БЫНДА КИЛӘСӘККӘ ЮЛ ҺАЛЫНА\nБалалар ижады үҙәге—Сибай ҡалаһына йәм биреүсе үҙенсәлекле усаҡ ул. Уны күптән инде ҡыҙҙар һәм малайҙар икенсе йорто кеүек күрә. Ни ѳсѳн тигәндә, тап ошонда бик күптәр үҙе ѳсѳн мауыҡтырғыс шѳғѳлдәр таба.\n60-сы йылдарҙан алып эшләп килгән Балалар ижады үҙәге әле лә балалар тормошонда бик ҙур роль уйнай. Ѳҫтәмә белем алыу, оҫталыҡ серҙәренә ѳйрәнеү менән бер рәттән балалар бында тормошта кәрәге тейер һѳнәр-шѳғѳлдәргә эйә була, күңелдәрен байытыр рухи ҡиммәттәр ала. Ысынлап та, һәр баланың хыялын тормошҡа ашырыусы мѳғжизәләргә бай урын ул.\nӘлеге ваҡытта үҙәктә биш йүнәлеш буйынса түңәрәктәр ойошторолған. Декоратив-һынлы сәнғәт, спорт-һауыҡтырыу, художество-эстетик, техник һәм социаль-педагогик йүнәлештәр буйынса берекмәләр тотороҡло эшләп килә. Программаларҙы заманса, балаларҙың күңеленә хуш килерлек итеп тѳҙѳргә тырышалар. Мәҫәлән, ҡул эштәре буйынса түңәрәктәрҙең ниндәйе генә юҡ! Тегеү, бәйләү, мәрйен үреү, панно эшләү, балсыҡтан һындар әүәләү кеүек шѳғѳлдәр ҡыҙҙарҙы йәлеп итә. «Художестволы керамика» (етәксеһе Г.Й.Диярова), «Тылсымлы ептәр» (Т.В.Максимова), «Халыҡ кәсептәре» (Т.В.Прошко), «Хужабикә» (Л.В.Верногорова) кеүек түңәрәктәрҙә лә күптәр яратып шѳғѳлләнә. Уларҙа ҡыҙҙар ҙа, малайҙар ҙа берҙәй ихлас оҫталығын үҫтерә. Һѳҙѳмтәләр ҙә һѳйѳндѳрә: балаларҙың ҡул эштәре күп кенә республика һәм ҡала конкурстарында призлы урындар яулай. Мода яңылыҡтары, кейем дизайны менән ҡыҙыҡһынған ҡыҙҙар «Мода әлифбаһы» берекмәһен һайлай. Уны педагог Е.И Цыганова алып бара.\nСпорт йәһәтенән дә эштәр яҡшы ҡуйылған. Бассейнға йѳрѳүсе балалар йѳҙѳү буйынса разрядтар ала. Педагогтар Е.А.Каплина менән А.В.Чухрова балаларҙы йѳҙѳргә ѳйрәтә. Р.Р.Ғәфүров һәм Р.Х.Мораҙымов алып барған «Шахмат» түңәрәге зирәклек, отҡорлоҡ сифаттары тәрбиәләй.\nБалалар ижады үҙәгенең спорт түңәрәктәрендә шѳғѳлләнеп, донъя кимәлендә ойошторолған бәйгеләргә сығып, Сибайҙы данлап ҡайтыусылар ҙа бар. Мәҫәлән, Артем Дымченко Лос-Анджелес, Сеул ҡалаларында үткән ярыштарҙа донъя чемпионы исеменә лайыҡ булған. Ул әлеге ваҡытта «Шаолинь» клубын етәкләй.\nПедагог И.Т.Дәүләкәнов—«Вокал», Э.Р.Нәҙербаева—«Тамаша» бейеү театры, О.В.Шумилова—«Палитра», Г.Ғ.Кәримова—«Дикторлыҡ оҫталығы», З.Ә.Ибраһимова «Халыҡ бейеүҙәре» түңәрәктәрендә шѳғѳлләнгән балаларҙың таланттарын аса, уларҙы оҫталыҡ серҙәренә ѳйрәтә.\nТехник йүнәлеш буйынса эшләп килгән түңәрәктәр ҙә мауыҡтырғыс. Мәҫәлән, «Етенсе күк» түңәрәгендә (педагог Н.В.Резвова) шѳғѳлләнеүселәр авиамоделдәр яһау менән мауыға. Н.В. Резвова шулай уҡ «Ирәндек» экологик-ял лагерын да ойоштора. Йыл да улар Ғәҙелша шарлауығы биләмәһенә сығып ял итеүҙән тыш, уның тирә-яғын сүп-сарҙан таҙарта. Шулай уҡ уның тәрбиәләнеүселәре ҙур конкурстарға үҙ моделдәрен тәҡдим итә. Әйтәйек, 2009 йылда Саша Макеев ха-лыҡ-ара конкурста ҡатнашып, лауреат исеменә лайыҡ була.\nЛ.Ә.Кѳмѳшҡолова алып барған «Йәш һыҙмасы» түңәрәге лә тотороҡло һәм уңышлы эшләп килә. Уның етәксеһе ѳлкән класс уҡыусыларын техник вуздарға әҙерләү буйынса ҙур эш башҡара. «Радиоконструкторлау», «Мауыҡтырғыс физика» түңәрәктәре лә киләсәген техник йүнәлештәге һѳнәрҙәр менән бәйләргә теләүселәргә ҙур ярҙам булып тора.\n«Күңелле инглиз теле» тип исемләнгән берекмәлә иһә башланғыс класс уҡыусылары ихлас шѳғѳлләнә. Психолог Л.Л.Ҡәйүмова алып барған «Йәш психолог мәктәбе» берекмәһенә ѳлкән класс уҡыусылары күпләп йѳрѳй.\n«Башҡортостан пионерҙары» хәрәкәте эше лә йәнле алып барыла. Үҙәктә тәжрибәле, белемле, мәғлүмәтле, ижади ҡарашлы педагогтар эшләй. Ѳҫтәмә белем биреү педагогтары конкурсында еңеүсе Е.А.Каплина «Йыл педагогы» конкурсында ѳсѳнсѳ урын яулаған. Методист А.Д. Вәлитова «Йыл методисы» конкурсында диплом менән бүләкләнгән.\nҮҙәкте әлеге ваҡытта ижади күңелле, рухлы Элиза Ғүмәр ҡыҙы Кирәева етәкләй. Үҙ эшен яратып башҡарыусы етәксе яңынан-яңы идеялар менән яна. «Яуланған уңыштар менән генә сикләнеп ҡалырға ярамай,—ти Элиза Ғүмәр ҡыҙы.—Балалар ѳсѳн әллә күпме файҙалы шѳғѳлдәр тәҡдим итәбеҙ беҙ. Тик нишләптер мәктәптән һуң урам ҡыҙырған, йә булмаһа компьютер алдында кѳн үткәргән, үҙенә шѳғѳл таба алмай яфаланған ҡыҙҙар-малайҙар күп. Килһендәр, үҙҙәренең күңеленә яҡын түңәрәктәрҙе һайлаһындар. Тәрбиәләнеүселәребеҙ бассейнға бушлай йѳрѳү мѳмкинлегенә лә эйә».\nҠала күләмендә ниндәй генә байрам, сара уҙғарылмаһын, үҙәк коллективы уның уртаһында ҡайнай. Йәш быуын күңеленә изгелек, матурлыҡ орлоҡтары ѳләшеүсе, маһирҙар, оҫталар, кѳслѳләр тәрбиәләүсе йорт ул Балалар ижады үҙәге.\nӘле бында айырыуса йәнлелек күҙәтелә. Киләсәктә лә ижад үҙәге балаларҙың шат тауыштарынан гѳрләп торһон, педагогтарҙың изге эштәрендә яңынан-яңы уңыштар юлдаш булһын, тип теләйбеҙ.\nҺүрәттә: «Йәш һыҙмасы» түңәрәгендә шѳғѳлләнеүселәр етәкселәре Л.Ә.Кѳмѳшҡолова менән.


Төбәктең транспорт һалымы тураһындағы законға үҙгәрештәр индерелә. Ул дәүләт һәм муниципаль учреждениелар, мәғариф ойошмалары,һәм башҡа ташламалы транспорт һалымы түләгәндәрҙе транспорт һалымынан азат итеүгә ҡағыла.\nШулай уҡ 2018 йылға һәм 2020 йылға тиклемге осорға Башҡортостан Республикаһының социаль-иҡтисади үҫеш күҙаллауы . Бынан тыш киләһе осорға Башҡортостан бюджеты тураһында» закон проекттары тикшереләсәк. Республика парламенты пленар ултырышында бөтәһе 25 закон проекты, ҡырҡтан ашыу һорау ҡараласаҡ. 14 закон проектын беренсе уҡыуға сығарыла. Күҙалланыуынса, пленар ултырышта Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайға йыллыҡ Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһаясаҡ\nРеспубликаға ситтән бал ҡорттарын индереү тәртибе лә ҡәтғиләшә. Башҡортостандың «Умартасылыҡ» тураһында законына бөтәһе алты төҙәтмә индерелеүе көтөлә. Ул башҡорт тоҡомло бал ҡорттарын һаҡлап ҡалыуға йүнәлтелгән.


11 февраля 2016 — 15:43\nЙеменда балалар гуманитар көрсөк ҡорбанына әйләнде. ЮНИСЕФ вәкилдәре хисабында аслыҡ илдә иң төп проблема тип аталған. Ул 14 миллион кешегә янай. Йеменда йәшәүселәрҙең иң ябай медицина ярҙамына ла өмөт итә алмай.\nСүриә курдтарының Демократик берлек фирҡәһен, Курдистандың эшсе фирҡәһен террор ойошмалары тип таныуҙан баш тартып Америка Яҡын көнсығышта ҡан ҡойошҡа булышлыҡ итә. Төркиә президенты бына ошондай белдереү яһаны. Шулай итеп, Төркиә сит ил эштәре министрлығына Америка илсеһе саҡыртылғас ике ил араһындағы мөнәсәбәттәр һыуына башланы.\nХалыҡ-ара валюта фонды Киевты финанслауҙы туҡтатыуы ихтимал. Был тәү сиратта Украинала коррупцияның көслө булыуына бәйле. Фонд етәксеһе Кристин Лагард сәйәси ҡарарҙар ҡабул иткәндә Украина етәкселеге үҙ мәнфәғәттәрен өҫтөн ҡуя тип белдергән. Шуға ла 40 миллиард долларлыҡ ярҙам кисектерелеүе ихтимал.


Стәрлетамаҡта гараждар араһында йәш ҡатындың мәйете табылған // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n10:30, 20 апреля 2021 Хәл-ваҡиғалар\nСтәрлетамаҡта гараждар араһында йәш ҡатындың мәйете табылған Фото: Рәсәйҙең Башҡортостан Республикаһы буйынса Тәфтиш комитеты\nАпрель башында Стәрлетамаҡ ҡалаһында гараждар араһында билдәһеҙ ҡатындың кәүҙәһе табылған, уны көс ҡулланып үлтереү билдәләре теркәлгән. Янында документтары булмаған.\nТәфтишселәр әлеге осраҡ буйынса енәйәт эше ҡуҙғатҡан. Зыян күреүсенең шәхесе асыҡланған: Стәрлетамаҡ ҡалаһында йәшәгән 34 йәшлек ҡатын булып сыҡҡан. Күпмелер ваҡыттан һуң уның үлемендә ғәйепле әҙәмде лә тапҡандар. 35 йәшлек ир үҙенең енәйәт ҡылғанын таныған.\nТәфтишселәр фаразы буйынса, ир ошо ҡатын менән 9 апрель төнөндә танышҡан. Икәүләп спиртлы эсемлектәр кәйеф-сафа ҡорғандан һуң улар гараждар араһындағы автомобилгә инеп ултырған. Араларында низағ сыҡҡас, ҡатын иргә мыҫҡыллау һүҙҙәрен әйткән, тегеһе яуап итеп йоҙроғо менән уның битенә һуҡҡан һәм уны автомобилдән сығарып, ваҡиға урынында ҡалдырып киткән. Ҡатын ваҡиға урынында йән биргән. Уның кәүҙәһен үтеп барыусы тапҡан.\nӘлеге ваҡытта ғәйепләнеүсе һаҡ аҫтына алынған.\nТеги: Рәсәйҙең Тәфтиш комитеты, үлтереү


Республиканың 14 районы дауылдан зыян күрҙе // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n16:00, 24 июня 2021 Йәмғиәт\nРеспубликаның 14 районы дауылдан зыян күрҙе Фото: Башҡортостан Хөкүмәте\nБашҡортостан Хөкүмәте вице-премьеры Ирек Сәғитов ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртеү һәм бөтөрөү буйынса комиссияның ашығыс ултырышын үткәрҙе. Быға 23 июндә республика биләмәһендә сыҡҡан көслө дауыл сәбәпсе булды. Һөҙөмтәлә 14 муниципалитет зыян күргән.\n«Ҡайһы бер райондарҙа елдең тиҙлеге секундына 24 метрға еткән, — тип белдерҙе Ирек Сәғитов. — Әйткәндәй, халыҡҡа һауа шарттарының боҙолоуы тураһында хәбәр ителгәйне».\nБашҡортостан Республикаһы Хөкүмәте премьер-министры район властарына тиҙ арала зыян күргән барлыҡ ҡаралтыларҙы яңыртырға һәм емерелгән объект хужаларына ярҙам күрһәтергә ҡушты.\nБынан алда «Башинформ» көслө елдең ҡыйыҡтарҙы аҡтарыуы һәм ағастарҙы ауҙарыуы тураһында хәбәр иткәйне.\nТеги: көслө дауыл, эҙемтәләр


Ғүмерҙәрҙе һүнмәҫ йыр итәйек! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Ғүмерҙәрҙе һүнмәҫ йыр итәйек!\nҒүмерҙәрҙе һүнмәҫ йыр итәйек! 24.06.2014 // Әҙәбиәт\nКонцерт миҙгелен ябыу – яңыһы асылғансы артистарҙың ялға китеүеме? Был осорҙа ижади төркөмдәр ни менән мәшғүл? Мәҙәниәт йылы көндәлек эшмәкәрлеккә ниндәйерәк йоғонто яһай? Ошо һәм башҡа һорауҙар менән Нефтекама дәүләт филармонияһының художество етәксеһе, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Айбулат РӘХМӘТУЛЛИНҒА мөрәжәғәт иттек.\n– Тамамланған миҙгелде нисек баһалайһығыҙ, Айбулат Дәүләтбай улы?\n– Филармониябыҙ эшләй башлағандан алып ун алтынсыһын уңышлы һәм емешле уҙғарҙыҡ. “Ғүмерҙәрҙе һүнмәҫ йыр итәйек” тигән бай йөкмәткеле программа менән асылған миҙгел шундай уҡ рухта дауам итте. Ул тулыһынса Рәсәйҙә һәм Башҡортостанда иғлан ителгән Мәҙәниәт йылына арналды. Коллектив сығышыбыҙ менән баш ҡала тамашасыларын да һөйөндөрҙөк. Улар республикабыҙҙың атҡаҙанған артисы Рәфҡәт Ғәбделйәновтың “Йөрәгемдә һайрай һандуғас” тип аталған концерт программаһын да йылы ҡабул итте. Йырсы Илнур Мөфтәховтың үҙебеҙҙә ҙур уңыш менән үткән “Мөхәббәттән донъя яралған” исемле концерты ла, “Түңгәүер” бейеү ансамбленең сәхнәне дер һелкеткән сағыу сығышы ла, Раисия Исенбаева етәкселегендәге “У сем” мари төркөмөнөң “Беҙгә бергә күңелле” тигән бай йөкмәткеле программаһы ла Мәҙәниәт йылына бағышланды.\n– Гастролдәргә килгәндә...\n– Башҡортостандың ҡала һәм ауылдарында беҙҙе һәр саҡ йылы ҡаршылайҙар. Күрше Татарстанда, Пермь крайында, алыҫтараҡ ятҡан Свердловск, Силәбе һәм Төмән өлкәләрендә лә үҙ тамашасыбыҙ йылдан-йыл арта бара. Ижади коллективыбыҙҙың гастроль маршруттары быйыл да киң булды. Раян Алтыншин етәкселегендәге “Ҡәрҙәштәр” башҡорт эстрада төркөмө Силәбе өлкәһе райондарында йәшәүсе милләттәштәребеҙҙе матур сығыштары менән шатландырҙы, уларҙың күңелен күтәрҙе. “Ҡайтауаз” татар эстрада төркөмө (етәксеһе – Рәфҡәт Ғәбделйәнов) – Татарстанда, “У сем” мари эстрада төркөмө Екатеринбург ҡалаһында һәм Свердловск өлкәһе ауылдарында уңышлы сығыш яһаны. “Сыңғыҙ һәм Тамерлан” цирк төркөмө (етәксеһе – Нураниә Хәлитова) яҡындағы ҡала һәм райондарҙа төрлө йәштәге тамашасыны шатландырҙы...\n– “Төрлө йәштәге”, тинегеҙ. Балалар һәм үҫмерҙәр өсөн дә махсус саралар ойоштороламы?\n– Ижади төркөмдәрҙең бишенсеһе нәҡ уларҙың зауығын күҙ уңында тотоп эшләй ҙә инде. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Лилиә Йосопова етәкселегендәге музыкаль лекторийҙың төп маҡсаты – йәш быуында матурлыҡҡа һөйөү тойғоһо тәрбиәләү, уларҙың мәҙәни кимәлен үҫтереү. Быны тормошҡа ашырыу өсөн иллегә яҡын программа төҙөлгән. Улар тыңлаусыларҙы төрлө милләттәрҙең аҫыл мәҙәни өлгөләре, бер нисә быуын, шул иҫәптән хәҙерге заман композиторҙары әҫәрҙәре менән яҡындан таныштыра. Бынан тыш, республикабыҙҙың билдәле әҙәбиәт һәм сәнғәт әһелдәре лә – лекторийҙың даими ҡунаҡтары.\nӘлеге көндәрҙә, ҡайһы бер артистар ялда булғанда ла, был төркөм үҙ эшен әүҙем дауам итә. Уның ағзалары Башҡортостандың төньяҡ-көнбайышындағы мәктәптәрҙә һәм ҡаланан ситтә урынлашҡан балаларҙың ял һәм хеҙмәт лагерҙарында “Йәй вернисажы” тигән программа менән сығыш яһай. Миҙгел барышында музыкаль лекторий төркөмөнөң енәйәтселеккә, наркоманияға һәм эскелеккә ҡаршы республика программаһына ярашлы төбәктә үткәргән саралары ла ыңғай баһа алды.\nЯл тиһәм дә, артистарға әллә ни эләкмәй инде ул. Дөйөмләштереп әйткәндә, беҙҙең ҡайҙалыр сығыш яһамаған көн юҡ.\nТөрлө байрам айҡанлы концерттар ойоштороп торабыҙ, райондарҙа үткән һабантуйҙарҙа ла бай йөкмәткеле программа тәҡдим иттек. Әле генә төрлө жанр артистарынан төҙөлгән төркөмөбөҙ Нижневартовск ҡалаһында үткәрелгән Ханты-Манси автономиялы округы һабантуйынан ҡайтты.\n– Яҡын киләсәккә пландар ниндәйерәк?\n– Нисек кенә тиһәң дә, сәхнә кешеһенә лә ял кәрәк бит. Әҙерәк хәл йыйып алғас та, яңы миҙгелгә әҙерлек башлаясаҡбыҙ. Ул алдағы йылдың оло ваҡиғаһына – Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына – бағышлана. Шуға ла ижади уйланыуҙар өсөн урын киң. Был йәһәттән беҙҙә бөтә шарттар ҙа булдырылған. Директорыбыҙ, Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Рәйес Исмәғилевтән уңдыҡ. Залды заманса йыһазландырыу, яңы аппаратура, сәхнә кейемдәре алыуҙан башлап, көндәлек ижади тормошобоҙға тиклем барыһын да оҫта ойоштора ул. Нәҡ Рәйес Абдрахман улының тәҡдиме менән көҙ айҙарының береһендә Ҡырымға – Башҡортостан шефлыҡҡа алған Белогорск районына – концерт алып барырға ниәтләйбеҙ. Ҡыҫҡаһы, беҙҙең яңы, матур ижади эштәр алда әле.\n– Кешегә бер йылы һүҙ етә, тиҙәр. Филармонияның художество етәксеһе булараҡ, Айбулат Дәүләтбай улы, тамашасы һөйөүен яулаған сәхнә оҫталарын атаһағыҙ ине...\n– Тиҫтә ярым йыл эсендә коллективта талантлы һәм үҙенсәлекле ижади артистар тупланды. Мәҫәлән, “Түңгәүер” ансамбленең һәр бейеүе көслө алҡыштарға күмелә. Йырсыларыбыҙ Раян Алтыншин, Рәфҡәт Ғәбделйәнов, Иршат Ҡарасурин, Илгиз Миңләхмәтов, Сүриә Ғималова, Сулпан Ғәфүрйәнова һәм Зәбирә Әминева тамашасының ысын һөйөүен яуланы. Улар һәм сәхнәбеҙҙең башҡа хеҙмәткәрҙәре киләсәктә лә сағыу сығыштары менән барыһын да арбар әле.\n– Афарин, шулай булһын. Ижади уңыштар һеҙгә!


Реконструкциянан һуң Салауаттағы берҙән-бер ҡала паркы асылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеконструкциянан һуң Салауаттағы берҙән-бер ҡала паркы асылды\n17:25, 6 июня 2012 Йәмғиәт\n6 июндә Салауатта реконструкциянан һуң ҡалалағы берҙән-бер мәҙәниәт һәм ял паркы асылды. Паркты асыу тантанаһында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һәм республикаға эш визиты менән килгән Рәсәй Иҫәп палатаһы рәйесе Сергей Степашин ҡатнашты.\n— Республикала ошондай объекттар төҙөргә тейешбеҙ. Был беҙҙең өсөн мотлаҡ программа, ярҙамсы түгел, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.\n«Башинформ» агентлығына «Газпром нефтехим Салауат» асыҡ акционерҙар йәмғиәте ветераны, ошо предприятиела 45 йыл эшләгән, 1965 йылда ҡала паркына нигеҙ һалыуҙа ҡатнашҡан Миңлебай Саттаров әйтеүенсә, ҡала халҡы өсөн бындай мәҙәни ял итеү урынының әһәмиәте тураһында һөйләп торорға кәрәкмәй. Яңыртылған паркта халыҡ рәхәтләнеп ял итә, көс-ғәйрәт туплай аласаҡ. Бынан тыш, бында һәр төрлө спорт ярыштары үткәреү мөмкинлеге бар.\nСалауаттың мәҙәниәт һәм ял паркын асыу тантанаһы сиктәрендә уның биләмәһендә бөгөн сағыу саралар — коляскалар парады, һабын ҡыуығы фестивале, ҡул эштәре күргәҙмәһе үтте, шулай уҡ паркка килгәндәргә «Парк тылсымы» дизайн-проекты күрһәтелде.\nПарк 210 мең квадрат метрҙан ашыу майҙанды биләй. Уны тергеҙеү 2010 йылдың октябрендә парктағы күлде таҙартыу һәм яр буйын нығытыу эштәренән башланған. Былтыр майҙа биләмәһен төҙөкләндереү эштәренә күскәндәр. Реконструкция барышында парктағы ағастарҙы мөмкин тиклем һаҡлап ҡалырға ҡарар ителгән. Шуға күрә бындағы һуҡмаҡтар ҙа үҙенең боролоштары менән йылға үҙәнен хәтерләтә.\nӘйтергә кәрәк, бында ҡарт ағастар ғына бысылған. Уларҙың урынына меңләгән тирәк, ҡарағай, йүкә, балан, миләш үҫентеләре ултыртылған. Парктың хәҙер кедр аллеяһы ла бар.\nРеконструкция барышында иҫке биналар һүтелгән. Территорияһында дөйөм алғанда 15 километр оҙонлоғондағы йүгереү, велосипедта йөрөү өсөн яңы юлдар, йәйәүлеләр һуҡмаҡтары барлыҡҡа килгән. Шулай уҡ төрлө йәштәге балалар өсөн ике спорт-уйын майҙансығы йыһазландырылған.\nБыларҙан тыш, периметры буйынса 1,2 километрға һуҙылған яңы ҡоймалар эшләнгән. Уңайлы эскәмйәләр, фонарлы бағаналар ҡуйылған, парк яңы хәүефһеҙлек системаһы менән йыһазландырылған.


Башҡорт яҙыусыһы Динис Бүләков романдары төрөк теленә тәржемә ителде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡорт яҙыусыһы Динис Бүләков романдары төрөк теленә тәржемә ителде\n15:38, 3 сентября 2012 Йәмғиәт\nКүренекле башҡорт яҙыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге республика дәүләт премияһы лауреаты Динис Бүләковтың «Ғүмер бер генә» һәм «Килмешәк» исемле романдары Төркиәлә нәшер ителгән. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына БР Мәҙәниәт министрлығының ТӨРКСОЙ-ҙағы вәкиле Әхәт Сәлихов хәбәр итте.\nБашҡорт яҙыусыһының ижады Гази университеты уҡытыусыһы, филология фәндәре докторы Нигяр Ҡалҡандың докторлыҡ диссертацияһы өсөн төп тема булған. Романдарҙың стилистикаһы һәм семантикаһы тикшерелгән ваҡытта улар төрөк теленә тәржемә ителгән дә инде.\nӘлеге баҫма Анкара ҡалаһының Этимесгут районы хакимиәте һәм «Бенгю» Евразия Яҙыусылар союзы менән берлектә ТӨРКСОЙ халыҡ-ара төрки мәҙәниәте ойошмаһы менән нәшер ителгән.\nДинис Бүләков 1944 йылдың 18 майында Мәләүез районының Арыҫлан ауылында тыуған.\nУның «Маҡтансыҡ Зариф» исемле тәүге хикәйәһе «Башҡортостан пионеры» гәзитендә 1959 йылда донъя күрә. 1971 йылда Динис Бүләковтың йәштәрҙең көнүҙәк проблемаларын сағылдырған «Ҡояш ярсығы» тип аталған тәүге хикәйәләр йыйынтығы нәшер ителә.\nЯҙыусы повесть жанрында ла әүҙем эшләй. «Һары һандуғас балаһы», «Ҡыңғырау сәскә», «Иң оҙон төн» һәм башҡа әҫәрҙәрендә ул әхлаҡлылыҡ, гражданлыҡ, ғәҙеллек, кешенең рухи тамырҙары идеяларына үҙ ҡарашын белдерә.\nДинис Бүләков үҙен оҫта романсы булараҡ та таныта. Уның «Килмешәк», «Ғүмер бер генә» һәм «Туҙҙырылған тамуҡ» исемле романдары республиканың мәҙәни тормошонда яңы күренеш була. 1993 йылда «Ғүмер бер генә» әҫәре өсөн яҙыусыға С.Юлаев исемендәге республика дәүләт премияһы бирелә.\nДинис Мөҙәрис улы Бүләков 1995 йылдың 14 мартында беҙҙең аранан китеп барҙы. Ул йәшәгән йортта мемориаль таҡтаташ урынлаштырылды, Смак ауылында яҙыусының әҙәби музейы булдырылды.\nТеги: хәтер,динис бүләков,төрксой


Хәрби әҙерлек - әһәмиәтле бурыс\n10 Март , 18:00\nҠала хакимиәтендә призыв комиссияһы ултырышы үтте. Унда Башҡортостан Республикаһы хәрби комиссары вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Рәмил Хәйретдинов, ведомство вәкилдәре, ҡала хакимиәте башлығы Игорь Миронов ҡатнашты. - Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров раҫлаған планға ярашлы, бөгөн комиссия граждандарҙы хәрби хеҙмәткә әҙерләү, призывты ойоштороу, хәрби учет хәлен тикшереү өсөн Салауат ҡалаһына килде. Тикшереү комплекслы, маҡсат - ысынбарлыҡтағы хәл менән танышыу һәм килеп тыуған һорауҙарҙы хәл итеү, - тине Рәмил Хәйретдинов һәм Салауат ҡалаһы был өлкәлә күп кенә күрһәткестәр буйынса алдынғылар сафында булыуын билдәләп үтте.\nҠала хакимиәтендә призыв комиссияһы ултырышы үтте. Унда Башҡортостан Республикаһы хәрби комиссары вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Рәмил Хәйретдинов, ведомство вәкилдәре, ҡала хакимиәте башлығы Игорь Миронов ҡатнашты.\n- Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров раҫлаған планға ярашлы, бөгөн комиссия граждандарҙы хәрби хеҙмәткә әҙерләү, призывты ойоштороу, хәрби учет хәлен тикшереү өсөн Салауат ҡалаһына килде. Тикшереү комплекслы, маҡсат - ысынбарлыҡтағы хәл менән танышыу һәм килеп тыуған һорауҙарҙы хәл итеү, - тине Рәмил Хәйретдинов һәм Салауат ҡалаһы был өлкәлә күп кенә күрһәткестәр буйынса алдынғылар сафында булыуын билдәләп үтте.\n- Хәрби комиссариат менән булдырылған яҡшы берҙәм эшмәкәрлек хәрби хеҙмәткә әҙерлектә яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтергә мөмкинлек бирә. Беҙҙең ҡалала хәрби хеҙмәткә әҙерек өсөн шарттар булдырыуға ҙур иғтибар бирелә, был йәһәттән йәштәр эштәре буйынса комитеттың эшен билдәләр үтергә кәрәк, һәр йыл һайын ҡалала йәш армеецтар сафы күбәйгәндән күбәйә. Шулай уҡ беҙҙең ҡала балаларының физик, хәрби-патриотик әҙерлегенә, призывниктарҙың һаулыҡ мәсьәләһенә яҡшы иғтибар бирелә, - тине ҡала хакимиәте башлығы Игорь Миронов.\nБашҡортостан Республикаһы Хәрби комиссариатының Салауат ҡалаһы буйынса бүлегенең хәрби комиссары Фәндәлиф Ниғмәтдинов граждандарҙың хәрби әҙерлеге һәм призыв эшенең учет хәле менән таныштырҙы.\n2021 йылда мотлаҡ хәрби хеҙмәткә әҙерлеккә 652 үҫмер йәлеп ителгән. Хәрби хеҙмәткә саҡырылыусылар араһынан оборона өлкәһендә белем алыусылар, хәрби хеҙмәт нигеҙҙәре буйынса әҙерлек үтеүселәр һаны - 287 кеше, был ғәскәрҙәргә оҙатылыусыларҙың 100 проценты. Шулай уҡ ДОСААФ автомәктәбендә, йәмәғәт берләшмәләрендә һәм башланғыс, урта һөнәри белем биреү учреждениеларында әҙерлек үткәрелә.\nХәрби-патриотик тәрбиәгә килгәндә, белем биреү учреждениеларында был йүнәлештә маҡсатлы эш алып барыла. Ҡалала “Йәштәш” йәштәр үҙәге нигеҙендә “Ватан” хәрби-патриотик клубы бар. Һәр мәктәптә хәрби һәм хеҙмәт даны музейы булдырылған. “Йәш армия” Бөтә Рәсәй балалар-үҫмерҙәр хәрби-патриотик йәмәғәт хәрәкәтендә ағза булып 560 кеше тора.\nМәктәпте һәм башҡа төрлө уҡыу йорттарын 844 егет тамамлаған, уларҙың физик әҙерлегенең уртаса балы - 4,1. Улар араһында беренсе, икенсе спорт разрядына, спорт мастерына кандидаттар ҙа бар. Ҡаланан 4 кеше хәрби белем биреү учреждениелары курсанттары булып киткән.\nАпрелдән июнгәсә һәм октябрҙән алып декабргәсә Салауат биләмәһендә 1994-2003 йылғы егеттәр хәрби хеҙмәткә саҡырыла. Призыв комиссияһына 1252 кеше килә, хәрби хеҙмәткә 327 кеше саҡырыла, билдәләнгән бурысҡа арышлы, 287 кеше хәрби ғәскәрҙәргә оҙатыла.\n- 2021 йылда граждандарҙы хәрби хеҙмәткә әҙерләү һәм хәрби хеҙмәткә саҡырыу буйынса хәрби комиссариаттың эше һөҙөмтәле булды. Был маҡсатҡа процеста ҡатнашыусыларҙың яуаплы эшмәкәрлеге менән ирешелде, - ти йомғаҡ яһаны Фәндәли Ниғмәтдинов.\nМәғариф идаралығы етәксеһе Марина Вишева ҡаланың белем биреү учреждениеларында уҡыусыларҙың хәрби хеҙмәткә әҙерлеге хаҡында һөйләне.\nСалауатта 18 мәктәп, 39 балалар баҡсаһы, 6 өҫтәмә белем биреү ойошмаһы бар. Бөтә мәктәптәрҙә лә тормош хәүефһеҙлеге нигеҙҙәре уҡытыусылары-ойоштороусылары эшләй, уларҙың 16-һы юғары, 2-әүһе урта-махсус белемле.\n- Уҡыусыларҙың призывҡа әҙерлек һорауҙары белем биреү ойошмаларының хәрби-патриотик эшмәкәрлеген ойоштороуҙа өҫтөнлөклө булып тора. Был йүнәлештәге эштең мөһим икәнлеген аңлайбыҙ, шуға күрә лә системалы эш алып барыла. Һөҙөмтәлә беҙҙең сығарылыш уҡыусылары ысын патриот, ышаныслы ил һаҡсыһы булырға әҙерлекле булып сыға, - тине Марина Вишева.\nМарина Вишева һүҙҙәренсә, балаларҙа илһөйәрлек “Батырлыҡ дәрестәре”, иҫтәлекле даталарҙы уҙғарыу, төрлө ҡала сараларында ҡатнашыу, күргәҙмәләр, конкурстар, видеофильмдар ҡарау аша тәрбиәлә. Һуғыш, хеҙмәт, көс структуралары ветерандары, хәрби комиссариат вәкилдәре менән осрашыуҙар ойошторола. Мәктәп стеналарына хәрби бурыстарын үтәгәндә батырҙарса һәләк булған яугирҙәр иҫтәлегенә мемориаль таҡтаташтар ҡуйыла. Хәрби дисциплиналарҙы пропагандалау һәм популярлаштырыу маҡсатында йыл һайын “Газпром нефтехим Салауат” менән берлектә строй һәм йыр смотры, “Тыныслыҡ күгәрсене” акцияһы уҙғарыла. Май айында “Бригантина” һауыҡтырыу лагерында “Авангард” уҡытыу-методика үҙәге методистары ҡатнашлығында күнекмә-ялан сборы уҙғарыу планлаштырыла. Мәктәп уҡыусыларының физик әҙерлеген нығытыу өсөн йыл һайын спартакиадалар, көрәш, грек-рим алышы, волейбол, баскетбол, еңел атлетика, саңғы, өҫтәл теннисы һәм башҡа төрҙәр буйынса ярыштар ойошторола. Бигерәк тә ГТО нормаларын тапшырыуға айырым иғтибар бирелә, 2021 йылда 1499 уҡыусы отличие билдәһенә ГТО башҡарған.\nҠала дауаханаһының баш врачы Илшат Яппаров призывниктар араһында һауыҡтырыу-дауалау эше менән таныштырҙы.\n- Бөтә егеттәр ҙә медицина тикшереүе үтә, уның һөҙөмтәһендә педиатр комплекслы баһа бирә, һаулыҡ төркөмө билдәләнә. 17 йәштән улар хәрби комиссариатҡа иҫәпкә ҡуйыла, йыл һайын октябргә тиклем лаборатор һәм профилактик тикшереүҙәр графигы төҙөлә, - ти Илшат Яппаров.\nБөтә буласаҡ һалдаттарға лаборатор тикшереүҙәр, флюроография, антропометрия, ЭКГ тәғәйенләнә, һуңынан хәрби комиссариатҡа уларҙың һаулығы тураһында акт тапшырыла.\n2021 йылда 1389 йәш кеше профилактик тикшереү үткән. Ҡаралғандарҙың 149-һы социаль әһәмиәтле ауырыуҙар менән диспансер күҙәтеүгә алынған. Асыҡланға сирҙәр араһында беренсе урында аш һеңдереү органдары ауырыуҙары, икенсе урында һөйәк-мускулдар системаһы. Һаулыҡ һәм физик үҫешендә тайпылыштары булғандарға һауыҡтырыу саралары тәғәйенләнә, хроник сирлеләр врач-белгестәргә беркетелеп ҡуйыла.


Башҡортостан Президенты хакимиәтендә йәмәғәт ҡабул итеү: власть абруйы граждандарҙың проблемаларын хәл итеүҙән тора // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Президенты хакимиәтендә йәмәғәт ҡабул итеү: власть абруйы граждандарҙың проблемаларын хәл итеүҙән тора\n14:13, 13 апреля 2012 Сәйәсәт\nБашҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәтендә сираттағы граждандар ҡабул итеүҙә эш хаҡы буйынса бурыстар түләнмәү, халыҡты иҫке йорттарҙан күсереү, фермер хужалыҡтарына ярҙам итеү һәм эшкә урынлашыу мәсьәләләре тикшерелде. Граждандар менән осрашыуҙы БР Президенты Хакимиәте етәксеһе урынбаҫары Виктор Пчелинцев үткәрҙе.\nӨфөлөләрҙән тыш, Президент Хакимиәте етәксеһе урынбаҫарына Салауат ҡалаһында, Ауырғазы, Дәүләкән, Шишмә, Стәрлебаш, Краснокама райондарында йәшәүселәр ҙә мөрәжәғәт итте.\nСалауат ҡалаһынан килгән ике эшсе ҡатын эш хаҡы буйынса бурыстар түләнмәү мәсьәләһе буйынса мөрәжәғәт итте. Банкротлыҡҡа дусар булған «Салауат тимер-бетон заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең элекке хеҙмәткәрҙәренә 2008 йылдан алып 2009 йылға тиклем эш хаҡы түләнмәгән. Йәмғиәттең 225 кешегә 13 миллион һумдан ашыу күләмдә аҡса түләйһе бар.\n— Был ауыр хәл, — тине Виктор Александрович. — Әммә уны хәл итеү өсөн барлыҡ механизмдарҙы ҡулланырға кәрәк.\nӨфөнән йәш ғаилә лә ауыр хәлдә ҡалған. Уларҙы бәләкәй ҡыҙҙары менән һыуы ла, газы ла булмаған иҫке йорттан күсерергә тейештәр. Әммә төҙөүсе әле булһа вәғәҙә иткән торлаҡ майҙанын бирмәй.\nАуырғазы һәм Стәрлебаш райондарында йәшәүселәрҙе элекке коллектив хужалыҡтарында күҙәтелгән күңелһеҙ хәлдәр, хужалыҡ мөлкәтен туҙҙырыу, ер пайҙары менән бәйле мутлашыуҙар, һөтсөлөк һәм малсылыҡ фермаларын бөтөрөү мәсьәләләре борсой. Улар был проблемаларҙы хәл итеү өсөн республика властарынан махсус комиссия ебәреүен һорай.\nСтәрлебаш районынан килеүселәр шулай уҡ район кешеләренә инвалидлыҡ биреүҙә тәртип боҙоуҙар тураһында әйтте.\nШишмә районының Келәш ауылында ер пайҙарын бүлеү мәсьәләһе буйынса барыһы ла шыма түгел. Уларҙы хосусилаштырыуҙа ауыл халҡы төрлө ҡаршылыҡтарға осрай.\nБР Президенты Хакимиәте етәксеһе урынбаҫарына эшкә урынлашыу мәсьәләһе буйынса Салауат ҡалаһы һәм Краснокама районынан мөрәжәғәт иттеләр. Украинанан күсеп килгән, әле Өфөлә йәшәгән ғаилә үҙ эшен асыу маҡсатында социаль пособие йәки кредит алыуҙа ярҙам итеүҙе һорап мөрәжәғәт итте.\nӨс сәғәт эсендә йәмғеһе ундан ашыу граждан ҡабул ителде. Һәр айырым осраҡта Виктор Пчелинцев һәм граждандар ҡабул итеүҙә мотлаҡ ҡатнашырға тейеш Адвокаттар коллегияһы юристары мәсьәләне ентекле тикшереп, уны хәл итеү юлдарын табырға тырышты.\nТеги: граждандарҙы ҡабул итеү,бр президенты хакимиәте


Еңел быу менән! » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Еңел быу менән!\n23.08.2019 Еңел быу менән!\nЭш аҙнаһы бөтөп, ялдар етеү менән күңел ауылға ашыға. Эх, тиҙ генә ҡайтып мунса инеп килергә ине... Ялымды мунсаһыҙ күҙ алдына ла килтерә алмайым шул. Ваннала, йәки душ аҫтында ҡойоноу менән хушһынмайым. Рәхәтләнеп мунса инеп, яңы ғына айыртылған хуш еҫле бал һәм тәмле үлән сәйҙәре экәндән һуң үҙемде яңынан тыуғандай хис итәм!!!\nБыйыл хатта ҡырағай мунсала (күсмә мунсала) йыуыныу бәхете лә эләкте әле миңә. Ғәҙәттә, бындай мунсаны йылға буйында эшләйҙәр. Ни өсөн тигәндә,ҡыҙыу ташҡа бер аҙ һыу һибеп, быу һулап сабынғандан һуң йүгереп сығып йылғаға сумаһың. Ә рәхәтлеге ... әйтеп бөтөргөһөҙ. Бер аҙ йөҙөп алғас, тағы ла ҡырағай мунсаға инеп йылынырға мөмкин.\nҒөмүмән, мунсаның ниндәйе лә тотош организмға файҙалы һәм төрлө сир-сырхауҙан да арындыра. Мунсала тән температураһы күтәрелә, һөҙөмтәлә әселәндереү процесы, матдәләр алышыныу көсәйә. Күпләп тир бүленеп сығыуы организмды шлактарҙан таҙарта, бөйөр эшмәкәрлеген еңеләйтә, тире капиллярҙары ҡан менән тула, ҡан әйләнеше яҡшыра.\nМунсалағы быу ҙа мөһим роль үтәй, ул һауаны зарарһыҙландыра. Уның файҙаһын тағы ла артырам тиһәгеҙ ябай һыу урынына төрлө үләндәр төнәтмәһе һибергә була. Ҡайнатманы ла, һыуҙы ла ташҡа әҙләп кенә һибергә кәңәш ителә!.\nМунсала миндек төп атрибуттарҙың береһе икәне бер кемгә лә сер түгел. Миндектең дә төрлөһө була һәм улар төрлөсә тәҫьир итә.\nҠайын миндеге мускулдар һәм быуындар һыҙлауын баҫа, тирене төрлө сабыртмаларҙан таҙарта, яраларҙы бөтәштерә, кәйефте күтәрә. Уны ҡулланғанда үпкәләрҙә һауа алышыныуы һәйбәтәйә.\nАҡ шыршы (пихта) һәм артыш миндеге һауаны таҙарта, ларингит, бронхит,гриптан файҙалы.


«Ер-һыу атамаһының килеп сығышы беҙҙең үткәнгә бәйле»\n28 Апрель , 16:35\nҺәр бер кешенең күңелендә хәтирәләр йомғағы ята. Уны һүтеп, бала саҡҡа ҡайтып урайһың, үткәндәргә байҡау яһайһың.\nМиңә 5 – 6 йәш булған саҡта йәйгеһен Мәләүез районының Һәргәй ауылында йәшәгән Әминә өләсәйемә йыш ҡына ҡунаҡҡа бара торғайныҡ. Ул яңғыҙ йәшәгәс, атай-әсәйемде, апайымды төрлө эш көтә, ә мин яҡыным эргәһендә уралып, һөйләгәндәрен тыңлайым.\nӨләсәйем еләк-емеш йыйырға ярата ине. Еләк бешһә, мине эйәртә лә, яланға сығып китә. «Әйҙә, йөрөп ҡайтайыҡ, үҙ-үҙеңде Хоҙайҙың биргән ниғмәтенән мәхрүм итергә ярамай. Йыймаһаң, еләк ашап, биҙрәмде тотошоп йөрөрһөң», – ти ине.\nЯланға килеп еткәс, ултырып ял итеп алабыҙ. «Ергә рөхсәт һорап ултыр, һәр нәмәнең эйәһе бар. Һәр бер үлән Хоҙайға башын эйеп, тәсбих әйтеп ултыра. Бар нәмәне лә үҙеңә етерлек итеп кенә ал, исрафлама», – тип өйрәтә. Шунан өләсәйем еләк йыя-йыя хәбәрен һөйләй.\n«Бына әле беҙ йөрөгән ялан Яусапҡан тип атала. Нөгөш һыу һаҡлағысын төҙөмәҫ элек ошо тирәлә өс ауыл бар ине. Нөгөш йылғаһының һул яҡ ярында – Һәргәй һәм Кинйәбай, уң ярында урыҫ ауылы – Привольное. Башҡорттар уны Ноҡо тип йөрөттө. Яусапҡан тигән исем аҡтар-ҡыҙылдар һуғышы ваҡытынан ҡалған. Борон ауылға юл ошо урман аша төшкән. Әле лә уны сырамытырға мөмкин. Бына ошо яландан яу сабып килеп сығыр булғандар. Көн аша ауылға күмәк һыбайлы килә, тип ҡарт өләсәйең Мәғиә һөйләй торғайны. Элек хәҙерге һымаҡ хәрби кейем юҡ, ҡайһылары ҡыҙылдар, ҡайһылары аҡтар икәнен дә айырмайһың. Ҡайһы саҡ «ҡыҙылдар» тигәндәре башлыҡтарына ҡыҙыл сепрәк ҡуя. Яу сапҡандан саң күтәрелгәнен берәйһе күреп ҡалһа, китә ҡысҡырыш, йүгереш. Кем нәмәһен ҡайҙа йәшерергә белмәй, үҙе ҡасып баҙға төшһөнмө, кемгә урман яҡын, шунда ҡасһынмы. Балаларын, малын етәкләй. Сөнки ҡайһы ваҡытта аҡтар менән ҡыҙылдар бер ваҡытта килеп, ауыл эсендә һуғыш башланып китә. Өс ауыл ҡаҡшап тороп ҡала. Ә ғәскәр Ишембай яғына юллана. Элек ул яҡҡа, хәҙерге кеүек Нөгөш – Мәләүез юлынан түгел, Үткәүел яланынан тау аша төшөп, Туҡтар тигән урыҫ ауылы аша йөрөгәндәр. Бына шундай заманалар булған!\nӘ бына юлдың аҫ яғындағы ялан – беҙҙең Мөхәмәтсафа олатайҙың ере. «Яманай ыҙмаһы» тип аталған. Яманай – ул минең ҡартатай. Уның Мөхәмәтсафа һәм Мөхәмәтсалих исемле улдары булған. Ә Яманай тигән исемде ҡушыу тарихы былай. Бер йылы ҡыш шул тиклем ҡаты һыуыҡ тора, бөтә тереклек өшөй, ҡоштар осоп барған еренән туңып төшә, кешеләр тышҡа сыға алмай интегә, эсәр һыу алған шишмә туңып, аҡмай. Бына ошо айҙа бер ир бала донъяға килә. «Ай, яман айҙа тыуҙы был бала», – ти ололар. ҡар иретеп, баланы йыуындыралар. Ни ғиллә менәндер, ошонан һуң һыуыҡтар һынып, шишмә иреп, ағып китә. Быны тәү күргән кешеләр: «Үләмәт бөттө!» – тип ҡысҡыра. Шунан шишмәнең исеме Үләмәт булып ҡала. Ә малайға Яманай тип исем ҡушалар. Олатай буйынса беҙҙең фамилия – Яманаевтар.\nҺәргәй ауылы ике тауҙың итәгенә һыйынып ҡына ултырған. Бына урман ҡаплағаны – Әзгәрләк тауы. Ошонда үҫкән йүкәнең һалабашынан күпме арҡан ишелгәндер, Хоҙай үҙе генә белә. Ә ап-аҡ таштары күренеп торғаны – Ташлытау. Уға һыйынып ҡына Ҡаҙғантау тора. Уның түбәһендә нимәлер эҙләп, ситтән килгән кешеләр соҡор ҡаҙа. Ул соҡорҙо үлән ҡаплаһа ла, әле лә беленеп тора. Шуға Ҡаҙғантау тип йөрөтәләр. Унан килә – Ҡыҙҙар тауы, Ҡаршытау. Ауыл янында ике түбәләс бар (бәләкәй тау). Биргеһе тәпәшерәк, унда ҡар иртә иреп, ер асыла, шунда балалар уйнарға сыға торғайны. Арғы түбәләс ташлыраҡ, унда йыуа үҫә. Беҙ шунда сыға инек.\nМин үҙем Кинйәбай ауылында 1931 йылда тыуғанмын. Һыу һаҡлағыс төҙөлөү сәбәпле, һыу аҫтында ҡалған Кинйәбай ауылына 1758 йылғы, йорт старшинаһы ярҙамсыһы булып хеҙмәт иткән Кинйәбай Бүләков нигеҙ һалған. Ауылыбыҙ бик матур тигеҙ ерҙә урынлашҡайны. Өйҙәр юлдың ике яғына теҙелеп, бер урам булып ултырҙы. Ауылдың ҡап уртаһында магазин, Һәргәй менән Кинйәбай араһында мәктәп булды. Беҙ үҫкәндә «Ҡыҙыл Урал» колхозы барлыҡҡа килде. 1962 йылда, Нөгөш һыу һаҡлағысы төҙөлә башлау сәбәпле, Кинйәбай һәм Привольное кешеләрен төрлө ауылға күсерҙеләр. Кинйәбайҙан 17 ғаилә – күрше Һәргәйгә, 13 ғаилә Күгәрсен районының Ялсы ауылына күсергә мәжбүр булды. Беҙ Һәргәй ауылына күсеп сыҡтыҡ», – тип һүҙен тамамлай.\nӨләсәйемдең биҙрәһе эре еләк менән тула. «Әйҙә, хәҙер күстәнәскә тәлгәшләп йыяйыҡ, шунан ҡайтырбыҙ», – ти. «Бына быйыл да ҡыҙым менән еләк йыйырға насип булды. Бер ваҡыт инде беҙ булмаҫбыҙ, ошо мин һөйләгәндәрҙе иҫеңдә тот. Ер-һыу атамаһының килеп сығышы беҙҙең үткәнгә бәйле бит ул».\nНөгөш мәктәбенең IX синыф уҡыусыһы.


Бала саҡтың гүзәл иле бәйләй\nБала саҡтың гүзәл иле бәйләй14.12.2016\nКласташым Әнисә Таһированың тыуған көнө яҡынлашҡан һайын күңелемдә бала саҡ хәтирәләре яңыра, бергә уҡыған йылдар иҫкә төшә. Беҙ, 1940 – 1942 йылғы балалар, Ишембай районындағы Маҡар мәктәбен 1959 йылда тамамланыҡ. Барыбыҙ бергә 60 уҡыусы инек. “А” класында – маҡарҙар (улар араһында Әнисә лә бар), ә икенсеһендә – яҡын-тирәләге ауылдарҙан етенсене тамамлап килгәндәр. Беҙ сабата кейеп, арҡаға картуф, икмәк һалынған моҡсай йөкмәп, 18 саҡрым алыҫлыҡта ятҡан Көҙәндән йөрөп уҡыныҡ. Юлда ҡар-ямғырға эләккән, битте, аяҡ-ҡулды туңдырған саҡтар күп булды.\nБер яҙҙа әрметтәрҙең йылғаны кисеп сыҡҡаны иҫтә ҡалған. Билдәренә хәтлем һыу, дер ҡалтырайҙар... Маҡарға ошолай килеп етәбеҙ, ә ятаҡ эсендәге мөйөштәргә боҙ ҡатҡан... Утын индереп, мейес яғып ебәрәбеҙ, суйын һауытта ҡайнатылған һыуҙан сәй әҙерләп эсәбеҙ ҙә фуфайкабыҙҙа килеш ятып йоҡлайбыҙ. Әгәр инде ауылдан таңғы дүрттә сыҡһаҡ, ятаҡҡа барып тормайынса, тура дәрескә йүгерәбеҙ. Класта ла һалҡын, шуға өҫкө кейемдә килеш ултырабыҙ. Әле ошо ваҡиғаларҙы күҙ алдынан үткәрәм дә үҙебеҙ менән ғорурланып ҡуям: ауырлыҡтарҙан ҡурҡмайынса алға барғанбыҙ, асбыҙ, кейемһеҙбеҙ тип зарланмағанбыҙ.\nШулай ҙа эстән генә маҡарҙарға бер аҙ көнләшеп ҡарай инек. Йәнәһе, еңел йәшәйҙәр: мәктәпкә йылы өйҙән тамаҡ туйҙырып, матурланып килеп ултыралар. Хәҙер иһә Әнисәнең хәтирәләрен уҡыйым да күҙ йәшенә мансылам. Уларҙа ла ауырлыҡ бихисап булған. Һуғыш тамамланһа ла, эҙемтәләре тиҙ генә бөтөрлөк түгел ине шул. Әнисәнең әсәһе – бер нисә ауылға берҙән-бер акушерка – көнө-төнө эшләй торғайны.\n“А” класы менән әллә ни ҡатнашманыҡ. Шаярып йөрөгән мәлдәр ҙә иҫкә төшмәй. Бар маҡсатыбыҙ уҡыу һәм нисек тә көн күреү ине. Оҙон тәнәфестә икмәккә сиратҡа баҫа торғайныҡ. Уны семетеп кенә тешләп, оҙаҡҡа һуҙырға тырышып ашайбыҙ. Артабанғы ғүмеремдә ошо йылы ҡара икмәктән дә тәмлерәк ризыҡ тапманым.\nЯңыраҡ Маҡарҙа 1940 – 1980 йылдарҙа белем биргән уҡытыусыларҙы иҫкә алыу кисәһе ойошторолдо. Баҡтиһәң, хәҙергегә ҡапма-ҡаршы күренеш булған икән: педагогтар араһында күпселекте ир-ат тәшкил иткән. Улар – Биктимеров, Мөхәмәтов, Зиннәтов, Сәсәнбаев, Фуат Йомағужин (директор), Зөфәр, Әбдрәхим, Шәһит, Вафир, Әмир ағайҙар (үҙҙәрен уҡығанда нисек атап йөрөткәнбеҙ – шулай яҙҙым). Ҡатын-ҡыҙҙарҙан иһә Кәбирә менән Әминә апайҙар ғына иҫтә ҡалған. Әлеге кисәлә уҡытыусыларыбыҙҙың һуғышта ниндәй хәрби исем, награда алғандары хаҡында ишеткәс, уларға ҡарата ихтирам тойғоһо тағы ла көсәйҙе. Үҙҙәрен ни хәтлем ябай тотҡан, зыялы булған остаздарыбыҙ! Шуға беҙ ҙә ауырлыҡтарға ҡарамайынса белемгә ынтылғанбыҙҙыр.\nУл осорҙа Маҡар мәктәбендә уҡыған балалар араһынан күптәр билдәлелек яуланы. Беҙҙең сығарылыштан ғына Тәлғәт Сәғитов – республиканың элекке мәҙәниәт министры (уҡығанда уҡ лидерлыҡ сифаттары бар ине), Әнисә Таһирова – күренекле шағирә, Зәйнулла Ғәбиҙуллин – медицина фәндәре докторы, профессор. Бүтәндәр ҙә юғалып ҡалманы: арабыҙҙа директорҙар, танылған уҡытыусылар, иҡтисадсылар, инженерҙар һәм башҡа һөнәр эйәләре бар. Һәммәһе лә тормошта үҙ урынын тапты, лайыҡлы хеҙмәт күрһәтте. Тырыш булдыҡ, һәр саҡ алға ынтылып йәшәнек.\nАлда әйткәнемсә, элек параллель кластағылар менән тығыҙ аралашмаһаҡ та, мәктәптең 125 йыллығын үткәргәндән һуң һағынышып осраша башланыҡ. Белем усағының артабанғы юбилейҙарында ла дәррәү ҡатнаштыҡ, уҡыуҙы тамамлауыбыҙға 40, 45, 50 йыл тулыуҙы билдәләнек, кисәләргә бергәләп йөрөнөк. Осрашыуҙарҙа үҙебеҙ генә йыйылып ҡалмай, мәктәптә шул осорҙа белем алған башҡаларҙы ла саҡыра инек. Мәҫәлән, Исфар Мөхәмәтов, Нурия Вәлиева, Мәрйәм Солтанова, Эльмира Сәсәнбаева һәм башҡалар. Күрешкәндә гелән бала саҡҡа әйләнеп ҡайта инек. Тик бына 55 йыллыҡты ғына үткәреп булманы: күпкә әҙәйҙек, дәрт-дарман да кәмене... Шулай ҙа ҡунаҡҡа, тыуған көндәребеҙгә йөрөшәбеҙ. Маҡар мәктәбе директоры Гөлнара Хисмәтуллинаға рәхмәт: өлкәндәр өсөн осрашыу сараларын ҙур ихласлыҡ менән ойоштора. Күрешкән мәлдәге хистәремде аңлатырға һүҙ таба алмайым, шуға Әнисәнең шиғырын килтерәм:\nРәхмәтлемен моңло Һикәҙемә,\nАлып ҡайтҡан яҡты көнөмә:\nБарыбыҙ ҙа бөгөн сәфәр ҡылдыҡ\nБала саҡтың гүзәл иленә.\nБарыбыҙ ҙа бөгөн ҡабат үттек\nТәүге мөхәббәттең һуҡмағын;\nИлһам тауҙарына күтәрелдек,\nХыял ярҙарында туҡтаныҡ.\nҺөйлә, алсаҡ дуҫым, Маһизәрем,\n“Зәңгәр күҙҙе” йырла, Мөғлифә!\nБеҙҙең өсөн бөгөн тулҡын ҡаға,\nБеҙҙең өсөн йомшаҡ ел иҫә!\nҺөйөп баға беҙгә Селтербей,\nБөгөн беҙҙең байрам, беҙҙең көй!\nБеҙ, класташтар, өлкәнәйҙек, ҡартлыҡҡа бирештек кеүек. Арабыҙҙа тик Әнисә генә йәш булып ҡала бирә, төҫ ташламай. Һаман эшләй үҙе, сираттағы китабы донъя күрәсәк тип ишеттек. Класташыбыҙ өсөн ифрат шатбыҙ. Аллаһ Тәғәлә уға бәрәкәтле оҙон ғүмер бирһен, илһам шишмәләрен тултырһын, һаулыҡтан айырмаһын.


Радий Хәбиров: Беҙ сүп-сарҙы айырым йыйыуға ынтылырға тейешбеҙ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n9:23, 25 апреля 2019 Иҡтисад\nРадий Хәбиров: Беҙ сүп-сарҙы айырым йыйыуға ынтылырға тейешбеҙ Фото: glavarb.ru\nӨФӨ, 2019 йыл, 25 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Азат Ғиззәтуллин/.\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров муниципалитет башлыҡтарын, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәткәрҙәрен, күп фатирлы йорт советтары етәкселәрен халыҡ араһында аңлатыу эштәре алып барырға һәм республикала йәшәүселәрҙе сүп-сарҙы айырым йыйыуға өйрәтә башларға саҡырҙы. Республиканың ҡайһы бер ҡалаларында ПЭТ-тара, ҡағыҙ йыйыуҙың ыңғай миҫалдары бар.\n«Был – беҙҙең киләсәгебеҙ, уны бөгөн үк хәстәрләү зарур. Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығына ошо теманы пропагандаларға, мәктәп программаларына индерергә кәрәк. Беҙ шулай уҡ сүп-сарҙы айырым йыйыуҙың логистикаһын уйларға тейешбеҙ. Быға яй ғына аҙымдар менән күсә башларбыҙ, башҡа төбәктәрҙән артта ҡалмаҫбыҙ, унан да бигерәк беҙ ошо йәһәттән һөҙөмтәлерәк эшләйбеҙ, тигән бурыс ҡуям», — тине төбәк етәксеһе кисә «Торатау» конгрес-холында уҙған «Йорт идарасыһы» республика форумының пленар ултырышында.\nУның фекеренсә, төбәк операторҙары ла табыш килтергән бизнес менән шөғөлләнеүҙәрен, сүп-сарҙың төшөмлө икәнен аңлар.\nФорумда ҡатнашыусылар Башҡортостан етәксеһенән Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығына йорт яны биләмәһен межалау һәм кадастр иҫәбенә ҡуйыу, артабан уларҙы «Башҡортостан ихаталары» программаһы сиктәрендә йәшәүселәрҙең милкенә тапшырыу мәсьәләһен ҡарарға тигән йөкләмә биреүен һораны. Радий Хәбиров был тәҡдимде хуплауын белдерҙе.\nРеспублика етәксеһенә күп фатирлы йорттарҙың техник документацияһы депозитарийын булдырыу тәҡдиме лә ҡыҙыҡлы тойолдо.\nРадий Хәбиров шулай уҡ профилле министрлыҡҡа йорт идарасылары өсөн курстар үткәреү мөмкинлеген ҡарарға ҡушты.\n«Йорт идарасыһы» республика форумында ҡатнашыусыларҙа идара итеүсе компанияларҙың ресурстарҙы һаҡлаусы предприятиелар алдындағы бурысы етди борсолоу тыуҙыра. Радий Хәбиров һүҙҙәренсә, был - бик мөһим мәсьәлә. Идара итеүсе компанияларҙың бурысы республика үҫешен тотҡарлай. Шул арҡала ҙур монополиялар инвестиция программаларын туҡтата башлай. Башҡортостанда халыҡтан түләүҙәр йыйыу бик юғары кимәлдә, ләкин был аҡса йылылыҡ, ут, һыу менән тәьмин итеүселәргә тулы күләмдә барып етмәй.\n«Йыш ҡына берҙән-бер мөмкин булған механизм – административ тәьҫир, мәжбүр итеү, шул иҫәптән мутлыҡ факттары буйынса енәйәт эштәре ҡуҙғатыу», — тине Радий Хәбиров.\nБашҡортостан етәксеһе «Йорт идарасыһы» форумында яңғыраған бөтә тәҡдимдәрҙең ентекле тикшереләсәген һәм шунан һуң уның республика министрлыҡтары, ведомстволары өсөн эштәр исемлеге төҙөләсәген билдәләне.\nТеги: торлаҡ-коммуналь хужалыҡ форумы


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТӘРБИӘ ҺАБАҠТАРЫ АРАЛАШЫУҘАРҘАН ДА ТЫУА - 2018 - Мәҡәләләр\nБашҡортостан Республикаһында "Ғаилә йылы"на арналған саралар үткәрелә башланы ла инде. Дәүләт кимәлендә генә түгел, белем биреү учреждениелары, йәмәғәт ойошмалары тарафынан да уртаҡ эшкә бер өлөш индерелә. Ошо көндәрҙә М. Кәрим исемендәге 158-се башҡорт гимназияһында үткәрелгән "Татыу ғаилә - ил күрке" ғаилә ҡиммәттәре фестивале проектының презентацияһы нәҡ шундай сара булып сыҡты.\nБыл фестиваль гимназия, уның ата-әсәләр комитеты, "Гимназистар ҡоролтайы" юғары класс уҡыусылары советы, "Аманат" мәрхәмәтлек фонды, БР Яҙыусылар һәм БР Рәссамдар союздары тарафынан йәш быуынды тәрбиәләүҙә ғаилә ҡиммәттәренең әһәмиәтен үҫтереү һәм нығытыу, ғаиләләге мөнәсәбәттәрҙе көйләү маҡсатында уҙғарыла. Ул йыл дауамында барасаҡ һәм белем усағында уҡыусылар, уларҙың ата-әсәләре, олатай-өләсәйҙәре, билдәле шәхестәр ҡатнашлығында тематик дәрестәр, осрашыуҙар, фольклор байрамдары, спорт ярыштары, конкурстар, байрам саралары ойоштороу ҡаралған. Фестивалгә старт "Батыр егет - ил күрке" тип аталған бик йөкмәткеле саранан башланды. Гимназияла белем алған уҡыусыларҙың өлгөлө атай-олатайҙары асыҡ дәрестәргә саҡырылды. Туғыҙынсы синыф уҡыусыһы Эдуард Саргаевтың олатаһы РФ һәм БР атҡаҙанған табибы, юғары категориялы хирург Марс Юлдашев Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан атаһы Тимербулат Миңлеғәли улының батырлыҡтары, михнәтле йылдар тураһында иҫтәлектәрен һөйләне. Был хәтирәләр һуғыш бөтөү тураһындағы яңылыҡты бөтә ил халҡы ниндәй ҙур ҡыуаныс менән ҡабул итеүе, илһөйәр-лек, батырлыҡ төшөнсәләре хаҡында булды. Ошо уҡ синыф уҡыусыһы Кәрим Латипов та олатаһы - Советтар Союзы Геройы Ҡотдос Латиповтың яу ҡырында күрһәткән батырлыҡтары тураһында һөйләне. Гимназияның Бө-йөк Ватан һуғышы геройҙарына арнап йыһазландырылған уҡыу кабинетында үткән был дәресте уҡыусылар йотлоғоп тыңланы. Ошондай уҡ быуындар араһында бәйләнештәрҙе нығытыуға булышлыҡ иткән, тәрбиәүи йәһәттән әһәмиәтле дәрестәрҙә Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаты Зөһрә Исмәғилева, СССР-ҙың Почетлы энергетигы, техник фәндәр кандидаты Шамил Әбдрәшитов, БР Фәндәр академияһы ағзаһы, профессор Ғиниәтулла Ҡунафин, Х. Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы солисы Марсель Ҡотоев, БР-ҙың халыҡ артистары Сара Буранбаева, Филүс Ҡаҙаҡбаев һәм уларҙың ғаилә ағзалары ҡатнашты. "Татыу ғаилә - ил күрке" ғаилә ҡиммәттәре фестиваленең тәүге сараһына юҡҡа ғына ир-егеттәр саҡырылмаған, ойоштороусылар ғаиләлә көслө заттың абруйын арттырыу, өлгөлө атай-олатайҙар миҫалында буласаҡ ғаилә башлыҡтарына дөрөҫ тәрбиә биреү маҡсатын да күҙаллаған. Осрашыу гимназия уҡыусыларының күңеленә хуш килеүе тураһында әйтеп тораһы ла түгел, асыҡ дәрестәрҙән һуң тамаша залына шығырым тулып йыйылған балаларҙың ихлас алҡышы, үҙ-ара тәьҫораттары менән бүлешкәнен ишетеп-күреү ҙә етте. Килгән ҡунаҡтар ҙа тик ыңғай тәьҫораттар алыуы тураһында һөйләне.\n- Был бик әһәмиәтле сара, - тине профессор Ғиниәтулла Ҡунафин. - Бөгөн интернет заманы, унан күпме мәғлүмәт алырға була, тибеҙ. Ләкин бында күҙгә-күҙ ҡарашып һөйләшеү, өлкән быуын менән йәш быуындың аралашыуы мөһим. Халыҡ әйтмешләй, "Аҡмаһа ла тама" тигән һүҙ бар. Бына шул "тамыу" тигәндең дә мәғәнәһе бар, ҙур булып тамған нәмәнең дә файҙа килтермәүе бар, ә бәләкәй генә тамсының да бала күңелендә уйылып ҡалып, киләсәктә уның ниндәйҙер хата аҙымдарҙан һаҡлап алып ҡалырға, йә булмаһа ниндәйҙер ынтылыштарға этәр-гес биреүсе бер бәләкәй генә булһа ла импульс булып китеүе бар. Шуға гимназия бындай сараларҙы үткәреп бик дөрөҫ эшләй...\nМ. Кәрим исемендәге 158-се башҡорт гимназияһында үткәрелгән "Татыу ғаилә - ил күрке" ғаилә ҡиммәттәре фестивале сиктәрендә март айында "Бала шатлығы - әсә шатлығы", апрелдә - "Хеҙмәт төбө - хазина", майҙа - "Батыр үҙе өсөн тыуа, иле өсөн үлә", июндә - "Ғаиләм - минең ҡәлғәм", сентябрҙә - "Һөнәрле ғаилә - бай ғаилә", октябрҙә - "Беҙҙең өйҙөң йә-ме", ноябрҙә - "Ғаилә - бәхет асҡысы" тигән темаларға бағышланған сағыу саралар планлаштырылған. Ошо атамаларға күҙ һалып та ойоштороусыларҙың башҡорт халҡының рухи ҡиммәттәренә, йолаларына, әҙәп-әхлаҡ нигеҙҙәренә таянып, йәш быуынды тәрбиәләүгә йү-нәлтелгән фиҙаҡәр хеҙмәтен юғары баһаларға мөмкин. Изге ниәттән башланған был эш уңышлы тамамланһын, тип теләргә генә ҡала.\nЯҙылған: 12.03.18 | Ҡаралған: 665


Канада Coinsquare крипто алмашыу күтәрә $млн. 30 - Яңылыҡтар Блокчейн\nФевраль 8, 2018 админ\nКанада Coinsquare крипто алмашыу күтәрә $млн. 30\nКриптовалюта coinsquare күтәрелеүенә биржала канада $30 миллион яңы финанслау өлөштө .\nБөгөн иғлан итә, яңылыҡтар хеҙмәте һәм финанс фирмаларының финанслау буйынса водитель булып canaccord “глобаль үҫеш планын яғыулыҡ сифатында ҡулланырға була. …”\nБыл үҙ өлөшөн индерә этәргес булып ялланып. 100 айға яҡын хеҙмәткәр., күҙ менән 200 хеҙмәткәр эшләй, йылдың икенсе кварталында был биржаһы\n“Беҙ’ре ярыш, әммә был дөрөҫ яһаусылар ярышы. Беҙ’ipo googl алыу кеүек иҫке мәктәпкә йыйылды маршрутын ра торонто ҡалаһында фонд биржаһы,” Алмаз Коул, Генераль директоры Coinsquare , алыу процитировать.\nШулай уҡ инвестиция планына индерелеүен әйтте. coinsquare үҙе киңәйтеү майнинг криптовалюта , фонд бүлеге булдырыу һәм эшләтеү һәм сауҙа арбитражы “пейзаж цифрлы актив инвестициялар менән шөғөлләнмәй. ” сара тип атап булмай CoinCap .\nЯңылыҡтар Блокчейн 24 Ғинуарҙа 2018\nBlockchain Обсерватория һәм форумдар, ЕС өсөн сығарылған "а крайы" Технология blockchain\nЕС Blockcha башланы...\nИнвесторҙар хата Крипто. Хата 5\nТра маржалар менән шөғөлләнә...\nКиләһе Пост:Нисек Крипто алмашыу булдырыласаҡ.\nКиләһе Пост:Ҡасан һәм нимә менән биржа сауҙалары башланғандан binance\nМөмкин 11, 2018 at 6:34 Мин\nЯңылыҡтар Блокчейн 21.08.2018\nЯңылыҡтар Блокчейн 20.08.2018\nЯңылыҡтар Блокчейн 17.08.2018\nЯңылыҡтар Блокчейн 16.08.2018\nЯңылыҡтар Блокчейн 15.08.2018


Башҡортостанда сираттағы «Ҡар бөртөгө» саңғы туристик слеты уҙа // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда сираттағы «Ҡар бөртөгө» саңғы туристик слеты уҙа\n11:50, 14 января 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 14 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\n8 февралдә Башҡортостанда сираттағы «Ҡар бөртөгө-2015» ғаилә туристик слеты үтә.\nСәләмәт йәшәү рәүеше алып барған, саңғыла шыуырға, саф һауалағы уйындарҙы яратыусыларҙың һәммәһе лә байрамда ҡатнаша ала. Туристик слет һәр саҡ бер урында — Силәбе өлкәһе Минйәр ҡалаһы Куйбышев тимер юлының 1753-сө саҡрымы туҡталышы эргәһендә элекке Голодный хуторы яланында уҙғарыла. Ҡатнашыусылар тейешле урынға электричкала бара, махсус рейс иртән Өфөнән ҡуҙғала, ә кисен кире ҡайта. Шәхси транспорт менән дә килергә мөмкин.\n«Ҡар бөртөгө» слетына төрлө йәштәге саңғыла шыуырға яратыусылар саҡырыла. Теләүселәр саңғы ярыштарында ҡатнаша, тюбингта, санала шыуа йәки ҡышҡы урман буйлап йөрөй ала. Шулай уҡ программала төрлө конкурстар, спорт уйындарын уҙғарыу ҡаралған. Урында ата-әсәләр менән балаларға ял итеү өсөн йылытылған палатка лагерын ҡороу планлаштырыла. Байрамда алкоголле эсемлектәр эсеү һәм тәмәке тартыу тыйыла.\nКөндәрҙең һалҡын тороуына ҡарамаҫтан, былтыр слетта 600-ҙән ашыу турист ҡатнашты.\n«Ҡар бөртөгө-2015» ҡала яны поезының ҡуҙғалыу ваҡыты һәм билет хаҡы һуңғараҡ билдәле буласаҡ. Яңылыҡтар менән сараның социаль селтәрҙәге төркөмөндә танышырға мөмкин.\nТеги: туристик слет,ял итеү


Яңы ФАП-тар асылған\nЯңы йыл алдынан Әбйәлил районының ике ауылында өр-яңы модулле фельдшер-акушерлыҡ пункттары үҙ ишектәрен асты.\nЯңы йыл алдынан райондың Яңы Балапан һәм Шәрип ауылдары халҡы ҡыуаныслы ваҡиға кисерҙе. “Һаулыҡ һаҡлау” милли проектының (национальный проект “Здравоохранение”) “Тәүге медицина-санитария ярҙамы күрһәтеү системаһын үҫтереү” федераль проектына ярашлы, ике ауылда яңы модулле фельдшер-акушерлыҡ пункты асылды.\nУны асыу тантанаһында район хакимиәте башлығы Илдар Нафиҡов, үҙәк район дауаханаһының баш табибы Илгиз Килдейәров һәм ауыл халҡы ҡатнашты.\nФото: "Осҡон" гәзите сайтынан.


Бер кем дә юғалып ҡалмаясаҡ » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Анонстар » Бер кем дә юғалып ҡалмаясаҡ\nБер кем дә юғалып ҡалмаясаҡ 30.03.2018 // Анонстар / Әҙәбиәт\n“Һылыу ҡайҙа – күҙ шунда”, ти башҡорт халыҡ мәҡәле. Һис шикһеҙ шулай: “Һылыуҡай-2018” бәйгеһе көттөрөп кенә килде лә, сағыу мәҙәни сара булып, үтеп тә китте. Әммә уның шаңдауы оҙаҡ яңғыраясаҡ әле – социаль селтәрҙәрҙә бихисап кешеләрҙең фекерҙәре менән бүлешеүе, гүзәллек бәйгеһенең әһәмиәте тураһында бәхәсләшеүе, маҡтауы йә насарлауы кешеләрҙең сараға, тәүге сиратта, битараф түгеллегенә ишаралай. Ҡыҙыҡ бит, йәмәғәт: башҡорт ҡыҙҙары тағы нимә менән алдырыр ҙа, ниндәй һәләттәрен күрһәтеп, күңелдәрҙе яулар? Ҡыҫҡаһы, барлыҡ һорауҙарыбыҙҙы “Һылыуҡай-Bashkirian Beauty” студияһы етәксеһе, “Һылыуҡай-2018” конкурсын ойоштороусы режиссер Линара Рауил ҡыҙы ТАҺИРОВАҒА бирҙек.\n– “Һылыуҡай-2018” бәйгеһендә Гран-при яулаусы Әлфинә Кашаповаға тажды былтырғы еңеүсе Земфира Байдәүләтова кейҙерергә тейеш ине. Әммә тамашасы уны сәхнәлә күрмәне...\n– Бының сәбәбе бик ябай – әлеге ваҡытта Земфира Мәскәүҙә, илдең иң абруйлы гүзәллек бәйгеләренең береһе – “Мисс Рәсәй-2018” конкурсына әҙерләнә. Сараның кимәлен күҙаллау өсөн ошо һандарҙы атау ҙа етә: йыл һайын был бәйгелә ҡатнашырға 60 мең ҡыҙ теләк белдерә, улар араһынан 50 финалсы һайлап алына. Земфира – шулар исемлегендә. Әйткәндәй, башҡорт гүзәлдәре беренсе тапҡыр ғына республика данын яҡламай: 2016 йылда “Һылыуҡай-Bashkirian Beauty” студияһы тәрбиәләнеүсеһе Гөлнур Зиннәтова 20 иң гүзәл ҡыҙ, ә былтыр Альбина Әхтәмова тәүге өс еңеүсе иҫәбенә инде. Әйткәндәй, Альбинаға бүләк итеп донъяның теләһә ҡайһы юғары уҡыу йортонда белем алыу мөмкинлеген биргән грант тапшырҙылар. Ул абруйлы Рәсәй Халыҡтар Дуҫлығы университетын һайланы.\n– Земфира тураһында бер кәлимә һүҙ әйтһәгеҙ ине...\n– Уға 18 йәш, Башҡорт дәүләт педагогия университеты студенты. Ғаиләлә – һигеҙенсе бала, бер апаһы, алты ағаһы бар. Ҡырмыҫҡалы районының Иҫке Бәпес ауылында тыуып үҫкән. “Һылыуҡай-2017” конкурсында Гран-при яулауҙан тыш, Тыва Республикаһында үткән халыҡ-ара “Мисс Азия” бәйгеһендә лә еңде, Сочиҙа үткән Бөтә донъя йәштәр һәм студенттар фестивалендә ҡатнашты.\nӘ Земфираның “Һылыуҡай-2018” республика гүзәллек бәйгеһе финалында булырға теләге ҙур ине, сөнки быға тиклем Башҡортостан юлдаш телевидениеһынан барған “Һылыуҡай-2018” көндәлектәре” тапшырыуының алып барыусыһы ролен үтәне, быйылғы бәйгелә ҡатнашыусылар менән тығыҙ аралашты, сараның уртаһында ҡайнаны. Гала-концертты ла Земфира алып барырға тейеш ине, әммә ике көн алдан Мәскәүгә юлланырға тура килде. Аптырап ҡалманыҡ – сара барышында сәхнәләге ҙур экрандан тажлы һылыуҡайыбыҙ менән тура бәйләнешкә сыҡтыҡ, ул конкурста ҡатнашыусыларға теләктәрен еткерҙе.\nӘйткәндәй, 1 апрелдә “Мисс Рәсәй” конкурсының рәсми сайтында ҡатнашыусылар өсөн тауыш биреү башлана. Милләттәштәребеҙ, Земфира Байдәүләтова өсөн тауыш биреп, республика данын яҡлаған гүзәлебеҙгә ярҙам итер, тип ышанам. Земфира – бик илгәҙәк, алсаҡ ҡыҙ, ыңғай фекерләй. Был бәйге уның өсөн яңы мөмкинлектәр асасаҡ. Әлбиттә, Мәскәүҙә яҡташыбыҙҙы яңғыҙ ҡалдырмаясаҡбыҙ – бер төркөм көйәрмәндәр менән 14 апрелдә “Мисс Рәсәй-2018” бәйгеһенең финалына барасаҡбыҙ.\n– Шулай ҙа “Һылыуҡай-2018” бәйгеһенә әйләнеп ҡайтып, уның ҡайһы бер үҙенсәлектәрен барлайыҡ әле.\n– Был сараны ойоштороуҙа ҡатнашыуым көтөлмәгәнерәк булды, сөнки һуңғы тапҡыр ошондай күләмле сараны телевидение менән берлектә 2010 йылда үткәргәйнек. Ошо йылдар эсендә бөтөнләй икенсе форматтағы бизнес-проекттар менән шөғөлләндем, ә “Һылыуҡай-Bashkirian Beauty” студияһы һәр ваҡыт минең өсөн төп һөнәрем түгел, ә күңелемә ятҡан шөғөл генә булды.\nРеспублика халыҡ ижады үҙәгенә яңы етәксе – Артур Әлибәков килгәс, мине “Һылыуҡай-2018” проектына тотонорға өгөтләне. Уны телепроект форматына сығарыу башланғысын “Тамыр” студияһы директоры Гөлназ Ҡолһарина ла хупланы.\nБына ошондай көслө команда менән бәйгене ойоштороуға тотондоҡ. Концепцияһын билдәләгәндән һуң күләмле кастинг ойошторҙоҡ, “Һылыуҡай” көндәлектәренең ун серияһын төшөрҙөк, проект “Башҡортостан” дәүләт концерт залында ҙур гала-концерт менән тамамланды.\nҠыҙҙарҙың һәләттәрен, холоҡ-фиғел үҙенсәлектәрен көндәлектәрҙе төшөргәндә һәр яҡлап тулыһынса асырға тырыштыҡ, шуға күрә уларҙы ниндәй генә шарттарға ташламаныҡ! Мәҫәлән, улар Бөрйән районына, Шүлгәнташ мәмерйәһенә, фотосессияға барҙы, бассейнда ла фото төштө. Перинаталь үҙәктә булып, оҫталыҡ класы үтте. Ҡыҫҡаһы, әҙерлек осоронда ҡыҙҙар икмәк бешерергә лә өйрәнде, пуанттарға ла баҫты, башҡорт милли кейемен тегеү серҙәренә лә төшөндө, гироскутерҙарҙы ла үҙләштерҙе һәм башҡалар. Бер генә көн дә бушҡа үтмәне, һәр сәғәттәре яңылыҡтар асты һәм һылыуҡайҙарҙың тормош даирәһен киңәйтте. Әйткәндәй, ҡыҙҙар билдәле ҡунаҡхананың иң яҡшы номерҙарында йәшәне.\n– Быйылғы сараны “миллилектән йыраҡ” тип әрләүселәр ҙә, шул уҡ ваҡытта заман талаптарына ярашлы техник яңылыҡтарын маҡтаусылар ҙа бихисап...\n– Бәйге нисек кенә үтмәһен, төрлө фекер белдереүселәр мотлаҡ табыласаҡ. Быға күнеккәнмен, иғтибар итмәйем, сөнки конкурсты ойоштороу һәм үткәреү өсөн күпме һөнәр оҫталарының ни тиклем көс һәм тырышлыҡ һалғанын, тамаша сағыу һәм уникаль килеп сыҡһын өсөн ваҡытын да, мөмкинлектәрен дә йәлләмәгәнен беләм.\nТехник яҡтан иң ҡатмарлы номер тип һылыуҡайҙарҙың гироскутерҙарҙа сәхнәгә сығыуын атар инем. Йөрөргә өйрәнеү бер, ә күпме халыҡ алдында, милли бейеү көйөнә талғын ғына сығыш яһау, бейеү хәрәкәттәрен күрһәтеү әйтеп бөткөһөҙ ҡатмарлы мәсьәлә ине. Әммә ҡыҙҙар һынатманы!\nӨфөлә үтәсәк Бөтә донъя фольклориадаһына арнап, ҡыҙҙар Балаҡатай оҫтабикәләре теккән сигеүле ифрат күркәм күлдәктәрҙә лә сығыш яһаны. Башҡорт милли кейеменең сағыу өлгөһө булған костюмдар шунда уҡ залды үҙенә ылыҡтырҙы. Номер барышында теп-тере юртаҡтың сәхнәгә сығыуы иһә тамашасыларҙы шаҡ ҡатырҙы.\nБашҡорт ҡыҙы, туған телен, тарихын, мәҙәниәтен, сәнғәтен белеү менән бер рәттән, заман менән бергә атларға, донъяуи яңылыҡтарҙан артта ҡалмаҫҡа тейеш. Шуға ла ҡыҙҙар сығыштарында заман стилен миллилек менән берләштерә алған һәм был ике йүнәлеш гармониялы бер бөтөнгә әйләнгән икән, маҡсатыбыҙға өлгәштек тигән һүҙ.\nОшо урында конкурсты конкурс иткән профессионалдарға – “Тамыр” студияһы етәксеһе Гөлназ Ҡолһаринаға һәм студия редакторҙарына, хореографтар Сулпан Асҡарова менән Александр Родионовҡа, вокал буйынса репетитор Венер Камаловҡа, продюсер Асия Шахминаға, телережиссер Гөлсәсәк Игебаеваға, фотограф Айбулат Аҡбутинға һәм башҡаларға ихлас рәхмәт һүҙҙәремде еткерәм. Әлбиттә, ғаиләмә айырым ҙур рәхмәт.\n– Проекттың күләмле булыуы хаҡында бүләктәр үҙе үк һөйләп тора...\n– Эйе, конкурс тарихында беренсе тапҡыр гран-при яулаусыға автомобиль тапшырылды. Тәүге өс урынды яулаусылар Төркиәгә ял итергә барасаҡ. Шулай уҡ ошондай юллама менән Ҡыйғы ҡыҙы Зилә Ғатауллина бүләкләнде. Ул туғыҙ бала араһында дүртенсе булып тыуған. Ғөмүмән, бер генә ҡатнашыусы ла бүләкһеҙ ҡалманы. Фитнесс-клубҡа йыллыҡ абонемент, Мәскәүҙәге ҡунаҡханала йәшәү хоҡуғы биргән сертификат, косметика, биҙәүестәр һәм башҡалар – ҡыҙҙар ҡәнәғәт ҡалғандыр, тип уйлайым.\n– “Һылыуҡай-Bashkirian Beauty” студияһы һәр ваҡыт минең өсөн күңелемә ятҡан шөғөл генә булды, тиһәгеҙ ҙә, унда оҫталыҡ дәрестәре үткән ҡыҙҙар нисә йыл рәттән Башҡортостан данын төрлө кимәлдәге сараларҙа яҡлай.\n– 2000 йылда әле, бер туған һеңлем Индира “Мисс Рәсәй – Башҡортостан” конкурсында еңеп, Мәскәүгә, артабан көс һынашырға барырға тейеш ине. Әммә талапсан әсәйем ҡаты торҙо, һеңлемде баш ҡалаға ебәрмәне. Ошо осорҙа мине төрлө йәштәр сараларына режиссер итеп саҡырҙылар, шул иҫәптән “Һылыуҡай”ға ла. Ошонан һуң миндә махсус студия ойоштороу теләге тыуҙы.\nОшо йылдар эсендә бихисап башҡорт ҡыҙҙары беҙҙә матурлыҡ мәктәбен үтте, республика, Рәсәй һәм халыҡ-ара бәйгеләрҙә еңеү яуланы.\nТәүге халыҡ-ара еңеүебеҙ – “Мисс Туран” төрки телле һылыуҡайҙар бәйгеһе, ул Ҡаҙағстанда үтте. “Мисс Азия”, “Азия супермоделе”, “Мисс Рәсәй”, “Рәсәйҙең гәлсәр тажы” тип аталған һәммә төрлө конкурстарҙан башҡорт ҡыҙҙары күп тапҡыр еңеү яулап ҡайтты. Улар исемдәре донъяға танылған модельерҙар Валентин Юдашкин, Вячеслав Зайцев менән дә эшләне, әле ике моделебеҙ Пекинда контракт буйынса хеҙмәт итә.\nӘгәр ҙә был ҡыҙҙар үҙенең аҡылы, матурлығы, үҙ-үҙен тота белеүе, милләтебеҙгә хас башҡа һыҙаттары менән донъяла Башҡортостан тигән төбәк барлығын, унда уларға оҡшаш маҡсатлы, күркәм, булдыҡлы кешеләр йәшәгәнен таныта икән, был бик яҡшы күренеш, республиканың мәҙәни үҫешенә этәргес биреүсе бер ғәмәл, тип уйлайым. Ғөмүмән, беҙҙең студияла шөғөлләнгән ҡыҙҙар тормошта бер ҡасан да юғалып ҡалмаясаҡ, күңеленә ятҡан эш, тормошонда дөрөҫ йүнәлеш табасаҡ – быныһына иманым камил.\nГүзәлиә БАЛТАБАЕВА әңгәмәләште.


БР Президенты «Авангард»та снарядтарҙы утилләштереү технологияһы менән танышты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБР Президенты «Авангард»та снарядтарҙы утилләштереү технологияһы менән танышты\n14:09, 15 июня 2011 Сәйәсәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов 15 июндә Стәрлетамаҡтағы «Авангард» федераль ҡаҙна предприятиеһында булды. Республика башлығы снарядтарҙы шартлаусан матдәле элементтарынан арындырыу һәм боеприпастарҙы утилләштереү участкаһы менән танышты. Рөстәм Хәмитов утилләштереү продукттарын ҡулланып сәнәғәттә файҙаланыусы шартлаусы матдәләр етештереүҙе, шулай уҡ 76-нан 172 миллиметрға тиклемге калибрҙағы артснарядтарҙы зарарһыҙландырыуҙарын ҡараны. Ошонда уҡ утилләштерелгән артснарядтарҙың корпустары һәм бында сығарылған продукция: сейсмик зарядтар, шашка-детонаторҙар, гранулланған шартлаусы матдәләр күрһәтелде. Башҡортостан Президенты продукцияның ниндәй һорау менән файҙаланыуы һәм уны ҡулланыу өлкәләре менән ҡыҙыҡһынды.\n«Авангард» федераль ҡаҙна предприятиеһы ҡоралдарҙы һәм хәрби техниканы утилләштереү маҡсатында 1943 йылда нигеҙләнгән. Баллистик дары һәм ракета яғыулығы сығарыу ҙа – төп производство йүнәлештәре араһында. Предприятие утилләштерелгән дарыны ҡайтанан эшкәртеү һәм уларҙан яңыларын эшләү менән дә шөғөлләнә.\nУрман янындағы һәм Удмуртиялағы хәрби арсеналдарҙа булып үткән ваҡиғалар арҡаһында артснарядтарҙы утилләштереү темаһы көнүҙәк булып ҡала. Шул уҡ ваҡытта «Авангард» федераль ҡаҙна предприятиеһы уҙған йылдың ноябренән алып дәүләт контракты булмауы арҡаһында снарядтарҙы утилләштереү менән шөғөлләнмәй тиерлек.\nБашҡортостан Президентына предприятиеның айына 120 меңгә тиклем снаряд эшкәртә алыуы хаҡында һөйләнеләр. Һуңғы ике йылда ғына «Авангард» беҙгә фажиғәләре менән билдәле Урмандан килтерелгән 307 меңдән ашыу боеприпасты утилләштергән. Әлеге ваҡытта етештереү ҡеүәттәре эшһеҙ тора.\nРөстәм Хәмитов был производствола файҙаланылған утилләштереү технологияһының хәүефһеҙлеге менән ҡыҙыҡһынды, сөнки бында ул автоматлаштырылмаған. Предприятиела әле һаман күпләп ҡул хеҙмәте ҡулланыла, шуға күрә республика Президенты производствоны модернизациялау кәрәклеген һыҙыҡ өҫтөнә алды.\n«Авангард» федераль ҡаҙна предприятиеһы етәкселегенең республика башлығы менән осрашыуы барышында снарядтарҙы утилләштереү менән махсус предприятиелар шөғөлләнергә тейешлегенә айырып баҫым яһалды. Әңгәмә дауамында Башҡортостан менән Удмуртияның хәрби арсеналдарында ҡалған снарядтарҙы утилләштереү өсөн предприятиеға дәүләт контракты средстволарын йәлеп итеү мөмкинлеге тикшерелде.\nТеги: бр президентының эш сәфәрҙәре, сәнәғәт


Сетерекле мәсьәлә - йәмғиәт бәләһе, әммә уны аңлағандар бармы?\n20 Апрель , 15:35\nСүп-сар, көнкүреш ҡалдыҡтары – актуаль мәсьәләләрҙең береһе. Ни өсөн улар махсус майҙансыҡ, контейнерҙар эргәһендә туҙышып ята, ниндәй хеҙмәт күрһәткәнгә һәр граждан ай һайын 95-әр һум аҡса түләй, йыйылған сүпте артабан нимә эшләтәләр? Ошо һәм башҡа һорауҙарға “Экотех-Мәләүез” сүп-сар эшкәртеү комплексы йәмғиәте директоры, эшҡыуар Тимур Рәис улы Әхмәтшин яуап бирә.\nТөбәк операторы менән төҙөлгән килешеү буйынса байтаҡ йылдар тораҡ пункттарҙан көнкүреш ҡалдыҡтарын йыйыу менән мәшғүлбеҙ. Ҡала эсендә - 60, һәр ауылда 5-әр майҙансыҡты хеҙмәтләндерәбеҙ. Сүпте эшкәртеү комплексында улар сорттарға айырыла, йәғни ҡатырға, полиэтилен, көнкүреш химия, быяла төркөмдәренә бүленә. Аҙаҡ улары ла артабан эшкәртелеүгә оҙатыла. Мәҫәлән, көнкүреш химия ҡаптары, һауыттары ғына айына уртаса 3 тонна йыйыла. Ҡыҙыҡ өсөн иҫәпләп ҡарағайныҡ, мәләүездәр айына 8-10 тонна химия тотона. Элек башлыса сода, кер һабыны ҡулланһаҡ, хәҙер нимә генә юҡ: шампунь, бальзам, лосьон, крем, дезодорант, һанап бөтөрөрлөк түгел. Айырылғандан ҡалған, артабан эшкәртеүгә яраҡһыҙ сүп-сарҙы Салауат ҡалаһы экополигонына алып барабыҙ. Көнөнә ике машина менән 5-6 рейс яһала. Әйткәндәй, ҡалалағы контейнерҙар көн һайын таҙартыла, ауыл ерендәге сүп-сарҙы алырға аҙнаһына ике юллайбыҙ. Ошо урында асыҡлыҡ индереп үткем килә. Беҙгә йыш ҡына теге йәки был контейнерҙан сүп алынмаған, эшегеҙҙе еренә еткереп үтәмәйһегеҙ, тип шылтыраталар, яҙалар. Был ысынбарлыҡҡа тура килмәй, сөнки һәр водителдең телефон, планшетында махсус программа беркетелгән. Улар барып туҡтаған майҙансыҡ билдәле бер мөйөштән фотоға төшөрөлә. Сүп-сарҙы бушатҡанға тиклем һәм контейнер таҙартылғандан һуң төшкән фотоотчет программаға индерелә. Унда машина торған урын, сәғәт, минуты тулыһынса теркәлә. Бында бер кемде лә алдап булмай. Билдәле ваҡытта көнкүреш ҡалдыҡтары алынмаһа, беҙгә штраф килә. Уның күләме 500 һумдан алып бер миллион һумға тиклем. Контейнерҙар сүп менән тулып өлгөрмәгән, буш торған саҡта ла, фото мотлаҡ яһала. Бигерәк тә ҡала ерендә ҡыйынлыҡтар тыуа. Ҡайһы бер саҡта майҙансыҡҡа үтеп булмай, кешеләр машиналарын ҡуйып китә, юл буйы теҙелгән автомобилдәр ҙә сүп ташыусы машинаның юлын быуа.\nБеҙҙә бөтә төр яңы техника бар. Иң иҫке машина 2019 йылғы. Район-ҡаланы 22 берәмек техника хеҙмәтләндерә, дежур машиналар бар. Шуныһы ҡыҙғаныс, техника паркы ни тиклем яңы булмаһын, улар тиҙ арала эшлектән сыға. Ни өсөн тиһегеҙме? Сөнки контейнерҙа нимә генә юҡ, төҙөлөш ҡалдыҡтары, бетон менән тултырып ҡуялар. Гидравлика, ҡулайлама, кронштейндар ватыла. Бетондың бер кубы ике тонна тарта. Ҡулайлама 700 килограмм ауырлыҡ күтәрергә тәғәйенләнгән. Техниканың көсө етмәй. Беҙ үҫемлек, төҙөлөш ҡалдыҡтарын йыйырға тейеш түгел. Улар теҙмәгә индерелмәгән. Машиналарҙың тимер ҡорамалдары тулыһынса иретеп йәбештерелгән. Ғөмүмән, бәләкәй габаритлы техника ҡулланырға тырышабыҙ. Улар мобиль, юлды, бордюрҙы боҙмай, ҡала ерендәге бәләкәй участкаларҙа бик ҡулай.\nБөгөн өс компания менән идара итәм, һәр береһендә 20-25 кеше эшләй. Йәштәрҙе ылыҡтырырға тырышам, әммә улар эшләргә теләмәй, күп ваҡытын телефон, интернетҡа йәбешеп үткәрергә ғәҙәтләнгән, физик эшкә яраҡһыҙҙар, аҡылды егергә лә ашыҡмайҙар. Тупланған коллективта эш көйлө, һәр береһенә бурыс йөкмәтелгән, эш хаҡы зарланырлыҡ түгел.\n“Мин аҡса түләйем, һеҙ йыйыштырығыҙ!”\nБыл һүҙҙәрҙе йыш ишетергә тура килә. 21 быуат кешеһенә сүп өсөн аҡса түләү ҡырағайлыҡҡа тиң булып күренде. Ай һайын 95-әр һум аҡса түләүҙе күпһенеүселәр байтаҡ. Шул уҡ ваҡытта ҡыйға тулған донъяла йәшәргә теләүселәр юҡ, сүп-сар йыйыу, уны эшкәртеү ҙә ерәнгес тойола. Минең ихатам таҙа, ҡалған ер мине борсорға тейеш түгел, тигән фекер йөрөтөүселәрҙе осратам. Аҡса түләй икән, улар көнкүреш ҡалдыҡтарын контейнер ҡапҡасын асып һалырға иренә, сүп тулы тоҡтарын ҡайҙа етте, шунда быраҡтыра, тәгәрмәс шинаһын, бетон, үҫемлек һабаҡ-япрағын, тиреҫ ташлай. Нисек теләйем, шулай ҡыланам, тимәк. Әйткәндәй, баҡсанан, һарайҙан йыйылған тәбиғи ҡалдыҡтарҙы контейнерҙарға тултырыусыларҙы аңлау мөмкин түгел. Шәхси хужалығы булғандар ерҙе файҙаланып ризыҡ йүнләй бит, ә уға ҡайтарып нимә бирә? Шул уҡ тиреҫте баҡсаға таратып, ботаҡ, япраҡты сереттереп, ергә күмеп, тупраҡты ашларға булмаймы ни? Бөтәһе лә ҡулланыусы ролен үтәй. Битараф ҡараш арҡаһында юл ситтәре, контейнер эргәһе, тирә-яҡ туҙышып ята. Берәүҙәр сүп йыйыу майҙансығын төҙөй, кемдер уны хеҙмәтләндерә, тәртиптә тота, өсөнсөләр сүп ташый, эшкәртә. Көнкүреш ҡалдыҡтары оҙон юл үтә. Көн һайын быны еренә еткереү өсөн байтаҡ сығым талап ителә. Кешеләр шуны аңлап ҡабул итһен, тәртипкә өйрәнһен ине.\n“Түләмәнем һәм түләмәйәсәкмен”\nГраждандар араһында төбәк операторы менән килешеү төҙөмәгән, тейешле хаҡ индермәгән, әммә контейнерҙар, сүп ташыу хеҙмәтен файҙаланып йәшәгәндәр бар. Был ирекле тормоштоң да бер сиге буласаҡ. Оҙаҡламай төрлө инстанциялар түләнмәгән бурысты ҡаплатыуҙа ҡатнашасаҡ. Миҫал өсөн, кемдеңдер субсидияһы кәмейәсәк, ҡайҙандыр документ юллау ҡатмарланасаҡ, сөнки һеҙҙең бурысығыҙ дөйөм базала күренәсәк. Шулай уҡ берәй яҡҡа күсенгән, әммә прописканан төшмәгән осраҡта ла сүп-сар өсөн айлыҡ түләү барырға тейеш.\nӘйтергә кәрәк, беҙ төбәк операторы менән килешеү төҙөмәгән бер ойошманың да сүбен ташымайбыҙ, штраф күләме – 1 миллион һум. Реестр буйынса төҙөлгән махсус маршруттан тайпылырға, үҙаллылыҡ күрһәтергә хоҡуғыбыҙ юҡ.\nБеҙҙең ойошма йыл һайын тиерлек дәүләт ярҙамы программаларында ҡатнаша. Субсидияға үҙ аҡсабыҙҙы ҡушып техника паркын яңыртабыҙ, көнкүреш ҡалдыҡтарын айырыу, ваҡлау системаларын һатып алабыҙ. Бындай ярҙам тотороҡло эшләгәндәргә бик ыңғай тәьҫир итә. Яңы эш башлаған эшҡыуарҙар аҡсалата ярҙамды ала ла, юҡҡа ла сыға. Ә бына ышаныслы аҙымдар менән алға барған предприятиелар дәүләткә барыбер бурысын ҡайтара: яңы эш урындарын булдыра, һалым, башҡа түләүҙәр түләй.


123 (27525) » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Яңы номер » 123 (27525)\n№ 123 (27525) 24 октябрь 2018 йыл\n“Башҡортостан” гәзитенең 24 октябрь һанына күҙәтеү.\nМәғлүм булыуынса, төбәк етәксеһе Радий Хәбиров маршрут автобустары водителдәренә ҡарата талапты арттырыу бурысын ҡуйҙы. 1 декабргә тиклем ҡала эсендәге юлдарҙа хәл яйға һалынырға тейеш. “Башҡортостан” гәзитенең бөгөнгө һанындағы төп мәҡәләлә ошо хаҡта һүҙ бара, пассажирҙарҙың, эксперттың, ошо йүнәлештәге шәхси эшҡыуарҙың фекерҙәре бирелә.\nИкенсе биттә Мәскәүҙә үткән “Алтын көҙ” агросәнәғәт күргәҙмәһе, унда республикабыҙ вәкилдәренең еңеү яулап ҡайтҡаны хаҡында һүҙ бара. Журналист Лариса Абдуллина, сараның шаһиты булараҡ, беҙҙең ауыл хужалығы тармағының эшмәкәрлегенә тәрән байҡау, өлкәләге хәл ителәһе мәсьәләләргә анализ яһай.\nАуыл хужалығы темаһы өсөнсө биттә лә дауам итә. Унда Тәтешле май заводының эшмәкәрлеге, халыҡ мәнфәғәтендәге хеҙмәте менән танышырһығыҙ. Ошо уҡ биттә Баймаҡтан ветеран-уҡытыусы Гөлсара Йәнтүринаның тормошо бәйән ителә, шулай уҡ табип, психолог кәңәштәре бирелә.\nДүртенсе биттә иһә Башҡорт дәүләт академия драма театры актеры Ирек Булатов менән ҡыҙыҡлы әңгәмә уҡырһығыҙ.


Балалар өсөн ғәрәп теле\nФәтхәле ҡаты һәм йомшаҡ хәрефтәр. Әйтелеше буйынса оҡшаш хәрефтәр. Фәтхә хәрәкәтле һүҙҙәр: практика һәм нығытыу. Фекерләү өсөн минут\nБыл бүлектең дәрестәрендә һеҙ ғәрәп алфавитының икенсе хәрәкәте - кәсра менән танышырһығыҙ. Һеҙ бар хәрефтәрҙең был хәрәкәт менән әйтелешен өйрәнерһегеҙ, һәм шулай уҡ әйтелештәге иң киң таралған хаталар тураһында белерһегеҙ. Өйрәнеүҙе башларға\nАллаһ Тәғәлә ярҙамы менән һеҙ ғәрәп теленең бар хәрәкәттәрен өйрәндегеҙ. Хәҙер һеҙ ҡыйыу теләһә ҡайһы һүҙҙәрҙе, һөйләмдәрҙе һәм хатта Ҡөрьән аяттары өҙөктәрен хәрәкәттәр менән уҡый алаһығыҙ! Өйрәнеүҙе башларға\nҺүҙҙәрҙе өс хәрәкәт менән уҡыу Һүҙбәйләнештәрҙе һәм һөйләмдәрҙе өс хәрәкәт менән уҡыу\nБыл бүлек оҙонайыуҙы аңлатыусы «Мәдд» темаһына бағышланған.\nҺеҙ өс хәрәкәт менән теләһә ҡайһы һүҙҙәрҙе һәм һөйләмдәрҙе уҡырға өйрәндегеҙ инде. Хәҙер тасуири уҡыуҙың тағын бер мөһим өлөшсәһе - мәдд менән танышырға ваҡыт килеп етте.\nМәдд - ул яңғырау өндө ике хәрәкәткә һуҙыу.\nМәдд хәрефтәре барыһы өс. Беренсе мәдд хәрефен - Әлифте өйрәнә башлайыҡ.\nҮткән бүлектәрҙә һеҙ Әлиф хәрефе менән мәдд төшөнсәһен өйрәндегеҙ. Был бүлек темаһы - ي хәрефе менән мәдд. Өйрәнеүҙе башларға\nي мәдд хәрефе\nАлфавитты ي мәдд хәрефе менән уҡыу\nي мәдд хәрефе булған һүҙҙәрҙе һәм һөйләмдәрҙе уҡыу\nي бәләкәй хәрефе\nو хәрефе менән мәдд (оҙонайыу)\nҮткән бүлектәрҙә беҙ ا һәм ي хәрефтәре менән оҙонайыу төшөнсәһен өйрәндек. Был бүлек дәрестәрендә һеҙ тағын бер мәдд хәрефе - و тураһында белерһегеҙ. Өйрәнеүҙе башларға\nو мәдд хәрефе Алфавитты و мәдд хәрефе менән уҡыу\nБәләкәй و оҙонайыу хәрефе\nҺеҙ бар мәдд хәрефтәрен дә өйрәнеп сыҡтығыҙ һәм өс оҙонайыу хәрефтәре булған һүҙҙәрҙә уҡый алаһығыҙ. Был бүлек дәрестәрендә һеҙ мәддтең ҡайһы бер төррҙәре, уларҙың оҙонлоғо һәм тамғаланышы тураһында белерһегеҙ\nКүнегеүҙәр Хәрефтәр сукун менән Сукун – ул хәрәкәттәрҙең бер төрлө ҡапма-ҡаршылығы. Ул яңғырау өндөң юҡлығын аңлата. Сукун торошонда һәр бер хәрефтең үҙ үҙенсәлектәре бар, шуға ла уларҙы дөрөҫ әйтергә өйрәнеү бик мөһим. Өйрәнеүҙе башларға\nر хәрефе сукун менән. Ҡайһы бер хәрефтәр өҫтөндәге "түңәрәк" тамғаһы. Хәрефтәрҙең сукун менән оҙонлоғо. Әйтелештәге ҡайһы бер хаталар\nХәрефтәр сукун менән. Күнегеүҙәр һәм практика. Тағы ла 1 лекция


Күңел ҡартаймай тиҙәр...\n28 Сентябрь 2018, 13:39\nБар яҡтан да камил кеше булмай, Беҙҙе шулай ҡабул итегеҙ. Юҡ-бар һүҙҙәргә лә бик тиҙ генә Күңелдәр ҙә тора кителеп. Тик йәшәйһе килә бына шулай: Йырлап, бейеп, матур иттереп.\nЙән йылыһы эҙләп йыйылғанбыҙ,\nБуш булмаҫҡа күңел донъяһы.\nҒүмер буйы эштә янып йөрөгән,\nДәрт-дарманды ҡайҙа ҡуяһың.\nТуҡтап булмай икән тиҙ генә,\nКүңелдәр бит һаман моң һорай.\nЙырлайһылар килә, уйнайһы,\nЙөрәк үҙен әле ҡарт тимәй.\nБарыр урын булмағандан түгел,\nФекерҙәштәр эҙләп килгәнбеҙ.\nБар яҡтан да камил кеше булмай,\nБеҙҙе шулай ҡабул итегеҙ.\nЮҡ-бар һүҙҙәргә лә бик тиҙ генә\nКүңелдәр ҙә тора кителеп.\nТик йәшәйһе килә бына шулай:\nЙырлап, бейеп, матур иттереп.\nБеҙҙең Бурлы ауылында күп йылдар инде “Әхирәттәр” клубы эшләп килә. Клуб ойошҡан мәлдәрҙә ауылыбыҙҙың бәйләмгә, тегеү-сигеүгә оҫта апайҙары бергә йыйылышып, матур кофталар, береткалар, тәпешкәләр бәйләй башланы. Ҡул эштәре менән ултырғанда моңло йырҙар ҙа өйрәнделәр. Һуңғы йылдарҙа “Әхирәттәр” эшмәкәрлектәрен тағы ла киңәйтеп, китапханаға йыйылып, яҡташ яҙыусылар ижады менән танышалар. Сәйетбаба ауылына билдәле яҙыусы, шағирә Гөлнур Яҡупова менән осрашыуға ла барҙылар. Китапханасы Рәсимә Мөхәмәтдинова үткәргән район семинарында китап уҡыусылар конференцияһында ҡатнаштылар. Хаҡлы ялдағы медицина хеҙмәткәре Фәнисә Ғөзәйерова әхирәттәрен халыҡ дауаһы үҙенсәлектәре менән даими таныштырып бара. Күрше Ҡормантау ауылынан уларҙың эшмәкәрлеге менән танышырға килеүселәр бик күңелле һәм файҙалы осрашыуҙа булды. Ерек ауылында обелиск асыуҙы ла “Әхирәттәр” үҙ сығыштары менән биҙәне. Районда үткән “Яратам һине, тормош!” конкурсында ла йыл һайын призлы урындар яулайҙар. Быйыл Бурлылағы “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамын әҙерләүгә күп көс һалдылар. Байрамды әҙерләп үткәреүҙә бигерәк тә Фәриҙә Хисмәтуллинаның роле ҙур булды.\nКонцерттарҙа сығыш яһау, дини байрамдарҙа ҡатнашыу, айыҡ, сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау, ауыр тормошло ғаиләләргә ярҙам итеү – был сараларҙың береһенән дә ситтә ҡалмай “Әхирәттәр”. Ауыл халҡы, ауыл советы, Бурлы мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре бик ҡәнәғәт уларҙың эштәренән. Ижад ҡомарығыҙ һүнмәһен, күңелдәрегеҙ һүрелмәһен, тағы ла оҙаҡ йылдар кешеләргә шатлыҡ өләшеп йәшәгеҙ, “Әхирәттәр”!


Уҡытыусы бәхете » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Уҡытыусы бәхете\nБөгөн Ғәлиә Әхмәтовнаның көтөп алған, яратҡан байрамы – Белем көнө. Мәктәптә эшләгән йылдарын, уҡыусыларын иҫләп, уйланып ҡына ултыра ине, ишектә ҡыңғырау шылтыраны. Кем килде икән, моғайын, берәй уҡыусыһылыр. Ҡырҡ йыл буйы мәктәптә эшләп, йөҙәрләгән уҡыусыһы булған хаҡлы ялдағы уҡытыусыны был көндә, ғәҙәттә, ҡотлаусылар күп була торған.\nИшекте асып ебәргәйне, ысынлап та, бынан егерме йыл тирәһе элек мәктәпте тамамлап сыҡҡан Мотаһар баҫып тора, эргәһендә — бер сибәр ҡатын. Ғәлиә Әхмәтовна Мотаһарҙы шунда уҡ таныны, ә эргәһендәге йәш ҡатынды сырамыта алманы.\n— Минең кәләшем Хәбирә, беҙҙән ике класс түбән уҡығайны, — тине Мотаһар.\n— Ә-ә-ә, Хәбирәме ни! Иҫемә төштө, шиғырҙар яҙа торғайның. Бер һин яҙған пьеса буйынса спектакль ҡуйған инегеҙ. “Өс мөйөшлө хаттар” инеме әле? Мотаһар — яугир егет, һин уны көтөп алған ҡыҙ ролен башҡарғайнығыҙ. Һеҙҙең дуҫлыҡ шунан башланып китте буғай.\n— Иҫегеҙҙәме икән, һеҙ миңә: “Хәбирә бигерәк итәғәтле, аҡыллы күренә, үҙе сибәр. Күҙ һал әле ошо ҡыҙға”, — тигәйнегеҙ.\n— Ә-ә-ә, эйе, эйе, иҫемдә. Мотаһар бәхетле булһын, тигәйнем шул.\n— Илнур исемле улыбыҙ үҫеп килә.\nҒәлиә Әхмәтовна уҡыусыларын күреүгә, уларҙың матур ғаилә ҡороп, ул үҫтереп йәшәүҙәренә шат ине. Йәше етмештә булһа ла, еңел кәүҙәле, алсаҡ холоҡло уҡытыусы сәй табыны әҙерләй һалды, ҡунаҡтарҙы өҫтәл янына саҡырҙы. Артабан ихлас һөйләшеү табын эргәһендә дауам итте. Әсәйҙәре кеүек күреп ихтирам иткән уҡытыусы менән ҡунаҡтарҙың һөйләшеп һүҙҙәре бөтмәне.\n— Мин нефть институтын тамамланым, төҙөлөш начальнигы булып эшләйем, — тине Мотаһар.\n— Ә мин һеҙҙең юлды һайланым, башҡорт теле уҡытыусыһымын, — тине Хәбирә ғорурлыҡ менән. – Һеҙ гел туған телебеҙҙең байлығы, матурлығы хаҡында һөйләй торғайнығыҙ. Мин дә ғүмеремде туған телебеҙҙе һаҡлауға бағышланым. Иҫегеҙҙәме икән, минең бер шиғырым һеҙгә бик ныҡ оҡшағайны?\n— Иҫемдә, әлбиттә,\n“Ҡулға икмәк тотоп ант\nБеҙ торорбоҙ милләт\nтип яҙғайның. Бындай һүҙҙәрҙе онотоу мөмкинме ни?!\nБына мине шатландырҙығыҙ, рәхмәт яуғырҙары. – Ошо тиклем ҡыуаныслы һүҙҙәрҙе ишетеп, ысынлап та, Ғәлиә Әхмәтовнаның күңеле шатлыҡ менән тулды. — Алдағы тормоштарығыҙ ҙа шулай матур булһын.\nУтыҙ биш йыл буйы янып-көйөп эшләп йөрөүҙәре, төндәр буйы дәфтәр тикшереп арыуҙары, дәрес пландары яҙыуҙары иҫенә төшһә, ошо тиклем йылдар буйы нисек эшләй алдым икән, тип Ғәлиә Әхмәтовна үҙенә үҙе аптырап ҡуя. Әммә уҡытыусының да бәхетле көндәре була шул ул.\nУҡыусыларының үҙ юлдарын табып, бәхетле йәшәүен, иманлы, әҙәпле булыуын күрһә, шул саҡта уҡытыусының да ҡыуанысы арта. Ә инде уҡыусыларын башҡалар маҡтағанды ишетһә, уларҙың юғары дәрәжәләргә күтәрелеүен күрһә, түбәһе күккә тейә яҙа. Әле лә ветеран үҙен бик тә бәхетле хис итте, Мотаһарҙан класташтары хаҡында һорашты. Шулай һәүетемсә генә һөйләшеп ултырғанда, Мотаһар һораша ҡуйҙы:\n— Иҫегеҙҙәме икән, туғыҙынсы класта уҡығанда һеҙ миңә бер кәңәш биргәйнегеҙ?\n– Әллә инде, – тине уҡытыусы. – Уҡытыусының кәңәш бирмәгән сағы булмайҙыр ул. Барыһын да иҫтә тотоп буламы ни?\n— Ә мин һеҙҙең ул кәңәшегеҙҙе бер ҡасан да иҫемдән сығарманым.\n— А-ба, егерме йыл буйы иҫтә тоторлоҡ ниндәй кәңәш булды икән һуң ул?\nМотаһар, хәтирәләргә бирелеп, эстән генә йылмайып ҡуйҙы ла, һүҙҙе икенсегә бора һалды.\n– Бына Хәбирә бер шиғыр яҙғайны, һеҙгә шуны уҡып ишеттерергә теләй.\n— Ғәлиә Әхмәтовна, һеҙ үҙ-үҙегеҙҙе тәрбиәләгеҙ, тип өйрәтә инегеҙ. Бер класс сәғәтендә үҙ-үҙеңде ҡулда тота белеү, ауыр саҡта аптырап ҡаушап ҡалмау, ихтыяр көсө хаҡында һөйләштек. Ҡайттым да ошо шиғырҙы яҙҙым:\nКласс сәғәтендә уҡытыусым\nБеҙгә йәшәү серен аңлата:\n“Бәхет матурҙарҙы түгел,\nБәхет әҙәплене ярата”.\n“Иң ҙур еңеү – үҙ-үҙеңде еңеү” —\nШул фекерҙе аңға һеңдерә.\nРухы көслөләргә хас сифатты\nУйландырыу аша белдерә.\n— Һин бит, Хәбирә, торғаны менән шағирә, — тине уҡытыусы, уның яҙғанын хуплап. — Уҡыған сағыңда уҡ яҙыша инең. Ижадыңды ташлама! Онотма, үҙе һәләтле уҡытыусы ғына булдыҡлы уҡыусылар тәрбиәләй ала.\n— Эйе, класташтарыбыҙ һынатмай. Алты йыл буйы уҡытып, беҙгә тормошта дөрөҫ йәшәү юлын өйрәттегеҙ, рәхмәт.\nБыл саҡлы маҡтау һүҙҙәрен ишетеп: “Ғүмерем бушҡа үтмәгән икән, илен, ерен, телен һөйгән бер армия булырлыҡ балалар уҡытып сығарғанмын”, — тип уйланы хаҡлы ялдағы уҡытыусы. Ҡыуанысын нисек аңлатырға белмәй торғанда, Хәбирә уның иңенә матур шәл һалды:\n— Беҙҙе иҫләп, ябынып йөрөгөҙ!\nХушлашып, ишеккә йүнәлгәс, Мотаһар сығып китә алмай тапанып торҙо. Тамағына төйөр тығылғандай булып, ыҡ-мыҡ итте, ниһайәт, телгә килде.\n— Теге саҡтағы изге кәңәшегеҙ өсөн һеҙгә рәхмәт әйтәм. Ул минең тормошомдо үҙгәртте.\n— Ниндәй изге кәңәш, иҫләмәйемсе.\n— Минең бер ҡырын эште оноттоғоҙмо ни? Ҡорбан байрамы ине... Дәрестән һуң ҡалып һөйләшеү...\nОшоларҙы әйткәндән һуң Мотаһар башҡаса асылманы. Бары шым ғына өҫтәп ҡуйҙы:\n— Шул саҡтан алып мин ул ҡылығымды ташланым, ә теге янсыҡты һаҡлайым.\nҠунаҡтарҙы оҙатҡас, Ғәлиә Әхмәтовна уйға ҡалды. Ә-ә-ә, эйе, эйе, иҫләне. Мотаһар үкһеҙ етем бала ине. Класта ваҡ-төйәк әйбер, аҡса, дәфтәр юғала башланы. Уҡыусылар: “Беҙ беләбеҙ, был Мотаһарҙың эше, ул урлаша. Әйҙәгеҙ, уның тәртибен класс сәғәтендә тикшерәйек”, – тип әйткеләй башланы, әммә етем баланың күңелен аяған уҡытыусы ашыҡманы. Былай ҙа күңеле китек үҫмерҙе нисек класташтары хөкөмөнә ҡуйырға? Күңелһеҙ хәл уны яҡшы яҡҡа үҙгәртмәҫ, бары рухын һындырыр. Әҙәбе асылған кеше оятын юғалта, аҙаҡ хаяһыҙға әйләнә. Шулай төрлөһөн уйлап йөрөгәндә, Ҡорбан байрамы килеп етте. Мәсеттән бер төркөм мөслимәләр (дини инәйҙәр), интернатҡа килеп, балаларға бүләк, күстәнәс тапшырып китте. Уҡытыусының башына: “Ниңә әле беҙгә лә аҡса йыйып, үкһеҙ балаларға ярҙам итмәҫкә?” – тигән уй килде. Уйын коллегаларына әйткәс, ҡаршы килеүсе булманы.\nДәрестәр бөткәс, Ғәлиә Әхмәтовна Мотаһарға ҡалырға ҡушты. Бына уҡытыусы менән уҡыусы икеһе генә класс бүлмәһендә. Шелтә һүҙҙәре, әр ишетергә йыйынып, башын аҫҡа эйгән Мотаһарҙың күҙҙәре уйсанланған.\n– Ҡорбан – бик ҙур дини байрам. Уны беҙ, уҡытыусылар ҙа, байрам итәбеҙ. Ошо күркәм ваҡиға айҡанлы үкһеҙ етем балаларға бүләктәр ҙә әҙерләнек, – тип башланы һүҙен уҡытыусы. – Һиңә лә бүләгебеҙ бар. Ошо янсыҡта – аҡса, уны кәрәк-ярағыңа тотон, уҡыу әсбаптары ал. Ә янсығын һаҡла, ул һиңә бәрәкәт килтерер.\nШулай тине лә уҡытыусы аҡса һалынған янсыҡты ни эшләргә белмәй, уңайһыҙланып торған үҫмерҙең ҡулына тотторҙо. Үҙе һаман сығып китергә ашыҡманы, Мотаһарҙың хәлен һорашты, һүҙ араһында: “Һин математика, физика фәндәренән көслөһөң, нефть институтына әҙерлән”, – тип кәңәш бирҙе. Аҙаҡтан: “Теге насар ҡылығыңды ташла, йәме, Мотаһар. Шул холҡоң арҡаһында яман кешеләргә юлығырһың, ә һин бит уҡып кеше булырға тейешһең! Мин һине бик бәхетле итеп күрәм. Был һөйләшеү икебеҙҙең арала ғына ҡалыр”, – тип тә өҫтәне. Инде был хәлгә егерме йылдан ашыу ваҡыт үтеп киткән, оноторлоҡ та шул.\nТулҡынландырғыс кисерештәрҙән күңеле үҫеп, шатлығы алҡынып торған уҡытыусы ҡулына ҡәләм алып, көндәлегенә ошо һүҙҙәрҙе яҙып ҡуйҙы: “Донъяла иң ҙур мөғжизә: кешенең насар холҡон ташлап, яҡшы яҡҡа үҙгәреүе. Ә быға тик изге ниәт, мәрхәмәтлелек, яҡшылыҡ аша ғына өлгәшеп була”.\nАвтор: Лира ЯҠШЫБАЕВА


Хәбәрҙәр: Грецияның еврозонала ҡалыу-ҡалмауы билдәһеҙ.\nГрецияның еврозонала ҡалыу-ҡалмауы билдәһеҙ.\nЕвросоюзда немец канцлерының грек коллегаһы Антонис Самарасты уртаҡ валюталы илдәр етәкселәре клубында ҡалдырырға тырышыуҙан баш тартыуы хаҡында хәбәрҙәр йөрөй. Бер нисә йыл элек иһә драхмаға кире ҡайтыу бөтә еврозонаны юҡҡа сығарыу менән янай ине.\n”Шпигель” баҫмаһы веб-сайты Ангела Меркелдең һул радикаль СИРИЗА коалицияһының власҡа килеүе Грецияның был зонанан сығыуына алып килер ине тигән һүҙҙәрен ҡабатлай.\nРәсми Берлин позицияһы үҙгәреүен инҡар итә, тик Афина үҙенең финанс йөкләмәләрен үтәргә тейеш тип бара. Ә Еврокомиссия вәкиле дүшәмбе көн союздың төп килешеүе еврозона ағзалығынан сығыуҙы рөхсәт итмәүе тураһында белдерҙе.\nЕвропа сәйәси тикшеренеүҙәр үҙәге директоры Даниэл Грос фекере буйынса, хәҙер ЕС-тың валюта системаһы бындай тетрәнеүҙәргә бирешмәйәсәк, әммә ундай хәлдең булыуы икеле:\n“Хәлдәр 2012 йылдан айырыла, өҫтәүенә Грецияны берәү ҙә ҡыуып сығара алмаясаҡ,-ти немец иҡтисадсыһы.- Гректар еврозонала ҡалырға теләй икән, бының өсөн күп аҡса кәрәкмәй, хатта бурыстарҙы биреү ҙә талап ителмәй. Йәғни, Греция түләүҙән баш тарта, тик евроны үҙендә ҡалдыра икән, башҡалар, юридик һәм практик сәбәптәр арҡаһында, бер нәмә лә эшләй алмаясаҡ.”\nҺайлау алды кампанияһы барышында СИРИЗА лидеры Алексис Ципрас еврозона бөтөнлөгөн һаҡлау яғында булды.Шул уҡ ваҡытта ул финанс ярҙамы байына үтәлергә тейешле булған ҡаты шарттарҙан баш тартырға вәғәҙә бирә.\n“Германия ҡаты экономия сараларынан баш тарта ала,-тип дауам итә Даниэл Грос.-Әммә Греция быны булдыра алмай, сөнки уның аҡсаһы юҡ.”\nБерлин һәм Брюсселдең ҡайһы бер белдереүҙәре көрсөктө яңғыҙ килеш еңеү ауыр булыуына Афинаны ышандырырға тырышыуға бәйлелер, моғайын.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТЕЛЕН ҠӘҘЕРЛӘГӘН ХАЛЫҠ ҮҘЕ ЛӘ ҠӘҘЕРЛЕ БУЛЫР - 2021 - Мәҡәләләр\nРеспубликала үткән 2020 йылды Башҡорт теле йылы тип нарыҡлау бик урынлы булды, күптән телебеҙгә иғтибар йәлеп итеү өсөн шулай эшләргә кәрәк булғандыр ҙа. Әйтергә кәрәк, ошоға бәйле республика, Бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара кимәлдәрҙә ойошторолған төрлө белем биреү, мәҙәни саралар ярҙамында башҡорт телен һаҡлау, үҫтереү, даирәһен киңәйтеү йәһәтенән матур ғына эштәр атҡарылды.\nЙылды йомғаҡлап, шуны әйтергә була: бөтә төр конкурстарҙа, конференцияларҙа әүҙем ҡатнаштыҡ. Уҡыусылар берәр-икешәрләп кенә түгел, ә класс менән интернет киңлектәрендә уҙған ярыштарҙа, "Бикбай уҡыуҙары" төбәк-ара ғилми-ғәмәли конференцияһында, Аҡмулла уҡыуҙарында, Мостай уҡыуҙарында, ижади конкурстарҙа үҙҙәрен һынап ҡараны һәм юғары һөҙөмтәләргә лә өлгәште.\n14 декабрҙә билдәләнгән Башҡорт теле көнө айҡанлы гимназияла башҡорт теле һәм әҙәбиәте аҙналығын алдараҡ башлағайныҡ, уның сиктәрендә асыҡ дәрестәр, тел белгестәре менән осрашыуҙар ойошторҙоҡ. Беҙ Фатима Мостафинаның тыуған төйәге Һамар өлкәһе белем усаҡтары менән бәйләнеш тотабыҙ һәм бик матур ғына хеҙмәттәшлек өлгөләребеҙ бар. Был аҙналыҡ барышында коллегабыҙ Эльвира Хәсәнова Ырғыҙ тулы булмаған мәктәбенең 5-8 класс уҡыусылары менән Zoom ярҙамында асыҡ дәрес үткәрҙе, туған телен өйрәнергә, белергә теләгән сит өлкәлә йәшәгән тиҫтерҙәре менән ихлас аралашты гимназистар.\nҒөмүмән, беҙҙең гимназияла "Башҡорт теле йылы" тип нарыҡламаған хәлдә лә һәр ваҡыт туған телебеҙҙе пропагандалауға, уны үҫтереүгә, йәш быуында уға ҡарата һөйөү тәрбиәләүгә ҙур иғтибар бүленә килде һәм артабан да шулай дауам итер. Сөнки был эште бында башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары ғына түгел, тотош коллективыбыҙ алып бара, уны һәр кем үҙенең бурысы тип иҫәпләй. Шуға күрә, бөтә кластан тыш саралар башҡортса үтә, балаларҙы туған телендә аралашырға күнектерәбеҙ, белем усағының социаль селтәрҙәрендәге биттәре лә башҡортса алып барыла һәм ундағы яңылыҡтарҙы уҡыусылар, атай-әсәйҙәр уҡый, тарата. Был да бөгөнгө заман талаптарын иҫәпкә алғанда бик әһәмиәтле эш. Бына ошоларҙың барыһын да даими рәүештә атҡарылған көндәлек эшмәкәрлегебеҙ тип ҡарағас, Башҡорт теле йылы беҙҙең өсөн әллә ниндәй яңылыҡтар, ҙур үҙгәрештәр индерҙе, тип әйтә алмайбыҙ. Милли мәктәптәр өсөн ғәҙәти йыл һымаҡ үткәндер ул. Әлбиттә, республика буйынса балалар баҡсаларында, мәктәптәрҙә, дөйөм йәмғиәттә башҡорт теленә ыңғай иғтибар йәлеп итеү өсөн күп эшләнде. "Интерактив башҡорт теле" кеүек бик ҡыҙыҡлы проекттар тормошҡа ашырылды, мобиль ҡушымталар, әсбаптар донъя күрҙе - былар барыһы ла телде башлап өйрәнгән кешеләр өсөн. Нимәгәлер иғтибар биреп еткерелмәне, тип әйтә алмайым, ә киләсәктә тағы ла ниҙәр эшләргә кәрәк, тигән саҡта мин М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты һәм Башҡорт дәүләт университеты кеүек уҡыу йорттарында башҡорт телен халыҡ-ара, донъя кимәленә сығарыу, танытыу йәһәтенән күберәк эштәр атҡарайыҡ, тип теләйем. Беҙҙең гимназия уҡыусылары кеүек, туған башҡорт телен яҡшы кимәлдә, хатта камил белгән һәләтле балалар күп республикабыҙҙа һәм бына улар юғары уҡыу йорттарының да ошо юҫыҡта тормошҡа ашырыласаҡ проекттарында ҡатнаша алыр ине, моғайын. Телде тәрәнәйтеп өйрәнә бит улар, шуға халыҡ-ара кимәлдә ойошторолған ниндәйҙер саралар, фәнни-ғәмәли конференциялар йә башҡа төр ҡыҙыҡлы проекттар уларҙың белемен камиллаштырыуға яңы мөмкинлектәр асһа, финанс ярҙамы күрһәтелһә, бер ҙә яҙыҡ булмаҫ. Шулай уҡ башҡорт теле кабинеттарына йыһазландырыу йәһәтенән күберәк иғтибар һәм ярҙам булһын ине киләсәктә, тигән теләк тә бар. Бына мин бер нисә яңы мәктәпте барып күреп, хайран ҡалып ҡайттым: уҡытыусылар шул тиклем рәхәт, матур эшләйҙәр, ҡул аҫтында заман талаптарына яуап биргән бөтөн мультимедия ҡорамалдары бар. Беҙгә лә, тиҫтә йылдар дауамында йәмғиәтебеҙгә кәрәкле милли кадрҙар әҙерләшкән белем усаҡтарына, шундай алдынғы уҡытыу алымдарын ҡулланырға барлыҡ уңайлы шарттар тыуҙырылған синыф бүлмәләре кәрәк. Әлбиттә, уҡытыусылар һалдат шикелле: нимә ҡушһалар, шуны эшләргә, хатта арттырып үтәргә һәр ваҡыт әҙер торабыҙ. Ләкин талаптар артҡан һайын эшебеҙҙе еңеләйтер саралар ҙа күрелһен ине.\nБашҡорт теле йылын йомғаҡланыҡ, әммә был өлкәләге эштәр ошо 12 ай менән генә сикләнеп, тамам булып ҡуймаһын. Республикала башҡорт теленә иғтибар кәмемәһен, һәр быуын вәкиле туған телен ҡәҙерләгән халыҡ ҡәҙерле булырын хәтерендә тотһон.\nӨфө ҡалаһы Ф. Мостафина исемендәге 20-се Башҡорт гимназияһының башҡорт теле уҡытыусыһы.\nЯҙылған: 30.12.20 | Ҡаралған: 132


Апрель айында иң мөһим иҡтисади яңылыҡ булып, һис һүҙһеҙ,\nБашҡортостан Хөкүмәте һәм "Эйч - Эс - Би - Си - Банк" (Лонд он) яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте араһында кредит килешеүенә ҡул ҡуйылыуы тора. Был хәл 4 апрелдә булды. Сәғәт 11. 00 - д ә Республика йортонда БР Хөкүмәте Премьер - министры Рафаэль Б айдәүләтов һәм банк идараһы рәйесе Джеффри Асселстайн кредит килешеүе аҫтына үҙ ҡултамғаларын ҡуйҙы. Документҡа ярашлы, банк республикаға бер йылға биш процент менән 25 миллион доллар кредит бирәсәк. Рафаэль Байдәүләтов билдәләүенсә, Башҡортостанға үҙенең юғары рейтингы менән дә (Standart & Poor's агентлығы республикаға "ВВ" кимәлендәге (тотороҡло), "Moody's" халыҡ - ара рейтинг агентлығы "Ва1" кимәлендәге (тотороҡло) рейтинг билдәләне) Рәсәйҙә бындай отошло шарттары булған кредитор табыуы ҡыйынға тура килер ине. Өҫтәүенә инглиз банкыһы һәм республика араһында был килешеү тәүгеһе түгел.\nҮткән йыл да Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте һәм "Эйч - Эс - Би - Си - Банк" араһында кредит килешеүенә ҡул ҡуйыл ды. Ул ваҡытта Башҡортостан бер йылға 15 миллион доллар кред ит алды. Был бурыс быйылғы йылдың 29 мартында ҡапланды.\nХәйер, был да ике яҡтың үҙ - ара хеҙмәттәшлегенең башы тү гел. Партнерлыҡ мөнәсәбәттәре 1997 йылда, банк тарафынан "Ур алСиб" банкына 25 миллион доллар кредит бирелгәндән алып юлғ а һалынды. 1998 йылда "Эйч - Эс - Би - Си - Банк" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте Башҡортостанға 15 миллион доллар кредит бирҙе. Хеҙмәттәшлек 2003 һәм 2004 йылдарҙа ла дауам итте. Әйткәндәй, бөгөнгө кредит шарттары буйынса иң отошлоһо.\nӘйтергә кәрәк, бындай тығыҙ партнерлыҡ мөнәсәбәттәре, беренсе сиратта, халыҡ - ара финанс баҙарында республикаға ҡарата ышаныс менән ҡарауҙары һәм уның юғары кредит рейтингына дәлил булып тора. Башҡортостан иҡтисадының тотороҡло хәле лә көнбайыштағы партнерҙарҙа тығыҙ хеҙмәттәшлеккә теләк уята.\nКредит аҡсаһы республика иҡтисадын үҫтереүгә, атап әйткән дә, нефть химияһы, нефть эшкәртеү тармағын, шулай уҡ төҙөлөш тө финанслауға тотоноласаҡ.


Яңы йыл яҡынлаша. Был байрамды, шулай уҡ ғинуар каникулын күптәр ҙур түҙемһеҙлек менән көтә. Байрам көндәрендә Башҡортостандың эске эштәр хеҙмәткәрҙәре көсәйтелгән режимда эшләйәсәк. Был көндәрҙә милиционерҙарға ҙур талап ҡуйыла. Ағымдағы йылдың декабрь аҙағынан киләһе йылдың 10 ғинуарына тиклем милиция хеҙмәте көсәйтелгән вариантҡа күсерелде. Көн һайын тиерлек 3-әр мең тәртип һаҡлаусы республика халҡының һәм ҡунаҡтарҙың тыныслығын тәьмин итәсәк, ә Яңы йыл төнөндә 10 мең милиционер дежур итәсәк - был Башҡортостан Республикаһы буйынса Эске эштәр министрлығының бар булған хеҙмәткәрҙәренең яртыһы тиерлек.\nОшо көндәрҙә ведомство башлығы баш ҡала милицияһы хеҙмәткәрҙәре менән инструктаж үткәрҙе һәм көсәйтелгән режимда эшкә уларҙың әҙерлеген тикшерҙе.\nӨфө ҡалаһының "Өфө-Арена" боҙ һарайы алдындағы майҙанда тәртип һаҡлауҙа йәлеп ителгән подразделениеларҙан 600-гә яҡын вәкил йыйылды. Улар - патруль-пост хеҙмәте, ведомствонан-тыш һаҡ, ОМОН, спецназ, шулай уҡ Рәсәй Эске эштәр министрлығының Өфө юридик институты курсанттары, Рәсәй Эске эштәр министрлығының эске ғәскәр хәрбиҙәре. Ошонда уҡ милиция техникаһы теҙелде. Улар араһында гаишниктар автомобиле, махсус подразделениеларҙың бронялы машиналары, шулай уҡ милиционерҙарҙың ярҙамсылары - хеҙмәт итеүсе эттәр һәм аттар (ат патрулдәре патруль-пост хеҙмәте составына инә) бар ине.\nБР буйынса эске эштәр министры көсәйтелгән режимда эшкә әҙерлектәрен ҡарағандан һуң иң яҡшы хеҙмәткәрҙәрҙе наградланы, һәм енәйәттәрҙе асыуҙа милицияға ярҙам иткән граждандарға ҡиммәтле бүләктәр тапшырҙы.\nШулай итеп, Александр Витчинкин ҡиммәтле бүләк алды. Муниципаль электр транспорты идаралығы инженеры ике ҡатынға ташланған енәйәтсене үҙ машинаһында милиция бүлексәһенә алып килә. Енәйәтсе элек тә ике тапҡыр хөкөм ителгән булған, әле ул ҡылған эше өсөн дүрт йыл ярымға иркенән мәхрүм ителгән. Ведомство башлығы Башҡорт дәүләт педагогия университеты студенты Владимир Бондаренконы ла билдәләп үтте. Бер нисә аҙна элек уны талайҙар, ул ғариза менән милицияға мөрәжәғәт итә. Күп тә үтмәй Владимир талаусыларҙы сауҙа үҙәктәренең береһендә күреп ҡала. Студент ҡаушап ҡалмай, милицияға шылтырата. Володя тәртип һаҡлаусыларҙы көткән арала шиклеләр артынан күҙәтеүен дауам итә. Хоҡуҡ һаҡлаусылар уның ярҙамы менән бер ҡыйынлыҡһыҙ тигәндәй енәйәтсене ҡулға ала.\nТағы ла ике ир-атҡа урланған машиналары ҡайтарыла. Бер нисә ай элек баш ҡалала автомобиль урлау серияһы теркәлгән. Енәйәтселәр - аҙаҡ асыҡланыуынса, ситтән килгән төркөм - ҡиммәтле сит ил машиналарына һунар иткән. Уларҙың табышы - йөҙөнсө сериялы дүрт "Тойота Ленд Крузер" һәм ике "Лексус" автомобиле. Милиция уларҙы асыҡланы. Бер "Тойота" һәм бер "Лексус" законлы хужаларына ҡайтарылды.\nАғымдағы йылдың 15 декабрендә билдәһеҙ кешеләр 50-се поликлиниканың бер кабинетына үтеп, 100 мең һумлыҡ "Вибротестер ВТ 02" диагностика приборын урлай. Милиционерҙар поликлиника пациенттарына баһалап бөткөһөҙ ярҙам күрһәтте, улар ҡыҫҡа ваҡыт эсендә урланған диагностика приборын тапты.


Уңышлы ҡышлатырға мөмкинлектәр бар\n14 Ноябрь 2016, 17:35\nРайон хужалыҡтарында малдар ҡураларға инде һәм ҡышлатыу осоро башланды.\nРайон хужалыҡтарында малдар ҡураларға инде һәм ҡышлатыу осоро башланды. Мал аҙығы етерлекме, малсылыҡ продукцияһы етештереү ниндәй кимәлдә? Ошо һәм башҡа һорауҙарға яуап табыу маҡсатында\nрайон хакимиәте ауыл хужалығы бүлегенең малсылыҡ буйынса баш белгесе Игорь Олегович Кулагинға бер нисә һорау менән мөрәжәғәт иттек. Һүҙ – уға:\n-Бөгөн райондың ауыл хужалығы предприятиеларында 2995 баш һыйыр малы, шул иҫәптән1296 баш һауын һыйыры иҫәпләнә. Уларҙың барыһы ла ҡышлатыу осорона имен-аман аяҡ баҫты. Быҙауҙар әлегә күп түгел, 850 баш. Әммә был ваҡытлыса күренеш. Тиҙҙән һыйырҙар күпләп быҙаулай башлай һәм, әлбиттә, йәш мал һаны артасаҡ. Әлегә иһә 100 баш һыйырға 57 баш быҙау тура килә. Йыл аҙағына тиклем был нисбәт 87-гә тиклем күтәреләсәк.\nҺыйыр малдарынан башҡа районда 385 баш йылҡы малы, шуларҙың 114 башы бейә малы,1073 баш һарыҡ аҫрала. Дөйөм алғанда, мал һаны былтырғы менән сағыштырғанда бер ни тиклем артты.\nПродукция етештереүгә килгәндә инде, 9 айлыҡ эш йомғаҡтары буйынса районда 30663 центнер һөт етештерелде. Һәр һыйырҙан 3087 килограмм һөт һауып алынды. Йыл аҙағына тиклем һыйырҙар күпләп быҙаулаясаҡ һәм һәр һыйырҙан 3800 килогармм һөт һауып алырға иҫәп тотабыҙ.\n9 айҙа 2425 центнер ит етештерелде. Шуның 2258 центнеры һыйыр ите, 100 центнеры йылҡы, 167 центнеры һарыҡ ите. Малдың тулайым ауырлығы 2110 центнер булһа, тәүлек артым 510-515 грамм тәшкил итте. Барлығы 2190 центнер ит һатылды. Тәүлек артым буйынса Ленин исемендәге колхоздың Яңғыҙҡайын һөтсөлөк фермаһы алда килә. Был хужалыҡта йәш малдарҙы һимертеүгә тейешле иғтибар бирелә - 100 баш йәш үгеҙҙәрҙе һимертеү өсөн айырым майҙансыҡ булдырҙылар.\nҺөт етештереү буйынса "Урожай” крәҫтиән хужалығының Байымбәт һөтсөлөк фермаһы алдынғылыҡты бирмәй. Ваҡытында был ферма "500 ферма” программаһына индерелгән ине. Программа сиктәрендә малсылыҡ объектын реконструкциялауға 40 миллион һум самаһы аҡса үҙләштерелде. Малсылыҡ тармағына ошолай аҡса йүнәлтеү үҙен аҡланы ти әйтергә тулы нигеҙ бар. Быйыл был фермала һәр һыйырҙан 4300 килограмм һөт һауып алыныр тип көтөлә (былтыр 4 мең килограмдан аҙ ғына күберәк ине). Бында шулай уҡ тәүлек артым алыу буйынса ла ыңғай һөҙөмтәләр бар. "Ағиҙел” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте лә малсылыҡ продукцияһы етештереү буйынса һөҙөмтәле эшләй.\nКрәҫтиән (фермер) хужалыҡтарында ла малсылыҡҡа иғтибар арта. Мәҫәлән, "Алиян М.Ш.” шәхси эшҡыуар крәҫтиән хужалығында 240 баш һыйыр малы, шуның 50 башы һауын һыйыры иҫәпләнә. Был фермер һарыҡсылыҡ менән дә уңышлы шөғөлләнә. Һарыҡтар һаны 600 баштан ашып китә. Йәғни был хужалыҡ ике йүнәлештә – һөт һәм ит етештереү буйынса һөҙөмтәле эшләй. Продукция һатыу бу-йынса ҡыйынлыҡтар юҡ. Етештерелгән продукцияны фермер үҙе үк Өфөгә алып барып һата. Ул етештергән ит, һөт, кефир, сыр һәм башҡа төрлө продукцияны баш ҡалабыҙҙың сауҙа нөктәләрендә теләп һатып алалар. Икенсе бер фермер – Руслан Рәжәпов та һөҙөмтәле эшләй. Ул былтыр Вологод өлкәһенән 38 баш тоҡомло тана һатып алған ине. Был таналары быҙаулап бирҙе һәм урындағы тоҡомдан күпкә күберәк һөт бирәләр. Шуға ла фермер быйыл тағы ла ошондай тоҡомло 30 баш тана һатып алырға ниәтләнә. Саҡмағош районының бер хужалығы менән килешеп ҡуйған да инде. Рәжәпов киләсәктә үҙ хужалығын һөт һәм ит йүнәлешендә үҫтерергә планлаштыра. Яңғыҙҡайын ауылынан фермер Ра-уил Ғафаров та малсылыҡ буйынса ырамлы ғына эш алып бара. Булған малына ҡушып "Бажат” хужалығынан тағы ла 24 баш тана һатып алды.\nБөгөн райондың барлыҡ хужалыҡтарында ла мал ҡышлатыу уңышлы ғына алып барыла. Бының өсөн етерлек күләмдә мал аҙығы тупланды. Район буйынса һәр мал башына уртаса 29 центнерҙан ашыу мал аҙығы тура килә. Ҡышҡылыҡҡа әҙерләнгән 8300 тонна бесән Ауырғазы ветеринар лабораторияһында тикшерелеп, "I класлы” тигән баһа алды. Сенаж өлгөләрен дә анализға ебәрҙек һәм тиҙҙән уның һөҙөмтәһе лә билдәле буласаҡ.\nДөйөм алғанда, мал ҡышлатыу уңышлы ғына башланды һәм малдарҙы имен-аман ғына ҡышлатып сығарырға яҙһын.


30 Ноябрь 2021, 10:09\nПрезидент Владимир Путин ҡул ҡуйған тейешле документ рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт порталында баҫылған.\nЗакон ике һәм унан күберәк балалы ғаиләләрҙең фатир, йорт йәки уларҙың өлөштәрен һатҡанда алынған һәм ҙурыраҡ майҙанлы яңы торлаҡ һатып алыу өсөн файҙаланылған килемде НДФЛ-дан азат итә. Льгота 24 йәшкәсә балалары (улар көндөҙгө бүлектә уҡыһа) булған ата-әсәләргә (уллыҡҡа, ҡыҙлыҡҡа алыусыларға), шулай уҡ ҡайһы бер шарттарҙы үтәгәндә бер балаға бирелергә мөмкин.\nТағы бер шарт — яңы торлаҡ иҫкеһен һатҡан йылда, йәки киләһе йылдың 30 апреленән дә һуңға ҡалмайынса һатып алынырға тейеш. Бынан тыш, һатыла торған күсемһеҙ милектең кадастр хаҡы 50 миллион һумдан артмауы һәм һатып алына торған торлаҡтың хаҡынан күберәк булыуы мөһим.\nШулай уҡ торлаҡты һатҡан ваҡытта күп балалы ғаилә ағзаларының береһенең дә милкендә һатып алынған майҙандың 50 процентынан артығыраҡ күләмдәге башҡа торлағы булырға тейеш түгел.\nБыл норма 2021 йылдың 1 ғинуарынан башлап фатирҙар һатыуҙан алынған килемгә ҡарата ғәмәлдә була.