Һеҙҙә нимә? Беҙҙә – отпуск! » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Һеҙҙә нимә? Беҙҙә – отпуск!\nҠыш буйы тамашасыларҙы яңы йырҙары менән ҡыуандырып торған, әүҙем ижад иткән йырсыларҙың бер нисәүһе менән, йәйге ялға уй-ниәттәрен белешеп, бәйләнешкә индек.\nЙырсы, композитор Рәил ӨМӨТБАЕВ сәйәхәт итергә ярата. Йыл һайын тигәндәй төрлө илде барып күрә, йәйге ялын диңгеҙ буйында үткәрә. Былтыр Туниста ял иткән, быйыл Төркиәгә йыйына. Мөмкинлек сығыу менән Кавказ тауҙарына барып ҡайта. Шулай уҡ ғаиләһе менән Башҡортостан буйлап та сәйәхәт итә. Шүлгәнташ мәмерйәһе, “Асы”, “Танып” шифаханалары, Талҡаҫ күле – Өмөтбаевтарҙың яратҡан ял урыны.\n– Сәйәхәт итергә яратһам да, сит ерҙәрҙән тыуған яғымды, милли аш-һыуҙы, дуҫ-туғандарымды һағынып ҡайтам. Йәшәһен Башҡортостан! – тип яҙа йырсы.\n“Бүреләр” төркөмө солисы Илшат АБДУЛЛИН тыуған яғында, Баймаҡ районының Төркмән ауылында ял итергә ярата. Һыу инә, бала саҡ дуҫтары менән аралаша, шаулы ҡала тормошонан арынып, тәбиғәт ҡосағында була. Туғандарына бесән сабыша, көтөү көтөргә лә сыға, картуф та утай. Шулай уҡ төрлө ҡала буйлап сәйәхәт итергә лә ваҡыт табырға тырыша. Күптән түгел Ҡазанда булған, Салауат ҡалаһында концерт ҡуйған.\nӘйткәндәй, Илшат, көн торошоноң насар тороуына ҡарамаҫтан, һыу инеү миҙгелен июнь уртаһында уҡ башлап ебәргән!\n– Беҙҙең отпуск августа ғына башлана. Әлегә аныҡ ҡына пландар юҡ, шулай ҙа бөтә ғаилә менән Абхазияға барып ҡайтырға ниәтләйбеҙ. Аҙаҡ инде мотлаҡ Ейәнсура районында йәшәүсе әсәйем янына ҡайтабыҙ. Был беҙҙең матур йола, йыл һайын тиерлек ауылда ял итәбеҙ. Йәшерәк саҡта йәйге ял гастролдәр менән үтә ине. Хәҙер, улдарыбыҙ бәләкәй булғас, уларҙы ҡалдырып йөрөгө килмәй.\nБылтыр Лилиә Ишемйәрова ире Урал Мортазин менән йәйге ял мәлендә Ейәнсура районы буйлап хәйриә концерттары ҡуйҙы. Йыйылған аҡсаны ул тыуған ауылы Иҙелбәктәге мәҙәниәт йортон төҙөкләндереүгә тапшырған. Әммә быйыл йырсы ныҡлы ял итергә ниәтләй. Отпускыһы тамамланыу менән яңы альбомын әҙерләй башлаясаҡ, декабрь айында үтәсәк концертына ла репертуарын яңыртырға йыйына.\nМәскәү ҡалаһында йәшәп ижад итеүсе Айҙар ХӘМЗИН йәй миҙгелен көтөп ала. Бала сағының иң сағыу ваҡиғалары ла ошо мәл менән бәйле, сөнки 22 июль – уның тыуған көнө. Тик быйыл Айҙарға ял эләкмәй – ул ижад менән мәшғүл. Йырсыларға йырҙар яҙа, аранжировкалар эшләй. Шуға күрә күберәген Мәскәүҙә буласаҡ. “Мөмкинлек сығыу менән тыуған Өфөмә ял итергә ҡайтам. Бындағы парктар, баҡсалар саф һауа менән ҡаршы ала. Бер ниндәй диңгеҙ ҙә кәрәкмәй. Быйыл ямғыр күп яуасаҡ, тип вәғәҙәләй синоптиктар. Тимәк, минең кеүек ҙур ҡалала йәшәүселәргә еңел буласаҡ. Йәйге йылы ямғырҙы яратам!” – ти Айҙар.\nСибай филармонияһы артисы Альберт САЛАУАТОВҡа май айында ҡатыны Гөлшат Батырхан исемле баһадир ул бүләк иткән. Ғаилә Алтын ҡасабаһындағы шәхси йорттарының ихатаһын тултырып ҡош-ҡорт аҫрай, баҡса ултыртҡан.\n– Быйыл хужалыҡты ҡалдырып, бәләкәй бала ла булғас, сәйәхәт итеп йөрөп булмаҫ. Бер аҙнанан отпуск башлана, бергәләшеп Баймаҡ районының Ҡолсора ауылында йәшәүсе ҡәйнәмдәргә ҡунаҡҡа ҡайтырға ниәтләйбеҙ. Бесән әҙерләшеп, ихата-ҡаралтыларын йүнәтешеп, бер аҙ ярҙам иткәндән һуң Талҡаҫ буйында ял итербеҙ, моғайын. Минең өсөн йылға йәки күл булһа, ял өсөн етә. Балыҡ ҡармаҡларға, һыу инергә яратам. Форсаты сығыу менән ҡармаҡтарымды алам да, машинаға ултырып, балыҡҡа һыпыртам. Һөйөклө ҡатыным термосҡа сәй әҙерләп, колбаса, ҡыяр-помидор, сөсө икмәк, 4 – 5 йомортҡа бешереп, ашарға һалып ебәрә. Тик мин ҡармаҡтарға әүрәп, донъямды онотам. Ебәргән ризыҡтар “ҡуян күстәнәсе” булып өйгә кире ҡайта. Балыҡ ҡурып, мул табын ҡороп, ғаилә менән һыйланабыҙ.\nДиңгеҙ буйына барырға хыял бар, оҙайлы сәйәхәттәр бер нисә йылдан булыр, Алла бирһә. Батырхан үҫә бирһен дә.\n– Гастролдәр менән йыл һайын сит илдәрҙә, Рәсәйҙең төрлө төбәгендә йыш булырға тура килә. Юл йөрөү ҙә арыта, шуға күрә йәйге ялымды тыуған яғым Бөрйәндә үткәрәм. Ғаиләбеҙ менән баҡса һатып алдыҡ, бәлки, быйыл йәй шунда үтер. Емеш ағастарыбыҙ бик күп, уңыш мул булырға оҡшай. Уларҙы йыйып эшкәртер өсөн дә ваҡыт кәрәк. Йыл һайын ижадташ дуҫтарым үҙҙәре менән гастролгә саҡыра, һуңғы арала уларҙан баш тартам. Тауыш та ял итергә тейеш, – ти йырсы, “Мираҫ” йыр һәм бейеү ансамбле солисы Венера ЮЛГИЛДИНА.\nСығыу ваҡыты 1-08-2017, 15:11 | Ҡаранылар: 384\nБаҡса. италия. 80 туй...\n“БАШҠОРТОСТАНЫБЫҘҒА ЕТКӘН ЕР ЮҠ ДОНЪЯЛА!”\nЙырсылар ҡайҙа ял итергә ярата?\nБеҙҙе ҡайҙа көтәләр?


GoWikipedia - 27 ноябрь — Башҡорт Википедияһы\n27 ноябрь — григориан стиле буйынса йылдың 331-се көнө (кәбисә йылында 332-се). Йыл аҙғына тиклем 34 көн ҡала.\nРәсәй — Диңгеҙ пехотаһы көнө.\nРәсәй — Баһалаусы көнө.\nИспания — Уҡытыусылар көнө.\n1895 — Альфред Нобель милек-мөлкәтенең күп өлөшөн Нобель премияһы фондына тапшырыу тураһында васыятнамәгә ҡул ҡуя.\nМәҡсүтова Нәжибә Хәйерзаман ҡыҙы (27.11.1932—11.10.2004), башҡорт тел белгесе, төркиәтсе, йәмәғәт эшмәкәре. 1957—2001 йылдарҙа Өфө Фәнни үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының өлкән һәм әйҙәүсе хеҙмәткәре. Филология фәндәре докторы (1981), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1983).\nБайымбәтов Альберт Апуш улы (27.11.1938), ғалим-социолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Социология фәндәре докторы (1990), профессор (1991). Сығышы менән хәҙерге Приморье крайы Хорол районы Благодатное ауылынан.\nАвдонин Александр Николаевич (27.11.1948), ғалим-философ, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Философия фәндәре докторы (2006), профессор (2007). Бөтә Рәсәй Философия йәмғиәте ағзаһы. Сығышы менән хәҙерге Байкал аръяғы крайының Түбәнге Хила ауылынан.\nСуханов Владимир Павлович (27.11.1948), совет һәм Рәсәй баянсыһы, педагог. юғары мәктәп уҡытыусыһы. Профессор (1996). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған (1995), Башҡортостан Республикаһының халыҡ (2015) артисы.\nМорозкин Николай Данилович (27.11.1953), ғалим-математик, юғары мәктәп эшмәкәре, 2013 йылдан Башҡорт дәүләт университеты ректоры. Физика-математика фәндәре докторы (1996), профессор (1997). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2004), Рәсәй Федерацияһы юғары мәктәбенең атҡаҙанған хеҙмәткәре (2011), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре (2002).\n► 27 ноябрҙә тыуғандар\n1701 — Андерс Цельсий, швед астрономы.\n1920 — Асатрян Гегам Магносович, әрмән совет театр һәм кино рәссамы.\n1920 — Башкиров Виктор Андреевич, хәрби осоусы, Советтар Союзы Геройы.\n1921 — Александр Дубчек, чех дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре.\n1940 — Брюс Ли, көнсығыш көрәш оҫтаһы, актёр һәм режиссёр.\n1960 — Юлия Тимошенко, Украина сәйәсмәне.\n1982 — Александр Анатольевич Кержаков, Рәсәй футболсыһы.\n1984 — Санна Нильсен, швед йырсыһы\n► 27 ноябрҙә вафат булғандар\nб.э.т.65 йыл — Гораций, Боронғо Рим шағиры.\n511 — Хлодвиг I, франктар короле.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=27_ноябрь&oldid=850534 ҡабул ителгән


Радий Хәбиров «Йәшел Башҡортостан» республика акцияһында ҡатнашты - Правительство Республики Башкортостан\nРадий Хәбиров «Йәшел Башҡортостан» республика акцияһында ҡатнашты\n5 октябрҙә Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров «Йәшел Башҡортостан» республика акцияһында ҡатнашты. Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығы Өлфәт Мостафин, шулай уҡ 155-се һанлы лицей уҡыусылары һәм уҡытыусылары менән Сипайлово биҫтәһендә ағас ултыртты. Шулай итеп, Ҡариҙел буйында ҡарағайҙар аллеяһы барлыҡҡа килде.\n– Акцияның төп маҡсаты – ағас ултыртыу ғына түгел. Был эште халыҡ менән бергә атҡарыу мөһим. Бөгөн дә акцияға тотош республика ҡушылды. Беҙҙең ҡала-ҡасабалар йәшелләнергә тейеш, – тине Радий Хәбиров.\nРеспублика Башлығы шулай уҡ йылға буйын, пляж биләмәһен ҡараны, уларҙы төҙөкләндереү һорауҙары буйынса фекер алышты. Автомобиль туҡталҡалары булдырыу, велосипед менән йөрөү һәм йәйәүлеләр өсөн һуҡмаҡ булдырыу мәсьәләләре барланды.


Салауат ҡалаһы депутаттары инвалид балаларға ярҙам күрһәтә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nСалауат ҡалаһы депутаттары инвалид балаларға ярҙам күрһәтә\n14:55, 30 января 2013 Йәмғиәт\nСалауатта ҡала хакимиәте башлығы Фәрит Ғилманов ҡушыуы буйынса ауырыу балаларға ярҙам итеү маҡсатында Советтың һәр депутатына инвалид балалар беркетелде.\nШулай итеп, мәҫәлән, Әҙилә Усманова һәм Ислам Әмиров өсөн депутаттар кәрәкле дарыу препараттары һатып алды.\n— «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы»ның урындағы бүлексәһендә был йола алты йыл дауамында йәшәп килә. Яңы йыл байрамдары һәм Инвалидтар көнө алдынан әҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән, етем һәм инвалид балаларға бүләктәр һатып алынды. Был йоланы дауам итеп, йылдан-йыл мохтаждарға күберәк ярҙам күрһәтергә теләйбеҙ. Бындай хәйриә сараларында ҡатнашырға теләгән кешеләр һаны ла йылдан-йыл арта бара, — тине «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы»ның Салауат ҡалаһындағы бүлексәһе етәксеһе Михаил Васильев.\nТеги: депутаттар,берҙәм рәсәй


Ашығыс ярҙам хеҙмәттәренә мөрәжәғәттәр артҡан | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nЯңы йыл байрамдары ваҡытында ашығыс ярҙам хеҙмәттәренә мөрәжәғәттәр ике тапҡырға артҡан. Батырлыҡҡа тиң аҙымдарға барырға тура килгән һөнәр эйәләре тураһында күптәр белеп тә бөтмәй. Диспетчерҙың бойроғон ишетеү менән ашығыс ярҙам бригадаһы саҡырыуға ашыға. Кәрәкле медикаменттар тултырылған сумаҙанды һәм тейешле ҡағыҙҙарҙы алып, белгестәр ауырыуға юллана. . Тиҙ ярҙам машинаһы саҡырыуға 20 минут эсендә барып етергә тейеш. Был юлы бригада тейешле адресҡа биш минутта өлгәште. Медицина хеҙмәткәрҙәрен ишек төбөндә ауырыуҙың яҡындары көтөп тә тора ине. Улар фатирға үтергә рөхсәт итмәне. Табип менән фельдшер ярҙам күрһәткәнсе, водитель менән аралаштыҡ. Наил Фәттәхов 17 йыл элек махсус машинаның руле артына ултырған. Был ваҡыт эсендә ул ниндәй генә хәлдәргә тарымай, хатта ғүмеренә хәүеф менән янаған осраҡтар ҙа булған.\nТабиптар ауырыу янынан сығып, машинаға ултырыу менән икенсе саҡырыу килде.45 йыл хеҙмәт стажы булған тәжрибәле тапбип Михаил Бычков әйтеүенсә, өҙлөкһөҙ бер саҡырыуҙан икенсеһенә йыш йөрөргә тура килә. Бигерәк тә, яңы йыл байрамдарында спиртлы эсемлектәрҙе артыҡ ҡулланып, һаулығы насарайған кешеләр күп осрай, ти табип.Михаил Бычков неврология ауырыуҙарында махсуслашҡан Өфөләге берҙән-бер бригада табибы. Уларҙы башлыса кешегә инсульт булғанда йә фалиж һуҡҡанда саҡыртылар.Асыҡланыуынса, 73 йәшлек ҡатынды икенсе тапҡыр инсульт һуҡҡан. Табиптар уны тиҙ арала дауаханаға алып китергә хәл итә. Яҡындары ярҙамында пациентты ашығыс ярҙам машинаһына сығарып һалдылар. Һәм водитель махсус сигналды тоҡандырып юлға сыҡты. Наил Фәттәхов әйтеүенсә, һуңғы ваҡытта водителдәрҙең машина йөрөтөү мәҙәниәте яҡшырған. Бәлки закондарҙың ҡатыланыуы ла ыңғай тәьҫир иткәндер, ти ул. Махсус сигналдар менән китеп барған автомобилгә юл бирмәгән өсөн штраф күләме ун тапҡырға артып, хәҙер 5 мең тәшкил итә. Әгәр ҙә ҡамасаулаған водитель арҡаһында пациенттың ғүмере өҙөлһә, ул дүрт йылға тиклем иркенән мәхрүм ителеүе ихтимал.\nБәхеткә күрә, был тиҙ ярҙам машинаһына юлда ҡамасаулаусылар булманы. Тик дауаханаға килеп етеү менән – тәүге ҡаршылыҡҡа осраны.Пациент ауыр хәлдә булған осраҡта һәр минут ҡәҙерле. Шуға кешенең ғүмере автоһәүәҫкәрҙәрҙең тәртиплегенән һәм тиҙ ярҙам машинаһы водителенең оҫталығына лә бәйле. Шулай ҙа иң мөһиме — табиптың дөрөҫ диагноз ҡуйыуы. Икенсе тапҡыр инсульт кисергән ҡатынды Өфөнөң ашығыс медицина ярҙамы дауаханаһының нейрососуд бүлегенә алып килеп тапшырҙылар.Яңы йылдан ашығыс медицина ярҙамы бригадаларының эшендә бер ни тиклем үҙгәрештәр ҙә бар. Әгәр ҙә быға тиклем пациентты иң яҡын урынлашҡан дауаханаға илтһәләр, хәҙер ауырыуға тейешенсә ярҙам күрһәтә алырлыҡ профилле медицина учреждениеһына алып баралар. 73 йәшлек ҡатын 22-се дауаханала реабилитация үтәсәк. Медицина хеҙмәткәрҙәре әйтеүенсә, әгәр ҙә уға ваҡытында ярҙам күрһәтелмәһә, эҙемтәләр аяныслы булыр ине.Өфө ҡалаһы һәм районы буйынса берҙәм диспетчер үҙәге көн һайын өс меңдән ашыу шылтыратыу ҡабул итә. Ә яңы йыл байрамдары ваҡытында был һан ике тапҡырға артҡан. Хәҙер инде ашығыс медицина бригадалары яйлап ғәҙәти эш режимына күсә.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БЫЛ ЙОРТТА ХЕҘМӘТ БАҺАЛЫ ЛА, ХӨРМӘТЛЕ ЛӘ - 2022 - Мәҡәләләр\nБайназаровтарҙың ауылға ҡайтып, нигеҙ яңыртыуҙарына ике йыл ғына. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, Хәсән ауылының иң уңған һәм татыу ғаиләләренең береһе булараҡ ихтирам яулап өлгөргәндәр.\n- Тыуған тупраҡтың тартыу көсө бар, тип юҡҡа ғына әйтмәйҙәрҙер. Олоғая килә беҙҙе лә атай-олатайҙарҙың кендек ҡаны тамған, уларҙың эҙен һаҡлаған изге төйәк үҙенә тартты, - ти Азат ағай.\nҒаиләһен етеш тормошта йәшәтеү, улдарын үҙаллы тормош юлына лайыҡлы баҫтырыу маҡсаты менән оҙаҡ йылдар сит тарафта эшләргә тура килгән уға. Камчаткаға тиклем барып еткән ул.\n- Өйләнгәс, ғаиләмде Ноябрьскиға алып киттем. Ваҡытлыса, тип кенә уйлаһаҡ та, ун ике йыл йәшәп ташланыҡ. Аҙаҡ Мәләүезгә ҡайтып, Емеш-еләк питомнигы ҡасабаһында йорт һалып индек. Үҙем вахта ысулына күстем, - тип дауам итә ғаилә башлығы.\nТылы ныҡлы булғанға ла тыныс күңел менән хаҡлы ялға сыҡҡансы Себерҙә эшләй ул. Эйе, ҡатынынан уңа Азат Солтанғәли улы. Ғөмүмән, бер-береһен һайлап яңылышмағандар. Улар араһында бер ҡасан да "Был - ҡатын-ҡыҙ эше, быныһы ир-егеттеке" темаһына бәхәс тыумай. Байназаровтар ғаиләһендә ата абруйы ла, әсә наҙы ла, балалар һәм туғандар ҡәҙере лә бар.\n- Мохтажлыҡ күрмәй, етеш йәшәһәк тә, улдарыбыҙҙы бәләкәйҙән эшкә өйрәтеп үҫтерҙек, - тип һүҙгә ҡушыла Фәғилә апай. - Бер ҡасан да тик ултырманы улар. Баҡса ла үҫтерештеләр, мал-тыуарҙы ла ҡараштылар, ашарға бешкәнде лә көтөп ултырманылар. Тиҙ генә кем нимә менән ярҙам итә ала, шуны эшләй һала ине. Ҡулынан килмәҫтәйҙе ҡушып, ҡаты талап ҡуйып, эштән биҙҙермәҫкә тырыштыҡ. Әммә эшләгәндәре беҙҙең өсөн булһа, өйрәнгәндәре үҙҙәре өсөн ине. Бөгөн Азамат һәм Илдар улдарыбыҙ - үҙаллы тормош юлында ышаныслы баҫып торған уҙамандар.\nЙорт-ҡураның төҙөклөгө, етеш тормошта йәшәүҙәре, әлбиттә, ғаиләнең дөйөм тырышлығы һөҙөмтәһе. Оло йәштә булыуҙарына ҡарамаҫтан, ауылдаштары әле лә уларҙың ҡул ҡаушырып ултырғанын күргәне юҡ. Йәйен баҡсалары еләк-емеш һәм йәшелсәнең мул уңышы, аллы-гөллө сәскәләре менән һөйөндөрә. Иткә "иҙелбай" һарыҡтары аҫраһалар, чех тоҡомло кәзә һөтөнән ҡымыҙын, сырын, ҡуйыртылған һөтөн, ҡатығын эшләйҙәр. Ҡупшы һаҡаллы, итекле фавероль тауыҡтары йорт-ҡураның йәме генә түгел, һыуыҡ климатҡа сыҙамлы ҡоштар йыл әйләнәһенә йомортҡа менән дә тәьмин итә. Умартасылыҡ менән дә шөғөлләнәләр.\n- Ҡортсолоҡ Байназаровтарға быуындан-быуынға күсеп килә, тип әйтһәм, бер ҙә арттырыу булмаҫ. Килен булып төшкәндә ҡәйнәм дә умарта тота ине. Хәҙер Азаттың һәм башҡа туғандарының да яратып башҡарған эшенә әйләнде. Аталарынан күрмәксе, улдарыбыҙ, ейәндәребеҙ ҙә умартасылыҡ серҙәренә төшөндө, - ти Фәғилә апай.\nХужабикәнең дә яратҡан шөғөлдәре бик күп. Шулар араһында ғаиләһен тәмле ризыҡтар менән һыйлауҙы, гөл үҫтереүҙе һәм бәйләүҙе әйтмәһә лә, әллә ҡайҙан беленә. Улар тураһында Фәғилә апай сәғәттәр буйы һөйләһә лә арымай. Үҙе генә белгән рецептары, үҙе генә бәйләгән биҙәктәре һәм гөл үҫтереү серҙәре бар. Белгәне менән, әлбиттә, һәр ваҡыт ихлас бүлешергә әҙер.\nСығышы менән Күгәрсен районы Ҡалдар ауылы ҡыҙы ул. Ә был тарафта элек кәзә тотмаған ҡатын-ҡыҙ бик һирәк ине. Бәләкәйҙән яратып башҡарған шөғөлөн хужабикә ташларға уйламай әле. Заказға ла бәйләй. Күҙ нурын һалып дебеттән бәйләгән палантин, кардиган, жилет, шәл һәм косынкалары бик күптәрҙең күңелен йылыта.\nХәҙер ауылда ла ҡаланыҡынан кәм йәшәмәйҙәр. Бөтә уңайлы шарттар ҙа булдырырға тырышалар. Ә Байназаровтар матурлыҡ тыуҙырыуға айырыуса иғтибар биргән. Эйе, өйҙәрен ярата улар. Ә өйөңдө яратыу, тәү сиратта, унда йәшәгән кешеләрҙе һөйөүҙе, ихтирам итеүҙе аңлата. Уңайлы шарттар ҙа, зауыҡ та, тәмле ризыҡтар ҙа тап яҡын кешеләрең өсөн бит.\nБына шулай, ҡырҡ йыл иңгә-иң терәшеп йәшәгән Байназаровтар бер-береһен ярты һүҙҙән аңлап, ҡәҙерләп йәшәй. Татыулыҡтарының сере ябай ғына: бер-береһен хөрмәт итә улар. Ә ихтирам бар ерҙә яратыу ҙа, ышаныс та, тоғролоҡ та була.\nЯҙылған: 29.04.22 | Ҡаралған: 153


Башҡортостанда тәүге бала тыуғанда 300 мең һумлыҡ социаль түләүгә ғаризалар ҡабул итеү башлана - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостанда тәүге бала тыуғанда 300 мең һумлыҡ социаль түләүгә ғаризалар ҡабул итеү башлана\nБашҡортостанда тәүге бала тыуғанда 300 мең һумлыҡ социаль түләүгә ғаризалар ҡабул итеү башлана.\nБыл хаҡта төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетынан хәбәр иттеләр. Билдәләнгән тәртипкә ярашлы, түләүҙе 35 йәшкә тиклемге һәм торлаҡҡа мохтаж тулы ғаиләләр аласаҡ. Бындай ғаиләлә беренсе бала 2017 йылдың беренсе ғинуарынан 2019 йылдың беренсе ғинуарына тиклем тыуған булырға тейеш. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, республикала 2 мең 200 ғаилә 300 мең һумлыҡ социаль түләүгә дәғүә итә. Был маҡсатҡа 660 миллион һум аҡса йүнәлтелә. Ғөмүмән, программаны үтәүгә 1 миллиард һум кәрәк. Аҡсаны ғаилә торлаҡ төҙөү йәки һатып алыуға, ипотека буйынса төп бурыстың ҡалған өлөшөн түләүгә тотона ала. Республика башлығы Рөстәм Хәмитов йәш ғаиләләргә ярҙам итеү, тыуымды арттырыу маҡсатында ошо туралағы указға мартта ҡул ҡуйғайны. Республика башлығы әйтеүенсә, аҡса демографияны яҡшыртыуға етди этәргес буласаҡ тине.


Өфөлә Башҡортостандың заманса һәм маҡсатлы яҡташтары тураһында китаптың исем туйы уҙҙы // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n10:55, 17 октября 2018 Мәҙәниәт\nӨфөлә 2014 йылдан эшләп килгән бер үк исемле проект буйынса «Bashkort 2.0» китабының исем туйы уҙҙы. Китап Мәскәүҙең «Роликс» нәшриәтендә 500 дана булып сыҡты.\n«Bashkort 2.0» — Башҡортостандың заманса, үҫешкән һәм маҡсатлы яҡташтары тураһында проект. Исеме яңыртылған, яҡшыртылған башҡорт йәштәре версияһын сағылдыра. Геройҙар Башҡортостанда һәм Рәсәй ҡалаларында, шулай уҡ Европала һәм Азияла, Төньяҡ һәм Көньяҡ Америкала, Африкала һәм Австралияла йәшәй.\nПроекттың маҡсаты – уҡыусыларҙы илһамландырыу, яңы шәхестәр асыу, яҡташтарыбыҙҙың проекттары менән таныштырыу һәм уларға булышлыҡ итеү, үҫешкән башҡорт йәштәр имиджын булдырыу һәм танытыу, бөтә донъянан ватандаштарҙы берләштереү. Бөгөнгө көнгә проект сайтында 100-ләгән мәҡәлә баҫылып сыҡҡан.\nКитаптың исем туйына 400-гә яҡын кеше йыйылды. Ҡунаҡтарҙы Рәсәйҙән һәм сит илдән проект геройҙары сәләмләне. «Арғымаҡ», «Голос.Дети» проекты ҡатнашыусыһы Наҙгөл Отузова, ТНТ-ла «Танцы» шоуы ҡатнашыусыһы Нәркәс Юлдашева сараның махсус ҡунаҡтары булды.\n«Уҙған сара тураһында бик күп йылы баһалама алдым һәм был проект йәштәребеҙ өсөн бик кәрәк булыуын аңлайым. Ҡайһы берәүҙәр китапты саранан һуң иртәнгә тиклем уҡыған, — тип һөйләне «Башинформ» агентлығына проекттың ойоштороусыһы һәм етәксеһе Эльвира Моратова. — Эшемдең лайыҡлы һөҙөмтәһен күреү һәм тамашасыларҙан һәм уҡыусыларҙан юғары баһа алыу – был минең өсөн ҙур ҡыуаныс. Йәштәр был сара менән илһамланды, минең өсөн йәштәребеҙ тормошонда яңы ыңғай тәьҫорттарға ҡыҫылышым булыу ҙур шатлыҡ һәм ғорурлыҡ».\nКиләсәктә проекттың дауамы була, моғайын, икенсе форматта, тип асыҡлыҡ индерҙе автор. «Bashkort 2.0» китабын таратыусыларҙан һатып алырға мөмкин. Мәғлүмәтте сайтта һәм социаль селтәрҙә табырға була.\nТеги: заманса башҡорттар, сит илдәге башҡорттар, китап


21 Декабрь 2018, 16:02\nБалалар йортонда тормош, әйтергә кәрәк, башҡа балаларҙыҡынан һис тә айырылмай: гөрләп кенә тора.\nЯңыраҡ беҙҙең бейеүсе ҡыҙҙарыбыҙ Олеся Дашкина, Валентина Трофимова, Регина Мөхәмәҙиева, Ангелина Зиннәтуллина, Жанна Бештрева «Башҡортостан таланттары» конкурсында ҡатнашып, лауреат исеме яулап ҡайтты. Улар үҙҙәренең уңыштарына сикһеҙ шатланһалар ҙа, артабан да еңеүҙәр яулар өсөн бик күп көс һалырға кәрәклеген яҡшы аңлай. «Башҡорт халыҡ бейеүен башҡарыу еңел булманы, сөнки нәзәкәтлекте генә түгел, әҙәплелекте, наҙлылыҡты күрһәтергә кәрәк ине. Ә бына «Voque» номеры бөтөнләй ҙә ауырлыҡ тыуҙырманы, бында бит спорт стилендә һикерәһең, асылаһың, көйө лә үтә дәртле», – тип фекере менән бүлеште Олеся.\nҒөмүмән, ҡыҙҙар бейеү түңәрәгенә бик яратып йөрөй, уларға артабан да уңыштар ғына теләргә ҡала.\nӨфө ҡалаһы, 9-сы балалар йорто.


Эш хаҡы түләү - Бөтә Япония онлайн юрист. Юпонский хоҡуҡи портал адвокат ҙур.\nМенән һалым ИРСА бына нисек ял пособие\nИке өлөшө һалым булып\nӘммә оло сюрприз эш хаҡы нисегерәк була ала, әгәр һине судҡа биреп, ә бер нисә йыл үткәс обживатьсяҺеҙ көткәнсә булыр ине кругленький ч суммаһы, һалым буйһондора. Күп кеше ғәжәпләнеү, элекке эш биреүсе һалым тотоп алам тип, һин уларҙы башҡаса бер ҡасан эшләй. Нисек түләй алаэш хаҡы, һалым, һеҙ һорарға, әгәр һеҙ күп йылдар дауамында хеҙмәткәре була. Әгәр эште судҡа бирергә булды һәм күп йылдар үткәс изгнание һинең өсөн, ваҡыт буйынса сикләүҙәр юҡ. Нисек булыр, ваҡыт мәғәнәгә эйә түгел. Һалымдар менән эш хаҡын нисәгә бүлеп биреүгә бәйле бөтә суммаға чекты һеҙгә тупаҫ үҙгәреүсән. Ул үҙ эсенә ала, тип осторожны, һеҙ үҙегеҙ эш биреүсе һалым йөкләмәләре тураһында, һәм ул ризалашты осраҡта һеҙҙең рөхсәт. Хеҙмәт бәхәстәрен хәл күпселеге, дөйөм иҫәп-хисап һәм бүлеү өсөн уның Северанс араһында тора (эш хаҡы итеп ҡаралған) һәм эш хаҡыбыҙ килемгә бәйле түгел. Эш биреүсе ризалаша алмай, дискриминацияһыҙ түләү өсөн был ҡасабаларҙың ҡайһы берҙәрендә, күңел ғазаптары, эш хаҡы йәки башҡа килем алыу менән бәйле түгел. Ял пособие, һалым һәм буйһондорорға тейеш.\nсоциаль һалым эш биреүсе түләй\nбөтмәйенсә буйһондора һәм башҡа формаһы булыуы тураһында хәбәр тулайым остальное тикшерелде. Береһе күп әйберҙәр өсөн һалым тураһындағы белә законлы булып тора. башватҡыстар, һалым һәм һалым н мәшғүллек подоходный. Ябай һалым аҡсаларын һалым буйынса мәғлүмәт таблицаһы эш вычитывать подоходный буйһондора - буйһондора, уның социаль номер аҫтында ебәрелгән һәм һеҙ тәьмин irs.\nАртабан, киләһе йылдың ғинуар айында, һеҙҙең компанияның форма биреү W IRS-һәм һеҙҙең дөйөм килемгә һалым 2 тотоп күрһәтте.\nҺеҙ һанарға ла мөмкин подоходный һалым, тигеҙләмәләр өлөшө буйһондора, ә бары тик срогы, һалым мәшғүллек ҡәҙерле була. Һәр эш биреүселәрҙең яртыһы хеҙмәткәрҙәр мәшғүллек һалым һәм түләүҙәр килеүен. Бер нисә йыл дауамында, йәғни суд сәбәптәр буйынса бәхәстәр була, барыһы ял пособие түләгән һалымдар буйынса эшкә урынлашырға тейеш. Бәлки, ял көндәрендәге хеҙмәте өсөн түләнгән пособие алмай, уны күрһәтер ине, әммә хеҙмәттәре өсөн, ул бер ҡасан да булыуын күрһәтә.\nШуға ҡарамаҫтан, ифнс позицияһы булған, ял пособие түләгән һалым ниндәй мәшғүллек, һәм 2014 йылда, ризалашмай юғары судын, рф суд апелляция еңеүсене алтынсы округ асҡыс бора.\nУлай ғына ла түгел, 8-0 суд ифнс файҙаһына тауыш биргән. Суд ҡарары булһа, пособие менән түләгән һалым һалым страховка иғәнәләре тураһындағы федераль законға ярашлы, ял көнө тип. Һалым һәм һалым medicare фика социаль тәьмин итеү тора. ике хеҙмәткәр ҙә 6 һәм түләнә. бөтәһе дүрт. 1 та өҫтәй был. һәм тағы ла ҡырҡ биш 1 Medicare эш өсөн түләү. ҡырҡ биш хеҙмәткәр эшләй. 127 долларға тиклем ун биш йылдан артыҡ эш хаҡы түләү картаһы, 200, 2. был туғыҙ һуң, медицина ярҙамы һәм эш биреүселәр хеҙмәткәрҙәре. Пособие ҡайһы осорҙан хеҙмәт хаҡы айырмаһы булараҡ билдәләнә. һуң ял итеү, хеҙмәткәрҙәрҙе тәржемә итеп тамамланы хеҙмәте. Компания эштәрҙе ваҡытында түләргә мөмкин сәйәсәт, дәүләт йәки федераль закон ҡарала, йә килешеү буйынса.\nЙәки суд аша ғына мөмкин булһа, уның үҙ ирке менән түләй.\nИң яҡшы һәм хәүефһеҙ, тип фаразлай браузерҙәр теләһә ниндәй түләүле 'ял' мәшғүллек һалым ителеү янай. Шулай уҡ түләү өсөн иң тоғро булырҙар, улар был пособие ала кеүек күренә булыу-булмауға ҡарамаҫтан, ул шул тиклем тип атала.\nЯпония һалым декларацияһы-корпоратив электрон биреү, Һалым, страховка, калькулятор\nБер-бер утыҙ йыл декабргә тиклем япония финанс ғинуар, февраль-март, һалым ҡаралған ваҡытта был миҙгеле. шул, кем, эшләмәйһең хәҙер, һалым декларацияларын барған процестар аша үтергә тейешКешеләр йәшәү шарттары даими үҙгәреп подоходный һалым индереү кеүек, резиденттарға һәм резидент буласаҡ улар бармы, Япония. Хаҡының ике ысул бар. японияла мөмкин Бер-башҡа һалым декларацияһы тултырыу-һалым хеҙмәткәрҙәренең айлыҡ эш хаҡы подоходный менән буйһондора. Иң популяр япония декларация системаһы һалым системаһы булып тора. самооценки, унда һалым түләүсе индивидуально тултырып. Был система нигеҙендә һалым түләүселәр менән үҙ яуаплылыҡты үҙ килем суммаһын билдәләргә. Әгәр түләүселәр ваҡытында бирелмәгән декларациялар түгел, өҫтәмә һалым, шул иҫәптән һалым һәм һалым ваҡытында түләү процент. Һалым түләмәүселәр суммаһы 7 белеште.\nөс йыл буласаҡ, түләүҙәр уртаса түләүселәр ул, әммә артыу суммаһы тиклем ваҡыттан һуң зарядка 14 ҡуйҙы.\nһалым түләүселәр менән һалымдар һәм түләүҙәр был сумманан төп енәйәтсе алты йыл булырға тейеш. Икенсе яҡтан, 7 проценты күләмендә һалым взиматься. өс йыл японияла ике өс кеше подоходный взиматься правда һалым, резиденты булараҡ, резиденттарға һәм резидент даими алмашына. Кеше шәхес булараҡ ҡаралған-резидент, әгәр уны ул кәмендә бер йыл японияла йәшәй. Түләү һалым резиденты йәлеп итергә, улар өсөн эшләргә япония япония сиге булманы. Шулай уҡ, даими булмаған резидент булған кеше, әгәр ул ненамеренно японияла биш йылдан кәм йәшәй. Шул уҡ түләүҙәр ысулы граждандар-граждандар резиденттар өсөн даими булмаған. Шул кеше даими булып тора, кем ваҡытта инде ҡырҡ биш йыл дауамында японияла йәшәүсе һәм даими йәшәргә ниәтләй. Бөтә төр халҡы, егерме миллион иендан ашыу инде уларҙың килемдәре, һалым декларацияларын процесты ойошторорға тейеш. Офисы, башҡа хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡы, башҡа килем сығанаҡтарына эйә түгел был, улар һалым декларацияһын өсөн был да мөһим әһәмиәткә эйә булды. Әммә штатты йәки хеҙмәткәре булғанда ҡайһы бер самозанятый, уның өҫтөндә бер компания килемдәрен арттырыу, һалым инспекцияһына ебәрергә һәм уны бланк тултырырға кәрәк. Һалымды кире ҡайтарыу өсөн рөхсәт японияла буйһондороу системаһын. Эш хаҡы, пенсия, проценттан һалым түләүселәр был системаларҙың сиктәрендә һанына ҡарап һалым һәм башҡалар.\nБыл система, уҙған һәм хәҙерге эш хаҡы түләүсе иҫәпкә алырға тейеш, улар, уҙған йыл менән сағыштырып һәм һалым суммаһын уның белер, тип, был ысынбарлыҡҡа йылда тотола.\nДефициты йәки түләү суммаһы бер йыл эсендә тотоп переплата сағыштырмалы булған. Һуңғы ҡайтҡандағы кеүек ҡулланып булыу өсөн хеҙмәткәрҙәр, уларҙың килемен арттырыу 20, 000, 000 иена. Был осраҡта килем һалымы түләү системаһы менән түгел, күпселек пенсия өҫтәне. Даими булмаған резиденттар өсөн, һалым һәм килемгә һалым табыш алырға була махсус түләргә тейеш. Бынан тыш, унда структураһына ҡайһы бер һалым түләтеү, ул мотлаҡ һалым инспекцияһында, шулай уҡ"килем сумма"аҡса менән осрашыу береһе буйһондо."Килем суммаһы"вычитаться"килем бүлергә була","килем сумма йыйыла". Шулай уҡ, килемгә булған һалымды сумманы ҡаплау ҡабатлау юлы менән “налогооблагаемый килем суммаһы менән “тура табышына һалым ставкаһы булған". Һалым өлкәһендә төрлө ысулдар айырылып сығып, бындай бизнес табыштары, мөлкәте реаль килеме, процентлы килем, дивидендтар килемдәрҙе, килем хеҙмәт эшмәкәрлеге, башҡа килемдәрҙе, килем арттыра һәм капитал осраҡлы.\nБизнес тулайым килем һалым түләгән, шулай уҡ сәнәғәт, балыҡсылыҡты, ауыл хужалығы, көнкүреш хеҙмәте һ.\nбынан тыш, был алымға ярашлы, күсемһеҙ милеккә һалым реаль килеме, шул иҫәптән, ер участкалары, биналар, суд, самолет һәм башҡалар. Сит илдәрҙә процент килеменә һалым буйынса һалым килемдәре тулайым салыусы ысулдар һәм алымдар йыйылмаһы кеүек сиктәрендә айырым ҡарала. Һалым мәсьәләләре буйынса облигацияларын айырым айырым үҙгәргән. Түбәндәге метод һәм башҡа килеменән һалым иҫәпләнә подоходный тотонолған. Килемеңде дивиденд, ул сверхдоход корпорация һалым йыйылмаһы баш буйынса ғәйепләү белдерелә. Ҡиммәтле ҡағыҙҙар инвестициялар сиктәрендә дәүләт һәм айырым хеҙмәте. Һалым буйынса ғәйепләү белдерелә корпоратив облигациялар, унда сығанағы, пособие һәм бонустар һалым тупланмаһы нисек взиматься. Сит ил, уның был процесс һалым япония эшләргә рөхсәт, тип электән әйтеп булмай. Безболезненный варианттарын ҡулланыу өсөн кеше һалым декларацияһын шул, йыл аҙағына тиклем бер кем япония ҡалдырҙы. Артыҡ эш эшләү менән бер неяпонский (фрилансер өсөн), йыллыҡ килеме миллион иендан ашыу 200 000 иена һәм егерменән ашыу эшләй. Бындай ҡағыҙһыҙ һалым инспекцияһында эшләүсе ҡайһы бер хеҙмәткәрҙәр килем уның эшен күрһәтергә тейеш. Уйлай, кемдер эшен үҙгәртер бер йыл дауамында. Шулай итеп, эш хаҡы түләргә һәм төрлө булды.\nШулай уҡ, кем булып эшләй 2-тулы булмаған эш көнө.\nШулай итеп, һалым һәм уларға түләнгән эш урындарын табып, ике-үҙеңде тотоу.\nЯпония етәкселеге: Япония һалым, килем, һалымдар һәм башҡа урындарҙа йәшәй: zeikin өсөн һалым сайтта япон һүҙ\nZeikin өсөн һалым сайтта япон һүҙ 380 000 иена ашыу ғына килем һалым Подоходный Бүлергә мөмкин медицина хеҙмәтләндереүе өсөн сығымдар ҡаралмаған, супруги һәм мөлкәтен юғалтҡанБыл осраҡта һәр береһе кәрәкле документация. Күпселек бүлеп резидент хоҡуғына эйә түгел Штаттың урындағы һалым инспекцияһы хеҙмәткәрҙәре һалым түләргә һәм үҙ үҙен декларация бирергә тейеш. Ялланған эшселәр, икенсе яҡтан, үҙенең һалым иғәнәһе бар, тотоп биргән. Торлаҡҡа һалым урындағы һалым сифатында бөтмәйенсә булмаҫ. Был алдағы йыл килеменә һалым урынлашҡан, һәм түләүле булырға тейеш, әгәр кеше йәшәгән йылдарҙа Япония күберәк.\nМуниципалитет халҡы был һалым түләүҙәре, тип, улар йәшәгән 1 ғинуарына.\nҺалым менән подоходный булараҡ, үҙенең хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы түләүгә түгел, торлаҡ менән бәйле һалым, түләү дүрт йыл дауамында эшләй (июнь, август, октябрь һәм ғинуар).\nҺәм тағын, йыл дауамында торлаҡ ялланған хеҙмәткәрҙәрен үҙебеҙҙең һалым тотоп булмай.\nКешеләрҙең муниципаль милектә булған ер һалымын түләгәндәр белә, уның мөлкәттең хаҡынан сығып билдәләнә, ә артыуы йәки кәмеүе менән бергә була. был ҙур әһәмиәткә эйә Япония автомобиле әгәр сездә булһа, һеҙ транспорт һалымы булмаған янай. Местоположение, һеҙ ҡайҙа ул тораһы, һеҙ, бәлки, һеҙ тыуған ил менән өҫтәмә һалымдар отчет бирергә тейеш. Японияла тикшереү китер алдынан, йәки япония илдәрендәге илселектәр өсөн өҫтәмә мәғлүмәт алыу. Сит ил кешеләре өсөн, был резиденция килеменә һалым япондар статусы билдәләнә. Сит ил, бер йыл дауамында японияла йәшәүсе ҡарамаҫтан (резидент) подоходный килем һалымын ғына түләргә бурыслы, японияла ала. Сит ил кешеләре, улар шул йыл дауамында японияла йәшәүсе бер ҡарағанда күберәк бүленә, японияла биш йылдан кәм булһа һәм кемдең кем күберәк ҡала. Был ике төркөм килеменән һалым закондарына ярашлы һалым резиденттары булып һанала һәм бөтә япония менән түләгән, Япония йәки ебәрә ала.\nБер йыл ғинуарҙан 31 декабргә һалым буйынса япондар менән дауам итә.\n15 февралендә һәм мартында бирелә менән алты осоп ҡайтырға тейеш була.\nСит ил, һалым срокка тиклем япония китте, улар кире ҡайтарып бирергә тейеш, кереткәнсе, уларҙы ташлап китәләр, йәки ышаныслы кеше декларация биреү өсөн тәғәйенләнгән улар. 380 000 иена ашыу ғына килем һалым Подоходный Положениеларҙы индереү өсөн медицина сығымдар бүлергә мөмкин, супруги һәм мөлкәтен юғалтҡан. Был осраҡта һәр береһе кәрәкле документация. Күпселек бүлеп резидент хоҡуғына эйә түгел Штаттың урындағы һалым инспекцияһы хеҙмәткәрҙәре һалым түләргә һәм үҙ үҙен декларация бирергә тейеш. Ялланған эшселәр, икенсе яҡтан, үҙенең һалым иғәнәһе бар, тотоп биргән. Торлаҡҡа һалым урындағы һалым сифатында бөтмәйенсә булмаҫ. Был алдағы йыл килеменә һалым урынлашҡан, һәм түләүле булырға тейеш, әгәр кеше йәшәгән йылдарҙа Япония күберәк. Муниципалитет халҡы был һалым түләүҙәре, тип, улар йәшәгән 1 ғинуарына. Һалым менән подоходный булараҡ, үҙенең хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы түләүгә түгел, торлаҡ менән бәйле һалым, түләү дүрт йыл дауамында эшләй (июнь, август, октябрь һәм ғинуар). Һәм тағын, йыл дауамында торлаҡ ялланған хеҙмәткәрҙәрен үҙебеҙҙең һалым тотоп булмай. Кеше, ер хужаһы тип, тейеш муниципаль күсемһеҙ милеккә һалым, мөлкәткә хаҡынан сығып билдәләнәсәк, тимәк, әһәмиәте арта йәки кәмей һәм бының менән бергә була. Япония автомобиле әгәр сездә булһа, һеҙ транспорт һалымы булмаған янай. Местоположение, һеҙ ҡайҙа ул тораһы, һеҙ, бәлки, һеҙ тыуған ил менән өҫтәмә һалымдар отчет бирергә тейеш. Японияла тикшереү китер алдынан, йәки япония илдәрендәге илселектәр өсөн өҫтәмә мәғлүмәт алыу.\nОло йәштәге кешеләре японияла\nЯпония халҡы олоғайған\n1950 йылда ҡала халҡы өлөшө 65-ти өлкән төркөмдән биш йыл кимәленә яҡын һәм яйға һалынғанАртабанғы тиҫтә йыл буйы, ай-һай, был йәш төркөмөндә киңәйә, һәм ул 1989 йылдың 11 тиклем арта. Улар, нисек тип көтөлә, 16 етә. 2020 йылда ике тапҡыр була. Бәлки, был йүнәлештә айырмалы һыҙаттарының иң тиҙлек булһа, был хәл менән ул, башҡа илдәр менән сағыштырғанда сәнәғәт тенденциялар үҫешкән. Ҡушма штаттары, өлкән ун дүрт йәш төркөмөнә 65 һәм ете тиклем киңәйтеү була. германия берләшкән короллеге һәм 75 йыл алынған, был үткән йыл ҡырҡ биш киңәйтеү.\nШул уҡ япония экспансияһы 24 ғына биләй.\nйылдың биш, ете һәм ун дүрт йыл аҙағында 1970 1995 йыл башынан үтә. Релаксация ваҡытта социаль йөкләмәләрҙе ҡартлыҡта.\nидеалы булып тора, ғаилә фермаларына ярҙам күрһәтеү төп яуаплылыҡҡа эйә булмаған йәки эшҡыуарлыҡ килә, аралашыу һәм ихтирамлы ғаиләләренең береһе аңларлыҡ һәм берләшмәләр алыу яғынан ҡарап.\n1980 йылдар аҙағында-сы йылдарҙа, юғары (ла кәмегән) һәм оло йәштәге кешеләр араһында күрһәткес һаҡлау храмды һалғас, тиҙ үлем тураһында доға ҡылырға мөмкин булыуын күрһәтте, һәр ваҡыт тулды тип был идеалын түгел.\nЯпонияла милли байрам булғас, хөрмәт итеүгә оло йәштәгеләр көнө тип атала, әммә был ябай һәм күп кешеләр өсөн тағы ла бер байрам.\nЮғары һәм махсус билдәләр йөрөтә поездан автобусҡа үҙ урынын тотоп, үҙенең һыбайлыларын баш тартҡан кеше өсөн оло йәштәгеләр өсөн урын хәтерләтә. Күп кенә оло йәштәгеләр тулы тормош япондарҙың йәшәү дауам итә, шул иҫәптән өлкәндәр һәм уларға түләнгән эш менән яҡын мөнәсәбәт балалар. Хәйер, һуғыштан һуңғы осор пенсияға 55 йәштән булған барлыҡ стандарт дауамында япония, алтмыш йәштән өлкән булған кеше японияла биш йыл эшләне һәм йыш ҡына, теләһә ниндәй башҡа илдәргә ҡарағанда үҫешкән 1980 йыл. Утыҙ алты ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар 1987 йылда был йәш төркөмө составына ун биш ләп эшсе көсө булып. Ауыл хужалығы эшмәкәрлеге өсөн иң яҡшы мөмкинлек кәмеүе һәм пенсия менән шәхси хеҙмәт йәки башҡа, әммә, оло йәштәге кешеләр ҡатнаша 1960 йылда эшсе көстәр кәмене. 1986 йылда япон 90-ға яҡын һорау алыу, тип белдерҙе улар дауам 65 йылдан һуң эшләргә теләр инек.\nУл күрһәтеү, финанс, шулай уҡ һайлау өсөн медицина һәм ошондай сәбәптәр.\nБашҡа факторҙар, кеше социаль һәм эш урындарында хеҙмәт этика кеүек центрирование тирәләй көслө бәйләнештә, шулай уҡ мөһим булыуы мөмкин.\nӘммә һәр ваҡыт эштең булыуы мөмкин түгел, һәм ҡатын-ҡыҙ һәм ир-аттар, эшләгән, пенсияға сыҡҡандан һуң, улар, ҡағиҙә булараҡ, эш хаҡы һәм ҡыҫҡартыуҙар абруйы ҙур булды. 1981 йылда һәм 1986 араһында, оло халыҡ өлөшө алтмыш, ул, тип хәбәр итте пенсияны төп килем сығанағы булыуы менән йәмғиәт 53 тиклем арта утыҙ биш, утыҙ береһе менән шул тиклем иң килемле шул уҡ ваҡытта буйынса килемдәрҙең кәмеүе һәм шул таянып егерме биш, алты бала кем менән таянып туғыҙға тиклем кәмене. Хх быуат аҙағында, нуклеарный тенденцияһы, ғаиләһенә түгел, ә көнкүреш өс быуын, оло йәштәге кешегә ҡалдырғансы тип, улының ғаиләһе менән бергә йәшәй ул. төрлө ҡиммәттәр һәм улар ҡартлыҡҡа тейеш эшләмәһен, үҙенән-үҙе. Халҡы өлөшө, балалар менән йәшәне, 1985 йыл кәмей. 77 алтмыш биш 1970 йыл менән, әммә был күрһәткес буйынса элекке күпкә юғары, сәнәғәт башҡа илдәргә ҡарағанда үҫешкән. Күп өлкән йәштәге кешеләр, пенсия япония йәки ҡарттар йортонда йәшәүселәр, шулай уҡ 216 000 000 тиклем арта. 75 1987 менән 1970 йылдан артыҡ. Әммә бөтәһе лә тигеҙ, был ҙур булмаған төркөм оло йәштәге халыҡ өлөшө дөйөм һаны булманы. Кеше, яңғыҙ йәшәгән ҡатын менән ике йәки утыҙ ғына тәшкил 65 йәшенә һәм өлкән төркөмдәре. Яртыһынан кәмерәк шул, һорауҙарға яуап биреү хөкүмәт фекеренсә, был вазифаны өлкән улы өсөн ата-әсә тәрбиәләй, тик яуап 63, был нормаль, олоғайған ата-әсәһе үҙ балаларын хәстәрләй башлай. Уртаҡ мотивтар йәшәгән, бәлки, үҙгәрер, бындай хәлде көтмәгән йәмғиәте ауыл хужалығы ойошмалары ла бөтөрөү мөмкин булған варианттарының береһе булып тора, тип постиндустриаль йәмғиәттә йәки ауырыу. вдовство Оло йәштәге кешеләрҙең йәмғиәт һаулығына ҙур иғтибар бирелә. Ҡарттың артынан ҡарап буйынса яуаплы кешеләр, лежачий, ҡартлыҡ деменцияһы йәки, ләкин, барыбер ята. башлыса ғаилә ағзалары, ҡағиҙә булараҡ, килен. Шул уҡ ваҡытта үҙенең сәйәсәтенә һәм медицина белгестәре япония концентрировать, булһын асыларға, нисек көрәшергә халҡы кәмеү, эшсе көстәрҙең кәмеүенә, ҡарттың артынан ҡарап һәм сығым арта, һирәк старцева тауышын үҙе ишетмәне. Өлкән эшсе көстәр составының ҡалырға теләүселәр күп булыу ғына түгел, физик һәм психик һаулығы проблемаһы менән көрәшеү өсөн, уларҙы аңлата хобби һәм йәмәғәт эшмәкәрлегендә ҡатнашыу, ял һәм"икигать"- тип самый"тигәнде аңлата маҡсаты тормош"- обуза, уларҙан ҡотолоу өсөн үҙ ғаиләһе өсөн насар булыуы ихтимал. Продуктивно тота һәм үҙенең биләгән, граждандар йәмғиәте һәм проект ойошмалары эшләй. общинаһы аҡһаҡалдар ирекле ҡатнаша, шул уҡ ваҡытта ҡайһы бер булһа, ирекле проекттарҙы үҫтереү өсөн сит ил сиге эгидаһы аҫтында японияның корпусына ҡушыла. Физик тыш эшмәкәрлеген, шулай уҡ интернатта практика тәҡдим ителә, шул ук ҡысҡырып, уларға файҙалы тип һаналған, һәләтегеҙҙе тупларға һәм һаҡлау өсөн ҡатмарлы булһа ла, уҡыусылар ғына тип молчанов. Үҫә биреләсәк оло йәштәге әүҙем кешеләр һәм ҡулланыусылар баҙарына сығырға, ял һәм белем биреү, һаулыҡ һаҡлау һәм торлаҡ. Новаторлыҡ ҡараш супер-Япония тип йөрөтәләр. репринт йәмғиәт ҡартайып, быуындар араһында хуплау тикшеренеү етештереүсәнлеге, токио сығарҙы, 20. ҡырҡ ете өлкән кеше алтмыш биш процентын (ил буйынса уртаса түбән) 2004 йыл (йыллыҡ баҫма статистик Токио, 2013, стр. Токио был проект институты йәмәғәт тормошонда ҡатнаша башлаған һәм һаулығын нығытыу өсөн геронтология тикшеренеүселәр төркөмө, һуңыраҡ ойоштороу һәм һаулыҡ һаҡлау министрлығы, Хеҙмәт һәм именлек. Команда булыуын дәлилләү өсөн бирелә"оло йәштәге граждандарҙы, йәмғиәт тормошонда әүҙем ҡатнаша,"токио, ваҡытында уҡыусыларҙың", алмашыу быуындар араһындағы кеүек, балалар һәм ул ниндәй һөҙөмтә йоғонто яһай һәм бер өлкән араһында волонтерҙар"(етештереүсәнлеге тикшеренеүҙәре быуын араһында хуплау, 2013). Семинар тамамланғандан һуң балалар баҡсаһы һәм башланғыс мәктәп уҡыусылары волонтерҙар йәмәғәт трехнедельный йөрөү, хатта ҡайһы берҙә китап һүрәттәргә ҡарап, һорауға а. урта мәктәптәрҙең өлкән синыф уҡыусылары. Аҡһаҡалдар хәл итә алмай, улар өсөн тейешле типтағы китап уҡыусыларҙың йәш төркөмөнә тап булды, ҡайһы берҙә, йәки, бәлки, улар боронғо тарихын уҡыйбыҙ, япон кеүек боронғо миф легенда йәки улар бала сағында файҙалана.\nтуғыҙ һәм 2000 йылдың 25 тиерлек\nБыл-ғәйәт оло быуын, йәш быуынға тапшырыла килгән аҡыл һәм интеллектуаль үҫешенә булышлыҡ иткән эшмәкәрлеге дауам итә. Репринт һорауҙарға ла мәктәп селтәрҙәре һәм ирекмәндәренең башланғысы таяна, һәм үҙенең тәжрибәһен йәш быуынға йоғонтоһо ҙур булып эшләй ҡарт. Шул уҡ ваҡытта студент ине свежий үҙгәрештәр, мәҙәни тарихы өсөн уларҙы ябай уҡыусы менән көн ҡыҙыҡлы, файҙалы итеп. һаулығымды яҡшырттым аҡһаҡалдар араһында табып, йылдамыраҡ булырға саҡырам. Дөйөм алғанда, эшмәкәрлек селтәрҙәре һәм репринт быуындар, йәмғиәттәр һәм башҡа бик еңел ҡабул индерелгән, шул уҡ һанда һәм өлкән быуын, уның актив берләшмәләр һәм ҡалаға ярҙамы өсөн файҙалы. Мөмкин булған ирекле программаны ала тибындағы йәмғиәте был яуап ҡатнашыусыларҙы дәртләндереп, тормошо, эшмәкәрлеге һәм япония халҡы өсөн оло йәштәге сәләмәт тормошҡа ашырыла. Шулай уҡ төрлө оло йәштәгеләр ҡәнәғәт булыр өсөн кешегә робот эшләүселәр һаны арта бара. Мәҫәлән, роботтар төҙөү, йәки эмоциональ реакция тыуҙыра бәйләнештәрҙе көсәйтеү өсөн, йәки робот кеүек паро борос, шулай уҡ физик ярҙамсыһы-робот, мобиль робот ҡоло, һәм кеше-робот һөйләшә. Шул робот, ул ярҙам итеү, оло йәштәге кешеләр өсөн махсус тәғәйенләнгән, шулай уҡ carebots булараҡ билдәле булыуынса, япония хөкүмәте уларҙы финанслау һәм үҫеш дәрәжәһе ҙур булған. Япония халҡы булараҡ, йәше, үҙенә һәм эшселәр көсө. Егерме йыл самаһы хеҙмәткәрҙәре һәм 55 йәштән өлкәнерәктәр тәшкил итә. 1990 йылда эшсе көстәр Прогнозировать хеҙмәт министрлығы, тип яраҡлы халыҡтың яҡынса 2000 йылда егерме дүрт (һәр дүртенсе хеҙмәткәрҙең тиерлек). был йәш төркөмөндә була. Һөйөүсе булараҡ демографик күсеш өсөн был макроиҡтисади һәм проблемалар микроэкономический. Пенсия системаһын финанслау менән проблемалар булған японияла милли кимәлендә һынап, киләсәктә пенсия системаһы һәм йорттарын һайлаған. вәкиленең 2005 йылдың төп темаларҙың береһе булды. корпоратив кимәле, күтәргән проблемаларын үҙ эсенә персонал һәм етәксе вазифаларына сығымдарға етмәгән. Күпселеге япон компаниялары, хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡын арттырыу менән бер йәштә. Сөнки йәш хеҙмәткәрҙәре аҙ ала, улар өсөн артыҡ ҡыҙыҡ эш, ҡыйынлыҡтар һәм эҙләнеүҙәр менән мәшғүллек йәштән артҡан. Был эштәре йәш төркөмдәре буйынса төрлө закондар һәм бер вакансияға дәғүә итеүселәр һаны дәлилләү өсөн эшһеҙлек кимәле һәр йәш төркөмө офисында халыҡ мәшғүллеге эшкәртеү өсөн тишек. Япон халҡының олоғайған булараҡ, бындай йүнәлештә үҫеүе мөмкин. Күпселек талап япон компаниялары, пенсия сығыу өсөн билдәле бер йәшкә етеп буйынса хеҙмәткәре.\nҺуғыштан һуңғы осор эсендә күп өлөшө, 55 йәштә булған.\nСоциаль тәьминәте буйынса түләүҙәр бит, ҡағиҙә булараҡ, өлкән йәштәге 60-сы йылдарынан башлана, яңы эш урыны эҙләргә мәжбүр хеҙмәткәрҙәре, ял өсөн бишен тултырған. Әммә, 1986 йылда япония парламентының ҡабул итеүҙе закондар менән тәьмин итеү өсөн стимул өсөн төрлө компаниялар өсөн, уларҙың пенсия йәшенә 60 тиклем күтәрелә. Ул япон компаниялары, уларҙың күбеһе пенсия йәше артмай тупланмаһы, был закон өлөшләтә яуап бирә. Мотлаҡ пенсия һәм сәйәсәт ҡарамаҫтан, күп кенә япон компаниялары үҙ ҡаҙаныштарын буйынса эште дауам итеү мөмкинлеген бирә хеҙмәткәрҙәре, 60 йәштә булһа ла, дөйөм алғанда, эш хаҡын кәметеү.\nӨлкән кеше өсөн эшләгән алтмыш дауам сәбәптәре төрлө: пенсияға өҫтәмә килем неадекватный өсөн, үҙе өсөн тормоштоң мәғәнәһе бирелә, йәғни йәмғиәт менән бәйләнеш тота.\nҠайһы бер компаниялар, бигерәк тә бәләкәй һәм урта предприятиелар (ЙӘМҒЕҺЕ) индереп, төрлө ҡулайлама, шулай уҡ инвалидтарға эш урындары булдырыу, урынлаштырыу һәм эш задание бүлеп 'оло йәштәге кешеләр, системаһын яҡшыртыуға йүнәлтелгән' кайдзен өсөн, мотивация өсөн ҡулайламаларҙың етештереүсәнлеген һәм хеҙмәткәрҙәре, уларҙың эше менән оло йәштәгеләргә төрлө ярҙам менән тәьмин итеү һәм тирә-яҡ мөхит'. Япония халҡының ҡартайыуы буйынса саралар, дәүләт пенсия фондының финанс хәле насарая. Ҡотолоу өсөн иғәнә күләме ҡырҡа артты, табыш кәмей һәм Хөкүмәт системаһын реформалаштырыу юлы 1986 йылда кимәле күтәрелә, пландары күрһәтеп, ниндәй йәштә. 65 алтмыш тиклем өҫтөнлөк менән башланы. Системаны ҡайтанан ярашлы, иғәнәһе хеҙмәткәргә түләнгән эш хаҡы һәм ҡәнәғәтләнерлек утыҙ самаһы булырға тейеш. тигеҙ өлөшөндә айырмалы рәүештә, иҫке система буйынса эш хаҡын ҡырҡтылар. Шул саҡта эшкә өсөн мөмкинлектәр менән тәьмин итеү проблемалары барлыҡҡа килгән 60-65 йыл. 1990 йылда яҡынса 90 компанияһы, пенсияға сығасаҡ хеҙмәткәрҙең пенсия һәм үҙем өсөн түләү буйынса ташламалар рәүешендә тапҡыр. Ҡайһы бер компаниялар хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡы түләү суммаһы буйынса төп нигеҙ, шул уҡ ваҡытта башҡа формула ҡулланыла, бойондороҡһоҙ база оклады булған. Сөнки системаһы эшләнгән, комиссиялағы өсөн рәхмәт, йылдың һаны менән арала түләүҙәрҙе әкренләп арттыра.\nБулараҡ, үҙ килеменә һалым декларацияһы отчет алименты\nसैन्य वकील जापान - कोर्ट मार्शल रक्षा वकील - सैन्य रक्षा वकील - माइकल, सैन्य वकील जापान - सैनिक वकील जापान - कोर्ट मार्शल रक्षा वकील - सैन्य रक्षा वकील - माइकल, सैन्य वकील जापान


Олимпиадалар өсөн аҡсаны кем түләй?\n13 Ғинуар 2019, 14:36\nМәғариф министрлығы вәкиле ата-әсәләргә был мәсьәлә буйынса аңлатма бирҙе\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбировҡа төрлө турнирҙарҙа һәм олимпиадаларҙа ҡатнашҡан һәләтле балаларға матди ярҙам мәсьәләһе буйынса ла һорауҙар килә.\n“Ни өсөн беҙ, ата-әсәләр, математика буйынса турнирҙарҙа республика данын яҡлап йөрөүсе балаларыбыҙҙың юлы һәм ярышта ҡатнашыуы өсөн аҡсаны үҙ кеҫәбеҙҙән түләргә тейеш? Һәр ҡайһыһына 20 мең һум китә, ә ундай саралар йылына бер нисә тапҡыр ойошторола (“Йәш математиктарҙың Урал турниры” хаҡында һүҙ бара). Шул уҡ ваҡытта Мәскәү, Санкт-Петербург, Ҡаҙан балаларының сығымдарын бюджет ҡаплай, һөҙөмтәлә улар һәр ярышта ҡатнаша, күберәк тәжрибә туплай ала. Беҙҙең балалар белем яғынан көслө, беренсе урындарҙы ла яулайбыҙ, әммә дәүләттән ярҙам юҡ”, – тип яҙған бер ҡатын.\n– Беҙҙең министрлыҡ үҙенең белем биреү өлкәһендәге эшмәкәрлеген Башҡортостан Хөкүмәте тарафынан 2013 йылдың 13 февралендә раҫланған “Башҡортостан Республикаһының Мәғариф министрлығы тураһында” 43-сө положениела ҡаралған вәкәләттәргә ярашлы ғына алып бара. Республикалағы белем биреү ойошмаларында уҡыған балалар ҡатнашлығындағы сараларға аҡса бүлеү йыл һайын яңыртылып торған берҙәм саралар календары буйынса тормошҡа ашырыла. Бынан тыш, олимпиада һәм конкурстарҙа ҡатнашҡандарҙың финанс сығымдарын ҡаплау ҙа мәғариф өлкәһе өсөн яуаплы федераль дәүләт власы органдары раҫлаған йыллыҡ пландағы исемлеккә ҡарап башҡарыла. “Йәш математиктарҙың Урал турниры” ул исемлеккә инмәгән, тимәк, Мәғариф министрлығы унда көс һынашҡан балаларға ярҙамға аҡса йүнәлтә алмай. “Йәш математиктарҙың Урал турниры”нда 2019 йылда ҡатнашыуға финанс сығымдары һорап, үҙегеҙ йәшәгән урын буйынса муниципаль берәмек (район йә ҡала) хакимиәтенә лә мөрәжәғәт итә алаһығыҙ, – тип аңлатма бирҙе Башҡортостан Мәғариф министрлығының дөйөм белем биреү өлкәһендә дәүләт сәйәсәте бүлеге етәксеһе Жанна Миникеева.


Нуриман районында етем балалар фатирҙарҙан асҡыстар алды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nНуриман районында етем балалар фатирҙарҙан асҡыстар алды\n16:23, 9 января 2013 Йәмғиәт\nНуриман районында ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған һәм етем балаларға фатирҙарҙан асҡыстар тапшырылды. Павловка, Никольское, Яңы Бүрес, Саруа, Бәрйәү ауылдарынан ҡыҙҙар һәм егеттәр торлаҡҡа эйә булды.\nТуғыҙ етем бала фатирҙарҙы Павловка ауылында төҙөлгән яңы социаль йорттан алһа, өс фатир икенсел торлаҡ баҙарында һатып алынған.\nБыл мөһим ваҡиға менән йәштәрҙе район хакимиәте башлығы Азамат Носратуллин ҡотланы. Уның һүҙҙәренсә, етем балаларҙың торлаҡ хоҡуҡтарын яҡлау өкәһендәге ҡануниәт йылдан йыл камиллаша бара, уларға торлаҡ һатып алыу өсөн средстволар күләме арта. 2011 йылда Нуриман районына республика бюджетынан ике миллион һумдан ашыу аҡса бүленгән, уларға етем балалар өсөн дүрт фатир һатып алынған. 2012 йылда республика һәм федераль бюджеттарҙан туғыҙ миллион һумдан ашыу аҡса бүленгән, уларға 12 фатир һатып алынған.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҡыҙыҡлы әңгәмә - 2014 - Мәҡәләләр\nдонъя ҡәҙерен белгән ирҙәрҙә\nБашҡортостан Республикаһының Милли банкы кредит алыусылар һанының да, кредитын түләй алмаусыларҙың да былтырғы менән сағыштырғанда артыуын белдергән. Был турала күптән түгел "Башинформ" мәғлүмәт агентлығы хәбәр итте. 1 апрелгә ҡарата республикала түләү ваҡыты үткән бурыстарҙың дәүмәле йыл башынан 2,7 процентҡа артып, 11,8 миллиард һум тәшкил иткән. Йылдың тәүге дүрт айында банктар халыҡҡа былтырғы ошо осор менән сағыштырғанда 14,7 процентҡа күберәк кредит биргән. Ипотека кредиттары биреү 29,2 процентҡа артҡан. Һәр кемгә билдәле: кеше кредитты аҡсаға бик ныҡ мохтаж саҡта ала. Ала ла, проценттары менән бергә кире ҡайтара. Кире ҡайтармаһа, ни була? Беҙҙең бөгөнгө ҡунағыбыҙ, Башҡортостан Республикаһы Суд приставтары хеҙмәте начальнигы Зариф Закир улы БАЙҒУСҠАРОВ менән әңгәмәбеҙҙә ошо һәм башҡа һорауҙарға яуаптар алдыҡ. Бер ыңғайҙан уның үҙенә, ғаиләһенә, ҡыҙыҡһыныуҙарына, эш итеү үҙенсәлектәренә ҡағылышлы һорауҙарыбыҙҙы ла бирҙек һәм төплө, йөкмәткеле, ҡыҙыҡлы яуаптар ишеттек.\nКредит алыу хәҙер бер яман ғәҙәткә әүерелде шикелле. Ҡайһы кешеләр 5-әр кредит алыуға тиклем барып етә. Банктар ҙа, әмәлгә ҡалғандай, клиент бар икән - яҡшы, тигән һымаҡ, был күренешкә күҙ йомоуҙы ҡулайыраҡ күрә. Шуға ла кредитын ваҡытында түләй алмаусылар күбәйә. Башҡортостанда кредитомания күренеше бармы?\n- Әлбиттә, бар. Беҙҙең хеҙмәт менән юлдары киҫешкән граждандар араһында төрлө сәбәптәр арҡаһында банктарға бурысын ҡайтара алмағандар күп. Кемдер эшенән бушатыла, кемдер сирләп китеп, эшен алып бара алмай, кемдер башҡа сәбәп менән аҡса табыу сығанағын юғалта. Әммә аҡсаһы була тороп та, банктарға бурысын ҡайтарырға теләмәүселәр ҙә етерлек. Һөҙөмтәлә, уғрылар үҙенә миллионлаған һумлыҡ кредит яҙҙыра ла, суд приставтарынан ҡасып йөрөй башлай. Ләкин беҙ уларҙы барыбер тотабыҙ.\nИдаралыҡ хеҙмәткәрҙәре һәм банк директорҙары менән йыш ҡына бергәләп кәңәшмәләр үткәрәбеҙ. Быйыл март айында үткән йыйылышта уларҙы ошо кредиттар мәсьәләһенә иғтибарлыраҡ булырға саҡырҙыҡ. "Һеҙ бер-берегеҙ менән аралашып эшләргә тейешһегеҙ. Кеше килә икән - тикшерегеҙ, бәлки, уның икенсе банкта ҡапланмаған кредиты барҙыр", - тинек. Кредитын түләй алмаусылар күбәйеүендә банк хеҙмәткәрҙәренең дә ғәйебе булыуын танымай булмай. Банктар ниндәй генә ылыҡтырғыс реклама эшләмәй бит: "30 минут эсендә генә кредит алығыҙ", тип тә саҡырыу ташлайҙар, клиенттарҙы йәлеп итеүҙең башҡа юлдарын да табалар. Аҡсаға мохтажлыҡ кисергән кеше ошондай саҡырыуҙарҙы күрә лә, банктан кредит алырға йүгерә. Уға бөгөнгөһө ҡәҙерлерәк - иртәгә кредит өсөн ҙур ғына сумма түләргә кәрәк буласағы тураһында артыҡ бошонмай ҙа. Ул ғына ла түгел, кредит алыр өсөн күптәр икенсе кешеләрҙе лә (поручитель) йәлеп итә һәм кредит өсөн яуаплылыҡты улар елкәһенә лә һала.\nЫсынлап та, яҡшы танышың, дуҫ тип йөрөгән кешең, туғаның бер көндө: "Кредит алайым тигәйнем, яуаплылыҡты үҙ өҫтөнә алыусы берәй кеше алып килмәйенсә, бирмәйҙәр икән. Ярҙам итәһеңме, ҡултамға ғына ҡуяһыңмы?" - тип, һинән ярҙам һораһа, ни эшләргә?\n- Күптәр бындай "йомош"то йомошлауҙан баш тарта, әммә ҡайһы берәүҙәр "юҡ" тип әйтергә ҡыйынһынып, ризалыҡ бирә. Һуңынан кредит алған кеше банктарҙан, суд приставтарынан ҡасып йөрөй башлаһа, яуаплылыҡты үҙ өҫтөнә алырға ризалашҡан иптәш суд ҡарары буйынса теге сумманы ҡайтарырға тейеш булып сыға. Илауыллап, беҙҙең ишектәрҙе шаҡыуҙар, үҙҙәренең ғәйепһеҙ булыуын иҫбат итергә тырышыуҙар тап ошо саҡта башлана ла инде. Беҙ уларҙан: "Ниңә ҡултамға ҡуйҙығыҙ һуң?" - тип һораһаҡ, ғәҙәттә, "Уйламағанбыҙ бит", тип яуап бирәләр. Ошонан сығып, гәзит уҡыусыларға, кеше өсөн кредит түләү яуаплылығын үҙ өҫтөгөҙгә алмағыҙ, тип әйтке килә. Улар һеҙҙең туғанығыҙ, дуҫығыҙ булһа ла, уйлағыҙ: бәлки, кредит алыусының түләргә иҫәбе лә, мөмкинлеге лә юҡтыр. Һуңынан дошманға әйләнгәнсе, яҡшы саҡта шикле килешеүҙән баш тартыу хәйерлерәк. Әгәр ул яҡын кешегеҙгә ысын күңелдән ярҙам итергә теләйһегеҙ икән, үтескә аҡса бирегеҙ. Мин, мәҫәлән, бер тапҡыр ҙа кем өсөндөр кредит яуаплылығы йөкләмәһен үҙ иңемә алғаным булманы. Ярҙам һорайҙар икән, хәлемдән килгәнсә, былай ярҙам итәм.\nХәҙер мәғлүмәтһеҙлек арҡаһында төрлө төп башына ултыртыуҙар ҙа йыш осрай. Айырым шәхестәр, ойошма-предприятиелар тураһындағы ҡайһы бер мәғлүмәттәрҙе һеҙҙең хеҙмәт аша ла аныҡлап була бит, шулаймы?\n- Элегерәк республика предприятиелары эше менән ҡыҙыҡһынып, компаниялар беҙҙең хеҙмәткә йыш мөрәжәғәт итә торғайны. Улар үҙҙәренең буласаҡ партнерҙарының бурыстары булмауына инанырға теләй, ә беҙ уларға кәрәкле мәғлүмәттәр бирә инек. Хәҙер был мәғлүмәтте алыу бөтөнләй еңелләште: беҙҙең сайттағы "банк данных исполнительных производств" тип аталған төймәгә баҫаһың да, үҙеңде ҡыҙыҡһындырған ойошманың исемен яҙып, уны "тикшерәһең". Бер бурысы ла булмаған ойошмалар был исемлектә күрһәтелмәй. Ошондай уҡ "тикшереү"ҙе физик шәхестәргә лә үткәреп була. "Физик шәхестәрҙе эҙләү" тигән төймәгә баҫаһың, йәки, r02.fssprus.ru/iss/ip/ адресына инәһең дә, һине ҡыҙыҡһындырған кешенең бурысы бармы, юҡмы икәнен ҡарайһың. Әгәр суд ҡарары буйынса ул кеше ҡасандыр бурысын ҡайтармаған булһа, уның тураһындағы мәғлүмәт ошо базала һаҡлана. Был хеҙмәт "Поручитель бул әле", тип мөрәжәғәт иткән кешенең кемлеген асыҡлау кәрәк булғанда айырыуса файҙалы, минеңсә. Улай ғына ла түгел, өйләнешергә йыйыныусы йәштәр ҙә бер-береһен ошо юл менән тикшерә ала. Бәлки, өйләнешергә тәҡдим иткән кеше һеҙҙең мөлкәтегеҙгә генә хужа булырға теләйҙер? Мин осрашыуҙарҙа гел генә бер ваҡиғаны телгә алам. Бер ҡыҙ менән бер егет дуҫлашып йөрөгән. Туй көнөн дә билдәләгәндәр, ЗАГС-ҡа ғариза ла биргәндәр. Егет, Ҡаҙағстандан ата-әсәмде алып киләм, тип, ҡайтып киткән. Ә Рәсәй сигендә уны тотҡарлағандар. Ни өсөн, тиһегеҙме? Егет бер тапҡыр өйләнеп, ике балаһын, ҡатынын ҡалдырып, алимент түләүҙән ҡасып йөрөгән һәм шуға беҙҙең хеҙмәттең әлеге "ҡара исемлегендә" торған булған. Ә бурыстары булған кешене сит илгә сығармауҙы күҙ уңында тотҡан яңы закон буйынса, сик буйында хеҙмәт иткән беҙҙең суд приставтарына ундай кешеләрҙе тотоу, туҡтатыу хоҡуғы бирелгән. Шулай итеп, егет ҡыҙҙы алдарға уйлаһа ла, килеп сыҡмаған.\nАлимент тураһында һүҙ сыҡҡас, республикалағы ошо хәл тураһында ла әйтеп үтәйек әле. Бөгөн балаларына матди ярҙам күрһәтергә лә теләмәгән "кәкүк"тәр һаны арта түгелме?\n- Ысынлап та, был юҫыҡта республикала хәлдәр бик үк шәптән түгел. 1 майға алынған мәғлүмәттәр буйынса, республикала 28062 кеше балаһына алимент түләүҙән баш тарта. Улар араһынан 2900 кешегә сит илгә сығыуға бер йылға тыйыу һалынды, 963 кешегә енәйәт эше ҡуҙғатылды. Алимент буйынса бурыслыларға ҡарата суд приставтарының эш алымы шулай: беҙ беренсе тапҡырҙа уны киҫәтәбеҙ, икенсегә - штраф һалабыҙ, был да ярҙам итмәһә, эҙләп табып, һөйләшәбеҙ. Әгәр был саралар ҙа һөҙөмтә бирмәһә, енәйәт эше ҡуҙғатабыҙ. Енәйәт эше асылһа, хоҡуҡ боҙоусыны бер йылға тиклем иркенән мәхрүм итеү ҡаралған. Тик был яза ла күптәрҙе аҡылына килтермәй: ундайҙар иреккә сыҡҡас та шул уҡ ҡылығын дауам итә. Бөгөн республика буйынса 1780 алимент буйынса бурыслыны эҙләп таба алмайбыҙ. Кемдер Рәсәйҙең төрлө ҡалаларында эшләй, хатта асарбаҡ булып китеүселәр ҙә бар.\nАлимент түләүҙән ҡасыусылар ниңә күбәйә? Минеңсә, бының тамырын тәрәндән - тәрбиәнән эҙләргә кәрәктер. Балалар баҡсаларында, мәктәптә генә тәрбиәләп булмай баланы. Баланы иң тәүҙә ата-әсә үҙе тәрбиәләргә тейеш. Ә ғаиләһендә йүнле тәрбиә күрмәгән бала аҙаҡ үҙ балаһына ниндәй тәрбиә бирә алһын! Чечен Республикаһында алимент түләмәй ҡасып йөрөгән бер кеше лә юҡ икән. Был турала беҙгә килгәнендә Чечен Республикаһы Суд приставтары хеҙмәте начальнигы һөйләгәйне. "Һеҙ быға нисек өлгәшәһегеҙ һуң?" тип һорауыма, ҡунағыбыҙ: "Беҙҙә, балаңды ҡарарға тейешһең, тип, бала саҡтан тылҡыйҙар. Кемдер үҙ балаларын ҡарауҙан баш тартһа, беҙҙә ул кеше менән бер кем дә һаулыҡ та һорашмаясаҡ", - тип яуапланы. Мәскәүҙәге бер танышым менән дә ошо мәсьәлә тураһында һөйләшеп киттек тә, ул: "Башҡортостанда мосолман динле халыҡтар күп йәшәй, ә ни өсөн алименттан ҡасыусылар күп, был бит һеҙҙең диндә оло гонаһ һанала?" - тип һораны. "Беҙҙең халыҡ үҙенең дини тәрбиә традицияларынан айырылған, мосолманлыҡтарын әле яңы иҫтәренә төшөрә башланылар", - тип яуап бирҙем.\nМиңә йыш ҡына алимент түләмәүсе ир-егеттәрҙең ата-әсәһе, туғандары менән дә аралашырға тура килә. Ҡағиҙә булараҡ, ата-әсә мотлаҡ был мәсьәләлә килендәрҙе ғәйепләй башлай, киленем насар булыуы арҡаһында, улым алимент түләмәй, имеш. Ошондай һүҙ башлаусы ағай-апайҙарға: "Улығыҙҙы тәрбиәләһәгеҙсе!" - тип кәңәш бирәм. Балаңды мәктәп йә йәмғиәт түгел, иң тәүҙә ата-әсә үҙе тәрбиәләргә тейеш икәнен күптәр аңламай бит. Хәҙер тәрбиә менән дә беҙгә шөғөлләнергә тура килә. Балаларына алимент түләмәй ҡасып йөрөгән ир-егетте ҡайһы саҡта мәсеткә йәки сиркәүгә алып барабыҙ. Ундағы һөйләшеүҙәрҙән һуң күптәр ғаиләләренә кире ҡайта. Яңыраҡ бер ҡатынды мәсеткә алып барғайныҡ, ул беҙгә: "Баламды балалар йортонан барып алам, эсеүемде ташлайым", - тип һүҙ бирҙе. Закон буйынса беҙ бындай эш менән шөғөлләнергә тейеш түгелбеҙ, әлбиттә, ләкин тура килә. Йәштәр менән һөйләшеү, улар араһында аңлатыу эштәре алып барыу етмәй бөгөн. Шул уҡ ЗАГС-тарҙы алайыҡ. Өйләнешергә ҡарар иткән йәштәр унда килеп, ғариза ҡалдыра ла, күпмелер ваҡыттан һуң никахтарын теркәй. Ана шул тәүге килгән көндө ЗАГС хеҙмәткәрҙәре уларға ғаилә ҡороуҙың үтә етди аҙым булыуын аңлатһын ине. Юғиһә, ғаилә тарҡала, һөҙөмтәлә, бер ниндәй ғәйепһеҙ сабый зыян күрә. Тағы бер күренеш. Ғаиләлә ыҙғыш сыға икән, ҡатын йүгереп, хоҡуҡ һаҡлау органдарына бара һәм: "Ирем эшләмәй", - тип зарлана башлай. Ә улар: "Судҡа бар, ирең алимент түләһен", - ти ҙә сығара. Әгәр хоҡуҡ һаҡлау хеҙмәткәре шул мәлдә ир һәм ҡатын менән матур итеп бер һөйләшһә, эш судҡа тиклем барып та етмәҫ ине.\nДонъяны мигранттар баҫты, тип ризаһыҙлыҡ белдереүселәр күбәйҙе. Ризаһыҙлыҡ белдерергә сәбәптәре лә бар кеүек. Һеҙҙең хеҙмәт мигранттар мәсьәләһе менән дә шөғөлләнә икәнен күҙҙә тотоп, "Мигранттарһыҙ йәшәп булмаймы ул?" тигән һорау бирге килә.\n- Мигранттар кәрәклеккә кәрәктер инде, ләкин улар беҙҙең илдә закон буйынса ғына эшләргә тейеш. Әммә беҙҙә бер ниндәй дәүләт пошлинаһы ла түләмәгән, ҡасып-боҫоп эшләп йөрөгән законһыҙ мигранттар байтаҡ. Ундайҙарҙы асыҡлап, беҙ уларҙы үҙҙәренең илдәренә ҡайтарып ебәрәбеҙ. Былтыр 240 кешене илдән сығарғайныҡ, быйыл дүрт ай эсендә генә 220-нән артыҡ кешене самолетҡа ултыртып, ҡайтарып ебәрҙек. Быйыл законһыҙ мигранттар һаны былтырғынан ике тапҡырға күберәк булмаҡсы. Уларҙың юл сығымдарын ҡаплау, документтарын теүәлләү беҙҙең яуаплылыҡта. Ғәҙәттә, законһыҙ мигранттарҙың үҙҙәре менән бер документы ла булмай. Һөҙөмтәлә, документтарҙы берәмләп, төрлө ил вәкиллектәре аша үҙебеҙгә йыйырға тура килә. Ғәҙәттә, үҙ илендә берәй енәйәт ҡылған әҙәмдәр кире ҡайтырға ашыҡмай. Самолетҡа ултыртыр алдынан бер мигранттың ҡулына паспортын тотторғайныҡ, ул документты ауыҙына ҡабып, сәйнәй башланы. Ярай әле, туҡтатып ҡалдылар. Закон буйынса, шәхес таныҡлығы булмаған кешене самолетҡа ултыртмайҙар бит.\nЗаконһыҙ мигранттарҙың юл сығымдары дәүләт ҡаҙнаһы ярҙамында ҡаплана, тип әйткәйнем инде. Әле Рәсәйгә килгән һәр сит ил гражданы 20 мең тирәһе иғәнә түләргә тейеш, тигән закон проекты әҙерләнә. Был проект ҡабул ителһә, законды боҙоусы сит ил граждандарын үҙҙәре түләгән аҡса иҫәбенә кире ҡайтара башлаясаҡбыҙ. Был закон бик дөрөҫ һәм урынлы булыр ине.\nБөгөн күпселек енәйәттәрҙе ситтән килеүсе мигранттар эшләй, тигән ҡараш бар. Бик үк дөрөҫлөккә тап килмәйҙер был. Үзбәкстан, Тажикстан, Грузия, Әрмәнстан республикаларынан килеүсе эшселәрҙе, киреһенсә, эшлекле булыуҙары өсөн маҡтарға була. Халыҡта: "Беҙҙекеләр эш эшләһә, уларҙы ашатып-эсерергә, тәмәке бирергә кәрәк, ә мигранттарға айырым йәшәр урын да, ризыҡ йүнләргә лә кәрәкмәй - эшләгән урындарында йәшәйҙәр, үҙҙәренең тамағын үҙҙәре туйҙыралар, эсмәйҙәр, тәмәке тартмайҙар", - тигән фекер йөрөй. Кемдер ошо кешеләр килгәнгә күрә, урындағы халыҡҡа эш ҡалманы, тип тә һанай. Мин был фекер менән дә төптө килешмәйем. Эш һәр ваҡыт бар ул. Эшләгеһе килмәгәнгә генә эш булмай. Эшһеҙ ултырыу - ялҡауҙар шөғөлө, тип һанайым.\nЗариф Закир улы, тормошобоҙҙа йылдан-йыл кредитомания, наркомания, ришүәтселек, ғаиләләр тарҡалыуы һымаҡ кире күренештәр арта бара. Бындай күренештәр менән һеҙҙең хеҙмәт кешеләренә йыш осрашырға тура килә. Ошо алама күренештәрҙән берәй мәл арына аласаҡбыҙ, тип әйтеп буламы? Әллә кешелек улар менән мәңге көрәшеп йәшәргә мәжбүр буласаҡмы? Оптимизмға урын бармы?\n- Оптимизмға һәр саҡ урын бар, әлбиттә. Кешелек һәр саҡ кире күренештәргә ҡаршы көрәшеп, еңеп йәшәгән. Көрәшеүҙең файҙаһы юҡ, тип ултырыу дөрөҫ түгел. Әлбиттә, әле һеҙ һанап үткән кире күренештәрҙе тамырынан ҡоротҡан илдәр донъяла юҡ. Һәр дәүләттә был күренештәр ниндәйҙер кимәлдә бар. Миңә эшем буйынса төрлө илдәрҙә булырға тура килә. Германияла, мәҫәлән, закондар беҙҙәгегә ҡарағанда күпкә ҡатыраҡ. Мәҫәлән, алимент түләүсе кеше суд приставын алдаһа, уны 6 айға бер ниндәй судһыҙ-ниһеҙ төрмәгә яба алалар. Ә беҙҙә ундай яза юҡ. Ни өсөн алға киткән сит илдәрҙә хоҡуҡ боҙоуҙар аҙыраҡ? Сөнки ул илдәрҙә кешеләр законды хөрмәт итә. Мәктәптә лә "закон боҙорға ярамай" тип өйрәтәләр. Ә законды хөрмәт итеү - ғаиләләге тәрбиәнән килә. Беҙҙә, Рәсәйҙә, балаң менән етәкләшеп, юлды светофорҙың ҡыҙыл утына үтеү ҙә ғәҙәти һанала. Ундай кешенең балаһы: "Юл ҡағиҙәһен боҙһаң да ярай икән", - тигәнде, шунан ата-әсәһенең башҡа закон боҙоуҙарын башына һеңдереп үҫә, үҙ ҡылығына күсерә...\nҺеҙҙең суд приставтары хеҙмәтенә шул тиклем күп бурыстар йөкмәткәндәр, ул бурыстарҙы атҡарыуҙың һөҙөмтәһе лә күҙ алдында...\n- Эйе, бурыстарыбыҙ ҙа, эшебеҙҙең һөҙөмтәһе лә ҙур. Әле бына быйылғы дүрт ай эсендә генә бюджетҡа 2 миллиард 300 миллион һум аҡса ҡайтарып бирҙек. Төрлө учреждениелар хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡы түләмәһәләр ҙә, беҙгә мөрәжәғәт итәләр. Быйыл 4600 кешегә 80 миллион һумдан артыҡ эш хаҡы түләттерҙек. Хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡы түләмәгән ойошмалар менән беҙ нисек көрәшәбеҙ? Яп-ябай: ойошманың милкен тартып алып, уны һаттырып, аҡсаһын эшселәренә таратып бирәбеҙ. Эшебеҙ бик үк еңелдән түгел, дөрөҫ аңлайһығыҙ. Шуға ла күптәр, айырыуса йәштәр, беҙҙең системала оҙаҡ эшләй алмай. Шуға, форсаттан файҙаланып, иҡтисад һәм юридик факультеттарҙы тамамлаусы йәштәрҙе үҙебеҙгә эшкә саҡырғы килә.\nЗариф Закир улы, Һеҙҙең дә бала сағығыҙ, бала саҡ хыялдарығыҙ булғандыр?\n- Мин Күгәрсен районы Ҡалмаҡ ауылында тыуғанмын. Атайым - көтөүсе, әсәйем һауынсы булдылар. Ғаиләлә биш бала үҫтек, мин - уртансылары. 1812 йылғы Ватан һуғышында йөҙ башы булған ҡартатайымдың ҡартатаһы - Хөснитдин батыр тоҡомонанмын. Беҙҙең ғаиләлә хәрбиҙәр күп: ике ағайым да хәрби һөнәргә эйә булды: офицерҙар булдылар, Башҡортостандан ситтә йәшәнеләр. Хәҙер улар хаҡлы ялда. Уларҙан күреп, мин дә тәүҙә хәрби булырға хыялланғайным. Әрмелә хеҙмәт иткән саҡта осоусылар училищеһына ла ингәйнем. Һаулығым да осоусы булырға мөмкинлек бирә ине лә, ниңәлер, кире уйланым - юрист һөнәрен үҙләштерергә ҡарар иттем. Хәҙер ҡустым менән һеңлем хәрби училищела уҡыйҙар. Тимәк, хәрбиҙәр традицияһы дауам итә, тигән һүҙ.\nӘрменән ҡайттым да, атайым урынына көтөү көтөп йөрөнөм. Атайым: "Шунан, улым, кем булырға уйлайһың? Беҙҙең колхозда бер көтөүсе урыны бушаны, ҡалаһыңмы әллә?" - тип һораны. Мин: "Эшкә Өфөгә барырмын тигәйнем, атай", - тип, уҡырға барырға теләүемде әйтмәй торҙом. Атайым: "Ярар, үҙең ҡара", - тип, фатихаһын бирҙе. Өфөгә килеп, Башҡорт дәүләт университетының юридик факультетына уҡырға индем. Ауылға ҡайтып, был яңылығым менән уртаҡлашҡайным, өйҙәгеләр минең хәбәремә әллә ни әһәмиәт тә бирмәне. Ул мәлдә туғандар "юрист" тигән һөнәр тураһында белмәйҙәр ҙә ине. Шулай итеп, 1988 йылда юридик факультет студенты ла булдым, бер ыңғай суд башҡарыусыһы булып эшкә лә урынлаштым. Был эштә һигеҙ йыл хеҙмәт иттем, артабан Калинин районы судына судья итеп тәғәйенләнеләр. Биш йыл ошо вазифаны атҡарғандан һуң әлеге эшемә күсергә тәҡдим иттеләр. Ризалашырға тура килде. Беҙ 1997 йылдан Юстиция министрлығы янында эшләһәк, 2005 йылда суд приставтарының айырым хеҙмәте ойошторолдо. Бөгөн һәр районда беҙҙең бүлектәр бар. Республика буйынса идаралыҡта ике меңләп кеше эшләй.\nБеҙҙең халыҡта атай тәрбиәһе һәр ир бала өсөн оло абруй, оло мәртәбә һанала. Ә Һеҙ атайығыҙҙан ниндәйерәк һабаҡтар алдығыҙ?\n- Колхоз ерҙәре ауылдан 40 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡас, йәй буйы шунда ҡуна ятып көтөү көтәбеҙ ҙә, көҙ етһә, ауылға ҡайта инек. Атайым мине ете йәшемдә атҡа мендерҙе. Шуға ла һабантуйҙарҙағы ат бәйгеләрендә алдынғылыҡты бирмәнем - гел беренсе урын яулай торғайным... Көтөү көткән саҡта төрлө хәлдәргә осрайһың. Шундай мәлдәрҙә атай һәр ваҡыт мине тынысландыра, миңә ҡыйыулыҡ өҫтәй торғайны. Шулай, бер саҡ төнөн ҡыуышта ятһаҡ, айыу яҡынлағаны ишетелде. Минең ҡурҡҡанды шәйләп, атайым: "Ҡурҡма, ике аяҡлы кешенән айыу үҙе ҡурҡа ул", - тине. Атайҙың был һүҙҙәренән һуң айыуҙың айыуын ҡурҡыта алыуыма ғәжәпләнгәнем хәтеремдә.\nАтайым мине бөтөн нәмәгә лә өйрәтте. Эшләгәнең кеше өсөн булһа, өйрәнгәнең - үҙең өсөн, улым, ти торғайны. Ҡыш көндәре колхозда эш булмай бит инде, шуға ҡарамаҫтан, беҙҙең атай ауыл кешеләренә өҫтәл - ултырғыстар, бура, сана эшләй. Мин уға бар эштәрҙә лә ярҙамлашып йөрөйөм. Атайҙан өйрәнгән һөнәрҙәр әле лә хәтерҙә, нимәгә генә тотонһам да, килтереп сығарам. Бура ла бурағаным бар...\nАтай менән булған бер ҡыҙыҡ хәл тураһында ла телгә алғы килә. Был хәлдә атайҙың ҡурҡыу белмәҫ тәбиғәте сағыла. Совет осоронда беҙҙең колхоз рәйесе халыҡты йыйып, бер депутат өсөн тауыш бирергә өндәргә тотонған. Шул саҡ атайым баҫҡан да: "Һеҙ ул кешене килтерегеҙ, күрһәтегеҙ, беҙ уға үҙебеҙҙе борсоған һорауҙарҙы бирәйек. Бәлки, ул бөтөнләй негрҙыр", - тип әйтеп һалған. Ул бер ниҙән дә ҡурҡмай торғайны. Ҡурҡыу белмәүе ҡартатайымдан киләлер, моғайын. Ул биш ауылға мулла булған, тиҙәр. Һөйләүҙәре буйынса, эскән, тәмәке тартҡан кешеләр ҡартатайҙы күреү менән ҡасыу яғын ҡараған.\nАтайыбыҙ 1993 йылда 57 йәшендә генә вафат булып ҡуйҙы. Ул саҡта мин студент ҡына инем әле.\nЭйе, егет кешегә тәрбиәне тап атай кеше бирергә тейеш. Был яҡтан мин үҙемде бәхетлеләр рәтенә индерәм. Атайым йыш ҡына: "Кешенекен алма, кешене илатма, ауыҙыңда ҡан булһа ла, кеше алдында төкөрмә", - тип өйрәтер ине. Ул ваҡытта бик үк әһәмиәт бирелмәгән һүҙҙәрҙең мәғәнәһен, үҫә төшкәс, барыбер иҫкә төшөрәһең икән. Егет кешегә әсәй тәрбиәһе лә кәрәк, әлбиттә. Ләкин ир-егет төп тәрбиәне барыбер атаһынан ала.\nӘ үҙегеҙҙең улығыҙға ниндәй атай тәрбиәһе эләгә һуң?\n- Урал улыма әле ете йәш, шулай булһа ла, мин уға әле үк байтаҡ аҡыл-һабаҡтар бирергә тырышам. Мин һөйләгәндәрҙе ул күңеленә һеңдереп бара. Миңә арҡа терәргә тырыша икәнен тоям. "Атай менән беҙ дуҫтар бит ул!" - тип кенә ебәрә. Улым үҙенең йомшаҡ яҡтарын миңә бик күрһәтеп бармай. Бер саҡ әсәһе менән теш һурҙырырға барғандар ҙа, ауыртыуҙан бер аҙ илап алған, аҙаҡ үҙе ояла, ти. "Атайым ғына белеп ҡалмаһын, минең илағанды уға әйтеп ҡуйма", - ти икән үҙе. Атай менән ағас әҙерләргә урманға барһаҡ, мин, үҫмер малай, ағастың йыуан яғына барып сат йәбешкән була торғайным. Йәнәһе, үҙем көслө булғас, атайҙы ҡурсалайым. Ә атай, минең тәжрибәһеҙ булыуыма ишаралап, "Ҡуй улым, һиңә ауыр күтәрергә кәрәкмәй", ти торғайны. Урал улым да, берәй нәмә күтәрергә кәрәк булғанда, ауырыраҡ яғына үҙе барып баҫҡан була. Тимәк, сая холҡо бар, тип һөйөнәм. Тарих ҡабатлана. Быуындар күсәгилешлеге шунда күренәлер инде. Мин улыма тиң итеп ҡарайым. Атайым да миңә шундай мөнәсәбәттә булды. Шулай ҙа мин атайҙан шөрләй торғайным. Улым минән ҡурҡмай шикелле. Ҡайһы берҙә тураһын да әйтеп ташлай. Беҙ ғаиләлә тик башҡорт телендә генә аралашабыҙ. Бер көндө мин ниндәйҙер һүҙҙе русса әйтеп ысҡындырғайным, Урал: "Атай, ниңә ул һүҙҙе русса әйтәһең? Ул бит башҡортса шулай була", - тип, мине төҙәтеп ҡуйҙы. Тағы, бер мәл улым менән урманда һунарҙа йөрөп ятабыҙ. Бер йырынға килеп еттек тә, теге ярға һикереп сығырғамы, юҡмы, тип, көстәрҙе самалап тора инем, улым уйҙарымды бүлде: "Атай, беҙ бит Байғусҡаровтар! Беҙгә был йырын ғына нимә ул!" - тимәһенме! Тәүәккәлләп, йырынды үтеп китергә тура килде.\nБашҡорт ғаиләләрендә туған телгә өйрәтеү мәсьәләһендә барыбер кәртәләр бар әле һәм уны танымай булмай. Ул яҡтан һеҙҙең ғаилә башҡаларҙан айырылып тора. Балаларығыҙҙың башҡортса һөйләшеүендә әсәләренең өлөшө күберәкме, әллә һеҙҙекеме?\n- Кәләшем кем генә булһа ла, минең ғаиләмдә башҡорт теле барыбер "дәүләт теле" булыр ине. Сөнки мине атайым шулай тәрбиәләне. Атайҙың рухи тәрбиәһе нимәләрҙә сағыла? Ул тарихты бик һәйбәт белде. Йыш ҡына мине берәй ергә алып бара ла, шул урын менән бәйле тарихи ваҡиғаларҙы ваҡыты менән иҫләп һөйләп бирә торғайны. Мәҫәлән, бер ваҡыт ул мине "Нуғай ҡәберлеге" тип аталған урынға алып килде. Баҡтиһәң, ҡасандыр ошо ерҙә башҡорттар менән нуғайҙар араһында яу ҡупҡан икән. Нуғайҙар үҙҙәренең һәләк булған яугирҙарын ошонда күмгән. Тағы бер урынға барыуыбыҙ хәтерҙә. Ерҙе ҡаҙғайныҡ, көл ята. Беҙҙең ауылдың элекке нигеҙе булған икән. 1766 йылда булһа кәрәк, бер ихтилал ваҡытында ауыл яндырылған. Был хәлдән һуң халыҡ ауылдың хәҙерге урынына килеп, нигеҙ һалған. Атайҙан тарих һабаҡтары алғанғалыр, тарих фәнен бик яраттым. Башҡорт яҙыусыларының тарихи романдарын ҙур ҡыҙыҡһыныу менән уҡып сығам. Шулай итеп, әҙәбиәттең башҡа жанрҙарына ла ҡыҙыҡһыныу уянды. Мин уҡымаған роман, башҡорт шиғриәте классиктары әҫәрҙәре ҡалмағандыр. Бөтә ошо рух үҙенән-үҙе беҙҙең балаларға ла һеңәлер инде.\nТағы шуны әйтке килә: күптәр үҙ балаларының туған телдә һөйләшмәүенең сәбәбен мәктәптән күрә. Ғаиләлә тәрбиә булмаһа, һөҙөмтә булмай ул. Туған телдә һөйләштереү генә етмәй - балаға үҙенең тамырҙарын да белдерә йөрөргә кәрәк. Мин яңыраҡ, май байрамдарында, улымды ауылыбыҙға алып ҡайтып, ҡартатаһының ҡәберен күрһәттем. Уны тәртипкә килтерҙек. Бала саҡтан ошондай урындарға алып йөрөмәһәң, ҙурайғас, һуң буласаҡ.\nЭш менән дә тәрбиәләйбеҙ балаларҙы. Ялдарҙа һәр ваҡыт баҡсаға барабыҙ. Балаларҙың сәләмәтлеген дә атай кеше ҡайғыртырға бурыслы. Атай беҙҙе мунсала ҡайын миндек менән яҡшылап саба ла, күтәреп алып сығып, көрткә ырғыта торғайны. Беҙ, аҡ айыу балалары шикелле, ҡарҙан алпан-толпан атлап, килеп сығабыҙ. Балаларҙы шулай сыныҡтырыуҙы мин дә үҙ өҫтөмә алғанмын.\nҺеҙҙең яҡын дуҫтарығыҙ бармы? Эс серҙәрегеҙҙе һеҙ кем менән бүлешәһегеҙ?\n- Эсемдәге серҙәремде үҙемдә һаҡлайым. Дуҫтарға килгәндә, улар бар, ләкин аралашырға ваҡыт ҡына етмәй. Мин ошоға тиклем бер тапҡыр ҙа эшемдән киске ундан да иртәрәк ҡайтҡаным юҡ. Судья булып эшләгән саҡта бөтөнләй төнгө ун икеләрҙә ҡайтып ауа инем. Тамамланмаған эшем торһа, күңелем тыныслыҡ тапмай. Хатта ҡатыным Гөлназ менән ("Тамыр" балалар телестудияһы директоры Гөлназ Ҡолһарина. - Ред.) өйләнешкәндә никахыбыҙға ла, хөкөм ҡарары яҙып ултырып, ҡайта алмай ҡалдым. Никахта минең урыныма бер туған ағайым ултырҙы. Шулай ҙа, туйға ваҡытында ҡайтып еттем, гөрләтеп туй үткәрҙек.\nБыл осрашыуҙан ниндәйҙер ҡанатланыу, талпыныу менән ҡайтылды. Бына нисек алтын урталыҡты тотоп йәшәргә, эшләргә, үҙ маҡсаттарыңа өлгәшергә, ҡатмарлы тормош һынауҙары үтеп тә, үҙең булып ҡалырға була икән, тигән фекер нығынды. Ә бит Зариф Закир улы бындай йәшәйеш асылын ниндәйҙер уҡыу йорттарында түгел, ә ғаиләлә, атай тәрбиәһе өлгөһөндә, тыуған тәбиғәте йоғонтоһонда, туған тел аша үҙләштергән. Ошондай ир-уҙамандарыбыҙҙың ошондай йәшәйеш асылы милләттең, республиканың, хатта тотош илдең бөтөнлөгөн тәьмин итә түгелме ни?!\nИлгиз ИШБУЛАТОВ яҙып алды\nЯҙылған: 16.06.14 | Ҡаралған: 1655


1 октябрь—Ололар көнө\n1 Октябрь 2018, 15:32\nӘл дә һине һайлағанмын...Баймаҡ районының Моҡас ауылынан Азамат һәм Алһыу Сөләймәновтар 46 йыл инде донъя йөгөн бергә тарта. Икеһе лә ошо ауылда тыуып үҫеп, ошонда ғаилә ҡороп, 5 балаға ғүмер биреп, уларҙың һәр ҡайһыһын эйәле-башлы итеп, матур, татыу-татлы итеп йәшәй улар.\nӘл дә һине һайлағанмын...\nБаймаҡ районының Моҡас ауылынан Азамат һәм Алһыу Сөләймәновтар 46 йыл инде донъя йөгөн бергә тарта. Икеһе лә ошо ауылда тыуып үҫеп, ошонда ғаилә ҡороп, 5 балаға ғүмер биреп, уларҙың һәр ҡайһыһын эйәле-башлы итеп, матур, татыу-татлы итеп йәшәй улар.\n—Йәш саҡта тормош бөтәйтәм, сабыйҙар үҫтерәм тип, ғүмер тиҙ генә үтә, ә бына өлкәнәйгәс бергә ултырып сөкөрҙәшеп сәй эсергә, бер-береңде тыңларға, ауырыған-һыҙланғанда эргәңдә иптәш булыуы бик мөһим. Аллаһ Тәғәләнән тигеҙ ҡартлыҡ һорарға кәрәк,—ти эшкә бөтмөр Алһыу Теләш ҡыҙы.—Ирҙән уңдым, ҡулынан бөтә эш килә. Ул эшкә әрһеҙ булғас, мин дә тик ултыра алмайым.\nЫсынлап та, Сөләймәновтар ҡаланыҡыларҙан кәм йәшәмәй. Ҙур, иркен йорттарында бөтә уңайлыҡтар ҙа бар, бүлмәләрҙә ҡот уйнай, өҫтәлдәре тулы ризыҡ. Кәртә тултырып мал, ҡош-ҡорт аҫрап, балаларына ярҙам итеп, мул йәшәйҙәр.\n—Бәләкәй саҡта өләсәйемә, ҙурайғас, трактор эшләйем, тип әйтә торғайным. Уным аптырап: «Нисек эшләйһең? Заводың юҡ бит»,— ти. Ысынлап та, 30 йәшемә трактор ҡороп алдым. Ул ваҡытта хәҙерге кеүек техника юҡ, иретеп йәбештереү аппараты менән хыялымдағы тимер атты килтереп сығарҙым. Ҡоролмама исем ҡуша алманым, ә бына үҙемдең «тимер Азамат» тигән ҡушаматым бар. Нимәһе ҡыҙыҡ: ул техникам һаман сафта, 36 йылдан ашыу туҡтауһыҙ хеҙмәт итә. Әлбиттә, яңы тракторым, йөк, еңел машиналарым бар, әммә иҫкем яңыларымды һаҡлай.\n40 йылдан ашыу «Ирәндек» совхозының Моҡас фермаһында эшләп хаҡлы ялға сыға Азамат Сәит улы. Ҡатыны Алһыу Теләш ҡыҙы ла шул фермала быҙау ҡарай. Әле икеһе лә хаҡлы ялда булһа ла үҙ кәсептәре бар. Азамат Сәит улы бесән сабып һата, утын, ер, тиреҫ ташый, Алһыу апай иһә 4 һыйырҙың ағын эшкәртә, артҡанын һата. Әйткәндәй, апайҙың төрлө емештәрҙе ҡушып эшләгән эремсектәре бик үҙенсәлекле, тәмле килеп сыға.\nҠотло йорттарында балалар тауыштары тынмай. Сибайҙа, Баймаҡта йәшәгән Гүзәл, Лилиә, Илүзә ҡыҙҙарының, Винер улының балалары ҡәҙерле өләсәй-ҡартатайҙары янында ял итергә ярата. Ҡыҙҙарына, берҙән-бер улдарының һәр ҡайһыһына өй һалышырға ярҙам иткәндәр. Бәләкәс ҡыҙҙары Ләйсән менән кейәүҙәренә Сибайҙан торлаҡ алып биргәндәр.\n—Аҡыллы ир ҡатын-ҡыҙҙы ла, быяланы ла һынауҙарға дусар итмәҫ, ти бит. Ирем күҙемә ҡарап тора. Күңеле килгәндә, әлдә һине һайлағанмын юлдаш итеп ғүмергә, тип йырлап ала,—ти Алһыу апай, йылмайып.—Олоғайып киләбеҙ, малды ҡыҫҡартайыҡ, тиһәк тә йәштәрсә дәртләнеп, балаларға терәк-кәрәк булып йәшәргә тырышабыҙ.


Төбәк башлығы Мексиканың Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш Тулы хоҡуҡлы Илсеһе Рубен Альберто Бельтран Герреро менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nТөбәк башлығы Мексиканың Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш Тулы хоҡуҡлы Илсеһе Рубен Альберто Бельтран Герреро менән осрашты\n9:46, 8 июля 2014 Сәйәсәт\n7 июлдә Республика Йортонда Рөстәм Хәмитов Мексика Ҡушма Штаттарының Рәсәй Федерацияһындағы Ғәҙәттән тыш Тулы хоҡуҡлы Илсеһе Рубен Альберто Бельтран Герреро менән осрашыу үткәрҙе, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nРөстәм Хәмитов билдәләүенсә, әлеге ваҡытта Башҡортостан донъяның 100-ҙән ашыу иле менән тығыҙ бәйләнештә тора. Тауар әйләнеше былтыр 15 миллиард АҠШ долларынан артҡан, уларҙың 90 проценты ул беҙҙең экспорт. Шул уҡ ваҡытта, «беҙҙең Мексика менән сауҙа мөнәсәбәте ҙур түгел. Тауар әйләнешенең күләме бик аҙ. Ысынында, былтыр республикабыҙҙан Мексикаға бик ҙур ашламалар тапшырыу булды, әммә был берҙән-бер операция», — тине республика етәксеһе.\nУның әйтеүе буйынса, «әлбиттә хәлде үҙгәртергә кәрәк, һәм бындай ваҡиғаларҙы үҫтереү варианттары бар». Мәҫәлән, Өфөлә урынлашҡан, Берләштерелгән нефть химияһы компанияһы Мексика уҙаҡташтары ҡатнашлығында эре химия предприятиеһын төҙөргә ниәтләнә. Был проекттың күләме бер миллиард доллар самаһы тәшкил итә. Проекттың ағымдағы йылда башланыуы күҙаллана. Шуға күрә беҙгә Мексика капиталы киләсәк. Ул ошо проекттың бер өлөшөн тәшкил итәсәк, әммә уның ҡатнашыуы ла ҙур әһәмиәткә эйә буласаҡ.\n— Бынан тыш, беҙҙең Мексиканың нефть компаниялары менән эш алып барыу өсөн мөмкинлектәребеҙ бар. Был юҫыҡта беҙҙең компетенциялар яҡшы, һеҙ быны нефть университетында күрҙегеҙ. Шуға күрә был йүнәлештә хеҙмәттәшлек итәсәкбеҙ. Беҙҙә гастролдәр менән сығыш яһай, үҙҙәренең оҫталығын күрһәтә алырҙай иҫ киткес коллективтар бар. Ҡыҙыҡлы хеҙмәттәшлек йүнәлеше – белгестәр әҙерләү. Үҙебеҙҙең белгестәрҙе Мексикала уҡытыу менән ҡыҙыҡһынабыҙ, ә Мексиканың егет һәм ҡыҙҙарын беҙҙә уҡытырға мөмкин булыр ине. Бындай тәҡдимдәр байтаҡ. Хәлде, хеҙмәттәшлек итеү киңлеген үҙгәртергә кәрәк, — тип айырып әйтте Рөстәм Хәмитов.\n— Башҡортостан – бик матур яҡ, бик мөһим төбәк. Бында мин өйөмдә кеүек. Һауа торошо беҙҙәге кеүек. Был бик мөһим визит, — тине Мексика дипломаты.\nУл Башҡортостан һәм Мексика араһында өс үҙ-ара эш итеү кимәленең барлығын билдәләне. «Беренсенән – сауҙаны көсәйтергә кәрәк, ә ул инвестициялар килергә тейеш тигәнде аңлата. Бынан тыш мәҙәни бәйләнештәрҙе әүҙем үҫтереү зарурлығы тора. Һәм, өсөнсөһө, иң мөһиме. Өфө бөтә Рәсәй Федерацияһының энергетика йөрөге булып тора һәм был өлөштә беҙҙең уртаҡ нәмәләр байтаҡ, — тип билдәләне Герреро әфәнде.


Өфөлә эшлекле ял көндәре үтә\nБөгөн Башҡортостандың үҫеш корпорацияһында технологик стартаптарға нигеҙ һалыусылар, инновация проекттары авторҙары һәм ошо йүнәлештә эшләргә теләүселәр өсөн практик йүнәлешле сара уҙғарылды. Тәжрибә уртаҡлашыу майҙанында уларға ҡыҙыҡлы лекциялар, оҫталыҡ дәрестәре, бизнес-уйындар әҙерләгәйне.\nОсрашыу «Инновациялар буйынса белешмә» төбәк программаһы, Мәғлүмәтләштереү һәм «Асыҡ республика» системаһы эшмәкәрлеге мәсьәләләре буйынса дәүләт комитеты вәкилдәре тарафынан ойошторолдо.\nЭшлекле осрашыуҙа йәштәр эксперттарҙы бизнес-идеялары менән таныштырҙы, эшҡыуарлыҡ йүнәлешендә файҙалы кәңәштәр алды. Әйтәйек, андроид системаһында башҡорт телен өйрәнеү һәм Башҡортостандың барлыҡ карталарын берләштереүсе ҡушымталар төҙөргә теләүселәр булды. Өфө дәүләт авиация техник университеты студенттары ла иҡтисади яҡтан отошло проекттар өҫтөндә эшләргә йыйына.


Өфөлә боҙ миҙгеле асылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә боҙ миҙгеле асылды\n12:26, 12 декабря 2017 Йәмғиәт\nӨфөлә боҙ миҙгеле асылды Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nӨфөлә боҙ миҙгеле асыла. Тиҙҙән балалар ҙа, өлкәндәр ҙә һырғалаҡтарҙа рәхәтләнеп шыуа ала.\nАсыҡ һауалағы тәүге боҙ майҙансығы Ғафури исемендәге паркта урынлашҡан. Уның майҙаны — 5000 квадрат метр. Һырғалаҡ барлыҡ заманса стандарттарға яуап бирә. Яҡшы яҡтыртыла, музыка яңғырай, кейенеү бүлмәһе, прокат бар.\nДекабрь аҙағына тиклем Яҡутов паркында, «Аҡбуҙат» ипподромында, Урмансылар, Машина эшләүселәр парктарында, Гастелло исемендәге, «Төҙөүсе» стадиондарында, Нефтехимиктар мәҙәниәт һәм ял паркында, «Локомотив» стадионында һырғалаҡтар асыу күҙаллана. Бынан тыш, мәктәп биләмәләрендә, ихаталарҙа хоккей майҙансыҡтары эшләй.


Фән юлындағы йәштәргә яңы мөмкинлектәр асыла\n29 Апрель , 15:15\nӨфө дәүләт авиация техник университетында Евразия ғилми-белем биреү үҙәгенең компетенцияларҙы үҫтереү үҙәгенең беренсе аудиторияһы асылды.\nРәсәй Фәндәр академияһы президенты Александр Сергеев етәкселегендәге Рәсәй Фәндәр академияһының рәсми делегацияһы Өфө дәүләт авиация техник университетында булды. Бында улар донъя кимәлендәге Евразия ғилми-белем биреү үҙәгенең компетенцияларҙы үҫтереү үҙәгенең беренсе аудиторияһын асыу тантанаһында ҡатнашты.\nРеспубликаның өҫтөнлөклө бурыстарының береһе – студенттарҙың, аспиранттарҙың, йәш ғалимдарҙың фәнни потенциалын йылдам үҫтереү. Евразия ғилми-белем биреү үҙәгенең компетенцияларҙы үҫтереү үҙәге ошо бурыстарҙы уңышлы хәл итә: 2021 йылда 1300-ҙән ашыу студент һәм ғалим үҙ һәләттәрен камиллаштыра алды.\n“Евразия ғилми-белем биреү үҙәге былтырҙан алып компетенцияларҙы үҫтереү үҙәге сиктәрендә һигеҙ аудитория булдырыу тураһында проектты ғәмәлгә индерҙе. Өфө дәүләт авиация техник университеты тәүгеләрҙән булып ремонт эшләне, Евразия ғилми-белем биреү үҙәге аудиторияны заманса ҡорамалдар менән йыһазландырҙы. Был башланғыс университеттың йәш белгестәренә IT-компетенцияларын үҫтерергә ярҙам итәсәк. Ошонда уҡ дәрестәр, шул иҫәптән инглиз телен өйрәнеү ойошторола”, - тип һөйләне ғилми-белем биреү үҙәгенең идара итеү компанияһы директоры Ирина Буренина.\nЕвразия ғилми-белем биреү үҙәгенең аудиторияһы – студенттарға, йәш ғалимдарға һәм уҡытыусыларға үҫеш өсөн мөмкинлектәр биргән урын. Университеттар нигеҙендәге бындай шәхси һәм технологик үҫеш мөмкинлектәре йәш таланттарға республиканан ситкә китмәйенсә, йәғни үҙ төбәгебеҙә карьера яһау һәм социаль үҫеш өсөн юлдар аса, белем биреү процесының сифатын арттырырға һәм һаҡларға булышлыҡ итә.\nЯңы киңлек заманса талаптарға яуап бирә һәм юғары сифатлы белем биреү процесына йүнәлтелгән. Аспиранттар һәм йәш ғалимдар өсөн квалификация күтәреү программалары һәм оҫталыҡ дәрестәре үткәреү, фәнде популярлаштырыусы һәм яңы белем биреү һәм тикшеренеү программаларын алға ебәреү сараларын уҙғарыу, йәштәрҙе ғилми-тикшеренеү һәм инновация эшенә йәлеп итеү – әлеге йүнәлештә башҡарылған эштәрҙең бер өлөшө генә.\nФото: Өфө дәүләт авиация техник университеты.


« ЦДУМ, РИУ (Рәсәй Ислам Университеты), Ләлә-Тюльпан мәсете\nЦДУМ, Ләлә-Тюльпан мәсете, РИУ (Рәсәй Ислам Университеты) »\nИсра үә Миғраж кистәре нимәне аңлата? Исра — ул төндә сәфәр ҡылыу, Миғраж — күккә күтәрелеү тигән мәғәнәгә эйә. Аллаһы Тәғәлә был ваҡиғаны Ҡөръәни Кәримдә шулай тип иҫкә ала: سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ\n«Сүбхәәнәл-ләҙии әсраа биғәбдиһи ләйләм-минәл-мәсджидил-хәраами иләл-мәсджидил-әҡсәл-ләҙии бәәракнәә хәүләһү линүрийәһү мин әәйәәтинәә иннәһү һүүәс-сәмииғүл-басыиир».\n«Үҙенең ҡоло Мөхәммәд салләллааһу ғәләйһи сәлләмде бер кистә Мәккә ҡалаһында Харам мәсеттән Ҡоддус ҡалаһындағы Әл-Акса мәсетенә йөрөтөп ҡайтарыусы Аллаһы Тәғәләне һәр кәмселектән пак тип белегеҙ! Ул Ҡоддус ҡалаһының тирәһен бәрәкәтле ҡылдыҡ, Мөхәммәд ғәләйһиссәләмгә ғәжәп ғәләмәттәребеҙҙе күрһәтмәк өсөн ҡөҙрәтебеҙ менән йөрөттөк, әлбиттә, Аллаһы һәр һүҙҙе Ишетеүсе һәм һәр нәмәне Күреүселер».«Бәни Исраил / Йәғҡуб балалары», 17:1\nБыл ваҡиғаның теүәл ниндәй йылда булғаны тураһында ғалимдар төрлө фекерҙә, әммә күпселеге рәжәб айының егерме алтыһынан егерме етенсе көнөнә ҡаршы төндә — 621 йылда булды тип хисаплайҙар. Хәҙер әлеге ваҡиғаның ниндәй рәүештә булғаны тураһында хәҙис йыйынтыҡтарынан алынғанды зекер итербеҙ.\nБохари, Мөслим йыйынтыҡтарында Исра һәм Миғраж ваҡиғаһы былай рәүешле аңлата: Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үәс-сәлләм Ҡәғбәтуллаға һөйәлеп ултырған ваҡытында, уның эргәһенә Джәбраил фәрештә килә. Ул Бураҡ тигән ҡанатлы атҡа (оса торған йән эйәһе) оҡшаған хайуан менән була һәм Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәләмде алып, Ҡоддус (Иерусалим) ҡалаһына оса һәм шунан һуң Бураҡты мәсет ҡапҡаһына ҡалдырып, Джәбраил фәрештә менән Аллаһы Илсеһе күккә күтәреләләр. Пәйғәмбәребеҙ күктең беренсе ҡатында Әҙәм ғәләйһиссәләм, икенсе ҡатында — Яхъя һәм Ғайса ғәләйһимүссәләм, өсөнсө ҡатта — Йософ ғәләйһиссәләм, дүртенсе ҡатта — Идрис ғәләйһиссәләм, бишенсе ҡатта — Һарун ғәләйһиссәләм, алтынсы ҡатта Муса ғәләйһиссәләм белән осрашып, улар менән сәләмләшә. Муса ғәләйһиссәләм менән сәләмләшкәс, Муса илай башлай. Пәйғәмбәребеҙ илауының сәбәбен һорағас, ул: «Йәннәттә минең өммәтемдәгеләргә ҡарағанда, һинекеләр күберәк булыр», — тип яуап бирә. Шунан һуң Пәйғәмбәребеҙ етенсе ҡатҡа күтәрелә, унда Ибраһим ғәләйһиссәләм менән күрешә. Быларҙан һуң «Ситрәтүл-Мөнтәһә» тигән урынға килә. Бының тураһында Аллаһы Тәғәлә Ҡөръәндә былай тип әйтә:\nӘ фәтүмәәруунәһу ғәләәә мәә йәраа\nҮә ләҡад ра'әәһү нәзләтән ухраа\nИҙ йағшәс-сидратә мәә йәғшәә\nМәә зәәғаль-басару үә мәә тағаа\nЛәҡад ра'әә мин әәйәәти раббиһил-күбраа\n«Әллә уның күргәндәрен шикләнмәк булаһығыҙмы?\nЫсынынды, ул икенсе мәртәбә Джәбраилде үҙ сүрәтендә күрҙе.\nСитрәтүл — Мөндәһә ағасы Мәүуа йәннәте янындалыр.\nУл ағасты күп фәрештәләр ҡаплаған ине.\nМөхәммәд ғәләйһиссәләмдең күҙе яҙа күрмәне һәм ситкә лә тайпылманы. Ысынында, ул Миғражда Раббыһының олуғ ғәләмәт үә дәлилдәрен күрҙе». «Ән-Нәджм / Йондоҙ», 53:12-18\n«Ситрәтүл-Мөндәһә» — ул ағас исеме, уның япраҡтары фил ҡолаҡтары ҙурлығында һәм емештәре сүлмәк кеүек. Ат-Тирмизи хәҙистәр йыйынтығында, әлеге ағас ботаҡтарының күләгәһе аҫтында атҡа атланған йөҙ кеше баҫып тора ала, тип әйтелә.\nШунан һуң Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәләмгә дүрт йылға күрһәтелер, шуның икеһе йәшерен, икеһе асыҡ булыр. Джәбраил фәрештә йәшерен булған йылғаларҙың йәннәттә булыуын, ә асыҡ булғандарының Нил һәм Фырат (Евфрат) йылғаһы икәнлеген әйтер. Шунан һуң Бәйт Әл-Мәғмүрғә күтәрелерҙәр һәм Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи сәлләм ҡаршына өс һауыт килтереп ҡуйылыр. Уның беренсеһендә һөт, икенсеһендә һыу, ә өсөнсөһөндә хәмер һалынған була. Пәйғәмбәребеҙ һөт һалынған һауытты һайлай һәм Джәбраил фәрештә, был фитри имандан, тип әйтә. Быларҙан һуң Пәйғәмбәребеҙ Аллаһы Сөбханаһу үә Тәғәлә менән һөйләшә һәм Раббыбыҙ уға көнөнә илле ваҡыт намаҙ уҡырға бойора. Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәләм был әмергә ризалыҡ белдереп, Раббыбыҙ хозурынан китә һәм бынан һуң Муса ғәләйһиссәләм менән осраша, ул уға: «Һинең өммәтеңә был ауыр булыр, Аллаһынан илле ваҡыт намаҙҙы кәметеүҙе һора», — тип әйтә. Пәйғәмбәребеҙ Аллаһы Тәғәлә хозурына килеп, намаҙ һандарын кәметеүҙе һорай, шунан һуң ҡабат Муса ғәләйһиссәләм менән осраша, ул Рәсүлебеҙ ғәләйһиссәләмгә: «Быныһы ла күп, һинең өммәтең башҡарып сыға алмаясаҡ, Раббыбыҙҙан тағы кәметеүҙе һора», — тип кәңәш бирә. Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәләм ҡабат Раббыбыҙ хозурына килә. Был хәлдәр бер нисә тапҡыр шул рәүешле ҡабатлана.\nПәйғәмбәребеҙ биш ваҡыт намаҙ әмере менән Раббыбыҙ хозурынан киткәндән һуң, йәнә Муса ғәләйһиссәләм менән осраша. Ул Рәсүлебеҙгә, тағы кәметеүҙе һорауҙы тәҡдим итә. Был юлы Пәйғәмбәребеҙ: «Мин бынан да кәмерәк намаҙ ваҡыты йөкләүен һорарға оялам», — тип яуап ҡайтара. Шул ваҡиғанан һуң мосолмандарға биш ваҡыт намаҙ фарыз ҡылына. Бынан һуң Пәйғәмбәребеҙгә ожмах һәм тамуҡ, йәннәттәге Кәүсәр йылғаһы күрһәтелә, шулай уҡ уға йәһәннәм әһелдәренең ниндәй ғазапҡа дусар булғандары хикәйәт ителә.\nОшо мәғәнәле һәм бик эстәлекле хәҙистән беҙ бик күп файҙалы мәғлүмәт алабыҙ. Шуларҙың иң әһәмиәтлеләрен зекер итәйек:\n1. Пәйғәмбәребеҙҙең Аллаһы Тәғәлә менән туранан-тура һөйләшеүе;\n2. Был ваҡиғанан һуң биш ваҡыт намаҙҙың фарыз булыуы;\n3. Рәсүлебеҙгә йәһәннәмдәге ғазаптар һәм ниндәй ғәмәлдәр өсөн уларға юлығыу тураһында аңлатыуы;\n4. Аллаһы Илсеһенең пәйғәмбәрҙәр менән осрашыуы, сәләмләшеүе.\nЙә Раббыбыҙ, беҙҙең ҡылған ғибәҙәттәребеҙҙе, изге эштәребеҙҙе ҡабулдарҙан ҡыл. Беҙгә файҙалы ғилемдәр алырға һәм улар менән ғәмәл ҡылып йәшәргә насип ит. Йә Раббыбыҙ, беҙҙең белеп һәм белмәй ҡылған гонаһтарыбыҙҙы ғәфү ит, һиҙайәт юлынан сығарма, үҙебеҙҙе, ғаиләләребеҙҙе тура юл менән генә алып бар. Намаҙҙың фазиләтен аңлап, ғибәҙәттәребеҙгә иғтибарлы булырға насип әйлә.\nФөдәйл инб Ғыйәд: «Әгәр ҙә минең ҡабул булына торған бер доғам барлығын белһәм, мин пәйғәмбәр ғәләйһис-сәләм өсөн доға ҡылар инем», — тип әйткән.\nЙә Раббым! Йөмһүриәтебеҙ өсөн именлек, тыныслыҡ, муллыҡ, бәрәкәт һәм киләсәктә лә һаулыҡ-сәләмәтлектә, именлектә, күңел тыныслығы менән халҡыбыҙ өсөн хеҙмәт итеүҙәребеҙҙе, халҡыбыҙҙың бәрәкәттә, етеш, мул тормошта, бәхетле булып йәшәүҙәрен насип ит!\nИлгиз хәҙрәт Сөнғәтуллин, Яр Саллы ҡалаһының «Ихлас» мәсет имам-хатибы\nИсра һәм Миғраж мөғжизәһе: https://nazir1965.com/v%D3%99%D2%93%D3%99zd%D3%99r/isra-%D2%BB%D3%99m-mi%D2%93razh-m%D3%A9%D2%93zhiz%D3%99%D2%BBe.html\nМиғраж кисәһе намаҙы: https://nazir1965.com/do%D2%93alar/mi%D2%93razh-kise-nama%D2%99y.html\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 19.03.2020 в 23:06, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Бөгөн донъя кимәлендә халыҡ-ара рус теле көнө\nДәүләт байрамы булараҡ ул 2011 йылда Президент указы нигеҙендә нығытылған. 6 июндә рус шағиры, драматургы һәм яҙыусыһы Александр Пушкиндың тыуған көнө булараҡ та билдәләнә. Сара уңайынан Өфөлә ирекмәндәр бөйөк шәхестең шиғырҙарын уҡыны. Артабан киләһе яҙмала.\nРус әҙәбиәтенә нигеҙ һалыусы, бөтә донъяға билдәле шағир Александр Пушкиндың шиғырҙары менән һәр кем таныш һәм уның бай йөкмәткеле ижады бөгөн илдең барлыҡ тарафтарында иҫкә алына. Өфөлә «Арт-квадрат» үҙәгендә ирекмәндәр уның шиғырҙарын яттан һөйләп, Рәсәйҙә ойошторолған флешмобҡа ҡушылды.\nРус теле көнө уңайынан Александр Пушкиндың ижадынан тыш башҡа ҡәләм оҫталарының шиғырҙары ла яңғыраны. Бродский, Есенин, Лермонтов, Маяковский әҫәрҙәре лә иғтибар үҙәгендә булды.\nЛира Волкова, Башҡортостан мәҙәниәте ирекмәндәре ойошмаһы координаторы\nЙәштәр рус классиктарының шиғырҙарын һөйләп сығыштары менән социаль селтәрҙәрҙә уртаҡлаша. Рус теле көнө үҫеп килгән быуын өсөн кәрәкле һәм файҙалы байрам, сөнки йәмғиәттә аңлашып йәшәр өсөн тарихты, әҙәбиәтте, мәҙәниәтте оноторға ярамай.\nҮҫмер волонтерҙар теләге буйынса флешмоб сиктәрендә файҙалы эш ваҡыты ла ойошторолдо. Ирекмәндәр баш ҡалала Мостай Кәрим урамындағы иҫке йорттарҙың береһен тәртипкә килтерҙе.\nХалыҡ-ара рус теле көнө дәүләт байрамы булараҡ 2011 йылда Президент указы нигеҙендә нығытыла. Үҙизоляция режимы тамамланыу менән әҙәби сара бөтә төбәктәрҙә тел белгестәре, мәктәп уҡыусылары, ғөмүмән йәмәғәтселек менән берлектә юғары кимәлдә ойошторолор тип көтөлә.


Башҡортостан Президенты Invest AD компанияһының генераль директоры менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Президенты Invest AD компанияһының генераль директоры менән осрашты\n10:08, 22 августа 2013 Сәйәсәт\n21 августа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Берләшкән Ғәрәб Әмирлектәренән Invest AD компанияһының генераль директоры Назем Фавваз Аль-Кудси менән осрашты. Сарала төрлө өлкәләрҙә инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыу мөмкинлектәре тикшерелде, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.\n— Һеҙ етәкләгән фонд эшмәкәрлеге менән танышбыҙ. Әлбиттә, һеҙҙең ярҙамығыҙ менән ресурстар йәлеп итеү өлкәһендә хеҙмәттәшлек итеүҙе ойошторорға теләр инек, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Беҙҙе инвестициялар, шулай уҡ төрлө фондар булдырыу ҙа ҡыҙыҡһындыра. Бергәләп эш итеү механизмдарын һәм формаларын тикшерергә мөмкин. Һеҙҙең фондтың Рәсәй Һаҡлыҡ банкы менән стратегик партнер булыуын беләм. Был йәһәттән дә хеҙмәттәшлек итеү варианттары бар. Бергәләп эш итеү өсөн бер нисә проект тәҡдим итә алабыҙ, — тине республика Президенты.\n— Һеҙҙең республикаға, Рәсәйгә килеүебеҙгә шатбыҙ. Күп кенә коллегаларыбыҙ тап һеҙҙең республикаға барырға кәңәш итте. Хеҙмәттәшлек итеү өсөн төрлө варианттарҙы ла ҡараясаҡбыҙ. – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Аль-Кудси әфәнде.\nОсрашыуҙа һаулыҡ һаҡлау һәм туризм өлкәләрендә бергәләп эш итеү мөмкинлектәре тикшерелде, тип хәбәр итте Invest AD компанияһының генераль директоры журналстар менән аралашыу барышында.\n— Республикалағы һаулыҡ һаҡлау учреждениеларының үҫешкән инфраструктураһына, Башҡортостанда булған тәжрибәгә айырыуса иғтибар бүләбеҙ. Шулай уҡ ауыл хужалығы өлкәһендә хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлектәрен тикшерҙек. Башҡортостандың агросәнәғәт өлкәһендә ҙур мөмкинлектәре бар. Беҙ әлеге ваҡытта республикала тормошҡа ашырылған проекттар менән танышып сыҡтыҡ. Ҡайһы берәүҙәрендә ҡатнашырға, уларҙы тормошҡа ашырырға әҙербеҙ, — тип белдерҙе Invest AD компанияһы етәксеһе.


Өфөлә ирекмәндәр Бөйөк Еңеүгә арналған флешмоб уҙғарҙы\nШулай уҡ «Еңеү паркы»нда һуғыш йырҙары яңғыраны, хәрби-патриотик һәм үҫмерҙәр клубтарының күрһәтмә сығыштары үтте. Унда йөҙҙән ашыу кеше ҡатнашты.\nЕңеү паркында - сираттағы флешмоб. Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары, йәш быуын вәкилдәре, баш ҡала халҡы «победа» һүҙенең тәүге хәрефе – «П» фигураһына теҙелеп, бергәләп «Еңеү» йырын башҡарҙы. Шулай уҡ сарала оло йәшкә еткән яугирҙар сығыш яһаны, улар үҙҙәренең яу юлы хаҡында һөйләне.\nФлешмоб Өфө ирекмәндәре тарафынан ойошторолдо. Акцияның маҡсаты йәштәрҙе волонтерлыҡ эшмәкәрлегенә ылыҡтырыу, быуындар бәйләнешен нығытыу. Сара сиктәрендә йыйылған халыҡҡа өсмөйөшлө хаттар ҙа таратылды, унда һуғыш геройҙары хаҡында мәғлүмәт яҙылған.\nПаркка ял итергә килгән халыҡ флешмобтан ҡәнәғәт ҡалды. Бигерәк тә, оло быуын вәкилдәре «Йәштәр дөрөҫ йүнәлештә бара!»-тине.\nЕңеү ҡәҙерен йәштәр яҡшы белә. Сарала ҡатнашыусылар «етмеш» фигураһына теҙелеп баҫып, ветерандарға оло рәхмәтен белдерҙе, «Берҙәмлектә көс»,- тине ирекмәндәр.\nСара аҙағында Хәтер шәмдәре яндырылды. Флешмобта ҡатнашыусылар уларҙы һуғышта һәләк булған яугирҙәрҙең исемлеге яҙылған таҡтаташҡа ҡуйҙы. Әйткәндәй, ирекмәндәр Еңеүҙең етмеш йыллығына тиклем тағы бер нисә сара уҙғарырға ниәтләй.


Уникаль операция ғүмерҙе ҡотҡарған\n15 Июнь 2021, 17:45\n"Һәр яңылыш хәрәкәт кире үҙгәртеп булмаҫлыҡ ҡатмарлы хәлгә килтереүе ихтимал. Бындай операцияларҙы тотош донъяла һирәк кенә нейрохирургтар яһай ..."\nРеспублика онкология диспансеры нейрохирургтары уникаль операция яһаған: кесе мейенең һул ярымшарындағы шеште микрохирургия ысулы менән алып ташлағандар. Был хаҡта Башҡортостан буйынса Һаулыҡ һаҡлау министрлығы хәбәр итә.\nОперацияны Озал Бейлерли һәм Николай Нуждин исемле табиптар яһаған.\nОзал Бейлерли әйтмешләй, “ …баш һөйәге төбө хирургияһы (#skullbasesurgery), бигерәк тә, артҡы баш һөйәге соҡоро өлкәһе нейроонкологияла ҡатмарлы урындарҙан иҫәпләнә”.\n- Ошо урында локализацияланған шешкә барып етеү бик ауыр - төп проблема ошонда. Эргәһендә эре артериялар, синустар, баш һөйәге нервылары урынлашҡан. Һәр яңылыш хәрәкәт кире үҙгәртеп булмаҫлыҡ ҡатмарлы хәлгә килтереүе ихтимал. Бындай операцияларҙы тотош донъяла һирәк кенә нейрохирургтар яһай, - ти ул.\nМәғлүм булыуынса, 2021 йылдың ғинуарынан Республика онкология диспансеры базаһында нейроонкологик койко-урындар булдырылған. Был операция иһә ошо йүнәлеш буйынса тәүге уңышлы үткән осраҡтарҙың береһе. Әлеге ваҡытта пациент үҙен яҡшы тоя.\nТабиптар артабанғы дауалау тактикаһын билдәләү өсөн гистология һөҙөмтәһен көтә.\nӘйтергә кәрәк, Рәсәй Президенты Владимир Путиндың май указдарына ярашлы булдырылған “Һаулыҡ һаҡлау” милли проектына ярашлы, республикабыҙҙың медицина тармағы һуңғы йылдарҙа ҙур үҙгәрештәр кисерә, район һәм ҡалаларҙағы медицина учреждениеларының матди-техник базаһы заманға ярашлы яңыртыла.\nФото Башҡортостан буйынса Һаулыҡ һаҡлау министрлығынан.


Башҡортостанда хакимиәт башлыҡтары өсөн семинар-сессия үтә - Правительство Республики Башкортостан\nБашҡортостанда хакимиәт башлыҡтары өсөн семинар-сессия үтә\n19-20 апрелдә Ғафури районында урынлашҡан «Красноусол» шифаханаһы базаһында республика башҡарма власть органдары етәкселәре һәм район-ҡала хакимиәттәре башлыҡтары өсөн семинар-сессия үтте. Уның эшендә Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров ҡатнашты.\n–Был сара һеҙҙең өсөн махсус ойошторолдо, – тине төбәк етәксеһе. – Сөнки мин яҡшы аңлайым. Әгәр ҙә һеҙҙең йөҙҙә берҙәмлек, һөҙөмтәле эш, лайыҡлы команда күрәм икән – тимәк бөтә мәсьәләләрҙе лә хәл итә аласағыбыҙҙы аңлайым. Муниципаль берәмек башлығы эшмәкәрлеге – ауыр хеҙмәт. Беҙҙең бурыс – һеҙгә ярҙам итеү. Сөнки һеҙ алғы һыҙатта, һеҙ халыҡ менән аралашаһығыҙ, ил Президенты Владимир Путин ҡуйған бурыстарҙы урындарҙа хәл итәһегеҙ. Беҙ үҙ эшебеҙҙә бары һеҙгә таянабыҙ. Мин һеҙгә ышанам.\nСеминарҙың төп темаһы – Башҡортостанда милли проекттарҙы ғәмәлгә ашырыу. Рәсәй Президентының Май Указдары сиктәрендә республикала 57 төбәк проекты тормошҡа ашырыла башланы. Улар барыһы ла төбәктең мөһим тармаҡтарын үҙ эсенә ала.\nСтратегик сессияла биләмәләрҙе социаль-иҡтисади яҡтан үҫтереү һорауҙары, инвестициялар йәлеп итеү механизмдары, халыҡ менән эшләүҙең һөҙөмтәле юлдары ҡарала. Ҡатнашыусылар өсөн түңәрәк өҫтәлдәр, интерактив лекциялар һәм тренингтар ойошторола.\nСеминарҙа модераторҙар булараҡ Рәсәй кимәлендәге эксперттар, бизнес-тренерҙа сығыш яһай. Улар Сочи ҡалаһында үткән Олимпия уйындары өсөн персонал әҙерләй, Рәсәй Президенты резервы өсөн кадрҙарҙы уҡыта, «Рәсәй лидерҙары» конкурсының финалын ойоштора, милли проекттарҙы тормошҡа ашырыу буйынса Рәсәй Хөкүмәте ағзалары һәм төбәк етәкселәре өсөн сессиялар ойоштора.


Мәшһүр заттарыбыҙҙы онотмайыҡ! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Башҡорт донъяһы » Мәшһүр заттарыбыҙҙы онотмайыҡ!\nМәшһүр заттарыбыҙҙы онотмайыҡ! 16.08.2013 // Башҡорт донъяһы\n“Сөләймән Абдуллиндың күкрәге тулы моң...\nУндай йырсылар йөҙ йылға бер генә тыуа”\nИлаһи йыр оҫтаһы, яҡташыбыҙ Сөләймән Абдуллинға ошо арала 85 йәш тулған булыр ине. Вафатынан бирле 11 йыл үтеп китте. Хәлбүки, уның яҡты һыны халҡыбыҙ хәтеренән һис юйылмай, киреһенсә, ваҡыт үткән һайын ул бөтә булмышы, ҡабатланмаҫ моңо менән һәр кешенең күңелен нығыраҡ арбай.\nБала саҡтан уҡ танышым, башланғыс мәктәптәге һабаҡташым булараҡ, иң тәүҙә мин уның бик тә ябай, аралашыусан, һәйбәт кеше һәм иптәш булыуын әйтеп үтергә теләйем. Ябайлыҡта — бөйөклөк тигәндәй, артабан ул мәшһүр йырсы булып күңелем түрендә урын алды. Халҡыбыҙҙың боронғо көйҙәрен дә, хәҙерге фәһемле йырҙарын да үҙенә генә хас моңло тауышы менән күңелдең иң нескә ҡылдарын тирбәтерлек, бөтөн булмышыңды тетрәндерерлек итеп башҡарыусы бөйөк йыр оҫтаһы булды. Уның башҡарыуындағы “Ҡаҫмарт буйы”, “Сәлимәкәй”, “Томан”, “Зәлифәкәй”, “Шафиҡ”, “Хисам”, “Уйыл”, “Саҡырмасы, кәкүк” һәм башҡа йырҙар йөрәктәребеҙгә мәңгегә һеңеп ҡалды.\nБеҙ, тереләр, бына ошондай бөйөк шәхестәребеҙҙең ҡәҙерен белергә, һаҡларға, уларҙың исемен мәңгеләштереү өсөн мөмкин булғанды эшләргә бурыслыбыҙ. Был өлкәлә район кимәлендә һәм йырсының тыуған ауылында байтаҡ сара күрелде һәм эш дауам итә: ауылда йыл һайын уға бағышлап хәтер кисәләре (аяттар) үткәрелә, ҡәбере тәртиптә тотола. Иҫәнғолдағы һәм Үтәғолдағы күркәм урамдарға исеме бирелгән, район үҙәгендәге балалар сәнғәт мәктәбе лә талантлы йырсы исемен йөрөтә. Ләкин, беҙҙең ҡарашҡа, Сөләймән Абдуллин кеүек бөйөк шәхес өсөн был бик аҙ.\nРайон халҡы Сөләймән Абдуллинға, үлгәндән һуң булһа ла, “Башҡортостандың халыҡ артисы” исемен биреүҙе һорай (был тәҡдим байтаҡ йылдар күтәрелһә лә, мәсьәлә һаман хәл ителмәй ҡала килә). Икенсенән, Иҫәнғолда һәм Үтәғолда уға таҡтаташтар ҡуйыу әллә ни ҡыйынлыҡ тыуҙырмаҫ, тип уйлайым.\nАвтор: Булат АҠМАНОВ. Ейәнсура районы, Иҙелбәк ауылы.


Һеҙҙең иғтибарға тәҡдим ителгән әҫәрҙең тәүге ике киҫәге «Ағиҙел»дең 2010 йылындағы 7 – 10-сы һандарында донъя күргәйне. «Мөхәмәтша» тип аталғанында башҡорт егете Мөхәмәтшаға урыҫ алпауыты ҡыҙының ғашиҡ булыу мажаралары, геройҙың Беренсе донъя һәм Граждандар һуғыштарында ҡатнашыуы, артабан үҙ милләттәшенә өйләнеп, донъя көтөүе, йәнә алпауыт Головиндар нәҫеле, уларҙың сит илгә сығып китергә мәжбүр булыуы хикәйәләнде.\nБына минең тыуған ерем –\nТыуған ауылым – Ташаҫтым.\nОшонда күҙҙе астым һәм\nОшонда тәпәй баҫтым.\nТәүге тапҡыр ишек астым,\nТөшөп баҫтым үләнгә.\nҒәжәпләнеп ҡарап торҙом\nКүктә ҡояш көлгәнгә.\nЕл тәнгә наҙлап ҡағыла,\nҠоштар ҡағына ҡанат.\nБағам әле ҡайырылып\nҮткән шул үҙәгемә.\nЙәйгән саҡта ҡосағын,\nҒүмер үҙәненә баҡҡан\nБәхет тигән Ҡояшым.\nТөркиәлә Евразия Яҙыусылар союзы 2011 йыл аҙағында халыҡ-ара әҙәби бәйләнештәрҙе, дуҫлыҡты нығытыуға булышлыҡ иткән, ошо йүнәлештә һөҙөмтәле эшләгән барлыҡ сараларға йомғаҡ яһап, йыл яҙыусыһын, йыл журналын, йыл тәржемәселәрен, йыл телеканалын билдәләне.\nӘзербайжан Яҙыусылар союзы рәйесе Анарҙы төрки донъяла «Йыл кешеһе» тип иғлан итергә Төньяҡ Кипрҙың Лефкос ҡалаһында үткән IV Төрки донъяһы әҙәбиәт журналдары конгресында ҡарар ителгәйне. Анар, шулай итеп, төрки донъяла «Йыл кешеһе» тип танылды.\nТөрки телдәр араһында иң яҡшы шиғыр тәржемәләре премияһы Ҡаҙағстанда нәшер ителгән «Донъя әҙәбиәте» журналында төрөк әҙәбиәтенән тәржемәләре өсөн ҡаҙаҡ шағиры Бауыржан Жаныпҡа биреләсәк.\nКүптән түгел Благовар районы Иҫке Күсәрбай урта мәктәбе 100 йыллыҡ юбилейын билдәләне. Байрамға ҡайтҡан бихисап ҡунаҡтарҙы мәктәптең бай тарихлы музейы хайран итте. Һәр кем үҙе тураһында ниндәй ҙә булһа мәғлүмәтте күреп ихлас ҡыуанды. Һәр бер уҡыусыһы, уҡытыусыһы тураһында матур иҫтәлектәр һаҡлаусы икән дә музейыбыҙ. Уға нигеҙ 1988 йылда һалына: БАССР мәктәптәренең атҡаҙанған уҡытыусыһы Ф. И. Ишмаева һәм тарих уҡытыусыһы Н. И. Ғайсин тырышлығы менән төҙөлә ул.\nБөгөн музейҙа алты даими экспозиция бар. Беренсеһендә Иҫке Күсәрбай ауылы мәғарифы тарихына бағышланған материал тупланған. Иң беренсе уҡыу йорто – рус-башҡорт училищеһы 1911 йылдың 1 октябрендә асыла. Беренсе уҡытыусыһы Вәлиулла Кинйәкәев була.\nТарихҡа яңы «аңлатма»мы был?\n«Ватандаш» журналының 10-сы сығарылышында (2010) тарихсы Р. Н. Рәхимовтың «Төньяҡ амурҙары» тарихын боҙоп күрһәткән мәҡәләһе донъя күрҙе. Мәкерле уйҙырмаларын тарихи хәҡиҡәт менән (әлбиттә, күҙ буяу өсөн) буташтырып, автор башҡорттарға насар мөнәсәбәттә булыуын белдереүҙән дә тартынмай. Мәҡәләнең йөкмәткеһенән ғәрләнеп, мин шунда уҡ редакцияға «Бойся трижды кандидатов исторических наук лихих 90-х дары приносящих» тип аталған яуап яҙып һалдым. Ләкин журнал уны баҫманы. Рәхимов иһә, минең өҫтән көлгән кеүек, киләһе 11-се номерҙа башҡорттарға ҡаршы рух менән һуғарылған өс мәҡәләһен сығарыуға өлгәште. Тәүге мәҡәләһен тарихсы «һаулыҡҡа» тип башлаған кеүек тойолһа ла, «әруахтар рухына» тип тамамлай. «Ул (Мәскәү тарихсыһы М. Д. Рабинович – С.Ә.) проблеманы ентекле өйрәнмәй һәм Ырымбур өлкәһе Дәүләт архивында документтарҙы сығанаҡтар менән сағыштырып ҡарамай тороп, ғилми ҡулланыуға 20 урынына 28 башҡорт полкы тигән төшөнсәне үҙ белдеге менән индереп ебәрә, тип хәбәр итә Р. Рәхимов. Ошоноң менән ул Наполеонға ҡаршы һуғышҡа бәйле башҡорт тарихы фәненә буталыш индерә».