Рөстәм Хәмитов Ирландияның Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш Тулы хоҡуҡлы Илсеһе Оун О’Лири менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Ирландияның Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш Тулы хоҡуҡлы Илсеһе Оун О’Лири менән осрашты\n10:18, 25 июня 2014 Сәйәсәт\nФото: БР Президенты сайты\n24 июндә Республика Йортонда Рөстәм Хәмитов Ирландияның Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш Тулы хоҡуҡлы Илсеһе Оун О’Лири менән осрашыу үткәрҙе, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nРөстәм Хәмитов һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә Башҡортостандың билдәле ғалимы Шамил Ганцев ҡатнашлығында эре берләштерелгән проект билдәләнеүен әйтеп китте.\n— Онкологик ауырыуҙарҙы дауалау мәсьәләләре күп илдәрҙә киҫкен тора. Беҙҙең республика өсөн ул бик көнүҙәк. Беҙ профессиональ үҫеш өсөн алмашыу программаһы үҫеше менән ҡыҙыҡһынабыҙ һәм уны хуплайбыҙ. Ирландия менән республиканың Фәндәр академияһы бергәләп органик ҡалдыҡтарҙы эшкәртеү буйынса проект әҙерләгәнен беләмм. Был беҙҙең өсөн шулай уҡ мөһим. Беҙҙә ҡеүәтле ауыл хужалығы. Ҡалдыҡтарҙы эшкәртеү буйынса ошондай эштәрҙең башҡарылыуы менән ҡыҙыҡһынабыҙ, — тине республика етәксеһе.\nУл Ирландия илсеһен республиканың төп иҡтисади күрһәткестәре менән таныштырҙы, төбәктең иҡтисади потенциалы, сил илдәр менән сауҙа-иҡтисади мөнәсәбәттәре, киләһе йыл Өфөлә үтәсәк Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы ағзалары – дәүләттәр башлыҡтары Советы ултырышы, БРИКС дәүләттәре һәм хөкүмәттәре башлыҡтарының осрашыуы тураһында һөйләне.\n— Ирландия менән тышҡы сауҙа әйләнешенә килгәндә, беҙгә хәлде төҙәтергә кәрәк. Беҙҙең хеҙмәттәшлек потенциялы кәрәгенсә баһаланмаған. Хәҙер күрһәткестәр бик үк ҙур түгел, — тип айырып әйтте Рөстәм Хәмитов. — Беҙҙең төп ориентирҙар иҫәбендә – юғары технологиялар секторын киңәйтеү, инновацион инфраструктураны үҫтереү. Юғары сик продукцияларын сығарыуға йүнәлтелгән химия, нефть химияһы, аҙ тоннажлы производство кластеры үҫешенә баҫым яһайбыҙ. Шулай уҡ нано-индустрия, мәғлүмәти технологиялар, биотехнологиялар, электрон белем биреү йүнәлештәре буйынса эшләйбеҙ. Һәм был өлөштә беҙ бик яҡшы эш итә алыр инек. Һис шикһеҙ, һеҙҙең илегеҙҙәге ит-һөт, тоҡомло малсылыҡ йүнәлештәре үҫешенең тәжрибәһе ҡыҙыҡһыныу уята. Беҙҙең климат шарттарына яраҡлаштырылған, генетика менән мал үрсетеү буйынса селекция проекттары. Бергәләп эшләй алырлыҡ йүнәлештәр бар.\nИрландияның Рәсәйҙеге илсеһе уның етәкселегендәге делегацияның Өфөлә инде ике көн булыуын билдәләне.\n— Әле генә республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Эрнст Исаев менән осрашҡандан һуң беҙҙең хеҙмәттәшлекте үҫтереү тураһында меморандумға ҡул ҡуйҙыҡ. Кисәге онкологик үҙәктә булдыҡ. Ул беҙгә ныҡ тәьҫир итте. Шул осрашыуҙан һуң ғилми хеҙмәттәшлек өлкәһендә тура бәйләнештәр булдырыу өсөн мотлаҡ беҙҙең ғилми совет менән бәйләнешкә инәсәкбеҙ, — тине Оун О’Лири.\nУл, «ипподромығыҙ бик ныҡ оҡшаны», тип билдәләне.\n— Башҡортостанда һәм Ирландияла кешеләрҙең күп уртаҡ нәмәләре бар. Мәҫәлән, музыкаға һәм аттарға һөйөү. Ирландияла бындай кимәлдәге ипподромдар бар тип уйламайым. Ғәҙәттә ярыштар үткәреү өсөн айырым майҙансыҡтар һәм айырым ат аҙбарҙары бар. Ирландияла йылҡысылыҡ, айырыуса таҙа тоҡомло йылҡысылыҡ секторы бик үҫешкән. Әлбиттә, был өлкәлә беҙҙең тәжрибә етерлек. Бында хеҙмәттәшлек мөмкинлектәрен ҡарарға теләр инек, — тип билдәләне илсе.\nУл шулай уҡ БР Йәмәғәт палатаһы вәкилдәре менән ҡыҙыҡлы осрашыу уҙғанын һөйләне.\n— Улар эшләгән модель бик ҡыҙыҡлы. Мин Йәмәғәт палатаһына оҡшаған беҙҙең органдың эше тураһында мәғлүмәт бирергә вәғәҙәләнем. Ул беҙҙә Иҡтисад һәм социаль мәсьәләләр буйынса Милли совет тип атала. Һеҙҙең хеҙмәттәштәрегеҙ беҙҙең менән яҡшы эшләгәндәре өсөн рәхмәт әйтәһем килә. Беҙҙең уртаҡ эштән ныҡ ҡәнәғәтбеҙ, — тине Оун О’Лири.\nОсрашыуҙан һуң журналистар менән әңгәмәлә Ирландия илсеһе үҙ-ара хеҙмәттәшлекте ауыл хужалығы өлкәһендә лә үҫтерергә мөмкин булыуын билдәләне.\n— Ауыл хужалығына килгәндә, ул һарыҡ үрсетеү. Яҡынса, башланғыс аҙымдар эшләнгән. Рөстәм Хәмитовтың Башҡортостанда ауыл хужалығы секторын үҫтереү буйынса бик яҡшы пландарын күрәм. Ирландия ауыл хужалығы производствоһын үҫтереүҙә бик яҡшы тәжрибәгә эйә, Башҡортостанға күп кенә нәмә тәҡдим итә алабыҙ, — тип билдәләне Оун О’Лири.\nУның әйтеүенсә, тағы ла бер хеҙмәттәшлек өлкәһе – биологик ҡалдыҡтарҙы эшкәртеү. Шулай уҡ мәҙәниәт өлкәһендә лә хеҙмәттәшлектең ҡыҙыҡлы һәм уңышлы булыуы ихтимал.


Континенталь хоккей лигаһының даими чемпионаты сиктәрендә бөгөн «Өфө Арена»ла сираттағы уйын үтте\n«Салауат Юлаев» - Сочи матчы тәүге минуттарҙан уҡ ҡыҙыу башланды. Ике яҡ араһындағы быға тиклемге һуңғы осрашыуҙа ҡунаҡтарҙың көслөрәк сығыш яһауын иҫәпкә алғанда, юлаевсылар үҙ боҙонда реванш алырға ынтылды. Әммә ашҡыныуҙары бушҡа булды. Уңыш йәнә Сочи хоккейсыларына йылмайҙы.\nИҫәп ҡунаҡтар файҙаһына 3 кә 0.


Майҙа Өфө районында газосиликат блоктар производствоһы асыласаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nМайҙа Өфө районында газосиликат блоктар производствоһы асыласаҡ\n17:35, 2 апреля 2010 Иҡтисад\nБашҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов, БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев һәм Рәсәй төбәктәр үҫеше министры Виктор Басаргин Өфө районындағы тимер-бетон изделиелар һәм газосиликат блоктар етештереү комбинатына барҙы.\nӘлеге ваҡытта комбинатта икенсе сират – газосиликат блоктар етештереү цехы төҙөлә. Был Башҡортостанда ошондай продукция етештереүсе тәүге сәнәғәт производствоһы буласаҡ. Яңы предприятиеның баҙар перспективалары ярайһы уҡ ҙур. Башҡортостанда – Рәсәйҙең башҡа күп кенә төбәктәрендәге кеүек – аҙ ҡатлы төҙөлөш әүҙем үҫешә. Газосиликат блоктар индивидуаль йорттар өсөн бик яҡшы төҙөлөш материалы булып тора. Был аҙ ҡатлы төҙөлөш буйынса Бөтә Рәсәй кәңәшмәһендә ҡатнашҡан комбинат ҡунаҡтарының иғтибарын йәлеп итте лә инде.\n«Главбашстрой» төҙөлөш заказсыһы-компанияның баш инженеры Марат Шәйхетдинов хәбәр итеүенсә, майҙа яңы цех эш башларға тейеш. Хәҙер ҡорамалдарҙы монтажлау бара – уның етештереү ҡеүәте йылына 230 мең кубометр продукция тәшкил итәсәк.\nӘ комбинаттың беренсе сираты 2008 йылда сафҡа индерелгәйне. Был йылына 200 мең кубометр ҡеүәт менән тимер-бетон изделиелар етештереү цехы. Бында 30 кеше эшләй. Икенсе сират сафҡа индерелгәс, эш урындары һаны 200-гә тиклем артасаҡ.\nКомбинаттағы бөтә ҡорамалдар – сит илдеке: Германия, Бельгия, Даниянан.\nБөтә инвестициялар күләме 2,5 миллиард һум тәшкил итте.\nҠунаҡтар тимер-бетон плиталар һәм блоктар етештереү процесы менән танышты, төҙөлөп ятҡан цехты ҡараны. Төбәктәр үҫеше министрлығы башлығы әҙер продукция хаҡы һәм сеймал менән ҡыҙыҡһынды. Әйтергә кәрәк, был беҙҙең тимер-бетон изделиеларыбыҙҙың мөһим өҫтөнлөгө. Урындағы сеймал файҙаланыла. Тимәк, үҙҡиммәт тә күп конкуренттарҙыҡынан кәмерәк килеп сыға. Башҡортостан продукцияһы, хатта алып барыу хаҡы менән бергә, Мәскәүҙекенән арзаныраҡҡа төшә. Шуға күрә заказдарҙың өҙлөкһөҙ килеүе ғәжәп түгел.\nВиктор Басаргин, Башҡортостанда аҙ ҡатлы төҙөлөш өлкәһендә тулы производство сылбыры булдырылған: сеймалды республикала табалар, ошонда уҡ унан бөтә кәрәкле материалдар әҙерләйҙәр һәм сифатлы торлаҡ төҙөйҙәр, тип билдәләне. Һәм быға «Үҙ йортом» республика программаһы булышлыҡ итә.\nҒәлиә Нәбиева, Эльвира Латыпова автор: Ғәлиә Нәбиева, Эльвира Латыпова


Еңеүҙәрең алда булһын, һылыу! » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Еңеүҙәрең алда булһын, һылыу!\n14.02.2019 Еңеүҙәрең алда булһын, һылыу!\nСая ла, ғорур ҙа, шул уҡ ваҡытта тыйнаҡ, оялсан да... Башҡорт ҡыҙы! Сибәрлеге, һомғол буйы менән кемдәрҙе генә һоҡландырманы, кемдәрҙе генә ғашиҡ итмәне икән ул! Тарих төпкөлөнә күҙ һалһаҡ та беҙҙең ҡыҙҙарыбыҙҙы ғорурлыҡ хисе менән телгә алырлыҡ, бөгөн дә улар маҡтау һүҙҙәренә генә лайыҡ. Әлегә һүҙем – Ҡытайҙа үткәрелгән "Матурлыҡ илсеһе" халыҡ-ара матурлыҡ конкурсында ҡатнашыусы Әлфинә Кашапова хаҡында.\n2018 йылда ул "Һылыуҡай" республика гүзәллек бәйгеһендә еңеү яулап ҡыуанғайны. Бөгөн Өфө дәүләт авиация техник университетында уҡып йөрөгән ҡыҙ, уҡыуынан тыш, моделлек эше менән профессиональ рәүештә шөғөлләнә. Республика, ил, халыҡ-ара кимәлдә үткәрелгән мәҙәни сараларҙа ла ҡатнашып өлгөрә.\n"Линара Рауил ҡыҙы Таһирова етәкләп килгән "Bashkirian beauty" матурлыҡ студияһы иңдәремә ҡанат ҡуйҙы, ҙур еңеүҙәргә илтеүсе юлды ошо студияла таптым", – ти Әлфинә.\n"Матурлыҡ илсеһе" халыҡ-ара гүзәллек бәйгеһе 15-се тапҡыр Ҡытайҙың Маньчжурия ҡалаһында үткәрелә. Унда Рәсәйҙән, Ҡытайҙан, Монголиянан бөтәһе 60 ҡыҙ көс һынаша. Әлфинә башына эҫе самауыр ултыртҡан килеш башҡорт ҡыҙҙары бейеүен бейеп залды хайран итә. Жюри был сығышы өсөн уны "Топ талант" номинацияһында еңеүсе тип таба. Ә "Матурлыҡ илсеһе – 2018" титулына Монголия һылыуы лайыҡ була.\n"Был конкурс үҙемде икенсе яҡтан асырға ярҙам итте. Миңә ышанған, минең өсөн янып-көйгән атай-әсәйем, туғандарым, дуҫтарымдың ышанысын аҡланым, тип уйлайым. Һәр береһенә оло рәхмәтемде еткерәм. Мине конкурсҡа әҙерләп ебәргән "Bashķirian beauty" студияһына, матди яҡтан ярҙам күрһәткәне өсөн Әлшәй районы хакимиәте башлығы Мостафин Дамир Радик улына, конкурсҡа әҙерләнгән ваҡытта төрлө яҡлап ярҙам күрһәткән район мәҙәниәт йорто хеҙмәткәре Тәнзилә Ғәлимулла ҡыҙы Зариповаға сикһеҙ рәхмәтлемен", – тине Әлфинә.\nАфарин, һылыу! Һинең менән ғорурланабыҙ. Республикабыҙ исемен тағы ла данларһың, киләсәктә тағы ла бейегерәк үрҙәргә үрләрһең, тип ышанабыҙ!\nАвтор: Динә ТАҺИРОВА


Башҡортостан Еңеү көнөнә әҙерләнә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n22 января 2020 — 18:34 ГТРК «Башкортостан»\nБыйыл 9-сы майҙа башҡала урамдарынан 1800 хәрби һәм 90 берәмек техника үтергә әҙерләнә. Яугир һәйәкәлдәренә сәскәләр һалыу, Һуғыш тураһында спектакль һәм фильмдар ҡарау, концерт, флешмобтар, ветерандарға хөрмәт күрһәтеү акциялары ҡаралған. Быйыл республикала беренсе тапҡыр тынлы оркестрҙар марш-парады ойошторола. Хәйер, Еңеү көнөндә тәүгә үтәсәк саралар тағы ла бар. Быйыл Өфө беренсе тапҡыр хәрби парад ҡабул итәсәк.


Хәбәрҙәр: Төркиә ИДИЛ боевиктарына теракт ҡоһорон ҡайтарҙы.\nТөркиә ИДИЛ боевиктарына теракт ҡоһорон ҡайтарҙы.\nТөрөк артиллерияһы Сүриә һәм Ираҡтағы “Ислам дәүләте” төркөмө позицияларын 500 тапҡыр утҡа тотто- һөҙөмтәлә 200 боевик юҡ ителде, араларында регион башлыҡтары ла бар. Был турала Төркиә премьер-министры Әхмәт Дауыт улы белдерҙе. Ул шуны һыҙыҡ өҫтөнә алды: ҡоһор ҡайтарыу ҡоро ерҙә дауам итәсәк, “кәрәк булһа, авиация ла йәлеп ителәсәк.”\nТеррористарҙың Ирактың Башик регионындағы һәм Сүриәнең сик буйындағы нығытмалары утҡа тотолдо. ИДИЛ позицияларына артиллерия һөжүме 12 ғинуарҙа Стамбулдағы терактҡа ғәҙел яза рәүешендә яһалды, ГФР-ҙың 10 гражданы уның ҡорбаны булғайны.\nКесаҙна көн Стамбулдағы шартлау булған Солтан Әхмәт майҙанында ҡала халҡы һәм ҡунаҡтары теракт ҡорбандарын иҫкә алыу өсөн йыйылды, һәләк булғандарҙы бер минут тын тороп иҫкә алды. Фажиғә урынына кешеләр сәскәләр һалды.


Өфөнөң Черниковка биҫтәһендә йәшәүселәр идара итеүсе компания хеҙмәткәрҙәренең эшенә ҡәнәғәтһеҙлек белдерә\nТорлаҡ коммуналь хужалығы хеҙмәткәрҙәре Борисоглеб урамының 28-се йорт ҡыйығын ҡарҙан таҙартҡандан һуң, эш ҡоралдарын ихатала парковкаланған машиналарға ырғыта. Шаһиттар был осраҡты видеоға төшөрөп, социаль селтәргә ҡуйған. Орджоникидзе районына ҡараған торлаҡ-коммуналь хужалығында ҡар һәм боҙбармаҡтарҙан ҡотолоу барышында килеп тыуған был хәлгә нисек юл ҡуйылған?\nБаш инженер менән автомобиленең алғы тәҙрәһе ватылған водитель бәхәсендә һәр кем дөрөҫлөк минең яҡта тигән фекерҙә. Автомобиль хужаһы иртәнсаҡ машинаһының сигнализацияһы ҡабыныуына тәҙрәнән тышҡа ҡарай һәм автомобиленең алғы тәҙрәһе ватылыуын күрә. Егет дәғүәһе менән торлаҡ-коммуналь хужалығы еткәсеһенә мөрәжәғәт итә. Унда ғәйептәрен аңлайҙар һәм уға машинаһын ремонтлаған өсөн аҡсалата ярҙам бүленәсәк тип вәғәҙәләйҙәр. Өлгөр егет бөгөн ете меңгә автомобилендә тәҙрә яңыртҡан.\nИгорь Зайцев, автомобиль хужаһы: «Мин ихата алдын һәм йорт түбәһен ҡарҙан таҙартасаҡтары хаҡында алдан иҫкәртелмәнем. Алдан белгән булһам машинаны хәүефле ерҙән күсергән булыр инем».\nОрджоникидзе районы торлаҡ-коммуналь хужалығы баш инженеры ихатаның ҡарҙан таҙартыласағы тураһында бер тәүлек алдан иҫкәртеү яһалды тип белдерә. Бында хатта машиналарҙы парковкалауҙы тыйған махсус билдә лә ҡуйылған.\nЙорт һәм ихата алдын ҡарҙан һәм боҙбармаҡтарҙан таҙартыр алдынан унда йәшәүселәрҙе бер тәүлек алдан торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәр бер тәүлек алда иғлан аша иҫкәртә. Икенсе талап еңел автомобильдәр йорттарҙан ун-ун биш метр йыраҡлыҡта ҡалдырылырға тейеш.\nЙорттоң ҡыйығын таҙартыусы торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәр йәйәүлеләргә махсус билдә ҡуйған. Ҡыҙыл флаг тотоп хәүеф хаҡында иҫкәртеп тороусы ҡатынды ишетмәй махсус һуҙылған таҫма аша алға үтергә теләүселәр ҙә табылды. Йорт-алдына сығыусы халыҡ ишек түбәһе башында ҡалын булып ҡатҡан боҙ ҡатламы башыбыҙға ишелеп төшмәһә ине тип борсола.\nҠала хакимиәтендә Өфө урамдарының яртыһынан күберәген, айырыуса ҡыйыҡтарҙы ҡарҙан таҙартып бөтөү мөмкин түгел тигән фекерҙәләр. Халыҡ торлаҡ-коммуналь хужалығы хеҙмәткәрҙәренең машиналарҙы алырға кәрәклек хаҡында үтенесен күпселек осраҡта инҡар итә. Һөҙөмтәлә автомашиналары сыйылған күп кенә автомобиль хужалары ғәҙеллек талап итеп судҡа мөрәжәғәт итә. Әлеге ваҡытта идарасы компанияларҙа ни бары ун һигеҙ дана бәләкәй техника бүленгән. Киләсәктә улар һаны арттылыласаҡ.\nШәхси йорттар биләмәләрендә лә хәлдәр шатланырлыҡ түгел. Тракторсыларҙың сит ил машиналарының тәгәрмәстәренә тибеүе бер ниндәй ҙә һөҙөмтә бирмәй. Тар боролоштарҙан ҡар таҙартыу эшендә ювелир теүәллеге лә кәрәк бөгөн.


Четыре комочка: живущие на крыше уфимской высотки сапсаны снова стали родителями\nОблачный день без осадков пообещали синоптики Башкирии 15 мая\nПокупатель попал под колеса сдающего назад авто на торговом рынке в Башкирии\n«Пора бить тревогу»: озеро Солдатское в Уфе может исчезнуть\n235 из 4763\nБөгөн Бөтә донъя ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау көнө\nБөгөн Бөтә донъя ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау көнө. Ул хәүефһеҙлеккә, һайлау мөмкинлегенә, һатып алынған әйберҙе алмаштырыуға һәм үҙ мәнфәғәтеңде яҡлауға хоҡуҡты билдәләй. Ошо уңайҙан бөгөн Рәсәй ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығында халыҡты...\nБыйыл республикала 200 саҡырымдан ашыу юл төҙөкләндереләсәк\nБыйыл республикала 200 саҡырымдан ашыу юл төҙөкләндереләсәк. Башҡортостандың Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитетынан хәбәр итеүҙәренсә, быйыл Күгәрсен районында Иҫке Собханғол-Мораҡ автомобиль юлын һәм Ҡариҙел ауылын урап үтә торған юл участкаһында Таҙтүбәгә тиклем 61 километр...\nСүриәлә поездар хәрәкәте тергеҙелгән. Платформалар емерек булһа ла, һуңғы биш йылда тәүге тапҡыр Джабрин станцияһынан Алеппоға тәүге поезд ҡуҙғалған. ОПЕК хисабынан һуң нефткә хаҡтар төшә башлаған. Брент маркалы нефть 2 процентҡа арзанайған. Нефть картеле быйыл нефткә һорау тәүлегенә 1 миллион...\nТравмотология пункттарына мөрәжәғәт итеүселәр ике тапҡырға артҡан. Кешеләр тайып ҡолап аяҡ-ҡулдарын имгәтә йә бөтөнләй һындыра. Ҡасан Өфө урамдарына ҡом һиберҙәр һәм йәйәүлеләргә уңайлыҡтар булдырылыр. Рөстәм Дәүләтбаев көн һайын махсус мәктәпкә инвалид балаһын уҡырға алып бара. Юлда тайғаҡ...\nАлдағы көндәрҙә Башҡортостанда ҡар яуыуы һәм боҙлауыҡ булыуы көтөлә. Был турала Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостандағы баш идаралығы хәбәр итте.Бөгөн республикала айырым райондарҙа 20 градусҡаса һыуытты. Синоптиктар ҡар яуасаҡ, тип тә иҫкәртә. Бер йылытып, бер һыуытыу сәбәпле...\nБыйыл Өфө янында Ағиҙел йылғаһының кимәле 8 метрға етеүе ихтимал. Йәғни, бик күп йорттар һәм объекттар һыу аҫтында ҡаласаҡ. Ҡарҙа һыу запасы ла күп йыллыҡ күрһәткестәрҙән юғары. Әгәр ҡапыл йылытһа 3 мең кеше йәшәгән 900 йортто һыу баҫасаҡ. Шуға ла Өфө ҡала хакимиәтенең социаль-гуманитар...\nБашҡортостанда Ғәҙәттән тыш хәлдәр идаралығы һауа температураһының -20 градусҡа хәтлем түбәнәйеүе һәм юлдарҙа боҙлауыҡ булыуы хаҡында иҫкәртә. Бөгөн көндөң аяҙлы-болотло булыуы көтөлә, төньяҡ райондарҙа бер аҙ ҡар яуасаҡ. Һауа температураһы төндә урыны менән 20 градусҡаса һыуыта....\n8 апрелдән Башҡортостанда экологик өмәләр башлана. Республика Хөкүмәте дәүләт власы органдарына, муниципалитеттарға, төрлө милек формалары ойошмаларына, профсоюз комитеттарына һәм йәмәғәт берләшмәләренә беркетелгән биләмәләрҙә экологик өмәләр уҙғарырға ҡушты. Экологик өмәләр 13 майға...\nГаз яғыулығымы әллә бензинмы?\nРәсәйҙә автомобилдәрҙе тәбиғи яғыулыҡҡа күсереү юлдары барлана. Был программа экологтар ҙа ғына түгел, ә төбәк етәкселегенең дә айырым иғтибарында. Нимә отошло, газ яғыулығы мы, әллә бензин – соляркамы? Роберт Хөсәйеновтың такси машинаһы газ ҡоролмаһына йыл самаһы элек күсерелгән. Водитель үҙ...\nАнкара менән Амстердам араһындағы вәзғиәт яңы кимәлгә сыҡты. Төркиә Голландияның әле ялда булған илсеһенә илгә инеүҙе тыйҙы. Рәсми Амстердам Төркиә вәкилдәренә ватандаштары араһында һайлау алды агитацияһы үткәреүҙе тыйғас Анкара бына ошондай аҙымға барырға мәжбүр. Белоруссияла ҡаршылыҡ акциялары...\nҠиммәтле справкаларға түләнгән аҡсаны ҡайтарып буламы?\nБашҡортостанда меңәрләгән кеше дәүләт программаһында ҡатнашырға теләп аҡсаһын юғалтҡан. Февраль айында хөкүмәт күрһәтмәһенә ярашлы, Рәсәйҙә торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға йүнәлтелгән Федераль программа 31 майға тиклем оҙайтылғайны. Уны юллау өсөн халыҡ кәрәкле документтар тупларға ашыҡты, әммә 7 март...\nНуриман районында ер ишелгән\nНуриман районында ер ишелгән. Йәрәхәтләнеүселәр һәм һәләк булыусылар тураһында хәбәр ителмәй. Нуриман районынан репортажды яңылыҡтарҙың киске сығарылышында ҡарағыҙ. Башҡортостанда ер ишелеү тәүгә генә теркәлмәй. Былтыр көҙ Өфөлә машина ер аҫтына киткәйне. Күп тә үтмәй беренсе май урамында ла ер...\nБашҡортостан атлетының яңы уңыштары\nБашҡортостан атлетының яңы уңыштары. Бөрө спортсыһы Данил Лысенко хәҙер Европа һәм донъя ареналарын яуларға ниәтләй. Рәсәй спорты өмөтө тураһында хәбәрсебеҙ Иҙел Алсынов репортажы. Данил Лысенконы “Бөрө сиңерткәһе” тип йөрөтәләр. Йәш спортсыға тағылған был ҡушаматты бөтә гәзит-...\nИлдәге халыҡтың байтаҡ өлөшө традицион булмаған медицинаны һайлай. Социологтар тикшереүҙәренә ҡарағанда, шул уҡ ваҡытта ғәҙәти медицинаға өҫтөнлөк биреүселәр ҙә арта. Дауаланыуҙың ниндәй ысулын һайларға? Ошо турала хәбәрсебеҙ Гүзәл Ишкинина. Ришат Хәбиров һаулығын нығытыу өсөн халыҡ...\nБатуми ҡалаһында тәртипһеҙлектәрҙә ҡатнашҡан 40 кеше ҡулға алынған. Аджарияла йөҙләгән кеше ҡаланың полиция идаралығы янында юлды ҡаплап хоҡуҡ һаҡлаусыларға буйһонмаған 6 кешене азат итеүҙе талап иткән. Митингта ҡатнашыусылар раҫлауынса, ҡулға алыныусыларҙың береһе бик ҡаты туҡталмаған...


21 Июнь 2018, 19:53\nБелем усағыбыҙ данлыҡлы яҡташыбыҙ, Советтар Союзы Геройы Фёдор Белов исемендәге урамда урынлашҡан.\nБелем усағыбыҙ данлыҡлы яҡташыбыҙ, Советтар Союзы Геройы Фёдор Белов исемендәге урамда урынлашҡан. Ошо юғары исемгә лайыҡ булған берҙән-бер яҡташыбыҙ хаҡында мөмкин тиклем күберәк белгебеҙ килә. Фёдор Ивановичтың тыуған көнө алдынан, 2005 йылдың февраль айында, мәктәбебеҙҙә Дан музейы асыла. Уҡытыусылар, уҡыусылар бының өсөн күп көс һала. Геройҙың биографияһын, фронт документтарын ентекле өйрәнәләр. Уның туғандары, яуҙаштары менән осрашыуҙар, тормош иптәше һәм Түбәнге Новгородта йәшәгән оло улы Александр Фёдорович менән хатлашыуҙар яҡшы һөҙөмтәләр биреп, апаруҡ мәғлүмәттәр, музей экспонаттары йыйыла. Информатика уҡытыусыһы Рәмилә Ишбирҙина һәм бер төркөм уҡыусылар Фёдор Беловтың һуғышҡа тиклем йәшәгән Түбә ҡасабаһына экскурсияға барҙы. Геройҙың апаһы Екатерина Ивановна менән осрашып, ҡустыһы тураһында иҫтәлектәр, видеояҙмалар алалар. Уҡыусылар ул уҡыған мәктәптә була. Ауылдаштары геройҙың бала сағы, нисек уҡыуы, иптәштәре тураһында һөйләй.\n2016 йылда Республика көнө алдынан беҙҙең 12-се мәктәптә Фёдор Белов исемендәге яңыртылған Дан музейы асылды. Бының өсөн директор Виктор Николаевич Шингаров менән балаларға инглиз теленән белем биргән, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы, «Фронтташ әхирәттәр» клубының етәксеһе Наталья Васильевна Кодаковаларға рәхмәт инде.\nӘлеге көндә музейҙа 373 экспонат һаҡлана. Төп экспозицияһында Фёдор Беловтың тормош һәм һуғыш йылдары сағыла. Миҙалдары, значоктары, фронттан яҙған хаттары, һуғыш иҫтәлектәре, фотоһүрәттәре, яугирҙың шәхси әйберҙәре, шулай уҡ апаһынан яҙып алған интервьюның төп нөсхәһе бар.\nКиләһе өлөш «Фронтташ әхирәттәр» клубының тарихы һәм эшмәкәрлегенә арналған. Унда һуғышта ҡатнашҡан ҡыҙҙарҙың хәтирәләре, фотоһүрәттәре, хаттары, герой-ҡала Волгоградта бүләк ителгән китаптар урын алған. Мамай ҡурғанынан алып ҡайтҡан ер – иң ҡиммәтле экспонат.\nУҡыусылар тарафынан һуғышта ҡатнашҡан яҡташтарыбыҙ тураһында әҙерләнгән альбомдар, мәктәбебеҙ урынлашҡан биҫтәлә йәшәгән ветерандар тураһындағы мәғлүмәттәр, уларҙың фотоһүрәттәре лә һаҡлана бында. Шулай уҡ Советтар Союзы Геройҙары – Александр Матросов-Шакирйән Мөхәмәтйәнов, Миңлеғәле Ғөбәйҙуллин, Таһир Күсимов, Ғәли Бирҙин, ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы Муса Гәрәев тураһында ла материалдар табырға була.\n112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының ойошторолоуына һәм ул үткән һуғыш юлына арналған экспозиция айырым урын алып тора. Был өлөшкә Шайморатов генерал һәм беҙҙең яҡташтарыбыҙ – дивизия ветерандарының күрһәткән батырлыҡтары тураһында материалдар ҡуйылған.\nМузейға килеүселәр һуғыш ҡоралдары макеттарын да ҡыҙыҡһынып ҡарай. Улар араһында билдәле «Катюша», Т-34 һәм немец танкыһы «Пантера» бар. Был экспонаттар тарих менән мауығыусы урындағы рәссам тарафынан эшләнеп, мәктәп музейына бүләк ителгән. Ошонда уҡ «Етенсе күк» авиамодель түңәрәгендә шөғөлләнгән уҡыусылар яһаған самолёт һындарын күрергә була.\nҺәр уҡыу йылы, йола булараҡ, I синыф уҡыусыларының Дан музейына экскурсияһынан башлана. Быйыл да шулай булды. Бәләкәстәр һалдат каскаһы, фляшка, снаряд гильзалары, миҙалдар менән бик ҡыҙыҡһынды.\nМузейыбыҙҙа, экскурсияларҙан тыш, Бөйөк Ватан һуғышына, уның геройҙарына арналған синыф сәғәттәре, «Батырлыҡ дәрестәре», һуғыш ветерандары, локаль һуғышта һәм хәрби хәрәкәттә ҡатнашыусылар, армия сафына алыныусылар менән осрашыуҙар үтә. Ҡала мәктәптәренән уҡыусылар, студенттар, балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәре һәм башҡа ҡунаҡтар килә.\nҺәр халыҡ үҙ тарихын үҙе яҙа. Беҙ шундай музейыбыҙ булыуына ғорурланабыҙ.\nГүзәл ШАҺМОРАТОВА, мәктәп музейы етәксеһе.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ӘРТИСЛӘНЕРГӘ ЯРАТЫУЫН БЕР ҘӘ ТЫЙЫП ҠУЙМАНЫҠ - 2021 - Мәҡәләләр\nБаланан шәхес тәрбиәләүҙә ата-әсәнең роле ҙур. Ояһында ни, осҡанында шул, ти бит халыҡ әйтеме лә. Һәм борондан да баланың ат-затын белеү өсөн "Кем балаһы?" тигән һорау биргәндәр. Был һүҙҙәр һорау булып та, хуплау булып та, әсенеп әйтеүгә лә әйләнә ала. Бөгөнгө йәмғиәт бына ошо хәҡиҡәтте яҡшыраҡ төшөнә, аңлай барған кеүек. Беҙҙең быуында, мәҫәлән, ғаиләлә балаларға икенсе төрлөрәк ҡараш булһа, хәҙерге йәш ғаиләләрҙә киләсәк быуынды тәрбиәләүгә ҙур иғтибар бүленә.\n"Кем балаһы?" тигән һорауҙы, моғайын, башҡорт киноһы йондоҙсоғо, "Һеңлекәш" фильмында төп ролде башҡарыусы Арыҫлан Ҡырымсуринға ҡарата ла бирәләрҙер. Һәм бына, беҙ уның кем балаһы булыуын асыҡлау өсөн атаһы Вәғиз ҠЫРЫМСУРИН менән һөйләштек.\nВәғиз , шундай шәп малай үҫтереүсе ата-әсә, йәғни үҙегеҙ хаҡында мәғлүмәт бирһәгеҙ ине?\n- Мин Мәләүез районынан, ҡатыным Мәләүез ҡалаһынан. Үҙем Республика халыҡ ижады үҙәгендә администратор, ҡатыным әлегә декрет отпускыһында. Ғаиләбеҙҙә ике бала, Арыҫлан өлкәне. Ҡыҫҡаһы, беҙ ғәҙәти ябай ғаилә. Балаларҙы ла бер ниндәй айырым методика буйынса тәрбиәләмәйбеҙ, борон-борондан килгән бер алым - яратыу. Башҡорт халҡында бит баланы яратыу, балаға аяулы булыу тигән яҙылмаған ҡанун бар. Рус сәйәхәтселәре яҙмаларында ла "Башҡорт ғаиләләрендә балаларҙы иркәләп-һөйөп үҫтерәләр, уларҙы һуҡмайҙар, хәлдәренән килмәҫтәй эш ҡушмайҙар, аяйҙар, тәрбиәләйҙәр", тигән юлдар бар. Ошо хәҡиҡәткә тура килә беҙҙең бөгөнгө йәшәйешебеҙ ҙә.\nАрыҫландың әртис булып китеүе нимәнән башланды?\n- Дүрт йәшендә әсәһе уның менән "Тамыр"ға барып, һынау тотоп ҡарағайны. Һынауҙы уңышлы үтеп, "Сәңгелдәк"те алып барҙы. Берҙән-бер көндө әлеге "Һеңлекәш" фильмына биш йәштән һигеҙгә тиклемге малайҙар эҙләйҙәр, тигән иғлан күреп ҡалғандар ҙа, бәхетте һынап ҡарайыҡ әле тип, видеороликтар ебәрҙек. Ләм-мим, тауыш-тын булманы. Инде онотоп бара инек, өс ай тирәһенәндер, шылтыратып, икенсе турға саҡырҙылар. Быныһында балаларҙы төрлө яҡлап ҡуйылған камералар аҫтында һөйләштереп ҡаранылар. Унан өсөнсө турға режиссер Александр Галибин килде, Марта ла бар ине. Фильмдағы "ата-әсәһе" һәм башҡа геройҙар менән таныштырып, аралаштырып ҡарап, уйнатып ҡаранылар... Беҙҙең Арыҫланды ниндәй сифаттарына ҡарап был ролгә һайлағандарын аныҡ ҡына әйтмәнеләр. Ә, асылда, үҙем күҙәтеп йөрөп, Арыҫланды тиктормаҫлығы, тиҙ генә аңлап, отоп алыуы, ихласлығы өсөн һайлағандарҙыр, тип уйлайым.\nБала ошо эштең мөһимлеген, етдилеген һәм яуаплылығын аңларлыҡ инеме?\n- Юҡ, аңларлыҡ түгел ине әле. Ул түгел беҙ үҙебеҙ, ололар, ниндәй ҙур һәм шанлы проектҡа килеп ҡапҡаныбыҙҙы төшөнөп етмәнек ҡапылда. Режиссер баланың биш йәшлек кенә булыуынан да хәүефләнде, арымаҫмы, ҡурҡып ҡалмаҫмы, көйһөҙләнеп китмәҫме, тигән һорауҙар бирҙе. Ә беҙ Арыҫландың ниндәй талымһыҙ энергияға эйә икәнен үҙебеҙ генә беләбеҙ.\nБаланың ике телдә лә яҡшы һөйләшеүе кәрәк ине. Ә беҙҙең өйҙә аралашыу башҡортса, русса иһә ул тиҫтерҙәре менән дә, баҡсала ла телен шымартты. "Тамыр"ҙа шөғөлләнеп, тасуири һөйләүҙе һеңдерҙе, камераларға өйрәнде. Фильмдың продюсеры Тимербулат Кәримов улыбыҙҙың "тап ауыл малайы" булыуын да, хатта уның үҙенең бала сағына оҡшауын да телгә алған.\nАрыҫлан бөгөн дә әле ниндәй масштаблы эш башҡарып сығыуын баһалай алмай. Ул быларҙың барыһын да уйынлы-ысынлы бер мәшәҡәттәр итеп кенә ҡабул итте. Йондоҙ сире лә юҡ унда. Иптәштәре араһында ла айырылмай. Сөнки балалар донъяһында ундай айырымланыу, мин-минлек төшөнсәләре булмай, ундай йәмһеҙ ғәҙәттәрҙе уларға ололар ғына һеңдерә ала.\nАрыҫландан өйҙә нимәләр талап ителә? Бигерәк тә бөгөн, билдәле малай булып киткәс, уға һеҙҙең тарафтан иғтибар арттымы?\n- Туған телде яҡшы итеп үҙләштереүҙе талап итәбеҙ. Төрлө ғаилә йолаларында, ғөрөф-ғәҙәттәрендә ҡатнаштырабыҙ. Олатай-өләсәйҙән башлап, бер нисә быуынды белергә тейешлеген йыш ҡабатлайбыҙ. Ата-бабаларының һуғыштарҙа ҡатнашыуын, ниндәй юлдар үтеүен батырлыҡ билдәһе итеп күрһәтәбеҙ. Бына ошондай милли үҙенсәлектәрҙе белгәндә генә һин башҡа халыҡтарға, тамашасыларға ҡыҙыҡлы шәхес буласаҡһың, тип аңлатабыҙ.\nУл ғаиләлә өлкән бала тип әйттек бит инде, ундай хәлдә, һеҙ беләһегеҙ, кесе туғандарҙы ҡарау, нимәләргәлер өйрәтеү һәм башҡалар оло бала иңдәренә төшә. Арыҫлан да һеңлеһенә ағай икәнен бер минутҡа ла онотмай.\nБаланың бөтөн мөмкинлектәрен дә үҫтереү, өҫкә сығарыу өсөн ата-әсә көс һалырға тейешме? Элекке тәрбиә менән бөгөнгө тәрбиә айырыламы?\n- Балалар бөгөн беҙҙең кеүек ағас ҡылыс менән алышып, ағас трактор яһап уйнамай. Уларҙың уйындары ла бер башҡатҡыс кеүек. Смартфондар, гаджеттар, компьютер быуыны улар. Һәм был балаларҙың ҡыҙыҡһыныуҙары ла үҙенсәлекле булырға мөмкин. Арыҫланды беҙ, мәҫәлән, төрлө йәш йырсыларҙың йырҙарын отоп алып, үҙе йырлап, үҙе бейеп тороуына һәм бер урында саҡ ҡына ла тыныс ултыра алмағанына ҡарап, "Тамыр"ға алып барғайныҡ. Артисланырға яратыуын тыйып ҡына ҡуйыу дөрөҫ булмаҫ ине. Бына шул "Тамыр"ға барып, "эшләп" алды ла китте инде.\nБалаға иғтибар бирергә кәрәк. Ул үҫер ҙә унан үҙ юлын һайлар әле, тип кенә яйына ҡуйыу дөрөҫ түгел. Әлбиттә, уны шөғөллө итәм тип, көсләп, илатып, маҙаһыҙлап ташлау ҙа ярамай, әммә һәләтен, мөмкинлектәрен аңғарып, йүнәлеш биреү, ҡыҙыҡһындырып әйҙүкләү мөһим.\nАрыҫланды йыш ҡына ауылдарҙа "Был беҙҙең башҡорт малайымы ни?" тип һорайҙар. Йәнәһе, ул шундай кинола төшөп йөрөгәс, ҡайҙандыр Мәскәүҙән килгән йә билдәле актерҙарҙың балаһы. Йәнәһе, ролде шундай танышлыҡ арҡаһында алған. Йәнәһе, бындай бәхет бары тик һайланма кешеләргә генә асыла. Бына шундай комплекстар менән, ниндәйҙер сикләүҙәр ҡуйып йәшәй беҙҙекеләр. Асылда, бары ниәт кенә кәрәк. Ниәт итеп нимәлер эшләргә, ҡыбырларға, тәүәккәлләргә! Унан аҙым артынан аҙым яһалып, мотлаҡ бер һөҙөмтә күренә. Ҡурҡмаҫҡа, оялмаҫҡа, кәмһенмәҫкә, ә өйрәнергә, ынтылырға, тырышырға!\nАрыҫлан актер буласаҡмы?\n- Әлеге мәлдә ул актер булырға хыяллана, шул өлкәлә белем туплай. Әммә актер булыуҙы беҙ уға маҡсат итеп ҡуймайбыҙ. Кем белә, бәлки был уның берҙән-бер роле булып ҡалыр, бәлки, тағы ла сағыуыраҡтары булыр әле. Актер булыуҙан алда ул яҡшы кеше булырға тейеш. Беҙ уны кеше итеп үҫтерергә теләйбеҙ. Белемле, уҡымышлы, төрлө яҡтан үҫешкән, үҙ милләтенә тоғролоҡ һаҡлай белгән, яҡындары өсөн яуаплылыҡ тойған, ҡулында шөғөлө булған, сәләмәт тормош алып барған, йәғни, бөгөнгө заманда үҙ урынын табып йәшәй алырҙай һәм был тормошта бәхет яуларҙай ысын кеше иткебеҙ килә.\nӘле ул "Айназ" тигән ҡыҫҡа метражлы фильмда төштө. Бик фәһемле, шундай психологик-тәрбиәүи әҫәр. Атай менән бала мөнәсәбәте илатырлыҡ, уйландырырлыҡ итеп бөтөн нескәлектәрендә бирелә. Бына ошондай сюжеттар, шул геройҙарҙың эске донъяһын асҡандағы кисерештәр, режиссерҙарҙың һөнәри мәктәбе, төрлө кешеләр менән аралашыу һәм башҡалар ҙа баланың рухи үҫешенә йоғонто яһамай ҡалмаясаҡ, әлбиттә. Был үҙе бер тәрбиә мәктәбе.\nАрыҫлан фильмдағы "һеңлекәше" Марта Тимофеева менән бәйләнеш тотамы?\n- Мартаның да ата-әсәһе билдәле актерҙар йәки режиссерҙар түгел. Әсәһе балерина булған еренән эшен ташлап, ҡыҙының карьераһына бар ваҡытын бағышлаған. Атаһы хәрби оркестрҙа музыкант. Ул да беренсе тапҡырға дөйөм кастинг үтеп килә был кино сәнғәтенә. Әле ун бер йәшендә ул төрлө ролдәрҙә ҡырҡ ике картинала уйнаған. Сентябрҙән алып Голливудта киноға төшөп ята ул бала. Эйе, балалар дуҫлаша, ҡыҙыҡай Америкала булғанда ла ватцаптан видеобәйләнешкә инде, аралашып торалар. Мәскәүгә барғанда ла отелгә әйберҙәрҙе генә ҡалдырабыҙ ҙа, Марталарҙың фатирына төшәбеҙ. Өфөгә килгәндә улар беҙҙә туҡтай. Арыҫлан да Мартанан өлгө ала, инглиз телен өйрәнә, ҡыҙыҡайҙың төрлө яҡлап үҫешеүен һәм уңыштарға өлгәшеүен күреп тора. Донъя кимәленә сығыу өсөн сит телдәрҙе белеүҙең мөһим икәнен аңланы инде.\n"Һеңлекәш" фильмында Башҡортостан, башҡорт донъяһы матур күрһәтелде, шулай бит?\n- Эйе. Бәләкәс балалар мөхитендә лә миллилек, шул миллилеккә хас оригиналлек ярылып ятты бит. Бөтөн мәғәнәүи төшөнсәләр ҙә балалар ҡылығы, балалар телмәре аша асылды. Хатта ололар йәшәйеше, һуғыш, ил кисерештәре лә тап башҡорт балалары тормошо аша һүрәтләнде. Унан һуң, Башҡортостан тәбиғәте бөтөн күркәмлегендә бирелде. Ҡараған һайын шуға һоҡланам һәм ғорурлыҡ кисерәм. Был фильм ысын мәғәнәһендә беҙҙең сәнғәт әҫәре, беҙҙең донъя булды. Киләсәктә ошо беҙ тәрбиәләгән балалар тыуған еребеҙҙең, милләтебеҙҙең данын тик яҡшы яҡтан ғына күтәреү өҫтөндә эшләр, тигән ышаныс бар. Беҙ уларҙы шуның өсөн үҫтерәбеҙ бит.\nБына шундай төплө, фекерле, милли рухлы атай улы икән Арыҫлан Ҡырымсурин. Бындай ғаиләлә тәрбиәләнгән бала, һис шикһеҙ, яҡшы әҙәм буласаҡ. Ә уның актермы, уҡытыусымы, табипмы булыуы - икенсе мәсьәлә...\nЯҙылған: 26.02.21 | Ҡаралған: 507


Яңы уҡыу йылына – яңы бурыстар\nУның эшендә Башҡортостан Республикаһының мәғариф министры урынбаҫары Ф.Х.Миназов, БДУ-ның Стәрлетамаҡ филиалы директорының ғилми эш һәм инновациялар буйынса урынбаҫары, физика-математика фәндәре докторы, профессор В.Н.Кризский, район хакимиәте башлығы Р.З.Бохаров, район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Р.Й.Салауатов, мәғариф бүлеге начальнигы З.Р.Әхтәмова, мәктәп директорҙары, уҡытыусылар, балалар баҡсалары мөдирҙәре, тәрбиәселәр, ауыл биләмәһе башлыҡтары ҡатнашты.\nБыл көндө сараға 25 белем биреү учреждениеһынан 400 мөғәллим йыйылды. Фойела сарала ҡатнашыусыларҙы мәктәптәр һәм балалар баҡсалары, мәктәпкәсә төркөмдәрҙең бай йөкмәткеле методик күргәҙмәләре ҡаршы алды. Быйыл уларҙы Ҡауарҙы, Йөҙимән, Аҡкүл, Яңғыҙҡайын, Имәндәш, Курорт, Красноусолдағы 2-се мәктәп, Красноусол башҡорт гимназия-интернаты һәм Йөҙимән, Курорт, Мораҡ мәктәптәренең мәктәпкәсә төркөмдәре, район үҙәгенең “Әкиәт”, “Тирәккәй” балалар баҡсалары әҙерләгән. Күргәҙмәләр буйынса мәктәптәр араһында 1-се урынға Аҡкүл мәктәбе лайыҡ булһа, 2-се урынды – Красноусол башҡорт гимназия-интернаты, 3-сөнө – Яңғыҙҡайын урта мәктәбе коллективы алды. Йөҙимән, Курорт мәктәптәре дәртләндереү приздары менән бүләкләнде. Мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларынан 1-се урын “Тирәккәй” балалар баҡсаһына, 2-се – “Әкиәт”, 3-сө урын Мораҡ мәктәбенең мәктәпкәсә төркөмөнә, дәртләндереү призы Курорт мәктәбенең мәктәпкәсә төркөмөнә бирелде.\nКәңәшмәне Руслан Салауатов асып, барыһын да яңы уҡыу йылы менән тәбрикләне, конференция эшендә уңыштар теләне һәм тәүге һүҙҙе район хакимиәте башлығы Рәмил Бохаровҡа тапшырҙы. (Уның сығышы айырым бирелә). Район мәғариф бүлеге етәксеһе Зөһрә Рауил ҡыҙы Әхтәмова үҙ сығышында ра-йон белем биреү учреждениеларының эшмәкәрлегенә ентекле анализ яһаны (доклад гәзиттең киләһе һанында бирелә), уңыштар һәм проблемаларҙы барланы. Артабан мәғариф министры урынбаҫары Филүс Миназов сығыш яһап, республикала фән һәм мәғариф өлкәһендәге хәл-торош, яңылыҡтар менән таныштырҙы. Республика август кәңәшмәһендә республика Башлығы Рөстәм Хәмитов ҡуйған бурыстарға – заманса хәүефһеҙ белем биреү мөхите булдырыу, яңы технологияларҙы ҡулланыу, балаларҙың һәләтен иртә йәштән үҫтереү өсөн шарттар булдырыу, инклюзив һәм һөнәри белем биреүҙе камиллаштырыуға туҡталып үтте.\nУҡытыусылар алдында физика-математика фәндәре докторы, профессор В.Н.Кризский сығыш яһап, юғары уҡыу йорто һәм мәктәптәр араһындағы хеҙмәттәшлекте нығытырға кәрәклеген билдәләне, район мәктәптәренә методик ярҙам күрһәтергә һәр саҡ әҙер булыуҙарын белдерҙе. Унан һуң һүҙ алған Красноусолдағы 3-сө мәктәп директоры А.С. Рудкевич “Белем биреү учреждениеһында хәүефһеҙ белем биреү мөхите булдырыу” тигән доклад менән сығыш яһаны. Мәктәптә был йүнәлештә алып барылған эш тәжрибәһе менән уртаҡлашты. 2-се мәктәптең информатика уҡытыусыһы С.Н.Максимова “Заманса Интернеттың үҙенсәлектәре һәм балалар психологияһына тәьҫире”, ошо уҡ мәктәптең психологы О.В.Феоктистова “Заманса инклюзив белем биреү”, “Әкиәт” балалар баҡсаһы логопеды Ә.С.Ефремова “Коррекцион белем биреүҙең йөкмәткеһе” темаларын яҡтыртты.\nКонференция һуңында уҙған уҡыу йылы, йомғаҡлау аттестацияһы һөҙөмтәләре буйынса алдынғы уҡытыусыларға аҡсалата премиялар, мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары хеҙмәткәрҙәренә, уҡытыусыларға, тәрбиәселәргә район хакимиәтенең, район Советының һәм мәғариф бүлегенең Маҡтау грамоталары, сәскә гөлләмәләре бирелде. Шулай уҡ алдан иғлан ителгән мәктәп яны участкалары араһында үткәрелгән конкурсҡа ла йомғаҡ яһалды. Бында 1-се урын - Ҡауарҙы, 2-се – Ҡормантау филиалы, 3-сө – Юлыҡ мәктәптәренә бирелде. Яңғыҙҡайын һәм Аҡкүл мәктәптәре дәртләндереү приздарына лайыҡ булды. Еңеүселәрҙең барыһына ла ҡиммәтле бүләктәр тапшырылды.\nОшондай күтәренке кәйефтә мөғәллимдәрҙең мәғарифтың үҫеше тураһында етди фекер алышыуға, бар проблемаларҙы уртаға һалып һөйләшеүгә, тәжрибә уртаҡлашыуға, яңы уҡыу йылына бурыстар билдәләүгә ҡоролған сираттағы кәңәшмәһе тамамланды.


Өхөд янындағы алыш | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Пәйғәмбәрҙәр тарихынан > Өхөд янындағы алыш\n« Ухуд (Өхөд) һуғышы\nКәмселектәрҙе (ғәйепте) йәшереү »\nПәйғәмбәр ﷺ, үҙенең меңәрләгән сәхәбәһе менән яуға сыға. Мәҙинә менән Өхөд араһында булған саҡта Ғабдуллаһ ибн Өбәйй: «Уларҙы тыңланың, мине тыңламаның», тип өс йөҙләгән кеше менән ғәскәрҙе ташлап китә.\nАллаһ Рәсүле ﷺ Өхөд тарлауығына барып еткәнсе алға бара. Был тау Мәҙинәнән яҡынса өс саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан була. Өхөд тауын артта ҡалдырып, ғәскәрен теҙә лә: «Берегеҙ ҙә, бойороҡ булмайынса тороп, алышты башламаясаҡ!» — тин һуғышсыларына әмер бирә Аллаһ Рәсүле ﷺ.\nПәйғәмбәр ﷺ үҙенең ете йөҙ һуғышсыһы менән алышҡа әҙерләнә. Илле кешенән торған уҡсыларҙың башлығы итеп Ғабдуллаһ ибн Джүбәйерҙе ҡуя ла: «Һыбайлы ғәскәрҙе беҙҙән уҡтарығыҙ менән ҡыуығыҙ. Улар беҙҙең яҡҡа инмәҫлек булһын», — тип бойора, һәм уларға, хатта ғәскәрҙе ҡош-ҡорт суҡығанын күргән хәлдә лә, урындарын ҡалдырмаҫҡа бойора. Һуңынан ике һайман кейеп ала ла, байраҡты Мөсғәб ибн Ғөмәйергә (радыйаЛлаһу ғәнһү) тапшыра.\nТиҫтерҙәр араһында уҙышыу\nАллаһ Рәсүле ﷺ Өхөд көнөндә, йәштәре етмәү сәбәпле, ҡайһы бер малайҙарҙы кире ҡайтарып ебәрә. Улар араһында ун биш йәшлек Сәмүрә ибн Джүндүб һәм Рафиғ ибн Хәдиж дә була. Әбү Рафиғ, улы өсөн шәфәғәтлек килтереп: «Эй, Аллаһ Рәсүле! Улым Рафиғ уҡсы бит», — ти. Шунан һуң Пәйғәмбәр ﷺ малайға алышырға рөхсәт бирә. Сәмүрә ибн Джүндүб Мөхәммәткә ﷺ шул саҡ: «Рафиғҡа рөхсәт бирҙең, ә миңә — юҡ. Әгәр ҙэ уның менән алышҡа сыҡһам, мин уны, һис шикһеҙ, еңәсәкмен», ти. Малайҙарҙы бер-береһенә ҡаршы көрәштереп ҡарағас, Сәмүрә ысынлап га еңеп сыға. Шуға күрә ул да Өхөд көнөндә яуға сыға.\nИке яҡ бер-береһенә яҡынайып, ҡапма-ҡаршы тора. Һинд бинт Ғөтбә ҡатындарҙың етәксеһе була. Улар, ирҙәренең артында көс-дәрт биреп, дөңгөргә һуғып тора. Һуғышсылар алыша, көрәш ҡыҙғандан-ҡыҙа бара. Әбү Дүйәнә Аллаһ Рәсүленән ﷺ ҡылыс ала ла уны лайыҡлы рәүештә тоторға һүҙ бирә. Һәм шул ҡылыс менән юлында осраған һәр мөшрикте үлтерә.\nХәмзә ибн Ғәбделмотталиб (радыйаЛлаһу ғәнһү), ҡурҡыу белмәй һуғышып, бер нисә мөшрик батырҙарын үлтерә. Шул саҡ Джөбәйер ибн Мөтғимдең һөңгө ырғытыуға маһир Вәхши исемле хеҙмәтсеһе боҫҡон урынлаштыра ла уға тоҫҡап һөңгө ырғыта. Хужаһы уға ағаһы Төғәйемдең йәнен ҡыйған Хәмзәнең (радыйаЛлаһу ғәнһү) үлеме өсөн ирек вәғәҙә иткән була. Әбү Суфйандың ҡатыны Һинд та, күңел әрнеүен баҫыу өсөн, Вәхшиҙе Хәмзәне (радыйаЛлаһу ғәнһү) үлтерергә ҡоторта. Вәхши һөңгөһөн һелтәп ебәрә, һәм Хәмзә был донъянан шәһит булып китә.\nҮҙенең үлеме килгәнсе Мөсғәб ибн Ғөмәйер (радыйаЛлаһу ғәнһү) ҙә Аллаһ Рәсүлен ﷺ яҡлап көрәшә. Барлыҡ мосолмандар ҙа ҡыйыу рәүештә алыша.\nАллаһ Тәғәлә, Үҙ вәғәҙәһен үтәп, мосолмандарға еңеү ебәрә. Мөшриктәр, төшөнкөлөккә бирелеп, яу яланынан ҡаса. Уларҙың еңелерендә бер ниндәй ҙә шик ҡалмай. Ҡатындар, күлдәк итәктәрен күтәрен тороп, ҡасырға керешә.\nМосолмандарҙың яҙмыш һынауына дусар ителеүе\nШулай итеп, мөшриктәр еңелеүгә дусар ителә һәм ҡатындары артынан ҡаса башлай. Быны күргән уҡсылар ғәскәр янына ашыға, сөнки уларҙың еңеүендә шиге ҡалмай. Улар: «Эй, кешеләр! Ғәнимәт! Табыш!» гип ҡысҡырышырға тотона. Әмирҙәре Аллаһ Рәсүленең ﷺ бойороғо хаҡында иҫкәртһә лә, улар быға ҡолаҡ һалмай. Мөшриктәргә кире ҡайтыу юҡ, тин, урындарын ташлап китәләр. Шулай итеп, мосолмандар һыбайлы ғәскәр һөжүме хәүефе аҫтында ҡала.\nМөшриктәр шул тиклем тар-мар ителә, хатта байраҡ тотоусыларының береһе лә әләмен килеп алырға йөрьәт итмәй. Әммә һунынан көтөлмәгән хәл була. Мөшриктәр: «Мөхәммәтте үлтереү өсөн барыһын да эшләргә!» — тип ҡысҡырышып, мосолмандарға арттан һөжүм яһай. Аптырап ҡалған мосолмандар сигенергә мәжбүр була. Мөшриктәр уларға, уҡсыларҙың урындарын ташлап китеүе форсатынан файҙаланып, һөжүм итә. Был көн оло һынау һәм ҡайғы көнөнә әйләнә.\nДошман тарафынан ташланған таш Пәйғәмбәрҙең ﷺ алғы тештәрен онтай, аҫҡы ирендәрен яралай, шулай уҡ битен йәрәхәтләй. Битенән ағырға керешкән ҡанды һөртә-һөртә ул: «Аллаһ юлына саҡырған пәйғәмбәрҙең битен йәрәхәтләүселәр ниндәй уңышҡа өлгәшһен инде?» — ти. Ғәли ибн Әбү Талиб (радыйаЛлаһу ғәнһү) уны ҡулдарынан тотоп ала. Ә Талха ибн Ғөбәйҙуллаһ (радыйаЛлаһу ғәнһү) Пәйғәмбәрҙе аяғүрә баҫа алғансы тотоп тора. Малик ибн Синән (радыйаЛлаһу ғәнһү) уның битендәге ҡанды һурып ала.\nМосолман ғәскәре, ни эшләргә белмәй, ҡапыл йүгерешергә тотона. Әммә аҙаҡ, ҡасыу ниәтенән кире ҡайтып, һөжүмде дауам итәләр.\nИсламдың һәм мосолмандарҙың көсөн тәшкил иткән, Аллаһ Рәсүленең ﷺ һәм диндең яҡлаусылары булған кешеләрҙең ҡыйратылыуы ысын мәғәнәһендә оло юғалтыуға һәм михнәткә әйләнә. Уҡсыларҙың хатаһының, Пәйғәмбәрҙең ﷺ өйрәткәндәренә ныҡлы иғтибар итмәүенең, бирелгән бойороҡто аҙаҡҡаса үтәмәүепең һөҙөмтәһе был. Улар Аллаһ Рәсүле ﷺ тәғәйенләгән урынды ташлап китмәҫкә тейеш ине бит. Был хаҡта Аллаһ Тәғәләнең һүҙҙәрендә былай тиелә: «Аллаһтың рөхсәте менән һеҙ уларҙы ҡырып бөткәс, Ул үҙенең вәғәҙәһен үтәне. Ул һеҙгә нимә яратҡанығыҙҙы күрһәткәндән һуң һеҙ ҡаушап, эш тураһында әрепләшеп, ҡарышып киткәс, арағыҙҙа донъялыҡты көҫәгәндәр ҙә, ахирәтте теләгән кешеләр ҙә булды. Шунан һуң Ул һынар өсөн һеҙҙе уларҙан ситкә борҙо ла ғәфү итте. Аллаһ бит мөьминдәргә йомарт!» (Ҡөрьән, 3:152).\nЙәндәрен фиҙа ҡылыусылар\nӘбү Ғөбәйҙә ибн әл-Йәррәх (радыйаЛлаһу ғәнһү), Пәйғәмбәрҙең ﷺ сикәһенә ҡаҙалған ике һөңгө сыңғаһын күреп ҡала ла, ашығыс рәүештә бер-бер артлы уларҙы теше менән һурып ала. Ошо арҡала ике алғы — аҫҡы һәм өҫкө — тештәрен йәрәхәтләй. Әбү Дүйәнә (радыйаЛлаһу ғәнһү) Аллаһ Рәсүлен ﷺ арҡаһы менән ҡаплаған да, уҡтар яуыуына ҡарамаҫтан, урынынан бөтөнләй шылмаған. Сәғед ибн Әбү Үәҡҡэс (радыйаЛлаһу ғәнһү), ҡулдарына ян тотоп, Аллаһ Рәсүлен һаҡлаған. Ә Пәйғәмбәр ﷺ үҙ сирағында уны: «Ат әйҙә! Атам һәм әсәм һинең өсөн ҡотолоу булһын!» — тип ҡеүәтләп торған.\nКөслө һуғыуҙан Ҡәтәдә ибн Нөғмәндең хатта күҙе һәленеп төшә. Аллаһ Рәсүле үҙ ҡулдары менән уларҙы кире урынына ултырта, һөҙөмтәлә ул ошо күҙҙәре менән башҡаларға ҡарағанда ла яҡшыраҡ күрә башлай.\nЯу барышында мөшриктәр Пәйғәмбәрҙе ﷺ һәр ваҡыт эҙәрлекләй. Аллаһ уны юҡ итһен ине, тип теләйҙәр. Тиҫтәләгән кешенән торған төркөм һуңғылары үлтерелгәнсе улар менән алыша. Талха ибн Ғөбәйҙуллаһ та (радыйаЛлаһу ғәнһү) мөшриктәр менән көрәш алып бара. Ул Аллаһ Рәсүлен ﷺ, ҡулдары менән ҡаплап, аралай. Аҙаҡ Талханың (радыйаЛлаһу ғәнһү) ҡулдарын фалиж һуға. Аллаһ Рәсүле ﷺ ҙур бер ташҡа менергә теләй, әммә хәлһеҙлеге һәм йәрәхәттәре арҡаһында быны эшләй алмай. Шул саҡ Талха (радыйаЛлаһу ғәнһү) сүгәләй ҙә, уны ﷺ яурындарына ултыртып, ташҡа мендереп ҡуя. Намаҙ ваҡыты еткәс, Пәйғәмбәр ﷺ ултырып ҡына уҡый.\nЕңелеүгә дусар ителгәс, һуғышсылар ҡасырға керешә. Тик Пәйғәмбәрҙең ﷺ хеҙмәтсеһе Әнәс ибн Маликтың (радыйаЛлаһу ғәнһү) ағаһы Әнәс ибн ән-Нәдер генә (радыйаЛлаһу ғәнһү), киреһенсә, алға ынтыла. Сәғед ибн Мөғәҙ (радыйаЛлаһу ғәнһү) менән тап булышҡас, тегеһе: «Ҡайҙа киттең, эй, Әбү Ғүмәр?!» тип һорай. Әнәс (радыйаЛлаһу ғәнһү): «Йәннәт ниндәй хуш еҫле, эй, Сәғед! Мин уны Өхөд яғынан тоям», — тип яуаплай.\nӘнәс ибн ән-Нәдер (радыйаЛлаһу ғәнһү) ҡул ҡаушырып, аптырап ҡалған мөһәжирҙәр һәм ансарҙар янына килә лә: «Нимә көтөп ултыраһығыҙ?» — тип һорай. Улар: «Аллаһ Рәсүле ﷺ үлтерелгән», — тип яуап бирә. Әнәс (радыйаЛлаһу ғәнһү): «Ул ﷺ сағында һеҙгә артабан йәшәүҙән ни мәғәнә? Тороғоҙ ҙа Аллаһ Рәсүле ﷺ кеүек үк йәнегеҙҙе фиҙа ҡылығыҙ!» — ти ҙә, тегеләргә йөҙө менән боролоп, йәне алынғансы алыша.\nӘнәс ибн Малик (радыйаЛлаһу ғәнһү) былай тип һөйләй: «Беҙ ул көндө Әнәстең тәнендә етмеш йәрәхәт эҙе таптыҡ. Апаһынан башҡа берәү ҙә уны таный алманы. Бармаҡтарына ҡарап ҡына ( ҡустыһы икәнен белде апаһы». ;\nЗийәд ибн әс-Сәкән (радыйаЛлаһу ғәнһү) биш ансар менән бергә Аллаһ Рәсүленең ﷺ алдында алыша. Улар бер-бер артлы үлтерелеп бөтә. Зийәд тә (радыйаЛлаһу ғәнһү) яраланып ҡолағансы һуғыша. Аллаһ Рәсүле ﷺ: «Уны миңә яҡыныраҡ алып килегеҙ», — тип әмер бирә. Килтергәстәр, Пәйғәмбәр ﷺ аяҡтарын уның баш аҫтына ҡуя.\nЗийәд (радыйаЛлаһу ғәнһү) сикәһен Аллаһ Рәсүленең ﷺ аяғына һалған килеш үлеп китә.\nАяҡтары ныҡ ҡына имгәнеү сәбәпле аҡһап йөрөгән Ғәмер ибн әл-Йәмүхтең (радыйаЛлаһу ғәнһү) дүрт улы ла Аллаһ Рәсүле ﷺ менән бергә алышҡа сыға. Өхөд алышы яҡынайғас, Ғәмер ҙә (радыйаЛлаһу ғәнһү) ғәскәргә ҡушылырға теләк белдерә. Бер улы уға: «Аллаһ һине ғәфү итте бит. Һәм Ул һине алышта ҡатнашырға мәжбүр итмәй. Беҙҙең барыуыбыҙ ҙа еткән. Аллаһ һиңә өйҙә ҡылыуҙы рөхсәт ҡылды», — ти. Ғәмер (радыйаЛлаһу ғәнһү) артабан Аллаһ Рәсүленә ﷺ килә лә: «Улдарым мине һинең менән бергә яуға сығыуҙан алып ҡалмаҡсы була. Аллаһ менән ант итәм: ошо аҡһаҡ аяҡтарым менән Йәннәт буйлап йөрөүемде бик ныҡ теләйем», — ти. Пәйғәмбәр ﷺ уға: «Аллаһ һине ғәфү итте, шуға күрә алышта ҡатнашыу бурысың түгел», — ти. Ә улдарына иһә былай ти: «Атайығыҙҙы алып ҡалырға һеҙҙең хаҡығыҙ юҡ! Бәлки, Аллаһ уға шәһитлек бирер!» Ғәмер (радыйаЛлаһу ғәнһү) Аллаһ Рәсүле ﷺ менән бергә алышҡа сыға һәм шәһит була.\nЗәйед ибн Ҫәбит (радыйаЛлаһу ғәнһү) былай тип һөйләй: «Өхөд көнөндә Аллаһ Рәсүле ﷺ мине Сәғед ибн әр-Рәбиғәне эҙләргә ебәрҙе лә: «Әгәр ҙә уны күрһәң, минән сәләм әйт һәм: «Аллаһ Рәсүле ﷺ: «Ниҙәр тояһың?» тип һораны», — тиген», — тип бойороҡ бирҙе. Ятып ҡалыусылар араһында йөрөй башланым һәм Сәғедте һуңғы һулышында саҡта тап иттем. Уның тәнендә һөңгөнән һәм ҡылыстан етмешләгән йәрәхәт бар ине. Мин уға: «Аллаһ Рәсүле ﷺ һиңә сәләм әйтте һәм: «Ниҙәр тояһың, хәбәр ит миңә шуны», — тине», тип еткерҙем. Ул: «Аллаһ Рәсүленә лә сәләм. Уға: «Эй, Аллаһ Рәсүле! Мин Йәннәт еҫен тоям», — тип еткер, һәм халҡым ансарҙарға былай тиген: «Әгәр ҙә йөрәктәрегеҙ типкән саҡта улар Аллаһ Рәсүленә ﷺ барып етһә, һеҙҙең Аллаһ алдында аҡланыу өсөн бер сәбәбегеҙ ҙә булмаясаҡ», тине».\nҒабдуллаһ ибн Йәхш (радыйаЛлаһу ғәнһү) был көндө: «Йә Аллаһ! Яныма көслө дошман ебәрһәң ине, ул мине үлтереп, танауымды һәм ҡолаҡтарымды ҡырҡып алһын ине. Аҙаҡ, һине осратҡас, һинең «Ни өсөн?» тигән һорауыңа, «Һинең хаҡыңа!» — тин яуап бирерлек булһын», — тип доға ҡыла.\nМосолмандарҙың үҙ урындарына ҡайтыуы\nМосолмандар, Аллаһ Рәсүленең ﷺ хәле тураһында белгәс, уны күтәреп ала. Мөхәммәт ﷺ тарлауыҡҡа юлланырға кәрәклеген әйтә. Өбәйй ибн Хәләф: «Эй, Мөхәммәт! Һин ҡотолоп ҡалһаң, миңә йәшәү юҡ!» тип ҡабатлай-ҡабатлай уны эҙәрлекләүен дауам итә. Аллаһ Рәсүле ﷺ: «Теймәгеҙ уға!» — ти. Әммә теге яҡынайғас, Пәйғәмбәр ﷺ, сәхәбәләренең береһенән һөңгө ала ла, йөҙө менән боролоп, уның муйынына ҡаҙай. Өбәйй әйләнеп китеп атынан ҡолап төшә.\nҒәли ибн Әбү Талиб (радыйаЛлаһу ғәнһү) ҡалҡаны менән һыу алып килә. Пәйғәмбәр ﷺ шуның менән битендәге ҡанды йыуын төшөрә. Фатима бит әр-Рәсүл (радыйаЛлаһу ғәнһә) атаһының битен йыуа, ә Ғәли (радыйаЛлаһу ғәнһү) ҡалҡандан һыу ҡойоп тора. Фатима (радыйаЛлаһу ғәнһә), һыуҙан атаһының тағы ла нығыраҡ ҡанһырауын күргәс, септә киҫәген алып, яндырып һүндерә лә яраға һала. Ошонан һун ғына Пәйғәмбәрҙең ﷺ йәрәхәтләнгән тәне ҡанһырауҙан туҡтай.\nҒәйшә биш Әбү Бәкр һәм Умм Сөләйм (радыйаЛлаһу ғәнһүмә) елкәләренә турһыҡ һалып һыу ташый. Аҙаҡ шуны хәлһеҙ кешеләрҙең ауыҙҙарына ҡоялар ҙа кире һыу тултырырға китәләр. Умм Сөләйт улар өсөн турһыҡтарға һыу йыя.\nҺинд бинт Ғөтбә башҡа ҡатындарҙы эйәртеп алып килә лә, бергәләшеп мосолман мәйеттәрен йәмһеҙләргә тотоналар. Уларҙың танауҙарын, ҡолаҡтарын ҡырҡып алалар, Һинд, Хәмзәнең (радыйаЛлаһу ғәнһү) бауырын ҡырҡып алып, сәйнәргә тотона. Әммә йота алмай, кире төкөрә.\nӘбү Суфйан китерҙән алда тау яғына бара ла, бар көсөнә: «Эштәр бик яҡшы бара! Был Бәдер көнө өсөн үс булыр. Алышта уңыш шулай алмашлап килә. Һабул бөйөк!» — тип ҡысҡыра. Аллаһ Рәсүле ﷺ: «Эй, Ғүмәр! Тор ҙа яуап бир шуға!» — ти. һәм: «Аллаһ бөйөгөрәк һәм ҡеүәтлерәк! Был бер үк нәмә түгел. Беҙҙең мәрхүмдәр — Йәннәттә, һеҙҙекеләр — Утта!» — тип әйтергә ҡуша. Әбү Суфйан: «Беҙҙә Ғүззә бар, ә һеҙҙә — юҡ», — тип ныҡыша. Пәйғәмбәр ﷺ һуғышсыларына: «Яуапһыҙ ҡалырға уйлайһығыҙмы ни?!» ти. Улары: «Нимә тип әйтәйек һуң?» — тип аптырана. Ул ﷺ: «Аллаһ — беҙҙең Раббыбыҙ! Ә һеҙҙең раббығыҙ юҡ!» — тип әйтергә ҡуша. Әбү Суфйан ҡәрҙәштәре менән китеп барған саҡта тағы: «Икенсе йыл һеҙҙең менән Бәдерҙә осрашырбыҙ!» — тип ҡысҡырып ҡала. Аллаһ Рәсүле ﷺ сәхәбәләренең береһенә: «Әйе, беҙ ҙә һеҙҙең менән ошо хаҡта һүҙ ҡуйышабыҙ», — тип әйтергә бойора.\nКешеләр мәрхүмдәрҙе һәм яралыларҙы эҙләргә тотона. Аллаһ Рәсүле ﷺ Хәмзә (радыйаЛлаһу ғәнһү) өсөн бик йыҡ ҡайғыра. Ул Мөхәммәт ﷺ өсөн ағай ҙа, һөттәш туған да, уны һуғышта һаҡлаусы ла булған бит инде.\nСафия бинт Ғәбделмотталиб Хәмзәне (радыйаЛлаһу ғәнһү) ҡарарға килә. Ул мәрхүмдең атай яғынан да, әсәй яғынан да туғаны була. Аллаһ Рәсүле ﷺ ҡатындың улы әз-Зөбир ибн әл-Ғәүүәмғә: «Кире алып кит әсәйеңде! Туғаны менән ни булғанын күрмәһен!» тип бойора. Улы: «Эй, әсәйем! Аллаһ Рәсүле ﷺ һиңә кире ҡайтырға ҡушты», ти. Тегеһе: «Ни өсөн?» — тип һорай. Аҙаҡ: «Туғанымды мәсхәрәләүҙәре хаҡында әйттеләр инде. Аллаһтың ихтыяры шулай булған, тимәк. Шуға күрә беҙ түҙергә тейеш. Ин шәъ Аллаһ, Аллаһтың әжере өсөн мин дә сабыр итермен», — ти ҙә, Хәмзәнең тәнен барып ҡарағас, уның өсөн намаҙ ҡыла. «Беҙ — Аллаһ Тәғәләнән, ҡайтыуыбыҙ ҙа Уға ғына», — ти ҙә туғаны өсөн ғәфү һорай. Һуңынан Аллаһ Рәсүле ﷺ Хәмзәне ерләргә ҡуша.\nМөсғәб ибн Ғөмәйер һәм Өхөд шәһиттәренең ерләнеүе\nАллаһ Рәсүленең ﷺ байрағы эйәһе һәм Исламға тиклем Ҡурәйш ҡәбиләһе егеттәре араһында уңыш ҡаҙаныусыларҙан булған Мөсғәб ибн Ғөмәйер ҙә (радыйаЛлаһу ғәнһү) үлтерелә. Уны буй- буй һыҙыҡлы кейемгә кәфенләйҙәр. Әммә, башы ябылһа, аяҡтары асыла, аҫҡы яғы кәпләнһә, өҫкөһө ҡапланмай, һуңынан Пәйғәмбәр ﷺ: «Башын ғына ҡаплағыҙ ҙа аяҡтарына хуш еҫле ҡамыш һалығыҙ», — ти.\nАллаһ Рәсүле ﷺ Өхөд мәйеттәрен икешәрләп бер кейемгә төрә. Аҙаҡ: «Кемеһе Ҡөрьәнде күберәк белә?» — тип һорай ҙа, кемеһенә күрһәтәләр, шуны иң тәүҙә ләхеткә һала. Һуңғыларын: «Ҡиәмәт көнөндә мин улар өсөн шаһитлыҡ ҡылырмын», — тип, ҡанлы көйө ерләргә ҡуша. Йыназа ҡылынмай, тәндәрен дә йыумайҙар.\nҠатындарҙың эскерһеҙ хәстәрлеге\nМосолмандар Мәҙинәгә ҡайтып барғанда Бану Динар ҡәбиләһенән булған ҡатынды осрата. Уның ире лә, ағаһы ла, аТаһы ла Аллаһ Рәсүле ﷺ менән бергә алышҡа сығып, шунда башын һалған була. Уларҙың вафаты тураһында хәбәр иткәс, ҡатын: «Аллаһ Рәсүле ни хәлдә?» тип һорай. «Барыһы ла яҡшы, эй Умму Фәлән! ӘлхәмдүлиЛләһ, уның хәле һеҙ теләгәнсә яҡшы», -тип яуап бирәләр. Ҡатын: «Күрһәтегеҙ миңә уны! Минең бик күргем килә», ти. Пәйғәмбәргә ﷺ төртөп күрһәткәс ул: «Һин тере саҡта барлыҡ ҡайғы-хәсрәт әһәмиәтһеҙ!» — ти.\nМосолмандарҙың дошман эҙе буйлап сығыуы\nМөшриктәр: «Һеҙ бер ни ҙә эшләмәнегеҙ! Халыҡ намыҫын ергә һалып тапанығыҙ! Мосолмандарҙы тулыһынса тар-мар итеү мөмкинлеген ҡулдан ыскындырҙығыҙ!» -тип бер-береһен битәрләй башлай.\nАллаһ Рәсүле ﷺ дошманды эҙләргә .ҡуша. Өхөд көнөнөң иртәгәһенә мосолман һуғышсылары йәрәхәттәре арҡаһында бик көсһөҙ була әле. Пәйғәмбәрҙең ﷺ мүәҙҙине кешеләргә дошманды эҙләп сығырға кәрәклеге хаҡында хәбәр итә. Кисәге яуҙа ҡатнашыусыларҙан башҡа бер кемдең дә сығырға тейеш түгеллеге хаҡында белдерә. Ныҡ яраланған булыуҙарына ҡарамаҫтан, мосолмандар Аллаһ Рәсүле ﷺ менән бергә китә. Бер кем дә тороп ҡалмай. Күмәкләшеп Мәҙинәнән һигеҙ миль алыҫлыҡта булған Хәмрә Әсәд ерлегенә барып етәләр. Аллаһ Рәсүле ﷺ менән мосолмандар унда дүшәмбе, шишәмбе һәм шаршамбы көндәре булалар ҙа кире Мәҙинәгә әйләнеп ҡайталар.\nӨхөд көнөндә мосолмандар араһынан етмеш кеше шәһит була. Уларҙың күбеһе — ансарҙар (радыйаЛлаһу ғәнһүм). Мөшриктәр араһынан егерме ике кеше үлтерелә.\n«Мөхәммәт Мостафа Пәйғәмбәрҙәрҙең йөҙөк ҡашы», Әбүл-Хәсән Ғәли ән-Нәдүи (1914—1999), Нәркәс Алсынбаева тәржемәһе\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 09.10.2018 в 00:49, и размещена в категории Пәйғәмбәрҙәр тарихынан. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Шамонинола тәүге өй туйлаусылар барлыҡҡа килде // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nШамонинола тәүге өй туйлаусылар барлыҡҡа килде\n14:32, 8 октября 2009 Иҡтисад\nБөгөн бюджет өлкәһенең 120 хеҙмәткәре Республика көнөнә ҡарата республиканан бүләк алды. Шамонино ауылында яңы йорттарҙан асҡыстарҙы уларға Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов тапшырҙы. Тантаналы сарала шулай уҡ БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев, республика Хөкүмәте Аппараты етәксеһе Фәтих Ҡаҙаҡбаев, Премьер-министр урынбаҫары, БР хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалетдинов һәм башҡа рәсми кешеләр ҡатнашты.\nТатар гимназияһы уҡытыусыһы Илһөйәр Миңлеханова “Үҙ йортом” программаһы хаҡында быйыл майҙа ғына белеп ҡала. Хәҙер ул Шамонино ауылында яңы йортон йыһазландыра. Ире менән улар 73 квадрат метр майҙанлы йортто һайлай. Өйҙө төҙөгән саҡта икенсе ҡатын да өҫтәп һалыуҙарын үтенәләр, һөҙөмтәлә йорттоң майҙаны 81 квадрат метр тәшкил итә — дүрт кешенән торған ғаиләгә урын етәсәк.\nУларға 355 мең һум аҡса һалырға тура килгән, быға өҫтәп йыллыҡ һигеҙ процент өҫтәп түләү менән (программа шарттары буйынса) биш йылға 300 мең һум күләмендә кредит, 6,5 мең һум электр энергияһы үткәреүгә киткән, 50 мең һум самаһы һыу һәм газ тоташтырыуға тотоноласаҡ.\nДүрт йыл элек Бәләбәйҙән килгән Миңлехановтар ғаиләһе быға тиклем кеше фатирында аҡса түләп йәшәгән. Бөгөн иһә уларҙың һәм тағы 119 ғаиләнең – үҙ торлағы. Уҡытыусылар, тәрбиәселәр, водителдәр, завод эшселәре, хужабикәләр ихлас күңелдән республика етәкселегенә үҙҙәренең рәхмәт һүҙҙәрен еткерҙе.\nТеги: күсемһеҙ милек, Республика көнө, социаль яҡлау


Өфөлә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваға һәйкәл ҡуйылды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваға һәйкәл ҡуйылды\n13:37, 5 октября 2016 Мәҙәниәт\nӨфөлә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваға һәйкәл ҡуйылды Фото: Тельман Әминев\nӨФӨ, 2016 йыл, 5 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nӨфөлә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваның һәйкәлен асыу тантанаһы була. Сара 14 октябргә билдәләнгән. Унда яҙыусының хеҙмәттәштәре, туғандары һәм яҡындары, Мәскәүҙә йәшәгән улы Тельман Әминев ҡатнаша.\nБейеклеге өс метрға яҡын бронза һындың скульпторы — Владимир Дворник. Һәйкәл яҙыусының исемен йөрөткән «Китап» нәшриәте һәм Өфө һөнәрҙәр һәм сервис колледжы эргәһендә урынлашҡан.\n«Һәйкәлдең һөнәрҙәр колледжы алдында ҡуйылыуы ҙур мәғәнәгә эйә, — тип билдәләне Башҡортостандың халыҡ шағиры Ҡәҙим Аралбай. — Зәйнәб Абдулла ҡыҙының «Һөнәрсе һәм өйрәнсек» тигән әҫәре бар».\nӘле һәйкәл янындағы биләмәне төҙөкләндереү буйынса эштәр бара. Был урында эскәмйә һәм фонарҙар ҡуйыла, газондар төҙөлә. Сквер Зәйнәб Биишева исемен йөрөтә.\nЗәйнәб Абдулла ҡыҙы Биишева — Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы, прозаик, шағирә, драматург, тәржемәсе, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты.\nТеги: хәтер,һәйкәлдәр,зәйнәб биишева


Бөгөн Стәрлетамаҡ ҡалаһында 10 октябрҙә төҙөлә башлаған яңы клиник-диагностика йоғошло ауырыуҙар үҙәге асылды.\nУны төҙөү өсөн Башҡортостан бюджетынан 2,19 миллиард һум аҡса бүленгәйне, шуның 1,4 миллиард һумы төҙөлөш-монтажлау эштәренә, 795,6 миллион һумы медицина һәм башҡа ҡорамалдар, йыһаздар, автотранспорт, башҡа хужалыҡ инвентарҙары алыуға тотонолған.\nТөҙөүселәрҙе, медицина персоналын ҡотлау өсөн бөгөн Стәрлетамаҡҡа Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров, Рәсәй һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары Евгений Камкин, Федерация Советының социаль сәйәсәт буйынса комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Валерий Рязанский, Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Андрей Назаров, Башҡортостан Башлығы Хакимиәте етәксеһе Александр Сидякин килде.\n– Дөйөм алғанда, йыл ауыр булды, бюджет ҙур көсөргәнеш кисерҙе. Шулай ҙа ошоға тиклем был тиклем медицина объекттарын сафҡа индергәнебеҙ юҡ ине. Быйыл онкология диспансерының хирургия корпусын файҙаланыуға тапшырҙыҡ, кардиодиспансер төҙөйбөҙ, балалар гематологияһы һәм онкологияһы, республика клиник дауаханаһы поликлиникалары, райондарҙа ике поликлиника һалына башланы, 100-ҙән ашыу ФАП сафҡа инде, хоспис төҙөйбөҙ. Бындай эшмәкәрлек - беҙҙең һаулыҡ һаҡлау системаһы, шулай уҡ тәү сиратта табиптар алдындағы бурысыбыҙ. Улар коронавирусҡа ҡаршы көрәштә тәүге һыҙатта тора, күптәре үҙҙәре сирләне, байтағын юғалттыҡ. Алда тағы ла ҙур пландар. Рәсәй Президенты һәм Хөкүмәте ҡарары менән республика 2025 йылға тиклем медицинаның беренсел звеноһын үҫтереү өсөн 16 миллиард һум аҡса аласаҡ. Был беҙҙең һаулыҡ һаҡлау системаһын ярайһы нығытасаҡ. Пандемиянан хәлһеҙләнеп түгел, ә көслөрәк, ышаныслыраҡ булып сығырға тейешбеҙ, – тине Радий Хәбиров.\nРеспублика етәксеһе табиптарға, шәфҡәт туташтарына, барлыҡ медицина хеҙмәткәрҙәренә фиҙакәрлеге, ҡаһарманлығы өсөн рәхмәт әйтте. Шулай уҡ Радий Фәрит улы ошондай ҡыҫҡа ваҡыт эсендә заманса үҙәк булдырған, күрше өлкәләге коллегаларға ошондай эштә ярҙам күрһәткән төҙөүселәргә рәхмәт белдерҙе.\nИлдең һаулыҡ һаҡлау министры Михаил Мурашко видеобәйләнеш аша табиптарға һәм төҙөүселәргә мөрәжәғәт итте, бөгөн бындай объекттар бик кәрәк, тине.\n-Стәрлетамаҡ госпитале, үҙенең “өлкән ағаһы” кеүек үк, тиҙ һәм сифатлы эшләнде, коронавирус менән сирләгәндәрҙе дауалау өсөн барлыҡ кәрәкле ҡорамалдар менән йыһазландырылды. Иң мөһиме - унда квалификациялы медицина хеҙмәткәрҙәре эшләй, – тине федераль министр.\nРәсәй һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары Евгений Камкин һүҙҙәренсә, яңы үҙәкте тиҙ арала сафҡа индереү дауаханаларҙа урындар һанын арттырасаҡ. Был бөгөнгө шарттарҙа үтә мөһим.\nФедерация Советының социаль сәйәсәт буйынса комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Валерий Рязанский үҙ сығышында, республика ҡыҫҡа ваҡытта ошондай заманса дауахана төҙөп, көҙгө-ҡышҡы мәлдә мөғжизә тыуҙырҙы, тине.\n“ПроектСтройКомплекс” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең төҙөлөш буйынса директоры Олег Бабенков яңы дауахананың символик асҡысын ковид-госпиталдең баш табибы Гүзәл Йосоповаға тапшырҙы.\nРадий Хәбиров медицина учреждениеһын асыу тантанаһы һуңында республиканың юғары дәүләт наградаларын тапшырҙы. Башҡортостандың Почет грамотаһы менән Республика клиник йоғошло ауырыуҙар дауаханаһы баш табибының медицина буйынса урынбаҫары Регина Ғәлиева, Стәрлетамаҡ ҡалаһы хакимиәте башлығы Владимир Куликов, “Дортрансстрой” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең участка начальнигы Илмир Ҡолһарин, “ПроектСтройКомплекс” ойошмаһы начальнигы Руслан Латипов, “Дортрансстрой” йәмғиәтенең экскаватор машинисы Юрий Молчанов, каток мастеры Виталий Степаненко, автогрейдер машинисы Шамил Шәрипов наградланды. “Арт Статус” йәмғиәте генераль директоры Андрей Стариков Башҡортостандың атҡаҙанған архитекторы булып танылды, “ПроектСтройКомплекс” йәмғиәтенең төҙөлөш буйынса директоры Олег Бабенков менән “Медикал Групп” йәмғиәте етәксеһе Дмитрий Дудко республиканың атҡаҙанған төҙөүсеһе тигән исем алды.\nРеспубликаның ете медицина эшмәкәре илдең һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары ҡулынан “Һаулыҡ һаҡлау отличнигы” билдәһен алды.\nДауахананы асҡас, ҡунаҡтар уның эсен ҡарап сыҡты. Госпиталь бөгөндән тәүге пациенттарын ҡабул итергә әҙер.\nҮҙәктә 400 кеше эшләйәсәк, уларҙың 136-һы - табиптар һәм 152 шәфҡәт туташы.


«Урал батыр» эпосы мотивтары буйынса проект рәсәй сәхнәһенә сыҡты\n28 Декабрь 2016, 11:46\nӨфө, 2016 йыл, 28 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/. Композитор Азамат Хәсәншиндың «Легенда о Саошианте» исемле проекты рәсәй сәхнәһендә ҡабаттан ҙур уңыш менән сығыш яһаны. Ул «Урал батыр» башҡорт халыҡ эпосы мотивтары буйынса ҡуйылған. Пролог Санкт-Петербургтың иң ихтыяжлы театр майҙансыҡтарының береһендә – В.Ф.Комиссаржевский исемендәге Академия драма театры сәхнәһендә ҡуйыла.\nСпектакль «Раштыуа парады» XXIII Халыҡ-ара дәүләттеке булмаған театрҙар һәм театр проекттары фестивале сиктәрендә күрһәтелә. Проект презентацияһын Рәсәйҙең мәҙәни баш ҡалаһы тамашасыларына һәм күренекле сәхнә эшмәкәрҙәре, режиссерҙар ингән абруйлы жюри ағзаларына тәҡдим итәләр. Жюри составына театр тәнҡитселәре, «Алтын битлек» рәсәй милли премияһының эксперт советы ағзалары Евгений Авраменко һәм Алексей Пасуев кеүек билдәле кешеләр инә. Жюрины Г.А.Товстоногов исемендәге Ҙур драма театры актеры Михаил Морозов етәкләй.\nБелгестәр йәш өфө бейеүселәрен, «МеЖдуТанцем» исемле оҫтахана солистары Алина Мостаева, Адэлина Алчинова һәм Рөстәм Имамовтың сығыштарын юғары баһалай.\n«Легенда о Саошианте» исемле проект заманса хореография (contemporary dance), пост-авангард музыка, һынлы сәнғәт һәм видеоарт техникаларының синтезында эшләнгән. Тәү тапҡыр 2016 йылдың июлендә Ҡырымда «Таврида» бөтә Рәсәй йәштәр форумында тамашасы хөкөмөнә сығарыла. Унда проект федераль форум грантына лайыҡ була. Грант проектты ғәмәлгә ашырыу (сәхнәгә ҡуйыу) өсөн тәғәйенләнгән.\n«Проекттың маҡсаты – жанрҙар, стилдәр, медиапродукттар, башҡорт мәҙәниәтенең тәрән этник мәғәнәләре менән уйын киңлеге булдырыу», — тип аңлатты композитор, проекттың сюжет авторы Азамат Хәсәншин.\nҠуйыусы хореограф, проект режиссеры – Ольга Даукаева, видео-артты Вәсил Ханнанов картиналарының мотивтары буйынса Александр Соболев атҡара. Грант шарттарына ярашлы «Легенда о Саошианте» («Урал батыр») постановкаһы 2017 йылда Өфө сәхнәләренең береһендә ҡуйылырға тейеш.


Туҙҙырылған донъя йәки Иҫке тарихтың яңырғаны » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Сәйәсәт » Туҙҙырылған донъя йәки Иҫке тарихтың яңырғаны\nТуҙҙырылған донъя йәки Иҫке тарихтың яңырғаны\nӘгәр ер шарын оло бер ҡырмыҫҡа иләүе итеп күҙ алдына килтерһәк, хәҙер ул әрһеҙ айыу тырнағы менән туҙҙырылған хәлдә. Унда меңдәрсә йыл ғүмер кисергән аҡ, һары, ҡара тәнле, төрлө телле һәм динле бихисап ҡырмыҫҡа-кеше сәбәләнә – ҡайҙалыр ашыға, ниҙер ҡора ла, уны емерә, бер-береһе менән бәрелешә, тапай, үлтерә, ни ҡылғанын үҙе лә аңламай. Хөрәфәткә ышаныусылар хәҙер үк Ҡиәмәт етеүе менән ҡурҡыта. Мостай ағай әйтмешләй, "Ут менән һыу ҡушылып аға хәҙер, / Күк төбөнә тауҙар ишелә. /Әжәлдәрҙән ҡурҡыу бөттө инде,/ Әҙәмдәрҙән ҡурҡып йәшәлә". Дәүләттәр араһындағы мөнәсәбәттәрҙә шик-шөбһәләр тамыр йәйҙе, кешеләрҙең холҡонда шымаҡайлыҡ тәбиғи төҫ алды. Хатта үҙебеҙҙең ил эсендәге сәйәсәттә лә, яңғыҙ кешегә ҡарағанда тотош халыҡты алдау еңелерәк, тигән фекер алда йөрөй.\nҺиҙелмәй генә ғүмер үтеп бара. Бер быуынға алмашҡа икенселәре килә. Хәҙерге йәштәр ҡасандыр Бөйөк Британияның премьер-министры Уинстон Черчилль атлы кеше булғанын белһә, тарих дәреслектәренән уҡып ҡына беләлер. Ә инде Америка Штаттарындағы кескенә Фултон ҡаласығы һәм ундағы Вестминстер колледжын хәтерләүселәр табылырмы икән? Ул ваҡытта инде отставкалағы премьер Черчилль 1946 йылдың мартында ниңә ошо уҡыу йортон үҙенең янъяллы сәйәси телмәре өсөн һайлаған икән? Бының сәбәптәре, әлбиттә, бар, әммә бөгөн уның ритуаль яғы мөһим дә түгел. Көнбайыш донъяның ул саҡтағы күренекле һүҙ оҫталарының береһенең ни әйтеүе һәм ошо сығыштың алдағы тиҫтәләрсә йылдарға ни дәрәжәлә йоғонто яһауы географик осраҡлыҡтан мөһимерәк.\nУҡыусыны йәнә бер осраҡлыҡ тураһында иҫкәртергә кәрәктер. АҠШ-тағы Фултон ҡалаһының тәүге пароходты уйлап тапҡан Роберт Фултон менән һәм Вестминстер колледжының Бөйөк Британия хакимдары, парламент һәм хөкүмәт резиденцияһы урынлашҡан тарихи район менән, әлбиттә, уртаҡлығы юҡ. Ләкин әлеге ҡала һәм Черчиллдең ундағы сығышы Икенсе донъя һуғышынан һуңғы осор тарихын бороп ебәргән һәм халыҡ-ара хәлдәргә бығаса күрелмәгән көсөргәнешлек биргән синоним булып ҡала, тарихсылар, Көнбайыш менән Советтар Союзы араһында "һалҡын һуғыш" шул сығыштан аҙаҡ башланды, тип иҫәпләй. Был раҫлау менән ризалашмау мөмкин дә түгел. Шул уҡ ваҡытта Черчиллдең 1946 йылдың авгусында Цюрих ҡалаһында "Уян, Европа!" тип аталған йәнә бер телмәре тураһында оноталар. Фекерҙе йүгертеберәк әйткәндә, Черчилль йәй яҙғы сығышын аныҡлай төшкән, уға тағы ла ҡырҡыулыҡ өҫтәгән.\nОшолар тураһында уйланғанда рус халҡының бөйөк тарихсыһы Василий Ключевскийҙың әйткәндәре хәтергә килә. "Тарих һис бер нәмәгә лә һабаҡ бирмәй, бәлки шул һабаҡтарҙы белмәгән өсөн язаға ғына тарттыра", – тигән ул. "Һалҡын һуғыш"тың атаһы хан заманынан инде баҡый илендә. Икенсе донъя һуғышы барышында уҡ, Гитлерға ҡаршы дәүләттәр башлыҡтары илдәр араһындағы мөнәсәбәттәрҙе мөмкин ҡәҙәр тиңлек һәм ғәҙеллек шарттарында ойошторорға килешкәйне. Һәр хәлдә, халыҡтарҙың күпселеге мәхшәр бүтәнсә ҡабатланмаҫ тигән фекергә ышана башлағайны. Ләкин, ауыҙы ашҡа тейһә, алйот ҡоторор, тигәндәй, Көнбайышта замана черчиллдәре йәнә пәйҙә булды һәм улар ҡурҡытыу-өркөтөү йәһәтенән легендар премьерҙан арттырып уҡ ебәрә. Сөнки сәүек, көсһөҙ булһа ла, оло эткә ҡарағанда әсерәк тә, йышыраҡ та сәңкелдәй.\nӘммә тарих юлына тағы ла әйләнеп төшәйек әле. Икенсе донъя һуғышы тамамланып, әсәләр менән сабыйҙарҙың күҙ йәше әле кибергә лә өлгөрмәгән. Кешелек һуғыш килтергән харабалар, аслыҡ, яралар менән яфаланған бер ваҡытта хакимдар, дипломаттар, сәйәсмәндәр затлы кабинеттарҙа, сит күҙҙәрҙән ҡасып, Ер шарындағы тормошто үҙҙәре теләгәнсә үҙгәртеп ҡороу, дәүләт сиктәрен күсереү, сәйәси системаларҙы үҙ мәнфәғәттәрендә ойоштороу менән мәшғүл. Был көсөргәнешле эш, интеллекттар ярышы, тәбиғи, халыҡтарға уңайлы, етеш һәм хәүефһеҙ тормош булдырыу маҡсатын күҙ уңында тотмай. Ғөмүмән, ҙур сәйәсәт ябай кешеләрҙең ихтыяжынан алыҫ була һәм, башлыса, хакимдарҙың шәхси мин-минлеген ҡәнәғәтләндереүгә йүнәлтелә.\nЧерчиллдең Фултондағы сығышы, АҠШ-тың элекке президенты Рональд Рейган фекеренсә, хәҙерге Көнбайышты ғына тыуҙырманы, бәлки планетабыҙҙа тыныслыҡ урынлаштырҙы. Был тезис менән килешергә лә, килешмәҫкә лә мөмкин, әммә Фултон һәм уның һөҙөмтәләре тураһында фекер йөрөткәндә коммунистик идеология штамптарына таяныу ҙа дөрөҫ булмаҫ. Сәйәсәттә объектив ҡараш өҫтөнлөк иткәндә генә ул идеология ҡоралы булыуҙан арына ала.\n"Һалҡын һуғыш", уның тарихы, сәйәси, иҡтисади, социаль, идеологик, хатта шәхсән аспекттары, Көнбайыш менән совет блогы, бәғзе илдәр араһындағы мөнәсәбәттәр Американың тарих фәнендә төп темаларҙың береһе булып тора. "Һалҡын һуғыш" тураһында тиҫтәләрсә китап һәм йөҙҙәрсә мәҡәлә яҙылған. Һәм ошо тема, халыҡ-ара хәлдең ифрат ҡатмарланыуы арҡаһында, йәнә иғтибар үҙәгендә. Һеҙҙең хәбәрсегеҙҙең онотола башлаған мәсьәләгә әйләнеп ҡайтыуы ла шуның менән аңлатыла.\nФултондағы сығышына ҡәҙәр бер йыл самаһы элек, фирҡәһе һайлауҙарҙа еңелгәндән һуң, Черчилль отставкаға киткәйне. Мин-минле сәйәсмән быны ауыр кисерә һәм АҠШ-тағы телмәре, өҫтәүенә, президент Трумэндың оҙатып йөрөүе уны ҙур сәйәсәткә ҡайтарырға тейеш ине. Черчилль өсөн икенсе мәсьәлә лә мөһим: вазифалы шәхес булараҡ, ул үҙ ҡараштарын иркенерәк, хатта ҡырҡыуыраҡ та белдерә ала.\nЯуаплы сәйәсмән булараҡ, Черчиллгә донъяны нисек күреүен һәм аңлауын әйтеп биреү кәрәк. Икенсе донъя һуғышынан аҙаҡ хәл ҡатмарлы, буталсыҡлыҡ көслө. Халыҡ-ара мөнәсәбәттәргә бөтөнләй яңы концепция кәрәк. Гитлерға ҡаршы коалиция тиҙ тарҡала һәм элекке союздаштар араһында етди бәхәстәр ҡуйыра бара. Сталин етәкселегендәге Советтар Союзы үҙен бик ышаныслы тота һәм, фашизмды төп еңеүсе һәм унан төп ҡаза күреүсе булараҡ, һуғыштан һуңғы Европаны һәм Азияны бүлгеләү мәсьәләләрендә өҫтөнлөклө хоҡуҡтарға эйә булыуын белдереп килә. Бындай позиция Көнбайыштың сәйәси даирәләрендә һәм йәмәғәтселегендә аңлау таба. Европала әүәл төп держава булған Англияның үҙ статусын юғалтыуын һәм Европаның яртыһында нығынған Совет Армияһының Англияға уның элекке бөйөклөгөн ҡайтарыуға юл ҡуймаясағын Черчилль аңлай.\nСоветтар Союзын ул саҡта атом ҡоралына яңғыҙы эйә булған Америка ғына туҡтатырға һәләтле ине. Оппозиция лидеры сифатында үҙенең 1945 йылдың ноябрендәге тәүге сәйәси сығышын Черчилль тиктәҫкә генә "Ҡушма Штаттар менән беҙҙең мөнәсәбәттәрҙең мөһим проблемалары" тип атамаған. Әммә АҠШ Европа проблемалары өсөн яуаплылыҡты үҙ өҫтөнә алырға теләрме, донъя супердержаваһы ролен үтәрме, СССР-ҙы "йүгәнләү" юлына асыҡтан-асыҡ баҫырмы?\n1990 йылда әлеге Фултонда сығыш яһағанда Рональд Рейган: "Черчилль 1946 йылда донъяуи хакимлыҡтың иң юғарылығында булған, әммә властың һалмаҡлығына өйрәнмәгән һәм тарихи рәүештә милләткә мөрәжәғәт итте", – тине. Фултондағы сығышы мәлендә президент Трумэндың үҙ эргәһендә мотлаҡ булыуын талап итеп, Черчилль уны сетерекле хәлгә ҡуйған. АҠШ-тың үҙендә СССР-ға ҡарата мөнәсәбәт ҡаршылыҡлы булған. Йәмәғәтселек "Рус союздаштар"ға үҙ итеп ҡараһа, "Джо ағай" (Сталин) ябай американдарҙа хөрмәт менән файҙаланған. 1946 йылдың ғинуары аҙағында Трумэн: "АҠШ Берләшкән Милләттәр Ойошмаһын бөтөн донъя вәкиле, берҙәм йәмғиәт сифатында үҫтерә башларға әҙер", – тип белдергән. Ошо шарттарҙа Президентҡа Британия сәйәсмәненең сығышы бик тә ярап ҡалған. Бер яҡтан, ул совет етәкселегенә йоғонто яһар тип көтөлгән, икенсенән, илдең үҙендә йәмәғәтселек фекерен белеүгә форсат биргән. Әгәр ҙә телмәр ыңғай ҡабул ителһә, тышҡы сәйәсәттә советтарға ҡаршы йүнәлеште көсәйтергә мөмкин буласаҡ, әгәр киреһенсә килеп сыҡһа, Черчиллдең сығышы – уның шәхсән фекере генә һәм, ул һүҙ азатлығы менән файҙаланды, тип аңлатырға була.\nСССР менән һөйләшкәндә АҠШ дипломатияһының теле ул ваҡытта итәғәтле була һәм өгөтләүҙән ары китмәй. Дәүләт секретары Джеймс Бирнс 1946 йылдың февралендә: "Беҙ армияларыбыҙҙы өйгә ҡайтарырға тейешбеҙ. Беҙ ғәскәрҙәребеҙҙе мөстәҡил дәүләттәр ерендә уларҙың рөхсәтенән башҡа тота алмайбыҙ", – тип белдергән. СССР-ҙы атамай ғына, әммә уны күҙ уңында тотоп, Бирнс ошолай дауам итә: "Бөйөк державалар араһында һуғыш өсөн сәбәптәр юҡ. Иманым камил, дуҫ милләттәр дуҫтарса эш итергә тейеш. Донъяла идеология айырмалыҡтары бар. Ләкин беҙ, берҙәм донъя цивилизацияһының өлөштәре булараҡ, бер-беребеҙ менән мәңгелеккә бәйләнгәнбеҙ".\nКүреүегеҙсә, әйтелгән һүҙҙәрҙә һис тә дошманлыҡ юҡ. Өҫтәүенә, Дәүләт секретары Советтар Союзын бер тапҡыр ҙа телгә алмай. Шул уҡ ваҡытта "Нью-Йорк Таймс" гәзите: "Дәүләт секретары, Ҡушма Штаттар Рәсәйҙең үҙ маҡсаттарына көс менән ирешергә тырышыуына ғафил ҡалмаясаҡ, тип ныҡлап аңлатты", – тип яҙҙы. Быға СССР Министрҙар Советы Рәйесе урынбаҫары В. Молотов: "Демократияның Көнбайыш тибы тураһында бер генә американ да фекер йөрөтә алмай", – тип яуап бирҙе.\nАмериканың күп кенә сәйәсмәне СССР менән эшмәкәрлектең хәүефле булыуын күрә. Элекке президент Герберт Гувер: "Советтар Америка өсөн нацистар һымаҡ уҡ ҡурҡыныс", – тип раҫланы. Ә Американың БМО-лағы делегацияһы етәксеһе Джон Фостер Даллес: "Совет лидерҙарының үҙ позицияларына үҙгәреш индереүгә һәм килешеүҙәргә барырға теләмәүе улар менән эшләүҙе ифрат ҡыйынлаштыра", – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды. "Совет лидерҙары үҙ граждандарының сит илдәр менән бәйләнешенә юл ҡуйырға теләмәй, беҙгә ҡаршы дуҫ булмаған һәм дошман илдәргә ҡарата ғына була торған хәрәкәттәр ҡора". Был да Даллестың һүҙҙәре. АҠШ-тың илсеһе Джордж Кеннан Мәскәүҙән ебәрелгән телеграммаһында үҙ илен, ысынбарлыҡты айыҡ баһалап, бүтән илдәрҙе коммунизмдан ҡурсалау эшен етәкләргә саҡыра.\nСССР Манжуриялағы эш-хәрәкәттәре тураһында Дәүләт департаментына аңлатма биреүҙән, ғәскәрҙәрен Ирандан сығарыуҙан баш тартҡас, Америка президенты уғата ярһый. "Советтар менән әрепләшеүҙән арыным инде", "Рәсәйгә тимер йоҙроҡ күрһәтеп, ҡаты һөйләшмәгәндә, эш тағы бер һуғышҡа барып етеүе ихтимал", "Америка артабан бер ниндәй ҙә ташламаға бара алмай". Трумэн ул көндәрҙә шулай тип яҙа.\nШулай ҙа, әйҙәгеҙ, Черчиллгә әйләнеп ҡайтайыҡ. Уның АҠШ-та сығыш яһаясағы ҙур ҡыҙыҡһыныу уята. Черчилль – әле генә тамамланған һуғыш геройы, АҠШ-тың төп союздашының күптәнге лидеры. Унан һуң Черчиллдең әсәһе Дженни Джером – американ, ирокездар ҡәбиләһенән сыҡҡан. Уинстон үҙе лә үҙенсәлекле кеше, ҡарһүҙҙәре һәм холоҡ-фиғеле менән данлы. Телмәргә килгәндә, уның йөкмәткеһе хәҙер бер кем өсөн дә сер түгел, һәм 2016 йылда уларҙы ғәмгә еткереүгә етмеш йыл тула. Ошо мәҡәләне яҙыуға сәбәптәрҙең береһе лә шул датаға бәйләнгән. Черчилль, Көнбайыш демократияһына ҡаршы ике төп дошман – һуғыш менән золомлоҡ тора, тип раҫлай, инглиз телле ҡәүемдәр ассоциацияһын ойошторорға саҡыра. Уныңса, был дуҫлыҡ һәм хеҙмәттәшлекте нығытыу ғына түгел, бәлки хәрби көстәрҙе, арсеналдарҙы, милли именлек системаларын, разведканы, хәрби әҙерлекте берләштереүҙе аңлата. Киләсәктә уртаҡ гражданлыҡ мәсьәләһе лә килеп баҫасаҡ. 1938 йылда Черчилль Гитлерҙы туҡтатырға тейешле "Ҙур альянс" ойоштороу зарурлығын иҫбатлаған. Хәҙер ул Сталинға ҡаршы эш итеү өсөн шундай уҡ альянс төҙөргә тәҡдим итә. Черчилль сығышында халыҡ-ара ауырлыҡтарҙың сәбәбе итеп Советтар Союзын атай. Альянс идеяһы өҫтөн сыҡҡас, күптән түгелге Еңеү яҡтыһына күләгә төштө. Совет Рәсәйе һәм уның халыҡ-ара коммунистик ойошмаһының киләсәктә нимә эшләргә ниәтләүен бер кем дә белмәй. Һәм сәйәсмән фекерен артабан дауам итә: "Балтикалағы Штеттиндан алып Адриатикалағы Триестҡа тиклем, бөтөн ҡитға аша, тимер шаршау төштө. Уның аръяғында Урта һәм Көнсығыш Европалағы боронғо дәүләттәрҙең баш ҡалалары – Варшава, Берлин, Прага, Вена, Будапешт, Белград, Бухарест һәм София ята. Бөгөн ошо данлы ҡалалар һәм улар тирәһендәге халыҡ совет йоғонтоһона инә һәм Мәскәү контроле аҫтында. Уларҙағы коммунистик фирҡәләр һәммә өлкәлә тоталитар контроль булдырырға ынтыла".\nӘйткәндәй, телмәрендә Черчилль "тимер шаршау" атамаһын ҡулланмай, әммә һүҙ оҫтаһы булыуын иҫбат итеп, көслө эпитеттар һәм метафораларҙы йәлләмәй. Фултондан киткән саҡта Черчилль: "Тарих ағымына йоғонто яһарлыҡ уй-фекерҙәргә башланғыс һалдым тип өмөтләнәм", – ти. Бөйөк Британияның премьер-министры К. Эттли менән сит ил эштәре министры Э. Бевинға ебәргән хатында Уинстон: "Рәсәй менән мөнәсәбәттәрҙе яйға һалыу маҡсатында көс һәм ҡеүәтте бер ҡәҙәр күрһәтеү зарурҙыр тип ышанам. Яҡын киләсәктә ул Ҡушма Штаттарҙа өҫтөнлөклө фекер буласаҡ тип күҙаллайым", – тип яҙа. Шулай булып сыҡты ла.\nЛондон менән Вашингтондың власть коридорҙарында йылдар буйы йыйылып килгән асыуы ҡапыл өҫкә бәреп сыҡты. Уның Уинстон Черчилль теленән яңғырауы осраҡлы түгел, сөнки англосакс берекмәһендә русофобия менән шул ҡәҙәре лә ағыуланған бүтән кешене табыу ул саҡта мөмкин булмаған.\nБөгөнгө һүҙҙе йомғаҡлап, нимә өҫтәргә һуң? Уртаҡ дошманға ҡаршы сыҡҡанда инглиздәр, американдар, рустар, француздар бер булып, алдағы сәйәсәт тоҙаҡтары тураһында уйланмай һуғышҡан. Ябай кешеләр өсөн ошо берләшеү, мәңгелеккә булмағанда ла, оҙаҡҡа барыр кеүек тойолған. "Айырылмаҫтай дуҫыңа ҡайырылмаҫтай һүҙ әйтмә", – тигән аманат сәйәсәт өсөн түгел. Черчилль етмеш йыл әүәл һалған ойотҡо дошманлыҡ сүпрәһен бөгөн йәнә ҡабарта. Ғәмгә ҡысҡырып хәбәр һалынмаһа ла, ҡыҙыу ҡоралланыу, "һалҡын һуғыш" ысынбарлыҡҡа әүерелде. "Тимер шаршау" булмағанда ла, халыҡтар араһында бер-береһенән шикләнеү, аҫтыртын үсләшеү, яңы низағтар өсөн сәбәп эҙләү күләгәһе ятты. Шуға күрә Черчиллде хәтергә алыу түгел, бәлки ул ҡалдырған һабаҡ тураһында уйланырға кәрәк. Сөнки кисәге көн бөгөнгөнөң табын түренән урын алды.\nСығыу ваҡыты 27-11-2015, 15:13 | Ҡаранылар: 506\nҺуғыш бөттө. һуғыш дауам итә…


Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы - Ноғман Мусинға 85 йәш | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n12 октября 2016 — 16:01 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостандың халыҡ яҙыусыһы — Ноғман Мусинға 85 йәш.\nШул уңайҙан, Республикаһы башлығы Рөстәм Хәмитов Халыҡтар Дуҫлығы орденынын тапшырҙы. Әҙип оло йәштә булыуына ҡарамаҫтан, әле лә әүҙем тормош алып бара. Уны төрлө осрашыуҙарҙа, конференцияларҙа йыш күрергә була. Ноғман Мусин ижады күп яҡлы. Уның һәр әҫәрендә тәрән мәғәнәле фекер ята. “Зәңгәр тауҙа аҡ болан”, “Мәңгелек урман”, “Ер биҙәге” кеүек повестары инде күптән ташҡа баҫылһа ла, әле лә көнүҙәклеген юғалтмай. Ноғман Мусинға ошо көндәрҙә Халыҡтар Дуҫлығы ордены ла тапшырылды. Шул уңайҙан “Ноғман Мусин: Евразия сиктәрендә мәҙәни диалог”, — тигән Халыҡ-ара фәнни-ғәмәли конференция ла үтте. Ноғман Мусин – башҡорт әҙәбиәтенең әйҙәп барыусы яҙыусыларының береһе. Хәйер, хәҙер инде уның ижады сиктәрҙе лә аша үтеп, донъя кимәлендә лә киң танылыу ала бара. Сөнки, Ноғман Мусин күтәргән мәсьәләләр бар халыҡтар өсөн дә уртаҡ. Яҙыусының ижады заман үҙгәрештәренә бирешмәй, сөнки улар кешеләрҙе тормош, ғүмер, яҡшылыҡ һәм яманлыҡ тураһында уйланырға, үткән юлдарына, бөгөнгөһөнә һәм киләсәккә күҙ ташларға мәжбүр итә.


рус. Новые Турбаслы\n↗51 кеше (2010)\nЯңы Турбаҫлы (рус. Новые Турбаслы) — Башҡортостан Республикаһының Благовещен районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 51 кеше булған. ОКАТО коды — 80215853002.\nБаҡыев Рим Сәғит улы (4.01.1939), хужалыҡ һәм дәүләт эшмәкәре, 1994—1999 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Премьер-министры, Рәсәй Федерацияһының 3-сө саҡырылыш Дәүләт думаһы депутаты (1999–2003), Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1993). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1986), «Почёт Билдәһе» (1976) һәм Почёт (1999) ордендары кавалеры.\nФәтихов Ғабдулла Нафиҡ улы (1914—1998) — мәғариф хеҙмәткәре, педагогия фәндәре кандидаты, доцент.\nЯңы Турбаҫлы, РБ\n↑ Благовещен районының ижтимағи-сәйәси гәзите «Йәйғор» 2016 йылдың 5 март көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Яңы_Турбаҫлы&oldid=1133403 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 11:42 8 май 2022 үҙгәртелгән.


Башҡортостан гәзите » Иҡтисад » Яҡын булыуына һөйөнәләр\nЯҡын булыуына һөйөнәләр 11.07.2018 // Иҡтисад\nБашҡортостан Республикаһы төҙөлөүенә 100 йыл тулыу уңайынан төрлө объекттар дәррәү ҡалҡа башланы. Исемлектә киләсәктә тирә-яҡты йәмләп ултыраһы биналар араһында балалар баҡсаларының булыуы айырыуса шатлыҡлы. Мәҫәлән, Бәләбәй ҡалаһында өр-яңы балалар баҡсаһы һалына.\nТөҙөлөш ҡаланың Горохов урамында спорт-һауыҡтырыу комплексы янында бара. Майҙаны – 1 740 квадрат метр, бер ҡыйыҡ аҫтында ашхана, медпункт, спорт һәм тамаша залдары һәм алты төркөм өсөн бүлмәләр буласаҡ. Балалар баҡсаһы бөтәһе 150 урынға иҫәпләнгән. Белем биреү усағы киләһе йыл кескәйҙәрҙе ҡабул итәсәк.\nГорохов урамында йәшәгән биш бала әсәһе Алевтина Николаеваның һүҙҙәренә ҡарағанда, ул ҡыҙын һәм улын йорто эргәһендә генә балалар баҡсаһына йөрөтә башлаясаҡ. Юғиһә иртәнсәк ғәзиздәрен оҙатып ҡуйыуға күп ваҡыт талап ителгән. “Яҡын булыуы – үҙе бәхет, етмәһә, ул заманса йыһазландырыласаҡ”, – тип өҫтәне ул.\nРеспублика етәкселеге балалар мәнфәғәтендә оло маҡсат-пландарҙы тормошҡа ашыра.


Салауаттар “Еңеү зарядкаһы”на ҡушылды\n6 Май , 10:10\nҠалабыҙ йәштәре өсөн апрелдең һуңғы көндәренең береһендә яҙғы иртә күңелле, дәртле һәм һаулыҡ өсөн файҙалы башланды. Салауат башҡорт дәүләт драма театры алдындағы майҙансыҡта 1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 77 йыллығына арналған физкультура-һауыҡтырыу акцияһы үтте. Уны ҡалабыҙ театры физик культура һәм спорт идаралығы менән берлектә ойошторҙо.\n- Бөгөн “Еңеү зарядкаһы” акцияһында Салауат театры артистары, хеҙмәткәрҙәре, физик культура һәм спорт идаралығы белгестәре ҡатнаша. Шулай уҡ асыҡ һауалағы зарядкаға Салауат белем биреү һәм һөнәри технологиялар, медицина, индустриаль колледждар студенттарын йәлеп иттек, - тип һөйләй физик культура һәм спорт идаралығының спорт-масса бүлеге етәксеһе Руслан Зәйнәғетдинов.\n- Беҙ “Еңеү зарядкаһы” акцияһында тәүге тапҡыр ҡатнашабыҙ. Ул Бөйөк Еңеүгә хөрмәт күрһәтеү билдәһе. Еңеү көнөн билдәләүҙең төрлө форматтары бар, Мәҙәниәт министрлығы һәм республика Хөкүмәте спорт, мәғариф һәм сәнғәт өлкәһен берләштереп яңы саралар ойоштора. “Еңеү зарядкаһы” - бик күңелле, дәртле, сәләмәт тормош рәүешенә әйҙәй. Һуғыш осоронда һалдаттарҙа, беренсенән, еңеү яулау өсөн ынтылыш көслө булһа, икенсенән, уларҙың физик хәлдәре лә ныҡлы булған. Был бик һәйбәт акция, ул йыл һайын уҙғарылыр, киләһе йылда ҙурыраҡ майҙан һайлап, күберәк халыҡ йәлеп итеп үткәрербеҙ, тип уйлайым. Мәҙәниәт, спорт, йәштәр синтезы бик тә ҡыҙыҡлы һәм файҙалы, минеңсә, - ти Салауат башҡорт дәүләт драма театрының баш режиссеры Лиана Ниғмәтуллина.\nАкция драма театры артистарының театрлаштырылған тамашаһынан башланды. Актерҙар йәштәр алдында һуғыш йылдары йырҙары менән сығыш яһаны.\nЗарядканы Рәсәй чемпионаты еңеүсеһе, ил кимәлендәге күп ярыштар һәм турнирҙар призеры, спорт акробатикаһы буйынса халыҡ-ара турнир финалисы, Рәсәй спорт мастеры Антон Панков уҙғарҙы. Күнегеүҙәр бик ҡатмарлы ла түгел ине, шуға йыйылыусылар дәртле музыка аҫтына башҡарылыусы күнекмәләргә еңел ҡушылып китте.\n- Һәр спортсы, һәр кеше йоҡо, физик күнегеүҙәр, туҡланыу режимын тоторға тейеш. Шул ваҡытта уның һаулығы ла шәп булыр, тормошта ла күпкә ирешер. Бындай акцияларҙы йышыраҡ та ойошторорға кәрәк, улар йәштәрҙе актив тормош рәүешенә әйҙәүгә булышлыҡ итә, - ти Антон Панков.\nСара һуңында Салауат театрының “Эх, Өфө ҡыҙҙары” спектакленә билеттар уйнатылды. Спортҡа бәйле һорауҙарға дөрөҫ һәм тиҙ яуап биреүселәр билетлы булды.\nЕвгения Пикалова һәм Анна Ковалькова, Салауат белем биреү һәм һөнәри технологиялар колледжы студенттары:\n- Беҙҙе ошо сараға саҡырыуҙарына бик шатбыҙ. Яңыраҡ практика үттек һәм балалар менән дәрес араһында шулай уҡ зарядка үткәрҙек. Беҙ төркөм менән колледжда һәм ҡалала үткәрелгән төрлө сараларҙа актив ҡатнашырға тырышабыҙ. Зарядка беҙгә көндәлек дәрт, энергия бирҙе, театр күрһәткән тамаша ла оҡшаны. Беҙ һорауҙарға яуап биреп, спектаклгә билеттар ҙа оттоҡ. Акцияны ойоштороусыларға рәхмәт әйтке килә, ысынлап та, ул беҙгә көн һайын актив тормош рәүеше алып барыу мөһим икәнлеген иҫкә төшөрҙө.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - РУХИ ҠИММӘТТӘРЕБЕҘГӘ АРНАЛА - 2018 - Мәҡәләләр\nРУХИ ҠИММӘТТӘРЕБЕҘГӘ АРНАЛА\nБашҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаевтың "Ете йөҙ етмеш ете хәҙис" тигән китабы донъя күрҙе. Был яңы баҫмаға һәм шағирҙың һуңғы йылдарҙағы ижадына ҡағылышлы һорауҙарға яуапты әҙиптең үҙенән алдыҡ.\nРауил Төхвәт улы, был китап дини әсбапмы, әллә әҙәби әҫәрме?\n- Был - әҙәби әҫәр. Әммә ябай түгел, ә изге хәҙистәр нигеҙендә яҙылған шиғырҙар. Йәғни, хәҙистәрҙе шиғри формаға әйләндереү ысулы. Ни өсөн былай эшләнде? Рухи ҡиммәттәребеҙ булған хәҙистәребеҙҙе киңерәк уҡыусы даирәһенә еткереү маҡсатында. Дини яҙмаларҙы һәр кем тота килеп ҡулға ла алмаҫҡа мөмкин, ә уның шиғри формаһын шиғыр һөйөүселәр ҙә, дин менән ҡыҙыҡһыныусылар ҙа уҡырға мөмкин.\nҺуңғы йылдарҙа һеҙҙең хәҙистәргә йышыраҡ мөрәжәғәт итеүегеҙ ул дингә йөҙ бороуығыҙмы?\n- Дин миңә бала саҡтан ят булманы. Өләсәй-олатайҙарымдың Ҡөрьән уҡығанын, намаҙ ҡылғанын күреп үҫтем. Әммә үҙебеҙ был изге ғәмәлдәргә яҡын булманыҡ.\nХәҙистәр менән таныша башлай алыуым яҙмышымдағы иң ҡыуаныслы ваҡиғаларҙан ул. Әгәр ошо бәхеткә насип итмәһә, был яҡты донъяларҙа ниндәй хазиналарҙан мәхрүм йәшәгән булыр инем. Аллаға шөкөр, ғүмер юлым был аҡыллы ғилем донъяһын урап үтмәне.\nХәҙистәрҙе мин тәү тапҡыр ишетеп белдем. Беренсе тыңлағанда уҡ уларҙағы хикмәтле һүҙҙәр арбап алды. Уларҙы эҙләп табып, уҡып, күңелемә һеңдерергә керештем. Һәм тора-бара был яҙмаларҙы шиғри юлдарға һала башланым. 2001 йылда "Йөҙ ҙә бер хәҙис", унан "Өс йөҙ ҙә өс хәҙис", әле "Ете йөҙ етмеш ете хәҙис" донъя күрҙе һәм, алға китеп әйтәйем, киләсәктә мең дә бер хәҙискә еткерергә иҫәп бар, Алла бойорһа.\nРауил ағай, "Атлы азамат" тигән китабығыҙ ҙа яңы сыҡты. Эстәлеге ниндәй был китаптың?\n- Башҡорт халыҡ йыр-ҡобайыр-оҙон көй-сеңләүҙәрендәге атҡа бәйле шиғри юлдарҙан тупланған был китап. Ҡөрьән-Кәримдә "Яу табышы" тигән сүрә бар. Тәфсирҙәрҙә аңлатыуҙарынса, улъяны ғәҙел итеп бүлгәндә, яу атына ике өлөш, һыбайлыға бер өлөш, йәйәүле яугирға бер өлөш бирелгән. Яу атының өлөшө яугирҙыҡына ҡарағанда ике тапҡырға артығыраҡ һаналған. Ошонан ғына сығып, уйлап ҡарағыҙ. Башҡорттарҙа аттан башҡа бер хайуан йәки йәнлеккә лә ул ҡәҙәр хөрмәт үә һөйөү белдерелмәй, башҡа бер хайуан йәки кейеккә лә ул ҡәҙәр матур һүҙҙәр әйтелмәй. Күпме йырҙарыбыҙҙа аттарға ҡағылған иҫ киткес юлдар бар. Мин уларға ғүмер буйы ғашиҡ булдым. Һәм ошо юлдарҙы туплап ҡуйырға тигән хыял йөрөттөм. Ниһайәт, был теләктәрем тормошҡа ашып, ошо "Атлы азамат"ты булдырҙы ла инде.\nРауил ағай Бикбаев 2019 йылдың тәүге ярты йыллығына 50665 индекслы "Киске Өфө"гә яҙылып, квитанцияларын редакцияға ебәргән 10 кешегә - "Ете йөҙ етмеш ете хәҙис", 10 кешегә - "Атлы азамат", 10 кешегә "Оноторлоҡ булдымы ни?.." китаптарын бүләк итә. Әйҙәгеҙ, кем алыҡ!\nЯҙылған: 06.11.18 | Ҡаралған: 291


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЙӘШЛЕК НИСЕК ТӘ ҮТӘ, ҠАРТЛЫҠТА БӘХЕТ КӘРӘК - 2020 - Мәҡәләләр\nАвтобуста ҡаршыма йәш ҡыҙ ултырҙы. Уның йөҙө шундай таныш кеүек тойолдо. Һөрмәле ҡуңыр күҙҙәр, оҙон ҡуйы керпектәр, моңһоу ҡараш... Эйе, бына тап ошо ҡарашы бынан егерме йыл элек булған ваҡиғаны иҫкә төшөрҙө һәм, был ҡыҙҙы беренсегә күрһәм дә, уның кем икәненә, дөрөҫөрәге, уның кем ҡыҙы булыуына шигем ҡалманы.\nУның әсәһе менән йыш ҡына балалар майҙансығында осраша инек. Ҡыҙым менән бер тиҫтер улын уйнарға алып сыға ине ул. Бер аҙҙан уның ауырлы икәнлеге беленде. Әммә ул был хаҡта ауыҙ асып һүҙ әйтмәне. Биле апаруҡ йыуанайғанда ла йәшерергә тырышты. Тыуырға ваҡыт еткәс кенә, эс сере менән бүлеште ул. Һуңға тиклем балаһын төшөртөргә тигән уй менән йөрөгән булған икән.\nҠатын тәүҙә ысынлап та йөккә уҙыуын белмәгән. Беленгәс иһә, врачтар аборт эшләргә ярамағанлығын әйткән. Тыуасаҡ балаһын дауаханала ҡалдырып китергә ниәтләүенең сәбәбе иренең икенсе бала теләмәүендә икән. Быға тиклем егетенән алданған ҡыҙҙар йәки кейәүҙә булмаған ҡатындарҙың ғына сабыйын бала табыу йортонда ҡалдырыуын ишеткәнем бар ине. Әммә ирле ҡатындарҙың шундай ҡарарға килеүе тураһында беренсе тапҡыр ишеткәнгә, улай ғына ла түгел, ул кешене үҙем күреп белеүем мине төрлө уйҙарға этәрҙе. Бындай ваҡытта башҡа йүнле уй киләме ни, йәшмен дә, тормош тәжрибәм дә аҙыраҡ. Иң беренсе, әлбиттә, ҡатын иренә хыянат иткәндер ҙә, ауырға ҡалғандыр, ире үҙен ғәфү иткән, тик балаһынан баш тартҡан, тип уйланым. Әммә эш мин уйлағандың төптө киреһе булып сыҡты.\nТәү ҡарамаҡҡа татыу ғына булып күренгән ғаилә тәүҙән үк серек нигеҙгә ҡоролған. Матур хыялдар менән үҙаллы тормошҡа баҫҡан ҡыҙҙы егет көслөк менән алған. Бөгөнгө заманда көсләп кейәүгә сығыу йәки биреү бармы ни, тиһегеҙме. Бар икән шул... Мәсхәрәләнгән ҡыҙҙың атай-әсәһе суд менән ҡурҡытып, егетте өйләндереүгә ирешә.\nТик кейәүгә сығыу тигәне шунан ғына ғибәрәт була: иргә ашарға әҙерләү, кейемен йыуыу, кистән артығыраҡ "ҡырын тейәһә", иртәнсәк бала һымаҡ тәрбиәләү. Сабый тыуһа үҙгәрер, беҙ ҙә кешесә йәшәп китербеҙ, тип, киләсәккә яҡты өмөт менән бағып, бик яңылыша йәш ҡатын. Ире, бала тауышын яратмайым тип, эштән һуң тура ҡайтмай башлай. Шулай йөрөгәнендә икенсе ҡатындың унан ауырға ҡалыуын ишетһә лә, танышым ҙур сабырлыҡ менән үткәреп ебәрә. Ә инде үҙенең йөккә уҙыуын әйткәс, ире: "Балаңды алып ҡайтһаң, урамға ҡыуып сығарам", - тип ҡурҡыта.\nУл ваҡытта дөйөм ятаҡтың ике урынлы бүлмәһендә йәшәй ине улар. Бер ғәйбәттең ғүмере - икенсеһе сыҡҡансы, тигән кеүек, көсләнеүе, һуңынан ауырға ҡалыуы тураһында хәбәрҙәр 4-5 йыл үткәс кенә тынып ҡалыуын, хәҙер икенсе бала күтәреп, атай-әсәй йортона ҡайтһа, тағы яман һүҙгә ҡалыуын күҙ алдына килтереп, йәш ҡатын сабыйын ҡалдырырға ҡарар иткән булған.\nБыл биҫтәнән күсеп китеү сәбәпле, аҙаҡ был ҡатындың яҙмышы тураһында белмәгәйнем. Уртаҡ таныштарҙан уның иренән айырылып, ситкә сығып китеүен ишеткәйнем.\nБына уның ҡыҙы алдымда ултыра. Нисек һүҙ башларға белмәй ултырғансы, төшөргә лә ваҡыт етте. Бәхеткә күрә, ул да ҡуҙғалды. Урамға сыҡҡас, уның әсәһе ниндәй хәлдә булыуын һораным. Ҡыҙ итәғәтле генә йылмайҙы ла, бөтәһе лә яҡшы булыуын хәбәр итте. Башҡортса аңлай, әммә һөйләшә белмәүенән уның шунда уҡ сит мөхиттә үҫкәнен аңланым. Был торошонан, әлбиттә, ул ғәфү үтенде. Ҡыҙ Норильскиҙа тыуған, әле лә шунда йәшәйҙәр икән.\n- Әле бына атайҙы ерләшергә ҡайттым да бер ыңғайҙан туғандарҙы барлап йөрөйөм, - тине ул. - Иҫән сағында бер тапҡыр ҙа күрергә насип булмағайны, әле бына һуңғы юлға оҙаттым. Бик бәхетһеҙ кеше булған атайым, аяҡтан ҡалғас, һуңғы йылдарҙа көндәлек алып барған. Уның һәр битендә тиерлек әсәйемдән ғәфү үтенгән. Бер ғәйепһеҙгә саф күңелле кешене рәнйетеүе өсөн ебәрелгән язаларҙың бөтәһен дә күреп китеүен яҙған ул.\nҠыҙ атаһы хаҡында тағы нимәләр әйткәндер, башҡа бер нәмә лә ишетмәнем дә, тыңламаным да, сөнки һәр яуызлыҡ өсөн кеше иртәме-һуңмы ғазапланыуын белер йәштәмен хәҙер. Уның ҡарауы, ҡыҙҙың матурлығына, аҡыллы, тәүфиҡлылығына һоҡланып кинәндем. "Баламды барыбер дауаханала ҡалдырасаҡмын", - тигән ҡәтғи ҡарарға килгәндә кире уйларға мәжбүр иткән кешегә рәхмәт уҡыйҙыр инде әсәһе.\nМин дә йәш саҡтағы танышым өсөн ҡыуаныс кисереп, был осрашыуҙан йылы тойғолар алдым һәм был ваҡиғаның күптән түгел генә ишеткән "Йәшлек нисек тә үтә, ҡартлыҡта бәхет кәрәк" тигән әйтемгә миҫал булыуын аңланым.\nЯҙылған: 13.08.20 | Ҡаралған: 1806


Ниңә ашыҡҡандыр, ҡайҙа атлыҡҡандыр? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ниңә ашыҡҡандыр, ҡайҙа атлыҡҡандыр?\nНиңә ашыҡҡандыр, ҡайҙа атлыҡҡандыр? 13.01.2019 // Йәмғиәт\n…Гел ҡабаланды һеңлем. Аяҡтары ергә теймәй йүгереп йөрөр ине. Һоҡлана ла, хәүефләнеп тә ҡуя торғайным.\nКинйә бала булды ул. Биш йәшендә бер кемдең дә әйткәнен тыңламай, илай-илай мәктәпкә барҙы. Уҡыуҙа, йәмәғәт эштәрендә гел алдынғылар рәтендә булды. Ун алты йәше тулыр-тулмаҫтан юғары уҡыу йортона инде. Күп тә тормай, буласаҡ кейәү менән таныштырҙы, йәһәтләп туй үткәрҙек. Бишенсе курсты тамамлағанында ике ҡыҙы үҫә ине инде.\nДиплом алыу тантанаһына барыр алдынан бәләкәстәрҙе беҙгә килтерҙеләр (баш ҡалаға яҡын урынлашҡан ауылда йәшәйбеҙ). Байрамдары иртәгә көндөҙ икелә башлана икән.\n– Улай булғас, бөгөнгә беҙҙә ҡалып тороғоҙ, – тинем. – Ҡаланың шау-шыуынан аҙға булһа ла ял итерһегеҙ, мунса инерһегеҙ. Иртәгә таң менән тороп сыҡһағыҙ ҙа, әҙерләнеүгә әллә күпме ваҡытығыҙ ҡала әле.\n– Юҡ, апай, – тип шунда уҡ ҡаршы төштө баҫҡан ерендә бейеп торған һеңлем. – Ҡайтырға кәрәк. Бөгөн үк башҡарып ҡуяһы эш күп. Иртәгә үҙебеҙ өсөн ваҡыт та ҡалмаҫ әле: тантананы, аҙаҡ курсташтар менән хушлашыу байрамын ойоштороуҙы үҙ өҫтөмә алғанмын.\nШулайтып ҡабалана-ҡабалана йыйына башланы. Юлға бигүк сығырға теләмәгән кейәү кәйефһеҙ генә машинаһын ҡабыҙҙы. Йәһәтләп ҡуҙғалып киттеләр. Оҙаҡ та үтмәҫтән, йәшен тиҙлегендә хәбәр килеп етте: яҡындарыбыҙҙы беҙҙең ауылдан оло юлға сыҡҡан ерҙә ҙур йөк машинаһы бәрҙереп киткән...\nӘҙәм балаһына ғүмер бер тапҡыр ғына бирелә. Кемгәлер ҡартайғансы йәшәү бәхете тейһә, икенселәр тормоштоң тәмен дә татып өлгөрмәй... Үҙенә ғүмерҙең сама менән бирелгәнен һиҙеп тә ашыҡтымы икән һеңлем? Барыһына өлгөрөп ҡалайым тинеме? Ниңә мине тыңламаны, кейәүҙең теләген иҫәпкә алманы, үҙенекен һүҙ итергә тырышты? Динебеҙҙә “Бөгөнгө эшеңде иртәгәгә ҡалдырма” тигән әйтем бар ҙа бит, әммә сабыр итеү, башҡаларҙың һүҙенә ҡолаҡ һалыу мөһимлеге юғарыраҡ урынға ҡуйылған даһа...\nНиндәй осраҡтарҙа ҡабаланырға кәрәк? “Аҙан тауышын ишетеү менән намаҙ уҡырға, йәше еткәнде өйләндерергә һәм баҡыйлыҡҡа күскәнде ерләргә ашығығыҙ”, – тип өйрәтә Ислам. Эйе, ғибәҙәт ҡылырға һуңларға ярамай. Йәштәрҙе өйләндереүгә килгәндә лә, ваҡытты һуҙмау мөһим. Ни өсөн тигәндә, әҙәм балаһы Аллаһ Тәғәлә тарафынан бирелгән ҡыҫҡа ғына ғүмерендә ғаилә ҡорорға, балалар үҫтерергә, изге ғәмәлдәр башҡарып өлгөрөргә тейеш. “Баҡыйлыҡҡа күскәнде ерләргә ашығығыҙ” тип ҡушыуҙың нигеҙендә лә, дин әһелдәребеҙ әйтеүенсә, тормош-көнкүреш хәҡиҡәте ята.\nӘ башҡа ваҡыттарҙа ҡабаланыуҙың хәүеф менән янау ихтималлығын ниңә онота икән әҙәм балаһы? Айырыуса юлда. “Еңел автомобиль трассаға “осоп” килеп сыҡты”, – тип һөйләне беҙгә лә шаһиттар яҡындарыбыҙҙың фажиғәһенән һуң. Һис һүҙһеҙ, һеңлем тиҙләтеп барғандыр. Юл бит ул оло тормош кеүек: ҡабаланғанды өнәмәй, күҙ йомоп алға сығырға тырышҡанды йәһәт кенә урынына ултыртып ҡуя. “Ашыҡҡан ашҡа бешер”, “Ҡабаланғандың сәфәре ҡыҫҡа”, “Аяҡтарың йүгергәндә лә, йөрәгең осонмаһын” кеүек әйтемдәр юҡтан ғына яралғанмы ни?\nКүңелем әрней, күҙ йәштәрем туҡтауһыҙ аға. Ә ҡосағымда – ике ҡыҙсыҡ. Йәшәүҙең нимә икәнен аңлап та өлгөр¬мәҫтән етем ҡалған сабыйҙар. Эй тынғыһыҙ, тиктормаҫ, шуҡ үҙҙәре. Әсәйҙәре кеүек... Тик түҙемһеҙлегегеҙ сабый сағығыҙҙа тороп ҡалһасы, ҡыҙсыҡтарым. Аллаһ Тәғәлә киләсәк тормошоғоҙҙа сабырлыҡ насип итһәсе, оҙон ғүмер бирһәсе...\nР. МИНҺАЖЕВАның һөйләгәндәренән.\nФото: steemitimages.com сайтынан алынды


Башҡортостан телевидениеһына быйыл 60 йыл | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n17 января 2019 — 15:52 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостан телевидениеһына быйыл 60 йыл! Ошо уңайҙан беҙҙең каналда тапшырыуҙар, әңгәмәләр теҙмәһе донъя күрәсәк. Хәтирәләр теҙмәһен Тәлғәт Ниғмәтулла улының иҫтәлектәре аса.\nТәлғәт Сәғитов Башҡорт АССР-ының теле һәм радиотапшырыуҙар дәүләт комитеты рәйесе булып 1980-86 йылдарҙа эшләне. Ул етәкләгән осорҙа республикаға төҫлө телевидение килде.


Фәйзи Ғәскәров исемендәге VIII төбәк-ара халыҡ бейеүҙәре ансамблдәре фестивале ҡатнашырға саҡыра // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nФәйзи Ғәскәров исемендәге VIII төбәк-ара халыҡ бейеүҙәре ансамблдәре фестивале ҡатнашырға саҡыра\n15:55, 16 февраля 2018 Мәҙәниәт\nФәйзи Ғәскәров исемендәге VIII төбәк-ара халыҡ бейеүҙәре ансамблдәре фестивале ҡатнашырға саҡыра Фото: Олег Яровиков\nФәйзи Ғәскәров исемендәге VIII төбәк-ара халыҡ бейеүҙәре ансамблдәре фестивале иң яҡшы бейеү коллективтарын йыя. Ҡатнашыу өсөн үҙешмәкәр халыҡ бейеүҙәре ансамблдәре саҡырыла. Фестиваль 18-20 апрелдә Мәләүездә уҙа.\nКоллективтарға өс бейеүҙә хореографияны, артислыҡ һәләтен, сәхнә мәҙәниәтен асыу маҡсаты ҡуйыла. Тәүге сығыш урындағы традицияларға нигеҙләнергә, икенсеһе — сюжетлы-уйын халыҡ бейеүе, өсөнсөһөн коллектив етәксеһе һайларға йәки Фәйзи Ғәскәров исемендәге ансамбль репертуарынан булырға тейеш.\nИң яҡшы балетмейстер эшен билдәләү ҡаралған. Республикалағы Ғаилә йылына арналған «Бейеүсе ғаилә» номинацияһында ғаилә династиялары ҡатнаша.\nБыйыл конкурста танылған бейеүсе һәм балетмейстер, республиканың профессиональ балет сәнғәтенә һәм халыҡ хореографияһына нигеҙ һалған кешеләрҙең береһе Хашим Мостаевтың тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған махсус приз булдырылған.\nҒаризалар 13 апрелгә тиклем gukrcnt@mail.ru электрон адресына ҡабул ителә. Белешмәләр өсөн телефон: (347)-289-62-00.\nФестивалде ойоштороусылар — Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге, Мәләүез районы хакимиәте, Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле.\nТеги: халыҡ бейеүе


Сибайҙа халыҡ урындағы хакимиәтте ялған мәғлүмәттәр биреүҙә ғәйепләй | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n16 января 2019 — 18:48 ГТРК «Башкортостан»\nРәсәй-Башҡортостан радиоһында кисә “Хәйерле кис, республика” тапшырыуында ҡалала килеп тыуған хәлгә бәйле һөйләшеү булды. Сибайҙан шылтыратыусы һауала быға тиклем ағыулы матдәләр нормала тип әйтеп килделәр, әммә Республика етәксеһенең халыҡҡа теүәл мәғлүмәт биреүҙе талап итеүенән һуң күрһәткестәр ҡапыл үҙгәреп китте, тине. Хәбәр итеүебеҙсә, Радий Хәбиров ҡалала ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса комиссия ултырышын үткәрҙе һәм урындағы хакимиәт башлығы Рөстәм Афзаловҡа экологияға бәйле мәсьәләне 1-се февралгә тиклем хәл итергә ҡушты. Радий Фәрит улы Учалы тау байыҡтырыу комбинатының Сибай филиалы һәм ҡала етәкселеге эшмәкәрлеген ҡаты тәнҡитләп, экологияны яҡшыртыу йәһәтенән тейешенсә саралар күрелмәй тине. Бынан ары, Радий Хәбировтың талабы буйынса Сибай мэры көн һайын ҡалалағы хәл тураһында мәғлүмәт биреп торорға һәм был эшкә ҡала советы депутаттарын һәм урындағы йәмәғәт палатаһын йәлеп итергә тейеш. Сибайҙа үткән йылдан алып тулы әҙерлек режимы ғәмәлдә ҡала. Халыҡ тын ҡыҫылыуға, йүтәлгә зарлана. Республика етәксеһе ҡалала балалар һаулығына айырыуса ҙур иғтибар бирергә ҡушты.


Билдәле эйәле һөйләм тураһында төшөнсә биреү, уҡыусыларҙың һөйләү телмәрен, логик фекерләү ҡеүәһен үҫтереү, эстетик тәрбиә биреү, башҡорт халҡының ғөрөф-ғәҙәттәренә, шөғөлөнә һөйөү тәрбиәләү\nБилдәле эйәле һөйләм тураһында төшөнсә биреү, уҡыусыларҙың һөйләү\nА сыҡ дәрес өлгөһө Билдәле эйәле һөйләм\nТема: Билдәле эйәле һөйләм.\nМаҡсат: билдәле эйәле һөйләм тураһында төшөнсә биреү, уҡыусыларҙың һөйләү телмәрен, логик фекерләү ҡеүәһен үҫтереү, эстетик тәрбиә биреү, башҡорт халҡының ғөрөф-ғәҙәттәренә, шөғөлөнә һөйөү тәрбиәләү.\nЙыһазландырыу: дәреслек, күргәҙмәлелек, компьютер, видеопроектор, электрон дәреслек, таблица.\n- Һаумыһығыҙ, уҡыусылар! Ултырығыҙ!\n- Уҡыусылар, иң эшһөйәр, иң егәрле йән эйәһен әйтегеҙ әле. Кем икән ул?\n- Эйе, улар – бал ҡорттары.Әйҙәгеҙ беҙ ҙә бөгөн ошо егәрле, тырыш бал ҡорттары кеүек 45 минут ваҡыт эсендә үҙебеҙҙең барлыҡ белемдәребеҙҙе күрһәтеп, тырышып-тырышып эшләп алайыҡ, белем алайыҡ.\nАлдағы дәрестә һеҙ ике составлы һөйләмдәрҙе үттегеҙ. Ошо үткән материалды ҡабатлап, нығытып китеү маҡсатында, мин һеҙгә тестар алып килдем. Әйҙәгеҙ, ошо тест һорауҙарына яуап биреп алайыҡ. Һеҙгә 5 һорау тәҡдим ителә, һәр һорауға 3 яуап бирелгән. Һеҙ, уҡыусылар, дөрөҫ яуапты ғына табып билдәләйһегеҙ.\nБирелгән һөйләмдең төрөн билдәлә.\nА) тарҡау һөйләм\nБ) йыйнаҡ һөйләм\nВ) ҡушма һөйләм\nҠышҡы урман йоҡоға талған\nБирелгән һөйләмдән аныҡлаусыны тап.\nТекә тауҙар өйөлә.\nБирелгән һөйләмдән тултырыусыны тап.\nМин буранлы көндәрҙе яратам.\nБирелгән һөйләмдән хәлде тап.\nҠышын урман әкиәт донъяһына әйләнә.\nА) әкиәт донъяһына\n- Ә хәҙер эштәрегеҙҙе иптәшегеҙ менән алмашығыҙ һәм таҡталағы дөрөҫ яуап менән сағыштырып тикшерегеҙ. (Баһа ҡуябыҙ, хатаһыҙ эш – 5, 1 хата – 4, 2 хата – 3, 3 хата – 2).\n- уҡыусылар, шулай итеп, ниндәй һөйләмдәр ике составлы һөйләм тип атала?\n- Ике составлы һөйләмдәрҙең ниндәй төрҙәре бар?\nАфарин, уҡыусылар, үткән дәресте бик яҡшы аңлағанһығыҙ икән. Ә хәҙер яңы тема менән танышып китәйек. Дәфтәрҙәрегеҙҙе асып, бөгөнгө числоны, теманы яҙып ҡуйығыҙ.\n(Дәрестең маҡсатын әйтеү- бөгөн беҙ һеҙҙең менөн билдәле эйөле һөйләмдәр менән танышып, уларҙың һөйләмдәге, телмәрҙәге ролен билдәләрбеҙ).\n- Ә хәҙер таҡтаға иғтибар итәйек.Бында һеҙгә 3 һөйләм бирелгән.Ошо һөйләмдәргә синтаксик анализ яһап алайыҡ.\n1.Бал ҡорттары сәскәләрҙән хуш еҫле бал йыя.\n2.Уларҙың егәрлелегенә һоҡланам.\n3.Тырыш бал ҡорттарынан өлгө алып йәшәгеҙ!\n- Уҡыусылар, ошо 3 һөйләмдең уртаҡ һәм айырмалы яҡтары нимәлә икән? Был бишлек һорау.Кем дөрөҫ яуап бирә шул уҡыусы 5 аласаҡ.Уртаҡ яғы:3 һөйләмдең дә хәбәр составы бар. Айырмалы яғы: һуңғы 2 һөйләмдең эйәһе юҡ.\n- Уҡыусылар, ә хәҙер һуңғы 2 һөйләмгә иғтибар итәйек. Күреүегеҙсә, был 2 һөйләмдең эйә составы юҡ. Ә хәбәрҙәре нисәнсе затта килгән икән?\n-Дөрөҫ, 1-се һәм 2-се затта.\n- Икенсе, өсөнсө һөйләмдәрҙә эш-хәрәкәтте кем башҡара икән?\nИкенсе һөйләмдә эш-хәрәкәтте һөйләүсе үҙе башҡара.\nӨсөнсө һөйләмдә эш-хәрәкәтте мине тыңлаусы кеше башҡара.\n- Эйе, дөрөҫ, эйәһе бирелмәһә лә, ниндәй һүҙҙең эйә булып килеүен хәбәрҙән белеп була. Бындай һөйләмдәрҙе билдәле эйәле һөйләм тип атайҙар.Әйҙәгеҙ хәҙер электрон дәреслектәге таблицаға иғтибар итәйек. (Электрон дәреслектән ҡағиҙә уҡыу)\nӘ хәҙер, китапты асып, ҡағиҙә менә нығыраҡ танышып китәйек. (Китаптан ҡағиҙә уҡыу)\n- Шулай итеп, ниндәй һөйләмдәр билдәле эйәле һөйләмдәр тип аталды инде?\n- Ә хәҙер материалды ныҡлап үҙләштереү маҡсатында беҙ һеҙҙең менән түбәндәге эште башҡарып алайыҡ. Һеҙ бирелгән ике составлы һөйләмдәрҙән билдәле эйәле һөйләмдәр төҙөп яҙығыҙ.\nМин балды бик яратып ашайым.\nШуға ла мин атайыма умарта эшендә ярҙамлашам.\nМин ҡулыма күрөк алып, төтөн өрҙөрәм.\nМин дә үҫкәс, умартасылыҡ менән шөғөлләнергә уйлайым.\n- Уҡыусылар, эште бик яҡшы башҡарып сыҡтығыҙ. Ә хәҙер шундай һорауға яуап бирегеҙ әле, Һеҙҙеңсә таҡталағы һөйләмдәр матурыраҡмы, әллә һеҙ төҙөгән һөйләмдәрме?\n- Ысынлап та, һеҙ төҙөгән билдәле эйәле һөйләмдәр матурыраҡ яңғырай.Шулай итеп, нисек уйлайһығыҙ, билдәле эйәле һөйләмдәр ни өсөн кәрәк?\n- Эйе, билдәле эйәле һөйләмдәр беҙҙең телмәребеҙҙе йыйнаҡ, матур яңғырашлы яһайҙар. Шуға ла кәрәк икән ул.\nҺеҙҙең күҙҙәрегеҙ арып киткәндер, шуға ла хәҙер күҙҙәрҙе ял иттереп алайыҡ.\n- Күреүегеҙсә, беҙҙең барлыҡ һөйләмдәр ҙә бал ҡорто менән бәйле булды. Халҡыбыҙҙың был шөғөлө тураһында һеҙ нимә беләһегеҙ? Әйҙәгеҙ әле шул турала һөйләшеп алайыҡ.\n- Ысынлап та, ҡортсолоҡ иң килемле, иң табышлы һөнәр булған. Әле лә ул бик күп табыш килтерә. Таҡтаға иғтибар итегеҙ. Слайд күрһәтелә.\n-уҡыусылар, әлеге һөйләшеү буйынса билдәле эйәле һөйләмдәр яҙығыҙ.\n(бер нисә уҡыусынан һөйләмдәрен уҡытыу)\n- Шулай итеп, уҡыусылар беҙ һеҙҙең менән бөгөн ниндәй тема үттек? Ниндәй һөйләмдәр билдәле эйәле һөйләмдәр тип аталды?\nБилдәле эйәле һөйләмдәрҙең роле нимәлә?\n- Бөгөнгө дәрес тамам, һау булығыҙ!\nТөбәк – ара “Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы - 2012” конкурсы


1 июндән «Өфө» аэропортынан Барселонаға рейс асыла // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n1 июндән «Өфө» аэропортынан Барселонаға рейс асыла\n16:39, 22 мая 2012 Иҡтисад\nЙәйге отпускылар миҙгелендә «Өфө» халыҡ-ара аэропортынан Ларнакаға (Кипр) һәм Барселонаға (Испания) даими рейстар асыла. Рейстар «Трансаэро» авиакомпанияһының Boeing-737-800 самолеттарында башҡарыласаҡ.\n«Өфө» аэропортының маркетинг бүлегендә хәбәр итеүҙәренсә, Кипрҙың иң боронғо ҡалаларының береһе менән тура авиабәйләнеште авиакомпания 29 апрелдә үк булдырған. Ул ваҡытта аҙнаһына бер рейс башҡарылған, әммә 30 майҙан осоштар йышлығы аҙнаһына ике тапҡырға тиклем артасаҡ.\nИспанияның курорт ҡалаһы — Барселонаға 1 июндән рейс асыу планлаштырыла. Ул 28 сентябргә тиклем аҙнаһына бер тапҡыр башҡарыласаҡ.\nМаркетинг бүлеге белгестәре бидәләүенсә, юл ете сәғәтте аласаҡ, әммә бындай оҙайлы осош үҙен аҡлай, сөнки ҡала үҙенең климаты, мәҙәниәте, сәнғәте, тарихы, музыкаһы, модаһы менән дан алған.


Өфө илдең иң төҙөк өс баш ҡалаһы иҫәбенә инде // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nӨфө илдең иң төҙөк өс баш ҡалаһы иҫәбенә инде\n9:47, 12 октября 2016 Сәйәсәт\nӨфө илдең иң төҙөк өс баш ҡалаһы иҫәбенә инде Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2016 йыл, 12 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.\nӨфө иң төҙөк тораҡ пункт булараҡ өс еңеүсе ҡала иҫәбенә инде. Рәсәй Хөкүмәте 2015 йылда үткәрелгән «Рәсәйҙең иң төҙөк ҡала (ауыл) биләмәһе» Бөтә Рәсәй конкурсы йомғаҡтарын баҫтырып сығарҙы. Ил субъекттарының административ үҙәге булған ҡалалар араһында республикабыҙҙың баш ҡалаһы икенсе урын яуланы. Хабаровск ҡалаһы ла Өфө менән бер кимәлдә тора. Беренсе урында — Ставрополь, өсөнсөлә — Красноярск.\nДмитрий Медведев Рәсәйҙең Төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығына конкурс еңеүселәренә Рәсәй Хөкүмәте дипломдарын тапшырырға ҡушты.\nКонкурс алты категория буйынса йыл һайын үткәрелә. Призлы урын алған муниципаль берәмектәргә Рәсәй Хөкүмәте дипломдары тапшырыла. Бәйге торлаҡ-коммуналь хужалыҡты үҫтереү һәм биләмәләрҙең төҙөклөгөн тәьмин итеү мәсьәләләрендә урындағы үҙидара органдарын әүҙемләштереүгә йүнәлтелгән.\nТеги: конкурстар,төҙөкләндереү,рәсәй хөкүмәте