Өфөлә “Әсә һәм бала” клиникаһы асылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә “Әсә һәм бала” клиникаһы асылды\n14:53, 11 ноября 2009 Йәмғиәт\nӨфөнөң Сипайлово биҫтәһендә “Әсә һәм бала” клиникаһы асылды. Был тантанала БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалетдинов, БР һаулыҡ һаҡлау министры Андрей Евсюков, ҡала хакимиәте башлығы Павел Качкаев, башҡа рәсми кешеләр ҡатнашты.\nӨфөлә асылған клиника – Рәсәйҙә билдәле ошондай “Әсә һәм бала” селтәре учреждениеларынан туғыҙынсыһы. Ул ҡатын-ҡыҙҙар һаулығын һәм ғаилә парҙарының репродуктив һаулығын һаҡлауға махсуслашҡан.\nКлиника базаһында операция бүлмәһе һәм көндөҙгө стационар менән гинекология бүлексәһе, үҙ лабораторияһы менән консультатив-диагностика бүлексәһе урын алған.\nФидус Ямалетдинов медицина практикаһына юғары технологияларҙы индереүҙең ни тиклем мөһим булыуын билдәләне, быларҙың барыһы ла медицина ярҙамы сифатын яҡшыртыуға һәм уны арзанайтыуға йүнәлтелгән.\nМәскәүҙең баш акушер-гинекологы Марк Курцерҙың һүҙҙәренә ҡарағанда, клиника белгестәре төп бурысты ғаилә парын комплекслы тикшереүҙә һәм дауалауҙа күрә. Клиника ҡиммәтле юғары технологиялы ҡорамалдар менән йыһазландырылған.\n“Әсә һәм бала” клиникаһы сменаһына 30 кеше ҡабул итеүгә иҫәпләнгән. Бында ошо өлкәләге иң яҡшы белгестәр эшләйәсәк.


Бөгөн 2014 йылғы һөҙөмтәләр буйынса «Иң яҡшы күп ҡатлы йорт» республика конкурсына йомғаҡ яһалды\nЕңеүселәр Башҡортостандың Торлаҡ һәм коммуналь хужалыҡ министрлығында бүләкләнде. Конкурсҡа быйыл ике йөҙҙән ашыу ғариза ҡабул ителгән, уларҙың илленән ашыуы лайыҡлы тип табылған. Еңеүселәргә Маҡтау ҡағыҙы һәм 100 мең һум күләмендә аҡсалата премия тапшырылды. Ул йортто һәм уның эргәһен тәртиптә тотоу өсөн тәғәйенләнә.\nКонкурста ҡатнашыусы йорт егерме йүнәлеш буйынса баһалана. Уларға йорт идаралығын Рәсәйҙең «Торлаҡ кодексы»на ярашлы ойоштороу, подъездарҙы һәм уның эргәһен тәртиптә тотоу, балалар һәм спорт майҙансыҡтарын булдырыу һәм башҡалар инә. Шулай уҡ күпме йылылыҡ сарыф ителеүе, иҫәпләү ҡоролмаларының булыуы ла төп шарттарҙың береһе. Конкурстың талаптары йыл һайын үҙгәреп тора. Киләсәктә уны ике этапта үткәреү ҡарала. Яңы һалынған, файҙаланыуҙа өс йылдан аҙыраҡ булған йорттар ҡатнаша алмай. Быйылғы еңеүселәргә «иң яҡшы» исеменә тағы өс йылдан һуң ғына дәғүә итеү хоҡуғы бирелә.


Пай ерҙәре кемгә булыр?\nБашҡортостан юлдаш телевидениеһында Кушнаренко районында йәшәүселәрҙең пай ерҙәренән ҡолаҡ ҡағыуы хаҡында яҙма сыҡҡандан һуң мәсьәлә Дәүләт Йыйылышы -Ҡоролтайҙың парламент ултырышында тикшерелде.\nБөгөн комиссияның ултырышы уҙҙы. Шәриптә йәшәүсе 117 кешенең 7-шәр гектар ере ни рәүешле «Агри» йәмғиәте ҡарамағына күскән? Һорауҙы асыҡлау буйынса тикшереү бара. Росреестр вәкиле әйтеүенсә, бөтә документтар ҙа законға ярашлы теркәлгән. Һатыу-һатып алыу килешеүҙәре бар.\nШәрип ауылы халҡы ҡуртым документы урынына һатыу хаҡындағы килешеүгә ҡул ҡуйған. Мәсьәлә буйынса икенсе ултырыш 19 февралгә билдәләнгән. Унда хужалыҡ етәксеһе Ринат Мирғәлиевты саҡырып һөйләшәсәктәр. Ауыл халҡы ғәҙеллек тантана итеренә өмөтләнә.


Күңел зәғиф булмаһын\n4 Декабрь 2010, 18:43\n– Аҡса ла, хатта иң камил закон да мөмкинлектәре сикләнгән балаларҙың проблемаһын тулыһынса хәл итә алмай. Иң мөһиме – уларға ҡарата дөйөм ҡарашты, мөнәсәбәтте үҙгәртергә кәрәк. Бының өсөн иң элек кешелек ҡиммәттәре культын булдырыу зарур. Инвалид балаларҙы тиң күреп аралашыу кәрәк, – тип билдәләне Башҡортостан Республикаһының Бала хоҡуҡтары буйынса вәкиле Лилиә Ғүмәрова. Ошо темаға арналған «түңәрәк өҫтәл» артындағы һөйләшеүҙә министрлыҡтар, ведомстволар, реабилитация һәм социаль-психологик үҙәк, ижтимағи ойошмалар, мәрхәмәтлек фонды вәкилдәре, М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты уҡытыусылары һәм студенттары, инвалид бала тәрбиәләгән әсәләр ҡатнашты.\nСтатистикаға күҙ һалһаҡ, бөгөн республикала 13 меңдән ашыу инвалид бала иҫәпләнә, уларҙың 20 проценты самаһы махсус интернаттарҙа тәрбиәләнә. Иң аяныслыһы – йыш ҡына әсәләр ауырыу бала менән яңғыҙ ҡала. Атайҙарҙың 50 проценты балаға ҡурҡыныс диагноз ҡуйылыуын белеү менән ғаиләһен ташлай. Ә 30 проценты баланы тәрбиәләшеү хаҡында уйлап та ҡарамай икән.\nОшондай яуапһыҙлыҡ арҡаһында атай-әсәйле килеш тә яҙмыш тарафынан ҡыйырһытылған сабыйҙарҙың ҡайһы берҙәре балалар йортонда үҫергә мәжбүр. Ә сирле баланы ҡарау дәүләткә биш-алты тапҡырға ҡиммәтерәккә төшә. Шулай ҙа инвалид баланан баш тартмаған, матур тәрбиә бирергә тырышҡан ғаиләләр барыбер күберәк.\nИнвалидлыҡтан кәмһенергә ярамай, иң мөһиме, күңел зәғиф булмаһын, тине «түңәрәк өҫтәл»дә ҡатнашыусылар. Сара барышында инвалид бала тәрбиәләгән ата-әсәләр осраған проблемалар ҙа тикшерелде. Шуларҙың иң мәғәнәһеҙе – дауалауҙа, документ юллауҙа, һөнәр үҙләштереүҙә, эшкә урынлашыуҙа килеп тыуған иҫәпһеҙ-хисапһыҙ кәртәләр. Әлбиттә, дәүләт һанап үтелгән проблемаларҙы хәл итергә тырышһа ла, әлегә камиллыҡҡа өлгәшеүе ауыр. Ә бындай сабыйҙар тормошҡа яраҡлашып үҫһен өсөн бигерәк тә бәләкәй саҡта көс һалыу зарур. Һөйләшеүҙә был төп фекер итеп үткәрелде. Физик кәмселеге булған бала ҡәҙимге мәктәптә белем алырға хоҡуҡлы булһа ла, мәктәп программаһын ауыр үҙләштергән осраҡта, уны махсус учреждениела уҡытыу хәйерле. Сөнки махсус белгестәрҙән алған тәрбиә менән белем улар өсөн бөтөнләй башҡа. Әйткәндәй, кадрҙар проблемаһы ла юҡ түгел. Шулай уҡ университет вәкилдәре зәғиф балалар өсөн декоратив биҙәү сәнғәте, дизайн буйынса махсус курстар ойоштора алыуҙарын белдерҙе. Башҡа урынлы тәҡдимдәр ҙә булды. «Түңәрәк өҫтәл»дә ҡатнашыусылар дәүләт кимәлендә мөмкинлектәре сикләнгән балаларға патронаж системаһы программаһын булдырырға кәрәклеген билдәләне. Был имен булмаған хәүефле ғаиләләрҙә тәрбиәләнеүсе инвалид балаларҙың мәғлүмәт банкыһын булдырыуға ла ярҙам итер ине. Сөнки балаларҙың яҙмышын, сәләмәтлеген даими күҙәтеп барыу талап ителә.\nИнвалид бала тәрбиәләгән әсәләр өсөн проблемаларҙың иң ҡырҡыуы – медицина тикшереүе үтеү. Ысынлап та, был йүнәлештә эште ябайлаштырыу талап ителә һәм ауырыу балаға медицина ярҙамы күрһәтеүҙә ҡыйынлыҡтар тыуырға тейеш түгел.


АҠШ-та Рәсәй педагогтары тәжрибәһе менән ҡыҙыҡһыналар // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nАҠШ-та Рәсәй педагогтары тәжрибәһе менән ҡыҙыҡһыналар\n12:24, 19 мая 2010 Йәмғиәт\nРәсәй Федерацияһындағы Фулбрайт программаһы Рәсәйҙең инглиз теле уҡытыусылары өсөн проект әҙерләне (FLTA).\nБыл Программала ҡатнашыусылар рус теле уҡытыусыларына ассистент сифатында ярҙам итеү өсөн АҠШ университеттары һәм колледждарына ебәреләсәк. Аҙнаһына 20 сәғәт рус теле һәм үҙ иленең мәҙәниәтен уҡытыу Программала ҡатнашыусыларҙың вазифаһына индерелгән.\nҒаризалар ҡабул итеү ваҡыты 2010 йылдың 1 июненә тиклем оҙайтылған.\nТулыраҡ мәғлүмәт өсөн: http://fulbright.ru/ru/russians/flta\nТеги: сит илдә практика


Беҙҙең һәр беребеҙ мәктәп йылдарында уҡ киләсәк хаҡында уйлана башлай. Беҙ үҙебеҙ өсөн кәрәкле уҡыу йортон һәм һөнәр һайлайбыҙ. Һуңынан тейешле имтихандар тапшырабыҙ, инәбеҙ һәм 4-5 йыл дауамында уҡыйбыҙ, йомғаҡлау эштәре яҙабыҙ, диплом алабыҙ һәм... яңынан киләсәк тураһында уйланабыҙ. Эйе-эйе, үкенескә ҡаршы, юғары уҡыу йортон тамамлаусылар специальность буйынса эш табып бармай. Шулай итеп уҡыу йылдары эҙһеҙ үтәме икән ни?\nБашҡортостанда Йәштәр фәне көндәре сиктәрендә "БР иҡтисадының реаль секторын үҫтереү факторы кеүек йәш ғалимдарҙың һәм юғары уҡыу йорттарын тамамлаусыларҙың инновацион потенциалын файҙаланыу" темаһына түңәрәк өҫтәл үтте.\n- Студенттар уҡыған ваҡытта белем алырға тейеш, ә уларҙы эшкә алғандан һуң түгел, - тип белдерҙе БР сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрының беренсе урынбаҫары Роберт Ваһапов һөйләшеү барышында. - Йыш ҡына шулай була бит: юғары уҡыу йортон тамамлаусы эш биреүсегә килә, ә ул: "Һине нимәгә уҡыттылар, ул турала онот, яңынан уҡый башлайбыҙ", - ти уға. Ни өсөн шулай килеп сыға, сөнки беҙҙең илдә буласаҡ белгестәрҙе уҡытыу өҙлөкһөҙ була алманы. Әгәр республика вуздарын алып ҡараһаҡ, тик Башҡорт дәүләт медицина университетында ғына бындай практика ҡулланыла. Әгәр уҡыу йорттары предприятиелар менән әүҙем хеҙмәттәшлек иткән булһа, студенттар йәйге практика ваҡытында әкренләп производствоны үҙләштерер, тәжрибә туплар ине.\nРоберт Ваһапов һүҙҙәренә ҡарағанда, һөҙөмтәлә беҙҙең республикала инновацион иҡтисадты үҫтереү өсөн квалификациялы кадрҙар етешмәүе етди проблема булып тора. Башҡортостан инновацион потенциалға бай булыуына ҡарамаҫтан, ул тулыһынса файҙаланылмай. Шуға күрә талантлы йәштәрҙе производствоға әүҙем йәлеп итергә кәрәк.\n- Беҙҙең юғары белем нисек кенә универсаль булмаһын, белемде практикала тикшермәй тороп юғары квалификациялы белгес булып булмай, - тип һанай БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһының Мәғариф, фән, мәҙәниәт, спорт, туризм һәм йәштәр сәйәсәте буйынса комиссияһы рәйесе Сергей Корлыханов. - Студенттар үҙ белемдәрен практикала алдараҡ камиллаштырырға тейеш. Бының өсөн юғары уҡыу йорттары предприятиелар менән тығыҙ бәйләнештә булырға тейеш. Ул саҡта потенциаль эш биреүселәр производствола килеп сыҡҡан төрлө проблемаларҙы хәл итеү йәһәтенән йәш кешеләрҙе әүҙем йәлеп итә алыр ине.\nСергей Корлыханов студенттарҙы һәм йәш ғалимдарҙы яҡлау программаһын эшләгән. Ул һөйләшеү барышында билдәләүенсә, уҡыу осоронда һәр студент курс һәм контроль эштәре башҡара. Һәм, үкенескә ҡаршы, уларҙың бөтәһе лә практик әһәмиәткә эйә түгел һәм производствоның аныҡ проблемаларын хәл итеүгә йүнәлтелмәгән. Әлбиттә, быны бөтә студент эштәренән талап итеү мөмкин түгел. Әммә потенциаль эш биреүселәргә производство һәм социаль өлкәлә үҙ проблемалары тураһында белгертеп, улар нигеҙендә студент эштәре тәҡдим иткән темаларға һығымта яһап була.\nЙәштәр палатаһы депутаты, студенттарҙа был темаға ҡыҙыҡһыныу уятыу өсөн, дәртләндереү системаһын эшләргә тәҡдим итә. Традицион премиялар, стипендиялар, гранттар менән бер рәттән, талантлы уҡыусыларҙан кадрҙар резервы булдырырға була һәм эшкә урынлаштырыу өсөн уларҙы тәү сиратта предприятие етәкселәренә тәҡдим итергә кәрәк. Ахырҙа эш биреүселәр ҙә файҙалы һөҙөмтәләр аласаҡ һәм вуздар ҙа юғары квалификациялы белгестәр сығарасаҡ.\nРоберт Ваһапов, үҙ сиратында, уҡыу йорттарында уйлап табыусылар һәм рационализаторҙар берләшмәһен тергеҙергә тәҡдим итә. Уның фекеренсә, нәҡ улар студенттарға һәм йәш ғалимдарға инновациялар менән дәрестәр өсөн финанс яºòàí стимул бирергә тейеш.\nТүңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыусылар иҡтисади хәлде иғтибарһыҙ ҡалдырманы.\n- Донъялағы финанс көрсөгө шарттарында иҡтисадты инновацион үҫеш юлына күсереү мөһим, - тип һанай Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһы ректоры Александр Дегтярев. - Шуға күрә иҡтисадтың төрлө секторында эшләү өсөн беҙгә квалификациялы белгестәр кәрәк. Эш биреүселәр йәштәрҙе, инновацион йүнәлешле белгестәрҙе производствоға төрлө алымдар менән йәлеп итергә тейеш. Ә беҙҙең бурыс - йәш кешеләрҙә ғилми һәм инновацион эшмәкәрлек менән шөғөлләнеү теләге һәм мөмкинлеге булдырыу.\nРоберт Ваһапов предприятиелар етәкселәре араһында алынған һорау һөҙөмтәләрен миҫал итеп килтерҙе. Уны РФ Сауҙа-сәнәғәт палатаһы үткәргән. Көрсөк хәленән сығыу принциптары тигән һорауға яуап биреүселәрҙең 70 процент тирәһе сығымдарҙың кәмеүен телгә алған. Етәкселәрҙең 30 проценты, инновацион продукция сығарырға кәрәк, тип яуап биргән.\n- Производствоны инновацион һәм фәнгә нигеҙләнгән юлға күсерергә кәрәк, - тип һанай БР ауыл хужалығы министры урынбаҫары Рөстәм Зәйнуллин. - Бының өсөн ресурстарҙы һаҡлаусы, иҡтисади һөҙөмтәле һәм экологик таҙа технологиялар индерегә кәрәк.\nРөстәм Зәйнуллин фекеренсә, йәш кадрҙарҙы фәнгә һәм производствоға йәлеп итеү өсөн ғилми учреждениеларҙа тейешенсә уңайлы мөхит булдырылмаған. Быға аспиранттарҙың, ғалимдарҙың һәм йәш белгестәрҙең түбән стипендиялары һәм эш хаҡтары булышлыҡ итә. Шуға күрә йәштәрҙең эшен өҫтәмә дәртләндерергә кәрәк.\n- Һәр ғилми учреждениеларҙа һәм уҡыу йорттарында өҫтәмә дәртләндереү фондтары булдырылһа, уларҙың средстволары йәш ғалимдарҙың һәм белгестәрҙең ғилми эшмәкәрлеген яҡлауға йүнәлтелер ине, - ти Зәйнуллин. - Гранттар һәм конкурстар шулай уҡ өҫтәмә стимул була ала, уларҙың йомғаҡтары буйынса предприятиелар инновацион проекттар эшләү һәм уларҙы производствоға индереү тураһында йәш ғалимдар менән килешеү төҙөй ала.


Давид-бек — Башҡорт Википедияһы\nәрм. Դավիթ Բեկ\nКапанда Дауытбәк һәйкәл\nДауыт бәк (Дауыт бей, әрм. Դավիթ Բեկ, рус. Давид-бек; 1669—1728) — әрмән юлбашсыһы, әрмән милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәре.\nДауыт бәк 1669 йылда Татев өлкәһе Сюник гавары Ковсакан марзаһы Бахк ауылында тыуған. Сәфәүиҙәр династияһы хакимлыҡ иткән Ирандың вассалы була.\n1714 йылда Дауыт бәк Картли батшаһы Вахтанг VI-гә уның лезгиндар менән көрәшендә булышлыҡ күрһәтә.\n1720 йылда арцахтар Дауыт бәкте Картли батшалығынан саҡыртып алалар. Дауыт бәк Арцах хәрби советын етәкләй һәм спарапет итеп Мхитар бәкте, отряд командирҙары итеп Тер-Аветис, Парсадаи, Торос, Еган-малик Аванханян һәм Аван-йөҙбашы Бабанянды тәғәйенләй. Тиҙҙән Дауыт бәк бойондороҡһоҙ Сюник кенәзлегенең хакимы итеп иғлан ителә һәм берләшкән ғәскәрҙәр башында Чавидурға йүнәлә, бында үҙенең резиденцияһын урынлаштыра.\n1722—1725 йылдарҙа Мхитар Спарапет ярҙамында Сюник һәм Арцах өлкәләре әрмәндәренең Иран шаһтарына ҡаршы ҡораллы һуғышына етәкселек итә. Һөҙөмтәлә ҡыҙылбаштар һәм фарсылар Көнсығыш Әрмәнстандан тулыһынса тиерлек ҡыуылған.\n1725 йылдың яҙында Ғосман империяһының армияһы Арранды һәм Дағстанды оккупациялаған, шунан Арцах һәм Сюникты уратып ҡыҫҡан.\n1726—1728 йылдарҙа Дауыт бәк етәкселегендәге әрмәндәр Кавказ аръяғын яулап алырға ниәтләгән ғосмандарға ҡаршы һуғышҡан. Дауыт бәк үҙенең ғәскәрҙәре менән бер нисә төрөк ҡәлғәһен алған. Дауыт бәк үҙенең отряды менән Алидзор ҡәлғәһендә нығына. Алидзор ҡәлғәһен ғосмандар ҡамаған ваҡытта Дауыт бәк үҙенең отряды төндә ҡапыл һөжүм яһай һәм паникаға бирелгән ғосман армияһын еңгән. Артабан Мегри ауылы тирәһендә ғосмандар йәнә еңелгән. Һөҙөмтәлә Иран шаһы Тахмасп II Сюникта Дауыт бәктең вламын таныған һәм уның менән ғосмандарға ҡаршы союз төҙөгән.\nДауыт бәк 1728 йылда Алидзор ҡәлғәһендә вафат булған.\n1944 йылда Ереван киностудияһында режиссёр Амо Бек-Назарян хәрби эшмәкәр тураһында фильм төшөрә һәм уны «Давид-Бек» тип атай, бында төп рольде Рачия Нерсесян башҡарған.\n1978 йылда «Арменфильм» һәм «Мосфильм» киностудиялары «Звезда надежды» тигән фильмды прокатҡа сығара. Был фильм Мхитар Спарапет һәм Дауыт бәктең ҡаһарманлы көрәше тураһында Серо Ханзадяндың «Мхитар Спарапет» тарихы романы мотивтары буйынса төшөрөлгән. Фильмдә Дауыт бәктең ролен грузин актёры Эдишер Магалашвили башҡарған.\n1950 йылда әрмән композиторы Армен Тигранян «Давид-Бек» операһын яҙған.\n↑ George A. Bournoutian Armenians and Russia, 1626-1796: A Documentary Record — Mazda Publishers, 2001. — P. 408.\nFrom 1724 until his death he fought the Turkish invaders and managed to drive them away from Meghri and Bargushat. Shah Tahmasp recognized Davit"s contribution and in 1727 named him the ruler of Ghap'an.\nРаффи. Давид Бек. Истор. роман / Пер. с арм. и примеч. Дж. и И. Карумян. — Ереван: Советакан грох, 1987—383 с.: ил.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Давид-бек&oldid=878902 ҡабул ителгән\n1669 йылда тыуғандар\n1728 йылда вафат булғандар\nБыл бит һуңғы тапҡыр 01:42 5 апрель 2019 үҙгәртелгән.


Башҡортостан Президенты граждандарҙы дөйөм ятаҡтарҙан күсереү программаһын әҙерләргә ҡушты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Президенты граждандарҙы дөйөм ятаҡтарҙан күсереү программаһын әҙерләргә ҡушты\n9:54, 15 августа 2013 Сәйәсәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов БР Йәмәғәт палатаһына граждандарҙы дөйөм ятаҡтарҙан күсереү программаһын әҙерләргә ҡушты. Бындай тәҡдим шаршамбы, 14 августа, төбәк башлығының өсөнсө саҡырылыш палата ағзалары менән осрашыуында әйтеп ишеттерелде.\n— Минең һеҙгә тәҡдимем бар – 20-30 йыл элек яҙмыш ҡушыуы буйынса ятаҡтарҙа урынлашырға мәжбүр булған кешеләрҙе шул бүлмәләренән күсереү программаһын әҙерләргә тәҡдим итәм, — тип мөрәжәғәт итте Рөстәм Хәмитов БР Йәмәғәт палатаһы ағзаларының яңы составына. – Кисә Стәрлетамаҡта бындай ятаҡтарҙың береһендә булдым: был параллель донъя. Йөҙәрләгән кеше бик ауыр шарттарҙа йәшәй. Иҫке һәм авария хәлендәге торлаҡта йәшәү күпкә еңелерәктер ҙә, унда исмаһам кешенең үҙ мөйөшө бар. Дөйөм ятаҡтарҙа йәшәгән граждандар өсөн уңайлы йәшәү шарттары булдырырға мөмкинлек биргән ниндәйҙер программа кәрәк. Беҙҙә күп балалы ғаиләләр буйынса программалар бар – уларға ер участкалары бирәбеҙ. Шулай уҡ иҫке һәм авария хәлендәге торлаҡ буйынса ниндәйҙер гарантиялар бар: алдағы өс-дүрт йылда был өлкәгә 10 миллиард һумға тиклем аҡса йүнәлтәсәкбеҙ. Әммә бер нисә быуынды һыйҙырған ятаҡтар ҙа бар, уларҙа ололар ҙа, уларҙың балалары ла, ейәндәре лә бер бүлмәлә йәшәй. Йәшәү өсөн бер ниндәй шарттар юҡ, бысраҡ. Халыҡтың тотош бер ҡатламын һәләк итәбеҙ. Улар унда бөтөнләй икенсе тормош менән йәшәй – эскегә һалыша, наркомандарға әүерелә.\nРеспублика Президенты иҫәпләүенсә, был мәсьәләне айырым тикшерергә кәрәк: нисә кеше дөйөм ятаҡтарҙа йәшәй, бөтәһе нисә ятаҡ бар һәм уларҙың нисәүһе йәшәргә яраҡлы.\n— Йәмәғәт палатаһы күҙлегенән сығып та ҡарағыҙ, — тип мөрәжәғәт итте республика башлығы осрашыуҙа ҡатнашыусыларға. – Әгәр был мәсьәләне әҙ генә булһа ла урынынан ҡуҙғатып, ыңғай тәжрибә булдыра алһаҡ, артабан был тәжрибәне ил кимәлендә йәйелдерергә булыр ине. Был мәсьәлә тиҫтәләгән мең кешенең яҙмышына ҡағыла.


Хәбәрҙәр: ”Төн бүреләре” Польша сиген үтә алманы.\n”Төн бүреләре” Польша сиген үтә алманы.\nПольшаның сик буйы һаҡсылары Бөйөк Ватан һуғышы еңеүенең 70 йыллығы айҡанлы Мәскәү-Берлин автоуҙышын планлаштырған Рәсәйҙең “Төн бүреләре” клубы мотоциклистары төркөмөнә ил территорияһына үтергә рөхсәт бирмәне. Уларға Брестҡа әйләнеп ҡайтырға тура килде. Бынан алда үҙҙәренең “бүреләр” төркөмөнә ҡарауын инҡар иткән мотоциклистар сикте үтә алды.\n“Был кешеләр Польша сиген үтә алмаясаҡ,-тип белдерҙе Тересполелағы Польша сик буйы һағы хеҙмәте вәкиле.-Уларҙың һәр береһенә Польшаға инергә рөхсәт бирмәүебеҙҙе айырым аңлатасаҡбыҙ. Был иһә ул кешеләрҙең Польшаға инеү һәм унда булыу шарттарын үтәмәүе менән бәйле.”\nХәбәр ителеүенсә, визаһы булған байкерҙар ҙа сик буйын үтә алмаған.\nВаршава алдан уҡ “Рәсәй президенты Владимир Путин менән тығыҙ бәйләнештә булған ультранационалистик төркөмгә” ил сиген үтергә рөхсәт бирмәйәсәге хаҡында иҫкәрткәйне.\nӘйтергә кәрәк, Польшала бөтәһе лә был хәл менән риза түгел. Сиктең икенсе яғында рәсәйлеләрҙе Польша мотоциклистары көтөп торған; рәсәйлеләрҙең һүҙҙәре буйынса, улар “эстафетаны эләктереп алған”.\n“Был иҫәр провокация, беҙҙең өсөн дә, Бөтә Польша халҡы өсөн дә. Ҙур хурлыҡ был: ҡайһы бер байкерҙар Берлинға барып етергә теләй, ә поляктарҙың һәм немецтарҙың властары, рөхсәт итмәйенсә, бынан оло проблема тыуҙыра. Улар үҙҙәрен Өсөнсө донъя һуғышы башланғандай тота!”-ти Польша байкеры һәм режиссеры Конрад Невольски.\n“Төн бүреләре” клубы ағзалары Мәскәүҙән 25 апрелдә сыҡты. 9 майҙа Берлинда тамамланырға тейешле мотоуҙыш маршруты Минск, Брест, Варшава, Вроцлав, Брно, Братислава, Вена, Мюнхен һәм Прага аша үтә.


Мәҙәниәт йорто мөдире Зифа Самиҡова яңы бейеү төркөмөн асып ебәрҙе, ә художество етәксеһе Гәүһәр Латипова 7-13 йәшлек балаларҙан торған «Ҡояшҡай» вокал ансамблен ойошторҙо. Үҙешмәкәр йырсыларыбыҙ, бейеүселәребеҙ һәм “Тамаша” халыҡ театры менән дә тығыҙ эшләйбеҙ.\nКоллективта иң әүҙеме, бер саранан да ситтә ҡалмаған, һәр ваҡыт ярҙам ҡулы һуҙған ауылдашыбыҙ Резеда Ғәлиәхмәтова тураһында айырым әйтеп үтке килә. Тормош иптәше менән өс бала үҫтергән Резеда Рәүеф ҡыҙы концерттарҙа, театр эшендә генә ҡатнашып ҡалмай, спорт ярыштарында ла беренсе урындарҙы яулай. 2014 йылда район күләмендә “Йәш ғаилә” конкурсында ҡатнашып, улар икенсе урын алғайны. Мәктәптә уҡыған ҡыҙҙары Руфина менән Мәҙинә лә мәҙәниәт йортонда үткән һәр сара уртаһында ҡайнайҙар. Ә бер йәшлек кенә Данияр ҡустылары әсәһе, апалары сәхнәнән йырлағанда өләсәһенең ҡулында тыныс ҡына тыңлап ултыра. Резеда әлеге көндә мәктәптә ата-әсәләр комитетын да етәкләй. Ғаилә башлығы Себер тарафтарында вахта ысулы менән тырышып эшләп йөрөй. Бына ошондай ғаиләләр эшебеҙ, ауылыбыҙ көҙгөһө!\nКлуб, китапхана, «Ағиҙел» үҫмерҙәр клубы, спорт методистары менән берлектә яңы пландар ҡороп, киләһе байрамдарға әҙерләнә лә башланыҡ инде. Иркен, зауыҡлы мөхиттә эшләүе лә рәхәт. Ауыл халҡы исеменән ошондай төҙөкләндереү эштәре өсөн район етәкселегенә ҙур рәхмәт белдерәбеҙ, эштәрендә уңыштар теләйбеҙ!\nЯңы Әптек ауылы.


Ҡатын - ҡыҙҙар намыҫы өсөн!\nМай байрамдары "йола" буйынса һәр төрлө ғәҙәттән тыш хәлдәрг ә бай. Шуға күрә Майское ауылы һәм Туймазы районының Серафим овка ҡасабаһы араһындағы ағаслыҡта янған "Москвич - 2141" ма шинаһы һәм уның хужаһының мәйете табылғас, оперативниктар бы ны алдан уйланған йә иһә "иҫерек" үлем тип күҙаллағандар ине . Әммә ысынында барыһы ла сериалдарҙағы һымаҡ күпкә ҡатмарлы раҡ килеп сыҡты.\nҒәҙәттә бындай енәйәттәрҙе асыу ҡыйынға тура килә. Был юл ы ла байтаҡ ҡына тир түгелә. Һәләк булыусы тураһында барыһы ла билдәле булһа ( 55 йәшлек, Нижнетроицкий ҡасабаһында йәшә гән, өйләнгән, балалары айырым йәшәй, күптән түгел Себерҙән ҡайтҡан) ә үлтереү мотивтары һәм ғәйепләнеүсе тураһында тәү ге сәғәттәрҙә бер нимә лә асыҡ түгел ине. Шулай ҙа БР покура тураһының алдан уйланған үлтереү һәм бандитизм осраҡтарын ти кшереү бүлегенең өлкән тәфтишсеһе Тимур Зәйниев етәкселегенд ә һәм республика прокуратураһы прокурор - криминалисы Марат Ғәниев ҡатнашлығында урындағы милиция был ауыр енәйәтте биш - алты көн эсендә аса алды. Енәйәт ҡылыусы - Серафимовка ҡас абаһында йәшәүсе 18 йәш тә тулмаған ҡыҙ булып сыға. Туймазы районының эске эштәр бүлегенә шаһит күрһәтеүҙәре алыу өсөн с аҡырылған ҡыҙ үҙ ғәйебен таныуы тураһында белдерә.\nБыл фажиғәнең тарихы бик күңелһеҙ башлана. Серафимовкағаҡ ыҙ ғаиләһе менән күптән түгел күсеп килә, ә быға тиклем ул һ әләк булған ирҙең ауылдашы була. Дәрестәргә йөрөмәү сәбәпле мәктәпте тамамлай алмай. Декабрь айында атайһыҙ бала таба. Ә ммә башфна төшкән бурысҡа яуаплы ҡарай, казиноға эшкә урынла ша, балаһы менән үҙен тәьмин итеүҙән тыш ғаиләһенә лә ярҙам итә. Һәләк булыусы менән нимә бәйләй уларҙы Өҫтәүенә ир кеш ене уның ауылдаштары өндәшмәҫ, ҡырыҫ кеше булараҡ хәтергә ал а. Баҡһаң, уларҙы өс йыл элек булған ваҡиға бәйләй икән.\nБер көнө кис ҡыҙҙың әсәһе уны ниндәйҙер китаптарҙы ҡайтар ып бирергә ҡушып, өҫтә әйтелгән иргә ебәрә. Ҡыҙҙың һүҙҙәре б уйынса ул ишекте бикләй һәм бәйләнә башлай. Ҡыҙҙың ярҙам һо рап ҡысҡырған тауыштарын ишетеп, күршеләре уның өйөнә шылтыр ата. Ирҙең ҡатыны йүгереп килә. Көсләүсе үҫмергә 800 һум би рә һәм ғариза яҙмауын үтенә. Тиҙҙән ҡыҙҙың ғаиләһе күсеп кит ә. Май айының беренсе көнөндә сәғәт киске туғыҙҙар тирәһен дә ир кеше ҡыҙҙың әсәһенә тағы ла китаптар алмаштырырға килә . Әйтелгән осраҡтан һуң башҡа бәйләнеү булмағас, ҡыҙ уға ыша нып, үҙен күрше ҡасабаға алып барыуын һорай. Ун беренсе ярты ла юлға сығалар. Ир ҡапыл ағаслыҡҡа борола һәм ҡыҙҙы көсләрг ә маташа. Ҡулына автомобиль салонында ятҡан буш шешәне эләкт ереп ҡыҙ көсләүсенең башына һуға. Һуңынан, "барыһын да иҫенә\nтөшөргәс", туҡтай алмай һәм шырпы яндырып бензин багына ырғ ыта.\nҺәләк булыусының шәхесе үҙенсәлекле: ғәҙәти булмаған мед ицина менән шөғөлләнеп, ул әле 1998 йылда уҡ ЮНЕСКО ҡарамағы ндағы Бөтә донъя ғәҙәти булмаған медицина ассоциацияһының үҙ ҐҐ гипноз һәләттәрен раҫлаусы дипломына эйә була. Дөрөҫ ун ың башҡа "документтары" ла - төрлө йәштәге, шул иҫәптән бали ғ булмаған ҡыҙҙарҙың яланғас төшкән фотолары табыла. Ауылда штары уның бала саҡтан фото менән мауыҡҡанын раҫлай. Әлеге в аҡытта тикшереү эштәре алып барыла, экспертизалар үткәрелә, ҡыҙ 105 - се статья буйынса - үлтереү - ғәйепләнә.


Тырыш кеше эшен таба\n- Ҡулың эш белһә, тамағың туҡ, өҫтөң бөтөн булыр, - тигән һүҙҙәр бик дөрөҫ әйтелгән кеүек. Тик тырышлыҡ менән ҡулың белгән шөғөлдө эшкә егергә генә кәрәк. Эш юҡ, аҡса әҙ, тип зарланып ултырырға ла ваҡыт ҡалмай.\nБлаговар районының Языково ауылы егете Айрат Раил улы Байков та сит-ят ерҙә аптырап ҡалмаған. Үҙенең шәхси эшен дә асҡан, бына тигән кәләшен дә тапҡан, ғаилә лә ҡорған, балалар ҙа үҫтерә.\nАйрат Раил улының оҫтаханаһы “Марат” сауҙа үҙәгендә урынлашҡан. Бәләкәй генә бүлмәлә үҙенең эш кәрәк-яраҡтары һәм йүнәтелгән аяҡ кейемдәре теҙеп ултыртылған, эшләй торғандары ла тау кеүек өйөлөп ята. Иҫке яңыны һаҡлай, тигәндәй, ҡайһы саҡта ҡиммәткә алып та, өр-яңы аяҡ кейемең бер-ике кейеүгә ҡубып сыға. Сығарып ташларға йәл, кейеп тә булмай. Тап шул саҡта аяҡ кейемдәре йүнәтеүсе оҫта кәрәк була ла инде.\n- Кәрәкле эш тип уйлайым. Үҙ алдыма өйрәндем тиһәң дә була. Мәктәптә уҡығанда класташ егет Көнкүреш йортонда аяҡ кейемдәре ремонтлау цехында ярҙам итеп йөрөй ине, уның менән бергә барып, ҡарап тора торғайным. Шул да ниндәйҙер ҡыҙыҡһыныу тыуҙырғандыр. Ремонт өсөн кәрәк әйберҙәрҙе Интернеттан, Стәрлетамаҡ ҡалаһынан барып алам. Эш өсөн хаҡты ла “иҫ китерлек” ҡуймайым. Ҡайһы саҡта иҫке аяҡ кейемдәрен йүнәтергә килтерәләр ҙә, алырға килгәндә үҙҙәре танымай торалар хатта, - тип ҡыҙыҡ итеп һөйләй үҙ эшен Айрат.\nАйрат Раил улы тормош иптәше Зәлиә Миниәхмәт ҡыҙы менән матур донъя көтәләр. Илмира ҡыҙҙары Мәскәү ҡалаһында уҡып йөрөһә, бәләкәс Айлинаға 9 йәш, Красноусол башҡорт гимназия-интернатында белем ала. Хәҙер инде районда оҫтаны танып бөткәндәр. Эшен еренә еткереп башҡарғас, үҙ клиенттары ла күбәйгән. Аҡмаһа ла, тама, тигәндәй, ғаилә бюджетына ла килеме ярап ҡала. Заказдар күбәйеп киткәндә өйөнә лә алып ҡайтып эшләй, тик йыбанма ғына. Эшләгән һайын ҡулдар ҙа оҫтара, етеҙләнә. Күңел биреп эшләр үҙ эшең булғас, йәнең дә тыныс бит.


Ғәлләмова Әлфиә Марс ҡыҙы — Башҡорт Википедияһы\nҒәлләмова Әлфиә Марс ҡыҙы\nБашҡорт АССР-ы Әбйәлил районы Дәүләт ауылы\nхалыҡ йырҙары, классик әҫәрҙәр\nҒәлләмова Әлфиә Марс ҡыҙы— башҡорт йырсыһы. Халыҡ-ара һәм республика кимәлендәге конкурстар лауреаты.\nҒәлләмова Әлфиә Марс ҡыҙы 1977 йылдың 26 август ында Башҡорт АССР-ы Әбйәлил районы Дәүләт ауылында тыуған.\n1996 йылда Өфө сәнғәт училищеһының йыр бүлеген тик биш билдәләренә генә тамамлай. Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһының вокал сәнғәте кафедраһы мөдире профессор Сәғитова Фәрзәнә Фәтҡулла ҡыҙы класында уҡый.\nХеҙмәт юлын Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының хор коллективында башлай. Был коллектив менән Гирн ҡалаһында (Төньяҡ Кипр) төрки телле илдәрҙең Халыҡ-ара опера йырсылары фестивалендә башҡорт опера сәнғәте вәкиле булып сығыш яһай.\n2001 йылдан Башҡорт дәүләт филармонияһында солист-вокалист булып эшләй. Йырсының репертуарында — халыҡ йырҙары, шулай уҡ, башҡорт, татар, урыҫ һәм композиторҙарының йырҙары һәм романстары.\nСәнғәт училещеһында уҡығанда уҡ төрлө конкурстарҙа ҡатнашып призлы урындар яулай:\nҒәлләмова Әлфиә Марс ҡыҙының исеме "XX быуаттан — XXI быуатҡа «Яңы исемдәр» Алтын китабы"на (1995) индерелгән;\nЙәш музыканттарҙың «Яҙғы тамсылар» X Асыҡ республика смотр-конкурсында беренсе урын яулай (1995);\nЗаһир Исмәғилев исемендәге I Асыҡ конкурс-фестивалдә беренсе урын яулай (1996);\nСалих Сәйдәшев исемендәге IV региональ асыҡ йырсылар конкурсында беренсе премияға лайыҡ була(Нижнекамск, 1998).\nҒәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге Асыҡ республика йырсылар конкурсында беренсе дәрәжәле диплом менән бүләкләнә(1999).\n2004 йылда Өфө дәүләт сәнғәт академияһының «Вокал сәнғәте» бүлеген тамамлап «Камера концерты йырсыһы» квалификацияһына эйә була. Филормонияла, шулай уҡ, гастролдәрҙә концерттарҙа ҡатнаша.\n2012 йылдың ноябрендә III Халыҡ-ара «Илһам» («Вдохновение») конкурс-фестивалендә «Ҡыҙҙар» дуэты (филармонияның музыка-әҙәбиәт лекторийы артисткаһы Зөлфиә Авзалова менән) сығышы өсөн «Академик вокал» номинацияһы буйынса III дәрәжә дипломға эйә була (Өфө ҡалаһы).\nБилдәле ҡурайсы мәрхүм (2013) Шәрипов Рөстәм Фазылйән улының (ba.wikipedia.org/wiki/Шәрипов_Рөстәм_Фазылйән_улы#Биографияһы) ҡатыны. Ғәиләләрендә ике бала (ул һәм ҡыҙ) үҫә.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ғәлләмова_Әлфиә_Марс_ҡыҙы&oldid=853558 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:47 10 декабрь 2018 үҙгәртелгән.


Маты (Балтас районы) — Башҡорт Википедияһы\n56°04′10″ с. ш. 56°12′55″ в. д.HGЯO\nМаты (Балтас районы)\n80 208 843 003\n80 608 443 111\nМаты (рус. Мата) — Башҡортостандың Балтас районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 407 кеше. Почта индексы — 452989, ОКАТО коды — 80208843003.\nАуылға нигеҙҙе Танып ырыуы башҡорттары һалған.\nАуылға нигеҙҙе Маты һәм Тушҡыр йылғалары буйында йәшәгән Танып ырыуы башҡорттары һалған. 1745 йылда бында 4 ихатала 66 кеше йәшәгән (йола буйынса, ихатала бер нисә йорт була). 1816 йылда 8 йортта 66 кеше теркәлгән. 1834 йылда (VIII ревизия буйынса) ауылда 16 йортта 137 кеше йәшәй. 1906 йылда 50 йорт хужалығында 887 кеше йәшәгән.\n1704—1711 йылдарҙағы башҡорт ихтилалы баҫтырылыу һөҙөмтәһендә күп хужалыҡтар бөлгөнлөккә төшә. Шуға күрә ҡайһы берәүҙәр балаларын башҡа кешеләргә мәңгелеккә ялсылыҡҡа бирергә мәжбүр булған. 1718 йылдың 10 мартындағы документ (бессрочная житейская запись) һаҡланған: Маты ауылы яһаҡ түләүсе башҡорто Бурансы Ялашлы ауылы башҡорто Ырыҫ Илсекәйевкә (рус."Урус Ильчикеев") үҙ хужалығынан айырырып сығарылмаған улы Абрашты ялсылыҡҡа биргән. Бындай хәлдәр аҫаба башҡорттар араһында бик ныҡ бөлгән саҡта ғына булған.\nУрман араһындағы Маты ауылы кешеләре башлыса малсылыҡ менән шөғөлләнгән, игенде бик әҙ сәскән. 1843 йылда ауылдың һәр кешеһенә ни бары 2,8 бот ашлыҡ сәселгән. Ауылда тирмән, XIX быуат аҙағында — тире эшкәртеү, аяҡ кейеме тегеү оҫтаханалары, ике тимерлек, ике бакалея кибете һәм мәсет булған.\n2010 йылға тиклем ауылда тулы булмаған дөйөм белем биреү мәктәбе эшләй. Хәҙерге ваҡыттта балалар баҡсаһы, фельдшер-акушер пункты бар.\n2010 йыл 14 октябрь 407 217 190 53,3 46,7\nАуыл советы үҙәгенә тиклем (Штәнде): 4 км\nТау урамы (рус. Нагорная (улица))\nБалыҡлы (рус. Рыбная (улица))\nЗөлфирә Фәрхетдинова (8.04.1943), опера йырсыһы, ғалим-педагог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1974 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Педагогия фәндәре кандидаты (2004). Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1994).\nНәбиуллина Мәғлиә Муллаҡай ҡыҙы (1949—2004), «Балтач» совхозы һауынсыһы, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры.\n↑ Мата. Башкирская энциклопедия\n↑ 3,0 3,1 А.Асфандияров. История сел и деревень Башкортостана\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Маты_(Балтас_районы)&oldid=1136101 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 08:41 18 май 2022 үҙгәртелгән.


Урман “ашханалары” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Экология » Урман “ашханалары”\nРеспубликалағы барлыҡ тәбиғәт ҡурсаулыҡтарында һәм заказниктарында ҡырағай йәнлектәрҙе ашатыу өсөн махсус майҙансыҡтар әҙерләнгән. Аҙнаһына бер нисә тапҡыр инспекторҙар ашарға алып килеп, тоҙ өҫтәп тора.\nҺауа температураһы түбәнәйеп, ҡар ҡатламы ҡалынайыу менән күпселек ҡоштар һәм ҡырағай хайуандар аҙыҡҡа ҡытлыҡ кисерә башлай. Был, әлбиттә, уларҙың һаулығына зыян килтерә, күпселек осраҡта үлем сәбәпсеһе лә булып тора. Тояҡлы хайуандарға ҡышын тоҙ етмәй, хатта ҡуяндарға ла. Шуға бындай майҙансыҡтарға уны күпләп һалып ҡуялар.\nҠырағай йәнлектәр ҡыш аҙыҡтан өҙөлмәһен өсөн инспекторҙар йәй буйы миндек, бесән әҙерләй. Мөмкинлек булғанда шәкәр сөгөлдөрө туплап ҡуялар. Урмандарҙа ойошторолған бындай “ашхана”ға болан, мышы, ҡоралай, ҡабандар килә.\n“Федоровка” заказнигында оҙаҡ йылдар инспектор булып Олег Буркин эшләй. Ул – үҙенең бурысын яратып башҡарған, тәбиғәтте ҡурсалаған кешеләрҙең береһе. Мәктәп балалары илһөйәр булып үҫһен өсөн күп көс һала. Йыш ҡына уларҙы заказникка экскурсияға алып килә. Ҡар ҡалынаймаҫ борон ҡондоҙҙар яһаған урман йортон балаларға күрһәтә.\nБаҡһаң, ҡондоҙҙар һыуыҡтар етеү менән башлыса һыу аҫтында йәшәй икән. Йәйгеһен үк ҡышҡылыҡҡа аҙыҡ әҙерләп ҡуялар. Айырыуса тал сыбыҡтарын кимерергә яраталар. Тәүҙә йорттары эргәһендәгеһен ашап бөтөрәләр, һуңынан яйлап урман эсенә үтеп инә башлайҙар. Бер ҡондоҙ ғаиләһенә ҡышҡылыҡҡа 30 кубометр ағас кәрәк. Ғаилә ҙур булһа, 70 кубометр аҙыҡты бөтөрә икән.\nНәкәзебаш зоология дәүләт заказнигында эшләгән инспектор Шәфҡәт Ярышев билдәләүенсә, ҡырағай хайуандарҙы ҡыш ашатыу өсөн аҙыҡты май айында уҡ әҙерләй башлайҙар.


Әҙибәнең тоғро юлынан » Башҡортостан гәзите\nӘҙибәнең тоғро юлынан\n29-01-2016, 01:07 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // Баҫып сығарырға\nҒинуар беҙгә бөйөк әҙибә, Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы, С. Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Зәйнәб Биишеваны бүләк иткән. Күгәрсендәр һәр йыл башында, арҙаҡлы яҡташтарының данын тағы ла арттырып, лайыҡлыларға уның исемендәге премия тапшыра. Зәйнәб Биишева көндәре лә гелән ҡыҙыҡлы, фәһемле үтә.\nБыл юлы ла шулай булды. Аҙналыҡ әҙибәнең район үҙәгендәге һәйкәленә сәскә һалып, уны хәтергә алыуҙан башланды. Артабанғы көндәрҙә һәр мәктәптә яҙыусының ижадына арналған кисәләр уҙғарылды.\n22 ғинуар. Әҙибәнең тыуған төйәгенә – Туйөмбәт ауылына – төрлө тарафтан ҡунаҡтар ағыла. Музейы алдында иһә Зәйнәб апай үҙе ҡаршылап торғандай. Һәйкәленең алды сәскәгә күмелә, күңелдәге яҡты хәтирәләр, рәхмәт һүҙҙәре тышҡа урғылып сыға…\nҺуңынан премия тапшырыу урыны итеп билдәләнгән Исем ауылына юлланабыҙ. Ундағы заманса мәҙәниәт йортоноң беренсе ҡатында яҙыусының әҫәрҙәрендәге геройҙар, хәл-ваҡиғалар сағылдырылған кейеҙ, ағас экспонаттар ҡуйылған. Быларҙың барыһын да балалар үҙҙәре эшләгән. Һәр образға шиғри юлдар менән аңлатма ла биргәндәр! Был, әлбиттә, балаларҙың ғына түгел, уларҙың уҡытыусыларының, район мәғариф идаралығы хеҙмәткәрҙәренең тырышлыҡ, ижад емеше.\nИкенсе ҡатта иһә Юлдыбай ауылы егете, мәрхүм Ғиниәт Алламоратовтың күргәҙмәһе ойошторолған. Рәссамдың картиналарында тыуған еренең һоҡланғыс тәбиғәте, намыҫлы, эшһөйәр яҡташтары оло һөйөү менән һүрәтләнгән.\nЗәйнәб Биишева исемендәге премияны тапшырыу тантанаһына халыҡ ифрат күп йыйылғайны. Уларҙы район хакимиәте башлығы Фәрит Мусин ихлас тәбрикләне. Мәртәбәле наградаға Ҡыҙыл Мәсет ерен, халҡын, тәбиғәтен данлаған яҡташыбыҙ – шағир Зөфәр Вәлитов менән Сапыҡ мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы, әҙибәнең ижадын өйрәтеү йәһәтенән киң эшмәкәрлек алып барған Хәкимйән Алсынбаев лайыҡ булды.


Йыл башында республикала хеҙмәт хаҡы буйынса бурыс 3 миллион 4 йөҙ мең тәшкил иткән\nБыл күрһәткес үткән йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда, 1 миллион һумға күберәк. Уның ҡарауы, эш хаҡын тотҡарлаусы предприятиелар һаны кәмегән. Был турала республиканың социаль-хеҙмәт мөнәсәбәттәрен көйләү буйынса өс яҡлы комиссия ултырышында белдерҙеләр.\nХеҙмәт хаҡы буйынса бурыстарҙы кәметеү республиканың өс яҡлы комиссияһы эшмәкәрлегенең төп йүнәлеше. Профсоюздар федерацияһы, эш биреүселәр берекмәһе һәм республика хөкүмәте уны «Башҡортостанда лайыҡлы эш урындары» программаһына нигеҙләнеп тормошҡа ашыра. Һөҙөмтәлә былтыр эшһеҙҙәр һанын кәметеүгә өлгәшелгән. Ә бына рәсми теркәлгән эшһеҙҙәр, киреһенсә, үҫә генә. Шулай уҡ хеҙмәт хаҡы буйынса һуңғы арала бурыстар ҙа арта, ти профсоюздар. Был әлбиттә, тотош илдә күҙәтелгән финанс ауырлыҡтарға бәйле. Социаль-хеҙмәт мөнәсәбәттәрен көйләү буйынса өс яҡлы комиссия ағзалары мәсьәләне хәл итеү йәһәтенән төрлө саралар күрә.


Владимир Путин Ҡырғыҙстандағы хәл-ваҡиғалар хаҡында хәбәрҙар\n9 Август 2019, 09:28\nВладимир Путин Ҡырғыҙстандағы хәл-ваҡиғалар хаҡында хәбәрҙар Кремлдең матбуғат хеҙмәте вәкиле белдереүенсә, Рәсәй Президенты Владимир Путинға Ҡырғыҙстандағы хәл хаҡында хәбәр иткәндәр. #ВладимирПутин\nКремлдең матбуғат хеҙмәте вәкиле белдереүенсә, Рәсәй Президенты Владимир Путинға Ҡырғыҙстандағы хәл хаҡында хәбәр иткәндәр, тип яҙа БАШҠОРТОСТАН.\nИл башлығына “һуңғы мәғлүмәттәр еткерелеп тора һәм ул ваҡиғалар үҫешен күҙәтеп бара”. Ҡырғыҙстанда операция барышында Алмазбәк Атамбаев ҡулға алынған, әүәлге президент яҡлыларға ҡаршы махсус саралар ҡулланылған. Унда ун кеше, шул иҫәптән урындағы баҫманың журналисы, зыян күргән.


Өфө районы Жуков ауылында йәшәүсе Сафия Ишмөхәмәтоваға ярҙам кәрәк - Bash.News\nӨфө районы Жуков ауылында йәшәүсе Сафия Ишмөхәмәтоваға ярҙам кәрәк https://bash.news/news/95394_f_rajony_zhukov_auylynda_jshse_safiya_ishmxmtovaa_yaram_krk/?lang=bash\n02 май 2019, 00:52\nҺамарҙағы хәйриә фондына ышанып, аҡсаһыҙ тороп ҡала. Өфө районы Жуков ауылынан Эльза Ишмөхәмәтова церебраль фалиждан яфаланған ҡыҙына реабилитация үткәреүгә ярҙам эҙләп мутлашыусыларға эләгә. Фонд ярты йыл дауамында бала исеменән төрлө мәрхәмәтлек акциялары ойоштора, әммә йыйылған аҡсаны маҡсатлы тотонмай. Ойошма етәкселеге ҡапыл ҡатын менән бәйләнеште өҙә. Осраҡҡа бәйле ҡатын хоҡуҡ һағындағыларға мөрәжәғәт иткән.\nСафия массаж, дауалау физкультураһын яратмай. Күнекмәләр ваҡытында үкһеп иларға тотона. Шулай ҙа әсәһе Эльза Ишмөхәмәтова кескәй ҡыҙының сәләмәтлеген яҡшыртыу маҡсатында был процедураларҙы көн дә ойошторорға мәжбүр. Дүрт йәштә булыуына ҡарамаҫтан, балаһы һөйләшмәй ҙә, атламай ҙа.\nЭльза Ишмөхәмәтова, Сафияның әсәһе: “Физкультура эшләгәндә илай. Сөнки мускулдары ҡыҫылған”.\nБалаға бер йәшендә церебраль фалиж диагнозы ҡуйыла. Бынан тыш, уны көн дә тиерлек өйәнәк тота. Психик һәм телмәр үҫеше тотҡарланған. Ҡатын ғәзиз сабыйын Өфө, Екатеринбург, Мәскәү реабилитация үҙәктәренә лә йөрөтә. Шул уҡ ваҡытта Испанияға барып ҡайтырға ла теләй. Сит ил клиникаһында дауалау курсы ойоштороуға ризалыҡ алынған. Әммә матди яҡтан был ҙур сығымдар - ике миллион һумдан ашыу аҡса кәрәк. Финанс ярҙам һорап ҡатын төрлө хәйриә фондтарына мөрәжәғәт итә. Һөҙөмтәлә былтыр августа Һамарҙағы ойошмаларҙың береһе ризалыҡ биргән. "Әммә Сафияны реабилитациялауға тип төрлө мәрхәмәтлек саралары ойоштороусылар үҙҙәре үк мутлашыусы булып сыҡты,"-ти Эльза Ишмөхәмәтова.\nЭльза Ишмөхәмәтова, Сафияның әсәһе: “Сафияның фотоларын ҡуйып, төрлө акциялар ойошторғандар. Аҡсаны беҙгә бирмәнеләр. Фонд директоры юғалды”.\nҠатын көн һайын таныш телефон һандарын йыйып, фонд етәкселеге менән бәйләнешкә сығырға тырыша. Әммә барыһы ла һөҙөмтәһеҙ.\nЭльза Ишмөхәмәтова ғәҙеллек эҙләп, хоҡуҡ һағындағыларға мөрәжәғәт иткән. Шул уҡ ваҡытта ҡатын балаһына Испанияла реабилитация үтеүгә аҡса йыйыу ваҡыты ла сикле булыуына борсола. Клиникала ҡыҙға медицина тикшеренеүе лә ойоштороласаҡ.\nЭльза Ишмөхәмәтова, Сафияның әсәһе: “Хыялым - ҡыҙымды аяҡҡа баҫтырыу. Испанияла реабилитация үтеүгә ике миллион һум аҡса кәрәк”.\nӘлегә ҙур сумманың яҡынса утыҙ мең һумы ғына йыйылған. Шуға ҡатын мәрхәмәтле кешеләрҙең ярҙамына ышана. Экранда яҙылған иҫәп буйынса аҡса ебәрергә мөмкин. Кескәй Сафия иһә музыка тауышын ишетеү менән йылмая башлай. Әсәһе менән бейергә ярата. Тиҙҙән ул һауығып, көҙгө алдына үҙаллы атлап барыр тип ышанғы килә.\nҺАҠЛЫҠ БАНКЫ КАРТАҺЫ - 5469 0600 2598 9515


Бөгөн «Дуҫлыҡ монументы»нда бер төркөм хеҙмәткәрҙәр законға тоғролоҡ хаҡында ант бирҙе.\nСуд приставтары федераль хеҙмәтенең Башҡортостан идаралығы хеҙмәткәрҙәренең тантаналы шарттарҙа ант биреүе изге йолаға әйләнгән. Закон үтәлешен тәьмин итеүсе хеҙмәт йылына өс тапҡыр йәштәрҙе үҙ рәттәренә ҡабул итә. Тантаналы йыйылыш Рәсәй көнө, һөнәри һәм Еңеү байрамында уҙғарыла. 12 июнь - Рәсәй, баш ҡала көнө һәм Салауат Юлаевтың тыуған көнөн билдәләгән мәлдә ойошторолған сара айырыуса тулҡынландырғыс үтә. Идаралыҡ етәкселәре әйтеүенсә, был тантана хеҙмәткәрҙәрҙә һайлаған һөнәренә яуаплылыҡ тойғоһон арттыра, ғорурлыҡ хисе уята. «Дуҫлыҡ монументы» янында ойошторолған тантанала республиканың төрлө тәбәктәренән йыйылған 40-тан ашыу суд приставы үҙ һөнәренә яуаплылыҡ , закон алдында тоғролоҡ, ҡуйылған бурыстарҙы намыҫлы үтәү өсөн ант итте.


Республикала йылы аҙна башы һыуыҡ һәм ямғырлы һауа торошо менән алмашына // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n11:00, 18 сентября 2018 Йәмғиәт\nРеспубликала йылы аҙна башы һыуыҡ һәм ямғырлы һауа торошо менән алмашына Фото: автор\nӨФӨ, 2018 йыл, 18 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nРеспубликала йылынан башланған аҙна һыуыҡ һәм ямғырлы һауа торошо менән алмашына. Башгидромет синоптиктары 19 сентябргә үҙгәрештәр вәғәҙә итә, әммә һыуыҡ оҙаҡ булмай тип асыҡлыҡ индерә. Аҙна аҙағында республика биләмәһенә йәнә юғары баҫым өлкәһе күсә. Яуым-төшөм ихтималлығы кәмей, һауа температураһы күтәрелә.\n19 сентябрҙә төндә +6,+11, көндөҙ +10,+15 градус көтөлә, бер аҙ ямғыр яуа. 20 сентябрҙә яуым-төшөм ихтималлығы һаҡлана. Һауа температураһы төндә +2,+7, көндөҙ +10,+15 градус. Рәсәй Гидрометүҙәге мәғлүмәттәре буйынса, сентябрҙең икенсе декадаһында Башҡортостан Республикаһы биләмәһендә уртаса һауа температураһы норманан 2 градусҡа юғары булыуы көтөлә.


Башҡортостандың социаль - иҡтисади үҫешендә барлыҡ тармаҡтарҙа ла ыңғай динамика күҙәтелә, - Башҡортостан Республикаһының Йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитеты\nколлегияһында Башҡортостан Хөкүмәте Премьер - министры\nурынбаҫары, БР мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев ошо турала белдерҙе.\n- Етешһеҙлектәр бар, әлбиттә, проблемалар ҙа етерлек, әмм ә улар барыһы ла әүҙем хәл ителә. 2005 йылдағы мөһим даталар Йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитетын да урап үтмәне, - т и Илдус Ғөбәйҙулла улы. - Үткән йылда илебеҙ Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә 60 йыл тулыуын билдәләне. Башҡортостанда был дата айҡанлы бик күп саралар үтте, улар араһында беренсе\nреспублика хәрби - патриотик клубтар фестивале һәм республи ка патриотик йыр башҡарыусылар конкурсы тураһында айырым әйтергә кәрәк.\nБыға өҫтәп бөтә Рәсәй "Еңеүгә!" эстафетаһы сиктәрендә республикала "Ғаиләм геройҙары" акцияһы үтте. Күренекле башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе Шәйхзада Бабичтың тыуыуына 110 йыл тулыуына килгәндә, 1995 - 2004 йылдарҙа Бабич премияһына лайыҡ булғандар ҡатнашлығында төбәк - ара\nйәштәр һабантуйы ойошторолдо. Ә БР Президентының "Башҡортостанда йәштәрҙең йәмәғәт ойошмалары барлыҡҡа килеүенә 85 йыл тулыуы тураһында" Указына ярашлы, район һәм ҡалаларҙа күп төрлө саралар үткәрелде, "Иң мөһиме, йөрәк йәш\nбулһын!" тигән исем аҫтында республиканың йәштәр\nойошмалары тарихына арналған китап баҫылып сыҡты.\nЙәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитеты рәйесе Юлай\nИльясов 2005 йылда ҡырҡтан ашыу республика фестивале, конкурстар һәм концерттар үткәрелеүен хәтергә төшөрөп үтте,\nулар араһында иң әһәмиәтлеләре "Йәш ғаилә", "Студенттар яҙы ", "Һылыуҡай", "Йәшлек - шоу", "Юморина", "Керәшен һыуыҡтары" һәм башҡалар.\n- Республиканың Йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитеты көрәшкән етешһеҙлектәргә килгәндә, йәштәрҙе эшкә урынлаштырыу проблемаларына айырым иғтибар йүнәлтергә тура к илә. Дәүләт тарафынан субсидиялар бүленеүенә ҡарамаҫтан, күп кенә йәш ғаиләләрҙең йәшәү шарттары яҡшыртыуҙы талап итә, - тип һөйләй Юлай Талха улы.\nУның һүҙҙәренә ҡарағанда, торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға сиратта йәштәр сәйәсәте буйынса органдарҙа ғына ла 15 меңдән\nашыу ғаилә тора. Әммә ҡыйынлыҡтар булыуына ҡарамаҫтан, бөгөн йәштәрҙең киләсәккә ҡарашы ышаныслы. Был шулай уҡ күп нимә тураһында һөйләй. Хәйер, тип билдәләне Илдус Илешев , торлаҡ проблемалары йәштәр мөхитен ҡырҡа үҙгәртә: хәҙер ғаилә ҡороу моданан сыҡты, гражданлыҡ никахы ҙурыраҡ абруй м енән файҙалана. Һәм быға ҡаршы көрәшеүҙең мәғәнәһе юҡ тиерлек...\nЭшһеҙлек - үҫеп килгән быуындың бәкәленә һуғыусы тағын бе р проблема. Йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитеты рәйесе\nһүҙҙәренә ҡарағанда, эшһеҙҙәрҙең 41 процентын 16 йәштән 29 йәшкәсә йәштәр тәшкил итә. Үткән йылда иһә республикала 74744 йәш кеше эшкә урынлаштырылған. Уларҙың 18252 - һе йәштәр сәйәсәте буйынса эшләүсе органдар иҫәбенә тура килә.\nЭшһеҙҙәрҙең 26 проценты уҡыуҙан буш ваҡытта эш эҙләүселәр , был өлгәшкә ҡамасауламайынса ҡалмай, әлбиттә.\n- Ауыл йәштәре тураһында айырым әйтергә кәрәк, - тип һыҙы ҡ өҫтөнә алды Илдус Ғөбәйҙулла улы. - Был планда күрһәткестә р хәүефләндерә: ауылда йәштәрҙең 40 проценттан ашыуы үҙҙәренең матди хәле менән ҡәнәғәт түгел һәм киләсәккә перспектива йәһәтенән борсолоу белдерә. Ауыл йәштәре араһында үҙ - үҙенә ҡул һалыу осраҡтары йышая. Эшһеҙлек һәм мәҙәниәт, спорт һәм йәштәр сәйәсәте учреждениеларының инфраструктура көсһөҙлөгө енәйәтселектең, алкоголле эсемлектәр ҡулланыуҙың артыуына килтерә. Үткән йылда ғына республика буйынса 4020 балиғ булмаған йәш кеше енәйәт яуаплылығына тарттырылған. Һәр унынсы саҡырылыусы алкоголь һ әм наркотиктар ҡуллана, бары тик һәр дүртенсе ҡыҙҙы ғына бар\nяҡтан да сәләмәт тип һанарға мөмкин.\nҮткән йылдың Эскелек, наркомания һәм тәмәке тартыуҙы иҫкәртеү йылы тип иғлан ителеүенә бәйле 300 - ҙән ашыу өгөтл әү акциялары үткәрелде. Һәм был башҡарылырға тейеш булған эштең бер өлөшө генә. Мәғлүмәттәр түбәндәгесә: юғары уҡыу йорттары уҡыусыларының алты проценты ғына бер ҡасан да алкоголле эсемлек һәм накротик ҡулланмауын белдерә. Ҡалған 94 процент иһә үҙе тураһында былай тип әйтә алмай.\nЮлай Ильясов проблемаларҙы бергәләп кенә хәл итеү мөмкин булыуына баҫым яһаны. Башҡортостанда үҫмер - йәштәр өсөн\nтәғәйенләнгән 206 учреждение иҫәпләнә, уларҙа 42 000 кеше шөғөлләнә. Йыл һайын уларҙа балалар, үҫмерҙәр һәм йәштәр өсөн 9500 сара үткәрелә. Сәләмәт тормош алып барырға өгөтләүсе "Бергә" республика йәштәре ирекле хәрәкәтенең 62 ҡала һәм район бүлексәһе әүҙем эшләй. Йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитетының планында йәштәр менән эшләүсе\nучреждениеларҙың эшмәкәрлеген ойоштороуға етди иғтибар биреп, был йүнәлештә эште дауам итеү тора.


Башҡаланың Дим районында өс йыл элек асылған Мәҙинә мәсетендә байрамдар йылдан-йыл йәмлерәк үтә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡаланың Дим районында өс йыл элек асылған Мәҙинә мәсетендә байрамдар йылдан-йыл йәмлерәк үтә\n05 июля 2016 — 15:41\nБөгөн был ғибәҙәтханала йыйылған мосолмандарҙы республика башлығы Рөстәм Хәмитов тәбрикләне. Мәҙинә мәсете Өфөлә иң яңы һәм иң бейек мәсеттәрҙең береһе. Ул Үҙәк Диниә назаратының 225 йыллығы уңайынан 2013 йылда асылған. Бында бер юлы 800 кеше намаҙ уҡый ала. Мәҙинә мәсете Дим районы ғына түгел, бөтә Өфө мосолмандары өсөн рухи көс, дини белешмә алыу урынына әүерелде.


Мәктәп урынына мәғариф үҙәге\nБөгөн баш ҡаланың 26-сы мәктәбендә балалар баҡсаһы асылды. Хәҙер ике йәштән өлгөргәнлек аттестаты алғанға тиклем балалар бер ҡыйыҡта белем алыу мөмкинлегенә эйә.\nМәғариф учреждениеһында донъяны танып-белеү өсөн бар шарттар ҙа тыуҙырылған. Балалар баҡсаһы өсөн мәктәптең буш торған уҡыу бүлмәләре файҙаланылған. Йыл аҙағына тиклем баш ҡалала ошондай тағы ике үҙәкте сафҡа индереү күҙаллана.


Башҡортостан халҡы Науруз байрамын билдәләй // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан халҡы Науруз байрамын билдәләй\n12:31, 21 марта 2016 Йәмғиәт\nБашҡортостан халҡы Науруз байрамын билдәләй Фото: Андрей Старостин\nӨФӨ, 2016 йыл, 21 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.\nБөгөн Халыҡ-ара Науруз көнө билдәләнә. Интернациональ кимәлдә был көн 2010 йылдан алып байрам ителә. Азербайжан, Албания, Афғанстан, Македония, Һиндостан, Иран, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Тажикстан, Төркмәнстан һәм Төркиә хөкүмәттәре Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы календарына яңы датаны индереү тәҡдиме менән сығыш яһай. Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының Генераль ассамблеяһы был илдәрҙең башланғысын ҡабул итә һәм 21 мартты Халыҡ-ара Науруз көнө тип таный.\nНауруз – бер нисә Евразия халыҡтарында яҙғы көн менән төндөң тигеҙлеге ваҡытында билдәләнгән яңы йыл байрамы. Ул шулай уҡ яҙҙың тәүге көнөн һәм тәбиғәттең уяныуын белдерә. Науруз — фарсы һүҙе, «яңы көн» тигәнде аңлата. Ғәҙәттәгесә, был байрамды иран телле һәм төрки телле халыҡтарҙың вәкилдәре билдәләй. Байрам Урта һәм Үҙәк Азияла, Кавказда, Төркиәлә һәм Балҡанда бик популяр.\nТөрлө сығанаҡтар буйынса, Науруз тарихы зороастризмдың изге китабы — Авеста дәүеренә барып тоташа.\nБоронғо йолаға ярашлы, Наурузға тиклем йорт һәм ихата йыйыштырылырға, бурыстар ҡайтарып бирелергә тейеш. Байрам өҫтәленә бойҙай, арпа, тары, кукуруз һәм башҡа иген культураларынан бешерелгән көлсәләр ҡуйыла. Иң билдәле байрам ашы булып сумалак һанала.\nБашҡортостанда был байрамды күбеһенсә Урта Азия һәм Кавказ диаспораһы вәкилдәре билдәләй. Башҡорттар һәм татарҙар араһында ла Науруз билдәләнә, әммә ул Ураҙа йәки Ҡорбан байрамы һымаҡ популяр түгел. Йыл һайын республиканың милли-мәҙәни берләшмә вәкилдәре байрам саралары уҙғара.\nБөгөн, 21 мартта, «Башҡортостан» дәүләт концерт залында «Науруз» байрамы ойошторола. Концертта махсус саҡырылған ҡунаҡтар: Нурбулат Абдуллин (Ҡаҙағстан), Үзбәкстандың халыҡ артисы Мансур Ташматов, «Урал моңо-2014» халыҡ-ара конкурсы лауреаты Курал Чокоев (Ҡырғыҙстан), Саъдии Буризод (Тажикстан), «Turkvision-2013» халыҡ-ара конкурсы лауреаты Алина Шәрифйәнова (Татарстан), Рэдик Ефремов (Мәскәү) ҡатнаша. Сәхнәлә шулай уҡ республиканың эстрада йырсылары һәм бейеү коллективтары сығыш яһай. Сара сиктәрендә төбәк йәмәғәт ойошмалары, төрлө халыҡтарҙың милли-мәҙәни үҙәктәре күргәҙмәләр ойоштора. Байрам киске сәғәт 7-лә башлана.


Мөмкинлектәр ҙә, шарттар ҙа кәрәк\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров мәғарифҡа арналған тәүге республика форумында белем усаҡтарында биш көнлөк уҡытыу системаһына күсергә тәҡдим итте.\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров мәғарифҡа арналған тәүге республика форумында белем усаҡтарында биш көнлөк уҡытыу системаһына күсергә тәҡдим итте. Уға ярашлы 1 сентябрҙән Башҡортостанда «Үргә ос!» («Взлетай!») проекты эшләй башлай. Был юғары класс уҡыусыларын оло тормош юлына әҙерләү өсөн кәрәк. Ошо хаҡта мәләүездәр үҙ фекерҙәре менән бүлеште.\nАлександр БАТОВ, 8-се мәктәп директоры:\n- Өфөлә республика форумында Мәләүездән 10 кеше ҡатнаштыҡ. Был проект заман кешеһенә кәрәкле, ыңғай үҙгәрештәр вәғәҙә итә. Секция ултырыштары бик фәһемле булды, педагогтар фекерен алышты, борсоған проблемаларҙы күтәрҙе. Алдағаһын күҙ күрер, эшләргә кәрәк.\nИлһам МИҺРАНОВ, атай:\n- Биш көнлөк уҡытыу системаһына күскәндә, минеңсә, уҡыусыға ауырға тура киләсәк. Сәғәттәр ҡыҫҡартыламы - юҡмы, ниндәй дәрестәр юҡҡа сығасаҡ - шуны ла белге килә. Шахмат уйнарға йәки водителгә уҡырға бала ҡасан өлгөрәсәк? Шарттары ниндәй икән? Белгестәрҙе йәлеп итеү ҙә кәрәктер инде. Ҡайһы бер модулдәр өсөн мәктәптәрҙә шарттар булдырыу мөһим. Ыңғай яҡтары ла бар, әммә был проект тормошҡа ашһын өсөн тәү сиратта мөмкинлектәр булдырырға һәм, әлбиттә, еренә еткереп эшләргә кәрәк.


БАР БИТ БЕҘҘӘ ШУНДАЙ ҠАТЫНДАР!..\nЕр биҙәге, ил биҙәге—хеҙмәт,\nТик хеҙмәттән килә балҡыуҙар.\nБар ул беҙҙә\nИлгә биҙәк булыр ҡатындар.\nЙәтеш кенә кәүҙәле, зәңгәр күҙле был мѳләйем ҡатынға 55 йәште бер кем дә бирмәҫ. Уның ѳс улының икәүһе үҙаллы донъя кѳткәнен белгәндәр, яҡындан аралашҡандар, бәлки, уның йәшенә иғтибар итәлер. Ә эшен ситтән күҙәтеүселәргә ул мәңге йәш, һәр ваҡыт эшкә кѳйләнгән шәхес булараҡ күренә. Һүҙебеҙ—Сибай ҡалаһының мәғариф бүлегенең фәнни-методик-мәғлүмәт үҙәге директоры Рәмзиә Бәхтийәр ҡыҙы Ильясова хаҡында. Матур юбилейы алдынан тормош, ғаилә, балалар, донъяуи мәсьәләләр, хеҙмәт тураһында әңгәмә ҡорор ѳсѳн Рәмзиә Бәхтийәр ҡыҙына мѳрәжәғәт иткәндә, ошо йәшемә етеп, тәүге тапҡыр тешемде һурҙырттым тигәненә аптырап ҡалдым.\n—Рәмзиә Бәхтийәр ҡыҙы, ҡайһы тарафтарҙа тыуып үҫкән һуң бындай сәләмәтлеге ныҡлы гүзәл зат?\n—Мин Ишембай районының Әхмәр ауылы ҡыҙымын. Әсәйем Зѳләйха менән Бѳйѳк Ватан һуғышы инвалиды булған атайым Бәхтийәр беҙҙе—8 балаһын да итәғәтле, донъя кѳтѳүгә әрһеҙ, белемгә ынтылыусан итеп тәрбиәләне. Ике ағайым, ѳс апайым (ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бѳгѳнгѳ кѳндә бер апайым арабыҙҙа юҡ), ике һеңлем—барыбыҙ ҙа спортты үҙ иттек, уның һәр ҡайһы тѳрѳндә ярыштарҙа алдынғылыҡ бирмәнек. Ҡәҙерлеләребеҙ һигеҙебеҙҙе лә уҡытты, һѳнәр һайларға ярҙам итте. Атайыбыҙ һуғыш яраларынан 53 йәшендә генә вафат булды. Әсәйебеҙгә рәхмәт, уның фатихаһы, тырышлығы менән тормошта һәр ҡайһыбыҙ үҙ урынын тапты.\nАуылдан 3-сѳ класты бѳткәс тә сығып киттем. Стәрлетамаҡ ҡалаһының В.И.Ленин исемендәге мәктәп-интернатын тик бишлегә тамамланым. Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның биология-химия бүлеген дә ҡыҙыл дипломға бѳттѳм.\n—Кешене эсәр һыу, ризыҡ йѳрѳтә тиҙәр, Сибай ҡалаһы һеҙҙе нимәһе менән йәлеп итте?\n—Студент саҡ—күңелле саҡ бит инде. Беренсе курста уҡығанда Баймаҡ районының Үрге Яйыҡбай ауылы егете, үҙем белем алып йѳрѳгән уҡыу йортоноң физика-математика факультеты студенты Кәлимулла Хәлил улы Ильясов менән дуҫлаша башланыҡ. Дүртенсе курста үҙе баянсы, спортсы, ғѳмүмән, һәр яҡтан килгән был егет миңә тәҡдим яһаны. Шулай итеп, Баймаҡ районына килен булып тѳштѳм. Хеҙмәт юлыбыҙҙы Ниғәмәт ауылы мәктәбендә башланыҡ. Шунда ѳлкән улыбыҙ Илһам тыуҙы. Йәшлектер инде, икебеҙҙең дә күңел ҙур ергә тартылды, башта Баймаҡ ҡалаһына китергә тип уйлағайныҡ, унан Сибайҙа туҡталдыҡ. Таусылар ҡалаһында икебеҙгә лә эш булды. Кооператив торлаҡ алыу мѳмкинселеге лә килеп тыуҙы. Мин ҡаланың Йәш натуралистар станцияһында педагог, унан директор булып эшләнем. 2000 йылдан әлеге вазифамды башҡарам. Коллектив татыу, һәр кем үҙ эшен яҡшы белә һәм еренә еткереп башҡара.\n—Эшегеҙҙә етди етәксе икәнегеҙҙе беләбеҙ, ғаиләгеҙҙә һеҙ ниндәй хужабикә, улдарығыҙға ниндәй әсәйһегеҙ?\n—Кәлимулла Хәлил улы менән 32 йыл бергә ғүмер итәбеҙ. Күҙ теймәһен, ошоғаса ул миңә бер ауыр һүҙ әйткәне юҡ. Ҡатын-ҡыҙ ѳсѳн иң ҙур бәхет—ирҙән уңыу. Тормош иптәшем яҡшы кеше, улдарыбыҙ Илһам, Илшат, Иршат—тормошобоҙ йәме. Ике улыбыҙҙы эйәле-башлы иттек, Батыр, Азамат, Камилә исемле ейән-ейәнсәребеҙ үҫеп килә. Килендәрем Наҙгѳл, Гѳлназды ҡыҙҙарым кеүек яҡын күрәм. Икебеҙ ҙә бюджет ѳлкәһендә эшләһәк тә, йәш ғаиләләргә фатирлы булырға ярҙам итештек. Ир балалар ашарға ярата бит инде, мин уларҙы тәмле бәлештәр менән һыйларға яратам, аш-һыу әҙерләп кенә торам. Мин бешергән ризыҡтарҙы яратып ашайҙар былай.\n—Ғаиләлә бер үҙегеҙгә дүрт ир-егет тура килә. Улдар тәрбиәләү ҡыйын түгелме?\n—Улдарыбыҙ шул тиклем үҙаллы булып үҫте. Беҙ күбеһенсә эштә булдыҡ. Кесе туғандарын ѳлкән улыбыҙ Илһам ҡараны тиерлек. Улар үҙҙәренә режим эшләп, кѳн дә уның үтәлешен тикшереп барырҙар ине. Берәй пункты үтәлмәһә, язаһы фатирҙы йыйыштырыу була торғайны. Кѳнѳнә икешәр тапҡыр иҙән йыуған осраҡтары ла булды. Малайҙар булһалар ҙа кейемдәрен үҙҙәре йыуҙылар, ашарға бешерә беләләр, йорттағы таҙалыҡ тураһында әйтергә лә түгел, барыһын да үҙҙәре белеп эшләне. Иршат улыбыҙ Силәбе ҡалаһында туризм буйынса юғары уҡыу йортон тамамларға тора. Быйыл ул барыбыҙҙы ла аптыратып, Ѳфѳ сәнғәт училищеһының кѳндѳҙгѳ бүлегенә думбыра класына уҡырға инде. Республика бәйгеһендә думбыра буйынса икенсе урын яуларға ла ѳлгѳрҙѳ. Улдарым атайҙарына оҡшап, музыкаль һәләтле, ѳлкәндәре баян буйынса музыка мәктәбен тамамланы. Тағы шуныһы мѳһим: ғаиләләге барлыҡ ир-егеттәр сәләмәт йәшәү рәүеше алып бара. Беҙ уларҙы шулай булығыҙ, былай итегеҙ, тип айырым тәрбиәләп ултырманыҡ. Үҙ миҫалыбыҙҙа йәшәргә ѳйрәттек.\n—55 йәш—ҡатын-ҡыҙ ѳсѳн ниндәй мәл ул?\n—Йәшем ике бишкә етһә лә, мин үҙемде күпкә йәш итеп тоям. Һаман да спортты үҙ итәм, еңел атлетиканы, атыуҙы, шахмат-шашка уйнарға яратам. Һыланып-һыйпанып ултырырға ваҡыт та булманы, мин ирен буяғыстан башҡа косметиканы бѳтѳнләй ҡулланмайым. Ябай, әммә килешле итеп кейенеүҙе хуп күрәм.\n—Рәмзиә Бәхтийәр ҡыҙы, һеҙҙе юбилейығыҙ айҡанлы ҡайнар ҡотлайбыҙ! Яңы йылдың тәүге байрамы һеҙгә тик уңыштар, ныҡлы сәләмәтлек, ғаилә бәхете, именлек алып килһен!


Аҙна һайын – бүләк!!!\n1 Апрель 2018, 11:40\n"Аҙна һайын бүләк!" акцияһында “Аманат” журналына 2018 йылдың икенсе яртыһы өсөн яҙылған һәр кем ҡатнаша ала - почтала бирелгән квитанцияғыҙҙың күсермәһен редакцияға ебәреү йәки төркөмгә һалыу ғына шарт.\nЖурналға яҙылыусылар араһында тағы ла уйын башлайбыҙ!\n"Аҙна һайын бүләк!" акцияһында “Аманат” журналына 2018 йылдың икенсе яртыһы өсөн яҙылған һәр кем ҡатнаша ала - почтала бирелгән квитанцияғыҙҙың күсермәһен редакцияға ебәреү йәки төркөмгә (https://vk.com/topic-41010454_32616782 һылтанмаһы буйынса) һалыу ғына шарт. Ике кәмәнең ҡойроғон бер юлы тоторға мөмкин: бүләк отоп ҡыуанырһығыҙ, журнал уҡып һөйөнөрһөгөҙ...


Башҡортостанды ҡарлы көндәр көтә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанды ҡарлы көндәр көтә\n12:10, 14 февраля 2011 Йәмғиәт\nБыл арала Башҡортостанда элеккесә ҡарлы көндәр торасаҡ. Шул уҡ ваҡытта һыуыҡ булыуы көтөлә.\nГисметео мәғлүмәте буйынса, дүшәмбе, 14 февралдә, көндөҙ һәм кисен минус 13 градус һалҡын буласаҡ. Шишәмбегә ҡарай төндә термометр бағанаһы айырым райондарҙа 26 градусҡа тиклем төшәсәк. Көндөҙ – 15 градус тирәһе һалҡын.\nШаршамбы, 16 февралдә, республикала төнөн — 23 градус, көндөҙ минус 18 градус һыуыҡ буласаҡ.


Донъялағы һәр кем: шағир ҙа, бейеүсе лә, бухгалтер ҙа, хатта, Президент та уҡытыусы ҡулынан үткән\nУҡытыусы - ул үҙенең булмышы, асылы, үҙ-үҙен тотошо менән һабаҡ биреүсе\nРәсимә Алламоратова үткәргән Башҡорт мәҙәниәте дәрестәрен Рәми Ғарипов исемендәге республика башҡорт гимназия- интернаты уҡыусылары түҙемһеҙләнеп көтөп ала.Үҙенең уҡыусыларын ул илһөйәрлек рухында тәрбиәләргә тырыша. Педагог балала үҙ фәненә ҡыҙыҡһыныу уятырға тейеш, тигән фекерҙә ул .\nРәсимә Алламоратова һәр төрлө конкурс һәм олимпиадалар еңеүселәрен тәрбиәләгән. Уҡыусылырың уңышлы икән, тимәк тырышлығың бушҡа китмәгән.\nБөтә донъя уҡытыусылар көнө уңышлы эшләүсе 35 педагог өсөн дә иҫтәлекле булды. Төрлө предмет уҡытыусылары, мәғариф системаһы алдынғыларына Рәсәй Президентының гранттары тапшырылды.\nИглин районы үҙәгендә лә мәғариф тармағында эшләүсе өс йөҙ уҡытыусының тырышлығы маҡтау ҡағыҙҙары менән билдәләнде. Иглин ҡасабаһының Мәҙәниәт йортона йыйылыусы уҡытыусылар ауыр ҙа, яуаплы ла хеҙмәттәренә хаҡлы баһа алды. Рәсәй Дәүләт Думаһының мәҙәниәт буйынса комитетының маҡтау ҡағыҙҙарын депутат Зөһөрә Рәхмәтуллина тапшырып, уҡытыусыларҙың тынғыһыҙ һәм абруйлы эштәрендә уңыштар теләне.\nБүләкләнеүселәр араһында Иглин ҡасабаһының 4-cе мәктәбе директоры Хөрмәт Айытбаев та бар. Ул етәкләгән уҡыу йорто башҡорт теле һәм мәҙәниәтенән төплө белем бирә. Гуманитар йүнәлештәге был мәктәпте тамамлаусыларҙың 70 проценты юғары уҡыу йорттарына бюджет нигеҙендә уҡырға ингән.\nМәктәп алдынғыларын тәбрикләү тантанаһы башҡорт дәүләт филармонияһы артистары сығышына үрелеп барҙы. Уҡытыусыларҙы данлаусы байрамдан һәр кем рух күтәренкелеге, йылы тәьҫораттар алып ҡайтты.


Яңы техрегламент ауыл халҡына ярҙам итәсәкме, әллә ярҙан этәсәкме? » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Рубрикалар » Яңы техрегламент ауыл халҡына ярҙам итәсәкме, әллә ярҙан этәсәкме?\nЯңы техрегламент ауыл халҡына ярҙам итәсәкме, әллә ярҙан этәсәкме?\nТиҙҙән малды теләгән бер урында һуйып булмаясаҡ\nТаможня союзының техник регламентына ярашлы, 2014 йылдың 1 майынан эре малды һуйып һатыусылар өсөн яңы ҡағиҙәләр көсөнә инә. Хәҙер малдарҙы махсус урындарҙа ғына һуйырға рөхсәт ителәсәк. Был, тәү сиратта, һатыласаҡ иткә ҡағыла. Итте кафеға йәки колбаса заводына тапшырырға теләйһеңме, әллә инде район үҙәгендәге баҙарға ғына сығып торорға йыйынаһыңмы – һис айырмаһы юҡ. Тейешле урынға алып барып, нормаға ярашлы шарттарҙа һуйылған малдың ите генә сауҙаға сығарыла. Йәғни, ғүмер буйы өйрәнелгәнсә, шәхси хужалыҡта танаңды һуйҙың да, көҙөн килеп, йәрминкәләрҙә ит һатып, аҡса эшләп булмаясаҡ…\nБер ҡараһаң, яңы техрегламент тормошҡа ашмаҫлыҡ нәмә кеүек күренә. Кемдең үҙ ауылында мал һуйыу өсөн махсус эшләнгән урынды күргәне бар? Етмәһә, бөтә санитария нормаларына яуап биргәнен һәм һәр ваҡыт халыҡты ҡабул итергә әҙер торғанын? Һәр хәлдә, бөтә ауылдарҙа ла була торған нәмә түгел инде ул айырым мал һуйыу бинаһы. Тимәк, малыңды һуйыу өсөн йөҙҙәрсә километрға алып барырға тура киләсәк. Һыйыр кеүек эре малды тейешле урынға алып барып еткереү өсөн транспорты ла кәрәк бит әле. Һөҙөмтәлә малды һуйыр өсөн ҡышлатып, һимерткәнсе сығымың байтаҡ булһа, инде һуйып, итен бүлгеләгәнсе өҫтәмә сығымдар талап ителәсәк.\nӘгәр үҙ ҡурағыҙҙа мал һуйһағыҙ, итте үҙегеҙ генә ашаясаҡһығыҙ. Хатта уны ҡалалағы балаларығыҙға ла алып барып бирергә ярамай, сөнки һатырға алып китеп бармауығыҙҙы иҫбатлауы ауыр. Сумкағыҙҙа биш килограмдан артыҡ ит ятһа, штраф сәпәп ҡуйыуҙары бар. 3 мең һум күләмендә, мәҫәлән. Кемдең багажнигында күпме ит ятҡанын, сумкаһына нисә түшкә һыйғанын нисек тикшерергә йыйыналарҙыр инде – аңлашылып бөтмәй. Әммә төпкөл ауылына ике айға бер генә ҡайтып, сумкаһына көсө еткәнсе ит тейәгән һәм, штрафтан ҡурҡып, ҡалтырана-ҡалтырана автобуста елдергән студент ҡыҙҙы күҙ алдына килтерһәң, көлкө лә, ҡыҙғаныс та булып китә…\nМал тотоусылар һаны былай ҙа йылдан-йыл кәмей. Итте, һөттө ауылдан килеп йыйыусы алыпһатарҙарҙың халыҡҡа әллә ни ҙур хаҡ бирергә теләмәүе көн кеүек асыҡ. Былай ҙа артыҡ малды халыҡ балаларын уҡытыу, нисек тә булһа, “тере” аҡса эшләү өсөн генә тота. Яңы ҡағиҙәләр көсөнә ингән осраҡта, мал тоторға теләүселәр бермә-бер кәмер, тип уйларға нигеҙ бар.\n1 майға тиклем ауылдар яңы регламентҡа әҙерләнергә тейеш ине, тип билдәләнә. Ләкин улар нисек итеп әҙерләнергә тейеш һуң? Бюджетта был майҙандарҙы булдырыу өсөн аҡса ҡаралмаған, ә инде эшҡыуарҙарҙың ул тиклем аҡсаһы юҡ. Ҡыҙыҡ өсөн интернет селтәрен байҡап сыҡтым. Унда мал һуйыу өсөн тулы комплектлы цехтар һатылыуы тураһында иғландар бар. Хаҡтары өс миллион һумдан да кәм түгел…\nБыға тиклем мал һуйыу урындарының күпме булыуы, ниндәй шарттарҙа эшләүе тураһында ҡыҙыҡһыныусылар ҙа булманы. Шуға ла әлеге яңылыҡты барыһы ла аптырап, аңламайынсараҡ ҡабул итте. Был тотош Рәсәйҙә шулай. Дөрөҫөн генә әйткәндә, халыҡтың асыуы килә. Ни тиһәң дә, әлеге лә баяғы ауыл халҡына ауырға төшә. Бер бөртөк танаңды, һуям тип, әллә күпме араға алып китеп барсы әле… Күпме ваҡыт сарыф ителә, аҡса түгелә.\nБаҙарҙа, йәрминкәләрҙә быға тиклем һатылған ит тә бер ниндәй контролһеҙ булманы, әлбиттә. Шулай ҙа яңы нормаларҙы ла туҙға яҙмағандар иҫәбенә индереп ҡуйып булмай. Әлегә тиклем малды һуйырҙан алда ветеринар килеп ҡарай ине. Ә инде уның ниндәй шарттарҙа һуйылыуын берәү ҙә тикшермәй. Санитар нормалар – һаҡланмаған осраҡтар булмай, тип берәү ҙә ышандыра алмаҫ. Мәҫәлән, малды һуйыу менән итен шундуҡ һыуытырға кәрәк, ә инде йәй көндәрендә, ҡәҙимге шарттарҙа, был мөмкин булмаған эш. Ундай ит тиҙ боҙола. Махсус предприятиеларҙа һуйылған малдың тиреһе һәм башҡа ҡалдыҡтарына ла урын табыла, уларҙы ауыл буйлап эттәр һөйрәтеп йөрөтмәйәсәк. Яңы техрегламент итте ҡулланыусыларға ярҙам итеү маҡсатында индерелә. Ләкин уның һөҙөмтәһендә малды аҫрап һатыусылар күберәк аҡса түгәсәк һәм иттең хаҡы ҡиммәтләнеп китеүе лә бар.\nБеҙҙең халыҡ малды еренә еткереп, ҡәҙерен белеп һуя, эсәк-фәләнен дә сүплеккә быраҡтырмай. Ауыл буйлап һыйыр тиреһен һөйрәтеп йөрөгән эттәрҙе күргән юҡ. Малды үҙе ҡараған кешеләр уның ҡәҙерен белә һәм итте бысраҡ ерҙә, теләһә нисек һуя тип күҙ алдына ла килтереп булмай. Ләкин башҡалар ҙа был эшкә яуаплы ҡарай тип ышанырға нигеҙ юҡ шул. Күптәр, тиҙҙән ҡош-ҡортто ла шәхси хужалыҡтарҙа һуйып һатыуҙы сикләйәсәктәр, тип ҡурҡа башланы. Ләкин әлегә был турала һүҙ булғаны юҡ.\nМалды крәҫтиәндәрсә һуйыу тарихта ғына ҡалырға тейеш. Хәҙер ауылдар ҙа заманға яраҡлашырға бурыслы. Яңы регламент буйынса, малды бер урында һуясаҡтар, итте бүлгесләйәсәктәр, экспертиза үткәрәсәктәр.\nДөрөҫөн әйтергә кәрәк: малды һуйып һатыу эшен яйға һалыу тураһында һөйләшеүҙәр бер бөгөн башланманы. Икенсе яҡтан ҡарағанда, яңы техрегламент көс етмәҫлек бурыстар ҙа ҡуймай. Теләгән кешеләр мал һуйып һатыу урындарын ойоштороу эше буйынса бизнес та йәйелдереп ебәрә ала. Ябай ғына итеп әйткәндә, мал һуйыу майҙандарында һәр кемгә аңлашылған санитар нормалар, дезинфекция проблемалары, һыу һәм башҡа мәсьәләләрҙе хәл итеү генә талап ителә. Хәҙер һатыуға сығарылған ит тағы ла нығыраҡ тикшереләсәк.\nРәсәй кимәлендә фекер йөрөткәндә, күптәр әлеге техрегламентты әллә ни ҙур проблема тип күрмәй. Сөнки илде шәхси хужалыҡтарҙа түгел, ә төрлө мегафермаларҙа аҫралған малдарҙың ите һәм башҡа продукцияһы баҫып алды. Төбөнә төшмәй генә уйлаһаң, проблема юҡ кеүек, әлбиттә. Ләкин бына үҙем, мәҫәлән, үткән көҙҙә генә: “Ауыл халҡы көҙгө йәрминкәләргә шәхси хужалыҡтарында үҫтергән малдарын килтереп һатып, аҡса эшләй. Барыһы ла ҡәнәғәт – ҡаланыҡылар ҙа, мал хужалары ла!” – тип яҙманыммы ни? Ә хәҙер нисегерәк булыр – белеп бөтмәҫһең… Яңы ҡағиҙәләр ҙур хужалыҡтарҙы түгел, үҙ һарайында бер-ике баш булһа ла мал аҫрап, шуны һатып, аҡса эшләргә тырышҡандарҙы йонсотасаҡ.\n“хужалар итте үҙҙәре генә\nВетеринария һәм фитосанитария тикшереүе буйынса федераль хеҙмәттең беҙҙең республикалағы идаралығы етәксеһе вазифаһын башҡарыусы Ришат КУТЛИМАТОВ:\n– 2014 йылдың 1 майынан “Һөт һәм һөтсөлөк продукцияларының хәүефһеҙлеге тураһында”ғы техрегламенттың яңы нормалары көсөнә инергә тейеш ине. Билдәле булыуынса, был документ буйынса, малдарҙы һатыуға һуйыу өсөн махсус урындарҙы файҙаланыу талап ителә.\nТикшереүҙәр күрһәтеүенсә, Башҡортостандағы 58 мал һуйыу урынының 41-е регламентҡа тура килмәй. Төп проблемалар итеп сирле малдар өсөн изоляторҙар булмауын, әлеге бинаға инеү урынында дезбарьерҙың яраҡлашмауын, биналарҙа, һыуытҡыс камераларҙа санитар нормалар үтәлмәүен атап булыр ине. Был беҙҙә генә түгел, тотош Рәсәйҙә асыҡланған мәсьәлә. Шунлыҡтан, техрегламентты тулыһынса үтәй башлау ваҡытын бер аҙ кисектерергә ҡарар сығарылды. Әле билдәләнгән проблемалар 2015 йылдың декабренә тиклем хәл ителергә, бөтә мал һуйыу урындары ла билдәләнгән шарттарға яраҡлашырға тейешле. Шунһыҙ ит сауҙаға сығарылмаясаҡ.\nҺәр кем шуны белергә тейеш: әле йыл ярым шәхси хужалыҡтарҙа мал һуйыла һәм һатыуға сығарыла ала. Тик хужалар итте үҙҙәре генә һатырға тейеш, йәрминкәләргә килтерергә лә мөмкин. Ләкин итте артабан һатыу өсөн кемгәлер тапшырып ебәреү тыйыла.\nБелгестең был һүҙҙәре күңелгә бер аҙ йылылыҡ өҫтәне. Ни тиһәң дә, яңы регламентҡа яраҡлашыу өсөн аҙыраҡ ваҡыт бар әле. Ләкин, яй ҡыбырлаған Рәсәй халҡы ошо арауыҡта әлеге нормаларҙы үтәй башларға әҙерләнер, ә иң мөһиме – ҡабул итер, тип ышанып бөтөүе генә ауырыраҡ.\nТейеш икән –\nБашҡортостан ветеринария идаралығының бүлек башлығы Дамир Хужин билдәләүенсә, республика баҙарҙарында һатылған иттең 95 процентын алыпһатарҙар килтерә. Мәҫәлән, һәр районда тиерлек 4 – 5 эшҡыуар итте шәхси хужалыҡтарҙан алып килеп, һатыусыларға тапшыра. Техрегламенттың яңы ҡағиҙәләре, тәү сиратта, тап ошо шәхси эшҡыуарҙарҙа ризаһыҙлыҡ тыуҙыра.\nӘгәр ҡағиҙәләр мал һуйыу өсөн махсус урындар талап итһә, улар, әлбиттә, буласаҡ. Ләкин ошо эште башлап ебәрергә теләүселәргә дәүләт ярҙам итергә тейештер. Мәҫәлән, биналар төҙөү өсөн ер участкаһы, техника һатып алғанда ярҙам итеү сараларын табырға мөмкин. Бөгөн халыҡ ҡалаға эркелә, артабан да шулай дауам итһә, ауылда йәшәп, эшләргә теләүселәрҙең бөтөнләй бөтөү хәленә етеүе лә ихтимал бит. Юҡһа: “Ауылда ла тырыш кешеләр матур итеп йәшәй”, – тип яҙған ваҡытта бармаҡтар клавишаларға баҫыуҙан баш тартыр кеүек тә тойолоп китә. Ни тиһәң дә, ауылда аҫраған малыңды һуйып һатҡансы ла мең бәләгә тарый башлаһаң, сығырыңдан сығырһың. Ошондай яңылыҡтар арҡаһында шәхси хужалыҡтар баҙарҙан ситләшеп, ҙур хужалыҡтар ғына ҡаласаҡ. Ә ауыл кешеһе, малын да һата алмаһа, нисек йәшәргә тейеш?\nАйрат МӘХМҮТОВ, Кушнаренко районы:\n– Яңы техрегламенттың изге ниәттә ҡабул ителеүенә шигем юҡ. Ләкин уны кем үтәйәсәк тип уйлайҙар икән? Ҡайҙа һуң ул мал һуя торған махсус биналар – бер ҙә күргәнем юҡ. Йыл һайын биш-алты баш эре малымды һуйып, алыпһатарҙарға тапшырам. Был минең өсөн уңайлы һәм бер аҙ килем дә килтерә. Ете ҡат тиремде сығарып аҫраған малымды һатыр өсөн бер кемдән дә һорап торорға йыйынмайым. Үҙебеҙ аҫраған малды бысраҡта аунатып һуя тип уйлайҙармы икән ни? Беҙ бит мосолман халҡы, рәтен беләбеҙ. Һаман шул мал аҫрап, йүнләп йәшәргә тырышҡан ауыл халҡына ҡаныҡҡансы, бер төп картуф та үҫтереп ашай алмаған ауыл эскеселәренә ҡаршы көрәш башлаһындар ине. Ит ашап үлгән, тигәнде ишеткән юҡ, ә бына эсеп ҡырылыусылар быуа быуырлыҡ…\nСығыу ваҡыты 25-04-2014, 07:10 | Ҡаранылар: 898\nҠорбан салайыҡ, сауап алайыҡ!


Һыу буйына барайыҡ...\n3 Июль 2018, 18:47\nӘ бит йөҙөү, һыуҙа күнегеүҙәр эшләү, уйындар уйнау - башҡа төр спорт алымдарына ҡарағанда тотош сәләмәтлек өсөн иң һөҙөмтәлеһе: мускулдар, арҡа һөйәге нығына, йөрәк-ҡан тамырҙары өсөн һәйбәт, тынысландыра, ябыҡтыра.\nНиһайәт, йәй башланды, ура! Бындай эҫе көндәрҙә иң яҡшыһы: ҡояштан ҡасып йә өйҙә генә ятырға, йә иртә таңдан һыу буйына йүгерергә!\nБигерәк тә бала саҡта йылға-күлдәрҙән ҡайтышмайһың: ашау ҙа, өйҙәге эштәр ҙә, арыу ҙа онотола, ысын һыу баҡаһына әйләнәһең. Тик шул мәлдә йөҙөү-сумыуҙың организм өсөн ни тиклем файҙалы икәнен уйлап та бирмәйһең, ҡәҙерен белмәйһең. Ә бит йөҙөү, һыуҙа күнегеүҙәр эшләү, уйындар уйнау - башҡа төр спорт алымдарына ҡарағанда тотош сәләмәтлек өсөн иң һөҙөмтәлеһе: мускулдар, арҡа һөйәге нығына, йөрәк-ҡан тамырҙары өсөн һәйбәт, тынысландыра, ябыҡтыра. Диңгеҙ, күл йә йылға һыуы булһынмы – бөтәһе лә берҙәй файҙалы.\nШулай ҙа һыу төшөү ҡағиҙәләрен инҡар итергә лә ярамай. Әйтәйек, тулы ашҡаҙанға, йәғни ашағас та һыуға инергә ярамай: йөрәккә ауырлыҡ төшә. Үҙеңде насар тойғанда, ауырыҡһынып торғанда ла йылғаға барыуҙан тыйылырға кәңәш ителә.\nЙәнә беҙ, “һыу төшөү тыйыла” тигән яҙыуҙы һанға һуҡмаҫҡа маташабыҙ, нимә булыр тиһең, тәрәнгә бармам, оҙаҡ йөрөмәм, тип уйлайбыҙ. Яҙыу эленгән икән, тимәк, юҡҡа түгел, сәбәбе бар. Мәҫәлән, ул урында йөҙөп йөрөү ҡурҡынысы менән бер рәттән, инфекциялы сирҙәр эләктереү мөмкинлеге лә ҙур булырға мөмкин. Ошондай уҡ сәбәптән ҡош-ҡорт йөҙгән, аҡмай ятҡан күл-быуаларҙы ла ял урыны итеп һайламау яҡшы.\nҺыуға инер алдынан йылғаның төбөн ҡараштырып сығыу мөмһим: эре, осло таштар, быяла ярсыҡтары ятмаһын, ботаҡтар һерәйеп тормаһын. Таныш түгел урында шунда уҡ башығыҙ менән суммағыҙ.\nҺыуға инер алдынан, бигерәк тә эҫе ҡояш аҫтында оҙағыраҡ йөрөп ташлаған булһағыҙ, тәүҙә тәнегеҙҙе әҙерләп алығыҙ: эсегеҙҙе, арҡағыҙҙы, башығыҙҙы һыулағыҙ. Был бигерәк тә ҡан баҫымы, йөрәк ауырыуҙары, бронхиаль астма менән сирләгәндәргә ҡағыла.\nҺыуҙан сыҡҡас, мотлаҡ тәнде ҡоротҡансы һөртөргә кәрәк. Купальникты алыштырып алыу тағы ла яҡшыраҡ. Ни өсөн тигәндә, һыулы тән ҡояш нурҙарын үҙенә тарта, тәнде яндырырға йә эҫе һуғырға мөмкин. Ә дымлы кейемдә йөрөп, ҡояш ни тиклем ҡыҙҙырһа ла, һыуыҡ алдырырға мөмкин, бигерәк тә ел көндө.\nЭскән килеш һыуға инмәү, көҙән йыйыра башлаһа, шулай уҡ һыуҙан сығыу (һаҡланыр өсөн купальнигыңа булавка эләктереп йөрөү ҙә кәңәш ителә, әҙ генә көҙән йыйырыуын һиҙҙеңме, булавка менән шул урынға сәнсергә кәрәк), бәләкәй балағыҙҙын күҙ яҙлыҡтырмау – быларҙың барыһын да хәтерҙә тотоу мөһим.\nҺаҡланыу ҡағиҙәләрен хәтерегеҙҙән сығармағыҙ, әммә өйҙә лә ултырмағыҙ, рәхәтләнеп һыу инегеҙ, ял итегеҙ, сәләмәтлегегеҙҙе нығытыҙ!


Өфө егете Вил Ғабдуллин утыҙынсы тапҡыр һуғыш сәнғәте буйынса донъя чемпионы исемен яуланы // Спорт | новости башинформ.рф\nӨфө егете Вил Ғабдуллин утыҙынсы тапҡыр һуғыш сәнғәте буйынса донъя чемпионы исемен яуланы\n10:51, 3 июня 2015 Спорт\nӨФӨ, 2015 йыл, 3 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.\nИталияла һуғыш сәнғәте буйынса донъя чемпионаты үтте.\nУнда Рәсәйҙең йыйылма командаһы составында башҡорт атлеты, һуғыш сәнғәте буйынса 29 тапҡыр донъя чемпионы Вил Ғабдуллин ҡатнашты.\nЯҡташыбыҙ каратэ буйынса уңышлы сығыш яһап, алтын миҙал яуланы һәм утыҙынсы тапҡыр һуғыш сәнғәте буйынса донъя чемпионы исеменә лайыҡ булды.\nЯрыштарға Австрия, Шотландия, Латвия, Венгрия, Хорватия, Иран, Үзбәкстан, Тажикстан, Италия һәм Рәсәйҙән иң яҡшы спортсылар килгәйне.\n«WASСO донъя чемпионаттарында бишенсе йыл ҡатнашам һәм миңә һәр ваҡыт уңыш йылмайҙы. Өҙлөкһөҙ күнекмәләр һәм маҡсатҡа ынтылышым арҡаһында ошондай уңыштарға ирештем», — тип тәьҫораттары менән бүлеште чемпион.\nВил Ғабдуллин бер аҙ ял иткәндән һуң, яңы көс менән WTKA һуғыш сәнғәте буйынса донъя чемпионатына әҙерләнергә ниәтләнә. Ярыш быйыл 27 октябрҙән 1 ноябргә тиклем Италияла уҙа.\nТеги: һуғыш сәнғәте


Ташҡынға әҙербеҙме? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Яңылыҡтар » Ташҡынға әҙербеҙме?\nТашҡынға әҙербеҙме? 06.04.2018 // Яңылыҡтар\nЯҙғы ташҡынға әҙерлек дауам итә, һәм ошо көндәрҙә республика Хөкүмәте уға арналған сираттағы йыйылышын үткәрҙе. Был юлы тәбиғәт ғәрәсәтенә әҙерлек кимәле тураһында тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры Илдар Һаҙыев һөйләне.\n– Күҙаллауҙар буйынса, Ағиҙел бассейнындағы күпселек ҙур йылғаларҙа һыу кимәленең йылдағынан 0,5-2 метрға түбәнерәк булыуы көтөлә, – тине Илдар Рим улы. – Шулай ҙа айырым иғтибар һәм тиҙ генә сара күреү талап иткән урындар ҙа аҙ түгел. Мәҫәлән, Стәрлетамаҡта Ағиҙел яғынан әллә ни хәүеф тыумаһа ла, Стәрле һәм Ашҡаҙар йылғаларының ярынан сығыуы ихтимал. Ташҡынға ҡаршы әҙерлек буйынса барлыҡ ойошмаларҙың иғтибары бөгөн дала һәм тау йылғаларына йүнәлтелгән, сөнки уларҙа боҙ тығылыуы, һыуҙың артабан боҙ өҫтөнән ағыуы һәм бөтә үҙән буйлап йәйелеүе мөмкин. 1998, 2005 һәм 2013 йылдарҙа шулай булды. Һыу баҫыу ихтималлығы булған ауыл һәм ҡалалар исемлеген “Башгидромет” 28 мартта уҡ әҙерләгәйне.\nҠар аҙ булыу сәбәпле, быйыл ташҡын әллә ни көслө булмаҫ тип күҙаллана. Ағиҙел йылғаһының Өфө эргәһендәге иң юғары кимәле 400-500 сантиметр (уртаса кимәлдән 280 сантиметрға түбән тигән һүҙ), Стәрлетамаҡ тапҡырында йылғаның 280-380 сантиметр (160 сантиметрға түбәнерәк), Бөрө янында 450-550 сантиметр (220 сантиметрға түбәнерәк) булыуы көтөлә.\nИң киҫкен хәл – Хәйбулла, Баймаҡ һәм Әбйәлил райондарында. Был яҡтарҙа тупраҡ ике метрға хәтлем тәрәнлектә туңған, йылғаларҙағы боҙ ҡатламы бер метрҙан ашыу. Әйткәндәй, Хәйбулла районында ҡар һәм һыу запасы элекке йылдарҙағы кимәлдә.\n– Апрелдә ямғыр һәм епшек ҡарҙың күп йыллыҡ уртаса күләмдән 30-40 процентҡа күберәк яуыуы көтөлә, – тине министр. – Быны ыңғай күренеш тип ҡабул итергә кәрәк, сөнки Нөгөш һәм Йомағужа һыу һаҡлағыстарында йәй һыуға ҡытлыҡ тыуыуы ихтимал.


Ғәйеплемен тимә, башың түбән эймә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ғәйеплемен тимә, башың түбән эймә\nҺәр кемгә үҙ ғүмерендә бер тапҡыр булһа ла ғәйеп тойғоһон кисерергә тура килгәне барҙыр. Әммә “ғәйепле булыу” һәм “үҙеңде ғәйепле тойоу” төшөнсәләре араһында бик ҙур айырма ята, сөнки һуңғыһы күпселек осраҡта кешенең иркенән тыш барлыҡҡа килә һәм ысынбарлыҡта бөтөнләй булмаған ғәйепкә нигеҙләнеүе лә ихтимал. Был тойғо нимәнән һәм нисек тыуа һуң?\nКүренештең тамырҙарын бала саҡтан, ғаиләнән эҙләргә кәрәк. Күп кенә ата-әсәләр балаларына ҡарата билдәле бер тәртип ҡалыбын ҡулланыусан. Бәғзеләр улын йә ҡыҙын һәр ваҡыт әрләп, башҡа уңышлыраҡ тиҫтерҙәре менән сағыштырып, уның етешһеҙлектәренә төртөп күрһәтеп кенә тора. “Рәт сыҡмаҫ бынан, тормошта бер нәмәгә лә өлгәшә алмаҫ”, – тигән һүҙҙәрҙе ишетеп үҫкән бала ата-әсәһе алдында үҙен ғәйепле тоя башлай, был тойғо уны ғүмере буйына оҙата барыуы мөмкин. Хатта ул кешегә үҙенең урынын табыу, үҫешеү өсөн кәртә булыуы ла ихтимал.\nИкенсе ата-әсә, киреһенсә, сабыйына маҡтау һүҙҙәрен йәлләмәй, уңайы тура килһә лә, килмәһә лә уны күккә күтәрә, балаларының башҡаларҙа булмаған ниндәйҙер таланты, һәләте барлығына үҙҙәре лә ысын күңелдән ышана. Әммә бүтәндәрҙән бер ере менән дә айырылмаған ҡәҙимге балала, үҫеп еткәс, ата-әсә өмөтөн аҡлай алмағаны өсөн ғәйеп тойғоһо уяныу ҡурҡынысы ла бар.\nКүңелде һәр саҡ өйкәп торған, эстән ашаған был тойғоноң оҙайлы депрессияға, неврозға һәм башҡа төр ауырыуҙарға килтереүе лә ихтимал. Бындай насар эҙемтәләргә барып етмәҫ өсөн унан арыныу өҫтөндә эшләргә кәрәк, ҡайһы бер осраҡтарҙа психолог ярҙамы ла артыҡ булмаҫ.\n30 йәште үткән, район үҙәгендә йәшәгән ҡатын тиҫтә йылдан ашыу никахта, ике ул һәм бер ҡыҙ тәрбиәләй. Был ханымды психологка ғәйеп тойғоһо алып килгән булып сыҡты. “Иптәшемдең эсеүенән, бер ҡайҙа ла эшләмәүенән, етмәһә, миңә һәм балаларға ҡул күтәреүенән арып, биҙеп, балаларымды алдым да өйҙән сыҡтым да киттем. Минең нисек йәшәүемде яҡшы белгән ҡустым буш торған фатирына индерҙе. Һәүетемсә йәшәп киттек, мин эшләйем, балалар уҡый. “Ҡайҙа йөрөнөң быға тиклем, һин эштән биш минут элек үк ҡайтырға тейеш инең!” – тип йөрәк итемде ашап ултырған ир булмағас, өйгә йүгереп, ашҡынып ҡайтам. Балаларым моңайып ултырмаһын тип, уларға тәмле ризыҡтар бешерәм, кистәрен бергәләшеп уйындар уйнайбыҙ, шаярабыҙ-көләбеҙ. “Шауламағыҙ, өнөгөҙ сыҡмаһын!” – тип ҡысҡырып ултырған иҫерек атай булмағас, улар ҙа нисектер күңелләнеп, йөҙҙәре асылып киткәндәй. Әммә: “Балаларымды атайҙарынан айырып дөрөҫ эшләнемме? Уларҙы күрәләтә етем иттем түгелме? Әллә кире ҡайтырғамы икән?” – тип икеләнә башланым. Ошо турала үҫмерлек осорона аяҡ баҫҡан өлкән улыма әйткәйнем, ҡырҡа ҡаршы төштө, “Юҡ, әсәй, ҡайтмайбыҙ”, – тип мине бөтөнләй аптырауға һалды. Үҙемдең дә тормош иптәшемә шул тиклем хәтерем ҡалған, әммә был аҙымды яһап дөрөҫ эшләнемме, тигән икеләнеү, балаларым алдында үҙемде ғәйепле тойоу күңелемә һис тынғылыҡ бирмәй…”\nКүңелде ауыр уйҙарға дусар иткән ғәйеп тойғоһонан арыныу өсөн психологтар түбәндәгеләрҙе тәҡдим итә.\nБеренсенән, ошо һорауға яуап бирегеҙ: килеп тыуған хәлдә, ысынлап та, һеҙҙең ғәйеп бармы, әллә был һеҙгә шулай тойола ғынамы? Булып үткән хәл-ваҡиғаны айыҡ ҡараш менән анализлағандан һуң, күптәр шуны аңлай: уның менән бәйле ауыр уй-кисерештәребеҙ күпселек осраҡта нигеҙле түгел. Ошоно аңлағанда, иллюзияға ҡоролған ғәйеп тойғоһонан ҡотолоу еңелгә тура киләсәк. Әгәр ғәйебегеҙ бар икән, үҙегеҙҙе кемдер алдында ғәйепле тойһағыҙ, ғәфү үтенергә була. Аңлашҡандан һуң, был хәлгә кире әйләнеп ҡайтмаҫҡа тырышығыҙ, ошо хаҡта ҡат-ҡат уйлап, үҙеңде эстән битәрләү төптө хата.\nИкенсенән, килеп тыуған, башығыҙҙан үткән хәлдәрҙән дөрөҫ һығымталар яһарға өйрәнегеҙ. Үткәндәргә кире ҡайтып, инде булған ваҡиғаларға һеҙ бер нисек тә йоғонто яһай алмайһығыҙ, әммә бөгөнгөгөҙ һәм киләсәгегеҙ тик һеҙҙең ҡулда.\nӨҫтә миҫал итеп килтерелгән ҡатындың осрағында шуны әйтергә була: эйе, һеҙ балаларығыҙҙы тулы ғаиләлә тәрбиәләргә теләйһегеҙ, был ниәтегеҙ һәм ынтылышығыҙ маҡтауға лайыҡ. Әммә ғаилә тулы булыу менән бергә татыу ҙа булырға, һәр кем унда үҙен яҡлаулы, ҡурсаулы тойорға, ир ҙә, ҡатын да, балалар ҙа өйгә ҡайтырға, бер-береһен күрергә ашҡынып торорға тейеш. Ә бында әсә лә, балалар ҙа бәхетһеҙ, атай тарафынан яҡлау, ғаиләне ҡарау һәм ҡурсалау түгел, хатта йылы һүҙ ҙә юҡ. Иҫерек, тупаҫ атай янында ҡурҡыштан һәр саҡ дер ҡалтырап тороуға ҡарағанда, бәлки, тыныс күңел менән йәшәү күпкә яҡшыраҡтыр. Болалы ғаилә тормошо был ханымға ла, уның балаларына ла һаулыҡ өҫтәмәй, бәхетле итмәй.\nӨсөнсөнән, барлыҡ хәл-ваҡиғалар өсөн бөтөн яуаплылыҡты үҙ өҫтөгөҙгә алырға ашыҡмағыҙ. Ҡайһы бер осраҡтар кешенең ихтыярынан тыш, тышҡы факторҙар йоғонтоһонда барлыҡҡа килә. Хәл-ваҡиғаны үҙгәртә алмаһағыҙ, уға ҡарата ҡарашыңды үҙгәртергә мөмкин бит. Иртәгәһе көндә нимә буласағын алдан берәү ҙә белмәй, әммә еңеүҙәре менән тыуһа ла, уңышһыҙлыҡтарға дусар итһә лә, был – беҙҙең тормош тәжрибәбеҙ. Иң мөһиме – ошо тәжрибә беҙҙе бөгөнгө көнөбөҙҙә нимәнелер аңларға ярҙам итһен, яҡты, бәхетле киләсәк ҡорорға ынтылыш бирһен.\nАвтор: Ғәлиә СӘЛИХОВА юғары категориялы психолог


ГлавнаяБашҡортостан юлдаш телевидениеһы О компанииИнтернет-вещание и Smart-технологии\n«Тамыр» йәнә «Включайся!» халыҡ-ара балалар телевидениеһы фестивале ҡатнашыусылары араһында\nРеспублика башҡорт лицей–интернатының «Башҡорттар.ru» йыйылма КВН-командаһы «Включайся!» V Халыҡ-ара балалар телевидениеһы фестивалендә ҡатнашыу өсөн Мәскәүгә осто. Балаларҙың «Тамыр» телерадиостудияһы делегацияһы составына эләгеүе осраҡлы түгел – улар «Включайся!» фестивалендә ике тапҡыр призер булған «Байтус» юмористик программаһы алып барыусылары һәм авторҙаштары.\nКүләүектә лә күкте күреп була\nВенера Әхмәт ҡыҙы Башҡортостан телевидениеһында егерме йылдан ашыу эшләй. Әгәр уның исемен Ҡытайҙа, Чехияла, Монте-Карлола, әһәмиәтле кинофестивалдәр үткән теләһә ниндәй Рәсәй ҡалаларында телгә алһағыҙ, һеҙгә, ошо һөйкөмлө, талантлы тележурналист менән аралашҡан кеше булараҡ, хөрмәт менән ҡараясаҡтар.\nКонстантин Толкачев «Ғәҙел һайлауҙар өсөн» тигән Килешеү төҙөргә тәҡдим итте\n17 октябрҙә Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы- Ҡоролтай Рәйесе, «Берҙәм Рәсәй» партияһының Башҡортостан төбәк Сәйәси советы секретары Константин Толкачев БЮТ телеканалында рәсми белдереү менән сығыш яһаны. К.Б.Толкачевтың телмәре буласаҡ һайлауға әҙерлеккә, уны республикала ғәҙел һәм асыҡ итеп үткәреүгә арналды.\nБЮТ-да һәр сәғәт һайын яңылыҡтар сығарылышы\nБашҡортостан юлдаш телевидениеһының яңылыҡтар редакцияһы яңы тапшырыуҙар селтәренә күсте.\nУрал Рәшитовтан бүләк\nИң популяр башҡорт хиты – «Тыуған яҡ» йырын ижад итеүсе композитор БЮТ юбилейына бүләк яһаны. Ул телеканалдың «Глас закона» тип аталған яңы проектына көй яҙҙы.\nБилдәле композитор БЮТ телеканалының «Глас закона» проектына көй яҙҙы\n- Яратҡан телеканалымда закон тураһында яңы тапшырыу әҙерләнеүен, һәм уға әлегә көй яҙылмағанлығын белеп ҡалдым, -тип һөйләй Урал Рәшитов. - Бер нисә көн көйҙөң ниндәй булырға тейешлеген уйлап йөрөнөм: ул бай, күп яҡлы, шул уҡ ваҡытта тапшырыу геройҙарының әңгәмәһенә ҡамасауламаҫҡа тейеш.\nБашҡортостан юлдаш телевидениеһы бөгөн\nБашҡортостан юлдаш телевидениеһы бөгөн - үҙ йөҙө булған заманса телеканал. Уның киләсәге һәйбәт. Бында үҙ эшен яҡшы белгән профессионалдар эшләй. Милли канал булырға һәм ул үҙ халҡы өсөн эшләргә тейеш.\nБЮТ НТВ каналынан популярыраҡ\nБашҡортостан юлдаш телевидениеһы тышҡы яҡтан ғына түгел, эстән дә үҙгәрә. Октябрь башынан каналда яңы биҙәлеш һәм логотип буласаҡ. Логотиптың үҙ тарихы бар. Күп йылдар инде телевидение вышкаһында үҙ территорияһына бер кемде лә яҡын килтермәйенсә ошо йыртҡыс ҡоштар оя ҡора.\nБашҡортостан юлдаш телевидениеһы: Элемтә һәм киң мәғлүмәт министрлығы ҡотлауы\nЮбилей алдынан Башҡортостан телевидениеһы тамашасыларына сюрприздар ойошторҙо. Башҡортостанда йәшәүсе һәр кеше иртәнге «Сәләм» программаһына яңылыҡ еткереп, «Сәләм, республика!» проектында ҡатнаша алды.\n«Спутник ҒM» БЮТ юбилейы менән ҡотланы (фото)\nБЮТ телеканалының тыуған көнөн хеҙмәткәрҙәр Конгресс-холда билдәләне.\nӘ радиотыңлаусылар өсөн «Юлдаш» һәм «Спутник 107 ҒM» радио каналдары Салауат Юлаев майҙанында ҙур байрам ойошторҙо. Тамашасылар төрлө конкурстарҙа ҡатнашып, ҡиммәтле бүләктәр отто.\nРөстәм Хәмитов БЮТ телекомпанияһын 10 йыллыҡ юбилейы менән ҡотланы\n21 сентябрҙә Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов БЮТ каналының ун йыллығына арналған байрам концертында булды. Сара Конгресс-холдың концерт залында уҙҙы.\nРөстәм Хәмитов Башҡортостан юлдаш телевидениеһы коллективын 10 йыллыҡ юбилейы менән ҡотланы.\n21 сентябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Башҡортостан юлдаш телевидениеһының 10 йыллығына арналған байрам кисәһендә ҡатнашты. Тантана Конгресс-холда барҙы, ә Салауат Юлаев исемендәге майҙанда йәштәр өсөн популяр башҡарыусылар һәм радио алып барыусылары ҡатнашлығында концерт ойошторолдо.\nРөстәм Хәмитов Башҡортостан юлдаш телевидениеһы коллективын 10 йыллыҡ юбилейы айҡанлы ҡотланы.\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов БЮТ коллективын юбилей менән ҡотланы һәм телеканалды ғаилә каналы, изгелекле, кешелекле канал тип атап, юғары баһа бирҙе.\n-Ун йыл, ысынлап та, ҙур срок. Әгәр уны көндәр менән иҫәпләһәк, 3650 көн килеп сыға. Тәүлегенә 10 сәғәт эшләгәндә, 36 меңдән ашыу сәғәт була. Ә һеҙҙең коллективта тәүлегенә 20-25-шәр сәғәт эшләгән кешеләр бар! Был бик ҙур һандар. Улар һеҙҙең эскерһеҙ, намыҫлы, фиҙакәр хеҙмәтегеҙ менән тулы, -тине Рөстәм Хәмитов.\nИК-3 хөкөм ителеүселәре БЮТ телеканалына видеоклип һәм йыр бүләк итте.\n3-сө Өфө холоҡ-төҙәтеү колонияһының «Возрождение» телестудияһы ағзалары БЮТ 10 йыллығына үҙенсәлекле бүләк яһаны: улар YouTube сервисына компьютер графикаһы элементтары нигеҙендә дүрт минутлыҡ видеоклип эшләп һалды.\nМХЛ Башҡортостан юлдаш телевидениеһын юбилей менән ҡотланы\nБЮТ юбилейына арналған концертта МХЛ делегацияһы ла булды. Улар Нефтекамскиҙа МХЛ Cevrolet Беренселеген асыуҙа ҡатнашҡайны.\nБЮТ юбилейы алдынан «Еҙем инәйҙәре» репетицияһынан өҙөк


— Бик ҙур, президент Путиндың 15 ғинуарҙағы йыллыҡ мөрәжәғәтнамәһенән һуң телдән төшмәгән, һәм төшмәүе, беҙҙең ҡарамаҡҡа, тик файҙаға ғына эшләгән, мәсьәлә буйынса булыр бөгөн һөйләшеү. Рәсәй Федерацияһы Конституцияһы күҙҙә тотола бында, ә уның һәр һүҙе, хәрефе генә түгел, тыныш билдәһе лә мөһим, сөнки, беренсенән, Төп закон, икенсенән, бәғзе дәүләттәрҙекенән айырмалы, тура тәьҫирле, илдең бөтә биләмәһендә ҡулланыла, өсөнсөнән, үҙгәрештәр һирәк индерелә һәм бының айырым тәртибе бар.\nТөҙәтмәләр байтаҡ һәм һәр береһе ифрат әһәмиәтле, 20 ғинуарҙа Дәүләт Думаһына тапшырылды, 23-өндә беренсе уҡыуҙа ҡабул ителде. Ләкин был — оло процестың башы ғына, сөнки тәүге уҡыу башҡа проекттар ҡаралғанда ла — түбәнге баҫҡыс ҡына, техник ғәмәл тиергә лә мөмкин, ә төп эш, ентекле тикшереү шунан һуң китә. Һәм әле бара ла: яңы тәҡдимдәр ҡарала, илдең Йәмәғәт палатаһында ла, төбәктәрҙәге ошондай ойошмаларҙа ла, закон сығарыу органдарында ла башҡарыла. Тәҡдимдәрҙе тапшырыуҙың 14 февралгәсә оҙайтылғаны билдәле. Закон буйынса бөтә эштең өс айҙан ашыуыраҡта тамамланырын белдерҙе кисә президент, шулай тигәнендә 1993 йылғы яңы Төп закондың алты ай һәм бер аҙнала әҙер булғаны иҫкә төшөрөлдө.\nАртабан Башҡортостан Йәмәғәт палатаһының сәнәғәт, эшҡыуарлыҡ, агросәнәғәт комплексы, бюджет һәм һалым сәйәсәте, тәбиғәт ресурстары һәм экология буйынса комиссияһы рәйесе урынбаҫары Рәсих Хәмитов менән һөйләшәбеҙ.\nФәһимә Мажитованан "Башҡортса шулай була" рубрикаһы


Әүҙем ветерандар - Ҡауарҙыла\n28 Сентябрь 2018, 13:32\nХалыҡ-ара оло йәштәгеләр көнө - Ер йөҙөндәге бөтә оло кешеләрҙе ихтирам итеү, уларҙың үткән һәм хәҙерге хеҙмәттәрен баһалау көнө ул. Әлеге ололарҙың бөтәһе лә төрлө урында эшләп, хеҙмәттә сынығып үҫкән. Тормош юлдарынан фәһем алып, ыңғай яҡтарынан үрнәк алырлыҡ пенсионерҙар етерлек арабыҙҙа. Ҡауарҙы ауылында ла өлгө булырлыҡ оло кешеләр бик күп.\nШундайҙарҙың береһе – Миңлегөл апай Бекембетова. 94 йәштә булыуына ҡарамаҫтан, әүҙем тормош алып бара, кешеләр менән матур итеп аралаша. Ошо йәшкә тиклем мәсеткә лә йөрөнө. Йәштәштәре кеүек, ғүмере ауыр йылдарға тура килһә лә зарланмай, Хоҙайҙың биргәненә шөкөр итә. 90 йәшен тултырған икенсе ауылдашым – Рәйфә апай Ғәйнетдинова. “Мәшәҡәте күп булһа ла, тик торғо килмәй. Быйыл да күп итеп ҡаҙҙар, тауыҡтар алдым әле,” – ти тынғыһыҙ Рәйфә апай.\n92 йәшенә етеп килгән Тәнзилә апай Йәнешеваны “Хәрәкәттә - бәрәкәт” тигән әйтемдең төп геройы, өлгөһө итеп күрһәтергә ныҡлы нигеҙ бар. Яңыраҡ ҡына мине күрмәйерәк үтеп киткәс, артынан ҡыуып етә алмай бер булдым. “Ашығам шул, балалар бәрәңге ҡаҙалар ине, аҙыҡ-түлек алдым”, - тип артабан юлын дауам итте. Мин уның хәрәкәтсәнлегенә һоҡланып ҡарап ҡалдым. Ул улы һәм уның ғаиләһе менән бергә йәшәй. Почтаға, ауыл хакимиәтенә, магазиндарға тик үҙе генә йүгерә тиһәң дә шаштырыу булмаҫ. Ҡайһы саҡта ул ҙур ғаиләне ҡараймы, әллә уны ҡарайҙармы тигән һорау ҙа тыуа.\nАуылыбыҙҙың бынамын тигән итеп донъя көткән, ейән-ейәнсәрҙәрен ҡурсалап тороусы Зәйтүнә Мырҙагилде ҡыҙы Дәүләтбаева, күршеһе Рәмилә Рафаэль ҡыҙы Ғәлина, Әсмә Әхмәтғәле ҡыҙы Әлмөхәмәтова, Мәреүә апай Мөхәмәтйәнова, мәсет эшен ойоштороусы Гөлсирә пенсия йәшенә етеүенә ҡарамаҫтан, Ҡазанда дини уҡыу йортон тамамлай. 90 йәште уҙған, улдары ғаиләһендә йәшәгән ветерандар Фатанат Латипова, Рауза Юлдашбаева, Мәфтуха Баязитова апайҙарҙың аҡыллы, лайыҡлы тормош алып барыуын өлгө итеп ҡуйырға мөмкин.\nМал-тыуар, ҡош-ҡорт, бал ҡорттары аҫрап, шәхси машиналары ла булған парлы ғаиләләр ҙә күп. Миңнира һәм Миңнулла Хәйретдинов, Фәниә һәм Рәҡит Исхаҡов, Кәрим Ибәтуллин ғаиләһе, Әсмә һәм Әсҡәт Кәримов, Миңнира һәм Жиһанур Хужаев, Миңнира һәм Таһир Баязитов, Миңнира һәм Ғаяз Дәүләтбаев, Венера һәм Миндел Әбелғужин, Рима һәм Ришат Ҡалмырҙин, Минзилә һәм Мәүлембирҙе Нәзиров, Роза һәм Ғәйнулла Нәзиров, Фәүзиә һәм Әхәт Аҡмырҙиндарҙың йорт тирәһе тәртипле, йәшәү рәүеше өлгөлө. Түбәнге остағы Миндел Әбелғужин, Ғаяз Дәүләтбаев, Фәрғәт Васиковтың йорттары ауылға йәм биреп ултыра, тирә-яҡтары сәскә-гөлдәргә күмелгән. Ауыл уртаһында Хужаевтарҙың ике ҡатлы семәрле йортона, дәдәндәренә бер кем дә күҙ һалмай үтмәй. Үрге остағы Әлмира һәм Миңнияр Вәлитовтарҙың шау сәскәле ҙур йорто, эргәһендә теҙелеп киткән төрлө техника, кискә табан көтөүе менән ҡайтҡан малдары - бында уңған, егәрле ғаилә йәшәүен күрһәтә.\nАллаға шөкөр, ауылыбыҙҙа күп кенә пенсионерҙарҙың, бигерәк тә йәшерәктәрҙең йортона газ үткән, төкөтмәләр төҙөлөп, йылы һыу менән тәьмин ителгән, күп йорттарҙа бәҙрәфтәр ҙә бар. Тормош-көнкүреш шарттары ҡаланыҡынан кәм түгел.\nАуыл тормошон яҡшы яҡҡа үҙгәртеүҙә әүҙем оло кешеләребеҙ, ветерандар ойошмаһы ағзаларының тырышлығы ҙур. Мәҫәлән, Еҙем-Ҡаран ятаҡ дауаханаһында шарттар насар икәнлеген белеп ҡалғас, беҙҙең ауыл ветерандары район Советы депутаты Ф.Х.Мәжитовҡа, ә ул район\nхакимиәте башлығы Р.З.Бохаровҡа мөрәжәғәт итеп, элекке колхоз идараһы бинаһын дауахана итергә хәл иттеләр һәм бағыусылар табып, бынамын тигән дауахана барлыҡҡа килде.\nОлолар, инвалидтар өсөн Ҡауарҙынан Еҙем-Ҡаран дауаханаһына барыу бер бәлә ине. Ветерандар автопредприятие етәксеһенә автобус маршрутын үҙгәртеп, Еҙем-Ҡаранға ла кереүен һораны. Шунан бирле Ҡауарҙыға йөрөгән автобус унда кереп пассажирҙарҙы ултыртып йәки ҡалдырып китә.\n“Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамын юғары кимәлдә үткәреүҙә лә ветерандар әүҙем булдылар, бигерәк тә Шайморатов һәм Зәки Вәлиди урамдарында йәшәүселәр.\nБыйыл Ҡауарҙы урта мәктәбенең 1-се сығарылышының 60 йыллығы матур ғына үтте. Уҡып сыҡҡан мәктәпкә, уҡытыусыларға күп рәхмәттәр әйтелде, бүләктәр бирелде. Мәктәптә халыҡ рәссамы Рәшит Зәйнетдиновҡа һәм ағаһы, яҙыусы Әнүр Вахитовҡа музей асыуҙа ла беҙ, ветерандар, ауыл хакимиәтен, мәктәп етәкселеген был мөһим эштән баш тартмаҫҡа өндәнек. Дөйөм тырышлыҡ менән музей асылды.\nХаҡлы ялдағы әүҙем өлкәндәребеҙ\nауылды төҙөкләндереү өмәләрендә ҡатнаша, зыяраттарҙы тәртиптә тоторға тырыша.\nҠауарҙы урта мәктәбе нигеҙендә шахмат фестивале 20 йыллап үткәрелә. Тәүҙә ойоштороусылар, ә һуңынан әүҙем ветерандар булараҡ ҡатнаштыҡ, киләсәктә йәштәр дауам итер тип өмөтләнәбеҙ.\nБынан тыш райондың төньяҡ зонаһы ауыл командалары араһында шахмат ярыштары ла 25 йылдан артыҡ үткәрелеп килә. Сәйетбаба, Имәндәш, Ҡауарҙынан ҡатнашыусы ветерандар байтаҡ. Ә быйыл буласаҡ уйындарҙы һәүәҫкәр, әммә юғары квалификацияла уйнаған мәрхүм шахматсылар иҫтәлегенә Хәтер кисәһе итеп үткәрергә ниәтләнәбеҙ. Күрше ауылдарҙан, район үҙәгенән командалар саҡырасаҡбыҙ. Былтыр ветерандар менән күрше Еҙем-Ҡаран һәм Ҡаранйылғалағы музейҙарҙа экскурсияла булдыҡ, бик оҡшаны. Алдағы көндәргә лә пландарыбыҙ бихисап. Күп эштәр Башҡортостандың 100 йыллығына һәм Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 75 йыллығына арнала. Мәҫәлән, һуғышта ҡатнашыусыларға арналған стендта һәләк булғандар һәм иҫән ҡайтҡандарҙың исемлектәрен тулыландырырға һәм тыл ветерандарына айырым обелиск эшләргә.\nӘлеге көндә әүҙем ветерандар менән ауылдың тарихын тулыландырыу, мәктәптең 100 йылдан ашыу тарихына, Башҡортостандың 100 йыллығына ҡарата ауылыбыҙҙа тыуып үҫкән, төрлө урындарҙа хеҙмәт иткән, өлгө булырлыҡ 100 шәхестең исемлеген төҙөү менән мәшғүлбеҙ. Уларҙың бөтәһен бер китапҡа йыйып баҫтырыу өсөн тырышабыҙ. Был яҙмалар киләсәк быуындар өсөн музейҙа һаҡланһа ла насар булмаҫ ине.\nНиндәй генә эштәр башҡарһаң да әүҙем ярҙамсылар кәрәк. Минең өсөн шундайҙарҙың береһе - хәҙер инде 82-се йәше менән барған Роберт Мәғүб улы Бәширов. Алыштырғыһыҙ фотограф, төрлө идеяларҙы яҡлаусы, йүнәлеш биреүсе кәңәшсе лә ул.\nБеҙ, оло кешеләр өсөн матди байлыҡ йәшәүҙең төп маҡсаты түгел. Шуға ла йәштәрҙе рухи байлыҡ туплап, тыныс йәмғиәттә айыҡ аҡыл менән, бер-береңде ихтирам итеп, татыулыҡта йәшәргә өгөтләргә тейешбеҙҙер.\nОлолар көнө уңайынан барыһына ла һаулыҡ, оҙон ғүмер, йәмәғәт эштәрендә ҡатнашырға көс-дәрт, фекерҙәштәр теләйем.


Баймаҡтар бәйгеләрҙә һынатмай - 19 Июня 2019 - Отдел образования Баймакского района\nГлавная » 2019 » Июнь » 19 » Баймаҡтар бәйгеләрҙә һынатмай\nБаймаҡтар бәйгеләрҙә һынатмай\n17-19 июндә Ишембай ҡалаһында «Урал батыр» эпосын яттан һөйләүсе йәш сәсәндәрҙең XXI республика бәйгеһендә 28 район һәм 8 ҡаланан 200-ҙән ашыу уҡыусы сығыш яһаны. Баймаҡ ҡалаһы һәм районы намыҫын яҡлаусы конкурсанттарыбыҙҙың иң йәше – Әхмәр ауылы төп дөйөм белем биреү мәктәбенең 4-се класс уҡыусыһы Ишмәтова Рәмилә (етәксеһе Мусина Д.Ш.), мәшһүр эпосыбыҙҙы башҡорт телендә яттан һөйләп, беренсе урын яуланы. Темәс ауылы урта дөйөм белем биреү мәктәбенең 6-сы класс уҡыусыһы Шахморатова Рәзинә (етәксеһе Шахморатова З.Ә.) махсус призға лайыҡ булды.\nБаймаҡ ҡалаһы 2-се һанлы урта дөйөм белем биреү мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Ғәлиуллина С.С. етәкләгән фольклор төркөмө (4-7-се класс уҡыусылары: Әминев Батыр, Ильясов Сыңғыҙ, Шәйнурова Азалия, Вәлиева Ынйыгөл һәм Вәлиев Малик), халҡыбыҙҙың аҫыл мираҫы булған “Заятүләк һәм Һыуһылыу” эпосынан өҙөк сәхнәләштереп, икенсе урынға лайыҡ булды.\nБашҡорт халыҡ ижадын өйрәнеп, милли музыка ҡоралдарында оҫта уйнаған, тарихыбыҙға, мәҙәниәтебеҙгә битараф булмаған был йәш сәсәндәребеҙҙе республика кимәлендәге оло еңеүҙәре менән ҡотлайбыҙ. Яңы уңыштар һәм ҙур еңеүҙәр яулап, киләсәктә лә Урал батыр вариҫтары булып ҡалыуҙарын теләйбеҙ.


ТЕЛ ҺӘМ ТЕАТР БЕРЛӘШТЕРӘ\nҠӘҘЕРЛЕ ТАМАШАСЫЛАР, УҠЫУСЫЛАР, ТЫҢЛАУСЫЛАР!\nТәржемәүи әҫәрҙәргә арналған “Театр һәм тел берләштерә” исемле яңы әҙәби онлайн-проект башлауыбыҙ тураһында һөйөнсөләйбеҙ! Проекттың авторы һәм кураторы – Азалия Балгазина. Проект өҫтөндә эшләүселәр: мөхәррирҙәр Алһыу Ғәлләмова, Ангелина Лоҡманова, видеооператор Руслан Юлтаев, дизайнер Василий Шаров.\nТәжрибәле һәм яңы башлаусы авторҙар Лилия Ҡәйепова, Әминә Яхина, Гөлфирә Вәлиева, Алһыу Ғәлләмова, Гөлсәсәк Мостаева, Рита Стеничкина, Гөлфиә Шәрипова һ.б. үҙҙәренең эштәрен тәҡдим итәсәк. Әҫәрҙәр менән театр артистары, саҡырылған ҡатнашыусылар һәм тәржемә авторҙары үҙҙәре лә таныштырасаҡ. Төрөк яҙыусыһы, әҙәбиәт буйынса Нобель премияһы лауреаты – Орхан Памук, заманса рус яҙыусыһы, музыкаль журналист, күптән түгел донъя күргән “Спасти Цоя” китабының авторы Александр Долгов (арт. Руслан Хайсаров); Рәсәй актрисаһы Сулпан Хаматова һәм журналист Катерина Гордееваның “Время колоть лед” (арт. Лилиә Ғәлина, Гөлназ Хайсарова) әҫәрҙәренән өҙөктәр, шулай уҡ әзербайжан, татар, ҡаҙаҡ, үзбәк авторҙары пьесалары тәүге тапҡыр башҡорт телендә яңғыраясаҡ.\nБашҡортостанда тыуған күренекле шәхестәр, яҡташтарыбыҙ — бөйөк рус яҙыусыһы Сергей Аксаков, яҙыусы-сәйәхәтсе Камиль Йыһаншин, билдәле спортсы Ғабдрахман Ҡадыров, беллетрист Ринат Вәлиуллиндың һәм башҡаларҙың әҫәрҙәре өлөшләтә тәржемә ителәсәк. Проект сиктәрендә “Тәржемә сәнғәте” исемле мастер-класс үтәсәк (спикерҙар: Динара Ҡәйүмова, Зөһрә Бураҡаева, Лилиә Ҡәйепова, Миңзиә Рәхмәтуллина). Яҙмалар аудио, йәки видеоформатта Бәйләнештә һәм Инстаграм социаль селтәрендәге театрҙың официаль төркөмөндә урын аласаҡ.\nПроекттың тәүге ҡатнашыусыһы – тәржемәсе Гөлсәсәк Мостаева. Ул Ҡаҙағстандың билдәле йәш драматургы Айнур Кәримдең “Паспорт” пьесаһын тәржемә итте. Пьесаны башҡорт телендә Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Сара Буранбаева уҡыны, урыҫ телендә Айнур Кәрим үҙе уҡыны (аудио һәм видеояҙмалар Бәйләнештә селтәрендә, театрҙың төркөмөндә).\nАвторҙарҙы һәм тәржемәселәрҙе проектта ҡатнашырға саҡырабыҙ!*\n*Проект таныштырыу һәм өйрәнеү йәһәтенән ойошторолған, авторҙарға һәм ҡатнашыусыларға гонорар түләү ҡаралмаған.


5 Ғинуар 2019, 19:49\nҺәр каникулды көтөп алам, сөнки гелән генә әсәйемдең ауылына ҡунаҡҡа ҡайтабыҙ. Ул Тәтешле районының Гәрәбаш ауыланан. Был яҡтың тәбиғәте ғәжәйеп матур. Ауылдың барлыҡҡа килеү тарихы 1680 йылдарға барып тоташа.\nТанып йылғаһы буйынан Йәнсит нәҫеленән булған бер нисә ғаилә күсенеп килә. Хәҙерге көндә улар йәшәгән урынды Йәнсит (Йәнсик) тау тип йөрөтәләр. Тирә-яҡ урман, һаҙлыҡ булғанлыҡтан, күптәр был яҡтарҙы ташлап китә. Һуңыраҡ, 1750 йылда, бында удмурттар күсенеп килә. Был турала «Башҡорт энциклопедияһы»нда әйтелә: «Ауылға Ҡазан даруғаһы Урман-Гәрә улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә 1750 йылда керҙәшлек килешеүе буйынса удмурттар нигеҙ һала». Килгән кешеләр урманды киҫеп, яндырып, иген баҫыуҙары эшләгән. Һуңынан тағы Можға, Вятка, Тобол яҡтарынан Туҡморҙа, Байсит, Сеткер нәҫелдәре күсенеп килә. Улар төпләнгән урынды Байсит тау, Туҡморҙа тау, Сеткер тау тип йөрөтәләр. Туҡморҙа нәҫеле менән Сеткер нәҫеле ҡушылып, Гәрәбаш ауылы барлыҡҡа килә. Ауылдың исеме Гәрә йылғаһының башы менән атала. Был йылға Тәтешле районы Юрмияҙбаш ауылынан көнсығышҡа табан 2,5 километр йыраҡлыҡта башланып, Тере Танып йылғаһына ҡоя. Гәрә йылғаһы аша Бөрө – Пермь земство юлы үткән. Яҙғы ташҡындарҙан һуң күперҙе Шулған ауылында йәшәгән Гәрәй исемле кеше төҙәткән.\n«Гәрә» этнонимы ул боронғо башҡорт ҡәбиләһе менән бәйле. Ғалим Рим Янғужин «Башҡорт ырыуҙары» китабында: «Гәрә, гәрәле, башҡорт ҡәбиләһе. Ырыу составы: ил-гәрәй, урман-гәрә. Этник яҡтан монгол һәм Үҙәк Азия төрки ҡәбиләләренә (кирәиттәргә һәм ҡуңғраттарға) барып тоташа. «Гәрә» этнонимы ҡаҙаҡтарҙа, монголдарҙа, ҡырым татарҙарында, төркмәндәрҙә билдәле». Мәҫәлән, Кавказдың Эльбрус түбәһендә «гәрә» этнонимы менән бәйле «Гарабаш» боҙлоғо, Төркмәнстанда «гарабаш» атамалы эт нәҫеле, Венгрияла Гара ауылы барлығы билдәле. «Гәрә ҡәбиләһенең формалашыуына ҡыпсаҡтар йоғонто яһай. XII – XIII быуаттарҙа ҡәбилә Ағиҙел йылғаһының түбәнге ағымында урынлаша. XIV – XV быуаттың аҙағында ҡәбиләнең бер өлөшө Беүә һәм Тере Танып йылғалары араһына күсенә. Хәҙер улар йәшәгән ерҙәр Башҡортостандың Илеш, Краснокама, Ҡалтасы, Тәтешле һәм Яңауыл, Татарстандың Аҡтаныш райондарына ҡарай.\nТарихсы-ғалим Әнүәр Әсфәндийәров үҙенең «История возникновения сел и деревень Башкортостана» китабында, ауылдың беренсе ата-бабалары удмурттар булған, тип телгә ала: «Гәрәбаш – аҙ өйрәнелгән удмурт ауылдарының береһе». Шулай булыуға ҡарамаҫтан, ауыл халҡы күптән инде удмуртса бөтөнләй һөйләшә белмәй.\nГөлпәриҙә ҡалҡыулығының тарихы. Ауылда ХХ быуат башында Гөлфәриҙә исемле яңғыҙ ҡатын йәшәгән. Уның улы булған. Ирһеҙ йәшәгәс, бер үҙенә донъя көтөргә тура килә. Кәүҙәгә ҙур була ул. Шуға ла ауыр эштәрҙән дә ҡурҡмаған. Етеш тормош көтә. Ауыл халҡы был ҡатынға көнләшеп ҡарай, шунлыҡтан, йәнәһе, уға ен эйәләшкән, тип Гөлпәриҙә ҡушаматы тағалар. Был ваҡытта ваба (холера) сире тарала. Кешеләр күпләп ҡырыла. Наҙан халыҡ, сирҙе ен эйәләшкән ҡатын тарата, тип ҡотҡо һала. Бер көн һағалап тороп, Гөлфәриҙәне тоталар. Шунда уҡ ҡалҡыу урында тереләй ергә күмәләр.\nАуылда халыҡ телендә урамдарҙың атамалары ҡыҙыҡ. Шуларҙың береһе – Ыштанбалаҡ урамы. Уның оҙонлоғо 2 километр тирәһе булыр. Документ буйынса, Октябрь урамы тип атала. Оло урам ауыл уртаһында икегә саталанып китә. Ошо урынын халыҡ телендә Ыштанбалаҡ урамы тип йөрөтәләр. Икенсе сатының исеме – Урман урамы. Элек Йәштәр исеме менән йөрөтөлгән.\nНефтекама ҡалаһы, 6-сы мәктәп.