Республика башлығы Ҡырмыҫҡалы районында булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспублика башлығы Ҡырмыҫҡалы районында булды\n10:30, 5 мая 2014 Йәмғиәт\n4 майҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов эш сәфәре барышында Ҡырмыҫҡалы районында булды, бер нисә ауыл хужалығы предприятиеһының эше менән танышты, сәсеүҙең барышын тикшерҙе, тип хәбәр иттеләр республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nЛяхов ауылында Башҡортостан Президенты «Артемида» компаниялар төркөмөнөң былтыр ҡыш «500 ферма» программаһы буйынса төҙөлгән малсылыҡ комплексын ҡараны. Уны агросәнәғәт комплексын үҫтереү милли проекты сиктәрендә 2005 йылда һала башлайҙар, әммә көрсөккә күрә төҙөлөш туҡтап ҡала. 2012 йылда, «500 ферма» республика программаһына инеп, комплексты төҙөүҙө дауам итәләр. Бөгөн һөтсөлөк-тауар фермаһы тәүлегенә 15 тонна һөт етештереү ҡеүәтенә сыҡҡан, бында 1000 баш һауын һыйыр аҫрайҙар. Ике йыл дауамында был күрһәткестәрҙе 1200 башҡа тиклем һәм 20 тоннаға тиклем еткерергә планлаштыралар.\n«Артемида» компаниялар төркөмө баҫыуҙарының береһендә (дөйөм сәсеүлек майҙаны 16,5 гектар тәшкил итә), Рөстәм Хәмитов сәсеү һәм тупраҡты эшкәртеү өсөн ҡулланылған техниканы ҡараны. Шулай уҡ Башҡортостан Президенты хужалыҡтың баҫыуҙарында яҡшы шытып сыҡҡан ужым бойҙайына иғтибар итте. Һауа торошо шарттары арҡаһында сәсеү эштәре графигынан яҡынса бер аҙнаға артта ҡалған.\nРөстәм Хәмитов артабан ҡараған «Надежда» ауыл хужалығы предприятиеһы баҫыуҙарында сәсеү эштәре, киреһенсә, графиктан алда бара. Техника әҙер, яғыулыҡ һәм орлоҡтар етерлек. Бер юлы республика башлығы хужалыҡ урынлашҡан Константиновка ауылы социаль объекттарын ҡараны.\nАртабан Рөстәм Хәмитов яңы «Башовощснаб» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте йылытма хужалығының эше менән танышты. Февралдән алып майға тиклем бында 145 тонна күләмендә ҡыяр алғандар. Продукция Өфө һәм уның эргә-тирәһендәге кибеттәрҙә «Ҡырмыҫҡалы ҡыярҙары» сауҙа маркаһы аҫтында һатыуға сығарыла. Яһалма яҡтыртыуҙың юҡлығы хужалыҡ үҫеше юлында иң ҙур ҡаршылыҡ булып тора, быға 18 миллион һум капитал һалыу талап ителә. Шул ваҡытта уның уңдырышлылығы бер ярым-ике тапҡырға артыуы ихтимал. Башҡортостан Президенты ауыл хужалығы министры Николай Коваленкоға фермерға ярҙам итеү юлын табырға ҡушты.\nШайморатов ауылында Рөстәм Хәмитов шул үк исемле хужалыҡтың эшмәкәрлеге менән танышты. «Шайморатов» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттең төп эшмәкәрлеге – үҫемлекселек менән малсылыҡ. Предприятие ҡайнамаған һөт етештереүҙә һәм тоҡомло йәш мал үрсетеүҙә махсуслаша. Өҫтәмә килем сығанаҡтары – ит, иген, техник культуралар (шәкәр сөгөлдөрө һәм көнбағыш) һатыу. Предприятие 6000 гектарҙан ашыу һөрөнтө ерҙе эшкәртә. 880 баш эре мөгөҙлө малы бар.\n«Шайморатов» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттең офисында Рөстәм Хәмитов Ҡырмыҫҡалы шәкәр заводы проблемалары буйынса пландан тыш кәңәшмә үткәрҙе. Былтыр завод ябылды һәм фермерҙарҙан сеймалды ҡабул итмәй башланы. «Россельхозбанк» — предприятиеның төп акционеры булып тора. Республика Президенты фермерҙарға шәкәр заводын һатып ала, уны яңырта һәм проект ҡеүәтенә сығара алырҙай берләштерелгән кооператив ойошторорға тәҡдим итте.


Тип көтәбеҙ, ҡытайҙар менән осраша башларға\nБынан ун йыл элек, минең уҡыусылар йыл дауамында үҙ эсенә ҡытай пландарға килгәндә, ике. Мөмкин булһа, хатта өс, аҡш-тан кире ҡайтыу өсөн үҙ педагогик карьераһын башлай. Минең планының бер өлөшө булған таныш түгел, шуға күрә, ул ҡасан булһа, мин быға бөтөнләй әҙер түгел ине. Элек оглядываться, беләм мин бик теләр инем, — тип, мин йәки, ҡытай мәҙәниәте буйынса навигация советына ҡараған бер нисә таныштырҙы. Сөнки минең ирем минең тәжрибә ғына сикләнгән булыуы, ҡайһы бер өҫтәмә мәғлүмәт булыуы шарт мин ике блоггер америка, ҡытай йәшәй: Джоселин Айленберг яҙа, Джо һәм ҡытай Келли тураһында һөйләү-яҙыу өсөн стена Бай. Ҡытай менән үҙ мөнәсәбәттәрен ике башҡа әһәмиәтлеге тураһында һөйләне. Ҡытай балалары, ата-әсәһенән башҡа сығып, үҙ баҫымы менән осрашты һәм мәҙәниәт БУЙЫНСА,-һәм-ҙур дата өсөн, өйләнә. Хатта, был минең ирем минең менән осрашыу түгел, мин уны менән булыу өсөн уның ҡалған өлөшө уның ғүмерен һораныҡ. Көнбайыштың күпселек үҙенең коллегалары менән сағыштырғанда, күпкә иртә ҡытай ирҙәренә кейәүгә тураһында уйлай башларға, мөнәсәбәттәрҙе. Шулай булғас, әгәр һеҙ ҡытай егете менән осрашып, күңел булырға шул булһын өсөн, асылмай, тип, һеҙ, ике мөнәсәбәттәр булыуын теләйем, шуға күрә һеҙ идара көтөп ала. Мин сығанағы икенсел хикәйәләр ишеткегеҙ килһә, ҡатын-ҡыҙ тураһында ҡытай, бөгөнгө көндә тел, йәки инглиз ала алыу өсөн яҡшы грин-карт. Ҡатын-ҡыҙҙар барыһы ла ҡытай, көнбайыш ире ул кешене мин беләм, туй һуң ғына тыуған иленә ҡайта. Әммә был түгел, тимәк, бөтә билеттар ҡытайҙа ҡытай ҡатын-ҡыҙ эҙләй. Тик улар, күрәһең, артыҡ һыу идеяларын асыҡ булып китте. Айырмалы рәүештә был, әлбиттә, ҡытай егете, ҡатын-кыҙҙар ул осраша менән көнбайыш, ҡағиҙә булараҡ, ҡытайҙан ҡала. Был бурыс бер өлөшө улар килеп сыҡты. заботиться тураһында үҙенең олоғайған ата-әсәһе, олатаһы һәм өләсәһе. Бынан тыш, улар өсөн был ябай, бында үҙ карьераһын дауам итеү өсөн, карьераһын. әгәр инде улар өлкән һәм үҙегеҙҙә бигерәк тә ҡуйҙы. Инглиз теле дәрестәре нисек өсөн бушлай булһа ла, мин һәм минең ирем инглиз телендә генә аралашып, бер нисә пар мин белмәйем,-тип әйт по-китайски, сөнки улар егеттәргә һүҙ әйтерлек түгел, йәки ире генә. Минең тәжрибәм, һәр хәлдә, ҡайһы бер стереотипҡа ҡаршы, инглиз теле дәрестәре бушлай бирелә, тойолған, булып өҫтөнлөгө ҙур түгел, эш ҡасан етә иҫәпләһә таныштырҙы. Почтительность буйынса мәктәптәрҙә беренсе кластан уҡ университететарҙа, фәйләсуфты менән, мин табам, — тип үҙенә һүҙ бик етди ҡабул ҡытай ата-әсә өлкән. Джоселин торғоҙалар хәҙер үҙенең улына әйтте, тип, уның Көнбайыш ҡатын-ҡыҙҙар менән дуҫлашып ала, әммә уның менән осраша алмаҫһың. Был уның өсөн бик борсола тейеш булған, әммә, бәхет, мөхәббәт еңә. Беҙ минең ирем ата-әсәләргә һәр ваҡыт әйтәм, эшләргә, эшләргә, эшләргә, нисек шундай-шундай бала тәрбиәләгән һәм нисек дөрөҫ була. Бында, егет үҙе һеҙгә ҡаршы, ҡалала әлегә һеҙ ике бер, сөнки күп пар яһай, әммә ҙур ҡалаларҙа йәшәүселәр һәм эшләүселәр һаны ҡытайсаға бер нисә төрлө. Минең апайым никах дүрт йыл йәшәгәс уларҙың беренсе иренән ул үҙ ваҡытында таныштырыу үткәрелде һәм бөтә закон һәм төрлө ҡалаларҙан, хатта илдәрендә, эшләй. Һәр хәлдә, мин балалар атаһы ғына күрмәне уларҙың яртыһы йылына бер тапҡыр өйрәтә, шуның өсөн. ‘Был рәт-рәт, нисек була ул, — был яуап, күпселек кеше тип бирелә. Күберәк аҡса эшләргә мөмкинлек бирмәй, йыш ҡына күпкә отошло, тип, өйҙә ҡалды. Мин аңламайым, нисек был ябай, беҙ ҡасан осрашты, оҡшатты һәм мин табырмын, мин йәш кеше, яратмай ул, һыу ҡала йорттары өсөн яҡын. Монголия ике тапҡыр эскегә бирелеп китһә, уның мөмкинлектәре, һәм үҙенең килемен асты, уның тарта. Блог үҙ пос, Ҡытай тураһында һөйләгәндә, уның Джоселин таксистың һөйләгәндәре иҫкә ҡытай тарихы, уның ихтыяжын ҡәнәғәтләндереү мөмкин түгел, был ҡатын-ҡыҙҙарға булған мөнәсәбәтенә.\nНеуверенность тағы береһе-ул аҡса. Склоне ҡытайҙар уйлайым, һәм беҙ был эш хаҡ аҙ тәьмин бай американ була алмай. Минең постым шул уҡ ире менән сағыштырғанда үҫкән-ҡытайҙағы мәҙәни инҡилап, өйөндә тыйнаҡ, мин шунда үҫкән йорт. Уның осрашыуҙарында һәр ваҡыт түләп, уны алырға мөмкинселек бар, тик ул тикшереү, ҡайһы бер профилле һәм журналдарҙа баҫылған аласыз позволить үҙенә түләргә ҙә, ул бик үҙгәргән, мин аҡса өсөн ҡабул ителгән. Джоселин, тип әйткән егет, — тип ул билдәләнгән дә туранан-тура сығыу өсөн үҙ ниәтен белдергән. Күп ваҡыт үткәрә һәм улар әкренләп яҙа һәм һөйләй, үҙе өсөн. һеҙ ҡыҙыҡһыныу күрһәткәндәр. Физик яҡынлыҡ бик яй бара, әгәр ҙә егеттәр етди таныштырыуға йүнәлтелгән. Мин ирем һәм минең ҡулым түгел, хатта йәшәгән, беҙҙә әлегә бишенсе йәки алтынсы көнө, беҙҙең бер нисә ваҡыттан һуң токио һәм беренсе булып был. Голливуд лә-биләгән америка ҡытай ҡатын-ҡыҙ образы был, тимәк, беҙ бөтә ‘асырға’ (йәғни былтырғыға ҡарата исемлеге, банкротлыктар һан йәки цифра асылды. бер төн) егеттәр, һеҙ сиктән хөрмәт менән мөнәсәбәттең дауамы булып тора, әгәр улар һинең менән саф һәм ғәҙел. Беренсе әйберҙәрҙең береһе, ҡытай йәш егет тураһында мин уларҙы күрмәгән, улар йөрөй, тип ҡыҙ һәр ваҡыт тиерлек уларҙың кошо. Был сәйер ҡулына сумка менән күрергә күнеккәнгә шулай балаһы күп булыр, ләкин улар, күрәһең, ихлас эшләй. Мин иремә был хаҡта һорағас, ул әйтте, — тип, ул беркасан ла күргән. Минең күҙәтеүҙәрҙән сығып, кешеләрҙең нисек һуң был парҙың араһына килеп туҡтай һәм балалар ҡулында була. Минең ирем бер ваҡытта ла, мин һорайым, минең өсөн сумочка йөрөй, ләкин баһалағанда, тип мин уның өсөн һаман ҡулында тотоп, хатта ике баланан һуң. Был хаҡта ҡытай нән таныштыра егет тураһында һығымта яһарға. Был йыйынға һеҙ йөҙ процентҡа әҙер ҡытай сәхнә н мәҡәләһендә танышырһығыҙ, тик бына ҡайһы бер әйберҙәрҙе мин беләм, мин тәүге тапҡыр ҡасан иренең минең менән осрашыуҙан башланды.\nһеҙ мәҡәләне был көтөлмәгән нәмә булманы. Сездә ниндәй ҙә булһа ҡытай кеше тәжрибәһе менән таныштыҡ? Беҙ үҙ тәжрибәһе менән уртаҡлашты аңлатма. Шарлотта Эдвардс-ҡытайҙан чжан килә, был ҙур булмаған бура урта мәктәбенең инглиз телендә уҡытыу өсөн уҡыу өсөн. Йыл узас, уның община булып тора, йәки сит ҡатын. Фриланс аш өсөн уны ҡытай баҫҡағы һәм сәнғәт дәрестәрен планлаштырыу торгуют тырышабыҙ.\nһәм, бәлки, ҡытай йөрөтөү\nИжек типтары һәм һәр номер һуң төймәгә басыгыз Конвертацияланыусы пиньинь то, то өсөн уларға тамға үҙгәртергә\nИң яҡшы сайтында танышырға ҡытай, ҡытай табыу өсөн ҡатын - ҡыҙ-сит ил ир-егеттәре кәләш эҙләй-ара танышыу өсөн сайтҡа →


Сит телде нисек өйрәнергә?\nТелебеҙҙә – көнөбөҙ\n6 Сентябрь 2019, 14:15\nМиңә йыш ҡына “Чех телен һеҙ нисек өйрәндегеҙ?”, “Ғаиләгеҙҙә ниндәй телдә һөйләшәһегеҙ?” тигән һорауҙар бирәләр. Сит илгә сығып киткәнсе үҙ аллы өйрәндем, тел өйрәнеү үҙәгенә яҙылырга аҡсам булманы, тип яуаплайым. Һәм шул тәжрибәмдән сығып сит телдәр өйрәнеүселәргә түбәндәге кәңәштәремде еткермәксемен.\nӘгәр ниндәйҙер сит телде өйрәнергә теләгегеҙ бар икән – бик хуп. Ләкин иң башта үҙеңә ниндәйҙер маҡсат ҡуйырға кәрәк, сит тел өйрәнеү сит ил кешеһенә әйләнеү түгел бит әле. Кеше был донъяға кем булып тыуған, теле ниндәй телдә асылған, ниндәй моң менән тыуған, ниндәй милли ризыҡтар менән туҡланған – былар барыһы ла ситтә йәшәгәндә үҙен бик һиҙҙертә. Бер һүҙ менән әйткәндә, ниндәй генә илдә йәшәһәң дә, барыбер үҙең булып ҡалаһың. Быға миҫал итеп Зәки Вәлидиҙе, Рудольф Нуриевты, Нәсүр Йөрөшбаевтарҙы миҫал итеп килтерер инем.\nБашта был телде ни өсөн өйрәнәһең – шуны асыҡлағыҙ. Кемдер, бәлки, сит телдә китаптар уҡыу, ә кемдер кейәүгә сығыу, йә булмаһа сит илгә эшләргә, уҡырға барыу, ә бәлки, эше буйынса сит илдә эшләп аҡса туплау ниәте менән өйрәнәлер.\nСит телде өйрәнеү мәсьәләһенә килгәндә, әлбиттә, телде өйрәнеү методикаһын күрһәтеү күпкә отошлораҡтыр.\nИң беренсе сиратта үҙ әсә телеңде белергә кәрәк! Ни өсөн тиһегеҙме? Берҙән, өйрәнәсәк телгә туған телеңдең дә матурлығы күсәсәк, икенсенән, туған тел мотлаҡ ярҙамға килә. Йәғни сит телдәге һүҙҙәрҙең мәғәнәһен төшөнөргә тырышҡанда тап туған телдәге һүҙҙәрҙең мәғәнәһенә ҡарап сағыштырып хәтерҙә ҡалдыраһың. Һәм, киреһенсә, сит телдәге һүҙҙәр байлығы туған телде байыта. Мәҫәлән, Гете: "Бер сит телде белмәгән кеше үҙ теленең гүзәллеген белмәй һәм аңламай", – тигән һүҙҙәр әйткән. Ә элекке Чехословакияның тәүге президенты Томаш Гарри Масарик: "Күпме телдәр белһәң, шунса кешеһең", – тигән. Бөгөнгө йылдам атлаған, яңылыҡтарға, технологияларға бай техноген заманда мотлаҡ сит телдәрҙе өйрәнергә кәрәк! Берҙән, донъялағы яңылыҡтар, сит илдәр сәйәсәте менән дә менән хәбәрҙар булһаң, уҡып күпте беләһең, үҙ ҡаҙаныңда ғына ҡайнамайһың һ. б.\nТелдең бөтә ҡағиҙәләрен дә өйрәнергә кәрәкмәй, иң мөһиме – һүҙҙәрҙең ҡайҙа һәм нисек ҡулланышын белһәң – шул етә. Әгәр кеше сит телде үҙенә кәрәккәнсә өйрәнә икән, һүҙҙәр ҙә тиҙерәк иҫтә ҡала һәм онотолмай.\nЯңы телде өйрәнеү хәтерҙе яҡшырта, мейене эшләтә. Әгәр хәтерегеҙ насарая башлап, һүҙҙәрҙе онотһағыҙ, берәй ҡағыҙға яҙып стенаға йәбештереп ҡуйырға мөмкин. Төркөмләп яҙыу ҙа яҡшы, мәҫәлән: ризыҡ һәм аш-һыу, сәләм биреү һәм һаубуллашыу һүҙҙәре, танышыу, банк, таможняла һ. б. Ваҡыты-ваҡыты менән үткән-сүткәндә шул һүҙҙәргә күҙ һалып бер генә тапҡыр булһа ла уҡып китһәгеҙ, көн һайын ҡабатлап торһағыҙ, хәтерҙә ҡаласаҡ.\nБашта ябай һүҙҙәрҙән башлағыҙ, шунан ике, өс һүҙҙе ҡушып һөйләргә өйрәнегеҙ, артабан ҡатмарлаштырып һөйләмдәргә күсегеҙ. Телде аңлар өсөн ауыр миҫалдар менән эшләргә тырышығыҙ, ялҡауланмағыҙ. Алда әйтелгәнсә, ҡабатлау – тел өйрәнеүҙең нигеҙе ул!\nНиндәй генә сит телде өйрәнһәгеҙ ҙә, актив һәм пассив һүҙҙәргә юлығаһығыҙ, шулай булғас, уларҙың икеһе лә кәрәк. Актив һүҙҙәр йыш ҡулланылышлы булғанға күрә тиҙерәк хәтерҙә ҡалыусан, тимәк, пассив һүҙҙәрҙе лә онотмаҫҡа, йыш-йыш ҡабатлап торорға кәрәк. Яңы ятланған һүҙҙе күпме йышыраҡ ҡулланһағыҙ, шунса иҫегеҙҙә нығыраҡ ҡалыр. Был һүҙҙе төрлөсә ҡулланып ҡарағыҙ, һөйләмдәр төҙөгөҙ. Хәҙер магазиндарҙа махсус дискылар һатыла, интернетта ла сит телдәр өйрәнеү тураһында ҡыҙыҡлы мәҡәләләр яҙыла, аҡсаң ғына булһын – сит телдәр өйрәнеү курстары бихисап. Ләкин иң шәбе – үҙ аллы өйрәнеүҙер. Был оҙайлы процесс булһа ла, файҙаһы күберәк. Йәғни үҙең эшләп тапҡан икмәк кеүек ҡәҙерле була. Әлбиттә, телде тиҙ генә өйрәнергә теләйһегеҙ икән – махсус курстарға яҙылығыҙ.\nҮҙем, мәҫәлән, тел өйрәнеү барышында тексты уҡығанда ауыр әйтелешле йәки бер-береһенә оҡшаш һүҙҙәрҙең аҫтына һыҙып уҡыйым, уларҙың мәғәнәһенә иғтибар итәм. Элек Өфөлә 80-се немец гимназияһында немец телен өйрәнгәйнем. Уның артынса чех телен өйрәнә башланым – сағыштырыу мәле етте ниһә, немец һүҙҙәре иҫкә төшөп йөҙәтте. Шунан яйлап ярҙамға башҡорт теле килде, бер ваҡытта ла рус һүҙҙәре менән сағыштырып эшләмәнем.\nТелде өйрәнеү барышында туған тел һәм сит телдәр араһындағы ниндәйҙер оҡшашлыҡтарҙы күрәһегеҙ икән – улар сит тел һүҙҙәрен хәтерҙә ҡалдырырға ярҙам итә. Миҫалдар килтерәйек. Мәҫәлән, немец телендә "teppich", "chan", "Biberach" тигән һүҙҙәр бар, ти. Был өс һүҙ башҡортса балаҫ, әтәс, Бобр тигәнде аңлата. Тимәк, иҙәнгә йылы булһын өсөн түшәлгән балаҫҡа беҙ нимә менән аяҡ баҫабыҙ? Тәпәй менән. "Теппих" – "тәпәй" – оҡшағанмы? Ә бына әтәстең кикереген ҡабартып тауыҡтары алдында әллә кем булып йөрөүен немецтар "хан"ға оҡшатып уға ошо һүҙҙе биргән, ә "ҡама" һүҙенә бәйле Рәсәйҙә "Бобруйск" тигән ҡала булһа, ул немец телендә "Биберах" тип атала.\nӘ хәҙер чех телен ҡарайыҡ. Был тел славян телдәре төркөмөнә ҡарай. Бында ла немец телендәге кеүек мәғәнә оҡшашлығы, яҙылыш оҡшашлығы менән айырылып торған һүҙҙәр бихисап. Мәҫәлән: "charita" – хәйер, "jarmark" – йәрминкә, "serif" – шәриф, "eroplan" – яраплан (самолет, бында "е" өнө "э" тип уҡыла), "burka" – ирҙәр кейеме, "kleste" – келәшшә (үҙләштерелгән һүҙ), "beran" – бәрән, "palac" – балаҫ, "tlumac" (тлумач) – тылмас, "kauza" (кауза) – ғауға, "saza" (сажа) – ҡором, "sarlatan" – шарлатан (алдаҡсы) һ. б. Күренеүенсә, күбеһе төрки һүҙҙәре. Билдәле булыуынса, рус телендә ике меңдән ашыу төрки һүҙе бар, Европала йәшәүсе славян халыҡтарында ла төрки һүҙҙәренең күплеге аптырата. Ләкин был чех телен өйрәнеү рәхәт икән, тигән фекер ҡалдырмаһын ине. Һәр телдең үҙенә генә хас үҙенсәлеге бар: был телдә, мәҫәлән, тик өс, ике, хатта биш-алты тартынҡынан ғына торған һүҙҙәр күп осрай, мәҫәлән: “ctvrt” (чтврт) – сирек, “strucne” (стручне) – ҡыҫҡа, “srna” (срна) – ҡоралай, “mrzi” (мрзи) – йәл, “trziste” (тржиште) – баҙар, "strana" – яҡ; байтаҡ һүҙҙәр ҡапма-ҡаршы мәғәнәне аңлата, мәҫәлән: "pozor" – иғтибар, "rodina" – ғаилә, "zeme" – ил, "svet" – ер шары, планета һ. б. Шулай уҡ үҙ телебеҙҙәге һүҙҙәргә оҡшаған һүҙҙәр ҙә йыш осрай – уларын да ҡабатлап-ҡабатлап хәтерҙә ҡалдырырға була, мәҫәлән: tell – тел (инглизсә) һ. б. Европа халыҡтары хәтәр аралашып йәшәй, шуға мәҫәлән, "респектуйи" – хөрмәт итәм, "транспарантни" – асыҡтан-асыҡ, "аларм" – иғтибар, "инсталанце" – программалаштырылған, "разантни" – көслө һ. б. – бына ошондай дөйөм һүҙҙәрҙе хәтерҙә тиҙерәк ҡалдырырға тырышығыҙ, улар менән һөйләмдәр төҙөгөҙ.\nБер төрлө хәреф менән башланған һүҙҙәр йыш осраһа, уларҙы бер төркөмгә бүлеп эшләү һөҙөмтә бирә. Ә бына алда әйткәнсә, тематика буйынса эшләү иң отошлоһо булыр: төҫтө, билдәне, ауырыуҙы, тән өлөштәре, аҙна, ай исемдәре, ашамлыҡтар, сәскә-ағастар, йәшелсә-емештәр, ҡоштар, транспорт һ. б. шундайҙарҙы айырым өйрәнегеҙ.\nАртабан киттек. Ярай, ятланығыҙ ҙа, ти, сит телдә икмәк-тоҙлоҡ һөйләшәһегеҙ ҙә, ти. Ләкин нисек кенә итһәң дә, барыбер акцент була. Шуға сит телдәге ниндәйҙер тиҙәйткестәр (улар бар телдә лә бар!), шиғырҙар, йырҙар менән эшләгеҙ. Үҙемә иһә сит тел өйрәнеү оҙайлы процесс булды – акцентым һаман да һаҡлана. Бының төп сәбәбе, әлбиттә, чех телендәге һүҙҙәрҙең дүртәр, хатта бишәр тартынҡы өндәрҙән килеүенә лә бәйле булһа, шул тел балаһы булып тыумағас һәм, етмәһә, телде иллене уҙғас ҡына өйрәнә башлағас, телем, аңҡау, яңаҡтарым, тамағым икенсе төрлө булыуҙан да килә. Шулай ҙа тырышҡанда уңышҡа өлгәшергә мөмкин. Был осраҡҡа тағы ла кәңәштәрем бар.\n* Тәүгеһе – сит телдә һөйләшкән кешеләр менән күберәк аралашыу – акцентың да шул саҡта яйлап бөтә башлай. Сит телдә һөйләшкән кеше менән аралашҡанда ул әйткән һәр һүҙгә иғтибар итергә тырышығыҙ – шунһыҙ хатаны төҙәтеп булмай.\n* Икенсеһе – тутыйғош кеүек һүҙҙәрҙе йыш ҡабатлауҙан фәтүә юҡтыр, әңгәмә барышында иң кәрәкле һүҙҙәрҙе генә хәтерҙә ҡалдырырға тырышығыҙ һәм һөйләм төҙөлөшөнә иғтибар итегеҙ, мәҫәлән: исем, хәбәр нисек ҡуйыла, инеш һүҙҙәр, һүҙҙәрҙең интонацияһы (һуҙып әйтеү, тиҙ әйтеү, ҡапыл әйтеү һ. б. ).\n* Өсөнөсөһө – уҡылған текста аңлашылмаған һүҙҙәр күп булыр, тик һеҙ уларҙы йыш-йыш һүҙлектән ҡарамағыҙ. Сөнки был, берҙән, ваҡытты юғалта, икенсенән, иғтибарҙы ситкә йүнәлтә. Иң мөһиме – уҡылған текстың мәғәнәһен аңлау, бының өсөн телевизор ҡарағыҙ, гәзит-журнал уҡығыҙ – быларҙың барыһы ла мотлаҡ ярҙам итә, һүҙ запасын арттыра.\n* Дүртенсеһе – һүҙҙәрҙе тәржемә итеү. Әгәр тәржемә аша тел өйрәнмәйҙәр тиһәләр, ышанмағыҙ. Киреһенсә, тәржемә тел өйрәнеүҙәге төп ысулдарҙың береһе ул. Телде механик күнегеүҙәр, ҡоро грамматик ҡағиҙәләр менән өйрәнеүгә ҡарағанда тәржемә аша өйрәнеү ҙур һөҙөмтә бирә. Тәржемә иткәндә һүҙлектә соҡсонһаң, һүҙҙең мәғәнәһен дә беләһең, сағыштырыу мөмкинлеге тыуа, һүҙбәйләнештәр төҙөүе еңелгә төшә һ. б.\n* Бишенсеһе – көн һайын яҙыу, төрлө күнегеүҙәр эшләү, әкиәттәр күсереп яҙыу һ. б. Үҙем, мәҫәлән, күнегеүҙәрҙән тыш интернетта дуҫтарыма, туғандарыма сит телдә хаттар яҙам.\n* Алтынсыһы – "тел – аралашыу ҡоралы". Оҫталығығыҙҙы арттырыу өсөн төрлө кешеләр менән аралашығыҙ, бергәләп ял итергә, тәбиғәт ҡосағына сығырға, ҡунаҡҡа саҡырырға йәки үҙегеҙ барырға тырышығыҙ. Шул аралашыу барышында телдең нескәлектәрен өйрәнәһегеҙ, әгәр үҙегеҙ кеүек сит тел өйрәнгән танышығыҙ бар икән, уның менән йышыраҡ осрашығыҙ һәм сит телдә аралашығыҙ. Оялмағыҙ, ҡурҡмағыҙ, шул саҡта яйлап үҙегеҙҙең сит телдә уйлай башлағанығыҙҙы һиҙмәй ҙә ҡалырһығыҙ.\nЛатин телендә "Repeticio est mater studiorum" – йәғни "Ҡабатлау – белемдең анаһы" тигән ябай ғына әйтем бар. Рустар уны "Повторение – мать ученья" тиҙәр – шуны онотмағыҙ! Әгәр сит илгә уҡырға йә эшләргә барырға теләйһегеҙ икән, тырышығыҙ, тик шул саҡта ғына немец йәки инглиз телен күп аҡса түгеп сит илдә яңынан өйрәнергә тура килмәҫ.\nМиләүшә Годбодь, Чехия.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТӘРТИП КЕМДӘН ТОРА? - 2020 - Мәҡәләләр\nМатурлыҡ салонында тырнаҡ буятып ултырам. Барыһы ла яҡшы, барыһы ла һәйбәт, тик мастер ҡыҙҙың яңы ғына тәмәке тартып ингәне беленә бит. Битлек кейһә лә, ҡулынан, үҙенән тәмәке еҫе сыға. Сыҙарға тырышып ултыра торғас, ауырып киттем. Күңелем болғанды, хәлем бөттө. Ахырҙа "Мине һеҙҙең сигарет еҫе ауырыта" - тинем. "Это дамские сигареты, там и запаха нет", - ти был. Эш тамамланмаған бит инде.\nАдминистраторҙарын саҡыртып, икенсе мастер һораным. Уныһын көтөргә тура килде, әммә теге тәмәкесе ҡыҙҙы башҡаса яҡын юлатманым Минең дә ваҡытты алды, әтнәке, салон өсөн дә һабаҡ булды. Тартҡан хәлдә лә клиент менән эш итер алдынан сафланып-бөхтәләнеп алырға тейеш тә инде ул. Быны салон етәксеһе лә ҡабул итте, минең талапты үтәнеләр.\nШуның кеүек хәлдәр булып тора. Мәҫәлән, йыш ҡына аҙыҡ-түлек магазиндары янында һатыусылар тартып тора ла, һатып алыусы килгәнде күреп, йәһәтләп инеп прилавка артына баҫа. Пекарня, емеш-еләк, туңдырма һатылған урындарҙа ла шулай. Тәмәке тартыуҙы барыбер ҙә сикләй алмайҙар. Һәм бик һирәктәр генә, моғайын, ҡулынан тәмәке еҫе лә китеп етмәгән кеше хеҙмәтләндереүенән баш тарта ала. Ә асылда һеҙҙең ундай хоҡуғығыҙ бар. Тәмәке еҫе килгән мастерҙан да, официанттан да, һатыусынан да баш тартып, икенсеһен һорай алаһығыҙ. (Мин хатта такси алғанда ла тәмәке тартмаған водителде, салонда бензин, тәмәке йәки хушбуй еҫе булмаған машинаны һорайым.) Ул саҡта эшкә алыусылар ҙа ҡул аҫтындағыларға гигиена тәртиптәрен ҡәтғиләтә төшөр, тәмәке тартыусылар ошо сиктәрҙе тоторға тырышыр ине. Тәртип хеҙмәтләндереүселәрҙән генә түгел, ҡулланыусыларҙан да тора...\nЯҙылған: 19.06.20 | Ҡаралған: 558


Туғыҙбаева Факиһа Һаҙый ҡыҙы (1 ғинуар 1950 йыл) — Башҡортостандың халыҡ шағиры (2014). 1981 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты, Рәсәй Федерацияһының (2000) һәм Башҡортостан Республикаһының (1992) атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. 1981 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.\nФакиһа Һаҙый ҡыҙы Туғыҙбаева (ҡыҙ фамилияһы Нафиҡова) 1950 йылдың 1 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Бүздәк районы Бәләкәй Ҡаңны ауылында тыуа. Башҡорт дәүләт университетын тамамлай. Хеҙмәт юлын «Башҡортостан пионеры» («Йәншишмә») гәзитендә башлай, 1979 йылда «Пионер» («Аманат») журналына күсә. 1990—2010 йылдарҙа «Аҡбуҙат» журналының баш мөхәррире була.\nХлеб да соль (рус.) (1989)\nКамень счастья: Стихи. — Уфа, Китап, 1998. (рус.)\nМинең ҡошом — Һомай (2000)\nАлтын асҡыс — бүләккә!: Шиғырҙар, әкиәттәр, хикәйәләр. — Өфө, Китап, 2004.\nВаҡыт тамғалары: Шиғырҙар. — Өфө, Китап, 2008. — 448 бит.\nМаҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре :\nБашҡортостандың халыҡ шағиры (2014)\nРәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2000)\nБашҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (1999)\nБашҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы (1995)\nРәми Ғарипов исемендәге премия (1993)\nБашҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1992)


Ҙур этнографик диктант | ГТРК «Башкортостан» - Хәбәрҙәр | 31993\nРәсәйҙә йәшәгән халыҡтарҙың тарихын, мәҙәниәтен, әҙәбиәтен һәм йолаларын беҙҙең республика халҡы яҡшы беләме? Быны бөгөн Рәсәйҙең бөтә субъекттарында ла үткәрелгән “Ҙур этнографик диктант ” акцияһы һөҙөмтәләренә таянып әйтергә мөмкин буласаҡ. Ул Башҡортостандың ҡала-райондарында ла һәм Өфөнөң бер нисә уҡыу йортонда ойошторолдо. Халыҡтың этнографик белемен тикшереү акцияһы беренсе тапҡыр Удмурт Республикаһында үткәрелә. Башҡортостан да был акциянан ситтә ҡалманы. Әле залда уның тәүге ҡатнашыусылары. Улар Рәсәйҙең 190-дан ашыу милләте тураһында белемен тикшереү һәм һынау ниәте менән килгән бында. Акция “Халыҡтар күп – ил берәү” исеме аҫтында үтә. Рәсәйҙә бөтәһе 800 майҙан ойошторолдо, шуларҙың 12-һе беҙҙең республикала. Диктант тест һорауҙарына яуап алыу формаһында әҙерләнгән. Барыһы 30 һорауға ла дөрөҫ яуаптарҙы тапҡан ҡатнашыусының белеме 100 балл менән билдәләнә. Сарала 15 йәше тулып үткән һәм унан өлкәнерәк теләгән һәр кем ҡатнаша. Һорауҙар күп төрлө. Рәсәй халыҡтарының һаны, тарихы, мәҙәниәте, йолалары һәм хатта милли ризыҡтары ла иғтибарҙан ситтә ҡалмаған. Диктан яҙыусыларҙың географик белемдәре уларға тест һорауҙарына дөрөҫ яуап бирергә ярҙам итә. Кемдәр махсус майҙандарҙа этнографик диктант яҙыуҙа ҡатнаша алмаған, улар өсөн www.miretno.ru онлайн-тест Мәскәү ваҡыты менән сәғәт берҙә башлана. Әле бер нисә минут ҡына ваҡыт ҡалған. Диктант һөҙөмтәләре лә ошо сайтта баҫтырыла.


18 Октябрь 2019, 11:47\nӘммә.. Ысын аҡса урынына “приколдар банкы” купюраларын ҡалдырған була. Бер ҡатлы пенсионер уның исемен дә һорамай, машинаһының дәүләт номерын да хәтерендә ҡалдырмай.\nХоҡуҡ һаҡсылары саң ҡаға: районда мутлашыу осраҡтары йышайған\nБанк карталарынан ҙур сумма аҡса урлау, популяр сайттар аша тауар һатҡанда һәм алғанда, интернет-магазиндар аша заказ биргәндә алдашыу, улын йәки ейәнен бәлә-ҡазанан ҡотҡарыуҙы һорау, социаль селтәрҙәрҙә сит аккаунттарҙы “ватып” инеп, бер аҙ ваҡытҡа аҡса һорап тороу....Мутлашыу ысулдары бик күп һәм алдаҡсыларҙың ҡапҡанына эләгеүселәр һаны ла кәмемәй. Йыл башынан Рәсәй Эске эштәр министрлығының Әлшәй районы буйынса бүлеге тарафынан мутлашыу осраҡтары буйынса 51 (+30) енәйәт эше ҡуҙғатылды.\nҺуңғы ваҡытта банк карталарынан аҡса урлау айырыуса йышайҙы. Башлыса, банктың именлек хеҙмәтенән шылтыраталар йәнәһе, һеҙҙең иҫәп-хисаптан аҡса урларға теләүҙәрен әйтәләр һәм быны туҡтатыу өсөн карта мәғлүмәттәрен хәбәр итеүҙе һорайҙар. Мутлашыусыларҙың тоҙағына, ғәҙәттә, өлкән йәштәгеләр генә эләгә тип уйлайбыҙ. Күптән түгел ялған банк хеҙмәткәре шылтыратыуына ышанып, бер егет ҙур суммала аҡсаһынан ҡолаҡ ҡаҡҡан. Аҡсаны нисек һаҡларға һуң?\n- Хәтерегеҙҙә тотоғоҙ, банк именлеге хеҙмәте бер ҡасан да клиентҡа шылтыратмай. Әгәр һеҙгә шундай шылтыратыу булһа, шунда уҡ телефонығыҙҙы һүндерегеҙ, унан һуң картағыҙҙа күрһәтелгән номер буйынса йәки үҙегеҙҙең банк бүлексәһенә шылтыратығыҙ. Бер ҡасан бер кемгә лә шәхси мәғлүмәттәрегеҙҙе, карта номерын, ПИН-кодығыҙҙы хәбәр итмәгеҙ! – ти Әлшәй районы эске эштәр бүлегенең енәйәтселәрҙе эҙләү бүлеге етәксеһе урынбаҫары Эльвир Шәймарҙанов.\nСоциаль селтәрҙәрҙә мутлашыусыларҙан зыян күреүселәр, элеккесә, күп. Улар кешенең социаль селтәрендәге битенә инеп, уның дуҫтарына дауаланыуға, бер аҙ ваҡытҡа ғына һәм хатта яҡынын ерләүгә аҡса һорап смс-хәбәр ебәрәләр. Йәш ҡатындан туғаны исеменән ике-өс көнгә кредитты ҡаплау өсөн аҡса һорап торалар, ул уларға ышанып, бөтә үтенесен үтәй – банк картаһының ике яғын да фотоға төшөрөп ебәрә, ”Мобиль банк” хеҙмәтен тоташтыра, килгән кодты хәбәр итә һәм 14 мең аҡсаһынан ҡолаҡ ҡаға. Ә икенсе ҡатынға алтын отоу “бәхете” тейә, был хаҡта уға “ВКонтакте” селтәрендә хәбәр ебәрәләр. Бүләкте 24 мең һум күләмендә аҡсалата бирергә вәғәҙә итәләр. Һөҙөмтәлә банк картаһы буйынса бөтә талаптарҙы үтәп, ҡыҙ үҙе аҡсаһыҙ ҡала.\nАлдаҡсылар телефон буйынса, социаль селтәрҙәрҙә генә эшләмәй, улар өйөгөҙгә лә килергә мөмкин. Мәҫәлән, өлкән йәштәге ир һимертелгән малын уңышлы һатырға килешеүенә бик шатлана, кискә табан, ниһайәт, уның йорто эргәһенә тағылмалы еңел машина килеп туҡтай. Ярайһы ғына хаҡҡа килешәләр, һатып алыусы ҡараңғы төшөп килгәндә ихатала уҡ аҡсаһын түләп, үгеҙҙе алып китә. Әммә.. Ысын аҡса урынына “приколдар банкы” купюраларын ҡалдырған була. Бер ҡатлы пенсионер уның исемен дә һорамай, машинаһының дәүләт номерын да хәтерендә ҡалдырмай.\n- Бындай хәлдәрҙән һуң бер кемгә лә ышанырға ярамай, тигән һөҙөмтәгә килергәме инде – тип, мөрәжәғәт итәм Эльвир Нәфис улына.\n- Ышанһаң да уяу булырға кәрәк! Шул ваҡытта ғына күп күңелһеҙ осраҡтарҙан ҡотолоп була. Мәҫәлән, әгәр һеҙгә социаль селтәрҙәрҙә аҡса һорап хәбәр килһә, шунда уҡ кәрәкле сумманы ебәрмәгеҙ, тәүҙә танышығыҙға шылтыратығыҙ, ысынлап та уға ярҙам кәрәкме икәнлеген асыҡлағыҙ. Шулай уҡ ҙур суммаға килешеү төҙөгәндә лә һаҡ булығыҙ. Туғандарығыҙҙы, күршеләрегеҙҙе шаһит итеп саҡырығыҙ. Бер ҡатлы булмағыҙ!


Өфөгә Рәсәй Федерацияһының коммунистар партияһы етәксеһе Геннадий Зюганов килде | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nӨфөгә Рәсәй Федерацияһының коммунистар партияһы етәксеһе Геннадий Зюганов килде\n20 мая 2016 — 16:07\nБөгөн фирҡә лидеры Ленин һәйкәленә сәскәләр һалды, бер төркөм йәштәрҙе партия сафына алды. Шулай уҡ, Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов менән осрашты. Геннадий Зюганов Рәсәй-Башҡортостан радиоһында барған „Ирекле микрофон„ тапшырыуында ҡатнашып, билдәле журналист Азамат Сәйетов һәм халыҡ һорауҙарына яуап бирҙе.\nРәсәй Федерацияһының коммунистар партияһы етәксеһен тиҫтәләгән кеше ҡаршы алды. Улар араһында уҡыусылар ҙа, оло йәштәгеләр ҙә бар ине.\nЛенин һәйкәленә сәскәләр һалғандан һуң, Геннадий Зюганов партия һәм комсомол билеттары тапшырҙы. Барлығы фирҡә сафына 13 кеше алынды. Улар араһында студенттар һәм эшҡыуарҙар күп.\nАртабан Генндий Зюганов Лениндың йорт-музейын ҡараны. Тарихтан билдәле булыуынса, Владимир Ленин 1900 йылда ике тапҡыр Өфөлә була. Уҙған быуаттың 30-сы йылдарында пролетариат юлбашсыһы хөрмәтенә баш ҡалала йорт-музей асырға ҡарар ителә. Ул 1941 йылдың 21 ғинуарында асыла. Надежда Крупская үтенесе буйынса эсендә шул ваҡыттағы интерьер булдырыла. Геннадий Зюганов йорт-музейҙы ҡарағандан һуң, иҫтәлекле бүләктәр һәм сувенирҙар тапшырҙы.\nРәсәй Федерацияһының коммунистар партияһы рәйесе Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов менән осрашты. Унда хеҙмәттәшлек юлдары өйрәнелде һәм фирҡәнең урындағы бүлексәһе эшмәкәрлеге тикшерелде.\nФирҡә рәйесе Рәсәй-Башҡортостан радиоһында барған „Ирекле микрофон„ тапшырыуында ла ҡатнашты. Билдәле журналист Азамат Сәйетов алып барған программала көнүҙәк мәсьәләләр күтәрелә. Геннадий Зюганов халыҡ һорауҙарына яуап бирҙе.\nБөгөн Рәсәй Федерацияһының коммунистар партияһы лидеры Стәрлетамаҡ ҡалаһына барырға ниәтләй. Геннадий Зюганов „Рощинский„ хужалығы эшмәкәрлеге менән таныша һәм халыҡ менән осраша. Иртәгә иһә Өфөлә КПРФ етәксеһе ҡатнашлығында Халыҡтар дуҫлығы һәм туғанлығы темаһына арналған Бөтә Рәсәй форумы башлана.


Вы здесь: Төп Бит "Туған Тел" клубы Милли-төбәк компоненты һәм «Мәғариф-2020» моделе тураһында\nРодительская категория: "Туған тел" клубы\tОпубликовано 05.10.2009 11:35\tХөрмәтле йәмәғәтселек! Мәғлүм булыуынса, быйылғы 2009-2010 уҡыу йылы бик ауыр шарттарҙа башланып китте. Ул шарттарҙың береһе – Рәсәй Федерацияһын солғаған финанс көрсөгө туҡталырға уйламай һәм ул мәғариф системаһына ҡағылыу ғына түгел, ысынбарлыҡта уны емерә башланы.\nРеспубликала 467 мәктәптең ябылырға тороуы быға ап-асыҡ миҫал. Беҙҙең Башҡортостан етәкселеге 1990 йылдан башлап әлеге осорға тиклем 1000 мәктәп сафҡа индерелде, тип белдерә. Шул уҡ ваҡытта ауыл мәктәптәре ябыла, уҡытыусылар һаны ҡыҫҡартыла, күптәре эшһеҙ ҡала.\nИкенсе мәсьәлә – милли-төбәк компоненты. Бына икенсе йыл инде 309-сы федераль закондың ҡабул ителеүенә. Быйыл башҡорт йәмәғәтселәренең акциялары арҡаһында республика мәғариф системаһында милли-төбәк компоненты һаҡланып ҡалды, әммә закон үҙгәртелмәне. Икенсе уҡыу йылында милли-төбәк компоненты предметтары һаҡланырмы, быны инде Мәскәү хәл итә.\nМилли-төбәк компонентының һаҡланыуына бер ниндәй гарантия юҡ.\nБыйыл йәмәғәтселек яғынан «Урал» үҙәге Президент М.Ғ. Рәхимовтан милли-төбәк компоненты буйынса Указ сығарыуҙы һораны. Шуның буйынса 165 мең ҡултамға йыйылды, әммә Президент Указы һаман юҡ.\nШулай итеп, әлеге осорҙа милли-төбәк компонентын яҡлап, Рәсәй власы ғына түгел, беҙҙең үҙебеҙҙең дәүләт башлығы Президент М.Рәхимов та Указ сығармай. Әлбиттә, ул республика август кәңәшмәһендә милли-төбәк компоненты предметтарын уҡытырға кәрәк тине. Әммә Указ булмағас, республикалағы ҡайһы бер мәғариф учреждениеларында 309-сы федераль законға таянып уҡытылмаҫҡа ла мөмкин.\nШуға күрә хәҙер йәмәғәтселек һәм халыҡ кемгә ышанырға һәм өмөтләнергә тейеш? Шул турала тәҡдимдәр һәм фекерҙәр ишетке килә.\nБеҙҙеңсә был мәсьәләне хәл итеүҙең ике юлы бар. Ул турала беҙ үҙебеҙҙең «Үҙбилдәләнеш» гәзитендә яҙҙыҡ.\nБеренсе юл – талаптар менән төрлө акциялар үткәреү. Ул акциялар – пикеттар, Конституция рамкаһындағы митингылар, демонстрациялар үткәреүҙе һәм хаттар, телеграммалар ебәреүҙе дауам итеү.\nБыл юлды беҙҙең йәмәғәтселек ҡулланды. Ошо йылда ғына пикеттар һәм митингылар үткәрелде. Бына 2009 йылдың 19 сентябрендә лә «ТУFАН ТЕЛ» ойошмаһы һәм «КҮК БҮРЕ» хәрәкәте менән пикет үткәрҙек. Икенсе юл – Рәсәйҙең был законын судҡа биреү. Әммә бындай судты отоп булырмы һуң? Бында Рәсәй судына биргәс, уны Европа судына тиклем алып барып еткереү тураһында уйларға кәрәктер. Сөнки Рәсәйҙә В.В. Путин ҡул ҡуйған законды үҙгәртергә берәү ҙә баҙнат итмәҫ. Кем уны судҡа бирер? Хөкүмәт, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы законды судҡа биререме, юҡмы? Бында икеләнеүҙәр күп.\nӘ «Аҡтамыр» үҙәгенең был эште эшләргә финанс мөмкинселектәре юҡ.\nБыл мәсьәләне хәл итеүҙә үҙебеҙҙең ағайҙарҙың, аҡыл эйәләренең, ғалимдарҙың кәңәше һәм ярҙамы кәрәк.\nӘ законды барыбер судҡа бирергә кәрәк.\nӘ хәҙер милли мәғарифтың әлеге торошо һәм киләсәге тураһында йәмәғәтселек үҙ ҡарашын белдерә. Милли мәғарифтың әлеге хәле һәм бурысы тураһында “Аҡтамыр” үҙәге үҙенең гәзитендә яҙып сыҡты. “Аҡтамыр” үҙәге иң төп бурыс итеп бөтә милли мәктәптәрҙә башҡорт шәхестәрен тәрбиәләүҙе ҡуя. Ул турала Рәсәй Президенты Д.А. Медведев та шундай йүнәлеш бирә. Ләкин беҙгә иң беренсе сиратта башҡорт халҡының шәхестәре кәрәк. Ә ундай шәхестәрҙе республикала “милләтселәр” тиҙәр. Ана шул “милләтселәргә” әлеге мәлдә йәмәғәтселек бик ныҡ мохтаж.\nСовет осоронда башҡорт шәхестәрен үҫтерергә тик ауыл мәктәптәрендә генә шарттар булды. Ә ҡала мәктәптәрендә тейешле шарттар булманы. Быға ап-асыҡ миҫал итеп Т. Ғирфановтың “Митинг” исемле хикәйәһен килтерергә була. Үкенескә ҡаршы, шул хикәйәләге осраҡтар әлеге мәлдә лә ҡайһы бер рус мәктәптәрендә булырға мөмкин.\nӘ башҡорт мәктәптәрендә ана шул хикәйәләге герой – Мирсәлихҡа оҡшаш уҡыусылар күренә башланы. Бына улар ысын шәхестәр. Шулар араһынан, мәҫәлән, М. Исҡужин исемендәге 136-сы башҡорт лицейынан Йәмил Намаҙбаев.\n“Урал-батыр” эпосы конкурсында призға лайыҡ булған һәм Мәскәүҙә “Фәндә беренсе аҙымдар” конкурсында беренсе урынды алған Й. Намаҙбаевҡа бер жюри ағзаһы “Рәсәй Президенты була алмаһаң да, киләсәктә һеҙҙе Премьер-министр итеп күрге килә” тип уның ҡулын ҡыҫа.\nЫсын шәхес – тирә-яҡ донъяға яраҡлашмай, ул киреһенсә, донъяны үҙенә яраҡлаштыра. Күп милләтле Башҡортостанда ул башҡорт донъяһын ҡора. Ә был тел уҡытыуға ғына ҡағылмай, ә башҡорт теле даирәһен киңәйтеүҙе, власть органдарында халҡыбыҙ вәкилдәрен булдырыуҙы һәм йәмғиәттең бөтә өлкәләрендә лә (сәйәсәт, иҡтисад, рухиәт, социаль) башҡорт теленең рус теле менән бер тиң кимәлгә булыуын күҙ алдында тотоу.\nАна шундай шәхестәрҙе Өфөнөң 8 ҡала мәктәбендә тәрбиәләргә тейештәр. Ә уның өсөн һаман ата-әсәләр һәм администрация яғынан тейешле шарттар юҡ. Беренсе шарт – Милли-мәғариф концепцияһының үтәлеше. Мәктәптәрҙә 1-се синыфтан алып 9-сы синыфҡа тиклем бөтә предметтарҙы туған телдә уҡытыу.\nИкенсе шарт – мәктәп эсендә, ихатаһында милли мөхит булдырыу. Ҡала урамынан мәктәп ишеге алдына ингән уҡыусы рус телен оноторға тейеш. Рус телендә ул математика, физика, химия дәрестәрендә генә белем ала, шулай уҡ уның үҙен дәүләт теле булараҡ өйрәнә. Ә ҡалған тәрбиә процесы тик туған телдә булырға тейеш.\nМәктәп директоры, уның урынбаҫарҙары, айырыуса тәрбиә эштәре буйынса урынбаҫарҙары, синыф етәкселәре, тәрбиәселәр, башҡорт теле, Башҡортостан тарихы һәм барса башҡорт милләтенән булған уҡытыусылар тәнәфес ваҡытында балалар менән туған телдә генә аралашырға тейеш.\nМәктәп линейкаларында, педагогик кәңәшмәләрҙә башҡорт теле өҫтөнлөк алырға тейеш. Һәр бер синыф етәксеһе синыф сәғәттәрендә халҡыбыҙҙың арҙаҡлы шәхестәре тураһында әңгәмәләр ҡорорға бурыслы.\nОшо мәктәптәрҙә эшләгән башҡорт теле, Башҡортостан тарихы уҡытыусылары милли матбуғатҡа, сәнғәткә, мәҙәниәткә, халҡыбыҙҙың тарихына һәм яҡты киләсәгенә һөйөү тәрбиәләмәһә, ундай мөғәллимдәрҙең милли мәктәптәрҙә эшләргә әхлаҡи хоҡуҡтары юҡ.\nҮкенескә ҡаршы, ҡаланың күп башҡорт мәктәптәрендә был ҡағиҙәләр үтәлмәй. Йәмәғәтселек барыһын да ишетеп тора. 140-сы мәктәптән ошондай хәл тураһында хәбәрҙәр ишетелә.\nӘгәр ҙә мәктәп, гимназия директоры башҡорт телендә мәктәп линейкаларында, ата-әсәләр йыйылыштарында телмәр тота белмәһә, ул унда етәкселек итергә тейеш түгел.\nБыйылғы 2009-2010 уҡыу йылында Аҡтамыр үҙәге ошо йүнәлеш буйынса һәр бер мәктәпкә акция яһарға йыйына. Быйыл республика власы яғынан мәғариф системаһы өҫтөнән йәмәғәт контроленә рөхсәт буласаҡ. Шуға күрә бындай акцияларға һәр бер мәктәп әҙер булырға тейеш.\nҺуңғы ваҡытта башҡорт теленең ҡулланылышына йәмәғәтселек һәм республика властары яғынан битарафлыҡ була башланы. Башҡорт теле 1999 йылда рус теле менән бер рәттән дәүләт статусын алды. Бына быйыл ул законға 10 йыл тулды.\nӘммә һаман телгә иҫкесә ҡараш, телдең ҡәҙерен белмәйбеҙ.\nНиңә һаман Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы йыйылыштары, ултырыштары сит милләт вәкилдәре булмаған осраҡта ла рус телендә үткәрелә һуң? Ниңә юғары вазифаны биләгән Премьер министр урынбаҫары И.Ғ. Илешев ҡоролтай йыйылыштарында тик рус телендә генә сығыш яһай? Ә ниңә Ҡоролтай рәйесе Р.Т. Аҙнабаев ошо мәсьәлә буйынса Хөкүмәт етәкселәренә талап ҡуя алмай? Һорауҙар, һорауҙар, һорауҙар…\n“Аҡтамыр” үҙәге бөгөнгө осорҙан алып республикала башҡорт телен йәмәғәтселек һәм милли мәғариф теле итеп иғлан итә.\nНиндәй генә йыйылыш булмаһын, ул ошо телдә сығыш яһауҙы талап итәсәк. Ә кем белмәй, уға һүҙ бирелмәйәсәк. Башҡа ойошмалар ҙа шулай эшләһә, бәлки, телгә иғтибар артыр тигән фекерҙәбеҙ.\nӘ хәҙер ошо 8 мәктәп буйынса белем сифаттары тураһында белдереү яһайбыҙ. Белем сифаты БДИ-ла сағылды. Былтыр 2008 йылда БДИ тапшырыу буйынса рус теле, математика предметтарынан 136-сы һәм 122-се мәктәптәр яҡшы һөҙөмтә күрһәткәйне. Ә 48-се башҡорт лицейы менән 20-се башҡорт гимнзазияһы БДИ-ны математика менән рус теле буйынса түбән балдар менән бирҙе.\nӘ быйыл 2009 йылда бөтә башҡорт мәктәптәре 20-се мәктәптән башҡа, БДИ-ны яҡшы тапшырҙы. Тик 20-се гимназиянан ғына бер уҡыусы 3 предметты бирә алманы.\nМәғарифтың киләсәгенә килгәндә, әлеге мәлдә Рәсәйҙең үҫешен федераль властар 2020 йылға тиклем билдәләйҙәр.\nШуға күрә мәғариф моделе 2020 йылда ниндәй буласаҡ тигән һорау бар кешене лә борсойҙор.\nБеренсенән, юғары белеме булмаған кешене йәмғиәттә һәм дәүләт власы органдарында күҙ алдына ла килтереп булмаясаҡ. Юғары белем алыу заман талабына әйләнәсәк.\n2020 йылғы мәғариф моделенең айырмаһы мәғлүмәттең күп булыуында. Вуздарҙа алған юғары белем 1-2 йылға ғына етә, һәм шуға күрә белемде даими рәүештә камиллаштырып тороу талап ителә.\nИкенсенән, элек кеше ғүмергә бер тапҡыр юғары белем алыу маҡсаты менән йәшәһә, хәҙер һәр гражданин ғүмер буйы белем алыу менән мәшғүл буласаҡ. Был инде “Быуат йәшә, быуат уҡы!” – тигән мәҡәлгә ярашлы буласаҡ.\nӨсөнсөнән, уҡытыусының роле лә үҙгәрә. Ул хәҙер дәрес биреүсе генә түгел, шулай уҡ консультант, тәрбиәсе, йәмәғәт эшмәкәре, эшҡыуар ролендә лә булырға мөмкин.\nБишенсенән, уҡытыусы технологияларҙы ҡыҫҡа ваҡыт эсендә күп тапҡыр алмаштырып торорға тейеш.\nАлтынсынан, уҡытыусы баланы үҙаллы белем алырға, эҙләнергә өйрәтергә тейеш. Бала уҡытыусының, оло кешенең ҡушҡанын көтөп йәшәргә, уҡырға тейеш түгел, ә барыһын да үҙе белеп эшләргә бурыслы.\nЕтенсенән, дәүләт белем биреү сифатын контролдә тота алмаҫҡа мөмкин.\nШуға күрә бында йәмәғәт ойошмалары, матбуғат саралары мәғариф учреждениелары менән туранан-тура хеҙмәттәшлек итә ала. Улар ғына түгел, шундай уҡ предприятиелар, фәнни ойошмалар ҙа бындай хеҙмәттәшлеккә хоҡуҡлы.\nБына шундай яҡтары менән яңы модель айырыла. Әле барған осор – модернизация заманы. Был заманда беҙ фекерләү яғынан да үҙгәрергә тейешбеҙ. Беҙҙең әлеге менталитет та тура килмәй был заманға. Ул менталитет тураһында яңыраҡ “Киске Өфө” гәзитендә профессор В.Сафин менән яҙыусы Ғ.Хисамовтың диалогы баҫылды. Беҙҙең халыҡ ошо менталитет менән йәшәһә, киләсәктә юғалырға мөмкин. Шуға күрә йәмәғәтселеккә менталитетты үҙгәртеү тураһында ла уйларға ваҡыт.\nИрек Агишев, «Аҡтамыр» үҙәгенең рәйесе


Тос ижадҡа һәҙиә\n31 Ғинуар 2020, 13:51\nКүренекле ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙың береһе, яҙыусы Гөлнур Яҡупова балалар һәм үҫмерҙәр өсөн әҙәбиәт, сәнғәт өлкәһендәге Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге республика дәүләт премияһына лайыҡ булды.\nЯҙыусыға юғары награда «Тылсымлы ҡәләм» йыйынтығы өсөн бирелде. Китапҡа бәләкәй һәм урта мәктәп йәшендәге балалар өсөн әкиәттәр, хикәйәләр, шиғырҙар һәм йомаҡтар ингән.\nГөлнур Яҡупова – балалар өсөн яҙылған һигеҙ китап авторы. Әҙип әйтеүенсә, тәүге һөнәренең башланғыс кластар уҡытыусыһы булыуы, ейәндәре өсөн яратҡан өләсәй дәрәжәһе уға балалар психологияһын аңларға ярҙам итә. «Балалар өсөн ижад итеү бигерәк ҡатмарлы һәм яуаплы. Ләкин мин кескәйҙәр өсөн әкиәттәр яҙырға яратам», – ти ул.\nГөлнур Яҡупова республиканың әҙәбиәт көмбәҙендә һәм ижтимағи тормошонда прозаик, шағир, тәржемәсе, публицист һәм йәмәғәт эшмәкәре булараҡ танылыу алған. Ижадсы үҙенең бөтә тормошон башҡорт журналистикаһына һәм милли әҙәбиәткә бағышлаған. Шиғырҙары, хикәйәләре, повестары һәм «Ҡатындар» трилогияһы әҙәби тәнҡитселәр, уҡыусылар тарафынан юғары баһа алды.\nЯҙыусы Ғафури районының Сәйетбаба ауылында тыуып үҫкән. «Бер мәктәптән генә 13 яҙыусы сыҡҡан. Был – бер ҡайҙа ла булмаған хәл. Шуның менән бик ғорурмын.\nКүбеһенсә өлкәндәр өсөн яҙам. Ләкин, балалар әҙәбиәте өлкәһендә эшләгән яҙыусы булараҡ, үҙемдең туған мәктәбемдә уҡыусылар өсөн ижади бәйгеләр үткәрәм. Уға быйыл 20 йыл була. Һәҙиә Дәүләтшина премияһы өсөн бик шатландым. Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары араһынан сыҡҡан бөйөк яҙыусы исемендәге премия биреү минең ижадыма – оло баһа, үҙе бер мәртәбә һәм ғорурлыҡ», – тип үҙенең шатлығы менән уртаҡлашты Гөлнур Яҡупова.\nӘле ул яңы пландар менән янып йәшәй. Балалар өсөн ижадын дауам итә, уҡыусыларҙың һорауы буйынса «Ҡатындар» трилогияһының русса вариантын баҫтырыу өҫтөндә эшләй.\nҺәҙиә Дәүләтшина исемендәге дәүләт премияһы 2005 йылда булдырылған. Уның лауреаттары араһында билдәле яҙыусылар, «Башҡортостан ҡыҙы» журналының беренсе мөхәррире Кәтибә Кинйәбулатова, Факил Мырҙаҡаев, Сафуан Әлибаевтар бар.


Февраль башында республикала грипп эпидемияһы көтөлә – Роспотребнадзор // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n13:11, 12 января 2021 Йәмғиәт\nФевраль башында Башҡортостанда грипп эпидемияһының башланыуы көтөлә, тип иҫкәртә Роспотребнадзорҙың республика идаралығы.\nМэрияла уҙған оператив кәңәшмәлә ведомство етәксеһе урынбаҫары Галина Пермина хәбәр итеүенсә, әлеге ваҡытта Башҡортостанда киҫкен респиратор ауырыуҙарының артыуы билдәләнә. Әлегә грипп вирусы асыҡланмаған.\n«ОРВИ менән сирләү буйынса хәл яҡынса былтырғы кимәлдә. Ноябрҙә генә юғары булды. Әлеге ваҡытта ауырыу эпидемик булмаған күрһәткестә. Ләкин грипп тулҡынын көтәбеҙ, ул республикабыҙға, ғәҙәттә, ғинуарҙың һуңғы көндәрендә һәм февраль башында килә. Быйыл респиратор инфекциялары февраль башында арта башлар, ошо уҡ ваҡытта грипп вирусы ла барлыҡҡа килер тип уйлайбыҙ. Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы фаразлауынса, гриптың А һәм В вирустары көтөлә», — тине Галина Пермина.\nБашҡортостан буйынса баш санитар табип урынбаҫары билдәләүенсә, республикала халыҡтың күпселеге (60%) гриптан прививка эшләткән. Шуға бәйле ауырыу кимәле юғары булмаҫҡа тейеш.\nТеги: грипп, киҫкен респиратор вирус инфекцияһы


Материалы за 22.06.2010 » Страница 3 » Архив газеты "Йәшлек"\nБушҡа йөрөгәнсе, бушҡа эшлә.\nБер миҙалдың тарихы Башҡортостан » Хәтер\nЯңыраҡ Баймаҡ районының Әбделкәрим ауылында хәтерҙә ҡалырлыҡ ваҡиға булды – һуғыш осоронда уҡ тапшырылырға тейешле «Батырлыҡ өсөн» миҙалы үҙ эйәһен тапты\nҮкенескә күрә, награданың хужаһы Ғәҙелша олатай Солтанғолов 1982 йылда уҡ мәрхүм булған. Оло аманат яугирҙың хәтер һәм ҡәҙер кисәһендә уның хәләл ефете Хәмиҙә инәйгә һәм балаларына тапшырылды.\nавторы: Нур | 22 июня 2010 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға\nӘтәс, тауыҡ, себештәр тураһында ---\nТауыҡ әйтә икән:\nҠайҙа һалһам, унда юҡ!\nҠояш байыу менән тауыҡтар:\nИлдә булмаған ат ---\nБорон-борон заманда, Ҡаф тауы артында, кенәздәр үҙ-ара дошманлашып йәшәгән ваҡытта Рөстәм исемле бер батыр егет булған. Ул һуғыш ваҡытында әсирлеккә төшә. Дуҫтары кенәзгә килеп, ҙур йолом бәрәбәренә егетте иреккә сығарыуын үтенә.\n– Ризамын, – ти кенәз, – ләкин алтын-көмөш, ҡиммәтле зиннәттәр миңә кәрәкмәй. Егетегеҙ өс көн эсендә миңә бер ат табып бирһен. Ул ат ҡара ла, аҡ та, күк тә, ерән дә, көрән дә, ала ла, ҡола ла, бурыл да, алмасыбар ҙа булмаһын (кенәз аттарҙың донъяла булыуы мөмкин булған барлыҡ төрҙәрен дә һанап сыға).\n– Шәптән түгел һинең эштәрең, Рөстәм, – ти дуҫтары.\nМиҙгел премьера менән ябыласаҡ Мәҙәниәт\n28 июндә Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында юбилей миҙгеленең һуңғы премьераһы була. Был юлы театр коллективы тамашасыға Салауат Әбүзәрҙең «Хыялый» лирик комедияһын тәҡдим итә.\nБатша васыяты ---\nБатша үҙенең үлеме яҡынлашыуын һиҙеп, урынына ҡаласаҡ улын саҡырып ала ла:\n– Улым, күп илдәрҙә булдың, күп халыҡтарҙы күрҙең, донъя хаҡында нимә уйлайһың? – ти.\n– Үҙем булған бөтә ерҙә лә күп ғәҙелһеҙлек, аңһыҙлыҡ һәм асыу күрҙем. Ни өсөн беҙҙең тормош шулай икәнен аңламайым, әммә минең уны шул тиклем үҙгәрткем килә, – тигән улы.\n– Бик яҡшы, – ти атаһы. – Ә нисек үҙгәртергә икәнен беләһеңме һуң?\n– Юҡ шул, атай, – ти улы.\nТәүге ҡарлуғастар оло юлға сыҡты Мәғәриф\nБашҡорт дәүләт аграр университетында «дәүләт муниципаль идара» специальносы буйынса ситтән тороп уҡыусыларҙың тәүге сығарылышы белгес дипломы алды.\nБиш йыл элек асылған бүлектә, башлыса, фәнни баҫмалары булған студенттар уҡый, ҡайһы берәүҙәре сит ил телендә диплом яҡлай, 10 проценттан ашыуы аспирантурала ҡала. Студенттарҙың барыһы ла әүҙемлектәре менән айырылып тора. Быға Башҡорт дәүләт аграр университетының идара итеү кадрҙары әҙерләүгә ҙур иғтибар биреүе, уҡытыусылар, матди-техник базаның көслө булыуы ла булышлыҡ итә.\nЙыуыныу бүлмәһенән ире ҡатынына:\n– Ҡәҙерлем, был шампунь миңә ярамай икән. Бында, ҡоро сәстәргә, тип яҙылған, ә минең сәстәрем еүеш...


Телефон таныштырҙы теркәлгән - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nХаттары тарих һаҡлай\nСат (сат Веб) текст хәбәрҙәр менән алмашыу сервис селтәрендә реаль ваҡыт режимындаПрограмма менән тәьмин итеү мөмкинлеге бирә файҙаланыусылар араһында үҙ-ара аралашыу ваҡыты сикләнмәгән. Ч ғына йәшәй"бында һәм хәҙер"һәм тәҙрә ғибәрәт, унда ҡатнашыусыларҙың хәбәре бөтә ч ағымда бара. Ҡағиҙә булараҡ, төҫ ала шәхси хәбәрҙәр һәр һайлауҙа ҡатнаша, тип хәбәр ағымы читаемый ашыу эшләй. Шуның өсөн, чатта аралашып, үҙенә кәрәк һайлау исеме аҫтында форумда ҡатнашыусыларға улар барлыҡҡа килгән һәм ебәрелгән хәбәрҙәр, чатта, хронологик эҙмә-эҙлелек барлыҡҡа килә.дөйөм массаһы улар шунда уҡ тотола. Форум ч айырмалы рәүештә, тип хәбәр ҡалдырырға ярамай"бешерә".\nЧ бар, әгәр билдәле бер ваҡытта ла кеше ине ул.\nике осрашыу. Сатлы программаһын тормошҡа ашырыу бер нисә төрө бар: веб-сат (ябай веб-биттәр, һуңғы бер нисә тиҫтә булған, унда һүҙҙәр уҡыу, яҙыу ч ҡатнашты.\nБындай биттәр даими ч автоматик рәүештә яңыртыла). Сылбыр клиенттары булыу мөмкинлеген ч,"клиент йыуан". протокол өсөн махсус ч. Программа-ч өсөн локаль селтәре аралашыу, йыш ҡына тапшырыу мөмкинлегенә эйә, видео һәм тауыш. Тауышлы чат һәм башҡа төр өсөн махсус программа.\nЧ ҡулланыу буйынса бүленә: күмәк коммуникациялар (мәҫәлән, Яхуу.\nч); шәхси коммуникация (мәҫәлән, Аська, Скайп, Яхуу. мессенджер) шәхси аралашыу; ярҙам клиенттар компанияһы корпоратив сайттар (мәҫәлән,"Интернет").\nҺүҙ кешегә нисек тәьҫир итә\nБеренсе һөйләм таныш юҡ. Әгәр һеҙгә оҡшарға теләй етештерергә тәьҫир ҡалдырған һәйбәт кеше, һеҙ белергә тейеш, тип һәр ваҡыт иң беренсе һөйләмдә хәл булып тораБына, мәҫәлән, бди оҡшаған егет һәм ҡыҙҙарынан яҙа йәки һеҙ күргән"сәләмдәр"булды, әммә поверять, һәм был һүҙҙәр үҙенән-үҙе банально неинтересно. Былай яҙырға кәрәкмәй, кешеләрҙе"эләктерә"һәм фекерҙәрҙе йомғаҡлау өсөн, ҡыҙ йәки егет һеҙ прикольный. Шулай тора алмау пренебречь һәм махсус"ҡорал", мөхәббәт ул бәхеткә өлгәшергә һеҙ ярҙам итә.Үҙ заманын әйтемдәр ярҙамында башҡа кешеләрҙән ысын хистәрҙе асыу, һәм һеҙ аласаһы тап була, тип уйлайым. Ябай һәм аңлайышлы һүҙҙәр долговечность танышты. Хәйерле көн. Сөнки мин һеҙгә күптән инде интернет киңлектәрен эҙләп, ә бына һеҙ бында. Хо О. Һәр ваҡыт хыяллана (аллаһ) һине шундай кешеләр менән матур итеп таныштыра. Ҡабатланмаҫ һеҙгә. Хәйерле көн. Яҡын ине, мин һинең менән танышырға теләйем, фильм йәки кофе эсеп ҡарағансы уҡ кафе әүәләп түңкәрелгән. Быға һин нисек ҡарайһың. Сәләм, ысынлап та, һин миңә төшкән кеүек тойола йәки ниндәйҙер фильм. Көн матур, дөрөҫ бит. Һеҙ беләһегеҙме, мин һеҙгә берәй ҡасан бәхетле һәм оҙаҡ йәшәне, мин шунда уҡ күреп. Сәләм.\nБөгөн мин һиңә сниться. Приветик.\nМин һине күргән кеүек булам, критиковать алмай, яҙа алмай өсөн. Иҫ киткес һәйбәт көн һәм һин теләйем. Теләүем, һинең миңә бәхет бүләк. Сәләм. Һәм мин һинең менән бик таныштырырға теләйем. Әгәр намыҫлы булһа, мин быға ҡаршы түгел бындай. Мин һинең бындай анкета һәм фотография мила һине бик оҡшаны.\nБөгөн мөғжизәле көн кеүек\nМинең тәҡдимгә һин нисек унда барһаң да, ябай аралашыу. Приветик. Ә атҡара алмай, китапханаға нисек барырға.\nӘлбиттә, шаяртып) сөнки мил һеҙ генә, тип, мин тип әйтергә лә белмәй аптырап ҡала.\nДуҫтар биргән. Сәләм (һаумы). Һеҙ шундай матур глазков (һаплы, сәсен, күлдәк, костюм, бицепс, усы, һаҡаллы, сумочка). Хәйерле көн. Һеҙҙең кәйефтәр нисек. Һәм беләм мин (ла), иң матур ҡыҙҙар (егеттәр) бында. Сәләм. Һин шундай ҡараш задумчивой (серле, үҙҙәренең, таң ҡалдырыу, арбау, наповал йәрәхәтләгән, һөйкөмлө, яғымлы, мөғжизәле, свет аҡыл менән, отлично, дикий, матур өзлөп, удивленный, ҡыҙыҡлы, ҡояш, әкиәт, тормошто ярата). Сәләм һеҙгә миңә бик оҡшағас, әйҙә, танышайыҡ, минең (исем), һеҙ үҙ яҙмышын эҙләп. Хәйерле көн. Әгәр һеҙ арыным однотипность көнө, йәғни көн үткәрергә тәҡдим итә кафе иҫ киткес, кино йәки унда теләгән. Шуға нисек ҡарайһығыҙ, уңайлы булыуы һәм һеҙ ҡасан осраша. Сәләм. Һеҙ был сайтта булған йәки хатта күңелдәре был тормош. Һеҙ Приветик. Кәңәш бир миңә, зинһар, нисек оҡшаған ҡыҙ (егет). Остроумный күңелле һәм ире һаумы һеҙгә кәрәк. Хәйерле көн, һеҙ бөгөн кис нимә эшләйһегеҙ. Сәләм, тип уйлайым, мин матур. Сәләм. Һине эҙләп мин (аллаһ) күп йылдар, көндәр, сәғәттәр, минуттар, секундтар. Бына, табылды. Бөгөнгө осрашыу кисәһе туранан-тура бирә. Хәрефле һүҙҙәрҙе дөрөҫ ҡуша - шунда олағыр наповал теләйем. Әгәр һеҙ һәм Һеҙгә нимә тураһында һәм нисек яҙылғанын белгән кешеләр тиклем һәм йыл йыш ҡына түгел, бындай аралашыу беҙҙең өсөн аңлайышлы һәм ябай булыуы менән тәүге һөйләм. рәхим итегеҙ ожмах баҡсаһы ярҙамы менән интернет киңлектәрендә Топзнакомство. Унывать бер ваҡытта ла, интернет ла яуап бирҙе. әгәр һеҙ тәүге яҙыу.\nҺеҙ был кеше менән аралашырға теләмәүе түгел, ә уның яҙғанда һеҙ түгел шул.\nҠабат ауыҙ һәр саҡ яҙылған булыуы,-тип, уны һеҙҙең иғтибарға күҙен асып. Бөтә был законды иң етди несерьезный барлыҡҡа килә. Хатта Һеҙ бер аҙ алйотораҡ кеше шаяртырға ярата. тәүге башҡ мөмкин. Әгәр диңгеҙҙә һеҙгә һөйөү һәм иғтибар бик ашағы, уның анкетаһына ҡарап егет һәм ҡыҙҙарынан яҙа йәки фразалар менән таныштырыу кешеләрҙең шул өҫтәрәк ориентиры буйынса, беҙ тап Һеҙ тәҡдим иткән. Кеше төрлө, әммә барыһы ла бер тоташтырыла, һәм беҙ бәхетле булырға ынтыла. Йөрәк араһында һөйөү яулаған уҡыусылар һәм улар һеҙҙең ҡараштар тап һеҙҙең выискивать уның шул һөйләм.\nСөнки был ябай һәм еңел.\nИң ябай һәм еңел. тормош беҙҙе эштәре бара. Был ябай аралашыу ысулын табырға һәм аңларға кәрәк шул, һеҙ кемдәр генә йәлеп ителә шул, һеҙгә кем кәрәк. Һәм һеҙ тәъмин, был тап һеҙҙең менән эшләргә, Һеҙгә булһа ни эшләр һәм ваҡыт аша түгел, ә кешеләргә һәм һеҙҙең үҙегеҙгә яҙған яҙырға була. Йәки һеҙ уйлайһығыҙҙыр инде ул арабыҙҙа юҡ яуап биреп булһа һәм яуап.\nХәбәрең өсөн рәхмәт һеҙгә\nИнтернет аша үҙенә ҡорбан эҙләй ул: теләгән кешеләре поедание техас бер кеше'Аш', ул уны тәҡдим ителә, полиция күрһәтелә ловушке. Кеше ярҙамы менән аҡш видоискатель даркнета эҙләй йәш ҡыҙ, ул уны үлтерер, көсләп тел һәм һуңынан поедание. -Америка йәйге техас штаты кешеләрҙең ҡулға алынғандан һуң уны полиция аҫтында прикрытие ҡыҙ өсөн тәҡдим притворно енәйәт ул, Флорида ваҡытында полиция, шишәмбе иғлан итә. Енәйәт һәм уның менән заговорҙа ғәйепләнеп белдерҙе. дәүләт булһа, тимәк, ғүмерлеккә иркенән мәхрүм ителеү янай хәҙер, бәлки, башҡалар араһында. Даркивать булыуы, интернет бер өлөшө етеп, полиция эҙләнеүҙәре бер булып засовывать texaners флорида н сағылдыра. 'Мин инем мәйеттәргә ҡарарға һәм ауыҙ тел һәм каннибализм туҙҙыра, кеше үлтерә шул, -', - тип әйтте ул.\nФайлдар менән бәйләнеш төрҙәре яһай һәм һөҙөмтәлә полиция, бәлиғ булмағандар тип теләне ул.\nИр-аттар һәм уның чиновник яҙылып йөрөй: 'роле өсөн мин мин түгел, уйын менән ҡыҙыҡһынды. Мин ысынлап көсләп, үлтереп һәм каннибализм ҡылды. 'Ныҡлы баҫып ала һәм һөҙөмтәлә полицияға юллана, Техас-октябрь уртаһында Йәшлек. Полиция хеҙмәткәрҙәренең һүҙҙәре буйынса шикләнеүселәр булырға шатмын, уның тотолоуы тураһында. Улар белдерә алмай, тимәк, уның кире осраҡта контроле аҫтында була ине. һәм уны тормошҡа ашырыу планы бар. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, беҙ һеҙҙең бөтә бүлектәрҙәге мәҡәләләр комментарий бирә алмайым. Был турала ентекләберәк белергә мөмкин, фекере буйынса шеф-мөхәррире. йәки һөйләм тәнҡитсе өсөн, зинһар өсөн, түбәндәге яланында тултырған. Тимәк, беҙ ултырабыз яуап биреү, рәхим итеп, һеҙҙең электрон почта адресын күрһәтә.\nМенән ҡасан таныштығыҙ ата-әсә: аҙ булған мөнәсәбәте нисек\nPasaulio Pažintys: Chatroulette Alternatyvių iš Vokietijos Gėjų\nбушлай видеочивать юллау өсөн таныштырҙы. видеочить танышты был видеочивать өлкәндәр өсөн танышыу видео чат танышты ҡыҙының сайты менән танышып видео етди мөнәсәбәттәр танышыу өсөн сайтҡа фото бушлай таныша видео без бушлай танышыу сайттарына теркәлдем


Мысыр — Башҡорт Википедияһы\nМысыр (шулай уҡ Египет, ғәрәп телендә مصر Миср/Miṣr [misˤɾ], мысыр ғәрәп телендә مصر Маср/Maṣr [ˈmɑsˤɾ], урыҫ телендә Египет), рәсми исеме — Мысыр ғәрәп республикаһы, — Африканың төньяҡ-көнсығыш өлөшөндә һәм Азиялағы Синай ярымутрауында урынлашҡан ил, Синай ярымутрауы ярҙамында Африканан көньяҡ-көнбайыш Азияға оҙон күпер яһап тора. Майҙаны — 1 001 450 кв. км. Мысыр төньяҡтан Урта диңгеҙ, төньяҡ-көнсығыштан Ғәззә Секторы һәм Израиль менән, көнсығыштан Ҡыҙыл диңгеҙ, көньяҡтан Судан һәм көнбайыштан Ливия менән сикләнгән. Баш ҡалаһы — Ҡаһирә.\nМысыр Ғәрәп Йөмһүриәте\nГимн: «Ватан, Ватан, Ватан»\nҮҙаллылыҡ датаһы 28 февраль 1922 ( Британия империяһы)\nРәсми тел Ғәрәп теле (Мысыр диялекты)\nБаш ҡала Ҡаһирә\nЭре ҡалалар Ҡаһирә, Искәндәриә, Гиза, Шубра-Әл-Хейма, Порт-Саид, Суэц\nПремьер-министр Мөхәммәт Мурси\n• % һыу өҫтө 30\n80,898 млн чел\_ чел. (14)\n497,8 млрд. долл. (27)\nИЧР (2011) ▼ 0,644 (уртаса) (113 урын)\nВалюта Мысыр фунты\nКод ISO EG\nМОК коды EGY\nМысырҙа 80 миллиондан ашыу кеше йәшәй; уларҙың күпселеге Нил буйында, бик аҙ өлөшө сүллектәрҙә йәшәй.\nМысыр үҙенең боронғо цивилизацияһы һәм донъяляғы иң билдәле һәйкәлдәре, шулар араһында Гизалағы пирамидалар һәм Ҙур Сфинкс менән танылған. Көньяҡтағы Луксор ҡалаһын «асыҡ һауалағы иң оло музей» тип атайҙар — бында Карнак һарайы, Батшалар үҙәне һымаҡ бик күп боронғо архитектура һәйкәлдәре урынлашҡан.\n1.1 Боронғо Мысыр\n1.2 Фарсы, грек һәм римлыларҙың баҫып алыуы\n1.3 Ғәрәп һәм төрөктәрҙең баҫып алыуы\n1.4 Хәҙерге тарих\n1.5 Беренсе төрөк-мысыр һуғышы (1831—1833)\n1.6 Икенсе төрөк-мысыр һуғышы\n1.7 Мөхәммәт Али вариҫтары артабан идара итеү\n3 Сит илдәр менән мөнәсәбәте\n4.3 Физик-географик региондар\n4.4 Территорияһы һәм сиктәре\n4.5 Ресурстар һәм ер файҙаланыу\n8.3.1 Мобиль операторҙар\nТөп мәҡәлә: Мысырҙың тарихы\nҘур Сфинкс һәм Хеопс пирамидаһы\nБеҙҙең эраға тиклемге 3150 йылда Минес батша бер-береһенә ҡаршы тороусы ике батшалыҡты — Түбәнге һәм Үрге Мысырҙы — берләштереп, Мысыр батшалығына нигеҙ һала һәм Мысыр менән өс мең йыллыҡ дауамында хакимлыҡ итеүсе династияға башланғыс бирә. Түбәнге Мысырҙағы Мемфис ҡалаһы батшалыҡтың баш ҡалаһы була. Беҙҙең эраға тиклемге 3000—2700 йылдарҙағы беренсе ике династия хакимлығы осоро Тәүге батшалыҡ исемен йөрөтә. Ошо оҙайлы ваҡытта Мысыр мәҙәниәте үҫешеп, дине, сәнғәте, теле һәм ғөрөф-ғәҙәте формалаша.\nБоронғо батшалыҡ осоро беҙҙең эраға тиклемге 2700—2200 йылдарҙы үҙ эсенә ала. Был осор үҙенең Гиза пирамидалары тип аталған бөйөк пирамидалары менән билдәле.\nБеренсе үҙгәреш дәүере 150 йыл дауамында бара, был ваҡытта Боронғо Мысыр сәйәси тотороҡһоҙлоҡ хәлендә була. Әммә беҙҙең эраға тиклемге 2040 йылдан башланған Урта батшалыҡ осоронда идаралыҡ нығынып, Боронғо Мысыр ҡайтанан үҫеш юлына баҫа. Илгә беренсе сит ил династияһы — гискос исемле семит ҡәбиләһе килеүе Икенсе үҙгәреш дәүеренә башланғыс булып тора. Гискос баҫҡынсылары беҙҙең эраға тиклемге 1650 йылдар тирәһендә Түбәнге Мысырҙың күпселек өлөшөн хакимлыҡ аҫтында тота һәм Аварис исемле яңы баш ҡалаға нигеҙ һала. Яхмос I етәкселек иткән Үрге Мысыр ғәскәре уларҙы илдән ҡыҫырыҡлап сығара. Яхмос I ун һигеҙенсе династияға башланғыс бирә һәм баш ҡаланы Мемфистан Үрге Мысырҙағы Фива ҡалаһына күсерә.\nБеҙҙең эраға тиклемге 1550—1070 йылдарҙа Яңы батшалыҡ дәүере дауам итә. Был дәүерҙә Мысырҙың ҡеүәте үҫә, биләмәләре баҫып алыу сәйәсәте арҡаһында киңәйә. Яңы батшалыҡ ваҡытында хаким иткән фирғәүендәрҙең исеме тарихҡа айырыуса билдәле. Ошо осорҙа иң уңышлы фирғәүен-ҡатын — Хатшепсут Мысыр тәхетендә ултыра. Аменхотеп IV үҙенең хакимлығы осоронда Мысырҙа берҙәм дин урынлаштырыуға аҙым яһай — Атон динен Мысырҙың төп дине тип иғлан итә. Әммә был реформа ҡапма-ҡаршы фекерҙәр тыуҙырып, Мысыр дәүләтенең ҡеүәте кәмеүенә килтерә. Рамсес II-нең 66 йылға һуҙылған хакимлығы ваҡыты — Мысырҙың сәйәси һәм иҡтисади үҫеше ваҡыты булараҡ билдәле.\nӘммә был дәүерҙең аҙаҡҡы йылдарында Мысыр дәүләтенең ҡеүәте кәмей бара. Илгә Ливия, Ассирия баҫып инә башлай.\nФарсы, грек һәм римлыларҙың баҫып алыуыҮҙгәртергә\nФирғәүендәр дәүерендә утыҙынсы династия — Мысырҙың иң һуңғы хаким иткән үҙ династияһы була. Беҙҙең эраға тиклемге 343 йылда, һуңғы урындағы фирғәүен Нектанеб II яуҙа еңелгәндән һуң, илде фарсылар баҫып ала. Әммә б.э.т. 332 йылда Мысырҙы Искәндәр Зөлҡәрнәй яулай һәм Македонияның биләмәләренә ҡуша, Искәндәриә ҡалаһын нигеҙләп, Мысырҙың баш ҡалаһын шунда күсерә. Искәндәрҙең ғәскәр башлығы Птолемей I Сотер яңы Птолемей династияһын нигеҙләй, Мысырҙа эллинистик дәүер башлана.\nПтолемей династияһынан һуңғы фирғәүен Клеопатра VII, Римдың хакимы Юлий Цезарҙы, уның үлеменән һуң Марк Антонийҙы арбап, үҙенең тәхеттәге урынын нығытыуға ирешә. Әммә, Марк Антоний менән берлектә Октавиан Авгусҡа ҡаршы яуҙа еңелгәс, үҙен-үҙе йыландан саҡтырып үлтерә. Бынан һуң Мысыр дүрт быуат дауамына Рим ҡулына күсә.\nБеҙҙең эраның беренсе быуатында апостол Марк тарафынан Мысырҙа христиан дине тарала. Диоклетиан һәм Галерий хакимлығы ваҡытында христиандарҙы эҙәрлекләү көсәйә, был монахтар хәрәкәте үҫешенә килтерә. Артабан Мысырҙа рәсми христиан диненән айырылып, урындағы дини йүнәлеш — копт христиан дине барлыҡҡа килә, 451 йылда Мысыр копт сиркәүе ойошторола. Рим империяһы тарҡалғандан һуң, Мысыр Византия составына керә, Мысырҙа Византия дәүере башлана.\nҒәрәп һәм төрөктәрҙең баҫып алыуыҮҙгәртергә\n616 йылда Мысырға фарсылар баҫып ингәндән һуң, Византия ғәскәре илде кире үҙенә ҡайтарыуға ирешә. Әммә был ваҡытта ҡеүәтле мосолман иле — Ғәрәп хәлифәте баҫып алыу сәйәсәтен алып бара. 639 йылда улар Мысырҙы баҫып алып, үҙ биләмәләренә ҡуша. Илдә исламдың сөнни йүнәлеше тарала башлай, Византия тарафынан ҡыҫырыҡланған мысырлылар быға артыҡ ҡаршылашмай. Киләһе алты быуат дауамында Мысыр Ғәрәп хәлифәтенә буйһона. 972 йылда Ҡаһирә ҡалаһы төҙөлөп, был ваҡытта Мысырҙы үҙ хакимлығы аҫтында тотҡан Фатимиҙар хәлифәтенең баш ҡалаһына әйләнә. 1171 йылда Сәләхетдин Фатимиҙарҙы ҡолатып, хакимлыҡты үҙ ҡулына ала, Әйүбиҙәр династияһын нигеҙләй. Был династия Мысыр менән 1520 йылға тиклем етәкселек итә, әммә 1520 йылда төрөк, черкес ҡолдарынан торған хәрби каста — мәмлүктәр — хәлифте тәхеттән ҡолатып, власты үҙ ҡулына ала, Мәмлүк солтанаты барлыҡҡа килә. 1260 йылда Байбарс етәкселеге аҫтында мәмлүктәр монгол ғәскәренә ҡаршы тороп, ғәскәрҙең илде баҫып алыуына юл ҡуймауға ирешә.\n1517 йылда ғосман төрөктәре мәмлүк ғәскәрен ҡыйратҡандан һуң, Мысырҙы Ғосман империяһы ғәскәре баҫып ала. Мысыр Ғосман империяһының өлөшөнә әйләнә, ил менән ғосман солтаны тарафынан тәғәйенләнгән паша идаралыҡ итә. Әммә 17-се быуат аҙағына мәмлүк бейҙәре, рәсми рәүештә Ғосман империяһына буйһонһа ла, ғәмәлдә ил менән етәкселекте үҙ ҡулына алыуға ирешә.\nПирамидалар янында яу, Франсуа Луи-Жозеф Ватто һүрәте\n1798 йылда Наполеон Бонапарт етәкселегендә француз ғәскәре Мысырҙы баҫып ала. Был кампанияның маҡсаты — Һиндостан өсөн Бөйөк Британия менән көрәш ваҡытында уңайлы плацдарм булдырыу була. Әммә төрөк, мәмлүк, британ көстәре 1801 йылда француздарҙы илдән ҡыуа. Бынан һуң илдә дүрт йыл дауамына анархия урынлаша, төрөктәр, мәмлүктәр һәм албандар хакимлыҡ өсөн көрәшә. Был тәртипһеҙлек ваҡытында ғосман солтаны тарафынан француздарға ҡаршы ебәрелгән албан полкы командиры Мөхәммәт Али төп фигура булараҡ ҡалҡып сыға, 1805 йылда Истанбул солтаны уны үҙенең Мысырҙағы пашаһы итеп тәғәйенләй. Ысынбарлыҡта иһә Мөхәммәт Али — амбициялы һәм булдыҡлы юлбашсы — етәкселекте тулыһынса үҙ ҡулына ала, Мысыр менән етәкселек иткән яңы династияға башланғыс бирә. Был династия башта үҙаллы, һуңынан Британияның баҫымы аҫтында 1952 йылғы революцияға тиклем Мысыр менән хакимлыҡ итә.\nМөхәммәт Али мәмлүктәрҙең ерен миллиләштереп, Мысырҙа етештерелгән тауарҙарҙың күпселегенә дәүләт монополияһын урынлаштыра. Ошо ваҡытта ул мамыҡ үҫтереү күләмен ҡырҡа арттыра, — АҠШ-та барған Граждандар һуғышы арҡаһында мамыҡтың хаҡы бик юғары була, — был Мысыр иҡтисадының үҫешенә булышлыҡ итә.\nБеренсе төрөк-мысыр һуғышы (1831—1833)Үҙгәртергә\nБынан тыш, Мөхәммәт Али баҫып алыу сәйәсәтен башлай. 1820 йылда ул Суданға баҫып инә, 1833 йылда Сүриәне яулай, шулай уҡ Ғәрәп ярымутрауын һәм Анатолияны үҙ биләмәләренә ҡуша.\n1833 йылда Мөхәмәд Әли Паша, Мысыр батшаһы Истанбулы баҫты. Николай I ярҙамы менән төрөк султаны һуғышта еңде.\nИкенсе төрөк-мысыр һуғышыҮҙгәртергә\nӘммә 1841 йылда Европа илдәре һәм Ғосман империяһы, уның үҫә барған ҡеүәтенән ҡурҡып, ғәскәрен баҫтырыр өсөн берләшә, һөҙөмтәлә Мөхәммәт Али яулап алынған илдәрҙең күпселек өлөшөнән ғәскәрен сығарырға мәжбүр була, әммә Суданды үҙ хакимлығы аҫтында ҡалдыра.\nМөхәммәт Али вариҫтары артабан идара итеүҮҙгәртергә\n1848 йылдың сентябрендә Мөхәммәт Али үҙенең вариҫы итеп улы Ибраһимды ҡалдыра, Ибраһим 1848 йылдың ноябрендә үлгәс, вариҫы булып ейәне Аббас I ҡала, унан һуң — 1854 йылда Мөхәммәт Алиҙың дүртенсе улы Саид, унан һуң — 1863 йылда Ибраһимдың улы Исмаил тәхеткә ултыра. Саид һәм Исмаил Мысырҙа әүҙем төҙөлөштәр алып бара. 1858—1869 йылдарҙа Франция менән берлектә Суэц каналы төҙөлә. Был һәм башка төҙөлөштәр арҡаһында Мысыр Европа банктары алдында оло бурыстарға бата. Был бурыстар Исмаилды 1875 йылда каналдың Мысыр эйә булған өлөшөн Бөйөк Британия хөкүмәтенә һатырға мәжбүр итә. Бынан тыш, Бөйөк Британия һәм Франция хөкүмәте Мысырҙың финанс һорауҙарын тулыһынса үҙ контроле аҫтына ала.\nЕвропаның ил хакимиәтен баҫып алыуы менән ризаһыҙлыҡ арҡаһында, 1879 йылда милли-азатлыҡ хәрәкәте башлана. Был хәрәкәт 1881 йылда ихтилалға әүерелә, һөҙөмтәлә хөкүмәт таратылып, яңы милли хөкүмәт йыйыла, был хөкүмәттә ихтилалдың етәксеһе Араби-паша хәрби министр урынын биләй. Артабан Араби-паша идаралыҡты тулыһынса үҙ ҡулына ала. Үҙәренең Мысырҙа йоғонтоһон юғалтҡан Бөйөк Британия һәм Франция 1882 йылдың июлендә Искәндәриәне утҡа тота. Бынан һуң Араби-паша ғәскәр йыя, әммә Тель Әл-Кәбир ҡалаһы янында британ ғәскәрҙәре уны ҡыйрата. Һөҙөмтәлә, Исмаилдың улы Тәүфиҡ хөкүмәт башына ултыра, тик ғәмәлдә идаралыҡ тулыһынса британдар ҡулында була. 1914 йылда иһә Мысыр рәсми рәүештә Бөйөк Британияның протекторатына әүерелә.\n1882 йылдан 1902 йылға тиклем үҙаллылыҡ яулау өсөн милли хәрәкәттәр ойошторола. Ошо осорҙа беренсе сәйәси фирҡәләр барлыҡҡа килә. Беренсе донъя һуғышынан һуң Саад Заглюль һәм уның Вафд фирҡәһе, закондар сығарыу ассамблеяһында күпселекте яулап, милли хәрәкәтте етәкләй. 1919 йылдың 8 мартында британдар Саадты һәм уның иптәштәрен Мальтаға һөргәс, илдә беренсе революция башлана. Мысырлыларҙың даими күтәрелештәре арҡаһында 1922 йылдың 22 февралендә Бөйөк Британия Мысырҙың үҙаллылығын иғлан итергә мәжбүр була.\n1923 йылда Мысырҙың яңы хакимиәте парламентар системаға нигеҙләнгән яңы конституция төҙөп, ғәмәлгә керетә. 1924 йылда Саад Заглюль Мысырҙың премьер-министры итеп һайлана. 1936 йылда Британия һәм Мысыр араһында килешеү төҙөлә.\nӘммә хакимиәт Британияның туҡтауһыҙ ҡыҫылышы арҡаһында тотороҡһоҙ хәлдә була. Был 1952 йылда революция башланып, монархияның ҡолауына һәм парламент тарҡалыуына килтерә. Хәрби офицерҙарҙан торған «Азат офицерҙар» төркөмө Мысыр короле Фарукты улы Фуад файҙаһына тәхеттән бар тартырға мәжбүр итә.\n1953 йылдың 18 июнендә Мысыр республикаһы иғлан ителә, генерал Мөхәммәт Нәғиб республиканың беренсе президенты вазифаһын биләй. 1954 йылда Ғәмәл Әбдел Насер — 1952 йылғы хәрәкәтте башлаусы офицер — уны вазифаһын ҡалдырырға мәжбүр итә һәм һуңынан уны өй арестына ала. 1956 йылдың июнендә Насер президент вазифаһына һайлана.\n1956 йылда Әбдел Насер Суэц каналын миллиләштерә, каналдан килгән килемде ул Асуан ҡалаһы янында Нилды быуыу өсөн тотонорға була. Был Бөйөк Британия, Франция һәм Израиль ғәскәренең Мысырға баҫып инеп, Суэц көрсөгө башланыуына килтерә. Һөҙөмтәлә, Суэц каналын күҙәтеү аҫтында тотоу өсөн, бында БМО көстәре керетелә.\n1967 йылғы Алты көнлөк һуғыш ваҡытында Израиль Синай ярымутрауын баҫып ала. Бынан һуң өс йыл үткәс, Насер үлеп китә һәм президент вазифаһы Әнүәр Сәдатҡа ҡала. Сәдат Әбдел Насер сәйәсәтен ҡырҡа үҙгәртә һәм Һалҡын һуғыш ваҡытында Советтар Союзы ярҙамынан баш тартып, Ҡушма Штаттар менән яҡынлаша башлай. 1972 йылда ул Совет хәрби кәңәшселәрен илдән ҡыуа. 1974 йылда Сәдат сит ил һәм Мысыр шәхси инвесторҙарын йәлеп итер өсөн Инфитах («асыҡ ишек») исемле иҡтисади реформалар башлай.\nҠаршы сығыусылар 2011 йылдың 29 ғинуарында Тахрир майҙанында танк өҫтөндә\n1973 йылда Мысыр Сүриә менән берлектә Израилдең Синай ярымутрауын һәм Голан бейеклеген баҫып алған көстәренә көтөлмәгәндә һөжүм итеп, Октябрь һуғышын башлай. Сәдат Синай ярымутрауының ҡайһы бер өлөшөн хәрби көс менән, ҡалған өлөшөн дипломатик килешеү ярҙамында кире ҡайтарырға өмөтләнә. Был конфликтҡа бер-береһенә ҡаршы торған ике донъя титаны — АҠШ менән Советтар Союзы ҡыҫыла. БМО-ның утты туҡтатыу тураһында икенсе резолюцияһынан һуң хәрби хәрәкәттәр тамамлана.\n1977 йылда Сәдат Израилгә тарихи визит яһай. Һөҙөмтәлә, 1979 йылда тыныслыҡ килешеүе төҙөлә, был килешеү буйынса Израиль Синай ярымутрауындағы ғәскәрен тулыһынса сығарырға ризалыҡ белдерә. Сәдаттың Иерусалимға визиты Мысырҙың бүтән ғәрәп илдәре менән мөнәсәбәтен боҙа, Мысыр Ғәрәп берлегенән сығарыла.\n1981 йылда Сәдат Ҡаһирә ҡалаһында үлтерелә. Президент урыны Хөсни Мөбәрәккә ҡала.\n2011 йылдың 25 ғинуарынан 30 йыл дауамында президент вазифаһын биләгән Хөсни Мөбәрәк һәм уның режимына ҡаршы Мысыр ҡалаларының урамдарында демонстрациялар башлана. Урамға сығыусылар, президенттың отставкаһынан тыш, эшһеҙлек мәсьәләһен хәл итеүҙе, минималь эш хаҡы күләмен күтәреүҙе талап итә һәм аҙыҡ-түлеккә хаҡтар күтәрелеүгә, түбән тормош кимәленә ҡаршы сығыш яһай. Һөҙөмтәлә, 2011 йылдың 11 февралендә Хөсни Мөбәрәк, ил менән идара итеүҙе Юғары хәрби көстәр советына ҡалдырып, президент вазифаһынан китә.\nМысыр Короллеге флагы\nМысыр Республикаһы флагы\nБерләшкән Ғәрәп Республикаһы флагы\nҒәрәп Республикалары Федерацияһы флагы\nТөп мәҡәлә: Мысырҙың дәүләт ҡоролошо\n1953 йылдың 18 июненән Мысыр — республика. Дәүләт башлығы — президент. Президент алты йылға һайлана. 1980 йылда ҡабул ителгән закон буйынса, президент сикһеҙ мәртәбә үҙенең урынына ҡабаттан һайлана ала. Мысырҙың хөкүмәт башлығы — премьер-министр. Юғары закондар сығарыу органы — 454 урындан торған бер палаталы Милли йыйын. Йыйындың күпселеген Милли-демократик фирҡә тәшкил итә.\nМысырҙа йәшәүсе кешеләр һаны, бындағы тарихи ваҡиғалар, илдең хәрби ҡеүәте, килешеү оҫталығы, географик урыны буйынса өҫтөнлөгө арҡаһында Мысырҙың Африкала һәм Яҡын Көнсығышта сәйәси йоғонто бик киң. Ҡаһирә ҡалаһының дини һәм рухи институттары урындағы ижтимағи һәм мәҙәни үҫештең үҙәге булып тора.\nҒәрәп берлегенең үҙәге Ҡаһирәлә урынлашҡан, берлектең генераль секретары вазифаһын шулай уҡ ғәҙәттә мысырлылар биләй. 1978 йылда Ғәрәп берлеге ҡыҫҡа ваҡытҡа, Мысырҙың Израиль менән тыныслыҡ килешеүе төҙөүенән һуң, Тунисҡа күсә, әммә 1989 йылда кире ҡайта.\nМысырҙың башҡа ғәрәп илдәренә йоғонтоһо бик ҙур, һәм ул ғәрәп илдәре араһында тыуған бәхәстәрҙә, шулай уҡ Израиль менән Фәләстин араһындағы конфликт ваҡытында килештереүсе ролен башҡарыусы булараҡ тарихҡа билдәле.\nМысыр БМО-ның 1945 йылда нигеҙләнгән көнөнән алып уның ағзаһы булып тора, һәм хәҙерге көндәрҙә лә был ойошмала төп ролдәрҙең береһен уйнай. 1991 йылдан 1996 йылға тиклем Мысырҙың элекке премьер-министры урынбаҫары Бутрос Бутрос Ғәли БМО-ның генераль секретары вазифаһын биләй.\nМысыр үҙенең Африкалағы күршеләре — Ливия һәм Судан менән яҡшы мөнәсәбәттәрҙә, тик Мысыр һәм Судан сигендәге Ҡыҙыл диңгеҙ буйында «Халаиб өсмөйөшө» тип исемләнгән ҙур булмаған район ике ил араһында бәхәсле район булып тора.\nМысыр — Израиль менән дипломатик мөнәсәбәттәр башлаған беренсе ғәрәп иле. Израиль менән Мысыр араһында төҙөлгән 1979 йылғы килешеү хәҙерге көндәрҙә лә көскә эйә. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, Мысыр хакимиәте, бигерәк тә Израиль менән Фәләстан араһындағы конфликттан һуң, был ил менән мөнәсәбәттәргә шик менән ҡарай.\nТөп мәҡәлә: Мысырҙың географияһы\nМысырҙың спутник аша күренеше\nМысырҙың майҙаны 1 001 450 квадрат километр тәшкил итә. Әммә илдәге климаттың ҡоролоғо арҡаһында, кеше башлыса Нил буйында тупланған, икенсе һүҙ менән, бында йәшәүсе халыҡтың 99 процент тирәһе бөтә территорияның яҡынса 5,5 процентын ҡуллана.\nМысыр көнбайыштан Ливия, көньяҡтан Судан, төньяҡ-көнсығыштан Ғәззә Секторы һәм Израиль менән сикләнгән. Төньяҡтан ул Урта диңгеҙ, көнсығыштан — Ҡыҙыл диңгеҙ менән уратып алынған. Мысыр биләгән урыны арҡаһында ҙур сәйәси роль уйнай: ҡитға-ара ил булараҡ, ул Синай ярымутрауы ярҙамында Африка һәм Азия араһында күпер булып тора, ә Суэц каналы иһә, Урта диңгеҙ менән Һинд океанын Ҡыҙыл диңгеҙ аша тоташтырып, караптар йөрөү юлын барлыҡҡа килтерә.\nМысырҙың күпселек өлөшө — сүллек. Сүллектә иҫкән елдәр бейеклеге 30 метрҙан ашҡан ҡомло убалар — дюналар барлыҡҡа килтерә. Мысыр Сахара сүллегенең һәм Ливия сүллегенең өлөштәрен үҙ эсенә ала.\nМысырҙың бөтә территорияһы буйлап көньяҡтан төньяҡҡа табан донъялағы иң оҙон йылға — Нил аға. Мысырҙың Асуандан алып Ҡаһирәгә тиклем Нил ярҙары буйлап һуҙылған районы — Үрге Мысыр исеме аҫтында билдәле. Ҡәһирҙән аҫтараҡ, Нил киңәйгән урында, Түбәнге Мысыр башлана.\nМысырҙың климаты эҫе һәм ҡоро. Уның үҙенсәлеге — тәүлек эсендә һауа температураһы ҡырҡа үҙгәрә. Сүллектә көндөҙ температура +50-60°-ҡа тиклем күтәрелеп, төндә 0-гә тиклем төшөүе мөмкин.\nМысырҙа иң эҫе ай — июнь, был ваҡытта уртаса температура төньяҡта +25-26°, көньяҡта +30-34° тәшкил итә. Иң юғары температура +35-40°-ҡа тиклем барып етеүе мөмкин. Иң һалҡын айҙар — декабрь — март айҙары, айырыуса ғинуар айы. Төньяҡта температура +11-12°-ҡа, көньяҡта +15-16°-ҡа тиклем төшә.\nҠыш ағастарҙың япраҡтары йәшел килеш ҡала. Ямғырҙар бик һирәк, башлыса ҡыш айҙарында ғына яуа. Сүллектә бер нисә йыл дауамында ямғыр яумауы мөмкин. Әммә әгәр ямғыр яуһа, ул ғәҙәттә оло ҡойон була. Мысырҙа был турала «Сахарала кеше эҫенән үлгәндән күберәк батып үлгән», — тигән әйтем бар.\nАпрель-май айҙарында көньяҡ-көнсығыштан эҫе ҡоро ел иҫә. Был ел «хәмсин» исеме аҫтында билдәле. Ул 50 көн дауамында иҫә, исеме лә уның оҙайлылығынан алынған. Был ваҡытта температура 40° -ҡа тиклем күтәрелә, ел ҡом, туҙан килтереп, бөтә ергә тарата.\nМысыр 29 губернаторлыҡҡа (провинцияға, мухафазаға) бүленгән, шул иҫәптән дүрт ҡала-губернаторлыҡ: Искәндәриә, Ҡаһирә, Порт-Саид һәм Суэц. Туғыҙ губернаторлыҡ Нил дельтаһында Түбәнге Мысырҙа, һигеҙ губернаторлыҡ Нил үҙәне буйлап Үрге Мысырҙа, дүрт — Ҡаһирә — Асуан линияһында һәм биш сик губернаторлыҡтары Синайҙа һәм Нилдың көнсығыш һәм көнбайышындағы сүллек региондарында урынлашҡан.\nМысырҙың топографик картаһы\nМысырҙың күп өлөшөн сүллектәр ҡаплаған. Эшкәртеүгә яраҡлы майҙаны 35000 км² ҡына — дөйөм территорияның 3,5 %. Илдең күп өлөшө Атлантик океандан Алғы Азияға тиклем һуҙылған сүллек һыҙатында ята.\nМысырҙың геологик тарихы дүрт төп физик-географик регионын билдәләй:\nДельта һәм Нил үҙәне,\nНил үҙәне һәм Дельта Мысырҙың дөйөм территорияһының 5,5 % ғына биләүенә ҡарамаҫтан, бик мөһим регион тип иҫәпләнә — унда ауыл хужалығы алып барыла һәм халыҡтың 99 % йәшәй.\nТерриторияһы һәм сиктәреҮҙгәртергә\nбарыһы: 1 001 450 км²;\nҡоро: 995 450 км²;\nһыу: 6 000 км².\nҠоро ер сиктәре:\nбарыһы: 2689 км;\nилдәр менән сиктәре: Ғәззә Секторы — 11 км, Израиль — 255 км, Ливия — 1150 км, Судан — 1273 км.\nЯр буйы: 2450 км.\nиң түбән нөктә: Каттара сөңгөлө — 133 м;\nиң юғары нөктә: Изге Екатерина тауы (Синай) — 2629 м.\nРесурстар һәм ер файҙаланыуҮҙгәртергә\nТәбиғәт ресурстары: нефть, тәбиғи газ, тимер рудаһы, фосфаттар, марганец, известняк, гипс, тальк, асбест, ҡурғаш, цинк.\nһөрөлгән ер: 2 %;\nмонокультуралар: 0 %;\nдаими көтөүлектәр: 0 %;\nурмандар: 0 %;\nбашҡа: 98 % (1993, баһалау).\n32 460 км² (1993, баһалау).\nТөп мәҡәлә: Мысырҙың административ-территориаль бүленеше\n2008 йылға тиклем Мысырҙың административ бүленеше.\nМысырҙың хәҙерге административ бүленеше (2011).\nМысыр административ яҡтан 29 мухафазаға (ғәр. محافظة muḥāfaẓä) бүленгән .\n2008 йылда Хелуан һәм 6 октябрь мухафазалары төҙөлгән. 2009 йыл декабрь айында Луксор мухафазаһы төҙөлгән.\nМухафазалар административ үҙәктәргә йәки райондарға (мәркәздәр) һәм ҡалаларға бүленәләр. Мәркәздәр нахияларға бүленә.\nХалыҡ (2006), кеше\n1 Дакахлия Әл-Мансура 3 538 4 985 187 1409,04\n2 Ҡыҙыл Диңгеҙ (Әл-Бахр-әл-Ахмар) Хургада 120 000 288 233 2,40\n3 Бухейра Даманхур 9 826 4 737 129 482,10\n4 Әл-Файюм Әл-Файюм 6 068 2 512 792 414,11\n5 Гарбия Танта 1 942 4 010 298 2065,04\n6 Искәндәриә Искәндәриә 2 300 4 110 015 1743,48\n7 Исмаилия Исмаилия 5 068 942 832 186,04\n8 Әл-Гиза Әл-Гиза 125 3 143 486 25 147,89\n9 Минуфия Шибин-әл-Ком 2 499 3 270 404 1308,69\n10 Әл-Минья Әл-Минья 32 279 4 179 309 129,47\n11 Ҡаһирә Ҡаһирә 374 6 758 581 18 071,07\n12 Кальюбия Бенха 1 124 4 237 003 3769,58\n13 Луксор Луксор 2 955 451 318 152,73\n14 Яңы Үҙән (Әл-Вади-әл-Жадид) Әл-Харга 440 098 187 256 0,43\n15 Шаркия Әз-Заказик 4 911 5 340 058 1087,37\n16 Суэц Суэц 9 002 510 935 56,76\n20 Порт-Саид Порт-Саид 1 345 570 768 424,36\n22 Көньяҡ Синай (Гануб Сина) Әт-Тур 31 272 149 335 4,76\n23 Кафр-әш-Шейх Кафр-әш-Шейх 3 467 2 618 111 755,15\n25 Кена Кена 8 920 3 001 494 336,49\n26 Төньяҡ Синай (Шималь Сина) Әл-Ариш 28 992 339 752 11,72\n28 6 октябрь 6 октябрь 12 800 2 581 059 201,65\n29 Хелуан Хелуан 903 1 713 278 1897,32\nБарыһы 995 899 72 716 223 73,02\nТөп мәҡәлә: Египтология\nҠаһирә музейы — Боронғо Мысырҙың сәнғәт әйберләр иң ҙур һаҡлау урыны\nТөп мәҡәлә: Мысырҙың халҡы\nМысырҙа 80 миллиондан артыҡ кеше, уларҙың күпселеге Нил буйында, һәм бик аҙ өлөшө сүллектәрҙә йәшәй. Рәсми теле — ғәрәп теленең Мысыр диалекты.\nИлдә йәшәүселәрҙең 91 проценты — мысырлылар. Бынан тыш, илдә абазиндар, төрөктәр, гректар, нубийлылар, көнсығыш сүллектәрҙә һәм Синай ярымутрауында бәҙүәндәр, Сива оазисында берберҙар йәшәй.\nИлдә йәшәүселәрҙең 90 проценты сөнни йүнәлештәге ислам динен тота. Исламдан һуң иң таралған дин — копт йүнәлешендәге христиан дине.\nТөп мәҡәлә: Мысырҙың иҡтисады\nМысыр — Төньяҡ Африкала иң иҡтисади үҫешкән ил. Мысырҙың төп экспорт тауары — нефть. Нефть ятҡылыҡтары башлыса Синай ярымутрауы һәм Суэц каналы райондарында урынлашҡан. Нефттән тыш, Мысыр тәбиғи газға бай.\nМысырҙың иҡтисады өсөн Суэц каналы ҙур роль уйнай. Канал аша үткән караптарҙан йыйылған һалым дәүләт ҡаҙнаһына ярайһы өлөш индерә.\nМысырҙа йәшәүселәрҙең күп өлөшө ауыл хужалығы менән шөғөлләнә. Бында башлыса дөгө, мамыҡ, бойҙай һәм йәшелсә-емештәр үҫтерәләр. Илдең климаты йыл әйләнәһенә уңыш йыйырға мөмкинлек бирә.\nМысырҙың төп энергия сығанағы — илдә сығарылған нефть. Бынан тыш, СССР ярҙамы менән төҙөлгән Асуан быуаһы янында урынлашҡан ике ГЭС мөһим энергия сығанағы булып тора.\nСуэц каналы. 2011 йылда $5,22 млрд килем килтергән\nСуэц каналы транспорт системаһы Мысыр иҡтисады өсөн бик әһәмиәтле.\nБарыһы 92370 км\nҠаты япмалы 74820 км\nҠаты япмаһыҙ 17550 км\nБарыһы 5063 км\nОсоу-ултырыу һыҙығы ҡаты япмалы 72\nОсоу-ултырыу һыҙығы ҡаты япмаһыҙ 16\nЭТП (млрд доллар)\n1980 22,371 20.5\n1985 46,450 12.1\n1990 91,383 22.2\n1995 60,163 9.4\n2000 99,155 2.8\n2006 109,484 4.3\nМысырҙа төп өс оператор бар:\nMobiNil — mobinil.com\nVodafone — vodafone.com.eg 2006 йылдың 9 февраль көнөндә архивланған.\nМысырҙың глобаль интернет провайдерҙары:\nМысырҙа ике идара итеүсе ойошма бар — Мысыр электрик холдинг компанияһы (Egyptian Electricity Holding Company) һәм Электричество һәм энергетика министрлығы.\nТуризим илдең төп килем алыу тармағы иҫәпләнә. Шуға ла уны үҫтереүгә ҙур иғтибар бүленә. Диңгеҙ ярҙарында урынлашҡан Шарм-әл-Шәйх, Хургада һәм башҡа ҡалаларҙа курорт комплекстары төҙөлә һәм модернизациялана. Мысырҙа төрлө дәүерҙең — Боронғо Мысыр, копт заманы (христианлыҡ), Урта быуаттарҙағы ғәрәп цивилизациялары — һәйкәлдәре һаҡлана.\nИң күп кеше йәлеп иткән иҫтәлекле урындар:\nнекрополдәр (Гиза һәм башҡа дәүер пирамидалары, Луксорҙағы Батшалар һәм Батша ҡатындары үҙәне, әүлиәләр кәшәнәләре;\nФирғәүендәрҙең ғибәҙәтханалары, бигерәк тә Әбү-Симбелдәге һәм Луксорҙағы ғибәҙәтханалар;\nурта быуаттарҙағы һәйкәлдәре — Ислам осорондағы һәм Иҫке Ҡаһирә.\nМысыр туризмы ерле халыҡ менән аралашыу үҙенсәлеге менән айырылып тора. Бындағы һатыулашыу ғәҙәте йыш ҡына тәүгә килеүселәрҙе ғәжәпкә ҡалдыра. Сит ил кешеһен күреү менән, һатыусылар хаҡты күпкә күтәрә, шуға ла ҡыйыу һатыулашырға кәрәк. Бынан тыш, туристар күп тупланған башҡа урындарҙағы кеүек үҡ, бында ла мутлашыусылар һәм уғрылар булыуын күҙ уңында тотоп, ҡиммәтле әйберҙәрғә иғтибарлы булыу хәйерле. Шулай ҙа мысырлылар сәйәхәтселәргә ҡарата йылы мөнәсәбәттә, Мысыр үҙенең ҡунаҡсыллығы менән дан алған.\nШарм-әл-Шәйхтағы Наама Бей бухтаһындағы пляж\nШарм-әш-Шейх (ғәр. شرم الشيخ, шулай уҡ Шарм-әл-Шейх, Шарм-әл-Шейх һәм Шарм-аш-Шейх, рәсми — Шарм-әш-Шейх) — Мысырҙың Ҡыҙыл диңгеҙ ярында курорты. Көньяк Синай мухафаза составында.\n1967—1982 йылдарҙағы Израиль оккупацияһы ваҡытында Офира исемен йөрөткән.\n↑ "Ҡаһирәлә һаман тыныс түгел…, «Шоңҡар» сайтында 2011 йылғы сыуалыш тураһында(недоступная ссылка)\n↑ «Ҡаһирәлә Башҡортостандан 50 студент ҡамауҙа ҡала» «Шоңҡар» сайтында 2011 йылғы сыуалыш тураһында(недоступная ссылка)\n↑ «Российские студенты просят вывезти их из Египта» Би-би-си сайтында репортаж\n↑ Меңләгән мысырлылар Ҡаһирә үҙәгендә Мөбәрәктең китеүен байрам итә. Би-би-си\n↑ renesys.com :: 27.01.2011 :: Глобальные интернет провайдеры в Египте\n↑ Ministry of Electricity and Energy 2009 йылдың 27 июль көнөндә архивланған.\n↑ Письмо Росреестра о написании названия города на русском языке.\nБеляков В. В. Русский Египет. — М.: Вече, 2008. — 335 с. — ISBN 978-5-9533-3014-5.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Мысыр&oldid=1076687 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 27 сентябрь 2021 в 03:31\nБыл бит һуңғы тапҡыр 03:31 27 сентябрь 2021 үҙгәртелгән.


Башҡортостанда федераль милектә булған ерҙәр йорт төҙөү өсөн файҙаланыласаҡ // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда федераль милектә булған ерҙәр йорт төҙөү өсөн файҙаланыласаҡ\n19:07, 21 июля 2011 Сәйәсәт\nБашҡортостан Республикаһы территорияһындағы Федераль милектә булған ҡайһы бер ерҙәр йорт төҙөү өсөн файҙаланыласаҡ. Был хаҡта 21 июлдә БР Хөкүмәте Президиумының күсмә ултырышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов әйтте. Тейешле килешеү уның Мәскәүҙә Федераль Торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереүгә булышлыҡ итеү фонды генераль директоры Александр Браверман менән осрашыу барышында булдырылды.\nРөстәм Хәмитов һүҙҙәренә ҡарағанда, август аҙағы – сентябрь башында республикаға Фондтың ҙур делегацияһы килергә планлаштыра. Тәү сиратта Өфөнән 100 километр радиустағы федераль милектә булған ерҙәрҙе йорт төҙөү өсөн биреү мәсьәләһе ҡараласаҡ.\n— Беҙ шулай уҡ Стәрлетамаҡ, Ишембай һәм республиканың башҡа ҡалаларындағы хәлде лә тикшерәсәкбеҙ, — тине Рөстәм Хәмитов.\nФонд менән бындай килешеү торлаҡ төҙөү өсөн участкалар етмәү мәсьәләһен бер ни тиклем хәл итергә ярҙам итәсәк. Улар хәҙер республикала ныҡ етешмәй. Һуңғы йылдарҙа уларҙы әҙерләү буйынса эштәр алып барылманы тиерлек.\nЕр етешмәү проблемаһын хәл итеү өсөн Рөстәм Хәмитов йәнә бер тәҡдимен еткерҙе. Уның фекеренсә, ҡасандыр бүленгән участкаларға ревизия үткәрергә кәрәк.\n— Йыш ҡына уларҙың нисек теләй шулай, ҡайһы саҡта шылтыратыу буйынса ғына, арзан хаҡҡа, «үҙ кешеләргә» бүленеүе сер түгел, — тине Башҡортостан Президенты. – Бөгөн был участкаларҙа бер нимә лә төҙөлмәй, уларҙы отошло һатып, аҡса эшләүҙе генә көтәләр. Ер спекуляция әйберенә әйләнде. Әгәр закон рөхсәт итә икән, ундай участкаларҙы тартып алып, барлыҡ хоҡуҡи процедураларға таянып, кире һатыуға ҡуйырға кәрәк.\nТеги: Башҡортостан Президенты, торлаҡ төҙөү


Бөтә донъя етемдәр көнөндә «Ярҙам кәрәк» хәйриә фонды Рәсәйҙәге етемдәр тураһында мәғлүмәттәр баҫтыра. Фонд хеҙмәткәрҙәре үткәргән статистика мәғлүмәттәрен тикшереү һөҙөмтәләре буйынса, 2017 йылда Рәсәйҙә етем йәки ата-әсә ҡарауынан мәхрүм 449 383 бала йәшәгән. Уларҙың күбеһе — «социаль етемдәр», йәғни ата-әсәһе иҫән, ләкин ата-әсә хоҡуғынан мәхрүм ителгән йәки сикләнгән, балаларын тәрбиәләүҙән баш тарта.\nТикшереүселәр асыҡлауынса, Рәсәйҙең төрлө төбәктәрендә хәл ныҡ айырыла. Иң имен төбәктәр: Ингушетия, Чечен Республикаһы, Дағстан Республикаһы, Краснодар крайы, Ханты-Манси автономиялы округы - Югра, Воронеж өлкәһе, Сыуашстан Республикаһы һәм Ҡалмыҡстан Республикаһы. Алыҫ Көнсығышта, әгәр үҙәк Рәсәй хаҡында һөйләгәндә, Смоленск өлкәһендә етемдәр мәсьәләһе бик киҫкен тора.\nБашҡортостан Республикаһы - Рәсәй төбәктәре исемлеге уртаһында. 2017 йылда республикала етем һәм ата-әсә ҡарауынан ҡалған 13 130 бала иҫәпләнгән. Уларҙың 1344-е ғаиләгә урынлаштырыуға мохтаж булған.\n«Үҙ ғаиләләрен тергеҙеү» буйынса Башҡортостан күпселек төбәктәрҙән яҡшы яҡҡҡа айырылып тора: шул уҡ йылда хоҡуҡтарынан мәхрүм ителгән йәки сикләнгән 730 ата-әсә янында 103 ата-әсәнең хоҡуҡтары тергеҙелгән (йәки сикләү алынған).\nВолга буйы федераль округының 14 субъекты араһында Башҡортостан ошо күрһәткестәр буйынса бишенсе урынды биләй.\nБашҡортостанда Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Милана Скоробогатова һүҙҙәренсә, балалар етемлеген иҫкәртеү ғаилә институтын нығытыуға ҡайтып ҡала.\n«Һуңғы бер нисә йылда Башҡортостанда ғаилә сәйәсәте концепцияһы тормошҡа ашырыла. Был балаларҙың йәшәү сифатын даими күтәреүҙе — балалар баҡсаларын төҙөүҙе, ясле төркөмдәрен асыуҙы, сифатлы медицина ярҙамын күрһәтеүҙе, өҫтәмә белем биреү системаһын үҫтереүҙе күҙ уңында тотҡан берҙәм программа. Шуны аңлау мөһим: һәр ғаиләлә физик һәм психик яҡтан һау-сәләмәт бала тыуһын, уны тәрбиәләү өсөн шарттар булдырылырға тейеш. Быларҙың барыһының да административ үҙәктәрҙән алыҫта йәшәгәндәр өсөн яҡында урынлашыуы зарур. Башҡарма һәм муниципаль власть органдарының төбәктә етемлек мәсьәләләрен хәл итеү буйынса эше тураһында, минеңсә, тап ошо күрһәткестәр буйынса фекер йөрөтөргә мөмкин».


Ләйсән ямғыры яуғанда донъяға килгәнмен » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Конкурстар » Ләйсән ямғыры яуғанда донъяға килгәнмен\n19.02.2015 Ләйсән ямғыры яуғанда донъяға килгәнмен\nЛәйсән Юлай ҡыҙы Нәҙерғолова булам. 1999 йылдың 5 майында, ләйсән ямғыры яуған мәлдә, хозур тәбиғәтле Йылайыр районының Юлдыбай ауылында донъяға килгәнмен. Хәҙерге ваҡытта 10-сы класта уҡып йөрөйөм. Аллаға шөкөр, яҡшы билдәләргә генә өлгәшәм.\nТөрлө олимпиадаларҙа, шиғыр яҙыу, шахмат конкурстарында ҡатнашам, буш ваҡытта шиғыр яҙырға яратам. Беренсе кластан алып бейеү түңәрәгенә йөрөнөм, балалар араһындағы «Байыҡ» телевизион конкурсында ла ҡатнаштым. Былтыр ауылыбыҙҙа үткәрелгән «Һылыуҡай – 2014» конкурсында гран-при яуланым.\nМин киләсәктә журналист йәки телевидениела алып барыусы һөнәренә уҡырға хыялланам. «Тормошта үҙ урынымды табырға һәм уңышлы кеше булырға теләйем. Бер ҡасан да артҡа ҡарамай, тик алға ғына атларға!» тигән тормош девизы менән йәшәйем. Һәр бер кешенең үҙ хыялы, үҙ маҡсаты булырға, ул шуларға ынтылып, тормоштоң йәмен күреп йәшәргә тейеш.


Сәскәләр рәхмәте » Башкортостан кызы\nМай сүлмәге тышынан билдәле, тигән кеүек, был йортта тимерсе йәшәгәне ҡапҡа-кәртәләрҙән үк күренеп тора. Ихаталағы эскәмйәләр ҙә, кәртә-ҡура, хатта сүп һауыттарына тиклем семәрләп эшләнгән. Хәмдиә һәм Фәнил Фәхретдиновтарҙың өйө был. Уңған хужа тимер сүкергә маһир булһа, хәләл ефете кинәнеп сәскәләр сәсә, йәшелсә-емешен үҫтерә. Ҡытай раузаһы, георгин, петуния, ҡәнәфер, сальвия, портулак... – баҡсалағы сәскәләрҙе һанап бөтөрөрлөк тә түгел. Айырыуса георгиндарҙың сағыулығы, күп төрлөлөгө, мул сәскәле булыуы күҙгә ташлана. Бына бер яҡта кенә уты көньяҡ пальмаларын хәтерләтеп тора. Был тәьҫоратты йөҙөм емеше тәлгәштәре лә дауам иткәндәй. Ә бәрхәт сәскәләренең ниндәйе генә юҡ: һарыһы, ҡыҙылы, зәғферәндәй ҡыҙғылт һарыһы... «Ҡупшыҡайҙарым» тип һөйөп-маҡтап ҡына үҫтергәнгәме, шау сәскәгә күмелеп ултыралар. Иртә яҙҙан ҡырау төшкәнсегә тиклем күҙҙе иркәләй гөлдәр.\n«Йәшелсәләрҙең беҙҙең яҡҡа яраҡлаштырылған, һыналған сорттарын ултыртырға тырышам, – ти Хәмдиә апай. – Ваҡытында утап, һыуын һибеп, төбөн йомшартып торһаң, уңышты йәлләмәй улар. Баҡсала түккән көс бушҡа китмәй, үҫемлектәр рәхмәтле була белә. Бына быйыл кәбеҫтәләрем үҙем дә көтмәгәнсә ҙур булып үҫеп китте, әллә йыл ямғырлы булғанғамы икән?»\nХәмдиә апай баҡса тәрбиәләү буйынса журналдар уҡый, тәжрибәле баҡсасыларҙың кәңәштәрен тота. Сәскәләрҙе йыл һайын бер һүрәт рәүешендә теҙеп ултырта. «Игеҙәктәр йондоҙлоғо аҫтында тыуғанғамы, бер төрлөлөктән ҡасырға, ҡабатланмаҫҡа тырышам», – ти уңған хужабикә. Яңы орлоҡтар алып һынап ҡарай, ҡайһы-лары шунда уҡ теремекләнеп үҫеп китә, икенселәре, күрәһең, йылы яҡтарҙы нығыраҡ яраталыр, артыҡ шәбәймәй. Тәжрибә шулай туплана, баҡсасы оҫтара бара.\n«Бар йәшелсә-емешкә лә килешкән, уларҙы гөрләтеп үҫтергән ашламаны былай әҙерләйем. Тиреҫкә 1:1 нисбәтендә һыу һалып, бер аҙна буйы әсетәм.\nШунан бер литр әсегән тиҙәкте ун литр һыуға һалып болғатам һәм йәшелсәләргә һибәм», – тип серен уртаҡлаша Хәмдиә апай.\nҒафури районы, Сәйетбаба ауылы.\n«Шәп баҡсасы» бәйгеће иғлан ителгәс тә, ҙур ҡыуаныс менән ҡатнашырға булдым. Баҡса ҡарау, бигерәк тә сәскәләр үҫтереп өй алдын әкиәт һарайылай биҙәкләү – иң яратҡан шөғөлдәремдең береһе.\nҺеҙгә тәҡдим итергә теләгән үҙенсәлекле асыштарымдың береһе– бордюр таҫмаһы. Уның өсөн 2 метр самаһы пенофол кәрәк. Пенофол – бер яғы ялтыр, икенсеһе аҡ пенопластан булған йылы һаҡлаусы төҙөлөш материалы. Ул ҡырҡып һәр төрлө биҙәктәр яһау өсөн дә уңайлы. Үҙең теләгәнсә бөгөргә, оҙонайтып өҫтәргә була. Түтәлдәрҙең ситен ҡаймалап ҡуйыу өсөн бигерәк йәтеш. Үҙе артыҡ ҡиммәт тә түгел. Махсус һатып алмайынса, төҙөлөштән артып ҡалғанын ҡулланырға ла була.\nАуыл ихатаһында сәскә үҫтереп кенә йәшәп булмай бит инде, ҡош та аҫрарға, мал да үрсетергә тура килә. Түтәлдәге гөлдәрҙе себештәрҙән һаҡлауҙың бер хәйләкәр ысулы бар. Иң ситке һыҙатҡа бәрхәт сәскәләр ултыртырға кәрәк. Уның ҡырҡыу әсе япраҡтары күкрәп сәскә атып ултырған үҫемлекте ашап ҡарарға теләгән себештәрҙе лә, быҙауҙарҙы ла, һәр төрлө ҡоротҡос бөжәктәрҙе лә ҡурҡыта. Сәскәләре лә матур.\nФотолағы кеүек ҡатлы-ҡатлы сәскә түтәле өсөн уның тәпәш сорттары (“бархатцы отклонённые ” тип йөрөтәләр) яҡшы.\nҺәр төрлө ҡыҙыҡлы бәйгеләр ойошторғанығыҙ өсөн рәхмәт. Үҙ ҡулдарың менән тыуҙырған гүзәллекте башҡалар менән уртаҡлашыуҙан да ҙурыраҡ кинәнес килтергән тойғо бармы икән?!\n«Башҡортостан ҡыҙы» иғлан иткән «Аллы-гөллө, селтәрле» бәйгеһендә лә ҡатнашып, матур бүләк алғайным, әле һаман ҡәҙерләп ябынам ул яулыҡты.\nХәйбулла районы, Әбеш ауылы.\nБеҙҙең дә Көлһылыуыбыҙ бар!\nҠәйнәм менән ҡайным Мәүлиха һәм Марат Мәҡсүтовтар Ғафури районы Еҙем-Ҡаран ауылында йәшәй. Баҡсаларында йыл һайын йәшелсә-емеш гөрләп уңа. Уңыш сере ябай – хужаларҙың егәрлелеге. Февраль айында уҡ тәҙрә төптәрендә үҫентеләр сәселгән һауыттар урын ала башлай. Көндәр йылынғас, иң күңелле ваҡыттар етә. Йәй күмәкләп ҡайнатма-компоттар, турамалар әҙерләп мәш киләбеҙ. Баҡсала һәр төрлө йәшелсә-емештәр ҙә, ҡарбуз-ҡауын кеүек беҙҙең өсөн ятыраҡтары ла урын алған. Мул уңыштың байтағы беҙгә – балаларына ла күстәнәс.\nҮҙебеҙ ҙә ҡала янындағы шәхси йортта йәшәйбеҙ, баҡса үҫтереү менән мауығабыҙ. Әле көҙ үҙебеҙ үҫтергән йәшелсә-емештең муллығын күреп ҡыуанабыҙ.\nФотоларҙа – ҡыҙым Земфира. Өләсәй-олатаһының тау-тау булып өлгөргән ҡабаҡтары менән. Ћүрәттєрҙе күргәндәр шунда уҡ әкиәттәге Көлһылыуҙы хәтерләр, моғайын. Эйе, уңыштарыбыҙ һәр саҡ әкиәттәгеләй булһын!


Бейер өсөн тыуған ул! — Сибай концерт-театр берекмәһе\nБер аҙ алға эйелә биреп, дала юлынан бер ҡыҙ йүгерә… Ҡайҙа ашыға ул? Ниндәй хафаға ҡалған үҫмер? Артынан елдергән мотоцикл тауышына боролоп та ҡарамай, һаман алға юртыуын белә… Тик мотоцикл янына килеп туҡтағас ҡына, рулдәге кешенең атаһы икәнлеген абайланы.\n– Һай, сабаһың да, Ләйсән ҡыҙым, бәйгеләге юртаҡмы ни! – Әсхәт ағай ҡыҙына уйынсалап һүҙ ҡушып, уға һораулы ҡарашын төбәне. – Әсәйең “әллә Ләйсән булды инде – эш араһында абайламайыраҡ ҡалдым, берәү йүгереп инде лә сыҡты” тигәс, артыңдан ҡыуа төшкәйнем…\n– Уй, атай, бая һин беҙҙе “Сиҙәм” туҡталышына килтереп киткәс, бәләкәй сумкамдың өйҙә ҡалғанын абайланым. Ә бөтөн документтарым, поезға билетым, һеҙ биргән аҡса шул сумкала бит, артыңса ауылға кире йүгерҙем… Әсәйгә аңлатып торорға ваҡытым булманы шул… – Егерме саҡрымдан ашыу араны сәғәт араһында йүгереп әйләнгән ҡыҙының тынына сәсәй-сәсәй аҡланып маташыуына йылмайып ҡына ҡуйҙы Әсхәт ағай.\n– Кирегә алып килергә атайыңдың матайы барлығын да оноттоңмо ни, ҡарһалан, – атаһының шаян һүҙҙәр менән арҡаһынан һөйөп ҡуйыуы, автобусҡа, тимәк, Сибай – Өфө поезына ла һуңланым инде, тип өҙгөләнгән Ләйсәндең арыуын да, хафалы уйҙарын да ҡул менән һыпырып алғандай булды. Туҡталыш янына барып етеүҙәренә Аҡъяр яғынан автобус та күренде…\n…“Сибай” халыҡ бейеүҙәре ансамбле солисы Ләйсән Таштимерова уҙған быуаттың 70-се йылдары башында Хәйбулла районының Иҫәнгилде ауылында Эльвира менән Әсхәт Әлмөхәмәтовтарҙың ғаиләһендә дүрт баланың иң өлкәне булып донъяға килә. Әсхәт ағай ошо ауылда тыуып үҫһә, Эльвира апай Башҡортостаныбыҙҙың төньяҡ-көнбайыш төбәктәренең береһе булған Ҡалтасы районының Яңы Ҡабан ауылында буй еткергән Ағиҙел һылыуы. Һүҙ ыңғайында ғына әйтеп китәйек, Эльвира Заһрый ҡыҙы күренекле йырсы – Татарстандың халыҡ, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы Әлфиә Авзалованың ауылдашы булыуы менән ғорурланып йәшәй. Әйткәндәй, үҙе лә бик матур йырлауы менән билдәле. Әсхәт ағайҙың ҡолас йәйеп бейегәнен, Эльвира апайҙың ихлас моңон ишетмәгән-күрмәгән кеше юҡтыр Иҫәнгилделә.\n“Сәхнәлә – “Сибай” халыҡ бейеүҙәре ансамбле солисы Ләйсән Таштимерова!” – алып барыусылар ошо һүҙҙәрҙе әйтеүе була, зал дәррәү алҡыштарға күмелә. Ләйсәндең һынатмаҫын, бейеү теле аша тамашасы күңеленә һүнмәҫ осҡон һалырын һәр тамашасы белеп тора, унан тик һоҡланғыс бейеү сәнғәте өлгөһөн көтә… Ләйсән башҡарған “Оҙонсәс”, “Ҡоралай” кеүек яңғыҙ, “Порт-Артур”, “Һыу буйында осрашыу” ише парлы бейеүҙәр бөгөн ансамбль тарихына алтын хәрефтәр менән яҙылған. “Киндер туҡмау”, “Шаян еңгәләр”, “Байтал юрға”, “Байрам” һәм башҡа бик күп күмәк бейеүҙәрҙә, “Калинка” рус халыҡ һәм сиған бейеүендә лә уның үҙ йөҙө, үҙенсәлекле башҡарыу алымдары бар. Дөйөмләштереп әйткәндә, Ләйсән – бейеү сәнғәтенең нескәлектәрен, серен тәрәндән аңлаған, шөғөлөнә ысын сәнғәт өлгөһө итеп ҡараған, үҙ эшенә мөкиббән бирелгән оҫталарҙың береһе.\n– Бәләкәйҙән шул турала хыялланып үҫкәнгәме икән, бар бейеүҙе бөтә һәләтемде һалып, булмышымды бағышлап башҡарырға тырышам, – тине ул. – Хәрәкәттәреңә ниндәй ым-ишара, мәғәнә һалыныуын аңлап, төшөнөп бейегәндә генә тамашасылар менән бәйләнеш, гармония барлыҡҡа киләлер ул. Һәр хәлдә, мин шулай уйлайым. Ә ҡыҙҙарым Әлиә менән Хазина балалар баҡсаһынан алып бейей. Икеһе лә “Гөлдәр” балалар өлгөлө бейеү ансамблендә шөғөлләнде. Бейеү-бейемәүҙәре тураһында һүҙ ҙә булғаны юҡ – үҙ иректәрендә. Шулай ҙа атанан күргән – уҡ юнған, әсәнән күргән – тун бескән, тиҙәр бит халыҡта…\nУҙған быуаттың 90-сы йылдар аҙағы… Азамат Тимеров етәкселегендәге бригада республикабыҙҙың төньяҡ-көнсығыш райондарының береһе булған Балаҡатай яҡтарына гастролгә юллана. Филармония баянсыһы Радик Ғабдуллин ошо райондың Айғыръял ауылынан һәм бөтә труппа уның ата-әсәһенә фатирға туҡтай. Көн дә кис ауылдар буйлап концерт ҡуялар ҙа, һуң ғына ҡайтып, йоҡларға яталар… Бер нисә көн артист ҡыҙҙарҙың кемлеген өйрәнгән хужабикә Люциә апай бер мәл Ләйсән менән Гөлнара Яманаеваға (Байназарова): “Ҡыҙҙар, әйҙәгеҙ иртәгә иртәрәк тороп, миңә һарыҡтарымды ҡырҡырға ярҙамлашығыҙ әле?” – тип өндәшә. Йәйге төндөң иң ҡыҫҡа ваҡыты – ятырға ла өлгөрмәйһең, таң ҡыйыла башлай.\nУн-ун биш һарыҡтың йөнөн алып, хужабикәне саҡырһалар, Люциә апай аптырауҙан бот саба: “Эй, ҡыҙҙар, күршемдең һарыҡтарын ҡырҡҡан да ҡуйғанһығыҙ бит… Әйткәйнем дә инде, минекеләрҙең ине бар, тип…” Уның ҡарауы, гастроль аҙағына әлеге һарыҡтарҙың береһен салдырып, һый-хөрмәт менән оҙатып ҡала апай… Ошо һәм башҡа ҡыҙыҡлы хәлдәрҙе әле лә йыш иҫкә алып, көлөшөп ала ҡыҙҙар.\n← «Сулпан» балалар театры» Театр йылын асты\nБейеүсегә һүҙ әйтмәгеҙ.. →


Гөлйемеш - файҙалы емеш!\n12 Ноябрь 2021, 15:02\nУның төнәтмәһе ниндәй ауырыуҙарға дауа.\nГөлйемеш йәки әлморон – төрлө биологик актив матдәләр, С витамины сығанағы. Эҫе булмаған мейестә (температура 80-90 градустан артмаһын) йәки махсус киптергестә киптерәләр. Организм витаминдарға ҡытлыҡ кисергән ҡышҡы һәм яҙғы осорҙа ул айырыуса файҙалы.\nГөлйемеш төнәтмәһен йә ҡайнатмаһын геморрой менән сирләгәндә, тын алыу юлдары шешкәндә (бронхит, трахеит һ. б.), атеросклероз, үпкә туберкулезы, ашҡаҙан һәм бөйән эсәгенең сей яраһы (язва) булғанда, дөйөм шешенгәндә, һаулыҡ физик һәм психик яҡтан ҡаҡшағанда, йөклө һәм имеҙгән әсәләргә ҡулланырға кәңәш ителә.\nТөнәтмә әҙерләү өсөн төнгөлөккә термосҡа дүрт аш ҡалағы киптереп ваҡланған емеш һалып, ике стакан ҡайнар һыу һалығыҙ. Уны көнөнә ике тапҡыр яртышар йәки берәр стакан эсергә мөмкин. Витаминлы эсемлек иммунитет нығытыу өсөн балаларға ла файҙалы. Сир-зәхмәт осоронда бөтә ғаилә менән эсеү отошло.\nГөлйемеш тамырынан әҙерләнгән төнәтмә ярҙамында һейҙек ҡыуығындағы һәм бөйөрҙәге таштан ҡотолорға мөмкин тип билдәләй халыҡ медицинаһы. Тик быны мотлаҡ табип күҙәтеүе аҫтында башҡарырға кәңәш ителә.


Беҙ өфөләрҙән кәмме ни?\n9 Февраль 2021, 19:30\n1 февралдән Стәрлетамаҡта һәм Стәрлетамаҡ районында күп фатирлы йортта йәшәүселәргә сүп-сар сығарған өсөн хаҡтар 75 һумдан 94,63 һумға, шәхси йорт хужаларына 55 һумдан 96,10 һумға артты.\nШул уҡ ваҡытта Өфөлә коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләүҙәр элеккесә ҡалды һәм ул 75 һум тора. Ошоға бәйле граждандар социаль селтәрҙәрҙә үҙҙәренең асыуын белдерә башланы. Ни өсөн Стәрлетамаҡта йәшәүселәр Өфө халҡына ҡарағанда күберәк түләргә мәжбүр һуң?\nСтәрлетамаҡта ҡаты ҡалдыҡтарҙы сығарыу буйынса “Эко-Сити” төбәк операторында аңлатылыуынса, баҡтиһәң, Өфө менән Стәрлетамаҡты ҡаты коммуналь ҡалдыҡтар менән эш итеү буйынса төрлө төбәк операторҙары хеҙмәтләндерә икән, һәр кем үҙенсә хаҡ-тариф билдәләй. Ә, тарифтың хаҡы һәр зоналағы факторҙарҙан тора. Был – зона майҙаны, халыҡтың тығыҙлығы, юлдарҙың оҙонлоғо һәм сифаты, кеше йәшәгән урындарҙа полигондарҙың, сүп-сарҙы сорттарға айырыу станцияларының булыуы һәм башҡалар. Мәҫәлән, “Эко-Сити” хеҙмәтләндереү майҙаны иң ҙуры, ә халыҡтың тығыҙлығы түбән. Шулай уҡ “Эко-Сити”ҙа ҡалдыҡтарҙы эшкәртеү һәм күмеү объекттары “Ҡаланы йыйыштырыу буйынса махсус автохужалыҡ” МУП-ына ҡарағанда алыҫтараҡ урынлашҡан. Шуға күрә беҙҙә хаҡтар ҙа юғарыраҡ.


Юлдар таҙартылмауы республикала бихисап аварияларға сәбәпсе булды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nЮлдар таҙартылмауы республикала бихисап аварияларға сәбәпсе булды\n09 февраля 2017 — 15:50 ГТРК «Башкортостан»\nБелорет-Инйәр юлында өс машина бәрелеште. Юлдың тайғаҡ булыуы сәбәпле, тауға күтәрелгән машиналарҙы үткәрер өсөн фура һәм уның артында барған ун бишенсе модель Лада машинаһы туҡтап торорға мәжбүр була. Тик боролоштан ҙур тиҙлектә килеп сыҡҡан Газель йөк машинаһы ваҡытында туҡтап өлгөрә алмайынса Лада машинаһына барып бәрелә һәм юл ситендәге көрткә барып сума. Бәхеткә, йәрәхәтләнеүселәр юҡ.\nРеспубликала былтыр балалар ҡатнашлығында 466 авария теркәлгән