Боронғо Рим — Башҡорт Википедияһы\nБоронғо Рим (лат. Roma antiqua) — Боронғо донъяның һәм антиклыҡтың алдынғы цивилизацияларының береһе. Б.э.т. VIII быуатта Рим ҡалаһы тирәһендә барлыҡҡа килә. Исемен ҡаланы (Roma) нигеҙләүсе Ромул хөрмәтенә алған. Рим үҙәге Капитолий, Палатин һәм Квиринал менән сиктәш һаҙлыҡлы тигеҙлектә урынлашҡан. Цивилизация төҙөлөүгә этрусктар һәм боронғо гректар мәҙәниәте ҙур йоғонто яһаған.\nРим һәм уның хакимлығы аҫтында булган ерҙәр\nБоронғо Рим хакимлығы аҫтында төньяҡтан хәҙерге Шотландия, көньяҡтан Эфиопия, көнсығыштан Әрмәнстан, көнбайыштан Португалияға тиклем ерҙәр булғанда, беҙҙең эраға тиклем II быуатта Боронғо Римдың иң ҡеүәтле сағы була.\nБөгөнгө доньяға Боронғо Рим рим хоҡуғын, ҡайһы бер архитектура формаларын (мәҫәлән, арка, көмбәҙ), һәм башҡа техник яңылыҡ (мәҫәлән, тәгәрмәсле һыу тирмәне) бүләк итте. Христианлыҡ дин буларак Рим империяһында барлыҡҡа килә. Латин теле Боронғо Рим дәүләтенең рәсми теле була. Дин оҙаҡ ваҡыт политеистик була. Алтын бөркөт (aquila) рәсми булмаған герб була. Христианлыҡҡа күскәс лабарум (байраҡ), һәм хризма (муйынға аҫылмалы тәре) барлыҡҡа килә.\n2.2 Йәмғиәттең социаль структураһы\nБоронғо Рим картаһы\nБоронғо Рим тарихын йәмғиәттең социаль-сәйәси торошон күрһәткән идара итеү формалары буйынса түбәндәге осорҙарға булеп була:\nБатшалар осоро (Б. э. т. 754/753 — 510/509 йылдар.).\nРеспублика (Б. э. т. 510/509 — 30/27 йылдар.).\nИртә Рим Республикаһы (Б. э. т. 509—265 йылдар)\nҺуң Рим Республикаһы (Б. э. т. 264—27 йылдар)\nИмперия (Б. э. т. 30/27 йылдар — Б. э. 476 йыл)\nИртә Рим империяһыПринципат (Б. э. т. 27/30 йылдар — б. э. 235 йыл)\nIII быуат кризисы (235—284 йылдар)\nҺуң Рим империяһы Доминат (284—476 йылдар).\nБатшалар осоронда Рим кескенә, Лаций (Латиндар кабиләһе йәшәгән провинция) биләмәһенең бер өлөшөн алған дәүләт булған. Иртә Республика осоронда күп һанлы һуғыштарҙан һуң Рим үҙ биләмәһен ҙурайта. Пирр һуғышынан һуң Аппенин ярымутрауы Рим контроле аҫтында ҡала. Италияны яулап алғандан һуң Рим Урта диңгеҙ буйында күренекле дәүләткә әүерелә. Был финикейҙар йәшәгән Карфаген дәүләте менән конфликтҡа килтерә. Өс Пучин һуғышынан һуң Карфаген тар-мар ителә, ҡала емерелә. Рим яңы ерҙәрҙе баҫып алырға ынтыла. Б. э. т. I быуатта Римды граждандар һуғышы тетрәндерә. Һуғышта еңеп сығыусы Октавиан Август принципат системаһын формалаштыра һәм Юлий-Клавдий династияһын башлап ебәрә, әммә был династия власта бер быуат та тора алмай.\nАдриан императоры дәүерендә Рим империяһы\nРим империяһының алға китеүе сағыштырмаса тыныс II быуатҡа тура килә. III быуатта власть өсөн көрәш сәйәси тотороҡһоҙлоҡ, тышҡы сәйәси ҡатмарлылыҡҡа килтерә.\nДиоклетиан доминаты осоронда хакимлыҡты император ҡулында һәм уның бюрократик аппараты ҡулында туплау сәйәси хәлде бер аҙ тотороҡландыра.\nIV быуатта Рим империяһы ике өлөшкә тарҡала. Христианлыҡ бөтә империяның рәсми дине булып таныла. V быуатта Көнбайыш Рим империяһына алман ҡәбиләләре күпләп күсеп килә, был дәүләт берҙәмлеген тулыһынса тарҡата. Алман юлбашсыһы Одоакром Көнсығыш Рим императоры Ромул-Августулды тәхеттән ҡолатып төшөрә. 476 йылдың 4 сентябре Рим империяһының бөтөү датаһы булып иҫәпләнә.\nБоронғо Римда Магистрат, Сенат һәм комиция араһында закон сығарыу хоҡуғы бирелгән.\nМагистраттар канун проектын (rogatio) сенатка тәҡдим иткән, сенатта уны тикшергәндәр. Башта сенатта 100 ағза булған, Республика дәүерендә 300 ағза булған. Сулла сенаторҙар һанын ике тапҡырга күбәйтә, һуңына уларҙың һаны йыш үҙгәреп тора. Сенаттағы урынды ординар магистратураны үткәндән һуң алып була, ләкин цензорҙың айырым сенаты вазифаһынан бушатырға махсус хоҡуғы була. Сенат һәр айҙың календа, нонна һәм ида көндерендә йыйыла. Ә шулай ҙа сенаты «уңайһыҙ» көндә йыймаҫ өсөн сикләүҙәр ҙә булған.\nКомицияларҙың тик Риза (Uti Rogas — UR) һәм Ҡаршы (Antiquo — A) тауыш бирергә хоҡуғы булған. Улар закон проектын тикшереүҙә ҡатнаша, үҙ тәҡдимдәрен керетә алмағандар. Диктатор Квинт Публилий Филон кереткән ҡанундар буйынса, (Б.э.т. 339 йыл) халыҡ йыйылышы (комиция) раҫлаған закондар бөтә халыҡ өсөн мәжбүри булған. Юғары башҡарыу власы юғары магистратҡа бүленгән.\nҠайһы саҡта 6 айға һайланған диктаторҙарға сикһеҙ хоҡуҡ бирелгән. Диктаторҙан тыш бөтә вазифалар ҙа коллегиаль булған.\nРим хоҡуғы — йәмғиәт төҙөлөшө, тормошо һәм эшмәкәрлегенә ярашлы рәүештә дәүләт тарафынан билдәләнә һәм һаҡлана торған ижтимағи тәртип ҡағиҙәләре башҡа дәүләттәрҙең хоҡуҡи системаларының нигеҙе.\nИң мөхим документ — Уни ике таблицалар законы (лат. Leges duodecim tabularum; (б. э. т. 451 йыл — б. э. т. 450 йыл) — халыҡтан закон (lex publica). Уның ҡоролошо: Таблица I — «Суд эшкәртеү» , Таблица II — «Урлау, талауҙар» , Таблица III — «Займ һәм кредит» , Таблица IV — «Ғәйлә хоҡуғы» һәм башҡа.\nЙәмғиәттең социаль структураһыҮҙгәртергә\nЙәмғиәт ике өлөштән — патрицийҙарҙан һәм плебстарҙан торған. Патриций — Боронғо Римдың ерле халҡы, ә плебс — килмешәк, шулай ҙа граждан хоҡуҡтары булған халыҡ. Патрицийҙар 100 ырыуға берләшкән. Баштараҡ патрицийҙарға плебс менән никахҡа кереү тыйылған. Был патриций ҡатламының сикләнгәнлегенә килтергән. Был ике ҡатламдан башҡа ҡолдар булған.\n↑ http://kitap.net.ru/furmanche1-6.php 2012 йылдың 18 ғинуар көнөндә архивланған.\nX Legio — Боевая техника древности (включая фрагменты русских переводов римских авторов и статьи по военному делу Древнего Рима) (рус.)\nРимская Слава Античное военное дело (рус.)\nИстория, культура и искусство древнего Рима 2009 йылдың 1 май көнөндә архивланған. (рус.)\nThe Roman Law Library by Yves Lassard and Alexandr Koptev. (инг.)\nИскусство древнего Рима 2009 йылдың 21 август көнөндә архивланған. — Фотогалерея Стевана Кордича (инг.)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Боронғо_Рим&oldid=1051432 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 9 август 2021 в 11:38


Өфөлә Ғабдулла Туҡайҙың әҫәрҙәре буйынса фильм төшөрөүгә әҙерлек башланды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә Ғабдулла Туҡайҙың әҫәрҙәре буйынса фильм төшөрөүгә әҙерлек башланды\n14:43, 26 января 2016 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 26 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nӨфөлә танылған татар шағиры Ғабдулла Туҡайҙың әҫәрҙәре буйынса фильм төшөрөүгә әҙерлек башланды. «Р.И.Продакшн» киностудияһы социаль селтәрҙәрҙә Туҡайҙың ижадына битараф булмаусылар өсөн конкурс иғлан итте һәм персонаждарҙың эскизын, һыҙмаһын, һүрәттәрен ебәреүҙәрен һорай.\nКиностудияның етәксеһе, билдәле режиссер һәм кинооператор Рияз Исхаҡов хәбәр итеүенсә, ул уйын фильмын төшөрөргә ниәтләй. Әлеге мәлдә сценарий ғына бар. Режиссер «Шүрәле» һәм «Һыу инәһе» поэмаларын, шулай уҡ бер нисә шиғырҙы һайлап алған. Шиғырҙарҙың тексы үҙгәрешһеҙ ҡаласаҡ, улар тематик яҡтан бер-береһе менән бәйле буласаҡ.\n«Быға тиклем ошо тема өҫтөндә эшләгәйнек — атайым, актер Марат Исхаҡов Өфөнөң Дим районындағы күлдә Шүрәле ролендә уйнаны. Әлегә проекттың йөкмәткеһе хаҡында һүҙ йөрөтөү иртәрәк, сөнки күп нәмәнең үҙгәреүе ихтимал», — тип һөйләне Рияз Исхаҡов.\n«Р.И.Продакшн» киностудияһы финанслау мәсьәләһе менән дә шөғөлләнә, проект өсөн инвесторҙар эҙләй.


Байдәүләтовтан комиссар Азаровҡа маҡтау ҡағыҙы\nӘрмегә яҙғы саҡырыуҙа Башҡортостандан 6 мең 600, ә көҙөн 10 меңләп егет һалдат кейеме кейәсәк. Һөҙөмтәлә Азаровҡа- маҡтау ҡағыҙы.\nБашҡортостан егеттәрҙе Рәсәй әрмеһенә ебәреү буйынса йәнә яҡшы уңыштарға өлгәшкән. Былтырғы йомғаҡтар буйынса комиссариат хәрби округта беренсе, ил буйынса икенсе һөҙөмтәгә ирешкән. Ошо шатлыҡ менән ҡотлап премьер-министр Рафаэль Байдәүләтов республика хәрби комиссары Тимофей Азаровҡа Иҙел буйы-Урал хәрби округының маҡтау ҡағыҙын тапшырҙы.\nРәсәйҙә хәрби хеҙмәткә яҙғы саҡырылыш 1-се апрелдән башланасаҡ. Хәҙер буласаҡ һалдаттар элекке йылдарҙағы кеүек ике йылға, шулай уҡ көҙгө саҡырылыштағы кеүек йыл ярымға түгел, ә бер йылға алына. Ошоға бәйле федераль ҡанун нигеҙендә социаль ташламаларҙан тыш, барлыҡ ташламалар ҙа ғәмәлдән сығарылды.\nЯҙғы саҡырылышта Башҡортостандан 6 мең 600, ә көҙөн 10 меңләп егет һалдат кейеме кейәсәк. Был тиклем кешене әрмегә алыуҙың социаль көсөргәнешлек тыуҙырыуы бик тә ихтимал. Хәҙер совет заманынан айырмалы, егеттәр, тыуған ил һағына атлығып тормай, айырыуса донъя күргәнерәктәр төрлө сир табырға тырыша. Тик ябай ауыл малайҙары ғына илһөйәрлек тойғоларын ташламай. Аграр республика булған Башҡортостан саҡырылыш буйынса тәүге урындарҙы тап ауыл ерҙәре ярҙамында йыя.


Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһына көн дауамында һайлау һөҙөмтәләре буйынса брифингтар үтә\nРеспублика буйынса тауыш биреү барышы тураһында барлыҡ мәғлүмәттәр Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһына килә.\nКомиссия вәкилдәре журоналистар менән брифинг үткәреп, һуңғы яңылыҡтар менән таныштырып тора. Әле лә бында матбуғат конференцияһы бара. Һуңғы күрһәткестәр буйынса, республикала ике миллионға яҡын кеше тауыш биргән. Был яҡынса 64 процент. Ғәҙәттәгесә, ауыл ерендә йәшәүселәр әүҙемлек күрһәтә, шул уҡ ваҡытта ҡала халҡы ла сәйәси саранан ситтә ҡала тип өйтеп булмай. Иртәнсәк күберәк оло йәштәгеләр килһә, төштән һуң йәштәр ҙә, урта быуын вәкилдәре лә ағыла башланы. Үҙәк һайлау комиссияһы вәкилдәре әйтеүенсә, был һайлауҙарҙы әүҙемлеге буйынса 2012 йылдағы Рәсәй Президенты һайлауҙарына тиңләргә мөмкин.


Башҡортостан Башлығы хакимиәте етәксеһе Ҡазанда һәләк булғандарҙы хөрмәтләп иҫкә алды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n12:25, 12 мая 2021 Сәйәсәт\nФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте, Валерий Шахов\nӨфөләр Татарстандың Башҡортостан Республикаһындағы вәкиллеге янында ойошторолған ваҡытлыса мемориалға сәскәләр һәм уйынсыҡтар килтерә. Бөгөн, 12 майҙа, Башҡортостан Башлығы хакимиәте етәксеһе Александр Сидякин Ҡазан мәктәбендәге атышта һәләк булғандарҙы хөрмәтләп иҫкә алды.\nКисә, 11 майҙа, республика Башлығы Радий Хәбиров Татарстан президенты Рөстәм Миңлехановҡа, Ҡазан халҡына һәм мәрхүмдәрҙең туғандарына ҡайғы уртаҡлашыу телеграммаһы ебәрҙе.\n«Туғандаш Татарстан менән бергә ҡайғырабыҙ. Ҡот осҡос фажиғә... Һәр төрлө ярҙам күрһәтергә әҙербеҙ. Туғандарының һәм яҡындарының ҡайғыһын уртаҡлашабыҙ!» — тиелә телеграммала.\nРадий Хәбиров зыян күргәндәргә республика күрһәтә алырҙай һәр төрлө ярҙам тәҡдим итте, тип белдерҙеләр Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәтендә.\n12 май Татарстанда матәм көнө тип иғлан ителде. Ҡазан менән бергә тотош Рәсәй ҡайғыра. Бөтә илдә: Мәскәүҙә, Санкт-Петербургта, Өфөлә, Екатеринбургта, Түбәнге Новгородта, Симферополдә, Сочиҙа, Ырымбурҙа, Краснодарҙа һәм башҡа ҡалаларҙа мемориалдар ойошторолған.\n11 майҙа иртән 19 йәшлек егет Ҡазандың Фәйзи урамында урынлашҡан 175-се гимназияһында атыш башлаған. Фажиғәлә туғыҙ кешенең ғүмере өҙөлгән, уларҙың күпселеге – балалар. Егерменән ашыу яралы дауаханаға оҙатылған. Енәйәтсе тотолған.


Күңелдәрҙә йыр тынмаһын » Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы\nКүңелдәрҙә йыр тынмаһын\nТәүгеләрҙән булып яҙ килеүен ләлә сәскәләре еткерә, шунан петуниялар ултыртыла, пион, лилиә, раузалар... Йәй буйына төҫтәр алмашына, берәүһе ҡойолғанда, икенсеһе сәскә ата башлай. Бәрхәт гөл, цинния, йондоҙ сәскәләр көҙгә тиклем күҙҙе иркәләй.\n– Сәскәләрҙең һәр береһенең – үҙ фиғеле. Бына был үрмәгөл аяҙ сыуаҡ көндә асыҡ шәмәхә төҫөндә күҙҙең яуын алып ултыра, күкте болот ҡаплағанда иһә ҡарағусҡылланып китә. Уларҙы күҙәтеп, бөгөнгө һауа торошон да күҙаллап була. – Яратҡан шөғөлөң тураһында һөйләге килеп кенә тора бит ул шулай. Руфина апай ҙа, ана, гөл-сәскәләр хаҡында һүҙ сыҡҡас, йәнләнеп китә.\nЕр эшен ярата Фазуловтар. Шулай булмаһа, тормоштары инде яйланды, тигәндә, яҡшы ғына урындарҙа эшләп йөрөгән ерҙән баш ҡаланан ауылға ҡайтып китмәҫтәр ине. Йәштәр күберәк ҡалаға ынтылған заманда бит әле ул! Руфина апай менән Валерий ағайҙы тыңлаһаң, барыһы ла уларға тик уңай ғына килеп торғандыр, бәхет, уңыш үҙҙәре ҡулдарына осоп ингәндер кеүек тойолоп китә. Һалған хеҙмәттәре, борсолоу-һыҙланыуҙары, әйтерһең, һис тә булмаған, уларҙы тик изге күңелле кешеләр, бар яҡлап матурлыҡ-гүзәллек кенә уратып алған.\nҮткән быуаттың етмешенсе йылдары аҙағында Нуриман районы Баш-Шиҙе ауылында береһе – әхирәтенең туйына килгәндә, икенсеһе өләсәһе янына ҡайтҡанда танышалар. Бер йылдан сәстәрен сәскә бәйләйҙәр. Өйләнешкәс, бер-ике ай ғына икеһе ике ятаҡта йөрөй йәштәр, Черниковка биҫтәһендә йорт һатылыуы хаҡында иғлан күреп ҡалалар. Әле генә ғаилә ҡорған парға ата-әсәләре шул өйҙө алып бирә. Ике хужалы шәхси йорттоң яртыһы була ул. Уға төкәтмә эшләп, бар уңайлыҡтарын булдыралар. Нимәгә тотонһа, шул ҡулдарынан килә йәштәрҙең. Баш ҡалала йәшәгән һигеҙ йыл инде әллә ҡайҙа ҡалғандай. Ваҡ мәшәҡәттәре лә, бәләкәс балаларҙы баҡсаға алып барып, сәғәт етегә тиклем завод ишегенән инеп өлгөрөү өсөн йүгереүҙәр ҙә...\nБер саҡ Яңы Күл ауылында ремонт-техника станцияһына инженер кәрәклеген белеп ҡала Валерий. Етмәһә, йәшәргә урын да бирелә икән. Ике лә уйлап тормай, ҡайталар ауылға. Ҡатынына ла эш табыла. Баҡһаң, ҡалала һис кемдән кәм-хур булмай, матур ғына йәшәп ятһалар ҙа, ер, тәбиғәт, ауыл тартҡан икән дә уларҙы! Хәҙер һөтөбөҙ ҙә, итебеҙ ҙә үҙебеҙҙеке буласаҡ, тип ҡыуана йәш ғаилә.\nЯҙмыш тигән юлдың саттары күп, тиҙәр бит. Юл сатында уңға боролаһыңмы, һулға ҡайырылаһыңмы – үҙеңдән тора. Фазуловтар иһә барған юлдарының уң булыуына һәр саҡ ышанған, күңеле менән тойған, көсөн-дәртен йәлләмәгәндер. Тирә-яҡта абруйы таралған өлгөлө ғаиләнең бәхет сере, минеңсә, шунда. Үҙгәртеп ҡороу елдәре иҫеп, донъялар үҙгәреп киткәс тә юғалып ҡалмай улар, үҙ эшен асыу өсөн еңдәрен һыҙғана. “Уңыш-2” крәҫтиән-фермер хужалығы шул йылдарҙан бирле уңышлы эшләп килә. Тәжрибәле эшҡыуар Валерий Фазулов бөгөн райондың крәҫтиән-фермер хужалыҡтары ассоциацияһын етәкләй. Нуриманда әле өс тиҫтә фермер хужалығы бар. Үҙе кеүек ер эшен үҙ иткәндәргә, тәүәккәл һәм ҡыйыуҙарға кәңәштәрен йәлләмәй ул, ярҙам ҡулы һуҙыуҙан да баш тартмай. Тәүге аҙымды баҫыуҙары, ай-һай, еңелдән түгел – онотоп өлгөрмәгән әле. 90-сы йылдарҙа беренселәрҙән булып фермер хужалығы ойошторорға йөрьәт итә улар. Улар, тигәнем – Яңы Күлдән ун ике кеше. Бер нисә ғаилә берләшеп эшләйҙәр: кемдәлер – трактор, икенсеһендә йөк машинаһы бар... Берҙәмлектә көс икәнлеген аңлап, эште шулай ойошторҙолармы икән? Шулай ҙа иң мөһиме тәүәккәллек булғандыр ул йылдарҙа.\nБарыһы ла үҙе генә яйға һалынған тиһеңме?! Эш яйын белеү генә етмәй, тормош тәжрибәһе лә кәрәк. Тәүге йылдары ашлыҡ, картуф емерелеп уңа, тик мәлендә генә ташып алырға техника етмәй... Күрше колхоз менән килешәләр ҙә, улары, үҙ эшен тамамламайынса, машина-тракторын тоттороп ебәрәме? Йыйған уңыштың байтағы ваҡытында сығарылмайынса сереп әрәм булыуы ла, хәләл көстө түгеп үҫтергән йәшелсәне һатыу юлын таба алмай йөрөгәндәре лә төш кеүек кенә хәҙер. Тыуған ер ҡәҙерен белеүҙән түгел, бары мал туплау өсөн генә тотонғандар бындай һынауҙарға сыҙамай, байтағы ул эште күптән ташлағандыр. Үҙ юлының хаҡлығына инанғанлыҡтан, Фазуловтарҙы ауырлыҡтар ҡурҡытмай, еңеп сыҡҡан кәртә-ҡатмарлыҡтар оло тәжрибә булып туплана.\n…Көҙгө уңыш йыйыу осоро, уттай ҡыҙыу эш ваҡыты. Валерий ағай баҫыуҙан ҡайтмай тиерлек, Руфина апай эшселәргә аш әҙерләү менән мәшғүл. “Әсәй, – ти бер көн ҡыҙы Эльмира. – Мин яңы бейеү өйрәндем, бөгөн концертта сығыш яһайым. Тиҙ генә килеп ҡарап китәһеңме әллә?” Балаларының һәр башланғысын күтәреп алып, һәр шатлыҡ-һағышын да уртаҡлашып өйрәнгән әсә, ҡырҡ эшен ҡалдырып, йәһәт кенә клубҡа юллана. Арттан бик шәп тиҙлектә килгән трактор тауышына иғтибар итмәй ул. Ҡапыл тәгәрмәстәрен сыйылдатып, эргәһенә килеп туҡтағас ҡына һиҫкәнеп китә.\n“Техниканың нимәһелер ватылды ла, йүнәтер өсөн запас часть артынан елдерәм. Күҙгә аҡ-ҡара күренмәй, эште туҡтатҡы килмәй бит! Урамдағы кешеләргә ҡарап тороу ҡайҙа! Шулай ҙа бер һын нимәһе менәндер иғтибарҙы йәлеп итте, маңлай күҙем менән түгел, күңел күҙем менән тойоп ҡалдым ахыры. “Ҡалай сибәр ҡатын!” Ҡырҡҡа ярылырҙай булып йөрөһәм дә, матурлыҡты күрмәй үтмәйем ахыры. Яҡшылап ҡараһам, үҙемдең Руфинам! Матур итеп кейенгән, ихлас йылмая.\n– Ҡайҙа киттең?\n– Клубҡа?.. Нисек?\n– Ҡыҙыбыҙ концертта ҡатнаша.\nКүҙ алдына килтергәнһегеҙҙер инде минең хис-тойғоларҙы... Икенсе яҡтан, ҡара-ҡаршы ултырып һөйләшеү түгел, шул концерт тураһында һүҙ алышырға ла ваҡытыбыҙ булмағандыр инде. Эш тип, бер туҡтауһыҙ ҡара ер өҫтөндә тир түгеп, сибәр ҡатыныма баш ҡалҡытып ҡарарға ла форсат тапмауыма бөгөн бер аҙ үкенеп тә ҡуям. Аш бешереүсегә, алъяпҡыслы хеҙмәтсегә ҡарағандай баҡҡанмын. Тик уға һөйөүем һис тә һүрелгәне булманы” , – Валерий ағай ҙа, Руфина апай ҙа был мәлдәрҙе көлөп хәтерләйҙәр хәҙер.\nБалалары ла йөҙгә ҡыҙыллыҡ килтермәй Фазуловтарҙың. Өлкән улдары Руслан – үҙҙәре эргәһендә, ата-әсәһенең уң ҡулы. Ҡыҙҙары Эльмираны күптәр 1998 йылда “Һылыуҡай” бәйгеһе еңеүсеһе булараљ хєтерлєйҙер єле. Бөгөн юридик факультетты тамамлап, Иглин районында адвокат булып эшләп йөрөй, кейәүҙәре Рус-лан менән ике ҡыҙ үҫтерәләр. Кинйәләре Азамат та – юрист, район үҙәгендә эшләй, ейәндәренә ун бер ай.\n– Был аҙнала балалар ҡайта алманы әле, үҙҙәре өй мәшәҡәттәре менән була, – ти һағышҡа бирелгәндәй әсәй кеше. Шунан йөҙө яҡтырып китә. – Ейән-ейәнсәрҙәребеҙ беҙгә ашҡынып тора, ҡайтып инеү менән йүгереп майҙансыҡта уйнарға керешәләр.\nЭйе, һағынып ҡайтырлыҡ та шул был майҙансыҡты! Күркәмлеге, үҙенсәлеклеге менән тирә-яҡта “дан” алып өлгөргән бит ул. Күрше-күлән балалары ғына түгел, оло йәштәгеләр ҙә был матурлыҡты күрергә, фотоға төшөргә килеп етә. Дөрөҫөн әйткәндә, мин үҙем дә – һуңғылары иҫәбендә.\nФазуловтарҙың ихатаһындағы әкиәт ҡаласығы хаҡында айырым һөйләмәү мөмкин түгел. Әйтеп үтеүемсә, Руфина апайҙың теләге өй алдын сәскәләргә күмеү була. Артабан иһә, матурлыҡ матурлыҡты тартҡандай, ишәйә, өҫтәлә бара.\nКөндәр йылына башлау менән, Фазуловтар йәшелсә ултыртыу мәшәҡәтенә сума. Тал сыбыҡтарын һығып, ергә беркетеп, өҫтөнә шыптыр ябып әҙерләнгән махсус ҡоролма аҫтына сәсәләр орлоҡтарҙы. Ошоға тәғәйенләнгән ихата тулы тал сыбыҡтарынан ситән үреү теләге үҙенән-үҙе килеп тыуа. Мең төҫлө сәскәләр күҙҙе иркәләр түтәлдәр ҙә әҙер. Газ яғыулығы үтеү сәбәпле һүтеп ырғытылған мейестең ҡәҙерһеҙ булып ятҡан кирбестәренән иһә һәр ере ентекләп уйланған уңайлы мейес ҡалҡып сыға. Бына хәҙер шешлек ҡыҙҙырырға ла, сөгөндә өләсәйҙәр бешергәнсә аш ҡуйырға ла, хатта тирә-яҡҡа тәмле еҫтәр таратып икмәк һалырға ла була! Эш араһында ултырып торорға яраған эскәмйә генә етмәй төҫлө хәҙер – уңайлы ғына ял итеү урыны кәрәк. Беседканың яҡ-яҡтары шул уҡ тал сыбыҡтарынан үрелә. Дүрт мөйөшөндә – имән бағаналар. Уларҙың да махсус рәүештә бәшмәклеһе һайлап алынған. Тәбиғи һәм ҡабатланмаҫ ҡоролманың һәр өлөшө бер яңылыҡ асҡандай. Йәтеш кенә ояһына бына-бына ҡошсоҡ килеп ҡуныр ҙа моңло йырын һуҙа башлар кеүек.\nҮҙе республиканың нисәмә төбәгенә төҫлө ҡалай ташыған ағай алдында, ҡоролманың ҡыйығын нимә менән ябырға, кеүек һорау тыуыуы ла мөмкин түгел һымаҡ. Әммә тәбиғәтте яратыу, үҙенсәлекле булыу теләге һаман үҙенекен итә. Беседканың башын йүкә ҡабығы менән ябырға булалар. Һалабаш һалыусы ауылдаштарынан йүкә ҡабығы һорап алалар, уны еүешләп тигеҙләйҙәр. Шунан ҡырҡып, “черепица” әҙерләйҙәр...\nҺәр ғаиләлә һандыҡтарҙа ҡәҙерләп һаҡланған ҡомартҡылар бар. Фазуловтар уларға бик йәтеш урын тапҡан. Сағыу милли биҙәкле япма, боронғо бизмән, йылтыр самауыр һәм башҡа аш-һыу кәрәк-ярағы оло апайҙарының һандығынан алынған һәм нәҡ ошо урында тәғәйенләнешен тапҡан. Ата-бабаларҙан ҡалған боронғолоҡ менән тәбиғилек һәм уңайлылыҡ шулай ярашҡан.\nҺунарға йөрөргә яратҡан кейәүҙәре йәнлек тиреләрен килтергән, Валерий ағайҙың юбилейына үҙе тотҡан ҡабан сусҡаһының ҡарасҡыһын эшләп бүләк иткән.\n– Йәйен бында һалҡынса булһа, ҡыш көндәре, киреһенсә, йылыраҡ кеүек. Бигерәк тә балалар ошонда уйнарға ярата. Күрше-тирәнән дә киләләр, бергә күңеллерәктер инде.\nЭргәлә балалар өсөн әүһәләй (беҙҙә уны таған тиҙәр), һауа тултырылған балалар бассейны ла урын ала.\n– Бына бассейн тишелде әле. Киләһе йыл ерҙе ҡаҙып, бер күл әтмәләп ҡуймай булмаҫ, – ти Валерий ағай. – Тирә-яғын таштар менән уратып алғанда... – тәмләп күңелдә йөрөткән ниәттәре менән уртаҡлаша башлай.\nМин инде барыһы ла тап Валерий ағай һөйләгәнсә буласағына шикләнмәйем дә. Ике ҡулының береһе эшһеҙ торһа, тағы берәй шөғөл эҙләй торған бик тынғыһыҙ, сәмле, уңған кеше ул. “Беҙ бит, фермерҙар, йәйен бар көсөбөҙҙө һалып эшләйбеҙ, ә ҡышын тынысыраҡ барыбер ҙә. Хоҙай биргән ғүмерҙең бер генә минутын да әрәм итке килмәй”, – ти. Тик ултырғансы, тип транспорты менән такси хеҙмәтенә сығып китә, бер машинаһын төҫлө ҡалай (профнастил) ташыуға ҡулайлаштырған, төҙөлөш менән булған балаларына ла барып ярҙам итеп килә. Барған-йөрөгән ерҙәрендә ниндәй генә өйҙәр, башҡа ҡоролмалар күрергә тура килмәй уға. Береһенән-береһе күркәм, зауыҡлы, бай итеп төҙөйҙәр. Халыҡ матур йәшәүгә ынтыла, ни әйтәһең. Шулай ҙа матур тип танылған яңылыҡтарҙың күбеһе асылда тәбиғи булмаған материалдарҙан торған бер төрлөлөккә ҡайтып ҡалғандай булып китә. Фазуловтарҙың әлеге эше бөгөн беҙгә тап ана шул тәбиғилек, тамырҙарға тоғролоҡ, асылды һаҡлау етмәүен тойоуҙан, глобаль бер төрлөлөктән ҡасыу юлын эҙләүҙән дә түгелме икән?\n– Ихлас яратып эшләнек был әкиәт ҡаласығын, – тип йылмая хужа. – Хыялымды ысынбарлыҡҡа әйләндерҙем. Хыял сикһеҙ, ә ҡул эш белә, шөкөр. Руфинама элек етмәгән иғтибарымды ла күрһәтә алдым.\n– Тимәк, мөхәббәтегеҙҙе шулай сағылдырҙығыҙ?\n– Тал сыбығында ла, йүкә ҡабығында ла сағылдырып була ул күңел йылыһын, хәләлеңә тоғролоҡто, тип яҙ әйҙә, – тип ихлас көлә Валерий ағай. Ирен ярты һүҙҙән аңлап торған Руфина апай ҙа йылмайып башын ҡаға. Әйткәндәй, ағайҙың үҙенең исемендә лә тоғролоҡтоң бер сағылышы йәшәй. Атаһы Талибулла ағай Свердловскиҙа йәшәгән сағында иң яҡын, ярҙамсыл рус дуҫының исемен улына ҡуша.\nҠыҙыҡһыныусан, тиктормаҫ уңған Валерий ағайҙың белмәгән эше юҡ. Йәшләй генә һыуытҡыс, телевизорҙарҙы йүнәтеүсегә лә уҡый, сантехниканы өйрәнә, электрик, машина йөрөтә... “Ҡулымдан эш килә, Хоҙай биргәнгә шөкөр, – ти Валерий ағай. – Ике генә һөнәргә эйә түгелмен – гармунда уйнай һәм йырлай белмәйем”. Күңелегеҙҙәге йыр тынмаһын, Фазуловтар!


Әйтәктамаҡ — Башҡорт Википедияһы\n54°27′19″ с. ш. 54°00′59″ в. д.HGЯO\n80 251 840 002\n80 651 440 121\nӘйтәктамаҡ (рус. Айтактамак) — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 69 кеше. Николаевка ауыл Советы составына инә. Почта индексы — 452785, ОКАТО коды — 80251840002.\n5 Тәбиғәт ҡомартҡыһы\n2002 йыл 9 октябрь 66\n2010 йыл 14 октябрь 76\nБөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса күпселек башҡорттар (88 %) йәшәй.\nАуыл советы үҙәгенә тиклем (Николаевка): 3 км\nЯҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 15 км.\nСафиев Әмир Рәхмәтулла улы (1940), хужалыҡ эшмәкәре. 1974 йылдан Дүртөйлө районындағы хәҙерге «Ағиҙел-Сервис» етештереү-сауҙа фирмаһы директоры. Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған сауҙа хеҙмәткәре, совет сауҙаһы отличнигы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Туймазы районы Әйтәктамаҡ ауылынан.\nӨҫән бағаналары (рус. Усеньские столбы) — Башҡортостан Республикаһы Туймазы районындағы геологик тәбиғәт ҡомартҡыһы. Өҫән йылғаһы үҙәне буйында һуҙылған арҡа битендә урынлашҡан — уларҙы Оло Нөгөш йылғаһы тамағынан алып Әйтәктамаҡ ауылы тирәһенең уйпатлыҡтарына тиклем күрергә мөмкин.\n«Налог Белешмәһе» системаһында Әйтәктамаҡ ауылы\n↑ «Налог Белешмәһе» системаһында Әйтәктамаҡ ауылы\n↑ Усеньские столбы\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Әйтәктамаҡ&oldid=1128722 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:05 22 апрель 2022 үҙгәртелгән.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - МИН - УҠЫТЫУСЫ, Ә УҠЫУСЫ - МИНЕҢ ХЕҘМӘТ ЕМЕШЕМ - 2018 - Мәҡәләләр\nМИН - УҠЫТЫУСЫ, Ә УҠЫУСЫ - МИНЕҢ ХЕҘМӘТ ЕМЕШЕМ\nУҡыу йорттарында тағы ла шаулап-гөрләп имтихандар осоро үтте. Кемдәрҙер уңыштары менән һөйөндө, кемдәрҙер бик үк ҡәнәғәт ҡалманы. Нисек булғанда ла ошо мәл һынау тотҡан һәр йәш кешенең тормошона бер һынылыш булып инде. Улар был тормоштан беренсе стресс, хатта шокотерапия алып ҡалды. Ә темаға ярашлы фекеребеҙҙе дауам итеп, имтихандар темаһын ҡуҙғатҡанда, күптәр балаларға ҡарата "һәләтле" тигән һүҙҙе ҡулланырға күнеккән. Йәғни, ҡайһылыр балалар "һәләтле" һәм ҡайһыларылыр "бик үк һәләтле түгел". Ә асылда, фәнни күҙлектән сығып анализлағанда, балаларҙы һәләтле һәм һәләтһеҙгә бүлеп ҡарап буламы икән? Был хаҡта үҙе лә мәктәп йылдарында "һәләтле" мөһөрө аҫтында булған һәм бөгөн шундай уҡ уҡыусылар әҙерләгән белгес - Республика инженер лицей-интернатының химия уҡытыусыһы Айнур Мансур улы ҒҮмӘров менән һөйләштек.\nҺеҙҙең һәләтле бала булыуығыҙ нисә йәштә асыҡланды йәки һеҙ үҙегеҙҙең башҡаларға тәтемәгән белем инешенә эйә булыуығыҙҙы аңлап, белеп үҫтегеҙме?\n- Был тәңгәлдә мин, моғайын, һеҙҙең ҡабарынҡы фекерҙәрегеҙҙе бер аҙ таратып ебәрермен. Мин ябай бала булдым, ябай ауыл малайы. Уҡыу миңә баштан уҡ ауыр бирелмәне. Сәләмәт булған һәм сәләмәт ғаиләлә тәрбиәләнгән, иркенлектә йүгереп уйнап үҫкән, баҫылмаған, ололар иғтибарынан боҙолмаған һәр әүҙем уҡыусы кеүек өлгәштем. Лицейға Хәйбулла районынан отличник булып килдем. Ауыл мәктәбендә шулай шәп булып килгәйнем дә, бында бер аҙ түбән төшөп кителде. Сөнки ауыл мәктәбенең талаптары менән баш ҡала мәктәбен сағыштырырлыҡ түгел ине. Ҡапылда "3"кә тиклем тәгәрәгән мәлдәр ҙә булды. Унан барлыҡ тырышлыҡты йыйып, уҡыуға тотондом һәм иң яҡшылар рәтенә баҫыуға өлгәштем. Дөйөм алып әйткәндә, класта малайҙарҙың барыһы ла көслө, математик фекерләүгә көйләнгән, белемле, яуаплы балалар ине. Уҡытыусыбыҙ Лиза Ҡыяметдин ҡыҙы ла: "Һәләтһеҙ булған бала юҡ был мәктәптә", - тип, һәр беребеҙҙе дәртләндереп, көс биреп торҙо. Уҡыу барышында мин фән буйынса үҙемдең нимәләрҙе белгәнемде һәм төшөнгәнемде яҡшы аңланым һәм баһаланым. Сөнки теүәл фәндәр менән эш иткәндә шулай, һин йә беләһең, йә белмәйһең. Унда яҡынса, яртылаш, сама менән тигән төшөнсәләр юҡ.\nҺәләтле бала булып тыуырға кәрәкме, әллә балала бындай мөмкинлектәрҙе үҫтереп тә алып буламы? Ошо хаҡта һеҙ ниндәй фекерҙә?\n- "Һәләтле бала" тигән термин булдырғанбыҙ, ә һәләтле һәм артыҡ һәләтле булмаған бала араһындағы айырманы кем аңлата ала? Бында артыҡ айырма юҡтыр ҙа тип уйлайым мин. Сөнки теләк булғанда, һәр баланы ла өйрәтергә, белемен үҫтерергә була. Был күп осраҡта тәрбиә һәм ата-әсәнең балаға иғтибарынан торалыр. Сөнки бары тәбиғи һәләт кенә артыҡ эш ҡыра алмай.\nКүп ата-әсә һәләтле балаларға барыһы ла еңел биреләлер, уларҙың башы шәп эшләйҙер һ.б. тип уйлай. Асылда, һәр һәләтле баланың да артында ауыр хеҙмәт ята ул. Әгәр бала үҙе белемгә ынтылмаһа, ныҡышып ултырып шөғөлләнмәһә, ҡыҙыҡһынмаһа, белергә тырышмаһа, уның башы шәп эшләүе генә еңеүҙәр килтермәйәсәк. Мәҫәлән, баланың хәтере яҡшы икән - ярай, ә математика-логиканы өйрәнмәгән осраҡта ул был һәләтен аса алмаҫҡа ла мөмкин. Бөгөн балаларҙың уртаса кимәлдәгеһе лә сағыштырмаса аҡыллы, ә уларҙың иң көслөләре араһында һынау тотоу өсөн әҙерлек һәм әҙерлек кенә кәрәк. Үҙебеҙҙең тиҫтерҙәрҙе миҫалға алып әйткәндә, беҙ, ауыл мәктәптәренән килгән малайҙар, эҙмә-эҙлекле шөғөлләнеү арҡаһында республика ғына түгел, Рәсәй кимәлендәге ярыштарҙа ла яҡшы уңыштарға өлгәшә алдыҡ. Шулай итеп, һәләт бөтә балаларҙа ла бар, уны дөрөҫ үҫтерә белергә генә кәрәк.\nУҡыусыны теге йәки был фән өлкәһендә үҫтереүгә һәм уны профессиональ кимәлгә еткереүгә уҡытыусы ни тиклем булышлыҡ итә ала?\n- Уҡытыусы үҙенең бар белемен уҡыусыһына бирә ала. Шунлыҡтан, уҡытыусы үҙе белемле, белемле генә лә түгел, ә аҡыллы һәм тәжрибәле лә булырға тейеш, тип иҫәпләйем мин. Бында тәжрибәгә уның донъяға ҡарашы ла, тормош позицияһы ла, балаға мөнәсәбәте лә, уҡыусыһының шәхесенә хөрмәте лә һәм башҡалар ҙа инә. Бер фәнде ятлап алған робот тәрбиәләмәһен ул, ә уҡыусыһын шул фән киңлегендә йәшәргә өйрәтһен. Бына минең уҡытыусым, Башҡортостандағы берҙән-бер Рәсәй кимәлендәге халыҡ уҡытыусыһы Лиза Ҡыяметдин ҡыҙы Әһәҙуллина шундай мөғәллимәләрҙең береһе булды. Үрҙә әйткәнемсә, ул беҙҙән, ябай ауыл малайҙарынан, фән белгестәре генә түгел, ә камил аңлы, көслө рухлы шәхестәр ҙә формалаштырҙы. Әлеге һорауығыҙға яуап шундай: уҡытыусы балсыҡ әүәләүсе оҫта ул, уҡыусыһы уның хеҙмәт емеше.\nБелеме менән билдәлелек яулаусы балаларҙы, күҙәтеүебеҙсә, башлыса интернат-мәктәптәр (лицейҙар, гимназиялар) әҙерләй. Бының сәбәбе нимәлә?\n- Ауыл мәктәптәрен кәмһетергә теләмәйем, әммә ауыл мәктәбендәге уҡытыу кимәле менән интернат-мәктәптәрҙәге (ҡала мәктәбе тип әйтмәйем) белем күпкә айырыла. Бында бик күп факторҙар сәбәпсе булып килә. Бер генә сәбәбе: интернатҡа шул ауылдарҙан иң көслөләр килә һәм бында ана шул көслөләр араһында конкурентлыҡ башлана. Мин был миҫалды ысынлап уҡыған һәм фәнгә ылыҡҡан балалар хаҡында әйтәм.\nТемабыҙға ярашлы, һәләтле балалар темаһына ҡағылғанда, баштан уҡ был һәләттең ниндәй профилдә сағылыш табыуын асыҡлап китергә кәрәктер. Бала төрлө йүнәлештә үҫешкән булырға мөмкин. Бында музыка ла, спорт та, фәнни һәм шул фәндең төрлө предметтар буйынса булыуы ла бар. Йәғни, һәләтлелек (одаренность) ул тәбиғи һәләт, генетик бирелгәнлек һәм тырышлыҡтың ҡушылмаһы ул.\nБеҙҙең лицейҙың йүнәлеше лә - фән, һәм шуға ярашлы уҡыусыларыбыҙ етди рәүештә техник фәндәрҙе үҙләштерә. Рәсәй кимәлендә тип күрһәтерлек алтынға бәрәбәр балаларыбыҙ ҙа юҡ түгел. Ә ул балалар, йәғни үҙ шөғөлө менән етди ҡыҙыҡһынған балалар, шундай уҡ үҙ һөнәренең фанаты булған уҡытыусыларҙың хеҙмәт емештәре ул. Ни өсөн мин урайым да үҙ уҡытыусымды миҫалға килтерәм? Сөнки халыҡ уҡытыусыһы булыу - ул шул халыҡҡа, ана шул эргәңдәге бәләкәй халыҡҡа бирелгәнлек бит. Лиза Ҡыяметдин ҡыҙы оҙаҡ йылдар республикабыҙҙа һәләтле ауыл балалары өсөн интернат-мәктәп булдырыу мәсьәләһе менән янды. Бөгөн күп региондар шундай уҡыу йорттары күрһәткестәре менән балҡый ҙа инде, үкенескә күрә, беҙҙә ул юҡ. Әлбиттә, республикала беҙҙең лицей, башҡа гимназиялар кеүек белемле балаларҙы туплаған интернаттар бар. Тик бөгөн уларҙа төрлө кимәлдәге балалар белем ала һәм һәләттәре яҡшы үҫешкән уҡыусыларҙа ла шул ағымға ултырырға тура килә. Махсус мәктәп булһа, унда уҡытыусылар ҙа һайланған һәм уҡытыу программаһы ла икенсе төрлөрәк булыр ине. Йәғни, фән менән шөғөлләнеүсе балаларға мөмкинлектәр күберәк булыр ине.\nЗаманында Лиза Ҡыяметдин ҡыҙы уҡыусыларын шөғөлләндереү өсөн юғары уҡыу йорттары менән килешеүҙәр төҙөп, уларҙың лабораторияларына үтеп инеү юлдарын эҙләп табып, ниндәйҙер яңылыҡтарҙы ҡулланыу өсөн, тураһын әйткәндә, йән аямай көрәшеп йөрөнө. Бәхетемә күрә, мин уның шундай янып торған сағында белем алдым. Бөгөн бөтә ил буйынса һәләтле балаларға иғтибар арта, уларҙы бөртөкләп сүпләп алып үҫтерергә тырышалар. Беҙҙә һәләтле балалар аҙ түгел, тик уларҙың үҫешенә иғтибар ғына етмәй. Был маҡсат итеп ҡуйылмаған, үкенескә күрә.\nБөгөн уҡыусы интернет аша ла шөғөлләнә ала, белемен үҫтерә ала, тиҙәр. Хатта юғары уҡыу йорттарын интернет аша тамамларға була, имеш. Ысынлап та шулай мөмкинме?\n- Уртаса белем алыу тураһында һүҙ барһа - була. Интернет аша тегергә, ашарға бешерергә, берәй һөнәргә өйрәнергә мөмкин. Ә ысын фәнни белем алыу тураһында һөйләшкәндә, был юл бөтөнләй бармай. Ниндәйҙер уникаль китаптар, индивидуаль алымдар һәм төплө белем бары тик айырым оҫталарҙа ғына була. Миңә, мәҫәлән, Лиза Ҡыяметдин ҡыҙы барлыҡ китапханаһын аманат итеп тапшырып китте. Беҙ уларҙы ҡәҙерләп кенә ҡулланабыҙ, сөнки уларҙы табыуы бик ауыр. Мине, уҡыусыһын, үҙенең урынына әҙерләп ҡалдырҙы ул һәм әле лә һәр төрлө ярҙам итеүҙән туҡтамай. Сөнки ул үҙ фәненә бирелгән, башҡорт балаларын белемле итеп үҫтереү, юғары кимәлгә сығарыу маҡсаттары менән арбалған кеше. Бөгөн мин утыҙ йәшлек ир, уҡытыусы, ғаилә башлығы булһам да, ҡайһы бер мәсьәләләрҙә 75 йәшлек уҡытыусым менән кәңәшләшеүҙән баш тартмайым. Ул бөгөнгө уҡытыу системаһы, программалар яңылыҡтары, йәштәрҙең психологик торошо һәм башҡа һорауҙарҙа ла авангардта бара. Һәм нисек итеп шундай уҡытыусының мәктәбен интернет белеме менән сағыштырып була!\nҺеҙҙең белем менән, мөмкинлектәр менән икенсе төрлө юлдар ҙа асыҡ булыр ине, шулай бит? Мәҫәлән, фән өлкәһендә, юғары уҡыу йорттарында эшләй алыр инегеҙ. Хатта репетитор булып та дан ҡаҙана алаһығыҙ бит. Ә ни өсөн лицейҙа белем биреүҙе һайланығыҙ?\n- Был һорауҙы миңә лицейға килгәс тә бирҙеләр һәм йыш ҡына уҡыусыларым да бирә. Яуап бик ябай: мин уҡытыусы. Мин ғалим да, һынаусы-химик та, лекция уҡыусы ла түгел, мин - балаларҙы тәрбиәләүсе уҡытыусы. Әсәйем дә уҡытыусы булды, үрнәк алырҙай уҡытыусыларым булды. Әгәр бөгөн мин уҡыусымда химия фәнен яҡшы белеүсене генә тәрбиәләһәм, мин унан маңҡорт яһаясаҡмын. Хатта йәмғиәткә ҡурҡынысы булған оҫтаны үҫтерәсәкмен, сөнки химия бит ул үҙенә күрә ҡорал. Ә мин ошо белемем һәм үҙемә һалынған тәрбиә ярҙамында шул ҡорал менән ҡуллана, халҡына яҡшылыҡтар килтерә алған быуын үҫтерергә бурыслымын. Уҡыусы күңеленә иң беренсе тәрбиә һәм әҙәплелекте һеңдерергә һәм бары тик шул нигеҙҙә генә фәнни белем һалырға кәрәк. Башта әйтелгән төшөнсәләрһеҙ бер белем дә кешеләргә файҙа килтерә алмай. Бөгөнгө уҡытыусыларҙа бына ошоно аңлау һәм ошо системала эш итеү һиҙелмәй, аңғарылмай. Күптәр мәктәпкә йән аҫырау өсөн генә йөрөй. Мин үҙемә уҡытыусым тарафынан һалынған байлыҡты баһалайым, беләм һәм шул белем байлығының юҡ-барға тәләфләнмәүен, ә тап үҙебеҙҙең милләт балаларына тапшырылыуын теләйем. Мин дә үҙемдең белемемде тапшырып ҡалдырырлыҡ һәм ул уны уҡыусыларына еткерерлек алмаш әҙерләп ҡалдырыуҙы бурыс итеп алғанмын.\nБына бер миҫал һөйләп үтәм. 2017 йылда 8 синыфта уҡыған уҡыусым Тимур Дәүләтбаев Бөтә Рәсәй олимпиадаһында еңеүсе булып, Халыҡ-ара олимпиадаға кандидатлыҡ хоҡуғын алғас, документтарын алды ла, ҡапыл ғына Саранск ҡалаһына күсте лә китте. Был хаҡта мине иҫкәртеүҙе тейешле тип тә тапманы. Ә бит уға мин, тағы ла бер уҡытыусы Мазһар Солтан улы Йәһүҙин һәм Лиза Ҡыяметдин ҡыҙы әллә күпме көс һәм хеҙмәт һалдыҡ. Ошо хәлдән һуң мин бер аҙ шаңҡып ҡалдым. Ниңә улай булды һуң? Бында хата миндә булды, тип уйланым аҙаҡ. Сөнки мин уҡытыусы булараҡ балаға илһөйәрлек, үҙ яғыңа, үҙ кешеләреңә бирелгәнлек, тоғролоҡ тойғоларын һала алмағанмын. Үҫеш осорон кисереүсе уҡыусының яҡшыраҡ урын һәм мөмкинлектәр эҙләп китеүен аҡлап була ла кеүек. Шунлыҡтан, уҡытыусы менән уҡыусы бер-береһенең тормошонда осраҡлы ғына кешеләр булып ҡалмаһын ул. Һәр икеһе үҙ-ара тоғро һәм рәхмәтле була белһен.\nҺәр баланан һәләтле бала яһарға була, тинек. Шулай ҙа һөнәрле, һәләтле, шауҡымлы булыуы менән билдәле балалар башҡа балаларҙан айырыла. Уларҙы хатта тышҡы төҫөнән дә танырға була. Нисек эш итәһегеҙ ундайҙар менән?\n- Бындай балаларға айырым психологик климат тыуҙырыу мотлаҡ. Бая әйткәйнем бит, Лиза Ҡыяметдин ҡыҙы һәләтле балаларға айырым мәктәп булдырырға теләне, тип. Бында тап бына ошолар күҙ уңында тотола ине. Шауҡымлы, нимәлер менән онотолоп шөғөлләнгән бала, мәҫәлән, тышҡы ҡиәфәтенә артыҡ иғтибар итмәҫкә лә мөмкин. 15 йәшлек үҫмер егет бик ыҫпай йөрөүҙе, модалы булыуҙы алға ҡуйһа, шул уҡ йәштәге "одаренный" бала көҙгөгә күтәрелеп ҡарауҙы кәрәк тип тә тапмаҫ. Сөнки уның башы икенсе нәмә менән тулған. Ундай балалар бик тә нескә күңелле булалар, оялалар. Күп осраҡта тиҫтерҙәре йәмғиәтендә ситкә тибеләләр һәм башҡалар. Бөтөн был тышҡы тәьҫирҙәр уның фәнгә йәки үҙ шөғөлөнә булған иғтибарын ситкә йүнәлтә, уға ҡамасаулай.\nӘлеге мәл лицейҙа уҡытҡан ҡайһы бер балалар артынан беҙгә лә күҙ-ҡолаҡ булып ҡына торорға тура килә. Беҙ уларҙы фәндән тыш кәрәкмәгән тышҡы факторҙарҙан ҡурсаларға тырышабыҙ. Сөнки барыһы ла аңламай уларҙы, хатта уҡытыусылар ҙа. Йыш ҡына теге йәки был баланы аңлауҙы һорап, ҡайһы бер коллегаларыма мөрәжәғәт итергә тура килә. Һәм ҡайһылары: "Ә ниңә һеҙ уны ҡурсалайһығыҙ? Ул "особенныймы" әллә?"- тип ҡуя. Шул саҡ әйтәм: "Эйе, ул - "особенный". Әммә уларҙың барыһы ла яҡлауға мохтаж түгел, күптәре физик яҡтан яҡшы үҫешкән, спортсылар, әүҙемдәр, ҡыйыуҙар.\nАуыл балаларының баҫалҡыраҡ, баҫылғаныраҡ, ҡыйыуһыҙыраҡ булыуы уҡыуҙа ҡамасауламаймы? Бына һеҙ көслө уҡыусыларығыҙ араһынан ниндәйерәктәрҙе һайлап алаһығыҙ күберәк осраҡта?\n- Бер ваҡытта ла баланы ҡыйыу, йәки бының холҡо менән алғараҡ китеп була, тип һайламайым. Һәм ысын уҡытыусыларҙың береһе лә улай итмәйҙер. Бөгөн әҙәплелек һәм баҫалҡылыҡ модала түгел, тиһәләр ҙә, кеше менән яҡыныраҡ мөғәмәлә ҡорғанда, һин уның тап шул сифаттарын баһалайһың, шул сифаттары арҡаһында уны үҙеңә яҡынлатаһың. Уҡыусы ла ул шул уҡ кеше, әлегә бәләкәйерәк, әммә шундай уҡ холоҡ сифаттары һәм хис-тойғоға эйә кеше. Уҡыусы әҙәпкә эйә түгел икән, уның эске донъяһында тәртип юҡ икән, уға фән ҡанундарын һалыу ҙа ҡоро хилаф эш кенә буласаҡ. Амбицияларға артыҡ бирелгән, дан-шөһрәт артынан ҡыуғандар улар төплө белемде маҡсат итеп тә ҡуймай.\nАуыл балаларының холоҡтары, тәрбиәләре белем алыуҙа ҡамасауламай ул, киреһенсә, был уларҙың артабан яҡшы кешеләр булыуына нигеҙ булып тора. Бары тик ауыл халҡының балаларын тәртипле һәм әҙәпле итеүҙән тыш, тағы ла белемле лә итергә тырышыуҙарын теләйем.\nБына ошондай дан уҡытыусы менән һөйләшеү булды. Бындай уҡытыусылар күп, тип әйтеүселәр ҙә булыр. Булһын, тағы ла күберәк булһындар. Ә тик беҙҙең ошондай "особенный" уҡытыусыларҙы, шауҡымлы, һәләтле остаздарҙы бары тик маҡтаулы исем алыуына тиклем, йәғни Путин ҡулын ҡыҫып, Халыҡ уҡытыусыһы исеме биреүенәсә күҙгә элә, ҡәҙерләй һәм баһалай белмәүебеҙ генә йәл. Бигерәк тә бөгөнгө мәктәп системаһындағы бармаҡ менән генә һанарлыҡ башҡорт ир-егет уҡытыусыларын. Бына ошондай, Айнур Мансур улы кеүектәрҙе.\nЯҙылған: 22.08.18 | Ҡаралған: 644


Рөстәм Хәмитов Яҡутов паркында тәртип урынлаштырыуҙы талап итте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Яҡутов паркында тәртип урынлаштырыуҙы талап итте\n19:22, 3 апреля 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 3 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.\nРөстәм Хәмитов Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына әҙерләнеү һәм уны байрам итеү буйынса республика ойоштороу комитетының ултырышы барышында ҡыҫҡа ваҡытта Өфөләге мәҙәниәт һәм ял парктарын тәртипкә килтереүҙе талап итте. И.Яҡутов исемендәге паркта килеп тыуған хәл республика Башлығында айырыуса ризаһыҙлыҡ тыуҙырҙы.\n— Был парк 49 йылға шәхси ойошмаға ҡуртымға бирелгән. Балалар паркының ҡуртымға бирелеүе ғәжәпләндерә. Унда бер нәмә лә юҡ. Кешеләр балалар менән йөрөү ауыр, юлдар емерек, ресторандар эшләй тип зарлана. Балалар өсөн паркта шундай эшмәкәрлек алып барырға нисек рөхсәт ителгән? Ике-өс йыл элек уларҙың етәкселеге менән етди һөйләшеү булғайны. Ошо осор эсендә бер ни ҙә эшләнмәгән йәки бик аҙ эшләнгән. Мин был паркта тәртип урынлаштырыуҙы талап итәм, — тине төбәк етәксеһе.\nТеги: төҙөкләндереү,бр башлығы


Милли музейҙа боронғо әйберҙәр күргәҙмәһе асыла // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nМилли музейҙа боронғо әйберҙәр күргәҙмәһе асыла\n13:02, 15 ноября 2010 Йәмғиәт\n19 ноябрҙә Башҡортостан Милли музейында ХIХ быуат һәм ХХ быуат башындағы боронғо әйберҙәр музей коллекцияһынан «Ваҡыт һәм әйберҙәр» күргәҙмәһе асыла.\nБР Милли музейының күргәҙмә эштәрен ойоштороу һәм үткәреү буйынса секторы мөдире Алһыу Мөфтәхованың һүҙҙәренә ҡарағанда, күргәҙмәлә тамашасылар бынан йөҙ йыл элек йәшәгән кешенең көндәлек тормошон, көнкүрешен һүрәтләгән экспонаттарҙы күрә аласаҡ. Былар сәғәттәр, теген машинкалары, боронғо үтектәр, данлыҡлы Тула самауырҙары, фарфор һәм көмөш һауыт-һаба, шулай уҡ интерьер предметтары, кейемдәр һәм башҡа әйберҙәр.\n— Күргәҙмәлә төрлө пландағы музей коллекциялары менән танышырға, ата-олатайҙарыбыҙ һәм әсәй-өләсәйҙәребеҙ файҙаланған әйберҙәрҙең килеп сығыу һәм ҡулланыу тарихы хаҡында белергә мөмкин, — ти Алһыу Мөфтәхова.\nТеги: Музейҙар, күргәҙмәләр


Башҡортостанда "Матбуғат балы" премияһының төп номинацияһы еңеүсеһе - "Йыл журналисы" билдәләнде - Bash.News\nБашҡортостанда "Матбуғат балы" премияһының төп номинацияһы еңеүсеһе - "Йыл журналисы" билдәләнде\nБашҡортостанда "Матбуғат балы" премияһының төп номинацияһы еңеүсеһе - "Йыл журналисы" билдәләнде https://bash.news/news/86729_bashortostanda_matbuat_baly_premiyayny_tp_nominaciyay_eesee_jyl_zhurnalisy_bildlnde\nЮғары исемгә Гөлнур Ҡыуатоваға лайыҡ булды. "Йәшлек" гәзите хеҙмәткәре уҡыусыға шиғри ижады менән дә, мәҙәниәт, сәнғәт кешеләре тураһында һүрәтләмәләре, ауыл тормошо репортаждары менән таныш.\nРеспублика матбуғаты, радио һәм телевидениеһы, интернет журналистарының быйылғы йыйыны "Торатау" Конгресс-холында үтте. Йыл да уҙған оло һәм сағыу сарала һөнәрҙәштәр йылды йомғаҡлап, киләсәккә бурыс-маҡсаттар ҡуйҙы. Осрашыуҙа журналистарҙы министрлыҡ һәм ведомство вәкилдәре, матбуғат хеҙмәттәре лә бүләкләне. Еңеүселәр ике этап һөҙөмтәләре буйынса баһаланды. Тәүҙә медиаөлкә хеҙмәткәрҙәре араһында онлайн тауыш биреү ойошторолдо һәм иң күп тауыш йыйған биш ҡатнашыусынан Эксперт советы еңеүсене һайлап алды.\nАртур Дәүләтбәков, Башҡортостан журналистар союзы рәйесе: “Журналист һәр саҡ журналист булып ҡала. Ваҡыт үтеү менән талаптар ғына үҙгәрә. Бындай журналистарға һәр саҡ һорау буласаҡ”.\n"Матбуғат балы"нда төрлө тармаҡ буйынса лауреаттар ҙа билдәләнде. Республика милли банкының махсус призына яңылыҡтар хеҙмәте хәбәрсеһе Рауил Ватолин лайыҡ булды. Тағы ла бер хеҙмәтешебеҙ Наил Юнысов "Мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһе" номинацияһында диплом менән бүләкләнде.\nНаил Юнысов, Башҡортостан юлдаш телевидениеһы алып барыусыһы: “Замана журналисы экрандан, йә гәзиттән генә сығыш яһарға тейеш түгел, интернетта ла әүҙем булырға тейеш”.\nДонъяның 30 иленән 3 меңдән ашыу ҡатнашыусы Өфөгә ШОС һәм БРИКС илдәре бәләкәй эшҡыуарлығы форумына йыйыласаҡ\n21:48, 18 сен


Тәртип һәм милек һағында » "Урал" гәзите\nВедомствонан тыш һаҡ хеҙмәте 65 йыллыҡ юбилейын билдәләй. Был хеҙмәт бынан 300 йыл тирәһе элек барлыҡҡа килгән. Ошо ваҡыт эсендә барған үҙгәрештәр, реформаларҙың Белоретта нисек үтеүе тураһында Ведомствонан тыш һаҡ бүлегенә 2009 йылдан алып етәкселек иткән Илдус КӘШБИЕВ менән әңгәмәләштек.\n► Илдус Әғләм улы, был хеҙмәт нисек барлыҡҡа килгән?\n- Белорет ҡалаһында Ведомствонан тыш һаҡ хеҙмәте барлыҡҡа килгәнгә тиклем һәр ведомствоның үҙ һағы була. Был ойошманы камиллаштырырға, техник яҡтан үҫтерергә мѳмкинлек бирмәй. Ҡаланың Ведомствонан тыш һағы 1952 йылдың 29 октябрендә булдырыла. Бүлексә начальнигы итеп ѳлкән лейтенант В. В. Кащеев тәғәйенләнә. 1961 йылда Тирлән, Ломовкала, 1964-65 йылдарҙа Ҡағы, Үрге Әүжәндә һаҡ подразделениелары асыла. 1978 йылда бүлексә Белорет эске эштәр бүлеге ҡарамағындағы Ведомствонан тыш һаҡ бүлеге итеп үҙгәртелә.\n► 65 йыл эсендә Һеҙҙең хеҙмәт ниндәй үҙгәрештәр кисерҙе?\n- Был йылдарҙа ул ябай ҡарауыл һағынан бѳтә тѳр милектең именлеген тәьмин иткән ҡеүәтле инженер- техник, хәрбиләштерелгән хеҙмәткә әүерелде.\n► Былтыр Ведомствонан тыш һаҡ Эске эштәр министрлығы составынан сыҡты һәм Милли Гвардия Ғәскәрҙәре составына инде. Был эшегеҙгә тәьҫир иттеме?\n- Был эш әле тамамланмаған, программа 2019 йылға тиклем иҫәпләнгән. Үҙгәрештәр булыуға ҡарамаҫтан, бурыстар шул уҡ ҡалды. Ведомствобыҙҙың тѳп эше – 400-ҙән ашыу объектты, граждандарҙың фатирҙарын, автомобилдәрен һәм милкен һаҡлау. Беҙҙең хеҙмәткәрҙәр шулай уҡ ҡалала йәмәғәт тәртибен һаҡлау, ғәҙәттән тыш хәл режимын тәьмин итеү бурыстарын да үтәй. Дүрт экипаж тәүлек әйләнәһенә дежур итә.\nРәсимә Сәлихованың әңгәмәһенең тулы вариантын гәзиттең 86-сы һанында (27.10.17) уҡығыҙ.


Кибеттәр буйлап рейд | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n07 августа 2015 — 18:22\nРәсәйҙең аҙыҡ-түлек эмбаргоһына эләккән илдәрҙән индерелгән продукцияны юҡ итеү тураһындағы ҡарары ғәмәлгә ашырыла башланы. Рәсәйҙең ауыл хужалығын күҙәтеү хеҙмәтендә махсус бойороҡҡа ҡул ҡуйылды. Уға ярашлы, төбәктәрҙәге идаралыҡтар етәкселәре санкцияға эләккән аҙыҡ-түлекте юҡ итеүгә шәхсән яуап бирәсәк. Өфөлә кибеттәргә тәүге рейдта беҙҙең ижади төркөм дә ҡатнашты. Өфөләге билдәле супермаркет. Идара итеүсе булмаһа ла, таможня, Рәсәй ҡулланыусылар хоҡуҡтарын күҙәтеү идаралығы хеҙмәткәрҙәренә магазинды ҡарап сығырға рөхсәт иттеләр. Кәштәләрҙә сит ил тауарҙары бар, тик ни сәбәптәндер уларҙың ҡайһы илдә етештерелгәне яҙылмаған. Америка Ҡушма Штаттары, Канада, Австралиял, Норвегияла етештерелгән һыйыр, сусҡа, ҡош-ҡорт итенә, балыҡҡа, сыр, һөт, сәтләүектәргә һәм башҡа аҙыҡ-түлеккә бер йылға сикләү ҡуйылған. Магазин кәштәләрендә күренгәндәрен дә юҡҡа сығарырға тигән ҡарар ҡабул ителгән. Бының менән килешмәүселәр ҙә бар. Рәсәйҙә 250 мең кеше санкцияларға эләккән тауарҙарҙы юҡҡа сығармау тураһында һорап петицияға ҡул ҡуйған. Халыҡ тыйылған аҙыҡ-түлекте мохтаждарға, күп балалы, фәҡир ғаиләләргә таратырға тәҡдим иткән.Киң мәғлүмәт саралары хәбәр итеүенсә, тыйылған аҙыҡ-түлекте һатыусыларға ҡарата киләсәктә енәйәт эше лә ҡуҙғатылыуы ихтимал. Был иһә Рәсәйгә контрабанда юлы менән индерелгән тауарҙарҙы ҡырҡа сикләр тип көтөлә.


Дунгуан осрашыу булды. Башҡа сайтында танышырға бурысы Донгуана - Видео чат №1 - ҡыҙ менән танышырға видео онлайн\nДунгуан осрашыу булды. Башҡа сайтында танышырға бурысы Донгуана\nТик мөнәсәбәттәрен никах менән танышты һәм ирекле донгуаньский һәм етдиҠатын-ҡыҙ йәки ир-егет менән етди мөнәсәбәттәр булһа әгәр һеҙ эҙләсе яңы Дунгуань, хеҙмәтте ойоштороу һәм танышыу иғландары реаль ҡушыла. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һеҙҙең башҡа эшегеҙ баһалап клубы теркәй алмай. Дунгуан әгәр ҙә һеҙ булһағыҙ, зинһар, һеҙҙең ҡаланы һайланыҡ.\nТүләүһеҙ һәм арзан ғына никах мөнәсәбәттәре етди һәм донгуаньский менән таныштырҙы.\nҠатын-ҡыҙ йәки ир-егет менән етди мөнәсәбәттәр булһа әгәр һеҙ эҙләсе яңы Дунгуань, хеҙмәтте ойоштороу һәм танышыу иғландары реаль ҡушыла. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һеҙҙең башҡа эшегеҙ баһалап клубы теркәй алмай. Әгәр һеҙ Дунгуан түгел, һайлаусылар менән осрашыуҙа кемдер, һеҙ кем йәшәй ҡалаһынан алыҫ түгел, тип картала күрһәтелә. Беҙҙең ҡалала бөтә рәсәй һәм яҡын сит илдәрҙе үҙ эсенә сервис таныштырҙы. Мең профиль.\nУльяновск ҡалаһында осраштыҡ: бында, осрашыу өсөн стенд яһап, бөтә\nKrievu redzēšanos Čikāgā, ir bez maksas.\nбашҡа ҡыҙҙар менән танышып видео теркәү башҡа фотоларҙы бушлай таныша был танышыу. башҡа өлкәндәр өсөн видео теркәү танышты ҡыҙ менән видео чат башҡа өлкәндәр өсөн бушлай таныша теркәлгән 18 рулетка видео чат секс видео ҡарай танышты рулетка менән бушлай телефон ч интернетта танышҡан.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - МӘСКӘҮ ТАМАШАСЫҺЫ МИРАҪТАРҒА АЛҠЫШЛАНЫ - 2014 - Мәҡәләләр\n- Концерт уңышлы уҙҙы. Мең ярымлыҡ зал беҙҙе ҡайнар алҡыштарға күмеп ҡабул итте. Концерт башында сәләмләү телмәре менән РФ Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан Республикаһының Тулы хоҡуҡлы вәкиле Артур Шәйнуров сығыш яһаны. Концертта Өфө ҡала округы хакимиәте башлығы урынбаҫары Сынтимер Баязитов, ҡала хакимиәтенең мәҙәниәт һәм сәнғәт буйынса идаралыҡ начальнигы Исламетдин Мәмбәтов булды. Ә үҙебеҙҙең яңы концерт миҙгелен Өфөлә 24 октябрҙә асасаҡбыҙ, - тип һөйләне "Мираҫ" ансамбленең матбуғат секретары Марина Луговая.\n2014 йылдың июненән "Мираҫ"ты халыҡ-ара конкурстар һәм ҡала йәмәғәт премиялары лауреаты Айнур Искәндәров етәкләй. Берҙәм командала художество етәксеһе, БР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Нәфирә Иҡсанова, музыка етәксеһе, БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Сергей Гориченский, РФ һәм БР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, БР-ҙың халыҡ артисы Эльвира Ғәйфуллина, балетмейстер, БР-ҙың атҡаҙанған артисы Әлфиә Тимерғәзиева эшләй. Ансамбль артистары араһында халыҡ-ара, Бөтә Рәсәй һәм республика конкурстары лауреаттары бар, уларҙың күбеһе маҡтаулы исемдәргә һәм наградаларға эйә.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ: Мәҙәниәт йылы Башҡортостан менән Мәскәүҙең мәҙәни хеҙмәттәшлеге буйынса төрлө ваҡиғаларға бай. Республика делегацияһы Мәскәүҙә Мәҙәниәт йылын асыуҙа ҡатнашты, февралдә ошо уҡ П.И.Чайковский исемендәге залда Фәйзи Ғәскәров исемендәге Дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле сығыш яһаны. Ижади коллективтар һәм алдынғы солистар 2014 йылда Мәскәү һабантуйында үҙҙәренең иң яҡшы сығыштарын бүләк итте. Октябрҙә баш ҡаланың "Сатирикон" театрында Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрының гастролдәре үтәсәк.\nЯҙылған: 07.10.14 | Ҡаралған: 865


Самокаттар юлдарҙа хәүеф тыуҙыра.\n10 Июнь 2021, 09:50\nИлдә электросамокаттарҙы прокатҡа алыу көсәйә бара. Кикшеринг тип атала ул. Шулай уҡ ошо электросамокаттарҙа йөрөргә яратыусылар ҡатнашлығында теркәлгән авариялар ҙа арта.\nЮХХДИ мәғлүмәттәре буйынса, йыл башынан республикала рәсми рәүештә 11 шундай осраҡ теркәлгән.\nРеспублика Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы етәксеһе Динар Ғилметдинов электросамокаттар менән бәйле проблемаларҙы хәл итергә ҡушты. Бының өсөн айырым юлдар булдырырға һәр машина юлдарына сығыуҙы сикләргә кәрәк, тине ул.\nУл ошо транспорт сараһында хәрәкәт итеүҙе регламентлаштырыу өсөн сит илдәр тәжрибәһен өйрәнергә кәрәк, ти. Мәҫәлән, Германияла электросамокаттарҙы автомобиль юлдарына сығарыуҙа сикләүҙәр бар. Бынан тыш, был илдә иҫерек килеш самокаттарҙа йөрөгәндәргә бөтә транспорт сараларында йөрөтөү таныҡлыҡтарынан мәхрүм итәләр, ә Рәсәйҙә бары тик 1000-1500 штраф менән генә ҡотолалар икән.\nЭш шунда – беҙҙең самокаттар транспорт сараһына тиң түгел. Ғөмүмән, Рәсәйҙә самокатта йөрөүселәрҙең юридик статусы булмауы арҡаһында бик күп бәхәстәр тыуа.\n- Ҡайҙа ҡарама электросамокаттарҙа елдерәләр. Иҫерек йәштәр шунда ултыра, Октярь Проспекты, Ленин урамы буйлап юл хәрәкәтенә ҡаршы баралар. Әгәр ҙә сит илдәрҙәге кеүек ҡаты ғына ҡарар индерелһә, юл-транспорт һәләкәттәре лә әҙерәк буласаҡ. Велосипедсылар һәм электросамокатта йөрөүселәр өсөн айырым юлдар кәрәк. Тәртипһеҙ йөрөүҙәр эҙемтәләргә килтереүе кисектергеһеҙ. Бөгөндән алып самокаттарҙың автомобиль юлынан хәрәкәт иткәнен күрһәк, уларҙы туҡтатасаҡбыҙ, протокол төҙөйбөҙ, айырыуса эскән килеш йөрөгән булғандарға, – тине Динар Ғилметдинов.


Ваҡыт менән сағыштырғанда кеше Скайп\nЭффектив коммуникация мөһим әһәмиәткә эйә булған хәҙерге донъяла. Йә туғандары йәки дуҫтар менән аралашыу, һеҙҙең бизнес һәм һеҙ телисез, һеҙ телисез хеҙмәткәрҙәре менән бәйләнеш, һезгә кәрәк идеаль инструменттары, улар һезгә ярҙам итә ала, һеҙҙең өсөн талаптар үтәй.\nЭлек, почта эшләргә күнеккән кеше өсөн, элемтәгә керергә менән, хәҙер өҫтөнлөк тик кеше эшләй видео-видео ярҙамында ч-ч платформа. Эффектив коммуникация өсөн, күп кенә компаниялар үҙ ебәрелгән видео-телефония, ер шарының теләһә ҡайһы нөктәһенә шылтыратырға мөмкинлек ҡылырға була.\nБыл бөтә араһында интерактив программа менән тәьмин итеү, ҡушымта иғтибар һәр ваҡыт ике донъя яулай. Ике көндәш ҡушымта булараҡ киң танылған был зат, заман һәм скайп.\nҠыҙыҡлы, ике ҡушымта (Skype заман һәм кеше) шул уҡ маҡсаттар өсөн тәғәйенләнгән, - тип, власты үҙ әүҙем ҡулланыусы социаль ала, видео йәки аудио итеү-шылтыратыу, текст хәбәрҙәр, шылтыратып һәм башҡа бик күп төркөмдәр эшләй.\nҠуллана был аласыз еңел кушымталар төрлө айланмалар, шул иҫәптән смартфон, таблетка, эш өҫтәле, тәҙрә, ҡарап һөйләшеү, һәм башҡа бик күп айпод.\nБыл видео-ҡушымталар эшләү өсөн бөтә ч файҙаланыусы ҡаҙаҡлау еңел уны алыу өсөн бер нисә секунд эсендә бер-береһе менән тоташтырыу, регион-булмауға ҡарамаҫтан, арауыҡ йәки ваҡыт. Бының өсөн улар һеҙгә яһарға мөмкин, йәки эшлекле сәфәр өсөн наслаждаться уларҙың ялға, һеҙҙең ҡалала ғаилә менән бәйләнгән., йәки хеҙмәткәрҙәр клиенттар. Ике ҡушымтанан тора бик портатив, клиенттар һәм тыңлаулы.\nШулай ҙа, айырып торған үҙенсәлектәре бар, был улар бер-береһенән айырып ҡушымта. Был мәҡәлә, һеҙҙең идеяларын конкурент өҫтөнлөк ала деталдәр, совместимость кимәлдә, интеграция, заман һәм кеше булараҡ сифаты һәм skype. Был мөмкинлек бирәсәк һезгә хәл мәҡәләләр, һеҙ ихтыяжына тап килгән безупречно менән тәьмин итеү программаһына ярашлы тип.\n0.1 Skype Тураһында:\n1 Skype Мөмкинлеге\n1.1 Skype Интеграция\n1.2 Скайп Сифаты:\n1.3 Заман Кешеһе Тураһында:\n1.4 Совместимость кеше:\n2 Йөҙөндә заман һыҙаттары:\n2.1 Кеше ваҡытта Интеграция:\n2.2 Заман кешеһенең сифаты Характеристика:\nИң киң таралған һәм иң талапсан skype ҡушымтаһына видеоконференцсвязь береһе булып тора.. Башта был өҫтәмә була башланы 2003 һәм нисә йыл үткәс, 2011 Microsoft компанияһы һатып. Microsoft был килешеү эшләй $8.5 млрд. Был программаның төп идеяһы-видео һәм аудио неограниченный һаны шылтыратырға мөмкинлек бирә файҙаланыусыларға үткәреү.\nӨҫтәүенә был, Шулай уҡ эмоциялар һәм ҡыҙыҡлы хәбәрҙәр текст менән Skype үҙ клиент хеҙмәттәрен тәҡдим наклейка. Заказсының талаптарын үтәргә тырышыу һәр ваҡыт үҙ Скайп . Тырышлыҡ үҙ һөҙөмтәһен һөҙөмтәле тотоноу һөҙөмтәһе, Скайп ҙур еңеү кисерә.\nУлар аудио һәм видео менән шылтыратып hd, Халыҡ-ара скайп шылтыратыуҙарҙың ҙур өлөшө йәлеп. Бөтә уңайлыҡтары булған был әҙәм, Skype үҙ форсатын уңышлы әйләнеп суд бюллетендәр һәм башҡа исеме.\nSkype иң ҙур плюс булып тора., был бер нисә өҫтәмә яйланма эшләй. Был ҡушымталарҙы ҡулланып сикләнеп ҡалырға тейеш видеоконференция. Скайп бөтә тәҡдимдәр индергән хеҙмәте һәм ҡорамалдар, шул иҫәптән мобиль телефондарҙан, тәҙрә, компьютер, таблетка, уйын ҡорамалдары һәм башҡа платформа.\nСовместимость һәм хеҙмәттәре арҡаһында киң, Күп һанлы клиент булған компаниялар Skype Sony, Станция Уйнай , Смартфон, тәҙрә, УҪЫ ЙЫЛДАР ҡоролмалары , Андроид, Бөрлөгән, Symbian, Samsung смарт-ТВ, һ. б..\nБаштан, Skype эшләмәҫ булды, үҙенең вариантын тәҡдим итә, клиенттар өсөн аудио. Әммә һуң, тенденция үҙгәрһен һәм аралашыуға ихтыяж юғары, һуңғараҡ шылтырата башланы һәм уның донъяла етеҙ хәбәрҙәр менән алмашыу тәҡдим видео.\nАйырмалы Рәүештә Очный, Skype итеү өсөн генә тәҡдим онлайн-видео йәки аудио шылтыратып. Стационар телефон номерын йәки был мөмкинлектәрҙе кемдең н аталған . Был бик файҙалы функцияларын, бөтә кеше өсөн, унда интернет-берләшмәләр әкрен йәки насар.\nОнлайн видео йәки аудио өсөн шылтыратып, Ни эшләргә, бушлай Skype . Халыҡ-ара номер шылтырата, ләкин әгәр һеҙ теләһәгез, ҡала йәки мобиль номер номер , шул саҡта һеҙ түләргә абонент түләргә тура . Ҡыҙыҡ өсөн шылтыратып яҙылырға форумында тәҡдим итергә ниәтләй..\nПолистың хаҡы, валюта һәм һеҙҙең төбәккә бәйле. Skype альтернатива булараҡ ҡалаға ҡараған алабыҙ беҙ, әммә бөтәһе лә тигеҙ, был өҫтәмә сифатында сығыш уны алмаштыра алмай.. Ашығыс саҡырыу төп сәбәптәрҙең береһе эшләү мөмкин түгел, skype аша һеҙҙең.\nSkype өсөн әүҙемләшеүен, ҡуллана аласыз йәки Wi-Fi интернетҡа тоташыу йәки кәрәҙле селтәр мәғлүмәт . Skype өсөн ҡулланыла башлай., Microsoft үҙ идентификатор, һеҙ электрон почта йәки id тейеш булһа скайп . Нисек һеҙ генә инә үҙ skype'тағы иҫәп яҙмаһын , һеҙ контакттар исемлеге табып, программалар менән тәьмин итеү инде ул. хуплана.\nҺеҙ генә нажмите был файҙаланыусы тейеш, улар телисез икән, шылтыратығыҙ. Теләһә ниндәй бәйләнеш һеҙ эзләргә кәрәк, уның исеме яҙылған юлдар эҙләү. Иң йыш ҡуллана аласыз яһарға һеҙҙең контакттар исемлегенә өҫтәргә, улар һайланды.\nВаҡытында берегеү, Skype нисә вариантын тәҡдим итә, шул иҫәптән тауыш отключены, камера переключатель, тауыш-саҡыр ғына тамамлаған режимын һәм. Шулай уҡ Skype файҙаланыусылар өсөн интерактив хәбәрҙәр алмашыу тәьмин итә..\nХосуси өсөн, Skype бәйләнеше өҙөлгән йәки мөмкинлектәре бөтөрә. Өҫтәүенә был, шулай уҡ уның файҙаһына борорға мөмкинлек бирә һезгә бер үтенес белдереү, әгәр ҙә һеҙ уны белеүселәрҙең йәки уның.\nҺеҙ ҙә OS X кулланыусылар ios йәки файҙаланыусылар булып тора. ; һеҙ аласаһы һеҙҙең китапҡа һәм skype ярҙамы менән бәйләнешкә инергә мөмкин адрес. Переадресовывать номерына шылтыратып skype һәм теләһә, улар һеҙ телисез-се. Бәлки, һеҙҙең был хеҙмәтегеҙ файҙаланып, кредит алыу Skype . Skype-платформа был видеоконференция ҡулланһа, төрлө ҡоролмалар менән файҙаланыусыларҙың ярҙамы программа менән тәьмин итеү өсөн берҙәм тоташыу мөмкинлеге.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, Сифаты яҡшы түгел, аудио һәм видео тәҡдим шылтыратыуҙарҙы skype'тағы. Ҡайһы, хатта әгәр һеҙ тиҙлекле интернет ҡулланыу, барыбер һеҙҙең менән осрашырға рөхсәт опалубки түбән һәм видео-ҡыңғырау.\nБыл проблема тағы ла киҫкенләшә, әгәр һеҙ көн ял көндәрендә файҙаланырға тырыша Skype. Объектив сәбәптәр, Үҙ хеҙмәттәрен тәҡдим итә һәм бөтә ҡорамалдары булған өсөн Скайп-файҙаланыусылар өсөн неограниченный һаны, кеше сифаты проблемалары менән осрашыу . Яҡшы әйберҙәр-Skype команда өҫтөндә эшләүҙән тыш, был мәсьәләне хәл итеү өсөн, клиенттар ҡәнәғәтләндерер өсөн яһалған.\nЗаман Кешеһе Тураһында:\nКүренекле шәхестәренең береһе булып тора ваҡытта программа менән тәьмин итеү, һәр ваҡыт үҙеңдән ҡәнәғәт һәм бәхетле яһай, уны файҙаланыусылар. Был программа видеотелефония "apple" компанияһы эшләй башланы. 2011. Был махсус әҙерләнгән программа менән тәьмин итеү булмаһа, ябай файҙаланыусы өсөн ҡулайламалар яһар өсөн Apple iPad индереү, айфон, айпод, һәм Mac, взаимосвязанный ҡалыу өсөн, наслаждаться аудио һәм видео бәйләнеш.\nНаслаждайся ваҡытта клиент ҡәнәғәт кеше ҙур киҫәк. Һорау алыу мәғлүмәттәре буйынса, артыҡ 70 os x өсөн ваҡытта кулланыусылар ios һәм башҡа кешеләр менән аралашырға ярҙам файҙаланыусыны ҡабул миллион файҙаланыусы.\nҺеҙҙең айланмалар apple ғына ошо программа эшләтеп ебәреү . Һеҙ эйә планы булырға тейеш йәки iOS-төҙөлөш панелдәренең а. камера аша башлаған ваҡытта кеше өсөн rtx. Совместимость өсөн айланмалар Apple бар ул арзан һәм сикләнгән ваҡытта ғына кеше . Әгәр сездә бар, теләсә ниндәй кешеләр һеҙгә килә башлаһа, түбәндәге ҡулланыу ваҡыты\nайпа 2 йәки һуңыраҡ,\nөсөн iPhone 4 йәки һуңыраҡ\n4iPod йәки һуңыраҡ быуын көндәре\nX УҪЫ Mac 10.6.6 һәм һуңынан\nБыл осраҡта, әгәр һеҙ сылбыр камераһы булған ҡоролма, шунан тышҡы тоташтырырға кәрәк веб-камера, үткәрелә башлай өсөн видео-ҡыңғырау.\nЙөҙөндә заман һыҙаттары:\nБаштан, Уның ваҡытын клиент үҙе хеҙмәте менән файҙаланыу мөмкинлеге бирелә бит, файҙаланабыҙмы ғына тоташтырылды wifi селтәре . Ләкин менән алға һәм технологик үҫтереү, был ҡушымта ярҙамында мәғлүмәт тапшырыу селтәрҙәренә үҙ клиенттары менән асып ебәрергә рөхсәт уның кәрәҙле, шулай уҡ.\nКеше бер ваҡытта конкурент өҫтөнлөк, Skype айырмалы рәүештә, һеҙ ҙә үҙ иҫәбенә тура идара итеү процесы аша үтә. Нисек һеҙ генә кеше ҡулланыу ваҡыты башлана, ул автоматик os x өсөн бөтә кәрәкле китаптарҙы һәм мәғлүмәтте берләштереп булды файҙаланыусының контакттары һәм ios һәм contemporize адрес .\nБик ябай файҙаланыу ваҡыты кеше. Басыгыз был төймәгә һеҙ өсөн ҡыңғырау яһанылар, һеҙ төрлө файҙалы функцияһына ҡарап, камераға индереп переключение, микрофон аҙағында һеҙгә шылтырата йәки отключены. Apple, клиенттар voip алмай, үҙенең тәҡдим-skype сервисын, нимә эшләргә.\nКеше ваҡытта Интеграция:\nЮғары етештереүсәнлеге өсөн ҡорамалдар һәм программа менән тәьмин итеү булған видеоларға өҫтөнлөк интеграциялау Apple-телефония . Кеше тәғәйен ваҡытта, һөҙөмтә бирә серияһы өсөн "кристалл системаһы" һәм камера iSight . Аудио һәм видео өсөн өҫтөнлөклө шылтыратыу һөҙөмтә бирмәне, Теләһә ниндәй ҡушылмалар менән эшләргә ваҡыты менән кеше үткәреү һәләте түбән түгел. .\nҺәр ваҡыт сифаты һәм һөҙөмтәһе иҫ киткес ауыр еткерергә тырыша apple компанияһы-үҙ клиенттары өсөн өҫтәмә йүнәлтелгән. Шул уҡ ваҡытта тәғәйенләнгән кешеләр, шулай уҡ философия apple компанияһы менән, видео насар ала алманым һәм һеҙгә хата, аралашыу ваҡытында түбән тауыш. Apple-ды бар донъяға танытҡан шәхестәр әҙерләүҙә ваҡыт өҫтәрәк.\nЗаман кешеһенең сифаты Характеристика:\nҺәр ваҡыт профессионализмға баҫым apple һәм сифатын хеҙмәт күрһәтеү, улар тәҡдим итәләр. Бының сәбәбе, уның буйынса кешеләр иң яҡшы сифаттарға эйә булып, уның конкурент ҡарағанда Skype. Тәҡдим ителгән хеҙмәттәр сифатлы ваҡытта кешеләр халыҡ-ара стандарттар нигеҙендә видеотелефония.\nШылтыратыу өсөн аудио һәм видео, Яҡшы кешеләр, билдәле бер ваҡыт бирелә., өҙлөкһөҙ, сағыу һүрәттәр менән талғын хәрәкәттәр һәм асыҡ тауыш.\nӨҫтәмә ваҡытта был кеше беҙгә эшләү өсөн мөмкинлектәр иҫ киткес матур хәтирәләр, элемтә һәм хәбәр итеү өсөн ҡала тапшырҙы..\nЭлемтә сифаты ла даими һәм иң мөһиме, һеҙ, ысынлап та ла, мөһим әйберҙәр тапшырыу башлана, йәки һеҙ телисез, һеҙ клиент һәм һеҙ теләгәндәр менән һеҙ ышандырыу өсөн һеҙ һатып йәки был исемлектә артабан тангаж буйынса презентация.\nSkype заман һәм кеше, видео йәки аудио үткәреү өсөн өҫтәмә ике әҙәм шылтыратып. Әгәр һеҙҙең айланмалар apple файҙаланыусылар, кисереп яҡшы сифаты һәм һеҙ телисез, һеҙ тейеш ҡулланыу ваҡыты кеше.\nКиреһенсә, ситтә донъя ҡоролошо кешеләре алыу менән бәйле Apple әгәр телисез икән, һеҙҙең өсөн шул иң яҡшы булып һайлауға тулыһынса Skype.


Байыҡ (йыр) — Башҡорт Википедияһы\nБайыҡ йыры — башҡорт халҡының ауыҙ-тел хазинаһы, был көйгә бейеү ҙә һалынған.\nХалыҡ йырына әйләнһә лә, уның конкрет авторы ла бар. Ул Айҙар сәсән, ысын исеме Байыҡ Аблаев, башҡа мәғлүмәттәр буйынса, Баймөхәмәт Байназаров 1734 йылда, башҡа мәғлүмәттәр буйынса, 1710 йылда Себер даруғаһы Мырҙалар улусы Монай ауылында (хәҙерге Башҡортостандың Салауат районы Арҡауыл ауылында), башҡа мәғлүмәттәр буйынса, шул уҡ улустың Мәхмүт ауылында — яҡынса 1815 йылда вафат булған, сәсән. Сәсән исеменең 2‑се өлөшө «айҙар» (хөрмәтле, ихтирамлы) халыҡ тарафынан бирелә.\n1 Тормош һәм көрәш юлы\n2 Йырҙың яҙылыу тарихы\n3 «Байыҡ» йырының йөкмәткеһе\nТормош һәм көрәш юлыҮҙгәртергә\n«Байыҡ Айҙар сәсән» ҡобайырына ярашлы, Байыҡ Айҙарҙың атаһы Байназар тархан булған. Ихтилалдарҙа ҡатнашҡаны өсөн Байыҡ Айҙар, батша карателдәренең эҙәрлекләүҙәренән ҡасып, ҡаҙаҡ далаларында йәшеренеп йәшәй. Тыуған яҡтарына әйләнеп ҡайтҡас, Салауат Юлаев һәм Юлай Аҙналин менән осраша; «Байыҡ сәсәндең Салауат батырға әйткәне» ҡобайыры буйынса, башҡорттарҙы Крәҫтиәндәр һуғышында (1773—1775) ҡатнашырға саҡыра.\n«Байыҡ Айҙар сәсән» ҡобайыры «Байыҡ сәсәндең ҡаҙаҡ аҡыны Бохар менән әйтеше» һәм «Халыҡтың ир‑егеттәрҙе француздарға ҡаршы яуға оҙатҡаны» әйтеш текстарын үҙ эсенә ала.\nЙырҙың яҙылыу тарихыҮҙгәртергә\nБайыҡ Айҙар 1812 йылғы Ватан һуғышына тыуған илен һаҡларға киткән башҡорт яугирҙарын «Байыҡ сәсәндең ҡайтанан килеп сыҡҡаны, халыҡҡа туғанлыҡты аңлатҡаны» ҡобайыры менән оҙата: Күп йылдар үткән, һыуҙар аҡҡан. Яуҙа ғәйепләнгәндәрҙең аҫылдары аҫылған. Һөргөнгә ебәрелгәндәрҙең ҡайһылары ҡайтышып, тыныс торам тигәндә, тағы ла бер ғауға ҡупҡан. «Француздар яу асҡан, Мәскәүҙе килеп баҫҡан. Батша ҡасҡан» тигән хәбәр таралған. Ил ҡарттары йыйылып, түрә- һәрә һөйләшеп, ат-хат еткән ерҙән саҡырып, илде йыйғандар. Батша фарманын уҡып, кәңәш-төңәш иткән саҡта, ҡәбер төбөнән сыҡҡан кешеләй, башын-күҙен йөн баҫҡан, аҡ һаҡалы биленән ашҡан Байыҡ та йыйынға килгән. Танығандар булғандыр. Берәү бер һүҙ әйтмәгәс, барыһы ла аптырап, Байыҡҡа ҡапланып ҡарағас, Байыҡ былай тигән, ти:\nАлыҫтан ҡарайып күренгән\nТулҡын да тулҡын тигәнем, —\nЙылҡы микән тигәнем —\nТулҡын түгел, ил икән…\nКүп йәшәгән ни белгән,\nКүпте күргән шул белгән!\nШулай ҙа йөҙгә еткәндә\nБелгәнем әйтеп үтмәһәм,\nХатам күҙгә төрткәнде\nТағы ла әйтеп үтмәһәм,\nҮле тәнем, йыуылып,\nБыу менән генә аҡланмаҫ!\nЯманаттан бүтәнем —\nИл телендә һаҡланмаҫ!..\n«Хан, хан, — тигән күп ирҙәр, —\nАлып килә дан, — тигән, —\nҠаны башҡаға ҡан, — тигән, —\nБеҙ алырбыҙ дан», — тигән.\nСыңғыҙ килгән: «Мин! — тигән,\nМин ҡунаҡмын тимәгән.\nИл өҫтөнә ҡул йәйгән,\nМин китәмен, — тимәгән. —\nУлын, бейен үҫтергән,\nҠара ҡошон тотторған,\nБарынан ант иттергән, —\nИлдең ҡанын эс, — тигән, —\nСергенән ҡанда кис, — тигән; —\nҠанын, динен һорама,\nБары беҙгә ҡол, — тигән; —\nЭт һанындай хан үҫһен,\nЯуызлыҡта дан үҫһен,\nБеҙгә терәк шул», — тигән.\nХандар килеп киткәндә,\nХандан илгә ни ҡалды?\nЭркелеп ҡандан һаҙ ҡалды,\nИл таланып таҙ ҡалды,\nӨҫтөндә бөтмәҫ зар ҡалды.\nМәскәүгә баш эймәгән,\nЯҡла тип, Аҡ батшаға\nЮҡҡа тик ант бирмәгән!\nАй, ант, тигән, ант, тигән,\nАнтың йотма, тот, тигән,\nЯрлыҡамаҫ ят, тигән,\nЯтҡа анттан ҡайт, тигән.\nТуғанға биргән аҡ антың\nМенер аттай көт, тигән…\nКитапҡа оҙон һүҙ яҡшы,\nЯуға менһәң, буҙ яҡшы;\nБашыңа бәлә килгәндә,\nЯман булһа ла күргәндә, —\nҮҙ туғаның, шул яҡшы:\nИке туған талашыр,\nАтҡа менһә, ярашыр!..\nБер йылғанан һыуҙаған,\nБер тупраҡта аунаған,\nӘсәләй күреп шул ерҙе,\nЫрыҫын шуға төйнәгән*,\nЙәндәй күреп, һоҡланып,\nЙыр йырлаған, көйләгән,\nБер-беренә һөйләгән, —\nИрме булһын, ҡыҙ булһын,\nБатшамы ул, кем булһын,\nШул тупраҡта түлләһен,\nИлде ҡурсып үрләһен, —\nБер туғаның шул булыр.\nМәскәүҙә ҡупҡан шау, тиҙәр,\nКилеп баҫҡан яу, тиҙәр.\nФранцуз булһын, кем булһын,\nСиттән килгән ят булыр.\nҮҙе Сыңғыҙҙай эт булыр.\nИл сигенә ят баҫҡан,\nҠунаҡ түгел, яу асҡан.\nМәскәү бит оран һалған :\n«Аҡ батшаға ант биргән\nИрҙәр менһен ат!» — тигән.\nБатша бит һөрән һалған:\n«Илде баҫты ят!» — тигән.\nМинең дә һүҙем шул булыр:\nАнт боҙғанға ни булыр? —\nТаяныр терәге юҡ булыр,\nҠаңғырып йөрөр Байыҡтай,\nТынлыҡ тапмай хур булыр.\nБайыҡты танып, һүҙен дә ишеткәс, бөтә халыҡ умарта ҡортондай гөжләшеп күтәрелеп киткән.\n«Байыҡ» йырының йөкмәткеһеҮҙгәртергә\nВатан һуғышына үҙенең алмас ҡылысын Урал ташҡайына ҡайрап киткән башҡорт егете, Кутузов армияһында Рәсәйҙе дошмандан азат итеүгә тоғро хеҙмәт итеп, тыуған еренә еңеү менән ҡайта. Әлбиттә, һәләк булғандар ҙа күп була. Ә еңеүселәрҙе халыҡ ҙур шатлыҡ менән ҡаршы ала.\n«Байыҡ» йыры француз яуында еңеп ҡайтҡан арыҫлан кеүек егеттәргә маҡтау итеп сығарылған. Авторҙың исеме менән халыҡ хәтерендә һаҡланған. Был көйгә шундуҡ бейеү ҙә һалғандар, шулай итеп еңеү ҡыуанысын тәбрикләгәндәр.\nФранцуз, француз килә ти,\nНаполеоны түрә, ти.\nЯуы еткән Мәскәүгә лә\nБуҫағала тора, ти.\nБөтәбеҙҙән көлә,ти ҙә,\nБуҫағанан керә, ти.\nҺай, азамат арыҫлан да\nЯуҙа дошман айҡаған.\nЙөҙҙәрендә даны балҡый,\nКүп ерҙәрҙе байҡаған.\nҺай, һай, һай, һай,\nТүрҙән урын алығыҙ,\nҺары балды һалығыҙ,\n"Байыҡ" йырының һүҙҙәре\n«Халыҡтың ир‑егеттәрҙе француздарға ҡаршы яуға оҙатҡаны» әйтешенең өҙөгө йыр һәм риүәйәт рәүешендә «Икенсе әрме» исеме менән үҙ аллы әҫәр булараҡ йәшәй. Байыҡ Айҙар ижади мираҫына «Байыҡ», «Әхмәт Байыҡ», «Байыҡ сәсән йыры», «Егет булһаң…» һ.б. йырҙарҙы индерәләр;\nУның исеме менән шулай уҡ «Байыҡ» бейеүенең барлыҡҡа килеүен дә бәйләйҙәр.\n«Байыҡ сәсән» риүәйәте буйынса, Байыҡ Айҙар ҡәбере Салауат районы 1‑се Иҙелбай ауылы янында урынлашҡан.\nМәхмүт ауылында йәшәүсе крайҙы өйрәнеүсе Искәндәр ағай Миһранов Байыҡ сәсән Мәхмүт ауылында ерләнгән тип дәлилләй.\nБайыҡ Айҙар исеме Арҡауыл урта мәктәбенә бирелгән.\n2010 йылда Салауат районында Байыҡ Айҙарҙың 300 йыллығына арналған «Байыҡ йыйыны» фольклор байрамы ойошторолдо.\nВидео «Мираҫ» йыр һәм бейеү ансамбле\nБуранғолов М. А. Сәсән аманаты: халыҡ ижады һәм ижадсылар тураһында, туй йолалары, боронғо йырҙар һәм легендалар, ҡобайырҙар. Өфө, 1995;\nБашҡорт халыҡ ижады. 5‑се т. Тарихи ҡобайырҙар, хикәйәттәр (иртәктәр). Өфө, 2000;\nАсфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана. Кн.9. Уфа, 2001\nБайыҡ Айҙар // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2019. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nБайыҡ Айҙар сәсән\n«Үҙаллылыҡ яулау юлында», Өфө, 1998 «Аманат» студияһы\nБашҡорт музыкаһы йыйынтығы\n«Байыҡ» йырының һүҙҙәре\n«Арғымаҡ» этнорок төркөмө «Байыҡ» йырын башҡара\nАйҙар Байыҡ исемендәге сәсәндәр бәйгеһе сайты\nБСТ каналының «Байыҡ» бейеү конкурсы сайты\nВК-ла «Байыҡ» бейеү конкурсы тураһында\nРоберт Юлдашев башҡарыуында «Байыҡ» көйө\nКарауанһарай төркөмө йырҙары\nБР Мәҙәниәт министрлығының Байыҡ Айҙар исемендәге сәсәндәр бәйгеһе\n«Уралым» АҠШ-та ла ғорур яңғырай! «Йәшлек» гәзите сайты, 2019, 3 декабрь (Тикшерелгән 4 декабрь 2019)\n↑ Байыҡ (йыр) // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2019. — ISBN 978-5-88185-143-9./index.php/1792 Байыҡ Айҙар\n↑ https://nazir1965.com/tarix/bajyҡ-sәsәndeң-ҡajtanan-kilep-syҡҡanyxalyҡҡa-tuғanlyҡty-aңlatҡany.html «Әбйәлил» сайтынан\n↑ https://webkind.ru/text/979211610_9960524p565007463_text_pesni_bajyk-bashkirskaya-boevaya-pohodnaya-pesnya-vremen-otechestvennoj-vojny-1812-g.html «Байыҡ» йырының һүҙҙәре\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Байыҡ_(йыр)&oldid=922511 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 4 декабрь 2019 в 10:24


Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығы Өфөлә 11 йәшлек уҡыусы ҡыҙҙың һәләк булыу шарттарын асыҡлауын дауам итә\nАлдан хәбәр ителеүенсә, 21 сентябрҙә мәктәпкә китеп юғалған баланың кәүҙәһе ошо уҡ көндө кис лицейҙан 50 метр самаһы алыҫлыҡта шәхси гараждар араһында табылды. Раҫланмаған мәғлүмәт буйынса 11 йәшлек Виолеттаның быуып үлтерелеүе ихтимал. Осраҡ буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылған. Полиция хеҙмәткәрҙәре шаһиттарҙың яҡындағы полицияға, йә Эске эштәр министрлығының дежур бүлегенә : 279-39-02 йәки 02 һандары буйынса шылтыратыуҙарын һорай.\nМаксим Родионов, Башҡортостан буйынса эске эштәр министрлығының мәғлүмәт һәм йәмәғәт бәйләнештәре бүлеге етәксеһе: «Шулай уҡ автомобилдәрҙең видеотеркәү ҡоролмалары, тышҡы күҙәтеү камералары һәм кеҫә телефондары яҙмаларын эҙләйбеҙ. Шулай уҡ 21 сентябрҙә иртәнге сәғәт 7-нән 8-гә тиклем Цюрупа, Петропавловск, Пархоменко, Ҡыҙыл Дон урамдары һәм Пархоменко урамы тыҡрығында төшөрөлгән видеояҙмалары булған граждандар һәм ойошмалар ҙа беҙгә ярҙам итә ала. Яҙмаларҙы Совет районының полиция бүлегенә йәиһә Эске эштәр министрлығының Өфө ҡалаһы буйынса идаралығына тапшырырға кәрәк».


Башҡортостанда рус теленән Берҙәм дәүләт имтиханы ваҡытында тәртип боҙоуҙар теркәлмәне | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостанда рус теленән Берҙәм дәүләт имтиханы ваҡытында тәртип боҙоуҙар теркәлмәне\n31 мая 2016 — 16:19\nБашҡортостан буйынса Мәғариф өлкәһен күҙәтеү идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, уҡыусыларҙы имтихандан сығарыу осраҡтары теркәлмәгән. Быйыл идаралыҡта Берҙәм дәүләт имтиханы барышы тураһында мәғлүмәттәр туплаусы үҙәк асылған. Унда имтихан тапшырыу пункттарында һәм Республика мәғлүмәт эшкәртеү үҙәгендә ҡуйылған камералар ярҙамында махсус портал аша имтиханды күҙәтеү ойошторолған. Быйыл республикала 21 мең самаһы ун беренсе класс уҡыусыһы Берҙәм Дәңләт Имтиханы тапшыра.\nЯңы быуын аккумуляторҙары\nӨфө ҡалаһындағы химия институты ғалимдары яңы быуын аккумуляторҙары уйлап сығарған. Ғалимдар фаразлауынса, бындай ҡоролма 2020-2025-се йылдарҙа ҡулланыу табасаҡ. Яңы аккумуляторҙарҙы Өфө химия институты профессоры Владимир Колосницин уйлап таба. Аккумуляторҙар тәү ҡарауға ябай ғына система...\nКисә Мәскәүҙең көнъяғында һауала формальдегидтың айырыуса күп булыуы теркәлгән. Белгестәр уның норманан 2 тапҡырға күбрәк булыуын асыҡлаған. Росгидромет хәбәр итеүенсә, башҡаланың башҡа төбәктәрендә һауала формальдегид нормаһы артмаған. Хәҙер Ҡырғыҙстан Евразия иҡтисади берлегенең тулы хоҡуҡлы...\nИғтибар – трамвай!\nКиләсәктә Өфөлә тиҙ йөрөшлө трамвай селтәре төҙөләсәк. Шуға күрә лә белгестәр ҡала халҡын һәм ҡунаҡтарҙы хәҙерҙән үк иғтибарлы булырға саҡыра. Юрий Субоч – Өфөләге иң шаян трамвай водителе. ул 40 йылдан ашыу ҡала пассажирҙарын йөрөтә. Йор һүҙҙәре менән уларҙың күңелен күтәрә, төрлө...\n“Өфө” аэропортына - дүрт “йондоҙ”\nХалыҡ-ара “Өфө” аэропорты пассажирҙарҙы хеҙмәтләндреү сифаты өсөн дүрт “йондоҙ” алды. Тармаҡтың абруйлы “Авиапорт” агентлығы эксперттары тикшереү үткәреп ошондай ҡарарға килгән. “Дүрт йондоҙ - ул юғары баһа һәм ғорурланырға урын бар”,- ти аэропорттың генераль директоры Александр Андреев. Әйтергә...\nИғтибар үҙәгендә яғыулыҡ-энергетика тармағы\nРеспублика башлығы Институт хеҙмәткәрҙәре менән осрашыу барышында нефть химияһы өлкәһендәге яңылыҡтар һәм асыштар тураһында әңгәмәләште. Төбәктә был йүнәлештәрҙе үҫтереү мөмкинлектәрен тикшерҙе. Нефть эшкәртеүҙә ресрублика ойошмаларының сит илдән килтерелгән материалдар,...\nКем ғәйепле йәки бәләкәй бала михнәттәре\nҠырмыҫҡалы районында еңел холоҡло ҡатындың ике йәшлек балаһына битарафлығы аяныслы хәлгә алып килде. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса һәм был әҙәм аҡтығының яҡындары әйтеүенсә, сабыйҙы араҡыға алмаштырыуҙары ихтимал. Хәҙер был эш хоҡуҡ һаҡлау органдарының етди күҙәтеүенә алынды. Ҡырмыҫҡалы...\nӨр яңы автомобилдәр хужаларын тапты\nРәсәй Социаль страховкалау фондының Башҡортостан буйынса төбәк бүлексәһенең идарасыһы Марат Латипов мөмкинлектәре сикләнгән, атап әйткәндә аяҡ йәрәхәттәре алған 9 кешегә махсус автомобилдәр тапшырҙы. Вил Камалетдиновҡа еңел автомобиль асҡыстарын тыуған көнө уңайынан түгел, ә уның тормошон еңеләйтеү...\nУн өсөнсө августҡа ҡарай төндә Башҡортостан халҡы йыһан мөғжизәһен күҙәтә ала\nБөгөн йылдағы иң көслө метеорит ямғыры көтөлә. Персеида тип аталған ағым Свифт-Таттл кометаһы ҡойроғона яҡынлаша. Һөҙөмтәлә төнгө күктә сәғәтенә йөҙәрләгән йондоҙ атылыуын күрергә мөмкин.\nГрецияның Кос утрауында Төркиәнән диңгеҙ аша килгән мигранттар менән полиция араһында бәрелештәр башланды. Нелегалдарҙың күбеһе Сүриә һәм Афғанстандан. Юлдарҙы ҡаплап улар үҙҙәрен ҡасаҡтар тип теркәүҙе талап итә. Туристар иғтибарына. Берләшкән ғәрәп әмирлектәрендә ғәҙәттән тыш хәл. Һауа...\nНаталия Беспалованы һуңғы юлға оҙаттылар\nИглиндә Төрикиәләге ял ваҡытында һәләк булған сәйәхәтсе Наталия Беспалованы һуңғы юлға оҙаттылар. Мәрхүмәнең ғүмере Денизли – Анталья юлындағы аварияла өҙөлгәйне. Памуккаленан ҡайтып килгән туристарҙың автобусы юлда фажиғәғә тарыны. Натальяның мәйетен 11-се август көндө аэропорттан туғандары барып...


Өфө "Урал"ы үҙ өйөндә Калининградтан "Динамо-Янтарь"ға ҡаршы матчта мөһим еңеү яуланы. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, еңеү бишенсе өҫтәмә партияла ғына тартып алынды.\nӨфө клубы ҡәҙимгесә уйнаны. Алексей Казаков шулай уҡ тупты яҡшы бирә һәм етеҙ һөжүм итә, Леонид Кузнецов элеккесә блоктарҙы яҡшы ҡуя, Лоик Де Кергре үҙенә хас булғанса оҫта пас бирә.\nМаксим Терешин менән Владимир Мельник тотороҡло уйнамай - йә береһе яҡшыраҡ уйнай, йә икенсеһе. Был юлы Мельник үҙен тупты биреүҙә яҡшы күрһәтте, ә бына Терешин һөжүмдә бер нисә хата ебәргәс, уны Евгений Матковскийға алыштырҙылар, ул дүрт мәрәй йыйырға өлгөрҙө.\nБеренсе сетта хужалар өҫтөнлөк яуланы, 25:21. Икенсе партияла ҡунаҡтар тап киреһенә өлгәште, 25:21.\nМөһим сетта отолғас, "уралдар" ҡыҙып китте. 25-се һөҙөмтәле туп артынан өсөнсө ҡыуышыуҙа өфөләр ҙур өҫтөнлөк менән еңеүгә өлгәште - ҡаршы яҡ команда 14 мәрәй генә йыя алды.\nКүп тамашасылар был байрам артабан да шулай дауам итер тип көткәйне лә, әммә дүртенсе сетта хужалар тағы ла отолдо. Биш мәрәйгә айырманы "уралдар" уйын аҙағында ғына тигеҙләй алды. Хәл иткес мәлдә уларға тағы ла йылдамыраҡ уйнарға кәрәк ине лә, ләкин килеп сыҡманы, "янтарҙар" иҫәпте үҙҙәренең файҙаһына 25:23-кә тамамлауға өлгәште, һәм, әлбиттә, тай-брейк.\nБишенсе ҡыҫҡартылған партияны "динамолар" ышаныслы башланы һәм иҫәпте 8:5 итте. Ҙур тырышлыҡ һалып, "Урал" иҫәпте тигеҙләне, 12:12.\nКем кемде? Уйын аҙағында оҙон буйлы Леонид Кузнецов ярышташына айырым блок ҡуйҙы, ә Владимир Мельник үҙ командаһына икенсе мәрәй килтерҙе - 18:16 һәм партиялар буйынса 3:2.\nМатчтан һуң ике команда вәкилдәре лә ҡәнәғәт ҡалды. "Динамо-Янтарь" (Калининград) командаһы уйынсыһы Константин Сиденко:\n- Беҙ Өфөлә бер мәрәй алыуыбыҙ менән бик ҡәнәғәтбеҙ. Беҙҙең хәлдә һәр мәрәй алтынға тиң. Беҙҙә хатта бер-ике матчбол да булды, ләкин һеҙҙең команда уңышлыраҡ уйнаны.\n"Урал" (Өфө) волейбол командаһының баш тренеры Юрий Маричев:\n- "Динамо-Янтарь" бик етеҙ уйнай, беҙгә уларға эйәреүе ҡатмарлыраҡ булды. Был яҡтан беҙ, бер мәрәй юғалтһаҡ та, ике мәрәй оттоҡ. Икенсе яҡтан, үҙ өйөбөҙҙә уйнаныҡ. Ә өйҙә һәр ваҡыт еңергә теләйһең бит - 3:0 йәки 3:1-гә. Күреп тораһығыҙ, беҙҙең команда һәр ваҡыт аҙағына тиклем көрәшә, бына бөгөн дә бишенсе партияла ҡаушап ҡалмауыбыҙ арҡаһында еңеүгә өлгәштек...\nБыл еңеүҙән һуң "Урал" турнир таблицаһында алтынсы юлда ҡалды. Тәүге алты команда иҫәбенә инеү - Башҡортостан командаһының беренсе бурысы. Чемпионатта йомғаҡлау урындары плей-оффһыҙ уйнатыласаҡ - беренсе һәм икенсе коллектив "алтын" һәм "көмөш"тө бүлешәсәк, өсөнсө һәм дүртенсе - "бронза"ны, ә бишенсе һәм алтынсы Европа волейбол конфедерацияһы кубогына һуңғы путевка өсөн көрәшәсәк.


Башҡортостанда иҫке йортто һүткәндә боронғо хазина табылған // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n7 апрель, Шишәмбе\n14:05 На 06.04.20 в Башкирии выявлено 10 человек с коронавирусом. Проведено 9600 тестов. Под подозрением 106 человек. 4 пациента выписаны\t13:29 Все телефоны горячих линий по коронавирусу в Башкирии - здесь\n13:02, 6 декабря 2019 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2019 йыл, 6 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nБашҡортостандың Әбйәлил районында иҫке өйҙө һүткәндә башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының боронғо биҙәүесе табылған.\n«Башинформ» агентлығына Яңауыл ауылынан Мәҙинә Яҡупова һөйләүенсә, туғандары һаҡалды Асҡар ауылында элек өләсәләре Мәфтуха (ире буйынса Сөләймәнова) йәшәгән ташландыҡ йортта тапҡан.\n«Өләсәйебеҙ 1906 йәки 1910 йылда тыуған. Ул беҙгә йыш ҡына бәләкәй сағында апаһы менән бергә кулактарҙы ситкә һөргән осорҙа өйҙөң мөйөшөнә ҡиммәтле биҙәүес йәшереп ҡалдырыуҙары тураһында һөйләй торғайны», — ти ханым.\nШуны билдәләп үтергә кәрәк: элек башҡорт ҡыҙҙары селтәрҙе ғаиләлә булған ҡиммәтле әйберҙәр – көмөш тәңкәләр, сулпылар, мәрйендәр, сәйләндәр, ҡабырсаҡтар менән семәрләп теккән. Селтәр төрлө райондарҙа төрлөсә – һаҡал, селтәр, яға, муйынса тип йөрөтөлгән. Уға ҡарап, башҡорттарҙың йәшәгән төбәге, социаль хәле билдәләнгән. Ҡайһы бер биҙәүестәр бер ат йәки һыйыр хаҡына торошло булған.\nАуыр йылдарҙа ҡиммәтле ғаилә ҡомартҡыһын һаҡлап ҡалыу өсөн ҡыҙҙар әсәләре теккән селтәрҙе сепрәккә төрөп, өйҙөң бүрәнәһе араһына ҡыҫтырып ҡуйған. Шунан һуң ғаилә икенсе ауылға күсеп киткән, уларҙың йортонда башҡа кешеләр йәшәгән, һуңынан өйҙә янғын сыҡҡан, ә һуңғы йылдарҙа бөтөнләй ташландыҡҡа әүерелгән. Ошо йылдар буйына улар йәшерелгән биҙәүес тураһында онотмаған, ләкин береһе лә әсәләренең селтәрен эҙләп ҡарарға ҡыймаған. Мөмкинлек килеп сыҡмаған. Өләсәләре Мәфтуха 1986 йылда 83 йәшендә донъя ҡуйған.\nБына күп йылдар үткәс, ҡомартҡы табылған, шуныһы ғәжәп: ул бөтөн көйө һаҡланған. Шулай ҙа селтәрҙең нигеҙе серегән, муйынсаҡтары, мәрйендәре һәм тәңкәләре ҡойолоп тора, ләкин ошондай ҡиммәтле мираҫтың табылыуы бик мөһим, ти Мәҙинә. Һаҡал XIX быуат аҙағындараҡ тегелгән тип фаразлана, әммә унда боронғораҡ – 1794 йылғы тәңкәләр ҙә бар.\n«Ошо боронғо һаҡалды беренсе тапҡыр ҡулыма алғас, хәйер, уны тотоп та булмай, бөтә нәмәһе ҡойолоп тора ине, был минең өсөн мөжизә кеүек булды. Мин ниндәйҙер энергетика тойҙом. Боронғо әйберҙәр иҫ киткес матур бит ул. Күп ғаиләләрҙә боронғо селтәрҙәр, сулпылар һәм биҙәүестәр һаҡлана, уларҙы юғалтмаҫҡа, мәҙәниәтебеҙ өсөн һаҡларға кәрәк, сөнки улар – ата-бабаларыбыҙ аманаты».\nХәҙер биҙәүес Мәҙинәнең өлкән апаһында. Ханымдар биҙәүесте реставрацияларға һәм вариҫтарына иҫтәлек итеп ҡалдырырға теләй.


Баланың донъяға тыуыуына бәйле башҡорт йолалары\nБала тыуыу башҡорт ғаиләһе өсөн һәр ваҡыт ҡыуаныслы, мөһим ваҡиға булған. Әсә кешегә ҙур хөрмәт һәм абруй менән ҡарағандар.\nӘ балаһыҙ ҡатындың, йылдар үтеү менән, туғандары һәм күршеләре алдында баһаһы бер ни тиклем төшкән. Өҫтәүенә, түлһеҙ ҡатындың ире икенсегә өйләнә алған.\nШуға күрә түлһеҙлек башҡорт ҡатын-ҡыҙы өсөн оло бәхетһеҙлек һаналған, һәм был бәләнән ҡотолоу өсөн улар төрлө юлдар эҙләгән. Ғөмүмән, ҡыҙ баланың намыҫын, һаулығын һаҡлау башҡорттар өсөн иң юғары талаптарҙың береһе һаналған.\nГөманлы (ауырлы) булыуҙы хәбәр итеү ҙур шатлыҡ менән ҡабул ителгән. Ғәҙәт буйынса, килендең гөманлы булыуы хаҡында ололарға кейәү егеттең һеңлеләре еткергән.\nБашҡорт ҡатындары, ҡорһаҡтары беленгәнгә тиклем, гөманлы булыуҙарын йәшерергә тырышҡан, беренсенән, тәрбиә әҙәбе, икенсенән, күҙ тейеүҙән һаҡлағандар. Буласаҡ әсәнең ҡорһағына ни тиклем әҙерәк ҡарайҙар, баланың сәләмәтлеге шул тиклем һаҡлаулы була, тип иҫәпләгәндәр. Шул сәбәпле, күп кенә ҡатындар бесән мәлендә – яланда, бүтән эш өҫтөндә, йәғни тейешле шарттар булмаған ерҙә бала тапҡан.\nГөманлы ҡатын-ҡыҙ, ғәҙәттә, ниндәйҙер айырым иғтибар талап итмәгән, башҡалар менән бер рәттән эшләгән, берҙәй тигеҙ донъя көткән. Хужалыҡта ҡатын-ҡыҙ хеҙмәте ҙур роль уйнаған, бөтә өй мәшәҡәте улар иңендә ятҡан.\nХIХ быуатта уҡ этнограф һәм тарихсы Павел Небольсин яҙып ҡалдырған:\n«Тирмәнән сығыу менән башҡорт ҡатындары бейә һәм һыйыр һауырға тотона, ҡымыҙ бешә, алдағы һаҡлыҡҡа май һәм ҡорот әҙерләй, яҙ көндәре етештереп ҡуйған киндерҙән кейем тегә, бөтә ғаиләгә етерлек ойоҡбаштар һәм бейәләйҙәр бәйләй, итектәр тегә, ғөмүмән, хужалыҡтағы бик күп эштәрҙе башҡара. Бесән ваҡытында ялан-ҡырҙарҙа эшләй, ә унан һуң йәнә өй мәшәҡәттәренә сума».\nШулай булыуға ҡарамаҫтан, бала көткән ҡатындарға ҡайһы бер өҫтөнлөктәр һәм тыйыуҙар ҙа ҡаралған.\nМәҫәлән, ауырлы ҡатын нимә ашарға теләй, шуны тәҡдим итергә тырышҡандар. Әгәр ул теләгән ризығын ашай алмаһа, бала зәғиф тыуыуы ихтимал, тип иҫәпләгәндәр.\nГөманлы ҡатынға ауыр физик эш йөкмәтмәгәндәр, борсолоуҙан, хафаланыуҙан һаҡлағандар. Кеше ерләгәндә, һуғым һуйғанда, ағас ҡырҡҡанда ҡатнашыуҙан тыйғандар, сәскә өҙөргә рөхсәт итмәгәндәр. Шулай уҡ, гөманлы ҡатындарға һалҡын йәки эҫе ташҡа ултырырға ярамаған, бала табыу ауыр була, тигәндәр. Ирҙе рәнйетеү йәки уға үпкәләү – сибек, мөсһөҙ бала табыуға сәбәп була, тип ышанғандар.\nБынан тыш, башҡорттарҙа ауырлы ҡатын ғәрип йәки килбәтһеҙ кешеләргә оҙаҡ ҡарарға тейеш түгел, балаһы шуға оҡшаясаҡ, тигән ырым йәшәгән. Йәнлектәрҙе, хайуандарҙы рәнйетеү, эткә йәки бесәйгә тибеү баланың «ҡуян морон» булып тыуыуына йәиһә һуң тәпәй баҫыуына килтерә, тиелгән.\nҺәр төбәктең үҙенә хас ырым-ышаныуҙары булған. Миҫал өсөн, Башҡортостандың Баймаҡ районында гөманлы ҡатынға тирмән тартыу (әйләндереү) тыйылған – баланың эсәге муйынына урала, тигәндәр. Ишембай районында тәпәнгә ултырыу рөхсәт ителмәгән – бала тыуыр юл ҡаплана, тип һаналған. Ейәнсура районында буласаҡ әсәләр түлһеҙ ҡатындарға күренмәҫкә тырышҡан.\n«Өлкәндәр был ырымдарҙың нигеҙен дини тәғлимәттәр менән аңлатһа ла, асылда ул буласаҡ әсәләрҙе төрлө хәүеф-хәтәрҙән, физик һәм психологик ауырлыҡтарҙан, борсолоу-хафаланыуҙарҙан һаҡлау маҡсатында алып барылған. Сөнки баланың алдан тыуыуы йә үле булыуы ошо сәбәптәргә бәйле һаналған», – тип яҙыла Н. Бикбулатова менән Ф. Фатихованың «ХIХ – ХХ быуаттарҙа башҡорттарҙың тормош-көнкүреше» китабында.


Һүҙ – йыл хужаларына » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Йәмғиәт » Һүҙ – йыл хужаларына\nҺүҙ – йыл хужаларына 28.12.2013 // Йәмғиәт\nРоза РӘСЕМБӘТОВА, Хәйбулла районы хакимиәтенең аналитика һәм мәғлүмәт бүлеге баш белгесе:\n“Ат тоғролоғо теләйем”\n– Йылҡы йылының Уҡсы йондоҙлоғонда тыуғанмын. Таныштарым, шаяртып, “настоящий Кентавр” тип тә йөрөтә. Башҡорт аты кеүек сабыр, талымһыҙ булмаһам да, ҡайһы саҡ үҙемде йөк аты тип хис итәм. Ә бына йыл хужаһын әүҙем тип атауҙары менән тулыһынса ризамын. Миңә ошо сифаттар хас: һәр ерҙә әйҙәүсе, ойоштороусы булараҡ күп йөрөргә, бер юлы бер нисә эште алып барырға тура килә. Бала саҡта йылҡы малын яратып, уға хатта ултырып ҡарағаным булды. Әле “тимер ат”ты йүгәнләйем, ни тиһәң дә, заманы шулайыраҡ бит.\nҮҙем һәр саҡ дөрөҫлөк, ғәҙеллек яҡлы, алдаҡсыларҙы яратмайым, тура һүҙле, тоғро, һүҙендә тора белгән кешеләрҙе хөрмәт итәм. Уҡсы булараҡ, алдыма ҡуйған маҡсатымды ныҡышмалы рәүештә, эҙмә-эҙлекле тормошҡа ашырырға ынтылам, йәшәү мәғәнәһен дә шунда күрәм.\nЙылан йылы ыңғай ваҡиғаларға бай булды. Ирем Рәфис менән йорт тирәһендәге төҙөлөштө матур итеп атҡарып сыҡтыҡ. Эшемә килгәндә, район кимәлендә ҙур әһәмиәткә эйә булған күп кенә проекттарҙы ойоштороуҙа туранан-тура ҡатнаштым. Өс ҡыҙым – өс йондоҙом һәр береһе үҙенсә балҡып, беҙҙе ҡыуандырып тора. Оло ҡыҙыбыҙ Диләгә Рәсәй Президенты шыршыһына барыу бәхете йылмайҙы.\nҮҙемдең йылым да тормошомда хәтерҙә ҡалырлыҡ матур ваҡиғаларға бай булыр, тип өмөтләнәм. Байрам табынында ғаиләмде тултырылған ҡаҙ һәм буҙа менән һыйлаясаҡмын. Яңы йылда кешеләргә йән, тән сәләмәтлеге, рухи үҫеш, камиллыҡ, иң мөһиме – ат тоғролоғо теләйем.


Тышҡа сығайыҡ, сана шыуайыҡ...\n9 Ғинуар 2019, 11:32\nҠыштың иң күңелле мәле—ул рәхәтләнеп һырғалаҡтан шыуыу. Ҡаланың Үҙәк майҙанында һырғалаҡ-тауҙарҙың ниндәйе генә юҡ: тәпәше, бейеге, боҙҙан яһалғаны, пластик йәки ағастан эшләнгәне.Олоһо, кесеһе иртәнән алып эңер төшкәнсе төҫлө уттар менән балҡыған ҙур шыршы янында, боҙ һындар менән биҙәлгән майҙансыҡта күңел аса. Бында беҙ Санкт-Петербургтан килгән Вера Нуриәхмәтова һәм уның балалары Влад менән Эвелинаны осраттыҡ.\nҠыштың иң күңелле мәле—ул рәхәтләнеп һырғалаҡтан шыуыу. Ҡаланың Үҙәк майҙанында һырғалаҡ-тауҙарҙың ниндәйе генә юҡ: тәпәше, бейеге, боҙҙан яһалғаны, пластик йәки ағастан эшләнгәне.\nОлоһо, кесеһе иртәнән алып эңер төшкәнсе төҫлө уттар менән балҡыған ҙур шыршы янында, боҙ һындар менән биҙәлгән майҙансыҡта күңел аса. Бында беҙ Санкт-Петербургтан килгән Вера Нуриәхмәтова һәм уның балалары Влад менән Эвелинаны осраттыҡ.\n—Сибай оҡшаймы? Нисек ял итәһегеҙ?—тигән һорауыма улар кемуҙарҙан: «Беҙ ҡартатай һәм өләсәйебеҙгә ял итергә килдек. Сибайҙа беҙҙең туғандарыбыҙ күп, уларҙың балалары менән бергәләп уйнайбыҙ. Беҙгә бында бик оҡшай»,—тип яуапланылар.\n—Мин үҙем Санкт-Петербург ҡыҙы. Туғыҙ йыл элек беҙҙең ҡалаға эшкә килгән Сибай егете Артур менән танышып, ғаилә ҡорҙоҡ. Ирем Санкт-Петербург ҡалаһының «Водоканал» ойошмаһында баш инженер булып эшләй, ә мин—парикмахер. Балаларҙың икәүһе лә балалар баҡсаһына йөрөй. Влад каратэ менән шөғөлләнһә, Эвелина һүрәт төшөрөргә ярата. Гел генә иремдең тыуған яғына ҡайтырға ашҡынып торабыҙ. Тәбиғәткә сығып ял итеүҙән ҙур кинәнес алабыҙ. Иптәшем Артур—балыҡсы, ул бөгөн дә туғандары менән йылға буйына китте,—ти Вера.\nХөрмәтле дуҫтар, һеҙҙе лә саф һауала ял итергә саҡырабыҙ. Ялығыҙҙы файҙалы үткәрегеҙ, мөғжизәле ҡышҡы майҙансыҡҡа ашығығыҙ!


Хентай Гей Уйын – Уйын Бушлай Онлайн Хентай\nӘҙәпһеҙ Уйын Өсөн Бында Бөтә Отаки Гей Хентай\nБер мин ышанам. Бөтә анин-берләшмәне башҡа яои аҡыл хәрәкәт итә. Һәм шул булыр һеҙҙең өсөн, түгел хентай кем сәнғәткә бағышланған, яой-гей был-хыял донъяһы анин. Әгәр һезгә ошай анин-малай, был коллекция гей-уйын, ысынлап та, йәғни кәрәк һезгә. Беҙ бөтә төр анин хардкорный У-уйын беҙҙең сайтта. Аниме һәм манга өлкәндәр өсөн популяр булған бөтә һы, шулай уҡ бөтә сәхнә жанрҙары төп уйын уйын өлкәндәр өсөн беҙҙең сайттан ҡарарға мөмкин. Беҙ тәҡдим хентай үҙенсәлекле булараҡ-уйын, һәм аниме-порно-яратҡан сериалым персонаждың билдәле пародия менән һеҙ бөтә ҡатнашты., Шул уҡ ваҡытта беҙҙең уйын шәлкеме булып, бер ваҡытта алда тамашасылар өсөн түгел ул көнбайыш сығара. Беҙ уларҙы үҙемдең сайтҡа күсереп алам һәм улар беҙгә туранан-тура хәрәкәт ойошторорға өсөн япон премьер.\nСайттар тураһында һөйләп, тәжрибә менән өлкәндәр өсөн платформа беҙгә һеҙҙең яҡшы геймер. Беренсенән, барлыҡ, һеҙҙең бында табып, бушлай килә. Бөтә түләүҙәр талап итмәү һәр айырым бер функция һәм уйын сайттары. Һәм һеҙ хатта беҙгә церебраль платформа булһа кәрәк, кереткәнсе һеҙ уйнай алмай. Бушлай тәҡдим беҙ барыһы да, сөнки беләм, бындай мәңге отаки ҡушылып, һеҙ, улар бында килгән, үҙе төҙәтеү өсөн гей-аним. Һәм һеҙгә ҡарағанда күберәк уйнай, беҙҙең өсөн шул тиклем яҡшыраҡ., Мин һеҙ барыһы тураһында һөйләй икән, ни өсөн беҙҙең түләүһеҙ сайттары булып тора, һәм барыһы да һезгә белергә кәрәк тураһында беҙҙең коллекцияһын, түбәнерәк параграф килтереп булмай.\nХәҙер Иң Ҡыҙыу Уйын, Интернетта Туранан-Тура Анин Гей\nЯлған тыйнаҡлы булыр, беҙ бик ғорурланабыҙ ҙа, беҙ хентай менән эшләп гейне-уйын. Шул уҡ темаға һәм башҡа сайттар булыуы ла, уларҙың береһе лә бындай уйындар булғаны юҡ, тип беҙгә. Бөтәһенән элек, уйын өсөн был сайттың һайлау ҡасан беҙ, беҙ генә ҡарап HTML5-уйын. Был уйынын сексуаль яңы быуын күпкә яҡшы, нимә генә тәҡдим менән үҙҙәренең коллекцияларын башҡа сайтында флеш-уйыны порно. Был уйын графигы күпкә яҡшыраҡ булыр, движок продвинутый өсөн тауыш һәм хәрәкәт күпкә артыҡ, күберәк реалистик тәжрибәләрен тәҡдим итеү, әгәр килеп сыҡһа, хатта донъя аниме персонажы., Һәм был шулай оҙаҡ булараҡ, был шулай булғас, үҙең нисек бараһың тип тергеҙергә мөмкин һеҙҙең компьютер, мобиль ҡулайламаларға ла, булыу-булмауға ҡарамаҫтан, ниндәй бренд йәки һеҙгә операцион системаһын ҡулланыуҙан. Бөтә уйын браузер туранан-тура һеҙҙең үрсей, сөнки һеҙҙең яҡта булыуын һәм кәрәклеген лә.\nҺәм беҙ ҙур коллекция бар. Беҙ бөтә уйынды тәҡдим категория анин-порно. Тыйылған уйын сексуаль беҙҙә бар, һеҙҙең алалар наслаждаться уларҙың тарихы тураһында күп кенә ағай-гей, шулай уҡ атай һәм ул хыял. Беҙ килгәндә гей-Лоли уйын, улар күпкә йәш егет һәр саҡ бер башҡа. Һәм беҙҙең иң популяр сайты категория-уйындар пародийный был, сөнки уларҙың бөтә хыялдарын һеҙгә ашырыу тураһында анин билдәле-малайҙың серияһы шулай булғас, нисек дракон, Naturo, хатта one man avatar һәм punch була. Әгәр сездә бар, анин-дәрт, бәлки, һеҙ беҙҙең сайтта уның трахнуть., Хатта ҡыҙҙар яратып уйнаған гей-аним-уйын бында. Һәм бар күпкә күберәк булһын өсөн, беләһегеҙме, әгәр һеҙ генә ҡарарға башланы.\nҺуңғы уйындар платформаһында Аниме\nУйын өлкәндәр өсөн платформа дизайн сайттың етәксе булараҡ, илһамландырып, һәм аниме потолков-платформа. Тәү сиратта, һеҙҙең өсөн кулак таба еңел уйын, сөнки барлыҡ инструменттар өсөн кәрәк булған беҙгә ҡарап. Языгыз, һеҙҙең исем генә анин-һы ҡалаһы йәки юлды эҙләп һеҙ яратҡан мауыға, һәм һеҙ получает нәтижәләр. Нисек һеҙ генә уйынын таба, рәт-рәт уйнатып төймәгә басыгыз, уның һәм загружаться. 10 секунд ала ла был, бер ҙә булмай, һәм белмәй, улар алдында уйын үткәрергә кәрәк. Әгәр һезгә ошай һеҙ чувствуй үҙен ябай йәки уйын бодливая, аңлатмалар бүлегенә генә шашып, gnu лицензияһы һәм унда әүҙем ҡатнашты беҙҙең бөтә фантазияһын тикшерелде., Былар барыһы ла һеҙгә бушлай киләсәк, йәки һеҙ беркасан әллә ҡасан да бирмәнек, һәм церебраль кәрәк, ниндәй ҙә булһа шәхси мәғлүмәт.


Ғәбитов Риф - Культурный мир Башкортостана\nРиф Фәтих улы Ғәбитов 1951 йылдың 5 декабрендә Белорет районының Аҙналы ауылында тыуған. Атаһы клубта эшләгән, ҡурай, скрипкала уйнаған, йырлаған, бейегән.\nРиф Ғәбитов 1967—1970 йылдарҙа Өфөнөң 1-се һанлы мәктәп-интернатында уҡыған. Артабан Башҡорт дәүләт университетының филология факультетына уҡырға инә. Бында халыҡ бейеүҙәре студент ансамблендә бейей.\nУҡыу йортон тамамлағас, мәктәптә башҡорт теле һәм әҙәбиәте, урыҫ теле һәм әҙәбиәтен уҡыта.\nБейеү менән ҡыҙыҡһыныу уны Ф. Ғәсҡәров халыҡ бейеүҙәре ансамбленә алып килә, унда 1974—1992 йылдарҙа артист булып эшләй.\n1992—1996 йылдарҙа Риф Ғәбитов — балет артисы һәм ансамбль ҡурайсыһы.\n1995 йылда Риф Ғәбитовҡа «Еҙ үксә», «Көтөүсе йыры», «Башҡортса краковяк» бейеүҙәрен ҡуйғаны һәм юғары башҡарыу оҫталығы өсөн Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы тапшырыла.


Һәр бала актер була ала\n5 Февраль 2019, 16:01\nБалаларҙа сәнғәткә һөйөү тәрбиәләү\nТеатр йылына бәйле “Ҡояшҡай” балалар баҡсаһында педагогтар һәм ата-әсәләр бергәләп “Беҙҙең театр” проектын башланы.Уның авторы – юғары категориялы музыка етәксеһе Альбина Закирова.\nОшо көндәрҙә беҙ был сараны үҙебеҙ барып күрҙек һәм һеҙҙе лә иҫ китмәле балалар театрына саҡырабыҙ. Балалар баҡсаһында сихри атмосфера ине. Театрға ингән ерҙә клоун кейемендәге контролер тора. Ул һәр береһен ихтирам менән сәләмләне һәм тамашасыларҙы билет буйынса залға саҡырҙы. Көй яңғыраған ваҡытта ата-әсәләр менән балалар залға үтеп инде һәм билеттағы номерҙар буйынса үҙ урындарын биләне.\nАктерҙер– балалар. Улар шиғыр һөйләү өсөн театр костюмдарында тамашасылар алдына сығып баҫты. Артабан классик музыка аҫтында балалар өсөн музыка ҡоралдары ярҙамында Корней Чуковскийҙың “Муха-Цокотуха” әкиәтен сәхнәләштерҙеләр. Сабыйҙарының Чуковскийҙың әҫәрҙәрен тулыһынса ҡабатлауҙары ата-әсәләр өсөн көтөлмәгән хәл булды.\nБына ата-әсәләргә сират етте. Улар балалары урынына сыҡты. Хәҙер актерҙар – ата-әсәләр. Улар “Мөғжизә” музыкаль әкиәте буйынса йәш тамашасылар өсөн ҡурсаҡ театры ойошторҙо. Балаларҙың шат йылмайыуҙары һәм ихлас алҡышлауҙары уларға тамашаның бик оҡшауын күрһәтте.\n– Был проекттың мөһимлеге шунда: ата-әсәләр театр эшмәкәрлеге мөмкинлегенә, уның балаларҙың үҫешендәге роленә етерлек иғтибар бүлмәй. Проекттың маҡсаты – ата-әсәләрҙең балаларын театр эшмәкәрлеге ярҙамында тәрбиәләүҙә компетентлыҡтарын арттырыу, ата-әсәләрҙең ижади һәләттәрен үҫтереү, уларҙы театр сәнғәтенә ылыҡтырыу, өй шарттарында театр ойошторорға ярҙам итеү һәм шуның менән улар-ҙың балалары менән тығыҙ бәйләнештә булыуҙарына килтереү. Төп әһәмиәте – һәр ҡатнашыусының актер ҙа, бер юлы тамашасы ла булыуында, – ти проект авторы.\nБеҙ проектҡа бәйле ата-әсәләр-ҙең фекерҙәрен һораштыҡ.\nРезеда Дәүләтова: “Был бергәләп үткәргән иҫ китмәле кисә булды. Мин беҙҙең үҙебеҙгә лә театрҙа ҡатнашып, балаларыбыҙҙы һөйөндөрә алыуыбыҙға ла шатмын”.\nИрина Ғилманова: “Һәр сығыш-ҡа күңелдәрен һалған һәм һәр баланы таныш булмаған яҡтан асҡан, беҙгә сағыу тойғолар бүләк иткән проект авторына һәм тәрбиәселәргә рәхмәт”.\nБеҙгә балаларҙың тәьҫораттарын да белеү мөһим ине.\nБулат Бижанов: “Мин әкиәттә үрмәксе инем һәм себенде ашарға тейеш инем, әммә серәкәй миңә улай итергә бирмәне. Ул иң ҡыйыуылыр. Барыһына ла уның кеүек булырға кәрәк”.\nМария Топычканова: “Миңә был әкиәттә ҡатнашыу бик оҡшаны. Мин металлофонда уйнаным. Ул музыка уйнай торған нәмә, исемен бик оҙаҡ иҫемдә ҡалдырҙым”.\nАлина Нуретдинова: “Мин муха-цокотуханы уйнаным. Мине ҡыйыу серәкәй ҡотҡарҙы. Әммә нығыраҡ “Мөғжизә” әкиәте оҡшаны. Унда ҡар бабай умырзаяны ҡотҡарҙы. Бына улар ысын дуҫтар, шулаймы?!”\nЭйе, был – ысын дуҫлыҡ. Ә дуҫлыҡ ул – ысын мөғжизә! Сәнғәткә ҡағылырға мөмкинлек биргән өсөн рәхмәт.


Апайым » «Йәшлек» гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Апайым\nМахсус биттәр Апайым\nАтайымдың эштән ҡайтҡан сағын тәҙрәнән ҡарап ултырабыҙ ҙа, күренһә, икәүләп йән-фарман ҡаршыһына йүгерәбеҙ. Ул икебеҙҙе ике ҡулына күтәреп ала ла көнө буйы йыйылған хәбәребеҙҙе йылмайып тыңлай-тыңлай өйгә табан атлай. Урамға килеп ингәс, төшөгөҙ, атайығыҙ былай ҙа арыған, тип асыуланып ҡаршылаған була инәйебеҙ. Үҙе лә йылмая. Эй, күңелле саҡтар!\nСәриә апайым ошоларҙы һөйләгәндә мин дә хәтирәләр һандығында аҡтарынам, әммә нисек кенә тырышмайым, атай ҡосағына һыйынған рәхәт мәлдәрҙе иҫләмәйем. Йәл, бәләкәй булғанмын шул. Апайыма көнләшеп ҡуям, өс йәшкә өлкәнерәк булғас, ана ниндәй ҡәҙерле иҫтәлектәрҙе һаҡлай уның күңеле.\nҒафури районының етмешләп йорттан торған Һабай ауылында үтте беҙҙең матур бала саҡ. Атайыбыҙ Мөхәммәт Әминев “Мағаш” колхозының алмаштырғыһыҙ агрономы, баҫҡан ерендә ут сығарыр егәрле кеше булараҡ хөрмәт ҡаҙанғайны, ғүмере генә ҡыҫҡа булды. Инәйебеҙ Әсмә Сәйфетдин ҡыҙы иһә, балаларым, тип кенә йәшәне, тормошон беҙҙе кеше итеүгә арнаны.\nАуылда башланғыс мәктәпте тамамлағас, бер-бер артлы өс саҡрымдағы Юлыҡ мәктәбенә юлландыҡ. Дүртенсе синыфтан һуң иһә Өфөләге 1-се мәктәп-интернатҡа (хәҙер Рәми Ғарипов исемендәге гимназия) уҡырға киттек. Был мәшһүр уҡыу йортона килеп, бер аҙна ғына үткәйне, һигеҙенселә уҡыған апайым бер айға Ҡара диңгеҙ буйына, “Артек”ка китеп барҙы. Тотош кластары менән тиерлек Башҡортостандың спорт данын һаҡларға киттеләр. Был ай минең өсөн шул тиклем оҙаҡҡа һуҙылды. Мәктәп-интернатта талаптар ҙа, тәртип тә ҡаты ине шул. Иртәнге сәғәт етелә уятып, зарядка яһарға, йүгерергә урамға ҡыуалар. Көнө буйы уҡыталар, кисен өс сәғәт дәрес әҙерләп өлгөрөп булмай, уҫал уҡытыусылар тетмәңде тетә генә. “Икеле” тоҡсайҙарын” әленән-әле ҡыуып ҡайтарып торалар. Егерме малай йәшәгән казарма кеүек ҙур бүлмәбеҙҙе лә үҙебеҙ, 12 йәшлек малайҙар, йыуабыҙ. Сит донъя, сит кешеләр солғанышында үҙ туғаныңдың нисек ҡәҙерле булғанын шунда тойҙом. Ә апайым сәйәхәттән бик ҡыуанып ҡайтҡайны. Рәхәтләнеп ял да иткән, донъя ла күргән, ул саҡтағы тотош СССР-ҙан килгән спорт мәктәптәре араһында уларҙың 8“а” класы туғыҙынсы урынды яулаған. Физкультура уҡытыусыһы Рәүф Ғәзиз улы Кәримовтың уларҙы йыл буйы профессиональ спортсыларҙай әҙерләүе һөҙөмтә биргән. Уҡырға ла, спорт менән етди шөғөлләнергә лә, өҙҙөрөп бейергә лә маһир булды апайым.\nУл филолог һөнәрен һайланы. Башҡорт дәүләт педагогия институтын тамамлағас, Ғафури районының Оло Үтәш башланғыс мәктәбендә уҡыта башлай. Ул балаларҙы, балалар уны тиҙ яратты, “бары Сәриә апайҙа уҡырға” теләүселәр хаҡында ишетеү ҡыуандыра торғайны. Һуңыраҡ иһә уға ошондағы мәктәп һәм балалар баҡсаһын үҙ эсенә алған коллективҡа етәкселек итеүҙе ышанып тапшыралар. Мәктәп директорының эше тауыҡ сүпләһә лә бөтөрлөк түгел. Өҫтәүенә, мәғарифта беҙ иҫ белә башлағандан алып барған үҙгәртеп ҡороуҙар, йылдан-йыл арта барған талаптар, өҫтәлә барған документтар тәҡәтте ҡорота. Хәҙер инде бөтә бәләләргә оптималләштереү өҫтәлде.\nСәриә апайыбыҙ донъя мәшәҡәттәренә һис бирешмәҫкә ынтыла. Ул заманында гөрләп торған Оло Үтәш ауыл клубының мөдире булып эшләгән Камил Йыһаншин менән матур ғаилә ҡороп, Әлфиә менән Ләйсән исемле ҡыҙҙар үҫтерҙеләр. Әлфиә Өфө дәүләт сәнғәт академияһында дизайнер һөнәрен үҙләштерһә, Ләйсәндәре юрист булырға ҡарар итте.\n…Апай менән еҙнәбеҙҙең иркен йортонда ултырабыҙ. Тәҙрә аша ниҙер күреп ҡалған Сәриә апай ҡапыл тышҡа ашыға. Бер аҙ торғас, еҙнә менән беҙ ҙә уның артынан эйәрәбеҙ. Ҡыҙҙары Өфөнән ҡайтҡан икән. Ана, ике ҡыҙы ике яҡтан апайымды ҡосаҡлаған да кемуҙарҙан хәбәрҙәрен һөйләй. Апайым бәхетле йылмайып, уларҙы тыңлап килә…