«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БӨГӨН НИНДӘЙ ҺӨНӘР МОДАЛА – БЫЛ ҺОРАУҒА ЯУАПТЫ ОШО ӘҢГӘМӘЛӘ ТАП! - 2021 - Мәҡәләләр\nХәҙер кешеләр "модала" һәм "модала түгел" тигән ике төшөнсәгә таянып эш итә. Модала булған буй-һын, кейем, башҡа төрлө әйбер, хатта һөнәрҙәр ҙә бар. Әйткәндәй, һуңғыларына үҙаллы өйрәнергә, йәки ҡыҫҡа курстар үтергә тәҡдим итеүселәр ҙә интернет тулы. Ә бына баш ҡалалағы Өфө киң профилле һөнәри колледжы менән Өфө сауҙа һәм иҡтисад колледжында бындай актуаль һөнәрҙәрҙе үҙләштереп, ҡулыңа халыҡ-ара танытма алып та сығырға була. Был белем усаҡтары һәм эшсе һөнәрҙәренең киләсәге тураһында уҡыу йорттарының директорҙары Сынтимер Биктимер улы БАЯЗИТОВ менән Ришат Хажиғәли улы САБИТОВ һөйләне.\nҺеҙ етәкселек иткән Өфө колледждары ниндәй маҡсатта асылған һәм бөгөн улар ниндәй үҙгәреш кисерә?\nС. Баязитов: Өфө киң профилле һөнәри колледжына 1939 йылда нигеҙ һалынған. Ул башланғыс синыф уҡытыусылары әҙерләү өсөн педагогия мәктәбе булараҡ асылған. Ә 2001 йылдан Башҡортостан Хөкүмәте ҡарары менән бер нисә уҡыу йортон: 1-се һәм 3-сө педагогия колледждарын, 38-се урта һөнәри уҡыу йортон берләштерә һәм бөгөнгө йөҙөн ала. Әлеге көндә учреждениебыҙ 10-дан ашыу йүнәлеш буйынса белгестәр әҙерләй, бында тәү сиратта, әйтеп китеүемсә, башланғыс класс уҡытыусылары, мәктәпкәсә учреждениелар өсөн тәрбиәселәр, физкультура уҡытыусылары, тренерҙар, адаптик физкультура уҡытыусылары, парикмахерҙар, ашнаҡсылар, программистар уҡый. Киләсәктә лицензиялар алып, яңы йүнәлештәр ҙә асырға ниәтләйбеҙ. Шулай булғас, бер урында тапаныу юҡ, уҡытыу кимәлен яҡшыртыу, замандан артта ҡалмау маҡсатында әүҙем эштәр алып барыла. Әлеге көндә колледжда 2 меңгә яҡын студент һөнәр үҙләштерә, алыҫ райондарҙан килгәндәр өсөн 600 урынлыҡ дөйөм ятаҡ бар. Ә коллективта 140-ҡа яҡын юғары квалификациялы педагогтар эшләй, шуларҙың 18-е фән кандидаттары, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы тигән маҡтаулы исемле, 20-30 йыллыҡ хеҙмәт тәжрибәһе туплаған белгестәр.\nКолледж тормошо тураһында һөйләгәндә, шуны айырып әйтергә кәрәк: йәштәрҙең ижади үҫешенә ҙур иғтибар бүленә. Йыр-бейеүгә маһирҙар өсөн ансамбль төҙөлгән, үҙендә актерлыҡ һәләттәрен үҫтерергә теләүселәр колледждың драма түңәрәгендә шөғөлләнә, башҡортса бик матур постановкалар сәхнәләштереп, һөйөндөрөп тора. Уҡыу йортобоҙҙоң тағы бер үҙенсәлеге - мода театры, был башҡа уҡыу йорттарында әлегә юҡ. Студенттар бик ҡыҙыҡһынып шөғөлләнә, үҙ оҫталыҡтарын күрһәтә һәм тәжрибә туплай ала торған ижади майҙансыҡ был, унда шөғөлләнеүселәр халыҡ-ара кимәлдәге конкурста еңеү ҙә яуларға өлгөрҙө.\nБөгөн беҙҙең алға ҡуйылған талаптарҙың береһе - донъя кимәлендә эшләй алырлыҡ һөнәрмәндәр әҙерләү. Был иһә, "Йәш профессионалдар" һөнәри оҫталыҡ чемпионатында әүҙем ҡатнашыуҙы, уның талаптарына яуап бирерлек оҫтаханалар булдырыуҙы һәм студенттарға ошо йүнәлештә белем биреүҙе күҙаллай. Был йәһәттән дә беҙ һынатмайбыҙ, йыл да яңы компетенциялар булдырып торабыҙ.\nР. Сабитов: Өфө сауҙа һәм иҡтисад колледжы 1972 йылда СССР-ҙың Иҡтисад министрлығы тарафынан асыла, ул осорҙа Өфө совет сауҙаһы техникумы тип йөрөтөлә. Уҡыу йорто 9 йыл элек кенә Башҡортостан ҡарамағына күсерелгән. Беҙҙең колледж эшләгән осорҙа 22 меңдән ашыу юғары квалификациялы белгестәр әҙерләп сығарған. Ә бөгөн иң актуаль 10 йүнәлештә эшләйбеҙ: иҡтисадсы һәм бухгалтерҙар, сауҙа өлкәһендә менеджерҙар, тауарҙарҙы өйрәнеүсе, страховкалау һәм логистика буйынса белгестәр әҙерләйбеҙ. Шулай уҡ туризм, ҡунаҡхана, йәмәғәт туҡланыуы, ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре өлкәһендә кәрәкле кадрҙар менән тәьмин итеү бурысын да алғанбыҙ. Тиҙҙән банк хеҙмәткәре һөнәренә лә уҡыта башлайбыҙ. Был һөнәрҙәрҙе бөтәһе 1400 студент үҙләштерә, шуларҙың бер өлөшө тармаҡтар буйынса коммерция һәм ашнаҡсы-кондитер эше йүнәлештәрендә ситтән тороп та белем ала.\nБылтыр коронавирус эпидемияһы беҙҙең эшкә лә үҙгәрештәр индерҙе: 3 йүнәлеш буйынса белем биреүҙе тулыһынса дистанцион формаға күсерҙек. Был "кейсовое обучение" тип атала. Беҙ Халыҡ-ара бизнес һәм сервис институты менән килешеү төҙөнөк, уҡытыусыларыбыҙға уларҙың методистары был кейстарҙы формалаштырырға өйрәтте. Шулай итеп, тармаҡтар буйынса коммерция, иҡтисад һәм бухучет, ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре йүнәлештәрендә 15 студент дистанцияла белем ала. Был һөнәрҙәр түләүле, әммә Волга буйы округында иң түбән хаҡ - йылына 15 990 һум. Интернет бәйләнеше булһа, ауылдан, йә илдең башҡа төбәгенән тороп ҡына уҡып, диплом алыу мөмкинлеген бирәбеҙ.\nПотенциаль студенттарыбыҙҙы ҡыҙыҡһындырыу өсөн тағы шуны ла телгә алып үтәм: колледждың спорт базаһы юғары кимәлдә йыһазландырылған, беҙҙә 2 спорт залы, 10 спорт түңәрәге эшләй һәм былтыр ГТО тапшырыу үҙәгенә аккредитация үттек. Шулай уҡ былтыр проект эшмәкәрлеге буйынса ла әүҙем генә башланғыстарға нигеҙ һалынды һәм үҙебеҙҙең Проекттар төҙөү офисын булдырҙыҡ. Шуның сиктәрендә Йәмәғәт туҡланыуының инжиниринг үҙәген астыҡ. Ул бәләкәй предприятие формаһында һәм ике йүнәлештә эшләй: мәктәп системаһындағы ашнаҡсыларҙың квалификацияһын күтәреү һәм милли кухня. Бынан тыш, колледж территорияһында спорт комплексы төҙөү һәм студенттарға хәрби-патриотик тәрбиә биреү йүнәлештәрендә проекттарыбыҙҙы тормошҡа ашырыу маҡсатында көс һалабыҙ.\nӘ шулай ҙа уҡыусылар ниндәй һөнәрҙәрҙе үҙләштереүгә өҫтөнлөк бирә?\nС. Баязитов: Былтыр карантиндан алда уҡыу йортобоҙ менән таныштырып, мәктәп уҡыусылары менән әүҙем эшләнек, реклама яһаныҡ. Һәм йәйгеһен 325 бюджет урынына 2025 ғариза ҡабул итеүгә өлгәштек. Физкультура уҡытыусыһы, ғәмәли информатика кеүек йүнәлештәрҙә 1 урынға 10-12 абитуриент дәғүә итте хатта. Ә бына башланғыс синыф уҡытыусыһы һөнәрен үҙләштерергә бер бюджет урынына 6 ғариза яҙҙылар һәм улар араһында егеттәр ҙә булыуы аптыратты ла, ҡыуандырҙы ла. Сөнки башланғыс синыфта уҡытыу ҡатын-ҡыҙҙар эше тип ҡабул итеп өйрәнелгән бит инде. Был йәш кешеләр менән аралашып, уларҙың күбеһе үҙе теләп ошо һөнәрҙе һайлауын белдем. Тимәк, яҡын киләсәктә ир-егет педагогтарыбыҙ һаны артыуын да күҙәтербеҙ әле. Әйткәндәй, колледжыбыҙҙа ошо һөнәри оҫталыҡ буйынса "Йәш профессионалдар" конкурсына әҙерлек үтеү мөмкинлеге бар, был башланғыс синыф уҡытыусылары өсөн республикала берҙән-бер майҙансыҡ. Бынан тыш, егеттәр ашнаҡсы һөнәрен айырыуса теләп үҙләштерә. Был ғәжәйеп тә түгел, хәҙерге көндә бик кәрәкле йүнәлеш.\nБөгөн беҙҙең уҡыу йортонда белем алырға теләүселәрҙең һаны бермә-бер артыуы, әлбиттә, юҡтан бар булған күренеш түгел. Бының өсөн беҙ, колледж коллективы, төрлө йүнәлештәрҙә әүҙем эшмәкәрлек алып барабыҙ, бөтә мөмкинлектәрҙе лә файҙаланырға һәм балаларға ошоноң нәтижәһен күрһәтергә тырышабыҙ. Мәҫәлән, һуңғы йыл ярым эсендә Рәсәй һәм Башҡортостан кимәлендә уҙғарылған бөтә ярыштарҙа ҡатнаштыҡ. 2019 йылда Рәсәй кимәлендәге иң яҡшы 100 урта һөнәри белем биреү учреждениеһы иҫәбенә ингәйнек, быйыл да ошо титулды һаҡлап ҡала алдыҡ. Шулай уҡ "Башҡортостандың иң яҡшы 100 тауары" тигән конкурста ҡатнашып, Рәсәй кимәленә сыҡтыҡ һәм дипломант булдыҡ. Әлбиттә, беҙ тауар етештермәйбеҙ, ә халыҡҡа төрлө хеҙмәттәр тәҡдим итеү буйынса беренсе урында торабыҙ.\nР. Сабитов: Абитуриенттар араһында иң юғары ихтыяж менән ҡулланған өс һөнәри йүнәлеште әйтеп китер инем. Беренсеһе, әлбиттә, ашнаҡсы-кондитер һөнәре. Был аңлашыла ла, сөнки хатта коронавирус эпидемияһының иң ҡыҙыу осоронда ла йәмәғәт туҡланыуы предприятиелары эшен дауам итте. Унан тармаҡтар буйынса коммерция йүнәлеше килә, был студенттар һуңғы курста эшкә урынлаша ала. Уларҙы беҙҙең хеҙмәт практикаһы үткән төп предприятиелар - "Ашан", "Лента" магазиндары селтәрҙәре ҡуш ҡуллап ала. Шуға хатта ҡайһы бер студенттар ошо ойошмаларҙың махсус заказы буйынса диплом эше яҙып та яҡлай һәм эшкә ҡала. Йәштәр араһында тағы бер популяр һөнәр өлкәһе - туризм. Быйылғы уҡыу йылында сит илдәр менән туристик хеҙмәттәр өлкәһендә тотҡарлыҡтар килеп сығып, Рәсәйҙә һәм Башҡортостанда урындағы туризмды үҫтереүгә иғтибар артыуын да күреп уҡырға күп килгәндәрҙер беҙгә, бәлки.\nСынтимер Биктимер улының һүҙен йөпләп, шуны әйтер инем: урта һөнәри белем биреү учреждениелары даими рәүештә үҫешергә тейеш һәм бының өсөн хеҙмәт баҙарының да, халыҡтың да ихтыяжын белеп тороу мөһим. Шуға беҙ быйыл банк эше йүнәлешен асырҙан алда 5 мәктәптә тикшереү үткәрҙек һәм уҡыусыларға төрлө һөнәрҙәр исемлеген күрһәтеп, банк хеҙмәткәре булып эшләргә теләктәре бармы-юҡмы икәнен асыҡланыҡ. Сентябрь айында ошо һөнәргә эйә булырға теләүсе "беренселәребеҙҙе" көтөп ҡалабыҙ.\nБер осорҙа хеҙмәт баҙарында юристар һәм иҡтисадсылар һаны артып киткәйне. Шуның кеүек, бер үк һөнәрҙе үҙләштерергә теләп, яҡын киләсәктә тағы ла юғары ихтыяж тыуған башҡаһын иғтибарһыҙ ҡалдырмаймы йәштәр? Йәмғиәткә ниндәй һөнәр эйәләре кәрәк? Йәш белгестәрҙең эш урындары менән тәьмин ителеше ниндәй?\nС. Баязитов: Ихтыяж һәр ваҡыт үҙгәреп тора. Мәҫәлән, колледжда электән костюмер һөнәренә уҡытҡандар, әммә ул бөгөн актуаллеген юғалтып бара. Замана, үҙегеҙ күреп тораһығыҙ, көндән-көн үҙгәрә һәм 21-се быуат кешеһенең бер генә һөнәр үҙләштереп, шул өлкәлә генә оҫта булыр форсаты юҡ. Ул һәр даим камиллашырға, кәрәк икән, яңы белемгә асыҡ булырға тейеш. Бына ошо дөйөм тенденция урта һөнәри белем биреү учреждениеларының да торошона йоғонто яһай. Кемдәрҙер мәктәп тамамлағандан һуң колледжға килә, кемдер эшләп йөрөгән еренән һөнәрен алмаштырыу ниәте менән яңынан уҡырға инә. Шуға, даими, һәр уҡыу йылына яңы һөнәрҙәр буйынса белем бирергә әҙерлек үтеп, лицензиялар алып торорға тырышабыҙ. Мәҫәлән, киләһе уҡыу йылына "хоҡуҡ һаҡлау эшмәкәрлеге" тигән яңы йүнәлеш асабыҙ. Программистар әҙерләү буйынса ла тағы бер яңы әмәлен табып, компьютер селтәрҙәре белгестәрен уҡытып сығарырға ниәтләйбеҙ. Урта һөнәри белем биреү учреждениеларының бындай әүҙем эшмәкәрлеге уға ҡарата йәмғиәттең, республика һәм федераль кимәл етәкселектең фекере үҙгәреүгә лә бәйле ул. Бынан бер 5-6 йыл самаһы элек кенә әле "юғары белем алыу культы" йәшәне. Балалар үҙҙәре генә түгел, уларҙың ата-әсәләре лә урта һөнәри белем алыу, йәки эшсе һөнәрҙәрен үҙләштереүгә бөтөнләй кире ҡарашта ине. Шуға, ауыр өлгәшкән баланы ла, түләүле бүлеккә индереп булһа ла, юғары белемле итергә ынтылдылар. Бөгөнгө көндә бына шул быуын үҙләштергән һөнәре буйынса эшләмәй, күңеленә ятҡан шөғөлөн дә таба алмай баҙап йөрөй. Ошо күренеш ыңғай яҡҡа көйләнә, йәштәр хәҙер үҙенең киләсәген теүәлерәк күҙаллай белә, күңеленә ятҡан шөғөл мотлаҡ юғары белем талап итмәүен дә, урта һөнәри белем менән дә эшләп, матур эш хаҡы алып, кешесә йәшәргә мөмкин булыуын аңлай, тип әйтә алам. Беҙҙең колледжды тамалаусыларҙың 91 проценты эшкә урынлаша. Ә ҡалғандары, үҙҙәренә юғары маҡсат ҡуя белгәндәре, артабан белемен вуздарҙа камиллаштыра. Улар аңлы рәүештә вуз һайлай һәм уҡып бөткәс, ҡайҙа, кем булып эшләрҙәрен, күпме эш хаҡы кәрәк булыуын, карьераһын анығыраҡ күрә. Шуға, Башҡорт дәүләт университеты, М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты, Өфөнөң техник юғары уҡыу йорттары менән килешеү төҙөгәнбеҙ һәм беҙҙең студенттарҙың күпмелер проценты ошо вуздарға уҡырға инә. Уларға ла әҙерлекле, ынтылышлы студенттар кәрәк, сөнки был сифатты арттыра. Ғөмүмән, тәүҙә колледж, училище тамамлап, артабан вузда уҡыу - тормош менән һыналған ысул бит. Элек тә мәктәпкә педагогия училищеһын бөтөп эшкә килеп, юғары уҡыу йортонда уҡып та, эшләп тә йөрөгән йәш уҡытыусылар яҡшы баһаланды.\nР. Сабитов: Эйе, беҙҙең заманда филология факультетына Мәсәғүт педагогия колледжын тамамлап уҡырға килгәндәр әҙерлеге буйынса юғары баһаланды, ысынлап та улар өлгәштә башҡаларҙан бер башҡа юғары тора ине. Был турала бер осор онота биреберәк китһәк тә, яйлап кире ҡайтыу күҙәтелгәндәй һәм шуға беҙҙең дә Өфө дәүләт нефть техник университеты, Башҡорт дәүләт университеты, Башҡортостан кооперация институты (филиал), Рәсәй дәүләт сауҙа-иҡтисад университетының Өфө институты менән килешеүҙәребеҙ бар.\nЙәмғиәткә кәрәкле һөнәр үҙләштереү йәки шундай һөнәрҙе тәҡдим итеү мәсьәләһенә килгәндә инде, колледж етәксеһе Рәсәйҙең топ-50 - ихтыяж юғары һөнәрҙәр исемлегенә айырыуса ныҡ иғтибар итергә бурыслы. Уҡыу йортоң артҡа тәгәрәмәһен тиһәң, үҙеңдең учреждениела ошо исемлектәге һөнәрҙәр буйынса уҡытыуҙы мотлаҡ ойошторорға тейешһең. Был иһә, әлеге ваҡытта белгестәр етешкән, йәки кәрәклеген юғалтҡан һөнәри йүнәлештәр буйынса уҡытыуҙы туҡтатыу, тигәнде лә аңлата. Мәҫәлән, беҙҙә быйылдан йәмәғәт туҡланыуын хеҙмәтләндереүҙе ойоштороу тигән йүнәлеш ябылды, уның урынына логистика буйынса белгестәр әҙерләргә ҡарар иттек. Логист - ул тауар етештерелгәндән алып, кешенең өйөнә килеп ингәнгә тиклем булған бөтә процесты ойоштороусы кеше. Ул тауар етештереүсе менән дә эшләй, реклама ойоштора, транспорт селтәрен яйға һала, әйберҙе төргәктәргә төрөп оҙатыу, заказсының өйөнә алып барып биреү яуаплылығын да үҙ иңенә ала. Күреүегеҙсә, бөгөн бик талап ителгән һөнәр был.\nӘ сығарылыш студенттарын эшкә урынлаштырыу - беҙҙең эштең күрһәткесе. Йәш кешене уҡытып та, ул эш таба алмай йөрөһә, ни фәтүә? Шуға, колледжда эшкә урынлашыуҙы даими күҙәтеү үҙәге булдырылған, һәр студентты исем-шәрифе менән теркәп барабыҙ. Бөгөн статистик мәғлүмәттәргә ярашлы, сығарылыштың 86 проценты эшкә урынлаша. Улар йышыраҡ уҡыған дәүерҙә хеҙмәт практикаһы үткән предприятие, ойошмаларҙа ҡала.\nСтуденттарҙы "WorldSkills" - "Йәш профессионалдар" һөнәри оҫталыҡ чемпионатына әҙерләүегеҙ тураһында телгә алғайнығыҙ. Донъя кимәлендәге талаптарға яуап биргән ниндәй өлкә белгестәре уҡый һеҙҙә?\nР. Сабитов: "WorldSkills International" халыҡ-ара коммерция булмаған ойошма тарафынан эшсе һөнәрҙәрен популярлаштырыу, һөнәри әҙерлектең абруйын һәм стандарттарын, эшсе һөнәрҙәре буйынса донъя белгестәренең квалификацияһын күтәреү маҡсатында ойошторолған был һөнәри оҫталыҡ буйынса ярыштарҙа Рәсәй ҙә һуңғы йылдарҙа бик әүҙем ҡатнаша. Бының өсөн илдең махсус ойошмаһы булдырылған һәм 85 төбәгендә ошо йүнәлештә эшләгән үҙәктәре бар. Уларға субсидиялар бүленә. Башҡортостан тәүгеләрҙән булып эшсе һөнәрҙәренә эйәләрҙең компетенцияларын күтәреүгә ҡушылды һәм беҙҙең студенттар ошо халыҡ-ара системала ҡатнашҡан башҡа илдәрҙәге һөнәрселәр кеүек үк оҫта итеп әҙерләнә. Йәғни, Испаниялағымы, йәки Германиялағы булһынмы, иретеп йәбештереүсенең (сварщик) оҫталыҡ кимәле Башҡортостандың берәй колледжында белем алып йөрөгән һәм "Йәш профессионалдар" чемпионатына әҙерлек үткән иретеп йәбештереүсе менән бер. Беҙҙең иретеп йәбештереүсе шундай һөнәрсе булырға тейеш, уны донъялағы ниндәй ойошмаға ла эшкә алырға теләһендәр, хатта самолеттар эшләй тип белһендәр. Ундай оҫтаға эш урыны табыуы, лайыҡлы эш хаҡы алып эшләүе лә ҡатмарлы булмаясаҡ.\nБындай етди һәм мөһим эш йүнәлешенән колледж һәм йәш быуындың киләсәген ҡайғыртҡан коллектив ситтә тороп ҡала алмай. Шуға беҙ ҙә әлеге көндә 3 йүнәлештә: отель менән етәкселек итеү, туризм һәм ресторан сервисы буйынса ныҡлы эшләп, республика һәм Рәсәй кимәлендә беренселекте алып киләбеҙ. Әлбиттә, бындай уңышҡа өлгәшеү өсөн уҡыу йортоноң матди-техник базаһын яҡшыртыу һәм бөтә талаптарға ярашлы ойоштороу ҙа кәрәк, уҡытыусыларҙың да квалификацияһын даими үҫтереп тороу мотлаҡ. Был йәһәттән беҙҙә үҙҙәре эксперт булып танылған белгестәр эшләй һәм ресторан сервисы буйынса колледжыбыҙ региональ үҙәк булып тора.\nС. Баязитов: Ришат Хажиғәли улының донъя кимәлендә талап ителгән һөнәр эйәләре тураһындағы һүҙен ҡеүәтләп, шуны әйтер инем. Былтыр миңә тиҙ арала парикмахер һөнәрен үҙләштерергә теләгән ике вәкил килде. Улар Америкала йәшәй булып сыҡты һәм унда эшкә урынлашыу өсөн беҙҙең сертификат кәрәк булған. Заманында улар был һөнәрҙе яҡшы үҙләштергән, әммә ул диплом сит илдә ярҙам итмәй. Халыҡ-ара сертификат кәрәк! Әйтәйек, беҙҙең студенттарҙың да ошондай белеме хаҡында махсус ҡағыҙы булһа, насармы ни? Хәҙер илдәр араһында сиктәр юйыла, йәштәр төрлө илдәргә иркен күсеп йөрөп йәшәй һәм унда эш тә табырлыҡ белемде тыуған төбәгендә алып сыға ала икән - был бик яҡшы күренеш. Шуға беҙ 4 компетенция өҫтөндә эшләйбеҙ: башланғыс синыф уҡытыусыһы, визаж һәм стилистика, визуаль мерчендайзинг һәм март айында асылған эстетик косметология. Үрҙә телгә алыуымса, башланғыс синыф уҡытыусыһы йүнәлешендә Башҡортостанда тик беҙҙең колледжда ғына "Йәш профессионалдар"ға әҙерлек ойошторолған. Визаж һәм стилистика йәштәр араһында бик популяр йүнәлеш булыуын телгә лә алып торорға кәрәкмәй, эстетик косметология ла бөгөн бик үҫеш алған өлкә. Әлбиттә, кәрәкле бөтә ҡорамалдар алдыҡ, теләүселәргә барлыҡ шарттар булдырҙыҡ. Былар барыһы ла заман һөнәрҙәре инде. Визуаль мерчендайзинг - ул витриналарҙы биҙәү буйынса дизайнерҙың эше. Магазиндарҙа тауарҙар яҡшы һатылһын өсөн бына шундай юғары оҫталыҡлы хеҙмәткәрҙәр хәҙер ҡайҙа ла кәрәк.\nБыларҙан тыш, колледжда өҫтәмә белем биреү маҡсатында оҫтаханалар астыҡ һәм халыҡҡа күрһәткән хеҙмәтебеҙ Рәсәйҙең иң яҡшы 100 тауары исемлегенә инергә ярҙам итте лә инде. Бөтә кеше киске ваҡытҡа беҙгә түләп уҡырға килә, улар тәғәйен сәғәт белем эстәгәндән һуң ҡулына сертификат алып сыға. Мәҫәлән, маникюр оҫталары, парикмахер, визажист эшенә өйрәтәбеҙ.\nӨфө ҡалаһының урта һөнәри белем биреү учреждениеларының өлгәшелгән уңыштары, ыңғай эшмәкәрлеге тураһында булды бөгөн һүҙебеҙ. Ә шулай ҙа хәл ителәһе мәсьәләләр, иғтибар талап иткән һорауҙар бармы?\nС. Баязитов: Һәр эштең үҙ ҡыйынлығы барҙыр инде ул. Шулай ҙа бына Ришат Хажиғәли улы етәкләгән Өфө сауҙа һәм иҡтисад колледжының бинаһы беҙҙекенә ҡарағанда яңыраҡ булыуы ла уларҙың эшенә еңеллек өҫтәйҙер. Беҙҙең колледж төҙөлөүгә 80 йылдан ашыу ваҡыт үткән. Бынан тыш, матди-техник базаны заман талаптарына яуап бирерлек һәм уҡыусыларҙы йәлеп итерлек итеп яңыртыу ҙа урта һөнәри учреждениеларҙың төп мәсьәләһе инде ул. Әлбиттә, был йәһәттән тик дәүләттән генә ярҙам көҫәп ултырып булмай һәм ярамай ҙа, үҙебеҙ аҡса эшләү мөмкинлектәрен табырға бурыслы.\nМәғариф учреждениеларының бөгөн иң төп хәл ителәһе мәсьәләһе - йәш быуынға белем менән бергә тәрбиә лә биреү. Дөрөҫөн әйткәндә, мәктәптә яҡшы уҡыған, тәрбиәле, һәр яҡтан өлгөлө генә балалар уҡырға килмәй бит колледждарға. Беҙгә төрлө балалар менән эшләргә кәрәк һәм үҙ һөнәренең оҫтаһы булған социаль педагогтар, тәрбиәселәр, психологтар даими талап ителә.\nР. Сабитов: Эйе, тәрбиә өлкәһенә ҙур иғтибар бүленә һәм шулай булырға тейеш тә. Колледжда тәрбиә буйынса махсус программа төҙөлгән, сөнки беҙҙә лә балиғ булмаған балалар уҡый һәм мәктәптәрҙәге кеүек әүҙем эш алып барылырға тейеш. Ошоға бәйле бер көнүҙәк һорауҙы телгә алып китмәй булдыра алмайым. Бында йәшерен-батырыны ла юҡ инде, Рәсәй кимәлендәге проблема. Мәктәптәрҙә синыф етәкселәренә бишәр мең һум өҫтәмә аҡса түләнә, ә колледж уҡытыусыларына куратор сифатында төркөмдәр менән етәкселек иткән өсөн бер ниндәй өҫтәмә ҡаралмаған. Куратор төркөмдәге 25-әр бала өсөн яуаплы, уларҙың һәр береһе менән яҡындан эшләй, баланың тын алышын һиҙеп торорға бурыслы кеше. Был бит үҙ иңенә шундай яуаплылыҡ алған кешенең хеҙмәтен баһалау, дәртләндереү өсөн бик мөһим. Бына ошо мәсьәлә, моғайын, яҡын киләсәктә хәл ителер тип көтәбеҙ.\nТағы ла бер мөһим һорау: һеҙҙең учреждениелар башҡорт кадрҙарын әҙерләү буйынса бурысын үтәйме?\nС. Баязитов: Беҙҙә башҡорт балалары күп, уларҙың күбеһе Урал аръяғы райондарынан уҡырға килгән йәштәр. Статистик мәғлүмәттәргә күҙ һалғанда, дөйөм студенттар һанының 40 проценты тирәһе башҡорт. Был күп тә, әҙ ҙә түгел. Уларға бөтә мөмкинлектәр бирелә һәм милли кадрҙар әҙерләү маҡсатында талаптар икеләтә көслө. Был балаларҙың һәр береһе менән мин айырым эшләйем, дөрөҫ юл күрһәтәм. Әйткәндәй, студенттарҙы ҡала һәм ауыл балаларына бүлеп ҡарағанда статистика шундай: 40 проценты - Өфө ҡалаһынан, 60 проценты республиканың башҡа төбәктәренән йыйылған. Ҡайҙан ғына булһалар ҙа йәштәр үҙҙәренең күңеле ятҡан һөнәрҙе һайлап, үҙҙәре ысынлап уҡығыһы килгән уҡыу йорттарына барһындар, тип теләйем. Сөнки тормошоңдо бәйләргә теләгән һөнәрҙе атай-әсәйҙәр ҡушыуы буйынса ғына алып булмай. Ысын белгес, үҙ һөнәреңдең оҫтаһы булыр һәм эшеңдән ҡәнәғәтлек кисереп йәшәү өсөн йөрәгең менән янып атҡарған эш кәрәк. Уны үҙләштереү өсөн урта һөнәри белем дә етәме, әллә вуз тамамлау кәрәкме - уҡыу йортоноң кимәле түгел, ә һеҙҙең теләк булыу мөһим.\nР. Сабитов: Беҙҙә, киреһенсә, студенттарҙың 40 проценты ауылдарға, 60 проценты Өфө ҡалаһы һәм Өфө районына тура килә. Минең девизым шундай: башҡорт балаһы туған телен яҡшы белеү, йырлап-бейеүҙән тыш, яҡшы иҡтисадсы ла, коммерсант та, бухгалтер ҙа булырға һәм үҙе һайлаған башҡа өлкәләрҙә лә шәп белгес булырға тейеш! Шуға беҙ республиканың төрлө райондары менән әүҙем эшләйбеҙ, мәҫәлән, Бөрйән районы менән килешеү төҙөнөк һәм уларға талап ителгән белгесте әҙерләү бурысын йөкмәнек. Тағы ла Хәйбулла, Баймаҡ, Белорет райондары менән һөйләшеүҙәр алып барабыҙ. Райондарҙан йүнәлтмә буйынса уҡырға аласаҡбыҙ.\n"Дандың төбө - хөрмәт, хөрмәт төбө - хеҙмәт", тигән тапҡыр һүҙҙәр иҫкә төштө был әңгәмәнән һуң. Был уҡыу йорттары үҙҙәре лә тырыш хеҙмәте менән хөрмәт ҡаҙанырға ынтыла һәм йәш быуын күңеленә лә ошо хәҡиҡәтте һеңдерә. Кешене үҙенең ихтыяжына таянып һайлаған, ихтыяр биреп үҙләштергән, даими камиллыҡҡа ынтылып торорға этәргән һөнәр генә биҙәй ала. Быны Өфө киң профилле һөнәри колледжы менән Өфө сауҙа һәм иҡтисад колледжы коллективтары ла яҡшы белә, тимәк, студенттары ла ошо инанысталар.\nЯҙылған: 27.05.21 | Ҡаралған: 236


Балаларға - ҡояш йылыһы\nХәйбулла районы ҡояш яҡтыһына бай төбәк һанала. Күк йөҙө бында һалҡын ҡышта ла асыҡ була. Быны иҫәпкә алып, ҡояш энергияһын ҡулланыусы системалар индереү һәр яҡлап урынлы. Тәүге ҡоролма райондағы иң ҙур балалар баҡсаларының береһендә урынлаштырылды.\nБалалар баҡсаһы эшмәкәрлеге иң ҡаты талаптарға яуап бирергә тейештер, моғайын. Сөнки кескәйҙәр һаулығына һәр төрлө йоғонто зыян килтереүе мөмкин. Учреждениела йылы һыу булыуы үтә лә мөһим. Был мәсьәлә менән «Йәйғор» балалар баҡсаһында ҡыйынлыҡ юҡ. Ә һыуҙы йылытыу өсөн ҡояш энергияһын ҡулланыу өҫтәүенә күпкә арзан.\nБыға тиклем баҡсала һыу электр ярҙамында йылытылған. Ә көн дә 200-ҙән ашыу бала йөрөгән учреждение һыуҙы күп тотона. Аш бүлмәһендә лә был уңайлыҡһыҙ ҡыйын, тип билдәләй ашнаҡсылар. Иң мөһиме - ҡояш коллекторҙары өсөн һыуыҡ та, боҙ-борсаҡ та ҡурҡыныс түгел, ҡоролма йыл әйләнәһенә хеҙмәт итә ала.\nШуныһы мөһим, ҡояш коллекторҙары балалар баҡсаһына бушлай ҡуйылған. Был республикала тормошҡа ашырылған пилот проекты. Ул уңышлы тип табылған осраҡта ҡоролма башҡа учреждениеларҙа ла ҡулланыла башлауы ихтимал.\nҠояш йылыһы етмәгән осраҡта һыуҙы кәрәкле температураға еткереү өсөн электр уты ҡулланыла. Был режимда ла һиҙелерлек экономия күҙәтелә, ти белгестәр. Ҡоролма ярҙамында тотош бинаны ла йылытырға була, уның өсөн бары тик коллекторҙар һанын арттырырға кәрәк.


Сәхнә яратһаң, бында кил! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Мәҙәниәт һәм cәнғәт » Сәхнә яратһаң, бында кил!\nМәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре ошонда сыныға.\nУчалыны таланттар төбәге тип юҡҡа ғына әйтмәйҙәр. Райондан сыҡҡан билдәле йырсылар, бейеүселәр бөтә республиканы данлай, бихисап ижади коллективтар, ансамблдәр уңышлы эшмәкәрлек итә. 42 коллективтың “өлгөлө”, “халыҡ” исемдәрен йөрөтөүе лә уның абруйын раҫлай.\nКемдер төбәктә йыр-моңға маһир халыҡтың йәшәүен был яҡтарҙың мөһабәт тауҙарға, зәңгәр күлдәргә, ҡуйы урмандарға бай һоҡланғыс тәбиғәте менән бәйләй. Бәлки, шулайҙыр ҙа. Әммә тәбиғәттән бирелгән һәләтте үҫтерергә, камиллаштырырға, профессиональ кимәлгә еткерергә лә кәрәк бит әле.\nТап ошо бурыстарҙы ҡалала урынлашҡан мәҙәниәт һәм сәнғәт колледжы уңышлы башҡара. 1972 йылда асылған учреждение ул ваҡытта музыка училищеһы тип йөрөтөлә. Беренсе йыл өс бүлеккә уҡырға ни бары 50 студент ҡабул ителә. Ике ай эсендә уҡыу йортонда симфоник оркестр һәм хор ойошторола. Бөйөк Октябрь революцияһының 55 йыллығына арналған тантанала учалылар беренсе тапҡыр “йәнле” классик музыка ишетә. Шунан алып уҡыу йорто үҫеш кисерә – яңы бүлектәр асыла, учреждениеның матди-техник базаһы нығына, студенттар һаны арта.\nБөгөн арҙаҡлы шәхес, башҡорт композиторы Салауат Низаметдинов исемен йөрөткән учреждениела “Инструменталь башҡарыу”, “Вокал сәнғәте”, “Яңғыҙ һәм халыҡ йырҙарын башҡарыу”, “Хор менән дирижерлыҡ итеү”, “Биҙәү-ҡулланма сәнғәт һәм халыҡ кәсептәре”, “Хореографик ижад”, “Социаль-мәҙәни эшмәкәрлек” бүлектәрендә 200-ҙән ашыу студент 12 йүнәлеш буйынса белем ала. Колледжда шулай уҡ өҫтәмә һөнәр алыу бүлеге лә бар, атап әйткәндә, студенттар параллель рәүештә икенсе шөғөлгә лә эйә була ала.\n47 йыл эсендә колледж ике меңдән ашыу белгес әҙерләгән. Улар балалар баҡсаларында, сәнғәт мәктәптәрендә, төрлө уҡыу йорттарында музыканан уҡыта, клубтарҙа, мәҙәниәт усаҡтарында ижади коллективтарҙы етәкләй. Колледжды тамамлаусылар республикала ғына түгел, унан ситтә лә уңышлы эшләй. Уҡыу йорто үҙенең уҡыусылары, бөтә республикаға билдәле сәхнә оҫталары, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре Диана Ишниязова, Ранис Алтынбаев, Марат Яҡупов, Фәрхәт Хәкимов, Эльвира Муллағолова һәм башҡалар менән хаҡлы рәүештә ғорурлана.\nСтуденттар һәм уҡытыусылар әүҙем концерт эшмәкәрлеге алып бара, колледжда “Уралым” халыҡ ҡоралдары оркестры, “Камертон” академик хоры, “Ҡойон” бейеү ансамбле һәм башҡа төрлө йүнәлештәге төркөмдәр ойошторолған. Учалылағы бер концерт та, тантана ла улар ҡатнашлығынан тыш уҙмай. Йәш артистар халыҡ-ара, Бөтә Рәсәй, республика конкурс-фестивалдәрендә үҙҙәрен күрһәтеп, юғары ҡаҙаныштарға өлгәшә. Мәҫәлән, “Ҡойон” халыҡ бейеүҙәре ансамбле йыл һайын “Байыҡ” телевизион бейеү конкурсында алдынғылыҡты бирмәй, “Алтын даға” республика конкурсында “Тере шишмә” фольклор ансамбле гран-при яулай.\nЗаман менән бергә атлаған уҡыу йортонда төплө белем алыу өсөн бөтә шарттар ҙа тыуҙырылған. Колледждың “Рәсәйҙең төп мәҙәни учреждениелары” милли реестрына индерелеүе лә күпте һөйләй.\nСтуденттарҙы юғары квалификациялы, тәжрибәле уҡытыусылар буласаҡ һөнәр серҙәренә төшөндөрә. Бигерәк тә Зифа Вәлиеваның, Дилара Сәхәүетдинованың, Любовь һәм Александр Беляевтарҙың, Юлиә менән Тәфтизән Зәйнәшевтәрҙең һөҙөмтәле һәм уңышлы эшмәкәрлеген телгә алмау мөмкин түгел.\nКолледжда милли традицияларҙы һаҡлауға, өйрәнеүгә ҙур иғтибар бүленә. Ижади коллективтар фольклор байрамдарында, фестивалдәрҙә әүҙем ҡатнаша, “ Биҙәү-ҡулланма сәнғәт һәм халыҡ кәсептәре” бүлегендә уҡыусылар эштәрен төрлө күргәҙмәләргә сығарып, тәжрибә туплай.\nДәрестәрҙән тыш, студенттар ҡыҙыҡлы һәм файҙалы тормош алып бара – спорт менән шөғөлләнә, район, республика кимәлендәге сараларҙа, ирекмән хәрәкәттәрендә ҡатнаша.\nУчалы мәҙәниәт һәм сәнғәт колледжының матди-техник базаһы ла ныҡлы. Ике уҡыу корпусынан торған учреждениела хореография, ҙур һәм бәләкәй концерт залдары, компьютер класы, китапхана, буфет, медицина һәм социаль-психологик ярҙам күрһәтеү бүлмәләре бар. Ситтән килеп белем алған студенттар уңайлы шарттар тыуҙырылған дүрт ҡатлы ятаҡта йәшәй.\nКүптән түгел уҡытыусылар һәм уҡыусылар шатлыҡлы ваҡиға кисерҙе – уҡыу йорто өр-яңы транспортлы булды. Егерме бер пассажир һыйҙырышлы “Мерседес-Бенс” автобусы Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығы тарафынан бүленде.\nУҡыу йортоноң үҙ транспорты булыуы йәштәргә һөнәри йүнәлеш биреү эшен тағы ла киңерәк йәйелдереү, йәнләндереү өсөн этәргес буласаҡ.\n– Мәҙәниәт министрлығының, муниципаль район хакимиәтенең һәр ваҡыт хәстәрлеген тоябыҙ, колледж корпустары даими ремонтланып тора – һуңғы бер нисә йылда тәҙрәләр, ҡыйыҡ яңыртылды, энергияны экономиялаған яҡтыртҡыстар ҡуйылды, музыка ҡоралдары һатып алынды, – ти алты йыл директор бурыстарын үҙ иңендә тартҡан талапсан, эшлекле етәксе Айгөл Ғимазитдинова.\nЫсынлап та, уҡыу йорто эстән дә, тыштан да балҡып ултыра, ә йәй етһә, уның алды гөл-сәскәгә күмелә.\n– Беҙҙә төплө белем алып, мәҙәниәт, сәнғәт өлкәһендә эшләргә теләгәндәр өсөн һәйбәт шарттар тыуҙырылған. Уҡыу йортоноң абруйын күтәреү, матди базаһын нығытыу, уҡыу процесын камиллаштырыу маҡсатында артабан да тырышасаҡбыҙ, – ти Айгөл Хәмиҙулла ҡыҙы.\nРайон: Учалы ҡалаһы


Тәһлил | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Тәһлил\n« Йыназа намаҙы\nҒүмер буйы хөрмәтләйек! »\nТәһлил әйтеү тәртибе\nҺәр мосолман кеше көнөнә иң кәмендә йөҙ мәртәбә “Ләә иләәһә иләллааһү Мөхәммәдүр — расүүлуллаааһ”, тип тәһлил әйтергә бурыслы. Кеше үлеп барғанда, йәғни һуңғы һулыш алғанда: “Ләә иләәһә илләллааһ”, Аллаһ Бер, Аллаһ Бөйөк, Аллаһынан башҡа илләһи юҡ, — тип әйтергә тейеш. Сөнки был изге һүҙҙәрҙе ғүмерендә бер генә тапҡыр әйтһә лә, кеше тамуҡта мәңге янмаясаҡ, йәннәткә инәсәк.\nМәйетте йыуып, кәфенләп зыяратҡа әҙерләп ҡуйғас, бөтөн йыйылған туғандарына, ҡәрҙәштәренә, яҡын дуҫ-иштәренә мәйет менән уны ҡарап, һаубулашырға кәрәк. Унан һуң мәйеттең башын кәфенлек менән ҡаплап, бәйләп мәйеттең эргәһенә Ҡөръән уҡыусы ултыра (Ауылдың имам-хатыйбы, йәки уны алмаштырған мулла) һәм башҡалар ҙа ултырышалар, урын етмәһә баҫып та торорға ярай.\nҠөръән уҡыусы мәйеткә бағышлап тәһлил уҡый башлай. Бисмилланы әйтеп, тәсбих (тиҫбе) алып “Ләә иләәһә илләллааһи”, тип 99 мәртәбә әйтәлә, ә 100 нсеһендә Аллаһү Әкбәр, тип әйткәс “Фатиха” сүрәһе, “Баҡара” сүрәһеннән аяттар (Әлиф-ләм-мим, Фәзкурүн, Аятүль-Көрси, Лилләһи) һәм “Йәсин” сүрәһен, “Ихлас”, “Фәләҡ”, “Ән-Нәс” сүрәләрен уҡып, “Әс-Сафәт” сүрәһенең һуңғы өс аяты менән тәһлил тамамлана. Тик бында уларҙы тулыһынса уҡыу килешмәҫ: ҡәбер ҡаҙыусыларға нисек тәбиғәт шарттары тура килер, һыуыҡ, ел, ямғыр һәм башҡаһы. Мәйетте лә оҙаҡ һалыу кәрәкмәҫ, ул бит әхирәт эйәһе, оҙатырға килгән кешеләрҙең дә ваҡыттары аҙҙыр: кемдер эшкә ҡабалана, кемдер намаҙға һәм башҡаһы. Шуға ла “Фатиха” сүрәһен, “Мүлк” (Тәбәрәк) сүрәһен, Ҡөръәндең һуңғы өс сүрәһен уҡып та һуңғы юлға оҙатырға була. Зыяраттан мәрхүмде ҡуйып, ҡайтҡас та “Йәсин” сүрәһен инде тулыһынса уҡып бағышларға була.\nТиҫбе тартып тәһлил әйтеп бөткәс тә Ҡөръән уҡымайынса ла тәһлилдең сауабын мәйеткә бағышлап, ошо рәүештә доға ҡылыныр:\nاللهُمَّ بَلّيغْ ثَوَابَ تَهْلِيلَنَا إِلَى رُحِ هَذَا المَيِّتِ وَاغْفِرهُْ وَبَلِّغْهُ إِلَى رَحْمَتِكَ بِرَحْمَتِكَ يَاأرْحَمَ الرَّحِمينَ\nАллаһүммә бәллиғ саүәбә тәһлиилнәә иләә рухи һәҙәәл мәййити үәғфирһү үә бәллиғһү иләә рахмәтикә бирахмәтикә йә әрхәмәррахимиин.\nМәғәнәһе: Әй, Аллаһ! Беҙҙең тәһлилебеҙҙең сауабын ошо мәйеттең рухына ирештер һәм уны ярлыҡа һәм дә уны үҙендең рәхмәтенә ирештер. Әй, рәхмәт ҡылыусыларҙың да рәхмәт ҡылыусылырағы.\nХалыҡ күп булып өйгә һыймаҫлыҡ булғанда тышҡа алып сығыу мәслихәттер һәм тәһлилде мәйеттең үҙе булмаған урында мәсеттә лә әйтергә ярайҙыр.\nХәйер-саҙаҡа туғандары тарафынан таратыла һәм доға ҡылына. Хәлеңә ҡарап, шунда булған бөтә кешеләргә саҙаҡа таратыла. Яҡындары ла теләһә хәйер бирә. Бында ла саҙаҡа биреү кешенең үҙ иркендә.\nМәйетте ерләгән көндән башлап (ҡәбергә ятҡан көндән – гүр эйәһе, алдан үлеп ятҡан көндәре һаналмай) 40 көн буйына Ҡөръәндең “Йәсин” сүрәһен мәйеттең рухына бағышлап уҡыла, уны мәсет бабайҙары, шулай уҡ мәсеткә йөрөгән абыстайҙар ҙа эшләй ала (Йәсинде ғәрәпсә яҙылған китаптан уҡыу бик мәслихәт, сөнки китаптан уҡыусы әҙерәк кимселектәр һәм хаталар эшләй). Пәйғәмбәребеҙ ﷺ мәрхүмдәргә Йәсинде Ҡөръәндән уҡығыҙ тигән. Китаптан уҡыуҙың әжер-сауабын күп икәнен һәр кем беләлер. “Йәсин” сүрәһен 40 көн буйы уҡый ала мәйеттең туғандары, ҡәрҙәштәре һәм дуҫ-иштәре, әммә улар тәһәрәтле булырға тейеш һәм уларға намаҙҙы ҡалдырырға ярамай. 40 көн “Йәсин” сығарыу динебеҙҙә күрһәтелмәгән, урындағы халыҡтың йолаһы ғына. Бер көндә лә 40 көн “Йәсин” сығаралар, ләкин бының бәрәкәте булыуы икелле.\nАуылдың имамына һәр бер мәйет өсөн “Йәсин” йәки Ҡөръәнде тулыһынса уҡып бағышлау тигән бурысы юҡ. Уның үҙ донъяһы һәм эше бар, шуға килешәгеҙ инде аҙағына бүләкләү маҡсаты менән. Ҡөръән өсөн хаҡ алынмай тигәндәргә пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ бер хәҙисендә һәр эш түләүле булырға тейеш, тип әйткәне лә бар. Бер риүәйәттә бер сәхәбә Ҡөръән уҡып, ауырыуҙы өшкөргәс шуның өсөн уға утыҙ һарыҡ бирәләр, Пәйғәмбәребеҙгә ﷺ был хаҡта ишетелгәс миңә лә өлөш сығарарға онотмағыҙ, тип әйткән. Ғалимдар пәйғәмбәребеҙ ﷺ Ҡөръән уҡыған өсөн тәүге мәлдә хаҡ алыу тыйҙы, ләкин аҙаҡҡа рөхстәт итте, тип әйткәндәр. Ауылығыҙҙың имамы мәсеттә Ҡөръән уҡып ултырһын өсөн ауыл халҡы үҙ-ара килешеп уға эш хаҡы түләргә тейеш, ә инде түләмәһәләр имамдары мәсетен ҡалдырып ғәиләһен ҡарайым, тип эшкә төшөргә мәжбүр буласаҡ. Ә беҙҙең халыҡ ҡайҙан имамын ҡараһын!\nҠөръән уҡыу һатылмай һәм бер ниндәйҙә уҡығаны өсөн такса (билдәләнгән хаҡ) булырға тейеш түгел. Кешеләр үҙ күңелдәренән, үҙҙәренең иректәренән сығып мулланың Ҡөръән сығарғаны өсөн бүләкләү ниәте менән хаҡ бирә алалар. Был ваҡытта биргәндәре саҙаҡаға һанала. Икенсе яғы ла бар: имамдар үҙҙәренә тейешлеһен күберәк мәсет, йәки башҡа бер изге эш өсөн ҡулланалар. Һәр бер дин юлында эшләнгән хеҙмәт изге тип һанала. Хәйер-саҙаҡа килгәндә: изгелек эшлә лә һыуға һал тигәндәр. Саҙаҡа биреп уны алған кешенең ни өсөн тотонғанына беҙҙең эш булырға тейеш түгел.\nСәиди әфәнде әл-Чиркәвинең “Бәрәкәтле белемдәр хәзинаһы” китабында: Ҡөръән уҡыу өсөн түләүҙе ҡабул итмәү – был бик эскерһеҙ сыйфат, ә имам Әбү Хәнифә фекеренсә түләүҙе алыу тыйыла. Шуға ла ҡарамаҫтан, был барыбер рөхсәт ителә. Бының рөхсәт ителеүе айырым билгеләнә. Мәҫәлән: аңлатмалар килтерелә... Иҫән кеше өсөн дә, шулай уҡ үлгән кеше өсөн дә түләүле Ҡөръән уҡыу өсөн кеше ялларға була. Бының әжерен уҡыусы кеше лә, һәм кем өсөн уҡылған булһа, ул да әжерен аласаҡ, бигерәк тә уҡыусы кеше был түләүгә мохтаж булһа һәм ул үҙенең ғәиләһен тәьмин итә алмаһа йәки инде был түләүҙе изге эштәр өсөн файҙаланырға уйлаһа. Әммә әгәр ҙә еңел табыш алыу ниәте булһа, ул осраҡта Ҡөръән уҡыу өсөн түләүҙе ҡабул итеү тыйыла.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 06.03.2018 в 01:17, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Рөстәм Хәмитов РФ хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрының беренсе урынбаҫары Сергей Вельмяйкин менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов РФ хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрының беренсе урынбаҫары Сергей Вельмяйкин менән осрашты\n16:29, 21 марта 2014 Сәйәсәт\n21 мартта Республика Йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, Өфөлә барған «Хеҙмәт шарттарын махсус баһалау – хеҙмәт шарттарын һәм һағын камиллаштырыу институты» семинарында ҡатнашҡан, Рәсәйҙең хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрының беренсе урынбаҫары Сергей Вельмяйкин менән осрашты.\n— Һеҙ ҡарау өсөн мөһим теманы күтәрҙегеҙ. Республика өсөн был бик көнүҙәк тема. Үҙ яғыбыҙҙан беҙ был йүнәлештә эшләйбеҙ һәм ниндәйҙер һөҙөмтәләргә өлгәшәбеҙ, — тип билдәләне әңгәмә барышында республика башлығы. — 2013 йыл, йәрәхәтләнеү һәм үлем осраҡтары яғынан, 2012 йылға ҡарағанда яҡшыраҡ булды. Бындай оҙаҡ ваҡытлы тенденция был өлөштә билдәләнһен ине. Был өлөштә мин ҙур талаптар ҡуям һәм ҡәтғи һорайым. Күрәһең, беҙҙең дөйөм тырышлыҡтар билдәле бер һөҙөмтәләр бирә. Эш урындарын аттестациялауҙың яңы алымдарын иҫәпкә алғанда, ул беҙгә ярҙам итер. Әйҙәгеҙ бергәләп эшләйек. Әгәр кәрәк булһа, беҙ «пилот» булырға – башҡа төбәктәргә ҡарағанда алға китешкән булырға әҙер. Сөнки беҙҙә 100 меңдән ашыу кеше зарарлы шарттарҙа: химия, нефть-химияһы, нефть эшкәртеү һәм башҡа байтаҡ ауыр производстволарҙа эшләй. Беҙҙең өсөн ул бик көнүҙәк, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент.\n— Башҡортостан Республикаһы алдынғыларҙа тора. Шуныһын әйтергә кәрәк, үлем йәрәхәтен кәметеү буйынса был дөйөм Рәсәй тренды үҙ сағылышын республикала ла таба. Һеҙ хаҡлы һөйләйһегеҙ, кеше ғүмере, һаулығы – ул беҙҙең өсөн иң мөһиме һәм ҡиммәте. Беҙ үҙ яғыбыҙҙан бында зыянды кәметеү өсөн булған бөтә тырышлығыбыҙҙы һалабыҙ, — тине Сергей Вельмяйкин.\nОсрашыу тураһында тулыраҡ республика Президентының рәсми сайтында.\nТеги: бр президенты,осрашыу,социаль яҡлау


Бабич (романдан өҙөк)\n2 Июль 2018, 16:56\n"—Мин бит шағир! Әртис! Йөҙәрләгән кеше менән тулы залдарҙы «һә» тигәнсә гипнозлап, үҙемә ғашиҡ иткән кеше әле мин!—Бабич үҙен сәхнәләге кеүек илһам солғап алғанлығын тойҙо.—Йәш сағым, ялҡын сағым халыҡ өсөн булһын фиҙа! Йәш егеттәрҙе үҙ һүҙемә күндеререргә көсөм етер, моғайын. Миңә мобилизация яһайым тип көндәр, аҙналар буйлап йөрөргә кәрәк булмаясаҡ! Улар алдында бер сығышым етә. Һәм улар башҡорт ғәскәренә ҡушыласаҡ!"\nБашы 25-се һанда.\n—Аңланыҡ! Эйе!—тигән тауыштар ишетелде.\n—Һеҙгә бойороҡ! Һеҙ бөгөн булмаһа, иртәгә ҡыҙылармеецтар була торған егеттәр! Бабич килеп күренһә, шунда уҡ уны ҡулға алырға! Һәм комендатураға алып килергә!.. Бөттө! Мин һеҙҙең алда һүҙ әйтергә тейеш инем. Минең һүҙем бына ошо. Йәшәһен Ҡыҙыл Армия! Йәшәһен Совет власы! Ур-ра!\n—Ура!—тип һөрәнләне Әхмәт менән ҡыҙылармеецтар. Уларға егеттәрҙең ҡайһы берәүҙәре ҡушылды.\n—Ниңә ауыл әбейҙәре һымаҡ ауыҙығыҙҙы саҡ асаһығыҙ?—тип екерҙе Ҡылысов. —Хәлегеҙ юҡмы әллә? Әйҙә, көслөрәк! Ур-ра! Ур-ра!\nБыл юлы егеттәрҙең ауазы көслө һәм дәррәү сыҡты, хатта эргәләге өйәнкегә оялаған ҡарғалар өркөп, бер юлы һауаға күтәрелде лә ҡурҡыныс, йәмһеҙ тауыштар сығарып ҡарҡылдарға кереште...\nХәүефле эшкә тотондо шул Шәйехзада... Бөрө өйәҙендә һәйбәт кенә мобилизация үткәреп ҡайтҡас, Вәлиди егетте йәнә Колчак хөкүмәтенең ҡул аҫтындағы башҡорттар йәшәгән берәй төбәккә ебәрмәксе ине. Ул Шәйехзаданы саҡырып алды ла алдына исемлек һалды:\n—Бына беҙ мобилизация үткәрәсәк волостар. Һайлап ал. Ҡайҙа бараһың?\nШәйехзада исемлеккә күҙ һалды. 1-се һәм 2-се Әйле өйәҙе, Мәсетле, Ибрай, Ҡыйғы...\nБабич белмәгән әллә ниндәй төбәктәр. Егет албырғап ҡалды. Ҡайҙа барырға?\n—Башҡорттар күп йәшәгән волостар советтар ҡулында. Шуныһы насар,—тип уфтанды Вәлиди.—Ҡыҙылдар башҡорттарҙы үҙ армияһына ала ла беҙгә ҡаршы һуғыштыра.\nШәйехзада быға ныҡ аптыраны. Егеттәрҙән ишеткәне бар ине шул. Кемделер пленға алалар. Ә ул башҡорт егете булып сыға.\n—Ниңә башҡорт ғәскәренә ҡаршы һуғышып йөрөйһөң?—тип һораһалар, теге әйтә икән:\n—Беҙҙә лә башҡорттар. Беҙҙе ҡыҙылдар мобилизацияланылар ҙа, ошонда алып килделәр. «Алда—дошман, ат!» тинеләр. Беҙ ҡайҙан беләйек был яҡта ла башҡорттар икәнлеген?\nШәйехзада ошоно һөйләгәйне, Вәлиди әсенеп өҫтәлгә йөҙроғо менән һуҡты.\n—Иң үкенеслеһе ошо!—Зәки бүлмә буйлап йөрөргә кереште.—Беҙ Башҡорт республикаһы төҙөйбеҙ, башҡортҡа ирек бирәбеҙ, тип тырышабыҙ, ә ана нимә килеп сыға! Урыҫтар аҡтарға, ҡыҙылдарға бүленеп алдылар ҙа, халҡыбыҙҙы бер-береһенә ҡаршы ҡуя!\n—Бер нәмә лә эшләп булмаймы һуң?—Шәйехзада, хәлдең аяныслы икәнлегенә төшөнөп, әсенеп уйланды.—Былай ярамай ҙа инде! Беҙ былай ҙа аҙ. Етмәһә үҙебеҙҙе үҙебеҙ ҡырабыҙ!\n—Нимә эшләйһең? Ҡыҙылдар тылына барып уларға ҡаршы армияға мобилизация үткәрә алмайбыҙ ҙа инде!\nБыл һүҙ Шәйехзаданы уйға һалды. Ысынлап та, ниңә башҡорттар йәшәгән төбәктәрҙә башҡорт ғәскәренә мобилизация үткәрмәҫкә? Унда ҡыҙылдар хужа булһа ни? Шуға һылтанып, башҡортто үҙ милләтенә ҡаршы һуғыштырырғамы?\nӘлбиттә, башҡорт ғәскәрендә татар-урыҫтар ҙа, башҡа милләт егеттәре лә бар. Татар егете Fизетдин Әмировты ла осратты Шәйехзада уларҙың араһында.\nОфицер формаһындағы бер егет күптәнге дуҫын осратҡан кеүек килеп шат ҡиәфәттә ҡосаҡлап алғас, Шәйехзада тәүҙә уны танымайыраҡ торҙо. Сырамата, әммә ҡайҙа, ҡасан күргәнлеген хәтер-ләмәй.\n—Урал буйы татары Fизетдин мин! Бөрө өйәҙенән,—тип Шәйехзаданың иҫенә төшөрҙө егет.—Ҡоролтайда «Башҡортостан мөхтәриәтенә ҡаршы татарға» дигән шигырыңны ошатмаған идем, хәтерлисеңме?\n—Ә-ә, иҫкә төштө!—тип ҡыуанды Шәйехзада.—Һаман да ҡаршыһыңмы әле ул шиғырға?\n—Хәзер килештем дә инде тиерлек,—тип йылмайҙы Fизетдин.—Әммә бәхәсләшерлек урын бар.\n—Дуҫтар бәхәсләшмәй тормай инде ул!—тип көлдө Шәйехзада.—Тик талашыу, низағлашыу булмаһын. Һин күптәнме башҡорт ғәскәрендә?\n—Беҙ, татарлар, беренчеләрдән булып язылдыҡ!—Fизетдин маҡтанған кеүек әйтеп ҡуйҙы.\n—Афарин!—Шәйехзада Fизетдинде ихлас күңелдән ҡосаҡланы.—Ирекле Башҡортостан өсөн көрәшеүсе башҡорт ғәскәренә ҡушылыуыңа бик шатмын.\n—Ничек кушылмыйсың?—Fизетдиндең Шәйехзаданы осратыуына шатланыуы йөҙөнә сыҡҡан.—Без, татарлар күп монда. Башҡорт хөкүмәте, гаскәре илдә тәртип урынлаштыра башлады бит. Юҡса жинаятьчелек, талаш, үтереш басып алды доньяны.\n—Дөрөҫ,—тине Шәйехзада.—Әгәр Рәсәй хөкүмәтенең ҡулынан килмәй икән, беҙ Башҡортостан ерендә халыҡтарҙы яҡларға, уларҙы берләштерергә тейешбеҙ.\nӘммә барыбер ғәскәрҙә башҡорттар күпселекте тәшкил итә. Һәм был шулай булырға тейеш тә. Ләкин башҡорттар күпләп йәшәгән төбәктәр ҡыҙылдар ҡулында. Шуға ҡарамай ул төбәктәрҙә мобилизация үткәрергә кәрәк.\nОшо уйын әйткәс, Вәлиди ҡырҡа ҡаршы төштө.\n—Был мөмкин түгел! Һинең бер ниндәй хоҡуғың юҡ унда мобилизация үткәрергә! Был—власть ҡулында. Ә инде үҙ аллы шөғөлләнеүеңде белһәләр, ҡулға аласаҡтар!\n—Мин мобилизация үткәреп йөрөмәйәсәкмен!—тип үҙһүҙләнде Шәйехзада.—Ҡыҙылдар өсөн йыйылған башҡорт егеттәрен үҙебеҙҙең яҡҡа алып сығам да китәм.\n—Нисек эшләйһең һин быны?—Вәлидинең асыуы килә башланы.—Һинең башҡорт ғәскәренә ҡушылырға өгөтләүеңде белгәс тә, атып үлтерәсәктәр! Юҡты һөйләмә!\nШулай ҙа Шәйехзада үҙ һүҙендә ныҡ торҙо. Уның шундай ғәҙәте бар, берәй нәмәне алдына алдымы, эшләмәйенсә туҡтамай. Ни тиклем ауыр йәки хәүефле булһа, шул тиклем ҡыҙыҡ, мауыҡтырғыс. Үҙен үҙе һынай. Бала саҡта оялсан ине, кеше алдына сығырға ҡурҡа ине. Шунда үҙенә маҡсат ҡуйҙы: бар батырлығымды йыям, ҡурҡмайынса сығам кеше алдына, бар халыҡты үҙемә ғашиҡ итәм, яратҡан шағиры, артисы булам! Һәм өлгәште шуға. Еңелдән булманы. Әммә бар ҡыйынлыҡты еңде һәм теләгенә өлгәште.\nБында ла шулай. Эйе, был ауыр эш. Әммә тырыш, Шәйехзада, бар һәләтеңде һал һәм үтә! Бик теләһәң, булдыра алаһың! Һин бит Бабич!\nБында халыҡ тураһында һүҙ бара. Милләттең киләсәге хаҡында! Үтәүе ауыр, ҡурҡыныс тип халҡыңдың үҙен-үҙе ҡырыуына ҡул һелтәргәме? Хәүефле эш. Ләкин Шәйехзада өсөн генә хәүефле. Ә халыҡ отасаҡ! Меңәрләгән башҡорт бер-береһен үлтерә икән, улар менән сағыштырырлыҡмы ни Бабичтың ғына ғүмере?!\n—Нисек беҙҙең яҡҡа алып сыҡмаҡсыһың инде ҡыҙылдарға әҙерләнгән егеттәрҙе?—тип һораны аптыраған Валиди, Шәйехзада һаман үҙ һүҙен тылҡығас.\n—Мин бит шағир! Әртис! Йөҙәрләгән кеше менән тулы залдарҙы «һә» тигәнсә гипнозлап, үҙемә ғашиҡ иткән кеше әле мин!—Бабич үҙен сәхнәләге кеүек илһам солғап алғанлығын тойҙо.—Йәш сағым, ялҡын сағым халыҡ өсөн булһын фиҙа! Йәш егеттәрҙе үҙ һүҙемә күндеререргә көсөм етер, моғайын. Миңә мобилизация яһайым тип көндәр, аҙналар буйлап йөрөргә кәрәк булмаясаҡ! Улар алдында бер сығышым етә. Һәм улар башҡорт ғәскәренә ҡушыласаҡ!\n—Ярай, маҡтанма!—тине Вәлиди бер аҙ тыныслана төшөп.—Һин мине лә гипнозланың шикелле. Был иҫәр, алабарман идеяңды тыйырға кәрәк тә бит... Әле уйлап ҡуйҙым. Һынап ҡарайыҡмы әллә?! Башҡорт төбәгендәге башҡорт егеттәре беҙгә бик кәрәк. Уларҙа бөтөнләй икенсе рух, икенсе тоҡом! Уларҙа ысын патриотлыҡ бар! Башҡорт егеттәре беҙҙең төп көс, ғәскәрҙең умыртҡа һөйәге булырға тейеш! Улар милли хәрәкәт, мөхтәриәт өсөн йәнен-тәнен аямаясаҡ, бер ҡасан да хыянат итмәйәсәк. Улар бит Салауат Юлаев тоҡомдары! Дөрөҫ, Шәйехзада! Был уй беҙ-ҙең башҡа күптән килергә тейеш ине! Бәлки ярҙамға бер-ике кеше бирәйек.\n—Юҡ,—тине Шәйехзада.—Улар миңә ҡамасаулар ғына. Сәхнәлә лә бер үҙем сығыш яһарға яратам мин. Яңғыҙ саҡта уңышҡа ла, провалға ла үҙең ғәйепле, үҙең генә яуап бирәһең. Бында ла шулай. Үҙемә генә таянасаҡмын. Шулай ышаныслыраҡ булыр!\nБына шулай юлланды был хә-үефле сәйә-хәткә Шәйехзада. Иҙелбашта еңелерәк булды. Унда Бабичты бер кем көтмәй ине, ниндәй эш менән йөрөгәнлеген белмәй ине. Ул мобилизацияланған егеттәргә йәшермәйенсә үҙенең шағир Бабич икәнлеген әйтте. Уның аҡтар яғында һуғышҡан башҡорт хөкүмәте вәкиле икәнлеге Иҙелбашта кемгә билдәле тиһең? Егеттәр Шәйехзаданы ошоғаса күрмәһәләр ҙә, данлыҡлы шағир, әртис икәнлеген ишетеп белә икән. Шаян таҡмаҡтарына рәхәтләнеп көлдөләр. Етди мәсьәләгә күскәс, улар Бабичтың һәр һүҙен йотлоғоп тыңланылар, башҡорт ғәскәре һалдаты булырға тейешлектәрен бөтә күңелдәре менән аңланылар. Шуға оҙаҡ өгөтләргә тура килмәне, ваҡ-төйәк ҡыйынлыҡтарын иҫәпкә алмағанда, бөтәһе лә ыңғай килеп сыҡты. Тиҙ генә араларынан көслө холоҡло, уҫал егетте башлыҡ итеп һайлатып ҡуйып, тиҙ генә башҡорт ғәскәренә оҙатты. «Тиҙ» тиеүе шул: улар алдына сығып бер тапҡыр ярһыу сығыш яһауы етте. Зәки әйтмешләй, гипнозланы.\nӘ Баҡыртауҙа хәлдәр ҡырҡа ауырлашты. Бында уның ҡыҙылдарға дошман икәнлеген, ни өсөн килгәнен беләләр. Беләләр генә түгел, Иҙелбаштағы эше өсөн уны атырға хәл иткәндәр! Шулай булмай ни! Бер егет әрмегә бармай ҡасып ятһа, дезертир тип атыуға хөкөм итәләр. Ә Бабич бер нисә тиҫтә кешене ҡыҙылдар фекеренсә «дезертирлыҡ» ҡылдырған, ҡаршы яҡҡа алып киткән!\nОморҙаҡтарҙың өйө Баҡыртауҙың Кәкере ауыл тигән өлөшөндә урынлашҡан. Бабич башҡа ергә һуғылып тормайынса, тура шунда атланы. Хәлдәр ҡырҡыулаша. Әгәр уны ҡулға алырға, атырға тигән бойороҡ бында килеп еткән икән, Вәлидине тыңламай ҙа булмаҫ. Әллә әлегә шымырға, шунан Йомабикәне көтөп алырға ла, ул алып киләсәк заданиены үтәргә юлланырғамы? Тик һыу һөлөгө кеүек башҡорт егеттәрен башҡорт ғәскәре урынына, халыҡты яҡлайбыҙ тигән һылтау менән, ябай халыҡтың һунғы икмәген, малын талау менән шө-ғөлләнгән ҡыҙылдарға тоттороп ебәреүе үкенесле.\n—Туҡта! Документтарыңды күрһәт!\nҠапыл Бабичтың алдында ике ҡыҙылармеец пәйҙә булды. Шәйехзаданың йөрәге жыу итеп ҡалды. Таныйҙармы Бабичты? Беләләрме уны ҡулға алыу хаҡында бойороҡто, юҡмы?\nХәүефле эш менән дошман тылында йөрөгәндә кеше үҙ документы менән йөрөмәй. Бабичта улар хатта икәү. Берәүһе уның костюм салғыйының эсенә йәшерелгән. Уныһы иң хәүефле саҡта файҙаланыу өсөн әҙерләнгән.\nБабич эске кеҫәһендә ятҡанын сығарып ҡыҙылармеецҡа һуҙҙы. Әгәр ҡулға алырға маташһалар, ни эшләргә? Әгәр комендатураға алып бармаҡсы булһалар, ризалашырға ярамай. Сәбәп табып уларҙан ҡотолорға кәрәк. Ҡасырға маташыу үтә хәүефле. Ҡыҙылармеецтарҙың икеһенең дә ҡулында мылтыҡ. Улар яһаулы, әлбиттә. Уйлап та тормай ата башлаясаҡтар.\nҠыҙылармеец бер Бабичҡа, бер документтағы фотоға ҡарап, уларҙы сағыштырып маташты.\n—Кем булып эшләйһең? Ҡайҙа китеп бараһың?—тип һораны шунан.—Ҡайҙа йәшәйһең?\n—Кәкере ауылда йәшәйем,—Шәйехзада шунда уҡ үкенеп ҡуйҙы. Ниңә дөрөҫөн әйтергә? Алдашҡас, бөтә нәмәлә алдашырға кәрәк ине! Аҙаҡ улар уны Кәкере ауылда эҙләп йөрөүҙәре бар.—Кибеттә эшләйем. Приказчик мин. Ҡайҙа барам? Ҡайтып барам.\nШәйехзада Оморҙаҡтарҙыҡынан башҡа урамды белмәй! Булмағанын әйтеп тотолоуоң бар. Әммә Оморҙаҡтың да адресен белдерергә ярамай! Шәйехзада мөмкин тиклем сит-кәрәк өйҙөң һанын әйтте.\n—Ә ниңә ул яҡҡа китеп бараһың? Ул өй был яҡта бит!\n—Мин дуҫыма инеп сығам. Эшебеҙ бар ине.\n—Ниндәй эшегеҙ?—Ҡыҙылармеец эргәһендәгеһенә боролдо.—Шикле әҙәм.\n—Эйе,—тип килеште икенсе ҡыҙылармеец.—Ҡайтып барам, ти. Үҙе икенсе яҡҡа атлай.\n—Ҡылысов бар шикле кешеләрҙе комендатураға алып килергә ҡушты. Дошман лазутчиктары менән тулған, ти бит, беҙҙең тыл. Нимә эшләйбеҙ?\n—Егеттәр, юҡ менән булмағыҙ,—тип һүҙгә ҡушылды Бабич.—Мин ниндәй лазутчик инде? Эштән арып ҡайтып барам. Ебәрегеҙ!\n—Юҡ. Арыған икәнһең, тура өйөңә ҡайтырға ине. Ә һин... Тикшерһендәр. Fәйебең юҡ икән, ебәрерҙәр.—Ҡыҙылармеецтарҙың командир кеүеге Бабичтың беләгенән ҡымтып тотто.—Әйҙә!


Кооперативҡа ҡайтарылған “мини-завод” барлыҡ кәрәкле ҡорамалдар менән заманса йыһазландырылған. Унда һауын аппараты, һөттө һыуытҡыс, ҡымыҙ бешә торған ҡоролмалар бар. Кооператив ағзалары уны алыуға үҙҙәренең 143 мең һумын һалһа, яҡынса 1,3 млн. һумы – республика грантынан. Цех ялан шарттарында дизель генераторы ярҙамында эшләйәсәк.\n– Продукцияны етештерһәк, уны һатыу юлын уйлағанбыҙ. Шифалы бейә ҡымыҙы үҙебеҙҙең ауыл магазиндарында ла ҙур һорау менән файҙаланыр, тип ышанабыҙ. Эштәр яйға һалынһа, “Янғантау” геопаркы маршрутына ла керетерҙәр ул, – ти “Йүрүҙән” кооперативы рәйесе Илнур Камалов.\nМәсетле ауылы биләмәһе башлығы Адик Асҡаров әйтеүенсә, бөгөн ауылда һәм Көҫәпәйҙә өс кооператив булдырылған. Һуңғыһы, быйыл ойошторолғаны, һыйыр һөтөн эшкәртеү йүнәлешен һайлаған. Башҡортостанда ауыл хужалығы ҡулланыусылар кооперативын үҫтереүгә республика программаһы эшләй. Шәхси ярҙамсы хужалыҡтар, фермерҙар, ауыл хужалығы предприятиелары берләшеп, үҙҙәре етештергән продукцияны эшкәртеү өсөн ҡорамалдар алыуға 3 млн. һумға тиклем грант юллай ала. Тармаҡты үҫтереү программаһы БР Ауыл хужалығы министрлығы аша ғәмәлгә ашырыла.\nҺүрәттәрҙә: кооператив рәйесе Илнур Камалов үҙенең ҡымыҙ етештереү цехында.


20 меңдән ашыу кеше Өфөлә “1000 велосипедсылар көнө” фестивалендә ҡатнашты\n2018 йылдың 27 майында Өфөлә “1000 велосипедсылар көнө” ҡала фестивале үтте. Ленин исемендәге майҙанда 20 меңдән ашыу велосипедсылар һәм әүҙем ял итергә яратыусылар йыйылды. Ошонда велоуҙышҡа старт бирелде. Ғәҙәттәгесә, фестивалдә Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Ирек Ялалов, муниципалитет һәм ҡала предприятиеларҙың вәкилдәре ҡатнашты.\nФестивалдә ҡатнашыусыларҙы Башҡортостан Республикаһы Башлығы Рөстәм Хәмитов тәбрикләне.\n- Ошо йылдан май айының һуңғы йәкшәмбеһе бөтә Рәсәй велопарадтар көнө тип иғлан ителде. Беҙҙең үҙ байрамыбыҙ барлыҡҡа килде. Бөтәгеҙҙе лә байрам менән ҡотлайым, - тине Рөстәм Хәмитов.\nВелоуҙыш маршрутының оҙонлоғо 10 саҡырым. Велосипедсылар ҡаланың үҙәк урамдары буйлап үтеп Конгресс-холлдың өҫкө майҙансығында финишҡа килде. Бында ойоштороусылар ҡатнашыусылар һәм ҡунаҡтар өсөн күңел асыу программаһын әҙерлән – конкурстар, концерт , балалар майҙансыҡтары ойошторолдо.


5 август — Башҡорт Википедияһы\n5 август — григориан стиле буйынса йылдың 217-се (кәбисә йылында 218-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 148 көн ҡала.\n5 август Викимилектә\nБуркина-Фасо: Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.\nХорватия: Еңеү көнө.\nЛатвия: Тимер юлсылар көнө.\n1975: Төмән — Сорғот тимер юл магистрале файҙаланыуға тапшырыла.\nМертваго Дмитрий Борисович (1760—23.06.1824), Рәсәй империяһының дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, тыуған яҡты өйрәнеүсе. Дворяндарҙан. 1787—1796 йылдарҙа Өфө наместниклыҡ башҡармаһы советнигы. 1789 йылда Мертваго башланғысы менән Өфөлә мосолмандар диниә назараты асыла. 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышы, 18-се быуат аҙағы — 19-сы быуат башында төбәк халҡының көнкүреше һәм йолалары тураһында мәғлүмәт тупланған «Записки Дмитрия Борисовича Мертваго. 1760—1824»; 1867) исемле китап авторы. Сығышы менән хәҙерге Сыуаш Республикаһының Алатырь ҡалаһы янында булған элекке Мертовщина ауылынан.\nҒәйфуллин Хәсән Әхмәт улы (1900 — билдәһеҙ), дәүләт һәм партия эшмәкәре. 1933—1935 йылдарҙа ВКП(б)-ның Мәсетле район комитетының беренсе секретаре, артабан Башҡорт АССР-ы Халыҡ Комиссарҙары Советы Рәйесенең беренсе урынбаҫары. Сәйәси золом ҡорбаны. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Йәрмәкәй районы Тарҡаҙы ауылынан.\nҒимаҙиев Үзбәк Ибраһим улы (1920—13.08.1987), журналист, ғалим-әҙәбиәт белгесе. 1955 йылдан «Кызыл таң» гәзитенең бүлек мөдире, мөхәррир урынбаҫары, 1968 йылдан Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1981 йылдан — татар теле һәм әҙәбиәте кафедраһы мөдире. Филология фәндәре докторы (1985). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ауырғазы районы Яңы Ҡарамалы ауылынан.\nҒәйнуллин Айрат Ғәриф улы (1930—1992), һаулыҡ һаҡлау өлкәһе эшмәкәре. 1956—1988 йылдарҙа «Аксаковнефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығы Приют медик-санитар часының баш табибы. РСФСР-ҙың һәм Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы, Бәләбәй ҡалаһының почётлы гражданы.\nФаҡаев Исхаҡ Фаҡайетдин улы (1930), хеҙмәт ветераны, ғалим-агроном. 1970—1982 йылдарҙа Балтас район Советы башҡарма комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары — ауыл хужалығы идаралығы начальнигы. Ауыл хужалығы фәндәре кандидаты (1968). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре, «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1971), Балтас районының почётлы гражданы. Сығышы менән ошо райондың Иҫке Балтас ауылынан.\nШатов Александр Алексеевич (1945), ғалим-инженер-технолог, хужалыҡ эшмәкәре. 1983 йылдан Стәрлетамаҡ ҡалаһындағы «Сода» производство берекмәһенең баш инженеры, 1985—1987 йылдарҙа — генераль директоры, 1988 йылдан — баш инженерҙың фән буйынса урынбаҫары һәм инженерлыҡ аналитика идаралығы начальнигы, бер үк ваҡытта 1989 йылдан Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институты уҡытыусыһы, 1995 йылдан — Башҡортостан Республикаһы Стратегик тикшеренеүҙәр институты Стәрлетамаҡ филиалының лаборатория мөдире. Техник фәндәр докторы (1995), профессор (1997). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2008), уйлап табыу һәм рационализаторлыҡ отличнигы (1980), Рәсәй Федерацияһының почётлы химигы (2013), СССР-ҙың уйлап табыусыһы (1982). Рәсәй Хөкүмәтенең (2013) һәм Башҡортостан Республикаһының Фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт (2007) премияһы лауреаты. Халыҡтар Дуҫлығы ордены кавалеры (1986). Сығышы менән хәҙерге Иваново өлкәһенең Иванов районы Перепечино ауылынан.\nКосоротов Василий Емельянович (1871—1.12.1957), СССР-ҙың совет органдары һәм хужалыҡ хеҙмәткәре. 1906 йылдан РСДРП ағзаһы. Өфө губернаһынан Рәсәй империяһының 3-сө Дәүләт думаһы (1907—1912) депутаты. 1910 йылдан Өфө, Һамар, Әстерхан ҡалаларында партия эшендә, 1918 йылдан Һамар губерна Халыҡ Хужалығы Советы рәйесе, эшсе, крәҫтиән һәм ҡыҙылармеец депутаттары Советының губерна башҡарма комитетының рәйес урынбаҫары; 1922—1932 йылдарҙа Мәскәүҙә, 1924 йылға тиклем Башҡорт АССР-ы буйынса Тышҡы сауҙа халыҡ комиссариаты вәкиле. Ленин ордены кавалеры (1954). Сығышы менән Белорет ҡалаһынан.\nДусәлимов Альберт Түрйән улы (1946), хеҙмәт ветераны. 1995—2010 йылдарҙа «Рәсәй почтаһы» федераль дәүләт унитар предприятиеһы филиалы – Федераль почта элемтәһенең Башҡортостан Республикаһы идаралығы етәксеһе. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған элемтә хеҙмәткәре һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған элемтәсеһе. Элемтә мастеры, Башҡортостандың почта элемтәһе мастеры. Халыҡтар дуҫлығы ордены кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Саҡмағош районы Киндеркүл ауылынан.\nХөсәйенов Әхәт Рәхмәтулла улы (1946), театр актёры, яҙыусы, юмористик хикәйәләр авторы. 1982 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 1966 йылдан Салауат башҡорт дәүләт драма театры, 1968 йылдан (өҙөклөк менән) Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры; 1992—2002 йылдарҙа Стәрлетамаҡ башҡорт дәүләт драма театры директоры, бер үк ваҡытта актёры. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1990).\nХәйбуллин Хисаметдин Салауат улы (1946), педагогик хеҙмәт ветераны. 1990—2004 йылдарҙа хәҙерге Мостафина Фатима Хәмит ҡыҙы исемендәге 20-се Өфө ҡала башҡорт гимназияһы директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре.\nХәйруллин Солтан Ғөбәйҙулла улы (1951), хужалыҡ эшмәкәре, йәмәғәтсе. 2002—2010 йылдарҙа Өфөләге «УЗЭМИК» йәмғиәтенең генераль директоры. Башҡортостан Республикаһының өсөнсө һәм дүртенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған, Рәсәйҙең почётлы химигы. Сығышы менән хәҙерге Татарстан Республикаһының Балтас районы Түюәнге Сасна ауылынан.\nВәлиуллин Наил Ғәбит улы (1956), эске эштәр һәм һалым органдары ветераны, иҡтисадсы, юрист. Эске эштәр министрлығының отставкалағы полковнигы. 1994—2003 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Һалым инспекцияһы идаралығының етәксе урынбаҫары. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Бишбүләк районы «Дим» совхозы Ольховка ауылынан.\nИшембаев Ринат Сәхиулла улы (1976), спортсы. «Башнефть» шашка клубы тәрбиәләнеүсеһе. Халыҡ-ара шашка уйындары буйынса халыҡ-ара мастер (2001). Клубтар араһында Европа шашка конфедерацияһы кубогын яулаусы (2001) һәм Рәсәй чемпионы (2001, 2006). Үҫмер спортсылар араһында Рәсәй чемпионы (1997, 1999).\nИсмәғилев Фидан Филарид улы (1981—6.08.2021), юрист, хужалыҡ эшмәкәре. 2020 йылдың февраленән Башҡортостан республика ҡулланыусылар йәмғиәте — Башпотребсоюз идараһы рәйесе. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Бүздәк районы Бүздәк ауылынан.\nАрсланов Әхнәф Гәрәй улы (1922—1.08.2003), партия һәм юғары мәктәп хеҙмәткәре, 1983—1998 йылдарҙа Өфө нефть институтының Салауат филиалы директоры. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. II дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған иҡтисадсыһы, Салауат ҡалаһының почётлы гражданы (1998).\nФәтҡуллин Әнүәр Әсәҙулла улы (1922—21.12.1986), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби осоусы, полковник. Советтар Союзы Геройы,\nӘхмәҙиев Вафа Исхаҡ улы (1937—20.10.1983), башҡорт шағиры, әҙәбиәт белгесе. 1976 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Филология фәндәре кандидаты (1970).\nЗавьялова Галина Сергеевна (1947), журналистика ветераны, 1984—2003 йылдарҙа Нефтекама ҡалаһының «Красное Знамя» гәзите мөхәррире. СССР Журналистар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.\nСкурко Евгения Романовна (5.08.1947), музыка белгесе, сәнғәт фәндәре докторы (2005), профессор (2007). 1984 йылдан СССР Композиторҙар союзы ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының (2014) һәм Башҡортостан Республикаһының (2001) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре. Сығышы менән Һамар ҡалаһынан.\nСаттаров Фәүзи Миңлемулла улы (1923—28.07.1996), балет артисы, балетмейстер. РСФСР‑ҙың (1955) һәм Башҡорт АССР‑ының (1952) атҡаҙанған артисы.\nТотманов Рәдис Нурислам улы (1953), бейеүсе, педагог-хореограф һәм балетмейстер. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1994).\nКувшинов Леонид Михайлович (1914—18.08.1973), хәрби хеҙмәткәр, осоусы, полковник (1957). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Советтар Союзы Геройы (1957). СССР-ҙың атҡаҙанған һынаусы лётчигы (1959).\nФәтҡуллин Ғөбәй Сәлим улы (1914—19.08.2012), ауыл хужалығы эшмәкәре. 1950—1975 йылдарҙа Учалы районының «Совет» колхозы рәйесе. Бөйөк Ватан һуғышында һәм 1945 йылдағы совет-япон һуғышында ҡатнашыусы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1957). Сығышы менән ошо райондың Ҡунаҡбай ауылынан.\nӘхмәтвәлиев Линар Миниғаян улы (1959), театр актёры. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2009).\n5 августа тыуғандар\n1850: Ги де Мопассан, Франция яҙыусыһы.\n1860: Луис Уэйн, Англия рәссамы.\n1905: Василий Леонтьев, АҠШ-тың иҡтисадсы ғалимы, Нобель премияһы лауреаты (1973).\n1905: Артём Микоян, СССР авиаконструкторы, ике тапҡыр Социалистик Хеҙмәт Геройы.\n1910: Пимен, дин әһеле, 1971—1990 йылдарҙа Мәскәү һәм Бөтә Рәсәй патриархы.\n1930: Нил Армстронг, Америка астронавы, Айға аяҡ баҫҡан тәүге кеше.\n1930: Эмин Хачатурян, СССР композиторы һәм дирижёры, кинокомпозитор, РСФСР-ҙың халыҡ артисы.\n1970: Константин Ерёменко, Рәсәй спортсыһы, мини-футбол буйынса Европа чемпионы (1999).\n5 августа вафат булғандар\n1962: Мэрилин Монро, АҠШ-тың кино актёры, йырсы.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=5_август&oldid=1106298 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 16 ғинуар 2022 в 21:08\nБыл бит һуңғы тапҡыр 21:08 16 ғинуар 2022 үҙгәртелгән.


Октябрҙә төбәк халҡын өҫтәмә ике ял көнө көтә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nОктябрҙә төбәк халҡын өҫтәмә ике ял көнө көтә\n16:58, 10 сентября 2014 Йәмғиәт\nОктябрҙә Башҡортостан халҡы ике көнгә күберәк ял итәсәк. Республика Хөкүмәте тарафынан 4 октябрь Ҡорбан байрамы менән бәйле эшләмәгән көн тип иғлан ителгән, ә 11 октябрҙә Республика көнө билдәләнә. Быйыл был көндәр шәмбегә тура килә.\nТимәк, шәмбе 4 октябрҙән ял көнө дүшәмбе 6 октябргә күсерелә, шәмбе 11 октябрҙән – дүшәмбе 13 октябргә. 3-сө һәм 10 октябрҙә эш оҙайлығы бер сәғәткә ҡыҫҡара.


Эшең булыуға ни етә...\n12 Декабрь 2016, 20:17\nЯңы йылдан Халыҡ мәшғүллеге үҙәге йүнәлешендә үҙгәрештәр көтөлә: республикала был өлкәлә үҙгәртеп ҡороуҙар башланды.\n- Хөкүмәт ҡарарына ярашлы, төбәктә 10 эреләтелгән Мәшғүллек үҙәктәре барлыҡҡа килеп, улар территориаль принциптан сығып район-ара тип аталасаҡ. Ә беҙ Көньяҡ-көнсығыш район-ара үҙәгенә ҡараясаҡбыҙ - ул Стәрлетамаҡ ҡалаһы Халыҡ мәшғүллеге үҙәге базаһында урынлашҡан. Әлегә мәшғүллек үҙәктәре аныҡ ҡына нисек аталасаҡ – филиалдармы йәки бүлектәрме ул, билдәһеҙ, әммә эшебеҙҙең асылы элеккесә ҡала, бөтөн функциялар ҙа һаҡланасаҡ. Тимәк, хеҙмәткәрҙәребеҙ элеккесә эшһеҙҙәр һәм эш биреүселәр менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итәсәк. Халыҡ мәшғүллеге үҙәктәренең хеҙмәт баҙарында ҙур һорау менән файҙаланылған һөнәрҙәргә уҡытыу һәм яңыларына ҡайтанан уҡытыу, хеҙмәт урындары мониторингы, квалификация күтәреү кеүек һәм башҡа эшмәкәрлектәре һаҡлана, йәғни үҙгәрешһеҙ ҡала. Был тәңгәлдә борсолорға кәрәкмәй. Беҙ хеҙмәткәрҙәребеҙҙең барыһын да һаҡлап ҡалырға тырыштыҡ, бары тик бухгалтерияны ғына үҙәкләштерҙеләр.\n2016 йылдың ғинуар-октябрь айындағы эшмәкәрлегебеҙгә йомғаҡ яһарға мөмкин. 10 ай арауығында Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенә 713 кеше мөрәжәғәт итеп, шуларҙың 319-ы эшһеҙ тип танылды. 99 эш биреүсе 819 вакантлы эш урындары тәҡдим итте. Ошо осорҙа 564 кеше эш урындары менән тәьмин ителде. Хатта Алыҫ Себер тарафтарына эшкә урынлаштырыу мөмкинлеге лә бар. Ундағы предприятиелар менән килешеү нигеҙендә эшкә урынлаштырыу агентлыҡтары менән бәйләнешкә инеп, теләгәндәрҙе эшкә ебәрәбеҙ. 9 ай арауығында 19 эшһеҙ граждан райондан ситтә эш урындары менән тәьмин ителде. Шулай уҡ эш таба алмаған 12 гражданға эшкә урынлашыуға ярҙам ҡулы һуҙылды. Ә төп программаны тормошҡа ашырыу сиктәрендә матди ярҙам күрһәтеп 66 кеше йәмәғәт эштәренә йәлеп ителде.\nЭшһеҙ граждандарҙы үҙ теләктәре буйынса төрлө һөнәрҙәргә уҡытыу һәм белемен камиллаштырыу йәһәтенән дә эш алып барыла. Был хеҙмәт баҙарындағы көсөргәнешлекте кәметеүгә булышлыҡ итә. Йыл башынан уҡыу курстарына 46 граждан (план 42 ине) йүнәлтелде. Был йәһәттән 287 мең суммаға иҫәпләнгән йыллыҡ лимит үҙләштерелде. Уҡырға ебәреүселәр араһында сабыйҙарын ҡарау буйынса декрет ялында булған 3 ҡатын-ҡыҙ һәм яңы эш үҙләштерергә теләгән бер пенсионер бар. Дәүләт заданиеһы буйынса аҙыҡ-түлек һәм аҙыҡ-түлек булмаған тауарҙар һатыусыһына – 14, ҡаҙанлыҡ операторына – 2, ашнаҡсыға – 9, парикмахерға – 4, электрогазосварщикҡа – 3, бухгалтер иҫәбенә - 4, ҡарауылсыға – 2, секретарь-референтҡа – 1, сәнәғәт һәм башҡа предприятиелар медпунктына медбрат – 2, терапия бүлегенә медик һәм КИПиА слесарына – 1-әр, ауыл хужалығында тракторсы-машинист һөнәренә 2 кешене уҡытып сығарыуға өлгәштек.\nОшолар менән бәйле, шуны һыҙыҡ өҫтөнә алып үтергә кәрәк, Халыҡ мәшғүллеге үҙәге ҡыҫҡа ваҡытта һәм юғары һөнәри кимәлдә яңы һөнәр (специальность) алыу мөмкинлеген тәҡдим итә. Беҙҙең йүнәлеш буйынса уҡыу түләүһеҙ, уны тамамлаусыға дәүләт өлгөһөндәге диплом бирелә.\nБеҙ шулай уҡ профориентация буйынса дәүләт хеҙмәттәре күрһәтәбеҙ. Уның менән 480 эшһеҙ граждан, шул иҫәптән 343 дөйөм белем биреү учреждениеһы уҡыусыһы һәм һөнәри уҡыуға йүнәлтеләсәк 46 эшһеҙ граждан файҙаланды. Социаль адаптация буйынса – 49, психологик ярҙам буйынса 30 кеше дәүләт хеҙмәте алды. Мобиль офис базаһында 303 дәүләт ярҙамы күрһәтелде.\nШулай уҡ 66 кеше менән йәмәғәт эштәренә килешеүҙәр төҙөшөлдө. Хеҙмәткәрҙәребеҙ тарафынан башҡарылған төп эштәр нигеҙҙә ошолар.


Иҡтисади яҡтан тотороҡло ғаилә бизнесы\nУчалы районының Рысай ауылында йәшәүсе Хисмәтуллиндар ауыл хужалығының бар йүнәлешендә лә - ул йәшелсәлек, ҡошсолоҡ, сусҡасылыҡтан, тоҡомло мал аҫрауға күсеп, бөгөн табыштарын барлай. Хужалыҡты үҫтереүгә республиканың маҡсатлы программаһында ҡатнашыу ҙа булышлыҡ иткән.\nҠыңғырау тағылғаны Пантера, шулай уҡ Барби, Иркә, Чаппи тигәндәре лә бар. Хужалыҡта эре баш мал һаны 180-гә етә. Һәр ҡайһыһы үҙ исеме генә түгел, һауын ваҡытына тиклем өйрәнеп бөткән\nКрәҫтиән-фермер хужалығын Хисмәтуллиндар ғаиләһе етәкләй. Мирхәт Талха улы - етәксе, тормош иптәше - етештереү буйынса мөдир булһа, ә инде улы менән килене етештерелгән продукцияны һатыу менән шөғөлләнә. Бәләкәй Илназ әлегә ғаилә эшҡыуарлығы нескәлектәренең күҙәтеүсеһе генә. Теләгән кешегә эш етерлек, һаулыҡ менән тырышлыҡ ҡына булһын, ти ғаилә башлығы.\nЙүнселдәр республика программаһында ҡатнашып, яңы ферма төҙөүгә ирешә. Заманса технологиялар менән дә эш итә. Шул иҫәптән, миксер-мал аҙығы таратҡыс һатып ала. Был ҡоролма ярҙамында хәҙер, бер хеҙмәткәр ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә яңғыҙы, ике йөҙләп баш малға аҙыҡ өләшә. Шулай уҡ, улар һөт пастеризациялау аппараты менән йорт тирмәнен һатып алыуға ла өлгәшкән.\nРеспублика программаһы сиктәрендә һатып алынған был икенсе ҡоролма. Заманса технология иген культураһын юғары баҫым аша үткәреп ҡатнаш аҙыҡ эшләп сығарыуы менән үҙенсәлекле. Ауыл эшсәндәре был аҙыҡты "бешкән икмәк" тип йөрөтә. Ул иҡтисади яҡтан отошло - малдың һөт кимәлен арттырып ҡына ҡалмай, һимертеүҙә лә булышлыҡ итә.\nТехнология үҙен аҡлай. Бигерәк тә, көҙҙән еүешләнгән иген культураһынан, ярайһы уҡ табыш сығарып була. Мал өсөн уның бер зыяны ла юҡ, ти улар.\nХужалыҡ башлыса һөт етештереү менән мәшғүл. Ул да булһа аграр хужалыҡта иң килемлеһе һанала. Тағы бер ҙур табыш ул - ике миллион һумлыҡ грантҡа алынған һөт һыуытыу машинаһы. Йүнселдәр көн дә 400 литрлап аҡты эргә-тирәләге ауылдарға, ҡалаға оҙата.\nӘйткәндәй, быйыл Рәсәй ауыл хужалығын үҫтереү өсөн өҫтәмә 650 миллиард һум аҡса йүнәлтеләсәк. Дәүләт ярҙамы илдә аҙыҡ-түлек етештереү күләмен арттырырға, импортты алмаштырырға булышлыҡ итер тип көтөлә. Был турала Өфөгә эш сәфәре барышында Рәсәйҙең ауыл хужағы министры Николай Федоров та белдергәйне. Тимәк, республика ауыл эшсәндәренең хеҙмәтен тағы ла йәнләндерергә мөмкинлек асыласаҡ.


1 апрелдән республикала пенсиялар арта\n28 Март , 10:21\n2022 йылдың 1 апреленән дәүләт пенсия тәьминәте буйынса пенсия (шул иҫәптән социаль) 8,6 процентҡа арта. Пенсионерҙың уҙған йылдағы йәшәү минимумы үҫешен иҫәпкә алып, йыл һайын 1 апрелдә пенсия күләме арттырыла, тип белдерҙеләр Пенсия фондының Башҡортостан буйынса бүлексәһендә.\n«Республиканың 99 947 пенсионерына арттырылған пенсия түләнергә тейеш», — тине Рәсәй Пенсия фондының республика бүлексәһе идарасыһы Фоат Хантимеров.\nБыйыл индексация 7,7 процент кимәлендә планлаштырылғайны. Әммә, Рәсәй президенты Владимир Путиндың йәшәү минимумын һәм страховка пенсияларын 8,6 процентҡа индексациялау тураһындағы ҡарарҙарын иҫәпкә алып, 2022 йылдың 1 апреленән социаль пенсиялар ҙа 8,6 процентҡа арта.\nБынан тыш, хәрбиҙәрҙең инвалидлыҡ буйынса дәүләт пенсиялары, ҡараусыһын юғалтыу осрағы буйынса пенсиялар (һәләк булған хәрбиҙәрҙең ата-әсәләренә, тол ҡатындарына), Бөйөк Ватан һуғышы инвалидтарының һәм яугирҙәренең инвалидлыҡ буйынса пенсиялары, радиация йәки техноген һәләкәттәр һөҙөмтәһендә зыян күргән граждандарҙың һәм уларҙың ғаилә ағзаларының ҡартлыҡ буйынса пенсиялары арттырыла.\nШулай уҡ Рәсәй Федерацияһы Геройҙарына, Социалистик Хеҙмәт Геройҙарына, Рәсәй Федерацияһының Хеҙмәт Геройҙарына, Дан ордены, I дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены менән бүләкләнгән граждандарға өҫтәмә айлыҡ матди тәьминәт күләме индексациялана.


Менән азия осрашҡан һәм һөйләшә алманы егет бушлай онлайн мин унда, әгәр мин түгел азия ҡыҙ. Видео Танышыу\nӘгәр һин бала менән Азия ока, ул йәшәү ысынбар Азия, заполнить һеҙ, һеҙ нимәгә өйрәнерһегеҙ ҡытай, япон, корей, вьетнам, йәки башҡа теләсә көнсығыш азия телдәре. Был теләһә ниндәй телдә күберәк булһа, һөйләшеү теле инглиз телен өйрәнеү, инглиз теле менән сағыштырғанда, был телде өйрәнергә, сөнки бар күпкә күберәк кеше һеҙгә бындай һорау бирәбеҙ, һинең кеүек, да кунакта (әгәр һин инглиз телендә иркен һөйләшә). Ауыҙ тел алмашыу сайттарҙа ҡулланыла, йәки нисек Lang iTalk.\nКүбеһе инглиз телендә һөйләшә өсөн башҡа телдәрҙе өйрәнеү ҡот осҡос, шуға ҡарамаҫтан, ни тиклем һеҙ корея ҡытай йәки япон йәки насар, ҡурҡыныслы тойолған бөтә ҡала менән сағыштырғанда бындай туҙбаш түгел. Мин был заверить сезне булырға мөмкин, кешенән кәм тигәндә өстән бер өлөшө икәнлегемде, мейемдә бер өлөшө булыу, уларҙың телдә ҡулланылыу сайтында алмашыу әһәмиәтһеҙ булһа ла, ҡыҙ эҙләгән егеттәр (әгәр был һеҙ ниәтендә).\nКем нисек,-тине, WeChat-был да бик яҡшы\nКүп функцияларға эйә булған өсөн уны таныш кешеләр менән аралашыу. Һеҙ хатта аласыз онлайн бөтә майлы яһаусылар исемлеген (мөмкин булһа ни ул жутковатый). Ҡушымта ҡытайҙа был, тип уны ҡулланыр төп сөнки ҡытайҙар. Күп веб-сайттар унда, азия егеттәре менән аралашыу өсөн, тик бер минең файҙаланыу эй-ай, азиат һәм азиат ч ҡыҙҙар йөрөгән бында.\nСайты иң матур түгел, тик был бушҡа, сөнки был плюс\nНисек кенә һеҙ аласаһы һәм был урынға нисек барған һыу ҡулланыу барыһы да, һеҙ күрҙегеҙме, бөтә донъяһы менән файҙаланыусылар тип күп булһа, кеше уны үҙе ҡулланмай өсөн визави ҡәнәғәтләндермәй. ҡарап, был ниндәй төркөмгә береһе, моғайын, һиндә булған иң ҡыҙыҡлы һәм баһалау нигеҙендә һәм уларҙың ярдам менән осрашып һөйләшеү булған, тип, һеҙгә тәҡдим итәбеҙ. Был төркөмдә төрлө мәғәнәгә эйә булып, барлыҡ йән эйәһе булыуына ҡарамаҫтан, азиат тора. Саморазвитие ҡайһы бер ҡиммәттәрен һәм күп уҡырға, күберәк ваҡытын компьютер һәм шул уҡ ваҡытта башҡа уйын наслаждайся тураһында ҡайғырта.\nСаморазвитие тәьҫораттар һәм күп проекттар бар\nһәм әгәр һеҙ ысынлап та, билдәле бер төркөмгә, йә булмаһа тамада булараҡ һеҙҙең өсөн яҡшы мәктәп. Әммә әгәр һеҙҙең ашыу ялҡау, тип геймер, һуғыш сәнғәте уйындары улар яҡшы белә һәм ярата, — әйҙә киттек\n← Корея кеүек, ир-атты - ҡатын-ҡыҙ. Корей менән таныштырыу\nИҫәпләһә ни өсөн ҡытай ҡыҙға өйләнеүҙе хуп күрә →


Гриптан һаҡ бул!\n10 Сентябрь 2019, 11:26\n4 сентябрҙә Башҡортостанда грипҡа ҡаршы Бѳтѳн Рәсәй прививка кампанияһы старт алды. 2019 йылда халыҡтың 45%-тын, йәғни 1,83 млн. кешене (1,4 млн. ҙурҙар һәм 418 мең бала) вакциналау планлаштырыла.\nАкция Владимир Путиндың май айында ҡабул ителгән “Һаулыҡ һаҡлау” милли проекты сиктәрендә тормошҡа ашырыла. Был турала республика Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров үткәргән оператив кәңәшмәлә БР һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Максим Забелин хәбәр итте.\nТѳбәктең Һаулыҡ һаҡлау етәксеһе һүҙҙәренсә, вакцинациялау - грипҡа һәм киҫкен респираторлы вируслы инфекцияға ҡаршы ҡулланылған иң нәтижәле сара. Иғтибар үҙәгендә айырыуса балалар, ауырлы ҡатын-ҡыҙ, хроник сирлеләр, 60 йәштән уҙғандар һәм медицина хеҙмәткәрҙәре булырға тейеш, тине Максим Забелин.\nХәтерегеҙгә тѳшѳрәбеҙ, хатта прививка эшләткән кешеләргә лә профилактик саралар күреү зарур. Сирлеләр менән бәйләнешкә инмәү, ауырыуға 1 метрҙан да яҡыныраҡ килмәү, сирле менән бәйләнешкә ингән хәлдә, махсус битлек кейеү; ҡулдарҙы бактерияларға ҡаршы саралар менән яҡшылап йыуыу; йүткергәндә, сѳскѳргәндә танау-ауыҙҙы ҡаплау; халыҡ күп йыйылған урындарға бармау, даими рәүештә бинаны елләтеү, сәләмәт тормош алып барыу, саф һауа, әүҙем ял һәм башҡалар һеҙҙе грипп миҙгелендә ѳҙлѳгѳүҙәрҙән һаҡлар.\nПрививкалау кампанияһы 15 ноябрҙә тамамланасаҡ.


Спорт » Страница 3 » Табын\nКосмонавтика көнөнә арналды\n17 апреля 2018 йыл | Спорт\n6 апрелдә Яугилде мәктәбендә 2005-2006 йылғы малайҙар араһында Космонавтика көнөнә арналған волейбол турниры үтте.\n“Яугилде кубогы” Яугилделә ҡалды\nЯугилде мәктәбендә "Яугилде кубогы"на волейбол ярышы булып үтте. Ғаилә йылына бағышлап уҙғарылған был сара баштан, йәғни 2009 йылда уҡ ғаилә ҡиммәттәрен һаҡлау, ғаилә институтын нығытыуҙы маҡсат итеп ҡуйған ине. Ошо сараны ойоштороусы, республикаға киң билдәле шәхес Ниязбай Булатбай улы Сәлимов халыҡты сәләмәт йәшәү рәүешенә ылыҡтырыу, насар ғәҙәттәрҙән арындырыу, быуындар бәйләнешен нығытыуҙы ла маҡсат итеп ҡуя. Шул осорҙан башлап был турнирҙа йыл һайын ғаилә командалары ҡатнаша.\nҠатын-ҡыҙҙарыбыҙ йәнә еңеүсе\n13 апреля 2018 йыл | Спорт\nАпрель айы башында Шишмә ҡасабаһында Башҡортостан Респуб-ликаһы XXVI Ауыл спорт уйындарының волейбол буйынса финал ярыштарында райондың ҡатын-ҡыҙҙар командаһы ла ҡатнашты һәм уңышлы сығыш яһаны.\nҺүрәттә: Бына ул район данын яҡлаусы ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ.\nЕңеү кубогы яуланды\n06 апреля 2018 йыл | Спорт\nКүренекле яҡта-шыбыҙ, Рәсәй Феде-рацияһының халыҡ мәғарифы отличнигы А.С.Чушкин иҫтәлегенә үткәрелгән район-ара турнирҙа быйыл 4 ҡатын-ҡыҙҙар һәм 6 ир-егеттәр командалары ҡатнашты.\nГорин иҫтәлегенә баскетбол бәйгеһе\n03 апреля 2018 йыл | Спорт\n28 мартта уҡыусыларҙың яҙғы каникулы мәлендә Красноусолдағы 1-се һәм 2-се мәктәптәре базаһында баскетбол ярыштары үтте. Бәйге Советтар Союзы Геройы, летчик А.С.Горин иҫтәлегенә арналды. Унда мәктәп уҡыусылары һәм Ауырғазы күп профилле колледжының Красноусол филиалы студенттары ҡатнашты.\nЕгеттәр араһындағы сәмле ярыш Красноусолдағы 2-се мәктәп баскетболсыларының еңеүе менән тамамланды. Колледж командаһы 2-се урын яулаһа, 1-се мәктәп спортсыларына 3-сө урын менән сикләнергә тура килде.\nҠыҙҙар араһында Табын мәктәбе командаһына етеүсе булманы. Еңеүсе лә тап улар булды. Красноусолдағы 1-се һәм 2-се мәктәптәрҙең баскетболсы ҡыҙҙары 2-3-сө урындарҙы үҙ-ара бүлеште.\nЕңеүсе командалар күсмә кубок, Маҡтау грамоталары һәм миҙалдарға лайыҡ булды. Еңеүселәрҙе ярыштың бағыусыһы район хакимиәтенең йәштәр, спорт секторы мөдире Шамил Хәкимов бүләкләне.\nрайон мәғариф бүлеге методисы.


26 Июль 2019, 08:37\nБР Башлығы сайты\nӨФӨ, 2019 йыл, 26 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.Кисә күренекле Рәсәй яҙыусыһы, публицист, йәмәғәт эшмәкәре, Аксаков фонды етәксеһе Михаил Чванов үҙенең 75 йәшен билдәләне. Кисә үк Республика йортонда уҙған осрашыуҙа Башҡортостан башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров яҙыусыны юбилейы менән ҡотланы.\n«Радий Фәрит улы уҙенең үтә көсөргәнешле эш графигында минең менән осрашыу өсөн ваҡыт тапҡаны ҡыуаныслы. Минең өсөн был бик ғәжәп, – тип һөйләне Михаил Чванов. – Беҙ хәҙерге заман мәсьәләләре тураһында һөйләштек, сөнки Аксаков фонды эшмәкәрлеге беҙҙең дөйөм эш юлына инә. Мәҫәлән, Өфөлә яҡташыбыҙ, диңгеҙҙә йөҙөүсе Валериан Альбанов хөрмәтенә музей ойоштороу идеяһын Аксаков урамында иҫтәлекле сквер менән тулыландырырға тәҡдим ителде. Шулай уҡ 2020 йылда яҙыусы Сергей Тимофеевич Аксаковтың улы - Өфөнөң беренсе губернаторы Григорий Аксаковтың тыуыуына 200 йыллыҡты билдәләү буйынса пландар хаҡында һөйләштек. Радий Фәрит улы фондтың Граждандар һуғышында юғалған Алла Анаһы Табын иконаһын эҙләү проектын хупланы. Бер һүҙ менән әйткәндә, уртаҡ пландар күп. Эшләйәсәкбеҙ».


Мәҙәниәт әҙәбиәтһеҙ булмай » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Мәҙәниәт әҙәбиәтһеҙ булмай\nМәҙәниәт әҙәбиәтһеҙ булмай 25.02.2014 // Әҙәбиәт\nАяҙ көндә күк күкрәгәндәй, Стәрлетамаҡ, Салауат, Ишембай, Мәләүез, Күмертау ҡалаларында һәм Башҡортостандың көньяғындағы 11 районында йәшәп ижад иткән әҙиптәрҙе берләштергән Стәрлетамаҡ төбәк яҙыусылар ойошмаһына күрһәтмә килеп төштө — "Ябырға!" Минең күҙ алдынан был ҡалала тыуған әҙәбиәт рухы ялтырап үткәндәй булды.\nХХ быуат башы. Стәрлетамаҡта беренсе китаптар донъя күрә башлай. "Ҡәләм" тип аталған әҙәби ойошманың етәкселәре Шәрәфетдин Мәхмүдов менән Бәҙретдин Ғибәҙуллин, йәмәғәт эшмәкәрҙәре булараҡ, үҙҙәре лә ижад менән әүҙем шөғөлләнә. Мәхмүдовтың "Минең тормошом", Сафуан Яҡшығоловтың "Башҡорт ваҡиғалары", Зыя Йәрмәкәйҙең "Шиғриәт", Ильяс Иҫәнбирҙиндың "Мансур һәм Ғәлиә", Абдулла Биктимеровтың "Хәлфә", Ғәлимйән Ибраһимовтың "Татар ҡатыны ниҙәр күрмәй" тигән китаптары сыға. Бында шулай уҡ өгөт-нәсихәт жанрында яҙылған әҫәрҙәр ҙә баҫыла. Дума депутаты Шакир Туҡаевтың "Стәрлебаш", М. Ибраһимовтың "Ломоносов биографияһы", М. Хәнәфиҙең "Шарап шауҡымы" китаптары, хәҙергесә әйтһәк, публицистик жанрҙа донъя күрә. Ә сәнғәт донъяһында Вәлиулла Мортазин-Иманский ойошторған "Сәйәр" театры Башҡортостандың көньяғында данлы сәхнә һәм драматургия усағы булып балҡып китә.\nБәлки, Стәрлетамаҡта мәҙәниәттең һәм рухиәттең нурлы емештәре булған китаптар сығыуын күрептер, Мортазин-Иманский Ырымбурҙан килеп төшә һәм ошо театрҙы асып ебәрә. Шул дәүерҙә сәхнә әҫәрҙәренә ҡытлыҡ ҙур була, һәм ул үҙенең яҡташы Мирхәйҙәр Фәйзиҙе саҡырып ала. Тиҙҙән, 1906 йылда, буласаҡ драматургтың "Оят йәки күҙ йәше" тип аталған драмаһы спектакль булараҡ донъя күрә. Ә 1919 йылда уның "Ғәлиәбаныу"ы балҡып китә. Легендаларға ҡарағанда, Вәлиулла Мортазинға "Иманский" тигән ҡушамат беҙҙең Стәрлетамаҡта йәбешә... Ә уның театры Башҡортостандың беренсе баш ҡалаһынан 1922 йылда Өфөгә күсә һәм бөгөнгө Башҡорт дәүләт академия драма театрына башланғыс һала. "Сәйәр" театры 1910 йылда уҡ ойоша. Тимәк, әлеге академия театры 2010 йылда уҡ 100 йыллығын билдәләргә тейеш ине.\nДума депутаты Мәхмүдов башлаған әҙәби эшмәкәрлек совет осоронда ла һүнмәй. 1934 йылда Стәрлетамаҡтың педагогия техникумында, ошо уҡыу йортоноң уҡытыусыһы булараҡ, бөйөк шағир Ҡадир Даян әҙәби түңәрәк асып ебәрә. Бында уҡыған, аҙаҡ күренекле яҙыусылар булып киткән Ибраһим Ғиззәтуллин, Яҡуп Ҡолмой, Бөйөк Ватан һуғышында башын һалған шағир Хөсәйен Ҡунаҡбай ошо әҙәби түңәрәктең әүҙем ағзаларына әйләнә. Ә инде Бөйөк Ватан һуғышы дәүерендә туҡтап ҡалған әҙәби түңәрәкте Стәрлетамаҡта асылған Уҡытыусылар дәүләт институтындағы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Хәким Ғиләжев йәнләндереп ебәрә. Ошонда белем алған Ноғман Мусин күренекле прозаик булып үҫешә һәм “халыҡ яҙыусыһы” тигән исемгә лайыҡ була. Стәрлетамаҡ яҙыусылар ойошмаһында беренсе пьесалары тикшерелгән Флорид Бүләков та халыҡ яҙыусыһы исеменә лайыҡ була.\nОшо төбәктә тыуып үҫеп, ижад иткән мәшһүр Мәжит Ғафуриға 1934 йылда республикабыҙҙа беренсе булып “халыҡ шағиры” тигән исем бирелә. Тимәк, бөйөк шағирҙың рухы әле лә дауам итә. Әҙәби берекмәгә әйләнеп киткән түңәрәктә шулай уҡ фольклорсы Салауат Галин, шағирҙар Әсхәл Әхмәт-Хужа, Салауат Рәхмәтулла, Тамара Ғәниева, Нияз Сәлимов, Азамат Юлдашбаев, прозаик Закир Әҡбәров, драматургтар Рәлиф Кинйәбаев, Флүр Ғәлимов һәм башҡалар ҡанат нығытты.\nӘ 1984 йылда РСФСР Яҙыусылар союзы ҡарары нигеҙендә Стәрлетамаҡта яҙыусылар ойошмаһы асылғас, әҙәби эшмәкәрлек айырыуса йәнлелек алды. Башҡортостан Яҙыусылар союзына ҡараған был ойошмала әле 25 әҙип — Рәсәй һәм Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзалары. Был үҙе бер союз тигән һүҙ. Ә хәҙер Стәрлетамаҡ яҙыусылар ойошмаһын бөтөүгә дусар иттеләр. Имештер, маҡсатҡа ярашлы түгел.\nМин ун йыл ошо ойошманың етәксеһе булып эшләнем. Беҙ ғәйәт ҙур әҙәби, мәҙәни, әхлаҡи, рухи эшмәкәрлек алып барҙыҡ. Бөгөн Башҡортостандың көньяғында йәшәп ижад иткән әҙәби көстәрҙе берләштергән ойошмаға балта күтәрәләр. Яҙыусылар был ҡалаларҙың һәм ауылдарҙың урта мәктәптәре, гимназиялары, педагогия һәм медицина колледждары, һөнәри лицей уҡыусылары, китап уҡыусылар менән осрашыуҙар ойоштора ине. Ауылдарҙа ла яҙыусыларҙы көтөп ала торғайнылар. Былар кемгә оҡшаманы? Кемгә?\nХалыҡты, дәүләтте закондар менән генә тотоп булмай. Быны беҙ бөгөнгө тормошта яҡшы күрәбеҙ. Ҡыйралыш, кешеләр күңеленең емерелеүе, ҡиблаларыбыҙҙың боҙолоуы хатта үлемесле ваҡиғаларға алып килә, сөнки тәрбиә бөттө, рухи аҙыҡ етешмәй, намыҫ аҡһай.\nОйошмалағы 25 профессиональ яҙыусынан тыш, коллективыбыҙҙа 200-ҙән ашыу кеше шиғыр, хикәйә ижад итеү менән шөғөлләнә ине. Улар беҙ ҡулъяҙмаларҙы тикшергән сараларҙа, төрлө әҙәби эшмәкәрлектә ҡатнашып, халыҡ араһына бара торғайны. Бөтәһе лә яҙыусы булып китмәҫ, әммә шиғыр яҙған кешенең күңеле яҡты була. Бөгөн уларҙың барыһы ла етем ҡалды. Тимәк, халыҡты мәҙәни тәрбиәләү эше юҡҡа сығарылды. Бына ошо күренеш йөрәкте әрнетә.\nЭлек Стәрлетамаҡта йәшәп алған классик яҙыусы Афзал Таһиров та быға ҡул ҡуймаҫ ине. Колчак ғәскәрҙәре Башҡортостандан ҡыуылғас, террорҙан ҡасып, Саранскиға киткән революцион комитет ағзалары туп-тура Стәрлетамаҡҡа ҡайтып төшә, һәм бында Башҡортостан Республикаһы иғлан ителә, ул республикабыҙҙың баш ҡалаһы тип раҫлана. Бында беренсе Хөкүмәт төҙөлә, уның 12 министрлығы (наркоматы) булдырыла. Афзал Таһиров Мәҙәниәт министрлығына әҙәбиәт һәм сәнғәт тигән һүҙҙәрҙе өҫтәүҙе лә тәҡдим итә, уның был теләге хуплана. Ул осорҙа әҙәби эштең мөһимлеген, яҙыусыларҙың кәрәклеген яҡшы аңлағандар.\nМифологиянан шуны беләбеҙ: яңы тормош төҙөлгәс, был донъяла нимәлер етмәй бит. Үҙ-ара дошманлашыуҙар, күҫәк күтәреп һуғышыуҙар, хатта үлтерештәр йышая. Хакимдар төрлө аяуһыҙ закондар ҡабул итә, ләкин файҙаһы булмай. Ҡанундарҙы урап үтерлек күренештәр башлана. Янғындар, алдашыуҙар, ғаиләләрҙең емерелеүе, төнгө тәртипһеҙлектәр ҡыҙғандан-ҡыҙа. Хакимдар аҡыл эйәләренә мөрәжәғәт итә һәм халыҡҡа тәрбиә етмәүенә төшөнә. Ошо күренештәрҙән һуң хатта асыҡ һауала театр уйнауҙар башланған. Был тамашаларҙа яуызлыҡтың бәхетһеҙлек икәнлеге, яҡшылыҡтың изгелеге, ҡәбәхәтлектәрҙе тик ошо матурлыҡ менән генә еңеп булыуы образдар аша халыҡ күңеленә еткерелгән. Ҡыҫҡаһы, әҙәбиәт аша кешеләр рухына юл һалынған... Күренеүенсә, борондан быны аңлағандар, ә бөгөн улар саҡлы ла уйлап еткермәйбеҙме ни инде? Закондар быуа быуырлыҡ, ә енәйәт артҡандан-арта, сөнки халыҡҡа рухиәт сифаттары барып етмәй. Тормошобоҙ ошо хәлгә килеп еттеме ни инде? Күрше ҡәрҙәштәребеҙ Татарстанда Яҙыусылар союзына ла, уның бүлексәләренә лә теймәгәндәр, хатта финанслауҙы арттырғандар. Ә беҙҙә киреһен күрәбеҙ — ғәрлек бит был!\nНисек кенә уйлаһаң да, нисек кенә фаразлаһаң да, илебеҙ Президенты В.В. Путин әҙәбиәтте үҫтереүгә ыңғай ҡарағанда, ижад әһелдәренә хыянат итеү бер кәртәгә лә һыймай. Стәрлетамаҡ Яҙыусылар ойошмаһы тулы күләмдә йәшәргә тейеш!\nБашҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре,\nҒәли Ибраһимов һәм\nЖәлил Кейекбаев исемендәге премиялар лауреаты.


Мохтаждар ярҙам аласаҡ\n10 Август 2020, 18:00\nРеспубликала 1 июлдән 31 августҡа тиклем “Мәктәпкә йыйынырға ярҙам ит” хәйриә акцияһы бара. Башҡортостан Республикаһының Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ойошторған сара быйыл унынсы тапҡыр уҙғарыла.\nАкцияның маҡсаты булып ауыр хәлгә тарыған, мохтаж һәм күп балалы ғаиләләрҙәге балалар өсөн мәктәп кәрәк-яраҡтарын йыйыу тора.\nҠаланың Карл Маркс урамындағы 46-сы йортта урынлашҡан “Ғаилә” көнсығыш район-ара үҙәгендә (белешмә өсөн телефон 3-33-57) акцияға ҡушылырға теләгәндәрҙән канцелярия тауарҙары, мәктәп формалары, аяҡ кейемдәре һәм башҡа әйберҙәр ҡабул ителә.\nҮҙәктең директор урынбаҫары Юлия Валерьевна Казанцева белдереүенсә, уҙған йылда ҡала предприятиелары, шәхси эшҡыуарҙар һәм ябай граждандарҙан 190 мең һумлыҡ әйбер ҡабул ителгән. Бындай ярҙамды йыл һайын 30-40 ғаилә ала. “Мәктәпкә йыйынырға ярҙам ит” хәйриә акцияһы барлығын белгәндәр, ҡайһы саҡ, үҙҙәре лә шылтыратып заявка ҡалдыра. Уларҙың ярҙамға мохтажлыҡтары башта үҙәк белгестәре тарафынан тикшерелә. Бигерәк тә беренсе класҡа барыусыларға, күп балалы ғаиләләргә айырыуса иғтибар бирелә. Пандемияға бәйле быйыл байрам сараһы ойошторолмаясаҡ. Һәр ғаилә ағзаһын үҙәккә айырым саҡырып, тейешле ярҙам тапшырыласаҡ.\nУн йыл дауамында “СтальПром”, “Стропкомплект”, “Сумра” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттәре, Белорет ҡала электр селтәрҙәре, Урал пружина заводы, “УралСиб” банкы, “Металлург” кинотеатры, Белорет үҙәк клиник дауаханаһы һәм ҡатын-ҡыҙҙар консультацияһы коллективтары, “Аструм” ҡала баҙары, “Юбилейный”, “Оникс”, “Энергогарант” магазиндары, шәхси эшҡыуарҙар - А.Н. Урцева, Н.Н. Колмыкова һәм В.И. Факеева акцияла ҡатнашып, мохтаж ғаиләләрҙә йәшәгән уҡыусыларҙың мәктәпкә тулы әҙерлек менән барыуында үҙ өлөшөн индерә.\nАкция тамамланыуға өс аҙна самаһы ваҡыт ҡалды. Мәрхәмәтле сарала ҡала һәм район халҡын ихлас ҡатнашырға саҡырабыҙ, тиҙәр “Ғаилә” көнсығыш район-ара үҙәге хеҙмәткәрҙәре.


Өфөнөң “Йыл уҡытыусыһы” билдәләнде | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nӨфөнөң “Йыл уҡытыусыһы” билдәләнде.\nӨфөлә “Баш ҡаланың йыл уҡытыусыһы” һәм “башҡаланың башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса йыл уҡытыусыһы” конкурстарына йомғаҡ яһалды. Быйыл егерменсе тапҡыр ойошторолған сарала 47 уҡытыусы ҡатнашты. Быйылғы ярыштың еңеүсеһе тип 52-се лицей уҡытыусыһы Юлиә Линдт билдәләнде. Ә “Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы-2017” еңеүсеһе итеп 88-се мәктәп уҡытыусыһы Гөлсөм Монасипова билдәләнде.


Кисә – иҡтисадсы, бөгөн – завод хужаһы\n24 Май 2019, 12:10\nИркен бинала һәр кем үҙ эше менән мәшғүл. Кемдер иретеп йәбештерә, берәү теплица хәстәрләй. Былар барыһы ла Рәүис Камаловтың Борай механика заводында етештерелә.\nРәүис Рауил улы иҡтисад белгесе икән. Юғары уҡыу йортон тамамлағас, һөнәре буйынса ауыл хужалығында эшләй, сельпо директоры ла була.\nКөндәрҙең береһендә уҙаман үҙ кәсебен асырға тәүәккәлләй. Тәүҙә Ижевск ҡалаһынан төрлө йыһаз ташый. Фабрикала тауар көтөп йөрөгән мәлдәрҙә ул егеттәрҙең шөғөлө менән ҡыҙыҡһына һәм үҙендә сәм уяна. “Бындай әйберҙәрҙе мин дә эшләй алам бит”, – тип уйлай ҙа Борайҙа дивандар етештерергә тотона. Ул заманда магазиндарҙа әлеге кеүек кәрәк-яраҡ тулып ятмай. Улар эшләгән йыһазды халыҡ теләп ала. Ҡапыл тимерҙән әйберҙәр яһай башлауын Рәүис ағай былай тип аңлатты:\n– Йыһазды башлыса ҡатын-ҡыҙ һайлай. Улар менән аралашып арығанға ла ошо эшкә күсергә булдым. Мәҫәлән, берәү бер ай үткәс, дивандың төҫө фатирҙағы обойға тап килмәй, өҫтәүенә саң йыя, алмаштырам, тип аптыратты. Ә ирҙәр менән был юҫыҡта рәхәтерәк. Улар сәғәттәр буйы тауар һайлап, ваҡыт әрәм итеп йөрөмәй. Нимә кәрәген алдан белеп киләләр.\nБөгөн был заводта нимә генә етештерелмәй! Мунса мейестәре, теплицалар, бесән йыйғыстар, тырмалар, сүп контейнерҙары. Бөтәһе 50-нән ашыу төр тауар етештерелә. Һәр эшен йөрәген һалып эшләгән оҫталарҙың әйберҙәрен юллап яҡын-тирә райондарҙан да киләләр.\nЗаводта ете кеше мәшғүл. Бығаса мәктәптә рус теле һәм әҙәбиәтенән уҡытҡан Лида ханым да бөгөн иптәше етәкселек иткән ойошмала эшләй. Иҡтисад эштәрен ул алып бара, халыҡтың ихтыяжын өйрәнә, заказдар ҡабул итә.\n– Эшҡыуарлыҡ та уҡытыусы һөнәре кеүек, – тип ихлас йылмая ул. – Мәктәптәге тәжрибә, балалар менән аралашыу оҫталығы бында ла ярҙам итә, сөнки клиенттар менән матур мөғәмәлә итеү, уларҙың нимә теләгәнен аңлау – йүнселгә лә бик кәрәк сифаттар.\nЗаводта эш ҡайнай. Хатта күптән бөтә ерҙә йөрөй алған трактор ҙа йыйып ҡуйғандар.\n“Быны алыусы булырмы икән?” тип ҡыҙыҡһыныуыма Рәүис Рауил улы:\n– Бар, әлбиттә! – тине. – Күптән заказ биреп ҡуйғайнылар. Әле эшләп бөтөүҙе түҙемһеҙләнеп көтәләр.\nБорай уңғандарының эше ыңғай бара. Йылдан-йыл теге йәки был әйбергә заказ биреүселәр арта. “Йыбанмаған кешегә эш бөтәһе түгел. Бары ялҡауланмаҫҡа, тырышырға кәрәк”, – ти эшҡыуар.\n© 1917 - 2020 «Башҡортостан» гәзите.\nИсхаҡов Вәдүт Ғәйфулла улы


Барыһы ла яҡшы буласаҡ! - Модельная библиотека №26 г. Уфы\nБарыһы ла яҡшы буласаҡ!\n26 ноябрҙә беҙҙең китапханала викимедиасылар Рөстәм Нурыев һәм Фирүзә Абдуллинаның 136-сы башҡорт лицейы 5-се синыф уҡыусылары менән вики – осрашыуы үтте. Викимедиасы һәм шағирә Фирүзә Абдуллина үҙенең яңы китабы менән ҡунаҡҡа килде.\nАбдуллина Фирүзә Дәүләтша ҡыҙы беренсе шиғырын 3 класта 8 мартҡа әсәһенә арнап яҙған. 7 класта уҡыған саҡта район гәзитендә тәүге тапҡыр шиғыры баҫылып сыҡҡан. Һуңғы йылдарҙа әүҙем яҙыша башлауы интернет селтәре менән бәйле – “Ғәжәп донъя” тип аталған төркөмө бар, шиғырҙарын яратып уҡыған уҡыусылары бар. Март айында “Барыһы ла яҡшы буласаҡ!” тип аталған беренсе китабы баҫылып сыҡҡан. Әлеге ваҡытта икенсе китабын баҫтырыу өҫтөндә эшләй. Ул балаларға үҙенең яңы шиғырҙарын уҡып ишеттерҙе, шулай уҡ Алтынай менән Азаматтың яттан шиғыр һөйләнеләр.\nРөстәм Нурыев буласаҡ викимедиасыларҙы Википедия, унда башҡарылған эштәр һәм яңы проекттар менән таныштырҙы, һорауҙарға яуап бирҙе.\nҺуңынан сәй артында киләсәктә берлектәге саралар үткәреү тураһында фекер алышыу булды.


Йөҙләгән саҡырым юл, миллионлаған квадрат метрҙар, тонналап ашлыҡ һәм тиҫтәләрсә кеше ғүмерҙәре\nБөгөн төрлө тармаҡта эшләүсе хеҙмәт алдынғылары Рәсәйҙең һәм республиканың дәүләт наградалары һәм Маҡтаулы ҡағыҙҙары менән бүләкләнде.\nТантанаға илленән ашыу кеше саҡырылды. Улар төрлө һөнәр эйәләре -ябай сантехниктан алып фән өлкәһендә юғары асыштарға өлгәшкән хеҙмәткәргә тиклем... Барыһын да эшһөйәрлек берләштерә. Тап улар төбәктең социаль-иҡтисади үҫешенә тос өлөш индерә, киләсәк быуынға үрнәк булып тора. Рөстәм Хәмитов залдағыларҙы тәбрикләп, хеҙмәт алдынғыларының республика йәшәйешендә ҙур урын алып тороуҙарын билдәләне.


Оҙаҡ йылдар Өфөнөң Шаҡша биҫтәһендә йәшәүсе граждандар емерек йорттарҙа йәшәй - Bash.News\nОҙаҡ йылдар Өфөнөң Шаҡша биҫтәһендә йәшәүсе граждандар емерек йорттарҙа йәшәй\nОҙаҡ йылдар Өфөнөң Шаҡша биҫтәһендә йәшәүсе граждандар емерек йорттарҙа йәшәй https://bash.news/news/108172_oa_jyldar_fn_shasha_bitend_jshse_grazhdandar_emerek_jorttara_jshj\n22 окт 2019, 23:22\nУңайлы шарттар көтөп. 50-се йылдарҙа һалынған ике ҡатлы өйҙәр күптән авария хәлендә тип танылған, әммә урындағы властар фатир хужаларын яңы йорттарға күсерергә ашыҡмай. Граждандарҙың тормошо БСТ каналының ижади төркөмө яҙмаһында.\nШаҡша биҫтәһендә Олимпийская урамы, 45-се йортта йәшәүсе граждандар ҡышҡы һыуыҡтарҙа ла һыуҙы урамдағы ҡоҙоҡтан ташый. Өлкән йәштәгеләр йәки күп балалы әсәләргә бысраҡ юл аша алыҫҡа йөрөү айырыуса мәшәҡәтле. Ошонда уҡ сүплек тә урынлашҡан. Бәҙрәф урынына өйҙә биҙрә ҡулланған йорт хужалары ҡалдыҡтарҙы һәм көндәлек сүп-сарҙы ошонда килтереп түгә.\nИрина Тимашева, Шаҡша биҫтәһендә йәшәүсе: “Беҙ санитар талаптарға яуап бирмәгән йорттарҙа йәшәйбеҙ. Һыу, канализация тигән ябай уңайлыҡтарҙы күргәнебеҙ юҡ. Бәҙрәф тә урамда.”\nБыл йорттарҙы хеҙмәтләндереү өсөн яуап биргән ойошма етәкселеге граждандар фекере менән риза түгел. Улар йорт тирәһе тәртиптә, ә подъездарҙы төҙөкләндереүгә граждандар үҙҙәре лә көс һалырға тейеш тип билдәләй. Быға тиклем йортто хеҙмәтләндереү шәхси ойошма ҡулында булған, яңы етәксегә Шаҡша участкаһы емерек хәлдә күскән.\nДанис Ризуанов, «Шаҡша» торлаҡ-файҙаланыу идаралығы етәксеһе: “Күреүегеҙсә, ихата тирәһе йыйыштырылған. Ошо көндәрҙә бәҙрәфкә тиклем юл һалып ҡуясаҡбыҙ. Ҡамасаулаған ағастарҙы ҡырҡасаҡбыҙ. Бар эштәр ҙә бер-бер артлы башҡарылырға тейеш”.\nФатир эсендә хужалары ремонт эшләгән, эшләүен, әммә түшәмдән туҡтауһыҙ һыу аҡҡас стеналар күгәреп, төҙөлөш материалдары ҡубып төшкән.\nӘлегә бында наркотиктар ҡулланыуҙан ҡалған шприцтар, иҫке йыуынғыстар ғына ята. Өҫ-башты тәртипкә килтерер өсөн бысраҡ булһа ла көҙгө ҡуйылған.\nВиталий Брыкин, Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты ағзаһы: “Фатир хужалары башҡа граждандар кеүек үк коммуналь хеҙмәттәр өсөн аҡса түләй. Тимәк, улар уңайлы шарттарҙа йәшәргә хаҡлы. Йортто хеҙмәтләндереүгә айына мең һум түләп һыу һәм бәҙрәфһеҙ йәшәү хайран ҡалдыра”.\nЙәшәү шарттарына зарланған халыҡ әйтеүенсә, был осраҡтан айырыуса балалар зыян күрә. Спорт менән шөғөлләнгән мәктәп уҡыусыһы насар һауанан бронхит менән ауырый башлай. Һыу артынан урамға сыҡҡан оло йәштәгеләр йыш ҡына боҙлауыҡта тайып йығылып йәрәхәтләнә. Законға ярашлы, Олимпийская урамында йәшәүселәрҙе яңы фатирҙарға күсереү 2020 йылда ҡаралған. Ә был ҡышты урындағы халыҡҡа иҫке йорттарында үткәрергә тура киләсәк.\n"Инцидент". Коммуналь хеҙмәттәр боҙған юл төҙөкләндерелгән\n16:06, 05 ноя\nӨфөлә "Башҡорт ихаталары" программаһында ҡатнашасаҡ биләмәләр һайланды\n10:39, 05 ноя\nХәйбулла районында тағы ла ике ғаилә торлаҡ төҙөүгә дәүләт ярҙамы алды\n22:07, 31 окт\nТорлаҡ-коммуналь хеҙмәттәр өсөн хаҡтың күпмегә артыуы билдәле булды\n10:00, 31 окт


Лайыҡлылар билдәләнде һәм бүләкләнде! » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Йәмғиәт » Лайыҡлылар билдәләнде һәм бүләкләнде!\n11.06.2019 Лайыҡлылар билдәләнде һәм бүләкләнде!\nБулат Солтангәрәев исемендәге республика уҡыусылар конкурсының быйылғы ярышы тамамланды.\n21 май иртәһе редакциябыҙҙа ҡыҙыу башланды. Ни булды, тиерһегеҙ: уҡыусыларҙың ижади бәйгеһенә йомғаҡ яһаныҡ. Башҡорт әҙәбиәте белгесе, яҙыусы, филология фәндәре докторы, профессор Тимерғәле Килмөхәмәтов рәйеслегендәге баһалама комиссияһы гәзиттә донъя күргән эштәрҙе ҡараны.\n– Быйылғы эштәр үҙҙәренең тулы, йыйнаҡ булыуы менән айырыла, – тине Тимерғәле Әбделнәғим улы. – Уларҙа сюжет бар, тасуирлауҙары ла урынлы. Шулай итеп, яҙыусы булараҡ, үҙ баһамды бирәм. Башҡорт телен һаҡлау, яҡлауға арналған мәҡәләләрҙең күплеге хайран ҡалдырҙы. Конкурс йылдан-йыл үҫешә, уның мәғәнәһе лә арта. Уҡыусылар бер-береһенән күреп сәмләнеп ярыша, конкурс уларҙы дәртләндерә, ҡанатландыра. Эштәрҙә етди фекерләү бар, мәҡәләләр фантазия менән ысынбарлыҡ аша көндәлек проблемалар өҫтөндә уйландыра. Ярышсыларҙы әҙерләгән башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларына рәхмәт, балаларға аҡыл һәм яҙыу мәҙәниәте биргәндәр. «Йәшлек» гәзитенең йыл да ошолай конкурс үткәреүе, һис шикһеҙ, маҡтауға лайыҡ.\nБәйге 2018 йылдың октябрендә башланды. Һигеҙ ай буйы беҙ «Бәйләнештә» селтәре, электрон почта аша ҡулъяҙмаларҙы ҡабул иттек, уларҙы гәзит биттәрендә баҫтырҙыҡ, сайтҡа һалдыҡ. Конкурсҡа ебәргән эштәрҙә уҡыусы-студенттар халҡым, телем, ерем тип янып-көйә, тәбиғәтте һаҡлау, киләсәкте күҙаллау, тарих хаҡында уйлана. Ҡыҙыҡлы, көтөлмәгән идея-фекерҙәр күп осраны. Ебәрелгән ҡулъяҙмалар араһынан 18 мәҡәлә һайлап алынып, гәзит биттәрендә, сайтта донъя күрҙе.\nБаһалама комиссияһы ташҡа баҫылған эштәрҙе ҡараны. Премияларҙы алты кешегә бирергә ҡарар иттек. Бынан тыш, өс уҡыусыға «Йәшлек» гәзитенең махсус призы тапшырыласаҡ.\nШулай итеп, 2019 йылғы бәйгелә беренсе премияны «Асылыбыҙ – тыуған ерҙә, туған телдә» тигән мәҡәләһе менән Гөлдәриә ҒАЙСИНА яуланы.\nУл – Күгәрсен районының Хоҙайбирҙин ауылы ҡыҙы. Күмертау ҡалаһындағы 3-сө башҡорт республика гимназия-интернатында 11-се класта уҡый, «Рухи мираҫ» йәш журналистар түңәрәге ағзаһы. Автор үҙ эшендә тыуған ил, ауыл яҙмышы тураһында уйлана, тел мәсьәләләрен күтәрә. Баһалама комиссияһы ағзалары Гөлдәриәнең эшен юғары баһалап, уға беренсе премияны бирергә хәл итте.\nИкенсе премия ике кешегә бирелде. Улар – Өфө ҡалаһындағы 48-се башҡорт гимназияһының 8 Б класы уҡыусыһы Искәндәр ШӘМҒОЛОВ менән Мәләүез районы Үрге Юлдаш ауылындағы Советтар Союзы Геройы З. Үтәғолов исемендәге мәктәптең 9-сы класс уҡыусыһы Нәфис ИШҺАРИН.\nӨсөнсө премия өс кешегә тапшырыласаҡ. Уға Асҡын районы Ҡыйғаҙы урта мәктәбенең 11-се класс уҡыусыһы Хәлимә ДӘҮЛӘТГӘРӘЕВА, Әбйәлил районы Амангилде урта мәктәбенең 11-се класс уҡыусыһы Әлиә ӨМӨТҠУЖИНА, Баймаҡ районы Билал мәктәбенең 11-се класс уҡыусыһы Гөлфирә НАРЫНБАЕВА лайыҡ булды.\n«Йәшлек» гәзитенән махсус бүләктәр түбәндәгеләргә бирелде:\n– Баймаҡ районы Сәйғәфәр мәктәбенең 11-се класс уҡыусыһы Таңсулпан РАЙМАНОВА;\n– Рәми Ғарипов исемендәге 1-ce башҡорт республика гимназия-интернатының 11-се класс уҡыусыһы Разия ҒИБӘҘӘТОВА;\n– Күмертау ҡалаһының Республика политехник лицей-интернаты 11-се класс уҡыусыһы Диана СОЛТАНГӘРӘЕВА.\nЭштәре гәзиттә баҫылып та, урын алмағандар ҡайғырмаһын. Улар «Халҡым киләсәге» номинацияһында билдәләнде:\n– Азалия Камалова (Баймаҡ районының Өмөтбай мәктәбе, 8-се класс);\n– Вилиә Кинйәбаева (Баймаҡ, Урал аръяғы агросәнәғәт колледжы, беренсе курс студенты);\n– Наҙгөл КҮСӘРБАЕВА (Баймаҡ лицей-интернаты, 10 А класы);\n– Линиза ШӘЙХИТДИНОВА (Учалы районының Ураҙ лицейы, 8-се класс);\n– Индира ӘҘЕҺӘМОВА (Баймаҡ районының Сәйғәфәр мәктәбе, 11-се класс);\n– Ғәзинур ИҪӘНАМАНОВ (Салауат мәғариф һәм һөнәри технологиялар колледжы, 2-се курс студенты);\n– Юлиә БОҪҠОНОВА (Йылайыр районының Матрай мəктəбе, 10-сы класс)\n– Гөлшат НУРЛЫЕВА (Асҡын районы Ҡыйғаҙы мәктәбе, 10-сы класс);\n– Мәүлиҙә МӘҒӘФҮРОВА (Әбйәлил районының Буранғол мәктәбе, 11-се класс).\nЕңеүселәргә ошо адрес буйынса редакцияға: Өфө ҡалаһы, Октябрҙең 50 йыллығы урамы, 13, 814-се кабинет, иртәнге сәғәт 9-ҙан киске 6-ға тиклем килеп, бүләктәрен һәм Шөһрәтнамәләрен алырға ҡала. Рәхим итегеҙ!\n1, 2, 3 премия алыусыларҙы «Йәшлек» гәзите журналистары «Һуңғы ҡыңғырау» көнөндә үҙҙәре барып ҡотланы.


Материалы за Январь 2015 года » Страница 3 » Табын\nҮткән йыл аҙағында Октябрьский ҡалаһында БР мәктәп уҡыусылары Спартакиадаһы сиктәрендә дөйөм белем биреү мәктәптәре, интернат тибындағы гимназия, лицейҙар уҡыусылары араһында волейбол буйынса төбәк-ара турнир үтте. Унда Красноусол башҡорт гимназия-интернаты волейболсы ҡыҙҙары командаһы (тренерҙары – Вил Үтәғолов) яҡшы һөҙөмтә күрһәтеп, финалға сыҡты.\nӘҙәбиәт йылы старт ала\n30 ғинуарҙа республикала иғлан ителгән Әҙәбиәт йылын рәсми асыу тантанаһы үтәсәк.\nӨфө ҡалаһы мәҙәниәт һарайында үтәсәк был сара яҙыусылар, шағирҙар, сәнғәт әһелдәре ҡатнашлығындағы әҙәби музыкаль кисә рәүешендә ойошторола. Унда йыл эмблемаһына иң яҡшы проектҡа конкурсҡа йомғаҡ яһаласаҡ һәм еңеүсе билдәләнәсәк.\nОшо уҡ көндө "Әҙәби мозаика” тигән яңы марафонға старт биреләсәк. Эстафетаны беренселәрҙән булып беренсе халыҡ шағиры Мәжит Ғафуриҙың тыуған яғы, йәғни районыбыҙ башлап ебәрәсәк.\nҮтәк мәҙәниәт йортоноң Яңы йыл алдынан газ менән йылытыла башлауын ауыл халҡы байрам бүләге итеп ҡабул итте. Йылы бөркөлөп торған клубта Яңы йыл кисәһе лә шаулап-гөрләп үтте.\nЮлдарҙы кем таҙартыр?\nҠарлы-буранлы ҡыш беҙҙең Ибраһим ауылы халҡына оло проблема тыуҙыра.\nКаникулым күңелле үтте\nЯңы йыл – барыбыҙҙың да иң яратҡан байрамдарының береһе. Мин дә был байрамды түҙемһеҙлек менән көтөп алам. Быйыл минең өсөн декабрҙең һуңғы биш көнө ҡалғас та, гимназиябыҙҙың Шыршы байрамы менән башланып китте. Аҙаҡ ауыл мәктәбендә лә күңелле үтте.


Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтенең фирма магазинына танылған яҙыусы Зифа Ҡадырованың татар телендә яңы китабы һатыуға сығарылды. Китап «Яраларың менән яратырмын…» тип атала.\nЙыйынтыҡҡа бер хикәйә һәм ике повесть ингән. Был әҫәрҙәрҙә автор ғаилә, мөхәббәт, ысынбарлыҡ, әрнеү-шатлыҡтар, йән тетрәндергес кисерештәр менән киләсәккә өмөт, кешеләрҙең йәшәү рәүеше, теге йәки был эш ғәмәлдәрен тормошсан итеп кәүҙәләндерә.\n«Яраларың менән яратырмын…» повесында Асия исемле ҡатын-ҡыҙҙың яҙмышы хаҡында һөйләнелә. Асия улына һәм ҡыҙына ғүмер бүләк иткән әсә, бәхетле тормошта йәшәй. Йәйҙең бер матур көнөндә ул йәйге ялға тип ауылына ҡайта. Ауылда йәш сағында хыянат арҡаһында айырылышҡан егете менән осраша. 20 йыл элек осрашып йөрөгән Рифат исемле ир-егет Асияның тәүге балаһы – улының атаһы була. Уларҙың еңел-елпе йөрөүе ғаилә драмаһына алып килә лә инде .\nӘҫәрҙә уйланырлыҡ урындар ҙа, хаталарҙы үҙеңә төҙәтәһе икәнен аңларлыҡ хистәр ҙә бар.\nКитаптың хаҡы – 360 һум.


Һәр замандың үҙ кулибины\n7 Ноябрь 2018, 12:54\nҠыпсаҡ-Асҡарҙан Вәсим Кирәев үҙенә хужалыҡта ҡулланырлыҡ бик шәп ярҙамсы эшләп алған.\nБәләкәй трактор? Юҡ. Квадроцикл? Уға ла оҡшамаған. Дүрт тәгәрмәсле, двигателе - мотоблоктан, тәгәрмәстәре – автомобилдеке, торғаны бер мөғжизә инде!\nБөгөн бындай ғәҙәти булмаған транспорт ауыл урамдарында йыш ҡына осрай. Үҙ ҡулдары менән техника яһаған оҫталар һәр ерҙә лә бар. Кулибин, оҫта, алтын ҡул, йомробаш ти ауылдаштары ундайҙар тураһында.\nҠыпсаҡ-Асҡарҙан Вәсим Кирәев та шундай “кулибиндар”ҙан һанала. Ул үҙенә бәләкәй генә булһа ла, хужалыҡта ҡулланырлыҡ бик шәп ярҙамсы эшләп алған.\nВәсим - һөнәре буйынса шофер. ДОСААФ автомәктәбен тамамлап, бер аҙ колхозда эшләп алғас, хәрби хеҙмәткә саҡырыла. Унда ла шофер була, тыуған ауылына әйләнеп ҡайтҡас та яратҡан һөнәре буйынса эшләүен дауам итә.\nВәсим Яҡшығол улы бала саҡтан уйлап табыуға һәм техник ижадҡа ынтыла.\n- Бына был яра эҙе – уңышһыҙ тәжрибә иҫтәлеге. Алты-ете йәшемдә ағас машина яһарға уйланым һәм саҡ бармаҡһыҙ ҡалманым, - ти ул, көлөп.\nКирәевтарҙың ихатаһы ауылдаштарыныҡынан бер нимәһе менән дә айырылмай – аҙбар тулы мал-тыуар, ҡош-ҡорт, йәшелсә-емеш баҡсаһы. Бер һүҙ менән әйткәндә, бында бөтә ғаилә ағзаларына ла эш етерлек.\n- Хужалыҡта эштәрҙе еңелләштереү тураһында күптән хыяллана инем, нисектер ҡул теймәне, ярҙамсыларым да эргәмдә булды. Хәҙер инде улдарым үҫеп таралышты, тормош иптәшем менән икәү генә ҡалдыҡ. Картуф ултыртырға, утарға, уңышын йыйып алырға, мал-тыуарға бесән әҙерләргә лә кәрәк. Ауылда эш бөтмәй инде ул, - ти оҫта.\nБыйыл яҙ ул тәүәккәлләп эшкә тотона. Күршеһе Раян Садиҡов та ярҙамға килә, икәүләп Интернет селтәрен гиҙеп, кәрәкле мәғлүмәт эҙләйҙәр. Эштәр ҡыҙыу бара. Һәм берҙән-бер көндө Кирәевтарҙың ихатаһында Т-150К тракторына оҡшаш “мөғжизә” барлыҡҡа килә. Двигателе мотоблоктан булһа, башҡа өлөштәре - иҫке “Москвич”тан. Ҡул аҫтындағы материалдарҙан аҫылмалы ҡорамалдар ҙа эшләп ҡуялар.\nИң тәүҙә тулы приводлы был мөғжизәне ер һөрөүҙә һынап ҡарайҙар. Техника имтиханды уңышлы үтә. Артабан һынау картуф сәскәндә дауам итә. Йәйен картуф күмдерәләр, көҙөн ҡаҙып алыуҙа ҡулланалар. Бесән әҙерләү ҙә тап ошо трактор “иңенә” төшә.\n- Әлбиттә, эш барышында ҡайһы бер деталдәрен алмаштырырға, бик күп нәмәләрҙе яңынан уйлап сығарырға тура килде. Махсус бер ниндәй ҙә запас частар һатып алынманы, бөтәһе лә ҡул аҫтында булған тимер-томорҙан эшләнде. Әммә тракторҙы тағы ла камиллаштыраһы бар әле. Тышҡы ҡиәфәте лә матур булырға тейеш бит. Механик системаны гидравликаға алмаштырыу уйы ла бар, - тип пландары менән уртаҡлашты оҫта.\nДөйөм алғанда, Вәсим Кирәев үҙ эшенән ҡәнәғәт. Шулай булмай ни – был техника сәғәтенә 400 грамм бензин сарыф итә, ихатала күп урын да алмай. Ә иң мөһиме – төрлө эштә файҙаланырға мөмкин. Оҫтаның тормош иптәше Мәрзиә лә шатлығын йәшермәй. Сөнки был мөғжизә-техника хужалыҡтағы бөтмәҫ эш-мәшәҡәттәрҙе байтаҡ еңеләйткән бит.\nВәсим Кирәев “ҡорос аты” менән.\nХөрмәтле гәзит уҡыусылар! Һеҙҙең арала ла шундай оҫталар булһа, иманым камил, улар бар, беҙгә редакцияға хәбәр итегеҙ, ауыл “кулибиндары” менән таныштырығыҙ.