«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЯҘМЫШТЫҢ ҺӘР ТӘҠДИМЕНӘ "ЭЙЕ" ТИП ЯУАП БИР! - 2014 - Мәҡәләләр\nБәләкәй саҡта йырларға һәм һуғышырға ярата торғайным. Уҡырға төшкәс, мәктәптә иң шаян малай булғанмындыр, моғайын. Беренсе класты тамамлағас, әсәйем мине Сибайға, Өфө сәнғәт академияһы эргәһендәге урта махсус музыка мәктәбенең филиалына уҡырға бирергә булды. Унда йырларға өйрәтәләр, тине. Мин: "Ә һуғышырға өйрәтәләрме һуң?" тигән һорауыма ыңғай яуап алғас, бик теләп, талпынып барҙым. "Нимә тип кенә һораһалар ҙа, икеләнмә лә, оялма ла, "Эйе", тип яуап бир", - тине әсәй. Индем, йырлап күрһәттем. Комиссия рәйесе Наил Ғәйетбай минең йырлауымды оҡшатты ла, баянда уйнай беләһеңме, тип һораны. "Эйе", - тием. "Һәйбәт уйнайһыңмы?" - ти. "Эйе", - тип яуаплайым тағы ла ышаныслыраҡ итеп. Сыҡтым да, әсәйемдән: "Әсәй, баян нимә була ул?" - тип һораным. Ошо минең һорауым ауылыбыҙҙа лаҡап булып таралды ла инде. Был ваҡиғаға 20 йыл үткән, ҡайтҡан һайын ауылдаш ағайҙар: "Шунан, ҡустым, баяндың нимә икәнен белдеңме инде?" - тип шаярталар.\nТормоштоң һәр тәҡдименә "Эйе!" тип яуап бирергә кәрәклегенә бәләкәй саҡтан уҡ төшөндөм шулай. Кешенең эшләй белмәгән бер нәмәһе лә юҡ, бары тик ҡыйыулыҡты йыйып, тотонорға ғына кәрәк. Баяндан тыш, пианино, ҡурай, ҡумыҙ, хатта кларнетта уйнай беләм хәҙер. Сөнки Сибай музыка мәктәбендә өс класс уҡығандан һуң, уҡыуҙы Өфөлә дауам иттем, һуңынан Өфө сәнғәт училищеһында тынлы музыка ҡоралдары бүлегендә уҡыным. Театрға ылығып китеүем училищела уҡып йөрөгәндә булды. Илшат Йомағоловтың "Нәркәс" спектакленең премьераһына барып, беренсе тапҡыр илап ҡайттым. Ниндәйҙер таҙарыныу, үҫеш кисергән кеүек булдым. Училищены тамамлаған йылда Тансулпан Бабичева курс йыя ине, актер булырға хәл иттем. Имтихандар тапшырған мәлдә аҡсабыҙ бөтөп, дуҫтар менән Салауат Юлаев һәйкәле янында шешә йыйып тапшырып, аҡса эшләгән, йоҡларға урын булмайынса, бисмиллабыҙҙы уҡый-уҡый, төҙөлөп ятҡан сиркәү бинаһында йоҡлап сыҡҡан ваҡыттар ҙа булды. Бына шунан башланып китте лә инде күңелле, ығы-зығылы актер тормошо.\nҺәр ваҡиғанан фәһем ал\nИнтернатта, училищела, һуңынан академияла уҡыған йылдарым мине белемдән тыш, тағы бер ҙур байлыҡтың эйәһе итте - унда мин күп таныштар, ысын дуҫтар таптым. Тормоштоң асылына иртәрәк төшөндөм, ихтыяр көсөм нығынды, яҡшыны - ямандан, дуҫты дошмандан айырырға һәм һәр осраҡтан, һәр ваҡиғанан һабаҡ, фәһем алырға өйрәндем. Матур йәшәү өсөн иң кәрәкле сифат - зарланмау икәнен аңланым. Әгәр ҙә мине ҡурсалап, хаталарҙан, ниндәйҙер эштәрҙән бер туҡтауһыҙ аралап торһалар, үҙ фекерем дә булмаҫ, ғөмүмән, бөгөн мин бөтөнләй икенсе кеше булыр инем. Тыуған йорттан иртә сығарып ебәреүе әсәйемә еңел булмағандыр. Балаһын һәр аҙымда хәүеф, һынауҙар һағалап торғанын да белгәндер. Бер тапҡыр шулай икенсе класта уҡып йөрөгәндә автобус менән Хәлилгә килдем, унда Гөлнара апайым мине ҡаршы алып, Урал ауылына барырға тейешбеҙ. Ҡыш, күҙ асҡыһыҙ буран, ҡараңғы, апайым, уның әхирәте, мин - өсәүләп 16 саҡрым тирәһе араны йәйәү атланыҡ. Алға йүгереп китәм дә, апайҙар килеп еткәнсе, хәл йыйып ултырам. Әсәй билмән бешереп, банкаға һалып ебәргәйне, шул туңған билмәндәрҙе ашағаным хәтерҙә. Әммә был ваҡиға ла бер ҡыҙыҡ ҡына булып хәтерҙә ҡалған. Шулай үҙ аллы булырға, бер ҡайҙа ла юғалып ҡалмаҫҡа ла өйрәнелде.\nҺәләтле ижадсылар ҡайҙа?\nТеатрҙа эшләй башлауыма әле биш йыл ғына, шуға ниндәйҙер ҡыҙыҡлы ролдәр әле алдалыр, тип уйлайым. Ғөмүмән, ниндәй генә роль башҡарһаң да, иң тәүҙә, битараф булырға ярамай. Шул уҡ Чиполлиноны уйнау өсөн сәхнәгә йөҙөнсө тапҡыр сыҡһаң да, ялҡмаҫҡа, эшеңде яратып башҡарырға кәрәк. Актерҙар араһында режиссер ҡушҡанды ғына үтәп, эшкә ваҡыт уҙғарыу өсөн генә йөрөгәндәре лә булалыр. Тик былай ағым ыңғайына ағып барыусылар, шулай уҡ дан-шөһрәт артынан артыҡ сабыусылар араһында ла түгелмен. Кеше гел хәрәкәттә булырға тейеш, тик атты тотоп килгән дилбегә һымаҡ, үҙеңдәге хистәрҙе, теләктәрҙе теҙгендә тота белергә кәрәк. Ярышта еңәм, тип, янып үлгән аттар ҙа була. Эшең, ҡылыҡтарың күңелеңә тыныслыҡ, ҡәнәғәтләнеү тойғоһо килтерһә, дөрөҫ тиҙлектә бараһың.\nАктер өсөн сәхнә менән тормошто бутамау мөһим. Тик шулай ҙа сәхнәлә артыҡ уйнарға ла кәрәкмәй, ундағы тормош ғәҙәти тормоштан бер нәмәһе менән дә айырылмай. Кемдер, роль өҫтөндә эшләйем, тип, үтә шаштырып ебәрә. Образ бит ул кәбән ҡойған кеүек, бесәнде ташлап бөткәс, кәбәнде матурлап, тырма менән тарап сығаһың. Станиславский ҙа, еңел, ябай итеп эшләгеҙ, тип әйткән бит. М. Кәримдең "Оҙон-оҙаҡ бала саҡ" әҫәре буйынса ҡуйылған "Донъяның ярҙары икәү" спектаклендә Кендек ролен биргәс, Таңсулпан Даһи ҡыҙы Бабичева, эҙлән, тигәйне. Автор һүрәтләүенән тыш, был малай ҡайҙа нимә күрә, ниндәй һыу эсә, ниндәй уйын уйнай - ошоларҙың барыһын да күңелемдән үткәреп, яратып эшләгәйнем. Мине тап ошо роль актер булараҡ үҫтерҙе, донъяға бөтөнләй икенсе төрлө ҡарай бушланым. "Ташлама утты, Прометей!"ҙа Гермес ролен сәхнәгә сығарыу шулай уҡ ҙур мәктәп булды. Үкенескә күрә, был спектаклдәр әле сәхнәлә бармай, ә бөгөнгө көн күҙлегенән ҡарағанда бик фәһемле әҫәрҙәр ине.\nӘйткәндәй, бөгөнгө тамашасы сәнғәтте яҡшы аңлай. Элек әйтер һүҙ, фекер булһа, хәҙер мәғлүмәт, технологиялар заманы. Театр өлкәһендә барған бөтөн эксперименттар тамашасыны аптыратыу өсөн тәғәйенләнә, миңә ҡалһа. Әммә театрҙың традицион нигеҙе, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, юғалып ҡала ҡайһы саҡта. Тамашасыны ышандырырҙай, актерҙарҙың күҙҙәрендә осҡондар уята алырҙай лидерҙар юҡ. Дәүләт күпме кешене уҡытып сығара, тик ҡайҙа ул йәш режиссерҙар, һәләтле актерҙар? Уларҙың үҙ һөнәре буйынса түгел, башҡа ерҙә эшләп йөрөүенән милли сәнғәт күтәрелеш кисерә алмаясаҡ, шуныһы бигерәк йәл.\nЙәштәр оҡшай миңә\nТеатрҙағы төп эшемдән тыш, йәштәр араһында үткән төрлө сараларҙа ҡатнашырға тырышам. Бөгөнгө йәштәр оҡшай миңә, улар донъяға бөтөнләй икенсе, ыңғай ҡараш менән йәшәй. Мин башҡорт, тип ҡысҡырып йөрөп кенә түгел, белеме, аҡылы, тырышлығы менән сәнғәт, фән, спорт өлкәһен алға этәрәсәк йәштәребеҙ үҫеп килә. 15 йылдан беҙҙең йәмғиәт икенсе тормош, икенсе уйҙар менән йәшәренә өмөтөм ҙур.\nМилли эстраданың кимәленә килгәндә иһә, бөгөн ул ҡатлам-ҡатлам ятҡан ҡоймаҡ һымаҡ. Театрҙарҙың, филармонияның, телевидениеның, радионың, "Башҡорт йыры" бәйгеһенең, сит республика йырсылары ҡуйған концерттарҙың һәм, әлбиттә, "Бәйләнештә" социаль сайтының үҙенең артистары һәм тыңлаусылары бар. Улар төрлөһө төрлө яҡта йөрөй, ниндәйҙер берләштереүсе, контролдә тотоусы махсус ойошма юҡ. Шуға күрә үҫеш тә, юғары кимәл дә юҡ. Бына мин өс меңгә аранжировка эшләтеп, сығып йырлайым, тиһәм, берәү ҙә тыймаясаҡ. Бөгөн йырсыларҙан кем тулы зал йыя ала икән? Рөстәм Ғиззәтуллин, Сәғиҙулла Байегет кеүек артистарҙан тыш, бик һирәктәр быға өлгәшә аласаҡ. Ҡатын-ҡыҙ башҡарыусылар араһында ундайҙар бөтөнләй юҡ кеүек. Ҡайһы берҙә йәш башҡарыусылар "Бәйләнештә" сайты өсөн генә ижад итә кеүек тойолоп китә. Клип төшөрөп, интернетҡа ҡуя ла, лайктар йыйып, ҡәнәғәтлек кисерә. Сәхнәгә ҙур маҡсаттар менән аяҡ баҫырға кәрәк. "Мин халҡыма үҙ һүҙемде әйткем килә" менән "Минең йырлағым килә" тигән теләк араһында айырма ҙур.\nЙөрәктә дәрт булһа...\nШулай ҙа бөгөн мине ауылда йәшәгән халҡыбыҙҙың яҙмышы күберәк борсой. Донъя тотҡаһы булған ағайҙарҙы ниндәйҙер битарафлыҡ баҫты. Иртән тороп, сәй эсә лә, урманға эшкә китә, унан ҡайтып ашағас, йоҡларға ята. Араларында насар ғәҙәттәр менән дуҫ булғандары байтаҡ. Йорт-ҡураһын төҙөк тотоп, матур итеп йәшәргә ынтылыштың булмауы ла аптырата мине.\nБер йәй шулай, ауыл күркәмләнһен, тип, егеттәр менән тау башына ҡарағай бүрәнәләрҙән ауылыбыҙҙың исемен яҙып ҡуйырға булдыҡ. Буранғол ауылының рәсми атамаһы ни өсөндөр Боранғол булып йөрөй. Ауыл хакимиәтендә шуға Боранғол тип яҙырға ҡуштылар. Эшләй башлағайныҡ, халыҡ фекере икегә бүленде - бер яҡта - "у", икенсе яҡта "о" яҡлылар. Шулай ҙа эшләнек, буяп та ҡуйҙыҡ. Йәй буйына халыҡ ауылдың атамаһы тураһында ғына һөйләште, бәхәстәр тынманы. Бер көн төш күрәм, кемдер "о" хәрефен боҙорға маташа. Торҙом да, ҡараһам, ысынлап та берәү тау битендә йөрөп ята. Барһам, ауылдашым, актер Рәмзил Сәлмәнов. "Өйҙә лә, бесәндә лә бер генә тема, шул тиклем ялҡыттылар", - ти, баҡтиһәң, ул өс төн буйы "о"-ны нисек итеп "у"-ға әйләндерергә мөмкин икәнлеген уйлап ятҡан. "О"-ны "у"-ға әйләндерә башлағайныҡ, "о" яҡлылар тауға менә башланы. Ә хәҙер был урын ауылдың матур бер еренә әүерелде.\nЙәшәгән ерең ҡотло булырға тейеш, ошоно тормошҡа ашырырға дәртең етһә, һин башҡа нәмәгә - ауылыңдың, халҡыңдың киләсәгенә лә битараф булмаясаҡһың. Илдә ниндәй генә ваҡиғалар булмаһын, зарланмаҫҡа, изгелекле булырға, аптырамаҫҡа өйрәнергә кәрәк. "Эшләргә кәрәк!" ти торғайны экс-президентыбыҙ. Бөгөнгө замандың тарихи әһәмиәте шунда - халыҡ үҙенең тормошо үҙенең ҡулында икәнен аңланы. Ҡырмыҫҡа иләүен туҙҙырһың, ҡырмыҫҡалар йүгерешә башлай бит әле, шуның кеүек, яйлап хәрәкәтләнә башланыҡ, тимәк, ыңғай яҡҡа үҙгәрештәр ваҡыты алда әле.\nНисек кенә булмаһын, кешенең киләсәктә ниндәй шәхес булып үҫәсәген билдәләгән нигеҙ, Шәһит үҙе әйтмешләй арҡа бағанаһы, бала саҡта формалаша шул. Был кешенең бөтөн холоҡ-ҡылыҡтарына ла: уҡыуына ла, үҙгәрә һәм камиллаша алыуына ла, дуҫтар һәм, әлбиттә, һөнәр һайлай белеүенә лә йоғонто яһай. Тап шундайҙар ғына яҙмыштың бер тәҡдимен дә кире ҡаҡмайынса, һәр ваҡиғанан ыңғай тәжрибә алып йәшәй белә. Ир-егеттең ике юлдашы бар: береһе - батырлыҡ, береһе - тәүәккәллек, ти халҡыбыҙ ҙа. Тәүәккәл булайыҡ, шул саҡта киләсәгебеҙ яҡты буласаҡ.\nЯҙылған: 29.09.14 | Ҡаралған: 1480


Оло хөрмәт һиңә, уҡытыусы! » «Йәшлек» гәзите\nГазета "Йәшлек" » Мәғариф » Оло хөрмәт һиңә, уҡытыусы!\n05.10.2018 Оло хөрмәт һиңә, уҡытыусы!\n– Ҡайҙа барһағыҙ ҙа, үҙегеҙҙе матур тотоғоҙ, башҡортмон, тип танышығыҙ, тип өйрәтәм уҡыусыларға. Исемегеҙҙе хәтерләп ҡалмаһалар ҙа, милләтегеҙҙе иҫтә тоторҙар. Был тәртипле, аҡыллы кеше башҡорт булды бит, тип һоҡланып һөйләрлек, халҡыбыҙҙың йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтермәҫлек булһын, тим, – Гөлнара Рафаэль ҡыҙы белем биреүсе генә түгел, ә иң тәүҙә тормошто һәм кешеләрҙе яратырға өйрәтеүсе һәм балаларҙың күңеленә матур ғәҙәт орлоҡтарын сәсеүсе тәрбиәсе.\nЭйе, баланы шәхес итеп тәрбиәләүҙә уҡытыусының өлөшө бик ҙур.Тик ысын уҡытыусы ғына баланың һәләтен үҫтерә, тормошта үҙ юлын табырға өйрәтә ала. Минеңсә, Гөлнара Әйүпова – шундайҙарҙан. Йыл һайын республика һәм төбәк-ара конкурстары, олимпиадалары еңеүселәре һәм призерҙары әҙерләүсе педагог булараҡ, уның уҡыусылары, уңыштары тураһында бик күп яҙырға мөмкин. Быны дәлилләүсе ҡосаҡ-ҡосаҡ Маҡтау ҡағыҙы, Диплом, Рәхмәт хаты – Гөлнара Рафаэль ҡыҙы ике тиҫтә йылдан ашыу хеҙмәт тәжрибәһендә бала күңеленә асҡыс табырға, уны белем тауына әйҙәргә күптән өйрәнгән. Ҡатмарлы һәм яуаплы һөнәргә бар булмышын арнағанға күрә остаз лайыҡлы рәүештә «Башҡортостандың мәғариф алдынғыһы» исемен йөрөтә.\n– «Тормош һабаҡтары» дәрестәрен туҡтатҡанға тиклем уны балаларға өйрәтә инем. Шул осорҙо бигерәк һағынып иҫкә алам, уҡыусыларҙың яратып ҡабул иткән дәрестәренең береһе булды ул. Тормош һабаҡтары буйынса элекке дәреслектәрҙе башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрендә әле лә ҡулланыуҙы дауам итәм. Сөнки телде өйрәнеүҙә был дәреслектәрҙең файҙаһы ҙур. Бынан тыш, өлкән класс уҡыусылары менән театрҙарға йыш йөрөйбөҙ, дәрестә башҡортса фильмдар ҡарайбыҙ. Быйыл уҡыусыларым Булат Йосоповтың «Оҙон-оҙаҡ бала саҡ» фильмы өсөн кастинг үтте. Береһе лә һайлап алынмаһа ла, бала өсөн онотолмаҫлыҡ ваҡиға, тәжрибә ҡалды. Яңыраҡ өлкән кластар уҡыусылары менән «Бабич» фильмын ҡараныҡ. Үҫмерҙәр йәп-йәш көйө, халҡым, тип янған шағирҙың яҙмышын белеп тетрәнде, шәхесте нығыраҡ аңланы. Ни тиһәң дә, мәҙәниәтебеҙ рух тәрбиәләүҙә оло әһәмиәткә эйә, – Гөлнара Рафаэль ҡыҙы фекеренсә, телде өйрәнгәндә көн дә башҡорт телендә телмәр тыңларға кәрәк. – Бөгөн башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһының һәр береһе тырышып, ижади эшләй, барыһы ла алдынғы ҡарашлы уҡытыусылар. Лицейҙың көслө рухлы педагогы Гөлнәзирә Игелекова менән ҡулға-ҡул тотоношоп, рус кластарында, ҡала шарттарында туған телдәрҙе уҡытыуға бирелгәнбеҙ. Эйе, милли мәғариф иғтибарҙан ситтә ҡала, тип төшөнкөлөккә бирелмәҫкә, ә аҡтыҡ көсөбөҙгә тиклем тырышырға кәрәк. Тыуҙырылған шарттарға яраҡлашып, халҡымдың артабан да милләт булараҡ йәшәргә хоҡуғы бар, тип эшләү – беҙҙең маҡсат.\nУҡытыусы талапсан һәм ҡәтғи, шул уҡ ваҡытта кешелекле, ярҙамсыл да булырға тейеш. Г. Әйүпова, 25 – 30 балаға һөйләгәндә, бер-икеһенә генә барып етһә лә, оло уңыш, ти. Иң мөһиме, уҡыусы күңеленә һеңдереп ултырһа, ул белемдең берәй ваҡыт кәрәге тейәсәк. Дәрестә баланы һәр саҡ тыйырға ярамай, уға иркенлек тә биреү зарур, иң тәүҙә уның фекерен тыңларға өйрәнеү шарт.\nБөгөн башҡорт телен яңы быуын стандарттары нигеҙендә өйрәнеү һәр уҡытыусы өсөн ҙур мәсьәлә булып тора. Ә инде Гөлнара Рафаэль ҡыҙы кеүек башҡорт теленең башҡа фәндәр араһында бәҫен күтәрә белгән, үҙҙәрен белемле, яңылыҡҡа ынтылыусы, ышаныслы, һәләтле шәхес итеп танытҡан уҡытыусылар оло хөрмәткә лайыҡ.


Май – илебеҙ йәмәғәтселеге өсөн иҫтәлекле ай. Журналдың был һанындағы материалдарҙың төп өлөшө оло байрамдарҙың береһе – еңеү яҙына – Бөйөк Еңеүҙең 75 йыллығына арнала.Парадтар, салюттар, тәбрикләү һүҙҙәре артта ҡалды, әммә йылда килгән еңеү айы һәр кем өсөн изге. Баш мөхәррир Гөлназ Ҡотоеваның баш һүҙе лә, «Бер кем дә, бер нәмә лә онотолмаған», тип башлана.\nМай һанының журнал тышлығын Татарстандың – халыҡ, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, яҡташыбыҙ Зөлфиә Шакированың гүзәл һыны биҙәй. Саҡмағош ҡыҙы йәшәтеүсе лә, йәшәртеүсе лә сәхнә һәм шәхси тормошо хаҡында журнал уҡыусылары менән уртаҡлаша.\nЧехословакияның халыҡ геройы, Ян Жижка партизандар бригадаһы командиры, яҡташыбыҙ Даян Мурзин үҙенең тормош иптәше Надяны һуғыш яланында осрата. Надежда Мурзина-Ермакованың мауыҡтырғыс яҙмышы: ғүмерлек мөхәббәте Даян Фәтхелбаян улы менән осраштырған партизандар отряды, парашюттан дошман тылына һикереү, һөйгәненә «тереләй» операция яһау кеүек иҫтәлектәре «Яу яланында яралған мөхәббәт» тигән мәҡәләлә бәйән ителә. Бер кинофильмға торошло тарих яҙмаһын Чехияла йәшәүсе яҡташыбыҙ Миләүшә Годбодь әҙерләне.\nҺуғыш темаһына арналған «Һалдат хаттары» рубрикаһы ла дауам итә. Фронттан яҙылған хәтер яҙмалары һеҙҙе тағы яу йылдарына алып ҡайтыр.\nБыйыл легендар 112-се кавалерия дивизияһы командиры, генерал Миңлеғәле Шайморатовҡа, ниһайәт, Рәсәй Геройы исеме бирелде. Генералдың һәләк булыу тарихы кеүек, уның шәхси тормошо ла серле һандыҡ эсенә бикләнгән. Кем булған һуң уның яҡындары, ғаиләһе? Шайморатовтың ике мөхәббәте һәм һөйөклө ҡыҙы хаҡындағы яҙма ошо хаҡта һөйләр. Генералдың шәхси тормошона Гөлнур Ишбулатова байҡау яһаны.\n«Әҙәби балҡыш» рубрикаһында Зөбәржәт Йәнбирҙина ижады менән танышырға саҡырабыҙ. Авторҙың «Килен сәйе» хикәйәһе ауыл тормошонда һуғыш һәм унан һуңғы йылдарҙы һүрәтләгән.\nШағирә Тамара Искәндәриәнең ижады «Бөгөн минең диңгеҙ булғым килә» исеме аҫтында бирелгән. Әҙибәнең карапта сит илдәргә сәйәхәте барышында яҙылған шиғырҙар шәлкеме беҙҙе лә ошо сәфәргә алып сығыр, серле диңгеҙ һауаһын һулатыр.\nӘлшәй районы Яңы Сәпәш ауылында йәшәүсе Гөлнур Ғиззәтуллина – һөнәри бейеклектең иң юғары баҫҡысына күтәрелгән педагог, моңло, ижади ханым. 30 йылдан ашыу ғүмерен балаларға телебеҙ гүзәллеген еткереүгә арнаған уҡытыусы һәм шағирә хаҡындағы мәҡәләне Альмира Кирәева әҙерләне.\nӨфөгә килеп төпләнеп, баш ҡалала тормош көтөп алып киткән башҡорт ғаиләләре хаҡындағы материалдарҙы дауам итәбеҙ. Тормошто ниҙән башлаған улар, нисек фатир алыуға, эш табыуға ирешкән? «Өфө – хыял ҡалаһы» тигән мәҡәләлә автор Рәсүл Байгилдин Гөлфиә һәм Фаил Солтановтар ғаиләһе менән осраштырыр.\n«Һуғыш – ҡатын-ҡыҙ» яҙмышында рубрикаһы Германияның Ольденбург ҡалаһына ҡыуылып алып киткән башҡорт ҡыҙы Санияның тормошо хаҡында һөйләй.\nҺуғыш яланында аталарын юғалтҡан йәтим балаларҙың әсе яҙмышы, сабый сағын һуғыш урлаған һалдат балалары хаҡында Сажидә Фәйзрахманова яҙа.\nӨләсәһе өйрәткәндәрҙе оло аҡыл итеп һаман иҫтә тотҡан йәнә бер уҡыусыбыҙҙың хаты журнал битен биҙәй. Хеҙмәт һәм тыл ветераны Мәүә Сөнәғәтованың ауыр яҙмышы, балаларына, ейәндәренә биргән тормош һабаҡтары хаҡында булыр ул.\nСираттағы «Аллаһ бәрәкәте» рубрикаһы бала тәрбиләү серҙәренә төшөндөрөр.\nБыйыл тәүге тапҡыр башҡорт теле буйынса халыҡ-ара диктант программаһына индерелгән төньяҡ-көнбайыш диалектта кемдәр һөйләшә? Ошо һөйләштең сағыу вәкиле, Краснокама егете Радик Бәхтиев ошо турала үҙ фекерҙәре менән уртаҡлашыр.\nРәсәй Президентының ҡурсаланыуҙан сығыу уңайынан, балалалы ғаиләләргә өҫтәмә ярҙамы кемдәргә тәғәйен? Был туралағы аңлатманы ғаилә янсығында уҡырһығыҙ.\nӨйҙө йыйыштырыу, һәр нәмәнең үҙ урынын билдәләү буйынса белгес кәңәше дауам итә. Был юлы балалар бүлмәһен зоналарға бүлеү, уйынсыҡтарҙы, ҡурсаҡтарҙы урынлаштырыу, эш, белем алыу мөйөшөн нисек тәртиптә тотоу тураһында файҙалы кәңәштәр алырһығыҙ. Хеҙмәттәшебеҙ Гөлшат Ҡунафинаның һорауҙарына Гөлфиә Ҡотлоева яуап бирә.\nЯу осоронда һалдаттар ниндәй тәғәм менән һыйланған? Кемдәр улар алғы һыҙыҡта ашнаҡсы булып эшләгән кешеләр. Һалдат рационы ниндәй ризыҡтарҙан торған? Ошо турала авторыбыҙ Наилә Әхмәтйәнованың мәҡәләһен уҡығыҙ.\nСелтәр бәйләү оҫтаһы, Ишембай ҡыҙы Асия Вәлиева һеҙҙе оҫтахана дәрестәрендә көтөп ҡала.\nХөрмәтле уҡыусыларыбы! Хәтерегеҙгә төшөрөп үтәбеҙ, республика баҫмаларына яҙылыу дауам итә. Яратҡан журналығыҙға өйҙән сыҡмай ғына podpiska.pochta.ru сайты аша онлайн яҙылырға була. Ярты йылға яҙылыу хаҡы 616 һум 68 тин. Бынан тыш rbsmi.ru сайты аша «Башҡортостан ҡыҙы»ның электрон вариантына яҙылыу мөмкинлеге бар.


Йәш быуын – милләт киләсәге\n28 Июнь 2019, 20:08\n"Мәғариф һәм кадрҙар ҡеүәтен үҫтереү" секцияһының эшен Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары Эльвира Айытҡолова алып барҙы.\n"Мәғариф һәм кадрҙар ҡеүәтен үҫтереү" секцияһының эшен Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары Эльвира Айытҡолова алып барҙы.\nҠоролтай делегаттарын Мәғариф министрлығы исеменән Илдар Мәүлитбирҙин сәләмләне. Мәғариф\nминистрлығының милли мәғариф, төбәк-ара хеҙмәттәшлек һәм дәреслектәр нәшер итеү бүлеге начальнигы Розалия Сәфиуллина яһаған төп докладта респубика мәктәптәрендә дәүләт һәм туған телдәрҙе уҡытыу, башҡорт теле буйынса дәреслектәр, башҡорт телен белгән кадрҙар әҙерләү һәм башҡа\nӨфөнөң 166-сы башҡорт балалар баҡсаһы мөдире Гөлсара Килдеғолова үҙ сығышын иң кескәй быуынды тәрбиәләү мәсьәләһенә – балалар баҡсаһында башҡорт телен өйрәтеү, тәрбиә процесын туған телдә алып барыуға арнаны.\nИшембай ҡалаһындағы Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге 2-се башҡорт гимназия-интернаты директоры Әлфис Фәйзуллин ҡала шарттарында ошондай белем биреү үҙәктәрендә рухлы, телен һәм илен һөйгән йәш быуын\nтәрбиәләү үҙенсәлектәре тураһында һөйләне.\nСалауат районының Лағыр мәктәбе директоры Ринат Ситдиҡов ауыл мәктәбенә хас проблемаларҙы күтәрҙе, матди-техник хәлде нығытыу, йәш белгестәр йәлеп итеү кеүек мәсьәләләргә айырыуса ҙур иғтибар бирҙе.\nАртабанғы сығыштар сит өлкәләрҙә башҡорт телен уҡытыу, был йәһәттән талап ителгән ярҙам саралары, урта һөнәри һәм юғары уҡыу йорттарында башҡорт милли белгестәрен әҙерләү, Рәсәй төбәктәрендә эшләп килгән йәкшәмбе мәктәптәренең эшмәкәрлеге мәсьәләләренә бағышланды.\nҺәр сығыш буйынса фекер алышыуҙар ойошторолдо, уларҙа яңғыраған һәм башҡа делегаттар тарафынан еткерелгән тәҡдимдәр дөйөм пленар ултырыш ҡарамағына сығарылды.


1 октябрҙә Башҡортостандың Милли банкында Асыҡ ишектәр көнө уҙғарыла // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n1 октябрҙә Башҡортостандың Милли банкында Асыҡ ишектәр көнө уҙғарыла\n12:39, 28 сентября 2016 Иҡтисад\n1 октябрҙә Рәсәй банкы Дөйөм Рәсәй асыҡ ишектәр көнөн үткәрә. Был көндә республиканың Милли банкы ла үҙ ишектәрен аса.\nБашҡортостан Милли банкының матбуғат секретары Гөлназ Әбүзәрова билдәләүенсә, бындай сара тәүгә ойошторола.\nАсыҡ ишектәр көнөндә теләге булған һәр кем XIX быуаттың архитектура ҡомартҡыһы булған бинаға килә һәм музей экспонаттары менән таныша ала. Музейға инеү өсөн (347) 279-65-00 телефоны буйынса алдан яҙылыу мотлаҡ. Урындар һаны сикле.\nБыл көндә теләгән һәр кем 200 һәм 2000 һумлыҡ яңы аҡсаларға символдар һайлау буйынса тауыш биреүҙә ҡатнаша ала.\nБашҡортостандың Милли банкында Асыҡ ишектәр көнөн үткәреү урыны һәм ваҡыты — Өфө, Театр урамы, 3, иртәнге сәғәт 10-дан киске 6-ға тиклем.\nТеги: башҡортостандың милли банкы,асыҡ ишектәр көнө


Хәбәрҙәр: Курд ауылдарында шундай ҡатындар бар.\nКурд ауылдарында шундай ҡатындар бар.\nКүптән түгел донъя күргән ИДИЛ боевиктарының Сүриәләге һәм Ираҡтағы езидтарҙы, курдтарҙы эҙәрлекләүе хаҡындағы хәбәрҙәрҙә ҡатын-ҡыҙҙар яҙмышына ла айырым урын бирелә. Уларҙы мыҫҡыл иткәндәр, көсләп кейәүгә биргәндәр, ҡоллоҡҡа һатҡандар. Шуға күрә был общиналарҙа ҡатын-ҡыҙҙарҙың хәрби подразделениелары барлыҡҡа килеүе бер ҙә ғәжәп түгел.\nАлышһыҙ баш бирергә, пассив һәм көсһөҙ ҡорбан хәлендә ҡалырға теләмәйенсә, Сүриәләге Ҡатын-ҡыҙҙарҙың үҙ оборона отрядтары ир-ат менән бер тиң алыша. Хасек мухафазындағы күнекмәләр үткәреү базаһында беҙҙең хәбәрсебеҙ булды.\n“Отрядҡа үҙ теләгем менән килдем,-ти 17 йәшлек Дильбрин,-мин курдтарҙы, ғәрәптәрҙе, христиандарҙы яҡларға теләйем- ғөмүмән, бөтә милләттәрҙе, барса дин кешеләрен. Мин илемде һәм уның өсөн алышҡандарҙың барыһын да яҡлаясаҡмын.”\nПодразделение командиры Сәсәк һүҙҙәре буйынса, “ирҙәр көс ярҙамында ғына алышһа, ҡатын-ҡыҙҙар аҡыл менән, ентекле әҙерлек менән алдыра. Ҡасан ҡорал, ҡасан хәйләкәрлек кәрәген беҙ яҡшы беләбеҙ. Ҡатын-ҡыҙ асылы менән һуғышҡа ҡаршы, тик беҙ үҙебеҙҙе яҡларға мәжбүр. Беҙ ошо уй менән тыуғанбыҙ, ошо уй менән бәлиғ булғанбыҙ.”\nҠайһы бер сығанаҡтар, Сүриә Курдстанының ҡатын-ҡыҙҙар үҙ оборона отрядтарында 7-10 мең кеше бар, тип иҫәпләй. Курд киң мәғлүмәт саралары таныуынса, ҡатын-ҡыҙ отрядтары Кобани ҡалаһын һаҡлауҙа иҫ киткес ҙур роль уйнаған.\n“Өйҙә ҡатын-ҡыҙҙар башҡа тормош менән йәшәй,-ти 18 йәшлек Зирина.-Хужалыҡ менән шөғөлләнәбеҙ, үҙебеҙҙең тышҡы ҡиәфәтебеҙ хаҡында ҡайғыртабыҙ. Әммә бында фронтта уның ҡайғыһы юҡ. Бында беҙ, үҫмерлек осорон ҡалдырып, күп нәмәне яҡшыраҡ аңлай башлайбыҙ.”\nҠатын -ҡыҙҙарҙың Сүриә Курдстаны отрядтары 2014 йылдың авгусында Синджар тауында ИДИЛ ҡамаған меңдәрсә езидтарҙы ҡотҡарыуҙа ла ҡатнашҡан. Езид ҡатын-ҡыҙҙары ла, Курдстан Эшселәр фирҡәһенең хәрби ҡанатындағы ҡатын-ҡыҙҙар бригадалары һымаҡ, үҙ частарын ойоштора башлаған.\nАвторы: Сергей Дубин


2015 йылда Башҡортостан ауыл хужалығын үҫтереүгә федераль бюджеттан 188 миллиард һум аласаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n2015 йылда Башҡортостан ауыл хужалығын үҫтереүгә федераль бюджеттан 188 миллиард һум аласаҡ\n12:06, 13 января 2015 Иҡтисад\nӨФӨ, 2015 йыл, 13 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.\nАғымдағы йылда Башҡортостан биләмәһендә «2013-2020 йылдарҙа ауыл хужалығын үҫтереү һәм ауыл хужалығы продукцияһы, сеймал һәм аҙыҡ-түлек баҙарҙарын көйләү дәүләт программалары» сараларын тәьмин итеү 188 миллиард һум тирәһе тәшкил итәсәк. Был хаҡта ведомствоның киңәйтелгән оператив кәңәшмәһендә әйтелде. Төбәктә ошо документ нигеҙендә әҙерләнгән «Башҡортостан Республикаһында ауыл хужалығын үҫтереү һәм ауыл хужалығы продукцияһы, сеймал һәм аҙыҡ-түлек баҙарҙарын көйләү» программаһы эшләй.\nБыйыл документҡа бер нисә яңы программа индерелде, тип хәбәр итте Башҡортостандың ауыл хужалығы министры Николай Коваленко. «Һөт малсылығын үҫтереү», «Тоҡомсолоҡ эшенә, селекцияға һәм орлоҡсолоҡҡа ярҙам», «Агросәнәғәт комплексының финанс-кредит системаһын үҫтереү» һәм башҡалар.\nБынан тыш, дәүләт программаһы тарафынан эске баҙарҙа импортты алмаштырыуға ярҙам ҡаралған. Бының өсөн һөт һәм теплица комплекстары, йәшелсә һаҡлағыстар, селекция-генетик һәм селекция-орлоҡсолоҡ үҙәктәрен төҙөүгә һәм модернизациялауға, шулай уҡ күмәртәләп таратыу үҙәктәрен төҙөүгә бәйле сығымдарҙы ҡаплауға субсидиялар бүленәсәк. Шулай уҡ аграрийҙарға ауыл хужалығы кооперацияһын үҫтереүҙә ярҙам күрһәтеү планлаштырыла.\n— Беҙ алдыбыҙҙҙа торған бурыстарҙың мөһимлеген аңларға һәм тармаҡты үҫтереүҙең өҫтөнлөктәрен билдәләргә бурыслы, — тине республиканың агоросәнәғәт комплексы башлығы Николай Коваленко.


Ромео һәм Джульета: төрбәлә күренеш — Башҡорт Википедияһы\nРомео һәм Джульета: төрбәлә күренеш\nРомео һәм Джульета: төрбәлә күренеш, 1790\nКиндер, майлы буяу. 180×240 см\nДерби музейы һәм сәнғәт галереяһы, Бөйөк Британия\nРомео һәм Джульета: төрбәлә күренеш — инглиз рәссамы Джозеф Райт картинаһы. Был картина 1790 йылда яҙылған һәм 1790, 1791 йылдарҙа Дерби күргәҙмәһендә, 1839 йылда Механика Институтында, һәм хәҙерге көндә Дерби музейы һәм сәнғәт галереяһында күрһәтелә. Картинала, Уильям Шекспир драмаһындағы,Ромео кәүҙәһе янында теҙленеп торған Джульетта төшөрөлгән. Джульетта кемдеңдер аяҡ тауышын ишетеп, үҙен үлтереү өсөн, үҙенә кинжал сәнсә.\nКартинанаң үлсәмдәре — 180-гә 240 см. Музейҙа картинанан башҡа табут рәсемен үҙгәртеп, уң яң уйымды яҡтыртып, рәсем үлсәмдәрен ҙурайтып эшләгән эскиздар күрһәтелә. Рәсемдә Джульеттаның героик һыны, Ромеоның Микеланджелоның «Титий» һыны менән оҡшаш булыуы күҙгә салына. Картинала Райт шәмдән төшкән яҡтылы эффектын бик оҫта файҙалана.\nСамуэль Рэйнер, 1839 йылғы күрғәҙмә: Райт картинаһы алыҫтағы стенала һул яҡта күренә\n1776 йылда Райтҡа «Джульетта төрбәлә уяна» тигән картина яҙыу фекере килә. Картина яҙырға заказды «Шекспир галереяһы» өсөн Альдерман Джон Бойделл (Alderman John Boydell) нәшриәте бирә (Шекспир пьесаларын иллюстрацияған инглиз рәссам мәктәбен дәртләндереү өсөн йүнәлтелгән проекттың беренсе өлөшөндә). Әммә был хеҙмәт улар араһында бәхәс тыуҙыра. Бойделл художниктарҙы ике сортҡа бүлеүе билдәле була, Райт икенсе сортлы була. Башҡа художниктарҙың килеме меңәрләп иҫәпләнгәндә, уға 300 фунт түләргә тейеш булалар. Бәхәс аҡса өсөн түгел, абруйын һаҡлап ҡалыу өсөн сыға.\nКартина ваҡытында әҙер булһала, Бойделл бирешмәй. Хәҙерге заманда иң яҡшылар иҫәбендә йөрөгән «Ромео һәм Джульетта» картинаһы Райтта ҡала, галереяға уның «Буран» (юғалған), «Ҡышҡы әкиәт» тигән картиналары ҡуйыла. Бәлки, Райт менән Бойделл араһында башҡа килешмәүсәнлектәр булғандыр. Ошо сәбәп менән Джеймсон Норткот 9-ға 11 фут үлсәмле Ромео һәм Джульетта ҡәбер янында күренешен күрһәткән картина яҙа. Был картинаны музейға килеүселәр бик йылы ҡабул итә.\nРайт картинаһы 1790 йылда Король Академияһында күрһәтелә, әммә ул картина һуң ҡуйылғанға ҡәнәғәт булмай. Райт үҙен Король сәнғәт академияһы тарафынан кәмһетелгән тип иҫәпләй һәм Бөйөк Британия рәссамдары Йәмғиәтенә биш картинаһын ҡуя. Картина Йәмғиәттә ике йыл күрһәтелә, әммә һатып алыусы булмай. Картина дерби механика институты күгәҙмәһенә ҡуйылыуы билдәле, был картина Самуэл Райнер рәсемендә күренә. Рейнер коллекцияһының бик күп экспонаттары Дерби музейы йыйынтығында һаклана, әммә «Ромео һәм Джульетта»ға коллекцияға әйленеп ҡайтыу өсөн бик күп йылдар талап ителә.\nКартина Райт үлгәс тә (1797 йыл) 1801 һәм 1810 йылдарҙа һатыуға ҡуйыла,әммә был юлы ла һатып алыусы табылмай. Һәм ниһайәт, 1883 йылда Окс ғаиләһе Райттың васыятын үтәүселәрҙән картинаны һатып ала. 1981 йылда картинаны Дерби музейы һәм сәнғәт галереяһы 33250 фунт стерлигҡа һатып ала.\n↑ 1,0 1,1 Romeo and Juliet by Joseph Wright, Artfund, accessed March 2011\n↑ Romeo and Juliet by Joseph Wright of Derby, Europeana, accessed March 2011\n↑ 3,0 3,1 Modes, Derby Museum Catalogue, accessed March 2011\n↑ Royal Collection\n↑ Nicolson Benedict Joseph Wright of Derby: painter of light, Volume 1 — Paul Mellon Foundation for British Art, 1968. — P. 295.\n↑ 6,0 6,1 Nicolson Benedict Joseph Wright of Derby: painter of light, Volume 1 p.155 — Paul Mellon Foundation for British Art, 1968. — P. 295.\n↑ James Northcote, A Monument Belonging to the Capulets (1789) 2011 йылдың 19 июль көнөндә архивланған., Shakespeare Illustrated, accessed March 2011\n↑ 'Candidates for fame': the Society of Artists of Great Britain, 1760—1791, Matthew Hargraves, Yale University Press, 2005, 244 pages, accessed March 2011\n↑ Allard Sarah Goodey's Derby p.96 — Breedon Books, 2003. — P. 157. — ISBN 1 85983 379 9.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ромео_һәм_Джульета:_төрбәлә_күренеш&oldid=1056693 ҡабул ителгән\nАлфавит буйынса картиналар\n1790 йылғы картиналар\nДерби музейы һәм сәнғәт галереяһы\nДжозеф Райт картиналары\nБыл бит һуңғы тапҡыр 06:06 11 август 2021 үҙгәртелгән.


Башҡортостан баш ҡалаһында бер юлы өс байрам билдәләнде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан баш ҡалаһында бер юлы өс байрам билдәләнде\n10:29, 13 июня 2013 Йәмғиәт\n12 июндә Өфөлә Рәсәй көнө, Салауат Юлаев көндәре һәм Ҡала көнөнә арналған саралар үтте.\nКөндөҙ М.Ғафури исемендәге мәҙәниәт һәм ял паркында байрам концерты ойошторолдо, Рус драма театры алдындағы майҙанда «Берҙәмлек-Содружество» халыҡ-ара милли мәҙәниәттәр фестивале үтте. Кискеһен унда Башҡортостандың сәнғәт оҫталары концерт номерҙары менән сығыш яһаны.\nЛенин урамы бер көнгә йәйәүлеләр зонаһына әүерелде, унда урындағы оҫталар үҙҙәренең продукцияһын тәҡдим итте, оҫталыҡ дәрестәре үткәрҙе. Шулай уҡ фестиваль сиктәрендә ретро-автомобилдәр күргәҙмәһе ойошторолдо, торлаҡ хужалығы өлкәһе хеҙмәткәрҙәренә торлаҡ сертификаттары тапшырылды, иң яҡшы шәхси торлаҡ йортҡа конкурста еңеүселәр тәбрикләнде.\nХалыҡ байрамдары шулай уҡ ҡаланың барлыҡ майҙандарында һәм парктарында үтте.\n«Аҡбуҙат» ипподромында ДДТ төркөмө һәм Земфира, өфөлөләрҙе байрам менән ҡотлап, концерт программаһы менән сығыш яһаны.\nЙола буйынса, байрам Ленин исемендәге майҙанда фейерверк менән тамамланды.\nТеги: байрамдар,рәсәй көнө,ҡала көнө


“Мәтрүшкәле” Рузилә » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » “Мәтрүшкәле” Рузилә\n“Гәлсәр һандуғас” бәйгеһе финалсыһы Рузилә Ишмөхәмәтованың йырлауын тәүге тапҡыр 2012 йылда уҡ “Сулпылар” телеконкурсында ишеткәйнем. Булыр бала – бишектән, тигәндәй, ул үҙенең талантлы ҡыҙ икәнен иҫбатлап, “Тамашасылар һөйөүе” призына лайыҡ булды. Бөрйән ҡыҙының киләсәктә йырсы булырға хыялы ҙур ине, шуға ла уның сәнғәт юлынан китеренә шигем булманы. Етмәһә, 2015 йылда “Юлдаш” йыры” конкурсында ла 3-сө урын яулап, Өфө дәүләт сәнғәт академияһында уҡырға саҡырыу ала.\n– Үҙемде белә-белгәндән алып йырларға яраттым. Мәктәпкә барғансы уҡ ҡунаҡта мине аҡса йәки кәнфит биреп йырлата торғайнылар. Үҫә килә ауыл сәхнәһенән төшмәнем тиерлек, район кимәлендәге конкурстарҙа йыш ҡатнаштым. Сәнғәт юлынан китергә хыяллана инем. Тыуған ауылым Ғәҙелгәрәйҙә 7-се класты тамамлағас, атай-әсәйем Рәми Ғарипов исемендәге республика гимназия-интернатына уҡырға барырға тәҡдим итте. Ауылдан килгән бала өсөн гимназия тормошо үҙе бер айырым мәктәп булып тора. Бында мин үҙ аллы булырға, тормоштоң ниндәй генә осрағы булһа ла юғалып ҡалмаҫҡа өйрәндем. Уҡый башлағас та ҙур һайлау алдында ҡалдым. Гимназияла “Гәлсәр һандуғас” “йондоҙо”, йырсы, ҡурайсы Юнир Шәмсетдин улы Һағынбаев ойошторған вокал түңәрәгендә шөғөлләнеп, йырсы булырға тигән маҡсаттар менән йөрөгән саҡта биология һәм химия фәндәренә ғашиҡ булдым. Яратҡан уҡытыусыларым Динә Ким ҡыҙы Фазылғаянова менән Гөлнара Мирсаяф ҡыҙы Рамаҙановаға рәхмәтем ҙур. Сөнки улар үҙҙәренең оҫталығы, тәжрибәһе менән минең өсөн бөтөнләй уйламаған, өр-яңы донъяны асты. Үҙем дә һиҙмәҫтән, медицинаға ғашиҡ булдым һәм, гимназияны тамамлағас, табип булырға тигән теләк менән Башҡорт дәүләт медицина университетының фармация факультетына уҡырға индем.\nБөгөн Рузилә “Гәлсәр һандуғас” проектында йырлай-йырлай икенсе курста белем ала (әйткәндәй, бәйгелә ҡатнашырға уға Юнир Һағынбаев тәҡдим иткән, тимәк, үҙе ҡанат нығытҡан проектта йәш таланттарҙың да үҫеренә ышанысы ҙур). Уҡыу программаһы бик ауыр, етмәһә, бәйгенең тәүге ике этабы, гастролдәр яуаплы имтихандар мәленә тап килә. Шулай ҙа ҡыҙ бирешмәй, сессияһын уңышлы ябып, икенсе курсҡа күсә. Проект етәксеһе Земфира Байбулдина уға киләсәктә ҙур өмөт бағлауын йәшермәй: “Рузилә менән гимназияла уҡып йөрөгән сағында танышып киткәйнек. Юнир Һағынбаев ойошторған концертта ҡатнашҡайны, күреү менән мөләйемлеге, ихласлығы менән әсир итһә, йырын ишетеү менән уға ғашиҡ булдым. Бик һирәк йырсыларҙа була торған тамашасыны үҙенә тартыу көсө бар”.\nЫсынлап та, йәш йырсыға һоҡланмайынса ҡарау мөмкин түгел: үҙе сибәр, үҙе һомғол, етмәһә, көләс тә, талантлы ла. Тәбиғәт унан тырышлыҡты ла йәлләмәгән. Эстрада йырҙарынан тыш, халыҡ ижадына ла битараф түгел: ҡобайырҙар, мөнәжәттәр әйтергә өйрәнгән. “Урал батыр” эпосын һөйләүселәр конкурсында ла, сәсәндәр бәйгеһендә лә ҡатнашҡан. Ишмөхәмәтовтарҙың ғаиләһе Бөрйән районында сәнғәт яратыусы музыкаль ғаилә булып танылған. Хәҙер инде апаһынан өлгө алған туғыҙ йәшлек Әҙилә лә сәхнәнән төшмәй. “Байыҡ” бейеү конкурсында – 1-се, “Сулпылар”ҙа 2-се урын яулаған. Ә башланғыс кластар уҡытыусыһы булып эшләүсе әсәләре Илүзә Нуретдин ҡыҙы үҙ балаларын ғына түгел, мәктәп уҡыусыларын да йырларға өйрәтә, улар менән “Сулпыҡай” вокаль ансамбле лә ойошторған.\n– Медицина юлынан китһәм дә, йырҙан айырылырға иҫәбем юҡ. Киләсәктә вокал буйынса профессионалдарҙан дәрестәргә йөрөйәсәкмен, яңы йырҙар ҙа, клиптар ҙа буласаҡ. Концерттарҙа ҡатнашырға саҡырыуҙар булһа, баш тартмайым. Яратҡан эште яратҡан шөғөл менән бергә алып барып була. Мин быға йәй көндәрендә инандым. Курсташтарым тыныс ҡына сессия бирҙе, ял итте. Ә мин Әлшәй, Миәкә, Дәүләкән, Хәйбулла райондарында, тыуған яғым Бөрйәндә быйылғы конкурсанттар менән гастролдә йөрөнөм. Бер-беребеҙ менән дуҫлашып, туғанлашып бөттөк, үҙ-ара конкуренция тигән нәмә арала бөтөнләй юҡ. Шуғалыр ҙа бәйгенән тик һәйбәт тәьҫораттар ғына ҡалды, – ти Рузилә.\nЙәш булыуына ҡарамаҫтан, Рузиләне радио тыңлаусылар ҙа, тамашасылар ҙа “Мәтрүшкәләр” йыры аша күптән белә икән. Гастроль ваҡытында, бәйгенең төрлө турында ниндәй генә йыр башҡармаһын, аҙаҡтан мотлаҡ шул йырҙы йырлатып ҡуйғандар. Хатта бөрйәндәр яҡташ ҡыҙҙарына концерттарҙан һуң мәтрүшкә сәскәләре лә бүләк иткән. Әле ул студент тормошо менән ҡайнап йәшәй, уҡыу менән бер рәттән, “Гәлсәр һандуғас”тың 2 ноябрҙә үтәсәк гала-концертына Рәдиф Зарипов менән дуэт әҙерләй.\nКиләсәктә кешеләрҙең тәнен – дарыуҙар, йәнен йыр менән дауалаясаҡ Рузилә Ишмөхәмәтова. Бындай бәхет бик һирәктәргә генә эләгәлер ул.\nСығыу ваҡыты 28-10-2017, 09:00 | Ҡаранылар: 219\n“Еңеүгә өмөт уянды”


Бүләктәр эйәләрен көтә!\n7 Июнь 2019, 11:33\n“Аҙна һайын бүләк” отошоноң сираттағы еңеүсеһе Красноусолдан Фидан Рәхимов (һүрәттә) бүләген редакциянан килеп алды.\n- “Табын” гәзитен алдырмай ҡалғаныбыҙ юҡ: йыл да йә әсәйемдең, йә үҙемдең исеменә яҙҙырам. Бүләкте тәүгә отабыҙ. Йәш булһам да Интернеттағы мәғлүмәттәргә генә хушһынмайым, район яңылыҡтарын гәзит аша уҡып беләм, – тине ул редакция хеҙмәткәрҙәренә рәхмәт әйтеп, уңыштар теләне.\nБыл аҙна еңеүсеһен – Баҡраҡ ауылынан Юлиә Хәсәнованы (Совет урамы,19) дүшәмбе көнө 11.00 сәғәттә редакцияла көтөп ҡалабыҙ.\nБүләктәр отошо дауам итә. Июнь аҙағында Матбуғатҡа яҙылыу кампанияһына йомғаҡ яһаласаҡ. Гәзиткә яҙылыусылар араһында ике урынлыҡ турист палаткаһы, кер үтекләү таҡтаһы һәм башҡа приздар уйнатыла. “Табын”ға яҙылып, квитанцияларығыҙҙың күсер-мәһен редакцияға ебәрегеҙ.\nШулай итеп, “Табын”ға ярты йылға 890 һум 84 тингә, пенсионерҙар 815 һум 94 тингә яҙыла ала. Һуғыш ветерандары һәм инвалидтарға яҙылыу (1-се, 2-се төркөм) 737 һум 40 тин тора. Красно-усолда йәшәүселәр альтернатив ысул менән 690 һумға яҙыла. Гәзитебеҙҙең электрон версияһына яҙылыу 522 һумға төшәсәк.


Башҡортостанда 6 меңдән ашыу электр энергияһын үлсәү приборы ҡуйылған // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда 6 меңдән ашыу электр энергияһын үлсәү приборы ҡуйылған\n12:31, 9 апреля 2012 Иҡтисад\nАпрель башына ҡарата Башҡортостандың 22 районы биләмәһендә 6312 электр энергияһын үлсәү приборы ҡуйылған. «Башкирэнерго» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, февралдә генә электр энергияһын ваҡлап һатыу баҙарында яңы үлсәү приборҙары ҡулланыу 1,2 миллион һум күләмендә иҡтисади һөҙөмтә биргән. Капитал һалыуҙар селтәрҙәге юғалтыуҙарҙың кәмеүе иҫәбенә ҡаплана. Намыҫлы ҡулланыусылар вайымһыҙ күршеләренең үлсәү приборҙарынан тыш файҙаланған электр энергияһы өсөн өҫтәп түләүҙән ҡотола.\n2012 йылда автоматлаштырылған электр энергияһын иҫәпләү системаларын ҡулланыуға индереү проекты 20 мең заманса прибор ҡуйыуҙы күҙаллай. Яңы приборҙар ҡуйыу буйынса эштәргә дөйөм алғанда 120 миллион һумдан ашыу аҡса тотоноласаҡ.


Саҡмағош районы һауым буйынса Башҡортостанда беренселекте биләй // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nСаҡмағош районы һауым буйынса Башҡортостанда беренселекте биләй\n16:52, 21 января 2014 Иҡтисад\nБөгөн Башҡортостанда һауым буйынса иң юғары күрһәткестәрҙе Саҡмағош районы хужалыҡтары биләй. Бында уртаса тәүлек һауым 14,8 килограмм тәшкил итә.\nБР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 2014 йыл башынан алып Саҡмағош районында һәр һыйырҙан 270 килограмдан ашыу һөт һауып алынған.\nҒинуарҙың тәүге көндәренән алып тулайым һауым инде ике мең тоннанан ашҡан, уларҙың 1,9 мең тонна тирәһе һатылған. Сағыштырыу өсөн: бер йыл элек был күрһәткестәр 95 һәм 106 тоннаға әҙерәк ине.\nКөн һайын Саҡмағоштың ауыл хужалығы предприятиелары хәҙер 110-шар тонна һөт һауып ала, уларҙың 101 тоннаһын һата.\nШул арала, БР Ауыл хужалығын консультациялау үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, республика буйынса әлеге ваҡытта һәр һыйырҙан уртаса 9,3 килограмдап һөт алалар.\n2014 йылдың башынан алып республикала уртаса һәр һыйырҙан 170 килограмдан ашыу һөт һауып алынған, ул былтырғы күрһәткестәр менән сағыштырғанда 5 килограмға күберәк. Тулайым һауым яңы йылдың өс аҙнаһы эсендә төбәктә 62,2 мең тоннаға етте, уларҙың 26 мең тоннанан ашыуы һатылған.


Өфө йылҡы заводы ғәҙелһеҙ тауар етештереүселәр менән яңғыҙы көрәшергә мәжбүр - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nӨфө йылҡы заводы ғәҙелһеҙ тауар етештереүселәр менән яңғыҙы көрәшергә мәжбүр\nТәбиғи бейә һөтөн махсус ойотҡо менән бешеп яһалған эсемлек кенә ҡымыҙ тип атала. Ошо мәғлүмәтте инҡар иткәндәрҙең шифа урынына ялған эсемлек һатып алыуы бар. 80 йыллыҡ тарихын барлаған Өфө йылҡы заводы бөгөн ғәҙелһеҙ тауар етештереүселәр менән яңғыҙы көрәшергә мәжбүр. 119-сы йылҡы заводының ҡымыҙ бешеү цехында сағыштырмаса тынлыҡ. Ғәҙәттә меңәр ярым тонна шифалы эсемлек әҙерләнгән силәктәрҙән әлеге көндә 40 литрлап ҡына ҡымыҙ шешәләргә тултырыла. Ихтыяж ҙурлығына ҡарамаҫтан был күләм бары шифаханалар талабын ҡәнәғәтләндерергә етә. Яҙ. Бейәләрҙең һөт биреүҙән туҡтап торған миҙгеле. Һауын цехында иһә сиратты 17 баш мал көтә. Бында тиҫтә йыл эшләгән Роза Головина йәйен 10-12 литр биргән бейәләрҙән әле бары ике литр һөт һауып ала. Сәләмәтлек һәм оҙон ғүмер вәғәҙә иткән үҙенсәлекле эсемлеге, тоҡомло башҡорт, рус юртаҡ аттары менән илдә дан тотҡан хужалыҡтың хәле бөгөн һөйөнөрлөк түгел. Тиҙҙән үтер миҙгел ҡармарлыҡтарын иҡтисади мәсьәләләр ҡуйырта. Заводтың 17 миллион һум бурысы түләнмәгән. Етәксе урынбаҫары Александр Сенькин суд ултырыштары араһында аттарҙың торошон тикшереп сығығырға өлгөрә.Йылҡы заводының төп килем сығанағы, әлбиттә, ҡымыҙ. Яҡшы һауымға иҫәп тотор өсөн үрсемгә лә, малдың сәләмәтлегенә лә, аҙыҡҡа ла тейешенсә иғтибар кәрәк. Көҙҙән етерлек һоло әҙерләнгән, яҙын ерҙәрҙе һөрөп-сәсергә йыйыналар. Июнгә тиклем банкротлыҡтан ҡотолоу сараһы табылһа.Заводтың киләсәге тураһындағы һорау бында эшләгән кешеләрҙең иң нескә тойғоларын ҡуҙғыта. Тарихты юҡҡа сығарһаҡ киләһе быуындар ғәфү итмәҫ, тиҙәр. Өфө йылҡы заводында башҡорт тоҡомло аттарҙың 10-сы быуынға тиклемге нәҫеле тураһында мәғлүмәт тупланған.Предприятие музейында 1936-сы йылдан алып бөгөнгәсә тыуған ҡолондарҙың таныҡлығы бар. Өфө аттарының Европа илдәре, Рәсәй бәйгеләрендәге еңеүен дәлилләгән маҡтау ҡағыҙҙары һаҡлана. Хужалыҡтың гөрләп эшләгән мәле беҙҙең йәшлек осорона тура килде, ти Зәйтүнә Шәмсулла ҡыҙы. Уның хеҙмәт стажы 39 йыл.Киләсәккә өмөт менән ҡарау хаҡ тәғәләнән ярҙам көтөп ятыуҙы аңлатмай. Завод етәкселеге йылҡысылыҡ тауарҙарын етештереүҙе арттырыу сараһын эҙләй. Ҡымыҙға йола буйынса бешелгән эсемлек булараҡ махсус дәрәжә алыу күп мәсьәләләрҙе хәл итер ине, ти Александр Сенькин. Шифалы эсемлек атамаһы йәбештерелгән башҡа төр һөт ризыҡтары һатып алыусыларҙы хата фекергә килтерә. Башҡортостандың тикшереү һәм сертификатлау үҙәге белгестәре әйтеүенсә лә һыйыр, дөйә, кәзә һөтөнән бешелгән эсемлекте ҡымыҙ тип таныу дөрөҫ түгел. Ҡайһы бер тауар етештереүселәрҙең ғәҙелһеҙ маркетинг алымы арҡаһында кешеләр алданып ҡына ҡалмай, йола буйынса әҙерләнгән милли эсемлегебеҙҙең дәрәжәһе лә кәмей. Һөҙөмтә булараҡ ошо ризыҡты етештереүселәр финанс юғалтыуҙар кисерә. Ҡымыҙ брендын раҫлау, ҡымыҙ етештереүселәр берлеген ойоштороу кеүек етди ҡарарҙар хужалыҡтар мәнфәғәтендә икән, яратҡан эсемлекте һатып алғанда уны ялғанынан айыра белеү беҙҙән тора.\n01 апреля Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре\n01 апреля ,,Башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса йыл уҡытыусыһы - 2016,, конкурсы еңеүсеһе билдәләнде\nХәбәрҙәр - 10.12.18\nҠабалан эш итергә иртәрәк\nҠаты ҡалдыҡтарҙы эшкәртеүгә бәйле түләүҙәр хаҡы 20 декабрҙә билдәле буласаҡ. Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙа яңы системаға күсеүгә бәйле эшсе төркөм ултырышы үтте. Башҡортостан биш зонаға бүленгән, һәр зонаны бер төбәк операторы хеҙмәтләндерә. Улар сүп-сарҙы йыйыу, сығарыу, эшкәртеү,...\nРәсәйҙә йөрәк ҡапҡасын алмаштырыу буйынса Evolute R тип аталған яңы ысул үҙләштерелә башланы\nРеспублика кардиология үҙәге хирургтары беренсе ошондай операцияны Өфөлә Мәскәү крдиохирургы менән берлектә яһаны. Операция өҫтәлендә 86 йәшлек ир кеше. Йөрәктәге физик кәмселек сиренән ҡотолор өсөн уға яңы клапан талап ителә. Республика кардиология үҙәге белгестәре клапан алмаштырыуҙы яңыса...\nБашҡортостанда яңы инвестиция программалары өҫтөндә етди эш бара\nУның береһен Ауырғазыла бойомға ашырырға ниәтләйҙәр. Районда 6 мең баштан ашыу һауын һыйырына иҫәпләнгән фермалар төҙөү ҡаралған. Был - Республика агросәнәғәт комплексындағы иң ҙур проект буласаҡ. Дөйөм хаҡы 4 ярым миллиард һумға баһаланған төҙөлөш бер-нисә этапта уҙғарыла. Сумма юғары булһа...\nФранция президенты “һары жилеттар”ҙың ҡаршылыҡ акцияһына бәйле хөкүмәттең ашығыс ултырышын үткәргән. Уға тиклем премьер-министр Эдуард Филипп кәңәшләшер өсөн эре фирҡәләр етәкселәрен саҡырған. Социалистар фирҡәһе һалымдар артыуға мораторий индерергә, республикандар референдум үткәрергә, милли...\nБашҡортостанда 12 бала яңы йылға үҙенсәлекле бүләк көтә\n“Моторика” социаль проекты сиктәрендә уларға бионик ҡул ҡуйыласаҡ. Тыумыштан ҡулһыҙ һәм төрлө сәбәптәр менән ҡулын юғалтҡан кешеләргә бындай мөмкинлекте Сколково белгестәре тәҡдим итә. Әлегә тиклем һис хәрәкәтһеҙ косметологик протез йөрөткән Наталия Рыбакова хәҙер яһалма ҡул менән әүҙем эш...\nБәләбәйҙә токтан һуғылған 9 йәшлек малайҙың ике ҡул суғын да киҫкәндәр\nҒәҙәттән тыш хәл ноябрь аҙағында теркәлгәйне. Балалар менән уйнап йөрөгән 9 йәшлек малай электр бағанаһына үрмәләгәндә яңылыш сымға тейә һәм ергә ҡолай.Табиптар әйтеүенсә, кескәй пациентҡа пластик операция яһарға һәм оҙайлы реабилитация курсын үтергә кәрәк.\nӨфөлә “Донъя йәштәре террорға һәм экстремизмға ҡаршы” тип аталған конференция үтә\nУнда Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттары, Башҡортостан хөкүмәте ағзалары, министрлыҡ-ведомстволар вәкилдәре, уҡыу йорттары студенттары саҡырылған. Улар күп милләтле һәм төрлө конфессиялы Башҡортостанда толерантлы үҙаң һәм тәртип булдырыу, экстремизмдың төрлө төрҙәрен иҫкәртеү мөһим, тигән фекерҙә...\nӨфө районында ВАЗ һәм ГАЗ йөк машиналары бәрелеште\nҺәләк булыусылар юҡ. Еңел машина водителе ауыр тән йәрәхәттәре алған. Ул дауаханаға һалынған. Йөк машинаһы водителенә урында уҡ медицина ярҙамы күрһәтелгән. Бер тәүлектә генә республикала руль артына иҫерек килеш ултырған 30 водитель тотолған.\nӨфө аэропортына Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Мостай Кәрим исеме бирелә\nРәсәй-1 телеканалы эфирында кисә еңеүселәр исемлеге иғлан ителде. Мостай Кәрим өсөн 90 мең кеше тауыш биргән. Икенсе урында ике тапҡыр Советтар Союзы геройы Муса Гәрәев. Уның өсөн 70 мең кеше тауыш биргән. Салауат Юлаев-өсөнсө урында, 30 мең тауыш. Ойоштороусылар хәбәр итеүенсә, Рәсәй буйынса...


Башҡортостанда милли батырыбыҙ Салауат Юлаев иҫтәлегенә таш ҡуйылды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n16:30, 21 мая 2018 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2018 йыл, 21 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/\n«Юҡ, мин үлмәнем, башҡорттар!» - тип\n«Салауат районында яндырылған Тәкәй ауылы урынында таш тирмә бар, милли батырыбыҙ тураһында иҫтәлекле ташты шунда ҡуйҙыҡ, — тип һөйләне башҡорт йәштәре ҡоролтайы һәм «Арғымаҡ» этно-рок төркөмө етәксеһе Ринат Рамазанов. — Әлкә мәктәбендә төркөмөбөҙҙөң ҙур концерты булды. Һуңынан беҙ балалар менән таш ҡуйылған урынға барҙыҡ. Ҡурайҙа уйнаныҡ, балалар шиғыр һөйләне, бейенек, фотоға төштөк».\nОшо уҡ көндә Салауат районында «Мәңге күңелдә...» спорт фестивале үтте. Ул хәрби бурысын үтәгәндә һәләк булған хәрби хеҙмәткәрҙәр, спорт һөҙөмтәләренә ирешкәндә ғүмерҙәре өҙөлгән спортсылар иҫтәлегенә бағышланды. Фестивалдең төп маҡсаты — Башҡортостан йәштәрен гражданлыҡ-илһөйәрлек рухында тәрбиәләү.\nФестивалдә туристик, эҙәрмән, хәрби-патриотик клубтар, секциялар, түңәрәктәр, берләшмәләрҙең 12-18 йәшлек тәрбиәләнеүселәре ҡатнашты. «Арғымаҡ» төркөмө фестивалдә Салауат Юлаев мәмерйәһендә концерт менән сығыш яһаны.\nМилли батырҙың төйәгенә баш дирижер, Салауат районында тыуып үҫкән Азат Шахмөхәмәтов етәкселегендәге Рәсәй Милли гвардияһының Симфоник оркестры килгәйне. «Салауат вариҫтары» ойошмаһы рәйесе Виктор Хәкимов фестивалдә ҡатнашыусыларға Салауат районы тарихы һәм башҡорт ырыуҙары тураһында китаптар бүләк итте. Башҡорт дәүләт педагогия университеты студенттары Рәми Ғариповтың «Салауат батыр» шиғырын һөйләп ишеттерҙе.\n«Арғымаҡ» төркөмө симфоник оркестр менән бергә ике йыр башҡарҙы, — тип хәбәр итте Ринат Рамазанов. — Кискеһен иһә Салауат Юлаев музейында беҙ Музейҙар төнөндә сығыш яһаныҡ. Ҙур концерт һәм театрлаштырылған тамаша булды. Салауат Юлаев саҡырыу һүҙҙәре менән музейҙан сыҡты һәм һуңынан бар халыҡ музейға инде».


АУЫЛДАРҘЫ БИҘӘЙ ҒАИЛӘЛӘР | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» АУЫЛДАРҘЫ БИҘӘЙ ҒАИЛӘЛӘР\nАУЫЛДАРҘЫ БИҘӘЙ ҒАИЛӘЛӘР\nҠасандыр тормош гөрләп торған Мөрсәк ауылында бөгөнгө көндә тиҫтәгә яҡын йортта ғына төтөн сыға. Йорттар етемһерәп ҡалған, күп нигеҙҙәр ҡороған.\nОшондай бөтөп барған ауылдарҙа тыуған нигеҙҙәренә тоғролоҡ һаҡлап, сабыр ғына ғүмер итеүсе әбей-бабайҙар үҙҙәре бер тормош өлгөһө кеүек. Фәрзәнә һәм Тәлғәт Байымовтар икеһе лә ошо ауылда тыуып үҫеп, тыуған еренә фиҙакәр хеҙмәт иткән кешеләр.\nЯҙмыш Тәлғәт Хөббөтдин улын бала саҡтан уҡ һынай. Бөйөк Ватан һуғышында атаһының хәбәрһеҙ юғалыуы тураһында ҡара ҡағыҙы килгәндә уға йәш ярым ғына була. Әсәһе дүрт бала менән тол ҡалып, уларҙы үҫтереүгә бар көсөн һала. Кескәй Тәлғәткә ағай-апайҙарына ҡушылып, йәшәү өсөн көрәшергә тура килә. Ул бәләкәй генә сағынан йәйен ҡымыҙлыҡ, ҡуҙғалаҡ, кесерткән, еләк йыйырға йөрөгәндәрен, ҡышын малға ашатырға һалам урлап ташыуҙарын, сана һөйрәргә көсө етмәүҙәрен әле лә хәтерләй.\n- Алтынсы класҡа тиклем Алайғыр ауылына йөрөп уҡыным. Артабан уҡырға мөмкинлек булманы. Мәктәптән ҡайтҡанда санаға утын, бесән, һалам тейәп ҡайтып, әсәйгә ярҙам итә инем. Былай йөрөгәнсе, эшкә сығайым тип уйланым, - ти ул.\nШулай үҫмер сағынан аттар ҡарай башлай, йәйен комбайнсы ярҙамсыһы булып эшләй. Ун һигеҙ йәшендә хәрби хеҙмәткә алына. Уға Семипалатинскиҙағы ядер һынауҙары үткәрелгән полигонда хеҙмәт итергә тура килә. Полигонда химик шартлатҡыс матдәләр ҡулланып шартлауҙар үткәрәләр. Тәлғәт Хөббөтдин улы ла алты ай дауамында БТР-ҙа 150 километр алыҫлыҡта ракета ҡоролмаларын тикшереп йөрөй. Һуңынан кранда “йәшерен” йөктәр ҙә тейәй. Өс йыл да өс ай хеҙмәт итеп ҡайта ул был хәүефле полигонда.\n- Зарарланыу проценты 35 проценттан артҡан, тиҙәр ул ерҙә. Беҙ, йәш егеттәр, был хаҡта белмәнек тә. Күптәр һуңынан булһа ла, льготалар юллап алған. Мин бер нимә лә юллай алманым, - ти уҙаман.\nХәрби хеҙмәттән ҡайтыу менән ул тағы ла тыуған колхозында ең һыҙғанып эшкә тотона. Беларусь, ДТ-75, Т-40, МТЗ-80 “ҡорос аттарын” йүгәнләп, ниндәй генә эштәр башҡармай ул. Сәсеү, бесән әҙерләү, урып-йыйыу, техник төҙәтеү эштәренең уртаһында ҡайнай. “Ерҙе йомшаҡ һөрөү” ярышында, һуңынан хаҡлы ялға сыҡҡансы 15 йыл урындағы ферманы етәкләү дәүерендә һауым буйынса икенсе урындарҙан ҡалмай. Илле йыл эш стажына эйә булған уҙаман “Маҡтаулы хеҙмәте өсөн”, “Социалистик ярыш еңеүсеһе” кеүек күп һанлы миҙалдар һәм Почет грамоталары менән бүләкләнгән һәм “Хеҙмәт уҙаманы” билдәһенә лә лайыҡ булған.\nСабырлыҡтың төбө - һары алтын\nФәрзәнә Булат ҡыҙына ла тормош һурпаһын иртә йәштән татырға тура килә.\n- Бала сағыбыҙ булманы, тиһәң дә була. 4-се класта уҡығанда әсәйем ауырып китте. Бригадир эшкә саҡырып килһә, уның урынына үҙем бара торғайным. Бармаһаң, әрләйҙәр ине, буйым етмәһә лә, елгәргестән ашлыҡ алыша торғайным. Ҡышын санаға тейәп туң тиреҫте яланға ташыныҡ, - тип хәтирәләргә бирелә уҙаман.\nШунлыҡтан Ҡарлыман мәктәбенә йөрөп уҡыуын да ташларға тура килә. Әле нығынып та бөтмәгән йәш ҡыҙ бик иртә колхоз эшенә егелә. Өҫкә кейем алып кейер өсөн сөгөлдөр утау, бесән, ураҡ эштәренең береһенән дә ситтә ҡалмай.\n– Кейергә кейем, ашарға ризыҡ булманы. Йәй буйына сөгөлдөр эшләп кейем ала торғайныҡ, - ти ул.\nУн алты йәшендә генә кейәүгә сығып, тормош мәшәҡәттәренә сума. Йорт эштәрендә лә өлгөрә, колхозда ла “йөҙөп” эшләй. Гектар-гектар сөгөлдөр утай, фермала алдынғы һауынсыларҙың береһе була. Уның исеме 2-3 йыл рәттән Маҡтау таҡтаһында тора. Фәрзәнә апай әле лә “Алдынғы һауынсы”, “” таҫмаларын, Маҡтау ҡағыҙҙарын, Рәхмәт Хаттарын, гәзиттәрҙә үҙе хаҡында маҡтап яҙылған мәҡәләләрҙе ҡәҙерләп һаҡлай.\n- Хеҙмәт стажым ҡырҡ йылға тулды. Ул йылдарҙа эшләгәндәрҙе иҫкә алһаң да, тәндәр өшөп китә. Барыһын да ҡул көсө менән башҡарҙыҡ, ауыр әйберҙәр күтәреп эшләнек, нисек түҙгәнбеҙҙер. Тәлғәт төндә трактор ҡабыҙырға сыҡҡанда, эргәһендә фонарь тотоп баҫып тора инем. Хатта балаларымдың туйында ла фермаға барып һыйыр һауып йөрөргә тура килде, - ти Фәрзәнә Булат ҡыҙы.\nҺынауҙарҙы бергә үтәләр\nБыйыл апрель айында Фәрзәнә һәм Тәлғәт Байымовтарҙың ғаилә ҡороуҙарына 56 йыл тулған. Был ғүмер эсендә улар тормоштоң әсеһен дә, сөсөһөн дә татыған. Ләкин улар иңгә-иңде терәп, һынауҙарҙы бергә еңеп сыға алған. Фәрзәнә апай утыҙ йыл ҡәйнәһе инәй менән бергә ғүмер итә. Балалар үҫтергәндә ҡәйнәһе лә донъяға күҙ-ҡолаҡ булып торған. Уңған, тырыш ғаилә мал-тыуарҙы, ҡош-ҡортто ла күпләп аҫрай, баҡса үҫтерә, иркен йорт һалып инә.\nБиш балаға ғүмер биреп, барыһын да уҡытып, туйҙар үткәреп, оло тормош юлына сығара улар. Үкенескә ҡаршы, тормош һәр ваҡыт шыма ғына бармай – уйламағанда йөрәк өҙгөс ауыр һынауҙарын да алға ҡуя. Имәндәй улдарын ҡара ер ҡуйынына оҙатыу атай менән әсәйҙең йөрәгенә төҙәлмәҫлек тәрән яралар һала. Шуныһы яҡшы, ҡалған балалары яҡын-тирәлә тормош көтәләр, ярҙам итешеп торалар. Улар ҙа балаларының рухи терәге, кәңәшсеһе булып, тормоштарына ҡот өҫтәп йәшәй. Ҡыҙҙары Фәүзиә тыуған ауылында, Фәриҙә - Ҡырмыҫҡалыла, Айгөл – Алайғырҙа, Ләйсәндәре Иҫке Бәпестә үҙ донъяларын көтәләр, балалар үҫтерәләр. Һигеҙ ейән-ейәнсәргә, 5 бүләсәргә бәхетле һәм хәстәрлекле олатай менән өләсәй ҙә улар.\nАуыл яҙмышы борсой\nФәрзәнә һәм Тәлғәт Байымовтарҙы ла ауылдарының яҙмышы хафаландырмай ҡалмай. Ауылда ни хәҙер яңғыҙ әбей-бабайҙар ҡалды, бер нисә буйҙаҡ ир-егет бар. Кистәрен урамға сыҡһаң, эргә-тирәләге йорттарҙа ут булмағас эш боша. Шулай итеп, ауылыбыҙ бөтөп ҡуйырмы икән инде, ти улар көрһөнөп.\n- Ҡышын ауылға юл булмағанлыҡтан, хатта “Тиҙ ярҙам” машинаһы ла килеп етә алмай. Шунлыҡтан былтыр ҡыш балаларға ла барып йәшәнек. “Йәйен нисек тә йәйләрбеҙ, ҡышын нисек ҡышларбыҙ” тип йырлаған йырҙағыса инде, - ти Фәрзәнә апай.\nЭсәр һыуҙы ла ташып эсәләр икән. Ауылға тәбиғи газ да килеп етмәгәнлектән, утынға ла байтаҡ сығым китә. Ҡайһылай булһа ла, тыуған ауылын ҡалдырып китеүҙе улар күҙ алдарына ла килтермәй. Афарин, балалары тыуған нигеҙҙең уттарын балҡытып йәшәргә лә йәшәргә яҙһын.


Республикала йылғанан бала мәйетен сығарғандар // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n13:00, 17 сентября 2018 Хәл-ваҡиғалар\nРеспубликала йылғанан бала мәйетен сығарғандар Фото: социаль селтәрҙәр\nӨФӨ, 2018 йыл, 17 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nБашҡортостанда социаль селтәрҙәрҙә 32 йәшлек йәш әсәнең һәм уның бер йәшлек сабыйының хәбәрһеҙ юғалыуы тураһында мәғлүмәт баҫылып сыҡҡайны. 15 сентябрҙә ҡатын улы менән Бөрө районындағы ауылдан сығып киткән һәм юғалған.\nЭҙләү эштәренә Эске эштәр министрлығының Бөрө районы буйынса полиция хеҙмәткәрҙәре йәлеп ителгән.\nБөгөн социаль селтәрҙә улар Ағиҙел йылғаһында һәләк булған тип яҙып сыҡтылар. Баланың кәүҙәһен сығарғандар, ә йәш әсә һаман табылмаған.\n«Башинформ» агентлығы Рәсәй Тәфтиш комитетының Башҡортостан буйынса тәфтиш идаралығының матбуғат хеҙмәтенә ошо хәлгә аңлатма һорап мөрәжәғәт итте.\n«Бәләкәй баланың мәйете табылған. «Үлтереү» статьяһы буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылған, ваҡиға сәбәптәре асыҡлана. Суд-медицина экспертизаһы тәғәйенләнгән. Оператив-эҙләү эштәре алып барыла», — тип хәбәр итте ведомство вәкиле.


Хәйерле иртә, Республика! - Башҡортостандың иҡтисади хәле, Вилүр Әхмәтов - GTRK.TV\nХәйерле иртә, Республика! - Башҡортостандың иҡтисади хәле, Вилүр Әхмәтов\nСеймал өлкәһендәге ҙур инвестициялар Рәсәй төбәктәренең иҡтисади хәлен яҡшыртасаҡ. Халыҡ-ара “Модис” агентлығы илдең иң тотороҡло субьекттарын атаны. Был исемлектә Башҡортостан да бар. Финанс ойошма белгестәре әйтеүенсә, ситтән йәлеп ителгән аҡсалар быйыл беҙҙең республика үҫеше өсөн ярҙам буласаҡ.\nБөгөнгө һөйләшеүҙе ошондай мәғлүмәттән башлауыбыҙ осраҡлы түгел. Башҡортостан иҡтисады һәм уның мөмкинлеге тураһында фекер алышыу ниәте бар. Студиябыҙ эксперты – иҡтисад фәндәре кандидаты, социаль – иҡтисади тикшеренеүҙәр институты доценты Вилүр Әхмәтов.


Рөстәм Хәмитов йәш ғаиләләргә беренсе бала тыуғанда бирелә торған социаль түләү буйынса тәүге сертификаттар тапшырҙы\n11 августа Республика Йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов йәш ғаиләләргә тәүге бала тыуғанда торлаҡ шарттарын яҡшыртыу маҡсатында бирелгән социаль түләү буйынса сертификаттар тапшырҙы. Дәүләт ярҙамына тәүге биш ғаилә эйә булды.\n— Йәштәрҙе сабыйҙары тыуыу менән генә түгел, ә торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға булышлыҡ иткән беҙҙең тәжрибә проектында ҡатнашыусы булараҡ та ҡотлайым, — тине Рөстәм Хәмитов тантананы асып. — Һеҙгә ҡарап, башҡа йәштәр ҙә үрнәк алһын һәм уларҙың да ғаиләләрен арттырыу теләге уянһын ине. Бөгөн демографик хәл насарая, тыуым кәмей, беҙгә балалар кәрәк. Йәш ғаиләләргә ярҙам итер өсөн барыһын да эшләргә әҙербеҙ.\nРеспублика Башлығы әйтеүенсә, программа яҡшы күрһәткестәргә ирешергә ярҙам иткәндә, киләсәктә лә мотлаҡ рәүештә дауам итәсәк.\n— Был залда иң ҡәҙерле ҡунаҡтарҙы ҡабул итәбеҙ, һеҙ беҙҙең өсөн бөгөн һәм киләсәктә лә иң ҡәҙерле ҡунаҡтар, — тип билдәләне төбәк етәксеһе. — Һеҙ беҙҙең өсөн иң яҡын кешеләр.\nҮҙ сиратында сертификат алған ата-әсәләр дәүләт ярҙамының улар өсөн ҙур әһәмиткә эйә булыуы хаҡында белдерҙе.\n— Был беҙҙең өсөн ҙур ярҙам, — тине Айнур Ситдиҡов, Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт драма театры артисы. — Балаларҙа республика өсөн намыҫлы, изге күңелле, аҡыллы, көслө һәм кәрәкле кешеләр тәрбиәләргә тейешбеҙ.\nЙәш ғаиләләргә ярҙам итеү программаһы быйыл башланды. Март айында республика Башлығы Рөстәм Хәмитов төбәктә демографик хәлде яҡшыртыу буйынса өҫтәмә саралар тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы. Уға ярашлы йәш ғаиләләр беренсе бала тыуғанда бер тапҡыр бирелә торған социаль түләүгә эйә. 300 мең һумлыҡ дәүләт яҙамы торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға йүнәлтелергә тейеш.


Хәбәрҙәр: Барыр урын булмағанда...Мәскәү һыуығы асарбаҡтарҙы ер аҫтына ҡыуа.\nБарыр урын булмағанда...Мәскәү һыуығы асарбаҡтарҙы ер аҫтына ҡыуа.\nМәскәүҙәге ҡышҡы һалҡындар һәм илдәге иҡтисади хәлдәрҙең ауырайыуы меңдәрсә асарбаҡтың көндәлек тормошона ла йоғонто яһаны. Баш ҡалала улар- 75 мең самаһы. Һалҡындарҙан күптәр канализация люктарына һәм ташландыҡ туннелдәргә ҡаса, ҡайһы берәүҙәр хәйриә ойошмалары ярҙамына өмөтләнә.\n“Беҙҙекеләрҙең күптәре йоҡоға тала ла туңа, сөнки уларҙы йылы подъездарҙан ҡыуып сығаралар. Белеүемсә, бик күптәр шулай үлде,”-ти урамда йәшәүсе Вера.\nМорон төртөр урыны булмағандарҙың күбеһе, ысын мәғәнәһендә, ер ҡуйынына керә: метроны төнгөлөккә ябалар, вокзалдарҙан асарбаҡтарҙы милиция ҡыуа. Хәйриә үҙәктәре бушлай аҙыҡ-түлек, йылы кейем, одеялдар тарата, әммә төнгөлөккә торлаҡ бирә алмай.\nСтатистика буйынса, рәсәйлеләрҙең яртыһы урамда тороп ҡалғандарҙы ҡыҙғана, ҡулдан килгәнсә ярҙам итергә әҙер. Ҡалғандары, бындай яҙмышты асарбаҡтар үҙҙәре һайлаған, тип иҫәпләй, сөнки, һәр кемгә лә мәғлүм, күбеһенсә эскеселәр, наркомандар ошондай хәлдә ҡалыусан. Әйтергә кәрәк, барыһы ла бер үк фекерҙе яҡлай: теләгән бер кешегә ярҙам итеп була, дәүләт структураларына быға күберәк иғтибар бүлергә генә кәрәк.


1 Декабрь 2017, 13:33\nКрасноусол башҡорт гимназия-интернаты-ның 3 “А” һәм “Б” класында М.Кәримдең тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған кисә үтте. Алдан был уңайҙан аҙналыҡ иғлан ителеп, йомғаҡтар яһалды. Сараны район китапханаһы хеҙмәткәрҙәре ойоштороп, Елена Викторовна Сәмиғуллина матур итеп алып барҙы. “Беҙҙең өйҙөң йәме” повесы бу-йынса уларҙың был әҫәргә ҡыҙыҡһыныуын арттырырлыҡ төрлө һорауҙарына уҡыусылар кемуҙарҙан яуап бирҙе. М.Кәрим әйтмешләй: “Бар тормош, һәммәһе бала саҡтан башлана. Тәүге ғүмер миҙгелендә бала ни алған, шул ғүмер буйы китә”.


Инсан йөрәгенә орлоҡ һалам\n16 Июль 2019, 20:49\n#Шоңҡаржурналы Бөгөн, бары матди байлыҡҡа ғына табынған моңһоҙ, рухһыҙ заманда, бына уларҙан һуң шиғриәткә кемдәр килер икән тип, беҙ ҙә борсолабыҙ. Зарлы яраларҙы бер аҙ баҫып, өмөт сатҡылары уятып Фәнил Бүләков күренде офоҡта, томан араһында Айгөл-Сисәнбайҙарҙы шәйләгәндәй булам... Бөгөн һүҙ – Фәнил Бүләковҡа.\nХалыҡ шағиры Тимер Йосопов менән бер һөйләшеп ултырғанда, уның: “Баязит Бикбай ағайҙар беҙҙән һуң шағирҙар булырмы икән тип борсолдоҡ, тип һөйләгәненә аптырағайным. Нисек шиғри күңелле башҡорт халҡының шиғриәтенең киләсәге булмаһын?! Баҡһаң, киләсәк хаҡында уйландыра икән шу-ул,” – тип әйткәне хәтерҙә. Шиғырҙар яҙылыр, ҡәләм тирбәтеүселәр ҙә тыуыр ул, бында һүҙ ысын мәғәнәһендә Шағирлы алмаш, кимәле юғары һаналған башҡорт шиғриәтенең лайыҡлы киләсәге тураһында барған, әлбиттә. Хәҙер тарихҡа күҙ һалһаң, күңел һөйөнә, Баязит ағай юҡҡа борсолған: уларҙан һуң шиғриәтте Мостай-Нәжмиҙәр шаулатты, уларға алмашҡа Рәмиҙәр-Сафиндар килде, артабан Бикбай-Назаровтар командаһы байраҡ сөйҙө, уларҙан шиғриәт әләмен Тамара-Рәмзиләләр, Гөлфиә-Факиһалар алды. Рәйес-Хисмәттәр, Ҡолдәүләт-Әхмәрҙәр тулҡын булып, шашып-ярһып килеп инде шиғриәт диңгеҙенә. Хәҙер Салауат-Зөлфиәләр, Лариса-Гөлназдарҙың шиғри һүҙенә күңел һала халыҡ. Бөгөн, бары матди байлыҡҡа ғына табынған моңһоҙ, рухһыҙ заманда, бына уларҙан һуң шиғриәткә кемдәр килер икән тип, беҙ ҙә борсолабыҙ. Зарлы яраларҙы бер аҙ баҫып, өмөт сатҡылары уятып Фәнил Бүләков күренде офоҡта, томан араһында Айгөл-Сисәнбайҙарҙы шәйләгәндәй булам...\nБөгөн һүҙ – Фәнил Бүләковҡа.\n– Һин шиғриәткә атылған уҡ булып килеп индең, тиһәм... Дөрөҫмө был?\n– Ижадҡа мин йөрәгем ҡушыуы менән килеп ингәнмендер, тип уйлайым. Шиғриәткә атылған уҡ булып килеп индем тиһәм, арттырыу булыр. Шиғри һүҙ үҙе йөрәккә уҡ булып килеп ҡаҙалған. Күңелдәге хистәр шиғри һүҙгә әйләнмәй икән, шиғриәт уғы йөрәкте нығыраҡ һыҙлата, хатта ҡанһырата ла. Һыҙланыуҙарҙы, ярһыуҙарҙы баҫыу, шатлыҡты бүлешеү сараһы ла ул – минең өсөн шиғыр яҙыу.\n– Һине ижадҡа этәргән мөхит, йә булмаһа...\n– Ижадҡа этәргән мөхит минең әкиәтле бала сағым, һоҡланғыс әҙәбиәтебеҙ булғандыр. Өләсәйем Фәриҙә Ғәйнулла ҡыҙының һоҡланғыс әкиәттәрен, мөнәжәттәрен тыңлап үҫтем. Бала саҡтан башҡорт фольклоры, әҙәбиәте менән ныҡлап ҡыҙыҡһындым. Бишенсе класта уҡығанда уҡ ҡалын томлы романдар, Башҡорт халыҡ ижады томлыҡтарын уҡый башланым. Өйҙә булған бер сервант китапты уҡып бөтөп, мәктәп, ауыл китапханаларындағы әҙәби әҫәрҙәр менән танышыуымды иҫләйем. Китапханала башҡортса күңелгә ятышлы китаптарҙы уҡып бөтөп, татар, рус телендә яҙылған әҫәрҙәрҙе күпләп уҡығанымды хәтерләйем. Башҡорт теленән уҡытыусым Илүзә Заһит ҡыҙы Яхинаны төрлө һорауҙарым менән ҡаңғыртып бөтә торғайным. Был хаҡта абруйлы уҡытыусым әле лә йылмайып иҫкә ала.\nМәктәп сараларында йыш сығыш яһарға тура килде. Йырсы, алып барыусы сифатында ла. Шиғырҙы еренә еткереп һөйләргә ул саҡта директорҙың тәрбиә эштәре буйынса урынбаҫары Мөбәрәкова Альмира Радик ҡыҙына бурыслымын. Ул шиғри һүҙҙең һәр бер юлының нескәлегенә төшөндөрөргә тырышты.\nИжадҡа этәргән мөхит – Учалымдың иҫ киткес тәбиғәте, мине тәрбиәләгән әсәйем Нүрсилә Заһит ҡыҙы, атайым Нил Хәким улы, төрлө фиғелле, әммә шиғри һүҙгә битараф булмаған халҡым. Ошо тормош үҙе үк ижадҡа әйҙәй. Йөрәгендә саҡ ҡына илһам осҡоно булған кеше барыбер ижад һуҡмағында үҙ юлын һала башлайҙыр.\n– Ҡәләмгә тотоноп китеүең ниҙән килеп сыҡты?\n– Шиғыр яҙа башлармын тигән уй миндә бөтөнләй юҡ ине. Башҡорт дәүләт университетының Башҡорт филологияһы һәм журналистика факультетына 1998 йылда уҡырға индем. Күңелле студент тормошо башланып китте. Ауылдан ситтә йөрәкте һағыныу хистәре лә биләп алды. Үҙенән-үҙе ҡул ҡәләмгә тотондо. Тап шул ваҡытта үҙемдең тәүге “Көҙ” тигән шиғырымды яҙғаным иҫемдә. Төркөмдәштәргә лә уҡытып ҡараным, улар ҙа ихлас ҡабул иттеләр тәүге ижад емешемде. Беренсе шиғырҙан һуң быуа йырылғандай бер-бер артлы шиғырҙарым аҡ ҡағыҙға төшә барҙы.\nБДУ-ның «Шоңҡар» әҙәби ижад берекмәһенә ихлас йөрөй башланым. Һәр сараның уртаһында ҡайнаныҡ. Өсөнсө курстан был билдәле берекмәнең старостаһы ла булырға тура килде. Әүҙем ижад иткән студенттарҙың шиғыр, хикәйәләрен мөхәррирләп университет ярҙамында “Шоңҡар иңләр киңлектәр” тигән йыйынтыҡ сығарғанды иҫләйбеҙ. Шул саҡта деканат беҙҙең бөтә башланғыстарҙы хуплап торҙо.\n– Ер ярылһа, уның тулҡыны шағир йөрәге аша уҙа, тиҙәр. Шағирҙарға бер заманда ла йәшәүе еңел булмаған, тип тә әйтәләр. Хәҡиҡәткә тап киләме был һүҙҙәр?\n– Шағирҙар тәбиғәттән хисле кешеләр. Хисһеҙ шиғыр ул ҡоро декламация, нотоҡ уҡыу ғына кеүек минеңсә. Хисһеҙ шағирҙар – шиғеристәр улар. Ысынлап та, Мөнир ағай, Рәми ағай Ғарипов әйтмешләй, замана йөрәкте ярып үтә. Нисек кенә итмә, беҙ бер нисек тә заманабыҙҙан азат була, йәмғиәтебеҙҙә барған күренештәргә күҙ йома алмайбыҙ. Ысын шағир, тормошта ниндәй генә вазифа биләмәһен, ул хаҡлыҡты йөрәк хисе аша халҡына еткерергә бурыслы. Уҡыусы ярамһаҡтарҙы үҙ итмәй. Ысын йөрәктән сыҡҡан һүҙ бер саҡта ла быуаттар саңына күмелмәй. Ҡасан да булһа ул гәүһәр һымаҡ балҡыясаҡ, халҡына барып етәсәк.\nҮткер шағир һүҙе һәр заманда кәрәк. Ижадсы бер кемдең дә йырын йырларға тейеш түгел. Уның үҙ тауышы, үҙ йөҙө булыуы мөһим. Ел ыңғайына йөрөмәгән шағирҙарға йәшәүе бер ҡасан да еңел түгел һәм булмаясаҡ та.\n– Бала саҡ, йәшлек һәм олпат саҡ шиғриәттә нисегерәк сағыла? Мәғәнә күберәк һалына барамы, әллә..? Ул саҡта ихласлыҡҡа хилафлыҡ килмәйме?\n– Минең бала саҡ шиғриәтем булманы))). Әммә йәшлек осороноң шиғриәте бар. Зәйнәб Биишева исемендәге “Китап” нәшриәтендә «Йәштәр тауышы» серияһында сыҡҡан «Ҡибла эҙләгәндә» тигән йыйынтыҡҡа тупланған йәшлек осором шиғриәте. Йәшлегем шиғриәте, ысынлап та, йәшлектең саф, ябай, әҙерәк бер ҡатлы хистәренән үрелгән. Әммә улар миңә ихласлығы менән яҡын. Бөгөн тормошҡа икенсерәк ҡараштамын. Хәҙер ҡанаттар ҙа һынып төҙәлгән, күңел дә тормош һынауҙарынан шаҡтай сыныҡҡан, тормошҡа күҙ ҡараштарым да башҡасараҡ. Әммә йөрәк һаман шиғриәткә тоғро.\nКүңелемдә хәҙер мең хәстәр.\nЙөрәгемдең яралары арта,\nТөрлөләнә бара тик хистәр.\nОлпатлана барыу менән шиғриәткә мәғәнә күберәк һалына барһа ла, шағир тик бер нисә хәҡиҡәткә хыянат итергә тейеш түгелдер. Ул ихласлыҡ, саф хистәр һәм образлылыҡ өстағаны. Шул саҡта бер ниндәй ҙә хилафлыҡ булмаясаҡ.\n– Ауылда ижад итеп йәшәүе нисек? Күрәләрме баш ҡалалағылар? Әллә хәҙер Интернет заманында был мөһим түгелме?\n– Ауыл ерендә нисек ижад итергә була, тигән һорауҙы йыш бирәләр. Ижад – йөрәктән сыҡҡан иң ҡәҙерле хистәр йомғағы. Нисек яҙа алам, шуларҙы компьютер экранында сағылдырам да, уҡыусы хөкөмөнә еткерәм. Ҡала менән ауыл үҙ ҡанундары менән йәшәй. Әммә әҙәбиәттең ҡанундары урбанизацияға ла, глобализацияға ла буйһонмай. Уның маҡсаты бер: инсан йөрәгенә рухи орлоҡ һалыу. Унан нимә шытып сығыуы һәр яҙыусы намыҫында. Йөрәгемде яндырмаған, күңелемде тетрәтмәгән хистәр-шиғырҙар юлдаш булмаһын тип кенә теләйем. Теләк, оран шиғырҙар обывателдәр өсөн дан шиғыр буласаҡ, әммә ысын әҙәбиәт өсөн йөрәк, хис, образ һәм яңылыҡ иң мөһимелер, минеңсә. Ауылда ла, ҡалала ла ижадсы шағир донъяла иң яңғыҙ кешелер (рухи яҡтан). Әммә уны аңлаусы, хуплаусы уҡыусылары булыуы ижадсыны көслө итә. Уҡыусыһыҙ – шағир, шағирһыҙ шиғриәт юҡ.\nӨфө Өфө инде ул. Ул республикабыҙҙың ғына түгел, мәҙәниәтебеҙҙең, әҙәбиәтебеҙҙең мәркәзе. Үҙ ҡаҙанымда ғына ҡайнау ҡурҡытып та ҡуя, әммә ярҙамға тағы ла шул интернет килә.\nБаш ҡалала йәшәп ижад итеүсе билдәле ҡәләмдәштәрҙән хуплау һүҙҙәре ишетеү ижадҡа дәрт бирә, илһамландыра.\n2010-2013 йылдарҙа ҡулға бөтөнләй ҡәләм тота алманым. Тәүге китаптан һуң йәндә бушлыҡ ине. Минең күңел урынһыҙыраҡ тәнҡитте ауыр ҡабул итте. Шул саҡта Тамара апай Ғәниева шылтыратып, арҡамды тура тоторға өндәне. Башҡортостан Яҙыусылар союзы рәйесе Зәки Арыҫлан улы Әлибаев та иғтибарһыҙ ҡалдырмай ижадымды.\nИжадымды күтәреүселәр ҙә бар, күрә алмаусылар ҙа ))).\nМинең булмышымды аңлап торған, ижадыма илһамландырған ғаиләм бар. Кәләшем Зөһрә ярҙамсыл, аҡыллы, ихлас ҡатын. Өйҙә бар шарттарҙы булдырырға тырыша. Туған йәнле, һәр саҡ бөтәһенә лә ярҙам ҡулын һуҙырға әҙер. Уның һөнәре лә шундай. Зөһрәм – операцион шәфҡәт туташы. Өс ҡыҙым булыуы менән бәхетлемен. Айсилә ҡыҙым VI класта, Азалина ҡыҙым IV класта белем алалар, ә Сулпан ҡыҙыма 5 йәш тула.\n– “Йөрәк һүҙе” беҙгә яңы Шағир асты тиһәм, хәҡиҡәткә тура киләлер...\n– Улай ҙурлауығыҙға рәхмәт! Бары тик Йөрәк һүҙебеҙҙе еткереүебеҙ менән бәхетле булдыҡ беҙ. Ошо ҙур майҙанға сығыу, ысынлап та, беҙҙе ныҡ ҙурланы.\n– Ғөмүмән, был сара һинең офоҡтарыңды киңәйткәндер, бар йәһәттән дә?\n– Әлбиттә, был сара офоҡтарҙы киңәйтте. Ошо мәртәбәле бәйгегә сығып йөрәк һүҙен әйтеү, тамашасы күңелен яулау ҙур ҡаҙаныш булды беҙҙең өсөн. Конкурстан һуң республиканың төрлө өлөштәрендә йәшәгән ябай кешеләрҙең ҡайҙандыр телефонымды табып шылтыратып әйткән йылы һүҙҙәре күңелебеҙҙе үҫтерҙе.\n2017 йылғы «Йөрәк һүҙе»ндә ике шиғырымды яңғыратҡайнылар. Яңы йыл алдынан 2018 йылда үҙебеҙгә лә ҡатнашып ҡарарға тигән теләк теләнек. 2018 йылда Наилә апай Сәфәрғолованың командаһы конкурста ҡатнашып ҡарарға Өфөгә саҡырҙы. Тәүге сығышыбыҙ БСТ каналында күрһәтелде.\nСМС тауыштар аша финалға үткәс, Азалина ҡыҙым менән сараға ихлас әҙерләнә башланыҡ. Ни өсөн уртансы ҡыҙымды алдыммы? Сөнки ул шиғырҙар ярата, тиҙ генә отоп, ятлап та ала. Уның менән “Урал батыр” эпосын да ятлап район бәйгеһендә ҡатнашҡайныҡ. Әҙерлекте финалға егерме көн ҡалды тигәндә башланыҡ.\nКөн дә ике сәғәт тирәһе репетиция үткәрҙек. Сәхнәлә ҡаушарға ярамай ине, бигерәк тә ҡыҙым алдында. Ҡыҙым хатта минән батырыраҡ та булып сыҡты, шикелле, уның һәр сығышы быны иҫбатлағандыр.\n– Мортаза Рәхимов тураһындағы шиғыр менән шунда уҡ тамашасыны үҙеңә ҡараттың. Был шиғырҙың тыуыу тарихына туҡталғанда...\n– Мортаза Рәхимов минең өсөн ныҡ хөрмәт икән шәхестәремдең береһе. Хеҙмәт юлымды ла ул ойошторған Башҡортостан юлдаш телевидениеһында башланым. “Тамыр” студияһында 7 йыл эшләнем. Шул осорҙа уҡ Ил ағаһының үҙ халҡына, республикаһына, теленә булған мөнәсәбәтен күреп, һоҡлана, хөрмәт итә торғайным. Һигеҙ йылға яҡын ауыл хакимиәте башлығы булып эшләү дәүерендә халыҡ араһында ла уның хаҡында гел йылы һүҙҙәр ишеттем.\nБыл шиғыр ярамһаҡланыу хисенән яралманы, ә нисәмә йылдар йөрәкте өйкәп торған йөрәк һүҙе ине. Был шиғырҙы мин оҙаҡ уйланып яҙҙым. Ошо сығыштан һуң минең баҡсама таш атыусы ҡәләмдәштәрем дә табылды. Ел икенсе яҡҡа иҫә башлағас яҙҙыңмы, тиеүселәр ҙә булды.\nИл ағаһы ниҙәр кисергәнен бары үҙе генә белә. Был шиғыр уның кисерештәренең меңдән бер өлөшөн генә асып биргәндер. Шәхестәребеҙҙе үҙҙәре тере саҡта хөрмәт итә беләйек. Ҡыҙғаныс, беҙҙең башҡортта бөйөктәр үлгәс үкһеп илайбыҙ, күккә күтәреп маҡтайбыҙ.\n– Был яҙғандарым кемгә кәрәк инде, халыҡ барыбер әҙәбиәттән йыраҡлашты, тип ҡул һелтәгән саҡтарың булғаны бармы?\n– Кемделер уйландыра алам икән, кемгәлер шиғырҙарым оҡшай икән, яҙырға кәрәк. Аллаға шөкөр, интернетта үҙемдең төркөмөм бар. “Был тормошто ҡыҫып ҡосаҡла” тип атала ул. Бөгөн унда бөтәһе 2150 яҙылыусы. Уҡыусыларым яйлап арта бара. Бер кемде лә көсләп тотмайым, көсләп саҡырмайым. Ана шул ике мең кеше шиғриәт менән ҡыҙыҡһына икән, улар өсөн булһа ла яҙырға кәрәк.\n– Бөгөн һине иң борсоғаны һәм иң ҡыуандырғаны нимә: тормошта, әҙәбиәттә…\n– Иң борсоған нәмә – кешелекһеҙлек. Әҙәбиәттә лә, әҙәмиәттә лә. Беҙ, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бер-беребеҙҙең етешһеҙ яҡтарын күрһәк нығыраҡ ҡыуанабыҙ төҫлө. Тормоштан да ҡайһы саҡта ҡаралыҡ эҙләйбеҙ. Йөрәктәребеҙҙе көнсөллөк кимерә. Ябайыраҡ булһаҡ барыбыҙға ла йәшәүе еңелерәк булыр ине был донъяла.\nТуған телебеҙ яҙмышы ла ныҡ борсоуға һала. Үҫеп килгән балаларҙың йөрәгенә туған телгә, әҙәбиәткә һөйөүҙе ваҡытында һала алһаҡ ине.\nИң ҡыуандырғаны: тормош алға бара, әҙәбиәтебеҙ бар. Беҙҙән йәшерәк ҡыҙҙар-егеттәрҙең күренеүе һөйөндөрә. Интернетта үҙ уҡыусыларыбыҙ бар, ташҡа баҫылған китаптарыбыҙҙы һатып алһалар, тағы ла яҡшыраҡ булыр ине.\n– Беҙҙе, башҡорттарҙы, сәнғәт-әҙәбиәтебеҙҙе Рәсәйҙә, ситтә белһендәр өсөн беҙгә нимә эшләргә кәрәк? Башҡалар менән сағыштырғанда ни кимәлдә йәшәп, ижад итеп ятабыҙ икән?\n– 2018 йылда Түбәнге Новгородҡа әҙәби фестивалгә барып ҡайтыу бәхете эләкте. Төрлө милләттәр менән аралаштыҡ. Рәсәйҙә һаны 1000 генә булған милләттәр ҙә бар. Улар бөгөн үҙ әҙәбиәтен, телен һаҡларға тырышып ята. Донъяла ике миллионлаған башҡорт халҡының әҙәбиәте ныҡ бай, беҙҙең хәлдәр уларҙыҡы кеүек бик мөшкөл түгел. Ижадты күрһәтергә баҫма һәм интернет майҙандарыбыҙ бар. Әммә уны ла һаҡлау, яҡлау, үҫтереү беҙҙең бурысыбыҙ.\nОшо фестивалдә үҙемдең шиғырҙарҙың тәржемәләрен дә уҡып ишеттерҙем. Ныҡ йылы ҡабул иттеләр. Әле лә интернет селтәре аша абаз, әзербайжан, ҡумыҡ, хант, нанай дуҫтар менән аралашып торам.\nШул уҡ тәржемәләр менән беҙ Рәсәй киңлектәренә лә сыға алыр инек. Уҙған йыл Рәсәйҙең «Литературная газета»һында бер төркөм Башҡортостан яҙыусылары менән минең шиғырҙарым баҫылып сығыуы ҙур ҡыуаныс булды.\nТәржемә башҡорттарҙы, әҙәбиәтебеҙҙе донъяға танытыу өсөн иң уңай сара. Республика Хөкүмәте ошо йүнәлештә киләсәктә гранттар булдырһа ныҡ шәп булыр ине. Сөнки бөгөн күп яҙыусы, шағирҙарыбыҙ үҙ кеҫәһенән тәржемә өсөн аҡса сығарып һала алмай.\nХалҡыбыҙҙың әҙәбиәткә битараф булмауы шатландыра. Ижадыбыҙҙы уҡыусыбыҙға еткерергә мөмкинлек биргән Башҡортостан «Китап» нәшриәте бар. Уҙған йылда минең өсөн һөйөнөслө ҙур ваҡиға булды. «Торналарҙы офоҡ саҡыра» тигән икенсе китабым донъя күрҙе. Уҡыусыларыбыҙ ижадыбыҙҙы ҡеүәтләп торған саҡта беҙгә ижад итергә лә итергә кәрәк.


Быуа эргәһе үҙгәрәсәк\n9 Ғинуар , 08:20\nБашҡортостандағы Үрге Тәтешле ауылында төҙөкләндереү программаһы буйынса быуа төҙөйҙәр.\nБыйыл Тәтешле районындағы Бармыш йылғаһындағы быуа эргәһендәге биләмәне төҙөкләндереү башланған һәм 2022 йылда тамамланыр тип көтөлә. Проект хаҡы 9,1 миллион һум тәшкил итә. Уға ярашлы, быуаға инеү юлы һәм туҡталҡалар, һыу ятҡылығы, балалар һәм спорт майҙансыҡтары, периметры буйлап тротуар, пляж зонаһын төҙөкләндереү ҡаралған.\nЯр буйында, айырым алғанда, 17 пляж зонаһы, ике сауҙа комплексы һәм өс беседка ҡуйыласаҡ. Бынан тыш, биш катамаран һәм янғын машинаһы өсөн урын булдырмаҡсылар. Ял зонаһында бына тигән фонтандар ҙа барлыҡҡа киләсәк.\nЭштәр “Торлаҡ һәм ҡала мөхите” милли проектының (национальный проект “Жилье и городская среда”) “Ҡала мөхитен формалаштырыу” программаһы сиктәрендә үткәреләсәк. Рәсәй Президенты Владимир Путиндың “май” указдары ярҙамында барлыҡҡа килгән милли проект 2024 йылға ҡала мөхите сифатын 30 процентҡа артырыуҙы күҙ алдында тота.


Өфөгә Сыуашстан Республикаһы Башлығы Михаил Игнатьев килде // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nӨфөгә Сыуашстан Республикаһы Башлығы Михаил Игнатьев килде\n15:23, 31 мая 2012 Сәйәсәт\n31 майҙа Өфөгә рәсми делегация менән Сыуашстан Республикаһы Башлығы Михаил Игнатьев килде. Аэропортта уны Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡаршы алды.\nӨфөлә Михаил Игнатьев рәсми делегация менән бергә Башҡортостанда Сыуашстан мәҙәниәте көндәрен үткәреүҙә ҡатнашасаҡ.\nСыуашстандың һынлы сәнғәт оҫталары әҫәрҙәренән әҙерләнгән күргәҙмәне асыу, Башҡортостан сыуаштарының милли-мәҙәни берекмәләре активистары менән осрашыу планлаштырылған.\nИке төбәк етәкселәренең ике яҡлы осрашыуы сиктәрендә Башҡортостан менән Сыуашстан Республикаһы араһында дуҫлыҡ һәм хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйыласаҡ.\nРөстәм Хәмитов менән Михаил Игнатьев Өфөнөң «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында Башҡортостанда Сыуашстан мәҙәниәте көндәрен асыу тантанаһында ҡатнашасаҡ, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Президентының матбуғат хеҙмәтендә.


Их, һөтө-ө... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Ауыл хужалығы » Их, һөтө-ө...\nИх, һөтө-ө... 27.11.2018 // Ауыл хужалығы\nЮҡҡа ғына һыйырҙы ғаиләне туйындырыусы тип атамағандар. Бала саҡтан һәр беребеҙгә яңы ғына һауылған, күпереп торған һөттөң хуш еҫе, әсе ҡатыҡ, айыртҡыстан сыҡҡан ҡаймаҡ таныш. Аҡ ризыҡ кеше организмы өсөн кәрәкле барлыҡ матдәгә лә бай. Һыйырҙы ит өсөн дә аҫрайҙар, ләкин төп маҡсаты — һөт һауып алыу. Һөттө башҡа төр диетик аҙыҡтар әҙерләүҙә лә күпләп файҙаланалар.\nБоронғо яҙмаларҙан күренеүенсә, саҡ ҡулға эйәләштерелгән һыйырҙар йылына ни бары 400—500 килограмм һөт биргән. Кеше хәстәре, бигерәк тә тоҡомсолоҡ эше бушҡа китмәгән: бөгөн һөт һәм ит өсөн айырым тоҡомло мал тотола, йыллыҡ һауым да алты-ете мең килограмдан ашты. Һыйырҙар 18 – 20 йыл йәшәй тип иҫәпләһәк, 10 – 15 йыл һөт бирә тигән һүҙ, ләкин иң мул һауым ун йылға саҡлы була. Быларға тәүге тапҡыр быҙаулағанға тиклемге өс йәште ҡушырға кәрәк. Шулай итеп, 13 – 15 йыл аҫрау иң отошлоһо һанала.\nБашмаҡтарҙы тәүге тапҡыр 1,5 йәшендә үгеҙгә ҡушалар, ауырлығы 320 килограмдан кәм булмаҫҡа тейеш. Нәҡ ошо ваҡытҡа ул енси яҡтан өлгөрөп етә. Алданыраҡ (быҙау сағында) ҡасһа йәки ауырлығы тейешенсә булмаһа, малдың үҫеше тотҡарлана, быҙауы сибек, хәлһеҙ тыуа, һөтө бик аҙ була. Башмаҡтар өлгөрөп еткәс кенә, “теләк ваҡыты” башлана. Ул 18 – 20 сәғәткә һуҙыла, ҡайһы береһенеке 6 – 48 сәғәт булыуы ла мөмкин. Мал ҡасҡансы һәр өс аҙна һайын теләге ҡабатлана. Быуаҙ йөрөүе 285 көнгә (һирәк ваҡыт — 260 – 312 көн) тиклем һуҙыла. Йылына бер, ҡайһы ваҡыт ике быҙау килтерә. Быҙауының ауырлығы әсәһенекенең ете процентын тәшкил итә, йәғни 20 – 40 килограмм була. Уныһы малдың тоҡомона бәйле. Үгеҙ быҙауҙарҙыҡы бер-ике килограмға ауырыраҡ тарта. Һыйыр малы яҡынса биш йылға саҡлы үҫә. Тәненең температураһы 38,6 градус норма тип иҫәпләнә, йөрәге минутына 50 – 60 тапҡыр тибә.\nОло малдарҙың 32 теше (20-һе аҫта һәм 12-һе өҫтә) була. Уларҙың ашалыуы һәм алмашыныуынан йәшен билдәләйҙәр. Ҡарыны дүрт өлөштән тора, тәүгеһендә ашағаны микроорганизмдар “ихтыяры”на бирелә һәм артабанғы аш һеңдереү бүлектәренә — китап, бәләкәй ҡарын — ебәреү өсөн әҙерләнә, ләкин уның алдынан йомшартылған аҙыҡ ауыҙ ҡыуышлығы аша үтә. Халыҡта уны “һағыҙ сәйнәү” тип тә йөрөтәләр. Организмда барған даими процестар һыйырҙың һөтөн арттыра. Яҡшы һыйыр тәүлегенә 100 килограмм аҙыҡ ашай. Бер литр һөт алыу өсөн елене аша 500 литр ҡан үтә.\nТәү ҡарашҡа һыйыр күп ашаған һымаҡ булһа ла, башлыса иң арзан аҙыҡ һалына: һалам, бесән, силос, сенаж... Ләкин был малҡайҙарҙы тейешле аҙыҡ берәмегенән өҙөү тигәнде аңлатмай. Нисек ҡарайһың, һәүкәшкәй ҙә шулай уҡ яуап бирә бит. Тейешенсә фуражы, тамыраҙыҡтар бирелергә, тоҙо һәр саҡ алдында булырға тейеш.\nҺөт кешенең төп ризығының береһе генә түгел, иң мөһиме лә. Унда барлыҡ файҙалы матдәләр бар. Әлбиттә, составы малдың тоҡомона, аҙығына, лактация (имеҙеүсе хайуандарҙың биҙҙәрендә һөт яһалыу) осорона һәм башҡа байтаҡ сәбәптәргә ҡарап бер аҙ үҙгәрә. Шулай ҙа, уртаса алғанда, бер кимәлдәрәк ҡала. Түбәндә файҙалы матдәләрҙе атап үтәйек (проценттарҙа бирелә):\nһыу — 87,5,\nһөт майы — 3,8,\nаҡһым — 3,3,\nшәкәр — 4,7,\nминераль матдәләр — 0,7.\nҺөттөң үҙенсәлеге шунда: күп кенә матдәләр башҡа тәбиғи аҙыҡта булмай. Әйтәйек, һөт майы мал һәм үҫемлек майынан ныҡ айырыла. Аҡһымында организм өсөн бик мөһим аминокислоталар бар. Шәкәр тулыһынса, минераль матдәләрҙең ҡайһы береһе ирегән килеш була. Һөттөң күп өлөшөн сыр, эремсек, ҡорот яһау өсөн бик кәрәкле казеин алып тора. Аҡһымы организм тарафынан 96 процентҡа, майы — 95, шәкәре 98 процентҡа тиклем үҙләштерелә.\nАвтор: Б. САБИРЙӘНОВ ветеринария белгесе


Йылылыҡ өсөн артыҡ түләйбеҙ. Ни сәбәпле?\n15 Ғинуар 2021, 17:57\nДекабрь айына йылылыҡ өсөн хаҡ артып килде. Түбәндәге яҙмала уның сәбәптәрен асыҡлайбыҙ\nЯңы йыл беҙгә һәр ваҡыт ниндәйҙер көтөлмәгән яңылыҡ, үҙгәреш алып килеүенә күнеп тә бөттөк, буғай. Халыҡ өсөн көтөлмәгән бындай хәлдәр бигерәк тә йорттарҙа йылылыҡ, газ, ут, һыу өсөн түләүҙәргә ҡағылыусан.\nҒинуар айы ла күңелһеҙ яңылыҡ менән башланып китте. Кешеләр декабрь айына фатир өсөн түләү квитанцияларын алғас, тамам аптырашта ҡалды: йылылыҡ өсөн хаҡ 30 (!) процентҡа артып килде. Был, әлбиттә, халыҡта ҙур ризаһыҙлыҡ тыуҙырҙы, күптәр социаль селтәрҙәрҙә үҙ дәғүәһен белдереп, етәкселәрҙән килеп тыуған хәлгә аңлатма биреүҙәрен һорап яҙҙы. Беҙ ҙә халыҡты ҡыҙыҡһындырған һорауҙар менән «Мәләүез йылылыҡ селтәрҙәре» ойошмаһы директоры Геннадий Ярославцевҡа мөрәжәғәт иттек.\n- Геннадий Иванович, БашРТС йылылыҡ өсөн тарифтың үҙгәрмәүе хаҡында хәбәр итә. Хаҡтың артыуы ни менән бәйле һуң?\n- Хаҡтың артыуы декабрь айының һалҡын килеүе менән бәйле. 2019 йылдағыға ҡарағанда, уҙған йылдың был айында һауа температураһы һигеҙ градусҡа түбәнерәк булды. Шул сәбәпле йылы күберәк тотонолдо һәм халыҡҡа килгән квитанцияларҙа хаҡтар ҙа ғәҙәттәгенән юғарыраҡ күрһәтелде.\n- Йылылыҡ өсөн күрһәткестәр нисек иҫәпләнә һәм ни рәүешле теркәлә? Аңлатып китһәгеҙ ине.\n- Былтырғы йылдың көҙөнән башлап беҙ йылылыҡ өсөн йорттар йылытылған миҙгелдә генә, йәғни, һигеҙ ай дауамында ғына түләйбеҙ. Уның күләме дөйөм иҫәпләү ҡоролмалары буйынса, ә улар булмаған осраҡта Башҡортостан Республикаһының тарифтар буйынса дәүләт комитеты тарафынан раҫланған нормативҡа ярашлы билдәләнә. Иҫәпләү ҡоролмаһы булған йорттарҙа йылылыҡ өсөн түләү күләме үҙгәреп торһа, норматив буйынса иһә миҙгел буйы бер хаҡ билдәләнә. Алдан әйтеп китеүемсә, хаҡтың артыуы йә кәмеүе һауа шарттарына бәйле. Тышта һалҡын саҡта йорттарға йылы биреүҙе арттырырға тура килә.\n- Беҙҙең район һәм ҡала йорттарында дөйөм иҫәпләгестәр ҡуйылғанмы?\n- Район һәм ҡаланың 218 йортонда ошондай ҡоролмалар урынлашҡан, уларҙың күрһәткестәре автоматик рәүештә урындағы идарасы компанияға китә һәм йылылыҡ өсөн хаҡ шул күрһәткестәр буйынса билдәләнә. Уларҙы йортта йәшәүселәр үҙҙәре лә контролгә алырға хоҡуҡлы.\n- Фатирҙа ҡайһы ваҡыт һалҡын йә киреһенсә үтә эҫе булып китә. Ундағы температураны көйләп буламы? Ундай осраҡта кемгә мөрәжәғәт итергә?\n- Фатирҙарҙағы температураны идарасы ойошма күҙ уңында тота, иҫәпләгестәрҙе тикшерә. Кешеләрҙең мөрәжәғәте буйынса хеҙмәтләндерә, температураны көйләй.\n- Халыҡтан ундай мөрәжәғәттәр күп киләме?\n- Билдәле, өлкән йәштәгеләр өшөп барыусан. Фатирҙарындағы температураны көйләүҙе һорап, беҙгә йышыраҡ тап оло йәштәгеләр мөрәжәғәт итә.\n- Тағы ла шундай һорау. Фатирҙарҙа ныҡ эҫе булған саҡтарҙа, күптәр һеҙҙең ойошманы халыҡтан артыҡ хаҡ түләтеп аҡса эшләүҙә ғәйепләй. Нигеҙлеме бындай ғәйепләү?\n- Юҡ, әлбиттә. Артыҡ йылы сарыф итеү беҙҙең өсөн отошло түгел. Апрель һәм октябрь айҙарында фатирҙарҙа артыҡ йылы була, был торбаларға килгән эҫе һыуҙың температураһы менән бәйле, сөнки ул 60 градустан кәм булырға тейеш түгел. Халыҡ шуны аңлаһын ине.\n- Квитанциялағы хаҡ менән килешмәгәндәр кемгә һәм ҡайҙа мөрәжәғәт итә ала?\n- Ишегебеҙ һәр кем өсөн асыҡ. Һорауҙарығыҙ булһа, халыҡ менән эшләүсе абонент бүлегенә килергә йәки 3-21-34, 3-04-57 телефон һандарына шылтыратып мәғлүмәт алырға мөмкин.\n- Киләсәктә квитанцияла килгән һандар халыҡты бошоноуға һалырлыҡ булмаһын ине. Әңгәмәгеҙ өсөн рәхмәт!\nЛена ХӘЙРУЛЛИНА әңгәмәләште.


Йәш ғалимдар ғилми форумға әҙерләнә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЙәш ғалимдар ғилми форумға әҙерләнә\n18:10, 30 марта 2009 Йәмғиәт\n31 мартта Өфө дәүләт нефть техник университетында Башҡортостан төп юғары уҡыу йорттары Йәш ғалимдар советтарының киңәйтелгән ултырышы үткәрелә.\nТөп тема — Волга буйы федераль округы I Йәш ғалимдар форумына әҙерләнеү. Ул Башҡортостан Республикаһында Йәштәрҙең башланғыстарын яҡлау һәм үҫтереү йылы саралары сиктәрендә 13-15 майҙа Өфөлә үткәреләсәк. Иҫегеҙгә төшөрөп үтәбеҙ, республика баш ҡалаһында бындай ҙур ғилми форумды үткәреү инициаторы булып Рәсәй йәш ғалимдар союзының БР-ҙағы төбәк бүлексәһе тора.\nЙәш ғалимдар советтары рәйестәренең был ултырыштағы сығыштары һәм юғары уҡыу йорттарының мультимедия презентациялары Волга буйы федераль округы Йәш ғалимдар форумы пленар ултырышында һәм түңәрәк өҫтәлдәрендә сығыштар алдынан генераль репетиция булып торасаҡ.\nТеги: йәш ғалимдар, ултырыш


Заманса мәктәп – заман талабы\n“Мәғариф” милли проектына ярашлы, Рәсәй мәктәптәренә уҡытыуҙың өр-яңы алымдары һәм программалары индерелә башланы, ул эҙмә-эҙлекле дауам итә. Ә инде күптәребеҙ күнеккән элекке эш алымы үткәндәрҙә тороп ҡаласаҡ.\nМәҫәлән, 2021 йылда тулыһынса мәктәптәрҙәге өсөнсө смена бөтөрөләсәк. Әйткәндәй, республикабыҙҙа был тәңгәлдә эштәр маҡсатлы алып барыла. Бынан тыш 2024 йылдың аҙағына, дөйөм алғанда, белем усаҡтарында 230 мең яңы урындар барлыҡҡа киләсәк. Шул уҡ ваҡытта мәктәптәрҙең асылыуы тураһында һөйләп тораһы ла түгел. Ата-әсәләрҙең һәм йәмәғәт ойошмаларының мәғариф системаһының айырылғыһыҙ өлөшө булыуы айырым иғтибарға лайыҡ.\nФото: litdag.ru сайтынан.


Төбәк башлығы «Красноусол» шифаханаһында яңы «Старт» сервис-сәләмәтләндереү үҙәген ҡараны // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәк башлығы «Красноусол» шифаханаһында яңы «Старт» сервис-сәләмәтләндереү үҙәген ҡараны\n14:56, 20 июня 2014 Йәмғиәт\nҒафури районы буйынса эш сәфәре сиктәрендә Республика етәксеһе Рөстәм Хәмитов «Красноусол» шифаханаһында яңы «Старт» сервис-сәләмәтләндереү үҙәгендә булды. 1317 квадрат метр майҙандағы ике ҡатлы бинала медицина тренажерҙары һәм киске гимнастика залдары, телестудия һәм реклама-мәғлүмәт үҙәге урынлашҡан.\n— Курорттарҙы артабан да үҫтерергә, яңы финанслау моделдәрен табырға, инвесторҙар эҙләргә кәрәк. Йыл дауамында беҙҙең курорт хужалығының финанс моделе өҫтөндә эшләйәсәкбеҙ, идара итеү системаһын, беҙҙең курорттарҙа республика халҡы ял итә алһын мөмкинлектәр уйлаясаҡбыҙ, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. — Һаулыҡ йортоноң үҙ аҡсаһына объект һалыуы мөһим. Һеҙ йөҙ миллион һумдан ашыу аҡса таба алғанһығыҙ.\nШифахана директоры Фаяз Мәзитов, объект төҙөлөшө һаулыҡ йортоноң 90 йыллығына арналды, тип билдәләне. Ул ошо үҙәкте төҙөгән «Строймастер» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте етәкселегенә һәм төҙөүселәренә почет грамоталары тапшырҙы.\nШифаханала Рөстәм Хәмитов, 2014 йыл алдынан эшләй башлаған, ябыҡ һырғалаҡта булды. Һырғалаҡ дауалау-сәләмәтләндереү учреждениеһы өсөн генә түгел, ә бөтә республика өсөн үҙенсәлекле. Ул синтетик боҙ – «суперглайд» менән ҡапланған һәм әлегә майҙаны буйынса илдә иң ҙуры. Яңы боҙ майҙансығы йыл әйләнәһенә эшләй. Синтетик боҙ нулдән юғары температурала ла иремәй, унда хатта эҫелә лә күләүектәр барлыҡҡа килмәй. Синтетик боҙ айырыуса файҙаланыуҙы талап итмәй, хатта экологик яҡтан да бөтөнләй хәүефһеҙ.\nТеги: бр президенты,«красноусол» шифаханаһы


15 декабрҙә Өфөлә МЕГА ғаилә сауҙа үҙәге асыла // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n15 декабрҙә Өфөлә МЕГА ғаилә сауҙа үҙәге асыла\n14:59, 9 декабря 2011 Иҡтисад\nКиләһе аҙнала, 15 декабрҙә, Өфөлә МЕГА ғаилә сауҙа үҙәген асыу тантанаһы үтәсәк. «МЕГА йондоҙҙар ҡабыҙа» тип аталған байрамға ҡала етәкселеге саҡырылған.\nБыл ваҡиға Яңы йыл алдынан булғанға күрә, комплексҡа килеүселәрҙең барыһын да байрам шыршыһының уттары, боҙҙа бейеү, балаларҙың яратҡан геройҙары, бүләктәр һәм сюрприздар көтә.\nМЕГА ғаилә сауҙа үҙәге – ИКЕА компанияһының инвестицион проекты. Өфөләге МЕГА Башҡортостан биләмәһендәге иң эре комплекстарҙың береһе буласаҡ.\nКомпанияның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, МЕГА концепцияһы халыҡҡа һатып алыуҙарҙы, бөтә ғаилә менән ял итеүҙе һәм күңел асыуҙы берләштерергә мөмкинселек биреп, рәсәйлеләр алдында ялды ойоштороуҙың өр-яңы яҡтарын аса.\nСауҙа үҙәгенә килеүселәр өсөн кафе һәм ресторандар, һырғалаҡ һәм балалар өсөн уйын майҙандары эшләйәсәк.\nТеги: Яңы йыл, сауҙа


Һыуынған сәйҙең зыяны тураһында\n22 Март 2020, 19:05\nҠытай халҡының "Дошманыңа үлем теләһәң, уға кисә ҡайнатҡан сәйҙе эсер" тигән әйтеме бар. Япондар ҙа "кисәге сәй"ҙең тәьҫирен йылан ағыуына тиңләй. Ысынлап та беҙ яратҡан хуш еҫле эсемлектең зыяны ҙур икәнме ни?\nКүргәнегеҙ барҙыр, сәйҙе яһап, ултыртып ҡуйһаң, ярты сәғәттән һыуынған сәйҙең өҫтө төрлө төҫтәргә бай йоҡа ғына яры (пленка) менән ҡаплана. Был яры төрлө бактерияларға, бәшмәктәргә үрсергә бик уңайлы мөхит икән. Сәй ни тиклем оҙағыраҡ ултырһа, унда төрлө тереклек артҡандан-арта бара. Һыуынған сәй менән улар тамаҡтағы, ҡыҙыл үңәстәге, ашҡаҙандағы лайлалы ҡатламға яғылып, зыян килтерә. Бер тапҡыр ғына һыуынған сәй эсеү ҡурҡыныс түгел. Ә һәр ваҡыт ун эскән кеше гастрит, хатта язва менән ауырыуы мөмкин.\nБының турала ҡытайҙар борон-борондан уҡ белгән, шуға ла улар һыуынған сәйҙән уттан ҡурҡҡан кеүек ҡурҡалар.\nҺүрәттә: сәйнүктә онотолоп ҡалған сәй ике аҙна эсендә "бәшмәктәр баҡсаһы"на әйләнгән.


"Библиотөн - 2021" | ҺУҠЫРҘАР ӨСӨН БАШҠОРТОСТАН РЕСПУБЛИКА МАХСУС КИТАПХАНАҺЫ\nГлавная » "Библиотөн - 2021"\n"Библиотөн - 2021"\nМәкәрим Хөсәйен улы Төхвәтшин исемендәге һуҡырҙар өсөн Башҡортостан республика махсус китапханаһы "Библиотөн - 2021" Бөтә Рәсәй акцияһы сиктәрендә "Өфө библиоэңерҙәре" онлайн программаһын тәҡдим итә. Быйыл акция "Китап - йондоҙҙарға юл!" девизы аҫтында үтәсәк.\nТөп майҙандар: китапхана сайты һәм социаль селтәрҙәр.\nҠатнашыусыларҙы китапхана директоры Айгөл Әминева сәләмләйәсәк. Ул төп китапханала һәм уның филиалдарында онлайн режимда үтәсәк саралар тураһында һөйләйәсәк.\n"Легендар осоу: тарихты үҙгәрткән 108 минут" ҡабарынҡы-график әсбаптың видеопрезентацияһында космонавтарҙы һайлап алыу, осоуға техник яҡтан әҙерләнеү тарихы тураһында яҡтыртыла.\n"Уҡыу планетаһы" майҙанында социаль селтәрҙәрҙә китапханасылар "Ерҙең тәүге космонавы" китаптар видеопрезентацияһын тәҡдим итә. Ошонда уҡ ҡунаҡтар "Йондоҙҙарға юл" фотоальбомын ҡарай ала.\nКосмик викторина "КЛИК" WhatsApp мессенджерында ҡулланыусылар төркөмөндә үтәсәк. Ә "Ғаләм һәм йыһан" темаһына арналған шиғырҙар конкурсы социаль селтәрҙәрҙә #БРСБС #Библионочь #Поехали хештегтары аҫтында барасаҡ.\nInstagram социаль селтәрендә ҡатнашыусыларҙы "Кеше йыһанды аса" атамалы тест һорауҙары көтә.\nБөтә социаль селтәрҙәрҙә лә "Ғаләм Колумбы" онлайн-викторинаһы үтәсәк. Бында ҡунаҡтар Юрий Гагариндың тормошонан үҙенсәлекле мәлдәр менән таныша ала һәм викторина һорауҙарына яуап бирәсәк.\n"Йыһан һәм космонавтар тураһында уҡыйбыҙ" электрон аудиокитаптар видео күҙәтеүҙәрҙә библиограф ҡулланыусыларҙы махсус китапхана фондында һаҡланған "һөйләй торған" китаптар менән таныштырасаҡ.\nАкцияның иң кескәй ҡатнашыусыларына "Белмәҫйән менән йыһанға оло сәйәхәт" онлайн викторина тәҡдим ителә.\n"Космик осрашыу" майҙанында башҡорт драматургы, прозаик һәм шағир Наил Ғәйетбаев менән осрашыу көтөлә.\n"Үҙ йондоҙоңдо яндыр" видео флешмобы һәр ҡатнашыусыға дуҫ табышырға, космик фантастик китаптар донъяһы менән танышырға ярҙам итер.\nЫсынбарлыҡ режимында ҡунаҡтарҙы һүрәттәр, фото, шиғырҙар һәм видео конкурсы көтә.\nСтәрлетамаҡ филиалында "Ер - Йыһан. 60 йыл оҙонлоғондағы юл" китап күргәҙмәһен күрергә була. Шулай уҡ, ҡатнашыусылар бында "Минең ғаләм" фотозонаһы менән ҡуллана, "Ер тартыуына ҡарамаҫтан" шиғырҙар донъяһына сума алалар.\nБәләбәйҙә ҡатнашыусылар өсөн "Йыһанға тәүге осош" экскурсияһы әҙерләнгән. Ә балаларҙы һүрәттәр конкурсы көтә. "Космик йәйғор" видео-коллажы социаль селтәрҙәрҙә филиалда акцияның барышын еткереп торасаҡ.\nБелорет филиалында "Китап - үҙ йондоҙоңа юл" әҙәби кисә үтәсәк. Уҡыусылар уҡыған китаптары тураһында иҫтәлектәр менән бүлешәсәк һәм яңы ғилми-фантастик әҙәбиәт менән танышасаҡ.\nАкция аҙағында ҡатнашыусыларға YouTube видеохостингыһында "Беренселәр ваҡыты" тифлокомментарийлы фильм тәҡдим ителәсәк.


2 Апрель 2019, 00:22\nЙосопова Нәсимә Азамат ҡыҙы Баймаҡ районының Темәс ауылы ҡыҙы.\nТыуған илем Башҡортостан!\nУрал аръяғында бер ауыл бар,\nБеҙҙең күңелдәрҙе арбаған.\nРәхмәт инде,аҫыл был төйәкте,\nҺай, бороңғо матур ауыл,\nЙөҙөң тан һымаҡ көләс.\nБер ҡулыңда алтын ураҡ,\nБер ҡулыңда аҡ күмәс,\nОнота алмам, Темәс,\nНимә ул тыуған ер? Тыуған ер ул - кешенең аяҡ быуындары ла нығып етмәгән көйө, тәпәй баҫып йәшел сиҙәмдән атлап киткән ере. Тыуған ер һәр кем өсөн дә яҡын һәм ҡәҙерле.\nТыуған ауыл - ниндәй ҡәҙерле һәм ғәзиз һүҙ. Һәр кем үҙенең ауылын яратҡан кеүек, мин дә тыуған ауылымды бик ныҡ яратам. Ҡайҙа ғына барһам да, мин уны һағынып ҡайтам. Ауылдар береһенән-береһе матур, ләкин минең тыуған ауылым кеүек бер ерҙә лә юҡ.\nБашкортостан Республикаһының беренсе баш ҡалаһы Баймаҡ районы Темәс ауылында тыуғанмын. Уның тәбиғәте йәшел урмандарға, еләк-емештәргә, төрлө ҡоштарға бик бай. Тыуған ауылымда мәктәп, мәҙәниәт йорто, китапхана, балалар баҡсаһы, музей, почта бүлеге, дауахана, кибеттәр бар.\nАуылым бик ҙур, йылдан-йыл үҫә, матур йорттар ҡалҡып сыға. Ауылым урамдары билдәле шәхестәр исемен йөрөтә; Зәки Вәлиди, Салауат Юлаев һәм башҡа. Минең ауылым бик күп күренекле кешеләре менән мәшһүр: баянсы Редик Фәсхетдинов, актер-режиссер Вәкил Йосопов, йырсы Миңзифа Искужина, Нәсимә Тимерова – улар бик күптәр.\nБеҙҙең баш йортобоҙ башҡорт балы, бишбармаҡ, ҡымыҙ, буҙаға бик бай. Шулай уҡ халҡымдың табын түрен сәксәкһеҙ, йылҡы итһеҙ күҙ алдына ла килтереп булмай.\nБеҙҙең ауылда башҡорт халҡы ғына түгел, башҡа ун ете төрлө милләт халҡы йәшәй икән.\nАуыл халҡы иҫәбен алғанда билдәле булған. Беҙ мәктәптә 2016 йылда һәр класс уҡыусылары төрлө милләт халҡының йолаларын сәхнәләштерҙек, бик ҡыҙыҡлы сара булды. Беҙҙең класс башҡорт халҡының йолаларын сәхнәләштереп беренсе урынға лайыҡ булды. Әлбиттә башҡорт бик ҡунаҡсыл, ябай эшлекле халыҡ.\nТаланттарға бай ул Башҡортостан - йырсы, бейеүсе, ҡурайсы, ҡумыҙсылары донъя сәхнәләрен яулай, башҡорт сәнғәтен күтәрә. Тағы ла беҙҙең ҡунаҡсыл йөҙөк ҡашыбыҙ –Талҡаҫ күле. Йәй көнө ғаиләбеҙ менән барып ял итәбеҙ. Ауылымдың бер яҡ осонда Яғалса тауы бар, ул биш булкәттән тора. Бишенсе тауға менеп ҡараһаң, тыуған ауылым ус төбөндәге кеүек күренә. Тыуған ауылымдың һауаһы ла икенсе. Ауылымдың урамдары буйлап әйләнеп ҡайтыу ҙа йәнгә дауа бирә. Ауыл урамынан Һаҡмар, Шырҙы, Талашты йылғалары аға. Йәй көнө Һаҡмар һыуында һыу инәбеҙ, ә Талашты йылғаһы һыуыҡ, үҙе таҙа ғына. Ҡарҙар иреп, көндәр йылынғас, беҙҙең мәктәп уҡыусылары урамдарҙы, йылға буйҙарын таҙартыуҙа әүҙем ҡатнаша.\nМин тыуған ерем, тыуған ауылым, ауылдаштарым менән сикһеҙ ғорурланам. Мәктәбемде тамамлағас, ҡайҙа ғына йәшәһәм һәм эшләһәм дә, бер ҡасан да тыуған ауылыма, еремә тап төшөрмәм. Темәсемдә Башҡортостан кеүек бер быуатлыҡ юбилейын билдәләгән Республикамдың тәүге баш ҡалаһы!\nАтай-әсәй берәү булған кеүек минең Башҡортостаным да бер генә.


Ҡытайҙа бөгөн халыҡ-ара шашка буйынса ҡатын-ҡыҙҙар араһында донъя чемпионаты тамамланды\nҺуңғы турҙа Тамара Танһыҡҡужина Ҡытайҙан Ю Чжанды 2-0 иҫәбенә отто. Айгөл Иҙрисова иһә Голландия шашкасыһы Ольга Камышлеева менән тигеҙ иҫәпкә уйнаны. Шулай итеп яҡташтарыбыҙ мәртәбәле турнирҙа бишенсе һәм алтынсы урындарҙы алды. Донъя чемпионы исеменә Латвиянан Зоя Голубева лайыҡ булды. Икенсе, өсөнсө урындарҙы Ольга Садовская менән Ольга Камышлеева бүлеште.


Зорге менән Халтурин урамдары киҫелешендәге 12 ҡатлы биналағы янғында бер кешенең ғүмере өҙөлдө\n3 кеше йәрәхәтләнгән, тиҫтәгә яҡыны төтөнгә ағыуланған. Әле ут һүндерелгән ваҡиға урынында тикшереүселәр эшләй. Яҡынса мәғлүмәткә ярашлы ут урындағы ресторандарҙың береһендә тоҡанып киткән. Шаһиттар билдәләүенсә бинала биҙәкләү эштәре барышында газ менән эшләүсе ҡоролма ҡулланылған. Зәңгәр яғыулыҡ тултырылған баллондарҙың береһе шартлап бина ут эсендә ҡалды. Ялҡын тиҙ арала таралып бина тышлығына тоҡанды. Шәп яныусы материал аша ут ҡыйыҡҡа тиклем күтәрелде. Һөҙөмтәлә өҫкө ҡаттарҙа эшләүсе тиҫтәгә яҡын кеше тотҡонда ҡалды. Янғын һүндереүселәргә уларҙы бейек баҫҡыстары ярҙамында эвакуацияларҙа тура килде. Янғын сәбәпле зорге урамында оҙайлы транспорт тығыны барлыҡҡа килде.\nЯнғын һүндереү хеҙмәттәренең бер-нисә бригадаһы шунда уҡ янғын сыҡҡан нөктәне асыҡлап, дөрләп янған утты һүндерергә тотондо. Ҡотҡарыусыларҙың килешеп эшләү һөҙөмтәһендә тотош бинаға таралған ялҡын һүндерелде.\nЯнғын мәлендә ваҡиға урынында биштән ашыу ашығыс ярҙам бригадаһы эшләне. Ҡазаланыусыларға улар тәүге медицина ярҙамы күрһәтте. Янғын сыҡҡан объектта тиҫтәләп подрядсы ойошма эшләгән. Ваҡиға шаһиттары ут сығыуҙы хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен үтәмәүҙән күрә.\nОбъектта тиҫтәләгән сит ил граждандары эшләгән. Уларҙың күбеһе Корея граждандары.Зорге урамындағы 3-сө һанлы йортта янғын иртәнге 11 тулып килгәндә сыға. Хәүефле сигналды ишетеү менән ҡотҡарыу һәм ашығыс ярҙам хеҙмәтттәре килеп етә. Төҙөүселәрҙең береһе, сит ил ватандашы дүртенсе ҡаттан һикерә. Ҡыҙғанысҡа, уны ҡотҡарып өлгөрмәйҙәр. Ҡалған өсәүһе дауаханаға оҙатылған. Әлеге ваҡытта янғын һүндерелгән. Уның сәбәптәрен тәфтиш комитеты тикшереүселәре асыҡлай.