Әл-Фурҡан сүрәһе - Wikisource\n← Ән-Нур сүрәһе Ҡөрьән\nавтор Мөхәммәт пәйғәмбәр Әш-Шуъара сүрәһе →\n25 — Фурҡан (Яҡшыны ямандан айырыусы Китап) сүрәһе\n1. Фурҡанды (Ҡөръәнде) ғәләмдәрҙәгеләрҙе киҫәтеүсе (Илаһтың ғазабы менән ҡурҡытыусыһы) булһын тип, ҡолона (Мөхәммәдкә) индергән (Аллаһ) бөйөктәрҙең бөйөге. (2) Күктәрҙең һәм Ерҙең хужаһы, һис бер ниндәй бала атаһы булмаған, хужалығында Үҙенә тиңе булмаған, һәр нәмәне яралтып (юҡтан бар итеп), һәр нәмәгә тәҡдир яҙып, бер тәртипкә килтергән (Аллаһ) бөйөктәрҙең бөйөге.\n3. Шуға ла ҡарамаҫтан, Уны инҡар итеп, бер нәмә лә яралтырға ҡөҙрәттәре булмаған төрлө яһалма тәңреләр уйлап сығаралар. (Уларҙың ул яһалма тәңреләре) үҙҙәре (кеше ҡулы менән йәки Аллаһ тарафынан) яһалған. Ул (меҫкен) боттар, һындар улар өсөн файҙа ла, зарар ҙа килтерә алмай. Йән алырға ла, йән өрөргә лә, мәйеттәрҙе яңынан терелтеп, ҡәберҙәренән ҡубарырға ла уларҙың (яһалма Илаһтарҙың) көсө юҡ.\n4. Кәферҙәр әйтте:\n— Был (Ҡөръән Мөхәммәд) үҙе уйлап сығарған ялғандан башҡа нәмә түгел. Был эштә уға башҡалар ҙа ярҙам иткәндер, — тинеләр. Шул һүҙҙәре менән улар мәкерле бер ғәҙелһеҙлек ҡылдылар. (5) Әйттеләр:\n— Боронғоларҙан ҡалған әкиәттәрҙе ул башҡа берәүгә яҙҙыртып, иртә-кис үҙенә уҡыттырған (да ятлап, хәҙер беҙгә һөйләп йөрөй), — тинеләр. (6) (Уларға) әйт:\n— (Ҡөръәнде) күктәрҙәге, Ерҙәге һәм йәшерен, һәм асыҡ серҙәрҙе белеүсе (Аллаһ) индерҙе, — тип. Хаҡтыр, Ул — ярлыҡаусы һәм бик тә мәрхәмәтле. (7) Әйттеләр:\n- Ул ниндәй пәйғәмбәр инде, - тинеләр, - беҙҙең кеүек ашай-эсә, үҙе баҙар буйлап йөрөй. Уның менән берәй һаҡсы фәрештә индерелгән булһа (уның киҫәтеүсе пәйғәмбәр икәненә инанған булыр инек) (8) йәки уға (Күктән) бер-бер хазина ҡойолһа, мул емеш бирә торған баҡсаһы булһа (ул сағында баҙар буйлатып йөрөмәгән булыр ине) үҙенекен ашар ине. Кәферҙәр (мөьминдәргә) әйтте:\n— Һеҙ күҙ буяусы, сихырсы кешегә (Мөхәммәдкә) ышанаһығыҙ, - тинеләр. (9) (Эй, Мөхәммәд) ҡара, һинең турала улар нимә генә һөйләмәй. Улар тура юлдан сыҡты. Бынан һуң улар инде тура юл таба алмаҫ.\n10. (Аллаһтың ҡөҙрәте) шул ҡәҙәр сикһеҙ, Ул, әгәр ҙә ихтыяр итһә, һиңә быларҙан (кәферҙәрҙең байлығынан, яҡшы баҡсаларынан да) яҡшыраҡ, аҫтынан шишмәләр ағып ятыусы йәннәт баҡсалары бирер ине, һинең өсөн һарайҙар төҙөр ине.\n11. Шулай кәфер (һөйләгәндәре) өҫтөнә улар Сәғәтте (Ҡиәмәтте) ялғанға сығарҙылар. Сәғәтте инҡар иткәндәре өсөн Беҙ уларға хәтәр ялҡынлы тамуҡ әҙерләп ҡуйҙыҡ. (12) Ул (йәһәннәм уты) уларҙы йыраҡтан күреп алыр һәм улар уның тағын да ҡатыраҡ ғәйрәтләнгәнен ишетер. (13) Ҡулдары муйындарына бәйләнгән хәлдә тамуҡтың иң тар еренә ташланғас, улар (аһ, беҙ) һәләк булдыҡ, тип аҡырыр. (14) (Ләкин уларға әйтелер):\n15. (Эй, Мөхәммәд) әйт һин:\n— Был (йәһәннәм) хәйерлерәкме, әллә саф мөьминдәргә вәғәҙә ителгән мәңгелек (йәннәт) яҡшыраҡмы? — тип. — Ул (йәннәт) уларға (мөьминдәргә) бүләк һәм (мәңгелек йәшәү) урыны булыр. (16) Улар шунда мәңге ҡалыр һәм нимә теләһәләр, шул булыр. Бына ошо инде (намаҙҙарҙа, доғаларҙа) Раббынан ялбарып һоралған Сәғәдәт. (17) Ул Көндө Раббы уларҙы (кәферҙәрҙе) Аллаһтан башҡа табынған нәмәләре менән бергә йыйыр ҙа әйтер:\n18. Улар әйтер:\n- Аллаһтың кәмселеге юҡ, Ул бар яҡтан да паҡ тип, Һине маҡтайбыҙ. Һине инҡар итеп, башҡа Илаһтарға табыныу беҙгә килешә торған эш түгел. Ләкин Һин уларға һәм уларҙың аталарына шул ҡәҙәр мул ниғмәттәр бирҙең, тәүбә итер өсөн уаҡыттарын оҙайттың; ахырҙа улар Һине бөтөнләй онотто һәм улар харап булды, — тип әйтерҙәр.\n19. Бына, һеҙ табынғандар һүҙҙәрегеҙҙе ялғанға сығарҙы. Әммә, һеҙ өҫтөгөҙҙән ғазабығыҙҙы алдырырға ла, ярҙамға ла өмөт итә алмайһығыҙ. Ҡайһығыҙ залим, (Аллаһтан башҡаны Илаһ итеп табынған булһа), уға хәтәр яза ғазабын татытырбыҙ.\n20. (Эй, Мөхәммәд) Беҙ һинән әүүәл ашамай торған, баҙарҙарҙа йөрөмәй торған һис бер Пәйғәмбәр күндермәнек.\n(Әй, кешеләр) һеҙҙең бер төркөмөгөҙ алдында, икенсегеҙҙе һынар өсөн: был ғазаптарға (ғәҙелһеҙлеккә, тигеҙһеҙлеккә) түҙерҙәрме икән, тип яралттыҡ. Раббың бар нәмәне лә дөрөҫө менән күреп-белеп тороусы.\n21. (Ҡиәмәт көнөндә) Беҙҙең менән ҡауышыуға инанмағандар әйтер:\n— Беҙгә фәрештәләрҙе илсе итеп ебәргән булһаң ине йәки Раббының үҙен күргән булһа инек (иман килтергән булыр инек), — тип (аҡланырға маташырҙар). Хаҡтыр, улар тәкәберләнеп, хәтәр аҙғынлыҡҡа кереп, хаттин ашты (сиктәрҙе уҙҙы). (22) (Яза) фәрештәләре уларға ул Көндө күренеп, һис бер һөйөнөслө хәбәр килтермәҫ. Фәрештәләр:\n— (Һеҙҙең өсөн йәннәткә кереү) тыйылған! — тип әйтерҙәр. (23) Иманһыҙҙарҙың мөьминдәргә ҡылған эштәренә килгәндә, уларҙы туҙанға әүерелдереп, елгә осороп ебәрербеҙ.\n24. Йәннәткә кергәндәрҙең йәшәйәсәк урыны бик тә яйлы һәм мәңге истирәхәт ҡылыр (ял итеү) өсөн күркәм ер булыр.\n25. (Ҡиәмәт) көнөндә болотло Күк урталай ярылыр, унан фәрештәләр ғәскәре Ергә табан төшөр. (26) Ул Көндө барлыҡ батшалыҡ бары тик мәрхәмәтле ярлыҡаусы Аллаһ Тәғәләнеке булыр. Кәферҙәр өсөн ул Көн бик тә хәтәр булыр. (27) Ул Көндө залим кеше (сараһыҙлыҡтан) бармаҡтарын тешләп:\n— Их, Пәйғәмбәргә эйәреп, (Аллаһ) юлы буйлап киткән булһам, —тип үкенер.— (28) Ни аяныс миңә, ни үкенес, теге мөртәтте (һынды) дуҫ итмәгән булһа инем. (29) Ул мине зикерҙән (Ҡөръәндән, имандан, Пәйғмбәрҙән) биҙҙерҙе. Шайтан инсандың (башына бәлә килгәс) бер яңғыҙын (упҡынға) ташлап ҡасыусы зат икән.\n30. Шул саҡ Пәйғәмбәр әйтер:\n31. — Беҙ һәр пәйғәмбәргә иманһыҙҙарҙан дошмандар хасил иттек. Тура юлға баҫтырыр өсөн дә, ысын ярҙамсы булараҡ та һиңә Раббың бер үҙе етәр. (32) Ул кәферҙәр әйтте:\n— Ни өсөн һин Ҡөръәнде (Тәүрәт менән Инжил кеүек) бер юлы индермәнең? — тинеләр.\n33. Улар һиңә ниндәй ҙә булһа миҫалға хикәйәт килтерһә, (уға ҡаршы) Беҙ яҡшырағын, аңлатмалары менән һиңә килтерербеҙ. (34) Улар йәһәннәмгә тупланып, йөҙ түбән ҡаплатылыр. Юлдары аҙғынлыҡ ине, урындары ла яман урын булыр. (35) Хаҡтыр, беҙ Мусаға китап бирҙек. Туғаны Һарунды уның ярҙамсыһы иттек.\n36. — Барығыҙ, — тинек уларға. — Аяттарыбыҙҙы ялғанға сығарғандар (Фирғәүен халҡы) янына.\n37. Пәйғәмбәрҙәрҙе ялғанға сығарғандарына күрә, башҡаларға ғибрәт булһын тип, Нух халҡын да һыуға (тайфунға) батырып үлтерҙек. Залимдар өсөн беҙ ғибрәтле язалар әҙерләп ҡуйҙыҡ.\n38. Ғәд (Һуд ғәләйһиссәлләм) ҡәүемен дә, Сәмуд (Салих ғәләйһиссәлләм) ҡәүемен дә, Расс (Шөғәйеп ғәләйһиссәлләм) кешеләрен дә, улар араһында йәшәп киткән башҡа (гөнаһлы) халыҡтарҙы ла һәләк иттек. (39) (Ғибрәт алһындар, тип) уларҙың һәр береһенә Беҙ миҫаллы хикәйәттәр килтерҙек, (ләкин улар пәйғәмбәрҙәребеҙҙе ялғансыға сығарҙы, ғибрәт алманы) уларҙың барыһын да һәләк иттек.\n40. Хаҡтыр, улар (мәккәлеләр Лут пәйғәмбәр халҡының Садум) шәһәрен дауыллы ямғыр килеп тотҡанын күрмәнеләрме ни? (Күрҙеләр, ләкин барыбер Ҡиәмәт көндө) тереләсәктәренә ышанманылар.\n41. Һине осратҡанда улар:\n— Ошо ла булдымы Аллаһ тарафынан беҙгә ебәрелгән пәйғәмбәр, — тип мыҫҡыллауҙан башҡаны белмәнеләр. (42) — Шуныһы хаҡтыр, әгәр ҙә беҙ уның ҡотортоуҙарына ҡаршы ҡаты тормаған булһаҡ, ул беҙҙе табынған тәңреләребеҙҙән биҙҙергән булыр ине, — тинеләр.\n43. Үҙенең нәфсеһен (енси ихтыяждарын) тәңре итеп табынғандарҙы күрҙеңме һин? Хәҙер инде (Рәсүлем) һин уларҙы яҡларға алынаһыңмы? (44) Әллә һин уларҙың күбеһе, ысынлап та, (һинең өгөтөңдө) тыңлайҙар һәм тәүбәгә килерҙәр, тип уйлайһыңмы? Улар дүрт аяҡлы хайуандарҙан да мәхлүгерәк булып аҙашҡандар.\n45. Раббыңдың нисек итеп күләгәне оҙонайтҡанын ҡарағаның юҡмы ни? Әгәр ихтыяр итһә, Ул уны (күләгәне) хәрәкәтһеҙ ҙә ҡалдыра алған булыр ине. Беҙ Ҡояшты уға сәбәпсе иттек. (46) Һуңынан уны (оҙон күләгәне) әкрен-әкрен генә үҙебеҙҙең янға тупланыҡ. (47) Ҡараңғы төндө Ул һеҙҙең өсөн бер ҡаплауыс итеп яралтты, йоҡоно ял итер өсөн, көндө (иһә яңынан уянып, яҡшы ғәмәлдәр ҡылыр өсөн) яралтты. (48) Ул киң рәхмәтле булараҡ, ҡыуаныс алып килеүсе елдәрҙе яралтты. Күктән саф һыуҙар ағыҙҙы. (49) Үле тупраҡты тергеҙер өсөн, бик күп кешеләр өсөн яралтҡан хайуандарыбыҙға (үлән-ағас үҫһен, тип) ерҙе һуғарҙыҡ.\n50. Хаҡтыр, уйлап ғибрәт алһындар, тип һыуҙы-ямғырҙарҙы кәрәк саҡта, кәрәк урындарҙа ҡат-ҡат яуҙырҙыҡ, әммә уларҙың күбеһе шөкөр итмәне, кәфер булып ҡала бирҙеләр.\n«Һуңынан ғибрәт алһындар өсөн, был һыуҙы араларында төрлө уаҡыттарҙа сиратлап яуҙырҙыҡ. Быңа ла ҡарамаҫтан, кешеләрҙең күбеһе йәнә шөкөр итмәнеләр, кирелектәренән ҡайтманылар.»Талат Кочигит тәфсиренән.\n«Тәхҡийҡ, өҫтәге өс аятты Ҡөръәндә һәм башҡа китаптарҙа тәкрар (ҡабатлап) әйттек, кешеләр вәғәзләнһендәр һәм ғибрәтләнһендәр өсөн, кешеләрҙең күберәге вәғәздән һәм ғибрәттәрҙән баш тарттылар, мәгәр Ислам ниғмәтен инҡар итеп, кәфер булыуҙан баш тартманылар.»\n51. (Эй, Мөхәммәд) Әгәр ҙә Беҙ ихтыяр итһәк, (һинең вазифаңды еңеләйтер өсөн) һис шикһеҙ, һәр илгә (һәр шәһәргә) киҫәтеүсе (пәйғәмбәр) күндергән булыр инек. (Ләкин Беҙ һиңә бөтөн пәйғәмбәрҙәрҙең иң гүзәл сифаттарын тупланыҡ.) (52) Бер миҙгелгә лә кәферҙәргә бил бирмә һәм шуның менән (Ҡөръән менән) уларға ҡаршы булдыра алғансы ҡаты бул.\n53. Ул ике диңгеҙҙе йәнәшә ҡуйҙы. Һыуһынды баҫа торған татлы-сөсө һыу һәм тоҙло-тәмһеҙ һыу йәнәшә аға. Бер-берһенә ҡатнаша алмаҫлыҡ итеп, араларына бәрзах (элпә-фәрҙә, кәртә) ҡорҙо.\n(«Ысындан да, донъяла йәнәшә аҡһалар ҙа, ҡушылмай торған төсө һәм тоҙло ағымдар бар, уларҙың араһында йөҙҙәрсә саҡрымдарға һуҙылған бәрзах, тел, таҫма, аралыҡ бар. Дижлә һәм Нил йылғаларының тоҙло диңгеҙгә ҡойоп та, диңгеҙ эсендә тоҙло һыу менән ҡатнашмайынса ағып барыуҙары быңа миҫал. Ләкин ҡайһы бер шәрехселәр был аят эсендә бөйөк мәғәнә барлығын да әйтәләр. Һыуһынды баҫа торған татлы һыу — ул Ислам, тоҙлоһо иһә башҡа бер дин. Мосолмандар ағымы бар, бар кәферҙәр ташҡыны, ни ҡәҙәр яҡын, йәнәшә йәшәһәләр ҙә был ике дин, был ташҡын мәңге лә ҡушыла алмай»\n54. Ул әҙәмде һыуҙан бар ҡылып, уны (үрсемле) нәҫелле итеп яралтты. Раббың — һәр нәмәгә ҡөҙрәте етә торған Илаһтыр. (55) (Шуға ла ҡарамаҫтан) Аллаһты инҡар итеп, үҙҙәренә файҙа ла, зарар ҙа ҡылыр ҡеүәттәре булмаған (һындарға, боттарға) табыналар. Кәфер — Аллаһҡа ҡаршы (көрәшеүсе) шайтанға ярҙамсы.\n56. Беҙ һине (мөьминдәргә) биреүсе килтереүсе, (кәферҙәрҙе) ҡурҡытыусы вазифаһынан башҡа сифатта күндермәнек. (57) Әйт:\n— Мин был ғәмәлдәрем өсөн һеҙҙән һис бер түләү һорамайым, бары тик Аллаһҡа тоғро юл тотарға теләгән кешеләрҙе генә эҙләйем, — тип.\n58. Үлемһеҙ, мәңге тере (Аллаһ Тәғәләгә) инанып, (Уға) һыйын, Уны тәсбих менән (Сөбхәналлаһү вә әлхәмдүлилләһ, сөбхәналлаһи вә бихамдиһи, тип) данла. Ул бәндәләренең гөнаһ ҡылыуҙарынан хәбәрҙар.\n59. Ул күктәрҙе һәм Ерҙе һәм улар араһында булған нәмәләрҙе алты көндә яралтҡан, һуңынан Ғәрше көрсиҙә хаким булған хөкөмдарҙыр. Ул — Рахмәәндыр, (әгәр ышанмаһағыҙ) был турала хәбәрҙар булғандарҙан һорағыҙ.\n60. — Рахмәәнға сәждә итегеҙ, — тип әйткәс, улар:\n— Кем һуң ул Рахмәән? (Ни эшләп әле) беҙ һин ҡушҡанға сәждә итергә тейеш? — тинеләр, һәм был (өндәү) уларҙы (имандан) йыраҡлаштырҙы ғына.\n61. Күктә йондоҙҙар яралтҡан, улар уртаһында бер яҡтылыҡ сығанағы (Ҡояшты) һәм нурлы бер Ай булдырғандың даны ғәйәт бөйөктер. (62) Фекерләп ғибрәт алғандар өсөн, шөкөр иткәндәр өсөн төн менән көндө сиратлап килтергән дә — Улдыр.\n63. Кемдәр Ер йөҙөндә итәғәт менән йөрөй, шулар мәрхәмәтле ярлыҡаусы (Аллаһ)тың бәндәләре булыр. Һәм улар наҙан ахмаҡтарҙың әҙәпһеҙлегенә ҡаршы сәләм менән яуап бирә. (64) Улар кистәрен Раббылары ҡаршыһында сәждәгә китеүселәр. (65) Улар:\n66. Ысындан да, ул (йәһәннәм) йәшәү һәм ғәмәл ҡылыр өсөн бик тә яман урын.\n67. Сығым малын тотҡанда (саҙаҡа биргәндә) артығын ҡыланмаған һәм дә бик һаран да булмағандар урталыҡта булыр. (68) Улар Аллаһҡа тиң эҙләмәҫ, башҡаға табынмаҫ. Улар мәжбүрлектән тыш, Аллаһ тарафынан тыйылған эште ҡылмаҫ — хаҡһыҙға әҙәм йәнен ҡыймаҫ, зина ҡылмаҫтар. Ошоларҙы эшләгән кеше гөнаһаһын алыр. (69) Ҡиәмәт көнөндә уларҙың язаһы арта төшәр һәм улар мәңгегә хур булып ҡалыр. (70) Ямандан тәүбәгә килеп, иман килтереп, изгелек ҡылғандарҙың яманлыҡтарын изгелеккә алмаштырыр (ҡылған гөнаһтарын ярлыҡап, сауаплы эшкә күндерер). Аллаһ ярлыҡаусы, бик тә мәрхәмәтле.\n71. Тәүбә иткәндәр һәм изгелек ҡылғандар, һис шикһеҙ, тәүбәһе ҡабул ҡылынып, Аллаһтың ризалығын алып, Уның янына ҡайтарылыр. (72) Улар ялған шаһитлыҡ итмәҫ, буш һәм тәмһеҙ һүҙ һөйләүселәр янында тормаҫ, әҙәпле рәүештә китеп барырҙар. (73) Улар Раббының аяттарын тыңлағанда (мәғәнәһенә) күҙ йоммаҫ, ишетмәмешкә һалышмаҫтар.\n74. Улар әйтер:\n75. Бына быларҙың һәммәһе, ауырлыҡтарға сыҙам, түҙем булғандарына күрә әжер аласаҡ һәм шунда (йәннәттә) оло хөрмәт һәм сәләм менән ҡаршыланасаҡ. (76) Шунда улар мәңгегә ҡаласаҡ. Аһ, ул ниндәй гүзәл урындыр, ул ниндәй рәхәт торлаҡтыр.\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Әл-Фурҡан_сүрәһе&oldid=496502"


Радий Хәбиров «Берҙәм Рәсәй» фирҡәһенең XIX Съезында ҡатнашты - Правительство Республики Башкортостан\nСъезға дөйөм алғанда 2 000 кеше саҡырылғайны. Улар иҫәбендә ¬- фирҡә етәкселеге, партияның төбәктәрҙәге бүлексәләре һәм йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәләре етәкселәре, Хөкүмәт вәкилдәре, губернаторҙар, Дәүләт Думаһы, Федерация Советы ағзалары, эксперттар, йәмәғәт эшмәкәрҙәре, журналистар.\nСъездың пленар ултырышында Рәсәй Президенты Владимир Путин сығыш яһаны. Ул фирҡә илде алға әйҙәүсе стратегик проекттар тирәләй йәмғиәтте тупларға тейеш тип белдерҙе.\n– «Берҙәм Рәсәй» – илдең иң ҙур һәм төп сәйәси фирҡәһе. Был статусҡа эйә булыуҙың сере ябай. Ул һәр ваҡыт ил һәм граждандар мәнфәғәтен беренсе урынға ҡуя, ҡатмарлы мәлдәрҙә үҙ иңенә яуаплылыҡ алыуҙан ҡурҡмай. Ил өсөн ҡатмарлы мәлдәрҙә ауыр мәсьәләләрҙе хәл итә. Ил, уның именлеге, тотороҡлоғо өсөн мөһим ҡарарҙар ҡабул итә, ҡайсаҡ улар һайлауҙарҙа тауыштар һанын юғалтыуға ла алып килә. Әммә партия сетерекле һорауҙарҙы хәл иткәндә ҡыҫҡа арауыҡта һөҙөмтә бирер популяр уңыштар тураһында ғына уйланып ҡалмай, һәр ваҡыт оҙайлы перспективаны күҙ уңында тотоп эш итә, – тине Владимир Путин. – Партияның төп бурысы – халыҡтың тын алышын белеп тороу, улар менән бергә булыу, мәсьәлә, һорауҙарға ваҡытында яуап биреү. Беҙ бары тик шундай юл менән генә үҙебеҙҙең партияның эшлеклелегенә ышанысты, лидер булыуына инанысты арттырасаҡбыҙ.\nСъезд һөҙөмтәһе буйынса Радий Хәбиров партияның Генераль советы составына инде.


“Энергосбыт” районға ҡайтты\n27 Ноябрь 2018, 13:08\nМалаяҙҙа “Башҡортостан электр энергияһын һатыу” компанияһының клиенттарҙы хеҙмәтләндереү офисы асылды“ЭСКБ”-ның Малаяҙ ауылындағы участкаһы 2016 йылдың декабрендә Ҡыйғы районына ҡушылғайны. Ике йыл халыҡ хеҙмәтләндереү буйынса ҡыйынлыҡ кисерҙе. Хәҙер был ауырлыҡтар артта ҡалды.\nЭлектр утына түләү, иҫәпләү приборҙарындағы мәғлүмәттәрҙең дөрөҫлөгөн тикшертеү, яңы йорт һалһаң, ут үткәртеүгә килешеү төҙөү өсөн хәҙер Ҡыйғы районына йөрөргә кәрәкмәй. Район халҡы өсөн Малаяҙ ауылында “ЭСКБ” компанияһының айырым офисы асылды. Клиенттарҙы хеҙмәтләндереү офисы баҙар эргәһендәге элекке көнкүреш техникаһы магазинының төҙөкләндерелеп, яңыртылған бинаһында, уңайлы урында урынлашҡан.\nУны асыу тантанаһында район хакимиәте башлығы Марс Кашапов, “Башҡортостан электр энергияһын һатыу” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте генераль директоры Андрей Травкин, Салауат РЭС-ы начальнигы Ромен Шәрәфетдинов, компания вәкилдәре, райондың энергетика ветерандары ҡатнашты. “ЭСКБ” ойошмаһы хеҙмәткәрҙәре электр энергияһына түләү, клиенттарҙы хеҙмәтләндереүҙең заманса контакт үҙәге мөмкинлектәре, виртуаль системаның уңайлыҡтары тураһында һөйләне. Офисты асыр алдынан бәләкәй генә, ҡурай моңо һәм йырҙан торған, шоу-программа ла ойошторолдо.\nХакимиәт башлығы Марс Кашапов “Энергосбыт”тың районға кире ҡайтыуы урындағы халыҡ өсөн уңайлы буласағын билдәләне.\n– Электрон түләү системаһы менән барыһы ла, бигерәк тә өлкән быуын кешеләре, ҡуллана алмай бит. Офистың автовокзалға яҡын булыуы райондың 60 ауылында йәшәүсе халҡына бында инеп сығыу өсөн бик ҡулай буласаҡ, – тине ул сығышында.\nИшек алды сағыу шарҙар менән биҙәлгән яңы объектҡа ҡыҙыл таҫма киҫелгәс, тантанала ҡатнашыусылар эскә үтте. “ЭСКБ”-ның Ҡыйғы – Салауат участкаһы начальнигы Роберт Низамов офистың эше менән таныштырҙы. Бында клиенттарҙы ике тәҙрәлә хеҙмәтләндерәләр. Электр энергияһына түләү менән бәйле операцияларҙы башҡарыу өсөн терминал да ҡуйыласаҡ. Бинаға инеү урыны мөмкинлектәре сикләнгән граждандар өсөн дә уңайлы итеп эшләнгән. “Башэлектросбыт” офисы райондағы 12 меңләп гражданды һәм 329 юридик шәхесте хеҙмәтләндерә.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, “ЭСКБ”-ның Малаяҙ ауылындағы участкаһы 2016 йылдың декабрендә Ҡыйғы районына ҡушылғайны. Ике йыл халыҡ хеҙмәтләндереү буйынса ҡыйынлыҡ кисерҙе. Хәҙер был ауырлыҡтар артта ҡалды. Ә офисты асҡан көндө тәүге клиенттарға бүләктәр бирҙеләр.


Рәсәй банкы Евразия иҡтисади союзына арналған алтын һәм көмөш тәңкәләр сығарҙы // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРәсәй банкы Евразия иҡтисади союзына арналған алтын һәм көмөш тәңкәләр сығарҙы\n17:01, 24 ноября 2015 Иҡтисад\nӨФӨ, 2015 йыл, 24 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\n24 ноябрҙә Рәсәй банкы Евразия иҡтисади союзына арналған һәм «Хәрби дан ҡалалары» серияһындағы яңы иҫтәлекле тәңкәләр сығарҙы. 100 һумлыҡ алтын тәңкә һәм өс һумлыҡ көмөш тәңкә союз эшмәкәрлегенең бер йыллығына бағышланған . Алтын тәңкәләрҙең тиражы — 500, көмөш тәңкәләрҙең иһә өс мең дана, тип хәбәр иттеләр Үҙәк банктың матбуғат хеҙмәтендә.\nБынан тыш, «Хәрби дан ҡалалары» серияһындағы ҡиммәтле булмаған металдан яһалған 10 һумлыҡ тәңкә сығарылған. Тиражы — 10 миллион дана. Ул Хабаровскиға арналған — аҡсаның кире яғында ошо ҡаланың гербы төшөрөлгән. «Хәрби дан ҡалалары» серияһында 36 тәңкә әйләнештә йөрөй.\nРәсәйҙә яңы иҫтәлекле тәңкәләр ҡулаҡса менән түләгән саҡта законлы түләү сараһы булып иҫәпләнә.\nТеги: иҫтәлекле тәңкәләр,рәсәй банкы,номинал


2 Июнь , 11:18\nХикәйә Дүшәмбе көндө иртән офисыбыҙҙың ишеген асыу менән ниндәйҙер бик күңелһеҙ хәл булғанлығы һиҙелде. Барыһының да ҡулынан эш төшкән, йөҙҙәре ҡасҡайны. – Ни булды? – тинем сабырһыҙланып.– Лаура вафат булған!.. Көтөлмәгән хәбәрҙән шаңҡып, оҙаҡ ҡына ни әйтергә лә белмәй торҙом.– Ул бит Питерға йыйына ине! – телемә килгән беренсе һүҙем шул булды. Ҡыҙҙар, ни һөйләйһең һин, тигәндәй, минең яҡҡа ғәйепләү тулы ҡараштарын ташланы. Һәм мин бындай осраҡтарҙа әйтелә торған ғәҙәти һүҙҙәрҙе ҡабатларға мәжбүр булдым:– Урыны ожмахта булһын! – Эйе, эйе, – тиештеләр улар. – Ҡасан? – Телефоның ҡайҙа һуң? – тип, һорауыма һорау аттылар. – «Ватсап»ҡа яҙҙыҡ бит!\nКисә кистән бирле, нишләптер, телефоныма күҙ һалмағайным шул.\n– Бөгөн иртән Лаураның атаһы шылтыратты. Эш телефонына. Мөдирҙе эҙләне. Ә ул – Төркиәлә.\nБер нәмә лә аңламайым! Йома кис һин дә мин һаубуллаштык Лаура менән! Ул шәмбе иртә менән Питерға осорға тейеш ине. Альберт менән күрешергә йыйынды. Күпме көттөк беҙ уның менән ул осрашыуҙы! Эйе-эйе, беҙ ҙә көттөк. Көтөштөк. Лаура ниндәй күлдәк-туфли кейәсәк, ниндәй макияж яһатасаҡ, ҡулында ниндәй сәскәләр буласаҡ – ни саҡлы фотолар ҡаралды, нисәмә сайттар аҡтарылды! Хатта үпкәләшеп алдыҡ. Мин, донъя күргән ҡатын булараҡ, уны күстәнәс алырға ҡыҫтаным. Хеҙмәттәштәребеҙ ҙә минең яҡлы ине: «Өфөнән килеп, ҡымыҙ, ҡаҙы, бальзам да алып бармағас инде!» – тип, оялтмаҡсы булдыҡ, яҡшы кәңәштәребеҙҙе бирҙек. Ир-аттың йөрәгенә юлдың ашҡаҙаны аша икәнен күптән элеп киптергәнбеҙ. Ә Лаура – сабыймы ни, киреләнеп бер булды: ашҡаҙан менән мөхәббәтте бутарға ярамай, йәнәһе! Һәм шул кеше вафатмы?! Ә уның атаһы бар инеме, иҫән инеме ни? Биш йыл бергә эшләп, уның хаҡында ләм-мим һөйләгәне булманы ла баһа! Әллә хәтерем яңылышамы? Улы Тимур барлығын, уның Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәренә эшкә китергә йыйыныуын беләм, Альберттың, уның Лаураның тыуған көнөнә нимә бүләк итеүҙәрен хәтерләйем. Хатта уларҙың бәпәй алып ҡайтырға хыялланыуҙарына ҡәҙәр билдәле миңә!\n– Нимә булған? – тип, ҡыҙҙарға ҡараным, ауыр уйҙарымды бүлеп, был ҡайғылы хәбәргә күнергә, уны зиһенемә һыйҙырырға теләнем.\nНимә булғанын ҡыҙҙар ҙа белмәй ине. Лаураның атаһы күп һөйләшеп тормаған. Адресын әйткән дә бөгөн сәғәт ун икелә алып сығасаҡтарын хәбәр иткән.\nБыныһы ла башҡа һыймай. Нишләп былай ашығыс? Йәшен йәшәгән, ашын ашаған кеше булһа бер хәл. Телдермәйҙәрме, сәбәбен асыҡламайҙармы икән ни? Улы, Альберты быға ризамы?\nҠыҙҙар ҙа аптырашып ултыра.\nҠулға телефонды алып, номерҙарын эҙләмәксе булдым. Тик, ни ғәжәп, улар ситтән тороп булһа ла яҡын таныштарыма әйләнеп бөтһәләр ҙә, миндә бер бәйләнеш тә юҡ икән. Миндә булмағас, бүтәндәрҙә лә юҡ инде ул.\n– Адресы нисек? – тинем зиһенем тарҡалып.\n– Өмөт урамы, 217-се йорт.\n– Бәй, нишләп ултырабыҙ, ҡыҙҙар! – тип һикереп торҙом. – Был бит Черниковкала! Туҡтағыҙ әле, Лаура Черниковкала йәшәй инеме ни?\n– Әллә... – тиеште бүлмәләштәрем. – Һорағаныбыҙ юҡ ине бит.\nЭйе шул, һораған юҡ ине. Нисектер, ҡунаҡҡа-фәлән дә барылмаған, осраҡлы рәүештә лә юл төшмәгән.\n– Былай ултырыуҙан мәғәнә юҡ. Әйҙәгеҙ, йыйынайыҡ тиҙерәк, – тинем, инициативаны үҙ ҡулыма алып.\nМөдир ялда булғас, был бурыс минең өҫтә ҡала. Хис-тойғоларҙы тыйып, күҙгә төйөлгән йәште әлегә йотоп торорға тура киләсәк. Улары... һуңынан. Яңғыҙ саҡта, аулаҡта. Бер кем дә күрмәгәндә һәм ҡамасауламағанда. Тынлыҡ тәрәнлеген һәм үҙеңдең уй ағышыңды тыңлағанда. Әлегә донъя мәшәҡәттәрен йырып сығаһы бар. Тиҙ генә аҡса йыйырға, сәскәләр һәм венок алырға, Черниковкаға ашығырға...\nБанкка, магазиндарға инеп сыҡҡансы тағы бер сәғәтләп ваҡыт үтте. Ярай әле, такси һуңламаны. Тиҙерәк инеп ултырҙыҡ та водителдән ашығыуын үтендек.\nМин алға ултырҙым.\n– Кем? – тип һораны таксист, минең ҡулдағы ҙур булмаған моңһоу венокҡа ымлап.\nБеребеҙ ҙә был һорауға яуап бирә алманы. Нисә йәш ине һуң әле Лаураға? Нисәмә тыуған көн үткәреп, йәшен һорамағанбыҙ. Ул беҙҙең арала иң йәше ине шикелле... Шуныһы үкенесле һәм аяныс та!\n– Ҡырҡ тирәһендә ине.\n– Да-а, – тип, күп мәғәнәле итеп һуҙҙы водитель ир. – Йәп-йәш килеш.\nУл тынып ҡалды. Мин, йәшкә төйөлөп, тәҙрәгә ҡараным. Туҡталыштар, машиналар, урам тулы халыҡ. Йәштәр ҙә күп, өлкәндәр, бала-саға ла... Ә Лаура – юҡ. Беҙ уны оҙатырға китеп барабыҙ. Ике көн элек кенә йылмайған, һөйләшкән, матур хыялдары, матур өмөттәре тураһында серләшкән Лаурабыҙ бер ҡасан да шулай урамдарҙа йөрөмәйәсәк! Матур һары сәстәрен иңенә таратып, саҡ ҡына моңһоуыраҡ ҡарашлы йәшкелт-һоро күҙҙәрен балҡытып: «Приветики!» – тип, иртән йылмайып килеп инмәйәсәк...\nНимә булды һиңә, беҙҙең һөйкөмлө әхирәткәйебеҙ? Яҡты донъяларҙы ташлап китергә нишләп ашыҡтың? Гел йылмайып ҡына йөрөй инең бит. Зарланғаныңды бер ишетһәксе! Иртән, бер аҙ эшләп, арып-ялҡып киткәс, яңылыҡтар һөйләшергә тотонабыҙ. Ҡатын-ҡыҙ коллективы бит, ғаилә хәлдәрен уртаҡлашабыҙ, сәләмәтлегебеҙгә зарланып алабыҙ. Ә һин... ҡояш кеүек инең. «Ҡуйығыҙ әле, күңелһеҙ нәмәләргә ваҡыт әрәм итмәйек», – тип, йә ҡыҙыҡҡа, йә күңеллерәк яҡҡа бороп ебәрә инең һүҙҙе. Һиҙендеңме икән әллә? Шулайҙыр... Беҙгә генә әйтмәгәнһеңдер...\nӘ Альберт ҡайтып өлгөрәме?\nҺуңғы һорауҙы ҡысҡырып әйттем, ахыры.\n– Өлгөрәлер. Өлгөрмәһә, көттөрөрҙәр ине, – тинеләр ҡыҙҙар арттан.\nЭй, йүләр инде мин. Альберт та ҡайтып етмәһә! Ул бит, ул бит... Ул – көнө-төнө беҙҙең офис бүлмәһенең түрендә. Лаураның өҫтәлендә. Фотонан утыҙ ике тешен күрһәтеп кем йылмая – Альберт! Ауыҙ һыуҙарын ағыҙып, Лаура кемде һөйләй – Альбертты! Һоҡланыу ҡатыш көнләшеү менән тыңлай инек беҙ уның тураһында! Эйе, нишләп йәшерергә, фотоларына ҡарап, эстән генә, Голливуд актерҙарына оҡшаш был иргә һоҡлана инек. Аптырай ҙа инек: беҙҙең Лаура һөйкөмлө булһа ла, «Донъя гүзәле» түгел дә баһа, етмәһә, айырылған, балалы ҡатын. Нисек ҡарата алған был йәш, сибәр ир затын? Питерҙа Лауралар бөткәнме ни? Мөхәббәткә ара ла, йәш тә сик була алмайҙыр, күрәһең.\nАна улар күгелйем диңгеҙ, аҡ караптай мөһабәт отель, пальмалар, кипаристар фонында. «Мин бер ҙә бара алмайым, ә һин йылына икешәр осаһың!» – тип, семетеп алғылай инем уны йыш ҡына, шаярыу ҡатыш ысынлап. Бына Альп тауҙарында сағыу спорт костюмдарында саңғы шыуалар, ҡара күҙлектәр кейгәндәр, нур сәсеп йылмаялар. Ә был фотоны ҡышҡы кистә төшкәндәр. Лаура үҙе бейеклек, көҙгөләй ялтырап торған ҡап-ҡара машина янында. Ундай машина беҙҙең бүлмәләгеләрҙең береһендә лә юҡ һәм булмаясаҡ та. Йөҙҙәренән, ҡиәфәттәренән бәхет аңҡый. Хатта ҡар бөртөктәре көнләшәлер уларҙан – Лаураның яҡшы тунында, һөйөклөһөнөң ҡыйбатлы тире яғаһында гәүһәр бөртөктәреләй йымылдайҙар.\nЙомарт ине уның Альберты. Эйе, шулай һөйләне Лаура, ул бүләк иткән алҡа-йөҙөктәренең фотоларын күрһәтеп туя алмай. Кейеп килергә ҡыйынһынам, артыҡ ҡыйбаттар, ти торғайны. Үҙе лә тырышты хеҙмәттәшебеҙ. Эштән һуң фитнесҡа, бассейнға йүгерҙе, бик йыш отгулдар алды – ҡарай, бик ҡарай ине үҙен. Шуғалырмы, тал сыбығындай нәҙек, йәш ҡыҙҙар һымаҡ еңел кәүҙәле булды. Уныҡы кеүек маникюр, уныҡы кеүек зауыҡлы прическа бер кемдә лә юҡ ине. Кейемде лә бик белеп һайланы ул...\nКүҙгә тағы йәш эркелә. Түҙеп булмай. Әйҙә, аҡһын. Әлдә Черниковка алыҫ. Кеше алдында ебеп ҡалғансы, күҙҙәрем кибә торһон... Туғандары, әллә күпме халыҡ йыйылғандыр фатирына, подъезд алдына.\nКисер, Лаура... Кисер мине. Һиңә ҡыҙығып ҡараған саҡтарым, көнләшеү ҡатыш шикле уйҙарым өсөн. «Шуныһы ҡыҙғаныс, Альберт Тимурҙы бик өнәп бөтөрмәй, һөйләшмәйҙәр», – тигән һүҙҙәреңә, әһә, бик идеаль кеше түгел икән әле, тип, эстән генә шатланған инем түгелме һуң? Оят... Шулай шул, үҙеңдән артығыраҡты күрһәң, ҡыҙығыу хисе ҡалҡа, түбәнерәк булһа, меҫкенем, тип йәлләп, кәмһетергә ашығаһың... Ихласлыҡ тигән нәмә ҡырҡ ҡат тире аҫтында ҡалған, ул ҡырҡ ҡат тиреләр ҙә ҡайышланып ҡатҡан.\nӘ һинең... эсеңдәге тышыңда ине. Бөтөн серҙәреңде килеп беҙҙең менән уртаҡлаштың! Улың тип өҙгөләнеүҙәрең! Тимурың шул ҡәҙәр аҡыллы бала. Мәктәпте алтын миҙалға бөтөрҙө. Үҙ көсө менән нефть институтына инеп, үҙ көсө менән уҡыны. Ул ҡыҙыл диплом алғас, һин шундай һөйөндөң! Шул шатлыҡтан, сушиға заказ биреп, беҙҙе һыйланың. Тимурҙы Ғәрәп Әмирлектәренә эшкә саҡырып хат килгәс, башың күккә тейҙе. Беҙҙең һымаҡ бюджет ойошмаһында өс тингә сейләнмәҫ, кешесә йәшәр, тип хыял ҡорҙоң. Хәйер, теләнселәп йөрөгән нефтсене күргән юҡ әле, ти инең. Бына шулай ихлас инең һин, Лаураҡай!\nМин, сумкамды асып, аҡсаларымды барланым. Быныһы – атаһына, быныһы –Тимурға. Ә быныһы... – аят уҡыусыға. Кем уҡыйҙыр – динеңде лә белмәйем. Уныһын һөйләгәнең булманы. Тик һәйбәт кеше инең һин...\nБая, офистан сығып барышлай, өҫтәлеңә боролоп ҡараным. Һәм, барып, алһыу сәскәләр менән биҙәлгән зәңгәр тирәсле ҙур фотоһүрәтте алып, сумкама һалдым. Һинең өсөн иң ҡәҙерле әйбер ине ул, ахыры. Альбертҡа бирермен уны. Һин ул матур рамдарҙы ла, уның эсендәге фотоларҙы ла ай һайын тиерлек алыштырып, яңыртып ҡына тора инең. Туҙан да ҡундырманың, өрмәгән ергә ҡуйманың. Моңһоу күҙҙәрең менән төбәләһең дә уйға сумаһың. Мөдиребеҙ ҡысҡырыныбыраҡ эш ҡуша башлаһа ғына, тертләп китеп, ысынбарлыҡҡа ҡайтып, күктән беҙҙең янға, гонаһлы ергә төшәһең. Был фотола һеҙ тәбиғәт ҡосағында. Һин – еңел алһыу күлдәктә. Алһыу төҫ егерме йәштән өлкән ҡатын-ҡыҙға килешмәй, ярамай, тигән булалар. Килешә, нишләп килешмәһен ти. Күкрәгеңә ҡыҫҡан бер ҡосаҡ ап-аҡ раузалар алһыу фонда, абау, бигерәк матурҙар. Әллә күҙ тейҙерҙекме һуң һиңә, Лаура?! Улай үҙ бәхетеңде бар донъяға сәсеп, күрһәтеп, һөйләп йөрөү кәрәкмәгәндер, бәлки? Алһыу сәскәләргә төрөргә түгел, беҙҙең кеүек, ҡайышланып ҡатҡан ҡырҡ ҡат тире аҫтына йәшерергә кәрәк булғандыр уны, бәхетте!\nҺәм мин, кемдең вафаты тураһында ишетһәм дә үҙемде биләп ала торған тойғоға биреләм. Был – мәрхүмдәр алдында үҙеңде ғәйепле тойоу. Улар мин һулаған һауанан, эскән һыуҙан мәхрүмдәр... Улар был яҡты ҡояшты күрмәй, яҙғы йомшаҡ елдең битте иркәләүен тоймай, машина йөрәге – двигателдең тигеҙ генә геүләүен ишетмәй, анау ҡандай ҡыҙыл раузаларҙың нескә генә хуш еҫен һиҙмәй... Ә һин һулайһың, эсәһең, күрәһең, ишетәһең, һиҙәһең. Һөйләшкән һүҙҙәрҙе хәтергә төшөрәһең. Ауыр һүҙ әйтеп үпкәләткәнем булманымы икән, яңылыш уйлап рәнйетмәнемме икән, тип хафаланаһың. Һәм ваҡыттың кире ҡайтмаясағын, миҙгелдәрҙең ҡом сәғәтендәге бөрсөктәр кеүек ҡотолғоһоҙ ағылғанын йәнең-тәнең менән тойоп, сараһыҙ ҡалаһың. Миҙгелдәр генә түгел, кешеләр ҙә кире ҡайтмай – шуныһы бигерәк моңһоу. Йәшерәк саҡта быларҙы уйламайһың, йәнәшәңдә – йәштәштәрең, улар барыһы ла шат, алһыу өмөттәр, зәңгәр хыялдар менән иҫергән. Барыһы ла алда, барыһы ла яҡшы булыр кеүек... Тик бер аҙҙан туғандар, дуҫтар, яҡындар берәм-берәм китә башлай... Көтөлмәгәнлек менән яралап, тынлыҡ менән шомландырып. Хушлашмайынса ғына. Китәм инде, тип әйтмәй генә. Йәшлек тә шулай тын ғына китә, киҫәтеп тормай. Ҡартлыҡ – юғалтыуҙар моңһоулығы, сараһыҙлыҡтан арып-алйып талсығыу ул. Һиңә бүленгән ваҡыт, ашҡыныулы ҡотолғоһоҙлоҡ менән, һуңғы нөктәгә ашҡына. Ул нөктә моңһоулыҡ менән талсығыуға ла нөктә ҡуя, бөтөн һорауҙарға яуабын әйтә, барыһын да тигеҙләй. Ул нөктәнән һуң ваҡ-төйәк үпкәләшеүҙәрҙең мәғәнәһе ҡалмай, дошманлыҡтыҡы ла, нәфрәттеке лә...\nТакси шифер түбәле, ике ҡатлы, һары буяуы ҡупшып торған бина янына килеп туҡтаны. Диуарҙарҙың буяуы ғына түгел, урыны менән штукатуркаһы ла төшөп бөткән, аҫтан арматура рәшәткәләре күренеп тора. Ябағаһын ҡоя алмаған, ҡабырғалары ҡалҡып сыҡҡан, бик ябыҡҡан, хәлһеҙләнгән дөйәне хәтерләтә йорт.\n– Килеп еттек, апайҙар! – тине водитель.\nМин, тирә-яғыма ҡаранып, беҙгә кәрәкле йортто эҙләнем. Әллә нишләп, Альберттың яҡшы машинаһы ла яҡындалыр кеүек.\n– Беҙгә 217-се һанлы йорт кәрәк. Ҡайҙа һуң ул?\n– Ана бит! – водитель һул яҡҡа ымланы.\nЭйе шул, нисек күрмәгәнмен!\nТөштөк, такси, был тирәнән тиҙерәк ҡасырға теләгәндәй, йәһәтләп китеп барҙы.\nТирә-яҡта гел бер иш йорттар ине. «Өмөт» тигән исемгә бер ҙә тап килмәй ине урамдың күренеше. Өфөгә яҡын осо күркәм, төҙөк булһа ла, ҡасабаның ситенә үк килеп еткән был яғы ташландыҡ хәлдә икән.\n– Атаһы йәшәйҙер бында, – тине ҡыҙҙарҙың береһе.\nРамдары ҡыйшая башлаған тар ғына тәҙрәләр күп булһа ла, йорттоң дөйөм ишеге берәү ине. Ул да шар асыҡ – ҡанаты имгәнгән ҡош һымаҡ, күгәндәре ҡайырылған. Бергәләшеп эскә индек. Танауға дымлы, тынсыу һауа бәрелде. 9-сы һанлы фатир тигәнебеҙ бер бүлмә булып сыҡты. Ишеге бикле түгел. Шаҡымай ғына эскә үттек. Ҡараңғы тар коридорҙан һуң ул күпкә яҡты һәм бөхтә булып тойолдо. Шау сәскә аҡ селтәр аша һарҡыған ҡояш нурҙарында – ултырғыстар өҫтөнә ҡуйылған, йәшел япма ябылған, мосолманса ярымтабут. Унда беҙҙең Лаурабыҙ. Бәләкәс кенә кәүҙәһе, оҙонайып, тағы ла ябығып ҡалған.\nБитен тәрән йыйырсыҡтар йырмыслаған, ауыр ҡарашлы, ауыр аҙымлы ир кеше, беҙҙе күреп, тороп баҫты. Иҫәнләштек.\n– Һеҙ Лаураның атаһылыр? – тине беребеҙ, бер ни тиклем тынлыҡтан һуң.\n– Эйе, – тине ул. Һәм ишектәге сөйгә эленгән курткаһы кеҫәһенән тәмәке, шырпы алып, бүлмәнән сығып китте.\nТеҙелешеп диванға ултырҙыҡ.\nБыл хәл, нисектер, ысын түгел кеүек, йәмһеҙ бер шаяртыу ғына һымаҡ ине. Бер-беребеҙгә ҡараштыҡ.\n– Ҡыҙҙар, йөҙөн асабыҙмы? – тине кемдер.\nБер ниндәй ҙә шаяртыу-маяртыу түгел, был – ысынлап та Лаура ине.\nШул саҡ ишек асылды, бер йәш кенә егет килеп инде. Таныныҡ – Тимур. Ул, иҫәнләшеп, ҡыйыуһыҙ ғына ишек төбөндә баҫып тора бирҙе.\n– Тимур бит һин? – тинем мин.\nУл өндәшмәй генә башын эйҙе.\n– Әсәйеңә нимә булды, Тимур? – тинем, башҡаса түҙеп тора алмайынса. – Беҙ – уның хеҙмәттәштәре.\n– Күптән яфалана ине бит ул. Ныҡ итеп.\n– Беҙгә әйтмәне лә!\n– Үҙе белә ине...\nУл бәләкәй генә иҫке һыуытҡыс өҫтөнән алһыу төҫтәге папканы алып миңә һуҙҙы.\n– Эштән килһәләр, бирерһең, тигән ине әсәйем...\nПапка эсендә дүртебеҙҙең фотоһүрәттәре. Дүрт фото ла алһыу сәскәле матур зәңгәр рамкаларға ултыртылған. Дүртебеҙ ҙә шундай матурбыҙ, йәшбеҙ! Диңгеҙ фонында, текә машина янында, иңенә яҡшы тун һалып, Альп тауҙарында саңғы шыуғанда... төшкәнбеҙ.\nТимурҙың тыныс ҡына әйтелгән һүҙҙәре боҙҙай тынлыҡты хәнйәр һымаҡ ярҙы:\n– Фотошоп ярата ине ул...\nМин үҙемдең фотоға текәлдем. Бына шулай итеп күҙ алдына килтергәнһең икән мине, Лаура! Шундай матур булып күрендемме икән ни күҙеңә? Буй-һыным – нәҡ мин хыялланғанса зифа, бер артыҡ килограмм юҡ. Ҡояш кеүек балҡыйым, тештәрем ынйы кеүек ялтырай, оҙон ҡуйы сәстәрем – һыу инәһенекеләй тулҡын-тулҡын. Илле йәшкә етеп, ғүмеремдә бер тапҡыр ҙа барып күрә алмаған диңгеҙ буйында йөрөйөм, аҡҡош кеүек ап-аҡ яхта палубаһынан бәхетле ҡиәфәттә ҡул болғап торам!\n– Рәхмәт, Лаура! – тинем мин, тулҡынланып. Шунан Тимурға ҡараным. – Тимур, һиңә лә рәхмәт. Әсәйең янында була алғаның өсөн рәхмәт. Ярай әле, Ғәрәп Әмирлектәренә китеп өлгөрмәгәнһең!\n– Ниндәй Ғәрәп Әмирлектәренә?\n– Эшкә инде. Әсәйең һөйләне беҙгә барыһын да. Һинең өсөн шатбыҙ. Әсәйеңдең йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтермәнең.\n– Татарстанға эшкә саҡырҙылар мине! Әлмәткә, нефть эшкәртеү заводына. – Тимурҙың етди йөҙө яҡтырыбыраҡ киткәндәй булды. – Фантазер ине бит әсәйем, арттырыбыраҡ һөйләргә ярата ине...\n– Нефть институтында ла уҡыманыңмы?\n– Уҡыным! Ул – әсәйемдең ғүмерлек хыялы.\n– Юҡ инде. Түләп.\nҠулдарым сумкама үрелде. Ундағы фотоһүрәтте алып, Тимурға һуҙҙым:\n– Ә был кем?\n– Танымайһығыҙмы ни? Альберт Джонни бит ул. Француз актеры. Әсәй уның йырҙарын шул ҡәҙәр ярата ине. Һин уға оҡшап тораһың, ти ине.\nШулай тигән булдым. Йөрәкте һыҙып, йәнә үкенес һәм юҡһыныу тойғоһо яңырҙы. Үпкәле ҡарашым менән йәшел япмаға төбәлдем. Әйтһәң ни була ине шунда, Лаура!..\nУл әйткән булһа, мин тыңлаған булһам, нимә үҙгәрер ине, нимәне үҙгәртә алыр инем икән – белмәйем. Уға бирелгән ваҡыттың, ашҡынып, моңһоулыҡтың һәм талсығыуҙың һуңғы нөктәһенә ағылыуын туҡтата алыр инемме ни? Тик шулай ҙа... Әйтмәнең, ҡыҙыҡай!


Үҙаллы мәшғүллек менән шөғөлләнеүселәр иғтибарына!\n30 Декабрь 2019, 13:55\n2020 йылдың 1 ғинуарынан Башҡортостанда йәшәгән һәм үҙаллы мәшғүллек менән шөғөлләнгән кешеләр яңы төр һалым түләй ала. Был хаҡтағы законға Владимир Путин ҡул ҡуйған.\nБыл башланғыс менән етәксеһе һәм ҡул аҫтында эшләүселәре булмаған, йәғни барыһын да үҙе башҡарған кешеләр, республика биләмәһендә эшләүселәр, йылына 2,4 миллион һумға тиклем (айына уртаса 200 мең һум) аҡса эшләүселәр ( әйткәндәй, айлыҡ килем буйынса сикләүҙәр юҡ, ғинуарҙа 10 мең һум табыш алып, декабрҙә 500 мең алыуығыҙ ихтимал. Йыллыҡ сикте үтмәү генә мөһим. Әгәр был талап үтәлмәһә, ғәҙәти һалым ставкаһы буйынса, йәғни 13 процент һалым түләйәсәкһегеҙ), үҙ ҡулдары менән нимәлер эшләп һатыусылар, хеҙмәт күрһәтеүселәр (фотографтар, маникюр оҫталары, парикмахерҙар, төрлө текст яҙыусылар, сайт эшләүселәр, үҙ өйөндә заказ буйынса торт бешереүселәр) ҡуллана ала. Ҡуртымға фатир биреүселәр ҙә әлеге режим менән файҙаланыу хоҡуғына эйә.\nШуныһы мөһим: үҙаллы мәшғүллек менән шөғөлләнеүселәргә һалым – ул бурыс түгел, ә хоҡуҡ. Теләһәгеҙ, уның менән ҡуллана алаһығыҙ, теләмәһәгеҙ – юҡ.\nСтавкалар ҙа ҙур түгел: әгәр башҡа граждандарҙан аҡса килһә – 4 процент, юридик шәхестәрҙән һәм шәхси эшҡыуарҙарҙан – 6 процент.\nЯңылыҡтың төп өҫтөнлөгө йүнселдәрҙең бәләкәй бизнестарын, өҫтәмә шөғөлдәрен легалләштереүгә ҡайтып ҡала.\nТағы ла файҙаһы шунда: эшҡыуарлыҡ менән рәсми рәүештә шөғөлләнеүгә, матбуғат сараларында һәм социаль селтәрҙәрҙә үҙегеҙҙе рекламалау мөмкинлеге. Тағы ла, һалым органдары тарафынан тикшереүҙәрҙән, законһыҙ эшҡыуарлыҡ өсөн штрафтарҙан ҡурҡырға кәрәкмәйәсәк. Бынан тыш,банктарҙан кредит юллағанда килемегеҙҙе рәсми рәүештә күрһәтеү мөмкинлеге барлыҡҡа киләсәк.


1 декабрҙә Владимир Путин Федераль Йыйылышҡа йыллыҡ Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһай Был — Рәсәйҙең яңы тарихында 23-сө һәм Путин өсөн 13-сө Мөрәжәғәтнамә. Сара Ҙур Кремль һарайының Георгий залында Мәскәү ваҡыты буйынса көндөҙгө сәғәт 12-лә башлана. Унда Дәүләт Думаһы һәм Федерация Советы...\nӨфөлә машинаның ер аҫтына китеүе халыҡ араһында имеш-мимештәргә нигеҙ булды. Черниковка биҫтәһендә еңел автомобилде ысын мәғәнәһендә ер йотто. Уны әле һаман таба алмайҙар. Ғаиләнең яратҡан машинаһы йорт янында ер аҫтына китеүе тураһында Лариса Крашенниниковаға иптәше телефон аша хәбәр итә...\nБыйыл ҡыш һалҡын буласаҡ. Был турала бөгөн “Хәйерле иртә, республика” тапшырыуында география Фәндәре кандидаты Инбер Яппаров белдерҙе. Әлегә һауа торошо көйһөҙләнеп тороуын дауам итә. Төнө буйы яуған көслө ҡарҙан һуң бөгөн Өфө урамдарында машинала түгел, хатта йәйәүләп тә йөрөп булмай ине....\n“ТЭФИ-төбәк” конкурсының баһалама ағзалары финалистар менән осрашып бәйгегә йомғаҡ яһаны\n“ТЭФИ-төбәк” конкурсының баһалама ағзалары финалистар менән осрашып бәйгегә йомғаҡ яһаны. Тәү сиратта, ҡатнашыусылар үҙҙәренең эштәренә ҡарата тәжрибәле белгестәрҙең фекерҙәрен белеште. Еңеүселәр ни өсөн бронза Орфейға лайыҡ, ә еңелеүселәр ниндәй етешһеҙлектәр булғанын ишетергә теләне. Жюри...\nБашҡортостан башлығы “ТЭФИ-ТӨБӘК” конкурсында юғары наградалар алған коллегаларыбыҙҙы ҡотланы. Республика башлығы мәғлүмәт тапшырыуҙарын алып барыусылар номинацияһында еңеп бронза орфэй яулаған Айгөл Кантюковаға һәм ҡыйынлыҡтарҙы еңеп сығыу номинацияһында иң яҡшыһы тип танылған Зилә...\n“ТЭФИ-Төбәк” конкурсы тамам. Унда ҡатнашыусылар республиканың ҡунаҡсыллығына, конкурсты ойоштороу кимәленә таң ҡалып Өфө менән хушлаша. Республика башлығы Рөстәм Хәмитовтың конкурс ҡунаҡтары һәм ойоштороусылары менән осрашыуында ла ошо хаҡта һүҙ барҙы. Унда Матбуғат һәм киң коммуникациялар...


Һуңғы ваҡытта баҙарҙа аҙыҡ-түлеккә ихтыяж кәмегән\nӨфөлә Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәттең Башҡортостан идаралығы уҙғарған кәңәшмәлә импортты алмаштырыуға бәйле тыуған проблемалар ҡаралды\nКәңәшмәлә ҡуйылған төп маҡсат баҙар тәьминәтен асыҡлау. Бының өсөн республика ҡала-райондарынан шәхси эшҡыуарҙар саҡырылды. Уларҙы борсоған мәсьәлә яғыулыҡҡа хаҡтың күтәрелеүе. Уға эйәреп аҙыҡ-түлеккә лә хаҡтар күтәреләсәк. Быға юл ҡуймау өсөн сауҙа рәттәрен тулыһынса үҙебеҙҙә етештерелгән продукция менән тәьмин итеү зарур. Мәҫәлән, икмәкте генә алһаҡ та, уның хаҡы онға бәйле. Ә был продукттың 60 проценты сит төбәктәрҙән индерелә. Һөҙөмтәлә - хаҡ та арта. Ҡыҙғанысҡа, республикала һатылған майҙың да күбеһе ситтән килтерелә.


Йәмле Үзбәк ауылында тыуып, ошо бәрәкәтле ерҙең һауаһын һулап, шишмәһенең һыуын эсеп, сиҙәмендә йүгереп үҫкән атай-әсәйем 1976 йылда өйләнешә. Тәүге ҡыҙҙары тыуғас, әсәйемә өйҙә оҙаҡ ултырырға тура килмәй (ул ваҡытта декрет отпускылары булмай). Бәләкәсен Ғәшиә өләсәйемә ҡалдырып эшкә сыға. Иртәле- кисле фермала һыйыр һауһа, көндөҙ баҫыуҙа сөгөлдөр үҫтерә. Атайымдың эше лә таңдан алып төнгә тиклем һуҙыла. Ул - "Ағиҙел" колхозының алдынғы, тәжрибәле механизаторы.\nБеҙ ғаиләлә дүрт ҡыҙ, ике малай үҫтек. 1995 йылда уртансы апайым 11-се класты, ә мин 9-ҙы тамамлап, Салауат педагогия колледжында 2-се курста белем алған оло апайым янына уҡырға кереп бер йылда өйҙән өс бала сығып киттек. Аҙна һайын ҡайтабыҙ. Бала саҡта аҡса юҡлығын аңлайһыңмы ни инде... Эш хаҡына атай-әсәйемә йә тоҡлап шәкәр, йә иген яҙалар. Уны һатып беҙгә юллыҡ аҡса бирәләр. Шундай ауыр ваҡыттарҙа ла уларҙың түҙемлектәре бөтөп, "уф" тигәндәрен, зарланыуҙарын бер ҡасан да ишетмәнек. Беҙгә белем биреп, уҡытып, кеше итеүҙәре, беҙгә эшләгән изгелектәре, йоҡоһоҙ төндәре өсөн атай-әсәйем алдында мәңге бурыслыбыҙ.\nӘлеге көндә икеһе лә хаҡлы ялда. Шулай булыуға ҡарамаҫтан тик ултырғандары юҡ. Атайым - ауыл старостаһы. Ауылдаштарын борсоған проблемалар менән янып- көйөп йәшәй. Ауыл зыяратында, парктарҙа өмәләр үткәреү кеүек эштәрҙе ауылдаштары менән бергә атҡарып сығалар. Ә әсәйем ҡул эштәренә ифрат әүәҫ. Һәр беребеҙгә башҡорт милли күлдәктәрен үҙе тегеп кейҙерҙе. Тәмле бауырһаҡ, бөйөрөктәре менән беҙҙе йыш ҡына һыйлай ул. Ауылда ойошторолған "Ағинәйҙәр" ойошмаһын етәкләй. Ауыл мәҙәниәт йортонда үткәрелгән байрам концерттарында әүҙем ҡатнаша. Бына шулай тынғы белмәй янып -көйөп йәшәй минең атайым һәм әсәйем.\nУлар хәҙер 24 ейән-ейәнсәренә яратҡан, хәстәрлекле олатай-өләсәй ҙә.\nТормош ауырлыҡтарына бирешмәй, иңгә-иң терәшеп, беҙҙе ҡыуандырып оҙаҡ\nйылдар йәшәүегеҙҙе теләйем. Барыһы өсөн дә мең рәхмәт һеҙгә, минең


Илебеҙ үҙ геройҙарын белергә тейеш\n29 Сентябрь 2020, 20:20\nРәсәй Геройы, яҡташыбыҙ, Әлшәй районының почетлы гражданины Рафиҡ Ихсанов Мәскәүҙә йәшәй һәм эшләй. Ул шулай уҡ әүҙем йәмәғәт эшмәкәрлеге лә алып бара.\nРафиҡ Рәшит улы - полковник, Геройҙар клубы идараһы рәйесе ярҙамсыһы, Геройҙарҙың йәмәғәт ойошмалары һәм көс структуралары менән бәйләнеше буйынса секция етәксеһе урынбаҫары, генерал Е. Н. Кочешков исемендәге Советтар Союзы һәм РФ геройҙарына ярҙам фонды вице-президенты. Шулай уҡ ул “Мин ПАТРИОТ” гражданлыҡ-патриотик төбәк йәмәғәт ойошмаһы идараһы рәйесе, Геройҙарҙың Рәсәй ассоциацияһы, “БЛАГОМИР” йәмәғәт ойошмаһы ағзаһы булып та тора.\nИлле биш йәшлек юбилейы алдынан мин яҡташыбыҙ менән телефон аша бәйләнешкә сығып, уның йәмәғәтсе булараҡ эшмәкәрлеге менән ҡыҙыҡһындым. Эйе кабинетында уны тап килтереү еңел түгел, ул һәр ваҡыт юлда. Бына әле лә беҙҙең һөйләшеү барышында Ҡырымға барырға йыйыныуы тураһында белдем, унда “Йәйге төркөм” йәштәр авиация фестивален үткәреүгә әҙерлек эштәре бара. Бында йәштәрҙе летчик һөнәре менән таныштыралар, бәләкәй авиация һәм вертолеттарҙа осоштар ҙа күрһәтеләсәк. Әйткәндәй, Рафиҡ Рәшит улы үҙе лә буш ваҡытында штурвал артына ултырып, күк йөҙөн иңләргә ярата.\nШулай уҡ клубта патриотик рухтағы нәфис фильм төшөрөү тураһында ла хыялланалар, был идеяны ил Президенты В. Путин да хуплаған. Фильм вертолетсыларҙың еңел булмаған хеҙмәте тураһында буласаҡ, әле сценарий өҫтөндә эшләйҙәр.\nТыуған яғы менән бәйләнеште өҙмәй Рафиҡ Ихсанов. Быйыл үҙе тыуып үҫкән Түбән Әүрез ауылында яҡташтары менән Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугирҙәр иҫтәлегенә һәйкәл ҡуйғандар. Йыл һайын февраль айында Рәсәй Геройы Ихсанов приздарына ауыл биләмәләре командалары араһында шайбалы хоккей буйынса чемпионат үткәрелә. Тыуған ауылындағы мәктәп тә уның исемен йөрөтә.\nБында уның туғандары йәшәй, тормош иптәше Флүзә лә ошо яҡтарҙан. Бөтә ошо йылдар эсендә ул ире менән бергә, хәрби гарнизондарҙа ла бергә була, ике бала тәрбиәләп үҫтерәләр. Улы Ренат атаһы юлынан китеп, хәрби һөнәр һайлай. Ҡыҙы Лилиә лә хәрби кешегә кейәүгә сыҡҡан. Олатаһы менән өләсәһен һөйөндөрөп, уларҙың ҡыҙҙары Алина үҫеп килә.\nХәрби дуҫтары менән ул Бөйөк Ватан һуғышы, хәрби хәрәкәттәр, хәрби хеҙмәт ветерандарына социаль һәм хоҡуҡи ярҙам күрһәтә, йәштәргә һәм армия яугирҙарына әхлаҡи, хәрби-патриотик һәм интернациональ тәрбиә биреү буйынса әҙем эш алып бара. Былтыр республикала үткән ҡатнаш алыш төрҙәре буйынса чемпионатта һәм беренселектә ҡатнаша. Рәсәй Геройҙары делегацияһы менән мәктәптәрҙә, балалар йорттарында һәм хәрби училищеларҙа булып, йәш быуынға хәрбиҙәрҙең тормошо, уларҙың ҡаһарманлыҡтары тураһында һөйләй.\nӘ Афғанстан һәм Төньяҡ Кавказдағы хәрби бәрелештәрҙә ҡатнашҡан яугирҙың уҡыусыларға әйтер һүҙе күп. Ул бәләкәйҙән хәрби кеше булырға хыяллана. Саратовта юғары хәрби училище тамамлай, артабан Ю. А. Гагарин исемендәге хәрби-һауа академияһында белем ала.\nТөньяҡ Кавказ төбәгендә контртеррористик операция барышында законһыҙ хәрби формированиеларҙы юҡ итеүҙә күрһәткән батырлыҡтары өсөн вертолет эскадрильяһы командиры, подполковник Р. Р. Ихсановҡа Рәсәй Геройы исеме бирелә.\nУның һөйләүе буйынса, ул төркөм башлығы булараҡ осҡан, тактик десант төшөрөүгә етәкселек иткән. Ҡапыл төркөмдәге бер вертолет дошман уты аҫтында ҡалып, һауала янып китә. Команда буйынса летчиктар ергә һикерә. Ара әллә ни алыҫ булмаһа ла, парашюттары асыла. Әммә ергә төшкәс, улар бандиттар яулап алған территорияла булыуын аңлай. Уларҙы ашығыс рәүештә эвакуациялау кәрәк була... Төркөм бик етеҙ эш итә. Машиналар ергә төшөп, иптәштәрен алып сығыуға өлгәшә. Хәрби заданиены уңышлы үтәгән өсөн командование төркөм командиры Р. Ихсановты юғары наградаға тәҡдим итә. Полк командиры сафҡа теҙелеп торған яугирҙар алдында уға Рәсәй Федерацияһы Геройы исеме бирелеүе тураһында хәбәр иткәс, яҡташыбыҙ был награданы МИ-8, МИ-24 вертолеттары эскадрильяһы өсөн дөйөм награда итеп һанауын әйтә. Р. Ихсанов шулай уҡ III дәрәжә “СССР Ҡораллы көстәрендә Ватанға хеҙмәте өсөн” ордены һәм башҡа миҙалдар менән бүләкләнгән.\n- Илдең үҙ геройҙары булырға һәм халыҡ улар тураһында белергә тейеш, - тип билдәләне үҙ сығышында Рәсәй Президенты Владимир Путин. – Уларҙың өлгөһөндө бөгөнгө быуын тәрбиәләнергә һәм балаларын да ошо йүнәлештә тәрбиәләргә бурыслы. Был бик мөһим!\nЭйе, илебеҙҙә Геройҙар бар. Улар араһында яҡташыбыҙ Рафиҡ Ихсановтың да булыуы әлшәйҙәр өсөн ҙур ғорурлыҡ.


Унда ла тора гараж, бында ла тора гараж...\n17 Август 2018, 12:39\nКрасноусолда йәшәүсе күптәр законһыҙ гараждар проблемаһы менән яҡшы таныш. Ғәҙәттә улар күп фатирлы йорттарҙың ихатаһында ҡалҡып сыға, ә был ҡаралтыларҙың бүтәндәргә күпме ҡамасау тыуҙырыуын уйлап та бирмәйҙәр.\nБынан утыҙ йылдар элек ваҡытлыса тип урынлаштырылған шул гараждар бөгөн ауыл биләмәһенең бик ҙур майҙанын биләп тора. Уларҙы һәр күп фатирлы йорт янында күрергә була: Гагарин урамындағы 54/1 һәм 54/2, Фрунзе, 35/1, 35/2, 35/3, 41/1, 45/1-се, Пугачев урамындағы 47, 49, 51-се, Карл Маркс урамындағы 20, 22-се, Ленин урамындағы 24, Совет урамындағы 9-сы йорттар артындағы гараждар, мәҫәлән.\nЙыш ҡына был тирәне ауылдың саф һауала хәмер һемерергә яратыусылары эсеп ултырыр өсөн төйәк итә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, санкцияланмаған был ҡаралтыларҙың һәр ҡайһыһының тиерлек тирә-яғында төҙөлөш, көнкүреш, сәнәғәт ҡалдыҡтары, сүп-сар, ҡый үләндәре өйөлөп ята. Был гараждарҙың хужаларына ауылдың йәмен ебәреүҙәрен аңлап, үҙҙәренең йорт яны биләмәләрен төҙөкләндереүгә тотонорға күптән ваҡыт. Гараж кооперативтары булдырып, йәки ҡупшыраҡ, күрмәлеклерәк ҡаралты төҙөп ҡуйып, проблеманы әллә ҡасан уҡ хәл итергә лә булыр ине.\n2016 йылдан алып Красно-усол ауыл советы ауыл биләмәһе хакимиәте тарафынан Башҡортостан Республикаһы прокуратураһы ҡушыуы буйынса төҙөлөш тәртибен боҙоусыларҙы асыҡлау буйынса рейдтар уҙғарылып, бөтә санкцияһыҙ ҡаралтыларҙың хужаларына иҫкәрмәләр тапшырылды. Киләсәктә иһә, әгәр был рөхсәтһеҙ төҙөлгән ҡаралтыларҙың (гараждарҙың) хужалары уларҙы күсереп ултыртмаһа йәки һүтеп алмаһа, ауыл биләмәһе хакимиәте законһыҙ ҡаралтыларҙы һүттереүҙе һорап судҡа дәғүә ғаризаһы яҙасаҡ.


Рәсәй ҡурсаулыҡ системаһының 100 йыллығы уңайынан бөгөн Башҡортостандың Милли музейында «Республиканың ҡурсаулыҡ тәбиғәте» тип исемләнгән күргәҙмә асылды\nЭкология йылына арналған экспозицияла төбәктең гүзәл тәбиғәте менән танышырға мөмкин. Күргәҙмәлә башлыса «Башҡортостан» милли паркы пейзаждары тәҡдим ителә. Нөгөш, Йомағужа һыуһаҡлағыстары, Күперле шарлауығы кеүек тәбиғәт ҡомартҡылары фотоһүрәттәрҙә урын алған.\nХәҙерге календарь буйынса 11 ғинуар Рәсәйҙә Ҡурсаулыҡтар һәм милли парктар көнө булараҡ билдәләнә. Тап ошо көндә 1917 йылда илдә тәүге Баргузин дәүләт ҡурсаулығы асылған. Ул Бүрәт Республикаһында кеш һәм башҡа йәнлектәрҙе һаҡлау маҡсатында ойошторола. Бөгөн Башҡортостанда «Башҡорт», «Шүлгәнташ», «Көньяҡ Урал» кеүек өс ҡурсаулыҡ, дүрт төбәк әһәмиәтендәге һәм «Башҡортостан» милли парк бар. Был тәбиғәт объекттарының дөйөм майҙаны 407 меңдән ашыу гектарҙы тәшкил итә.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҺАҠЛАНҒАНҒА КИҘЕҮ ҘӘ, ЭБОЛА ЛА ҠУРҠЫНЫС ТҮГЕЛ - 2014 - Мәҡәләләр\n- Киҙеү эпидемияһының көслө ваҡыты 2015 йылдың ғинуарының икенсе яртыһына тура киләсәк тип көтөлә. 12 октябргә ҡарата киҙеү һәм ОРВИ менән сирләүселәр һаны бик күп түгел. Киҙеүҙән иң һөҙөмтәле һаҡланыу сараһы - вакцинация. Ул йылына бер тапҡыр яҙғы-көҙгө осорҙа, эпидемия башланырҙан 2-3 аҙна алдан эшләнә. Ул граждандарҙың барлыҡ категорияһына ла тәҡдим ителә, ләкин бигерәк тә уны хәүеф төркөмөнә инеүселәргә: 6 айлыҡ сабыйҙарҙан башлап, барлыҡ балаларға ла, ауырлы ҡатындарға, 60 йәште үткән ололарға, хроник сирҙәр менән яфаланыусыларға, медицина хеҙмәткәрҙәренә, уҡытыусыларға, студенттарға, хеҙмәтләндереү, транспорт өлкәһендә эшләүселәргә яһатыу бик мөһим. Был төркөм Профилактик прививкаларҙың Дәүләт календарына индерелгән һәм уларға прививка бушлай яһала. Вакцинация ысынлап та киҙеүҙән һаҡлаясаҡ, хатта ауырыған осраҡта ла сир еңел үтәсәк. Бөтөн донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы тәҡдименә ярашлы, хәүеф төркөмөнә инеүселәрҙең 75 процентына, ә инде дөйөм ил һәм Рәсәй субъекттарында халыҡтың 25 процентына прививка эшләнергә тейеш. Бынан тыш, организмдың үҙенең һаҡланыу көсөн күтәреү зарур. Хәҙерге ваҡытта фармацевтика баҙары киҙеү һәм ОРВИ-ны профилактикалау өсөн Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙә етештерелгән бик күп препараттар тәҡдим итә. Әммә уларҙы ҡулланырҙан алда дауалаусы табип менән кәңәшләшеү мотлаҡ. Шулай уҡ халыҡ дауаларын да оноторға ярамай. Гөлйемеш, мүк еләге, ҡыҙыл көртмәле, ҡара ҡарағат, цитрустар, С витамины, һарымһаҡ ҡулланыу файҙалы. Шәхси гигиена ҡағиҙәләрен үтәү, ҡулдарҙы йыш йыуыу зарур.\nӨйөгөҙҙө йәки эшләгән бинаны йышыраҡ елләтергә, уларҙа дезинфекциялаусы саралар ҡулланып, туҙандарҙы һөртөп торорға кәрәк. Һауа торошо буйынса кейенеү, организмдың өшөүенә юл ҡуймау, торлаҡ һәм йәмәғәт биналарында температура режимын һаҡлау тураһында ла иҫтән сығарырға ярамай. Организмдың сиргә ҡаршы тороуына туҡланыу ҙа йоғонто яһай. Шуға күрә аҡһым, С төркөмө витаминдары булған аҙыҡ-түлек ҡулланыу яҡшы. Эпидемия таралған осорҙа кеше күп йөрөгән сараларҙа бик ҡатнашмаҫҡа, тын юлдарын һаҡлау өсөн медицина битлектәре кейергә (уларҙы 6 сәғәт кейергә мөмкин, бер тапҡыр ҡулланғанын икенсегә ҡулланыу ярамай), йышыраҡ саф һауала йөрөргә кәрәк. Әгәр үҙегеҙ йәки туғандарығыҙ сирләп китһә (тымау төшһә, тамаҡ әсетһә, температура күтәрелһә, дөйөм хәлһеҙлек күҙәтелһә, баш ауыртһа һ.б.) эшкә, уҡыуға, балалар баҡсаһына барырға ярамай. Табипты өйгә саҡыртыу зарур. Был бигерәк тә эпидемияның көсәйгән ваҡытында бик мөһим, сөнки поликлиникаларҙа сиратта тороу хәлегеҙҙе тағы ла ҡатмарлаштырыуы мөмкин.\nДауаланыуҙың төп принцибы - түшәк режимын һаҡлау. Һалҡын алдырыуға бәйле күпселек сирҙәр дарыу менән дауалауға мохтаж түгел, иң мөһиме - ятып ял итергә, организмға үҙ-үҙен тергеҙеү мөмкинлеген бирергә. Үҙ аллы дауаланыу зыянлы. ОРВИ йәки киҙеү билдәләре күҙәтелгәндә табиптан консультация алыу кәрәк. Быны ни тиклем иртәрәк эшләһәгеҙ, шул тиклем яҡшыраҡ. Тын юлдары ауырыуҙарын ҡуҙғытыусы инфекциялар бик күп, улар тәүҙә бер иш кеүек тойола, әммә эҙемтәләре төрлөсә булыуы ихтимал. Сирләгән ваҡытта күптәр ауырыуҙы аяғөҫтө үткәрергә, эшкә йөрөргә тырыша. Бының менән үҙҙәренең сәләмәтлеген дә, хеҙмәттәштәрен дә хәүеф аҫтына ҡуялар.\nСөскөргәндә, йүткергәндә, тымау ваҡытында ҡағыҙ салфеткалар ҡулланығыҙ һәм уларҙы шунда уҡ ташлағыҙ, икенсе тапҡыр файҙаланмағыҙ. Ауырыу өсөн айырым һауыт-һаба бүлегеҙ, ҡулланғандан һуң уны ентекле йыуып, дезинфекциялағыҙ. Сирлене айырым бүлмәгә урынлаштырыу мөмкинлеге булһа, бигерәк тә һәйбәт. Ошо ябай ғына ҡағиҙәләрҙе үтәгәндә, киҙеү һәм киҫкен респиратор ауырыуҙары ҡурҡыныс түгел.\nБеҙгә Эбола эпидемияһы янаймы?\n- Бөгөн донъяла ошо вирус менән зарарланыусылар һаны 8 меңдән артып китте. Шундай тиҙлектәге халыҡ-ара миграция шарттарында уны теләһә ниндәй илгә килеп инмәҫ, тип әйтеп булмай. Быға сирҙең оҙайлы ваҡыт - 21 көн инкубация осоро үтеүе лә йоғонто яһай.\nБеренсе тапҡыр Эбола вирусы тураһында 1976 йылда саң ҡаҡтылар, әммә ул киң таралыу алманы. Хәҙерге ваҡытта вирустың таралыу хәл-торошо бик ҡатмарлы, әммә уның таралыуына ҡаршы әүҙем саралар күргәндә, был процесты туҡтатырға мөмкин.\nРоспотребнадзор мәғлүмәттәре буйынса, профилактика саралары Эбола вирусының Рәсәйгә инеү хәүефенә кәртә ҡуйҙы, тиергә мөмкин. Һауа юлдары пункттарында сикте үтеүселәргә санитар-контроль тикшереүе көсәйтелде, ҡурҡыныс инфекцияларҙың билдәләрен асыҡлау маҡсатында айына 1,5 миллион пассажир тикшерелә. Аэропорттарҙың һәм һаулыҡ һаҡлау учреждениеларының медицина хеҙмәттәре эпидемияға ҡаршы саралар ойоштороуға әҙер. Эбола тапмаһын диагностика тикшереүе өсөн заманса лаборатория ойошторолған, сирҙе тиҙ арала тикшереү өсөн кәрәкле препараттарҙың запасы бар.\nӘлеге ваҡытта Көнбайыш Африкалағы Рәсәй граждандары араһында Эбола тапмаһы менән сирләүселәр юҡ, Рәсәй территорияһында ла сирләү осрағы теркәлмәгән. Быйыл августа Көнбайыш Африкала булып ҡайтҡан Үҙәк Ғилми-тикшеренеү институты вирусологтары Рәсәйҙә вирус таралыу ихтималлығы бик түбән, тип белдерә. Әммә, һаҡланғанды - Хоҙай һаҡлай, тигәндәй, барыбыҙ ҙа хәүеф факторы тураһында онотмаҫҡа, аныҡ саралар күрергә һәм артыҡ ихтыяж булмағанда Көнбайыш Африка илдәренә барыуҙы кисектереп торорға тейешбеҙ. Әгәр ҙә инде был илдәргә бара ҡалһағыҙ һәм үҙегеҙҙе насар тойһағыҙ, кисекмәҫтән медицина хеҙмәткәрҙәрен иҫкәртергә кәрәк.\nНисек итеп көҙгө һәм ҡышҡы шыҡһыҙ көндәрҙә депрессиянан һаҡланырға?\n- Көҙгө күңел төшөнкөлөгө - ул үҙенсәлекле психоэмоциональ торош. Ул кәйефтең тотороҡһоҙлоғо, эшләү һәләтенең түбәнәйеүе, йоҡо режимы боҙолоуы, яратҡан эш йәки шөғөл менән булышырға теләмәү менән ҡылыҡһырлана. Бынан тыш, был феномендың физиологик аңлатмаһы ла бар: көндәр ҡыҫҡара һәм ҡояш нурының етешмәүе организмда меланиндың күбәйеүенә килтерә. Белгестәр ҡайһы бер эмоциональ хәл-тороштоң нәҫелдән күсеүе хаҡында ла белдерә. Ҡатын-ҡыҙ, хис-тойғоға бай булғанлыҡтан, был миҙгелдә бирешеп бармай. Депрессияға хроник стрестар, хеҙмәт һәм ял режимының боҙолоуы, йоҡо туймауы йоғонто яһай.\nӘгәр һеҙ миҙгел депрессияһына бирешеүсән икәнһегеҙ, тап ошо ваҡытта сәләмәтлегегеҙҙе күҙәтегеҙ. Туҡланыуығыҙға иғтибар бүлегеҙ: ул аҡһым күп булған аҙыҡ-түлектән (тауыҡ, балыҡ, ныҡ майлы булмаған һөт аҙыҡтары) торорға тейеш. Күберәк емеш-еләк һәм йәшелсә ашағыҙ. Организмда файҙалы витаминдар һәм микроэлементтар ни тиклем күберәк, кәйеф тә, үҙегеҙҙең хәл-торошоғоҙ ҙа яҡшы буласаҡ. Бынан тыш, кәйефте составында эндорфин булған аҙыҡ-түлек (шоколад, банан) ашап та күтәрергә мөмкин. Шыйыҡлыҡты күберәк эсегеҙ, сөнки организм һыуһыҙлыҡтан интекһә, ул дәртһеҙ һәм төшөнкө була.\nЭштә лә, өйҙә лә бинаны даими елләтергә онотмағыҙ, саф һауа ла организмға ыңғай йоғонто яһай. Кислородты бер нәмә лә алмаштыра алмай. Шуға күрә, хатта насар көндө лә, һауа торошоноң ниндәй булыуына ҡарамаҫтан, урамда йөрөгөҙ. Мөмкинлегегеҙ булһа, эшкә йәйәү йөрөгөҙ. Физик күнегеүҙәр: аэробика, бейеү, йөҙөү ҙә яҡшы ярҙам итә.\nШулай уҡ төҫтөң дә кешенең эмоциональ торошона йоғонто яһауы билдәле. Шуға күрә тормошоғоҙға сағыулыҡ өҫтәгеҙ. Сағыу яҡтылыҡ булған ерҙә булырға тырышығыҙ. Үҙегеҙ өсөн ҡыҙыҡлы шөғөл табығыҙ, дуҫтарығыҙ, яҡындарығыҙ һәм туғандарығыҙ менән йышыраҡ аралашығыҙ. Был ыңғай тәьҫораттар алыу һәм үҙеңде кәрәкле итеп тойоу өсөн мөһим. Һәм йышыраҡ йылмайығыҙ. Күпмелер ваҡыттан һуң йылмайыу һеҙҙең ғәҙәтегеҙгә инеп китер һәм тирә-яҡтағылар ҙа һеҙгә йылмайып яуаплар.\nРәсәйҙә иң сәләмәт кешеләр ҡайҙа йәшәй һәм сәләмәтлек өсөн иң имен шарттар ҡайҙа?\n- Был һорауға яуап биреүе ауыр. Сәләмәтлек төшөнсәһе Бөтөн донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы билдәләмәһе буйынса ауырымауҙы ғына түгел, ә физик, психик, социаль һәм рухи именлекте билдәләй. Бынан тыш, йәмғиәт сәләмәтлеген (медик-демографик процестарҙың; халыҡтың ауырыуҙарының; инвалидлыҡтың; физик сәләмәтлектең, сәләмәтлектең социаль бәйлелеге; интеграль күрһәткестәр) һәм шәхси сәләмәтлек - айырым кешенең һаулығын айырып ҡарарға кәрәк. Ил халҡының йәмғиәт сәләмәтлегенең төп күрһәткестәрен баһалағанда беҙ төбәк үҙенсәлектәрен иҫәпкә алабыҙ (тәбиғәт, климат, экология, иҡтисади үҫеш кимәле, һаулыҡ һаҡлау торошо һ.б.). Был илебеҙҙең киңлегенән һәм күп төрлөлөгөнән сығып ҡарағанда, шулай булырға тейеш тә. Хатта бер күрһәткес динамикаһы ла ысынбарлыҡтағы хәл-торош тураһында фекер йөрөтөргә мөмкинлек бирмәй. Мәҫәлән, бер яҡтан, халыҡтың ауырыуы патологияның таралыуын, икенсе яҡтан, медицина ярҙамын һәр кем ала алыуҙы йәки ала алмауҙы күрһәтә. Шуға күрә халыҡтың сирләүе (дөйөм йәки айырым ауырыуҙар буйынса) бер нисек тә кире күренеш булараҡ ҡарала алмай.\n2013 йылда "РИА Рейтинг" агентлығы тормош сифаты буйынса мәғлүмәт баҫтырҙы. Унда эксперттар "Халыҡтың сәләмәтлеге һәм белем кимәле" төркөмөн айыра. Был төркөмдә төбәктәрҙең рейтингы теркәлгән ауырыуҙар, беренсе тапҡыр асыҡланған сирҙәр, сабыйҙар үлеме, тыуған ваҡытта күҙалланған ғүмер оҙайлығы, 10000 кешегә аспирантура тамамлаусылар, 15 һәм унан оло йәштәге халыҡ һанына ҡарата юғары белемлеләр, 15 һәм унан оло йәштәгеләр араһында 1000 кешегә урта белеме булмаусылар күрһәткесе нигеҙендә баһалана. Рейтингта беренсе ун урында Мәскәү, Санкт-Петербург ҡалалары, Мәскәү, Воронеж, Томск өлкәләре, Краснодар крайы, Ханты-Манси автономиялы округы - Югра, Калининград өлкәһе, Төньяҡ Осетия Республикаһы - Алания, Һарытау өлкәһе тора. Дөйөм алғанда, тормош сифаты рейтингының барлыҡ күрһәткестәре буйынса ла Мәскәү һәм Санкт-Петербург беренсе урында тора. Уларҙан ҡала Мәскәү өлкәһе, Татарстан Республикаһы, Краснодар крайы, Белгород, Воронеж өлкәләре, Ханты-Манси автономиялы округы- Югра, Төмән өлкәһе, Нижегород өлкәһе килә.\nЯҙылған: 10.11.14 | Ҡаралған: 1265


Учалы районында ветерандарға торлаҡ сертификаттары тапшырылды\n21 Февраль 2012, 18:38\nУчалы районы хакимиәтендә Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына һәм уларҙың тол ҡатындарына торлаҡ һатып алыуға социаль түләү тураһындағы таныҡлыҡтар тапшырыу тантанаһы үтте. 13 миллион һум дөйөм суммаға торлаҡ сертификаттарын 13 кеше – дүрт Бөйөк Ватан һуғышы ветераны һәм ветерандарҙың тол ҡалған туғыҙ ҡатыны алды. Учалы районы хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәев ветерандарға Ватанға булған тоғролоғо, ҡаһарманлығы һәм батырлығы өсөн рәхмәтен белдерҙе, етеп килгән байрам менән ҡотланы.\nХакимиәт башлығы тейешле органдарға ветерандарға кәрәкле ҡағыҙҙар туплау йәки алыу йәһәтенән ярҙам итергә ҡушты.\nРайон хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Геннадий Дмитриевич Кулюшин Поляковка ауылында йәшәй, биргән аҡсаға ул ҡаланан уңайлы фатир һатып алырға уйлай. Сулпан Нурмөхәмәт ҡыҙы Күсербаева өсөн дә туғандары бик шат. Сулпан Нурмөхәмәт ҡыҙына 86 йәш, ул – тол ҡатын, һуғыш ваҡытында тылда эшләгән. Уның дүрт балаһы, алты ейәне һәм туғыҙ бүләһе бар. Балалары сертификатҡа үҙ аҡсаларын ҡушып, әсәләренә яңы йорттан ике бүлмәле фатир алмаҡсы.\n2011 йылда Учалы районында торлаҡ сертификаттарын 13 миллион һумдан ашыу суммаға 13 ветеран алған. Дөйөм алғанда «Һуғыш һәм Ҡораллы көстәр ветерандары тураһында»ғы Федераль законды тормошҡа ашырыу барышында Учалыла 77 миллион һумдан ашыу суммаға 77 ветеранға сертификаттар тапшырылған.


Конкурсҡа рәсми старт бирелә\n15 Сентябрь , 13:41\nБашҡортостанда “Айыҡ ауыл- 2021” конкурсы старт ала. Республика хөкүмәтендә 16 сентябрҙә был сараға әҙерлек һәм үткәреү буйынса ойоштороу комитетының ултырышы үтә. Быйыл айыҡ тормошто пропагандалаған ярыш ауылдарҙың 50 процентын йәлеп итер тип күҙаллана.\nБилдәле булыуынса, былтыр “Айыҡ ауыл” конкурсы байтаҡ райондарҙа үтте, уға әҙерлек буйынса бик әүҙем эш алып барылды. Старт август айында бирелде һәм ул ноябргә тиклем дауам итте. Конкурста барлығы 54 ауыл ҡатнашты. Республика Башлығы Радий Хәбировтың ҡарары менән бәйгенең приз фонды ун тапҡырға арттырылды. Ойоштороусылар булып Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы, ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау, йәштәр һәм спорт министрлығы сығыш яһаны. Бәйге ауыл ерендә айыҡлыҡты, сәләмәт тормош рәүешен пропагандалауҙы, тырышып эшләгән ауыл биләмәләренә матди стимул биреүҙе күҙ уңында тота. Еңеүселәргә аҡсалата яҡшы приз ҡаралған. Ауыл биләмәләре уны урында юлдарҙы төҙөкләндереү, һыу үткәреү, төҙөлөш йәки хужалыҡ өсөн техника һатып алыуға тотона.\n16 сентябрҙә “Айыҡ ауыл” конкурсы рәсми рәүештә иғлан ителә. Конкурстың тәүге этабы презентацион эштәр һөҙөмтәһендә баһалана. Шулай уҡ бәйгелә ҡатнашыусыларҙың асыҡ сығыштары ла булыр тип көтөлә.


Бында тарих терелә...\n15 Сентябрь , 15:55\nЕҙем йылғаһы ярында 2019 йылда төҙөлә башлаған "Батырҙар Рухы"арт-обьектын төҙөкләндереү эштәре дауам итә. Тыуған төйәгебеҙҙе – тарихи Табын ырыуы ерҙәрен ҡурсалаусы батыр рухлы ҡаһарман ҡан-бабаларыбыҙға бағышланған арт-объектты булдырыуҙы Ришат Раян улы Шаймарҙанов етәкселегендәге сик һағы ветерандары тәҡдим итә. 2019 йылда йәмәғәтселек, район хакимиәте, Имәндәш ауыл хакимиәте, Фаил Байшөгөров, РЭС начальнигы Марсель Ғүмәров, “ТВС” етәксеһе Сергей Афанасьев ярҙамы менән ике объект ҡуйыла. Проекттың авторы – Илдар Шәйәхмәтов.\nАрт-объектты эшләүҙә Имәндәш ауылы ир-егеттәре әүҙемлек күрһәткән. Быйыл көҙ эштәр дауам иттерелеп, 7 метрлы бағана урынлаштырыла, уны уратып таштан постамент эшләнгән. Уҡтың осона табын ырыуының ҡошо – ҡарағош ҡуйылған. Яҡташыбыҙ, талантлы шағир Салауат Әбүзәрҙең Уҡлыҡаяға бағышланған шиғыры яҙылған стелланы урынлаштыраһы ҡалған.


"Һайлауҙар -- 2003" Форумы киң рекламаланыуы бер кем өс өн дә сер түгел. Уны ойоштороусылар был сараны "парламент һ айлауҙары алдынан сәйәси процесҡа йән өҫтәүсе ваҡиға итеп" к үрергә ниәтләйҙәр ине. Мәскәү Хөкүмәте лә быға ҡаршы килмәне , киреһенсә, Манежды арендалау хаҡын 60 мең долларға тиклем түбәнәйтте. Бер нисә көн Форум эшендә ҡатнашҡан журналист б улараҡ мин был сара тураһында нимә әйтә алам\nБер мәғлүмәт буйынса Форумда 105 мең кеше, икенсеһе буй ынса 150 мең кеше ҡатнашҡаны билдәле. Һандар араһындағы айыр ма күҙгә ташлана, шулай бит, әммә мин халыҡ артыҡ күп булды\nтип әйтмәҫ инем. Беҙҙәге "Миҙгел модаһы" йә "Матурлыҡ һәм һ аулыҡ" күргәҙмәләрендә лә кеше күпкә артығыраҡ булалыр, моға йын. Сара беҙҙең коллегалар -- матбуғат саралары вәкидәре өс өн отошло булды, әлбиттә. Матбуғат конференциялары һәм "түңә рәк өҫтәлдәр" ҙә ҡатнашыу мөмкинлегенән тыш һуңғы көн күптән\nкөтөлгән "һары" яңылыҡ та алып килде. Мин "лимонсы"ларҙың х улигандарса ҡыланышын күҙ уңында тотам. Улар Үҙәк һайлау ком итеты рәйесе Александр Вешняковтың костюмына ҡаймаҡҡа оҡшаға н нимәлер, күпселек әйтеүенсә, майонез буяп, Форумда "танылы у" яуланылар. Ҡайһы бер гәзиттәр майонездың маркаһын да атай . Миңә килгәндә иһә был ваҡиғаны үҙ күҙҙәрем менән күрмәүемә\nбер ҙә үкенес тойғоһо кисермәйем. Икенсе яҡтан ҡарағанда, б аштары әйләнгән әҙәмдәр подъездарҙа быяла ватыу, стадионда рҙа эскәмйәләрҙе емереү һәм урамда үтеп барыусы башҡа милләт\nкешеләренә бәйләнеү менән шөғөлләнгәнсе Рәсәй сәйәсәт элита һы вәкилдәренә майонез һибеп күңел асһын, бик теләгәс...\nӘгәр Форумдың нисегерәк үтеүен белгегеҙ килә икән, телә һә ниндәй күргәҙмәне күҙ алдығыҙға килтерегеҙ ҙә, уға берәй телевизион сәйәси - шоуҙы өҫтәгеҙ. Форумда ҡатнашыу кемгәлер\nтауыш өҫтәгәнме Бик шикле. Ҡатнашыусылар араһында иң сағыу ҙары ЛДПР " йондоҙҙары" Жириновский -- Митрофанов пары булд ы инде. Хәйер, был труппаға сығыш яһау өсөн бер ниндәй ҙә фо рум кәрәкмәй. Жириновскийға ҡалһа, ул ана Өфөлә лә 50 һумлыҡ тар өләшеп танылды. Ә Мәскәүҙә иһә ул 100 һумлыҡтар таратыу ға күсте, тик Форум аҙағында, инде сара тамамланып Манеждан\nсыҡҡан ваҡытта. Ә бына Явлинский уға ҡапма - ҡаршы тактика һайлаған -- Форумда ул бөтөнләй булманы. Тик был да уның кан дидатураһына тауыш өҫтәр тип уйламайым.\nПартияларҙан тыш Форумда башҡа тармаҡ вәкилдәре лә, баш лыса сәйәси технологиялар мәктәптәре һәм пиар - агентлыҡтар байтаҡ булды.


4 Сентябрь 2010, 22:45\nАльпинистарҙың Тянь-Шань тауындағы Еңеү түбәһенә артылыуы хаҡында гәзитебеҙҙә яҙғайныҡ инде. Улар араһында беҙҙең яҡташтарыбыҙ ҙа булып, Башҡортостан флагын иң бейек нөктәгә ҡаҙарға ниәтләгәйнеләр. Маҡсаттарына ирештеләр, тик кирегә юлланғанда 7000 метр бейеклектә тотҡарланалар. Үкенескә күрә, экспедицияның бер нисә ағзаһы һәләк була. Кислород етмәүҙән мейеләре шешенгән, ти табиптар. Үлеүселәр араһында Өфө егете Кирилл Мохов та бар. Уның иптәштәре һөйләүенсә, бергә бик күп үрҙәрҙе артылғандар. Кирилл һәр ваҡыт маҡсатҡа ынтылыусан, ярҙамсыл булған.\nУлар араһында беҙҙең яҡташтарыбыҙ ҙа булып, Башҡортостан флагын иң бейек нөктәгә ҡаҙарға ниәтләгәйнеләр. Маҡсаттарына ирештеләр, тик кирегә юлланғанда 7000 метр бейеклектә тотҡарланалар. Үкенескә күрә, экспедицияның бер нисә ағзаһы һәләк була. Кислород етмәүҙән мейеләре шешенгән, ти табиптар. Үлеүселәр араһында Өфө егете Кирилл Мохов та бар. Уның иптәштәре һөйләүенсә, бергә бик күп үрҙәрҙе артылғандар. Кирилл һәр ваҡыт маҡсатҡа ынтылыусан, ярҙамсыл булған.\nЕңеү түбәһенә менеүселәр һаны йылдан-йыл арта. Альпинистар 7439 метр бейеклеккә үрләргә теләй, әммә һәр кем унда барып етә алмай. Был юлы ла уға бер нисә метр ғына ҡалғас, ныҡ һыуытыу һәм ҡар яуыу һөҙөмтәһендә кирегә юлланалар. Ошонда күптәре йә аяҡ-ҡулын туңдыра, йә пневмонияға дусар була. Әле сирлеләр дауаханала ята. Өфө альпинисының кәүҙәһе иһә мәңгелеккә тауҙа ҡаласаҡ, уны төшөрөү башҡаларға хәүеф менән янай.


Белгес коронавирус менән ауырыу осраҡтарының кәмеү ваҡытын фаразланы\n26 Ғинуар 2021, 14:56\n2021 йылдың яҙына коронавирус менән ауырыу һәм вафат булыу күрһәткестәренең икеләтә кәмеүе ихтимал. Был хаҡта РИА Новости агентлығына Иҡтисади тикшереүҙәр үҙәгенең статистика һәм моделләү буйынса эксперты Агаси Тавадян хәбәр итте.\n«Ләкин артабан тәбиғи яҙғы пик менән бәйле сирҙең йәнә таралыуы мөмкин», — тип өҫтәне эксперт.\nТиҙҙән хәлдең ҡапыл яҡшырыуы ихтимал, тип иҫәпләй ул. Шул уҡ ваҡытта бөтә халыҡҡа прививка яһай башлауҙы иҫәп алып та ул вирустың таралыуына ҡарағанда әкренерәк бара. Вакцинация ковидты бөтөнләй юҡҡа сығарыу һәм яңы тулҡындың башланыуына юл ҡуймау өсөн мотлаҡ, тип иҫәпләй Агаси Тавадян.\n«Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, 25 ғинуарға Башҡортостанда коронавирус йоҡтороуҙың 23 мең 242 осрағы теркәлгән. Тәүлегенә – 168 сирле. Асыҡланған пневмония һаны буйынса үҫеш – былтырғы кимәл менән сағыштырғанда 150 процент.\nЭксперттарҙың һығымтаһы буйынса, республика ауырыу буйынса бер тигеҙ кимәлгә сыҡты.


Әсәлек капиталына сертификатты бала табыу йортонан сыҡҡанда алырға мөмкин // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n12:57, 19 февраля 2020 Йәмғиәт\nХөкүмәт әсәлек капиталына сертификат алыуҙы ябайлаштырырға ниәтләй. Тиҙҙән уны бала табыу йортона ингәндә тапшырылған мәғлүмәттәр нигеҙендә алырға мөмкин. Был хаҡта Беренсе каналда «Ғәҙеллеккә хоҡуҡ» тапшырыуы эфирында Рәсәйҙең Финанс министрлығы башлығы Антон Силуанов белдерҙе.\n«Әгәр элек бихисап ҡағыҙ, инструкция тултырырға кәрәк булһа, тиҙҙән әсәлек капиталы һәм тейешле таныҡлыҡ алыу өсөн буласаҡ әсәнең бала табыу йортона ингән саҡта тултырған мәғлүмәттәре лә етергә тейеш», — тип белдерҙе Силуанов.\nШулай итеп, бала табыу йортонан сыҡҡанда уҡ ҡатын-ҡыҙ йә электрон почтаһында, йә үҙенең мобиль ҡоролмаһында әсәлек капиталы тураһында сертификатҡа эйә булырға йәки уны ҡағыҙ рәүешендә барып алырға мөмкин, тине министр. Ул шулай уҡ түләү йәш ғаиләләргә өҫтәмә аҡса һәм күсемһеҙ милек алырға ярҙам итергә тейешлеген билдәләне.\nРәсәй Федерацияһы Президенты Владимир Путин 15 ғинуарҙа Федераль Йыйылышҡа мөрәжәғәтнамәһендә 2020 йылдың 1 ғинуарынан өс йәштән ете йәшкә тиклемге балаларға айлыҡ түләүҙәрҙе күҙ уңында тоторға ҡушты. Президент һүҙҙәренсә, был аҡса килеме бер кешегә йәшәү минимумынан түбән булған ғаиләләргә түләнә, ә алыу процедураһы мөмкин тиклем ябайлаштырыла.


44(2011) » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Облако тегов » 44(2011)\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 7-06-2011, 11:18\nСей кишерҙе ваҡ ҡырғыстан ҡырып, йөҙөм, майонез менән бутап, тәрилкәгә һалығыҙ. Икенсе ҡат – ҡырылған сыр менән әстерхан сәтләүеге. Өсөнсө ҡатҡа – ваҡ итеп ҡырылған бешкән сөгөлдөр менән һарымһаҡ.\nБарлыҡ ҡатламдарға майонез яғырға, өҫтөн йөҙөм, сәтләүек менән биҙәргә....\nКонкурстар // 7-06-2011, 11:08\nКонкурсыбыҙ йәнләнгәндән-йәнләнә бара. «Вконтакте» сайтында үҙ төркөмөбөҙҙө булдырыу ҙа быға булышлыҡ итте. Уның аша гәзит уҡыусыларыбыҙҙың, сайттың ҡулланыусыларының да фекерен белә алабыҙ һәм, әлбиттә, уларҙың фекеренә, тауышына ҡолаҡ һалабыҙ. Быйылғы «Йәшлек» гүзәле»н миҙгелдәр буйынса һайлайбыҙ. «Яҙһылыу» конкурсына ла йомғаҡ яһар мәл етте. Унда һигеҙ һылыуҡай ҡатнашты. Яҙ буйы сайтта ҡыҙҙар өсөн тауыш биреү барҙы. Конкурс шарттары буйынса иң күп тауыш йыйған ике һылыуҡай араһынан редакция хеҙмәткәрҙәре Яҙһылыуҙы һайлап алырға тейеш ине. Иң күп тауыш йыйыусылар Гүзәл Шакирова һәм Гөлсәсәк Аҡылова булып сыҡты. Редакция хеҙмәткәрҙәре кәңәшләшеп алғандан һуң Яҙһылыу исемен Гүзәл Шакироваға бирергә булды. Афарин, Гүзәл!...\nШәжәрә ул – йәшәү тамырыбыҙ\nНовости / Тарих // 7-06-2011, 10:10\nКүптән түгел үҙенең хозур тәбиғәте, данлы тарихы менән танылыу алған Архангел районы ерендә «Шәжәрә ул – йәшәү тамырыбыҙ» тигән темаға район-ара фәнни-ғәмәли конференция үтте. Бындай конференциялар, семинарҙар беҙҙә һуңғы арала өс-дүрт йыл рәттән даими үткәрелеп тора. Конференцияла район мәктәптәренән башҡорт теле һәм әҙәбиәте, башҡорт мәҙәниәте тарихы, тарих уҡытыусылары һәм уҡыусылар ҡатнашты. Шулай уҡ унда Өфө ғилми үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты әҙәбиәт ғилеме бүлегенең ғилми хеҙмәткәре, Архангел районында тыуып үҫкән Салауат Хөсәйенов та саҡырылғайны.\nКонференцияла шәжәрәне өйрәнеү һәм төҙөү методикаһына, шәжәрәне тергеҙеүгә, район гәзиттәрендә туғанлыҡ бәйләнештәрен күҙәтеүгә, шәжәрә байрамдарын ойоштороу һәм үткәреүгә бәйле күп мәсьәлә күтәрелде. Унда шулай уҡ башҡа проблемаларға ла иғтибар йүнәлтелде. Мәҫәлән, 1812 йылғы һуғышта ҡатнашыусыларҙы, ауылдың арҙаҡлы шәхестәрен, нәҫелдең йолаларын һәм ғөрөф-ғәҙәттәрен барлау....\nҺауаға юлды ул аса!\nНовости / Башҡортостан // 7-06-2011, 09:53\nАлыҫ Ямал ярымутрауының сигендә эшләүсе башҡорт егете Иҙелбай Усманов һөнәрен яратып башҡара. Себер тарафтарында яҡташтарҙы осратыу бер ҙә аптырарлыҡ хәл түгел. Шулай ҙа Ямал ярымутрауының сиге һаналған Харасавей аэродромында Ейәнсура егетен тап итермен тип башыма ла килтермәгәйнем. Вертолеттан килеп төшөү менән беҙҙе ҡаршы алған диспетчер, ҡулындағы блокнотын асып, ниҙер ҡараны ла, миңә өндәште.\nБыны ишеткәс, бергә килгән егеттәр бер-береһенә ғәжәпләнеп ҡарашып ҡуйҙы. Мин, киреһенсә, үҙемде улар алдында бер башҡа үҫеп киткәндәй тойҙом. Хатта үҙем өсөн дә түгел, ә анау тиклем ерҙә “Йәшлек” гәзитен белгәндәренә шатландым....\nҒазап сигеүсе йөрәктәр\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 7-06-2011, 09:45\nЙыртҡыс хайуанға оҡшаш ҡурҡыныс тауыштар менән ҡысҡырып һүгенеүсе иҫерек бәндәләрҙе күреүҙән ҡайҙалыр бик тәрәндә – күңел түрендә йөрәгем илай. Шундай кешеләргә ҡарап, уларҙа мин ғәйәт әсе, түҙә алмаҫлыҡ ғазаптарҙан интегеүсе йөрәктәрҙе күрәм. Улар рухи бушлыҡтан ҡотолорға теләп тәмләгән иҫерткес эсемлектәр хәлдәрен тағы ла ауырайта түгелме? Күкрәктәренән сыҡҡан аяныс ауаздар – һүгенеү, ҡысҡырыу, ғәйбәт аша кемгәлер нәфрәттәрен түгеү ҙә ярҙам итмәй уларға, күңелдәренә тыныслыҡ килтермәй, киреһенсә, рухи һыҙланыуҙарын нығыраҡ киҫкенләштереп ебәрә. Был әҙәми заттар хәмер эсеп онотолоп, аңдарын томалау юлы аша еңеллек эҙләй, әммә, ҡыҙғаныс, күңелдәре элеккесә ауырыу булып ҡала, ә таш бәғерҙәре тағы ла нығыраҡ ҡата. Быны аңлай, тоя улар, тик күңелдәренең нимәне юҡһынғанын, нимә һағышҡа һалғанын аҡылдары менән аңлай алмайҙар. Сөнки улар айныҡ түгел!...


Материалы за Апрель 2014 года » Страница 8 » Табын\nБеҙ - илебеҙ киләсәге\nБашҡортостан Республикаһында Йәш яҡташтар ассоциацияһы эшләп килә. Был ойошма 2000 йылда барлыҡҡа килгән. Бөгөнгө көндә уның рәйесе Айгөл Хафизова. Бында йыйылған йәш активистар спорт ярыштарында, мәҙәни сараларҙа, фән өлкәһендәге конкурстарҙа, мәрхәмәтлелек акцияларында ҡатнашып, әүҙем тормош алып бара. Төрлө район йәштәре ял итеп кенә ултырмай, дуҫ-иштәренең, яҡташтарының күңелдәрен күтәрә, бик күп эштәр башҡара.\n“Йәш гвардия” сәйәси лидерҙар үҫтерә\nРайонда "Берҙәм Рәсәй” сәйәси партияһының "Йәш гвардия” урындағы бүлексәһе эшләп килә. Үткән аҙнала район хакимиәтенең ултырыштар залында "Йәш гвардия”ның конференцияһы үтте. Уның эшендә "Берҙәм Рәсәй” сәйәси партияһының урындағы бүлексәһе секретары урынбаҫары, район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Р.Й.Салауатов, "Берҙәм Рәсәй”ҙең урындағы бүлексәһе етәксеһе Ә.М.Нуриев һәм төрлө ойошма, учреждение, ауыл биләмәләренән 42 делегат ҡатнашты.\nКескәйҙәр илендә байрам\nБалалар баҡса-ларында төрлө байрам саралары үтеп тора. Бына тағы ла кескәйҙәр бер матур сараға, шиғыр һөйләүселәр конкурсына йыйылды. Красноусолдағы "Миләшкәй” балалар баҡсаһында үткән конкурс мәҙәниәт йылына арналды.\nВетеринария хеҙмәте эшмәкәрлеге\nРайон ветеринария станцияһы планға ярашлы эш алып бара. Былтыр диагностик тикшереү, профилактик прививкалар эшләү, төрлө ауырыуҙарға ҡаршы эшкәртеүҙәр уҙғарыу буйынса 70 йүнәлештә эштәр башҡарылды. Дөйөм алғанда, Башҡортостан Республикаһы Ветеринария идаралығы тарафынан еткерелгән пландар тулыһынса үтәлде.\nҺЫНМАҒАН УЛ ТОРМОШ ҺЫНАУҘАРЫНА\nӘсәйебеҙ Миннисара Закир ҡыҙы Шафиҡова Юлыҡ ауылында тыуып үҫә. Бәләкәйҙән тормоштоң әсеһен дә, сөсөһөн дә татырға тура килә уға. Бер йәш сағында атаһына "кулак” мөһөрө тағып, төрмәгә алып китәләр, ә бөтөн йорт-мөлкәттәрен тартып алалар.\nӘсәһе Әминә бишенсе балаһына йөклө көйө, 4 бала менән урамда, ҡабыҡ аласыҡта тороп ҡала. Егәрле әсә балаларын ас-яланғас итмәҫ, уларҙы аяҡҡа баҫтырыр өсөн бөтә көсөн һәм тырышлығын һала: балаҫын да, көйөҙөн дә, таҫтамалын да һуға, киндер эшкәртеп күлдәк-ыштан тегә, тулаһын да баҫа. Әсәйебеҙ бәләкәй генә көйө Йәннүр ағаһы менән урмандан йүкә ағасы ташып, бакауиш ишеүҙәрен бөгөнгөләй хәтерләй. 3-4 йылдан атаһы ауырып ҡайтып, түшәккә ята һәм күп тә тормай үлеп китә. Әсәһе тағы ла яңғыҙ ҡала һәм яйлап бәләкәй генә өй һатып алып, шунда күсәләр.


KMSPICO өсөн Windows 10 - Актив Pro Скачать Бушлай - Softkelo - Программа Менән Тәьмин Итеү Таба Неограниченный, Ярыҡ & Хаки\nӨйҙә » Премиум Ярыҡ » KMSPICO өсөн Windows 10 – Актив Pro Скачать Бушлай\nKMSPICO өсөн Windows 10 – Актив Pro Скачать Бушлай\nӨҫтәрәк softkelo | Август 20, 2017\nKMSPICO өсөн Windows 10 был windows өсөн иң уңышлы 10 һәм офисы 16, һәм йыш ҡына яңыртып 100% ҡоралын таҙа, даими һәм активтар өсөн Office һәр версия Windows 2016 бер нисә секунд эсендә, тулы эш.Актив берләшмәләр булдырыу был программа продукттарын ҡорал microsoft'тан, windows кеүек & Офисы лицензия файҙаланыуҙың түләүле булыуы.\nМайкрософт офис файҙаланыусы йәки ҡорал һин винд ? Тәҙрә 10 Актив Kmspico был бер бөтөн актив, шаҡтай популяр булған. Һәм был активтар өсөн Office windows бөтә версияларына әүҙемләшеүен ғәмәлдә ҡулланырға мөмкин.. Майкрософт офис загрузки йәки компьютер Windows әүҙемләшеүен һәр актив булғанда был перестать, шулай булғас йәки һеҙ windows даими эшләй office.\nСкачать windows өсөн KMSPICO 10\nKMSPICO өсөн Windows 10\nЫсын лицензия – был әүҙемләшеүен шулай уҡ, лицензия алыу шул тиклем һеҙ аҡса түләргә microsoft. Ҡуллана аласыз яңыртырға теләсә ҡайһы Windows , һәм өҫтәмә онлайн, Майкрософт Microsoft продукты сығарыу йәки иҫәп яҙмаһы Live.\nТормоштоң әүҙемләшеүен – триал әүҙемләшеүен түгел, нисек өсөн 30 көн, был - даими әүҙемләшеүен. Ҡабатлап ҡуйҙы ваҡыт эсендә һеҙгә кәрәк .\nТулыһынса яңыртыу – был командала эшләү актив дэз йыш яңыртыуға, һаҡлауға лицензия булмаған windows ос өсөн ысын итте..\nХуплайбыҙ 32 Ни / 64 Бит – KMSPico хупланы 32 ни & 64-microsoft компанияһы Microsoft Windows версия офисы һәм разрядный.\n100% Таҙа был сара бер ниндәй ҙә ҡурҡыныс янаған зыянлы вирус йәки юҡ.\nБөтөнләй бушлай – Һеҙ бер тин түләргә тейеш түгел, активтар өсөн Office йәки windows.\nШулай Уҡ Һеҙ Оҡшамауы Мөмкин: Уңайлы – YouTube скачать бушлай скачать 2.2.9\nБыл яңы программалар менән тәьмин итеү әүҙемләшеүен Тәҙрә 10 Актив командала эшләй даза, һәм был иң ышаныслы һәм билдәле Тәҙрә 10 Актив Тураһында бөтә донъя буйлап. Беренсе Тәҙрә 10 Kmspico дэз командаһы баҫыла. 2007 нимә генә булһа актив Windows 7 Vista һәм. Сығыу менән Windows 8 һәм 8.1, kmspico9 улар эшләйҙәр, актив булып, улар шулай уҡ Майкрософт офис. Һәм был беренсе ҡорамал булмаһа, ул актив ике төрлө аҙыҡ-түлек ала. Һуңғы версия Еңеү яулай 10 Актив әлегә тиклем был актив йәки Office версия Windows. Бөгөн Скачать KMSpico Өсөн Windows 10 Актив.\nБыл команда хакинг этик, ярыҡ программа взлом менән эшләү һәм уларҙы бик күп популяр, шул иҫәптән windows-та 7 погрузчиктар, офис 2003, офис 2007, кряк идм, универсаль офисы, актив һәм т. д. Күберәк улар сығарған 100 клочок һәм бушлай кряк. Windows өсөн актив КМС 10 актив донъяның иң ҡеүәтле һаналған.. Скачать Тәҙрә 10 Актив км .\nСкачать KMSpico Өсөн Windows 10 һылтанма буйынса юғары\nТәүҙә һеҙ антивирус включено\nФайлдар ҡабул итеп алырға, улар һеҙҙең ярҙам менән башлап ебәрҙе WinRar алда скачать\nKMSpico 10.2.0 Final.exe Ас администраторҙарға ебәрә.\nЯҡынса көтә 5 минут\nҺеҙ әүҙем булырға торалар һәм даими рәүештә windows microsoft office!\nАктив Мөмкин KMSpico:\nУҪЫ бизнес менән Windows Vista - /П/Предприятиелар/Н\nТәҙрә 7 Профессиональ/П/Предприятиелар/Н\nТәҙрә 8/8.1 Барыһы\nТәҙрә 10 Барыһы\nWindows серверы 2008/Стандарттары/ЦОД/предприятиелар/с 2008r2/стандарт/ЦОД/предприятиелар/\nWindows серверы 2012/Стандарттары/ЦОД/2012R2/Стандарттары/мәғлүмәт эшкәртеү үҙәге\nWindows Серверы 2016 (Теоретически)\n← Уңайлы – Скачать бушлай скачать youtube 2.2.9 Асҡыс Лицензия адгуард – Премиум Скачать Бушлай 6.1 Версия →\nКряк Anytoiso - Асҡыс Сериялы Cracked Скачать Бушлай + Код Теркәү


Менән осрашыу роксана - Видео чат - таныштырыу лайф - стрим тере!\nМенән осрашыу роксана\nУл, әлбиттә, әсәйем иҫ киткес\nИтальян ҡатын-ҡыҙ матур, свирепый улар, Ер һәм башҡа планеталар утлы ҡатын-ҡыҙға ла оҡшайМин быны үҙ тәжрибәмдә беләм, мин унда бер нисә йыл дауамында йәшәп, мин италия һәм бөтә ҡатын-ҡыҙ менән осрашыу өсөн ваҡыт ҡалманы. Һәм мин әйтергә мөмкинлек бирә, ул ике йыл булды. Мин тоям, мин унда китаптар яҙа алаһығыҙ йәки ике көнөндә минең. Был ҡыҙыҡлы, күңелле һәм интригующе. Әммә бөгөн, башлар өсөн, улар менән осрашып һөйләшергә теләгән инем мин яңғыҙ һәм итальян ҡатын-ҡыҙы хаҡында кеүек. Һәм иң мөһиме, Италия, ҡатын-ҡыҙ әсәлек наслаждаться. Мин арыным беҙҙең майҙансыҡта ата-әсәһенән күреп ни? Рутин көндәлек арыным генә түгел, ә бала. Бала-ул даими байрамы, бөтә туғандары форест.\nУл бик модала.\nБигерәк тә төньяҡҡа. Милана бигерәк тә. Мода өсөн улар үҙ һәләтенә эйә критерий - һәр төрө билдәле маркалар һәм билдәле бер төҫтәге кейемдә булырға тейеш. Сағыу төҫтәр түгел, уларҙы бик яратам. Итальян өсөн теләһә ниндәй ғаилә-ул бөтә. Ҡасанғы заман уны шулай булғас, был ғаиләгә финанс һәм отошло булыуы менән хәҙер. бер йыл элек, ғаиләлә балалар һаны уртаса итальян. Хәҙер ул европа нормаға яҡын.\nТик бына был башҡа\nӘммә уларҙың элекке тураһында мөкиббән яратыу үҙ һәм яҡын.\nКеше менән бәхәсләшеүҙән йәмәғәт урындарында тыйылған.\nҠатын-ҡыҙ өсөн был элеккесә насар тип то. Өйҙә бөтә асыҡлау һәм бәхәстәр булды. Ябыҡ ишектәр артына үтте. Бөтә сәхнә һәм кисерештәре, уларҙың урамдарын күрергә мөмкин - был бары уйын (улар актриса тыуған). Ярай, америка үҙе булып, ҡатын-ҡыҙҙар араһында айырма булһа, ҡайһы бер ханым италияла, аҡш-та, һәм бына уларҙың ҡайһы берҙәре генә. Уның телефонын алды: - америка ҡыҙ, был ябай, уның номеры алыу өсөн, әгәр һинең менән ул-тип һанай. Был бик ауыр, һин ҡасан италияла ҡатын-ҡыҙҙар менән осрашыу, һеҙ буласак эйә булыу өсөн, уның өсөн эшләй. Сыға: шанс булды, унда һеҙҙе саҡыралар, - америка ҡыҙҙары-ҙә. Итальян ҡыҙы теләмәгән, бер ниндәй ҙә мөмкинлеге юҡ. Һеҙгә инициативаны үҙ өҫтөнә алырға тейеш. Һуғып: күпкә ябай америка ҡыҙ, шулай итеп, уның түҙемлек етмәй. Әммә итальян ҡыҙы күрергә теләп, һеҙ улар нисек алға киткән булған. Ашарыусы: америка-ҡыҙы өсөн уның үҙе өсөн дөйөм түләү. Роксана әлегә булмаһа ла, һәр хәлдә, бер аҙ ваҡыт дауамында (бер нисә тәүге осрашыу).\nФлирт: америка менән был күпкә еңел флирт ҡыҙ.\nБыл ҡыҙ бик ныҡ, тура булараҡ, был бик мөмкин, әгәр беҙ уларҙы теләп итальян ҡыҙы менән сағыштыра. Хоҙай, һеҙгә бик яҡшы килеп сыға, бик яҡшы флирт, итальян ҡыҙы өсөн бирелгәне ҡыҙыҡһындырҙы. Итальяндар матурлыҡ күренә ни? Симметрик тейеш булғанда ул кешенән, овал, күренекле ҡаш. Ирен пулый, карий һәм киң күҙҙәр, ҡара ҡаш китте. Лояль талаптар танау, ыҡсым менән италияла носик проблемалы мәлдә юғалып ҡала. Кудри был матур яурынына тиклем ҡуйы ҡара подставил овал, прическа йәки спрятать көндәлек юғалта. Итальяндар итеп баһалаған ябайлығы һәм тәбиғилеген. Макияж килә, әгәр хәл итальян ҡатын-ҡыҙ косметика ҡулланамы, йәғни беренсе, тип баҫым яһаны ул. күҙҙәрен.\nБыл бигерәк тә ҡатын-ҡыҙ мөнәсәбәттәре көньяҡ йылмайып: улар ҡуйы ҡара фенотипик ресница үҙ эсенә ала.\nҒәҙәттә, уларҙы тушь менән буяп тағы ла аҙ. Бер һүҙ менән әйткәндә, итальян ҡыҙы тәндәре формаһы була: манить. Ваҡыт үтеү менән боронғо рим бер нәмә лә үҙгәрҙе - кешеләр ҙә ярата, уларҙың ярымутрау худ. Антик һындар һәм фигуралар төшөрөлгән силуэт кватроченто булып эшләмәһен, күҙҙәре талап итә,-тип ашыу облачная, тәне диетаға ҡарағанда үлтермәй. Итальяндар бик гүзәллектең ҡәҙерен, шуға күрә тейешле форма булырға тейеш: асыҡ сағылдыра күкрәк, бил һәм янбаштар, складочка артыҡ. Софи лорен һәм джина лоллобриджида күкрәгенә күкрәгенә бигерәк тә һуғыш тураһында хәтерләй баһаланы. Минеңсә, иң мөһиме-аутентичный була.\nҮҙе булған, берҙән-бер һәм ҡабатланмаҫ.\nИталияла, стильный ҡатын-ҡыҙ яратып егетте, хискә эйә булып мода һәм беләһегеҙме, нисек үҙе менән үтәй. Тағы ла бер мөһим әйбер-бындай сәйәсәт тураһында һөйләшмәгеҙ һәм бер ҡасан да булмаясаҡ. Ҡағиҙә булараҡ, уларҙы ненависть уны. Итальян ҡатын-ҡыҙ яратып егетте, кем белә, тағы нимә тураһында һөйләй тип үҙ фекере һәм маҡсаты бар.\nҺәм уның әсәһен мәрхәмәтле булһаҡ үҙебеҙ, сөнки итальяндар, әсә һүҙҙәренең мәғәнәһенә бик күп.\nДөрөҫ, ышаныс, стиль, тапҡырлығын, был иң мөһим нәмә, итальян ҡатын-ҡыҙҙар, ир-егеттәр оҡшай, йәки сит ил юҡ.\nБыл яҡшы ысул итеү, дуҫ булыу өсөн компания дөйөм, йәки, бәлки, туғандар.\nҺеҙ дуҫтар менән ул булмағанда, үҙенең мөхәббәт һәм ихтирам күрһәтеү һәм дөйөм компанияһы.\nҠурҡып тыңлаһаң, хатта урам бар, уларға ла шундай танышһын өсөн асылды, һәм, ҡағиҙә булараҡ, бер ниндәй ҙә проблема тыумай.\nджентльмен менән аралашыу ҡыҙыҡлы һәм ҡыҙыҡлы түгел.\nӘгәр һәм реаль тормошта осраған-был вариант, шулай, белеү өсөн махсус сайтта танышырға була роксана күп нәмәләр менән таныштым. Итальян синг иң яҡшы ысулдарҙың береһе менән осраша башлай, уның өсөн дуҫтар менән осрашыу. Һеҙҙең иң яҡшы дустар, һеҙҙең менән осрашыу ваҡытында иң яҡшы итальян ҡыҙы менән танышыу оҡшай. Иң яҡын дуҫ ҡыҙҙары осрашҡанда, уларҙың ышанысын яулай бара. Йөрәк һөйгәне был һеҙҙең тәүге аҙымығыҙ. Әгәр һеҙ үҙ дуҫына ярҙамға ала, уның ҡарауы һорап осрашты. Әгәр һеҙгә йылмайыр, ул да булһа бер осрашыу менән генә сикләнмәй.\nУны эсеү менән мөрәжәғәт итеүен, әммә үҙе өсөн мотлаҡ түләү тотто.\nӘммә әгәр һеҙҙе әле түгел, финанс планда иң яҡшы осорон кисерә, түгел.\nӘгәр һеҙ менән матур мөнәсәбәт италия ҡатын-ҡыҙ бик тиҙ үҫешкән, әҙер булырға илнур ата-әсәһе менән танышты.\nАйырыуса итальян тибә күпселек егеттәре лә, ҡасан тураһында кисергә ата-аналар менән. Мин ышанам, был ғаилә киске күпселек осраҡта-был ҡурҡыныс түгел, тип раҫлай итальяндар. Моғайын, һеҙҙең менән көтә.\nҡайны-коктейльдар булһа үҙ парын бар.\nБер ваҡытта ла, һеҙ уның ниндәй шарттарҙа ғаилә ағзаһына хөрмәт итергә тейеш. Был осраҡта, һеҙ бик етди булырға тейеш түгел, юҡһа күңелһеҙ булып һеҙ алаһығыҙ. Нескә юмор менән һеҙ ҡулланыу. Әгәр һеҙ ҡаршы булған итальяндар италия, төбәктәр араһында айырма ҡарай.\nҺәр төбәктә тиерлек үҙ ҡарашы, ҡағиҙәләре һәм италияла була.\nДөйөм етәкселеге итеп, һаҡ булыу склоне северянин, улар партнерҙар көньяҡ асыҡ. Был төрлө кешенең зауығын ла - элекке һәм диңгеҙ продукттары өҫтөнлөк биреүе еңел ашамлыҡтар, ит һәм шул уҡ ваҡытта спагетти южанин соус өсөн тырыша.\nИталияла тағы ла кеше булғас, ҡатын-ҡыҙ менән сағыштырғанда, ярайһы уҡ күп булды.\nИтальян ҡатын-ҡыҙ көсө менән генә көтә, һеҙҙең өсөн. Италияла ғаилә культы булыр. Йәки итальян дуҫтарыбыҙ менән осрашыу өсөн кәрәк был байрам бөтә ғаилә йыйылған. Иртә никахҡа-был ғәҙәти, ә барыһы өсөн пылкость һәм итальян халҡының темпераментын, кандидаттарҙың һәр ваҡыт ғаиләм беренсе планда. Пар, тәриҡәтебеҙҙең тәғлимәте ул һәр көнөн, тәрилкә тирәләй ташлап, әммә һирәк күренеш түгел-береһенән айырым йәшәй алмай: улар йәшәгән, ә аҙаҡ айырылышалар, ә һуңынан яңынан өйләнә (классик миҫалы-никах буйынса фильм-Софи Лорен һәм Марчелло Мастроянни менән италия). Яңғыҙ ҡатын түгел-зәхмәт италияла, мыҫҡыл йәки обидел. Беренсенән, уның туғандарына, һәр саҡ уны яҡлап күп һанлы туған булған, ә икенсенән, тәреләр ҡуйылған, уны кеше түгел, хатта, әгәр уның балалары булды. Һәм хәтерлә, теләһә ниндәй мөнәсәбәттә-был урам менән хәрәкәте яҡлы, үткәрмәҫкә тырыша, шуға күрә һүҙҙә генә түгел, ә аралашыу невербальный - мәғәнәһе, ишараһы, эмоциялар. Сигнал бирә, тиҙ таба.\nСкачать Ч-603046 Баҫыу өсөн Бушлай рус Рулеткаһы\nбашҡа ҡыҙҙар менән теркәлгән ч рулетка бушлай таныша. юллау өсөн таныштырҙы. башҡа ҡыҙҙар менән теркәлгән видеочить башҡа онлайн видео чат бөтә донъя буйлап танышыу видео өлкәндәр өсөн теркәлгән танышты ч плюс рулетка башҡа ҡыҙҙар менән бушлай теркәү ч рулетка смотреть видео чат


Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров Урал аръяғында Башҡорт дәүләт медицина университетының филиалын төҙөү тураһында тәҡдим индерҙе, ошо яңылыҡты нисек ҡабул иттегеҙ?\nБ Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров Урал аръяғында Башҡорт дәүләт медицина университетының филиалын төҙөү тураһында тәҡдим индерҙе, ошо яңылыҡты нисек ҡабул иттегеҙ?\nКиске Өфө гәзите·28 Oct at 10:18 am\nТәлғәт ЗӨЛҠӘРНӘЙЕВ, Башҡорт дәүләт медицина университеты профессоры: Бөгөн беҙҙең республикаға врачтар күп кәрәк. Башҡорт дәүләт медицина университеты күп белгестәр әҙерләп сығара, әммә йәштәр башҡа төбәктәргә һәм хатта сит илдәргә эшкә китә. Шуға күрә, Урал аръяғында БДМУ-ның филиалын асыу бик ваҡытлы тәҡдим булып яңғыраны. Ректорат рөхсәт итһә, үҙем дә унда барып уҡытып килергә ризамын. Сөнки сығышым менән Әбйәлил районынанмын, яҡташтарыма медицина белеме бирергә бик тә теләр инем. Урал аръяғында юғары белемле табиптар әҙерләү бик һәйбәт башланғыс буласаҡ һәм уны тиҙерәк тормошҡа ашырырға кәрәк. Вуз филиалы мотлаҡ Сибай ҡалаһында урынлашырға тейеш, сөнки ул Урал аръяғының үҙәге. Сибайҙа медицина колледжы ла бар, ул буласаҡ уҡыу йортоноң базаһы була ала.\nБДМУ-ның филиалы республикаға кәрәкле педиатрия, хирургия, кардиология буйынса йәш белгестәр әҙерләр, моғайын. Унда шулай уҡ халыҡ медицинаһы өлкәһе буйынса ла белем биреү ҡамасау итмәҫ ине. Сөнки беҙ бөтә ауырыуҙарға ҡаршы дарыуҙар ғына ҡулланып өйрәнгәнбеҙ, ә ҡайһы бер осраҡта врачтың пациент менән бер ултырып һөйләшеп алыуы ла файҙа бирә бит. Ошо төбәк кешеһенең көнитмешен, тормош хәлен яҡшы белгән һәм ошонда үҫкән үләндәрҙең шифалы көсөн сирҙәрҙе иҫкәртеү өсөн ҡулланырға тәҡдим итә белгән табип яҡшыраҡ баһаланыр халыҡта. Бөгөн ауыл ерендә врач булмағанлыҡтан күп кенә участка дауаханалары ябыла, бына ниндәй мәсьәләне тәү сиратта хәл итергә тейеш вуздың яңы тармағы. Ҡайһы бер район хакимиәте башлыҡтары ла был йәһәттән ниндәйҙер саралар күрергә ашҡынып тормай, килгән кешегә торлаҡ мәсьәләләрен хәл итеүе лә еңелдән түгел. Ә бына Урал аръяғында БДМУ филиалы асылһа, унда яҡын-тирәлә урынлашҡан ауылдарҙан абитуриенттар йыйылһа, үҙ тыуған төйәгендәге дауаханаға эшкә төшһәләр, уларға йәшәү шарттары булдырыуы ла хөкүмәткә еңелерәккә төшәсәк бит. Ни тиһәң дә, йәш кешенең таяныр яҡындары ла эргәһендә була.\nСәфәрғәли ЙӘНТҮРИН, биология фәндәре докторы, профессор: Был яңылыҡты бик ыңғай ҡабул иттем, сөнки кәрәкле эш. Ваҡытында Урал аръяғында прикладная математика, химия, биология фәндәре буйынса уҡытыусылар етешмәй ине. Сибай ҡалаһында Башҡорт дәүләт университеты филиалын асып, ошо мәсьәлә ыңғай хәл ителде. Шуның кеүек, был төбәкте кәрәкле врачтар менән дә тәьмин итеү өсөн киләһе ун йыллыҡҡа планлаштыра торған эш был. Яңы филиал йәш белгестәрҙе әҙерләү йәһәтенән генә түгел, әлеге көндә юғары квалификациялы фән кандидаттарын эшкә урынлаштырыу мөмкинлеген дә бирәсәк. Шуға, Өфөнән килгәндәрҙе генә түгел, ә урындағы интеллектуаль базаны файҙаланыуҙы ла күҙ уңында тоторға кәрәк. Яңы уҡыу йорто Сибай ҡалаһында асылһа, тағы ла шәп булыр ине. Сөнки ул, берҙән, башҡорт ҡалаһы, икенсенән, матди база ла, юғары белем биреү тәжрибәһе лә етерлек, өсөнсөнән, ҡалала медицина колледжы бар. Ғөмүмән, Башҡорт дәүләт медицина университетының филиалын булдырыу - етди проект, уны киләһе уҡыу йылына ентекле әҙерләп тормошҡа ашыра башлау кәрәктер.\nДаян СОЛТАНҒУЖИН, БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай янындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы ағзаһы, табип: Урал аръяғында Башҡорт дәүләт медицина университетының филиалын асыу стратегик йәһәттән дөрөҫ һәм мөһим ҡарар. Юғары белемле, квалификациялы яңы кадрҙар әҙерләү йәһәтенән бик кәрәкле эш. Яңы вуз медицина колледжы булған Сибай ҡалаһында урынлашһа, унда административ һорауҙарҙы ла еңелерәк хәл итеп буласаҡ. Шулай ҙа профессорҙар составын туплау һәм буласаҡ студенттарға практик белем биреүҙе ойоштороу мәсьәләһен дә тормошҡа ашыраһы бар. Дөйөм курс өсөн лекцияларҙы дистанцион рәүештә, онлайн бәйләнеш ярҙамында ла үткәрергә була һәм шуға был эш Өфө профессорҙары ярҙамында тиҙ арала яйға һалыныр, тип уйлайым. Ә бына табип өсөн иң мөһим практик белем биреүгә шарттар тыуҙырыуға ваҡыт кәрәк буласаҡ. Өфөлә был эш бик яҡшы ҡуйылған, студенттарға һәр төрлө йүнәлеш буйынса һөнәри оҫталыҡтарын камиллаштырыу өсөн шарттар бар. Шуға, филиал студенттарының практик белемен камиллаштырыу маҡсатында, бәлки, Өфөгә 2-3 айға уҡырға ебәрергә лә мөмкин булыр. Мәҫәлән, быға тиклем Башҡорт дәүләт аграр университетының Сибай филиалы эше тап шулай ҡоролғайны, студенттарға тәүҙә теоретик белем биреп, практик белемде Өфөлә алырға йүнәлтә инеләр. Әммә, ҡыҙғанысҡа күрә, был филиал ике йыл ғына эшләп ябылды. Буласаҡ БДМУ-ның филиалын да ошо яҙмыш көтмәҫ микән, тип шикләнәм. Сөнки республика был өлкәлә кадрҙарға ҡытлыҡ кисерһә лә, төп вуз барыбер ҙә етәрлек белгестәр әҙерләй. Мәҫәлән, быйыл уҡыуҙы 1300-ҙән артыҡ студент тамамлап сыҡҡан, әммә бөтәһе лә һөнәре буйынса эшкә төшмәгән. Йәш кадрҙар әҙерләү менән бер рәттән, уларға эш шарттарын яҡшыртыу мәсьәләһе, аныҡлап әйткәндә, эш хаҡы күләмен күтәреү йәһәтенән дә үҙгәрештәр булырға тейеш. Сөнки бөгөн врачтың эш хаҡы уның иңенә һалынған яуаплылыҡ менән сағыштырғыһыҙ, төрлө отчет ҡағыҙҙарына күмелеп ултырыу һәм хоҡуҡ яҡлау органдарынан яҡлауһыҙ булыуы ла йәш белгестәрҙе ҡурҡыта. Шуға, хатта юғары уҡыу йортон тамамлаған осраҡта ла һөнәре буйынса тугел, ә ресторан-фәләнгә эшкә китә, мөмкинлеге булғаны үҙ эшен асыуҙы хуп күрә. Әйтергә кәрәк, хатта "Макдоналдс"та эшләгән осраҡта ла ул аҡсаны дауаханала ҡарағанда күберәк таба. Сөнки врачтарҙың уртаса айлыҡ эш хаҡы 64 мең тиһәләр ҙә, беҙҙә врач ике-өс белгес урынына эшләргә мәжбүр булып ҡына ошо тиклем аҡса алыуы бар. Бының өсөн врач үҙенең төп эшенән тыш өҫтәмә йөкләмә ала, тимәк, тултыраһы ҡағыҙ отчеттар һәм пациенттар һаны ике-өс тапҡыр күбәйә, иңгә һалынған яуаплылыҡ арта. Шуға ла, яңы кадрҙар әҙерләү менән бер рәттән, һәр врачтың эш хаҡын 80-100 меңгә тиклем күтәреү йәһәтенән дә аныҡ ҡарарҙар кәрәк. Исмаһам, сығарылыш уҡыусылары врач һөнәрен үҙләштереүгә теләп килер, йәш белгестәр һөнәре буйынса эшкә төшөргә ынтылып торор ине. Тағы ла, БДМУ-ның үҙендә бюджет урындары иҫәбен арттырып, Урал аръяғы дауаханаларына күберәк квота биреп һәм вуздың ҡеүәтен күтәреп тә кадрҙар әҙерләү мәсьәләһен хәл итергә булыр ине.


Һөт һәм һут — тәмәкегә ҡаршы сара » Башҡортостан гәзите\nҺөт һәм һут — тәмәкегә ҡаршы сара\n23-08-2013, 09:43 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға\nТәмәке тартыуҙы ташларға махсус диета булышлыҡ итә. Дьюк университеты (АҠШ) ғалимдарының һүҙҙәренә ҡарағанда, тәмәкене тәмһеҙләндергән аҙыҡтар бар. Мәҫәлән, һөт һәм һөт ризыҡтары, һыу һәм һут — шулар иҫәбендә.\nЕләк-емеш, йәшелсә ашағандан һуң тәмәке тартһаң, ауыҙҙа насар тәм барлыҡҡа килә. Ә бына спиртлы эсемлек, киреһенсә, төтөн тәмен яҡшырта. Ҡәһүә, сәй, кока-кола эскәндән һуң да кинәнеп тартаһың. Тәмәкенән баш тартырға йыйыныусылар ошоларҙы иғтибарға алһын.


Америка президенты Дональд Трамп легаль миграцияны сикләү тураһындағы закон проектын хуплаған. Хәҙер квалификацияһы булмаған мигранттар илдән китергә тейеш. Законды эшләүселәр фекеренсә, иммигранттар һаны тиҙҙән ике тапҡырға аҙаясаҡ.\nПхеньян атом программаһынан баш тартҡан осраҡта Вашингтон Төнъяҡ Корея менән һөйләшеүҙәр башларға әҙер. Был хаҡта Ҡушма Штаттар дәүләт секретары Рекс Тиллерсон белдергән.”Америка Төнъяҡ Кореяла власты алмаштырыуҙы йәки ярымутрауҙы берләштереүҙе маҡсат итеп ҡуймай, киреһенсә, беҙ һеҙгә дошман түгел”,- тигән Дәүләт Секретары .\nАбхазияның Гудаут районында боеприпастар келәтендә шартлау һөҙөмтәһендә 60 кеше яраланған. Уларҙың 35-Рәсәй граждандары. Урындағы эске эштәр министрлығы кешеләр өсөн хәүеф юҡ, янғын тулыһынса һүнедерелде, тип хәбәр итте.\nҠушма Штаттарҙа бер компания үҙ хеҙмәткәрҙәренә чип ҡуя башлаған. Операция шприц ярҙамында яһала һәм ни бары ике секунд ваҡытты ала. Бармаҡ араһына ҡуйылған чип ярҙамында ишекте асырға, автоматтан шоколад, эсәр һыу ҙа һатып алырға мөмкин.


Халҡы уны һөйөп ҙурланы » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Мәҙәниәт һәм сәнғәт » Халҡы уны һөйөп ҙурланы\n01.03.2011 Халҡы уны һөйөп ҙурланы\nҡырҡ йылдан ашыу Башҡортостан радиоһы дикторы булып эшләгән Лира Фәйзуллина бөйөк Левитандан оҫталыҡ дәрестәре алған\nРадио һәм телевидение хеҙмәткәрҙәре тураһында һүҙ сыҡһа, минең күҙ алдына һәр саҡ бөйөк Левитан, ул әйткән һәр һүҙҙең ғәйрәтле көсө иҫкә килеп төшә. Гитлерҙың: «Мәскәүҙе баҫып алғас та, иң тәүҙә Левитандың телен ҡырҡып аласаҡмын», – тип ҡәһәрләнеүен беләбеҙ. Был кешене дошмандарҙың күрә алмауы аңлашыла: Левитан үҙенең көслө, көр, аһәңле тауышы менән илебеҙ халҡы күңелендә яуыз дошманды еңеүгә ышаныс уята алған, ә фашистарҙың ҡотон алып, йөрәктәренә ҡурҡыу һалған. Бына ниндәй ҡөҙрәткә эйә була ала икән диктор һүҙе!\nҡырҡ йылдан ашыу Башҡортостан радиоһы дикторы булып эшләгән, данлы хеҙмәт юлы үткән халыҡ артисткаһы Лира Фәйзуллина-Мәхмүтова хаҡында уйланғанда һәр саҡ Юрий Борисович Левитандың бына ошо легендар образы күҙ алдына килеп баҫа. Баҡһаң, Лира апай уның шәкерте булған икән дәһә. Һайлаған һөнәренә үтә яуаплы ҡараусы, уның бөтә нескәлектәренә төшөнөргә ынтылыусы диктор апайыбыҙ үҙенең һөнәри квалификацияһын күтәреү буйынса заманында бер нисә тапҡыр Мәскәүҙә үткәрелгән дикторлыҡ оҫталығына өйрәтеүсе курста ҡатнаша. Шул саҡтарҙа, Койгородовалар менән бергә, Левитан да уларға дәрестәр бирә, профессиональ оҫталыҡ серҙәренә өйрәтә. Дикторҙарҙың дикторынан дәрестәр алыу – бик һирәктәргә тейер бәхет. Лира апай яратҡан остазының өйрәткәндәрен бөгөн дә иҫендә ҡәҙерләп һаҡлай.\n«Әйтер һүҙҙең көсө һүҙ эйәһенең холоҡ-фиғеленә, шәхси һыҙаттарына бәйле», – тип өйрәтә Левитан һәм йәш дикторға фиҙакәрлек, эшенә яуаплы ҡарау, күңел халәте, тотанаҡлылыҡ, йыйнаҡлыҡ кәрәклеген төшөндөрә. Һығылмалы, аһәңле тауыш, дикция, интонация, өндәрҙе дөрөҫ әйтеү кеүек артистик һәләт менән бер рәттән, характер ныҡлығы, кинәт, көтөлмәгән хәлдәрҙә юғалып ҡалмау, сослоҡ, ауыр ситуациянан сыға белеү, һәр ваҡыт тауышты формала тотоу, тауыш өҫтөндә эшләү мөһимлеге, хистәрҙең камиллығы, күңел матурлығы, үҙ халҡыңдың патриоты булыу – диктор бына ошондай матур сифаттарҙың барыһына эйә булырға тейеш, ти остазы. Лира Фәйзуллина, уҡытыусыһы өйрәткәндәрҙең барыһын да күңеленә һеңдереп, урыны-еренә еткереп башҡарырға тырышты, уның эш алымдарын өйрәнеп, үҙ практикаһында уңышлы файҙаланды. Левитанды, шәкерте һәм коллегаһы булараҡ, 60 йәшлек юбилейы менән дә ҡотлау бәхетенә өлгәшә.\nДикторлыҡ – фиҙакәрлек талап иткән хеҙмәт. Бында артист булыу ғына етмәй, сәйәсәтте яҡшы белеү, мәғлүмәтле булыу, тыуған илеңдең ысын патриоты булыу кәрәк. Хөкүмәтебеҙ сәйәсәтен, ил етәкселәренең әйтер һүҙен халыҡҡа дөрөҫ, аңлайышлы итеп алып барып еткереү өсөн дикторҙан ҙур оҫталыҡ талап ителә. Уның дикцияһы асыҡ, интонацияһы эмоциональ, һәр әйткән һүҙе ышандырырлыҡ булыуы мөһим. Һәр эшкә профессиональ әҙерлек талап ителгән, һәр эштең дә үҙ нескәлектәре булған кеүек, дикторлыҡ һөнәренә лә махсус әҙерлек кәрәк, уның да бихисап үҙ сере бар. Шуға ҡарамаҫтан, был һөнәргә өйрәтеүсе бер ниндәй махсус уҡыу йорто ла юҡ. Маҡтаулы хеҙмәт юлын үткән, үҙ көсө, тырышлығы менән ауыр һәм ҡатмарлы һөнәрҙе үҙләштергән, тәүге башҡорт дикторҙарының береһе, Левитандың шәкерте, Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Лира Фәхри ҡыҙы Фәйзуллина ошо көндәрҙә үҙенең 75 йәшлек оло юбилейын билдәләй.\nЛира апайҙы тәү башлап (ул саҡта башланғыс сныфтарҙа уҡый инем) ауылым сәхнәһендә күрҙем. Аһ, ниндәй сибәр ине ул: һомғол буй-һын, мәрмәрҙәй ап-аҡ йөҙ, ҡыйылып киткән ҡап-ҡара ҡаштар, муйылдай сөм ҡара күҙҙәр, биленә төшөп торған ҡалын толом. «ҡара йөҙҙәр»ҙән Ғәлимә ролен башҡарып, үҙенең уйнауы, хисле йыры менән арбап, клубҡа йыйылған бар халыҡты илатҡаны иҫемдә. Мин дә илағайным. Был спектакль Сәйетбаба ауылы халҡы хәтерендә мәңгелеккә уйылып ҡалған ваҡиға булды. Ауылда был хаҡта оҙаҡ һөйләнеләр. Аҙаҡ сәхнәләрҙә «ҡара йөҙҙәр»ҙе күпме ҡарарға тура килде, Ғәлимә ролен Лира Фәйзуллина һымаҡ күңелдәрҙе тетрәтерлек итеп башҡара алыусы башҡа артистканы осратманым. Шул саҡтарҙан алып Лира Фәйзуллинаның исемен гел хыялымда йөрөттөм. Гел артистар араһынан уның исемен эҙләнем. Анауындай талант һәм сибәрлек менән актриса булырға тейеш ине бит ул! ҡайҙа икән ул? Ни эшләп сәхнәлә күренмәй? Ошондай уйҙар килә ине күңелгә. Байтаҡ йылдар үткәс, радионан:\n– Өфө һөйләй. Хәйерле иртә, иптәштәр! – тигән таныш тауышты ишетеп, хайран ҡалдым. Лира апайҙың тауышы! Артистка түгелме икән ни, тигән уй үтте баштан. Башҡортостан радиоһында диктор булып эшләй икән дәһә. Миңә, уны сәхнә «йондоҙ»о итеп күрергә хыялланған кешегә, ҡапыл ҡыйын булып китте. Йылдар үткәс кенә теге саҡта тәрән яңлышыуымды аңланым: баҡһаң, дикторлыҡ хеҙмәтендә лә шәп артист булыу талап ителә икән.\nЙылдар үтте... Көн һайын таң менән күңелгә яҡын яғымлы тауыштың беҙҙе сәләмләүенә лә күнектек. Тик барыбер беҙ был хеҙмәттең ниндәй фиҙакәрлек талап иткәнен төшөнөп етмәгәнбеҙ.\nБер саҡ Нәғимә инәйемдең:\n– Әллә беҙҙең Лира радио тапшырған ерҙән бер ҙә ҡайтмай инде? ҡышҡы буран тимәй, һыуыҡ тимәй, таң менән сәғәт етенән һөйләй башлай. Бала-сағаһы, ире лә юҡмы икән әллә? – тип аптырағаны иҫтә ҡалған.\nӨфөлә Лира апайҙың ижад кисәһе була, «Аҡ тирмә» үткәрә, тигәнде ишеткәс, филармонияға ашыҡтым. Зал шығырым тулы, баҫып торорлоҡ та урын юҡ. Өс сәғәт буйы барған тамаша ике минуттай тойолдо. Һөнәре менән оло абруй, радио тыңлаусыларҙың һөйөүен яулауға өлгәшкән Лира Фәйзуллинаны сығыш яһаусылар оло хөрмәт йөҙөнән сәскәләргә күмде. Был бөтөн күңелен, энергияһын һалып башҡарған хеҙмәтенә, ҡырҡ йыл буйы бер урында эшләүенә юғары баһа биреү булды. Эшенә яуаплы ҡарауы, уны яратыуы, фиҙакәрлеге менән диктор һөнәрен ижад дәрәжәһенә күтәрә алыуын, уның ысын халыҡ артисткаһы булыуын һәр кем таныны. Ниндәй генә маҡтау һүҙҙәре әйтелмәне Лира апайҙың адресына.\nТеге саҡта Нәғимә инәйемдән ишеткән һүҙ ҙә гел хәтерҙә йәшәй ине: үҙен башкөллө яратҡан һөнәренә бағышлаған, эшенә мөкиббән бирелгән диктор ғаилә ҡора алдымы икән? Уңған кеше һәр ерҙә лә уңған булып ҡалалыр: Рауил ағай менән йәшләй генә ҡауышып, бынамын тигән татыу, бәхетле ғаилә ҡороуға өлгәшә Лира апайыбыҙ. Тормош иптәше лә бик эш һөйөүсән, уҡыуға тырыш, булдыҡлы кеше. Улар икеһе лә данлы хеҙмәт юлы үтә, татыу, бәхетле ғаилә ике бала тәрбиәләп үҫтерә. Барлыҡ дуҫ-иштәрен һоҡландырып, яҡындарын ҡыуандырып, инде илле йылдан ашыу бәхетле ғүмер итәләр. Рауил Яҡуп улы Мәхмүтов – Башҡорт дәүләт аграр университетының Тракторҙар һәм автомобилдәр кафедраһы доценты, техник фәндәр кандидаты. Ауыл хужалығының атҡаҙанған һәм Рәсәйҙең почетлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре.\nАта-әсәһенә итәғәтле, уҡыуға тырыш балалары ла юғары белем алыуға өлгәшә. Улы Роберт, килене Зөлфиә лә, Өфө дәүләт нефть техник университетын тамамлап, алған һөнәрҙәре буйынса уңышлы эшләп йөрөй. Ейәндәре Булат та, үҙенең ата-әсәһе һымаҡ, нефть техник университетын тамамлап, эшкә урынлашҡан. Регина Санкт-Петербург дәүләт университетында уҡый.\nҡыҙҙары Ләйсән Өфө ҡалаһындағы сәнғәт академияһын тамамланы, Өфө дәүләт нефть техник университетын тамамлаған Урал исемле егет менән ғаилә ҡороп, әлеге көндә Мәскәүҙә йәшәй.\nЛира Фәйзуллина ғүмере буйы Өфөлә йәшәһә лә, сығышы менән Ғафури районының Сәйетбаба ауылы ҡыҙы. Тыуған ауылына ҡайтып, аралашып, бәйләнеш тотоп йөрөгән артистка тарихи-мәҙәни үҙәктең байрамдарын, төрлө тантаналарын ойоштороуҙа ярҙам итә. Кешегә итәғәтле, ярҙамсыл, ихлас күңелле Лира апай һәр саҡ ауылдаштарының иғтибар үҙәгендә булды. Уның портреты, ауылыбыҙ йәме булып, мәҙәниәт һарайының иң түрендә эленеп тора.\nСәйетбаба халҡы, уҡытҡан уҡытыусылары, туғандары хеҙмәте менән илдә ҙур абруй яулаған үҙенең һөйөклө ҡыҙын сикһеҙ ярата. Һуғыш һәм хеҙмәт ветераны шағир Уйылдан Шәрипов бер осрашыу ваҡытында:\n– Тарихи-мәҙәни үҙәк булараҡ, Сәйетбаба ауылының абруйын күтәреүсе, йөҙөн билдәләүсе шәхестәребеҙҙең береһе ул Лира Фәйзуллина! – тине. Был фекергә барлыҡ ауылдаштар ҡушылды.\n– Беҙҙең Лирабыҙ! – Сәйетбабалар ябай ғына итеп уны шулай тип йөрөтә. Сөнки ул беҙгә һәр саҡ үҙ кеше!\nХалыҡ артисткаһының ижади эшмәкәрлегенә баһа биргәндә, иң беренсе, уның башҡорт телен үҫтереүгә, йәшәтеүгә индергән өлөшөнән сығып фекер йөрөтөү кәрәктер.\nТәүге башҡорт дикторҙарының береһе...\nБыл ябай һүҙҙәр артында алһыҙ-ялһыҙ хеҙмәт, туған тел һағында тороусы тынғыһыҙ шәхес, халҡына, иленә, теленә мөҡәддәс тоғролоҡ һаҡлаған тел белгесе тора. Был йәһәттән бөйөк тел белгесе, мәшһүр ғалим Жәлил Кейекбаевтың әйткән һүҙҙәрен хәтерләп үтеү урынлы булыр:\n– Башҡортса бик дөрөҫ һөйләйһең һин, яҡташ. Һүҙ-телмәр оҫтаһы тип әйтергә була. Әтеү унда, радиола, йәнде көйҙөрөп, гел акцент менән һөйләй торғайнылар. Беҙҙең яҡтың һөйләше матур – һәлмәк! Әйҙә, тырыш! Һорауҙар килеп тыуһа, өндәш, ярҙам итермен.\nБына шундай хеҙмәт юлы үткән бик ябай ҙа, шул уҡ ваҡытта юғары интеллектлы, бай күңелле, баҫалҡы ла радио дикторы. Халыҡ уны үҙе ҙурланы, үҙе юғары күтәрҙе. Ә халыҡ һөйөүен яулауы еңел түгел...