8 Декабрь 2017, 00:02\nЙырҙарҙа йырланған, эпостарҙа данланған мөһабәт тауҙары, ҡуйы ҡалын урмандары, тулы һыулы йылғалары менән дан тотҡан йәмле Башҡортостандың Белорет районында донъяға килгәнмен. Ә тыуған ауылым ошо ерҙең бәләкәй генә бер өлөшөн тәшкил итә. Тыуған ер, тыуған тупраҡ, тыуған ауыл, атай-әсәй йорто һәр саҡ йөрәк түрендә, һәр саҡ үҙенә тарта. Миндәге булған бөтә изге нәмә лә тыуған ерҙән – Башҡортостаныбыҙҙан, атай йортонан, әсәй наҙынан һуғарылған.\nБөгөн күберәк әсәйҙәр тураһында һөйләгем килә. Улар – донъя, ил тотҡаһы. Әсә мөхәббәте, әсәгә һөйөү, ихтирам менән һуғарылған әҫәр яҙмаған әҙип юҡтыр ҙа.\nБашҡорттоң бөйөк улы Салауаттың әсәһе лә уҡымышлы, белемле булған. Улына ла шиғриәт, йыр-моң, тыуған еренә мөхәббәт уның тәрбиәһе менән бирелеүе хаҡ. 9 йәшенә тиклем батырыбыҙ әсәһендә белем алған.\nБөйөк рәссам Сосланбәк Тавасиев Салауат Юлаевтың һәйкәле өсөн дәүләт премияһын алғас: «Һеҙгә ҙур рәхмәт. Салауаттың барлыҡ тоҡомдары минең йән дуҫтарыма, хатта туғандарыма әйләнде. Әммә минең иң ҙур һөйөүем башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарына – әсәләргә, сөнки улар бөйөк батырҙарҙы тыуҙырған һәм тәрбиәләгән», – ти. Ниндәй ҙур баһа!\nЯҙыусылар үҙҙәренең әҫәрҙәрендә әсәйҙәргә булған бөтә мөхәббәтен биреп, улар менән ысын йөрәктән ғорурланыуын, һоҡланыуын тасуирлай. Мостай Кәримдең «Оҙон-оҙаҡ бала саҡ» повесындағы Оло инәй образы ғына ни тора?! Унда әсәй кешегә хас булған бөтә сифаттар ҙа бирелгән. Автор хәтерләүенсә: «...Ғүмеремдә мине беренсе тапҡыр етәкләп алған ҡул уның ҡулы булды. Унан һуң беҙ етәкләшеп бик күп йөрөнөк».\nОло инәйҙе ауылдағы бөтә кеше хөрмәт итә, уға ҡаршы бер һүҙ әйтмәй, ҡысҡырып өндәшмәй. Үҙе лә бер ҡасан да кешегә ауыр һүҙ әйтмәҫ, барыһы менән дә сабыр ғына итеп һөйләшер була. Эйе, бындай сифаттар тик әсә булған кешегә генә хас. Ысынлап та, был әҫәрҙе уҡығанда Оло инәй образы булып, ирекһеҙҙән, үҙ әсәйебеҙ ҡаршыға килеп баҫа. Бәлки, беҙ әле халыҡ шағиры кеүек әсә ролен тәрән аңлап та еткермәйбеҙҙер...\nДауыт Юлтыйҙың «Ҡарағол» драмаһында Башҡортостанда XIX быуаттың икенсе яртыһында булған ваҡиғалар тасуирлана. Ҡарағолдоң әсәһе – Ҡыраубикә – халыҡ аҡылын һәм тәжрибәһен кәүҙәләндергән образ. Ул оҙон тормош юлы үткән, ихтилалдарҙың рәхимһеҙ баҫтырылыуын күргән кеше. Үткәндәре уны һаҡ булырға өйрәтә. Шуның өсөн дә улы Ҡарағолдоң яҡын дуҫтары менән бергә ниндәйҙер йәшерен эш башларға, яуға күтәрелергә әҙерләнеүен һиҙенеп, борсола, йөрәге әрней. Шул уҡ ваҡытта ғәҙеллек өсөн көрәш юлынан туҡтатмай. Үҙенең аҡыллы кәңәштәрен әйтеп, фатихаһын бирә. Ҡарағолдоң әсәһе беҙҙең күҙ алдына рухлы, ғорур, тәүәккәл, сабыр кеше булып килеп баҫа.\nЭйе, әсә образына тағы ла әллә күпме миҫалдар килтерергә булыр ине. Уларҙың барыһын да һанап китеү мөмкин дә түгел. Ә әҙиптәрҙең бәхетле әсә образын сағылдырған яңы әҫәрҙәре тағы ла тыуасаҡ әле.\nҺүҙемде әсәйемә арнап яҙған шиғыр юлдары менән тамамлағым килә:\nҠәҙерлем һин, әсәй, берҙән-берем,\nКүңелемдең һүнмәҫ ҡояшы.\nАуыр саҡта ярҙам ҡулы һуҙыр\nҒүмеремдең тоғро юлдашы.\nСабыр ҡараштарың йылылығы\nЯғымлыраҡ бөтә яҙҙарҙан.\nЙомшаҡ ҡулдарыңда әллә күпме\nЯҙ килтерер йылы наҙҙар бар.\nНурия МӨХӘМӘТЙӘРОВА, XI синыф уҡыусыһы.


29 Июль 2021, 18:00\nӘҙәм балаһын үлтереү өсөн күп кәрәкмәй, уның хыялын емереү, өмөтөн һүндереү ҙә етә...\nИҫәнғол дауаханаһында бер ҡарсыҡ ятты. Ҡәҙриә ине уның исеме. Исеме ҡәҙер һүҙенә ауаздаш булһа ла нишләптер уға туғандары ҡәҙер-хөрмәт күрһәтергә ашыҡманы, бәлки улар бөтөнләй булмағандарҙыр ҙа, кем белә. Шуға йоҙроҡ дәүмәле күстәнәсемде алып ҡарсыҡтың янына йыш ҡына инеп сыҡҡылай торғайным. Ул мине күреү менән йөҙө асылып китеп былай ти:\n- Ниңә расхутланып шул ҡәҙәре күп күстәнәс килтерәһең?! Миңә ни тамаҡҡҡа аш үтмәгәндә бармаҡ башындайы ла баштан ашҡан!\nЫсынлап та ҡарсыҡ яйлап-яйлап аштан ҡалып бара ине шул: эскәне һыу ҙа ҡапҡаны ҡалаҡ осона элгән әсе ҡорот киҫәге. Мәгәр ошо хәлдә лә бирешмәҫкә тырыша, тәғәмләнмәһә лә башҡаларға эйәреп ашханаға төшә, коридорҙың икенсе осонда урынлашҡан йыуыныу урынына инеп үҙаллы бит-ҡулын сая.\nБер көн ул миңә былай тине:\n- Яңғыҙмын, тиһәм дә, минең дә һинең ише улым бар ул!\nИртәгеһен кисәге башлағанын дауам итте:\n- Малайымды әйтәм, мөһабәт буйлы, һылыу йөҙлө, аҡыллы, уҡымышлы, ғаиләһе бар, балалары…\nШулай итеп осрашҡан һайын теге улын асыҡлауҙы дауам итте, буй-һынына, фиғеленә яңы өҫтәмәләр керетте.\nНиһайәт солоҡтай кәүҙәле, матур кейенгән, зыялы ҡиәфәтле теге күҙгә күренмәҫ ирҙе күҙ алдына баҫтырғас Ҡәҙриә ҡарсыҡтан һорай ҡуйҙым:\n- Теге берҙән-бер улығыҙ ҡайҙа йәшәй ул?\n- Алыҫта. Эше тығыҙ һәм тынғыһыҙ, шуға килә алмайҙыр.\nБер осор ҡарсыҡ бөтөнләй тормаҫ өсөн ятты түшәгенә. Эшкә килешләй “Тиҙ ярҙам” станцияһының ишек төбөндә әрпеш кейенгән, ҡырынмаған, шешмәк йөҙлө ирҙе тап иттем. Теге миңә мөрәжәғәт итте:\n- Слушай, братан, говорят тут старушка лежит в терапевтическом отделение, говорят, что ты часто навещаешь ее. Она моя мама…\nДауахананың өсөнсө ҡатына күтәрелешләй артымдан эйәреп килгән теге әҙәм әйтә ҡуйҙы:\n- Она пригласила меня. Наследство оформить…\nИрҙе палатаға ҡәҙәр оҙатып ҡуйҙым да кире боролдом. Иртәгеһен Ҡәҙриә ҡарсыҡтың хәле үтә насарланып киткәйне. Минең ингәнлегемде абайлағас та ҡыуаныуын белдермәне. Бер ни тиклем һүҙһеҙ ятҡас ул былай тип һораны:\n- Кисә улымды һин индерешкәнһең шикелле. Күрҙең инде уның кемлеген?\nӨндәшмәй ҡалыуҙы хуп күрҙем. Ә ул кипкән ирендәрен ялап алғас дауам итте:\n- Әҙәм балаһын үлтереү өсөн күп кәрәкмәй, уның хыялын емереү, өмөтөн һүндереү ҙә етә. Бына мин дә берҙән-бер улымды матурҙарҙан матур, аҡыллыларҙан аҡыллы итеп күрергә теләнем ғүмер баҡый. Булманы… Сығышлай шәфҡәт туташына әйт, төндә мин насарланып киткән хәлдә яныма килмәһен, ярҙамын күрһәтмә-һен. Йәшәүҙән туйҙым. - Ҡорҙай кәүҙәләге сал сәсле баш стена яғына ҡайырылды…


7 Февраль 2019, 17:34\nФедоровка районы Юғары Яуыш ауылында йәшәгән өләсәйемә, Рәмилә Әхсән ҡыҙы Дашкинаға, арнала минең асыҡ хатым.\n1949 йылдың һалҡын ғинуар айында Бала Сытырман ауылында атайың Әхсән Сәхиулла улы һәм әсәйең Фәриҙә Юныс ҡыҙы Әминевтарҙың өйөндә булған шатлыҡты, әлбиттә, иҫләмәйһең, сөнки ул ҡыуаныстың сәбәбе – һинең донъяға килеүең.\nБала сағың һуғыштан һуңғы ауыр ваҡытҡа тура килгән. Яуҙан яраланып ҡайтҡан атайың да, әсәйең дә таңдан эшкә сығып киткән. Ҙур ғаиләлә иң өлкән ҡыҙ булараҡ, туғандарыңды ла, өлкәндәрҙе лә ҡарау һинең иңеңә төшкән.\nӘммә бәләкәйҙән бирешмәгәнһең, эшкә егелеүҙән, яуаплылыҡтан ҡурҡмағанһың. Үҙ заманыңа тура килгәнсә, октябрь йондоҙсоғон да, пионер галстугын да таҡҡанһың, алдынғы комсомолка ла булғанһың.\nБала Сытырмандың һөт заводында эшләп йөрөгәнеңдә, 1967 йылдың 13 апрелендә, Юғары Яуыш ауылының сибәр егете Ярулла Сабир улы Дашкин менән никах уҡытып, ғаилә ҡороуың иң бәхетле мәлдәреңә тура килә. Уҫал ҡәйнә менән йәшәү, әлбиттә, еңел булмағандыр, өләсәй. Ләкин бирешмәгәнһең. Ҡартатайым менән Федоровкаға йөрөп, һөт заводында эшләй башлағанһығыҙ. Тиҙҙән беренсе бәпесегеҙ Хәмит тыуған. Уны иркәләп, ҡурсалап ҡына үҫтергәнһегеҙ. Улығыҙ үҫә төшкәс, бер-бер артлы ике ҡыҙығыҙ Эльмира менән Венера тыуған. Инде һеҙ, ололарға ярҙам итәбеҙ тип, ауылға ҡайтҡанһығыҙ, колхозда эшләгәнһегеҙ.\nТормош төрлө һынауҙар ҡуйып ҡына тора. Бәләкәс ҡыҙығыҙҙың ауырып китеүе лә һеҙҙең көслө рухты һынай. Баш ҡалаға йөрөп, табиптарҙың әйткәнен теүәл үтәү йөрәк сирле апайымды бысаҡ аҫтына ятыуҙан ҡотҡара.\nБер йыл эсендә иң яҡын ике кешеңде юғалтҡанһың. Яуҙан яралы ҡайтҡан атайың ҡаты сирләп китә. Һин ике ауыл араһында, бер туҡтауһыҙ йөрөп, уны хәстәреңдән ташламайһың. Ләкин ауырыу үҙенекен итә, ҡартолатайым яҡты донъя менән хушлаша. Ошо уҡ йылда тормош иптәшеңдең, беҙҙең ҡартатайҙың да, йөрәге тибеүҙән туҡтай. Ә һиңә бит ул ваҡытта бары тик 45 йәш кенә була. Өлкән улыңдың ғаилә ҡороп, йәшәй башлаған ғына сағы. Ике ҡыҙың сит ҡалала һөнәр эйәһе булырға әҙерләнә. Уларҙы уҡытып кеше итергә, туйҙар үткәреп, оло тормош юлына сығарырға, ҡартатайымдан ҡалған донъяны таратмаҫҡа, парлыларҙан ҡалышмай донъя көтөргә, тормош ауырлыҡтарына бирешмәҫкә еңел булмағандыр һиңә, өләсәйем.\nӘсәйең, Фәриҙә өләсәйебеҙ, олағайып, бер үҙе йәшәй алмай башлағас, йорт-доньяңды ташлап, уны ҡарарға ваҡытлыса Бала Сытырманға ҡайттың. Эшләгән изгелектәреңә һоҡланып бөтә алмайбыҙ. Аҙаҡ Юғары Яуыштағы хужаһыҙ тороп ҡойола башлаған өйҙө тергеҙеүе лә ҡыйын булғандыр. Ә һин бирешмәнең. Яңы ҡыйыҡ яптырып, солан һалдыртып, кәртә-ҡапҡа ҡуйҙырып, донъяңды сынъяһау иттең.\nКем һораһа, шуға ярҙам ҡулы һуҙҙың, кесеһен дә, олоһон да хөрмәт иттең. Яуыш ауылында йәшәгән 51 йылыңдың инде яртыһын бер үҙең донъя йөгөн тартаһың. Ҡайҙан ғына көс алаһың? Күптән инде иман юлындаһың. Дүрт йыл Мәләүездә дин буйынса уҡып ҡайтып, ауылда мәсет эштәрендә лә әүҙем ҡатнашаһың, аяттар уҡыйһың, ураҙа тотаһың, көндәлек намаҙҙы ла ҡалдырмайһың.\nЯуыш ауылының «Ағинәйҙәр» ойошмаһы етәксеһе булараҡ, район күләмендәге, ауылда үткән сараларҙа ла әүҙем ҡатнашаһың, урам һәм башҡа йола, шәжәрә байрамдарын ойоштороусы ла һин.\nИң яҡын кешеләремдең береһе, ҡәҙерле өләсәйем! Ейән-ейәнсәрҙәрҙең өләсәйҙәре менән бәйләнеше ныҡлы була, тиҙәр. Шулайҙыр. Күңелһеҙләнһәм, шунда уҡ тояһың. Дөрөҫ юлға йүнәлтеп, ҡиммәтле кәңәштәр бирәһең. Минең өсөн һин – яҡын дуҫым да, яҡшы әңгәмәсем дә, кәңәшсем дә. Гел изгелеккә, мөғжизәгә ышанырға өйрәттең. Шелтәләрең дә һәр ваҡыт урынлы. Өләсәй, һинең менән ғорурланам. Ошондай көслө кешеләр иңендә бит бар донъя. Хәтирәләреңде уртаҡлашыуың бик ҡыҙыҡ.\nХәҙер инде беҙ, ейән-ейәнсәрҙәрең, буй етеп киләбеҙ. Туйҙарҙың да түрендә ултырырға, бәпестәрҙе лә үҫтерешергә насип булһын, тип теләйбеҙ.\nАуыл ҡото булып, тормошобоҙҙо яҡтыртып, байытып йәшә лә йәшә әле, өләсәйем.\nБДУ-ның башҡорт филологияһы һәм журналистика факультеты студенты.


Илдең йыл эмблемаһы » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Рәсәй » Илдең йыл эмблемаһы\nРәсәйҙә Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылының эмблемаһы раҫланды.\nҒинуар аҙағында илдең Тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы Рәсәй Федерацияһында Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылы эмблемаһын булдырыуға конкурс иғлан иткәйне. Бәйгелә бөтә төр милек формаһындағы бер нисә йөҙ предприятие һәм ойошма, шулай уҡ физик шәхестәр ҡатнашты. Бөтә Рәсәй конкурсында еңеүсе тип Владимир өлкәһенең Муром ҡалаһынан Денис Ежов танылды. Уның һүҙҙәренсә, эмблема берҙәмлекте аңлата.\nИлдәге экологик хәлде үҙгәртеү өсөн Рәсәйҙең барлыҡ халҡына берләшергә кәрәк. Шулай уҡ, еңеүсе фекеренсә, экология проблемаларын хәл итеүҙә донъялағы һәр кеше ҡатнашырға тейеш. Эмблемала Рәсәй Федерацияһының флагында булған өс төҫ, шулай уҡ тәбиғәтте һәм тормоштоң барлыҡҡа килеүен символлаштырған йәшел төҫ ҡулланылған.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостанда үткәрелгән шундай уҡ конкурста республиканың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре, Рәсәй һәм Башҡортостан Журналистар союзы ағзаһы, «Башҡортостан» гәзитенең биҙәлеш мөхәррире Нәсих Хәлисовтың эше иң яҡшыһы тип табылды. Эмблемала күккә ынтылған аҡ бөркөт төшөрөлгән.\nСығыу ваҡыты 19-04-2013, 10:37 | Ҡаранылар: 731\nЭкология киноһы фестивале үтәсәк


Мобиль Уйын Автоматтары Онлайн Бонус - Slotmatic Һөйләм Казино - Mobile Casino PlexMobile Casino Plex\nХәрәкәтсән уйындар уйнап slotmatic менән оҡшай.!\nИң яҡшы мобиль сайтынан. slotmatic күҙәтеү слот MobileCasinoPlex.com\nӘгәр һеҙ тораһы һөйөүселәр онлайн казино, һеҙ, моғайын, ишеткәнегеҙ диктор исемендәге уйын, береһе ҙур шатлыҡ килтереү казино һәм уйын мауыҡтырғыс. Уларға ярҙамға килә, Бөйөк британияла тыуған Slotmatic иң яҡшы онлайн казино, һәм хәҙер был оло менән-уларҙың яғында парик, иң ышаныслыһы булып бөтә казино онлайн яңы инде. Казино яратыусылар сайтында популярлығы менән яңы бейеклеккә етә., моғайын, улар яҡшы беләләр, сөнки һәр тапҡыр, ҡасан һәм ҡайһы бер мәрәкә күңел кисерә. Slotmatic төрлө уйындар киң спектрына эйә, иҫбат итеү өсөн, булдыҡһыҙ.\nКазино уйын автоматтары ысын яратыусылар өсөн иң яҡшы мобиль сайтынан\nЯратыусылар слот-уйын күп булмай, иоанновна өсөн, эш ҡасан етә Slotmatic онлайн казино! Лицензирование һәм бөйөк британияның иң яҡшы сайтында бирелгән. киң төрлөлөгө казино уйындары, казино уйынсылар тип яратып Slotmatic һәм наслаждайся. Шуға күрә күптәр арзан уйындар, стимул һәм ҡыҙыҡ, бындай хозурлыҡ биреү, сәләмләү бонус, реаль аҡса тәҡдим итә, был күңелле генә түгел, уйнаны, тик возврат һеҙҙең еңел-елпе һаҡлау. Мобиль пункты булараҡ, үҙенең төп терәк интститутының слот, һеҙ, бәлки, аласаһы һәр һезгә ошай был тема слот.\nБилдәле фильм һәм китап һөйөүселәр өсөн, джеймс бонд, Балдан Властелин, Йәш, Бындай күңел бэтмен һәм голливуд, һеҙ һайлау темаһына ҡарап, төрлө уйын автоматтары слот мобиль рәхәт.! Менән уйнай £хәҙер 500 бонус!\nЗарегистрировалась Әле!! Мобиль уйын автоматтары менән бонус, Реаль аҡса Slotmatic.!\nТелефон иҫәбенә түләү өсөн мөмкинлектәре менән, мобиль уйындар супер slotmatic арзан слот. Хәҙер туранан-тура slotmatic менән башланды. £бушлай 5!\nБыл уйындарҙы юғары матур миҫал булып тора военной слот тултырып, диктор уйынмы ни – оператив идаралығы – шулай үҙе өсөн популяр анимация. Был уйындарҙы юғары кимәлдә ижады ентекле эш талап итә, шулай уҡ инновациялар. Был мобиль слот эшләнгән 20 барабан урынлашты-биш линия һәм уйынсылар. Уйын ваҡытында, оҫта иғтибар символы булыуы мотлаҡ, сөнки уны алыу өсөн мөмкин булған алмаштырыу өсөн башҡа символдар сифатында ҡулланыла комбинация тип выигрыш.! Шулай уҡ түләүле булыуы менән оҫталыҡ билдәһе символы выигрыш ставкаһы 2500x тармаҡтағы топ, ҡасан бөтә биш символы ер тармағы әүҙем.\nБыл бала саҡ хәтирәләренең иң твист һәм бер ни менән заветная. Кәрәк һеҙҙең тауыш, һәм тик алға бара бәшмәк йыйырға бик күп приздар һәм еңеү яуланы! Был причудливый һеҙҙең менән күңелле уйын символдарын көлөп характеристикаға эйә һәм мобиль тармаҡ ун мәжбүр һалҡындар слот. Күп кенә мобиль Slotmatic слот береһе, иң ҙур ләззәт тәҡдим итә, һәм күңел ҙур күләмдә түләү, еңеү яулар өсөн ҙур бүләк.\nРәхим Итеп, Беҙҙең Тәҡдим Менән Танышты Топ Мобиль Диаграммалар Түбән Слот!\nХазина казино слот slotmatic уйынын юғалтты.\nӘгәр сездә булһа, һеҙ һәләтле мажаралары., йәки тураһында хыяллана, мауыҡтырғыс сәйәхәткә юлланһын өсөн, йәшеренгән тәрән хазина табыу өсөн, был һеҙҙең өсөн мобиль слот. Слот тәҡдим хазиналарҙы юғалтмаған, тулҡынланып-эҙләү "реаль" киҫкен хистәр менән һунар өсөн сокровища был 9 джекпот 1500x тармаҡтың түләүле булыуы ставкаһы һәм уйындар..\nАааа, уңыш ирланд! Беҙ күберәк әйтергә кәрәк түгел, хәҙер теркәлгәндәре генә!, иҫ киткес яҡшы һәм отош түләү ала башлай һәм программаһын тәьмин итеү – һәм ләззәт ала, ул ваҡытта һеҙ нисек эшләй быны.! Ҡотлау менән хәҙер иҫ киткес уйнай. Slotmatic бонус казино!\nШулай уҡ алыу ҡарап Filthyrichslots.com\nSlotmatic Слот өсөн Мобиль күҙәтеү. MobileCasinoPlex.com\nМобиль Слот Түләргә Счет Өсөн Телефон |…\nУйындар Телефон Казино | Refer a…\nМобиль Казино Түләйҙәр Телефоны Буйынса |…


Башҡортостанда Мордва Республикаһы көндәре башлана // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда Мордва Республикаһы көндәре башлана\n14:04, 9 марта 2011 Сәйәсәт\n9 марттан 12-һенә тиклем Башҡортостанда Мордва Республикаһы көндәре үтәсәк. Башҡортостанға Хөкүмәт Рәйесенең беренсе урынбаҫары — Мордваның мәҙәниәт министры Петр Тултаев, милли сәйәсәт буйынса министр Александр Лузгин, милли сәйәсәт буйынса министр урынбаҫары Александр Карьгин, Волга буйы фин-уғыр халыҡтары мәҙәниәте үҙәгенең башҡарма директоры Юрий Мишанин, Мордва республика берләштерелгән крайҙы өйрәнеү музейы директоры Павел Калигин, «Якстерь тяштеня» журналының баш мөхәррире Вера Брындина һәм «Чилисема» журналының баш мөхәррире Николай Ишуткиндан торған делегация килә.\nМордва көндәре сиктәрендә Өфөнөң Конгресс-холында «Мордва халҡы мәҙәниәте – күп милләтле Рәсәй байлығы» тип аталған түңәрәк өҫтәл үтәсәк. Шунда уҡ ике республика етәкселеге ҡатнашлығында матбуғат конференцияһы көтөлә.\nМордва делегацияһы Стәрлетамаҡҡа һәм Федоровка районына барасаҡ.\nБелешмә өсөн. Башҡортостан Республикаһында 26 меңдән ашыу мордва милләтенән булған кеше йәшәй. Мордвалар башлыса Бәләбәй, Бишбүләк, Дәүләкән, Дыуан, Йәрмәкәй, Ҡырмыҫҡалы, Күгәрсен, Стәрлетамаҡ, Федоровка һәм Шишмә райондарында төпләнгән. Башҡортостандың мордва диаспораһына телен һәм милли мәҙәниәтен һаҡлау өсөн яҡшы нигеҙ булдырылған. Мордва теле республиканың 13 мәктәбендә уҡытыла. Предмет булараҡ мордва телен 442 уҡыусы өйрәнә. Республика мәктәптәрендә йәмғеһе мордва милләтле 2216 уҡыусы белем ала. 11 мордва теле һәм әҙәбиәте кабинеты йыһазландырылған. Стәрлетамаҡ педагогия колледжында буласаҡ башланғыс класс уҡытыусылары һәм мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары тәрбиәселәре өсөн мордва төркөмдәре асылған. Үҙешмәкәр сәнғәт үҫешә. 18 мордва ижади коллективтарының дүртеһе «халыҡ» исеменә лайыҡ булған. 2000 йылдан алып база библиотекаһы – Башҡортостандағы мордва халҡын хеҙмәтләндереүсе Федоровка үҙәкләштерелгән китапхана системаһы эшләй.\nНиколай Герасимов етәкләгән Башҡортостан Республикаһының Мордва милли-мәҙәни автономияһы ла мордваларҙың мәҙәни традицияларын һәм телен һаҡлауҙа ҙур роль уйнай. Бөгөн был ойошма Башҡортостандың бөтөн мордва диаспораһын берләштерә. Уның арҡаһында мордвалар Мордва Республикаһы менән тығыҙ бәйләнештә, милли мәғариф, халыҡ ижады үҫеше мәсьәләләре хәл ителә.\nХөкүмәттәр араһындағы Гуманитар өлкәлә хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә һәм Мордва менән Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлыҡтары араһындағы Килешеүгә ҡул ҡуйыу арҡаһында Башҡортостан мордваларының тарихи ватаны менән ныҡлы бәйләнештәре булдырылған.\nТеги: милли сәйәсәт, төбәк-ара бәйләнештәр


ТӨНДӘЛЕКТӘР... “Өфө йүкәләре”нең авторымы? Хәсән Назар кем ул?\n19 Сентябрь 2019, 01:45\nТөндәлектәр... “Өфө йүкәләре”нең авторымы? Хәсән Назар кем ул? 2000 йылдың көҙөндә Салауат Юлаев премияһына бер юлы ике талантлы шағир – Хәсән Назар менән Сафуан Әлибай дәғүә итте. Етмәһә, икеһе бер журналда – “Ағиҙел”дә эшләй. Хәсән ағай – бүлек мөхәррире, Сафуан ағай – баш мөхәррир. Мәсьәлә хәл ителгән һымаҡ, Сафуан ағай эстән генә күңелле көйҙәр көйләп йөрөй, матбуғатта ла йыш күренә, ә Хәсән ағай төшөп ҡалмаҫҡа тырыша.\n2000 йылдың көҙөндә Салауат Юлаев премияһына бер юлы ике талантлы шағир – Хәсән Назар менән Сафуан Әлибай дәғүә итте. Етмәһә, икеһе бер журналда – “Ағиҙел”дә эшләй. Хәсән ағай – бүлек мөхәррире, Сафуан ағай – баш мөхәррир. Мәсьәлә хәл ителгән һымаҡ, Сафуан ағай эстән генә күңелле көйҙәр көйләп йөрөй, матбуғатта ла йыш күренә, ә Хәсән ағай төшөп ҡалмаҫҡа тырыша.\nСалауат Юлаев премияһын биреү комиссияһы ултырышы алдынан Матбуғат министрлығында ғәҙәттәге оперативка үтте. Министр бик һәйбәт, мәғлүмәтле, көслө шәхес, үҙен юғарыраҡ вазифаға лайыҡлы тип иҫәпләй һәм шуны ултырышта урынһыҙ дәғүәләр, мөнәсәбәт асыҡлауҙар ярҙамында өлөшләтә раҫлай торғайны. Былай беҙ аңлаша торғайныҡ, ә бына үҙенең тиңдәштәрен бик ипһенмәне. Был юлы тағы ла еңелсә генә әйтешеп алдылар. Кәңәшмәне ябыр алдынан министрыбыҙ яңғыратып, күрһәтмә бирҙе: “Иртәгә Салауат Юлаев премияһы буйынса комиссия ултырышы, беҙҙән өс кеше, Сафуан Әфтәховичты үткәрегеҙ!”.\nӨсәү тигәне, теге үҙе әрепләшкән тиңдәштәре һәм мин. Икәүләшеп сығып барғанда уҡ: “Сафуанға тауыш бирербеҙ тигәйнек, кире уйларбыҙ, ахыры. Кем ул Хәсән Назар? Теге “Уфа йүкәләре”н яҙған шағирмы?” – тип минән һоранылар. Премияның яҙмышы шунда хәл ителде.\nСафуан ағай ун тауыш менән төшөп ҡалды, Хәсән ағай ун бер тауыш алып, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһына лайыҡ булды. Нисек лауреат булыуын үҙе лә һиҙмәй ҡалды, шикелле.\nДауамы – киләһе "Төндәлек"тә.


Хәбәрҙәр: Евротөркөм һәм Афина килешә алманы: гректар яңынан бурысҡа батырға теләмәй.\nЕвротөркөм һәм Афина килешә алманы: гректар яңынан бурысҡа батырға теләмәй.\nЕвротөркөм һәм Афина Грецияға ярҙам программаһын оҙайтыу мәсьәләһе буйынса уртаҡ фекергә килә алманы- шаршамбы Брюсселдә еврозона илдәре финанс министрҙары осрашыуында килешеү төҙөлмәне. Оҙайлы һөйләшеүҙәр һәм килешеү төҙөлөүе хаҡындағы имеш-мимеш хәбәрҙәрҙән һуң, осрашыу аҙағында хатта уртаҡ белдереү ҙә яһалманы. Һөйләшеү дүшәмбе көн 16 февралдә Евротөркөмдөң Греция буйынса сираттағы планлы ултырышында дауам итәсәк.\n“Программаны оҙайтыу хаҡында запрос бирмәнек,-тине Греция финанс министры Янис Варуфакис.-Башланған программаны дауам итергә тейешлегебеҙ тураһында күптәр әйтте. Ә беҙ шуны аңлаттыҡ: беҙҙе был программаның маҡсатҡа тура килеүен шик аҫтына алыу өсөн һайланылар.”\nЕвротөркөм рәйесе Йерун Дейсселблум Грецияға техник төркөм ебәрергә ниәтләгәйне- уның эше киләһе осрашыу алдынан позицияларҙы яҡынайта алыр ине. Әммә аҙаҡ ул был уйынан кире ҡайтты, сөнки тәүге нәүбәттә сәйәси килешеү төҙөү талап ителеүен таныны.\n“Ваҡытты әрәм итмәҫ һәм дүшәмбе көн ниндәйҙер алға китеш булдырыр өсөн, яҡын көндәрҙә ниндәйҙер саралар күрергә бик теләр инем,-тине евротөркөм рәйесе.- Ҡыҙғанысҡа ҡаршы бынан баш тартырға тура килде, дүшәмбе һөйләшеүҙәрҙе туҡталған пунттан артабан дауам итәсәкбеҙ.”\nБөтә ҡараштар кесе йомала үтәсәк ЕС саммитына төбәлгән, унан юғарыраҡ кимәлдәге сәйәси мөрәжәғәт көтәләр. Ә Евротөркөмдөң был осрашыуы иһә шуны күрһәтте: ике арала етди фекер айырымлыҡтары бар, уртаҡ тел табыу өсөн, байтаҡ ташламалар яһарға кәрәк буласаҡ”- ти Брюсселдән Евроньюс хәбәрсеһе Эфи Куцокоста.


Һәйтәктә хәлдәр һәйбәт | Йәншишмә\nII синыфтан Карина Вәлиуллина, дүртенсенән Лилиә Сәйфуллина, Илназ Нәжметдинов, унынсынан Рөстәм Бадамов йәшелсәләрҙе тәрбиәләй.\nВәт, фантазиялары шәп уҡытыусыларҙың: ошо композицияны эшләр өсөн генә лә утыҙға яҡын йәшелсә-емеш файҙаланылған!\n– Был тиклем йәшелсә мәктәп ашханаһында уҡыусыларҙы туҡландырыуға китәме, әллә уларҙы әҙерәк һатаһығыҙмы?\n– Уңышыбыҙҙы һаҡларға ҡар баҙы бар. Шулай ҙа артығын алырға теләүселәргә тәҡдим дә итәбеҙ.\n– Әҙ булһа ла килгән табыш мәктәпкә ваҡ-төйәк алыу өсөн бик тә ярап ҡалалыр…\n– Былтыр беҙҙең мәктәп яны участогы районда беренсе урын алды. Бүләккә йәшелсә турағыс бирҙеләр. Ашхана хеҙмәткәрҙәренең дә эшен еңеләйтте был. Быйыл да һынатмабыҙ, тип уйлайбыҙ. Участокты тәрбиәләүҙе, уҡыусылар менән йәй буйы практика үтеүҙе уҡытыусы Гөлсөм Заһир ҡыҙы Вәлиева бик ойошҡан рәүештә алып барҙы. Мәктәбебеҙ яңы уҡыу йылын шау сәскәгә күмелеп ҡаршылай.\nҠарағат һатыуҙан килгән табыштың бер өлөшөн йыл да үткәрелеп килгән «Уңыш байрамы» өсөн тотонасаҡбыҙ. Унда һәйбәт эшләгән синыфтар һәм айырым уҡыусылар билдәләнәсәк. Әлбиттә, бүләктәр ҙә буласаҡ.\nБеҙ Һәйтәк мәктәбенә килгән саҡта ла, йәйге каникулдың һуңғы көндәре булыуға ҡарамаҫтан, уҡыусылар баҡсала эшләп йөрөй ине. Кемдер теплицалағы мискәгә һыу ташый, кемдер йәшелсәләргә һыу һибә. Гөлсөм Заһир ҡыҙы ла балалар менән бергә ине. Ана бит, төрлө кәңәштәрен бирә, бәләкәстәрҙе маҡтап, дәртләндереп ебәрергә лә онотмай. Яҡшы һүҙ кемгә оҡшамаһын инде, балалар тағы ла йүгереберәк эшләргә тотона.\nИртәгәһенә районда август кәңәшмәһе үтергә тейеш көн ине. Шуға мәктәп данын төшөрмәҫ өсөн уҡытыусылар йәшелсә-емештәрҙән төрлө композициялар эшләй, күҙ яуын алып торған сәскәләрҙән гөлләмәләр яһай. Ҡыҫҡаһы, мәктәп гөр килә. Әйтерһең, бер ниндәй ҙә каникул булмаған.\nБыйыл үҙенең 60 йыллыҡ юбилейын билдәләгән мәктәп яңы уҡыу йылын яңы уй-ниәттәр менән ҡаршылай. Тиҙҙән йөҙҙән ашыу бала белем усағын шат тауыштарға күмер.\n« Саҡмағоштан килде ҡунаҡ\nИң-иң йәш умартасы – Ейәнсуранан! »


Һәр муниципалитеттың үҙенең инвестицион планы буласаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nҺәр муниципалитеттың үҙенең инвестицион планы буласаҡ\n17:27, 28 марта 2012 Иҡтисад\nИнвестициялар өлөшөн Башҡортостан Республикаһының иҡтисади үҫеш министры Евгений Маврин быйылғы эшмәкәрлектең өҫтөнлөклө йүнәлештәренең береһе тип атаны. Был турала ул ведомство коллегияһының киңәйтелгән ултырышында белдерҙе, тип хәбәр итә БР Иҡтисади үҫеш министрлығының матбуғат хеҙмәте. Бында дәүләт инвестицияларын планлаштырыу һәм контролдә тотоу системаһын камиллаштырыу, шәхси инвесторҙар өсөн төбәктең күркәмлеген арттырыу тураһында һүҙ бара.\nБыл йәһәттән муниципалитеттарға ҙур яуаплылыҡ йөкмәтелгән. Министр әйтеүенсә, һәм ҡала һәм районға Комплекслы инвестиция планын (КИП) төҙөргә кәрәк. Бындай «бәләкәй стратегиялар» ысынлап та һөҙөмтәле һәм сифатлы эшләһен өсөн, республикала әле Территориаль маркетинг агентлығы ойоштороу мәсьәләһе хәл ителә. Муниципалитеттарға ярҙам итеү уның төп функцияларының береһе буласаҡ.


Красногорск мэрының элекке урынбаҫары — Башҡортостандың Рәсәй президенты ҡарамағындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле урынбаҫары // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n12:55, 16 октября 2019 Сәйәсәт\nАлександр Бутенко Башҡортостандың Рәсәй президенты ҡарамағындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле урынбаҫары итеп тәғәйенләнде. Республика Башлығы Радий Хәбиров 15 октябрҙә указға ҡул ҡуйҙы. Документ Башҡортостандың рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт порталында баҫылып сыҡты.\nАсыҡ сығанаҡтарға ярашлы, бынан алда Александр Бутенко Мәскәү өлкәһе Красногорск ҡалаһы хакимиәте башлығының халыҡ хәүефһеҙлеге буйынса урынбаҫары вазифаһын биләне. Шулай уҡ Бутенко 2015 йылдан алып Красногорскиҙың «Ночные волки» мотоклубын ойоштороусыларҙың береһе булып тора.\nТеги: Башҡортостандың тулы хоҡуҡлы вәкиле, урынбаҫары, Александр Бутенко


Ышаныслы ярҙамсыбыҙ » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ышаныслы ярҙамсыбыҙ\nЫшаныслы ярҙамсыбыҙ 27.02.2015 // Йәмғиәт\n“Башҡортостан уҡытыусыһы” журналында үҙеңде ҡыҙыҡһындырған барлыҡ һорауға яуап табырға мөмкин. Ул – мәғариф тармағында эшләгәндәрҙең иң ышаныслы ярҙамсыһы.\nЖурналды тәү тапҡыр 33 йыл элек ҡулыма алғайным. Башҡорт дәүләт университетындағы филология факультетының башҡорт-урыҫ бүлегендә уҡыған саҡта төркөмөбөҙ кураторы Миҙхәт Әхмәтхан улы Мәмбәтов һәр беребеҙҙән баҫмаға яҙылыуҙы талап итә торғайны. Уны уҡып ҡына ҡалманыҡ, унда баҫылған мәҡәләләр, дәрес өлгөләре буйынса йыш ҡына фекер алыша инек. Мәктәптә эшләй башлағас, яҙмалар асыҡ дәрестәр, кластан тыш саралар уҙғарыуҙа ҙур ярҙамсы булды. Аҙаҡ журнал биттәрендә үҙемдең дә төрлө темаға яҙылған шиғырҙарым, байрамдар өсөн сценарийҙарым баҫылып сыҡты.\n“Башҡортостан уҡытыусыһы” – республикабыҙ педагогтарының фекер алышыу майҙансығы. Журнал мәғариф тармағындағы үҙгәрештәр, яңылыҡтар, төрлө ҡала һәм райондағы хеҙмәттәштәребеҙҙең эше менән ваҡытында таныша барыу мөмкинлеген бирә. Һуңғы йылдарҙа уның йөкмәткеһе тағы ла байыны. Өҫтәүенә уҡытыусылар араһында конкурстар ойошторола башланы, еңеүселәрҙе редакцияға саҡырып бүләкләү күркәм йолаға әүерелде. Ижади бәйгеләр тираждың артыуына йоғонто яһамай ҡалмағандыр. Әйткәндәй, миңә лә 2013 йылда уҙғарылған конкурста I урынды яулау бәхете тейҙе.\n“Башҡортостан уҡытыусыһы” аша хеҙмәттәштәрҙең шиғырҙары, нәҫерҙәре менән таныша алыу ҙа – ҙур бәхет. Журналдың үҙенә лә ижади уңыштар юлдаш булыуын теләйем. Уҡытыусыларҙы хәстәрлектән айырмаған баҫманың тырыш коллективына ҙур рәхмәт!\nҠоръятмаҫ урта мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы.


Спорт // Бергә-бер көрәш\nБашҡортостан боксының кимәле күтәрелергә тейеш\nСанкт-Петербургта бокс буйынса Рәсәй чемпионаты нисектер һиҙелмәйенсә үтте. Был турнир, дөрөҫөн әйткәндә, кимәле буйынса Европа чемпионатынан күпкә өҫтөнөрәк.\nНиңә өҫтөнөрәкме? Сөнки ҡайһы бер ауырлыҡ категорияларында бер юлы ике, өс, хатта дүрт Рәсәй бокссыһы Европа спортсыларының барыһын да еңеп бөтә алыр ине. Әммә Европаға ни бары бер спортсы ғына ебәрелә. Бының ниңә улай эшләнгәне лә аңлашыла - рус бирсәткәһе гегемонияһынан ҡасалар. Шулай булғас, бик етди һәм бик ҡеүәтле турнир - бокс буйынса Рәсәй чемпионаты ғына ҡала.\nБыйыл Рәсәй чемпионатына Башҡортостан вәкилдәре күп барҙы. Һәм был берәүҙе лә ғәжәпләндермәй. Өфөлә, Октябрьскийҙа, Ишембайҙа һәм башҡа ҡалаларҙа тәрбиәләнеүселәрен юғары кимәлгә "тартып сығарған" лайыҡлы тренерҙар бар. Беҙҙең йыйылма команданы ихтирам итәләр.\nӘммә чемпионат тамам - ә шатлыҡ истерияһы күҙәтелмәй. Бокссылар шул тиклем күп барған ине, хатта, дөрөҫөн әйткәндә, һанарға ирендерә. Бына Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының сайтындағы исемлек: Радик Заһитов, Нияз Фәйзуллин, Леонид Костылев, Айтуған Көнсыуаҡов, Мрав Азарян, Данил Насретдинов, Василий Еремеев, Данис Латипов, Александр Балог, Камрон Косымов, Тимур Фазылов.\nКүп, эйеме? Ә күпме миҙал яуланған? Ни бары икәү. Был бик аҙ.\n"БАШвестЪ" комментарийҙар һорап, бокс буйынса бөтә Рәсәй категорияһындағы судья Марат Мортазинға мөрәжәғәт итте. Һәм ул бына ниндәй аңлатма бирҙе:\n- Мин ярыштарҙа булманым, шулай булғас, аныҡ анализ бирә алмайым. Әммә бер нәмәне асыҡ беләм - был Башҡортостанға лайыҡлы һөҙөмтә түгел. Көслө бокссылар бар, хатта күп, һәм улар менән кәм тигәндә берҙе беренсе урын алып, призлы урындарҙы күберәк яуларға мөмкин ине.\nЙәнә бер факторҙы билдәләп үтәм. Миңә төймәләргә баҫыу ярҙамында башҡарылған электрон судьялыҡ оҡшамай. Элек, судьялар яҙмалары алып барылғанда, баһалар ҙа күпкә анығыраҡ ине...\nБеҙҙең егеттәр беренсе раундтан уҡ төшөп ҡала башланы. Бөтөнләй еңелеүҙәр ҙә булды. Еңелгәндәрҙең исемдәрен атап тормайбыҙ. Ниңә егеттәр күңелен өҫтәп яраларға?\nБулмаһа, лайыҡлы сығыш яһағандарҙы маҡтайыҡ. Әлеге ваҡыттағы, "БАШвестЪ" фекеренсә, республикалағы иң перспективалы бокссы, 2-се балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе Данис Латиповтан башлайыҡ. Һәм уны әлеге мәлдә аҡсаһы, һәр төрлө ярҙамы буласаҡ Санкт-Петербург өсөн сығыш яһарға "ҡоҙалайҙар".\nДанис Рәсәй чемпионатына беренсе тапҡыр эләккән. Ул күптән түгел 91 килограмм ауырлыҡтан ҙур ауырлыҡ категорияһына күскән. Ул баштан уҡ өҫкә ҡалҡа ала ине. Беренсе алышта Данис ярайһы ышаныслы еңде. Әммә икенсеһендә үк уға Башҡортостандың икенсе вәкиле, тәжрибәле өфөлө, Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы Нияз Фәйзуллин ҡаршы сыҡты.\nБыл бергә-бер алыш тураһында беҙгә Данистың атаһы һәм тренеры Мансур Латипов һөйләне:\n- Беҙ яҡшы һуғыштыҡ. Беренсе һәм икенсе раундтан һуң иҫәп тигеҙ ине. Был бик яҡшы - беҙгә ҡаршы сыҡҡан бокссы күпкә өлкән һәм тәжрибәлерәк ине бит, полицейскийҙар араһында донъя чемпионы! Һуңынан тәжрибәһеҙлек арҡаһында Данис яуҙы киҫкенләштерергә ынтылды һәм 2:2 2:4-кә әйләнде. Нияз алға сыҡты. Миңә бик күп авторитетлы белгестәр һуңынан Нияздың атакаһын күрмәгәнен әйтте. Мин дә күрмәнем һымаҡ. 2:5 менән тамамланды. Күптәр аҙаҡ яныбыҙға килде, маҡтаны. Данисҡа ныҡ эләкмәгән ине. Йөҙөндә ҡанаған, күгәргән урындар юҡ. Ғөмүмән, уның өсөн беренсе булған был чемпионатта призер булмағаны ла яҡшы. Еңһә лә, бындай "йондоҙлоҡтан" артабан йүнле бер нәмә лә килеп сыҡмаҫ ине. Хәҙер ул хаталарын аңланы, уларҙы бөтөрөү өҫтөндә эшләй башланы.\nБеҙҙе Санкт-Петербургҡа саҡыралар - уларҙа бөтә шарттар ҙа бар, Данис перспективалы, тинеләр, улар уның өсөн параллель иҫәп булдырырға тырышасаҡ. Башҡортостан менән Санкт-Петербургҡа бер юлы сығыш яһаһын өсөн. Беҙҙе Финляндияға турнирға саҡырғайнылар ҙа, Рәсәй чемпионатынан һуң тренировкала пауза алдыҡ, шуға әлегә баш тарттыҡ...\nЯрышҡа һәм көрәштәше Латиповҡа ҡарата үҙ фекерен беҙгә Нияз Фәйзуллин да әйтеп бирҙе:\n- Мин беренсе яуҙа тын алышымды көйләп өлгөрмәнем. Көрәштәшем икенсе раундтың уртаһында яуҙы дауам итеүҙән баш тартты. Ошо сәбәпле икенсе алышта иҫәп тәүҙә тигеҙ ине. Икенсе раунд аҙағына тырыштым һәм еңдем 5:2.\n- Латипов тураһында нимә уйлайһың?\n- Яҡшы егет. Көслө бокссы буласаҡ, тип иҫбатлап булмай, әммә, кем белә, бәлки булыр ҙа.\n- Һин артабан нисек сығыш яһаның?\n- Көслө Афонинды тар-мар иттем, әммә уның менән алышта күҙ тирәһендә гематома барлыҡҡа килде. Ярымфиналда бығаса минән еңелгәне булған лайыҡлы бокссыға ҡаршы сыҡтым, әммә был юлы ул яҡшы формала ине. Мине судьялар артыҡ хөкөм итте, тип әйтеп булмай, ул яҡшы һуғышты, ә минең биттә гематома бар ине. 50-гә 50 тиергә мөмкин. Ул Мәскәүҙән, ә мәскәүлеләргә беҙҙә юл асыҡ. Бәлки финалда беҙҙең Кузьминға уңайлыраҡ көрәштәш һайларға тырышҡандарҙыр. Белмәйем.\nҺәр хәлдә миҙал яулағаныма шатмын. Аллаһы Тәғәләгә рәхмәт! Йыйылма командала ҡалдым, тимәк, ҡулланылыштамын. Эште дауам итәсәкмен. Чемпионат алдынан формам "дүртлек" ине, яҡшыраҡ әҙерләнһәм - юғарырағына ла өлгәшергә булыр ине...\nБашҡортостан өсөн икенсе миҙалды Октябрьскийҙан Леонид Костылев яуланы. Ярымфиналда ул буласаҡ Рәсәй чемпионынан еңелде. "Бронза" - яҡшы ҡаҙаныш һымаҡ. Әммә Европа чемпионы Костылевты был ғына ҡәнәғәтләндерер ине микән. Хәйер, Данис кеүек, Леонид та йәш әле. Ул даими рәүештә Рәсәй йыйылма командаһында тора һәм ҡасан да булһа үҙен күрһәтергә тейеш. Шул уҡ мәлдә ул һәм Башҡортостандың тағы бер-ике бокссыһы йыйылма командала алдынғы урында нығынып, артабан Европа, донъя чемпионаттарында, Олимпиадаларҙа еңә башлаһын, тигән теләк бар. Бына был, исмаһам, ысын һөҙөмтә буласаҡ. Тап ошоға ынтылырға кәрәк, ә ҡатнашыусыларҙың күплегенә һәм Рәсәй чемпионатындағы ике "бронзаға" түгел.\nФото www.tambovinfo. ru сайтынан.


Салауатта фронтовиктарҙы тәбрикләйҙәр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nСалауатта фронтовиктарҙы тәбрикләйҙәр\n11:31, 9 мая 2010 Йәмғиәт\nСалауатта Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары бөгөн иртән Салауат Юлаев һәйкәле янында йыйылды.\nЯугир-еңеүселәр автобустарҙа ҡала урамдары буйлап үтте, Геройҙар аллеяһында булды, хәрби һәм хеҙмәт даны обелискыһына сәскәләр һалды, башҡа тарихи урындарға барҙы. Ветерандарҙы һәр ерҙә яҡташтары йылы сәләмләне.\nБөйөк байрам уңайынан һәм фронтовиктарға ихтирам йөҙөнән бар донъяла тыныслыҡты символлаштырыусы ике йөҙ күгәрсенде һауаға осорҙолар.\nКөн дауамында ҡала майҙандарында һәр төрлө конкурстар, концерттар, йәрминкәләр, спорт ярыштары ойоштороласаҡ.\nВетерандарҙы хөрмәтләү Октябрҙең 50 йыллығы исемендәге стадионда дауам итә. Бында шулай уҡ Бөйөк Еңеүгә арналған ҙур концерт һәм сағыу салют үтәсәк.


Беҙҙең ҡалаға "Ария" төркөмө килһә, ниндәйҙер үҙенә бер төрлө шатлыҡ кисерәһең. Әгәр бындай командалар йәшәп килә икән, тимәк, бөтәһе лә бөтмәгән әле. Тимәк, музыкала протест бар, фекер, героик темалар, уйланыуҙар бар әле.\n"Ария"ны ҡай берәүҙәр йырҙағы артыҡ пафосы өсөн әрләй, кемдер - музыка идеяларының икенселлеге өсөн, кемдер - бер үк жанрҙы дауам иткәне өсөн. Күптәр Валерий Кипеловтың китеүен төркөмдөң төп проблемаһы тип һананы, ул, йәнәһе, әлеге вокалсы Артур Баркуттан яҡшыраҡ булған. Бындаé ҡараш менән бәхәсләшеп, һәм бер нәмәгә ҡарамай, ижадты ҡабул итеп була. Ул, һис шикһеҙ, быға лайыҡ бит.\nҒөмүмән, тәнҡиткә ҡарамаҫтан, бик күп тыңлаусылар фекеренсә, "Ария" - рок-сәхнә легендаһы, Рәсәй "металы" лидеры, "тере" музыка бүләк итеүсе ғәҙел төркөм. "Ария" егеттәре эшһөйәр һәм оҫта музыканттар, Һәм бының менән бәхәсләшеүе ауыр.\n"Ария" - ысынлап та танылған ветерандарҙың береһе. Асылда, был төркөм беҙҙең йәмғиәтте үҙгәртеүҙә ҙур өлөш индерҙе. 1985 йылдың яҙында Владимир Холстинин һәм Алик Грановский "Мания Величия" тигән дебют альбомы яҙҙырƒы. Был дискының сығыу көнө, 31 октябрь, "Ария" төркөмөнөң рәсми тыуған көнө áóëûï һанала.\nАҙаҡ башҡа альбомдар донъя күрҙе. "Ария" популярлыҡ яулай башланы. Илдәге ҙур үҙгәрештәр һәм СССР-ҙан Рәсәйгә күсеү бик күп рок-төркөмдәр музыкаһы аҫтында үтте, һәм "Ария" уларҙың береһе булды.\nТекстар рус телендә яҙылды. Был беҙҙең "металл", беҙҙең һүҙҙәр, уйҙарыбыҙ ине. Әммә төркөмдөң миссияһы Советтар Союзына ғына таралманы. "Ария" сит илдә сығыш яһаған ваҡытта, ундағы кешеләр ғәжәпкә ҡалды:\n- Ҡарағыҙ - рус Iron Maiden! Һеҙҙең илдә ысынлап та үҙгәрештәр башланған, күрәһең!\n"Ария" концерттарҙа әле лә тәьҫир итә. Таныш егет, мин уны сығышҡа осраҡлы рәүештә алып барҙым, аҙаҡ былай тине:\n- Һин беләһеңме, мин рэп яратам. Әммә был жанрҙа эшләгән командалар концертына күпме барҙым, - миңә оҡшаманы. Ә бына "Ария" тәьҫир итте.\nТәьҫир итмәй ни! "Ария" һәр саҡ таң ҡалдыра, йоғонто яһай. Ә рэп, шансон һәм попсяр, бик күп профессиональ әҙәбиәтселәð фекеренсә, ул юҡ-бар жанр. Унда текстар һәм аранжировка һәр саҡ тиерлек ярлы, ижади һәм музыкаль планда ныҡ үҫмәгән аудиторияға иҫәпләнә.\n"Ария" текстары, әлбиттә, ҡатмарлы түгел, әммә уларҙа, кем белмәй, тарихҡа, һәм философияға тоҫҡамалар бар. Ҡайһы бер композициялар Библиянан сығып эш ителгән йәки "Ят" Кафка ("Төн көндән ҡыҫҡараҡ") кеүек художестволы текстар тәьҫире аҫтында яҙылған.\nМузыканттар шағирҙар менән бергә, улар төркөм өсөн текс яҙа, уйлана, үҙ вариантын бирергә, икенсе яҡтан ҡарарға тырыша. Миҫал өсөн, Штиль" әҫәрендә, был әҫәр шулай уҡ Өфө публикаһына тәьҫир итте, эҫенән һәм аслыҡтан ҡырыҫланған, елһеҙ зонаға оҙаҡҡа эләккән моряктарҙың каннибаллығы тураһында һөйләй.\nДөйөм алғанда, "Àðèÿ" концертû бөтә йәштәге публикаға яҡшы тәьҫир èòœ. Йәштәр концертҡа, әлбиттә, күп килгәйне, әммә 30 һәм хатта 40 йәштән өлкәндәр ҙә бар ине.\nЙәштәр сәхнәлә күңел асты, улар музыканттарға ҡушылып йырланы. Оло йәштәге кешеләр ҙә "Ария" йырҙарын ҡабатланы. Уларҙы, башлыса, иҫке хиттар йәлеп итте.\n"Ария", һәр ваҡыттағыса, өҙлөкһөҙ, оҫта сығыш яһаны. Уларҙың яңы программаһы күңелгә ятышлы ине. Музыканттар, әлбиттә, бөтә яратҡан йырҙы башҡара алманы - уларҙы ике концертта ғына йырлап бөтөп булмай бит. Өҫтәүенә, кемгә ниндәй йыр оҡшай бит. Әммә күп кенә яратҡан композициялар яңғыраны.\nНимә оҡшаманы? Сәхнә өҫтөнә таралған төтөнмө? Ойоштороусылар бындай "химикалийҙы" үҙҙәре еҫкәһә яҡшы булыр ине - тамашасыларға нигә кәрәк ул? Өҫ кейеменә һеңгән тәмәке еҫе тураһында әйтеп тораһы ла юҡ...\n"Ария" егеттәренә дәғүәләр юҡ. Музыканттарҙың сығышы күңелгә хуш килде. Тәьҫораттар яҡшы. Уларҙың ÿ¾ûíàí áåƒãœ килеүƒœðен көтөп ҡалабыҙ.


Ризаитдин Фәхретдиндың мемориаль комплексы яңыртылды - Духовное Управление Мусульман Республики Башкортостан. ДУМРБ\nБилдәле ғалим, тарихсы һәм мәғрифәтсе, Башҡортостандың тәүге парламенты эшендә әүҙем ҡатнашҡан шәхестәрҙең береһе, республикабыҙҙың беренсе мөфтөйө Ризаитдин Фәхретдиндың Өфөләге ҡәберлеге яңыртылды. Оло шәхесте хөрмәтләп, Өфөнөң мосолман зыяратында Башҡортостандың һәм Татарстандың билдәле дин әһелдәре, ғалимдары һәм йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре йыйылды.\nБөтә Рәсәй Үҙәк диниә назараты мөфтөйө Тәлғәт хәҙрәт Тажетдин сараны асып сығыш яһағанда Ризаитдин Фәхретдиндың ғаләм кимәлендәге шәхес булғанлығын билдәләне:\n«Вафатыңдан һуң тәүге һорауҙар – Илаһың кем, Пәйғәмбәрең кем? Йәғни, әхирәттә һинең кем һәм ниндәй милләттән, ҡайҙан булыуың мөһим түгел. Ризаитдин хәҙрәт Фәхретдинов та нәҡ ошо фекерҙә булған һәм хеҙмәттәрен бер ҡәүемгә генә түгел, тотош донья-ғаләмгә йүнәлткән. Мөфтөй мәғрифәтсе лә, ғалим да булған», — тине Тәлғәт Тажетдин.\nБөтә донья башҡорттары башҡарма комитеты ағзаһы, БДУ доценты, филология фәндәре кандидаты Искәндәр Сәйетбатталов ғалимыбыҙҙың оло васыятын һаҡлап халыҡҡа еткереүҙең оло бурыс икәнлеген һыҙыҡ өҫтөнә алды.\n«Ризаитдин Фәхретдин, ысынлап та, Рәсәй мосолмандарының һәммәһе өсөн – милләтенә, халҡына, ҡәүеменә ҡарамай – үтә лә мөһим шәхес. Шул уҡ ваҡытта башҡорттарҙың Юрмый ырыуынан сыҡҡан һәм ғүмер буйы үҙен башҡорт тип күрһәткән шәхесебеҙ. Әммә хеҙмәттәре бер ҡәүемгә генә түгел, бөтә милләткә лә, бөтөн мосолман доньяһына йүнәлтелгән. Шуға ла уның оло васыяты барыбыҙға ла ҡәҙерле. Әлбиттә, уны хөрмәтләүҙең иң дөрөҫ юлы – хеҙмәттәрен өйрәнеү, башлаған эҙләнеүҙәрҙе дауам итеү һәм хаҡ Ислам динендә булып васыяттарын үтәү. Уның уй-фекерҙәрен халыҡҡа еткереү, бергә һәм берҙәм булыу, һәр халыҡтың үҙенсәлеген һәм тарихын хөрмәт итеп йәшәү – бурысыбыҙ», – тине Искәндәр Рәсүл улы Сәйетбатталов.\nТатарстан мөфтөйө Камиль Самиғуллин оло шәхесебеҙҙең билдәле Ислам ғалимдары араһында булғанына иғтибар итте:\n«Ислам тарихсылары Урал-Иҙел тураһындағы хеҙмәттәрендә өс авторҙың сығанаҡтарына таяна. Улар араһында мәрхүм Ризаитдин хәҙрәт Фәхретдинов яҙған “Әҫәр” лайыҡлы урынын биләй. Аллаһ Тәғәлә унан риза булһын. Шулай итеп ул халыҡтарыбыҙҙың мөфтөйө генә түгел, шул уҡ ваҡытта уның тарихсыһы ла», – тине Камиль хәҙрәт.\nРиза Фәхретдиновтың ғәрәп графикаһындағы яҙма мираҫын өйрәнеүсе ғалим, тарих фәндәре кандидаты Әхәт Сәлихов ғалимдың ғилми эшмәкәрлегенә иғтибар итте:\n«Ризаитдин Фәхретдин – бөйөк ғалим. Уның мираҫын әлеге көндә лә күп кенә галимдар өйрәнә, үҙҙәренең хеҙмәттәрендә ҡуллана. Тарихи эҙләнеүҙәре менән бер рәттән, уның тарафынан заманына күрә бик төплө педагогик әҫәрҙәр ҙә яҙылған. Шулай уҡ, ул юғары кимәлдә ғәрәп һәм фарсы телдәрен белгән, шул телдәрҙәге сығанаҡтарҙы ҡулланып ғилми мәҡәләләр яҙған, сит телдәрҙәге ҡомартҡылар менән киң ҡатлам уҡыусыларын таныштырған. Боронғо яҙмаларҙы, ҡәбер таштарындағы текстарҙы өйрәнгәндә лә Ризаитдин хәҙрәттең ғилми эҙләнеүҙәренә йыш мөрәжәғәт итәбеҙ. Үҙенең иң оло ғилми хеҙмәттәренең береһе булған “Аҫар”ҙа ул бик күп шәхестәрҙең мәҙәниәт үҫешенә индергән өлөшө, ҡайҙа йәшәүе, ерләнеүе, ҡәбер ташында нимә яҙылыуы тураһында һөйләй. Уның яҙмаларының төп өлөшө әлеге көндә Өфөлә Рәсәй фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеүҙәр үҙәгенең Ғилми архивында һаҡлана», – ти Әхәт Ғөбәй улы.\nИзге эштең бағыусыһы – Ризаитдин хәҙрәттең яҡташы, бөгөн «Татнефть» ойошмаһы етәксеһенең урынбаҫары вазифаһын биләүсе Рөстәм Мөхәмәҙие. Таштағы архитектура эшен бөйөк башҡорт яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваның ейәне Искәндәр Бейешев башҡарған.\nШулай уҡ был сарала Башҡортостан мосолмандары диниә назаратының мөфтөйө Нурмөхәмәт Нигматуллинды Аллаһ тәғәлә ғәфү итеп, йәннәткә инергә насип итһен өсөн доғалар ҡылынды.


Урал батыр (Сәсәндәр үҙәге) — Башҡорт Википедияһы\nУрал батыр (Сәсәндәр үҙәге)\nБыл терминдың башҡа мәғәнәләре лә бар, ҡарағыҙ: Урал батыр.\n«Урал батыр» сәсәндәр үҙәге — Башҡортостан Республикаһы Халыҡ ижады үҙәге ҡарамағында эшләгән йәмәғәт ойошмаһы.\n2014 йылдың декабрендә ойошторолған был Үҙәктең төп маҡсаты — башҡорт халҡының бик боронғо замандарҙан быуындан-быуынға күсеп килгән сәсәнлек йолалары һаҡлау һәм артабан үҫтереү. Ул Өфө (етәксеһе Розалиә Солтангәрәева), Дәүләкән (Снигирева Зөләрәм), Сибай (Ғәйнуллина Асия) һәм Учалы (Кудрявая Ғәрифә) ҡалаларында, шулай уҡ Әбйәлил районында (Әбүбәкирова Хәнифә) үҙ аллы эшләп килгән сәсәндәр мәктәптәренең эшмәкәрлеген координациялау менән шөғөлләнә.\nҮҙәк етәксеһе Нәфисә Тулыбаева әйтеүенсә, Үҙәк Башҡортостан Президентына мөрәжәғәт менән сыҡҡан Сибай сәсәндәр мәктәбе етәксеһе Асия Ғәйнуллинаның башланғысы буйынса ойошторолған. Идея республика етәкселегендә хуплау тапҡан. «Урал батыр» үҙәге ойоштороу ролен башҡарасаҡ. Алдағы проекттар буйынса документтар әҙерләнә. 2015 йылда «Урал батыр» эпосы һәм ауыҙ-тел әҙәбиәте декадалары ойоштороласаҡ. Башҡортостан композиторҙары союзы менән берлектә атаҡлы бәйетсе-фольклорсы Мөхәмәтша Буранғоловтың либреттоһы буйынса операларҙы тергеҙеү йә эпосҡа бәйле яңы әҫәрҙәр тыуҙырыу ҡаралған.\n«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы хәбәр итеүенсә, Сәсәндәр үҙәге эшмәкәрлеген йәйелдереүгә Республика Башлығының 90 мең һум күләмендәге гранты бүленгән.\n«Сәсәндәр мәктәбе беҙҙә тыуҙы», ти Асия Солтан ҡыҙы Ғәйнуллина. — 1995 йылда Сибай ҡалаһының 13-сө башҡорт мәктәбендә ул саҡта Сибайҙа эшләп йөрөгән зыялыларыбыҙҙың береһе — талантлы яҙыусы мәрхүм Аҫылғужа Баһуманов кәңәше буйынса сәсәндәр мәктәбе асып ебәрҙек. «Һәр сәсәндең үҙ мәктәбе булған, оҫталыҡ серҙәрен улар йәштәргә, балаларға биреп ҡалдыра килгән. Ә һин нимә көтөп йөрөйһөң?» тип, Аҫылғужа ағай ныҡ ҡына ҡыҙҙырып алғас, ошо эште башлап ебәрергә йөрьәт иттем. «Урал батыр» эпосын өйрәнеү буйынса түңәрәк тип тә йөрөттөк беҙ уны тәүҙә. Бөгөн ошо инеш башының даръяға әүерелеүенә үҙегеҙ шаһит: «Урал батыр» эпосыын яттан һөйләү буйынса республика кимәлендәге конкурс бөтөн халыҡ һөйөүен яуланы.\nУҡыусыларҙың 2015 йылдағы йәйге ялы осоронда Үҙәк беренсе тапҡыр балалар проектына ҡушылды. Уға ярашлы, сәсәндәр ижады буйынса оҫталыҡ дәрестәре, халыҡ ижадын пропагандалау йәһәтенән республиканың билдәле мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәре менән осрашыуҙар ойошторола. Балалар янында тәүгеләр булып билдәле ҡумыҙсы Миңлеғәфүр Зәйнетдинов, сәсәнлек йолаларын дауам итеүсе Гөлнур Мәмлиева һәм Асия Ғәйнуллина һәм «Арғымаҡ» этно-рок булған да инде.\n↑ Республикала «Урал батыр» Сәсәндәр үҙәге ойошторолдо. — «Башинформ» агентлығы, 03 декабрь 2014 йыл\n↑ Төбәктә «Урал батыр» сәсәндәр үҙәге эшләй башланы. — «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 18 июнь 2014 йыл\nӨфөлә Асия Ғәйнуллина башҡорт костюмын тегеү һәм ҡобайыр башҡарыу буйынса оҫталыҡ дәрестәре үткәрә. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2015, 14 декабрь\nАралбаеа Л. Өфөлә Асия Ғәйнуллина башҡорт костюмын тегеү һәм ҡобайыр башҡарыу буйынса оҫталыҡ дәрестәре үткәрә»date=2015-12-14. «Башинформ». 14 декабрь 2015 тикшерелгән.\nС. Әбүзәров. Аҡмулла шишмәһе. «Башҡортостан» гәзите, 2015 йыл, 9 ғинуар.\nРеспубликала «Урал батыр» Сәсәндәр үҙәге ойошторолдо. — «Башинформ» агентлығы, 03 декабрь 2014 йыл.\nБашҡортомдоң рухи хазинаһын иңдәремә йөкмәп киләм. — «Киске Өфө» гәзите, № 45, 8 — 14 ноябрь, 2014.\nБаш ҡалала «Урал батыр» Сәсәндәр үҙәге асылды. — «Шоңҡар» журналы, 12-се һан, 2014 йыл.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Урал_батыр_(Сәсәндәр_үҙәге)&oldid=590224 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 12:02 29 март 2016 үҙгәртелгән.


"Һәр мөрәжәғәт артында - кеше яҙмышы"\n24 Ноябрь , 19:30\nРеспубликаға идара итеү үҙәге булдырылыуға – бер йыл. Уның эшмәкәрлегенә байҡау яһалды.\nРеспубликаға идара итеү үҙәгенең төбәктә эш башлағанына бер йыл булды. Һөҙөмтәләр нисек? Ошо хаҡта уның белгестәре ентекле һөйләне, эштәренә йомғаҡ яһаны.\nБындай идара итеү үҙәктәре Рәсәй төбәктәрендә Президент Владимир Путин башланғысы менән булдырылды. Башҡортостанда ул 2020 йылдың 19 ноябрендә республика Башлығының социаль коммуникациялар буйынса идаралығы ҡарамағында эшләй башланы.\nЯңы структураның төп бурыстары – килгән мөрәжәғәттәрҙе һәм халыҡтың тәҡдимдәрен тиҙ арала ҡарау, яуап биреү һәм идара итеү буйынса ҡарарҙар ҡабул итеү.\nАсылда, мәғлүмәт системалары комплексы эше берҙәм һанлы платформа булып тора, ул төбәк тормошоноң бөтә өлкәләрен тиерлек үҙ эсенә ала.\nРеспубликаға идара итеү үҙәге өс блоктан тора. Беренсеһе — социаль коммуникациялар. Бөтә мөрәжәғәттәр тап ошонда ағыла. Тәү сиратта уларҙы "Инциденттар менән идара итеү" роботлаштырылған системалары һәм Кире бәйләнеш платформаһы теркәй. Һәм шул саҡта ғына һәр хәбәрҙе, инциденттарҙы белгестәр министрлыҡтарҙа, идаралыҡтарҙа, ҡала-район хакимиәттәрендә хеҙмәттәштәре аша эшкәртә. Шулай итеп, 2018 йылдың октябренән инциденттар менән идара итеүгә 216 730 мөрәжәғәт килгән. Ә дәүләт хеҙмәттәре порталындағы Кире бәйләнеш платформаһы аша халыҡ үҙ мәсьәләләрен хәл итеү өсөн 146 мең тапҡыр мөрәжәғәт иткән. Яҡын арала был системалар мобиль версияла эшләй башларға тейеш.\n"Тиҙ яуап биреүҙе талап иткән мөрәжәғәттәр бар, беҙ уларҙы тәү сиратта эшкәртәбеҙ. Мәҫәлән, асыҡ люктар, электр уты менән килеп тыуған өҙөклөктәр, һыу, торба үткәргестәрҙәге төҙөкһөҙлөктәр. Бындай мәсьәләләрҙе тиҙ арала хәл итеү өсөн муниципалитеттар, ашығыс хеҙмәттәр менән туранан-тура эшләйбеҙ. Үҙәктең бер йыллыҡ эшмәкәрлеген күҙ уңында тотоп, ошо ваҡыт эсендә кешеләр власть органдарына нығыраҡ ышана башланы, көнүҙәк мәсьәләләрҙең хәл ителеүен күрә, ярҙам кәрәк булғанда беҙгә хат яҙа һәм шунда уҡ яуап ала тигән һығымтаға килергә мөмкин", — ти күҙәтеү бүлеге етәксеһе Урал Рисов.\nРеспубликаға идара итеү үҙәгенең Рәсәй Федерацияһының башҡа субъекттарындағы ошоға оҡшаш структураларынан төп айырмаһы — иҡтисади-аналитик блогтың булыуы. Уның бурыстары араһында — халыҡ белдергән айырым мәсьәләне хәл итеү өсөн техник-иҡтисади мөмкинлектәрҙе барлау. Кәрәк саҡта бюджетты көйләү, шулай уҡ төбәккә ресурстар йүнәлтеү, уның инвестиция йәлеп итеүгә һәләтен арттырыу. Был блокка Башҡортостандың Стратегик тикшеренеүҙәр үҙәге, Үҫеш корпорацияһы, Иҡтисади үҫеш министрлығы инә, кәрәк саҡта белгестәре йәлеп ителә.\nРеспубликаға идара итеү үҙәгенең өсөнсө блогы - мәғлүмәт бүлеге. Ул халыҡҡа власть органдары һәм муниципалитеттар эше тураһында һөйләй, шулай уҡ төбәк үҫеше буйынса ҡарарҙар сығарыу, был өлкәгә халыҡты йәлеп итеү, фекерҙәрҙе өйрәнеү өсөн яуаплы.\nҮҙәк, инциденттар менән идара итеүҙән һәм Кире бәйләнеш платформаһынан тыш, тағы 16 мәғлүмәт системаһын берләштерелә. Торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәр өлкәһендә сүп-сар йыйыуҙы күҙәткән "Башҡортостан-Ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары" системаһы эшләй. Ул - ҡалдыҡтарҙы сығарыу проблемалары булған тораҡ пункттарҙың интерактив картаһы. Мәҫәлән, Жилин, Нуғай, Федоровка һәм Карпов ауылдарында сүп-сар йыйыу өсөн өҫтәмә контейнер майҙансыҡтары һорап мөрәжәғәт итәләр.\nҺөт, ит һәм аҙыҡ-түлек, үҫемлекселек, механизациялау продукттары тураһында мәғлүмәт тупланған "Агросәнәғәт комплексы" мәғлүмәт системаһы бар. Шулай уҡ юл инфраструктураһы өлкәһендә эштәрҙе контролдә тотоу, планлаштырыу системаһы һәм башҡалар бар.\n2021 йылдың июнендә үҙәк Хөкүмәт йорто алдында урынлашҡан яңы бинаға күсте. Хәҙер бөтөн блоктар ҙа бергә эшләй. Үҙәк өс ҡатлы заманса бинала урынлашҡан, майҙаны 6000 квадрат метрҙан ашыу.\nХалыҡтан килгән мөрәжәғәттәрҙең иң күбе торлаҡ-коммуналь өлкәгә ҡағыла.\n"Миҙгелгә ҡарап, төрлө тема буйынса мөрәжәғәт итәләр. Ҡыш яңғыраған иң йыш һорау - йылытыу, түләүҙәр. Йәйгеһен — ауылдарҙы һыу менән тәьмин итеү. Халыҡ идара итеүсе ойошмалар, улар менән нисек эшләү, ҡайҙа мөрәжәғәт итеү һәм башҡа мәсьәләләр менән мөрәжәғәт итә. Капиталь ремонтҡа ғариза биреү, уның ҡасан тамамланыры, "Башҡорт ихаталары" программаһына инеү нескәлектәре, комплекслы ремонтлауҙы күҙәтеү мәсьәләләрен хәл итәбеҙ. Мәҫәлән, Өфөнөң Цюрупа урамында йәшәгәндәр эҫе һыуҙы бик оҙаҡ көтөргә тура килеүенә зарлана, торба ҡуйыуҙарын һорай. Был мәсьәләне хәл иткәндә БашРТС инженерҙары менән идара итеүсе компания араһында бәйләнеш булдырҙыҡ. Һөҙөмтәлә проблеманы асфальтты ҡаҙмайынса ла хәл итеү юлы асылды", - ти Башҡортостандың торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы вәкиле Кристина Дикова.\nРеспублика халҡынан йыш килгән һәм ҡатмарлы мөрәжәғәттәрҙе хәл итеү өсөн ҡай саҡта ведомство-ара хеҙмәттәшлек ойошторорға тура килә. Был осраҡта фокус-төркөмдәр булдырыу, тиҙ арала кәңәшмә йыйыу мәсьәләне тиҙ арала яйға һалырға ярҙам итә. Тәүге көндәрҙән башлап ошондай эш формаһы һөҙөмтә бирә. Халыҡ та мөрәжәғәтте тиҙ арала эшкә алыуҙары менән риза була, социаль селтәрҙәрҙә рәхмәт белдерә.\nБындай үҙ-ара хеҙмәттәшлеккә миҫал итеп Өфө - Иглин - Павловка юлында халыҡ һораған туҡталыштың барлыҡҡа килеүен күрһәтергә мөмкин. Әлеге мәсьәләне республиканың Транспорт министрлығы менән 2021 йылдың 12 июлендә кәңәшмәгә йыйылып ҡараһалар, августа көтөлгән туҡталыштар ҡуйылды ла инде.\nРеспубликаға идара итеү үҙәге үҙ эшендә социологик тикшеренеүҙәргә һәм йәмәғәт фекерен өйрәнеүгә таяна. Мәҫәлән, күптән түгел социологтар сүп-сар реформаһын тормошҡа ашырыу буйынса онлайн-һорау алыу үткәргән. Һөҙөмтә күрһәтеүенсә, халыҡтың күпселеге сүп-сарҙы төрҙәргә бүлергә әҙер, әммә бының өсөн махсус контейнерҙар ҡуйыу шарт тип билдәләгән. Ә ундай мөмкинлек респонденттарҙың 14 процентында ғына бар. Бынан тыш, сығарылыш класс уҡыусыларының мәктәпте тамамлағандан һуң ниндәй юғары уҡыу йортон һайлауы, ни өсөн республикала ҡалыу-ҡалмауына анализ яһалды. Шулай уҡ бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты борсоған байтаҡ һорау йыйылды, шуға бизнес-шерифтар ҡатнашлығында семинар үтте.\nБынан тыш, Республикаға идара итеү үҙәге халыҡҡа уңайлылыҡ өсөн махсус ресурстар булдыра. Әйтәйек, Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы менән берлектә Телеграмм каналында өс - ете йәшлек балаларға пособие тәғәйенләү тураһында чат-бот эшләгән. Шулай уҡ ошо каналда Өфөләге CОVID-19-ға ҡаршы вакцинация пункттары тураһында мәғлүмәт алырға мөмкин. Әле эшҡыуарҙарға ярҙам саралары тураһында белешмәләрҙе бер урынға туплағандар, ҡулланыусылар менән аралашыуҙы автоматлаштырған ошо уҡ программа тиҙҙән эш башлаясаҡ.\nРеспубликаға идара итеү үҙәгенең тағы бер блогы - социаль селтәрҙәрҙә көнүҙәк темалар буйынса тура эфирҙар ойоштороу. Уҙған йылдың 25 авгусынан алып ошондай 93 сара үткәрелгән. Бынан тыш, Башҡортостан юлдаш телевидениеһы менән берлектә даими рәүештә брифингтар ойоштора. 21 октябрҙән иһә иртәнге "Сәләм" тапшырыуында үҙәктең ағымдағы эшмәкәрлеге тураһында күрһәтә башланылар.\nТиҙҙән Республикаға идара итеү үҙәге менән ентеклерәк танышырға теләгәндәр өсөн аҙна һайын экскурсиялар ойоштороласаҡ.\n"Төп иғтибар кешеләргә йүнәлтелгән. Яңы структураның эш принцибы — халыҡ менән бергә булыу, көнүҙәк проблемалар тураһында белеү һәм уларҙы тиҙ арала хәл итеү. Төп маҡсат шул — "Беҙ беләбеҙ — хәл итәбеҙ — иҫкәртәбеҙ — хәбәр итәбеҙ", — ти Елена Прочаковская.\n"Республикаға идара итеү үҙәге — төбәктең үҫеш стратегияһын тормошҡа ашырыуҙың һөҙөмтәле ҡоралы, ул күп күрһәткестәрҙе, шул иҫәптән быға тиклем власть күҙлегенән төшөп ҡалғандарын анализларға мөмкинлек бирә", — ти Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Андрей Назаров.\n"Беҙ берҙәм һанлы платформала бөтә Башҡортостандың нисек йәшәүен, мәғлүмәт-иҡтисади аналитиканы, социаль коммуникацияларҙы күҙәтеүҙе онлайн режимда күреү өсөн Республикаға идара итеү үҙәген булдырҙыҡ. Шуны билдәләргә кәрәк – беҙҙәге кеүек үҙәк Рәсәйҙә юҡ. Ул көн һайын бик күп мәғлүмәтте эшкәртә, һәр мөрәжәғәт артында кеше яҙмышы тора, шуға барыһын да ентекле өйрәнергә, ярҙам ҡулы һуҙырға тырышабыҙ", - ти Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров.\nФото Республикаға идара итеү үҙәге архивынан алынды.


Башҡортостан юлдаш телевидениеһында Республика Башлығы менән тура бәйләнеш ваҡытында төбәк етәксеһенә 10 меңдән ашыу һорау килде\nУларҙың 40 процент самаһы юлдарҙың торошона ҡағылды. Быйыл был мәсьәлә бер беҙҙең республика өсөн генә түгел, ә илдең барлыҡ төбәктәренә лә хас күренеш. Һауа торошоноң берсә йылытып, берсә һыуытып тороуы юлдарҙың таушалыуына килтерҙе. Әммә был аҡланыу булырға тейеш түгел. Власть органдары бөгөнгө юлдар торошо өсөн халыҡтан ғәфү үтенергә бурыслы, тине Рөстәм Хәмитов.\nӘлеге көндәрҙә тағы бер көнүҙәк проблема - яҙғы ташҡын. Башҡортостан Башлығы Республикала ташҡын хәүефһеҙ үтһен өсөн барыһы ла эшләнәсәк тип белдерҙе. «Дөйөм алғанда, төбәктәрҙә әлегә хәл тотороҡло һаҡлана. Быйыл ҡар күп яуҙы. Ҡайһы бер йылғаларҙа боҙ тығылыуға бәйле, ҡатмарлыҡтар килеп тыуҙы. Атап әйткәндә, Сәрмәсән йылғаһы ярҙарынан сығып Саҡмағош районы Яңы Йомран ауылында тиҫтәләп йортто һыу аҫтында ҡалдырҙы. Шулай уҡ Дыуан районындағы Әй йылғаһында ла боҙ тығылыуы күҙәтелде. Шуға ла күңелһеҙ хәлдәрҙе иҫкәртеү маҡсатында беҙ барыһын да уяу булырға саҡырыбыҙ», тине республика башлығы.\nРөстәм Хәмитов менән тура бәйләнеш республиканың төп телеканалы булған Башҡортостан юлдаш телевидениеһының техник мөмкинлектәре ҡеүәтле булыуын күрһәтте. Төрлө төбәктәр ҡушылған тура трансляция беренсе тапҡыр үтте. Өфөнән тыш, Стәрлетамаҡ, Күмертау, Нефтекама, Октябрьский, Баймаҡ һәм Салауат райондарында йәшәүселәргә лә эфирға сығыу мөмкинлеге тыуҙырылды.


Ауыл үҫә, уҡыусылар һаны арта » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Белем һәм тәрбиә » Ауыл үҫә, уҡыусылар һаны арта\nМәктәп коллективы йәш быуынға белем, тәрбиә биреү эшендә һынатмай.\nРайон үҙәгендәге Данис Тикәев исемендәге 4-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе 2001 йылда үҙ ишектәрен аса. Ул – Иглин ауылының тимер юл менән бүленгән һәм һуңғы йылдарҙа йылдам үҫешкән өлөшө өсөн тәғәйен берҙән-бер белем усағы. Шуға күрә йылдан-йыл уҡыусылар һанының артыуы һис тә ғәжәп түгел. Мәҫәлән, быйылғы уҡыу йылында туғыҙ I класс асылған!\n“Бер сменала уҡырға хыялланабыҙ”\n4-се урта мәктәптә 1545 уҡыусы иҫәпләнә. Һәр класс алты-ете параллелдән тора, уларҙың һәр береһендә 27-28 бала. Уҡытыу ике сменала ойошторолған.\nБеҙ барып ингәндә, төшкә тиклем уҡыған башланғыс кластарҙың дәрестәре бөтөп тора ине. Мәктәп коридоры ҡырмыҫҡа иләүеләй геүләй, алма төшөр урын юҡ. Хеҙмәткәрҙәр кейенеү-сисенеү бүлмәһенә һәр класты сират менән генә индерә, шунһыҙ мөмкин дә түгел.\n– Әлбиттә, бер сменала уҡытыу тураһында хыялланабыҙ. Ҡасабаның яңы биҫтәһендә төҙөлөп ятҡан яңы мәктәп бер ни тиклем мәсьәләне хәл итәсәк, әммә тулыһынса түгел. Әгәр хыялыбыҙ тормошҡа ашһа, түңәрәктәр эшен йәнләндереү, кластан тыш саралар уҙғарыу, балаларҙың һәләттәрен асыу йәһәтенән мөмкинлектәр киңәйер ине, – ти мәктәп директоры Хөрмәт Айытбаев.\nБәғзе бер төбәктәрҙә, балалар һаны аҙ булыу сәбәпле, мәктәптәр ябылыуға дусар ителгәндә, Иглин мәктәптәрендәге хәл, бер уйлаһаң, ҡыуаныслы күренеш. Тимәк, халыҡ һаны арта, ауыл үҫә, ҙурая.\nТығыҙлыҡҡа ҡарамай, 4-се мәктәптең берҙәм коллективы йәш быуынға төплө белем, яҡшы тәрбиә биреү эшендә һис һынатмай. Район, республика кимәлендәге олимпиадаларҙа, төрлө конкурстарҙа яуланған уңыш-ҡаҙаныштар ҙа ошо хаҡта һөйләй.\nҒалим исеменә тиңләшеп\nҮрҙә яҙып үтеүебеҙсә, мәктәп билдәле ғалим, филология фәндәре докторы, профессор Данис Тикәев исемен йөрөтә. Телебеҙ нескәлектәрен ентекле өйрәнгән, ошо йүнәлештә байтаҡ ғилми хеҙмәттәр авторы булған Данис Солтан улы райондың Иҫке Ҡобау ауылында тыуып үҫкән. Ғалим һәм уҡытыусы булараҡ, эшмәкәрлеге башлыса Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институты менән бәйле була.\nБелем усағына данлыҡлы яҡташтарының исеме бирелгәс, мәктәп коллективы фән эшмәкәренең тормошона һәм хеҙмәтенә, тыуған төйәкте өйрәнеүгә ҡағылышлы мәғлүмәт йыйыу, музей ойоштороу эшенә тотона. Тиҙҙән Стәрлетамаҡтан Д.С. Тикәевтең эш бүлмәһендәге йыһаздарҙы күсерәләр. Шулай итеп, музей байый, тулылана. Бөгөн бында, тыуған яҡты өйрәнеү бүлмәһе булараҡ, дәрестәр үткәрелә, уҡыусылар һәм ҡунаҡтар Иглин еренең данлы улының тормош юлы һәм ғилми эшмәкәрлеге менән яҡындан таныша.\nҒалим исемен йөрөтөүҙән тыш, 4-се мәктәп ЮНЕСКО ҡарамағындағы белем усағы һанала. Был дәрәжәгә эйә булыу өсөн дә ҙур тырышлыҡ күрһәтергә, маҡсатлы эштәр алып барырға тура килгән.\nТел һәм рухиәт һағында\nӘле 4-се урта мәктәптә 19 милләт вәкиле белем ала. Тел һәм мәҙәниәттәр төрлөлөгө шарттарында дәүләт һәм аҫаба халыҡ теле булараҡ, башҡорт теленә тейешле иғтибарҙы һаҡлап ҡала алыуҙары – үҙе ҙур ҡаҙаныш.\n– Туған телде ата-әсәнең ғаризаһына ярашлы һайлау алымы индерелгәс, төплө, ентекле аңлатыу эше алып барҙыҡ. Ата-әсәләр йыйылышында был мәсьәләгә үҙебеҙҙең аныҡ ҡарашты белдерҙек. Һөҙөмтәлә бер ниндәй ҙә аңлашылмаусанлыҡҡа юл ҡуйылманы. Әлбиттә, башҡа милләт балалары араһында башҡорт теле урынына тыуған яҡты өйрәнеү йүнәлешендәге курсты һайлаусылар ҙа бар. Был дәрестә беҙ туған Башҡортостаныбыҙ тураһында мөмкин тиклем тулыраҡ мәғлүмәт бирергә, төрлө милләт балаларын йәшәгән еренең тарихы, бөгөнгөһө менән таныштырырға тырышабыҙ. Әгәр уҡыусыларҙа ҡыҙыҡһыныу уята алһаң, улар бөтәһен дә шундай ҙур теләк менән өйрәнә. Һөҙөмтәне күреп, үҙең дә дәртләнәһең, – ти директор урынбаҫары, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Эльвир Әғзәмов.\nРайон кимәлендә үткәрелгән “Урал батыр” эпосын һөйләүселәр, “Һаумы, һаумы, әкиәт!” конкурстары ла тап 4-се мәктәп базаһында ойошторола.\nЕтеҙерәк. Бейегерәк. Көслөрәк\nБелем усағы спорт йәһәтенән дә көслөләрҙән һанала. Мәктәптең “Эдельвейс” йыйылма командаһы өс йыл рәттән уҡыусыларҙың район спартакиадаһында беренселекте бирмәй. Район намыҫын яҡлап республика ярыштарына ла йыш йөрөгән командаға урындағы хакимиәт етәкселеге ярҙамы менән спорт костюмдары тектергәндәр. Маҡсатлы алып барылған эш һөҙөмтә бирмәй ҡалмай. Мәҫәлән, XI класс уҡыусыһы Виктория Әхмәтшина еңел атлетика буйынса Рәсәйҙең Олимпия резервына индерелгән.\nУҡыусылар ҙа, уҡытыусылар ҙа ГТО нормаларын тапшырыуҙа әүҙем ҡатнаша. Алтын, көмөш билдәләргә эйә булыусылар бихисап.


Иҫкәртелгән – ҡоралланған\nҒәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хеҙмәткәрҙәре бөгөн Өфөнөң ташҡын хәүефе янаған урындарында халыҡ менән осрашты. Маҡсат яҡынлашып килгән ҙур һыу миҙгеленә әҙерлекте барлау.\nИртә менән эт өрҙөрөп, шәмбе йоҡоһона талған халыҡты борсоп йөрөүҙең маҡсаты изге, биҫтәлә йәшәүселәрҙең именлеген тәьмин итеү. Күптәр ҙур һыуҙың яҡынлашыуы тураһында хәбәрҙар. Шулар иҫәбендә 85 йәшлек Фуат Бикбулатов. Ғүмерең байтаҡ өлөшөн ул Ағиҙел яры янында урынлашҡан шәхси йортонда үткәргән. Шуға ла уҙаман, ташҡынға әҙерлек мәсьәләһенә етди ҡарай.\nОялсан ағай, беҙҙең менән аралашырға теләмәһә лә, ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы вәкилдәре менән әңгәмәләшеүҙән тартынманы. Ғүмерең ҡәҙерле икән иҫкәртеү сараларына ҡолаҡ һалырға кәрәк. Бигерәк тә, быйыл. Фаразлауҙарға ярашлы, Ағиҙел һәм Өфө йылғаларының кимәле ташҡын мәлендә яҡынса 8 метрғаса күтәрелеүе ихтимал. Һыу баҫыу хәүефе янаған урындар Затон биҫтәһендә генә бер нисә.\nҠотҡарыусылар биҫтәлә йәшәүселәрҙең теүәл исемлеген төҙөй. Оло йәштәгеләр, мөмкинлектәре сикләнгәндәр тураһында мәғлүмәтте тикшерә. Йорттарҙағы ҡотҡарыу сараларын барлай. Ғәҙәттән тыш хәл мәлендә хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен дә иҫкә төшөрә. Рейдҡа сығыусы белгестәр фекеренсә, иҫкәртелгән, тимәк ҡоралланған.


Ҡырмыҫҡалыла ваҡытлыса изолятор тотҡондары ҡасҡан\nҠасҡындарҙың береһе тиҙ арала яңынан ҡулға алынған, әммә икенсеһен тотош аҙна буйы ҡыуаларға тура килгән. Уны зарарһыҙландырырға урындағы халыҡ ярҙам итә. Һиҙгер замандашыбыҙ юл-патруль хеҙмәте инспекторҙарына ҡасҡынды Яңы Ҡыйышҡы ауылы ихаталарының береһендә күреүе тураһында хәбәр итә. Ваҡиға урынына полицияның көсәйтелгән наряды ебәрелә һәм изоляторҙан үҙ белдеге менән иреккә сыҡҡан ир ҡулға алына.\nТикшереү барышында Ҡырмыҫҡалы эске эштәр бүлегенең төрлө кимәлдәге 8 хеҙмәткәре вазифаһынан бушатылған. Ҡайһы береһенең дәрәжәһе түбәнәйтелгән. Изоляторҙа төнгө дежурҙа торған тәртип һаҡсыларының береһенә ҡарата енәйәт эше ҡуҙғатылған. Ул вазифаһын еренә еткереп башҡармауҙа ғәйепләнә. Тәфтишселәр фаразлауынса, изолятор тотҡондары ғәйепләнеүсенең эшенә һүлпән ҡарауынан файҙаланып, камераларынан иреккә сыҡҡан һәм тәртип һаҡсыларына ҡаршы көс ҡулланып ҡасып киткән. Әле осраҡ буйынса тикшереү эше дауам итә.


Гранаттың сәләмәтлеккә файҙаһы » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Һаулыҡ һаҡлау » Гранаттың сәләмәтлеккә файҙаһы\n07.06.2019 Гранаттың сәләмәтлеккә файҙаһы\n✔ Гемоглобинды күтәрә. Емештең билдәле үҙенсәлеге – анемияға ҡаршы көрәшә. Аҙ ҡанлылыҡтан бер ай буйы һутына һыу ҡушып, көнөнә өс тапҡыр ашар алдынан яртышар стакан эсергә.\n✔ Ҡан баҫымын төшөрә. Гранат емештәре яйлап ҡына гипертониктарҙың ҡан баҫымын төшөрә. Ә киптерелгән һәм сәйгә ҡушылған ярылары нервы системаһын тынысландыра, хәүефләнеү тойғоһон баҫа, төнгө йоҡоно яҡшырта.\n✔ Гормондарҙың әүҙемлеген көсәйтә. Гранат һөйәгендә организмда гормондар балансын тергеҙеүсе майҙар бар. Шуға күрә һөйәген төкөрөргә ярамай, ә ашарға кәрәк. Айырыуса ҡатын-ҡыҙҙарға күрем һәм климакс ваҡытында ашарға кәңәш ителә.\n✔ Ауыҙҙы һәм тамаҡты дезинфекциялай. Гранат һутын һәм ҡабығының һыуҙа әҙерләнгән төнәтмәһен ангина һәм фарингит булғанда – тамаҡты, гингивит һәм стоматиттан ауыҙҙы сайҡатыу өсөн файҙаланалар.\n✔ Инсулинды алмаштыра. Гранат емеше диабетиктарға ашарға яраҡлы ғына түгел, ә файҙалы емештәрҙең береһе. Бының өсөн көнөнә дүрт тапҡыр ашарҙан алда 60 тамсы һутын эсергә кәрәк. 3-сө көнөнә ҡандағы шәкәр кимәле һиҙелерлек кәмер.\n✔ Радиацияны сығара. Гранат һуты көслө радиация булған зонала эшләүсе кешеләр өсөн айырыуса файҙалы.\n✔ Тирене дауалай. Майлы һәм һытҡылар баҫҡан тирегә гранат ҡабығынан битлек эшләргә мөмкин. Бының өсөн уны бер аҙ ҡыҙҙырып алғас, ваҡлап аҡ май йә зәйтүн майы ҡушып бутарға һәм һыуытҡыста һаҡларға. Аҙнаһына ике тапҡыр биткә һөртөргә мөмкин. Онтағы менән шулай уҡ янған, ярылған һәм һыҙырылған урындарҙы дауалайҙар.\n✔ Эстәге ҡорттарҙы (глисты) ҡыуа. Бешкән гранаттың ҡабығы алколоидтарға бай. Селәүсендәрҙән ҡотолоу өсөн 40 – 50 г ҡабыҡ онтағын 400 г һалҡын һыуҙа 6 сәғәт төнәтергә һәм һуңынан талғын утта, һыуының яртыһы ҡалғансы ҡайнатырға. Һыуынғас, бер сәғәт буйы яйлап-яйлап эсергә. Бер сәғәттән эсте йомшартыусы дарыу эсергә һәм 4 – 5 сәғәттән һуң клизма эшләргә.\n✔ Диареяны баҫа. Гранат емешен һәм ҡабығын эс китеүгә, эстең сәнсеп ауыртыуына ҡаршы ҡулланалар. Бының өсөн ҡабығын киптереп, ваҡ ҡына итеп онтарға һәм көнөнә өс тапҡыр ашағандан һуң берәр семтем ҡабырға. Ә балаларға яңы һығылған һутын яртылаш һыу менән шыйыҡлатып бутап бирергә мөмкин.\n✔ Ялҡынһыныуҙы баҫа. Бауыр, бөйөр, күҙҙәр, ҡолаҡтар, быуындар ялҡынһыныуынан гранат ҡабығының төнәтмәһе ярҙам итә. Бының өсөн ике балғалаҡ онтағына бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп, парҙа 30 минут тоторға. Һуңынан һөҙөп алып, тәүге кимәлгә еткәнсе һыу өҫтәргә һәм көнөнә ике-өс тапҡыр ашарҙан ярты сәғәт алда 50-шәр г эсергә.


Һыуҙың - тормош икәнен иҫәпкә алһаҡ, кем генә беҙҙе был тормоштан мәхрүм итмәй, күршеләр булһынмы, торлаҡ - эксплуатация участкаһымы... Һәм был проблеманан бер ҡайҙа ла , хатта үҙ баҡсаңда ла йәшеренеп ҡалып булмай, сөнки унда ла һыу юҡ...\nҺәм ҡәйнәм, ҡайным һәм ошо юлдар авторынан торған ғаилә советында берҙән - бер дөрөҫ ҡарар ҡабул ителде - ҡоҙоҡ ҡаҙырға кәрәк. Был идеяны тулыһынса хуплауымды күрһәтеп, мин\nкөрәк һөйрәп килтерҙем. Әммә ҡәйнәм миңә үҙенең ҡәйнәләрсә бер генә ҡарашын ташлауы булды, көрәкте ситкә ырғыттым. Һәм ул шунда уҡ ҡулыма "Ҡоҙоҡтар ҡаҙыу" бүлеге ҡәләм менән билдәләнгән иғландар гәзитен тотторҙо.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, шылтыратып белешеү бер нимә лә бирмәне, был өлкәләге белгестәр бик эшем эйәләре булып сыҡты. Артабан мин дуҫтар һәм таныштарҙан һораша башланым. Һәм был темаға ниндәй генә ҡыҙыҡлы ваҡиғалар ишетергә тура килмәне миңә! Бер пар 10 метр тәрәнлектәге ҡоҙоҡто бер тәүлектә ҡаҙыуҙарына ышандырырға тырышты. Әммә иң ҡыҙығы, ми неңсә, бер кешенең 12 метрлыҡ ҡоҙоҡ ҡаҙыуы булғандыр!.. Тыңлауын тыңланым да, әммә үҙ проблемамды хәл итә алманым шу л...\nШул ваҡытта дуҫым мине яңы ғына ҡаҙылған ҡоҙоҡтан берәр стакан таҙа һыу эсергә саҡырҙы. Һәм нәҡ ул мине һуҡыр сысҡан\nкеүек тиҙ ҡаҙыусы ике егет менән таныштырҙы ла инде. Улар Илгиз Ғайсин менән Шамил Сәхибгәрәев булып сыҡты.\nХаҡ тураһында шунда уҡ килештек: метрына 1200 һум, быға өҫтәп 830 һумлыҡ бетон ҡулсалар, уларҙы килтереү хаҡы...\n- Ә һыу сығырмы икән һуң - тип һорау бирҙем мин.\n- Әлбиттә! - тип яуапланы "һуҡыр сысҡан" Илгиз. - Бына ош о урында ҡаҙыясаҡбыҙ, - ул баҡсаның мөйөшөнә төртөп күрһәтте.\n- Ә ни өсөн нәҡ ошо урында\n- Сөнки бында һыу бар.\n- Ә тегендә\n- Тегендә юҡ. Үҙең тикшереп ҡарай алаһың. Бына һиңә ике тимер сым, ҡулыңа ал да участка буйлап йөрөп сыҡ.\nМин шулай иттем дә. 90 градус итеп бөгөлгән ике тимер сымды бер - береһенә параллель ҡуйып, аҡрынлап баҡса буйлап киттем. Һәм нисек уйлайһығыҙ! Нәҡ Илгиз күрһәткән урында сымдар ике яҡҡа айырылды, был һыу барлығын дәлилләй...\n- Ә нисек итеп белдең һин\n- Үҙ ғүмерем эсендә мин беләһеңме күпме ҡоҙоҡ ҡаҙыным. Ө с йөҙ тирәһе! Мин һыуҙы күңелем менән тоям. Һыу булған урынд а күҙ алдым сыбарлана башлай... Ҡоҙоҡтоң да төрлөһө була, әлбиттә. Ҡайһы берҙә ике метрҙан башлана, утыҙ метрҙан саҡ сыҡҡан осраҡтары ла була.\n- Шундай тәрәнлеккә лә еткәнегеҙ бармы\n- Шаҡшала тәрән ҡоҙоҡ ҡаҙырға тура килде. Ҡаҙабыҙ, ҡаҙабы ҙ, һыу һаман юҡ. Ҡоҙоҡтоң стеналары шыуғандай тойола башланы . Шул ваҡытта мин ысын ҡурҡыуҙың нимә икәнен белдем, әммә ҡомар барыбер көслөрәк булып сыҡты. Ә инде һыуға барып еткәс , шундай шатлыҡ кисерҙем! Ундай таҙа һыуға юлыҡҡаныбыҙ юҡ\nине. Тәрәнерәк булған һайын һыу таҙараҡ... Юғарыға ҡараһам, йондоҙло күк. Ер аҫтында ваҡыт бөтөнләй икенсе төрлө үтә, тиҙерәк тип әйтәйемме...\n- Ундай тәрәнлектә нисек ҡаҙыйһығыҙ һуң\n- Мин һәр ваҡыт бетон ҡулса эсендә ҡалам һәм уның аҫтына ҡаҙыйым. Ҡулса үҙ ауырлығы менән баҫа бара, уның өҫтөнә\nикенсеһе ҡуйыла. Мин ҡаҙыйым, ә Шамил сығыр менән дүрт күнәк балсыҡ һыйҙырышлы яндауҙы күтәреп ала. Бөтә процесс\n- Шифалы һыуға тап булғанығыҙ бармы\n- Бар, Михайловкала, мәҫәлән. Бер ҡатынға ҡоҙоҡ ҡаҙыныҡ, һыуы сихәтле булып сыҡты, хәҙер бөтә ауыл дауаланырға йөрөй,\nҡаланан да киләләр. Чесноковкала шулай уҡ һыу бик таҙа. Максимовкала ҡыҙыҡлы хәл булды. Унда һыулы ҡатламға эләктек һәм һыу шул тиклем көслө баҫым менән аға башланы, хатта ҡоҙоҡ ташып сыҡты...\n- Бер тапҡыр булһа ла һыу тапмаған сағығыҙ булманымы ни\n- Дөрөҫөн әйткәндә, бер осраҡ булды, - ти Илгиз. - Тик бы л беҙҙең ғәйеп түгелдер, тип иҫәпләйем. Бер ҙур түрә ҡатынға\nҡоҙоҡ ҡаҙырға ялландыҡ. Ул һәр ваҡыт ниндәйҙер китап тотоп эргәнән китмәй, өйрәтә, йәнәһе, көрәкте дөрөҫ тотмайһығыҙ, тегеһе, быныһы... Бик йөҙәткәс, инструменттарын ҡулына тотторҙоҡ та: "Ҡәҙерле Анна Петровна! Әйҙә үҙең ҡаҙы!" - тип киттек тә барҙыҡ.\nОшоноң менән беҙҙең әңгәмә тамамланды, сөнки дуҫтар эшкә тотондо. Балсыҡ тауы күҙ алдында ҙурая барҙы.\nИкенсе көнө тағы ла уларҙың хәлен белергә килдем. Егеттәр биш метр тирәһе ҡаҙыған, әммә һыу юҡ әле. Алты, ете... Мин\nборсола башланым... Ҡапыл ҡыуаныслы тауыш ишетелде: "Һыу!" Сүллектә сарсаған мосафир ғына шулай итеп ҡысҡыра алалыр.\nҺыу бик тәмле, хатта сихәтле лә булып сыҡты...


Яңыртмайынса булмай » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Сәйәсәт » Яңыртмайынса булмай\nЯңыртмайынса булмай 15.11.2011 // Сәйәсәт\nХабаровскиҙа яңыртыу мәсьәләләре буйынса Дәүләт Советы президиумы ултырышы булып үткәйне. Уның йомғаҡтары буйынса Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ошондай аңлатма бирҙе:\n— Рәсәй Президенты Дмитрий Анатольевич Медведев ҙур иғтибар бүлгән яңыртыу, һис шикһеҙ, ил үҫешенең өҫтөнлөклө мөһим йүнәлештәренең береһе булып тора. Өҫтәүенә, ул иҡтисадта ғына түгел, социаль өлкәлә һәм сәйәсәттә лә мөһим.\nСәйәсәттә яңырыу — властың асыҡлығы һәм уның менән бөтәһе лә файҙалана алыу принцибын тормошҡа ашырыу, кешеләрҙең проблемаһын хәл итеүгә булышлыҡ итеү. Эшемдә “Власть — кешеләр өсөн!” принцибын тормошҡа ашырыуҙы иң мөһиме тип иҫәпләйем, һәм ул властың барлыҡ кимәлдәрендә — республика Президентынан башлап ҡасаба Советтары башлыҡтарына тиклем эш итә башланы ла инде. Беҙ оппозицияны лояль һәм лояль булмағанға бүлеүҙән баш тарттыҡ. Минең өсөн ҡаршы яҡтың эшлекле булыуы мөһим: был йәмәғәтселектең бөтә ҡатламдарының фекерен иҫәпкә алырға мөмкинлек бирәсәк.\nИҡтисадтың реаль секторында яңырыу хаҡында һүҙ йөрөткәндә, Башҡортостанда ике тиҫтәгә яҡын инновация һәм инвестиция проекты тормошҡа ашырылыуын әйтеп үтергә кәрәк. Уларҙың иң мөһимдәре — Өфөлә Энергияны һөҙөмтәле һәм һаҡсыл файҙаланыусы технопарк төҙөү, нефть химияһы предприятиеларының Салауат – Стәрлетамаҡ сәнәғәт узелын үҫтереү, прецизион машиналар эшләү үҙәге, Ҡырмыҫҡалы районында игенде тулы эшкәртеү заводы, Благовещенда һәм Тирләндә металлургия заводтары төҙөү һәм башҡалар.\nСоциаль өлкәлә, күрһәткестәрҙе эҙмә-эҙлекле яҡшыртып, асыҡ һәм аңлайышлы эш итәбеҙ. Балалар баҡсаларында урын етмәү проблемаһы хәл ителә: быйыл республиканың мәктәпкәсә белем биреү йорттарында 8 меңгә яҡын урын булдырыласаҡ, был үткән йылға ҡарағанда — 10 тапҡырға, өсөнсө йылдағыға ҡарағанда 15 тапҡырға күберәк. 2012 йылда был һан — 9 мең, 2013 йылда 10 мең тәшкил итергә тейеш. Ошо маҡсатта 9 миллиард һумға яҡын аҡса бүленәсәк.\nКүптән түгел Башҡортостанда “Йорт комитеттары” исеме аҫтында тағы ла бер проект тормошҡа ашырыла башланы. Торлаҡ-коммуналь өлкәлә йәмәғәт контроле системаһын ойоштороу маҡсатында беҙ күп фатирлы йорттар советтары төҙөйбөҙ. Бюджет процесын, идара итеү технологияларын яңыртыу менән шөғөлләнәбеҙ. Атап әйткәндә, мохтажлыҡ кисергән хужалыҡтарға кәрәк ваҡытта маҡсатлы һәм ваҡытында аҡса бүлеү файҙаһына ауыл хужалығына булышлыҡ итеү программаларын финанслау принцибын үҙгәрттек. Быйыл аграрийҙар бындай ысулдың өҫтөнлөктәрен тәүге тапҡыр тойҙо.\nӨлкән йәштәгеләр өсөн беҙҙә “Өсөнсө быуын өсөн халыҡ университеты”, “Социаль туризм” программалары эшләй. Инвалидтар өсөн “Асыҡ мөхит” программаһы тормошҡа ашырыла. Республикала Президент етәкселегендә хәйриә эшмәкәрлеге мәсьәләләре буйынса совет булдырылды. Бер һүҙ менән әйткәндә, республикала власть гуманлы була бара, кешеләргә йөҙ менән борола һәм иң мөһиме – йәмғиәттең бөтә ҡатламдары менән диалог алып бара. Беҙ конкуренция киңлегендә көн итәбеҙ һәм яңырыу мәсьәләләре менән шөғөлләнмәҫкә хаҡыбыҙ юҡ, сөнки был – тотороҡло үҫештең иң кәрәкле ҡоралы.


Башҡортостанда ике бала әсәһен үлтереүсегә хөкөм ҡарары сығарылды\n27 февралдә Башҡортостандың Мәләүез районы суды Салауат ҡалаһынан 27 йәшлек ҡатындың ғүмерен ҡыйыуҙа ғәйепләнгән 30 йәшлек иргә хөкөм ҡарары сығарҙы. Ул 9,5 йылға ҡаты режимлы колонияға оҙатылды.\n16:29, 28 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nТрассала маршрутка менән бәрелешкән йөк машинаһы водителенә ҡарата енәйәт эше ҡуҙғатылған – Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығы\nОло Тәләк ауылы эргәһендәге трассала микроавтобус менән бәрелешкән MAN йөк машинаһы водителенә ҡарата Рәсәй Федерацияһы Енәйәт кодексының 264-се статьяһы буйынса («һаҡһыҙлыҡ арҡаһында ике йәки унан да күберәк кешене үлемгә дусар итеү») енәйәт эше ҡуҙғатылған.\n10:04, 28 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nТөбәктә трассала ике фура бәрелешкән: ҡорбандар бар\nБашҡортостанда 27 февралдә көндөҙгө 2 тула 13 минутта дежур бүлеккә М-5 трассаһының 1284-се саҡрымында ике фураның бәрелешеүе хаҡында хәбәр килде. Бәрелешкәндән һуң ҙур йөк машиналары яна башлаған.\n15:23, 27 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nРеспубликала хәбәрһеҙ юғалған ғаиләне эҙләйҙәр\nБашҡортостанда хәбәрһеҙ юғалған ғаиләне эҙләйҙәр. Юғалған ҡыҙҙың — 24 йәшлек Ирина Кузякованың егете хафаға ҡалған. Игорь Попов һүҙҙәренсә, Ирина 17 февралдән бәйләнешкә сыҡмай.\n17:28, 26 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nБашҡортостанда апалы-һеңлеле ҡыҙҙар тарыған фажиғә тураһында тулыраҡ мәғлүмәт билдәле булды\nУҙған байрам көндәрендә Башҡортостанда фажиғә теркәлгән. Ҡаяла ике уҡыусы ҡыҙ табылған. Алдан хәбәр ителгәнсә, 16 йәшлек ҡыҙ урында һәләк булған, ә 14 йәштәгеһе Сибай дауаханаһына оҙатылған.\n13:40, 26 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nБашҡортостанда ҡая ташында ике уҡыусы ҡыҙ табылған: берәүһе һәләк булған, икенсеһе - дауаханала\nБашҡортостандың Хәйбулла районында фажиғә теркәлгән. Сығанаҡтың яҡынса мәғлүмәте буйынса, Әҙел ауылынан алыҫ булмаған ҡаяла ике уҡыусы ҡыҙ табылған.\n10:48, 26 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nБорай районында сыҡҡан янғын 35 йәшлек ҡатындың һәм уның ҡыҙының ғүмерен өҙҙө\n25 февралдә төндә республиканың хоҡуҡ һаҡлау органдарына Борай районы Борай ауылындағы ике ҡатлы йортта янғын сығыуы тураһында хәбәр килә. Был хаҡта Башҡортостан буйынса Рәсәй Тәфтиш комитетының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.\n10:02, 26 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nЯҡынса мәғлүмәттәр буйынса, 22 февралдә төндә Өмөтбаев урамындағы өйҙә янғын сыға.\n11:27, 22 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nБашҡортостанда йәшәүсе Сүриәләге хәрби сыуалышта законһыҙ ҡатнашҡаны өсөн хөкөм ителде\nӨфөнөң Октябрь районы суды Дүртөйлө ҡалаһында йәшәгән 30 йәшлек иргә ҡарата хөкөм ҡарары сығарҙы. Ул Сүриә биләмәһендәге хәрби хәрәкәттәрҙә законһыҙ ҡатнашыуҙа ғәйепләнә.\n12:45, 20 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nПолицейскийҙар һәм ирекмәндәр 39 йәшлек Галина Яковлеваны бер аҙна буйына эҙләне. 19 февраль көндө насар хәбәр килде: ҡатын үле килеш табылды. Был хаҡта «Лиза Алерт.\n9:25, 20 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nӨфөлә йөклө ҡатынды үлтереүҙә ғәйепләнеүсе уның мәйетен таҡталар аҫтына йәшергән — Тәфтиш комитеты видеоһы\nӨфөлә йөклө ҡатынды үлтереүҙә ғәйепләнеүсе тәфтиш эксперименты барышында уның мәйетен нисек йәшереүе хаҡында һөйләне. Республика Тәфтиш комитетының матбуғат хеҙмәте «Башинформ» агентлығы менән эксперимент яҙмаһы менән бүлеште.\n18:24, 15 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nБашҡортостандағы мәктәптәрҙең береһендә 9 класс уҡыусыһы класташына бысаҡ менән ташланған. Әлеге осраҡ 14 февралдә иртән теркәлгән, тип хәбәр итә «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы.\n14:28, 15 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nБашҡортостанда балаларын янғындан ҡотҡарған саҡта әсәнең тәне бешкән\n15 февралдә Өфө районында теркәлгән янғын бер кешенең ғүмерен өҙҙө. Таңғы сәғәт 6-сы 9 минутта «Сирень» коммерцияға ҡарамаған баҡсасылыҡ ширҡәтенең дежур бүлегенә ут сығыуы тураһында хәбәр килә.\n10:30, 15 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nМәскәү өлкәһендә Ан-148 самолетының ни сәбәпле һәләкәткә осрауы асыҡланды\nМәскәү өлкәһендәге авиаһәләкәткә тиҙлек датчиктарының туңыуы сәбәпсе булыуы ихтимал. Тап улар «Һарытау һауа юлдары»ның Ан-148 пилоттарына яңылыш йүнәлеш биргән, ахыры, тип хәбәр ителә Дәүләт-ара авиация комитетының рәсми сайтында.\n11:44, 14 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nБаш ҡалала хәбәрһеҙ юғалған 14 йәшлек Полина Горбикты эҙләйҙәр\nӨфөлә 14 йәшлек Полина Горбик юғалған. Уҡыусы ҡыҙ 13 февралдә киске 5-се яртылар тирәһендә урамға сығып киткән дә өйөнә ҡайтмаған. Ата-әсәһе хафаланып ғариза менән полицияға һәм ирекмәндәргә мөрәжәғәт иткән.\n10:32, 14 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nЙыртҡыстар һөжүм итә: төбәктә йәшәүселәр балаларҙың хәүефһеҙлеге өсөн ҡурҡа\nБашҡортостандағы бер нисә тораҡ пунктта бүреләр эттәрҙе һәм малдарҙы тамаҡлаған. Йыртҡыстарҙың үҙебеҙгә ташланыуы ихтимал, тип борсола урындағы халыҡ.\n16:16, 13 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nБашҡортостанда үлемесле юл фажиғәһендә йәш ярымлыҡ сабый иҫән ҡалған\nБашҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районында көндөҙ Өфө — Инйәр — Белорет автомобиль юлының 15-се саҡрымында ВАЗ-2114 һәм ВАЗ-21099 бәрелешкән.\nРеспублика Дәүләт автоинспекцияһының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, юл-транспорт һәләкәте һөҙөмтәһендә 14-се модель автомобиленең 48 йәшлек водителе йәрәхәттәрҙән ваҡиға урынында һәләк булған.\n10:23, 13 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nМәскәү өлкәһендәге авиаһәләкәттә Башҡортостандан тағы бер кеше һәләк булған\nМәскәү өлкәһендәге авиаһәләкәттә Башҡортостандың Межгорье ҡалаһынан 25 йәшлек Крискентия Алексеенко һәләк булған. Был хаҡта «Межгорье» гәзите уҡыусыларына уның класташы Анастасия Кузина хәбәр итә.\n15:32, 12 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nМәскәү өлкәһендәге фажиғәлә һәләк булғандар араһында яҡташыбыҙ ҙа бар\nМәскәү өлкәһендәге фажиғәлә Өфө кешеһенең ғүмере өҙөлдө. Һәләкәткә осраған «Һарытау һауа юлдары» самолетында яҡташыбыҙ ҙа булған. Башҡортостан юлдаш телеканалы, 12 февралдә республика хөкүмәтендә үткән оператив кәңәшмәләге мәғлүмәткә һылтанып, ошо хаҡта хәбәр итте.\n12:59, 12 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nБашҡортостанда хәбәрһеҙ юғалған йөклө ҡатын үле килеш табылды\n2017 йылдың 9 декабрендә Өфөлә 34 йәшлек ҡатын хәбәрһеҙ юғалғайны. Ошо көндәрҙә хоҡуҡ һаҡлаусылар Өфөнөң Калинин районы Федоровка ауылы янындағы урманда уның бысаҡ менән сәнскеләнгән кәүҙәһен тапты.\n9:36, 9 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nПолицейскийҙар һәм ирекмәндәр Гүзәл Ғәзетдинованы нисек эҙләүҙәре хаҡында һөйләне\nБашҡорт дәүләт медицина университеты студентын эҙләү уның йөрөгән юлдарынан һәм видеокүҙәтеү камераһы яҙмаларын тикшереүҙән сығып ойошторолдо. Был хаҡта Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығы Енәйәтте тикшереү идаралығының эҙләү эштәрен ойоштороу бүлеге етәксеһе һөйләне.\n12:39, 8 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nӨфөлә 22 йәшлек студентка Гүзәл Ғәзетдинова үле килеш табылған\nБашҡорт дәүләт медицина университетында уҡып йөрөгән 22 йәшлек Гүзәл Ғәзетдинованы ирекмәндәр, полицейскийҙар, туғандары һәм дуҫтары бер айға яҡын эҙләне.\n17:46, 7 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nТөбәктә 15 йәшлек уҡыусы ҡыҙ йәнә өйөнән ҡасҡан\nБашҡортостанда 15 йәшлек Кристина О. йәнә юғалған. «Башинформ» агентлығына билдәле булыуынса, ул кисә егете менән өйҙән сығып киткән. Улар такси саҡыртҡан, теге саҡтағы водитель килгән.\n14:33, 2 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nХанты-Манси автономиялы округындағы юл-транспорт фажиғәһендә балаларҙың үлеме тураһында эште тикшереү тамамланды\nБашҡортостан ЮХХДИ-ның административ ҡануниәтте үтәү бүлексәһенең элекке етәксеһе Дергунов һәм инспектор Степанова «Эшкә һалҡын ҡарау» статьяһы буйынса ғәйепләнә.\n12:38, 2 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nӨфөлә 22 йәшлек Гүзәл Ғәзетдинованы эҙләүҙең яңы маршруты билдәле булды\n2 февралдә Өфөлә ирекмәндәр 22 йәшлек Башҡорт дәүләт медицина университеты студенткаһы Гүзәл Ғәзетдинованы эҙләүҙә яңы маршрутҡа сыға. «Башинформ» агентлығына «Балаларҙы эҙләү — Өфө» юғалған балаларҙы эҙләүҙә ярҙам күрһәтеү буйынса төбәк йәмәғәт ойошмаһы директоры Павел Нестеров һөйләүенсә, ирекмәндәр көндөҙгө 3-сө яртыла Октябрь проспекты яғына «Комаров» туҡталышында осраша.\n15:34, 1 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар\nРеспубликала юл-транспорт фажиғәһендә өс айлыҡ ҡыҙ имгәнгән\n31 ғинуарҙа көндөҙ Дәүләкәндә илебеҙҙә сыҡҡан ике автомобиль бәрелешкән. Төбәк Дәүләт автоинспекцияһының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәте буйынса, Матросов урамы һәм Котовский тыҡрығы киҫелешендә ВАЗ-2110 машинаһы рулендәге 25 йәшлек Өфө егете хәрәкәттә өҫтөнлөккә эйә булған ВАЗ-2114-кә юл бирмәгән.\n10:57, 1 февраль 2018 Хәл-ваҡиғалар


Һәжәр (Исмәғилдең әсәһе) — версиялар араһындағы айырма — Башҡорт Википедияһы\nҺәжәр (Исмәғилдең әсәһе) — версиялар араһындағы айырма\nҺәжәр (Исмәғилдең әсәһе) (үҙгәртергә)\n16:51, 23 февраль 2013 версияһы\n16 731 байт өҫтәлгән , 7 лет назад\n16:44, 23 февраль 2013 версияһы (төҙәтеү)\n16:51, 23 февраль 2013 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\nҺәжәр хәрмәтенә 1909 йылда асылған астероидҡа уның исеме бирелгән.\n==Һәжәр - Исмәғилдең әсәһе==\nДинебеҙҙә телгә алынған бөйөк пәйғәмбәрҙәребеҙҙең береһе – Ибраһим ғәләйһиссәләм. Тап бына ошо әүлиә заттан бөгөн донъя халҡының күпселеге тотҡан ибраһими (аврамистик) диндәр таралған да инде. Ибраһими диндәргә, мәғлүм булыуынса, йәһүди, нәсрани, ислами инаныстар инә.\nФайл:Abraham recevant Agar.jpg|Ибраһим һәм Һәжәр\nҠөрьән Кәримдең “Ниса” сүрәһенең 125-се аятында Ибраһим хаҡында былай тип әйтелә: “Дин йәһәтенән үҙенең нәфесен Аллаһы Тәғәлә өсөн тапшырыусынан кем яҡшыраҡ? Шул кешелер: үҙе изгелек ҡылды һәм Ибраһим пәйғәмбәрҙең диненә эйәрҙе. Аллаһы Тәғәлә Ибраһим пәйғәмбәрҙе Үҙенә дуҫ итеп тотто, йәғни, уны ихтыяр ҡылды һәм уға күп кирәмәттәр бүләк итте.”\nФайл:Verhaghen, Pieter Jozef - Hagar and Ishmael Banished by Abraham - 1781.jpg| Питер-Джозеф Верһаген. Ибраһим Һәжәрҙе йортонан сығарып ебәрә. [[Королевский музей изящных искусств (Антверпен)]]\nФайл:Guérin Hagar.jpg| Һәжәр улы менән сүлдә\nИбраһим пәйғәмбәр дине – ул Ислам дине. Ҡөрьән Кәримдә Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһи үә сәлләм үҙенең яңы дин ижад итмәүен, ә бәлки Аллаһы Хаҡ Тәғәлә уға Ибраһим пәйғәмбәр динен тергеҙеү бурысын йөкмәтеүе хаҡында ҡат-ҡат иҫкәртә. Үрҙә килтерелгән аятта Ибраһим пәйғәмбәрҙе Аллаһы Тәғәләнең дуҫ итеп тотоуын иҫбатлаусы риүәйәт тә бар. Был олуғ зат йәшәгән заманда йот әфаты килә һәм йомартлығы, шәфҡәтлелеге менән дан тотҡан Ибраһим пәйғәмбәр үҙенә лә ҡалдырмай, бар игенен, ризығын кешеләргә тарата ла бөтә. Үҙе ла асыға башлағас, ул Мысырҙағы (Египеттағы) дуҫынан ярҙам һорап, бер нисә дөйә ебәрә. Тегеһе: “Беҙҙең үҙебеҙҙә лә аслыҡ. Ибраһим үҙенә генә һораһа, бирер инем, кешеләргә таратыр булғас, бирмәйем”, - тип, ылауҙы бер нәмәһеҙ кире бора. Ҡалаға буш ҡул менән инергә оялып, Ибраһим ебәргән кешеләр тоҡтарға ҡом тейәп ҡайталар. Пәйғәмбәр ҡайғылы хәлдә ғибәҙәтханаға йүнәлә. Шул мәл ҡатыны Сара уянып китә лә, тулы тоҡтарҙы күреп, шатланып, береһен асып ебәрә һәм … гәрәбәләй ялтырап ятҡан бойҙай күрә. Икмәк бешереп, кешеләрҙе туйындырыуына ире ҡайта, ризыҡты ҡайҙан алыуын һорай. “Мысырҙағы дуҫыңдан”, - тигән яуап ишеткәс, пәйғәмбәр барыһын да аңлай һәм: “Эйе, хазинаһы һис кәмемәй торған дуҫтан килгән”, - тип әйтә.\nФайл:Gheorghe Tattarescu - Agar în deşert (1870).jpg|[[Таттареску, Георге|Георге Таттареску]] Һәжәр һәм фәрештә\nИбраһим пәйғәмбәр поттарға табыныусыларға, мәжүсиҙәргә ҡаршы көрәш алып бара. Улары иһә хаслашып, пәйғәмбәрҙе утта яндырырға ниәтләй. Әммә ялҡын рәсүлгә ҡағылмай ҙа, гөл баҡсаһына әүерелә. Был хаҡта Ҡөрьән Кәримдең “Саффәт” сүрәһендә бәйән ителә. Уттан тере сыҡҡас, Ибраһим пәйғәмбәр Алланың ҡушыуы буйынса Шам (Дамаск) еренә йүнәлә һәм шунда фирғәүен уның ҡатыны Сараға Һәжәр исемле (Тәүратта – Агарь) хеҙмәтсе ҡатын бүләк итә. Ҡайһы бер сығанаҡтарҙа Һәжәр инәбеҙҙең ниндәйҙер ҡәбилә батшаһы ҡыҙы булып, әсиргә төшөү сәбәпле, ҡол булып китеүе бәйән ителә.\nМәғлүм булыуынса, Ибраһим пәйғәмбәр менән ҡатыны Сараның ҡартайғанса балалары булмай. Был хәлгә икеһе лә бик ҡайғыралар. Рәсүлдең бик бала көҫәгәнен күреп, эстән һыҙып йөрөгән Сара үҙе хеҙмәтсеһе Һәжәрҙе алырға тәҡдим яһай. “Раббым, миңә бер изге ул бирһәңсе!” – тип теләй зөфаф кисендә Ибраһим. Һәм Аллаһы Тәғәлә уны йомшаҡ күңелле ул – Исмәғилде биреп һөйөндөрә (“Саффәт” сүрәһе, 100-101-се аяттар).\nАлланан һорап-һорап, ҡартайған көнөндә сабыйын ҡулына алыу бәхете насип булған кешенең шатлыҡтарының, балаға мөхәббәтенең сиге юҡ, әлбиттә. Ошо бәхеткә сәбәпсе булған Һәжәр Инәбеҙгә лә уның рәхмәтле булғаны шикһеҙ. Шайтан үәсүәсәһенә тиҙерәк бирелеүсән заттан бит – Сара көнсөлөктән ҡара янып йөрөй башлай, иренең күҙен дә астырмай, ҡатынды балаһы-ние менән сүлгә алып барып ташлауҙы талап итергә тотона, тиелә риүәйәттәрҙә. Атай кешегә көтөп алған балаһы һис шикһеҙ йәл, ул байтаҡ икеләнә. Бер мәл Ибраһим пәйғәмбәргә Аллаһы Тәғәләнән: “Улыңдан бөйөк бер милләт тараласаҡ, уны сүлдә ҡалдыр”, - тигән вәхи килә. Ҡайҙа илтергә икәне лә төшөндөрөлә.\nИбраһим пәйғәмбәр Һәжәр менән улы Исмәғилде әле Мәккә урынлашҡан, ә ул мәле яҡын-тирәлә бер әҙәм заты, бер тамсы һыу булмаған, яланғас таштар ғына һерәйеп торған тауҙар араһына килтереп ташлай. Тәҡүәлеге шул тиклем көслө була, ҡатын бары тик: “Һин быны Алланың ҡушыуы буйынса эшләйһеңме?” – тип кенә һорай һәм, ыңғай яуап ишеткәс, һис ҡаршылыҡ, ризаһыҙлыҡ күрһәтмәй, тороп ҡала. “Улай булғас, Аллаһ беҙҙе һәләк итмәҫ”, - тип иҫ киткес ышаныс менән тороп ҡала. Әгәр күңелендә шул тиклем инаныу булмаһа, ул бер үлән ҡыяғы ла үҫмәгән, кеше затының эҙе лә булмаған тау-таш араһында ҡурҡышынан, өмөтһөҙлөктөн йөрәге ярылып үлер, йә хыялланыр, йә хатта үҙенә ҡул да һалыр ине. Бөгөнгө көндә әҙме үҙен генә ҡайғыртып, балаһын ташлап китеүселәр!\nБына турһыҡҡа һалынған һыу ҙа, ризыҡ та бөтә, ас балаһының илауына үҙәге өҙөлөп, Һәжәр Инәбеҙ һуңынан Сафа һәм Мәрүә тип аталасаҡ ике тау араһында йүгерә башлай. Береһенең түбәһенә менә лә, ян-яҡҡа ҡарай – тик ҡош-фәлән күренмәй, тимәк, һыу юҡ. Икенсеһенә йән асыуына йүгереп менә - шул уҡ хәл. Етенсе тапҡыр төшөп килгәндә Исмәғиле аяҡ тибеп илап ятҡан урындан һыу сыға башлағанын күрә. Һыу ер аҫтынан шул тиклем көс менән урғылып атыла һәм тиҙ үк тирә-йүнде баҫа ла башлай. Әгәр шул мәлдә Һәжәр Инәбеҙ “зәм-зәм” (беҙҙеңсә “сеү-сеү”) тип, тирә-яғын балсыҡ менән ҡоймалап ҡуймаһа, донъяны һыу баҫыр ине, тип әйтелә бәғзе бер сығанаҡтарҙа.\nРиүәйәттәрҙә тап ошо урында Әҙәм менән Һаууаның тәүге ғибәҙәтхана төҙөгән булғанлығы, уның янында йәннәт шишмәһенән ергә күсерелгән зәмзәм инеше ағып ятҡанлығы, тик туфан баҫҡандан һуң ләм аҫтында ҡалып юғалыуы хаҡында ла әйтелә. Ул изге урындың яңынан тергеҙелеүе, бөтә донъя мосолмандарының хаж ғәмәле үтәр төбәккә әүерелеүе Һәжәр Инәбеҙ һәм уның улы Исмәғил менән бәйле.\nХаж ғәмәлен үтәгәндә Ҡәғбәтулла тирәләй ете тапҡыр урап үткәс, зәмзәм һыуы эселә һәм артабан мосафирҙар Сафа һәм Мәрүә араһынан Һәжәр Инәбеҙ кеүек үк йүгерә-атлай уҙа. Хажиҙар был йоланы үтәгәндә Әсә бөйөклөгөн, Аллаға, балаһына мөхәббәтен иҫенә ала. Аллаға бөйөк инаныс кәүҙәләнеше булған Һәжәр Инәбеҙҙең аяҡ эҙҙәре буйлап уҙғанда Ҡөрьәнебеҙҙә әйтелгән: “Йәннәт әсәләрҙең аяҡ аҫтында”, - тигән аят та һис шикһеҙ хаҡ мосолмандың күңел күгенә нур булып яғыла.\nАяҡ аҫтынан зәмзәм урғылып сыҡҡан бала - Исмәғил - пәйғәмбәр булараҡ динебеҙ тарихына инә. Кеше аяғы баҫмаған тауҙар араһында ҡалған әсәле-уллы аҫыл зат әһле Ислам донъяһы өсөн изге урынға, йылдан-йыл, көндән-көн абруйы арта барған Мәккә ҡалаһына нигеҙ һалыусы булып тора.\n…Йәмәндән сауҙа маҡсаты менән оҙон сәфәргә сыҡҡан каруан һарғылт-көрән яланғас тауҙар араһынан килә. Арығандар, һыуҙы ла самалап ҡына тотоналар: бала сағынан ошо юлдан йөрөгән ҡарт каруан башлығы белә - тоҙ тәме итеп торған ҡоҙоҡҡа еткәнсе әле ике тәүлек бараһы. Шул саҡ юлбаҫарҙарҙың һөжүменә эләкмәҫ өсөн алға ебәрелгән һағауылдарҙың береһе сабып килеп етә:\n-\tАрғы тау башында ҡоштар уйнай, тимәк, унда һыу бар.\nКаруан башы шик белдереп баш сайҡай, һүҙен дөрөҫләтер өсөн һағауылды тикшерергә ебәрә. Тегеһе эсеп тә туймаҫлыҡ шишмә янында балаһын күрһәтмәҫкә тырышып, кәрәк булһа, уның өсөн йәнен дә бирерҙәй ҡиәфәттә баҫып торған торған йәш ҡатынды күрә.\nҺыу бар ерҙә тормош бар. Каруансылар Мәккә тип аталыр ҡаланың тәүге йорттарын һала, ә Исмәғил, бәлиғ булғас, джүрһүмит тип аталған ошо ырыу ҡыҙына өйләнә. Ибраһим пәйғәмбәрҙең Һәжәр Инәбеҙҙән тыуған улы Исмәғил, шулай итеп, ғәрәп халҡының тәүбабаһына әүерелә, Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт саллалаһу ғәләйһи үә сәлләм – уның тура ептән килгән тоҡомо, вариҫы.\nИбраһим пәйғәмбәргә ҡатыны Сара ла ҡартайған көнөндә ул табып бирә, ошо тармаҡтан йәһүд халҡы тарала, бик күп пәйғәмбәрҙәр донъяға килә. Шулар араһында - мосолмандар айырата ололаған Ғайса ғәләйһиссәләм (Иисус Христос).\nӘммә Аллаһы Тәғәлә тарафынан, унан бөйөк милләт китәсәк, тип нарыҡланған Исмәғил улын да атай кеше онотмай, килеп йөрөй. Зөлхизә айының иң сағыу тажы, хаж ғәмәленең иң яуаплы көнө - ҡорбан салыу йолаһы ла уның тап ошо улы менән бәйле. Риүәйәттәрҙең ҡайһы берҙәрендә һөйләнелеүенсә, Аллаһ алдында бурысын үтәтмәҫ өсөн шайтан Ибраһим пәйғәмбәрҙең үҙен дә, ҡорбанға килтерелергә тейеш Исмәғилде лә, хатта Һәжәр Инәбеҙҙе лә үәсүәсәләп маташа. Әммә уларҙың һәр береһе Аллаға бер һүҙһеҙ буйһоноуын, тоғролоғон күрһәтә. Әсәнең яуабы иҫ киткес фәһемле лә, тетрәндергес тә була:\n- Аллаһ хаҡына икән, мин бер улым түгел, әллә нисәү булһа ла ҡорбанға килтерергә риза.\nХаж ғәмәле башҡарғанда иҫкә алыныуға шулай лайыҡ булған бөйөк был ҡатын.\nАллаһ алдында бурысын үтәгән балаһын күҙ йәше ҡоймай ғына, фатиха биреп, сабырлыҡ менән изге юлға оҙатып ҡалыу Һәжәр Инәбеҙҙән мираҫ ителгән дә инде. Башҡорт халҡы ил өсөн, тыуған ер өсөн күпме ҡан ҡойған, әсәләр бит улдары артынан һөрән һалып илап ҡалмаған, барма, тип әйтмәгән. Биш балаһы менән ҡалдырып Бөйөк Ватан һуғышына ебәрелгән хәләл ефетен, һуңғараҡ алты улын армия хеҙмәтенә оҙатып, көтөп алған ҡәйнәм мәрхүмә иҫемә төшә. Бер-бер артлы өс улын хеҙмәткә алғастар, күрше ҡатын, беҙҙең яҡтарға хас, туранан һуҡтырып, нисек уйлай, шулай һалдырған:\n- Апай, әллә һин бик алйот, әллә бик аҡыллы. Малайҙарың хеҙмәттә йөрөй, ә һинең бер күҙ йәшеңде, бер ҡайғырғаныңды күргәнем юҡ. Бер көйө генә тик йөрөйһөң.\n- Ир булып тыуғас, хеҙмәт итәләр инде. Яуыз кеше яуҙан ҡасыр, тигән ололар. Көнө еткәнгә көн дә үлем - мейес башында ла ятып үлә. Алланың ҡушҡанынан уҙып булмай, яҙған булһа, хеҙмәт итер ҙә ҡайтырҙар, - тип яуаплаған ҡәйнәм.\nВатанға һөйөү - имандан. Ватанды һаҡлау – Аллаһ алдындағы мөҡәддәс бурыс. Тимәк, яуҙан ҡасыу – Аллаһ һалған оло бурыстан ялтаныу, аманатҡа хыянат. Башҡорттар, мосолман булараҡ, тап шуның өсөн дә ҡаһармандарса һуғышҡан, аямаған йәнен, түккән ҡанын. Һаман да әле Рәсәйҙең иң ҡыйыу, иң тоғро һалдаттары булып ҡалалар. Яу ҡырында ятып ҡалыусыларҙы “шәһит”, тимәк, Аллаһ хаҡына йәнен ҡорбан итеүсе тип атаған халҡыбыҙ. Хатта дәһри совет осоронда ла был исемдең юғалғаны булманы.\nМилләтебеҙҙең күпме Һәжәр Инәләре бәғер иткенәләре, күҙ нурҙары – шәһит киткән улдарын көтөп ала алмай донъя ҡуйған. Ожмах ҡапҡалары алдында осрашыуҙар насип ҡылһын уларға Хаҡ тәғәлә.\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/343785 ҡабул ителгән


Цинандали — Башҡорт Википедияһы\n41°53′41″ с. ш. 45°34′32″ в. д.\nКахетия[d] һәм Телавский муниципалитет[d]\n2675 кеше (2014)\nЦинандали (груз. წინანდალი) — Грузияның тарихи өлкәһе Кахетиялағы Телави муниципалитетына ингән ауыл.\nГомбори тауының төньяҡ-көнсығыш битләүендә, диңгеҙ кимәленән 560 м бейеклектә, Телавиҙан 10 км алыҫлыҡта һәм Тбилисиҙан 79 км көнсығыштараҡ урынлашҡан. Ауыл янынан Алазани йылғаһы аға .\nЧавчавадзелар йорто, "Цинандали" тигән аҡ шарап етештерелеүе менән билдәле .\nУсадьбаның төп йорто\nБыл ерҙәр кенәз Чавчавадзеларға 1680 йылда грузиндарҙың тушеби тигән этнографик төркөмөнә ҡаршы уңышлы яуҙары өсөн бүләк ителгән. Цинандали ҡәлғәһе кенәз резиденцияһы итеп алына һәм быуат ярым шул сифатта ҡулланыла. Александр Чавчавадзе (1786—1846) урта быуат нығытмаһы урынында яңы , иркен һарай төҙөтә. Уның атаһы Гарсеван (Давид) Чавчавадзе (1757-1811) Грузияның (Картли-Кахетия батшалығы) абруйлы сәйәсмәндәренең береһе булып , Рәсәй протекторат урынлаштыралыуы тураһында һөйләшергә барған делегация етәксеһе була. 1783 йылда атаҡлы Георгий трактатына ҡул ҡуя. 18 йыл дауамында Санкт-Петербургта Грузияның вәкәләтле министры рангында (ғәмәлдә - илсе) эшләй.\nАлександр Чавчавадзе атаһы мираҫын алып, яңы йорт төҙөй, декоратив баҡса үҫтерә (1835). Чавчавадзеларға ҡунаҡтар йыш килә, улар араһында Грибоедов, Пушкин, Лермонтов, Одоевский һәм Александр Дюма (атаһы) була). Чавчавадзе илдәге иң ҙур шарап заводы һалдырта. Аҡ цинандали шарабы фирма шарабы булып таныла.\nЧавчавадзеның мөлкәте имам Шамилдән зыян күрә. 1854 йылдың 2 июлендә Шамилдың улы Ғази-Мөхәммәт төркөмө һөжүм итеп, аманаттар алып, улар араһында Александр Чавчавадзеның килене һәм ейәндәре лә була. Шамилдың 15 йыл Санкт-Петербургта әсир булып ултырған улына алмаштырып алыу шарты ҡуйыла. 40 000 көмөш аҡса түләп, яҡындарын ҡотҡарып, Чавчавадзелар Рәсәй йәмәғәт банкына бурысҡа инергә мәжбүр була.\nДавид Чавчавадзе вафат булғас (1884), түләнмәгән бурыс өсөн имение император Романов мөлкәтенә күсә. 1917 йылда дәүләт милкенә әйләндерелә.\n1947 йылда усадьбала музей ойошторола.\nЦинандалиҙа Нина Чавчавадзе, Александр Грибоедовтың буласаҡ ҡатыны, донъяға килгән.\nWELCOME! To Tsinandali… 2018 йылдың 6 июль көнөндә архивланған. (инг.)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Цинандали&oldid=1059085 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 02:13 12 август 2021 үҙгәртелгән.


Ишембай район дауаханаһында шәфҡәт туташы хатаһы менән, өс йәшлек малай эсәктәре янып, реанимацияға эләгә\nСабыйҙың һаулығына ныҡлы хәүеф янағас, ул Республика балалар клиник дауаханаһына күсерелә. Балаға аммиак менән клизма яһаған, 30 йыллыҡ тәжрибәһе булған шәфҡәт туташы, үҙ хатаһын таныған. Һаулығына зыян килгән өс йәшлек Ирек үткән аҙнала ҡатмарлы операция үткәргән.\nТабиптар уның тура эсәген алып ташларға мәжбүр булған. Әле бала үҙаллы ашай башлаған, хәле бер аҙ яҡшырһа, ошо аҙнала реанимациянан палатаға күсереләсәк. Иректе ике айҙан тағы ла бер ҡатмарлы операция көтә.


Милли экономика кафедраһы | Башҡорт дәуләт университеты\nҺеҙ бында: БДУ » Баш Бит » Университет тураһында » Институттар һәм факультеттар » Иҡтисад факультеты » Кафедралар » Милли экономика кафедраһы\nМилли экономика кафедраһы\nӨфө ҡ., К. Маркс ур., 3/4, 208-209-сы к.\nКафедра мөдире – иҡтисад фәндәре докторы, профессор\nЙосопов Ҡасим Назифович\nКафедра үҙенең тарихын 1989 йылдан, экономика факультеты ойошторолоуҙан башлай. Ошо ваҡыт эсендә кафедраның исеме һәм белгестәр әҙерләү буйынса йүнәлештәре лә бер нисә тапҡыр үҙгәреш кисерҙе.\nБашта кафедра халыҡ хужалығын планлаштырыу кафедраһы тип атала. Кафедра 1990 йылда “Производство менән идаралыҡ”, 1997 йылда “Иҡтисад һәм идаралыҡ” тип атала. 1998 йылдан кафедра милли экономика кафедраһы тип атала һәм “Милли экономика” специальносы буйынса белгестәр әҙерләй башлай.\n2001 йылдан кафедра базаһында өс йыл һайын “Региондың етештереү потенциалы” (2001, 2004, 2007, 2010 йй.) тип аталған халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференциялар даими үткәрелеп тора.\nКафедрала донъяла һәм илдә үҙгәреп торған социаль-иҡтисади ситуациялар заманы талаптарына яуап биргән эшмәкәрлектең һөҙөмтәле формаларын эҙләү буйынса коллектив эҙләнеү бара. Был эште тормошҡа ашырыуҙа студенттарҙы актуаль иҡтисади һәм социаль проблемаларға арналған фәнни-ғәмәли конференцияларҙа ҡатнаштырыу, эшлекле һәм ролле уйындарға ылыҡтырыу тора («Никсдорф-Дельта», «БИЗНЕС-КУРС: Корпорация Плюс», Халыҡ-ара модель ООН). Шулай уҡ улар төрлө кимәлдәге конкурстарҙа, олимпиадаларҙа, 2007 йылда Донъя иҡтисады һәм донъя сәйәсәте клубы кафедраһы (Мирэн) базаһында ойошторолған эштәрҙә лә ҡатнаша.\nКафедра уҡытыусылары “Башҡортостан Республикаһында баҙар шарттарына күсеү осоронда халыҡ хужалығы комплексы үҫеше проблемалары” тигән тема өҫтөндә эшләй, докторлыҡ һәм кандидатлыҡ диссертациялары яҡлай һәм әҙерләй.\nҒилми-тикшеренеү эшәтәренең төп йүнәлештәре булып түбәндәге мәсьәләләр тора:\nрегиондың терегеҙеү потенциалын тикшереүҙең методологияһын һәм методикаһын өйрәнеү;\nрегионды милли иҡтисадтың функциональ һәм структур подсистемаһы булараҡ системалы анализлау.\nУҡытыу эштәренең төп йүнәлештәре\nКафедрала уҡылған мөһим дисциплиналар: милли экономика, регион иҡтисады, технологиялар системаһы һәм инновациялар, статистиканың дөйөм теорияһы, милли хисапсылыҡ системаһы, донъя экономикаһы, милли экономиканы дәүләт көйләүе, милли экономикаға прогноз яһау һ.б.\nКүрһәтелгән дисциплиналар һәр эконимисҡа кәрәкле булған фундаменталь белем һәм теоретик тәжрибә бирә.\n3 курстан башлап махсуслашыу буйынса дисциплиналар уҡытыла башлай (мәҫәлән, “Региональ продукт етештереү”, “Милли хисапсылыҡ”, “Ҡиммәтле ҡағыҙҙар баҙары” һ.б.). Иҡтисад фәненең конкрет проблемаларын өйрәнеүсе ғәмәли курс булараҡ улар белгестәрҙең махсуслашыуын тәрәнәйтеүгә һәм аң даирәһен киңәйтеүгә йүнәлдерелгән. Был дисциплиналар, бер яҡтан, сығарылыш студенттарына профессиональ ориентация бирһә, икенсе яҡтан, талантлы студенттарҙы артабанғы баҫҡысҡа күтәрелергә - аспирантураға уҡырға инергә әҙерләй.\nКафедрала белгестәрҙе юғары кимәлдә әҙерләүҙең нигеҙен милли иҡтисад проблемалары буйынса күп йыллыҡ фәнни тикшеренеүҙәр һөҙөмтәһен педагогик эштә ҡулланыу тәшкил итә. Был фәнни авторлыҡ тикшеренеүҙәр түбәндәге публикацияларҙа – Рәсәй фән һәм мәғариф министрлығы – Г.В. Плеханов исемендәге РЭА грифы менән сыҡҡан дәреслектә (БДУ-нан авторҙаш – К.Н.Йосопов), иҡтисад фәндәре докторы, профессор К.Н.Йосоповтың “Регион иҡтисады” (Өфө, 2001), Йосопов К.Н, Таймасов А.Р., Йәнгиров А.В., Ахунов А.Р. авторлығындағы “Регион иҡтисады” (М.: КНОРУС, 2007) һәм Йосопов К.Н., Йәнгиров А.В., Таймасов А.Р. яҙған “Милли экономика” (М.: КНОРУС, 2008) УМО грифы менән сыҡҡан дәреслектәрҙә асыҡ сағылыш таба. Йосопов К.Н., Таймасов А.Р., Йәнгиров А.В., Ахунов Р.Р. – авторҙар коллективы иң яҡшы фәнни китап конкурсы (Сочи ҡ.) лауреаты булды һәм “Регион иҡтисады” (М.: КНОРУС, 2007) дәреслеге өсөн Ватан мәғарифын үҫтереү Фондының дипломына лайыҡ булды. Шулай уҡ Ватан мәғарифын үҫтереү Фонды үткәргән иң яҡшы китап конкурсында “Милли экономика” уҡыу әсбабы ла лауреат булды һәм диплом менән бүләкләнде (2008). КНОРУС нәшриәте “Регион иҡтисады” һәм “Милли экономика” электрон дәреслектәрен баҫтырып сығарҙы.