡҡандан һуң Наил Тәлғәт улы Юнысов “Сәләм”гә алып барыусы итеп саҡырҙы. Һис көтөлмәгәнсә булды был тәҡдим. Шулай ҙа ҡыуанысымдың иге-сиге юҡ ине. Тура эфир алып барыуы анһат ҡына түгел. Әммә яйлап өйрәнеп киттем.\n– Телевидение һәм театр... Ике төрлө өлкә... Булмышыңа, холҡоңа ҡайһыныһы нығыраҡ яҡын?\n– Ғәжәп тойолор, әммә икеһен дә берҙәй яҡын күрәм. Уларҙың икеһен бергә алып барыу мине үҙемде тонуста тоторға ярҙам итә, энергия өҫтәй, нығыраҡ илһамландыра. Эйе, театрҙың үҙ нескәлектәре, телевидениеның үҙ талаптары. Тура эфирҙа эшләү күп энергия, уяулыҡ, тапҡырлыҡ талап итә. Был яуаплылыҡты, үҙ-үҙеңә ҡарата талапсанлыҡты арттыра, үҙ етешһеҙлектәрең өҫтөндә эшләргә этәрә. Театрҙа ла күңел һалмайынса илке-һалҡы ғына уйнай алмайһың. Сөнки тотош коллективтың уңышы һинең хеҙмәтеңдән тора. Еңел-елпе уйнаһаң, партнерҙарыңа ҡыйын. Партнерың һиңә ярҙам итмәй икән, образың сыҡмай.\n– Тура эфирҙа эшләгәс, көтөлмәгән хәлдәр, ҡытыршылыҡтар булыусан. Шундай осраҡтарҙың берәйһен телгә алып үт әле?\n– Эйе, көтөлмәгән хәлдәр көн дә тигәндәй булып тора. Шуға ла уларҙы юғалып ҡалмайынса, тыныс ҡына яйға һалып ебәрергә тура килә. Әйткәндәй, эфирға һуңлай яҙған саҡтарым бар. Кискеһен спектаклдән ҡайтаһың да, ашарға бешереп, тамаҡ ялғап алаһың, иртәгә кейәсәк әйберҙәреңде әҙерләп ҡуяһың. Һуң булып китә. Ятҡас та йоҡлап китә алмайһың әле. Шуға ла ике-өс будильник ҡуям. Бер мәлде төш күрәм: тура эфирҙа Гөлназ Фәрит ҡыҙы Ҡолһаринанан интервью алам. Ә ул, ысынлап та, сиарттағы эфирға саҡырылған... Һәм ҡапыл телефон тауышына уянып киттем. Администраторыбыҙ Айзилә шылтырата икән. “Егерме минуттан эфир башлана бит. Гөлмирә, һин ҡайҙа ул?” – ти. “Уй Аллам! Мин бит йоҡлап ятам, хәҙер килеп етәм”, – тип кенә әйтә алдым да, һикереп тороп, тиҙ генә әйберҙәремде йыйып машинаға сығып ултырып эшкә елдерҙем. Хәйерсегә ел ҡаршы тигәндәй, юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге хеҙмәткәрҙәре туҡтатты. “Ҡайҙа былай ашығаһың?” – тиҙәр. “Зинһар, тотҡарламағыҙ, тура эфирға һуңлайым”, – тим. “Ә-ә-ә, БСТ-ға, “Сәләм” гә һуңлайһыңмы ни? Ярай инде, бар”, – тип хәлгә инделәр, рәхмәт төшкөрҙәре. Уҡтай атылып телевидениға килеп индем. Студияға ашығам. Юл ыңғайы мине биҙәндерәләр, сәсемде ипкә килтерәләр. Шуныһы ғәжәп, нәҡ эфир башланыу мәленә студияға барып инергә өлгөрҙөм.\n– Экстремаль осраҡтарҙа ла юғалып ҡалмайһың икән. Руль артына ултырыуыңа күпме ваҡыт үтте?\n– Ике йыл. Маҡтанмайым, әммә автомобилде бик ышаныслы йөрөтәм. Оҫта водителмен. Тиҙлек яртам. Руль артына ултырғас, еңел булып ҡалды. Минең ише етеҙ тормош ритмын үҙ итеүселәргә автомобиль мотлаҡ кәрәк ул. Ике урында эшләгәс, һәр саҡ үҙең менән алмаш кейем, башҡа ваҡ-төйәген алып йөрөргә кәрәк. Шуға ла бөтә донъям үҙем менән, тип көләм хәҙер.\n– Һин һәр ваҡыт эштәһең. Шәхси тормошҡа, дуҫтар менән аралашырға ваҡытың ҡаламы?\n– Театрҙағы һәм телевидениелағы эшмәкәрлегем миңә тормоштоң уртаһында ҡайнап йәшәргә, төрлө кешеләр менән аралашырға, һәр яҡтан мәғлүмәтле булырға ярҙам итә. Үҙем өсөн бөтөн кәрәкле нәмәне эшемдән алам. Эйе, һирәк булһа ла дуҫтар, фекерҙәштәр менән тәбиғәткә сығып, әүҙем ял итеп ҡайтан саҡтар була. Ә төнгө клубтар, дикотекалар минең өсөн түгел. Алкоголле эсемлектәргә бөтөнләй ҡаршымын.\n– Ә мөхәббәткә килгәндә?\n– Әлегә иреклемен. Әммә мин беләм: ул бар. Буласаҡ тормош иптәшемде физик һәм рухи яҡтан көслө, һәр йәһәттән дә ышаныслы, иғтибарлы һәм бик аҡыллы кеше тип күҙ алдына килтерәм. Мин бит маҡсат менән йәшәп өйрәнгәнмен. Шуға ла киләһе йәйгә саҡлы нәҡ шундай кешегә тормошҡа сығырға тигән ниәтем бар. Уның менән нисек, ҡайҙа, ниндәй шартарҙа осрашырбыҙ – белмәйем. Әммә маҡсат билдәләнгән. Әрһеҙләшеп йөрөп, кемделер үҙенә ҡаратырға уйлаған икән был, тип аңлай күрмәгеҙ. Мин, ғөмүмән, мөнәсәбәттәр өсөн көрәшеүҙе кәрәк тип тапмайым. Һәр кемдең үҙенә генә насип йәре бар һәм, мөҙҙәте еткәс, улар мотлаҡ ҡауыша. Шуға ышанам.\n– Бына һин шундай ҡыҙһың: тышҡы ҡиәфәтең дә, күңел донъяң да һоҡланғыс. Емтәһә үҙаллыһың: фатирың да, машинаң да бар. Һайлаясаҡ йәреңдең матди хәле мөһимме?\n– Мөһим тип әйтмәҫ инем. Кемдәргәлер фатиры ла, машинаһы ла еңел генә бирелә бит. Мираҫҡа, мәҫәлән. Әммә ул кешенең бик ялҡау булып сығыуы ла бар. Ә минең яндағы кеше үҙем кеүек егәрле, маҡсатлы булырға тейеш. Эйе, матди йәһәттән мотажлығым юҡ. Һәм мин быға үҙ тырышлығым менән өлгәшкәнмен. Әйткәндәй, Хоҙай насип итһә, шәхси йортом да буласаҡ минең. Әммә был маҡсатты һөйгәнем менән бергәләп тормошҡа ашырасаҡбыҙ.\n– Бик шәп әйтең, Гөлмирә! Замана башҡорт һылыуҙары тап һинең һымаҡ булырға тейештер ҙә: рухлы, әүҙем, позитив, нәзәкәтле... Күҙ теймәһен үҙеңә!


Рәсәйҙә хеҙмәт хаҡының минималь күләмен арттырыу планлаштырыла // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРәсәйҙә хеҙмәт хаҡының минималь күләмен арттырыу планлаштырыла\n16:30, 24 сентября 2012 Иҡтисад\n2013 йылдың 1 ғинуарынан хеҙмәт хаҡының минималь күләме Рәсәйҙә 5205 һумға тиклем артыуы ихтимал.\nБР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, әлеге ваҡытта хеҙмәт хаҡының минималь күләме илдә 4611 һум тәшкил итә. Был күрһәткесте яҡынса 13 процентҡа арттырыу планлаштырыла.\n«Хеҙмәт хаҡының минималь күләме тураһында»ғы Федераль закондың 1-се статьяһына үҙгәрештәр индереү хаҡында»ғы федераль закон проекты Рәсәй Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы менән әҙерләнгән дә инде.\nХеҙмәт хаҡының минималь күләмен арттырыуҙың төп маҡсаты уны йәшәү минимумы күләменә яҡынайтыуға ҡайтып ҡала. РФ Хеҙмәт кодексы статьяһына ярашлы, хеҙмәт хаҡының минималь күләме бөтә ил территорияһында федераль закон менән билдәләнә һәм эшкә яраҡлы халыҡтың йәшәү минимумы күләменән түбәнерәк була алмай.\nТеги: хеҙмәт хаҡының минималь күләме


Республикала район-ара шәкәр заводы төҙөү мөмкинленктәрен өйрәнеү мөһим\nБыл тәҡдим бөгөн Башҡортостан башлығының Ғафури районына эш сәфәре барышында яңғыраны. Рөстәм Хәмитов төбәктә ураҡ барышы менән ҡыҙыҡһынды, социаль обьекттарҙы ҡараны.\nФәйез Шаһиҙуллин ауыл хужалығында ул утыҙ йылдан ашыу эшләй. Ураҡ мәлендә тәжрибә мөһим түгел, ныҡышмалы хеҙмәт кенә һөҙөмтәләрен бирә тип шаярта комбайсы. Һуңғы ваҡытта эш шарттары ла шаҡтай үҙгәрҙе тип билдәләй ул.\nФәйез Шаһиҙуллин, механизатор: «Техника хәҙер яңы, ҡеүәтле, уңайлы. элекке дон йәки нивалар түгел инде. Хәҙер ултырҙың да ярты сәғәт эсендә бураҙнаны һуғып алырға була».\nФәйз кеүек тәжрибәле комбансыларға терәк-таяныс булыу тәҡдимен республика башлығы уҙған аҙнала әйтеп үткәйне. Ғафуриға сәфәре барышында ла ул яңы конкурсҡа әҙерлек барыуы тураһында хәтерләтте.\n«Восход» аяғында ныҡ баҫып тороусы, ҡеүәтле хужалыҡ. Баҫыуҙа әле 5 комбайн эшләй. Сәсеүлектәрҙең майҙанын да 350 гектарҙан 4 мең ярымға тиклем киңәйтеүгә ирешкән. Һуңғы ваҡытта юғары табышлы ауыл хужалығы культуралары үҫтереүгә иғтибар арта. Был күренеш тотош Ғафури районы өсөн хас тип билдәләй белгестәр.\nФлүр Ибраһимов, Ғафури районы хакимиәте башлығы урынбаҫары: «Хужалыҡтарҙың иҡтисади мөмкинлектәрен шәкәр сөгөлдөрө ярҙамында күтәрҙек. Уны үҫтереү менән финанс хәлде яҡшыртыуға өлгәштек, заманса ҡеүәтле техника һатып ала башланыҡ».\nШулай ҙа ауыл хужалығында барыһы ла шыма ғына түгел. «Ленин» исемендәге колхоз хеҙмәткәрҙәре шәкәр сөгөлдөрө эшкәртеүгә бәйле, ҡатмарлы хәл тураһында ла һөйләп бирҙеләр. Урындағы заводтарҙың ҡеүәте етмәй. Уңышты тулыһынса эшкәртергә мөмкинлек юҡ.\nМәсьәләне хәл итеү юлын Рөстәм Хәмитовҡа ауыл эшсәндәре үҙҙәре әйтте. Өс-дүрт райондың көсөн бергә ҡушып яңы завод төҙөргә кәрәк. Республика башлығы ауыл хужалығы министрлығына иҡтисади яҡтан табышлы бер-нисә мөмкинлекте ентекләп өйрәнергә ҡушты.\nБыл ферма бәләкәй булыуға ҡарамаҫтан, иҡтисади яҡтан ифрат әһәмиәтле предприятие. Йәш ғаилә ҡиммәтле тиреле йәнлектәр үрсетеү менән шөғөлләнә. Былтыр улар 150 аҡ төлкө тиреһен һатыуға сығарған. Әле улар йәнлектәр һанын мең башҡа еткереү һәм шәшке үрсетеү ниәте менән яна. Рөстәм Хәмитов уларға республика программаларында әүҙемерәк ҡатнашырға, артабанғы үҫешкә субсидиялар йәлеп итеү тәҡдимен еткерҙе.\nКрасноусол ауылында Рөстәм Хәмитов 120 урынлыҡ балалар баҡсаһы төҙөлөшөн ҡараны. Эштәр әле планға ярашлы бара. Обьектты киләһе йылда сафҡа индереү күҙаллана. «Еҙем» физкультура һауыҡтырыу комплексы иһә өмөттәрҙе аҡламаған. Комплекс ҙур, ә унда шөғөлләнергә теләүселәр юҡ.\nБылтыр спорткомлексына 30 мең самаһы кеше килгән. Әммә бинаны хеҙмәтләндереүгә киткән сығымдар йылына 5 миллион һумға етә. Был сумманың 60 проценты республика ҡаҙнаһынан бүленгән, ҡалған өлөшөн физкультура һауыҡтырыу комплексы үҙе эшләгән. Әле хәл үҙгәргән үҙгәреүен, тик бюджетҡа баҫымды кәметеү өсөн сығымдарҙы тулыһынса ҡапларға өйрәнеү шарт тип билдәләнде осрашыуҙа.


Милли йөҙөбөҙҙө нисек сағылдырабыҙ? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Милли йөҙөбөҙҙө нисек сағылдырабыҙ?\nМилли йөҙөбөҙҙө нисек сағылдырабыҙ? 22.01.2019 // Әҙәбиәт\nБиналар киләсәккә тарихты юллар.\nТуйөмбәт ауылында урынлашҡан күренекле әҙибә, Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Зәйнәб Абдулла ҡыҙы Биишева исемендәге йорт-музейҙың асылыуына егерме йыл тулды. Министрҙар Кабинетының 1997 йылдың 26 авгусындағы ҡарарына ярашлы, Башҡортостан Мәҙәниәт, Халыҡ мәғарифы министрлыҡтары, Яҙыусылар союзы, район хакимиәте менән берлектә 2000 йылға ҡәҙәр Туйөмбәт ауылында З. Биишева исемендәге йорт-музей асырға ҡушыла.\nҠыҫҡа ғына ваҡыт эсендә төҙөлгән был бинаның архитекторҙары – Архитекторҙар союзы ағзаһы, Башҡортостандың атҡаҙанған архитекторҙары, бихисап биналар проекты авторы Рудоль Әүсәхов менән Наил Ғәлиев. Тирмә тибында төҙөлгән был йорт-музейҙың үҙенсәлекле тарихы ла бар. Ул Туйөмбәт ауылының перспективаһыҙ тип мөһөрләнгән осоро менән бәйле.\nЗәйнәб Биишева тыуған яғына йыш ҡына Мәрйәм Бураҡаева менән бергә ҡайтып йөрөгән. Шулай бер ауылға ҡайтҡандарында Туйөмбәттең “киләсәкһеҙ”, йәғни перспективаһыҙ ауылдар иҫәбенә индерелгәнлеген хәбәр итәләр. Әлбиттә, тыуған ерен, халҡын, милләтен һөйгән ике әҙибә лә был хәбәрҙе бик ауыр кисерә, һәм Мәрйәм апай ошо киләсәкһеҙ ауылдар проекты тураһында мәғлүмәт туплай башлай. Йәш булһа ла, яҙыусы, журналист булараҡ, был мәсьәләне матбуғатта яҡтыртырға баҙнат итә. Шулай итеп, “Совет Башҡортостаны” гәзитендә (1979 йылдың 6 декабрендәге һанында) “Бөгөнгөбөҙ һәм иртәгәһе көнөбөҙ хаҡына” тигән мәҡәлә донъя күрә. Ул мәҡәләнең йөкмәткеһен, оло быуын кешеләре, моғайын, яҡшы хәтерләйҙер. Был мәҡәлә Мәрйәм Бураҡаеваның Зәйнәб Биишева тураһындағы “Оло Эйек ҡыҙы” китабында ла тулы килеш бирелә. Шул мәҡәләгә ул ваҡыттағы Күгәрсен район Советы башҡарма комитеты рәйесе Мөхтәр Шәриповтан “Райондың генеральный планы буйынса Туйөмбәт ауылы перспективаһыҙ ауылдар иҫәбенә индерелгән” тигән яуап килә. Ул осорҙа Туйөмбәттә 39 өйҙә 132 кеше йәшәгән, башланғыс мәктәп тә, магазин, 500 баш һыйыр малы иҫәпләнгән ферма ла эшләгән, тимәк, халыҡтың әҙме-күпме эш урыны ла булған.\nЯуаптар ҡәнәғәтләндерерлек булмағас, бер йыл тигәндә ошо уҡ темаға тағы бер мәҡәлә яҙа Мәрйәм Бураҡаева. Был йүнәлештә һөйләшеү артабан да дауам итә һәм Мәрйәм апай Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советы эргәһендәге Төҙөлөш һәм архитектура эштәре идаралығы начальнигы Хихлуха менән һөйләшә. Ул перспектив пландың халыҡ депутаттарының район Советтары башҡарма комитеттары тәҡдимдәре нигеҙендә төҙөлөүен әйтә. Тимәк, бөтә нәмә урындағы етәкселәрҙән торған.\nЗәйнәб Биишева ул ваҡытта Мәскәүҙә була, хәбәр алғас, оҙаҡламай ул да ҡайтып төшә һәм икәүләп (1962 – 1986 йылдарҙа Министрҙар Советы рәйесе) Зекериә Аҡназаровҡа инәләр. Йәш кенә булһа ла, ауыл, ер, ил, тел яҙмышына битараф булмаған Мәрйәм Сабирйән ҡыҙын Зекериә Аҡназаров “Башҡортта һинең һымаҡ тағы ун ҡатын булһа, йәшәрбеҙ” тип ҡанатландыра.\nБоҙ ҡуҙғала һәм, күп тә үтмәй, Күгәрсен район Советы башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары Степкиндан “Туйөмбәт ауылы перспективалы ауылдар иҫәбенә индерелде” тигән яуап килә.\nУл хаҡта ла “Оло Эйек ҡыҙы” китабында бик төплө, бөтә дөрөҫлөгөндә матур итеп яҙылған. Ә иң ныҡ ҡыуанғаны, моғайын, Зәйнәб Абдулла ҡыҙы булғандыр, ти Мәрйәм апай ҙа. Үкһеҙ етемлектә үҫкән әҙибә өсөн тыуған ауылһыҙ ҡалыу илһеҙ, телһеҙ ҡалыуға бәрәбәр булғандыр. “Тыуған ауылһыҙ ҡалыу ҙа етемлек бит ул, һылыу, һиңә рәхмәт, ауылдаштарым онотмаҫ был изгелекте”, – тип ихлас ҡыуана ул һәм, ауылға ҡайтып, йорт һалдырыу хыялы менән яна башлай.\nОшо хыялын тормошҡа ашырыу маҡсаты менән ауылына тағы бер ҡайта әҙибә. Район етәкселеге, ауылдың киләсәге тураһында һөйләп ышандырғас, ныҡлы ҡарар менән Туйөмбәткә баралар.\n“Элек үҙҙәре йәшәгән өй урынына икенсе хужалар йорт һалғас, “Исем” совхозының партком секретары Ғилметдин Яппаров, Суфиғәли ағай менән бергә байтаҡ ҡына йөрөгәндән һуң, бик күркәм бер урынды һайлап, мәсьәләне артабан хәл итеүҙе был уҙамандарға йөкмәтеп, Өфөгә ҡайтып киттек. Туйөмбәттән ҡайтышлай, Исемгә туҡталып, Ғилметдин Яппаров тәҡдиме буйынса боронғо бер йортто ҡараныҡ. Төҙөлөшө буйынса ғәжәп үҙенсәлекле бер йорт ине ул. Тирмә сүрәтендә, үҙе бүрәнәнән, тәҙрәләре дүрт тарафҡа ла уйылған. Зәйнәб апайға оҡшаны был йорт. “Бына бит боронғоса тирмәгә оҡшатып төҙөлгән. Архитекторға әллә ни уйларға ла түгел. Алдағы көндә музей итеп ҡалдырылһа ла, үҙенсәлекле”, – тине Зәйнәб апай.\nШуныһы ғәжәп: аҙаҡ Туйөмбәттә архитекторҙар Рудоль Әүсәхов менән Наил Ғәлиевтәрҙең проекты буйынса төҙөлгән йорт тап тирмә рәүешендә ҡалҡып сыға. Ә бит улар яҙыусының хыялы тураһында хәбәрҙар түгел ине. Йорт-музей проекты авторҙарына ла күренекле әҙибә исемендәге премия тапшырыу быйыл – шул бинаға егерме йыл тигәндә, айырыуса әһәмиәтле булыр ине”, – тип яҙа Мәрйәм Сабирйән ҡыҙы.\nШулай итеп, Туйөмбәттәге йорт-музей, әҙибәнең вафатынан һуң булһа ла, уның изге хыялын тормошҡа ашырыу булып сыға.\nӘйткәндәй, Рудоль Әүсәхов менән телефон аша бәйләнешкә инеп, һөйләшеп тә алдыҡ.\n– Был йорт-музей проектын беҙ Наил Ғәлиев исемле архитектор менән бергә эшләнек. Ул ваҡытта мин Башҡортостан Төҙөлөш эштәре буйынса дәүләт комитеты рәйесе, баш архитектор инем. Минең менән бергә эшләгән бер төркөм егеттәргә музейҙы ҡайһылай итеп күҙ алдына килтереүем тураһында идеяны, күҙаллауҙарҙы биргәс, Наил Ғәлиев һыҙмаларын эшләне. Төҙөлөш ваҡытында ла барып, сифатлы кирбестәр һайлап, ҡарап йөрөнөк. Үҙ эшенең оҫталары булған төҙөүселәр йәлеп ителде. Милли һыҙатлы бынамын тигән бина килеп сыҡты, минеңсә. Уға тиклем Ғәлимйән Ибраһимовтың музейын проектлап, төҙөп тә ҡуйғайныҡ, Кинйә Арыҫлановтың да музейы бинаһын да проектлағайныҡ. Уларҙы ла милли характерҙа булһын тип тырыштыҡ.\nЗәйнәб Биишеваның музейын да нәҡ башҡортлоҡ күренеп торһон тип үҙгәртеп ҡорҙоҡ. Тик уға төкәтмә яһап, бинаны бер аҙ боҙғандар. Проект авторҙары менән килешмәй-кәңәшләшмәй, авторлыҡ хоҡуҡтарын боҙоп ҡуйғандар. Шулай ҙа өндәшеп, ризаһыҙлыҡ белдереп торманым инде.\n– Ә бына тап әҙибәнең хыялындағыса тирмә тибында проектлауығыҙҙы осраҡлы күренеш тип ҡабул итәһегеҙме, әллә бында беҙҙе, башҡорттарҙы, бәйләп торған нескә бер күренеш, рухи сылбыр бәйләнеше бармы икән?\n– Үҙемдең ижадта һәр ваҡыт милли һыҙатҡа өҫтөнлөк бирергә, башҡорт архитектураһының йөҙөн булдырырға тырыштым. Өфөләге Профсоюздар йортон күргәнегеҙ барҙыр бит? Бына шуны проектлағанда ла, тау араһынан барған һымаҡ тәьҫир булһын тип, өҫкө ҡатҡа көмбәҙләп тәҙрәләр ҡуйҙыҡ.\nЗаманында Мостай Кәрим менән осрашҡанда, 82-се йылдарҙа булһа кәрәк, “беҙҙең олатайҙар ысын башҡорт архитектураһы эшләгәндәрме-юҡмы” тип һорағайныҡ. Ул: “Уны мин һеҙҙән һорашырға тейеш бит. Булмаһа, үҙегеҙ милли асылыбыҙ, милли һыҙаттар сағылған архитектур ҡоролмалар уйлап сығарығыҙ ҙа бына шул беҙҙең башҡорт архитектураһы булыр”, – тип яуап бирҙе.\nБорондан Бәндәбикә, Хөсәйенбәк кеүек шәхестәрҙең генә кәшәнәләре һаҡланып ҡалған бит. Хәҙерге архитектура тарихы ла нәҡ шул кәшәнәләргә бәйләнгән.\nБына шул архитектур ҡоролмаларға тиңләшергә, биналарҙа халҡыбыҙҙың асылын, тормошон, булмышын һынландырырға ынтылдым проекттарымда. Һуңғы йылдарҙа беҙҙә лә глобалләшеү күренеше киң таралды. Көнбайыштан килгән “хай-тек” еле ҡағылмай үтмәне. Уны заман талабы тип ҡарарға ярамай, минеңсә. Нимә генә проектлаһаҡ та, милли йөҙөбөҙгә иғтибар итеү шарт.\n– Тимәк, биналарҙа ла милли асылыбыҙ сағылырға тейеш?\n– Ижадымда бер инанысым бар: үҙенең мәҙәниәтен төҙөй алған, ҡурайы булған милләт архитектурала ла үҙ һүҙен әйтергә тейеш.\nБашҡорт рухында милли тәрбиә алған, ғөрөф-ғәҙәттәрен һанлаған, мәҙәниәтен, сәнғәтен, рухиәтен баһалаған архитекторҙар булғанда, милли архитектура ла үҫешәсәк. Ысынлап та, архитектор өсөн иң мөһиме – матурлыҡты күрә белеү һәм шуны булдырыу. Бында белем генә түгел, Аллаһы Тәғәлә тарафынан бирелгән һәләт тә талап ителә. Үтә лә нескә ижади һөнәр эйәләре тыуҙырған мөһабәт биналар быуаттар аша киләсәккә тарихты ла юлларҙар әле.\nАвтор: Айгөл АЙЫТҠОЛОВА


6 Декабрь 2019, 09:13\nӨФӨ, 2019 йыл, 6 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/. Киләһе йылдың 1 ғинуарынан Өфөлә республиканың бер нисә районында сүп-сар сығарыуға хаҡтар үҙгәрә.\nБашҡортостандың Тарифтар буйынса дәүләт комитеты республиканың 1-се Төбәк операторының эшмәкәрлек зонаһында «Ҡаланы йыйыштырыу буйынса махсуслашҡан автомобиль хужалығы» муниципаль унитар предприятиеһы төбәк операторы хеҙмәттәренә берҙәм тарифтарҙы раҫланы. Тейешле документ Башҡортостан Республикаһының рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт порталында баҫылып сыҡты.\nХәҙер Өфө ҡалаһы, Архангел, Балаҡатай, Благовар, Благовещен, Дыуан, Иглин, Ҡырмыҫҡалы, Ҡыйғы, Кушнаренко, Мәсетле, Нуриман, Салауат, Өфө һәм Шишмә райондары ингән 1-се зонала ҡаты коммуналь ҡалдыҡтар сығарыуға халыҡ өсөн сикке тариф — 447,04 һум (бер кубометрға).\nКиләһе йылдың 1 ғинуарынан был сумма аҙыраҡ кәмей һәм бер кубометр өсөн 445,86 һум була. Ләкин 2020 йылдың йәйендә үк тариф 22,89 һумға арта.\n1 июлдән ҡаты коммуналь ҡалдыҡтар менән эш иткән өсөн бер кубометрҙың хаҡы 468,75 һумғаса күтәрелә.\nТеги:тарифтарҡаты коммуналь ҡалдыҡтар


Таныша - Таныша, сайттың Һеҙ астанала Булып - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nТаныша - Таныша, сайттың Һеҙ астанала Булып\nБыл Интернет хаҡында аҙ билдәле, әммә немыслимый, Әле тип, интернет аша, глобаль селтәр, был Проектты башлап ебәреүсе, романтик ждет кеше, ғаилә Шатлығы һәм, интернет-сервиста теркәлеү, уның өҫтөнлөктәре Күп аралашҡаным барартҡы планда булды, артыҡ күп кенә позициялар Биләй етди ҡарағанда, Beboo. Бер яҡтан, беҙҙең сайтта танышырға мөмкинлек кем Етди мөнәсәбәттә булған, яңы танышыуҙар табыу; икенсе Яҡтан, күңел бирә һәм уны глобаль селтәр Пар өсөн романтик өсөн, булмаһа булмай ҙа Ни өсөн улар. Был сәбәп буйынса ыңғай булмай, кем булһын-Нимәлер теркәп.\nУл паспорты менән туранан-тура бәйләнештәрен йәшерә Һәм ҡайһы бер дәрәжәлә булып, тәүге хат Аша бәйләнештә алып барырға мөмкинлек бирә.\nИкенсенән, беҙҙең хеҙмәттең төрлө ҡыҙыҡлы әйберҙәр булырға Саҡыра, бүләктәр һәм ҡыҙыҡлы булып иҫтә ҡалған Хуплау һүҙҙәре менән башларға мөмкин бит. Иң ҡиммәтле музыка ҡоралы аша бөтә бибувать - Видеочить онлайн, мәғәнәлелек менән уйнай сиге бирелгән. тотош уңышты бер нисә теркәлгән, улар күптәрҙе Бәхетле яңы прическа аҙағына килтереп, бындай клиенттарҙы Ҡалдыҡтар төрҙәренә булдырыу һәм ҡыйыу бара.\nРулетка һәм Америка ч Ҡыҙы\ngali Padaryti viską Iki\nҡыҙ менән таныша. өлкәндәр өсөн бушлай таныша видеочивать менән теркәлгән телефон видео менән танышты ҡыҙы менән бушлай видео чат случайных танышыу теркәлгән ч ҡарап рулетка 18 бушлай видео чат осрашыу танышыу өсөн башҡа ҡыҙҙар менән танышып теркәлгән бушлай видео


Башҡортостандан хаж ҡылыусыларҙың тәүге төркөмө 20 августа юлға сыға - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостандан хаж ҡылыусыларҙың тәүге төркөмө 20 августа юлға сыға\nҠалған дин тотоусылар Сәҡүд Ғәрәбстанына 21, 22 һәм 24 августа оса.Быйыл Башҡортостандан Мәккәгә 600-ләп кеше юллана. Хажиҙарҙы Башҡортостан Мосолмандар диниә назараты вәкилдәре һәм медицина хеҙмәткәрҙәре оҙатып йөрөйәсәк. Сәғүд Ғәрәбстанына килеү менән ғибәҙәт ҡылыусыларға урындағы элемтә операторҙарының сим-карталарын һатып алырға кәңәш ителә. Изге Ғәрәфә тауына мосолмандар 31 августа күтәрелә. 1 сентябрҙә, Ҡорбан байрамы башланыуы менән ғибәҙәт ҡылыу тамамлана.\n14 августа 1 сентябрь ял көнө тип иғлан ителә


Һәр балаға бер тапҡыр 10 мең түләнә һәм Путин иғлан иткән башҡа ярҙам саралары\nУлар менән сайтта таныша алаһығыҙ\nҺәр балаға бер тапҡыр 10 мең түләнә һәм Путин иғлан иткән башҡа ярҙам саралары:\n▪ 3 йәштән 15 йәшкә тиклем балаһы булған ғаиләләргә бер тапҡыр 10 мең түләнә. Был, килем кимәленә ҡарамаҫтан, бөтә ғаиләләргә ҡағыла. Түләүҙәр 1 июндән башлана. Уны Дәүләт хеҙмәттәре порталында йәки Пенсия фондында рәсмиләштерергә мөмкин;\n▪ бала ҡарау буйынса минималь пособие ике тапҡырға 6700 һумға тиклем арттырыла;\n▪ бер кешегә килем йәшәү минимумынан түбән булған 3-тән 7 йәшкә тиклемге балалы ғаиләләргә 1 июлдән түгел, ә 1 июндән айына 5,5 мең һум түләнә. Түләүҙәр йыл башынан ғәмәлдә һәм бер нисә айҙа бер юлы 33 мең һум самаһы алырға мөмкин;\n▪ ә айына балаға 5000 һум аҡса 3 йәшкәсә балалы бөтә ғаиләләргә бирелә. Элек уны балаһы 2020 йылдың 1 ғинуарынан һуң тыуған ғаиләләр генә алырға хоҡуҡлы ине;\n▪ ата-әсә ваҡытлыса эшһеҙ ҡалған ғаиләләр апрель-июнь айҙарында бәлиғ булмаған һәр бала өсөн айына 3000 һум түләүгә иҫәп тота ала.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ГЕОГРАФИК КАРТАЛАР ХАЛҠЫБЫҘ ТАРИХЫНДА ЯҢЫ БИТТӘР АСТЫ - 2017 - Мәҡәләләр\nГЕОГРАФИК КАРТАЛАР ХАЛҠЫБЫҘ ТАРИХЫНДА ЯҢЫ БИТТӘР АСТЫ\nФән өсөн заман да, ваҡыт та юҡтыр. Ул ниндәй генә быуаттарҙа, йылдарҙа һәм шарттарҙа ла асыштар яһауҙан, яңылыҡтар алып килеүҙән туҡтамай. Кешелек ниндәй генә осор, хәл һәм ваҡиғалар кисергәндә лә фән эҙләнеү өҫтөндә. Ул һуғыштарҙан, сәйәсәттән ситен, яһалмалыҡтан, алдаҡтан өҫтөн, тыйыу-сикләүҙәргә һыймаҫ, хис-тойғоға бирелмәҫ, ә бары хәҡиҡәтте генә ярып бирер айырым бер донъялыр. Һәм был донъяға бары тик уның асылын һәм мөһимлеген аңлаусылар ғына хеҙмәт итә торғандыр. Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты директоры, география фәндәре докторы, профессор Айбулат Вәли улы ПСӘНЧИН дә ана шундайҙарҙан. Ул ғалим ғаиләһендә тыуып үҫеп, шул мөхит ҡиммәттәрендә тәрбиәләнеп, бөгөн үҙе лә ошо өлкәгә хеҙмәт итеүселәрҙән.\nҺеҙҙең ғаилә уникаль күренеш - бер өйҙән өс профессор. Атайығыҙ Вәли Шәғәли улы башҡорт тел белгесе, төркиәтсе, БР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы, ағайығыҙ Юлай Вәли улы шулай уҡ башҡорт филологияһы фәнен өйрәнеүсе ғалим. Тотош бер ғалимдар династияһын булдырғанһығыҙ. Һөйләп китегеҙ әле, нисек тәрбиәләнеләр һеҙҙе - буласаҡ ғалимдарҙы?\n- Эйе, беҙ бер ғаиләнән өс фән докторы сыҡҡанбыҙ. Әммә бының өсөн нисектер айырым тәрбиәләндек, тимәҫ инем. Әйтемдәгесә, атанан күргән - уҡ юнған, йәки, баланы һүҙ менән тәрбиәләмә, ул барыбер үҙең кеүек буласаҡ. Шуның һымаҡ, беҙ ҙә бәләкәйҙән атайыбыҙҙың өҫтәл артында яҙышып ултырып, фән донъяһына хеҙмәт иткәнен күреп үҫтек. Әсәйебеҙ иһә, атай эшләгәндә шауламаҫҡа, ҡамасауламаҫҡа, уның хеҙмәтенә хөрмәт менән ҡарарға өйрәтте. Атайҙың аралашҡан ғаилә дуҫтары ла, коллегалары ла шундай уҡ фән белгестәре, бик ҡыҙыҡлы шәхестәр ине. Беҙ улар килгәндә, ҡыҙыу бәхәстәр, һөйләшеүҙәр алып барғанда, шым ғына тыңлап ултыра торғайныҡ.\nБыларға өҫтәп, атайҙың бик бай китапханаһы булды. Шул китаптар донъяһында йәшәнек инде. Ҡулға китап тоттороп, "уҡы", тигән кеше лә булманы, артыҡ баҫым яһап, дәрес әҙерләтеүсе лә юҡ ине. Әммә ағайым менән икебеҙҙең дә ҡулдан китап төшмәне, шул китапханалағы бар әҙәбиәтте лә, хатта үҙ йәшебеҙгә әле аңлайышһыҙ булған фәнни әҙәбиәтте лә белергә ынтылдыҡ. Төшөнөп етмәгәндәрҙе атайҙан һорап, һөйләтеп ала торғайныҡ. Ул да, нисек кенә эше күп булһа ла, беҙгә ваҡыт бүлә белде. Бергәләп саңғыға, катокка, һыу инергә йөрөнөк, өйҙә шахмат-шашка уйнаныҡ, баҡсала тир түктек. Күреүегеҙсә, беҙҙе берәү ҙә ғалим итеү маҡсатында тәрбиәләмәгән, ябай балалар, ҡәҙимге малайҙар булып үҫтек.\nАтайығыҙ менән ағайығыҙ башҡорт тел ғилеме ғалимдары булһа, һеҙ ҡырҡа икенсе йүнәлеште - географияны һайлағанһығыҙ. Был ҡарар нимәгәлер нигеҙләндеме? Шулай уҡ картография өлкәһендәге хеҙмәттәрегеҙ хаҡында ла белге килә.\n- Баш ҡаланың 20-се мәктәбендә уҡығанда география фәне бик ҡыҙыҡлы итеп алып барылды һәм күп кенә балаларҙы үҙенә йәлеп итте. Мин был өлкәне яҡшы аңланым, география, геология буйынса олимпиадаларға йөрөп, башта Башҡортостан, унан Рәсәй йыйылма командаһына инеп киттем. Юғары кластарҙа геологтарға ҡушылып, экспедицияларға сыға башланыҡ. Унан инде юғары белем алырға ла география факультетына уҡырға индем. Аҙаҡ университетта бер нисә йыл эшләнем. Тарихҡа булған ҡыҙыҡһыныу ҙа көслө ине һәм мин тарихи география йүнәлешен һайланым. Рәил Ғүмәр улы Күзеев менән кәңәшләшеп, Археология һәм этнография музейында эш башланым. Мәскәүҙең этнология һәм антропология институтында стажировкаларҙа белемемде камиллаштырҙым.\nКарталарҙы өйрәнеүгә килгәндә инде, был өлкәнең һаман беҙҙең ғалимдарҙың иғтибарынан ситтә ҡалып килеүе этәргес булғандыр. Башҡорт милли ҡомартҡыларын, телен, тарихын юғары кимәлдә өйрәнгән абруйлы ғалимдарыбыҙ булды, әммә тап карталарҙы тарихи сығанаҡ итеп өйрәнеү артыҡ үҫешмәне беҙҙә. Был мәғлүмәт инештәрен күберәк Рәсәй картографияһынан алдыҡ, ә унда урта быуат карталары һаҡланмаған да тигәндәй. Чертеждар Мәскәүҙәге янғындар ваҡытында ла юҡҡа сыҡҡан, шулай уҡ башҡа сәбәптәре лә булғандыр, һәр хәлдә, беҙҙең ҡулға һуңғы быуаттар (ун алты-ун етенсе) карталары ғына килеп эләгә ине. Ә бит донъя карталарында бик боронғо замандарҙа ла Башҡорт ере, Урал төбәге билдәләнгән. Германия, Голландия, Италия, Франция һәм Көнсығыш карталарын ентекле тикшереп, был өлкә буйынса фәнни эш яҙырға тура килде,"Иҫке карталарҙағы Башҡортостан" тигән баҫма ла сыҡты.\nӘйтеп үтергә кәрәк, Урал йылғаһы бик боронғо заманда уҡ Птолемейҙың картаһында ла Яйыҡ (Даикс) атамаһы аҫтында теркәлгән. 1367 йылда бер туған Пициганиҙарҙың картаһы барлыҡҡа килә. Унда Кама йылғаһынан көньяҡ-көнсығышҡа табан "таҙа яланда" Пашкерти ҡалаһының пунсоны (шартлы билдәһе) күрһәтелә. Ҡала янында йәшәүселәр ҙә башҡорттар тип күрһәтелгән. Ҡайһы бер ғалимдар бының менән килешмәй ҙә, әммә мин табылған мәғлүмәттәрҙән сығып, географик билдәләнеш буйынса, ошо ике йылға тоташҡан ерҙәге ҡаланың, йәғни әлеге Өфө урынындағы ҡаланың, тап "Башҡорт ҡала" тип аталыуына иманым камил. Был бер генә инештән алынған мәғлүмәт түгел. Мәҫәлән, ун һигеҙенсе быуатта Европанан килгән картограф ғалимдар эшләгән Азия картаһында ла ошо географик ерлектәге ҡала "Баскир" тип билдәләнә. Ваҡыт үтеү менән уның урынлашыу урыны аныҡлана. 1375 йылға Каталон атласында атап үтелгән ҡала Ағиҙел тип күҙалланған йылғаның һул яҡ ярында күрһәтелә. Пашкерти тағы ла анығыраҡ итеп билдәле фламанд картографы Герард Меркаторҙың картаһында күрһәтелә. Ул тап хәҙерге Өфө - Ағиҙел менән Ҡариҙел ҡушылған ерҙә урынлашҡан. Меркаторҙың атласы 1595 йылда автор вафат булғас донъя күрә. Әммә уға ингән карталар XVI быуаттың 30-70-се йылдарында, йәғни 1586 йылда рус ҡәлғәһе Өфө барлыҡҡа килгәнгә тиклем төҙөлә. Шулай итеп, Меркатор бер нисек тә Пашкертиҙы рус Өфөһө менән бутай алмай. Бөгөн беҙгә карталар буйынса сит илдәрҙә эшләү етмәй. Мәҫәлән, Ватикан китапханаһында бай тарих барлығын беләбеҙ һәм шунда эҙләнеү эштәре ойоштороу хаҡында хыялланабыҙ. Париж милли архивында ла Рәсәй һәм Башҡортостан буйынса мәғлүмәттәр булырға тейеш. Киләсәктә был пландар ҙа тормошҡа ашыр тип уйлайым.\nӘҙәбиәт йәштәргә ҡытлыҡ кисерә, тигән оранды йыш ишетәбеҙ. Ә фәнгә киләме йәштәр? Йәшәрәме был өлкә, әллә уның киләсәге бик өмөтлө түгелме?\n- Йәшерен-батырыны юҡ, фәнгә йәштәр аҙ килә. Әммә был бер фән өлкәһенә генә хас түгел, ә бөтә донъяла шулай белем кимәленең түбәнәйеү күренеше күҙәтелә. Мәҫәлән, беҙҙең йәш ғалимдар күберәген ауылдарҙан сыға. Һәм улар алдында иң беренсе сиратта торлаҡ мәсьәләһе тора. Күп кенә ғалим булып үҫерҙәй йәштәр, ошо сәбәпле, райондарға ҡайтып китергә мәжбүр. Бының етди мәсьәлә икәнлеген аңлап, Рәсәй Фәндәр академияһы, хәҙер инде Федераль агентлыҡ был проблеманы хәл итергә тырыша. Мәҫәлән, утыҙ биш йәшкәсә, биш йыллыҡ стажы булған ғалимдарға торлаҡҡа сертификат бирелә. Беҙҙә был ярҙам менән ҡулланыусылар бар.\nШулай ҙа беҙҙең институтта йәштәр бөтөнләй үк юҡ түгел, уларҙың өсәүһе Рәсәй Президенты стипендиаты. Бөтә Рәсәй буйынса ҡарағанда, гуманитар өлкә академик учреждениеларында бер нисә генә аспирант булһа, шуларҙың өсәүһе беҙҙеке. Нисек кенә булғанда ла, ошонда көс һалған ветерандарҙың (уларҙың күптәре инде мәрхүмдәр) юлын дауам иттерергә кәрәк. Йәштәрҙе үҫтереү һәм бар яҡлап ярҙам ҡулы һуҙыу - беҙҙең бурыс.\nБашҡорт донъяһын өйрәнеү өлкәһендә ниндәйҙер яңылыҡтар бармы?\n- Башҡорттарҙы өйрәнеү буйынса донъялағы иң төп институт булараҡ, башҡортса белеүҙе генә түгел, иҫке төрки, ғәрәп, фарсы, инглиз телдәрен белеүҙе лә талап итеп ҡуябыҙ хәҙер. Хатта үҙебеҙҙә махсус курстар булдырҙыҡ. Беҙҙең барлыҡ сығанаҡтар шул иҫке телдәрҙә, ғәрәп-фарсы, инглиз һәм башҡа ил сәйәхәтселәре, ғалим-тикшеренеүселәре яҙмаларында һаҡлана.\nШуны аңларға кәрәк: Башҡортостан, Рәсәй фәне генә түгел, ә донъя фәне бар. Шуның өсөн беҙҙең ғилми хеҙмәткәрҙәр донъяуи проблемаларҙы ла күрә белергә тейеш. Фәнде ана шул донъяуи күҙлектән, комплекслы итеп өйрәнергә кәрәк тә. Бөгөн беҙҙең йәш ғалимдар сит илдәрҙә уҙғарылған инглиз телле конференцияларҙа ҡатнашырлыҡ кимәлдә булырға тейештәр.\nБөгөнгө генетик тикшереүҙәр быға тиклем тел, филология һәм башҡа тарихи сығанаҡтар аша яһалған асыштарҙың күптәренә төҙәтмә индерҙе, ә ҡайһы берҙәрен кире лә ҡаҡты. Ниндәйҙер баҫмалар төҫһөҙләнеп тә ҡалды, шулай бит?\n- Мин быны ниндәйҙер революция итеп ҡабул итмәйем, бының да үҙ аңлатмаһы бар. Фән тарихына ҡараһаҡ, ул төрлө осорҙар кисерә. Һәр фәндә лә интеграциялар, дифференциация бар. Ул үҫә-үҫә килә төрлө тармаҡтарға бүленә башлай. Шулай бүленә-бүленә лә, кире дөйөмләшә. Мин был үҙгәрештәрҙе, яңылыҡтарҙы фәндәге төрлө алымдар тип ҡарайым.\nМәҫәлән, лингвистиканы алайыҡ. Илленсе йылдарҙа компьютерҙар ҡулланыуға инә башланғас, эвм машиналар, лингвистикала математик алымдар бик популяр булып китә. Хатта был өлкә башҡа юлдар менән дөрөҫ өйрәнелмәгән һәм инде икенсе төрлө өйрәнеү булмаҫ та кеүек ине. Әммә бара-бара был ысул яйлап һүнде. Әлеге этно-генетик тикшеренеүҙәр ҙә халыҡты тикшереүҙең иң төп йәки иң хатаһыҙ ысулы була алмай. Гаплотөркөмгә генә ҡарап, тотош халыҡты күҙаллау етерлек түгел. Әлбиттә, был тикшереүҙәрҙең ыңғай яҡтарын да күрәм һәм баһалайым. Әммә тел, фольклор һәм яҙма сығанаҡтарһыҙ, дөйөм күҙаллау, дөйөм күренеш барлыҡҡа килмәй. Тик этногенетик күрһәткестәргә генә ҡарап, яңы фекерҙәр әйтеү ҙә бик үк дөрөҫ булмаҫ ине. Бында баланс булырға тейеш. Сөнки фән - ул шундай нәмә, ваҡыт үтеү менән был асыштар барыбер тикшеренеү ысулы булып ҡына ҡалыр - кем белә...\nБашҡорт теле юғалып барған телдәр иҫәбендә, тиҙәр. Ә һеҙ нисек уйлайһығыҙ?\n- Был проблеманың төрлө яҡтары бар. Тел, тигәндә, беҙ үҙ ерлек халҡын ғына алабыҙ. Административ картаға ҡараһаң, башҡорттар күрше өлкәләрҙә лә күп йәшәй. Улар милли-мәҙәни аралашыуҙан мәхрүм булып ҡалған, шулайтып, уларҙы юғалтабыҙ ҙа. Мәҫәлән, ырымбурҙар башҡортса һөйләшеү түгел, башҡортса сараны ла йылына бер генә үткәрә алалыр. Был тәңгәлдә мәҙәниәт, телевидение, яҙыусылар, уҡыу-уҡытыу мәсьәләләрен дә үҙ эсенә алған комплекслы программа менән эшләү фарыз.\nӨфөлә бөгөн башҡорт мөхите бар. Элегерәк ул да юҡ ине. Телде һаҡлауға, үҫтереүгә булышлыҡ иткән закондар барлығын оноторға ярамай. Ғөмүмән, башҡорт теле бөтә, тип оран һалыу ярамай. Донъя кимәленән ҡарағанда, бар телдәрҙә лә ябайлаштырыуға йүнәлеш алынған. Халыҡтар бер-береһенә йоғонто яһаған кеүек үк, телдәр ҙә бер-береһенә үтеп инә. Телдең конструкцияһы ла ҡыҫҡартыла, ябайлаштырыла. Был бигерәк тә һөйләү теленә ҡағыла. Был тәңгәлдә лә ғалимдарыбыҙ тикшеренеүҙәр алып бара, әлбиттә.\nСоциологияла, шәхес социализацияһы, тигән шундай төшөнсә бар. Социализация ғаиләлә башлана. Мин, мәҫәлән, Өфөлә тыуып үҫһәм дә, башҡортса яҡшы беләм. Бәләкәй саҡта беҙҙең менән өйҙә башҡортса һөйләштеләр - шул ғына. Үҫә бара, әлбиттә, руссаға күсеп кителде, әммә туған тел ҡанға, аңға һалынып өлгөргәйне инде. Баланы туған телдә өйрәтеү - ғаилә бурысы. Бында башҡа бер кем дә ғәйепле түгел, тик ата-әсәлә бар яуаплылыҡ! Элек тә ауылдарҙа мәктәптәр аҙ булды, бәләкәй ауылдарҙа йәшәүселәр балаларын ҡалаға йәки район үҙәктәренә йөрөтөп уҡытты. Башҡорт кластары ла бөтә ерҙә лә булманы, әммә беҙ бит туған телде белдек. Бөгөн башҡорт телендә аралаша алғандар инглиз телен, төрки телдәрҙе тиҙ өйрәнә. Башҡортса белгән көйө генә лә теләһә ниндәй төрки телле илгә сыҡ - аңлашаһың. Шунлыҡтан, һәр ата-әсә балаһын телһеҙ башҡорт итмәҫкә тырышһын ине.\nМилләтселек ниндәй нигеҙҙә барлыҡҡа килә, һеҙҙеңсә? Ниндәйҙер халыҡтың ҡыҫырыҡланыуындамы, әллә башҡа сәбәптәрҙәнме?\n- Милләтселек, йәғни агрессив йөкмәткеле милләтселек ул рухи кимәлдә барлыҡҡа килмәй, уның сығанағы иҡтисади мәсьәләләрҙә яталыр, тип уйлайым. Иҡтисади ауырлыҡтар кисермәгән халыҡ агрессив булмай ҙа. Мәҫәлән, миңә эш хаҡы етә, мин ул аҡсаға ғаиләмде туйҙыра, балаларымдың киләсәген ҡайғырта, уларға бөтөн йәшәү шарттары булдыра алам икән, минең рухым да сәләмәт була. Кемдер мине кәмһетә, минең телемдән көлә, иркемде сикләй, тигән уйҙар башыма инеп тә сыҡмаясаҡ. Етешһеҙлек, халыҡса итеп әйткәндә, юҡлыҡ талаштыра ла, агрессив уйҙар уйлата ла, башҡаларҙан етешһеҙлек эҙләүгә этәрә лә.\nӘ инде патриотик асылдағы милләтселек бары тик маҡтауға ғына лайыҡ. Йәғни, үҙ телеңде, мәҙәниәтеңде, тарихыңды белеү, хөрмәт итеү һәм уның үҫешенә өлөш индереү иң дан милләтселәрҙең эше ул.\nБалалар тәрбиәһендә ниндәй алымдарға өҫтөнлөк бирәһегеҙ? Һеҙҙең юлды дауам итеүселәр булырмы ғаиләгеҙҙә? Һәм беҙҙең башҡорт зыялыларына бирелә торған традицион һорау: балалар башҡортса һөйләшәме?\n- Беҙҙең балалар бәләкәйерәк әлегә, алты йәштәре генә тула, шунлыҡтан, уларҙың киләсәге хаҡында фаразлау иртәрәктер. Алһыу менән Әминә исемле игеҙәк ҡыҙҙар үҫтерәбеҙ. Ҡатыным да иҡтисадсы-ғалимә. Әлбиттә, ҡыҙҙар туған башҡорт телендә һөйләшә, аңлай, башҡортса йырҙар йырлай, шиғырҙар ятлай, әкиәттәр һөйләй. Тәрбиә алымдарына килгәндә, һәр сәйәхәттән йәки командировканан бүләккә китаптар алып ҡайтам. Рухи донъяға өҫтөнлөк биреп өйрәнһендәр, тип уйлайбыҙ. Әлегә тиклем ҡулдарына планшет тотторғаныбыҙ юҡ. Беҙҙең балаларҙың тағы ла бер бәхете - уларға ауылдағы өләсәй тәрбиәһе лә бирелә. Ҡәйнәм үҙе лә педагог булараҡ, бәләкәстәр менән ҡайнашып, мәшәҡәтләнеп йөрөүгә әүәҫ. Балаларҙың, уҡыу һәм өйрәнеүҙән тыш, матур бала сағы ла булырға тейеш. Һәр нәмәнең үҙ ваҡыты.\nНисек уйлайһығыҙ, башҡорт интеллигенцияһын тәшкил иткән, йәмәғәт эштәрендә янып-көйөп йөрөгән, милләт исеменән һүҙ һөйләгән зыялыларға ниндәй сифаттар хас булырға тейеш?\n- Иң беренсе, улар белемле булырға тейеш. Һәм бер өлкәлә генә түгел. Тағы ла, принциптары сикле бер фекергә генә нигеҙләнмәһен ине. Ошо сиклелек һәм белемһеҙлек күп проблемаларҙың башы ла инде. Маҡсатлы эшләй белеүгә өйрәнеү ҙә кәрәк. Ниндәй генә фекерҙәр һәм ҡараштар булғанда ла, үҙ идеяларыңа тоғро ҡалып, тышҡы факторҙарға артыҡ иғтибар бирмәй, алға барырға кәрәк. Ошо сифаттар ғына булғанда ла күп нәмәләргә өлгәшергә була.\nРубрикаға ярашлы, Айбулат Вәли улынан күберәк үҙенең шәхесе тураһында һөйләттерергә йыйынғайныҡ. Әммә ул үҙе тураһындағы һорауҙарға һаран ғына яуап бирҙе, шәхси һорауҙарҙы әҙәпле генә урап үтте. Ул күберәк институт тормошо, уның эштәре, асыштары, яңылыҡтары хаҡында һүҙ алып барҙы (85 йыллыҡ юбилейы уңайы менән институт тураһында гәзитебеҙҙең быйылғы 22-се һанында бик ентекле әңгәмә ҡорғайныҡ, шуға ла был хаҡта ҡабатлап торманыҡ). Ә шулай ҙа уҡыусыларыбыҙ әлеге әңгәмәнән дә был шәхестең мәртәбәһен, башҡарған эштәрен күҙаллай алыр, тигән өмөттәбеҙ.\nЯҙылған: 21.08.17 | Ҡаралған: 498


Копавогур — Башҡорт Википедияһы Wiki Башҡорт 2022 - Study in China\nКоупавогюр (исл. Kópavogur) — Халҡы һаны буйынса (Рейкьявик ҡалаһынан һуң) икенсе урынды биләгән ҡала һәм Исландия общинаһы. Төньяҡта Рейкьявик менән сиктәш, Исландияның 65 % халҡы йәшәгән агломерация составына инә. Коупавогюр баш ҡала төбәгенең бер өлөшө булып тора. Коупавогюр ҡалаһы башлыса торлаҡ райондарҙан тора, әммә бында коммерция майҙандары һәм ҙур етештереү эшмәкәрлек майҙандары ла бар. Исландияла иң бейек бина — Смараторг манараһы (башняһы), ул Коупавогюр үҙәгендә урынлашҡан.\n34 140 кеше (1 ғинуар 2016)\nТасиилак[d], Клаксвуйк[d], Мариехамн, Оденсе[d], Тампере[d], Тронхейм[d], Ухань, Нампа[d] һәм Норрчёпинг[d]\n83 720 000 квадрат метр\n200, 201, 202 һәм 203\nКоупавогюр 1662 йылдың тарихи осрашыу урыны булараҡ бик ҙур әһәмиәткә эйә. Был ваҡиға Исландияның Дания-Норвегияға тулыһынса индерелеүен раҫлап тора. Бында исланд халҡы исеменән епископ Бриньольфур Свейнссон һәм адвокат Анри Оддссон королдең абсолют монархия идереүенең Исландияға ла ҡағылышын раҫлаусы документҡа ҡул ҡуялар.\nГердарсафн сәнғәт галереяһы. Рәссам ҡатын Гердюр Хельгадоуттир исеме менән аталған сәнғәт галереяһы 1994 йылда асыла.\nҠалып:Флаг Гренландии Аммасалик (Гренландия)\nҠалып:Флаг Аландских островов Мариехамн (Аландские острова, автономная территория в составе Финляндии)\nКоупавогюрҙа йәмәғәтселек автобусы.\nOf Ring Seasons: Iceland, History and culture Its — G. Lacy Terry — books google\nhttps:https://www.duhoctrungquoc.vn/wiki/index.php?lang=ba&q=Копавогур&oldid=861436 ҡабул ителгән\n🔥 Top keywords: Баш битПроект:Википедияла мотлаҡ мең мәҡәлә/МәҡәләләрВикипедия:ТасуирламаМахсус:Һуңғы үҙгәртеүҙәрАҡмуллаКлассик музыкаПроект:Википедияла мотлаҡ мең мәҡәләБал ҡорттарыВикипедияВикипедия:БелешмәМахсус:ЭҙләүВикипедия:Яуаплылыҡтан баш тартыуМөхәммәт Ғәли ДжиннаВикипедия:Аҙна рәсеме/Архив/2021Фекерләшеү:НазофарингитВикипедия:BarВикипедия:БерләшмәПроект:1000 әһәмиәтле мәҡәләСалауат ЮлаевВикипедия:ҠоролтайВикипедия:Аҙна рәсеме/Архив/2020Википедия:Һайланған мәҡәләләрХәләлПроект:Башҡорт тарихы йылыБашҡорт ВикипедияһыМәжит ҒафуриВикипедия:Яҡшы мәҡәләләрБашҡорт телеҠаһым түрәПортал:Текущие события1744 йылӘхмәтзәки Вәлиди ТуғанНазофарингитАлдар менән ЗөһрәҠурайЭлизабет ТейлорВикипедия:Рәхим итегеҙВикипедия:Алфавитлы күрһәткесМифтахетдин Аҡмулла музейыБашҡортостанПроект:МириадаПневмонияВикипедия:Сифатлы мәҡәләләрОтто фон БисмаркҠарат (йыр, риүәйәт)Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһыБашҡорт милли кейемеЕр тетрәүВикипедия:Ҡағиҙә һәм күрһәтмәләрЕнси актҒарипов Рәми Йәғәфәр улыТулыланыусы энергияБашҡорт ҡатын-ҡыҙ исемдәреЛаймБелорет районыНидерландТауышҺүҙбәйләнешШүлгәнташКөнсығыш диалектРасизмҠыҙыл Селек (йылға)Әхиәр ХәкимАрбаһуҡҡантауАвксентьева Сардана ВладимировнаВикипедия:Азия айлығы 2021Фекерләшеү:Никах килешеүеДиңгеҙЯмғырХалыҡ-ара стандарт китап номерыҠырмыҫҡаларВикипедия:Ағымдағы ваҡиғаларҒәбитов Риф Фәтих улыФишер Карл АндреевичКапиталСифатҠалып:Hydro-stubЛевиратҠатын-ҡыҙ\nПоследний раз редактировалась 20 ғинуар 2019 в 14:42\nБыл бит һуңғы тапҡыр 14:42 20 ғинуар 2019 үҙгәртелгән.


Ҡабаҡ орлоғоноң файҙаһы күп\n12 Сентябрь , 08:00\nУнда 36-52 процент май (холестеролһыҙ), камедь, органик кислоталар, Е, А,аҙ миҡдарҙа Д, К витаминдары, шулай уҡ күп микро- һәм макроэлементтар бар. Цинк, тимер, магний, кальций, фосфорҙың, аҡһымдың күп булыуы менән дә баһалы ул.\nӘ һеҙ беләһегеҙме ҡабаҡ (тыква) орлоғо диетологтар төҙөгән файҙалы аҙыҡтар таблицаһының иң тәүгеләр рәтендә тороуын?\nҠабаҡ орлоғонда 36-52 процент май (холестеролһыҙ), камедь, органик кислоталар, Е, А,аҙ миҡдарҙа Д, К витаминдары, шулай уҡ күп микро- һәм макроэлементтар бар. Цинк, тимер, магний, кальций, фосфорҙың, аҡһымдың күп булыуы менән дә баһалы ул.\nСоставында цинктың күп булыуы ҡабаҡтың әһәмиәтен тағы ла күтәрә төшә, сөнки ул бигерәк тә ир затының һаулығы өсөн ныҡ кәрәкле элемент. Үҫмерҙәрҙең битенә һытҡы сыға, сәсе ҡауаҡлай икән, был цинк етешмәгәнлек билдәһе.\nХалыҡ медицинаһында ҡабаҡ орлоғон төнәтмә, эмульсия, порошок рәүешендә ҡулланалар.\nҠабаҡ бутҡаһы балалар өсөн бигерәк тә файҙалы. Уны былай әҙерләйбеҙ: орлоҡтарҙы миксерҙа ваҡлап, уны һөт йә һыуға болғатып, тәменсә бал, еләк-емеш һуты ҡушабыҙ. Уны эстәге ҡорттарға ҡаршы иҫкәртеү сараһы булараҡ, ас ҡарынға ашатыу яҡшы һөҙөмтә бирә.\nТире ауырыуҙарын, яраларҙы, бешкән урындарҙы ла ҡабаҡтан яһалған бутҡа ярҙамында дауалап була.\nҠабаҡ орлоғо эсте йомшартыуға, бәүелде ҡыуҙырыуға, йөрәк мускулын нығытыуға, ашҡаҙанды газ йыйылыуҙан арындырыуға, бөйөрҙәрҙе нығытыуға, сәсте үҫтереүгә булышлыҡ итә, организмдан ағыулы матдәләрҙе сығара.\nБөйөр һәм бәүел ҡыуығы сирҙәрендә нисек ҡулланырға? Бер стакан орлоҡто балсыҡ һауытта иҙеп яйлап ҡына өс стакан ҡайнар һыу ҡойоп, һөҙөргә һәм эсергә.\nҠәһүә онтағыста ваҡланған кипкән орлоҡтарҙы сәй итеп эсергә: бер стаканға бер балғалаҡ онтаҡ һалабыҙ.\nҠабаҡ орлоғоноң зыяны юҡ, шулай ҙа уны ҡулланыр алдынан табип менән кәңәшләшеү зарур.


Йәш ғаиләләргә 300 мең һум түләү түләү буйынса программаға төҙәтмәләр индерелә - Рөстәм Хәмитов // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n12:50, 20 апреля 2018 Сәйәсәт\nЙәш ғаиләләргә 300 мең һум түләү түләү буйынса программаға төҙәтмәләр индерелә - Рөстәм Хәмитов Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nТура элемтә барышында Рөстәм Хәмитовҡа залдан һорау бирҙеләр. «Асҡарҙа йәшәгән күп кенә ҡатын-ҡыҙҙар бала табыу өсөн күрше Магнитогорск ҡалаһына бара. Әлеге положение буйынса улар был льгота менән файҙалана алмай, сөнки законда ҡаралғанса, бала республика биләмәһендә донъяға килгән осраҡта ғына ғаилә 300 мең һумға дәғүә итә ала. Был хәл үҙгәрерме?» — тип һораны Әбйәлил районын килгән адвокат.\n«Программа былтыр башланды, ул ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра. Торлаҡҡа сиратта торған ғаиләгә тәүге балаһы өсөн 300 мең һум аҡса бирелә. Уны ипотекаға иғәнә, төҙөлөш материалдарын һатып алыу өсөн тотонорға мөмкин. Программала хаталар һәм етешһеҙлектәр бар ине, аҡса ала алмаған кешеләрҙән байтаҡ хаттар килде. Һеҙҙең проблемағыҙ хәл ителер. Иң мөһиме, бала республикала пропискала торор. Үҙгәрештәр индерелде. Әле беҙҙә биш меңдән ашыу ғариза бар, улар эшкәртелә. 2019 йылдың аҙағына ошо программаны ғәмәлгә ашырыу өсөн ике миллиард һумдан ашыу аҡса талап ителеүе ихтимал. Тимәк, алты меңдән ашыу сабый донъяға килә тигән һүҙ. Атай кеше республикала пропискала тормаған ғаиләләр ҙә мөрәжәғәт иткән осраҡтар булды. Ләкин бала — беҙҙеке. Бындай ғаилә лә аҡса алырға хоҡуҡлы», — тип ышандырҙы төбәк башлығы.\nТеги: Башҡортостан башлығы, Рөстәм Хәмитов, тура элемтә, дәүләт ярҙамы, ғаиләләр, түләүҙәр


Ветеранға ярҙам күрһәтелде\n13 Сентября , 13:35\nҮзбәкстан Республикаһында йәшәүсе милләттәштәребеҙ өсөн Ә.-З.Вәлиди исемендәге Башҡорт милли-мәҙәни үҙәге махсус телеграмм канал ойошторған. Унда башҡорттар бер-береһе менән таныша, аралаша, ярҙамлаша. Туған телдә үткән барлыҡ саралар тураһында иғландар ошонда һалына.\nШулай итеп, 17 август көндө каналға Рәлиә Тәлғәт ҡыҙы Ҡәрипова бәләкәй генә үтенес ҡуйғайны. Унда ветеран Рәйсә апай өсөн инвалид коляскаһы берәйегеҙҙә юҡмы, тиелгәйне. Оло йәштәге инәйгә поликлиникаға йөрөп, инвалидность юллап, коляска алыр өсөн ваҡытлыса коляска кәрәк ине. 5 көн тигәндә был үтенес тормошҡа ашты. Рим Абдулла улы, Эльмира Әғзәм ҡыҙы, Рәлиә Тәлғәт ҡыҙы Рәйсә инәйгә инвалид коляскаһын һатып алып бирҙеләр. Рәлиә Тәлғәт ҡыҙы шулай уҡ уға йылы ойоҡбаш та бәйләп бүләк итте. Ветеран быға бик шатланды, фәрештәләр ҡанаты һаҡлаһын бәлә-ҡазаларҙан, тип доға ҡылды. Амин, ҡабул булһын.\n“Быйма кеүек үҙе ҡалын, үҙе йомшаҡ.\nҠулдарыңдың рәхәтен күр, туңмаҫ аяҡ”, – тип Рәйсә инәй шиғыр юлдары менән рәхмәттәр уҡыған. «Коляска шул хәтлем уңайлы, ҡулдарымды терәп ултырғас, арҡаларым ял итә», – тип сәйҙе лә коляскала ултырған көйө эскән.\n«Рәйсә апайҙың хәтирәләрен тыңлай-тыңлай кис кенә ҡайтып киттем. Ҡанатланып, хисләнеп рәхмәттәрен шиғыр юлдары аша еткерҙем. Бик ҡаты шелтәләмәгеҙ: бер тында яҙылған юлдар», – ти Рәлиә Ҡәрипова. Түбәндә уның Рим Абдулла улы Ғиниәтуллинға бағышлап яҙған шиғырын килтерәм.\nТуғанҡайым, йәшә рәхәт!\nНыҡ һөйөндөм, атланғандай пар аттарға.\nМиһырбанлыҡ күргәс, Тәңрем, сит-яттарҙан.\nРәхмәттәрем яуһын һеҙгә, туғандарға,\nҠыуаныстан оран һалам бар Йыһанға!\nАҡсалата бүләк биргәс Комитеттан,\nАлмаған ул алтын алҡа бисәһенә –\nХәйер иткән үкһеҙ етем балаларға,\nТөрөп һалып ҡуймайынса кеҫәһенә.\nАлып биргән сәк-сәк, кола, кәнфиттәр ҙә.\nӘ ҡалғанын бүләк итте, ғүмер теләп,\nЙөрөй алам коляскала бүлмәләрҙә.\nҺулыш алам! Ҡояш күрәм! Рим туғаным!!!\n«Бөгөн дә мин теремен», – тип ҡыуанам!\nРәхмәт һиңә, туғанҡайым, мең-мең рәхмәт!\nИҫәнлектә һәм һаулыҡта йәшә рәхәт!\nИңдәремдә минең – шатлыҡ ҡанаттары.\nДонъяларҙы гиҙер өсөн бар “Толпарым”.\nТота алмай дүрт диуарҙың ҡамаҡтары...\nРәхмәт һеҙгә,ОЛО РӘХМӘТ, Рим туғаным,


Санкциялар үҙ һөҙөмтәһен бирә\nЕвросоюздың төрлө сикләүҙәренә яуап итеп Рәсәйгә ҡайһы бер сит илдәрҙән аҙыҡ-түлек индереүҙе тыйыуҙары үҙебеҙҙә етештереү ҡеүәтен арттырҙы. Республиканың «Рощинский» совхозын миҫалға алғанда ғына ла хужалыҡтың ит һәм һөт продукциялары сауҙа әйләнешендә төп урынды биләй.\nЕвропа стандарттарына ярашлы йыһазландырылған ҡоролма эште күпкә еңеләйтә. Һауынсылар фермаға байрамға барғандай килә. Бөтә ерҙә таҙалыҡ һәм тәртип. Һөттөң бер тамсыһы ла әрәм булмай. Ул махсус ҡоролмалар аша 20 тоннаға һыйҙырышлы һауыттарға ебәрелеп, шунда уҡ һыуытыла. Көнөнә бер һыйырҙан уртаса 20 литрға яҡын һөт һауып алына.\nПродукцияны етештереү, эшкәртеү, сауҙаға сығарыу совхоздың төп эш йүнәлештәренең береһе. Бер юлы өс эште башҡарыу хужалыҡ өсөн мәшәҡәт тыуҙырмай. Аграрийҙар республика халҡын сифатлы һөт менән тәьмин итә. Әлеге ваҡытта совхозда ете йөҙгә яҡын һыйыр малы иҫәпләнә. Киләсәктә хужалыҡ уларҙы мең ярымға еткерергә иҫәп тота.\n«Рощинский» совхозы сусҡасылыҡ тармағы буйынса ла ныҡлы үҫешкән. Барлығы 54 меңләп сусҡа иҫәпләнә. Киләсәктә предприятие коплекстың етештереү ҡеүәтен арттырырға ниәтләй.\nҠасандыр, төрлө илдәрҙән ағылған арзан ризыҡтар сауҙа кәштәләрендә ныҡлап урын алғанда, ерлектәге сифатлы продукция ситтә ҡала ине. "Донъя алмаш килә", тигәндәй, санкцияларҙың ҡабул ителеүе үҙ һөҙөмтәһен бирә башланы. Ит етештереү цехы тәүлек әйләнәһенә туҡтамай эшләй.\nСосиска, сарделька һәм башҡалар. Был цехта әҙер продукция һаҡлана. Көнөнә генә 6 тонналап ярымфабрикат, 12 тоннаға яҡын тиҫтәләрсә төрҙә колбаса оҙатыла.\nӘ иһә «Рощинский»ҙың хәләл продукцияһы айырым бер цехта әҙерләнә. Хужалыҡ 24 төр хәләл колбаса, билмән, манты кеүек ризыҡтар етештерә. Әммә сауҙа селтәрҙәренә үтеп инеү еңелдән бирелмәй.\nОксана Алексеева, «Рощинский» совхозының коммерция буйынса директор урынбаҫары: «Ҡабул ителгән санкция талаптарына ярашлы, беҙ республика халҡын сифатлы продукция менән тәьмин итерҙәй ассортиментҡа эйәбеҙ. Аҙыҡ-түлек төрҙәрен тағы ла киңәйтерлек мөмкинлегебеҙ бар. Әммә магазин селтәрҙәренә инеү өсөн юғары хаҡтар кәртә булып тора».\nСанкцияларҙың ҡабул ителеүе урындағы предприятие эшен яйға һала. Ватан етештереүселәре продукция күләмен арттырғанда, эмбарго исемлегенә ингән илдәр зыян күләмен иҫәпләй. Һуңғы мәғлүмәттәргә ярашлы, Эстонияның ауыл хужалығы кисергән зыян күләме генә 150 миллион һумға барып баҫҡан.


Материалы за Апрель 2010 года » Страница 10 » Архив газеты "Йәшлек"\nКөрәк бөтмәһә - тиҙәк бөтмәҫ.\nЮрғаныңа ҡарап аяғыңды һуҙ Иҡтисад\n«ВАЗ – 2107» һәм «Mitsubisi Pajero 2010» автомобилдәре араһында ниндәй оҡшашлыҡ бар, беләһегеҙме? Тап өҫтөнә баҫтығыҙ – танкыны хәтерләткән япон джибы ла, Рәсәй автопромының дүрткел «мөғжизә»һе лә йөҙ саҡрымға берҙәй күләмдә – яҡынса 8,5 – 9 литр – яғыулыҡ ҡуллана. Шулай, йәмәғәт, бер ҙә ҡалышмайбыҙ япондарҙан.\nКөлкө көлкө урынында, шулай ҙа «семерка»мдың тулыр-тулмаҫ бер йыл эсендә үҙ хаҡының өстән бер өлөшөнә торошло күләмдә бензин һемереүенә ныҡ ҡына эсем бошто. Утыҙ мең саҡрым юл үткәнмен. Был ваҡыт эсендә, литрын 21 һумдан һалғанда ла, 56700 һумлыҡ бензин яҡҡанмын. Мин алған саҡта рәсми дилерҙарҙа «ВАЗ – 2107» 158 000 һумға һатыла, ә бензиндың бер литры, иҫләүе ҡурҡыныс, 22 һум 20 тин тора ине...\nБеҙ үҙебеҙ – башҡорттар, бик боронғо халыҡ Башҡортостан\nСарматтарҙың ҡатын-ҡыҙҙары ла ир-ат менән бергә яуға сапҡан. Үҙ заманы өсөн сарматтар ярайһы уҡ һәйбәт ҡоралланған. Уларҙың төп ҡоралы булып уҡ-һаҙаҡ һәм төрлө һөңгөләр торған (башҡортса «һаҙаҡ» тип аталған ҡорал сарматтарҙа шул замандарҙа уҡ шулай аталған булған). Ә бына ҡалҡанды был халыҡ яуҙа һирәк ҡулланған, йә бөтөнләй ҡулланмаған. Дошмандың уҡ һәм һөңгөләренән уларҙы ҡалын тиренән бөкләп (сырыштырып) тегелгән өҫ кейемдәре һаҡлаған. Боронғо грек вазаларына төшөрөлгән сармат яугирҙарының һүрәтенә ҡарап, уларҙың баш кейеменең әлеге көндә беҙгә билдәле булған башҡорт милли баш кейемен хәтерләтеүен күреп була. Сарматтарҙың байлыҡҡа бер ҙә иҫе китмәгән. Үлгән кеше менән бергә уның (мәрхүмдең) ҡоралдарын да, әйберҙәрен дә (шул иҫәптән алтын-көмөштән яһалғандарын да) күмеп ҡуйыуҙы был халыҡ ғәҙәти күренеш һанай.\nБөтәһе лә тура килә. Тик бына сарматтарҙың иран телле халыҡ (индо-арий) һәм европеид расалы (күпселек аҡ йөҙлө) кешеләр булыуы башҡорттарға (күп кенә осраҡта) тура килмәй һымаҡ. Тик был айырмалыҡтарҙы ла тарихҡа һәм логикаға таянып аңлатып була.\nБатыр үлһә лә, исеме онотолмай Яңылыҡтар » Спорт\nОшо көндәрҙә Өфө һынлы сәнғәт гимназияһында егеттәр араһында Әбйәлил районының Амангилде ауылында тыуып үҫкән Вадим Баҡыевтың яҡты иҫтәлегенә арналған волейбол ярышы үтте. Ике йыл элек Ҡаҙан юғары хәрби-танк училищеһы курсанты, лейтенант Вадим Нурислам улы Баҡыев хәрби полигонда батырҙарса һәләк була. Атыш урынына китеп барғанда уның экипажында кемдер яңылыш танкының янғын һүндереү системаһын эшләтеп ебәрә. Ике кеше газдан иҫен юғалта. Экипаж командиры булараҡ, Вадим юғалып ҡалмай, иптәштәрен ҡотҡарырға үҙендә көс таба. Әммә үҙенә ярҙам итеп өлгөрмәйҙәр. Вадим Баҡыевҡа үлгәндән һуң Ҡаһарманлыҡ ордены бирелә. Былтыр ул уҡыған Амангилде ауылы урта мәктәбендә иҫтәлекле таҡтаташ асылды. Ә быйыл синыфташы Айнур Ҡужәхмәтов уның иҫтәлегенә волейбол ярышы ойошторҙо. Бағыусыһы булып та үҙе сығыш яһаны. Был изге эште башҡарыуҙа Гусев ауылы егете Динислам Ғәтиәтуллин да ярҙам итте.\nМайҙан тотор егеттәр кәрәк Яңылыҡтар\nибай ҡалаһы гимназия-интернатының физкультура уҡытыусыһы Хөрмәт Зөбәйер улы Таһировты күптәр көрәшсе булараҡ белә. Көрәш майҙанына һуңғы тапҡыр сығыуына ярайһы уҡ ваҡыт уҙһа ла, ул яратҡан шөғөлөн ташламай – көрәш серҙәрен балаларға төшөндөрә. Баймаҡ районының Ниғәмәт ауылында тыуып үҫкән, Стәрлетамаҡ физик культура техникумында, һуңынан физкультура академияһында белем алған. Хеҙмәт юлын Ҡуянтау урта мәктәбендә башлаған, әлеге ваҡытта 17 йыл хеҙмәт стажлы юғары категориялы педагог, спорт тренеры. Милли көрәш буйынса Рәсәй, Башҡортостан, Урал аръяғы чемпионы, спорт мастеры уҡыусыларын үҙ өлгөһөндә тәрбиәләргә тырыша. Былтыр Хөрмәт Зөбәйер улы Таһиров «Башҡортостан Республикаһының физик культура һәм спорт өлкәһендә иң һәйбәт хеҙмәткәре» тигән маҡтау билдәһе менән бүләкләнде. Үҫеп килгән быуынды һау-сәләмәт, спорт яратыусан итеп тәрбиәләүгә мөкиббән китеп бирелгән ир уҙаманы менән нимәләр хаҡында һөйләшеп була? Әлбиттә, яратҡан шөғөлдәре – көрәш һәм тәрбиә хаҡында.\n«Борсолмай тороғоҙ, хатҡа ентекләп яҙырмын». «Нимәлер булдымы ни?» «Ирек үлгән, буғай». «Буғаймы, әллә ысынлапмы?» «Әлегә – буғай».\nАлдан ҡысҡырған «кәкүк»тәр яңылышты. Әлегә... Яңылыҡтар » Спорт\nБөтә донъя Исландиялағы тәбиғәт афәтенә зарланып, шау-гөр килгәндә, кемдәрҙер ҡәҙимге тормошон дауам итеп, үҙ эше менән мәшғүл. Мәҫәлән, әлеге ваҡытта Европа ла, Америка менән Канада ла ҙур хоккей менән йәшәй. Сөнки һәр береһендә беренселектең иң ҡыҙыу мәле башланды. Шул уҡ Рәсәйҙә генә өс титул уйнатыла. КХЛ-да Гагарин кубогы өсөн көрәш ҡыҙһа, Йәштәр һәм юғары лигала бәйге башланып ҡына тора. Шулай уҡ Белоруссияла 18 йәшкә тиклемге үҫмерҙәр араһында донъя беренселеге үҙенең юғары нөктәһенә етеп килә. Гагарин кубогына килгәндә, Зиннәтулла Билалетдиновтың тәрбиәләнеүселәре МВД уйынсыларына ҡаршы тәүге ике осрашыуҙа ауырлыҡһыҙ ғына ике еңеү яулағас, барыһы ла уларҙы фаворит итеп, Гагарин кубогын был юлы ла ҡаҙандар яулар, тип һөрән һалырға ашыҡты.\nБашҡорт дәүләт аграр университетының (БДАУ) Урал аръяғы филиалы «Агрономия», «Бухгалтер иҫәбе, анализ һәм аудит», «Ветеринария», «Зоотехния», «Ауыл хужалығын\nэлектрлаштырыу һәм автоматлаштырыу», «Иҡтисад һәм предприятиела идара итеү (АХК-ла)» специальностары буйынса студенттар ҡабул итә.\nТәүге ике йылда студенттар – Сибай ҡалаһында, өсөнсө курстан Өфөлә БДАУ-ла уҡыуҙарын дауам итә.\nФилиал яҡшы матди-техник базаға эйә, уңайлы дөйөм ятағы, ашханаһы, спорт комплексы бар. Студенттарҙың ижади эшмәкәрлеген үҫтереү өсөн шарттар тыуҙырылған.\nКире ҡайтырға << 1 6 7 8 9 10 11 12 13 14 34 >> Киләһе бит


78(2011) » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Облако тегов » 78(2011)\nНовости / Башҡортостан // 4-10-2011, 12:26\nТорлаҡ төҙөлөшөн арттырыуға йүнәлтелгән республика программаһына ярашлы, быйыл 60 мең квадрат метр социаль торлаҡ төҙөләсәк. БР Торлаҡ төҙөлөшө фондының генераль директоры Р. Ноғоманов белдереүенсә, социаль торлаҡ Баҡалы, Нуриман, Ғафури, Ҡырмыҫҡалы райондарында төҙөлөп, файҙаланыуға тапшырыласаҡ. Киләһе йылда 17 ҡала-районда социаль торлаҡ төҙөлөшө башланасаҡ....\nӘҙәбиәт // 4-10-2011, 10:25\nБер ваҡыт бай егет менән ярлы ҡыҙ бер-береһенә ғашиҡ була һәм мөхәббәттә аңлаша.\n– Мин һине яратам, – ти егет.\n– Мин дә, – ти ҡыҙ.\n– Тик беҙ бер ваҡытта ла өйләнешә алмаясаҡбыҙ, – ти егет....\nӘҙәбиәт / Юмор // 4-10-2011, 10:24\nБай ҡарт, ҡарсығы үлеп бер ай ҙа үтмәй, йәш кенә кәләш ала һәм буласаҡ кәләшенә:\n– Ҡәҙерлем, һине алдан уҡ һаулығымдың бик шәптән булмауы хаҡында иҫкәртеп ҡуйғым килә. Миндә хроник гастрит, бауырым, бөйөрөм насар, йөрәгем һәр саҡ тиерлек үҙен һиҙҙертеп тора,– ти.\n– Ә нимәң юҡ? – ти ҡыҙ....\nРубрикалар // 4-10-2011, 10:21\n9 – Ауыл хужалығы һәм эшкәртеү сәнәғәте хеҙмәткәрҙәре көнө.\n11 – Башҡортостан Республикаһы көнө....\nЛәйлә – донъя чемпионы!\nНовости / Спорт // 4-10-2011, 10:20\n15 − 18 сентябрҙә Аргентинаның Мендоза ҡалаһында кунг-фу (ушу) буйынса 13-сө донъя чемпионаты үтте. Бындай ҙур спорт сараһы тәүге тапҡыр 1987 йылда Лос-Анджелес ҡалаһында уҙғарылған. Билдәле булыуынса, Баймаҡтың “Барс” көнсығыш ҡул һуғышы алымдары клубында шөғөлләнеүсе Ләйлә Гаджиева быйыл майҙа Мәскәү ҡалаһында ушу буйынса үткән ярышта Рәсәй чемпионы титулына лайыҡ булғайны. Шуға күрә ул Аргентинала илебеҙ намыҫын яҡлап сығыш яһаны һәм еңеү яуланы!...\nНимәлер булды юлаевсыларға…\nАҡса тигән төшөнсә КХЛ-да юҡҡа сығып бара, буғай. Хәҙер байы ла, уртаса хәллеһе лә бер үк һөҙөмтә күрһәтеп, командалар тигеҙләнеп бөтөп бара. Был, бер яҡтан, һәйбәт күренеш. Тик ниңә шул тиклем аҡсаны елгә осорорға? Һүҙ, әлбиттә, һуңғы арала һүлпән уйыны менән көйәрмәндәрен аптыратҡан «Салауат Юлаев» командаһына ҡағылһа ла, башҡа хәлле клубтар ҙа үҙ уйынын таба алмай интегә. Шул уҡ ут күршебеҙ «Аҡ барс», «Металлург» (Мг.) хоккейсылары әлегә үҙ-ара килешә алмай йонсой. Уҙған турҙа тәүгеһе «Югра»нан өҫтәмә ваҡыттың һуңғы секундында гол үткәртеп, отолһа, Магнитогорск уйынсылары «Нефтехимик»ҡа 1:3 иҫәбенә еңелде. Ситтәгеләрҙе «сәйнәп», өфөләрҙе аҡлағандан түгел. Улар ҙа айырым «тәнҡит»кә лайыҡ....\nҺай, көслөһөң дә, Башҡортостан студенты!\nНовости / Спорт // 4-10-2011, 10:18\nИлшат Әхмәтханов менән Кристина Самойлова – донъя чемпиондары\nБөрө дәүләт социаль-педагогия академияһының 4-се курс студенты Илшат Әхмәтханов 16 – 19 сентябрҙә Нью-Йорк ҡалаһында гер күтәреү буйынса донъя беренселегендә ҡатнашты. Унда 12 илдән спорт командалары йыйыла. Илшат был чемпионатта илебеҙҙең намыҫын лайыҡлы яҡланы. Ул – үҙ категорияһында абсолют чемпион. Ошо уҡ уҡыу йорто студенты Кристина Самойлова ла үҙ категорияһында еңеүсе исемен яулай. Әйтергә кәрәк, Рәсәй йыйылма командаһы Америкала яҡшы күрһәткестәргә өлгәшә. Һөҙөмтәлә кубок улар ҡулына күсә....\n“Яҡшы уҡытыусы – ул бер үк ваҡытта педагог та, психолог та, артист та…»\nНовости / Мәғариф // 4-10-2011, 10:17\nБашҡорт дәүләт университетында уҡып йөрөгән сағынан уҡ Илгиз Мусин тел, милләт киләсәге өсөн янып-көйә ине. Егеттең үҙ киләсәген нәҡ уҡытыусылыҡҡа бағышларына шик юҡ ине. Әле ул Октябрьский ҡалаһының 4-се башҡорт һәм 2-се гимназияларында башҡорт теленән уҡыта.\nҮҙ һөнәре тураһында йәш белгес ғорурлыҡ менән:...\nУҡытыусыны бөгөн нимә борсой?\nНовости / Мәғариф // 4-10-2011, 10:15\nМәғариф министры Әлфис Суфиян улы Ғаязов менән «тура бәйләнеш»тә бөгөнгө мәктәптең, уҡытыусыларҙың проблемалары күтәрелде\nУҡытыусы – уҡыусыларҙың юлбашсыһы, кәңәшсеһе һәм яҡын дуҫы, халыҡтың ышанысы, йәмғиәтебеҙҙең таянысы. Улар балаларҙы ғына түгел, халыҡты үҙҙәренең артынан эйәртер ҙур көскә эйә. Балалар яҙмышын ғына түгел, йыш ҡына мөһим ижтимағи һәм сәйәси эштәрҙе лә уларға ышанып тапшыралар. Илебеҙ тормошондағы яуаплы һәм һынылышлы осорҙа гел уҡытыусыларға мөрәжәғәт итәләр, уларға таяналар....


Республикала 6 меңгә яҡын ҡатын «Әсәлек даны» миҙалы менән наградланған // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала 6 меңгә яҡын ҡатын «Әсәлек даны» миҙалы менән наградланған\n15:24, 19 декабря 2012 Йәмғиәт\nРеспубликала «Әсәлек даны» миҙалы менән 5700 ҡатын наградланған. Бөгөн уларҙың сафын биш һәм унан да ашыу бала тәрбиәләгән йәнә 57 әсә тулыландырҙы. 101-се тапҡыр ойошторолған тантаналы сара Башҡортостан Хөкүмәтендә үтте. Наградаларҙы БР Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова тапшырҙы.\n— Балаларҙы тәрбиәләү, уларҙы республиканың һәм Рәсәйҙең лайыҡлы граждандары итеп үҫтереү өсөн күпме көс һалыуығыҙҙы әйтеп бирер өсөн һүҙҙәр табыу ҙа ҡыйын, — тип билдәләне Лилиә Ғүмәрова.\nБөгөн төбәктә ғаиләгә, әсәлеккә һәм балалыҡҡа реаль ярҙам күрһәтелә. Үтеп барған йыл Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы тип иғлан ителде. Уның сиктәрендә мөһим закондар һәм программалар ҡабул ителде.\n— Әлеге ваҡытта балалы ғаиләләр 30-ға яҡын төр пособие ала. Йыл һайын был маҡсаттарға бүленгән сумманың дөйөм күләме 2 миллиард һум тәшкил итә, — тине Лилиә Ғүмәрова. – Бөгөн Башҡортостан Президенты башланғысы менән республиканың социаль учреждениелары балалы ғаиләләргә социаль ярҙам сараларының һөҙөмтәлерәк булыуы өҫтөндә эшләй.\nНаградланған әсәләр ҙә яуапһыҙ ҡалманы. Улар республика етәкселегенә даими ярҙам күрһәткәне өсөн рәхмәтен белдерҙе. Күпселек әсәләрҙең биш бала тапҡандан һуң да уҡытыусы, тәрбиәсе, шәфҡәт туташы, социаль хеҙмәткәр, һауынсы һәм хатта полиция хеҙмәткәре булып эшләүен дауам итеүе ҡыуаныслы.\nДәүләкәндән Гөлназ Ҡорманаева тантаналы сараға килгән әсәләр араһынан иң йәше булып сыҡты. 29 йәшендә ул биш бала тәрбиәләй, ә оҙаҡламай алтынсы сабый ҙа донъяға киләсәк.\n— Беҙ Айнур менән ике малай, өс ҡыҙ тәрбиәләйбеҙ. Тормошта иң мөһиме – балалар. Ә ата-әсәнең үҙ-үҙен тотошо ныҡлы ғаиләнең төп нигеҙе булып тора. Балаларға ниндәй генә өгөт-нәсихәттәр биреп үҫтермә, улар, тәү сиратта, атай-әсәйенең нисек йәшәүенә ҡарап тәрбиәләнә. Шуға күрә беҙ иптәшем менән татыу йәшәйбеҙ, барлыҡ мәсьәләләрҙе бергәләп хәл итәбеҙ.\nЛилиә Ғүмәрова ла был фекер менән килешә.\n— Ғаилә именлегенең сере һәр ваҡыт социаль ярҙам сараларына, аҡсаға ҡайтып ҡалмай. Әлбиттә, белем алыу, һаулыҡты нығытыу өсөн балаларға яҡшы шарттар булдырыу зарур, әммә ололарға ихтирамлы ҡараш, үҙебеҙҙең йолаларҙы, мәҙәниәтте, телде хөрмәтләү кеүек ғаилә ҡиммәттәрен һаҡлау, нығытыу ҙа бөгөн үтә мөһим, — тине вице-премьер.\nТеги: наградлауҙар,әсәлек даны


“Первушино” аэродромында хәйриә концерты һәм авиашоу үтте | ГТРК «Башкортостан» - Хәбәрҙәр | 268254\nОксана Тимофеева һауа судноһына айырым хистәр кисерә. Осоу менән алты йылдан ашыу шөғөлләнә. Һәр самолеттың үҙ холҡо һәм осоу ҡағиҙәһе бар, ти ҡатын. Оксана һәр осоуға етди әҙерләнә. Ул шулай уҡ пилотаж төркөмөнөң йөрөтөүсеһе. Шуға ла яуаплылыҡ икеләтә арта, ти осоусы. Составта барлығы дүрт самолет. “Первушино” аэродромы төркөмө Рәсәйҙә үтә еңел класслы самолеттарҙа горизонталь-динамика алымдарын эшләгән берҙән-бер төркөм. Оҫталар араһында шулай уҡ осоусы Сергей Миңлеғолов та бар. Ҡунаҡтар өсөн матур тамаша әҙерләгән. Самолеттар бер өҫкә күтәрелде, бер түбән осто. Төрлө вираждар, пикеға китеү һәм башҡа алымдар. Килгән һәр тамашасы хайран ҡалды. Авиашоу менән бергә ҡунаҡтар өсөн байрам концертты ойошторолдо. Беҙҙең телекомпания сараның мәғлүмәт партнеры. Балалар Бөйөк Ватан һуғышы, Афган һәм Чечня локаль һуғыштары ветерандарына сәскәләр бүләк итте.


Һеҙ бында: БДУ » Баш Бит » Университет тураһында » Институттар һәм факультеттар » Тормош хәүефһеҙлеге һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлау кафедраһы » Хеҙмәткәрҙәр\nҒәлиев Марс Ансар улы – медицина фәндәре докторы, профессор\n1977 йылда Башҡорт дәүләт медицина институтын тамалаған. 1983 йылда Мәскәү ҡалаһында кандидатлыҡ диссертацияһын, 1993 – докторлылыҡ диссертацияһын яҡлаған. 1998 йылдан алып Башҡорт дәүләт университетнды профессор булып эшләй.\nЮғары категориялы врач. 274 фәнни эш авторы. Ссср-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы. Тәбиғәт белеме академияһыеың академигы. Рәсәй федерацияһының һаулыҡ һаҡлау министерствоһының һәм РФ мәғариф һәм фән министерсволарының почетлы грамоталары менән бүләкләнгән.\nФәнни эҙләнеүҙәр: социаль гигиена һәм һаулыҡты һаҡлау ойоштороууы, клиник психология, кеше һаулығының хәүефһеҙлеге.\nУҡытҡан төп курстар: медицина белеменең нигеҙҙәре һәм балалар һаулығын һаҡлау, йәшәү хәүефһеҙлеге.\nХисамутдинов Рабис Акмал улы – медицина фәндәре докторы, профессор.\n1975 йылда Башҡорт дәүләт медицина институтын ҡыҙыл диплом менән тамамлаған. 1990 йылда кандидатлыҡ, 2005 йылда – докторлылыҡ диссертацияларын яҡлаған.\nҒәмәли медицина Урал акадаемияһының ағҙаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған врычы, граждандар обороноһының отличнигы. Республикабыҙ Президынтынан Почет грамоталар менән бүләкләнгән.\nФәнни эҙләнеүҙәр: йәмәғәт һаулығы, социаль гигиена менән бәйле.\nРедькина Нина Николай ҡыҙы – биология фәндәре докторы, профессор\n1983 йылда Томск медицина институтын фармацевтика факультетын ҡыҙыл диплом менән тамалаған. 1990 йылда фармацевтика фәндәре буйынса кандидантлыҡ диссертацияһын, 2009 йылда – докторлылыҡ диссератцияһы яҡлаған. Башҡорт дәүләт университетынды 2009 йылдан алып эшләй.\nӨлкән фән хеҙмәткәре тигән фәнни дәрәжә званиеһында. Фәнни эҙләнеүҙәре үҫемлектәр ресусртстаны һаҡлау, дарыу үҫемлектәрен рациональ ҡулланыу проблемалары менән бәйле.\nТөп уҡытыу курсы: йәшәү хәүефһеҙлеге.\nРәшитова Галина Сабит ҡыҙы – биология фәндәре кандидаты, доцент\n1989 йылда “Гигиена” специальносы буйынса Мәскәү ҡалаһында кандидатлыҡ диссертацияһың яҡлаған. Башҡорт дәүләт университетнды 2000 йылдан алып эшләй.\nРәшитова Г. С.-ның фәнни эштәре һыу ресурстарын, ер, ү:емлектәр япмаһын һәм сәнәғәт үҫешкән региондарҙа йәшәүселәрҙең һаулығын һаҡлауға арналған. Төп тезистары 100 ашыу фәнни баҫмаларҙа баҫылып сыҡҡан, улар араһында ике рәсми документ та бар (Рәсәй Федерацияһы кимәлендә ҡабул ителгән санитар нормалар һәм ҡағиҙәләр, методик күрһәтмәләр, методик тәҡдимдәр). Рәсәй Федерацияһының Мәғариф министрлығының Почет грамотаһы менән бүләкләнгән.\nФәнни эҙләнеүҙәр: тирә-яҡ мөхиткә экотоксиканттарҙың йоғонтоһо һәм уларҙы баһалау.\nЗағафуранова Флүрә Файзрахман ҡыҙы – медицина фәндәре кандидаты, доцент\nБашҡорт дәүләт медицина институтын тамамлағас, күҙ ауырыуҙары Өфө ФИ эшләгән. 1986 йылдан БДУ-ла, кафедра доценты. 38 фәнни эш баҫтырған, шулар арһында 3 дәреслек һәм 2 атворлыҡ танытмалары бар.\nФәнни эҙләнеүҙәр: һәләкәт медицинаһы, ғәҙәттән тыш хәлдәрҙә йәшәү хәүефһеҙлеген ойоштороу.\nТөп уҡытыу курстар: медицина белеменең нигеҙҙәре һәм балалар һаулығын һаҡлау, йәшәү хәүефһеҙлеге.\nТереғолова Резеда Рал ҡыҙы – медицина фәндәре кандидаты, доцент.\nБашҡорт дәүләт медицина институтын ҡыҙыл диплом менән тамамлаған. 2000 йылда кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлаған. Кафедрала 2001 йылдан бирле эшләй.\nҺәләҡәт медицинаһы буйынса программа авторы. 35 ашыу фәнни баҫмалар авторы.\nФәнни эҙләнеүҙәр: туҡланыу гигиенаһы, һаулыҡтың гигиеник нигеҙҙәре.\nХазипов Рөстәм Борис улы – биология фәндәре кандидаты, доцент\n1999 йылда Башҡорт дәүләт ауыл хужалыҙы универститетнын тамамлаған. 2002 йылда кандидат диссерацияһын яҡлап, Башҡорт дәүләт университетына килә.\nӘлеге мәлдә икенсе юғары белем ала.\nФәнни ҡыҙыҡһыныуҙар әлкәһе: хәҙерге көндәрҙә терроризм, информацион хәүефһеҙлек.\nХәсәнова Гүзәл Миргасим ҡыҙы – медицина фәндәре кандидаты, доцент\nБашҡорт дәүләт медицина институтын ҡыҙыл диплом менән яҡлаған. 2000 йылда БДМУ-нда аспирантураны тамамлап, кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлаған.\nФәнни эҙләнеүҙәр өлкәһе: инвалидар , ҡарттар һәм инфекцион аурырыуҙар һәм башҡа категориялы граждандар менән медик-социаль эш алып барыу.\nТөп уҡытыу курсы: медицина белеменең нигеҙҙәре һәм балалар һаулығын һаҡлау.\nАхметченко Зәйтүнә Алексей ҡыҙы - өлкән уҡытыусы\nБашҡорт дәүләт медицина институтын юриспруденция специальносы буйынса тамамлаған. Кафедрала 33 йылдан ашыу эшләй.\n90 ашыу фәнни мәҡәлә авторы, авторлылыҡ таныҡлығы бар.\nРәсәй Федерацияһының Мәғариф министлығының Почет грамотаһы менән бүләкләнгән. Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы менән берлектә яңы белгестәр әҙерләүҙә уңышлы эш иткәне өсөн Почет грамотаһына ла эйә.\nФәнни эҙләнеүҙәр: кеше организмына экотоксикаттар йоғотһонон коррекциялау һ.б.\nҒәйнуллина Элина Нур ҡыҙы – кафедра ассистенты\n2002 йылда БДПУ-ның психология һәм педагогика факультетын ҡыҙыл диплом менән тамамлаған. Кафедрала 2005 йылдан алып эшләй. 2010 йылда кандидатлыҡ диссертацияһын яҡланы.\nФәнни эҙләнеүҙәр өлкәһе: кешенең ғәҙәттән тыш хәлдәрҙә үҙен тотоу психологияһы, терроризм психологияһы, валеология, һаулыҡ һаҡлау социологияһы.\nТөп уҡытыу курсы: йәшәү хәүефһеҙлеге\nМурова Вероника Анатолий ҡыҙы – лаборант\nШибеева Людмила Анатолий ҡыҙы - өлкән лаборант


Шәп бүләк — Мәскәүгә сәйәхәт! » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Спорт һәм туризм » Шәп бүләк — Мәскәүгә сәйәхәт!\nШәп бүләк — Мәскәүгә сәйәхәт! 23.01.2018 // Спорт һәм туризм\nБер мәл хәләл ефетем: “Илебеҙҙең берәй ҡалаһына барырға тәҡдим итһәләр, ҡайһыһын һайлар инең?” — тип ҡуйҙы. Белә ул Мәскәү тип һаташҡанымды, тиккә һорамайҙыр. Ысынлап та, бер нисә көндән юлға әҙерләнергә ҡушты. Декрет ялында ултырыуыма дүрт йыл булып килә, тамам мүкләнеп бөткәнмен, тормошома яңы һулыш кәрәк! Күңелем ҡанатланып китте. Балаларҙы ышаныслы ҡулға – өләсәһе менән ҡартатаһы ҡарамағына тапшырып, мажаралар артынан мауыҡтырғыс сәйәхәткә юлландыҡ.\nҠыҙыл майҙан –\nИртәнге сәғәт 8-ҙә Рәсәйҙең баш ҡалаһындағы “Внуково” аэропортына килеп төштөк. Өфө беҙҙе һыуығы менән оҙатып ҡалғайны, ә ап-аҡ томанға сорналған Мәскәүҙә көн йылы, минус биш градус самаһы. Мәскәү тиһәң, иң алда күҙ алдына Кремль килеп баҫа. Шуға ла тәүҙә баш ҡалабыҙҙың йөрәгенә – Ҡыҙыл майҙанға юлландыҡ. Бар ерҙә Яңы йыл һулышы һиҙелә: матур шыршыҡайҙар биҙәлгән, уйынсыҡтар-тәтәйҙәр ялтырай, уттар йымылдай. Тик ҡар юҡ, йәм-йәшел үлән ята. Майҙанда яңғыраған классик йырҙар кәйефте бермә-бер арттырҙы.\nҠыҙыл майҙанда халыҡтың күплеге таң ҡалдырҙы. Ниндәй генә милләт вәкилдәре юҡ бында?! Япон ҡыҙҙары фотоға төшә, французса һөйләшкән йәштәр күренә, микрофон тотоп камера алдында ниҙер һөйләгән инглиздәр тора, ҡара тәнлеләр, Урта Азия халҡы күп. Ә иң йыш осрағаны – ҡытайҙар. Улар бер-береһенә шул хәтлем оҡшаған, кейемдәре лә бер иш кеүек. Ҡайҙа ла шул бер үк төркөм арттан эйәреп йөрөгәндәй тойола башланы хатта. Сылбыр кеүек һуҙылған оҙон сиратҡа юлыҡтыҡ. Был ни ғәләмәт, тип аптырап торһаҡ, халыҡ Ленин мавзолейына инергә йыйылған. Дүшәмбе һәм йоманан тыш, ул көн һайын иртәнге сәғәт 10-дан төшкө сәғәт 1-гә тиклем эшләй икән. Кремль стенаһы буйында Сталиндың ҡәбере урынлашҡан.\nБыл тирә иҫтәлекле урындарға бай. Ошонда ғына Сенат һәм Спасск башняларын, Ҡаҙан сиркәүен, Василий Блаженный соборын күрергә мөмкин. Александр баҡсаһындағы Билдәһеҙ һалдат хөрмәтенә тоҡандырылған Мәңгелек ут һағышландырҙы.\nЕвропала иң бейек һаналған Мәскәү мәсетенә аяҡтар үҙенән-үҙе юлланды. Ул Мәскәүҙә иң ҙуры. Мөһабәт бинаға үтеү менән күңелде һиллек һәм рәхәтлек биләне. Ығы-зығылы ҡала уртаһында урынлашҡан Алла йорто тыныслыҡ утрауындай тойолдо. Һәр яҡтан уйланылып төҙөлгән, бик зауыҡлы, матур. Уның өсөнсө ҡатында бай музей урынлашҡан. Унда, оҙайлы реконструкциянан һуң мәсеттең ҡайтанан асылыу хөрмәтенә, Чечня Башлығы Рамзан Ҡадиров бүләк иткән Мөхәмәт (с.ғ.с.) пәйғәмбәрҙең сәс бөртөгө һаҡлана. Ул мосолман донъяһының бөйөк ҡомартҡыларының береһе һанала. Музейҙа үҙенсәлекле изге яҙмалар менән дә танышырға мөмкин.\nБашҡортостан йәштәре бирешмәй\nБыл ҡала үҙенең уҡыу йорттары менән дан тота. Башҡортостандан иһә өс мең ярымдан ашыу студент белем ала. Яҡташтарыбыҙ ни хәлдә икән? Сит яҡта республика йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтермәйҙәрме? Ошо һорауҙарға яуап эҙләп, Бауман исемендәге Мәскәү дәүләт техник университетында белем алған Нәркәс Йәнтүрина һәм Әнүәр Бикмәтов менән осраштыҡ, улар үҙҙәренең тормошо хаҡында һөйләне.\nБашҡорт йәштәрен “Мәскәү һәм Санкт-Петербург ҡалаларындағы Башҡортостан студенттары һәм аспиранттары төбәк-ара ассоциацияһы” ойошмаһы (етәксеһе Азат Баҙранов) берләштерә. Унда тыуған йорттарына һирәк ҡайтҡан ҡыҙҙар һәм егеттәргә төрлө кимәлдәге ярҙам күрһәтелә, фәһемле саралар ойошторола. Уҡыуҙары һүлпән барғандар менән һөйләшеүҙәр ҙә алып барыла. Бигерәк тә беренсе курс студенттарына күп иғтибар бүләләр. Уларға хатта ҡаланы өйрәтеү маҡсатында мауыҡтырғыс квест үткәрәләр. “Илһам” студияһы һәләттәрҙе асырға ярҙам итә, “Алтын ай” бейеү түңәрәге, “Аҡ тирмә” башҡорт милли мәҙәни клубы, “Заман” этно-проекты эшләй. Яҡташ студенттарыбыҙҙың үҙ-ара саф башҡортса һөйләшеүе, татыу һәм берҙәм булыуы һөйөндөрҙө. Ҡыҫҡаһы, балаларын Мәскәүгә уҡырға ебәргән ата-әсәләрҙең күңеле тыныс булһын.\nБөйөк ил рухын тойҙоҡ\nИкенсе көндә Халыҡ хужалығы ҡаҙаныштары күргәҙмәһе (ВДНХ) майҙанына барҙыҡ. Совет заманының идеалы һәм символы һаналған “Эшсе һәм Колхозсы” монументаль һәйкәле алыҫтан уҡ күҙгә ташланды. Ураҡ тотҡан колхозсы менән сүкешле эшсе һынына тәрән мәғәнә һалынған. Уның бейеклеге, постаменты менән бергә, 35 метр самаһы тәшкил итә, ауырлығы – 185 тонна.\nБөтә Союз ауыл хужалығы күргәҙмәһен Совет власының егерме йыллыҡ юбилейына арнап асыу ниәтләнә. Шунан СССР-ҙың иң яҡшы архитекторҙары эшкә керешә. Ил составындағы республикалар үҙ-ара сәмле ярышып, ошо ерҙә биналар ҡалҡытҡан. Хатта ҡайһы берҙәре үтә лә тырышып ташлаған, бының өсөн тәнҡит утына эләккәндәр. Архитектура ҡоролмалары һәр социалистик республиканың йолаһын, йәшәйешен сағылдырған. Йылдар дауамында күргәҙмә тағы ла нығыраҡ байытылған. Бигерәк тә “Американы ҡыуып етәйек һәм уҙып китәйек” лозунгыһы аҫтында йәшәгәндә, бында күп төҙөлөштәр бара. Совет донъяһының өҫтөнлөктәрен мөмкин тиклем сағыуыраҡ күрһәтергә тырышалар. Күргәҙмәнең исеме төрлөсә үҙгәртелгән, әммә маҡсаты бер көйө ҡалған. Билдәле булыуынса, хеҙмәт алдынғыларына ошонда эләгеү бәхете тәтегән. Төпкөл башҡорт ауылдарында тир түккән һауынсы, игенсе һәм башҡа намыҫлы хеҙмәтсәндәрҙең дә бында тәбрикләнеүен яҡшы беләбеҙ. Бөгөн үҙенсәлекле архитектура комплексы күптәрҙең яратҡан урынына әүерелгән. Әле лә Әрмәнстан, Ҡырғыҙстан, Украина, Ҡаҙағстан, Беларусь, Абхазия, Азербайжан һәм башҡа дәүләттәрҙең павильондары эшләй, унда халыҡтарҙың көнкүреше менән танышырға, сувенирҙар алырға мөмкин.\nБыл майҙанда үткәндәр еле асыҡ тойомланды. Хеҙмәт һөйөүсәнлек, эшсе һөнәрҙәренә ҙур ихтирам, берҙәмлек, ниндәйҙер күңел көрлөгө, сәмле ярыш рухы һиҙелде. Ошо ерҙе иңләгәндә оло быуындың уҙған эпоханы ни өсөн һағыныуын бик яҡшы төшөндөм. Хәҙерге заманда ниндәй тойғоларға ҡытлыҡ кисергәнебеҙҙе лә белдем. Нәҡ ошонда илебеҙҙең бөйөклөгө асыҡ тойола, ни өсөн аҫтыртын ғына теш ҡайраусыларҙың беҙҙән шөрләүен, ә икенселәрҙең беҙгә һыйыныуын нығыраҡ аңлайһың. Бында уҡ ойошторолған Рәсәйҙең Ҡораллы Көстәренә арналған күргәҙмә ошо фекеремде тағы ла нығыраҡ дәлилләне.\nВДНХ биләмәһендә океанография һәм диңгеҙ биологияһы өлгөләре – “Москвариум” урынлашҡан. Унда ун ике меңгә яҡын диңгеҙ хайуаны (шул иҫәптән, кит, дельфин, акула, морж һ.б.) менән яҡындан танышырға мөмкин.\nСовет халҡының юғары ҡаҙанышы иҫтәлегенә ҡоролған “Йыһанды яулаусыларға” монументы ла сикһеҙ ғорурлыҡ хисе уятты. 250 тонналыҡ ҡорос конструкция 1964 йылда урынлаштырылған. Шулай уҡ унда легендар космонавтар, ошо өлкәлә эшләгән ғалимдар һәм конструкторҙар һынландырылған, ә төп урында космонавтиканың “атаһы” Константин Циолковский һәйкәле тора. Шул тирәлә генә тематик мемориаль музей ҙа бар.\nАртабан минең өсөн хөрмәтле шәхес, СССР-ҙың халыҡ артисы Юрий Никулин эҙҙәрен юллап, “Цветной бульвар”ға атланыҡ. Бында ул оҙайлы йылдар эшләгән Никулин исемендәге Мәскәү циркы бар. Бина алдында артистың һәйкәле урын алған. Бөгөн был цирк менән уның улы етәкселек итә. Юрий Никулин күптәргә бары шаталаҡ клоун һәм комик актер булараҡ таныштыр. Автобиографияһын уҡып сыҡҡандан һуң, ул миңә бөтөнләй икенсе яғы менән асылды. Фин һәм Бөйөк Ватан һуғыштарын үткән мәшһүр артист үҙенең, шулай уҡ яҙмыш юлында осраған кешеләрҙең тормошо хаҡында тыйнаҡ ҡына бәйән итә. Яҙмаларында Совет гражданының ғәҙәти көнитмеше, ауырлыҡтары һәм ябай ҡыуаныстары сағыла.\nОшо көндә егермегә яҡын саҡрымды тәпәйләгәнбеҙ. Тик тамсы ла арытманы, күңел көр, кәйеф шәп. Мәскәүҙә аҙым һайын тиерлек махсус ойошторолған экскурсия туры тәҡдим итәләр. Тик уның менән файҙаланманыҡ, беҙгә ҡаланы үҙебеҙсә асыу күпкә ҡыҙыҡ ине.\nСәйәсәт донъяһын да күрҙек\nМәскәүҙәге өсөнсө көн дә иҫтәлекле ваҡиғаларға бай булды. Иртәнсәктән яҡташыбыҙ, Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаты Зариф Закир улы Байғусҡаров менән осрашырға ниәтләгәйнек. Тәүҙә уның ярҙамсыһы Вячеслав Дәүләт Думаһы бинаһы буйлап экскурсия ойошторҙо. Ул 2014 йылдан алып ошонда эшләй, депутаттарҙы яҡындан белеп бөткән. Алсаҡ һәм ябай егет бер генә һорауыбыҙҙы ла яуапһыҙ ҡалдырманы. Киң мәғлүмәт саралары аша ғына белгән сәйәсмәндәрҙе икенсе яҡтан асып һалды.\nДәүләт Думаһында ла Яңы йыл кәйефе һиҙелә. Байрам символдары, ҡупшы шыршылар бындағы етди мөхиткә йәм бирә. Коридорҙа билдәле сәйәсмәндәр менән йөҙгә-йөҙ осрашыу тулҡынландырғыс булды. “Берҙәм Рәсәй” партияһы биләгән ҡаттарҙа рәсмилек, эшлеклелек хөкөм итә. “Ғәҙел Рәсәй” партияһы кабинеттары ла әллә ни айырылманы. Ә бына үҙенең ҡыҙыу сығыштары менән дан тотҡан, әсе һүҙле Владимир Жириновский етәкләгән “ЛДПР”-ҙар ултырған ҡат ҡырҡа башҡа сүрәттә. Ултырыштар залы биҙәлеше йәштәрсәрәк, иркенерәк стилдә башҡарылған. В. Жириновскийҙың кабинеты ишегендә көлдөргөс яҙыуҙар күренде. “Ә ул тормошта ла шундай кешеме?” тигән һорауға, гидыбыҙ: “Юҡ, телевидениела ғына ул шулай, ә ысынында иһә тыныс һәм тотанаҡлы”, – тине. Владимир Вольфовичтың улы Игорь Лебедев та бында эшләй (фамилияһы – әсәһенеке. Ниңә улай, тигән һорауға Вячеслав “иғтибар йәлеп итмәһен өсөндөр” тип кенә әйтте).\n“КПРФ” партияһының эш кабинеттарында ниндәй төҫ һәм рух хакимлыҡ иткәнен үҙегеҙ ҙә аңлап тораһығыҙҙыр. Унда хатта ҡыҙыл пианино ҡуйылған, Ленин портреты, СССР символикаһы һәм плакаттары урын алған. “Элек был партия ағзалары күп ине, хәҙер сафтары һирәгәйә”, – тип билдәләне Вячеслав.\n“Эшең бик ҡыҙыҡлы, сәйәси тормошто яҡындан күреп-белеп йөрөйһөң, депутат ярҙамсыһы булыу, әлбиттә, мәртәбәле, тик бик ауырҙыр?” тигәнгә ул: “Беләһеңме, депутаттың ниндәй кеше булыуына ҡарап, – тип йылмайҙы. – Ҡайһылары әллә ни әүҙем түгел, тимәк, ярҙамсыға ҙур бурыс йөкмәтелмәй. Ә бына Зариф Закир улы эште ҡуша-а-а. Ул — тынғыһыҙ, талапсан һәм эшһөйәр кеше. Мәҫәлән, ҡайһы бер депутаттар биш йыл эсендә бик һирәк сығыш яһай. Ә Зариф Байғусҡаров йылдан ашыу хеҙмәт дәүерендә ҡырҡҡа яҡын сығыш яһап өлгөрҙө, күп тәҡдимдәр әҙерләне. Бер көнөн, хатта сәғәтен юҡҡа уҙғармай, бик күп мәсьәләләрҙе хәл итә. Етәксем шулай булғас, миңә ҡул ҡаушырырға тура килмәй”.\nВячеслав Дәүләт Думаһындағы журналистар бүлмәһен күрһәтте, улар хаҡында мәрәкә һөйләп, көлдөрөп тә алды. Көндәрен тик рәсми хәбәрҙәр яҙып уҙғарған хеҙмәттәштәремде йәлләп ҡуйҙым. “Ә бында касса, ошонан депутатҡа илебеҙҙең теләгән еренә билет алырға була. Әйткәндәй, уларҙың юл сығымын дәүләт ҡаплай. Миңә берҙе Байғусҡаровтан шелтә эләкте, – тине ул. – Ул үҙенә Өфөгә тиклем самолетҡа билет алыуымды һораны. Мин ни, ғәҙәттәгесә, депутаттарға тейешле бизнес-класҡа алдым. Эйе, ул ҡыйбатыраҡҡа төшә... Зариф Закир улы был хаҡта белеп ҡалғас, дәүләт аҡсаһын әрәм-шәрәм итәһең, тип шелтә сәпәне. Ул эконом-класс менән ҡуллана, халыҡ араһында йөрөй. “Мәскәү — Өфө” рейсы менән йыш файҙаланғас, авиакомпанияның махсус ташламаһын ала. Ғөмүмән, етәксем һаҡсыл һәм ябай. Депутаттарға тәғәйен өҫтөнлөктәрҙән, артыҡ сығымдарҙан баш тарта”.\nЭкскурсиябыҙ тамамланғас, Зариф Закир улының кабинетына барҙыҡ. Ул башкөллө эшкә сумған, телефондан һөйләшә ине. Беҙгә ултырырға ымланы. Әңгәмәһен тамамлағас, хәлдәребеҙҙе, ҡала тураһында тәьҫораттарыбыҙҙы һорашты. Шунан үҙенең яңылыҡтары менән уртаҡлашты.\n— Әле генә Күгәрсен районының Мораҡ ауылында тулыһынса йыһазландырылған 3D кинотеатры булдырыу хаҡында һөйләштем. Халыҡҡа оҡшар, тип уйлайым. Күптән түгел ошо райондың Ҡалдар мәктәбенә егерме биш урынлыҡ мәктәп автобусы бирелде. Беләһегеҙме, ул тулы приводлы, тимәк, ҡар-буранда батып ултырмаясаҡ. Уның иҙәненә балалар тайып ҡоламаһын өсөн махсус ҡапланма һалынған, портфелдәрҙе ҡуйырға кәштәләре бар хатта, уҡыусылар йонсоп йөрөмәҫ инде, – тине ул, ҡыуанып.\n– Ә һеҙгә ярҙам һорап йыш мөрәжәғәт итәләрме? — тинем.\n– Эйе, бик күп мөрәжәғәт ҡабул итәм. Мөһимдәрен мөмкин тиклем тиҙерәк хәл итергә тырышабыҙ. Бына Бөрйән районында ете йыл самаһы суд-медицина экспертизаһы хеҙмәте юҡ икән. Халыҡ иһә вафат булған яҡын кешеһен үҙ көсө, аҡсаһы менән 135 саҡрым алыҫлыҡтағы Белорет ҡалаһына алып барырға мәжбүр. Етмәһә, ҡайһы саҡта унда ҡабул итмәгәндәр, ҡайғы кисергән кешеләр өҫтәмә ҡыйынлыҡтар менән осрашҡан. Әле был проблема хәл ителеү өҫтөндә.\nБаймаҡ районының Темәс ауылы халҡы яндарында ғына таш сығарыуға, урман ҡырҡыуға, унда эшләүселәрҙең баш-баштаҡлығына зарланғайны. Хәлде шәхси контролгә алды, бер нисә дәүләт инстанцияһы менән берлектә тикшереүҙәр уҙғарылды. Һөҙөмтәлә шул асыҡланды: егермеләгән ойошма һәм эшҡыуар шундай законһыҙ эш менән асыҡтан-асыҡ шөғөлләнгән. Улар сығарылған таш күләмен йәшергән, тыйылған урында ағас ҡырҡҡан, файҙаланылған ергә рекультивация үткәрмәгән, һалым түләмәгән. Урындағы халыҡҡа ауырға тура килгән, таш сығарған йөк машиналары юлдарҙы йырғыслаған, мал-тыуар соҡорға төшөп ҡазаланған, бесәнлектәр юҡҡа сығарылған. Бөгөн законды һанламаусыларға ҡарата административ һәм енәйәт эштәре ҡуҙғатылды. Ошондай уҡ проблема Учалы, Әбйәлил һәм Белорет райондарында бар, тейешле саралар күреләсәк.\nСибай филармонияһы еңел булмаған осор кисерә. Бина янғын арҡаһында зыян күргәйне, һаман да тергеҙелмәй, артистарға шарттар юҡ. Киләһе йыл филармонияға яңы һулыш индерелер, тигән ышаныстамын. Әйткәндәй, яңыраҡ ҡаланың “Ағинәйҙәр” ойошмаһы вәкилдәре килеп китте. Сәй табыны янында матур итеп һөйләшеп ултырҙыҡ. Эй дәртле лә инде апай-инәйҙәребеҙ! Йәштәрҙе тәрбиәләүгә, халыҡ ижадын үҫтереүгә ҙур көс һалыуҙары өсөн уларға рәхмәт.\n“Депутат, ярҙам ит, тип маҙаһыҙлаусылар ҙа етерлектер?” тип һорауыма Зариф Закир улы:\n– Ҡулдан килгәнсә ярҙам итергә тырышам, шулай ҙа бар һорауҙарға ла иғтибарымды йүнәлтеп өлгөрә алмайым. “Теге ваҡыт ярҙам иткәйнең, тағы ла булышлыҡ кәрәк”, – тип ваҡ-төйәк менән әрһеҙләнеп йөрөгәндәр ҙә осрай, – тип яуапланы.\nӘңгәмәсебеҙҙең йәнә телефоны шылтыраны. Ил кимәлендәге депутаттың мәшәҡәте күп, ә беҙ маҙаһыҙлайбыҙ уны, йөрө инде ҡыҙыҡһыныусан күңелеңдең ҡоло булып, тип үҙемде эстән битәрләйем. Шул арала Зариф Закир улының иғтибары тағы беҙҙә. “Ә ниңә бында ултырабыҙ? Әйҙә әле, буфетҡа төшәйек”, – тип беҙҙе сәй эсергә әйҙүкләне. Юл ыңғайында Липецк өлкәһенең ауыл хужалығына арналған күргәҙмә менән таныштыҡ. “Киләсәктә ошонда Башҡортостан туризмын сағылдырған күргәҙмә ойошторорға ниәтләйбеҙ”, – тигән уйы менән уртаҡлашты яҡташыбыҙ. Ысынлап та, шәп булыр ине. Республикабыҙ үҙенең иҫ киткес тәбиғәте, шифахана-ял йорттары менән дан тота. Бар илгә күрһәтерлек хозурлыҡтарыбыҙ етерлек. Был сара эске туризмды үҫтереүгә этәргес көс бирер ине.\nТәмлекәстәр менән сәй эсә-эсә әңгәмәбеҙҙе дауам итәбеҙ. Телемде ҡысыттырған һорауҙы биреүҙән тыйыла алманым:\n– Зариф Закир улы, һеҙ йә Мәскәүҙә, йә эш сәфәре менән Башҡортостан райондарында йөрөйһөгөҙ. Ә ғаиләгеҙ? Бик һағынып бөтәләрҙер үҙегеҙҙе.\n– Шулай шул. Өс сәғәткә күрешһәк тә, яҡшы әле. Ғаиләмде Мәскәүгә күсерергә уйлап ҡуйғайным, тик уларҙы башҡорт мөхитенән айырғы килмәй. Мәскәү — матур һәм уңайлы ҡала, ул кешегә киң офоҡтар, ҙур бейеклектәр аса. Ғаиләм шуға күнегеп, республикаға кире ҡайтмаҫ, тип хафаланам. Уларҙың Башҡортостанда йәшәүен теләйем. Тағы ла тормош иптәшемә (Гөлназ Фәрит ҡыҙы Ҡолһарина. – авт.) “Тамыр”ҙан китергә тура килһә, балалар телеканалының киләсәге борсой, — тине ул. — Шул мөхиттә үҫкән ҡыҙым Гәлсәр сәнғәт юлынан барырға хыяллана. Ул бүлмәһенә бикләнеп ала ла йырлай, фортепианола уйнай, ғөмүмән, музыка менән күп шөғөлләнә. Улым Урал ҡурайҙа уйнай. Күптән түгел “Атай, хәрби кеше булайым микән, әллә архитектормы?” тигән һорау бирҙе. Архитекторлыҡҡа һәләте барҙыр, тип уйлайым, “Лего”нан бик ҡатмарлы ҡоролмалар төҙөп ҡуя.\nТеманан бер аҙ ситкә китеп, “Ә һеҙ башҡорт матбуғатын уҡыйһығыҙмы?” — тип һорап ҡуйҙым.\n– Әлбиттә! Оло кинәнес менән республика баҫмаларын уҡып барам. Тик бөгөнгө хәлдәре, тираждары кәмеүе күңелде ҡыра. Был хаҡта Башҡортостандың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт агентлығы етәкселеге менән һөйләшеп алғайныҡ, сара күрергә кәрәк. (Зариф Закир улы, һеҙҙең ниндәй шәхси саралар күргәнегеҙҙе беләбеҙ. Депутаттың Өфөләге ярҙамсыһы Регина ҡолағыбыҙға төшөрҙө инде – әңгәмәсебеҙ үҙ аҡсаһына халыҡҡа “Йәшлек”, “Башҡортостан”, “Киске Өфө”, “Аҡбуҙат” баҫмаларын күпләп яҙҙырған. Бәлки, башҡа етәкселәребеҙ ҙә унан өлгө алыр? – авт.)\nҺүҙ артынан һүҙ сығып, байтаҡ ваҡыт үтеп тә киткән. Тыуған иле, республикаһы өсөн янып-көйгән шәхескә ҡарата ихтирамым бермә-бер артты. Зариф Байғусҡаров кеүек ир-уҙамандар барҙа киләсәгебеҙ өмөтлө. Осрашыуҙан күңелдә йылы тойғолар ҡалды.\nХрусталев менән Ургант Баймаҡҡа килерме?\nИван Ургант тигән шәхесте беләһегеҙме? Ул – актер, йырсы, шоумен, “Беренсе” телеканалда “Киске Ургант”, “Смак” тапшырыуҙарын алып бара. Йоҡомдан яҙҙырған кеше ул (фәстерәм бер аҙ, шулай ҙа дөрөҫлөк бар – яратҡан тапшырыуым төндә эфирға сыға). Иван Андреевич етди темаларҙы оҫта һөйләп, йылмайта ала, төртмә телле, юмор тойғоһо бар, ә буй-һыны! Иҫең китер... (Ҡыҙҙар, ул өйләнгән!)\n“Киске Ургант” тапшырыуына Рәсәй һәм сит илдең кино, спорт, шоу-бизнес “йондоҙҙары”, хатта сәйәсмәндәр саҡырыла, төрлө музыкаль төркөмдәр сығыш яһай. Иван Ургант улар менән йәнле әңгәмә алып бара. Теләгән кеше был тапшырыуҙа тамашасы сифатында бушлай ҡатнаша ала. Бары бер аҙна алдан заявка ебәрергә кәрәк. Саҡырыу ҡулда, беҙ ҙә Ургантҡа ҡунаҡҡа юлландыҡ.\n540 метр оҙонлоғондағы “Останкино” телебашняһын ориентир итеп килдек. Ул бейеклеге буйынса донъяла унынсы урында тора икән. Эргәлә генә “Союзмультфильм” бинаһы күренде.\n“Останкино” фойеһында беҙҙең кеүек үк тамашасылар байтаҡ йыйылған. Документтарыбыҙҙы тикшергәс, “Киске Ургант” тапшырыуы төшөрөлгән студияға инеп ултырҙыҡ. Билдәле актер, алып барыусы Дмитрий Хрусталев һәр беребеҙҙе шат йылмайып ҡаршыланы (күптәрегеҙгә “ТНТ” телеканалы аша таныштыр). Камера һәм башҡа ҡорамалдар әҙерләнгәнсе, ул тамашасылар менән һөйләште.\n– Мин күп ерҙәрҙә булғаным бар. Кем ҡайҙан килде, аяғым баҫмаған ҡала ҡалғанмы икән? – тине ул.\nӘйҙә, бер мәрәкә булһын тип, “Баймаҡ!” тинем. Ишетте Дмитрий Хрусталев, ҡашын төйөп:\n– Баймак?! Нет, я там не был. А где это?\n– В Башкортостане.\n– Вот в Уфе был, а в Баймаке нет.\n– Приезжайте в гости с Ургантом, вам понравится!\nУл яуап итеп йылмайып ебәрҙе, халыҡ ҡул сабырға кереште. Килһәләр, күрһәтер инек уларға беҙҙең яҡтағы ҡунаҡсыллыҡты, Мәскәүгә ҡайтҡылары ла килмәҫ ине.\nБыл көндә ике тапшырыу эфирға әҙерләнде. Үҙеңде студияла түгел, ә концертта ултырғандай хис итәһең. Барыһы ла бер дублдә төшөрөлә. Уйын-көлкө гөрләп тора. Камера туҡтап торған арала тапшырыуҙың дәртле командаһы һәм “Фрукты” төркөмө күңелебеҙҙе аса. Иван Ургант экрандағы кеүек үк йылмаяҡ, тамашасылар менән ихлас һөйләшә, көлдөрә.\nТапшырыуҙа ҡунаҡта Рәсәйҙең халыҡ артисы, йырсы Валерия менән уның ире Иосиф Пригожин, шулай уҡ фигуралы шыуыу буйынса Рәсәй чемпионы Татьяна Навка, легендар йырсы Виктор Цойҙың улы Александр Цой һәм “T-Fest” төркөмө булды.\nБыл саранан иҫ киткес ҙур ҡәнәғәтлек тойғоһо алдыҡ, бер юлы күп билдәле шәхестәрҙе яҡындан күреүебеҙгә, улар менән аралаша алыуыбыҙға шатландыҡ. Шулай уҡ үҙеңде илдең төп телеканалы аша ҡарау мәртәбәле булды.\nУргант менән хушлашҡас, Мәскәүҙә “текә” һәм модалы һаналған урынға барҙыҡ. Популяр йырсы Тимати (ысын исеме Тимур Илдар улы Юнысов) асҡан “Black Star Burger” рестораны йәштәр араһында киң билдәле. Ресторан тип аталһа ла, ул ғәҙәти тәғәмхананан әллә ни айырылмай. Халыҡ бынан өҙөлмәй, мосолман ҡыҙҙары һәм егеттәре лә күренә. Баҡтиһәң, бында хәләл ризыҡ та бар икән. Хаҡтар үтә “тешләшмәй”, шулай уҡ йырсының автографы менән футболкалар ҙа һатыла.\nМәскәүҙәге өсөнсө көн дә бер тында үтте. Ниәттәребеҙ тормошҡа ашты, ҡайтырға ваҡыт тип, “Шереметьево” аэропортына юл тоттоҡ. Метро, автобус һәм самолет. Бер сәғәт тә ҡырҡ минуттан гүзәл Өфөбөҙгә килеп тә төштөк. Ул меңәрләгән уттары менән балҡып ҡаршыланы, әйтерһең дә, һине йәнә күреүгә шат ине. Уның һалҡыны өшөтмәне, киреһенсә, күңелгә рәхәтлек бирҙе. Мәскәү ни тиклем мауыҡтырғыс булмаһын, үҙебеҙҙең баш ҡалабыҙ күпкә яҡын һәм ҡәҙерле.\nМәскәү әйҙәһен юлдарға\nӘгәр ҙә мөмкинлек тыуһа, мотлаҡ Мәскәүҙе күрергә кәңәш итер инем. Бындай сәйәхәт йөрәккә дәрт-дарман өҫтәй, бөйөк Рәсәй өсөн ғорурлыҡ хисен уята. Шуны билдәләргә кәрәк: унда барып-ҡайтыу кеҫәгә ныҡ һуҡманы. Самолет менән йөрөү күпкә отошло, беренсенән, ваҡыт экономиялана, икенсенән, осһоҙораҡҡа тура килә. Авиакомпания сайты аша 1450 һумлыҡ билет алырға мөмкин (тик әйбереңдең ауырлығы биш килограмдан артмауы шарт). Сағыштырыу өсөн: поездың плацкарт вагонына хаҡ кәмендә өс мең ярым һум, етмәһә, ике тәүлеккә яҡын барырға кәрәк.\nЙәшәү мәсьәләһенә килгәндә, ҡунаҡханала бер төн уҙғарыу уртаса биш-алты мең һумға төшә. Ә ятаҡ бүлмәһен хәтерләткән хостелда бер тәүлек йәшәү 600 һумға бәйәләнә. Әгәр ҙә Мәскәүҙә таныш студенттарығыҙ булһа, тағы ла анһатыраҡ. Ғәҙәттә, университеттың үҙенең ҡунаҡ йорто була, унда хаҡтар күпкә түбән, шарттар ҙа яҡшы.\nҠала буйлап метрола йөрөү отошло. Был транспорт етеҙ генә теләгән урыныңа еткерә. “Тройка” картаһын алһаң, юл хаҡы 35 һум була, ә унһыҙ – 55 һум. Мәскәүҙә аҙашыу мөмкин түгел, һәр ерҙә күрһәткестәр бар. Итәғәтле генә ярҙам һораһаң, берәү ҙә баш тартмаҫ.\nТамаҡ ялғауға килгәндә, ышаныслы урындарҙа ашау хәйерле. Ниндәйҙер лавка-киосктан алынған ризыҡ һаулыҡ өсөн хәүефле булыуы ихтимал. “Пятерочка”, “Магнит” кеүек магазиндарҙағы хаҡтар беҙҙәге кеүек, тик һөт ризыҡтары һәм икмәк күпкә ҡыйбат.\nМәскәүҙә күҙгә ныҡ ташланғаны – ҡайҙа ғына барһаң да, һиңә нимәлер һатырға тырышалар, ниндәйҙер хеҙмәт тәҡдим итәләр. Бигерәк тә электричкала ундай кешеләр күп бәйләнә. Хәйерселәр, еңел аҡса артынан ҡыуыусылар күп осраны. Артыҡ һүҙ ҡуйыртмай, ҡәтғи генә “юҡ” тиһәң, берәү ҙә һине бимазаламаҫ. Транспортта кеҫә ҡараҡтары ла йөрөй. Алдыңды-артыңды ҡарап, һәр аҙымыңды алдан уйлаған осраҡта, был ҡала онотолмаҫлыҡ матур хәтирәләр бүләк итер.


Ҡатын-ҡыҙ бәхете – яҡшы ир ҡулында\n29 Апрель , 12:44\n“Атай һөйөүен тойоп үҫеү мөһим”\n“Бәхетле булыуың хаҡында уңға-һулға һөйләп йөрөмә – күҙ тейер”, тиҙәр. Динебеҙ ҡанундары нигеҙенә лә шул мәғәнә һалынған. Шулай ҙа, бөгөнгө тормошома шөкөр итеп, ырыҫ серҙәре менән уртаҡлашырға ниәт иттем.\n...Беҙ апайым менән әсәйем тәрбиәһендә үҫтек. Атайыбыҙ хаҡында шуны ғына белә инем: ул, ғаиләбеҙҙе ташлап, икенсе ҡатынға сығып киткән, алыҫта – ҡала яғында йәшәй. Өләсәйем әйтеүенсә, булдыҡһыҙ, бешмәгән кеше булған. “Аҡса табырға ла эшкинмәне. Ярай әле әсәйең ваҡытында ҡотолдо”, – тиер ине.\nБәләкәйҙән йорт-ихаталағы барлыҡ ауыр эшкә егелдек. Әсәйем туҡтауһыҙ зарланыр, йыш ҡына сығырынан-сығып туҙыныр, әрләр ине. Ауыр тормошонда ниңәлер гел беҙҙе ғәйепләне. “Бына һеҙ булмаһағыҙ...”, “ошолар тип ғүмерем заяға үтте”, “атайығыҙ һымаҡ әҙерҙе көтөп...” – шундай һүҙҙәрҙе көн дә тиерлек ишетә инек. Ир тигәнде ен һымаҡ күреп буй еткерҙек.\nТуғыҙынсы кластан һуң башҡа уҡыманым. Әсәйемдең янында ҡалыу мөмкин булмағас, ҡалаға эш эҙләп китеп, тәүҙә баҙарҙа тауар ташыуҙа ярҙамлашып йөрөнөм, унан бер йылдан сауҙа үҙәктәренең береһенә йыйыштырыусы итеп алдылар. Шунда үҙем кеүек хеҙмәт күрһәткән бер ир менән танышып, күпмелер ваҡыттан һуң бергә йәшәй башланыҡ. Минең һымаҡ, ул да атайһыҙ үҫкән. Эш рәтен белмәүен, маҡсатһыҙлығын, “көн уҙһын, сабата туҙһын” тип йәшәүен алдан уҡ һиҙә инем инде. Фатирға түләү ваҡыты етһә, һәр ваҡыттағыса, аҡсаһы юҡ. Быға иҫе лә китмәй, оялмай ҙа. Минең арҡала йәшәп ятыуын уйлап та бирмәй кеүек. Ә эштән һуң мотлаҡ һыра тотоп ҡайтырға онотмай...\n“Ирҙәр кеше түгел” тигәнде бала саҡтан ишетеп үҫкәнгәлер, бер фатирҙа йәшәгән бәндәнең ҡылыҡтарына ғәжәпләнмәнем дә һымаҡ. Шундай булырға тейештер – ир бит, ләкин бер аҙҙан был әҙәм шешәләштәрен эйәртеп ҡайта, дәғүәмә ҡаршы ҡул күтәрә башлағас, сыҙамлығым һынды: сығып киттем...\nОшо ваҡиғанан һуң Таһирҙы осраттым. Дауаханала оҙаҡ ҡына ятырға тура килгәйне, шунда ул палаталашыма – әсәһенә – килеп йөрөнө. Икеһе араһындағы мөнәсәбәтте тәүҙә ныҡ аптырап күҙәттем. Ышанманым, ялған кеүек күренде. Егет әсәһенең янында йүгереп йөрөй, әйткән һәр һүҙен иғтибар менән тыңлай, кәйефен күтәрергә тырыша, хәстәрләй, борсола... Көн дә килеп тора, өҫтәүенә бер нисә тапҡыр шылтырата.\nМөләйем инәй ризығын минең менән һәр саҡ ихлас уртаҡлаша, дәртләндерергә ынтыла. Улы ла килгән һайын хәлемде белешә, “Нимә кәрәк – һорағыҙ, килтерермен. Бер ҙә уңайһыҙланмағыҙ”, – ти. Ошондай ғәжәп йылы мөхиттә үҙемде бөтөнләй икенсе, йәғни ҡәҙерле кеше итеп тоя башланым. Баҡһаң, беҙҙең, ҡатын-ҡыҙҙың, бөтә бәхете хәстәрлекле ир ҡулында икән. Ана бит, әсәй кеше олоғайған көнөндә улынан ҡайһындай оло хөрмәт күреп һөйөнә...\nҠыҫҡа ваҡыт эсендә иң яҡындарыма әйләнгән кешеләрҙән, шөкөр, Аллаһ Тәғәләм айырманы. Бына инде дүрт йылдан ашыу ҙур ғаилә булып бергә йәшәйбеҙ. Дин юлындағы ирем Таһир барыбыҙға ла – ҡәйнәмә, миңә, ике ҡыҙыбыҙға, туғандарына, әсәйемә (яңғыҙ ҡалған ҡәҙерлемде үҙебеҙгә күсереп алдыҡ) – ныҡлы терәк-таяныс. Аллаға шөкөр, элекке кеүек “Ҡайҙан аҡса алырға?” тип баш ватмайым, бар шөғөлөм – яҡшы әсәй, ҡатын, килен, ҡыҙ, хужабикә булыу. Гүзәл зат Раббыбыҙ тарафынан тап шуның өсөн яралтылған да бит.\nТәғәйенләнешем буйынса йәшәгәс, үҙемде асылып килгән сәскә кеүек тоям. Бөтә ерҙе йәмләгем, изгелеккә, нурға күмгем килә!\nБала сағымдан айырмалы, үҙемде башҡаларға кәрәкле итеп тоям хәҙер. Ҡыҙҙарыбыҙ менән атаһы араһындағы шул ҡәҙәр йылы мөнәсәбәтте күреп һөйөнәм. Эйе, бала яратылып үҫергә тейеш. Айырыуса атаһының һөйөүен тойоуы мөһим. Был – бәхеттең төп нигеҙе.\n...Изге Рамаҙанда йәнә күмәкләшеп ураҙа тотабыҙ, һәр таңды доғалар, матур теләктәр менән ҡаршы алабыҙ. Раббыбыҙ һәр йортҡа, ғаиләгә ошондай күңел тыныслығы, ырыҫ-бәрәкәт бирһен ине. Ир ҙә, ҡатын да үҙ урынында булһын. Бер-беребеҙҙе ҡәҙерләйек, бәхетле итергә тырышайыҡ.\n(Стәрлетамаҡ ҡалаһында йәшәгән ҡатындың һөйләгәндәренән).


24 Май 2019, 13:06\nҺәр кем үҙенең йәшәгән ере, эргә-тирәһенең матур, күркәм булыуын теләй. Красноусол ауылының Калмыков урамындағы 13-сө йортта йәшәүселәр “Йорт биләмәләрен төҙөкләндереү” программаһына ярашлы өйҙәр буялып, эскәмйәләр ҡуйылыуына, подъезд тәҙрәләре яңыртылыуына һәм асфальт түшәлеүенә шатланып бөтә алмай.\nБыл йортта йәшәүселәр үҙҙәре лә ҡулдан килгәнсә матурлыҡ булдырыуға тотонған. Анастасия Шапошникова, Татьяна Безовчук пластик һауыттарҙан фантазияларын һалып гөл һауыттары эшләп, сәскәләр ултыртып та ҡуйғандар. Хәҙер урамға ял итергә сыҡһаң, ултырыр урын да, һоҡланыр күренеш тә бар.


Башҡортостан парламентына 20 йыл\nОшо ваҡыт эсендә халыҡ мәнфәғәттәрен яҡлаусы власть органы байтаҡ үҙгәрештәр кисерә. Система камиллаша, структура яҡшыртыла, шулай ҙа бурыстар шул көйө ҡала.\nБөгөн Республика Парламенты Рәсәй кимәлендә абруйлы орган һанала. 2014 йылдан Башҡортостан парламентарийҙары закон проекттары тәҡдим итеү эшен яңы кимәлгә сығара. Хәҙер Ҡоролтай депутаттары тәҡдим иткән проектҡа Дәүләт Думаһындағы республика вәкиле лә ҡушыла. Был рәүешле хоҡуҡ даирәһендәге башланғыстарыбыҙҙың абруйы менән бер рәттән эш сифаты ла күтәрелә, тип билдәләй халыҡ һайланыусылары. Ғөмүмән, йылдан-йыл коллегаларыбыҙ төрлө яҡлап ентекле өйрәнелгән, урынлы проекттар тәҡдим итә.


Өфөнөң «Салауат Юлаев» клубы бөгөн үҙ боҙонда Түбәнге Каманың «Нефтехимигы» менән осрашты\nБеренсе булып уңышҡа юлаевсыларҙан Евгений Скачков өлгәште.\nӘммә ҡунаҡтар артабан ике шайба менән яуап ҡайтарҙы. Яҡташтарыбыҙ өсөнсө осор башында ғына иҫәпте тигеҙләй алды. Был юлы дәғүәселәр ҡапҡаһы артында Денис Хлыстов ҡыҙыл ут тоҡандырҙы. Овертаймда яҡтар үҙ көйәрмәндәрен ҡыуандыра алманы. Буллиттарҙа өҫтөнлөк Татарстан командаһы яғында булды. Киләһе осрашыуын юлаевсылар 29 октябрҙә Силәбенең «Трактор»ына ҡаршы үткәрә.


Биҫтәлә — яңы мәктәп » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Яңылыҡтар » Биҫтәлә — яңы мәктәп\nБиҫтәлә — яңы мәктәп 27.07.2018 // Яңылыҡтар\nСтәрлетамаҡтың Көнбайыш торлаҡ районындағы 5-се биҫтәлә 1125 урынлыҡ мәктәп төҙөлөшө дауам итә. Күҙалланыуынса, был белем усағы республикала иң ҙуры буласаҡ.\nПроектҡа ярашлы, унда 495 урынлыҡ тамаша залы, 420 уҡыусыға ашхана, ике спорт залы, кейем алмаштырыу бүлмәләре, медицина блогы буласаҡ. Интерактив компьютер комплексы, ҡышҡы баҡса, мәктәп музейы, юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен өйрәнеү бүлмәләре, хәрәкәт итеү мөмкинлеге сикләнгән кешеләр өсөн лифттар ҡаралған. Проекттың дөйөм хаҡы — 790 миллион һум самаһы.\nӘле дүрт ҡатлы бина һалынған. Унда биҙәү эштәре бара, стеналар һәм түшәмдәр буяла, плиткә, линолеум һалына, электр, монтаж, сантехника эштәре бара, АПС һәм елләтеү системалары үткәрелә. Ике аҙна элек подрядсы биләмәне төҙөкләндерә башлаған. Бордюрҙар, ҡоймалар ҡуйылған, юлдар асфальт түшәүгә әҙерләнгән. Бер үк ваҡытта мәктәп бинаһына электр уты үткәрелә.\nОшо көндәрҙә ҡала хакимиәте башлығы Владимир Куликов төҙөлөш барышын тикшерҙе. Уның әйтеүенсә, әлеге мәктәптән тыш, Стәрлетамаҡта “Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығына — 100 объект” программаһы нигеҙендә тағы ла бер уҡыу йорто төҙөлә. Ул Шахтау ҡасабаһында урынлашҡан.


8 Июль 2019, 16:44\nЭлек-электән халҡыбыҙ еләк-емеш йыйыу, минлек әҙерләү, бесән сабыу кеүек миҙгелле эштәргә бик яуаплы ҡараған.\nЕләк-емеш йыйыу көндәре байрам төҫө алған. Үҙҙәре менән ашарға аҙыҡ-түлек алып, йәш балалар өсөн сәңгелдәктәр тейәп, тотош ауыл бер юлы еләк-емеш йыйырға йәки тирергә сыҡҡан. Урманда сәй ҡайнатҡандар, бала-саға рәхәтләнеп уйнаған, кескәй туғандарын ҡарашҡан, еләк-емеш тирешкән, эшкә өйрәнгән.\nАшау-эсеү мәлендә ололар төрлө фәһемле хәл-ваҡиғаны иҫкә төшөргән, балаларға өгөт-нәсисхәт биргән.\nӨйҙә өлкән йәштәрҙәге инәйҙәр генә ҡалған, йот-ҡураны янғындан, хәүеф-хәтәрҙән һаҡлаған. Улар һуңынан сүпләмә еләккә сыҡҡандар, сөнки күмәкләп йыйғанда еләк-емеш барыбер тороп ҡалыусан була. Өлкән инәйҙәр ана шул ҡалған еләктәрҙе сүпләп кенә йыйған, эстән генә боронғо көйҙәрҙе көйләгән. Эргәһендә эйәреп йөрөгән ейән-ейәнсәренә шифалы үләндәрҙе танырға, йыйырға һәм һаҡлау серҙәренә өйрәткән.\nБалаларҙа тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш, һөйөү тәрбиәләү, ҡыҙыҡһыныу уятыу кеүек ғәмәлдәр ҙә тап ошондай мәлдәрҙә атҡарылған. Үләндәрҙе тамыры менән йолҡоу, ағас ботаҡтарын һындырыу, сәскәләрҙе өҙөү кеүек насар күренештәр халҡыбыҙ өсөн бөтөнләй ят булған.


Республикала йорт идарасыларын уҡытыу буйынса беренсе дәрес үтте\n21 Октябрь 2011, 17:47\nӨфөнөң Дим районында йорт идарасыларын уҡытыу буйынса беренсе дәрес үтте. Һайланған йорт советтары рәйестәре торлаҡ-коммуналь хужалыҡты үҙгәртеп ҡороу өлкәһендәге дәүләт сәйәсәтен, күп фатирлы йортҡа идара итеүҙең хоҡуҡи, ойоштороу һәм иҡтисади нигеҙҙәрен өйрәнде. Шулай уҡ торлаҡ хеҙмәттәренә хаҡтар яһалышы, биналарҙы ҡарау һәм ремонтлауға тарифтар формалашыуы мәсьәләләре буйынса белемен арттырҙы.\nДәрестәрҙең һәр темаһынан һуң лектор-эксперттар тыңлаусыларҙың һорауҙарына яуап бирҙе һәм бәхәсле ситуацияларҙы хәл итеү миҫалдарын ҡараны. Йорт идарасыларының барыһы ла методик әсбаптар, уларҙың хоҡуҡи статусын һәм вәкәләттәрен раҫлаусы таныҡлыҡ алды, шулай уҡ «Башҡортостандың йорт комитеттары союзы» йәмәғәт хәрәкәтенең ойоштороу конференцияһына үҙҙәре араһынан делегаттар һайланы, тип хәбәр итте БР Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығының матбуғат хеҙмәте.\nТеги:торлаҡ-коммуналь хужалыҡйорт идарасылары


Техника торошо тикшерелә\n25 Ноябрь , 17:35\nҮҙ йөрөшлө транспортҡа бәйле авария хәлдәрен кәметеү, киҫәтеү маҡсатында Сибай дәүләт техника күҙәтеүе инспекцияһы “Хәүефһеҙлек аҙнаһы” профилактик сараһы уҙғара. Операция барышында етешһеҙлектәрҙе асыҡлау буйынса төрлө рейтдар уҙғарыла, тикшереүҙәр ойошторола.\n15 ноябрҙән 30 ноябргә ҡәҙәр ҡалала һәм ҡала яны ҡасабаларында дәүләт техника күҙәтеүе инспекцияһы хеҙмәткәрҙәре рейдтарға сыға. Был осорҙа трактор, юл-төҙөлөш машиналары, уларҙың тағылмалары айырым күҙәтеү аҫтында тотола. Шулай уҡ инспекция хеҙмәткәрҙәре техник тикшерелеү үтеү, ОСАГО полисы, тракторист-машинист водитель танытмаһы булыу булмауҙы ла асыҡлай.\n--Рейд барышында техниканың төҙөк түгеллеге асыҡланһа, уларҙы инспекцияның штраф туҡталышына алып китәбеҙ. Унан тракторҙың боҙоҡ урындары ремонтланғас ҡына техниканы алып сығырға мөмкин. Юлдарҙа боҙоҡ техниканың йөрөүе кеше ғүмерҙәре өсөн бик хәүефле. Юл фажиғәләре лә күпселек осраҡта техниканың төҙөк булмауы арҡаһында теркәлә, -- ти Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһының Сибай ҡалаһы буйынса юл хәрәкәте хәүефһеҙлеген пропагандалау буйынса инспектор Мирзат Үзбәков.\nБыйыл дәүләт техника күҙәтеүе инспекцияһы 8 операция ойошторған, 246 берәмек үҙ йөрөшлө техниканы тикшергән. Бөтәһе 54 осраҡта етешһеҙлектәр булыуы асыҡланған.