Коммунистик урам (Өфө) — Башҡорт Википедияһы\nКоммунистик урам (Өфө)\n3,5 ± 0,1 километр\nКоммунистик урам Викимилектә\nКоммунистик урам — Өфө ҡалаһының Ленин һәм Киров райондарында урынлашҡан. Сенный урамы аҙағынан башланып һәм Соҡалаҡ йылғаһы менән тамамланып, көнбайыштан көнсығышҡа тиклем һуҙыла.\nХәҙерге Коммунистик урамдың өҫкө өлөшө башта Сенный, ә аҫҡы өлөшө Зыярат урамы тип аталған, сөнки Өфөнөң төньяҡ-көнбайыш ситендә ҡала православиеһы зыяраты урынлашҡан булған. 1796 йылда алпауыт ҡатын Аничкова үҙе һатып алған Аллаһ Әсәһе Успения ағас сиркәүен зыяратҡа күсерә. Һуңынан был урам сиркәүе исеме менән Успенский урамы тип атала башлай.\nXVIII—XIX быуат сиктәрендә зыярат ҡала эсендә булғанға күрә, уның өсөн икенсе урын бүленә. Иҫке зыяраттан көнбайышҡа килгән урам Иҫке зыярат урамы, ә көнсығышҡа табан барған урам элеккесә Успенский урамы тип йөрөтөлә. 1819 йылдың планы буйынса Сенный майҙанының урам өлөшө Нижегородкаға төшөү урынынан башланып Өҫкө сауҙа майҙанына тиклем Сенный урамы тип атала башлай. 1824 йылда зыярат тулыһынса ябыла, ағас сиркәү мәхәллә итеп яһала, ә эргәһенә таштан Успенский сиркәүе төҙөйҙәр. Урамдың аҫҡы өлөшө Успенский тип кенә аталыуын дауам итһә лә, өҫкө урамды хәҙер Ҙур Успенский урамы тип йөрөтәләр.\n1918 йылда, Октябрь революцияһынан һуң Өфө революционер-эсер Е. С. Сазонов хөрмәтенә урамдың исеме үҙгәртелә. 1937 йылда Өфөгә партия функционеры Андрей Жданов килер алдынан Өфө властары яңылышлыҡ ебәргәндәрен аңлап ҡала — ҡалала Сталин урамы юҡ. Ҙур Успенский урамы тиҙ арала юлбашсы хөрмәтенә Сталин урамы тип үҙгәртелә һәм 1961 йылдың октябренә тиклем шул исем менән йөрөтөлә, артабан ил буйлап бөтә Сталин урамдары Коммунистик урам тип үҙгәртелә. Ошондай исемде урам хәҙерге көнгә тиклем йөрөтә.\nРеаль училище, хәҙер — офис бинаһы\nПоликарповтарҙың абайса йорто, хәҙер Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы бинаһы\nЛобанов йорто, хәҙер — Наркотиктарҙың законһыҙ әйләнешен контролдә тотоу идаралығы бинаһы\nА. М. Паршин йорто, хәҙер — Өфө гарнизонының Офицерҙар йорто\nКоммунистик урам буйлап автобус һәм маршрут таксиҙары йөрөй. Коммунистик урам ҡушылған Арал урамында транспорттың һуңғы туҡталышы урынлашҡан. Коммунистик урамда шулай уҡ троллейбустар ҙа хәрәкәт итә.\nКоммунистик урамда Ленин скверы һәм Маяковский скверы сығып тора.\nКарл Маркс урамы менән Коммунистик урам киҫешкән ерҙә (Өфө дәүләт авиация техник университеты бинаһы, адресы буйынса Коммунистик урам яғынан Карл Маркс урамы, 12-се һанлы йорт)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Коммунистик_урам_(Өфө)&oldid=818673 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:30 7 июль 2018 үҙгәртелгән.


Шишмә шәкәр заводы сит илдәргә гранулалы һығынды оҙатасаҡ - Bash.News\nШишмә шәкәр заводы сит илдәргә гранулалы һығынды оҙатасаҡ https://bash.news/news/100563_shishm_shkr_zavody_sit_ildrg_granulaly_yyndy_oatasa\n13 июл 2019, 22:08\nӘле предприятиела был эште яйға һалыу бара. Эштәр барышы менән Радий Хәбиров та танышты. Завод 500 мең тамыраҙыҡ эшкәртә. Уның ни бары 15 проценты шәкәргә эшкәртелһә, ҡалған өлөшө крахмал шәрбәте һәм һығынды рәүешендә ҡала. Һөҙөмтәлә йөҙҙәрсә мең тонна һығынды ҡалдыҡтарға оҙатыла. Уның ни бары 25 проценты ғына гранулаларға әйләндерелеп мал аҙығы итеп ҡулланыла. Проект заводты модернизациялап сөгөлдөр һығындыһын тулыһынса эшкәртеүҙе маҡсат итеп ҡуя. Ул сағында мал аҙығын сит илдәргә лә экспортлау мөмкинлеге барлыҡҡа киләсәк. Республика етәксеһенең Шишмә районына эш сәфәре тураһында Айнур Кәбиров репортажы.\nУтыҙ йыллыҡ йорт ,ә подъездар өр яңы кеүек. Шишмә ҡасабаһындағы өйҙәр подъездарҙы комплекслы төҙөкләндереү программаһына буйынса яңырыу кисерә. Ишектәр, тәҙрәләр, коммуникациялар барыһы ла өр яңынан. Стеналарҙы ла хәҙер сағыу һүрәттәр биҙәй.\nӘ бына ҡасабаның Үҙәк урамындағы 24 -се йорт бындай матурлыҡ менән әле маҡтана алмай. Социаль программаға ярашлы төҙөлгән йорт һаманға тиклем файҙаланылмай тора. Торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаждар араһында ташламалы хаҡ менән дә фатир һатып алырға теләүселәр юҡ.\nРадий Хәбиров әйтеүенсә, был проблема башҡа райондарға ла хас булыуы ихтимал. Мәсьәләне хәл итеү өсөн «Төҙөлөш сәғәтенә» сығарырға ҡушты. Ғөмүмән , Радий Хәбировтың төрлө өлкәләргә ҡағылышлы уҙғарған сәғәттәре һөҙөмтәләр бирә башланы. Күптән түгел генә «Инвестиция сәғәтендә» ҡаралған Шишмә шәкәр заводын модернизациялау проекты ла тормошҡа ашырыла . Июндә уҙғарылған «Урал аръяғы» инсвестиция һабантуйында инвесторҙар төбәк хөкүмәте менән килешеү төҙөнө. Уға ярашлы, ике йыл эсендә генә йәлеп ителгән аҡсалар 452 миллион һумға етәсәк. Был үҙ сиратында шәкәр етештереүҙе лә бермә бер арттырасаҡ.\nПроект тормошҡа ашырылһа шәкәр заводы йылына 30 мең тоннан ашыу һығынды етештерә башлай. Ә бына райондың һөтсөлөк заводы модернизация үтеп яңы продукцияны һатыуға сығара башлаған да инде. Радий Хәбиров яңы цехтарҙа етештерелгән һөт ризыҡтары ассортименты менән танышып тәмләп тә ҡараны.\nҒөмүмән, шишмәнең социаль -иҡтисади хәлен дә Радий Хәбиров яҡшы баһаланы. Был турала ул социаль селтәрендә яҙып сыҡты. Район бөхтәлеге, иҡтисади киләсәге, үҫеш теләге менән шатландырҙы. Проблемалар ҙа юҡ түгел һәм беҙ уларҙы хәл итергә ярҙам итәсәкбеҙ тигән. Республика етәксеһе билдәләүенсә, бөгөн ул донъяуи эштәрҙән ситләшеп йөрәк, йән тураһындағы уйҙарға сумған. Эш сәфәрендә ул Шишмәләге Хөсәйенбәк мәсетенә һәм уға яҡын ғына урынлашҡан ҡорамға инеп сыҡты. Ике дин мәхәлләһе лә бөхтә, тәртипле. Икеһендә лә үтә лә итәғәтле имам һәм батюшка хеҙмәт итә һәм беҙ артабан да шулай татыу һәм тыныс тормошта йәшәйәсәкбеҙ, тигән Радий Хәбиров.


Хаҡтар ҡайҙа ашҡына? » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Иҡтисад » Хаҡтар ҡайҙа ашҡына?\nХаҡтар ҡайҙа ашҡына? 30.10.2013 // Иҡтисад\nРәсми сығанаҡтар хәбәр итеүенсә, быйылғы туғыҙ айҙа Башҡортостанда инфляция кимәле 4,3 процент тәшкил иткән. Былтыр был күрһәткес 4,7-гә тиң булған.\nӘммә… Сауҙа нөктәләренә инһәң, үрҙә телгә алынған һандың ысынбарлыҡҡа тап килеү-килмәүенә шикләнеп тә ҡуяһың. Миҫал өсөн, хужабикәләргә аш-һыу әҙерләргә көн дә тиерлек кәрәк булған тауыҡ йомортҡаһының бер тиҫтәһен кәмендә 50 – 60 һумға, йә иһә унан да ҡиммәтерәккә һатып алырға мөмкин. Ә бит бынан бер-ике ай тирәһе элек ул 35 һум самаһы тора ине… Белгестәр был күренеште ҡош-ҡорт аҙығына, бензинға, коммуналь хеҙмәттәргә хаҡ күтәрелеү менән бәйләй. Республикалағы ҡош фабрикалары эшмәкәрлегенә килгәндә, үҙгәрештәр юҡ: йыл башынан былтырғы кеүек үк 900 миллионға яҡын йомортҡа етештергәндәр, унан тыш магазин кәштәләрендә сит өлкәләрҙән килтерелгәне лә тулып ята.\nШулай уҡ төбәктә һөт һәм һөт аҙыҡтарына хаҡтар күтәрелгән. Дәүләт статистикаһы федераль хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса территориаль органы мәғлүмәттәре буйынса, был күрһәткес 10,6 процентҡа тиң, ә магазинда иһә быға тиклем 32 – 40 һум торған 1 литр һөт йә иһә кефир 50 һум самаһына еткән. Сырҙарға хаҡ – 11,4 процентҡа, аҡ майға – 14,1 процентҡа, шәкәргә 14,9 процентҡа артҡан.\nИкмәккә хаҡтың күтәрелеүен быйыл бойҙай культуралары уңышы түбән булыуы менән аңлаталар. Арыш оно ҡушып бешерелгән икмәккә хаҡ – 9,7 процентҡа, ә бойҙай ононан бешерелгәненә 11,1 процентҡа ҡиммәтләнгән.\nЯрмаларға килгәндә, тотороҡлолоҡ күҙәтелмәй. Мәҫәлән, йыл дауамында ҡарабойҙайға хаҡ 12,2 процентҡа түбәнәйһә, һоло, тары, дөгө һәм башҡа төр ярмаларға 7,6 – 16 процентҡа күтәрелгән.\nАлкоголле эсемлектәр менән мауығыусыларға ла кеҫәһен йоҡартырға тура киләсәк: был төр продукцияның хаҡы уртаса 10,6 процентҡа күтәрелгән. Бигерәк тә ябай араҡы хаҡы “тешләшә”: 17,6 процентҡа артҡан. Юғары сифатлы иҫерткес эсемлектәр өсөн иһә 10,3 процентҡа ҡыйбатыраҡ түләргә кәрәк.\nКөҙ – уңыш осоро, сауҙа нөктәләренең кәштәләре ит аҙыҡтары менән тулылана. Башҡортостанда иттең хаҡы 3 процентҡа түбәнәйеүен тап ошоноң менән аңлатырға булалыр.\nЙәшелсәләргә килгәндә, помидор һәм ҡыяр хаҡы сентябргә тиклем бик түбән булһа ла, әле уларҙың хаҡы икеләтә күтәрелгән: килограмын кәмендә 90 – 120 һумға һатып алырға мөмкин. Уның ҡарауы, кәбеҫтә, кишер, сөгөлдөр кеүек йәшелсәләр арзан.\nЕмеш-еләк миҙгеле тамамлана. Мәҫәлән, әле виноградтың килограмы – 70 – 120 һум. Бынан бер ай элек уның хаҡы икеләтә тиерлек осһоҙораҡ ине. Банан хаҡы ла 14 процентҡа күтәрелгән.\nБашҡа төр тауарҙарға килгәндә, тәмәкегә (22,1 процент) һәм шырпыға (9,5 процент) хаҡтар һиҙелерлек артҡан. Дарыуҙарға 5,5 процентҡа күтәрелгән.\nИң популяр яғыулыҡ – бензиндың хаҡы йыл дауамында 5,5 процентҡа ҡыйбатланған. Коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләү ҙә үҫә: эҫе һыуға – 1,4 тапҡыр, йылылыҡҡа – 1,3 тапҡыр. Һалҡын һыу өсөн – 14,5 процентҡа, газ һәм электр өсөн 15 һәм 11,9 процентҡа ҡыйбатыраҡ түләргә тура киләсәк.\nШулай уҡ хаҡтар ҡала һәм ҡала яны транспорты билеттарына, дәүләт төп дөйөм белем биреү учреждениеларындағы өҫтәмә күнекмәләргә, юғары һәм урта уҡыу йорттарында белем алыу өсөн артҡан. Ә дәүләттеке булмаған юғары уҡыу йорттарындағы түләүҙәр, киреһенсә, 2 процентҡа түбәнәйгән.\nҺығымта бер: нисек кенә булмаһын, хаҡтарҙы ҡыуып етерлек түгел. Билде биштән быуып эшләргә һәм һанаулы аҡсаңды бәрәкәтле итеп ҡулланырға ғына ҡала.


Башҡортостан Башлығы Мостай Кәримдең тыуған көнөндә дәүләт наградалары тапшырҙы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n17:17, 20 октября 2020 Йәмғиәт\n«Башҡортостанда, Рәсәйҙә йәшәгән һәр кем өсөн Мостай Кәримдең исеме, әлбиттә, ҙур әһәмиәткә эйә. Ул – халыҡ шағиры, аҡыллы кәңәшсе, яугир-фронтовик. Республикабыҙ йәмғиәтенең әхләҡи торошона ҙур йоғонто яһаны. Ул бик ябай, изге күңелле кеше ине. Уның менән шәхсән аралашҡандарҙың күбеһе был осрашыуҙарҙы бер ҡасан да онотмай. Мин дә улар иҫәбендә, ул үҙенең кешелек сифаттары менән арбаны. Уны иҫемә төшөрһәм, күңелемә йылы булып китә», — тине Радий Хәбиров.\nРеспублика Башлығы 2019 йылда Мостай Кәримдең тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған сараларҙа әүҙем ҡатнашҡандарға рәхмәт әйтте, шулай уҡ «Һеңлекәш», «Өс таған» нәфис фильмдары һәм яҙыусының әҫәрҙәре буйынса спектаклдәр өҫтөндә эшләгән ижади коллективтарҙы билдәләп үтте.\n«Рәсәйҙә киң прокатҡа сыҡҡан һәм тамашасылар һөйөүен яулаған «Һеңлекәш» фильмы беҙҙең республиканың ниндәй матур икәнен, һоҡланғыс кешеләр йәшәгәнен күрһәтте, – тине Радий Хәбиров. – Шул рәүешле ул Башҡортостанды федераль кимәлдә танытыу өсөн күпте эшләне».\nТеги: Радий Хәбиров, дәүләт наградалары


Миңә милли өҫтөнлөк төшөнсәһе ят түгел. Беҙҙең шифаханаларƒû Башҡортостан бренды тип һананым һәм һанайым. Раштыуа каникулында миңә һауыҡтырыу учреждениеларының береһендә булырға тура килде. Республиканан ял итеүселәр, Силәбе һәм Свердловск өлкәләренән килгән ҡунаҡтарға ҡарағанда, күпкә аҙ булыуына тағы бер тапҡыр инандым. Өҫтәүенә, улар Башҡортостанға ял итергә йылына бер нисә тапҡыр килә икән.\nХәйер, был ҡарашты төрлөсә әйтеп була. Беренсенән, шифаханаларҙа путевкалар хаҡы күптән инде притчаға әүерелде, икенсенән, башҡа шифаханалар, әйтәйек, беҙгә ҡарағанда, беҙҙең күршеләргә яҡын урынлашҡан. Әммә былар, әйткәндәй, мөһим деталдәр.\nТабиптар, миҫал өсөн, һаулыҡ өсөн иң файҙалы яҡшы ял - ул беҙ йәшәгән тәбиғи-климатик шарттарға яҡын урындарҙа, тип билдәләй. Шулай итеп, беҙгә Европа тура килә. Шуныһы үкенесле, беҙҙең күбебеҙ уға тура килмәй (мин быны түләү һәләтлелеге буйынса әйтәм). Евроның сикһеҙ үҫеүе һәм көрсөк шарттарында күптәргә Европаның спа-шифаханалары тураһында оноторға тура киләсәк.\nИкенсе яҡтан, беҙҙең шифаханалар ни яғы менән спа түгел? Европа шифаханаларының фишкаһы - минераль һыу, ул, моғайын, бөтә һауыҡтырыу методикаларында ҡулланыла. Был бөтәһенә лә мәғлүм. Ә беҙҙә бальнеодауаханаһы ысулы, йәғни, бөтә шифаханалар тиерлек шул уҡ спа - һәр хәлдә, минераль һыу дауалау сифатында һәр ерҙә тиерлек бар. Эш ниҙә һуң? Беҙҙең шифаханаларҙы Европа кимәленә күтәрергә нимә ҡамасаулай?\nМинең тәжрибәһеҙ ҡарашҡа, "спа-шифахана" хатта реклама буклетында "бальнеологик шифаханаға" ҡарағанда отошлораҡ күренә.\nЯлтырап торған журналдарға күҙ һалһаң, данлыҡлы спа тәҡдимдәренә даими юлығаһың, уларҙы уҡыу менән тонус күтәрелгәндәй, депрессия юҡҡа сыҡҡандай була, һәм ауырлыҡ... юҡ, бына ауырлыҡ һис тә кәмемәй шул. Шулай итеп, Франциялағы урта статистикалы шифахана (унда биш көн булыу 1100 евроға төшә) нимә тәҡдим итә икән? Йәшәреү, ауырлыҡты кәметеү, депрессияны һәм артыҡ талсығыуҙы бөтөрөү, иммунитетты күтәреү һәм хатта бала табыуға әҙерлек һәм унан һуң реабилитация программалары. Әммә һуңғыһы, әлбиттә, ҡатын-ҡыҙҙар өсөн.\nҺауыҡтырыу программаларының күплеге - шифахананың үҙенә күрә тәьҫир итерлек рекламаһы бит ул. Ә беҙҙә нимә? Шифаханалар сайтына күҙ һалһаң, унда тәбиғәт матурлығы һүрәтләнә, былары, әлбиттә, ысынбарлыҡҡа тап килеүен килә, номерҙарҙың юғары уңайлылығы тураһында хәбәрҙар булаһың - быныһын һәр саҡ тап килә тип әйтеп булмай, мин бер нәмә аңланым - шифаханаға барған кешенең медицина картаһы күләме буйынса В.И. Лениндың һайланма әҫәрҙәр йыйынтығын хәтерләтергә тейеш.\nБер ҡосаҡ күрһәтмәләр, тағы бер ҡосаҡ ҡапма-ҡаршы мәғлүмәттәр, методикалар - быларын юғары медицина белеменә эйә булған белгес кенә аңлай ала... Ҡыҫҡаһы, "һеҙҙә остеохондроз, уны дауаларға тура киләсәк" тип ышандырған табипҡа рәхмәт әйтәһе ҡала...\nҺәм уны дауаланылар. 10 минутлыҡ массаж, скипидар ваннаһы, тағы нимәлер, уныһын әйтеп тормайым (ир-ат затының уҡыуы ихтимал), УФО, һоло һәм шыттырылған бойҙай төнәтмәһе, дауалай торған физкультура һәм психотерапевтик процедура. Путевка хаҡына ингән йыйылма ошолар. Ысынлап та хозур тәбиғәт һәм яҡшы һауа торошо (уларҙы климатотерапия сеансы тип һанаһаң да була) - бонус сифатында.\nШулай итеп, шифахана. Дауаланыу, туҡланыу һәм сәләмәт төш. Анимация тураһында һөйләп тороу кәрәкмәҫ - һәр кем үҙенең мөмкинлектәренән сығып күңел аса. Был йәһәттән беҙҙең шифаханаларҙа бөтә шарттар булдырылған.\nТик нимәлер етмәй, минең ҡарашҡа, маркетинг сәйәсәтен үткәреүҙә билдәле һығылмалылыҡ. Ни өсөн уны эшләмәҫкә һәм индермәҫкә ти? Миҫал өсөн, ҡыҫҡа срокка (өс көндән биш көнгә тиклем) ял программаһын. Был хеҙмәттәрҙе лә бит файҙалы итеп һатып була. Һауыҡтырыу ысулдары етерлек, әммә ял итергә килгән кеше был турала хатта ишетмәгән дә. Төп дауаланыуға өҫтәмә курс сифатында берәй процедура тәҡдим итеү яҙыҡ булмаҫ ине. Түләүле булһа ни - бер кем дә үҙенең һаулығына аҡса йәлләмәҫ әле.\nМиҫал өсөн, ауырлыҡты кәметеү программаһы. Элек тән ауырлығын күтәреү сифатлы ял күрһәткесе ине. Ә хәҙер? Ғәфү итегеҙ. Ауырлыҡты контролдә тотоу һәм башҡалар... Был йәһәттән рекреацион система учреждениелары ярҙам итергә бурыслы. Улар махсус меню, физик күнекмәләр комплексы эшләргә, шул уҡ Шарко душын, скипидар ваннаһын тәҡдим итергә тейеш. Өҫтәүенә, был ïрограммаларҙың хаҡы ҙур булырға тейеш түгел - саманы белеп ашарға һәм күберәк хәрәкәт итергә.\nЙәки, әйтәйек, Европала популяр "Стресҡа ҡаршы" программалар. Һәр икенсе кеше, минең ҡарашҡа, бындай программаға мохтаж. Төрлө программалар эшләп була бит.\nӘ ундай программалар шифаханаларға кәрәкме һуң? Уныһы инде икенсе мәсьәлә. Шифаханалар һәр саҡ 100 процентҡа тулы була, түләүле хеҙмәттәргә һорау ҙур. Ысынлап та үҙаллы аҡса эшләй алырҙай, Һуңынан бюджет аҡсаларына түгел, ә үҙе эшләп тапған аҡсаға үҫешкән шифаханалар күп түгел. Ә беҙҙә потенциал бар бит. Беҙҙең республиканы Швейцария - Мәккә шифаханаһы менән юҡҡа ғына сағыштырмайҙар бит. Уларҙы Башҡортостан менән сағыштырһындар өсөн тырышырға кәрәк.


Шәл бәйләнем, шәл бәйләнем...\n2 Февраль 2021, 14:00\nЕйәнсураныҡы яҡшыраҡмы, Баймаҡтыҡымы?\nМода үҙгәреү менән, үҙебеҙҙең башҡорт мамыҡ шәлдәре һәр ваҡыт популяр булып ҡала килә. Дебетен әҙерләү һәм бәйләү технологияһы быуындан-быуынға тапшырыла килә. Бөтә илгә даны таралған Ырымбур шәле лә башҡорттарҙыҡы икәнен, бәлки, кемдер белеп тә бөтмәйҙер. Был хаҡта текста, аҫтараҡ уҡырһығыҙ. Дөрөҫ, бөгөн һәр төбәктең үҙенә генә хас үҙенсәлектәре, алымдары бар. Баймаҡ шәлдәре лә бер ҙә төшөп ҡалғандарҙан түгел. Хәйер, һүҙҙе шәл бәйләү оҫталарына бирәйек. Улар ҡайһы яҡтың шәлдәрен иң яҡшыһы, тип әйтер?\nЗәбирә Ишмырҙина - Ейәнсура районы ҡыҙы. Йылым ауылына килен булып төшкәненә лә байтаҡ ҡына. Бала саҡтан уҡ ҡулдарына энә алып, бәйләү серҙәренә төшөнә ул.\n- Әсәйем ауыл ҡатын-ҡыҙҙары менән кис ултырыуға йыйылалар ине, мин дә уларҙан ҡалмай бара инем, - ти Зәбирә Дәүләтша ҡыҙы. - 13-14 йәштән бәйләргә өйрәндем. Әсәйемдәргә ҡарап, тәүҙә шәл ситенә тотондом. Артабан уға биҙәктәр һалырға өйрәндем. Бөгөн нисә шәл бәйләгәнемде иҫләмәйем дә.\nӘсәһенә эйәреп ҡул эштәренә өйрәнгән Зәбирә Ишмырҙина тора-бара башҡа әйберҙәргә лә тотона. Кофта, күлдәк, шапка, бейәләй, носкиҙар ҙа бәйләй. Ырғаҡтар менән дә эшләргә өйрәнеп ала. Диван, ултырғыс ябыуҙарына тотона. “Ә шулай ҙа иң яратып бәйләгәнем – шәл”, - ти Зәбирә апай.\nБөгөн мамыҡ шәлдәрҙе күп осратырға була. Улар араһында Ейәнсура шәлдәре лә киң популярлыҡ яулай. Ғөмүмән, Ейәнсура шәле Баймаҡтыҡынан айырыламы, ҡайһыныһы яҡшыраҡ, тип оҫта ҡуллы хужабикәгә киләһе һорауҙарымды яуҙырам.\n- Ейәнсура яҡтарында булған мамыҡ кәзәләре был яҡта юҡ. Уларҙың дебете әллә ҡайҙан ялтырап, ҡабарып тора. Мода өсөн генә яҡшы инде, ҡабарып торһа ла һыуыҡ улар, - тине Ейәнсура ла тыуып үҫеп, Баймаҡ ерендә йәшәгән шәл бәйләү оҫтаһы. - Ә бына беҙҙең яҡ һыуыҡтары өсөн, әлбиттә, Баймаҡ кәзәләренең мамығынан бәйләнгән шәлдәр яҡшыраҡ. Улар йылыраҡ та, йомшаҡ та.\nБер ҙә икеләнмәгәйнем шундай яуап алырыма. Сөнки һәр төбәктең үҙенә генә хас шарттары, тәбиғәте, халҡы ла шуға яраҡлаша, үҫешә бит. Үҙебеҙҙең генә урман-ҡырҙарыбыҙ, ҡош-ҡорттар, мал-тыуар... Бер\nБашҡортостанда йәшәһәк тә, тәбиғәттә шундай ҙур айырмалар күҙәтелә. Һыу ҙа, тау ҙа башҡа. Шул уҡ ваҡытта кәзәләрҙең йәшәгән еренә ҡарап, дебеттәре лә айырыла.\nӘ шулай ҙа Зәбирә апай кем ниндәй дебеттән шәлгә заказ бирә - шунан бәйләйем, тине. Ҡунаҡҡа ғына ябынып йөрөр өсөн тәғәйен шәлдәргә “Волгоград” тоҡомло кәзәләрҙең мамығын һатып алам”, - ти оҫтабикә. Биҙәктәрҙе үҙе һайлай. Күңеленә ниндәйе килә - шуларҙы теҙә. Интернеттан, китаптарҙың кәрәге юҡ, бөтәһен дә яттан белә. Иң яратып һалған биҙәге – “йөрәк”. Һораусылар булһа, шәлдәргә исемдәрен дә яҙып бәйләй икән.\n- Зәбирә апай, бер шәлде бәйләү өсөн күпме ваҡыт талап ителә?\n- 6-7 көндә әҙер була. Бер ултырғанда бер яҡ ситен бөтөрөргә мөмкин.\n- Шәлдең һәйбәтме, насармы икәнлеген нисек билдәләргә?\n- Шәлдең уртаһынан тотоп дебетен тартып өҫкә күтәрәһең. Әгәр ҙә өҙөлөп сыҡһа – насар. Еп ҡушып иләнгәндәре лә сифатһыҙ. Уларҙың йылыһы оҙаҡҡа бармай, мамығы ҡойолоп бөтәсәк. Дебетен усҡа алып ыуалап ҡарап та билдәләргә мөмкин. Усҡа һалып ыуалағанда ҡабарып, сәсрәп торһа – дебете яҡшы. Тумарлап ятһа инде – ундайҙарҙы алмауың хәйерле.\n- Бәйләгән шәлдәрҙе нисек һаҡларға?\n- Мамыҡ шәлдәрҙе 3 литрлыҡ банкаларға һалып, ябып ултыртып ҡуям. Шулай килеш яҡшы һаҡлана, көйә төшмәй. Ғөмүмән, һәр ваҡыт ҡулланышта булған шәлдәр яҡшы һаҡлана. Бер ваҡытта ла сифатын юғалтмай.\n- Үҙегеҙҙең бәйләгән шәлде башҡаларҙыҡы менән нисек айыраһығыҙ?\n- Һәр кемдең үҙенә генә хас почерегы булған кеүек, бәйләмдә лә шундай эҙ бар. Оҫта ҡулдарҙан бәйләгәндәр күҙгә ташланып тора. Дебеттәре тигеҙ сыға.\n- Иң яратып бәйләгән шәлегеҙ ниндәй?\n- Аҡ дебеттән ике шәл бәйләнем, береһе – апайыма, икенсеһе үҙемә тип. Шул ҡәҙәр күңел һалып бәйләгәнгәме, яратып ябындым.\nШулай итеп, ҡәҙерле дуҫтар, Зәбирә Ишмырҙинанан һеҙгә кәңәш: ҡунаҡҡа тигәнен Ейәнсураныҡын алһағыҙ ҙа, ҡышҡы һыуыҡтарҙа өшөмәҫ өсөн үҙебеҙҙең Баймаҡ кәзәләренең мамығынан бәйләнгән шәлдәрҙе һайлағыҙ.\nШәл менән өй һалған Зөлфиә\nИшмырҙа ауылынан шәл бәйләү оҫтаһы Зөлфиә Солтанғолова 5 йәшендә үк ҡулына энә тота. Барлыҡ ҡул эштәре серҙәренә Салауат ҡалаһында йәшәгән апаһы Фаягөлдән өйрәнә.\n- Шәл бәйләп балаларҙы уҡыттыҡ, өй һалдыҡ, - ти Зөлфиә Тимербулат ҡыҙы. – Ғүмеремдә нисәне бәйләгәнмендер, иҫләмәйем. Украинаға ла китте, Алтайға ла. Бүләккә лә, үҙҙәренә тип тә алалар. Килен һөйөүгә тип паутинкаға заказ биреүселәр күп. Бер ултырһам, бөтмәйенсә тормайым. Наркотик һымаҡ икән ул, бәйләге генә килеп тик тора. Эш башлағанда тәҙрәгә ҡарайым. Уңған кеше үтеп барһа – шәлемдең осона тиҙ сығам. Ә инде аяғын саҡ һөрәп йөрөгән кеше булһа – бөттө баш! Носки, бейәләй бәйләргә яратмайым. Ихласлап тотонһаң бөтә лә ҡуя. Ә минең бәйләгем килә.\nШәлдәрҙең уртаһын да Зөлфиә апай ҡул менән бәйләй. Машинканан үткәндәре тигеҙ булһа ла йылыһы булмай, сифаты юғала, бер йылдан уҡ ҡойола башлай, тип аңлатты ул быны.\n- Баҙарҙа, магазиндарҙа тәкләп һалып бөткән шәлдәрҙе күп күрергә тура килә, күбеһенең уртаһы машинка менән бәйләнгән, - ти Зөлфиә Солтанғолова. - Мин дә шулай эшләһәм, тиҙерәк булыр ине лә ул, ләкин намыҫым ҡушмай. Кеше хәләл аҡсаһына һатып ала, мәнфәғәтен күрергә тейеш. Шунлыҡтан бер килгән кеше миңә таға ла шәл һорап килә. Бәйләп бөтөп торам, алып китеп торалар. Әҙер ятҡан бер генә лә шәлем юҡ.\nДебетте Зөлфиә апай Ырымбур яҡтарынан алдыра. “Беҙҙең яҡтың ҡылғындары кәзәнең итенә лә, мамығына ла инеп бөтә. “Волгоград” тоҡомлоһон да, Ейәнсуранан да кәзә һатып алып көтөп ҡарағаныбыҙ булды. Ләкин улар беҙҙең шарттарҙа яҡшы дебет бирә алмай, үҙҙәренең тәбиғәт шарттарына яраҡлашҡан. Ейәнсура кәзәләре тауҙан-тауға йөрөй. Иртә яҙ менән сығып китәләр һәм ҡар яуғас ҡына ҡайталар. Шунлыҡтан дебеттәре лә яҡшы. Ныҡ ҡына ҡабара, ләкин йылы томай. Үҙем шәхсән Ырымбур яҡтарының дебетенә өҫтөнлөк бирәм. Уларҙың мамығы ла тос, йылыға тура килә”, - тине Зөлфиә Солтанғолова.\nДебетте тетеү, ҡабалау, иләү, сиратыу ҙа ҙур оҫталыҡ талап итә. Шәлгә тигән дебетте артыҡ ныҡ сиратырға кәрәкмәй – ҡабармаясаҡ. Ҡайһы бер шәлдәрҙә ҡыҙыл, һоро юлаҡтар күрергә тура килә. Баҡтиһәң, ике тапҡыр яҡшылап ҡабаланмағанлыҡтан бер төҫкә инеп өлгөрмәй икән улар. Ҡайһы бер “эшҡыуар” ханымдар үҙҙәренең шундай кәмселектәрен бөтөрөргә тырышып, шәлде кофе йәки сәй\nтөнәтмәһенә һалып буяй икән. Тора-бара ул юйылып, үҙенең ысын төҫөнә инә һәм ҡола-ала булып ҡала.\n- Шәлгә иң яратып һалған биҙәгем – ромбик. Ә паутинкаға, ул нисек аталалыр белмәйем, әммә 5 күҙҙән 5 күҙ сығарып бәйләгәнемде иң матуры тип уйлайым, - ти Зөлфиә Солтанғолова.\nБына шулай дуҫтар, шәл бәйләп өй ҙә төҙөгән, балаларын да уҡытҡан Зөлфиә апай бөгөн дә ҡулынан энәһен төшөрмәй. Тимәк тағы кемгәлер дебет шәле кәрәк.\nДебет шәле – шәп дарыу!\nКәзә мамығынан бәйләнгән шәлдең бик тә файҙалы икәнлеге күптән раҫланған. Ул дымды һеңдерә, парға әйләндерә, шул уҡ ваҡытта үҙе һәр ваҡыт ҡоро ҡала. Ә инде ҡоро йылының быуын һыҙлағанда, ревматизмдан файҙаһы бик ҙур икәнлеген беләбеҙ. Дебеткә кәзә майы һеңгән, шунлыҡтан йөнгә туҙан ултырмай, аллергия тыуҙырмай. Тамаҡ ауыртҡанда мамыҡ шәлде тамаҡҡа, ә бөйөр ауыртҡанда, радикулит яфалағанда билгә бәйләйҙәр.\nКәзә мамығында панолин бар. Ул йәрәхәттәрҙе төҙәтергә, һынған урынды тиҙерәк уңалтырға булышлыҡ итә. Баш ауыртҡанда ла ул иң яҡшыһы. Полиневриттан ярҙам итә. Тәндең һиҙгерлеген арттыра. Табанығыҙ борсоһа, аяҡ кейеменең эс яғына кәзә мамығы һалығыҙ. Варикоздан яфаланыусыларға ла аяҡтарына шәл урарға кәңәш ителә.\nХалыҡ әйтһә - хаҡ әйтә\nШәлгә яҡшы теләк ҡушып бәйлә.\nШәлде тығыҙ бәйләгән ҡыҙ – йомарт, бушаҡ бәйләгән ҡыҙ һаран була.\nЙырлай-йырлай бәйләнгән шәл тиҙ ҡабара\nАй тулғанда – кәзә тара.\nҠулымда дебет – астан үлмәм.\nКәзә әҙ ашай – күп бирә.\nКәзәһе һимеҙ – дебете тигеҙ.\nБашҡорт шәле төрҙәре\n“Дебет шәл”, “мамыҡ шәл” – дебеттән бәйләнгән ғәҙәттәге шәл. Ул ситтәренә биҙәк һалынып, “тел” менән семәрләп бәйләнә. Дебет шәлдең “килен шәле”, “ҡыҙҙар шәле”, “әбейҙәр шәле” тип тә атап йөрөтәләр.\n“Селтәр шәл” йәки “үәл” – эре итеп йыш күҙ салып, күп биҙәк һалып, нәҙек иләнгән мамыҡтан һирәк итеп бәйләнгән күренмәле шәл.\n“Ауыл шәле йәки “урман шәле” – кәзә мамығынан йыуан итеп иләп, ҡалын энә менән бәйләнә. Ул ныҡ ҡабарыуҙан, тығыҙ бешеләнә, кейеҙләнә. Шунлыҡтан тун кеүек йылы була. Уны юрған урынына ла ҡулланалар.\n“Өсмөйөш шәлдәр” - йәш ҡыҙҙарға йәки йорт араһында ябына торған шәл.\nЭшкә тотондом... Ҡасан бөтөр?\nШәл бәйләү бик оҙайлы процесс талап иткән иткән эш. Дебетен әҙерләп алыуға ғына ла байтаҡ ваҡыт талап ителә. Кәзәнең мамығын тарау, ҡыллау, тетеү, кәрәк булһа уны буяу, аялау (шапалау, ҡабалау, тәпәләү)... Артабан иһә дебетте иләү, иләнгәнгә еп ҡатлау, артабан сиратыу, йомғаҡлау... Шунан инде шәлдең ситен башлау, телдәрҙе һанай-һанай, биҙәктәрен барлай-барлай кәрәкле ҙурлыҡҡа еткереү... Һуңынан урта теҙеү һәм бәйләү... Урта әҙер булғас, ситтәрен тегеп сығыу... Бының менән генә лә шәл әҙер, тигән һүҙ түгел әле. Уны һабынһыҙ ғына, шампунь ҡушып һыуҙа ебетеп, сайҡау һәм телдәрен ҡаҙауҙарға индереп киргестә киптереү.\nӘҙер шәлде тышҡа сығарып сафландырыу, таҙартыу йолаһы ла бар. Уны ҡарға сумдырып-сумдырып, хатта тапап та алып, дүрт яғынан яҡшылап һелкеп, ҡайтанан киптерергә эләләр. Шулай иткәндә дебете тағы ла ҡабарып, матурайып китәсәк. Күрәһегеҙ, шәл бәйләү өсөн дә әллә күпме ваҡыт, сабырлыҡ һәм оҫталыҡ талап ителә.\nШундай дебеттән бәйләнгән шәлдәр иң яҡшыһы:\n- кәзәнең өҫтөнә ҡалҡып, ялпылдап торған мамығын ҡалҡҡан дебеттән бәйләнһә;\n- тәкә дебетенән, йәғни уның муйынынан алынған мамығын булһа;\n- “алтын балдаҡ аша үтерлек” шәл шыма, таҙа дебеттән әҙерләнгәндәр;\n- “семтеп тотоп әйләндерһәң дә өҙөлмәй”, тип әйтерлек булған оҙон дебеттән бәйләнгәндәр;\n- “йөҙйәшәр дебет” тип дөрөҫ һаҡланған, даими һәм оҙайлы ваҡыт ҡулланышта булған шәлде әйтәләр.\nКүңел һалған биҙәктәр: “һалма”, “кәкерсәк”, “бесәй табаны”, “тулҡын”, “тура биҙәк”, “йәйғор”, “шыршы”, “борсаҡ”, “төймә”, “тәгәрмәс эҙе”, “Заһира биҙәге”, “тау биҙәге”, “тәҙрә биҙәк”, “өҙмәкәй”.\nЫрымбур мамыҡ шәле – Башҡортостандыҡы!\nЫрымбурҙа һатылған мамыҡ шәлдәрҙең Башҡортостанда йәшәүсе оҫтабикәләрҙең ҡулынан тыуғаны мәғлүм. Ырымбур мамыҡ яулыҡтарын етештереүсе фабрикаһы ла тап башҡорт шәлдәренең матур, йылы һәм файҙалы булыуын күҙ уңында тотоп асылған. Алыпһатарҙар тотош республика буйлап, дебет шәлдәрҙе һатып алып, Ырымбур, Ташкент, Урта Азия, Себер баҙарҙарына сығарған. Бөгөн дә ул шулай дауам итә. Мәҫәлән, беҙҙең райондан ғына ла алып ҡарайыҡ. Һәр ауылда бер нисә шәл бәйләүсе бар. Уларҙың эше ҡайҙа китә? Дөрөҫ, башлыса Ырымбур яҡтарына. Ә унан башҡа тарафтарға. Дебет тә, бәйләүселәр ҙә беҙҙеке булһа ла башҡорт дебет шәле Ырымбурға дан килтерә. Шуныһы ҡыҙғаныс...\nКәзә түгел – алтын!\nХХ быуаттың 60-сы йылдарында хужалыҡтарҙа кәзәләрҙе бөтөрөргә, тигән фарман сыға. Һөҙөмтәлә ысын дебет кәзәләре юҡ ителә. Шундай ысын булған хәлде бәйән иткән легенда йәшәй. Ейәнсура районының Һүрәм йылғаһы буйындағы бер ауылда бик оҫта шәл бәйләүсе була. Килен булып төшкәс, ҡәйнәһе уға арбанан таянып төшөргә башмаҡ килтерә. Уға кәзә лә эйәрә. Кәзә ҡыбырлар-ҡыбырламаҫ торған башмаҡты этеп ебәреп, киленгә ынтыла. Кәзә тәкәһенең ҡоростай мөгөҙөнә таянып төшкән килен: “Былай булғас, шартлатып донъя көтәсәкмен”, - тип уйлай. Бер-ике йылдан кәртәһе тулы кәзә була. Егәрле ҡатын йыл әйләнәһенә дебетте эшкәртә, шәл бәйләй. Был ауылға ла “кәзәләрҙе бөтөрөү” сәйәсәте килеп еткәс, теге ҡатын оло юлға сығып, үтеп барған машинаны туҡтата һәм водителен өгөтләп, кәзәләрҙе тейәп, Ырымбур өлкәһенә ҡараған Һарыҡташ станцияһындағы “ызнакумына” оҙата. “Это не коза, это алтын. Не резать, не убить, а то беда будет. Пять лет жди. Сколько козы будет, столько и алтын будет”, - тип сәләмен әйтеп ебәрә. Кәзәгә ҡаршы “яу” баҫылғас, теге ҡатын бер тракторға 22 баш кәзәһен тейәп алып ҡайта. Шуның менән ауылға ҡот та ҡайта. Оҫтабикә ҡайтанан шәлдәрен бәйләй башлай.\nФотолар шәхси архивтан һәм асыҡ сығанаҡтарҙан алынды.


ТЕЛДЕ БЕЛҺӘҢ - ИЛГӘ КИЛ! » "Урал" гәзите\n2015 йылдың 1 ғинуарынан миграция ҡануниәтендә телгә бәйле үҙгәрештәр ғәмәлгә инде. Уға\nярашлы, сит ил граждандарына хеҙмәт эшмәкәрлеген тормошҡа ашырыу, ваҡытлыса йәшәүгә йәки тороу ѳсѳн таныҡлыҡ алыуға рус телен, Рәсәй Федерацияһы ҡанундары нигеҙен һәм тарихын белеү мотлаҡ.\nСил ил граждандары илгә килгәс, тәүҙә 7 кѳн эсендә миграция хеҙмәтендә иҫәпкә торорға тейеш. Эшкә тип килгәндәргә 30 кѳн эсендә патент биреү тураһында ғариза менән миграция хеҙмәтенә мѳрәжәғәт итеүе мотлаҡ. Даими йәшәргә килгәндәр 30 кѳн эсендә ваҡытлыса йәшәүгә рѳхсәт һорап, ғариза яҙырға бурыслы. Ошо 30 кѳн эсендә уларға рус телен белеүҙәре тураһында сертификат алырға ла кәрәк. Башҡортостан Республикаһы территорияһында рус теле буйынса тесты Башҡорт дәүләт университетында (Ѳфѳ ҡалаһы, З. Вәлиди урамы, 33а), М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында (Ѳфѳ ҡалаһы, Октябрь революцияһы урамы, 3а, 3-сѳ уҡыу корпусы, 307,309-сы кабинеттар), Ѳфѳ дәүләт нефть техник университетында (Ѳфѳ ҡалаһы, Космонавтар урамы, 8, 2в- 302-се кабинет), Башҡорт социаль технологиялар институтында (Рәсәй халыҡтар дуҫлығы университетының Тестлау үҙәге филиалы, Ѳфѳ ҡалаһы, Октябрь проспекты, 74/2, 217-се кабинет), “Динамо” ѳҫтәмә һѳнәри белем биреү дәүләттеке булмаған мәғариф учреждениеһында (Ѳфѳ ҡалаһы, К. Маркс урамы, 2) тапшырырға мѳмкин. Тест ѳс модулдән тора:\n1. Рус телен белеү (уны тапшырыуға\n190 минут бирелә);\n2. Рәсәй тарихы буйынса һорауҙар (45\n3. Ҡануниәт буйынса һорауҙар (45\nӘлеге ваҡытта эшкә урынлашыу һәм тест биреү ѳсѳн 5300 һум түләргә кәрәк. Тестарға әҙерлек үтеү ѳсѳн курстар Башҡорт дәүләт университетында, М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында, “Динамо” ѳҫтәмә һѳнәри белем биреү дәүләттеке булмаған мәғариф учреждениеһында ойошторола.\n- Рәсәй Федераль миграция хеҙмә- тенең Башҡортостан буйынса ида- ралығының Белорет ҡалаһындағы бүлегенә 1 февралгә ҡарата эшләргә тип килгән 31 сит ил гражданы теркәлде, шуларҙың бишәүһе тел белеү тураһында сертификат алып килде. Хәҙер уларға патент алырға ғына ҡалды. Шулай уҡ йәшәү ѳсѳн таныҡлыҡ алыуға ике кеше ғариза тапшырҙы, тимәк, уларҙың да рус теле буйынса сертификаттары бар. Ѳс кеше сертификат менән ваҡытлыса йәшәүгә рѳхсәт һорап мѳрәжәғәт итте, документтарын ҡабул иттек. Ғѳмүмән, 18 кѳн эсендә беҙгә 10 кеше имтихан биреп килде, - ти Белорет ҡалаһындағы бүлек начальнигы Урал Сабур улы Солтанов. Былтыр Белорет миграцияһы бүлегенә эшләргә теләк белдереп – 571, ваҡытлыса йәшәргә (ѳс йылға тиклем) рѳхсәт һорап - 79, йәшәргә таныҡлыҡ алыу ѳсѳн 41 сит ил гражданы мѳрәжәғәт иткән.


Яҙыусы Аркадий Гайдарҙың ( Аркадий Голиков, 1904 йылдың 22\nғинуарында тыуған - 1941 йылдың 26 октябрендә һәләк булған) хәрби биографияһында башҡорт биттәре булыуы хаҡында мәғлүмме һеҙгә 1940 йылдағы көндәлегендә уның фронт осорона тура килгән йәшлеге хаҡында иҫтәлек - яҙмалары табыл а: "Бик хәүефле һәм бәхетле ваҡыт - кешеләрҙе иҫләмәйем - ваҡиғаларҙы хәтерләйем..." Һәм "фронттар исемлегендә" бишенсе пункт итеп "Башҡортостан бандаһы - Тамъян - Ҡатай\nГайдар беҙҙең төбәктәрҙә 1921йылдың көҙөндә була, айырым тәғәйенләнеш частәре тарафынан кулак һәм милләтселәрҙе баҫтырыуҙа ҡатнаша.\n1921 йылдың 10 сентябрендә Урал буйы хәрби округы\nкомандующийы Дукат Голиковты тәғәйенләү ҡағыҙына ҡул ҡуя. Приказда былай тиелә: "Республиканың айырым тәғәйенләнеш частәренән килгән, Тамбов губернаһында баш күтәреүҙәрҙе баҫтырыу буйынса 5 - се хәрби участок ғәскәрҙәре командующийы Голиков Аркадий Петрович Башҡорт\nГоликов Башҡортостандың айырым тәғәйенләнеш частәре торған Стәрлетамаҡ ҡалаһына килә. Ә унда күптән түгел генә\nТамъян - Ҡатай кантонынан хәүефле хат алалар": Урында хәл\nҡатмарлы. Бандиттар советтар төҙөлөшөн тарҡата, Совет власы\nпринциптарын юҡҡа сығара".\nГоликов Белоретҡа (Тамъян - Ҡатай кантоны үҙәге) айырым тәғәйенләнеш частәренең айырым 3 - сө коммунистик батальоны командиры итеп ебәрелә. Батальоны менән бергә ул Белоретта, Әүжәндә, башҡа урындарҙа була. Ул ваҡытҡа кантонта сыуалыштар баҫыла. Шуға күрә уларға бер нисә ваҡ бәрелештә генә ҡатнашырға тура килә. "Халыҡтың кәйефе ҡәнәғәтләнерлек"\nтип доклад яһай комбат Голиков.\n1921 йылдың 30 сентябрендә ул тағы ла Стәрлетамаҡҡа килә.\nШтабта ул Тамъян - Ҡатай кантонындағы хәл тураһында ентекле\nдоклад яһай һәм уны яңы тәғәйенләнеш артынан Мәскәүгә ебәреүҙәрен һорай.\nАркадий Петрович Башҡортостанда оҙаҡ булмай: 10 сентябрҙән 4 ноябргә тиклем генә. Әммә башҡорт иле уның күңеленә хуш килә, күрәһең, юҡһа ул команда составының теркә ү ҡағыҙында даими йәшәү урыны итеп ниндәй губернаны һайлар\nинегеҙ тигән һорауға "Башҡорт республикаһын" тип яҙмаҫ ине.\nКомбат Голиков Белоретта 1931 йылдың ҡышында ла булып китә. Эш былай була. Аркадий Гайдар, Мәскәү ҡалаһының "Пролетарий" радиогәзите хәбәрсеһе беренсе бишйыллыҡтың иң б илдәле төҙөлөшө Магниткаға ебәрелә. Ул үҙенең дуҫ - иптәштәренә телеграмма һуға: "Аркадий юлға сыҡты, ҡаршы алығыҙ". Дуҫтары өҫтәл әҙерләй һәм ҡаршы алырға станцияға килә. Әммә Гайдар урынына проводницанан уның сумаҙанын\nғына алалар. Багаж хужаһы командир планшетын ғына алып, Златоуста уҡ төшөп ҡалды, тип аңлата ҡатын.\nҺуңынан барыһы ла аңлашыла. Гайдарҙың юлында үҙе хеҙмәт иткән Белорет тап була. Һәм ул күңеленә яҡын ҡала менән тағы бер тапҡыр осрашыу мөмкинлегенән баш тарта алмай. 1931 йылғы Белорет нимәһе менән Гайдарҙың хәтерендә ҡала\nһуң Ул был турала Белореттан Магниткаға барып еткәс, үҙе һөйләп бирә.\n- ... Минең сәйәхәтем, дуҫтар, барлыҡ юл ғазаптарын аҡлай ! Ниндәй мөғжизәләр күргәнемде белһәгеҙ ине. Уралдың хәйләкәр оҫталарының маһирлығы хайран ҡалырлыҡ!\nБынан тыш Белорет үҙенең баҙары менән дә яҙыусының хәтерендә ҡала:"Ах, унда, тауҙар араһында, баҙарҙар шәп!" Һә м уның теле лә ошо баҙарҙар кеүек колоритлы, бай.\n- Баҙар - ул таланттар ярышы. Һәр кем үҙ тауарын маҡтай. Ышаныслыраҡ булһын өсөн тәмләп ҡарарға ла бирә. Кейәү егеткә - шығырҙап торған майлы итек, кейеп ҡара ла, баҫып ҡа ра. Ошонда уҡ киң таҡта ла һалынған. Малай- шалайға - балсыҡ тан эшләнгән һыбыҙғы, ирендәреңә тейҙер ҙә өр, һандуғасҡа\nБелорет баҙарынан Аркадий Петрович Магнитогорск ҡалаһындағы дуҫтарына күстәнәс - туңдырылған кәбеҫтә һурпаһы\nалып килеп хайран ҡалдыра.\nБына Гайдар септә ҡаптан туңған һурпаны сығара, кәстрүлдәргә һыйырлыҡ итеп тураҡлай һәм тиҙҙән журналистар\nйәшәгән ятаҡта башҡорт һурпаһының еҫе тарала.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, Аркадий Гайдарҙың ул ваҡыттағы радиоочерктарының бер тексын да табып булманы. Унда яҙыусы, моғайын, үҙенең Златоустан Белоретҡа, Белореттан Магниткаға\nсәйәхәтен дә һүрәтләгәндер...


Норвегия: бөгөн энергия ҡороу тураһында иғлан ДНП офшор идаралығы\nАҙ үҙгәрештәр булған норвегияла нефть директорат буйынса тормошҡа ашырыла.\nструктура һәм идара итеү ойошмалары. Үҙгәрештәр булыр, тип фаразлай Йоханнес Джейд функцияһын үтәй генераль директоры урынбаҫары була. Март Томаш яңы директоры итеп тәғәйенләнә. ДНП яҫы, команда-йөҙ самаһы ойошма генераль директоры етәкселегендә бенет ниланд кешеләргә ориентирланған. Уның директоры торған туғыҙ команда, алты йыл срокка тәғәйенләнә тиклем. Драгович кьель агайым, НД идаралығы ете йыл эсендә ул командаларының өлөшө булыуы, генераль директор урынбаҫары вазифаһын улар һуңғы өс, хәҙер уның вәкәләттәре срогы тамамланыу менән идара итеү буйынса команданан китте. МДП яңы етәксе түбәндәгесә: 2011 йылдың 17 мартында баҫтырабыҙ, иғландар категория, газ, менеджмент, Яңылыҡтар, Норвегия, ДНП, офшор, май, ҡороу. Компания ҡороу сиктәрендә барлыҡ кимәлдәге, сығымдарҙы ҡыҫҡартыу һәм подстройка киләсәккә саҡырам. Төркөм төркөм проекттар аджилить ловкость ағас һатыу менән килешеүгә ирешеп, техниканы норвег.\nБүлек ҡарар, агайым глобаль сервис компанияһы өлөшө, тип иғлан итә, тип рамлы килешәм. 2014 йылдың апрелендә нефть хәүефһеҙлеге буйынса идаралығы менән һигеҙ мартта егерме биш Норвегия (этеп) Эни Норг үткәрелгән ревизия (ЕИС). 5 консультанты ала, яңы Ким-BP менән контракт йәшлек Норвегия рамлы консультация хеҙмәте күрһәтеү.\nСара халыҡ-ара йәрминкәһе үтәсәк\nэрбиль, Ираҡ энергетик ҙур ваҡиғаларҙың береһе булды. Иң актуаль проблемаларына арналған саралар программаһы эҙләү, разведкалау, углеводородтар ятҡылығы эшләй. Март, апрель 2014 буйынса ун өс булып, Норвегия нефть хеҙмәтләндереү хәүефһеҙлек идаралығы власы аудит үткәрелгән. Көнбайышта танылыу ала лайнус ярашлы спбу норвегияла етештерелгән газ хәүефһеҙлеге буйынса орган. Бөгөн рок сығанағы булараҡ росс менән контракт төҙөү тураһында иғлан разведка норвегия офшор\nНорвегия сувенир интернет - тролль фигуралар, скандинав символика, баш кейеме норвегия - Норвегия бүләк - глобаль экспресс-доставка


Бонанза Megaways-гейминг биг тайм уйын автоматын ҡулланып компанияһы’ы двигательный megaways. Бөтә был двигатель тураһында күп комбинациялары выигрыш. Һеҙ аласаһы оло 117,649 ысулы мөмкин, был уйында еңеү яулау өсөн.. Шулай уҡ арҡа уйын түләүһеҙ буласаҡ, уны киңәйтергә дебри. Ярай,, бына тағы. Күләме күп булмаһа ла бар, был уйындың үҙенсәлектәре һәм яратып суперставка. Был’S ваҡыт яратҡан сығарылған был хаҡта ҙур түгел? Мөмкин булһа, унда ҡайһы бер. Артабан уҡырлыҡ рәт-рәт белә.\nMegaways Эшләү Тураһында Бонанза\nБиг тайм булдырыу гейминг, был күп булды слот өсөн түҙемһеҙлек менән көтә. Уйын күп булмай, улар үҙ активтарын инновацион.\nБыл суперставка эйә булды һәм уйындар күләме слот 6 барабан беркетелгән һәм һыҙаттарҙың булмауы. Бының урынына 6 образ осраҡлы тирә-яҡ барабан урынлашты. 2 " 7 символдары, улар һәр ваҡыт үҙгәреү менән спину. Шулай, шулай уҡ һәр һан менән үҙгәреүе юл еңеү спину. Еңеү яулар өсөн, һеҙҙең йәнәш тормошта символы булырға тейеш барабан ише. Һәр түләү һуң, билдәһе, символы менән башланған һәм улар өҫтән аҫҡа ашыу каскад барабан еңеү килтерә. Был дауам итә, әлегә ҡалала түгел комбинация выигрыш. Был уйында уйнар өсөн мөмкин тиклем ҡыҙыҡлыраҡ итеү 500 арҡаһынан superbet 20р£ за спиной.\nБыл бик мило обдает. Бындай урындарҙа эшләү өсөн идеаль сағыу уйын автоматтары мина. Был уйындарҙың символдары мәғәнә аҫҡы игральный карталарын төҙөгән, юғары әһәмиәте һәм күләме шул уҡ ваҡытта аҫыл таштарҙы суперставка символы булды.. Барыһы ҡаршы алтын һәм гранит әһәмиәте билдәләнде. Арба өҫтөндә эленеп барабан 4 улар төрлө символы.. Һәр ваҡыт арҡаһына, барабан картаһы символы булып төшөү өсөн, еңеү өсөн үҙ мөмкинлектәре арта.\nИке төп торманы ул бонус. Беренсенән, был ҡырағай билдәһе, символы сифатында уны алыштырыусы башҡа барлыҡ сығыш яһай, башҡалар өсөн динамит символы.\nЙәғни g хәреф күпмегә тарҡау була, Тураһында, Л, һәм Д. Приземление был юлы бөтә дүрт барабан, бушлай спину раунд башланғас, улар, һеҙ получает. 12 юҡҡа вращения. Шуның менән бергә, һис шикһеҙ, был уйындың айырылғыһыҙ өлөшө булды һәм булып функциялы күләме суперставка.\nБыл уйын сәбәп фантастически слот, движок менән бәйле уникаль уйын ул, уйынсылар йәлеп итеү. Был ярайһы яҡшы эшләргә һәм уны. Иң ҙур баннерҙың үлсәме менән күңелле һәм ҡыҙыҡ уйын автоматтары береһе булды һәм был ваҡыт суперставок.\nТелебеҙ бөгөн Джекпот


Бөгөн Рәсәй буйынса федераль трассаларҙа фура водителдәре забастовка ойоштора | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n11 ноября 2015 — 17:50\nӨфө янында М5 һәм М 7 юлдарында ла бер нисә урында йөк автомобилдәре төркөмө күҙәтелә. Улар бөтә Рәсәй ҡаршылыҡ акцияына ҡушылып үҙ ризаһыҙлығын белдерә.Ҡыршылыҡ акцияһы ауыр йөк автомобилдәре өсөн федераль трассаларҙа йөрөүгә түләү индереү менән бәйле. 15 ноябрҙән Рәсәйҙә Хөкүмәт күрһәтмәһе үҙ көсөнә инә, тимәк был аҙна аҙағынан 12 тоннанан ауырыраҡ йөк автомобилдәре һәр километр өсөн 1 һум 53 тин түләргә бурыслы. Тәүҙә был сумма ике тапҡырға күберәк ине, төрлө төбәктәрҙә үткән ҡаршылыҡ акцияларынан һуң түләү кәметелде. Шулай ҙа транспорт компаниялары бының менән дә ризалашмай. Улар түләүҙе бөтөнләй индермәҫкә, йә иһә сумма һәр саҡрым өсөн 1 һумдан да артмаҫҡа тейеш тигән фекерҙә. Проект автоҙары иҫәпләүенсә, ауыр йөк ташыусы автомобилдәр юл ҡатламына иң ҙур зыян килтерә. 1 фура 1 мең еңел машинаға тиң. Ошо рәүешле 2016 йыл эсендә генә юл фондына 40 миллиард өҫтәмә аҡса килер тип күҙаллана. Транспорт компаниялары яңылыҡ менән килешмәй, тәү сиратта түләү ташылған тауарҙың хаҡын арттырасаҡ тип иҫкәртә.


Силәбе өлкәһе «Башҡорттар ҡоролтайы»ның яңы район бүлексәһе асылды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nСиләбе өлкәһе «Башҡорттар ҡоролтайы»ның яңы район бүлексәһе асылды\n15:34, 11 апреля 2011 Сәйәсәт\nСиләбе өлкәһенең Пласт ҡалаһында Силәбе өлкәһе «Башҡорттар ҡоролтайы» йәмәғәт ойошмаһының район бүлексәһен ойоштороу буйынса конференция үтте.\nПласт районы халҡы «Башҡорттар ҡоролтайы» район бүлексәһенең Башҡарма комитетын һайланы һәм уның эшмәкәрлегенең өҫтөнлөклө йүнәлештәрен билдәләне. Район бүлексәһе рәйесе итеп урта мәктәп уҡытыусыһы Зөлфиә Садыҡова тәғәйенләнде.\n— Был районда башҡорттар компактлы йәшәй, — ти Зөлфиә Садыҡова. – Беҙҙең өсөн туған телебеҙҙе һәм халҡыбыҙҙың күп быуатлыҡ мәҙәниәтен һаҡлап ҡалыу үтә мөһим.\nПласт районы хакимиәте башлығы Александр Неклюдов «Башҡорттар ҡоролтайы»ның яңы бүлексәһенә һәр яҡлап ярҙам буласағын белдерҙе.\n— Был йүнәлештә беренсе аҙымдар яһалды ла инде, – тип билдәләне район башлығы. – Урындағы мәктәптә башҡорт теле уҡытыусыһы ставкаһы булдырылды.\n«Башҡорттар ҡоролтайы» рәйесе урынбаҫары Флүзә Ғайсина ойошма эшмәкәрлеге хаҡында һөйләне һәм дуҫлыҡ, артабанғы хеҙмәттәшлек билдәһе итеп район етәкселегенә бүләктәр тапшырҙы.\nУчалы сәнғәт һәм мәҙәниәт училищеһы директоры Дамир Әбүбәкиров башҡорттарҙың мәҙәни мираҫын һаҡлауҙа һәр яҡлап ярҙам күрһәтергә вәғәҙә бирҙе.\nКонференция сиктәрендә Учалы сәнғәт һәм мәҙәниәт училищеһы студенттары менән әҙерләнгән концерт үтте. Егеттәр һәм ҡыҙҙар башҡорт халыҡ йырҙарын, бейеүҙәрен башҡарҙы, ҡурайҙа уйнаны.\nАлина Зарипова, Тимур Рахматуллин автор: Алина Зарипова, Тимур Рахматуллин\nТеги: РФ төбәктәрендә башҡорттар, конференциялар


"Беҙҙең мәктәп Силәбенең башҡорт мәҙәниәте үҙәгенә әүерелә бара”\n28 Сентября 2020, 00:31\nҒафури районында үткән Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының төбәк-ара форумында Силәбе өлкәһе Красногвардейский районының Яҡуп ауылы мәктәбе директоры ла ҡатнашты. Ул - Фәриҙә Ғилметдин ҡыҙы Баймөхәмәтова - Башҡортостан Башлығы Радий Хәбировтың Рәхмәт хатына лайыҡ булды.\nАвтор: Лилия Нуретдинова\nБыл хатта "мәғариф өлкәһендә оҙаҡ йылдар эшләп, башҡорт халҡының йолаларын, мәҙәниәтен һәм телен үҫтереүгә ҙур өлөш индергән өсөн" тигән йылы һүҙҙәр бар.\n"Яҡуп мәктәбендә директор эшен 2013 йылдан алып башҡарам. Шул йылда уҡ уҡытыу программаһына башҡорт теле дәрестәрен индерҙек. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы, Силәбе өлкәһе хакимиәте менән тығыҙ бәйләнеш булдырылған. Башҡорт телен, мәҙәниәтен, йолаларын өйрәнеү, үҫтереү, һаҡлау йәһәтенән төрлө яҡлы эш алып барабыҙ. Беҙҙең мәктәптә йыл һайын район кимәлендәге ҙур саралар үткәрелә. Мәҫәлән, этнофестивалдәр, башҡорт телен өйрәнгән балалар өсөн лагерҙар ойошторола. Йыл һайын Мостай Кәрим уҡыуҙары уҙғарабыҙ. Быйыл да был сара бик сағыу һәм күләмле булмаҡсы. Ҡазан ҡалаһында йыл да үткәрелгән шиғыр һөйләүселәр конкурсында ҡатнашып, башҡорт телендә сығыш яһайбыҙ, балаларыбыҙ призлы урын алмайынса ҡайтмай.\nБеҙҙең тағы бер ҙур ҡаҙанышыбыҙ – мәктәптә башҡорт тарихы һәм мәҙәниәте музейы асылыуы. Ул беҙҙең белем усағын, ауылды Силәбе өлкәһенең башҡорт мәҙәниәте үҙәге итте", - тип эшмәкәрлеге тураһында бәйән итте Фәриҙә Ғилметдин ҡыҙы.\nФото Ф. Баймөхәмәтованың шәхси архивынан.


Рәсми тарихта ҡала торған мөһим сарала әүҙем ҡатнаш!\n27 Октябрь , 12:10\nБилдәле журналист, “Вечерняя Уфа” гәзитенең баш мөхәррире Вячеслав Голов та халыҡ иҫәбен алыуҙа теләп ҡатнаша. Уның атаһы, билдәле композитор, халыҡ артисы Николай Голов рус милләтенән, ә әсәһе, данлыҡлы йырсы Мәғфирә Ғәлиева – башҡорт.\n15 октябрҙә Рәсәйҙә халыҡ иҫәбен алыу кампанияһы башланды. Һис шикһеҙ, был – милләтебеҙҙең бөгөнгө торошо тураһындағы мәғлүмәттәрҙе рәсми тарихҡа яҙып ҡалдыра торған мөһим сара. Халыҡ иҫәбен алыу һөҙөмтәләре тотош ил һәм айырым төбәктәрҙең артабанғы үҫеш юлдарын билдәләй.\nБилдәле шашкасы, халыҡ-ара шашка буйынса ете тапҡыр донъя чемпионы, Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы –Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары Тамара Танһыҡҡужина ла мөһим кампанияла ҡатнашҡан, йәниҫәп алыусылар уны йортонда тап итә. Анкетала 33 һорау, әммә милләткә ҡағылышлыһы уның өсөн айырыуса әһәмиәтле.\n– Башҡортостандан ситтә тыуып- үҫһәм дә, спортсы булараҡ танылыуым тап ошо республика менән бәйле. Һәр саҡ яҡташтарымдың яҡлауын тоям. Халыҡ-ара кимәлдәге ярыштарҙа сығыш яһағанда ла Башҡортостанымдың, башҡорт еренең данын яҡлайым, бының менән ғорурмын. Әлбиттә, мин үҙемде тулы ҡанлы башҡорт тип иҫәпләйем, - ти Тамара Михайловна.\nБилдәле журналист, “Вечерняя Уфа” гәзитенең баш мөхәррире Вячеслав Голов та халыҡ иҫәбен алыуҙа теләп ҡатнаша. Уның атаһы, билдәле композитор, халыҡ артисы Николай Голов рус милләтенән, ә әсәһе, данлыҡлы йырсы Мәғфирә Ғәлиева – башҡорт. Вячеслав Өфөлә бына ошондай ижади ғаиләлә тыуып үҫкән. Ул әсәһенең телен туған теле тип иҫәпләй, башҡортса иркен аралаша, ижад итә.\n– Әсәйем – башҡорт, телем дә башҡортса сыҡты. Мине башҡорт өләсәйем тәрбиәләне һәм үҙемде бар булмышым, рухым менән башҡорт тип иҫәпләйем. Әлбиттә, һәр халыҡ иҫәбе алыу кампанияһында башҡорт тип яҙылам һәм был юлы ла шулай тип теркәләсәкмен, – ти Вячеслав Голов.\nИлдең социаль-иҡтисади үҫешендә халыҡ иҫәбен алыу кампанияһының әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ. Уның һөҙөмтәһендә тупланған мәғлүмәттәр хеҙмәт баҙарын планлаштырғанда, бюджет ҡабул ителгандә, халыҡты социаль яҡлау, һаулыҡ һаҡлау, мәғариф тармағына бәйле мәсьәләләрен хәл иткәндә кәрәк. Улар әле эшләп килгән программаларға көн талабына ярашлы төҙәтмәләр индерергә, яңыларын ҡабул итергә ярҙам итәсәк ти Яңауыл районы хакимиәте башлығы Илшат Вәзиғәтов.\n– Власть органдарында эшләү дәүерендә өсөнсө тапҡыр Халыҡ иҫәбен алыуҙа ҡатнашам. 2002 йылда райондагы ауылдарҙың күбереһндә урам исемдәре, йорт номерҙары юҡ ине. Иҫәпселәр рәт буйлап йөрөп мәғлүмәт тупланы. Ә быйылғы иҫәп алыу һанлы форматта үтә. Ҡыҫға ғына ваҡыт арауығында тормош ни тиклем йылдам үҙгәрештәр кисерә, ти – Илшат Әғзәм улы. - Һуңғы иҫәп алыу буйынса беҙҙең районда 46 проценты башҡорттар, шулай уҡ урыҫтар, татарҙар, удмурттар, мариҙар һәм башҡа милләт вәкилдәре йәшәй. Район тормошон яҡшыртыуға йүнәлтелгән көндәлек эшебеҙҙә уларҙың һәр ҡайһыһының мәнфәғәтен күҙ уңында тотабыҙ. Район халҡына иҫәп алыуҙа ҡатнашып, үҙҙәре лә киләсәкте төҙөргә ярҙам итеүҙәрен аңлатабыҙ.


Бөгөн Өфөлә халыҡ-ара мәғариф салоны асылды - Bash.News\nБөгөн Өфөлә халыҡ-ара мәғариф салоны асылды https://bash.news/news/109299_bgn_fl_xalyara_marif_salony_asyldy\n«ВДНХ–Экспо» күргәҙмәләр залында сарала Рәсәйҙең 40 төбәгенән тармаҡ вәкилдәре ҡатнаша. Инновацион уҡытыу алымдары, ҡаҙаныштар менән бүлешеү һәм тәжрибә уртаҡлашыу майҙаны дүрт көн буйы эшләйәсәк. БСТ каналы хәбәрсеһе Рәмилә Исмәғилева яҙмаһы.\nАҡыллы теплица. Үҫемлекте лә планшет ярҙамында үҫтереп була. Күргәҙмәлә Башҡорт дәүләт аграр университеты күрһәткән тәжрибә – артыҡ хәрәкәтләнмәй генә юғары уңыш алыу. Һыу һипкес күтәреп баҡса буйлап йүгермәйһең, төймәгә баҫыу менән һыу ер еләге төбөнә үҙе ҡойола. Планшет менән идара ителгән система буйынса һыу һибеү автоматлаштырылған. Кукуруз дым ярҙамында үҫтерелә. Ғалимдар ниндәй ысул яҡшыраҡ икәнлеген тикшерә- һыу менәнме әллә дым ярҙамындамы.\nӘ был робот автомобиль деталдәрен шымарта. Ҡул көсөн аҙыраҡ файҙаланып мөмкин тиклем эште еңеләйтеү. Фәндең техник мөмкинлектәр менән бергә алға барыуын күҙәткәндә, киләсәктә бөтә эш төймәгә баҫыуға ҡайтып ҡалыр һымаҡ. Республикалағы мәғариф һәм фән өлкәһендәге заманса асыштар\nВДНХ -экспо күргәҙмәләр залында асылған Халыҡ-ара мәғариф салонында тәҡдим ителә.\nБыйылғы сара Мәғариф Милли проекттарын әүҙем тормошҡа ашырыу, шул ҡаҙаныштар менән уртаҡлашыу даирәһенең киңлеге менән айырылып тора. Милли проект емештәренең береһе – телде интернет аша өйрәнеү программаһы.\nДәүләт сәйәсәте – өҫтөнлөклө проекттарҙы ғәмәлгә ашырыу, был өлкәлә йәмғиәт һәм бизнес, мәктәпкәсә һәм дөйөм белем биреү, милли мәғариф- полилингваль мәктәптәр булдырыу, һөнәри һәм өҫтәмә белем биреү, мәғарифты һанлаштырыу һәм үҙенсәлекле балалар менән эшләү – сара ошондай һорауҙарҙы ҡараусы мультиформат майҙан.\nКүргәҙмәгә ҡуйылған бөтә фәнни эшмәкәрлек һөҙөмтәләре тормошта ҡулланыла. Мәҫәлән, эксперттар нисек итеп ялған аҡсаны ысынынан айырырға өйрәтә.\nМәғариф салонында күргәҙмәләрҙән тыш төрлө семинарҙар, интерактив сессиялар эшләй. Унда теләгән һәр кем ҡатнаша ала, салон иртәнге ундан киске алтыға тиклем асыҡ. Быйылғы форумдың үҙенсәлеге- һәр көн айырым аудиторияға ҡаралған.


Иғтибар үҙәгендә — БҮЗДӘК РАЙОНЫ » Башҡортостан гәзите\n31-05-2012, 03:55 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға\n— Медицина хеҙмәткәрҙәре араһында пенсия йәшендәгеләрҙең күп булыуы, йәштәрҙең уларҙың урындарын алырға ашыҡмауы — күптәнге проблема. Һис шикһеҙ, быуындар алмашыныуы булырға тейеш. Хәҙер заманса ҡорамалдар менән эш ителә, һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә яңы проекттар тормошҡа ашырыла һәм юғары технологиялар ҡулланыуға өҫтөнлөк бирелә. Быларҙың барыһы ла эште яңыса ойоштороуҙы талап итә һәм белемле йәш табиптарға ихтыяжды арттыра. Әлбиттә, диплом алыу ғына әҙер белгес булыуҙы аңлатмай, тәжрибә туплау өсөн кәм тигәндә биш йыл эшләргә кәрәк. Был осорҙо улар үҙ эшенә мөкиббән бирелгән, пациенттарҙы йылы һүҙе, яғымлы мөнәсәбәте менән дә һауыҡтырған өлкән коллегалары менән бергә үтһә, бигерәк тә яҡшы.\nБеҙҙә табиптар менән тәьмин ителеш, дөйөм алғанда, насарҙан булманы. Шулай ҙа, һәр ҡайҙағы кеүек үк, тар белгестәр етешмәне. Хәҙер хәл ыңғай яҡҡа үҙгәрә, бер төркөм йәштәр хеҙмәт юлын башланы. Ниһайәт, акушер-гинеколог, стоматолог, эндокринолог һәм кардиологлы булдыҡ, ә педиатрҙар элек тә етерлек ине.\nҒөмүмән, һуңғы өс йылда кадрҙар мәсьәләһе менән ныҡлы шөғөлләндек. Белгесте төбәккә килергә ылыҡтырыу өсөн тәү сиратта торлаҡ кәрәк. Шуға ла ошо проблемаға иғтибарҙы арттырҙыҡ. Мәҫәлән, бушлай ер майҙаны бирҙек, фатир менән тәьмин иттек. Быларҙың барыһы ла район хакимиәте ҡарары буйынса хәл ителде. Күреп тораһығыҙ, һөҙөмтә бар. Былтыр коллективыбыҙ алты табип менән тулыланһа, быйыл һигеҙ белгесте көтәбеҙ. Улар ҙа “Ауыл табибы” программаһы буйынса киләсәк.\nРайон үҙәгенән тыш, участка дауаханаларында ике дөйөм практик табип эшләй. 42 фельдшер-акушерлыҡ пунктын да һаҡлап ҡала алдыҡ. Сер түгел, ауылдарҙа медицина ярҙамына мохтаждар күп. Шулай уҡ халыҡта медицина хеҙмәтләндереүенә ҡарата ҡәнәғәтһеҙлек белдергән осраҡтар ҙа бар. Әлбиттә, ҡытыршылыҡтарҙан ҡотолорға тырышабыҙ. Мәҫәлән, ауырыуға мөмкин тиклем иртәрәк ярҙам күрһәтә башлау маҡсатында быйыл биш волонтерлыҡ хәрәкәте ойошторҙоҡ һәм уларҙы иң мөһим кәрәк-яраҡ менән тәьмин иттек. Унда белемле, тәү медицина ярҙамы күрһәтә алырлыҡ, “ашығыс ярҙам” менән бәйләнешкә инеп, хәлде контролдә тоторлоҡ кешеләр тупланды.\nРайоныбыҙҙағы 30,5 меңдән ашыу кешенең һаулығы һәм именлеге өсөн яуаплыбыҙ. Үкенескә ҡаршы, беҙҙә әлегә халыҡтың тәбиғи артыу күрһәткесе шәптән түгел. Шулай ҙа һуңғы осорҙа хәлдең яҡшырыуы күҙәтелә. Демографик күрһәткестәрҙе түбәнәйтеүгә килтергән сәбәптәр байтаҡ. Мәҫәлән, ауылдарҙа оло йәштәгеләр арта, йәштәр тыуған төйәгендә ҡалып ғаилә ҡормағас, тыуым аҙ. Әгәр илдә ауыл хужалығына ҡарата сәйәсәт ыңғай яҡҡа үҙгәреүен дауам итһә, хәл яҡшырыр тип өмөт итәбеҙ.\nӘле төбәктә 68 табип медицина ярҙамы күрһәтә. 51 урынлыҡ көндөҙгө, 179 койкалыҡ тәүлек әйләнәһенә эшләүсе стационар бар. Поликлиника бер сменала 525 кешене ҡабул итә ала. Ҡулайлаштырыу шарттарында койкалар һанын һаҡлауы еңелдән түгел, шулай ҙа халыҡты медицина ярҙамынан мәхрүм итмәү өсөн тырышабыҙ. Участка дауаханаларында дөйөм практик табип бүлексәһе астыҡ. Һөҙөмтәлә тотош коллективты һаҡлап ҡалдыҡ. Шулай уҡ бер кемдең дә эш урынын юғалтыуға юл ҡуйылманы. Беҙҙең өсөн быныһы ла мөһим, — тип һүҙен йомғаҡланы Айрат Хәзиев.\nЭш тә бар, дәрт тә ташып тора, етмәһә, кеҫәлә — миллион!\nБыйыл йыл башынан “Ауыл табибы” федераль программаһының башланыуы, унда ҡатнашыу шарттары тураһында хәбәр иткәйнек инде. Күптән түгел уның тормошҡа ашырылыуына үҙебеҙ инандыҡ. Йәш белгестәр 1 миллион һум аҡсаға эйә булған да инде. Һәр хәлдә Бүздәк үҙәк район дауаханаһына эшкә ҡайтҡан алты табиптың банктағы иҫәбенә ошо күләмдә аҡса күсерелгән.\nБереһенән-береһе мөләйем, йәшлек дәрте урғылып торған, тормошҡа ҙур ышаныс менән баҡҡан “миллионер”ҙар менән осрашып, тәьҫораттары менән ҡыҙыҡһындыҡ. Тәүге көндәрҙә шул сама аҡсаға эйә булыуҙарына береһе лә ышанып етмәгән. “Оҙаҡламай буласаҡ” тигәс тә, ул ҡәҙәре тиҙ арала килеп етер тип өмөтләнмәгәндәр. Баштараҡ ҡаушабыраҡ ҡалһалар ҙа, хәҙер үҙҙәрен ҡулға алғандар.\nКемдәр һуң ул ауыл табиптары программаһында ҡатнашыусылар? Булмаһа, танышып китәйек. Башҡорт дәүләт медицина университеты дипломын алып, хеҙмәт юлын парлап башларға, йәғни ғаилә ҡорорға ла өлгөргән Лиана менән Альберт Савиндарға, моғайын, күптәр аҡ көнләшеү менән ҡарайҙыр. Һәр ҡайһыһының иҫәбенә миллион һум күсерелгән. Етмәһә, йәш ғаиләнең тормошо тағы ла түңәрәкләнергә тора — бәпес көтәләр.\nЛиана — ошо төбәктән, район хакимиәте юлламаһы буйынса уҡыған. II курстан алып үҙәк район дауаханаһында практика үтеп, үҙен күрһәтеп тә өлгөргән, коллектив менән дә ныҡлап танышҡан. Ғөмүмән, бер кемгә лә сит-ят кеше түгел. Лиана ла, Альберт та район өсөн бик кәрәкле һөнәр эйәләре — акушер-гинекологтар.\n— Программа буйынса бирелгән аҡса беҙҙең өсөн бик ваҡытлы ярҙам булды. Район хакимиәте бушлай ер майҙаны ла бүлде, әле шуны рәсмиләштереп йөрөйбөҙ. Аҡсаны фәҡәт йорт төҙөүгә тотонасаҡбыҙ. Эшебеҙ бар, үҙ торлағыбыҙ ҙа булһа, ҡайһылай яҡшы! Ауыл еренә эшкә ҡайтыусылар матди яҡтан дәртләндерелә тигәс, тиҙ генә тормошҡа ашмаҫ хыял тип уйлағайныҡ. Хәҙер иһә киләсәккә ышаныс нығынды. Был, һис шикһеҙ, хеҙмәтебеҙгә мөнәсәбәттә лә ыңғай сағылыш табасаҡ. Һынатмаҫҡа тырышасаҡбыҙ, хәстәрлекте аңлап, табиплыҡ бурысыбыҙҙы еренә еткереп атҡарасаҡбыҙ, — тине Альберт.\nРауил Кәбиров та — Бүздәк “миллионер”ҙарының береһе. Невролог һөнәренә эйә булған белгесте көтөп алғандар. Уға ла яҡташтары ҙур ышаныс күрһәткән — юллама буйынса уҡыған. Табиплыҡты теләп, үҙен ошо һөнәргә бәләкәйҙән әҙерләгән. Невролог эше үҙенсәлекле булыуы менән бергә мауыҡтырғыс та тип иҫәпләй ул. Бирелгән аҡсаны Рауил да йорт төҙөүгә тотонмаҡсы.\n— Үҙ өйөң, ихатаң булыуға етәме ни! Һаман да ышанып етмәйем кеүек. Бигерәк тә ата-әсәм шат, — тине ул.\nЛилиә Хәйбрахманова — клиник лаборатория-диагностика табибы. Уның ҡайтыуы ла дауахананың күптәнге проблемаһын хәл иткән. Практиканы ошонда үтеп, коллектив араһына ингән. Миллион һумды мотлаҡ торлаҡ өсөн тотонорға ҡарар иткән.\nМария Обловатная был төбәктә тыуып үҫмәһә лә, нәҫел тамырҙары Бүздәк ауылы менән бәйле. Психиатр һөнәренә эйә булған ҡыҙҙы уҡыу йортондағы осрашыу ваҡытында баш табип үҙҙәренә килергә “ҡоҙалаған”. Әлегә ҡәҙәр ул да табиптар өсөн тәғәйенләнгән фатирҙа йәшәгән. Бер ниндәй проблема менән осрашмаған, эш шарттары һәйбәт, эргәһендә йәштәр ҙә, тәжрибәле белгестәр ҙә бар. Банктағы шәхси иҫәбендәге миллион һумды нисек тотонасағын әлегә хәл итмәгән, әммә шатлыҡтан ҡыҙҙың йөҙө балҡый. “Ошондай матди ярҙам күрһәтелеү киләсәккә ышаныс тыуҙырыуы менән һөйөнөслө”, — ти ул.\nБишенсе “миллионер” — Илдар Мырҙабулатов. Ул да эшкә тыуған төйәгенә ҡайтҡан. Боғаҙы ауылы егете лә район хакимиәте юлламаһы буйынса уҡыған. Табип булыу — уның да бала саҡ хыялы. Шөкөр, теләге тормошҡа ашҡан. Дауаханала практика үтеп, һайлаған һөнәренең нескәлектәре менән таныша торған. Хирург, эндоскопия буйынса әҙерлек үткән белгесте лә ҡуш ҡуллап ҡаршы алғандар. Ул да аҡсаһын йорт һалыу өсөн тотонмаҡсы.\nБүздәк үҙәк район дауаханаһы бер юлы алты табип менән тулыланған. Етмәһә, барыһы ла ифрат кәрәкле һәм күптән өмөт бағлап көтөп алынған белгестәр. Эшкә дәрте ташып торған йәштәргә фатиха биреп, уңыштар ғына теләйһе ҡала.\nМәктәпле ауылда тормош һүнмәй\nБүздәк районында ла, һәр төбәктәгесә, байтаҡ осор демографик күрһәткестәр һөйөндөрмәгән. Һөҙөмтәһе билдәле: балалар һаны кәмей, мәктәптәр бушап ҡала һәм, бәләкәй комплектлы тип, бер нисәһе берләштерелә. Ә ауыл ерендә тыуып үҫкән кешегә мәктәп ишегенең ябылыуы нимәгә килтерәсәген аңлатып тороу кәрәкмәй. Ундағы тормоштоң һүнеүенә һәм халыҡтың таралыуына юлыҡтыра бындай күренеш. Әммә киләсәкте күҙаллап эш иткәндә, ҡотолғоһоҙ тойолған хәлдәрҙе лә булдырмаҫҡа мөмкин.\nРайон хакимиәте башлығы Радик Хәзиев мәғариф тармағындағы ҡулайлаштырыу шарттарында балалар учреждениеларының ябылыуына йәки уларҙың файҙаланылмай тороуына, йә булмаһа башҡа маҡсатта ҡулланылыуына юл ҡуймаҫҡа тырышыуҙарын белдергәйне. Миҫалға Ғафури урта дөйөм белем биреү мәктәбе һәм Ҡартамаҡ балалар баҡсаһы килтерелгәйне. Район ҡаҙнаһынан аҡса бүлеп, Ғафури мәктәбенә капиталь ремонт яһарға ҡарар иткәндәр. Киләсәкте күҙаллап хәстәрләгән ошо ҙур эшкә фатиха бирелеү менән аҡса бүленгән.\nҒафури урта дөйөм белем биреү мәктәбе менән танышыу ҡыҙыу эш мәленә тап килде, төҙөүселәр баш ҡалҡытмай эшләй ине. Балалар йорто менән йәнәшәләге иркен, уңайлы урында урынлашҡан ул. Халыҡ “Иҫкегә тейһәң, иҫең китә” тип юҡҡа әйтмәй, ярты быуат хеҙмәт иткән бина, ысынлап та, заманға яраҡлаштырыуҙы талап итә. Тәҙрә-ишектәр, электр үткәргестәр тулыһынса яңыртыла. Спорт залының ҙурайтылыуын да шатланып хәбәр иттеләр. Уҡыусылар бынан ары үҙҙәренең ашханаһында туҡланасаҡ, әлегә ҡәҙәр балалар йортона йөрөгән.\nӘле бында 154 үҫмер белем алһа ла, яңыртылған мәктәп 340 уҡыусыға иҫәпләнгән, сөнки киләсәктә балалар һаны артасаҡ, тиҙәр. Капиталь ремонтҡа бәйле, уҡыусыларҙы ваҡытлыса Михайловка мәктәбенә йөрөтәләр. Башланғыс кластар балалар йорто бинаһында ҡалған.\nҒафури мәктәбе элек-электән районда алдынғылар иҫәбендә һанала. Ул — үҙ эшен яҡшы белгән уҡытыусылары һәм төрлө сараларҙа һынатмаған уҡыусылары менән билдәлелек яулаған белем усағы. “Шарттар яҡшырғас, мөмкинлектәр арта, тағы ла нығыраҡ тырышасаҡбыҙ”, — тип дәртләнеп, төҙөлөш уртаһында ҡайнап йөрөй директор Әлтәф Йомаҙилов.\n— Ҙур күләмле эште башлар алдынан киләсәкте күҙалланыҡ. 2018-2019 йылдарҙа балалар күпкә артасаҡ. Бында Яңы Килем, Михайловка, Комсомол, Сыртлан ауылдарынан да балалар уҡыясаҡ. Беҙ генә түгел, ата-әсәләр ҙә шатланып бөтә алмай. Ә үҫмерҙәр тураһында әйтеп тораһы ла түгел, түҙемһеҙлек менән көтәләр. Район етәкселәре күпме сығым талап ителәсәген иҫәпләп, мәктәпте яңыртыуҙы мотлаҡ башларға ҡарар иткәйне. Хакимиәт башлығы Радик Хәзиев үҙе килеп фатихаһын бирҙе. Әле иһә барлыҡ көстө эште сифатлы итеп атҡарыуға һәм белем усағын билдәләнгән ваҡытҡа тапшырырға йүнәлтәбеҙ, — тине директор.\nКилешеү буйынса, “Башстройснаб” йәмғиәте төҙөүселәре эште 1 июлгә теүәлләргә тейеш. Августа тирә-йүнде төҙөкләндереүҙе тамамлау бурысы тора. Билдәле, күләмле эш ҙур сығым да талап итә. Мәктәпте яңыртыуға район ҡаҙнаһынан миллиондарса һум аҡса тотонола. Әммә уныһы борсолдормай, сөнки, Радик Әнүәр улы әйтеүенсә, балалар һәм уларҙың киләсәгенә бәйле булғанда аҡса мәсьәләһе артҡа күсә.\nҠартамаҡ кескәйҙәренең шатлығы\nҠартамаҡ ауылындағы балалар баҡсаһы менән танышҡанда, кескәйҙәрҙең иҙерәп йоҡлаған мәле ине. Шуға күрә һаҡ ҡына йөрөп, бүлмәләрҙе, ғөмүмән, уңайлыҡтарҙы ҡарап сыҡтыҡ. Уны Иҫке Таулар балалар баҡсаһы филиалы иткәндәр.\nМөдире Айгөл Мөхәмәтйәнова әйтеүенсә, кескәйҙәрҙең шатланып баҡсаға йөрөүенә оҙаҡ ваҡыт үтмәгән: ул март урталарында ғына ишектәрен асҡан. Быға саҡлы ауылда балалар баҡсаһы булмаған. Шуға күрә сағыу буяуҙарға буялған, зауыҡлы биҙәлгән һәм өр-яңы йыһазлы бинаға аяҡ баҫыу — һәр кем өсөн оло шатлыҡ. Әле бында ике ауылдан 20-ләп бала йөрөй, 10-ыһы — Иҫке Ҡарбаш ауылынан. Кескәйҙәр ҙур теләк менән килә, тиҙәр. Ә ата-әсәнең ҡыуанысы хаҡында әйтеп тораһы ла түгел.\nБалалар баҡсаһы махсус төҙөлгән бина түгел. Мәғариф өлкәһендәге сәйәсәт, йәғни ҡулайлаштырыу Ҡартамаҡ уҡыусыларын Таулар мәктәбенә йөрөтөп уҡытырға мәжбүр иткән, сөнки унда ни бары 36 үҫмер белем алған. Буш ҡалған бинаны нисек итеп һөҙөмтәле файҙаланыу тураһында оҙон-оҙаҡ уйлап тормағандар, сөнки балалар баҡсаһына ихтыяж күптән тыуған. Район хакимиәте башлығы килеп ҡарап, баҡсаға йөрөрҙәй кескәйҙәрҙең күпме булыуы менән ҡыҙыҡһынған да мәктәпте баҡса итеп үҙгәртеп ҡорорға ҡарар иткәндәр. Ә киләсәктә аҫҡы ҡатты башланғыс класс уҡыусылары өсөн файҙаланмаҡсылар.\n“Бер генә бинаны ла маҡсатһыҙ файҙаланыуға йә булмаһа туҙҙырыуға юл ҡуймайбыҙ”, — тигәйне район хакимиәте башлығы Р. Хәзиев бер осрашҡанда. Ҡартамаҡта һүҙҙең эштән айырылмауына аныҡ миҫалда инандыҡ та инде.\nБүздәк районынан тупланманы\nМинзилә ҒАБДРАХМАНОВА әҙерләне.


Түҙ, йөрәгем, түҙ, башҡа сара юҡ... » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Түҙ, йөрәгем, түҙ, башҡа сара юҡ...\n26.05.2016 Түҙ, йөрәгем, түҙ, башҡа сара юҡ...\nФәнисә менән нисек, ҡасан йән дуҫтарға әйләнеп китеүҙәрен һиҙмәй ҙә ҡалды Нурзилә. Бер-ике тапҡыр кафеға саҡырҙы, өйөндә лә бер нисә тапҡыр ҡунаҡта булдылар. Һуңынан ул гел генә телефон аша: «Сәләм! Һин әле ҡайҙа йөрөйһөң, яҡынса нисәләрҙә ҡайтаһың?» – тигән һорауҙарҙы бирер өсөн генә шылтырата ине.\nӘллә ниңә һуңғы арала ире менән аралары һыуынып киттесе, әллә эс бошҡанда Фәнисәгә барып ултырырға инде, тип уйлап та өлгөрмәне, ул үҙе шылтыратты. «Шарап ҡына алып килеп сыҡ әле. Көн үтмәй, эс боша», – тине ул, уфтанып. Барып ингәндән алып сығып киткәнсе һүҙ уның тураһында ғына барҙы. Ҡасан кем менән осрашҡан, ҡайһы ире менән ни сәбәптән айырылған...\nҺүҙ араһында: «Ә һеҙ нисек йәшәп ятаһығыҙ? Көнө-төнө рейста йөрөгәс, иреңде күрмәгән дә саҡтарың булалыр әле. Үҙеңә берәй йүнле генә ир тотоп алмай. Быға тиклем нимә ҡарап йөрөйһөң ул?» – тигән һорауы менән иҫен китәрә яҙҙы. Тәүбә, Нурзиләнең хәләленә хыянат итеү уйына ла инеп сыҡҡаны юҡ. Әхирәте: «Мәңге юлда йөрөгән иргә ышанып, өй һаҡлап ғүмерең үтте инде, үкенерһең әле!» – тип йәненә тейергә тырышып ҡараны. Тик Нурзилә уның һүҙҙәренә иғтибар итмәне. Һәр һүҙенә көлөп кенә яуап бирҙе йә өндәшмәй ҡалыуҙы хуп күрҙе.\nҠайтҡас, ҡатын оҙаҡ уйланып ятты. Һуңғы ваҡытта ҡайһылай беҙҙең тормош менән ҡыҙыҡһыныусан булып китте әле әхирәте. Әллә ирем тураһында берәй һүҙ ишеттеме икән? Юҡ, булмаҫ – ул үҙе йөрөмтәл ирҙәрҙе тәнҡитләүҙән бушамай торғайны ла баһа!\nИренең һуңлап ҡайтҡан саҡтары ла күп инде ул. Шофер кешенең эше лә шулай бит, тип үҙен йыуатҡандай итте. Тик барыбер күңелендә ниндәйҙер бер шик пәйҙә булды ла ҡуйҙы. Бер нисә тапҡыр өй телефонына шылтыратып, кемдер трубкаһын һалып ҡуйҙы.\nБыл хәл йыш ҡабатлана башлағас, Нурзилә түҙмәне, почтанан өй телефонына шылтыратыуҙарҙың распечаткаһын алды. Таныш һандарҙы күргәс, аптырауҙан иҫе китә яҙҙы. Сөнки улар Фәнисәнеке ине. Йә таң менән, йә төндә Нурзиләләрҙең өйөнә шылтыратҡан булған. Нимә кәрәк булды икән был ҡатынға? Бәлки, кем кәрәк булғандыр?\nОшо көндән алып Нурзилә Фәнисә йәшәгән йорт янына йыш барып урар булды. Бер-ике тапҡыр уның өйө янына килеп туҡтаған машинаһында иренең кире боролоп ҡайтҡанын да күргеләне.\nКүңелдәге ауыр тойғоларҙан түҙер әмәле ҡалманы. Ире менән мөнәсәбәттәрҙе асыҡлай башлағас, көн дә аҡырыш, иреш тә талаш китте. Бер көндө донъяһын күтәрә һуғып, эшкә сығып китергә мәжбүр булды. Тик ике көн дә эшләп өлгөрмәне – киҙеү эләктереп, ҡайтырға тура килде. Автобуста температура менән һелкенеп ҡайтып килеүенә үҙенең йәне көйҙө. Шоферҙан Фәнисәнең өйө алдында туҡтатыуын һораны ла, тура баҫып, унда ыңғайланы. Иң алда үҙен ҡулға алды, нисек һүҙ башларға әҙерләнде. Шаҡыған ыңғайы ишек асылды – унан Фәнисәнең башы күренде.\n– Мин эштән ҡайтышлай ғына индем әле – беҙҙең өй номерын беләһең бит инде. Көнөнә биш тапҡыр шылтыратҡаныңды онотмағанһыңдыр әле, моғайын. Әйҙә, тағы бер тапҡыр шылтырат әле минең иргә. Мин һеҙгә барам тигәйнем, тышта буран икән – үҙең кил, тип әйт, – тигәс, Фәнисә аптырап ҡалды. Бер телефонға, бер Нурзиләгә ҡарап бер килке торғас, номерҙы йыйҙы ла, һөйләшә башланы. Ул нимә әйтһә, шуны һүҙмә-һүҙ ҡабатланы ла, ултырғысҡа барып ултырҙы. Ул артабан нимә булырын көтә ине.\nҠатын, күңелендә йыйылып, әйтә алмай йөрөгән һүҙҙәрен тиҙерәк әйтергә ашыҡты.\n– Ҡурҡып-боҫоп йөрөгәнсе, индереп кенә алһаң яҡшыраҡ булыр. Һинең тәжрибә елле бит инде. Дуҫ, имеш. Бөтә район белә бит инде. Был дүртенсеме әллә бишенсеһеме шул? Әллә ирҙәреңдең һанын да оноттоңмо? – тине, тура күҙенә ҡарап.\n– Хәҙер ирем килеп етер – мин унан алда сығып өлгөрәйем. Ҡайтарма чтобы! Ҡурҡып-боҫоп йөрөү арытҡандыр ул. Мин һиңә уны үҙем бирәм. Үҙенә лә шулай тип әйт! – тине лә, ишеген шарт ябып сығып та китте. Тыштағы буран да баҫыла биреп, ни буласағын ҡыҙыҡһынып көткәндәй тойолдо уға. Нурзилә, оло эш башҡарғандай, йүгерә-атлай өйөнә табан йүгерҙе генә. Янынан үтеп киткән ирен дә шәйләмәне. Ә мөхәббәт уттарында янып, һөйәркәһе ҡосағына ашҡынған ирҙең күҙенә бер нәмә лә күренмәй ине. Тик шатлығының оҙаҡҡа булмауын ғына аңламай ине.\nНурзилә өйөнә ҡайтып ингәс тә йылҡы итенә ҡаҙ ите ҡушып, аш һалды. Үҙе шул арала тиҙ генә ғаилә дуҫы булған оло йәштәрҙәге Зәүрә апаһын ҡунаҡҡа саҡырҙы. Йырлай-йырлай йөрөп туҡмас ҡырҡты. Ул арала Зәүрә апаһы йүгереп килеп тә инде.\n– Ауылдан сығып киткән икән ирен ташлап, эш тапҡан икән, тип ишеттем дә, үҙем килеп белешәйем тип уйланым. Кеше әллә барҙы, әллә юҡты һөйләй, – тип хәбәрен һөйләй-һөйләй өҫтәл әҙерләшә башланы.\nӘйтергәме-юҡмы тип аптырап торғанда, ишек асылып китте. Унан ҡара тиргә батҡан иренең башы күренде.\n– Ә һине бында кем саҡырҙы? Бар-бар, юлыңда бул! Мин һине үҙ ҡулым менән бирҙем бит инде. Йөрөмә бисәләр башын ҡаңғыртып. Ирһеҙ ҙә үлмәҫбеҙ! – тип арҡыс-торҡос һөйләшеүенә Зәүрә апаһы ла, ире лә аптырап ҡалды. Ә Нурзилә башынан үткәндәрен түкмәй-сәсмәй һөйләне лә һөйләне. Ҡуй, тиеүсе лә юҡ ине шул. Һөйләр һүҙе бөтөпмө, әллә арыпмы, ҡатын өҫтәл артына барып ултырҙы. Сумкаһынан баяғы юлда һатып алған араҡыһын сығарып ултыртты: «Әйҙә, апай, ирҙе икенсе ҡатынға биреүемде ихлас ултырып йыуып алайыҡ әле. Барған ерендә таштай батһын, кире ҡайтырға юлын да ябып ҡуяйыҡ!» – тип, Зәүрә апаһына рюмка тотторҙо. Тегенеһе, иҫе китеп, бер килке ултырғас: «Әйҙә һуң», – тип төп күтәрә эсеп тә ебәрҙе...\nИкәүләп бер яртыны яйлап ултырып эсеп бөткәс, Зәүрә апаһы үҙҙәренә саҡырып алып ҡайтырға булып китте. Сығыр саҡта Нурзилә: «Мин ҡайтҡанда өйҙә духың да булмаһын!» – тип аҡырҙы иренә.\nЗәүрәләргә барғас, баяғы яһил Нурзиләне алмаштырҙылармы ни, күҙ йәштәренә ирек биреп, илап та алды. Дуҫ булып ҡыланып, нигеҙҙәренә йылан эйәләшеүендә үҙенең генә ғәйепле булыуын әсенеп һөйләне лә һөйләне. Утһыҙ төтөн булмай икән ул, кешеләрҙең бушты һөйләмәүен дә аңлауын бәйән итте.\n– Улай уҡ ҡыҙып китмә әле, балалар бар бит. Бала хаҡына ғәфү итергә кәрәк булыр. Нишләп әле һин үҙ иреңде биш иргә барып та йәшәй алмаған бисәгә бирергә тейеш?! Бына, күрерһең, йыл да тулмай, бомж кеүек магазин алдында хәйер һорап торасаҡ! – тип, нисек кенә ауыр булмаһын, иренең хыянатын ғәфү итергә кәңәш бирҙе апаһы.\nУның ошо һүҙҙәре Нурзиләнең аңына йәшен уғы кеүек тәьҫир итте лә ҡуйҙы.\n– Эйе шул... Үткән һайын күреп, йәнем әсер. Балаларымдың атаһы булған өсөн генә ғәфү итергәме икән әллә?!\nАта-әсәһе лә: «Әллә инде, үҙең беләһең, балам. Үҙеңдән тора барыһы ла. Тота алһаң, йәшәп ҡара», – тип кәңәш бирҙе ҡыҙҙарына.\nБик оҙаҡ Нурзиләнең өйөндә һағыш ҡатыш ҡайғы кеүегерәк эс бошорғос тойғо өйрөлөп йөрөнө лә йөрөнө. Ауыр кисерештәрҙе йүгәнләр көс таба алмауҙарынан, күрәһең, икеһенең дә йөҙөндә нур әҫәре лә ҡалманы. Әгәр Әмир алдына бер-бер артлы ауыр һынауҙар килеп баҫмаһа, һәр кем үҙ уйҙарына бикләнеп, әллә күпме йөрөр ине әле. Әле генә һап-һау йүгереп йөрөгән атаһына бер көндө инсульт булды. Был ҡайғыны ҡатыны менән бергә кисерҙе. Атаһының һуңғы көнөнәсә янынан китмәнеләр. Бер бүҫелһә, йөй һүтелә, тигән кеүек, унан һуң ике апаһы гүр эйәһе булып, тағы ла оло ҡайғы өҫтәне Әмирҙең йөрәгенә. Ошо ауыр мәлдәрендә Нурзиләһе булмаһа, нишләр ине икән?! Ир, Хоҙай бүләк иткән бәхете икәненә яңы ғына төшөнгәндәй, күҙҙәрен ала алмай, Нурзиләгә текәлгәйне...


Бөгөн Сибайҙа «Урал аръяғы-2016. Бәләкәй эшҡыуарлыҡ - идеянан алып тормошҡа ашырғанға тиклем» тип аталған эшҡыуарлыҡ форумы асылды\nИке көнлөк сара барышында хеҙмәттәшлек тураһында бер нисә килешеүгә ҡул ҡуйыу ҡаралған. Форумға инвесторҙар ҙа саҡырылған. Мәҫәлән, Ҡытай эшҡыуарҙары Сибайҙа индустрия паркы асырға ниәтләй. Ошо маҡсатта 200 миллион доллар инвестиция йүнәлтеләсәк.


Шарттары Һәм Сроктары - Шишәмбе Көндө Матч 50% матч тиклем £50 |\nШарттары Һәм Сроктары – Шишәмбе Көндө Матч 50% матч тиклем £50\nБыл бонус буласаҡ актив араһында 2-се – 8- сы февралендә 2017 МСК.\nБары ҡаралды, килем һәм сығымдарҙы (П&Л) был һайлап алынған уйындар слот, Супермен, Бэтмен, Лигаһы ғәҙеллек һәм йәшел араһында фонарь 00:00 & 23:59 (МСК) был көндө акцияны иҫәбенә лә алынасаҡ өсөн квалификация танлова.\nБүлеп сығарыу буласаҡ бирелде буйынса табыш (выигрыш реаль аҡсаларҙа) һирәк осрай торған сотах. Әгәр һеҙҙең саф табыш&Мин настил, иң бәләкәй тигәндә, 10 фунт стерлинг был выигрыш, һеҙ аласаҡһыҙ өлкәндәр буйынса иҫәпләнә: 50% һеҙҙең тулайым П&Л.\nӨсөн хоҡуғына эйә еңеүгә арттырырға, уйынсылар яһарға тейеш минималь депозит күләмендә £10 акция көнөндә ҡуйылған һәм был Супермен, Бэтмен, Лигаһы ғәҙеллек һәм йәшел фонарь.\nМаксималь дөйөм выигрыш арттырырға һумға өсөн $ рәүешендә 50 саралары бонусы.\nСтандартные талаптар буйынса отыгрыш бонус 30 тапҡыр һумға бонус, ҡулланыла тиклем бонусов йәки ниндәй ҙә булһа сикләнә выигрыш мөмкин изъятый.\nБонусы алынған шунан аҡсалар\nалға, мөмкин булһа ла ҡулланылырға уйындары беҙҙең өсөн уйындар слот.\nСтавкалары Блэкажек һәм рулетка түгел ярҙам кәметеү тигровая бонусы батанов.\nУйынсыларына ул иҫтә тоторға кәрәк: бер генә бонус буласаҡ, актив, теләсә ҡайһы ваҡыт миҙгелдә, рәхим итегеҙ, т перейдите “Минең аккаунт” телем өсөн уны бөтә сират бонус\nБер генә лә Шарттар ҡулланырға.Идара’ң ҡарар өҫтәрәк ҡушыла окончательно бөтә осраҡтарҙа ла.


Егет кешегә үҙ йортонда, үҙ эшендә булыуы яҡшы,\n3 Ноябрь 2021, 15:00\nХөкүмәт ауыл хужалығын үҫтереү йүнәлешендә эш алып барған фермерҙарға һәр яҡлап ярҙам итә. “Ғаилә малсылыҡ фермаһын үҫтереү программаһы” буйынса грант алырға ирешкән Яңауыл уңғаны Руслан Әлимғужин Стәрлетамаҡ районы Калинин исемендәге колхоздан 50 баш голштин тоҡомло мал алып ҡайтҡаны тураһында яҙғайныҡ инде, үҙ күҙебеҙ менән барып күрергә булдыҡ. Билде биштән быуып эшләп йөрөгән ағалы- ҡустылы Руслан менән Айратты осраттыҡ.\nХөкүмәт ауыл хужалығын үҫтереү йүнәлешендә эш алып барған фермерҙарға һәр яҡлап ярҙам итә.\n“Ғаилә малсылыҡ фермаһын үҫтереү программаһы” буйынса грант алырға ирешкән Яңауыл уңғаны Руслан Әлимғужин Стәрлетамаҡ районы Калинин исемендәге колхоздан 50 баш голштин тоҡомло мал алып ҡайтҡаны тураһында яҙғайныҡ инде, үҙ күҙебеҙ менән барып күрергә булдыҡ. Билде биштән быуып эшләп йөрөгән ағалы- ҡустылы Руслан менән Айратты осраттыҡ.\nАуыл хужалығында тир түккәндәргә түшәмгә төкөрөп ятырға ваҡыты юҡ, күрәһең.\nМалдың эргәһендә йүгереп йөрөргә кәрәк. Ошоға тиклем 180 баш һәүкәш бар ине, һанын арттырҙыҡ. Алып ҡайтҡандары карантинды үткәрҙе, быҙауламайынса бер ҡайҙа ла сығармайбыҙ, бер айҙан артым көтәбеҙ.\nМал аҙығы етерлекме? Ҡуралар ҡышҡылыҡҡа әҙерме?\nБесәнде өҫтәмә һатып алырға тура килер. 10 мең центнер силос әҙерләнек. 50 гектар кукуруз сәскәйнек, уға ҡарабойҙай ҡушып сенажға һалдыҡ.\nБиналарҙы ағарттыҡ, бер ҡурала поликарбонаттан тәҙрә яңырттыҡ, ватылып та бармай, яҡтылыҡ та инә. Уныһында һауын һыйырҙар торасаҡ. Биргеһендәгеһенең ҡыйығын ремонтларға ниәтләп торабыҙ. Арыраҡ йәйләүгә урын әҙерләнек, эш етерлек әле. Машина менән һауыу операторҙары Гөлсинә Хәмитова, Сәриә Фәйзуллина, Раушания Мәҡсүтова һауған аҡты шәхси эшҡыуарға тапшырабыҙ. Һөттөң әле әҙ сағы, уртаса һауым - 16 литр, ноябрҙә быҙаулай башлаһа, һөт күләме артыр тип, ниәтләйбеҙ. Быҙауҙарға айырым ҡура бар. Әйткәндәй, тиҙҙән яһалма аталандырыу ысулына күсергә тип торабыҙ.\nНисә йыл фермерлыҡ менән шөғөлләнәһегеҙ?\n2018 йылдан алып. Ошо йүнәлештә уҡып ҡайттым. Айрат ҡустым һөнәре буйынса ветеринар, заманында 109-сы һөнәри училищены тамамланы. Икебеҙ ҙә - тракторсы, водитель, техниканың бар категорияһы буйынса белемебеҙ бар.\nХужалыҡта мең гектар ер иҫәпләнә, 800-ө сәсеүлеккә ҡарай. Көтөүлек - 100 гектарҙа, игенселек менән шөғөлләнәбеҙ.Техника етерлек, икешәр “КамАЗ” алдыҡ, комбайн, “Т - 150” тракторы алдыҡ, “Беларусь”тар - алтау, “ДТ - 75” бульдозер бар. Бар тиреҫте яланға ташыныҡ. Илшат Шаһманов фураж, Салауат Салауатов малға үлән аҙығы тарата, Азат Ғиззәтуллин көтөү көтә, яңы ҡайтҡан таналарҙы Венер Кәримов, башмаҡтарҙы Венер Ҡотлобаев ҡарай.\n- Тик егәрле кеше генә замана ауырлыҡтарына бирешмәй, ер һәм малсылыҡ менән шөғөлләнә. Еңел булмаған эшегеҙҙә һеҙгә уңыштар теләргә генә ҡала.


Баймаҡ районы Байыш ауылы ир-егеттәре ҡоро спорт залын төҙөкләндерәсәк - Bash.News\nБаймаҡ районы Байыш ауылы ир-егеттәре ҡоро спорт залын төҙөкләндерәсәк\nБаймаҡ районы Байыш ауылы ир-егеттәре ҡоро спорт залын төҙөкләндерәсәк https://bash.news/news/88756_bajma_rajony_bajysh_auyly_iregettre_oro_sport_zalyn_tklndersk\n25 ғин 2019, 21:16\nБаймаҡ районы Байыш ауылында былтыр ир-егеттәр ҡоро ойошторолоп, улар ауыл тирәһендә өмәләр үткәреү, яңы йыл ҡаласығын төҙөү, урындағы клубты ремонтлау эшен башҡарҙы. Быйыл ҡор ағзалары элекке административ бинаны кайтанан төҙөкләндереп, урындағы йәштәргә шөғөлләнеү өсөн спорт залы әҙерләй башланы.\nХәҙерге интернет заманында кешеләрҙе йыйып алыу бер ни түгел, киске сәғәттәрҙә иғлан яҙыла, ә иртәгәһенә иһә эшсе көстәр көтөп тора. Әммә бындай күренеш Байыш ауылы ир егеттәренә хас, былтыр улар күмәкләп йыйылып һөйләшеп ауыл тормошон үҙ кулына алды. Ул ҡағыҙҙа түгел, эш менән башланып китте. Ойоштороу төркөмө, кырҙа эшләгән егетттәр Эльмир Әхәтов, Азат Хамматов һәм тагы бер нисә егет башланғысында берҙәм өмәләр яһалды, балалар өсөн боҙ ҡаласыктары төҙөлдө, мәҙәниәт йорто ремонтланды, әйткәндәй яңы йыл каласыктар конкурсында тап байыштар гран при яуланы. Әле хужаһыҙ торған бинала спорт күнекмәләре өсөн бүлмәләр төҙөкләндерелә башланы.\nРемонт эшендә урындағылар ғына түгел, ә ситтә йәшәүселәр ҙә ярҙамға кайта.Был юлы Сибай калаһында электрик булып эшләгән егеттәр кайткан, ә ситтә , Себер тарафтарында хеҙмәт иткәндәр матди ярҙам күрһәткән.Уларҙың аксаһына спорт залына кәрәк ярактар ҙа алынасак.\nӘ урындағы ир егеттәр ҡорона килгәндә, бөгөн инициатив ойошманың үҙ чаты бар, шулай ук унда үҙ ара бүленгән финанстарҙың кайҙа сарыф ителеүе лә күҙәтелә. Ә башкарылған эштәр күҙгә күренерлек. Оҙакламай яныртылған клуб бинаһы үҙ ишектәрен асасак. Уны хәҙер танырлык та түгел, ә бит уйлап ҡараһаҡ ауыл тормошо ошо клуб, мәктәп биналарына нык бәйлә . нгән, хәҙер ҙур артистарҙы ҡабул итеүе лә оят түгел. Бында эштәр башланғас , район мәҙәниәт идаралығы ла иницатив төркөмгә ярҙам ҡулы һуҙған.\nЭшләһәң эш ҡарышмай. Бергәләп сыҡһаң, айырыуса үҙең эшләһәң тағыла күнеллерәк, хеҙмәт һөҙөмтәһе лә, уның ҡәҙере лә юғарыраҡ була. Алма беш, ауыҙыма төш тигән замандар артта ҡалды, хәҙер инициативалы кешеләр осоро килде. Быны вакытында аңлаған Байыштарҙың өлгөһө барыһы өсөн дә үрнәк булып тора.\nБөгөндән аналог телевидениеһы һүндерелә\n12:00, 14 окт\nБашҡортостан хөкүмәте торлаҡҡа хаҡтар билдәләне\n10:05, 14 окт


Песня «Күҙҙәремдең hағышы һин» исполнителя Гайсар Миндигулов. Скачать или слушать онлайн\nПесня «Күҙҙәремдең hағышы һин»\nӘсәйемдең йомшак ҡулдары\nКүпме юлдар үттем был донъяла, күпте күрҙем, күпте кисерҙем. Әсәйемдең ҡулдарындай йылы, йомшаҡ ҡулдары бүтән күрмәнен. Припев: Балаҡайым тиеп, сәстәрҙән һыйпап, иркәләһә ине шул ҡулдар. Үбер инем шул ҡулдарҙы наҙлап, иң ҡәҙерле ҡулдар бит улар. Аңламаған саҡта бер кемдәр ҙә, аңлар инең мине hүҙhеҙ ҙә. Ҡулдарыңа алып ҡулдарымды йомшаҡ ҡына һыйпар инең дә. Припев: Балаҡайым тиеп, сәстәрҙән һыйпап, иркәләһә ине шул ҡулдар. Үбер инем шул ҡулдарҙы наҙлап, иң ҡәҙерле ҡулдар бит улар. Йөрәгемдең бар йылыһын ҡушып, йырлар инем һиңә йырымды. Һиңә генә hөйләр инем дә бит шатлығымды, ҡайғы-зарымды. Припев: Балаҡайым тиеп, сәстәрҙән һыйпап, иркәләһә ине шул ҡулдар. Үбер инем шул ҡулдарҙы наҙлап, иң ҡәҙерле ҡулдар бит улар. (Г.Миндигулов муз., Г.Рәшитова һүҙ.)\nШәлкем нур төшһөн тәҙрәңә Буранлап ҡар яуғанда. Йылы хискә төрһөн һине Мине иҫкә алғанда. Шәлкем нур төшһөн тәҙрәңә Сәсеңә ҡар яуғанда. Йылы хискә төрһөн һине Мине иҫкә алғанда. Аҡ бурандар йәшлегеңә Саҡырырҙар алданма. Хыялый булыр инекме Яҙҙар яҙға ялғанһа Ҡыштарҙан һуң яҙ килә тип Алданмасе алданма. Ҡыштарҙан һуң сал ҡыштар бит Һандуғас юҡ таңдарҙа.


Хәйбуллалар хаҡлы ялда ла гөрләтеп донъя көтә\nРайонда «Ветерандар ихатаһына - иғтибар һәм хәстәр» Бөтә Рәсәй акцияһына йомғаҡ яһалды.\nСара оло йәштәгеләр араһында етенсегә уҙғарылды. «Ҡатнашыусыларҙың тырышлығына, рух күтәренкелегенә көнләшергә лә мөмкин», - ти ойоштороусылар. Был байрам үҙенә күрә, көҙгө балды хәтерләтте. Йәшелсә-емештән йыйылған гөлләмә, кәрзиндәр күҙҙең яуын алһа, уларҙан бешерелгән ризыҡтарҙан да һәр кем ауыҙ итә алды. Шулай уҡ пенсионерҙар сәскәләр һәм ҡул эштәре күргәҙмәләренә етди әҙерләнеп килә. Баҡсасылыҡ буйынса тәжрибә уртаҡлашыуҙар ҙа һөҙөмтәле үтә. Акция сиктәрендә ветерандарҙың барыһына ла иҫтәлеккә бүләктәр тапшырылды.


БИБИНУР ҠАРСЫҠ. Хикәйә. Дауамы. Башы 51-се һанда.\n29 Декабрь 2017, 11:42\nДауамы. Башы 51-се һанда.Самауырҙан сыҡҡан төтөн тәмле туҙ еҫен тирә-яҡҡа тарата башлауға шуны ғына көткәндәй күршеләре урыҡ-һурыҡ йыйыла ла башланы, ә ҡояш, Һаҡмарҙан ҡалҡҡан ҡуйы томанды һөлгөләй һөртөнөп, баҙыҡ йөҙөн көләсләндереп күренеүгә ишек алды күс айырғандай геүләй ине инде. Олоһо ла, кесеһе лә бында—әллә ярты ауыл оҙатырға килгән инде. Һәр береһенең ҡулында төйөнсөк—юл күстәнәсе. Гөлғәйшә—һөтлө банка, Һылыубикә ике-өс йомарлам ҡорот тотҡан, Хәкимә кипкән еләк килтергән, Fилметдиндең ҡултығында төйөрөм генә һалабаш йүкәһе, үҙе хәйләкәр күҙен шаян көлдөрә, һаҡалын семетә:—Бына, ҡорҙашбикә, йыуынғанда кәрәге тейер, һине мин ҡайғыртмаһам кем ҡайғырта? Мәстүрәм йәнә йүкә балы ебәрҙе. Әбей ни килә алмай, билен биртендереп ята, сәләм еткерергә ҡушты.—Биле биртенһә—биртек йый, ҡалаға һыпыртырға йыйынған әбей тирәһендә урал-ғансы!—Хәрәкәтсән Фатима ҡапҡанан күренер-күренмәҫтән Fилметдинде, Бибинурҙы бер юлы битәрләне лә әхирәтенең ҡулына ҡағыҙ төргәге тотторҙо.—Киптерелгән андыҙ тамыры, һинең йүтәлде шул ғына ала, көҙгөһөн тағы ебәрермен.\nДауамы. Башы 51-се һанда.\nСамауырҙан сыҡҡан төтөн тәмле туҙ еҫен тирә-яҡҡа тарата башлауға шуны ғына көткәндәй күршеләре урыҡ-һурыҡ йыйыла ла башланы, ә ҡояш, Һаҡмарҙан ҡалҡҡан ҡуйы томанды һөлгөләй һөртөнөп, баҙыҡ йөҙөн көләсләндереп күренеүгә ишек алды күс айырғандай геүләй ине инде. Олоһо ла, кесеһе лә бында—әллә ярты ауыл оҙатырға килгән инде. Һәр береһенең ҡулында төйөнсөк—юл күстәнәсе. Гөлғәйшә—һөтлө банка, Һылыубикә ике-өс йомарлам ҡорот тотҡан, Хәкимә кипкән еләк килтергән, Fилметдиндең ҡултығында төйөрөм генә һалабаш йүкәһе, үҙе хәйләкәр күҙен шаян көлдөрә, һаҡалын семетә:\n—Бына, ҡорҙашбикә, йыуынғанда кәрәге тейер, һине мин ҡайғыртмаһам кем ҡайғырта? Мәстүрәм йәнә йүкә балы ебәрҙе. Әбей ни килә алмай, билен биртендереп ята, сәләм еткерергә ҡушты.\n—Биле биртенһә—биртек йый, ҡалаға һыпыртырға йыйынған әбей тирәһендә урал-ғансы!—Хәрәкәтсән Фатима ҡапҡанан күренер-күренмәҫтән Fилметдинде, Бибинурҙы бер юлы битәрләне лә әхирәтенең ҡулына ҡағыҙ төргәге тотторҙо.—Киптерелгән андыҙ тамыры, һинең йүтәлде шул ғына ала, көҙгөһөн тағы ебәрермен.\nКүстәнәстәр тауҙай өйөлөп китте. Был юҫыҡта холҡо ни тиклем генә ҡырыҫ булмаһын, баш тарта алманы Бибинур, ихласлыҡты кире ҡағырға теле әйләнмәне.\nЯҡшыһын да, яманын да бергә татыған, бәхетле мәлдәрҙе бергә кисергән, бер шатлыҡты ике иткән, ҡайғы килһә, күмәкләп күтәргән ауылдаштарынан йөҙөн айыра алманы ошо минутта, булмышы йылмая, төҫһөҙ күҙҙәре эске йылылыҡ бөркөп көлә, тик ирендәре генә асылмаҫ өсөн ҡымтыл-ған, һүҙҙәргә эйәреп, хәҙер күҙ йәштәре түгеләсәк, шуны һиҙә.\nМашинаның артҡы яғына инеп ултырғас та, ситлеккә бикләнгән ҡоштай тәҙрәгә ҡапланды, ҡуҙғалғас, ҡурайҙай ғына беләген һелкеп ҡул болғаны. Ауыл осондараҡ тап булған Айрат менән дә башын ихлас ҡағып хушлашты.Үп-кәләүен онотоуы, ғәфү итеүе ине уның…\nӨсөнсө ҡаттағы фатирға күтәрелеп, кнопкаға баҫтылар. Ҡара буяу менән буял-ған, тас маңлайы тапҡырына алтынға мансылған һан яҙылған, уртаһына быяла «күҙ» батырылған тимер ишек оҙаҡ асылманы. Һыңар күҙ оҙаҡ тикшереп күҙәтте. Шауҙырлап келә ысҡынды, тимер сылбыр ярты бит һыймалы ғына ек ҡалдырып юлды быуҙы. Ҡаршы ал-ған ун ике, ун өс йәштәр самаһындағы ҡыҙ бала ҡунаҡты күреүгә ҡыуанманы, ҡояш нуры күрмәгән һурынҡы йөҙө үҙгәрешһеҙ ҡалды.\n—Фәниәм, балам, һаумы?—Бибинурҙың һонолған ҡулы һауала аҫылынып ҡалды. Үҫмер ҡырт боролоп, эскә ҡарай атлағайны, Рәшиҙә ҡыҙына үпкәләп өндәште:\n—Өләсәйең менән һаулыҡ һорашһаңсы, ҡыҙым.\n—Здрасьте! Из-за вас в школу опоздала!—Фәниә ишеген ҡаты ябып, бүлмәһенә инеп бикләнде.\n—Әсәй, залға сығып ял итә тор, мин сәйнүк ҡуяйым.—Рәшиҙә аш бүлмәһендә ҡашығаяҡтарын шалтырата ла башланы.\nҠәйнәһенең әйберҙәрен индереп бөткән кейәүе сығыу яғына йүнәлде:\n—Мин институтҡа киттем!\nБибинур бай йыһазландырылған залға үтте лә иҫе китеп ҡатты ла ҡалды, быныңса ҡәҙәр затлы әйберҙәрҙе ҡайһы арала алып өлгөргәндәр бит әле: ярты стенаны иңләгән диван, ҡәнәфиҙәр, сит ил телевизоры, иҙәндә дәү аҡ айыу тиреһе, ситтәрәк алтын тотҡалы телефон, тәпәш кенә өҫтәл өҫтөндә гәлсәр һауытта ут ҡыҙыл ҡәнәфер сәскәләре… Иншалла, йәшәй белә балалары…\nТартынып ҡына ҡәнәфигә арҡаһын терә-гәйне ошоғаса тәтемәгән йомшаҡлыҡты тойҙо. «Ҡаҙ мамығынан яһалған күпмәнән дә былайыраҡ әллә…»\nРәшиҙәһе бәләкәйҙән тырыш булды, шуға мәктәпте тамамлағас та ауырлыҡһыҙ педагогия институтына уҡырға инде. Өсөнсө курста уҡып йөрөгән сағында уҡ үҙенең уҡытыусыһына кейәүгә сыҡты. Кейәүҙәре аяғында ныҡ баҫып торған фатирлы кеше булғас, йәшәп китеүҙәре ауырҙан булманы, артыҡ мохтажлыҡ та кисермәнеләр, һәүетемсә тормош ҡороп алды ла киттеләр. Хәҙер, ана, икеһе лә тел белгесе, фән кандидаттары, кейәүе юғарыраҡ дәрәжә яҡлар-ға йыйынып йөрөй, буғай. Нишләптер Әхтәме кейәүен баштан уҡ өнәп еткермәне, йәшерен-батырын түгел, уның да күңеле ятманы. Була бит шундай кешеләр, һиңә насарлығы ла теймәгәндәй, барыбер ҡылыҡ-фиғелен, үҙен тотошон, хатта һөйләшеүен булмышың ҡабул итмәй, йәнең этәрә. Бер нимә лә ҡылырмын тимә, иреп тә китерлек түгел, баш тартыр сара, әмәл дә юҡ. Кейәүҙәре лә тап ана шундай заттан ине. Шуға туй мәлен иҫәпкә алмағанда уларҙың ишеген парлашып шаҡығандары булманы. Ҡаланан да йомоштары төшкәндә, бигерәк тә көҙ көнө, ит-май кәрәккәндә ауылға юлландылар. Ҡарты үлгәс кенә йышлай төштөләр, ҡарауы ҡыйынлашҡас, бейәне, һыйырҙы, тананы, һарыҡтарҙы тотоноуҙа булыштылар. Ҡалаға алып барып һатылған хәләл малы осһоҙораҡҡа китте-китеүен. Уның ҡарауы артынан үҙе мәшәҡәтләнеп йөрөмәне. Рәхмәт инде, туғандың барлығы. Кейәүен дә, ниһайәт, нисек бар шулай ҡабул итте: табыш-ҡандар, ҡауышҡандар, килешкәндәр икән, әйҙә йәшәһендәр. Дөрөҫ, оҙаҡ йылдар балаһыҙ зарыҡтылар, ҡайҙа ғына барып, ниндәй генә табипҡа күренеп ҡараманылар. Хоҙай, тилмертә торғас, бирҙе ҡыҙ баланы олоғай-ған көндәрендә. Уныһы ни һуйған да ҡаплаған Рәшиҙәһе, матур булып үҫеп килә.\n—Әсәй, һыуһағанһыңдыр, сәй эсеп алайыҡ.—Ҡыҙының тауышы ишетелде.\n—Балам, тәһәрәтләнеп алырға ине.\n—Әйҙә, бәҙрәфте күрһәтәм.\n«Бәй, аш бүлмәһенә яҡын итеп бәҙрәф ҡуйғандарсы, ғибрәт, замана йорттарын төҙөүсе белекһеҙҙәрҙе әйтер инем. Улар ҡулайлыҡтар менән бер ҡатар әҙәп ҡағи- ҙәләрен дә иҫәпкә алырға тейештер бит...»\n—Ҡомғанымды Фатима әхирәтемә ҡалдырғайным бит әле, уны-быны уйламағас ни.\n—Һуңынан берәй нимә табып бирермен, әлегә ошо тотҡаны тартһаң һыу ҡойола.\n—Әләйгәс миңә ошо кәршүк өҫтөнә ултырырға инде?\n—Аптырама, әсәй, яйын табырһың, өйрәнерһең. Бына бында ванна бүлмәһе.\nСтеналары сынаяҡтай аҡ быяла менән көпләнгән яҡты бүлмәгә инделәр. Ванна эргәһендәге ыҡсым өҫтәлдә төрлө төҫтәге һыуҙар, һыҡма кремдар, әллә ниндәй оҙон муйынлы һауыттар теҙелгән. Һулаҡай яҡта түбәнән алып иҙәнгә ҡәҙәр көҙгө ҡуйылғанғамы, бүлмә тағы ла иркенәйеп киткәндәй күренә. Ванна ишегенең төбөндә йомшаҡ келәмдә ятҡан сынйыр муйынсаҡлы быҙауҙай эт тороп ултырҙы. Ауыҙын ҙур асып иҫәнәне лә, тупаҡ моронон шап та шоп ялап алғас, кешенеке һымаҡ алғы яҡҡа батҡан күҙҙәрен секерәйтеп тишерҙәй итеп, инеүселәргә төбөлде.\n—Этте ҡарауыллатып йыуынаһығыҙ була.\n—Уның урыны ғәҙәттә ишек төбөндә. Фәниә индереп һалғандыр. Пират—аҡыллы, тәрбиәле, тоҡомло эт, рөхсәтһеҙ бер нәмәгә лә ҡағылмай.—Ҡыҙы иҫе китмәй генә яуапланы.—Ошо кранды борһаң, йылы һыу ҡойола, бынауһынан—һыуыҡ, урталағыһы душ өсөн.\n«Ауыл мунсаһына ни етә, рәхәтләнеп йыуынғандан һуң, эләүкәгә ятып, мәтрүшкә ҡушып бәйләнгән ҡайын миндеген елпеп сабынһаң, ауырыу-һыҙлауҙарың онотола. Бында бызмырла инде кәритәлә, битеңде лә, башҡа ерҙәреңде бер юлы йыуып. Шунан хәләл ерең менән харам ереңде бутамай ҡайҙа бараһың…»\nСәйҙе өсәүләп эстеләр, дөрөҫөрәге дүртәүләп. Теге тупаҡ морон тулы хоҡуҡлы ғаилә ағзаһылай инеп һуҙылып ятты ла һәр кемдең йотҡанын, ашағанын йотлоғоп күҙәтә башланы. Тамаҡты таш итә, билләһи.\n—Ят еҫ сығарып эт тотмаһағыҙ ни була, үҙ өйҙәрендә йәшәгән берәренә бирегеҙ булмаһа.\n—Кейәүең күпме аҡса түгеп мотлаҡ ошондай тоҡомдо эҙләп тапты, былай ҙа ҡәҙерләп кенә тотабыҙ.\n—Күп аҡса, тиһең, ни хаҡҡа инде?—Бер аҙҙан ишеткәненә ышанмағандай телен шарт-латып ҡабатлап һораны.—Китсе, шунса хаҡҡамы? Беҙҙә ундай аҡсаға барлыҡ ҡаралтылары теҙелгән йорт һатып алалар. Быны әйтәм,—эт яғына тағы ла бер тапҡыр ҡарашын атты,—сысҡан аулай торған эттер, тәпәйҙәре яҫы...—Бурҙайға ауыл тапҡырлығындағы баһа бирелде.\n—Уның башҡарған вазифаһы башҡасараҡ.—Рәшиҙә кинәйәле хәбәрен һалды.—Беҙҙең ректорҙың эте тап ошондай тоҡомдан. Улар кискеһен паркта икәүләп алып йөрөйҙәр эттәрен. Шунда эштәре хаҡында ла һөйләшәләр... Ә Азат Лоҡмановичҡа докторлыҡ диссертацияһы яҡларға кәрәк.\n—Беҙҙә изге эште эт һуғарып башҡармайҙар, ғәҙәттә.\n—Әсәй, һин ғүмерең буйы тура һүҙле булдың инде, күҙгә бәреп әйтә лә ҡуяһың!\n—Бөкөрөнө ҡәбер генә төҙәтә, ҡыҙым...


Башҡортостан флагы – Төньяҡ ҡотопта! » Архив газеты "Йәшлек"\nБашҡортостан флагы – Төньяҡ ҡотопта! Яңылыҡтар » Спорт\nБашҡортостаныбыҙҙың флагы Төньяҡ Ҡотопта һалҡын-һыуыҡ ел-буранда елберләп тора, тигәнгә күптәр ышанмаҫ, моғайын. Ышанырлыҡ та түгел шул, үҙебеҙҙәге ҡыш һалҡындары менән йонсотоуы етмәгән, кемдең тағы шул мәңге туң ҡотопҡа флаг күтәреп барғыһы килһен, ти. Әммә бер ниндәй ауырлыҡтан ҡурҡмаған, көслө ихтыярлы, зирәк милләттәшебеҙ Венер Самарбаев өсөн был мәсьәлә hис тә ҡыйынға төшмәй. Күмертау педагогия колледжының физик культура факультетында белем алыусы Баймаҡ районы Ҡолсора ауылының 17 йәшлек егете, «Рәсәй саңғы юлы – Төньяҡ Ҡотопҡа!» Рәсәй йәштәр экспедицияһы составында Төньяҡ Ҡотопҡа барып етеп, Ер шарының өҫкө күсәренең ҡап уртаһына республикабыҙҙың флагын ҡаҙап ҡайтты. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығында үткән матбуғат конференцияһы ла ошо ваҡиғаға арналды.\n– Республикабыҙ өсөн был ваҡиға бигерәк тә әһәмиәтле, сөнки бөтә Рәсәй кимәлендә бер нисә баҫҡыстан торған һайлап алыу турын үтеп, ете ҡатнашыусы исемлегенә эләгеү үҙе генә ни тора! Белеүебеҙсә, һайлап алыу бик ҡаты барған, акцияла барыһы 1000-дән ашыу үҫмер ҡатнашырға теләк белдергән. Киң күләмле проекттың үҫмерҙәргә төбәлеүе лә айырым иғтибарға лайыҡ, – тине БР физик культура, спорт һәм туризм министры урынбаҫары Василий Жирнов. – Был маршрутты үтеү өсөн кәрәкле ҡыйыулыҡ, батырлыҡ, сыҙамлылыҡ кеүек сифаттар бөгөнгө йәштәргә үҙҙәрен тормошта табыу өсөн дә бик әһәмиәтле.\nВенерҙы Төньяҡ Ҡотопҡа әҙерләүсе тренеры Григорий Царьков «Рәсәй саңғы юлы – Төньяҡ Ҡотопҡа!» Рәсәй йәштәр экспедицияһына әҙерлектең нисек барыуы хаҡында һөйләне. Иң тәүҙә балаларҙың ата-әсәләренә ҡыйынға тура килә, ни тиһәң дә, бер кем дә ғәзиз балаһын алыҫ ҡотопҡа ебәргеһе килмәйҙер. Оҙайлы әңгәмәләр барышында улар менән уртаҡ фекергә киленә. Шулай итеп, Башҡортостандан Карелия Республикаһына «Ҙур мажара» лагерына икенсе турға өс кеше үтә. Унда 20 кешенән тик ете үҫмер егет һәм ҡыҙҙы һайлап алырға кәрәк була. Лагерҙа төрлө күнекмәләр ойошторола, үҫмерҙәрҙең ныҡышмалылығы, ихтыяр көсө, психик һәм физик әҙерлеге һынала. Венер Самарбаев өсәү араһынан лагерға запаста бара, әммә, бәхетенә күрә, ул төп команда составына инеүгә ирешә.\nБәләкәйҙән үк спортты үҙ иткән Венер, яҙмышының ҡырҡа боролоп, Төньяҡ Ҡотопҡа илтеүенә шатланып бөтә алмай. Донъя күреү, билдәле кешеләр менән аралашыу, яңы дуҫтар табыу өсөн ҡотопҡа ла барырға мөмкин.\n– Еңел атлетика менән 5-се синыфтан шөғөлләнәм. Төрлө ярыш-бәйгеләрҙә ҡатнашырға тырышам. Ә бына Төньяҡ Ҡотопҡаса барып етермен тип уйламағайным, – ти ул шатлығын йәшермәйенсә. – Әсәйем был идеяға ризалығын бирһә лә, атайым унда ебәрергә ашыҡманы, шикләнде, буғай. Ул мине, бер айға китә, тип уйланы шикелле.\nТренер етәкселәренең береhе Виктор Пахомов үҫмерҙәр менән ныҡлап саңғы күнекмәһенә тотона. Шулай уҡ психик яҡтан да әҙерлек бара.\nТөньяҡ Боҙло океанды һәммәбеҙ ҙә, дөйөм бер боҙ менән ҡапланғандыр, тип күҙ алдына килтерһәк тә, ул ысынында йөҙөп йөрөүсе гигант боҙҙарҙан тора икән. Бер боҙҙан икенсеһенә күсеү ҙур ҡаршылыҡҡа әйләнә, ти Венер Самарбаев.\n– Ни тиклем ҡыйыу булһаң да, барыбер боҙ өйөмдәрен, йылыуҙарҙы үткәндә шөрләтә. Һыуҙың температураһы – 3, ә һауаныҡы 25 – 30 градус һыуыҡ булғас, береһенең дә яңылыштан һыуға төшкөhө килмәҫ, – тип фекере менән бүлеште ҡотопсо егет. – Ярай әле көслө бурандар булманы. Һауа торошо насарайһа, билдәле, һәр береһе үҙе менән санала һөйрәгән 50 килограмлыҡ ауырлыҡты алып барыуы ла ҡыйынға тура килер ине.\nКомандала барыһы туғыҙ кеше – дүрт егет һәм өс ҡыҙ, ике инструктор – билдәле сәйәхәтселәр Матвей Шпаро һәм Борис Смолин була. Экспедиция төркөмөн тәүҙә самолетта «Барнео» станцияһына алып баралар. Унан инде үҫмерҙәр Төньяҡ Ҡотопҡа ҡәҙәр 100-ҙән ашыу саҡрым юл үтә. Төркөм юлда осрарға мөмкин һәр бер ғәҙәттән тыш хәлгә әҙерләнә. Хатта аҡ айыу менән осрашҡанда үҙеңде нисек тоторға өйрәнәләр.\nЕр шарының өҫкө түбәһенә етергә 500 метр ара ҡалғас, улар икенсе яҡтан килеүсе Норвегия төркөмөн абайлай һәм сәйәхәтселәр араһында ярыш башлана – кем беренсе булып ҡотопҡа етә. Венер әйтеүенсә, ике төркөмдөң ваҡыт айырмаһы 3 секунд тәшкил итә. Был айырма экспедицияларҙың приборҙары икеһе ике төрлө күрһәтеүҙән килеп сыҡты, ти ул. Шулай итеп, Рәсәй үҫмерҙәр командаһы составында башҡорт егете Төньяҡ Ҡотопто яулай һәм унда Башҡортостан флагын ҡаҙай. Һуңғы ике көн һөҙөмтәләре буйынса, ул иң яҡшы штурман тигән маҡтаулы исемгә лә лайыҡ була. Төньяҡ Ҡотопта улар, һауа торошо боҙолоп китеү сәбәпле, ике тәүлек була, һуңынан вертолет килеп ала.\nЭкспедиция мажараһыҙ ҙа булмай. Бер аҙна самаһы дауам иткән походтың дүртенсе көнөндә экспедиция етәксеһе ҡапыл боҙ ярығына төшөп китә һәм һыуҙан йөҙөп сыға. Был хәл, әлбиттә, барыһын да һиҫкәндереп ҡуя.\nАҡ айыу осрамаһа һәйбәтерәк тиһәләр ҙә, уны барыбер күрге килә ине, ти башҡорт егете, әммә айыу осрамай. Боҙҙарҙың һәр ваҡыт хәрәкәттә булыуы ла ауырлыҡтар тыуҙыра, сөнки көс-хәл менән күпмелер араны үтеп, төн сыҡҡансы шул тиклем араға боҙҙоң һине кирегә алып китеүе бер ҙә күңелле түгел. Экспедиция мәлендә Венер сирләп тә китә, әммә юлдаш бәйләнеше ярҙамында тәжрибәле белгестәр менән кәңәшләшеп, уны урында уҡ аяҡҡа баҫтыралар һәм юл артабан дауам итә.\nКарелия, Красноярск, Новосибирск, Рязань, Башҡортостан, Сыуашстан, Северодвинск тарафынан йыйылған ете үҫмер – төрлө мөхиттә үҫкән ете төрлө кеше. Кешенең асылы экстремаль мәлдәрҙә асыла, тиҙәр. «Был поход экспедицияла ҡатнашыусыларҙың характерын һынаны ла инде. Һынауҙы Венер бик яҡшы үтте. Был уның алдан әҙерлек емеше лә, ныҡышмалылығы ла, ихтыяр көсө лә. Уның менән бөтә республика ғорурлана ала», – ти остазы Григорий Царьков.\nВенер анкетала яҙғанынса, поляр ҡарҙың тәмен татырға теләй һәм уның хыялы үҙенең тырышлығы, маҡсатҡа ынтылышы ярҙамында ысынбарлыҡҡа аша.\nавторы: Нур | 13 мая 2008 | | Фекерҙәр (0)\nАльпинистар байрамды үҙҙәренсә билдәл& ...\nЯлған һүҙ, ҡара күңел үлтер ...\nҠАЛМЫҠ ЭКСПЕДИЦИЯҺЫ БАШҠОРТОСТАН АША ҮТӘ ...\nМажаралар яратһаң, тәүәккәллә!


Бикбердинский СК | VK\nУл.Центральная, Verkhnyaya Bikberda\n20 октября - Акция " Международный день повара"разместите фото и короткий рассказ о ваших поварах.\n20 октябрҙә Ашнаҡсы көнө билдәләнә.See more Халыҡ-ара статусҡа эйә булған был байрамға Бөтә донъя Кулинарҙар берекмәләре ассоциацияһы тарафынан бынан 15 йыл элек, 2004 йылда нигеҙ һалына.\nАшнаҡсы – иң тыныс, тәмле, ижади һәм файҙалы һөнәр. Ашнаҡсының нимә менән шөғөлләнеүе һәр кемгә бала саҡтан таныш, ә ул түҙемлекте, бөхтәлекте һәм теүәллекте талап иткән ысын мәғәнәһендә бик тә мөһим, ауыр эш. Бигерәк тә мәктәп ашнаҡсылары ҙур яуаплылыҡ тота.\nАуылыбыҙҙың уңған хужабикәһе, биш бала әсәһе Талипова Әнзинә Янур ҡыҙы 1989 йылда мәктәпте тамамлағас та Мәләүез ҡалаһына ашнаҡсы һөнәрен үҙләштерергә юллана.Үҙ һөнәренә тоғро булған ҡатын 2012 - 2016 йылдарҙа икмәк бешереүсе булып эшләй.Уға Себерҙә ашнаҡсы ярҙамсыһы булып та, Мәскәүҙә колбаса эшләү цехында ла эшләргә тура килә.Бик күп йылдар Түбәнге Бикбирҙе башланғыс мәктәбендә ашнаҡсы булып эшләй Әнзинә Талипова.Тәҡдимдәр кенәгәһендә уҡыусылар рәхмәтле булып: “Бөтәһе лә тәмле һәм туҡлыҡлы. Ашхана хеҙмәткәренә рәхмәт”, тип яҙалар икән, ысынлап та, ашнаҡсыларға рәхмәт әйтеү урынлы. Мәктәп ашханаһы эше тураһында педагогик коллективтан да тик яҡшы фекерҙәр ишетергә мөмкин. Хеҙмәтең ҡәнәғәтлек килтергәндә бының башҡаса булыуы мөмкин түгел.\nӘнзинә Янур ҡыҙын яҡынлашып килгән "Ашнаҡсылар көнө" менән ихлас ҡотлайбыҙ.Эшендә яңынан - яңы уңыштар, ғаилә бәхете, балаларға тәмле - тәмле аштар бешереп, ҡыуандырып тороуын теләйбеҙ! Байрам менән! 🌺🌹🌷🧀🎂🍧🍵🥧\n17 Oct at 5:47 pm in Бикбердинский СК\nБеҙҙең ҡәҙерле, хөрмәтле, оло йөрәкле, беҙҙең өсөн үрнәк һәм терәк булған, алтын ҡуллы, хәстәрлекле, ғәилә һәм балалар өсөн өҙөлөп торған Атайыбыҙҙы, ҡартайыбыҙҙы, ҡайныбыҙҙы Атайҙар көнө менән ҡотлайбыҙ! Иҫәнлек - һаулыҡ, тыныс, оҙон ғүмер, бейем менән оҙаҡ - оҙаҡ йәшәүегеҙҙе теләйбеҙ! Һеҙҙе ныҡ хөрмәт итәбеҙ һәм яратабыҙ, Ҡайным!\n3:29 Гузель Уразова – Син эти(https://vk.com/urguas)(3:29)\nОшо араларҙа билдәләнгән “Ауыл ҡатын – ҡыҙҙары” һәм “Атайҙар көнө” нә эйәреп, ауылыбыҙҙың уңған, егәрле ғаиләләренең береһе – Гөлшат һәм Илгиз Вәлиевтар тураһында яҙып үтмәксемен.See more\nБыл ғаилә 2017 йылда ғына Үрге Бикбирҙе ауылына күсеп килде.Ошо ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә улар үҙҙәренең тырышлығын, егәрлелеген иҫбатлап та өлгөрҙөләр. Ғаилә башлығының ҡулынан килмәгән эше юҡ: матур итеп, өҙҙөрөп йырлап та ебәрә, балта оҫтаһы ла, балаларына яҡшы,өлгөлө атай ҙа.Әлеге көндә Өфөлә улы Артур менән вахта ысулы менән эшләп йөрөйҙәр.\nӘ хужабикә штукатур – малярға уҡып сығып, Сибай ҡалаһында, унан һуң район үҙәге Иҫәнғолда эшләгән, дауаханала санитарка ла булып эшләргә тура килгән уға. 2018 йылда,әсәйһеҙ ҡалған,инвалид һылыуы Лиананы үҙ ҡарамағына алып тәрбиәләй. Ҡыҙы Айгүзәл Түбәнге Бикбирҙе ауылында 2 класта уҡып йөрөй.Ә өлкән ҡыҙы Гөлназ Күгәрсен ауылында ғаиләһе менән йәшәй.\nГөлшат тормош иптәшенә, өс балаһына, һылыуына яратҡан ҡатын, хәстәрлекле әсәй, апай,уңған хужабикә. Уның йорт алдын күҙҙең яуын алырҙай аллы- гөллө сәскәләр, тәҙрә төптәрен матур гөлдәр биҙәй, баҡсаһында йәшелсә, еләк - емештәре ишелеп уңа.\nЙыл һайын ихата тултырып ҡош – ҡорт алып, ҡаҙ өмәләре лә үткәрәләр Вәлиевтар.\nҺау-сәләмәт кешенең генә тормошто бѳтә матурлығында, йәшәүҙе бар гүзәллегендә күреүе бәхәсһеҙ. Сәләмәт йәшәү рәүеше яҡлы булып,балаларығыҙға терәк – таяныс булып, ауылдаштарығыҙға өлгө, үрнәк булып, гөрләтеп йәшәгеҙ, ауылыбыҙ уңғандары!👍🏻👍🏻👍🏻🙏🏻🙏🏻🙏🏻\nҠояштан иртә торабыҙ-\nТаңдар бәхет өләшә.\nБеҙҙең уңғанлыҡҡа хатта\nБал ҡорттары көнләшә. See more\nТауыҡ сүпләп өлгөр(ә)алмаҫ\nҠош-ҡорт, мал-тыуар, баҡсалы\nАуыл ҡатындары беҙ.\nБашта яулыҡ, өҫтөбөҙҙә\nЯлбыр баштар, ялтыр боттар\nҠояштай көләс йөҙөбөҙ\nБолотламай ҙа хатта.\nӘйтерһең ҡайғы-хәсрәт юҡ\nЯрыҡ үксәнән башҡа.\nБаҡса үҫә, ҡош-ҡорт уңа,\nҺөт-ҡаймаҡ ағып тора.\nЙәшәйбеҙ беҙ рәхәтләнеп,\nЭштән йәм табып ҡына.\nЙәмле йәйҙә ҡунаҡ түгел\nСебен генә ҡаҡшата.\nАуыл һағынып ҡайтҡандар\nБеҙҙе бигерәк ярата.\nИтәк тулы бала-саға,\nБер өҫтәл булып гөрләшеп\nЭсәбеҙ тәмле сәйҙәр.\nЭштән арып ҡайтҡан иргә\nӘҙер ҡайнар ашыбыҙ.\nӘҙер ҡайнар мунсабыҙ, һәм...\nҺәм ҡайнар ҡосағыбыҙ.\nИңебеҙҙә мең мәшәҡәт,\nТос беләкле, саф йөрәкле\nАуылыбыҙҙың барлыҡ ҡатын- ҡыҙҙарын байрам менән ҡотлайбыҙ. Иҫән - һау, ғаилә усағын һүндермәй, тормош иптәштәренә, балаларына, ейән - ейәнсәрҙәренә терәк - таяныс булып йәшәүҙәрен теләйбеҙ! 🌹🌺🌷\nБөгөн Атайҙар көнө! Матур байрам менән барлыҡ атайҙарҙы ихлас күңелдән ҡотлайбыҙ. Һеҙгә ҡоростай ныҡлы һаулыҡ, бәрәкәтле мул тормош, ғаилә именлеге эшегеҙҙә уңыштар теләйбеҙ.See more Балаларығыҙға өлгөлө атай, ғаиләгеҙгә ныҡлы терәк булып, бәхеттә - шатлыҡта оҙон - оҙаҡ йәшәргә насип итһен!\nБалаларыбыҙ атай наҙын тойоп иркәләнеп үҫһендәр. Ошондай ғаиләм тип, балалары өсөн йән атып торған яҡшы, аҡыллы атайҙар күберәк булһын!!! Байрам менән, хөрмәтле атайҙар!!!\nҮҙ көсөндә ҡалһын, үҙгәрмәһен.\nҒорур булып ҡалһын ир - егет!\n3:52 Светлана Сулейманова. Сл. и муз. Светланы Сулеймановой – Баламдың атаһына(3:52)\n4:10 Азалия Билалова – Атайым(4:10)


Презентация на тему: "Һаумыһығыҙ, мәктәп,парта, Аҡбур, синыф таҡтаһы! Эй яраттым әсәйемдең Миңә шиғыр уҡыуын. Әкиәт тыңлай башлаһам, Кәрәкмәй миңә уйын. Көн буйына тыңлар.". Скачать бесплатно и без регистрации.\nҺаумыһығыҙ, мәктәп,парта, Аҡбур, синыф таҡтаһы! Эй яраттым әсәйемдең Миңә шиғыр уҡыуын. Әкиәт тыңлай башлаһам, Кәрәкмәй миңә уйын. Көн буйына тыңлар. - презентация\nПрезентация была опубликована 2 года назад пользователемАлина Астафьева\nПрезентация на тему: " Һаумыһығыҙ, мәктәп,парта, Аҡбур, синыф таҡтаһы! Эй яраттым әсәйемдең Миңә шиғыр уҡыуын. Әкиәт тыңлай башлаһам, Кәрәкмәй миңә уйын. Көн буйына тыңлар." — Транскрипт:\n8 Һаумыһығыҙ, мәктәп,парта, Аҡбур, синыф таҡтаһы!\n16 Эй яраттым әсәйемдең Миңә шиғыр уҡыуын. Әкиәт тыңлай башлаһам, Кәрәкмәй миңә уйын. Көн буйына тыңлар инем, Күп шул әсәйҙең эше. Ниңә бәләкәйҙән алып Уҡымай икән кеше. Шуға тиҙерәк мәктәпкә Барғым килде шул минең. Үҙем уҡырға өйрәнһәм, Гел китап уҡыр инем.\n17 Ер йөҙөндә төрлө- төрлө Тәрән серҙәр һарайына Ни ҡәҙәрле китап бар. Тәүге аскыс биреүсе, Бик ҡалын да, бик оло ла, Беренсе ҡат шул һарайға Кескенә лә китаптар. Беҙҙе алып кереүсе Әммә барлыҡ китаптарҙың Тик бер китап. Уға тиңдәш Иң беренсе баҫкысы, Ниндәй китап бар тағы? Күңелдәргә иң тәү башлап Беләһең, ул ниндәй китап? Белемгә юл асыусы, Ул- «Әлифба» китабы\n20 Ер өҫтөндә ни яҡшы ? Урал тигән тау яҡшы. Уралдың итәгендә Башҡорт иле- шул яҡшы. Ер өҫтөндә ни яҡшы ? Ғафури ере – шул яҡшы. Минең тыуған ауылым Яугилде, Ерек яҡшы. Ил өҫтөндә ни яҡшы ? Тыуған өйөм- шул яҡшы. Мине һөйөп үҫтергән Атам- әсәм бик яҡшы. Ил өҫтөндә ни яҡшы ? Тыуған телем – шул яҡшы. Уҡый- яҙа белгәнгә Минең күңелем яҡты.\n21 А ҡ ыл таба, хәтер һа ҡ лай. Алтын һү ҙ арты ҡ булмай. У ҡ ый белһәң- уңырһың,ә белмәһәң- туңырһың. Йыр ҙ ың йыртығы ю ҡ. И ҫ әп белһәң -уңырһың, ә белмәһәң-туңырһың.\n22 А ҡ ыл таба, хәтер һа ҡ лай.\n26 У ҡ ый белһәң- уңырһың, ә белмәһәң- туңырһың. Теле юҡ- үҙе аңлата Кешегә биргән һайын, үҙеңдә арта бара\n28 И ҫ әп белһәң -уңырһың, ә белмәһәң-туңырһың\n29 Әхмәттең бер алмаһы, Әсәттең бер алмаһы, Бер алма бар Әсмәлә, Бер алма бар Сарала, Берәү өҫтәлдә ята, Ә бөтәһе нисә алма?\n30 Алмағаста дүрт алма, Улар бешкән- алланған. Береһен алды Әнисә, Ағаста ҡалды нисә?\n31 Әминәнең тубы икәү, Сәлимәнең дә икәү. Йә әйт әле тиҙ генә Ике ҡыҙҙа туп нисәү?\n32 Бер күлдәктә өс төймә, Бер күлдәктә биш төймә. Өс төймә лә биш төймә... Нисә- шуны кем белә?\n33 Бер ҡуян баҫып тора, Икәүһе ҡарап тора, Йөрөй дүртәүһе уйнап, Нисәү була, әйт уйлап.\n34 Бында тора бесәйҙәр, һана нисә бесәй бар: береһе уның һөт эсә, береһе тәҙрә төбөндә, береһе шкаф янында сысҡан сыҡҡанын көтә. Өсәүһе йомғаҡ булып, Йоҡлап ята төш күреп.\nСкачать бесплатно презентацию на тему "Һаумыһығыҙ, мәктәп,парта, Аҡбур, синыф таҡтаһы! Эй яраттым әсәйемдең Миңә шиғыр уҡыуын. Әкиәт тыңлай башлаһам, Кәрәкмәй миңә уйын. Көн буйына тыңлар." в формате .ppt (PowerPoint)


Тырыштарға шатлыҡ үҙе килә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Баҡса » Тырыштарға шатлыҡ үҙе килә\nТырыштарға шатлыҡ үҙе килә 09.08.2016 // Баҡса\n“Еңел килгән мал ҡәҙерһеҙ, ләззәте лә аҙ була” тигән һүҙҙәр бар билдәле яҙыусы, шағир Ҡадир Даян яҙып ҡалдырған әҙәби мираҫыбыҙҙа.\nБыл фекерҙе баҡса теленә әйләндереп, биләмәңде үҙ ҡулың менән матурайтһаң, үҙенсәлекле биҙәктәр уйлап сығарһаң, йәнең дә, тәнең дә ял итер, зауығың да үҫер, тип әйтмәксебеҙ. Өй тирәһендә ҡулланылған ябай ғына деталдәрҙән дә бынамын тигән интерьер яһап була. Тишелгән табаҡ-сәйнүк, төрлө формалағы буш һауыттар, тәгәрмәс шиналары, эш ҡоралдары, таштар, буяу һәм башҡалар – барыһынан да үҙенсәлекле әйберҙәр эшләп, ихатаны күркәмләндерергә мөмкин.\n1. Төҫлө таштарҙан йыйылған “күбәләк”-һуҡмаҡ.\n2. Иҫке тырманан эш ҡоралдары өсөн элгес.\n3. Табаҡтан – жираф, шешәнән – ҡош, һағыҙаҡ.\n4. Тимер ҡапҡастарҙан – сәскә.\n5. Иҫке сәйнүктән – гөл һауыты.\nСәскә – сиргә ҡаршы\nЛобачевский исемендәге Түбәнге Новгород дәүләт университеты ғалимдары орхидея бүлбеләрендә яман шешкә ҡаршы матдәләр барлығын асыҡлаған.\nУҡыу йортоноң Ботаника баҡсаһы лабораторияһы мөдире Лавр Крюков белдереүенсә, был сәскә бүлбеләренең шифаһы күптән асыҡланған. Әммә ул ашҡаҙан-эсәк ауырыуҙарын иҫкәртеү сараһы булараҡ ҡына билдәле булған.\n– Бер йыл элек орхидеяны ныҡлап тикшереп, уның составында яман шешкә ҡаршы биологик матдәләр таптыҡ. Уларға ихтыяж бик ҙур, – ти Лавр Андреевич.\nСәскә бүлбеһендәге ҡиммәтле дарыу эшләүҙә ҡулланылған скваленды акуланың бауырынан да алалар. Асыштың икенсе компоненты булған лупеол иһә бөгөн яман шеште бөтөрөүҙә ҡулланылған химик терапия препараттарынан күпкә ҡеүәтлерәк. Әле ғалимдарға биологик әүҙем компоненттарҙы тәфсирләп тикшерергә кәрәк. Аҙаҡ тәжрибә хайуандарҙа дауам итәсәк.\nЛавр Крюков һүҙҙәренсә, яман шеште иҫкәртеү өсөн тәбиғи дарыуҙы үҫемлек рәүешендә ҡулланыу отошлораҡ. Химик дауа менән сағыштырғанда, бындай алымдың кире эҙемтәһе булмаясаҡ.