Башҡортса Мәүлид | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Башҡортса Мәүлид\n« Мәүлидун-Нәбинән һуң доға\nҠиәмәт көнө »\nБисмилләһир -рахмәнир-рахим !\n- Йә, Аллаһтың Рәсүле! Һиңә Уның хәйер-доға, сәләмдәре барып ҡына торһон!\n- Йә, Аллаһтың Үҙе һөйгән зат! Һиңә Уның хәйер-доға, сәләмдәре барып ҡына торһон!\n- Йә, Аллаһтың пәйғәмбәре! Һиңә Уның хәйер доға, сәләмдәре барып ҡына торһон!\n- Йә, Аллаһ Үҙе һайлап алған зат! Һиңә Уның хәйер-доға, сәләмдәре барып ҡына торһон!\n- Йә, Аллаһ яралтып бар иткәндәрҙең иң затлыһы! Һиңә Уның хәйер-доға, сәләмдәре барым ҡына торһон!\n- Йә, Аллаһтың Ғарше-Көрси нуры! Һиңә Уның хәйер-доға, сәләмдәре барып ҡына торһон!\n- Йә, Аллаһтың Үҙенә бөтәһенән дә яҡыныраҡ булыу мөмкинлеге бирелгән зат! Һиңә Уның хәйер доға, сәләмдәре барып ҡына торһон!\n- Йә, пәйғәмбәрҙәрҙең иң күркәме! Һинең үҙеңә, әһле бәйтеңә һәм сәхәбәи-кирамдарыңдып бөтәһенә лә Уның хәйер-доға, сәләмдәре бер туҡтамай барып торһон!\nӘл-хәмдү лил-ләһ! Маҡтау-ололауҙарыбыҙҙың бөтәһенә лә, әлбиттә, ғаләмдәр Раббыһы, рәхмәт-бәрәкәттәрен биреп кенә торған Мәрхәмәт-Шәфҡәт Эйәһе Аллаһ тик Үҙе генә лайыҡлы. Беҙҙе лә мәрхәмәт-шәфҡәттәреңдән ҡалдырма!\n"Әйт: ” Аллаһ Ул — Берҙән-Бер,\nУның бер нәмәгә ихтыяжы юҡ.\nБер кемде Ул тыуҙырманы, бер кемдән тыуманы,\nБер кем, бер нәмә Уға тиңдәш була алмай”.\nҠурьән, ”Ихлас” сүрәһе.\nҒибәҙәттә генә тороу өсөн Аллаһтан башҡа иләһә юҡ! Ул бөйөк! Бөтә маҡтау-ололауҙар Уның Үҙенә генә!\nӘйт: "Күренеп һәм күренмәй генә килеп торған һәр төрлө зарарҙан,\nУл Үҙе яралтып бар иткән мәхлуҡтарҙың ниндәй ҙә булһа зарарынан,\nҠараңғы төндөң ер өҫтөн ҡаплап алған ваҡыттағы зарарынан,\nСихырлап төйнәлгән төйөндәргә төкөрөп, әпсен өрөүсе ҡатындар яуызлығынан һәм зарарынан,\nКөнсөл кешеләрҙең көнләшеп йөрөгән ваҡыттағы зарарынан таңдың Раббыһы булған Аллаһы Тәғәләгә һыйынам”, — тиң. Ҡөрьән, «Фәләҡ”сүрәһе.\nӘйт: „Сауаплы эштәрҙән тыйып, гонаһҡа өндәүсе, Аллаһ исеме телгә алынғанда ҡасып китергә генә тороусы хәннәс** үәсүәсәһенән, уның, кешеләр күңеленә һалған ҡотҡоһонан, ендәрдән һәм кешеләрҙән,\nкешеләрҙең Раббыһы, кешеләрҙең батшаһы,\nкешеләрҙең иләһе булған Аллаһы Тәғәләгә генә һыйынам”, — тиң. Ҡөрьән, ”Ән-Нәс” сүрәһе.\n”Бөтә маҡтау һәм ололауҙар ғаләмдәр Тәрбиәсеһе, Рәхим-Шәфҡәт Эйәһе, Әхирәт көнөнөң батшаһына. Камил түбәнселек менән Үҙеңә генә ғибәҙәттә торабыҙ, Һинең Үҙеңдән генә ярҙам һорайбыҙ, ярҙам өмөт итәбеҙ.\nБеҙҙе тура юлға, Үҙ ниғмәттәреңде биреп кенә торған изге бәндәләрең — пәйғәмбәрҙәр юлына төшөр, асыуыңа тарып, аҙашып йөрөгән залимдар юлында йөрөтә күрмә. Әмин. Ҡөрьән, “Әл-Фәтихә” сүрәһе.\n** Хәннәс — кеше аҙҙырып йөроүсе, ҡотҡо таратыусы. Ундай хәннәҫтәр кешеләр араһында ла, ендәр таифәһендә лә була.\n“Әлиф, ләм мим. Был Китап — унда бер ниндәй шик-шөбһә булыуы мөмкин түгел, Аллаһтан ҡурҡа белгәндәр өсөн тура юл күрһәтеүсе етәкселек.\nУл мөьминдәр күрмәһә лә күреп торған кеүек итеп Аллаһтың барлығына инана, намаҙ уҡый, Беҙ биргән ниғмәттәрҙән хәйер-саҙаҡа өсөн дә өлөш сығара, һиңә һәм һиңә тиклем килеп киткәндәргә индерелгән Китаптарға инанып йәшәй, Әхирәт көнөнөң буласағын таный.\nУлар Раббыларынан килгән тура юл менән йөрөгән кешеләр, уларҙың эше уңышлы”. Ҡөрьән, ”Әл-Бәҡара” сүрәһе, 1-5 аяттар.\n»Һеҙҙең Аллағыҙ — Берәү генә. Унан башҡа Мәрхәмәт-Шәфҡәт Эйәһе булған иләһә юҡ". Ҡөрьән, ”Әл-Бәҡара” сүрәһе, 163-сө аят.\nАллаһ ризалығы пәйғәмбәребеҙ Мүхәммәд Мостафа саллал-лаһу ғәләйһи үә сәлләмдең, уның әһле бәйте һәм сәхәбәи-кирамдарының изге рухына әжер-сауаптар булып барып торһон. Әл-Фәтихә!\n"Аллаһ — ғибәҙәттә тороу өсөн Унан башҡа иләһә юҡ. Заты менән Ул һәр ваҡыт бар, һәр ваҡыт тере.\nБөтә тереклекте Үҙ ихтыярында тота. Арыу-талыу, йоҡомһорап алыу тигән нәмәне белмәй. Күктәрҙә булғандар ҙа, ерҙәгеләр ҙә Уның ихтыярында. Аллаһтың рөхсәтенән башҡа бер кем бер кемгә шәфәғәтсе була алмаҫ. Яралтылмытштарының үткән дәүерҙә нимә күреп йәшәгәнен дә, алда ни күрәсәген дә Ул Үҙе генә белә. Ул белгән ғилемдән дә кешеләр Ул Үҙе теләгән тиклемен генә белә ала. Уның Көрсийе күктәрҙе һәм ерҙе үҙ эсенә алған. Күктәр һәм Ер именлеген һаҡлан тотоу Уға бер ни тормай. Ул — Бөйөктәрҙең дә Бөйөгө, Ололарҙың да Олоһо . Ҡөрьән, ”Әл-Бәҡара” сүрәһе, 255-се аят.\n"Күктәрҙә һәм ерҙә булған бөтә нәмә Аллаһ ихтыярында. Күңелдәрҙә генә булғандар ҙа. Һеҙ уларҙы асып һалаһығыҙмы, йәшереп ҡалаһығыҙмы — бары бер көнө килгәс, Аллаһ уларҙы ла үлсәүгә һалыр. Теләгән кешеһен ғәфү итер, теләге булмағанды ғазапҡа тартыр. Уның һәр нәмәгә көсө етә.\nАллаһтың илсеһе лә, мөьминдәр ҙә Раббылары тарафынан индерелгәндәргә иман килтерҙеләр. Уларҙың бөтәһе лә Аллаһҡа, Уның фәрештәләренә, Уның китаптарына, Уның илселәренә инана. «Беҙ, — тиҙәр улар, — пәйғәмбәрҙәрҙең береһен икенсеһенән айырмайбыҙ”. „Ишеттек һәм буйһондоҡ! Ярлыҡауыңды ла һорап ҡына торабыҙ, Һин бит беҙҙең Раббыбыҙ. Ҡайтыр еребеҙ ҙә Үҙеңдең хозурыңа” тиҙәр улар.\nӘлбиттә, бер кемгә лә Аллаһ көсө етмәҫлек эштәр тапшырмаҫ, көсө етерлеген генә тапшырыр. Яҡшылыҡ эшләһә, игелеге үҙенә, насарлыҡ эшләһә, насарлыҡтың язаһы-үҙенә. Йә, Раббыбыҙ! Эшләргә тейешле эштәребеҙҙе онотоп ҡалдырһаҡ, йәки хаталанып гонаһ эшләп ҡуйһаҡ, былар өсөн беҙҙе ғазапҡа тартма! Йә, Раббыбыҙ! Әүүәлге өммәттәргә тапшырған кеүек ауыр вазифаларҙы беҙгә лә тапшырма! Йә, Раббыбыҙ! Көсөбөҙ, сабырлығыбыҙ етмәҫлек бәлә-ҡазаларға юлыҡтырма! Мәрхәмәт-шәфҡәтеңдән ташлама! Ғәфү ит, гонаһтарыбыҙҙы ярлыҡа! Һин бит беҙҙең Яҡлаусы Хужабыҙ. Иманға килмәгәндәрҙең беҙҙән өҫтөн булыуына юл ҡуйма!”. Ҡөрьән, ” Әл-Бәҡара” сүрәһе, 284—286-сы аяттар.\nАллаһының гүзәл исемдәре\nЙә, Үҙенән башҡа иләһә булмаған Аллаһ! Мәрхәмәт-Шәфҡәт Эйәһе. Үҙебеҙ мохтажлыҡ кисергән бөтә нәмәне беҙ һинең Үҙеңдән генә һорап торабыҙ.\n“Аллаһ ул — Хөкөмдар, изгеләрҙең дә Изгеһе, һәр кәмселектән, кәмселекле заттарға оҡшауҙан Пак, бөтә нәмәгә күҙ-ҡолаҡ булып, һаҡлап тотоусы Көс һәм Ҡеүәт Эйәһе, Ғорурлыҡ сығанағы булған бер Зат. Унан башҡа иләһә юҡ. Үҙенә кемделер тиңдәш тотоуҙан Ул бик тә алыҫ.\nАллаһ Ул — Һәр нәмәне ғәмәлдәре, ризыҡтары, әжәлдәре менән яралтып юҡтан Бар Итеүсе, уларға тынғылыҡ һәм именлек, күркәм килеш-килбәт, төҫ-башьш бүләк итеп Биреүсе...” (Ҡурьән-Кәрим, 59: 23-24).\nУл — именлек сығанағы. Үҙе лә сәләмәт, бөтә булмыштарҙы бәлә-ҡаҙанан ҡурсалап, именлек менән сәләмәтлекте биреп, Уны Үҙе һаҡлап та тора. Уның көсө етмәгән нәмә юҡ. Ул — һәр нәмәне Еңеүсе, һәр нәмәне Үҙенең ғәҙел хөкөмө менән хәл итә. Ғаләмдең тәртибе Ул ҡуйған ҡанундар буйынса бара. Ер йөҙөнөң һәр тарафында Уның әмере генә — әмер.\nУл — Халиҡ — бөтә нәмәне юҡтар бар итен Яралтыусы һәм яралтҡандары араһында бер тәртип, аһәң Урынлаштырыусы. Ул — Мосаууир — яралтҡандарының һәр береһенә айырым бер үҙенсәлек биреп яралта. Ул — Ғаффар, кешеләге бөтә нәмәне күрһәтеп бармай, кәрәк урында йәшереп тә тора, ҡолдарының гонаһтарын ғәфү ҙә итә.\nЙомартлыҡ менән бөтә нәмәне бүләк итеп, бөтәһен дә таратып һәм туйҙырып Тороусы, Нур булараҡ бөтә нәмәне Үҙенә Буйһондороусы, бөтә нәмәне Белеүсе, кәрәк ваҡытта алыр өлөштө тарайтып, тартып та Алыусы, алыр өлөштө киңәйтеп, өҫтәп тә Биреүсе, бөйөклөккә Күтәреүсе һәм түбәнгә лә Төшөрөүсе, бөтәһен дә ишетеп, күреп тороусы Хөкөмдар. Бөтә нәмәме яралтып бар ҙа итә, юҡҡа сығара ла ала. Бәндәләрҙән Ул бер нәмә лә көтмәй, бер нәмәгә мохтажлығы юҡ. Уның бөтә теләгәне — ҡолдарының дөрөҫ итем ғибәҙәт ҡылыуҙары һәм бәхетле булыуҙары. Ул – аҡыл һәм хикмәт Эйәһе. Аҡылы ғәҙеллеккә, игелеккә ҡоролған. Уның ғилемендә сик-сама юҡ. Йәшерен серҙәрҙе белеп, игелекленең ғәмәлен ҡабул итеп, гонаһлының гонаһын ғәфү итеп, шөкөр иткәндәрҙе рәхмәтенән ташламай һәр кемгә йәшәүгә көс, йәшәү сәбәптәренә ҡеүәт өҫтәүсе, һәр нәмәне күҙ уңында тотоп, доғаларға яуап биреп Тороусы. Йәшәү менән үлемде, бер яралтып бар иткәнде йәшәп үткәндән һуң яңынан Терелтеүсе, Үҙе һәр ваҡыт тере, һәр ваҡыт йәшәүсән, кәрәкмәгәнде Үҙенән этәреп, кәрәккәнде тартып, тәүбә итеү юлдарын яҡынайтып, тәүбәләрҙе ҡабул ител тороусы Игелек Сығанағы. Төрлө мәшәҡәттәрҙән азат, мохтажлыҡҡа төшкәндәрҙе мохтажлыҡтан котҡарыусы, бәләләрҙән ҡурсалап ҡына тороусы, файҙа менән зыяндың сәбәптәрен тыуҙырыусы, бөтә нәмәне игелеккә һәм хаҡикәткә ҡарай йүнәлтеүсе Нур. Башланған ваҡыты, бөтөр сиге булмаған был Зат бер кемде тыуҙырмаған, бер кемдән тыумаған, ваҡыт төшөнсәһенә буйһонмай, ғүмер ҡыҫҡарыу тигән төшөнсә уға ҡағылмай. Ул теләгәндәрҙе бойомға ашырыу өсөн ”каф“ менән „нун“ араһындағы бер һүҙ етә (ғәрәп һүҙе “бул!” ошо ике хәрефтән тора).\nӘммә Үҙенең ғаләмдә булған, булып торған һәм буласаҡ бөтә нәмәнән хәбәре бар: гонаһ эшләгәндәрҙең Ул гонаһтарын ярлыҡай, күрергә кәрәк нәмәнең бөтәһен дә Күреп, ишетергә тейеш нәмәнең бөтәһен дә Ишетеп тора.\nЙә, Аллаһ! Беҙ бәндәләреңде һәм бөтә мосолмандарҙы Үҙең нисек теләйһең, шул рәүешле золомдан һәм бәлә-ҡазаларҙан һаҡла! Һаҡлан тотоусыларҙың, Яҡлаусыларҙың, Ярҙам итеүселәрҙең бит Һин иң яҡшыһы! Бөйөктәрҙән Бөйөк, юғары торғандарҙың иң өҫтәгеһе булған Аллаһтан башҡа иләһә юҡ! Үҙ ҡеүәте менән Ул Үҙе теләгән бөтә нәмәне эшләй, Үҙенең бөйөклөгө менән идара итә. Һинең бит бөтә нәмәгә көсөң етә! Һин — беҙҙең Хужабыҙ, ҡайтыр урыныбыҙ ҙа Һинең хозурыңда.\nЙә, Аллаһ! Үҙең яралтып бар иткәндәрҙән иң бәхетлеһе булған пәйғәмбәребеҙ Мүхәммәдкә, уның әһле-бәйтенә, сәхәбәи-кирамдарына Үҙеңде зикер иткәндәрҙең зикер итеп кенә тороуҙары, Һине зикер итергә онотҡандарҙың онотоп ҡалдырғандары һанынса Үҙеңдәге фәтихәләрҙең иң яҡшыларын күндереп, сәләмдәреңдең иң яҡшыларын тапшырып тор.\nЙә, иман килтергән бәндәләр, һеҙ ҙә уға салауат уҡып, сәләмдәр менән сәләмләп кенә тороғоҙ!\nБына шундай Оло Заттан бойороуҙар һәм тыйыуҙар менән килә пәйғәмбәр, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм.\n- Йә, Аллаһ! Яҡлаусыларҙың да, ярҙам итеүселәрҙең дә иң гүзәле — Һин. Гонаһтарыбыҙҙы ярлыҡауыңды һорап беҙ Һиңә доға ҡылып ҡына торабыҙ...\n...Дөрөҫлөктә, Аллаһ та, Уның фәрештәләре лә Пәйғәмбәребеҙгә салауат әйтәләр. Йә, иман килтергән бәндәләр, һеҙ ҙә уға салауат әйтеп, сәләмдәр менән сәләмләп кенә тороғоҙ!\nЙә, Аллаһ! Ибраһимға, ғәләйһис-сәләм, уның ҡәүеменә мәрхәмәт-шәфҡәтле булған кеүек Мүхәммәдте, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, уның ҡәүемен дә мәрхәмәт-шәфҡәтеңдән ташлама, һин бит маҡтаулы һәм олуғһың.\nЙә, Раббым! Ибраһимға, ғәләйһис-сәләм, һәм уның ҡәүеменә бәрәкәт биреп кенә торған кеүек Мүхәммәдте, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, уның ҡәүемен дә мәрхәмәт-шәфҡәтеңдән ташлама, Һин бит маҡтаулы һәм олуғһың.\nҺәр ваҡыт Һине зикер итеп кенә торғандар зикер иткәндә, Һине зикер итергә онотҡандар уны онотоп ҡалдырғанда Үҙеңдең яралтып бар иткәндәрең, Үҙеңдең ризалығың, Ғәрше-Көрсиҙең ауырлығы һанынса Аллаһ илсеһенең бөтә сәхәбәләренә лә хәйер-доға, сәләмдәрең булһын. Яҡлаусыларҙың Һин иң яҡшыһы, Һинең яҡлауың беҙгә етә.\nАллаһтан мин гонаһтарымды ярлыҡауын һорайым. Бел. Ул Һәр ваҡыт бар, һәр ваҡыт Тере, Аллаһтан башҡа иләһә юҡ. Мүхәммәд, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, Уның илсеһе. Ошо һүҙҙәр менән беҙ донъя көтөргә һәм үлеп китергә тейешбеҙ. Шул һүҙҙәр менән Аллаһ теләһә, именлек менән яңынан ҡубарылырбыҙ. Әмин!\nПәйғәмбәребеҙ, шәфәғәтсебеҙ Мүхәммәд Мостафа саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, уның ғаилә әһелдәренең, сәхәбәләренең изге рух-шәрифенә Аллаһ ризалығы өсөн — әл-Фатиха.\nОжмахтың бәхете, рәхәтлектәре — шул кешегә, кем пәйғәмбәргә, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, сәләмдәр ебәрә, салауаттар уҡый, доғалар ҡыла.\nИманлы бәндәләргә Аллаһтың рәхмәт- бәрәкәттәре туҡтауһыҙ яуып ҡына тороуына өмөт бағлап, һәм үҙем дә шундайҙар араһында булыуыма кинәнеп һәм инанып, ана шулай Аллаһу Тәбәрәкә үә Тәғәләнең исеме менән хикәйәмде башлап ебәрәм.\nХазина шишмәләренән килгән сығанаҡтарҙың татлы һәм шифалы һыуын уртлап, унан шөкрана менән пәйғәмбәребеҙҙән ҡалған яҡшы арғымаҡҡа игелек кенә төйәп алам да, уның нурына сәләм күндереп, уның бөтә булмышынан — сәстәренән һәм күҙ ҡарашынан балҡып торған шундай өҫтөнлөгөңә фәтихә биреүеңде һорап, доға ҡылам.\nАллаһы Тәғәләнән мин пәйғәмбәребеҙҙең пактарҙан пак ғаиләһенән риза булыуын айырыуса һорайым.\nПәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләре, тоғролоҡ менән улар артынан барған төрлө быуын вәкилдәрен дә Үҙ ризалығыңдан ҡалдырма.\nКүҙгә күренеп ятҡан асыҡ юлда игелектәрҙән мәхрүм булмаһам ине, аҙашыуҙарҙан, хаталаныуҙарҙан һаҡлап ҡалһаң ине тип түбәнселек менән һорап ҡына торам.\nБөгөн мин һеҙҙең алдығыҙға пәйғәмбәребеҙҙең тыуыуы тураһындағы хикәйәттәрҙән туҡылған тылсымлы бер гузәл келәм йәйеп ҡуйырға теләйем.\nУның мөхтәрәм шәжәрәһенән ҡолаҡтарға ләззәт биреүсе бер ынйы муйынса теҙәм.\nБыны мин Аллаһтың көс-ҡеүәтенән арҙам булырына өмөт бағлап эшләйем.\nБит Аллаһтыҡы кеүек көс һәм ҡеүәттең башҡаларҙа булыуы мөмкин түгел.\nЙә, Аллаһ! Хаҡ илсең ятҡан гүрҙе\nҮҙеңдең ризалығың һәм тапшырған сәләмдәрең сәбәпле килгән хуш еҫ менән аңҡытып тор!\nЙә, Аллаһ! Рәхмәтеңде, сәләмеңде еткер уға, бир Именлек!\nПәйғәмбәребеҙ — Мөхәммәдтең, ғәләйһис- сәләм, атаһы Ғәбдуллаһ Ғәбделмотталиб улы. Ғәбделмотталибты Шәйбәт Әл-Хәмд тип тә йөрөткәндәр. Ул Һашим йәки Ғәмр улы Хәшимдең атаһы Ғәбдел-Манаф Ҡусай улы. Ҡусайҙы Мөжәмми тип тә йөрөткәндәр.\nҠусай исемен уға алыҫтағы Ҡуҙағала йәшәгәне өсөн ҡушҡандар. Аллаһ уны аҙаҡ Хәрәм-Шәрифкә ҡайтара. Хәрәм-Шәрифтең ул яҡлаусыһы һәм һаҡлаусыһы булып китә. Күсайҙың атаһы Киләб йәки Хәким. Киләбтең атаһы — Кәғб улы Морат, Кәғбтең атаһы — Лөәй. Лөәйҙең атаһы Ғалиб, Ул Фиһр улы. Фиһрҙе Ҡорайыш тип тә йөрөткәндәр. Ҡорайыш ҡәүеменең нәҫеле, тимәк, Фиһргә барып тоташа. Дөйөм һәм уртаҡ фекергә ҡарағанда унан да төпкәрәк киткәндәре Кинан нәҫеленә ҡарай.\nФиһрҙең атаһы Малик, Маликтың атаһы Нәҙр, Нәҙрҙең атаһы Кинан, Кинандың атаһы Хузаймә, Хузаймәнең атаһы Мөдрик, Мөдриктын, атаһы Илйас. Илйас ҡорбан малын Хәрәм-Шәрифкә тәүгеләрҙән булып алып килгәндәрҙең береһе. Илйасҡа шулай уҡ әле тыуырға ла өлгөрмәгән пәйғәмбәрҙең, ғәләйһис-сәләм, Аллаһты зикер иткән тауышын ишетергә насип була.\nИлйастың атаһы Модар, Модарҙыҡы — Низар, унан Мәғәдд. Мәғәдтең атаһы Ғаднан. Нәҫел ебенә теҙелгән был ынйылар боронғолар риүәтендәге бармаҡтар менән тәртипкә килтерелгән.\nТуғанлыҡ бәйләнештәрен тикшерә белгән һәр кем Ғаднан нәҫеленән һуң быуындар теҙмәһенең Исмәғилгә һәм уның атаһы — Хәлил-Аллаһ — Аллаһтың дуҫы Ибраһимға барып тоташыуына шикләнмәҫ.\nЫнйыларҙың йондоҙ кеүек нур бөркөп торған был теҙмәһе менән ғорурлан! Бәндәләр араһында күркәмдәрҙең дә күркәмерәге булған пәйғәмбәребеҙ, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, ошо шәжәрәләге тиңдәше булмаҫ ынйыларҙың иң сағыу бер биҙәге.\nЙә, Аллаһ! Хаҡ илсең ятҡай гүрҙе\nҮҙеңдең ризалығың һәм тапшырған сәләмдәрең\nсәбәпле килгән хуш еҫ менән аңҡытып тор!\nЙә, АллаһI Рәхмәтеңде, сәләмеңде еткер уға, бир Именлек!\nКүрәһең бит, ынйы-мәрйен нәҫел-нәсәп,\nБыл ынйылар яҡты йондоҙҙарҙан да шәп\nНиндәй матур хакимлек һәм ғорурлыҡ\nтеҙмәһе Һәм унда һин-ынйыларҙың иң сағыуы.\nХурлыҡтан, томаналыҡтан Аллаһы Тәғәлә үҙе ҡурсалап торған нәҫел-нәсәбең менән ғорурлан.\n- Раббыбыҙҙың Мүхәммәдкә ҡарата киң күңеллелеге, — ти әл-Зәйн әл-Ғираҡи үҙенең бәхет-сәғәҙәткә сәбәп булған хеҙмәтендә, — уның исем-шәрифе тураһында хәстәрлеге уның дан-шөһрәтле ата-бабаларына ла ҡағылмай ҡалмаған.\nУлар намыҫһыҙлыҡтан ситтәрәк йөрөгән, Әҙәмдән, ғәләйһис-сәләм, башлап үҙенең ата- әсәһенә тиклем булған һәр кем аҙғынлыҡтан һаҡлана белгән; пәйғәмбәрлек нуры улар йөҙөндә лә сағылыш тапҡан.\nҒәбделмотталиб менән уның улы Ғәбдуллаһ битендә ул ай кеүек балҡып торған.\nЙә, Аллаһ! Хаҡ илсең ятҡан гүрҙе...(ҡабатлап уҡыйбыҙ)\nҺәм Мүхәммәдтең донъяға килер дәүере еткәс, Аллаһы Тәғәлә тәне менән йәнен, буй-һынын донъяға сығарыу маҡсаты менән уны күргән саҡтарҙа таң ҡалырлыҡ гүзәл Әминә ҡарынына урынлаштыра, һәм уға Үҙе һайлап алған заттың әсәһе булыу вазифаһын тапшыра.\nРиүәйәттәргә ҡарағанда ағалары менән бергә алыҫ сәфәрҙән ҡайтып килгәндә буласаҡ пәйғәмбәребеҙҙең, ғәләйһис-сәләм, атаһы Ғәбдуллаһ ауырып китә лә бер ай буйы ҡәрҙәштәре тәрбиәһендә йәшәп, Әминәнең буйға үтеүенә ике ай тигәндә Мәҙинә и Мөнәүәрә ҡалаһында Әхирәткә күсеп китә.\nТап шул ваҡытта Әминә инде пәйғәмбәребеҙҙең нурын йөрөтә башланы, тип күктәрҙә һәм ерҙә хәбәр бирелә. Күңелендә Аллаһ илсеһенә мөхәббәте булған һәр кем уның тыуған көнөн көтә башлай.\nӘллә күпме ваҡыттар буйы ҡоролоҡтан яфа сиккән ер лотос төҫөндәге кейемгә төрөнөп ала.\nЕмештәре өлгөргән ағастар кешеләргә ҡарай эйелә.\nҠорайыштар ҡарамағында булған бөтә малдар нәфис ғәрәп телендә әсә күтәргән йөк тураһында һөйләр була. Сәнамдар һәм тораташтар йөҙтүбән ауып төшә. Төньяҡ менән көньяҡтарҙа йәшәгән йәнлектәр, диңгеҙҙәрҙәге йән эйәләре был туралағы шатлыҡлы хәбәр менән уртаҡлаша. Ул хәбәр бөтә ғаләмгә тарала. Бала тыуыу ваҡыты тураһындағы хәбәр ендәргә барып етә, ғаләмдәрҙә йәшәгәндәр һөйөнөс таба, жрецтар менән рәһбандарҙың хәсрәте арта.\nБашҡа дин тарафтарҙарынан булған ололар электән үк үҙҙәре белеп килгән, хәҙер инде был хәбәрҙе һөйләгәндә һүҙҙәрҙең яҡшыларын таба алмайҙар ине.\nШул ваҡыт йоҡлап ятҡан сағында әсә кешегә лә ҡарынында ғаләмдәрҙең хужаһы, бөтә яралтылмыштарҙың иң гүзәле булыр баланы йөрөтөүе тураһында хәбәр бирелә...\nБала үҙе лә, ул ҡылған ғәмәлдәр ҙә һәр саҡ маҡтаулы булыр тип исемен Мүхәммәд — маҡтаулы тип ҡушырға бойоролдо.\nБалаға уҙыуына туғыҙ ай үтеп, сабыйҙың донъяға килер ваҡыты еткәс, әсә ҡаршыһында Йәннәт әһелдәренән булған Асиә менән Мәрйәм пәйҙә була.\nБалҡып торған нур булып, бала тыуа.\n(Ошо урында тыңлап ултырғандар аяғүрә баҫа)\nСаллаллаһу ғәлә Мүхәммәд,\nсаллаллаһү ғәләйкә үә сәлләм!\nӘл-Үәдәғ артынан күтәрелгән тулы ай беҙҙе яҡтыртты.\nсәләмдәре Мүхәммәдкә килеп торһон!\nАрабыҙҙа Аллаһҡа саҡырып тороусы\nәҙәмдәрҙән берәү генә ҡалғанға тиклем\nбеҙ быға шөкөр итеүҙән туҡталып ҡалмайыҡ!\nКем беҙгә ебәрелгән, килдең һин бойороу менән,\nУл бойороуҙарға бойһоналар!\nСаллал-лаһу ғәлә Мүхәммәд,\nсаллал-лаһү ғәләйкә үә сәлләм!\nҺәм үҙең дә бер ҡаршылыҡҡа\nосрамай күңелемдә урын алдың!\nҺин килеү менән беҙ өҫтөбөҙҙәге ямалып\nбөткән иҫке-моҫҡоно ташлап, бөйөклөк,\nдәрәжә кейеменә кейендек!\nСаллал-лаһу ғәлә Мүхәммэд, саллал-лаһү ғәләйкә\nүә сәлләм! Аллаһ тарафынан тәбиғәтебеҙҙә\nлә гүзәллеккә һөйөү һалынды!\nСаллал-лаһу ғәлә Мүхәммэд,\nМәрхәбә***, йә күҙ нуры! мәрхәбә, мәрхәбә, йә мәрхәбә!\nМәрхәбә, йә Хүсәйндең олатаһы!\nМәрхәбә, мәрхәбә, йә мәрхәбә!\nШәфәғәтсем бул, йә хәбибем,\nМәхшәр көнөндә миңә! мәрхәбә, мәрхәбә, йә мәрхәбә!\nӨҫтәбеҙҙән пәрҙәне төшөр,\nЙә, яуап биреүсе һәр доғаға,\nЙә Раббыбыҙ! Рәхмәтеңде еткер уға,\nМәрхәбә, мәрхәбә, йә мәрхәбә, йә мәрхәбә!\nЕр йөҙөнең иң яҡшы ерендә ул йәшәне\nҒаилә әһелдәренә һәм сәхәбәләренә\nИә, Аллаһҡа ынтылыусы ныҡышмалдар!\nЙә, Аллаһ! Рәхмәтеңде,\nсәләмеңде еткер уға, бир именлек!\n*** Мәрхәбә — хуш килдегеҙ!\nПәйғәмбәребеҙ, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, донъяға килгән, Ислам (иман) өсөн һөйөнөс һәм ғорурлыҡ булып киткән был төн ҡояшлы көн кеүек балҡыны!\nШул көндә — һуңғы пәйғәмбәрҙе тыуҙырып — Уахб ҡыҙы Әминәгә ҡатын-ҡыҙҙарҙың уйына ла кермәҫ хөрмәттәр килеп юлыҡты.\nСөнки был көндө ул Мәрйәм ана ла килтерә алмаған гүзәллекте алып килде. Донъя буйлап таралған иманһыҙлыҡ өсөн был килеү бәлә һәм һәләкәткә һайлап алынған рәсүлдең киләсәген һиҙеп һәм бәхеттең яҡынлашыуын белеп барыһы ла шатландылар.\nШулай...Һәм уның тыуыуы тураһында һөйләгәндә аяғүрә баҫыуҙы бөтөн имамдар һәм риуәйәтселәр хуп күрә.\nПәйғәмбәребеҙҙең мәртәбәһен юғары тоторға тырышҡан кеше үҙе лә Аллаһ рәхмәтенән мәхрүм ҡалмаһын!\nЙә, Аллаһ! Хаҡ илсең ятҡай гүрҙе...(ҡабатлап уҡыйбыҙ)\nҮҙенең башҡаларҙан мәртәбәлерәк, Аллаһҡа һөйкөмлөрәк, холоҡ-фиғеле, аҫыл тәбиғәте күркәмерәк булыуын тойоп торған кеүек итеп ул ҡулдарын ергә һуҙып, башын күккә, бейеккә ҡарай һоноп, донъяға ауаз һалды.\nӘсәһе Ғәбделмотталибты саҡырып алды, ә тегенеһе Кәғбә тирәләй тәуәф ҡылып, вәҡар — ололоҡ менән генә килеп, сабыйға күҙ һалғанда күңелен ҡыуаныс солғап алды.\nБаланы ул Кәғбәтуллаға алып китте лә шундай ҡиммәтле бер бүләк биреп мәрхәмәт күрһәткәне өсөн шөкөр итеп, Аллаһы Тәғәләгә доға ҡылды.\nБик тә пак килеш донъяға килгән был сабый тыуғанда уҡ сөннәткә ултыртылған, Аллаһ тарафынан кендеге киҫелгән сәләмәт һәм Аллаһы Тәғәлә тарафынан күҙҙәренә һөрмә тартылған хәлдә тыуҙы.\nТөп-теуәл ете көн үткәс сөннәткә уны бабаһы Ғәбделмотталиб ултырта һәм шул айҡанлы мәжлес йыйып, балаға Мухәммәд тип исем ҡуша һәм уның тураһында хәстәрлекте лә үҙ өҫтөнә ала тигән хәбәрҙәр ҙә бар.\nБала тыуған ваҡытта Аллаһ тарафынан һайланып алынған илсе килеүенә ишара рәүешендә ғәҙәти булмаған иҫкитмәле хәл-әхүәлдәр булып ала. Күктәрҙә һаҡсылар арта, улар унан йондоҙҙар менән атып, бәндәләрҙең йәйенә хужа булырға ғына торғап шайтандарҙы бәргеләп төшөрә. Хәрәм тирәһендәге ҡалҡыулыҡтарҙы һәм уйһыу ерҙәрҙе яҡтыртып тороу өсөн дә йондоҙҙар ер күгенә яҡыныраҡ килә.\nПәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, алдында Шам тарафындағы һарайҙарҙы яҡтыртып та нурҙар балҡып тора. Был нурҙарға Мәккәләге бер кем дә иғтибар итмәй ҡалмай. Ҡисра ҡалаһында Әнүшируан төҙөгән һарайҙарҙың диуарҙары ярғылана. Уларҙың бейектә күтәрелгән ун дүрт балконы емерелеп төшә. Емергес көс ҡеүәтенән батшаның тәхете ватыла. Тулған айҙың яҡты нурҙары аҫтында был яҡ халҡы табынып йәшәгән уттар һүнә. Шишмә кеүек ташып торған һыуҙары кибеү сәбәпле Хамадан менән Кум ҡалалары араһындағы Сауа күле юҡҡа сыға. Шул тирәлә элек тамаҡ сылатырлыҡ дымы ла булмаған тарлауыҡты һыу баҫып китә.\nПәйғәмбәребеҙ, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, Мәккәләге өйҙәрҙең береһендә тыуа. Ул тыуған өй тирәһендә үҫкән ағастар киҫелмәй, сүп түгелмәй. Пәйғәмбәребеҙ, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, Аллаһ тарафынан Кәғбәнең именлеге һаҡлап ҡалынған Фил йылында Рәбиғүл-әүүәл айының ун икеһе, дүшәмбе көн иртән тыуған тип ғалимдар уртаҡ фекергә килгәндәр.\nӘсәһе уны бик оҙаҡ имеҙмәй. Пәйғәмбәребеҙҙең, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, тыуыуы тураһында килтергән шатлыҡлы хәбәр сәбәпле Әбү Ләһәб тарафынан аҙатлыҡ бирелгән Сүәйбә әл-Әсләмиәгә тапшыра.\nӘсләмиә уны үҙенең улы Мәсрух һәм Әбү Сәләмәләр менән бергә имеҙеп йөрөй. Әйтергә кәрәк, элегерәк ул ил арыҫланы Хәмзәне лә имеҙеп үҫтергән була.\nҺуңынан пәйғәмбәребеҙ, саллаллаһу ғәләйһис- сәләм, уға Мәҙинәнән ғүмер буйына етерлек кейем-һалым ебәреп тора. Риүәйәттәргә ҡарағанда әл-Сүәйбә бары бер үҙенең наҙан халҡы тотҡан диндә вафат була. Һуңыраҡ пәйғәмбәребеҙҙе, ғәләйһис-сәләм, ауылға — Хәлимә әс-Сәғҙиәгә бирәләр. Ғөмүмән, Хәлимәнең һөтө бик самалы була, ғәрәптәр уға үҙҙәренең балаларын бирергә теләп тә бармай.\nӘммә пәйғәмбәребеҙ килеү менән уның тормошо бөтөнләй үҙгәреп китә. Күкрәгендә һөтө арта, малдары бик тиҙ ишәйә, ҡуйҙары, дөйәләре көрәйә, бәлә-ҡазалар ситләп үтә башлай. Игелекле тормошона гүзәллек артынан гүзәллек өҫтәлеп кенә тора.\nШунда ул был сабыйҙың ябай ғына бер бала булмауын аңлай.\nАй үҫәһен көн үҫә тигәндәй бала үҙе лә өс ай тигәндә аяғына баҫа, биш айҙан атлап китә, туғыҙ ай тулғанда асыҡ итеп һөйләшә башлай, һөт инәһендә йәшәгән сағында тәүге тапҡыр уның күкрәге асыла. Ике фәрештә уның йөрәгендәге ойошҡан ҡандан шайтан өлөшөн алып, ҡар менән йыуып, имандың аҫыл мәғәнәләре һәм хикмәт менән тултырып ҡуя.\nКүкрәген тегеп, тәненә пәйғәбәрлек мөһөрө баҫалар ҙа баланы биҙмәнгә һалалар һәм уның өммәтендәге мең кешенән дә ауырыраҡ тартыуын асыҡлап, ҡалдырып китәләр.\nСабыйлыҡ йылдарынан уҡ бала кешелә булырға тейешле иң күркәм сифаттарҙы алып сыға.\nБала менән айырылышырға бөтөнләй теләп бармаһа ла, көнсөлдәрҙең хөсөтлөгөнән ҡурҡып, Хәлимә уны әсәһенә ҡайтарып бирә. Әммә баланы күҙ уңынан ысҡындырмай, ул Хәҙисәгә өйләнгәс тә килеп йөрөй. Пәйғәмбәребеҙ уны бик йомарт бүләкләп кенә тора.\nХөнәйен ваҡиғаһы көндәрендә лә ул пәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, эргәһендә була. Пәйғәбәребеҙ уны киң күңел менән, үҙ кейемдәренән игелек келәмдәре йәйеп ҡаршы ала.\nҮҙенең ире, балалары, әһле бәйте менән бергәләп Хәлимәнең Ислам динен ҡабул итеүе хаҡындағы риүәйәттәрҙә лә дөрөҫлөк бар. Пәйғәмбәребеҙҙең, ғәләйһис-сәләм, тормошо, нәсихәттәре тураһында риүәйәттәр ҡалдырған бик күптәр уларҙы ла сәхәбәләр иҫәбенә индергән.\nБалаға дүрт йәш тулғанда эсәһе уны Мәҙинә яҡтарына алып китә һәм кире әйләнеп ҡайтҡанда Абуа ауылында, икенсе бер риүәйәттә әл-Хажун тарлауығында вафат булып ҡала. Баланы һөт анаһы Өммө Айман күтәреп ҡайта ла Ғәбделмотталибҡа тапшыра. Өммө Айман хәбәштәрҙән йәки Эфиопиялы ҡатын була. Аҙаҡ пәйғәмбәребеҙ, саллаллаһу ғәләйһис- сәләм, уны үҙенең хеҙмәтсеһе Зэйд ибн Харисҡа кейәүгә бирә. '»Был улымдың урыны бик оло”, — тип Ғәбделмотталиб бик яғымлы ҡаршы алып.\nЫсынлап та, уны ҡаршы алып, хөрмәт менән тәрбиәләп үҫтергән кешегә "афарин!” тип өндәшмәй ни әйтерһең.\nБала саҡтан уҡ уның талымһыҙ тәбиғәте аслыҡҡа ла бирешмәй, һыуһауға ла түҙә. Күп ваҡыт ул иртәләрҙә зәм-зәм һыуы ғына эсеп китә һәм көн буйына уға шул етә.\nБабаһы Ғәбделмотталиб ихатаһына үлем арғымағы килеп туҡтағас, бала тураһындағы хәстәрлекте Ғәбдуллаһтың бер туған ағаһы Әбү Талиб үҙ өҫтөнә ала. Үҙенә булмағанды Мүхәммәдкә биреп, үҙ балаларынан да яҡыныраҡ күреп, тырышлыҡ менән уны тәрбиәләп үҫтерә.\nУн ике йәш тулғанда Мүхәммәдте ул Шам тарафтарына алып китә. Сәфәрҙәрҙә йөрөгәндә килеп юлыҡҡан раһиб — монах Баһира атлы кешене осратып, ул Мүхәммәдтә Аллаһ илсеһендә була торған сифаттар барлығын һиҙә. ”Мин уны ғаләмдәрҙсң хужаһы, Аллаһ илсеһе, Уның пәйғәмбәре итеп күрәм. Уға бит ана пәйғәмбәрҙәрҙән һәм әүлиәләрҙән башҡа бер кемгә баш эймәгән ағастар һәм таштар баш эйә. Ундағы сифаттарҙы беҙ күктән ингән боронғо китаптарҙа ла табабыҙ. Ҡалаҡ һөйәктәре араһында пәйғәмбәрлек мөһөрө лә бар. Уның үҙенән дә нур бөркөлөп тора”, — ти раһиб. Мәккәгә алып китергә, йәһүд динендәге кешеләр алдында һаҡ булырға бойора. Бәрәкәтле Шам ерендәге Бусра ҡалаһынан да алыҫ китмәй Әбү Талиб уны Мәккәгә алып ҡайта.\nЕгерме биш йәшкә еткәндә Хәҙисәнең малдарым һатыу ниәте менән Мүхәммәд тағы ла Бусра ҡалаһына килә. Хәҙисәнең хеҙмәтсеһе Мәйсәрә бында уға ярҙам итеп йөрөй. Был килеүендә лә насараларҙан булған бер раһиб хөжрәһе эргәһендә туҡтала. Хөжрә эргәһендәге зәйтүн ағасының ағасҡа хас булмаған хәстәрлек менән Мүхәммәдте эҫенән күләгәләп тороуын күреп, раһиб үҙе лә уның ябай ғына бер кеше булмауын һиҙеп ҡала: ”Был ағас эргәһенә бит Аллаһ тарафынан бирелгән пәйғәмбәрлек сифаттары булған бөйөк дәрәжәле кешеләр менән изге бәндәләрҙән башҡа бер кемдең дә туҡталғаны юҡ ине”, — ти ул. ”Уның күҙҙәрендә хомра — тимгел-тимгел ҡыҙыллыҡ та юҡмы?” —тип Мәйсәрәнән дә һорай. ”Бар”, — ти Мәйсәрә”. Раһиб күңелендә бер ниндәй шик-шөбһә ҡалмай. ”Уға күҙ-ҡолаҡ булып ҡына тор. Уның менән тоғро һәм намыҫлы бул. Ысынлап та, Аллаһ уны пәйғәмбәрлек өсөн һайлап алған”, -ти. Улар Мәккәгә әйләнеп ҡайта. Шул ваҡытта ике фәрештә тарафынан башы ҡояш нурҙарынан ышыҡланып килгән Мүхәммәдте ҡатын-ҡыҙҙар араһында торған Хәҙисә лә шәйләп ҡала. Бындай хәлде юл буйына күреп килеүе һәм сәфәрҙә йөрөгәндә раһиб биргән нәсихәттәр тураһында Мәйсәрә лә Хәҙисәгә һөйләп бирә.\nСауҙала йөрөгәндә Аллаһ уларҙың керемен дә бермә-бер арттырырға ярҙам итә.\nИшеткәндәренән һәм күргәндәренән Хәҙисә Мүхәммәдтең Аллаһ тарафынан бәндәләргә ебәрелгән илсе булыуын аңлап, унда үҙенең тормошон да Мүхәммәдкә арнап, имандың игелекле тәьҫирен татыу теләге тыуа. Мәккәнең йөҙөк ҡашы булған был ҡатындың ниәттәре, әлбиттә, Мүхәммәд күңелендә лә яуапһыҙ ҡалмай. Был хәбәрҙе уның ағалары ла хуплап ҡаршы ала: диндар, сибәрлеге самаһыҙ, малы етерлек, нәҫеле затлы; бындай ҡатын менән тормош ҡороуҙан ирҙәрҙең береһе лә баш тартмаҫ. Әбү Талиб та ҡәрҙәшенең был теләген ишеткәс, Аллаһҡа маҡтау ололауҙар менән атаһының: "Ысынлап та, был баланың киләсәге бик матур, ҡылыр ғәмәлдәре лә маҡтаулы буласаҡ”, — тигән һүҙҙәрен иҫенә төшөрөп кенә ҡуя.\nХәҙисәнең туғандары ла был никах менән бик ҡәнәғәт булдылар.\nПәйғәмбәребеҙҙең, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, Ибраһимдән башҡа бөтә балаларын да Хәҙисә тыуҙырҙы.\nМүхәммәдкә утыҙ биш йәш тулғанда ҡорайыштар сел сәбәпле емерелгән Кәғбәне яңынан йүнәтеү эштәрен башланы. Шул саҡта Ҡәғбәгә “хәжәрул эсүәдте” – ҡара ташты урынлаштырыу хоҡуғы тураһында бәхәс ҡупты, һәр кем уны урынына үҙе ҡуйырға теләне, һүҙ эйәрә һүҙ сығып, был ыҙғыш бер-береһенә ҡул күтәреүгә тиклем барып етә яҙып ҡалды. Әммә ғәҙел бер ҡарарға килеп, улар быны хәл итеү юлын таптылар: ”Ошо ҡапҡанан тәүгеләрҙән булып кем килеп инһә, бәхәсте хәл итеү юлын шуға тапшырайыҡ”, — тинеләр аҡһаҡалдар. Аллаһтың бер хикмәте менән ҡапҡанан беренсе булып ингән кеше Мүхәммәд булды. ”Бына был — тоғро кеше — Әмин. Уға ышанабыҙ!”, — тинеләр ҡорайыштар яуаплы вазифаны Мүхәммәдкә тапшырып.\nҮҙенең кейемен йәйеп, ҡара ташты шунда һалды Мүхәммәд, һәр ҡәүемдән бер кешене саҡырып, бөтәһе бергәләп уны Ҡәғбәтулла мөйөшонә алып барҙылар. Мүхәммәд үҙенең мөбәрәк ҡулдары менән уны Кәғбәтулланың мөйөшөнә урынлаштырҙы.\nБелгән кешеләрҙең ышаныслы риүәйәттәренә ҡарағанда, ҡырҡ йәш тулғас, бойороуҙарын һәм тыйыуҙарын, хаҡ дин тураһындағы игелекле хәбәрҙәрен ғаләмдәргә еткереү, Аллаһ юлына өгөт-нәсихәт алып барыу кеүек яуаплы бурысты Аллаһы Тәғәлә Үҙенең һайлап алған илсеһенә тапшыра башланы. Тәүҙәге алты айҙа был бойороуҙар изге төш булараҡ инеп торҙо, төштә күргәндәренең һәр береһе балҡып сыҡҡан ҡояшҡа оҡшап, өндә бойомға аша барҙы. Бының бер сере лә бар ине: аяттар һәм пәйғәмбәрлек рисәләтен тапшырыу ниәте менән фәрештә килеп төшкәндә юғалып ҡалмаһын тип илсенең көстәрен әҙерлек хәленә килтереү маҡсаты менән эшләнде ул. Шул уҡ ваҡытта күңеленә япа-яңғыҙ ҡалырға тырышыу хисе лә һалынды, һәм ул күп төндәрен Хира тауында ғибәҙәттә үткәрер булды.\nБыл хәл Хаҡ Тәғәлә һәм Хаҡ дин тураһында асыҡтан-асыҡ хәбәр биреүсе фәрештә килгәнсе дауам итте. Хаҡикәтте асыҡ итеп аңлатыусы фәрештә уға тәҡдир кисе ингән айҙың ун етенсе тәүлеге үткәс, дүшәмбе көн килде.\nҒалимдар араһында был хәл ай кеүек балҡып донъяға үҙе килгән айҙың етенсе, егерме дүртенсе йәки һигеҙенсе тәүлектәрендә булды тигән риүәйәттәрҙең дә барлығы билдәле.\nФәрештә килеп уны уҡырға өндәне: ”Уҡы!” — тине. ”Мин уҡый белмәйем”, — тине Мүхәммәд. Фәрештә уны нығыраҡ ҡыҫып алды: ”Уҡы!” — тип ҡабатланы.\n”Мин уҡый белмәйем”, — тине Мүхәммәд. Шул ваҡыт яуап бирмәҫкә урын ҡалдырмаҫлыҡ итеп һәм алда тулыһы менән тапшырыласаҡ Ҡөрьәнде етди рәүештә, тырышлыҡ менән ҡабул итеү өсөн бөтә иғтибарын йүнәлтергә теләп, фәрештә уны тағы ла иңдәренән ҡыҫып алды:\n”Һине юҡтан бар итеп яралтҡан Раббың исеме менән уҡы!” — тине. Унан һуң еләҫ елдәр кеүек килеп ҡағылған аяттар килмәй тороуын һағынып көтөп алһын типтер инде өс йыл, дөрөҫөрәге утыҙ ай буйы аяттар килеүе туҡталып тора. Шунан ғына: ”Иә, бөркәнеп ятҡан кеше!” — тип башланған аяттар менән Джибрил, ғәләйһис-сәләм, тағы ла килә.\nАллаһ илсеһенең был яуаплы вазифаны алып килеүенә инанған ирҙәрҙең тәүгеһе — пәйғәмбәребеҙҙең аҙаҡ Мәҙинәгә барғанда мәғәрәлә бергә ҡасып ҡалған юлдашы — Сиддыҡ —”тоғро кеше” булараҡ ат алған зат Әбү Бәкр, үҫмерҙәрҙән — Ғәли, ҡатын-ҡыҙҙарҙан Хәҙисә була. Улар ярҙамы менән Аллаһ пәйғәмбәрҙең күңелен ҡеүәтләй, таяныс табырға ярҙам итә. Хеҙмәтселәрҙән Зәид ибн Харис, ҡолдарҙан — Үммәййәнән бик күп михнәттәр күргәндән һуң Әбү Бәкр тарафынан ҡоллоҡтан ҡотҡарылған Билал, Ғоҫман, Сәғд, Сәғид, Талха, Ибн Ғауф, Сафийа апайының улы (дөрөҫөрәге — Сафийа бинт Ғабдәл- Мотталиб менән уның улы Зөбәйер ибн Әүүәм) һәм пәйғәмбәребеҙ тарафынан иман шишмәһенән алынған һыуҙы татып ҡарау мөмкинлеге бирелгән һәм Ислам динен ҡабул иткән башҡа бик күптәр була.\nДингә хәҙер асыҡтан-асыҡ дәғүәт алып бар”, — тип бойоролоп, Аллаһ диненә саҡырыуҙар асыҡтан-асыҡ алып барыла башлағансы пәйғәмбәребеҙ һәм уның сәхәбәләре ғибәҙәттәрҙе башҡаларға күрһәтеп бармай.\nМәжүсилеккә ҡаршы сығып, Аллаһтың Берлегенә — Берҙән Бер булыуына инанырға өндәй башлағас та бик күп мәжүсиләр пәйғәмбәребеҙгә дошман булып китәләр.\nМосолмандар өсөн түҙеп тора алмаҫлыҡ ҡыйырһытыуҙар башлана һәм пәйғәмбәрлектең бишенсе йылында мосолмандар Нәжәши — Негус (Эфиопия батшаһы) биләмәләренә күсеп китергә мәжбүр була.\nПәйғәмбәребеҙҙе был ваҡытта халыҡ араһында абруйы оло булған ағаһы Әбү Талиб үҙ яҡлауы на ала. Һәм пәйғәмбәр, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, төндәрҙең бер өлөшөндә генә ғибәҙәттә торорға тейеш була. Унаң Аллаһы Тәғәләнең: Ҡүрьәндең үҙегеҙгә еңел булғанын уҡығыҙ һәм намаҙға баҫығыҙ!” — тигән һүҙҙәре менән төндә ғибәҙәттә тороуҙар алмаштырыла. Мосолмандарға иртән һәм кис ике рәкәғәтле намаҙ ғына уҡырға бойорола. Пәйғәмбәребеҙҙең Миғраж кисенән һуң был хөкөмдәр биш ваҡыт фарыз намаҙҙар менән алмаштырыла.\nПәйғәмбәрлектең унынсы йылында Шәүүәл айының урталарында Аллаһ илсеһен ауыр ҡайғыла ҡалдырып, Әбү Талиб Әхирәткә күсеп китә. Тағы ла өс айҙан Хәҙисә вафат була. Донъя ауырлығы элмәк булып мосолмандарҙың муйынына һарыла. Ҡорайыштар ҙа пәйғәмбәребеҙгә ауырлыҡ артынан ауырлыҡ өҫтәп кенә тора. Ҫәҡиф ҡәүеме йәшәгән Таиф ҡалаһына китә ул. Мосафирҙы унда ла әҙәмсә ҡаршы алмайҙар, дингә өндәүҙәргә лә яуап биреүсе табылмай. Пәйғәмбәргә улар үҙҙәренең тинтәктәрен һәм ҡолдарын һөсләтеп ебәрә. Улар уны әшәке һүҙҙәр менән хурлап, аяҡтары ҡанға батҡансы таштар ата. Хәсрәткә батып, Мәккәгә ҡайтып барғанда тау фәрештәһе килеп, шайтан төҫөнә ингән был халыҡты тау менән баҫтырып юҡҡа сығарырға теләк белдерә. “Юҡ, — ти пәйғәмбәр, — Аллаһтың был кешеләр нәҫеленән дә Үҙенә күңел һалған бәндәләрҙе сығарыуына ышанам”\nҺуңыраҡ үҙенең рухы һәм тәне менән ул Хәрәм Мәсеттән алыҫтағы Әл-Аҡса мәсетенә һәм мәсет тирәһендәге изге урындарға сәфәр сыға. Күктәргә аша. Беренсе күктә ул мөһәбәт төҫтәге Әҙәмде күрә, икенсе күктә — тәҡүәлек һәм паклыҡ сығанағы булған Мәрйәм ана улы Ғайсаны, уның апаһының үҫмер сағынан уҡ хикмәт бирелгән улы Йәхйәне; өсөнсө күктә — бөтә гүзәллеген һаҡлап ҡалған тоғро пәйғәмбәр Йософты; дүртенсеһендә — Аллаһ тарафынан юғарыға күтәрелгән Иҙристе; бишенсе күктә — Исраил халҡында оло хөрмәт ҡаҙанған Һарунды; алтынсы күктә — Аллаһу Тәғәлә менән һөйләшкән Мусаны; етенсе күктә- Раббыһы алдында гонаһ тигәнде белмәҫ ғиффәтле күңел, изге ниәттәр менән генә билдәле Ибраһимды күрә. Аллаһ уны Нәмруд утынан ҡотҡарып һәм һаҡлап ҡала. Аҙаҡ ул күктәрҙең ин һуңғы сигенә — Сидратул Мүнтәһәгә күтәрелеп, тәҡдир хәлдәрен яҙып торған ҡаурый- ҡәләмдәр шығырлауын ишетә һәм Аллаһтың рөхсәте менән Бөйөклөк Нурынан пәрҙәләр алынып үҙе күреп ҡайтырға тейешле нәмәләрҙе үҙ күҙе менән күрә. Пәйғәмбәргә бында айырым бер хөрмәт күрһәтелә. Үҙенә һәм өммәтенә һәр көн илле намаҙ уҡырға ҡушыла, һуңынан Аллаһ Үҙенең рәхмәт шишмәләрен асып, фарыз намаҙдар һанын бишкә ҡалдыра. Үҙенең камил ихтыяры менән шул биш ваҡыт намаҙ өсөн әжер-сауаптарҙы илле намаҙ кимәленә еткереп ҡабул итергә вәғәҙә бирә Аллаһ. Шул уҡ төндө пәйгәмбәребеҙ әйләнеп ҡайта. “Сиддык” тоғро Әбү Бәкр, һәм камил аҡылы булган кешеләр был сәфәрҙе һәм сәфәрҙә күргән хикмәттәрҙе инанып ҡабул итә, ҡорайыштар менән шайтан ҡотҡоһона бирелеп, юлдан яҙған мәжүсиҙәр генә уны ялғанға сығара.\nАҙаҡ төрлө сәбәптәр менән ғибәҙәткә йыйылған ҡәҙерле көндәрҙә үҙенең Аллаһ илсеһе булыуы тураһында пәйғәмбәр төрлө халыҡтар менән һөйләшеүҙәр алып бара. Тәүҙә хаж сәфәре менән килгән ансарҙарҙан алты кеше, уларға Аллаһтың ризалығы булһын, уның пәйғәмбәр булыуына инана. Икенсе йылда уларға эйәреп килгән тағы ла ун ике ир пәйғәмбәребеҙгә бәйғәт бирә. Улар ҡайтыу менән диндең терәге һәм һыйыныр урыны булып, Мәҙинәлә Ислам ҡеүәт таба башлай. Өсөнсө йылда пәйғәмбәребеҙгә аус һәм хазраж ҡәүеменән булған етмеш ( икенсе бер риүәйәттә етмеш өс ) ир менән ике ҡатын бәйғәт бирә. Шуларҙан ун ике кешене пәйғәмбәребеҙ ил ололары итеп билдәләй. Бынан һуң мосолман өммәтенән булғандарҙың төрлө вәкилдәре Мәккәнән Мәҙинәгә күсә башлай. Үҙҙәренең тыуған төйәктәрен ҡалдырып бында улар дингә, иманға ҡарата иркенлек һәм ярҙам табыу өмөтө менән килә. Үҙенең сәхәбәләренә эйәреп, пәйғәмбәрҙең дә Мәҙинәгә күсеү ихтималынан ҡорайыштар ҡаушап ҡала, уны үлтерергә йыйына башлай. Ҡорайыштарҙың мәкерле уйынан Уны Аллаһ Үҙе һаҡлай, Үҙе ҡотҡарып ҡала.\nУға һижрәткә — күсеп китергә рөхсәт бирелә. Мөшриктәрҙә йоҡлап ятмай, өйөнә килә. Пәйғәмбәребеҙ уларҙың башына тупраҡ һибеп ҡотолоп ҡала. Тоғро дуҫы Әбү Бәкр әс-Сиддиҡ менән бергәләп улар юлға сыға, Саур тауындағы мәғәрәгә туҡталып китәләр. Туҡталған ерҙәрендә өс көн торорга тура килә. Ҡыуа килгән мөшриктәрҙән уларҙы был мәғәрәлә күгәрсендәр һәм ҡат-ҡат ау ҡороп ҡуйған үрмәкселәр һаҡлап ҡала. Иң яҡшы малдарын эйәрләп улар дүшәмбегә ҡаршы төндә тағы ла юлға сыға.\nӘммә уларҙы эҙләп йөрөгәндәрҙең береһе булған Сураҡа атын ҡыуа биреп, мосафирҙарға ҡаршы төшә. Шул ваҡытта пәйғәмбәребеҙ Аллаһҡа доға ҡыла. Суракайың атының аяҡтары ергә бата. Сураҡа пәйғәмбәребеҙҙән именлек һорай. Пәйғәмбәребеҙ уға именлек бүләк итә.\nЮлда улар Хузаға ҡәүеменән булған Өммө Мәғбәд ҡыуышына килеп туҡтала. Был ҡатын мосафирҙарҙы ризыҡ һәм һыу менән тәьмин итеп көн күргән бер кеше була. Әммә был ваҡытта мосафирҙарға ул ни итен, ни һөтөн бирер хәлдә булмай.\nПәйғәмбәребеҙ артыҡ та арыҡ булыу сәбәпле көтөүгә сыға алмай ҡалған ҡуйға күрһәтеп, уның һөтөн һауып эсергә рөхсәт һорай. ”Һауып алырлыҡ һөтө булһа, үҙебеҙ ҙә һауған булыр инек”, — ти ҡатын. Рөхсәт итә. Үҙенең Хужаһы һәм яҡлаусыһы булған Аллаһуға доға ҡыла пәйғәмбәр, ғәләйһис-сәләм, һарыҡтың елендәре һөт менән тула. Пәйғәмбәребеҙ һарыҡты һауып ала.\nҺауыт һөт менән тула, был мөғжизә була. Ҡатындың ире Әбү Мәғбод ҡайтып төшә. Һөт тулы һауытты күреп һәм аптырап ул да: ”Был ҡайҙан? — тип һорай, — көтөүҙә бит бер тамсы һөт бирерлек тә мал ҡалмағайны!” ”Шундай- шундай сифаттары булған бик күркәм ҡиәфәттәге, бик күркәм холоҡло бер кеше килеп китте, — тине ҡатыны. “ Ул Ҡорайыштарҙан”, — тине Әбү Мәғмәд, — әгәр ҙә мин уны үҙем күргән булһам, уға иман килтереп, артынан да ҡалмай эйәреп киткән булыр инем”.\nМәҙинә тарафтарына пәйғәмбәр, ғәләйһис-сәләм, рәбиғүл-әүүәл айының ун икеһендә, дүшәмбе көн килеп етте. Ул килеү менән бөтә тирә-яҡ нурға күмелде. Ансарҙар уны кинәнеп ҡаршы алды. Аллаһ илсеһе Ҡуба ауылына туҡталды. Аллаһҡа тәҡүәлек менән мәсеттең нигеҙ таштарын һалды.\nҮҙенең килеш-килбәте һәм күркәм холҡо менән әҙәмдәр араһында иң камиле, тәбиғәтендә һәм сифатында ололоҡ балҡып торған был зат урта буйлы, алһыуыраҡ аҡ тәнле, ҡара күҙле, ҡыйылып торған ҡуйы ҡара ҡашлы, һирәгерәк тештәре күренеп торған матур ауыҙлы, киң битле бер кеше ипе. Маңлайы яңы тыуған айға оҡшаш, йөҙө шыма, бөркөт суҡышына тартым матур танауының уртаһы ҡалҡыбыраҡ торор ине. Яурындары һәм ҡулының устары киң, ҡулдары көслө, һөйәге эре, кәүҙәһе сандыр, һаҡалы ҡуйы, олпат башынан сәстәре ҡолаҡ йомшағына тейеп торған бер кеше булды. Ҡалаҡ һөйәктәре араһында пәйғәмбәрлек мөһөрө булған был зат гөмүмән йөрөгән ерендә нур бөркөп торор ине. Тирләгән ваҡыттарында тир бөртөктәре ынйыға оҡшаш, тәне мускус кеүек хуш еҫ бөркөп торор ине. Аҙымдары тау битенән төшкәндәге кеүек олпат. Кем менән генә ҡул биреп күрешер булһа ла, ул кешенең ҡулында көп буйына етерлек хуш еҫ ҡалыр ине. Ниндәй ҙә булһа бер баланың башынан һыйпап үтһә, кем һыйпап үткәне башҡаларҙан айырылып, көн буйына беленеп торор булды.\nЙөҙө тулған айға оҡшап балҡып торор ине. Уның тураһында һөйләгәндәр элек тә, унан һуң да бындай кешене күргәне булмағаны хаҡында һөйләп туя алмаҫ.\nШуның менән бергә пәйғәмбәребеҙ, гәләйһис-сәләм, бик тә оялсан, тыйнаҡ, ябай бер кеше була, аяҡ кейемен үҙе төҙәтә, өҫ кейемен үҙе ямап кейә, һарыҡтарын үҙе һауа, ғаилә ағзалары тураһында үҙе хәстәрлек күрә. Фәҡирҙәргә ҡарата бик тә хәстәрлекле, улар менән аралашып ҡына тора, ауырығандарҙың хәлен белеп йөрөй, мәрхүмдәрҙең йыназаһында ҡатнаша. Иң фәҡир кешене лә түбәнһетергә тырышмай, бер кемде түбәнһетеүгә юл ҡуймай.\nТол ҡатындарға, диндар кешеләргә үтә лә иғтибарлы. Әмирҙәр алдында бил бөгөп бармай. Асыуы килһә, Аллаһ ризалығы өсөн гено асыулана, шөкөр итһә, Аллаһ ризалығы өсөн тип шөкөр итә. Йөрөгән саҡтарында сәхәбәләренең алдына сыҡмай: ”Минең арҡамды күтәреңке рухлы фәрәштәләр ҡарамағына ҡалдырығыҙ”, — тип кенә ҡуя. Юлдарҙа йөрөгәндә ул ҡайһы бер әмирҙәр тарафынан бүләк итеп бирелгән дөйәләргә, атҡа, ҡасырға йәки ишәккә атланып йөрөй. Ерҙәге бөтә хазиналар асҡысы үҙ ҡулдарында була тороп та асығып, һыуһап йөрөгән ваҡыттары күп була, асыҡҡан саҡтарында ҡорһағына таш та бәйләп ҡуя. Әгәр үҙе теләһә, тауҙар уға алтынға әйләнергә лә вәғәҙә бирә, ләкин был теләктәрҙе ул кире ҡаға. Пәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, һүҙҙе аҙыраҡ һөйләргә, Аллаһы Тәғәләне зикер итергә ваҡытты күберәк бирергә ярата. Намаҙын оҙағыраҡ уҡый, йома вәғәзен ҡыҫҡараҡ тота. Хөрмәткә лайыҡ кешеләр менән дуҫлашып ҡына тора, кешенең мәртәбәһенә ҡарап йомарт һәм нәзәкәтле була белә. Шаярырға ярата, әммә шаярған ваҡытта ла хаҡлыҡтан тайпылып бармай. Аллаһ уның менән һәр ваҡыт ҡәнәғәт һәм ул Аллаһы Тәғәләнең яратҡан ҡоло.\nБына ошо урында һүҙ арғымағы туҡталды, ғибрәтле хикәйәттәр тамам булды, ә һөйләүсе әйтергә теләгәненең сигенә барын етте.\nЙә, Аллаһ! Бүләк менән тулы ҡулдарын йәйеп тороусы! Доға менән һуҙылған күпме ҡулдарға Үҙең генә Етеүсе! Бөтә булмышы тиндәшлек тигәнде, Үҙеңә тартым, Үҙеңә оҡшаш булыу кеүек сифаттарҙан алыҫ тороусы! Һин мәңгелек, Һинең өсөн ваҡыт һәм урын юҡ!\nҮҙендән башҡаға һис бер кемгә өмөт бағлау юҡ! Мәңге йәшәр, мәңге бар һәм булып торған, ҡеүәтеңдән көс алып, рәхмәтең менән тура юл күрһәтел торған Раббыбыҙ! Һинән беҙ Үҙеңдең изге Нурың менән күңелдәребеҙгә инергә генә торған шик-шөбһәләр ҡараңғылығын таратып ташлауынды һорайбыҙ. Беҙ һиңә һәм бөтә пәйғәмбәрҙәрҙең бер тәртип менән сиратлашып килгән теҙмәһен тамамлаусы, әммә мәртәбәһе менән иң алда тороусы пәйғәмбәрең Мүхәммәдтең, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, уның бөтә яралтылмыштар өсөн именлек сығанағы, ҡотолоу юлы булған әһле-бәйте, өҫтөнлөк һәм тура юлда юлдаш булыр сәхәбәләре хаҡына һинең Үҙеңә генә өмөт бағлайбыҙ. Аллаһу Тәғәләгә генә өмөт бағлап улар шәриғәт хөкөмдәрен юғары тотто, шуның менән игелеккә, хөрмәткә, Аллаһ рәхмәтенә лайыҡ булды. Беҙгә лә, Раббым, һөйләр һүҙҙәребеҙҙә, ҡылыр ғәмәлдәребеҙҙә ниәттәребеҙҙе ихлас ҡыл! Әле беҙҙең менән ултырған һәм беҙҙе тыңлап торған, арабыҙҙа булмай ҡалған һәр кемгә үҙҙәренең игелек юлындағы эҙләнеүҙәрендә, теләктәрендә уңышлыҡтар насип ит! Беҙҙе нәфсе ҡотҡолары һәм йөрәк ауырыуҙары ҡоллоғонан ҡотҡар! Күңелдәребеҙҙә булған маҡсаттарға, уй-теләктәребеҙгә ирештер! Төрлө бәләләр золомонан, бәхетһеҙлектәрҙән ҡотҡар! Нәфсе теләктәренә бирелергә юл ҡуйма! Уңыш йыйғандар өсөн өлгөрөп кенә торған емештәр кеүек булып, игелектәр ҙә эргәбеҙҙә генә йөрөһөн! Эшләп өлгөргән гонаһтарыбыҙҙы юйып ташла, алда эшләр гонаһтарҙан һаҡла! Мәрхәмәт-шәфҡәт сығанағынан алынған күптән күп игелектәреңде был мәжлестәгеләргә лә биреп, уларҙың да ҡылған гонаһтарын ярлыҡа! Бер Үҙеңә генә мохтаж булыу мөмкинлеге бир, Үҙеңдән башҡалар ҡарамағына ҡалдырма! Йә, Аллаһ! Һәр бер һораусыға Һин үҙенең урынын билдәләп ҡуйҙың, беҙҙе лә көткән өмөттәребеҙҙән мәхрүм итмә! Йә, Аллаһ! Мөхәббәтебеҙҙе һаҡла! Имамдарыбыҙҙы һәм мосолмандарҙы дөрөҫләп тор! Ошо изге көндә изгелек эшләгәндәрҙең әжер-сауаптарын арттыр! Йә, Аллаһ! Беҙ йәшәгән был ерҙәрҙе һәм мосолмандар йәшәгән башҡа ерҙәрҙе хәүеф-хәтәрҙәрҙән һаҡла, именлек бир! Сахраларҙы дымға күмеп ямғырҙар яуып торһон!\nМәулид кисен ололап ошо юлдарҙы яҙған әфәндебеҙ — нәҫеле менән Барзанджиға барып теркәлгән Джәғфәрҙең гонаһтарым ярлыҡа! Үҙеңә яҡынайтыу юлы менән уны бәләләрҙән ҡотҡар, көткән өмөттәрен бойомға ашыр, Йәннәттәрҙә лә Үҙең һөйгән заттар менән бергә булырға мөмкинлек бир. Кәмселектәрен, зәғифлектәрен, фекер тарлығын, телдәге ярлылығын ғәфү ит! Был юлдарҙы күсереп яҙғандарҙың, уҡып барғандарҙың, тыңлап торғандарҙың да кәмселектәрен кисерә күр! Йә, Аллаһ! Уның тураһында һөйләгәндәр ҡолаҡтарҙы иркәләп, ҡиммәтле биҙәктәргә әйләнеп, ынйы-мәрйен кеүек ошонда ултырғандарҙың күкрәгенә һарылғанда Хаҡикәтте тәүгеләрҙән булып тулыһы менән аңлаған затты (Хаҡ илсеңде), уның әһле бәйтен, сәхәбә и кирамдарын, уға ярҙам ҡулы һуҙған, терәк булғандарҙың бөтәһен дә Үҙеңдең фәтихәңдан, хәйер- доға, сәләмдәреңдән ҡалдырма.\nФатихаларыңдың иң яҡшыһы, сәләмдәреңдең иң камилы, әлбиттә, үҙебеҙҙең шәфәғәтсебеҙ — пәйғәмбәрҙәрҙең һәм илселәрҙең һуңғыһы Мүхәммәдкә, уның әһле — бәйтенә, сәхәбәи — кирамдарына барып ирешһен Һинең Раббың бөтә бөйөктәрҙең иң бөйөгө. Мөшриктәр сифатларға тырышҡан бөтә кәмселектән Ул — пак. Пәйғәмбәрҙәрҙең бөтәһенә лә сәләм!\nПәйғәмбәребеҙ һәм шәфәғәтсебеҙ Мүхәммәд Мостафа, саллаллаһү ғәләйһи үә сәлләмгә, уның әһле- бәйтенә Аллаһ ризалығы өсөн — Әл-Фәтихә!\nЙәннәттәрҙә лә бит улар — Йәннәт әһелдәре — Йә, Аллаһ — Һин бөтә кәмселектәрҙән пак!” — тип кенә торор. Уларҙың бер — береһенә мөрәжәғәттәре: ”Сәләм” һүҙе булыр, доғалары: ”Әл-хәмдү лил-ләһи Раббил- ғәләмин!” — тип тамамланыр.\nЙә, Аллаһ! Пәйғәмбәребеҙ һәм шәфәғәтсебеҙ Мүхоммәдкә рәхмәтеңде, ризалығыңды ирештер! Тамам.\nУҡырға-яҙырға өйрәтелмәгән Пәйғәмбәрҙең мөғжизәләре\nУл күренеү менән таң атты\nТөн үҙенең ҡараңғылығын юғалтты.\nМәртәбәлә, бөтә илселәрҙе үтеп,\nАллаһ күрһәткән тарафҡа юл һалды.\nЙомартлыҡта, игелектә өлгө булып\nҮҙ өммәтен шәриғәткә алып сыҡты.\nНәҫеле — паҡ, дан-шөһрәттә өҫтөн булды,\nҺәр бер ғәрәп уға хеҙмәт итеп торҙо,\nАғастар юл бирҙе, таштар телгә килде\nУның ихтыяры менән ай ярылды,\nАллаһ уны күккә саҡырҙы\nДжибрил менән күккә күтәрелде.\nМүхәммәд үҙе лә хөрмәткә лайыҡ булды, өммәтенең дә элек эшләгән бөтә гонаһтары ярлыҡанды.\nШуға ла Мүхәммәдте, ғәләйһи-сәләм, беҙ хаҡ хужабыҙ булараҡ ҡабул итәбеҙ һәм уға эйәргәнебеҙ менән маҡтауға ла лайыҡбыҙ. Йә, Раббыбыҙ! Теләктәребеҙгә ҡанат ҡуй. Үҙ ризалығыңды беҙгә бир! Һин бит сикһеҙ мәрхәмәт һәм йомартлыҡ Эйәһе!\nЙә, Хужабыҙ! Үҙеңдең һөйөклө илсеңә, бөтә кешеләрҙән иң яҡшы кешеңә рәхмәтеңде һәм сәләмдәреңде бер туҡтамай биреп кенә тор!\nҮҙең һайлап алған илсеңде, уның әһле-бәйтен һәм сәхәбәи-кирамдарың рәхмәтеңдән ҡалдырма!\nПәйғәмбәргә, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, маҡтауҙар\nҒәрәптәрҙең дә, ғәрәп булмағандарҙың да иң гүзәле — Мүхәммәд .\nЕр йөҙөндә йөрөгәндәрҙең иң гүзәле — Мүхәммәд.\nбәрәкәттәр сығанағы — Мүхәммәд.\nЙомартлыҡ һәм игелектәр сығанағы — Мүхәммәд.\nБөтә илселәрҙең тажы — Мүхәммәд.\nҺөйләүҙәрҙә, телмәрҙәрҙә иң ғәҙеле — Мүхәммәд...\nВәғәҙәләрҙә иң тоғроһо — Мүхәммәд.\nКүркәмлектә иң һөйкөмлөһө — Мүхәммәд.\nКилеш-килбәтендә нур балҡып торған зат — Мүхәммәд.\nҺәр аҙымы нур таратып барған зат — Мүхәммәд.\nҒәҙеллек менән хөкөм йөрөтә белгән зат — Мүхәммәд.\nМудар ҡәүеменән булған иң яҡшы зат — Мүхәммәд.\nЯҡшылыҡтың һәм хикмәттең шишмәһе — Мүхәммәд.\nАллаһ илселәренән дә иң яҡшыһы — Мүхәммәд.\nДине-хаҡ, хаҡ дин таратыусыларҙың иң бөйөгө — Мүхәммәд.\nХаҡиҡәтте бар ғаләмгә еткереүсе — Мүхәммәд.\nҮҙен зикер иткәндә йәнгә ял биргән зат — Мүхәммәд.\nБар өммәт рәхмәт әйтергә тейеш кеше — Мүхәммәд.\nДонъя йәме һәм уның аһәңе лә — Мүхәммәд.\nҠайғы-хәсрәт болоттарын таралтыусы — Мүхэммәд.\nҠылған ғәмәлдәре мөбәрәк, хужа беҙгә — Мүхәммәд.\nМәрхәметленең беҙгә булған рәхмәте — Мүхәммәд.\nАллаһ яралтҡандарҙың иң яҡшыһы — Мүхәммәд.\nКәмселекһеҙ, гонаһтарҙан һаҡланған — Мүхәммәд.\nҠунаҡтарға йомарт, асыҡ йөҙ күрһәтеүсе — Мүхәммәд.\nКүршеһен һис бер ҡасан кәмһетмәгән — Мүхәммәд.\nКилеүе ғәләмде яҡшылыҡҡа тултырған зат-Мүхәммәд.\nМөғжизәләр һәм хикмәт менән килеүсе — Мүхәммәд.\nНуры менән ҡараңғылыҡтан\nяҡтылыҡҡа сығарыусы -Мүхәммәд.\nХисап көнөндә һәр кемгә\nшәфәғәт күрһәтеүсе зат — Мүхәммәд.\nАллаһ бойорғандарҙы тамам\nеренә еткереп үтәүсе — Мүхәммәд.\nАллаһтың иң һуңғы пәйғәмбәре — Мүхәммәд.\nКешеләрҙең иң маҡтаулыһына тағы ла бер мәдхиә\nЙә, өммәттең шәфәғәтсеһе!\nҺиңә фәтихәбеҙ һәм сәләм!\nҠайғы-хәсрәттәрҙе таралтыусы зат,\nһиңә фәтихә һәм сәләм!\nКүк есемдәренең бөтә яҡтылығын нурың\nменән ҡаплап, һин тулған ай кеүек тыуҙың!\nӘлегә тиклем бер кем күрмәгән\nгүзәллек һәм һөйөнөс булдың!\nҺин — ҡояш, һин — тулы ай,\nнур өҫтөнә нур булып балҡының!\nТәнгә шифа, күңелгә ял, йөрәктәргә тыныслыҡ һин!\nЙә Мүхәммәд! Йә һөйөклө зат!\nМәғриб һәм мәшрик нуры һин!\nЙә, ярҙамға ирешкән! Йә хөрмәтле!\nИке Ҡибланың да имамы!\nҺине маҡтарға һүҙҙәр табыуы ла бик ауыр!\nПәйғәмбәрҙәрҙең һин — һуңғыһы,\nАллаһ ҡаршыһында — ҡәнәғәт булыусы!\nБөтә түбәнлектән түбән ҡолың һинең бөтмәҫ-төкәнмәҫ\nмәрхәмәт-шәфҡәтеңә өмөт бағлап ҡына тора.\nХәбәрҙәрҙең изгеһен, нәсихәттәрҙең иң ҡиммәтен\nбиреүсе зат — изге өмәттәр менән\nбеҙ үҙебеҙҙе һинең хөкөмөңә тапшырабыҙ.\nҺинән килгән игелек менән тулы күңелдә\nһөйөнөстән башҡа берәр нәмә булырмы?\nҺиндә тулы айҙың матурлығы,\nһин иң матур сифаттарҙың эйәһе!\nҺин хаталарҙы аңлай белеүсе,\nгонаһтарҙың кисерелеүенә сәбәп булыусы.\nЙә, Раббыбыҙ! Беҙҙең бөтәбеҙгә ҡарата Үҙең\nдә мәрхәмәтле бул, йомартлығың менән бөтәһен\nдә биреп тор, беҙҙән дә артығын талап итмә!\nТура юл күрһәтеүсегә маҡтау!\nМухәммәд — уның йөҙөндә нур!\nЙә, Раббыбыҙ! Беҙҙең бөтәбеҙгә ҡарата мәрхәмәтле\nбул, ҡылған хаталарыбыҙҙы ғәфү ҡыл!\nЙә, Раббыбыҙ! Беҙҙең бөтәбеҙгә лә мәрхәмәтле бул,\nҡылған оло гонаһтарыбыҙҙы ла ярлыҡа!\nКешеләрҙең иң маҡтаулыһына өсөнсө мәдхиә.\nПәйғәмбәребеҙ Мухәммәдкә мөхәббәт\nЮл күрһәтеүсе бер яҡты нур!\nЙөрәк Мүхәммәдте һағына\nЯна мөхәббәт уты уға унда.\nМүхәммәдтән башҡа кемде мин яратайым —\nУл иң яҡшыһы пәйғәмбәр һәм рәсүл араһынан.\nМүхәммәдкә мөхәббәт көсө\nЯндырҙы һәм мәңгелеккә әсир итте.\nҠыйәмәт көнөндә беҙҙең шәфәғәтсе — Мүхәммәд,\nТамуғтан кешеләрҙең ҡотолоу сәбәбе –\nПәйғәмбәребеҙ Мүхәммәдтең тыуыуы.\nҠалаларҙың әсәһе — изге Мәккә Мүкәррәмә.\nҠараңғылыҡ пәрҙәһен күтәрҙе — Мүхәммәд.\nРаббыбыҙ уға ҡотолоу бирҙе\nһәм уның менән һөйләште,\nһиңә өндәшәм, Әхмәд, йә Мүхәммәд!\nҺин рәсүлдәр араһында иң олоһо!\nАллаһ ҡаршыһында шәфәғәт ҡыл, йә Мүхәммәд!\nҠыйәмәт көнөндә миңә лә рәхмәте ирешһен.\nҺинең шәфәғәтеңә өмөтләнәм, йә Мүхәммәд,\nӘгәр ҡылған булһам гонаһтар.\nҠотолоуға шул ваҡыт мөмкинселек — Мүхәммәд.\nХурланыу көнөндә уның шәфәғәтенә бар өмөт.\nМүхәммәд менән нур килде.\nХаҡлыҡ уның үҙендә һәм һүҙҙәрендә.\nКүктәрҙән бейек уның дәрәжәһе.\nДжибрил әйтте уға: “Алға бар!”\nМүхәммәд яу сапҡан саҡтарында\nФәрештәләр күренде һуғышсылар араһында.\nИслам дине Мүхәммәд аша килде.\nАллаһ Мүхәммәдкә һәм уның ғаилә әһелдәренә\nҮҙенең рәхмәтен һәм сәләмдәрен еткерһен!\nАллаһ Мүхәммәдкә һәм сәхәбәләренә\nЙә, Аллаһ! Мүхәммәдкә рәхмәтеңде, сәләмеңде\nЕткер һәм уға именлек бүләк ит! Әмин!\nЭлекке төрки текстарҙы ла күҙ уңынан кисереп, был хеҙмәт руссанан Сәләх Суҡбаев тәржемәһендә бирелде.\nӘл-Сәийид Зәйн әл-Дин Джәғфәр ибн Хәсән ибн Ғабд әл-Кәрим әл-Барзанджи. ”Әл- Мәүлид әл- нәбәүи әл-шәриф әл-мүсәммә би Гиҡд әл-джәүһәр фи мәүлид әл- нәбийи әл-әзһәр”. («Пәйғәмбәребеҙ Мүхәммәдтең, Аллаһтың уға хәйер-доға сәләмдәре булһын, күркәмлек менән донъяға килеүе тураһында тантаналы хикәйәт”. Икенсе исеме ”Нур менән балҡып торған пәйғәмбәрҙең, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, тыуыуы тураһындағы зекерҙәрҙән торған затлы биҙәк».\nҒәрәпсәнән рус теленә Р.Л. Саяхов тәржемәһе.\nӘс-Сәййид Джәғфәр ибн Ғәбд-әл-Кәрим әл-Барзанджи Мәҙинәи Мөнәүүәрә ҡалаһында тыуа. Нәҫел ағасының тамырҙары Ғәли ибн Әбу Талиб менән пәйғәмбәребеҙҙең, ғәләйһис-сәләм, ҡыҙы Фатима әл-Зәһраға барып тоташа.\nПәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, мәсетендә мөғәллим, унан ҡазый була, әҙәбиәт менән мауыға, шиғырҙар яҙа. Төрлө өлкәләрҙә төплө ғилеме менән дан тота. Ғәрәп теленән ул төрөк, фарсы, курд телдәрен яҡшы белә. Факиһ булараҡ Ислам динендәге дүрт мәзһәбтең дүртеһе буйынса ла фәтеүәләр сығара. Дин хөкөмдәренә арналған бик күп китаптар яҙа. Шулар араһында беҙҙең төбәктәрҙә киң таралғаны — "Әл-Мәүлид әл- нәбәүи әл-шәриф әл-Мүсаммә би Ғиҡд әл-джәүһәр фи мәүлид әл-нәбиййи әл-Әзһәр” — Нур менән балҡып торған пәйғәмбәрҙең, ғәләйһис- сәләм, тыуыуы тураһындағы зикерҙәрҙән торған затлы биҙәк — тип атала ул.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 29.11.2017 в 01:03, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Уралдағы иң билдәле археологик ҡомартҡы - Арҡайым күптән инде халыҡ араһында серле көс тупланған урын данын алған. Ошо билдәһеҙ көс, милләте һәм диненә ҡарамаҫтан, илебеҙҙең төрлө төбәгенән бихисап кешеләрҙе йәлеп итә. Боронғо ҡаласыҡты уратҡан убаларҙа йөҙәрләгән ғибәҙәт ҡылыусылар бер-береһен алмаштыра. Меңәр йыл элек беҙҙең ата-бабаларыбыҙ кеүек үк, улар таштан һалынған ишелмә һыҙыҡҡа килеп, Ҡояш Аллаһына мөрәжәғәт итә. Күптәр был бөйөк көскә әле лә ышана. Бигерәк тә йәйге ҡояш торошо көндәрендә. Был осорҙа ғибәҙәт ҡылыусылар күп тапҡырға арта. Һәм ышанған кешеләрҙең дөйөм энергетикаһы арҡаһында был көндәрҙә серле урындың энергетикаһы ла күпкә көсәйәлер, моғайын.\nАрҡайым кешеләрҙе йыя\nҮткән ял көндәрендә тарихи ҡурсаулыҡ биләмәһендә ҡыуыштарҙан төҙөлгән ҙур ҡаласыҡ барлыҡҡа килде. Илебеҙҙең төрлө төбәгенән, хатта башҡа илдәрҙән халыҡ боронғо байрамды билдәләргә һәм тарихты өйрәнергә йыйылды. Һәм күптәр боронғо онотолған йолаларға кире ҡайтыуға ҡарағанда быны күпкә әһәмиәтлерәк ваҡиға һанайҙыр, моғайын. Мәҙәни йәһәттән боронғо йолаларға Арҡайымда яңы ғүмер бирелә.\nЭҙләнеү юлында булған һәр кешене Арҡайым ихлас ҡаршылай. Һәм һәр йән эйәһе бында үҙенең онотолған тамырҙарын таба. Төрлө тарихи осорҙоң, төрлө мәҙәниәттең Урал далаһы киңлектәрендә берләшеүе, бергә үрелеүе уны барыһы өсөн дә дөйөм йорт итә. Күршеләш урынлашҡан таш быуат осорондағы балсыҡтан яһалған скиф йорттары ла, XIX быуат - XX башындағы казак усадьбаһы ла берлектә гармониялы күренеш хасил итә. Ер үҙе лә һәм тирә-яҡ мөхит тә бында тарих сағылышы кеүек. Күптән онотолған боронғо Тәңреләр һаман да тере һымаҡ.\nҒөмүмән, бында бер тапҡыр булһа ла сәйәхәт ҡылғандар минең менән ризалашасаҡ: бар елдәргә асыҡ далаға килгәс, үҙеңде бөтөнләй башҡа донъяға эләккән кеүек хис итәһең. Һәм ваҡыт та бында икенсе төрлөрәк аға, көндәр ҙә оҙонораҡ кеүек. Ә туристар араһында йөрөгән һауа торошоноң тиҙ үгәреүе тураһындағы имеш-мимеш ысынлап та раҫ хәбәр. Һауа торошо бында бик үҙенсәлекле һәм ваҡыты менән көтөлмәгән яғын күрһәтә. Бер нисә сәғәт эсендә ул бер нисә тапҡыр үҙгәрә ала. Һанаулы минуттар эсендә аяҙ күк йөҙөн ауыр ҡара болоттар ҡаплай, йәнә бер нисә сәғәттән даланы ел-дауыл тарап үтә, әммә артынса быларҙың эҙе лә ҡалмай. Һәм, әйтеүҙәренсә, бында һәр ваҡыт шулай.\nҠояш тауҙар артылышында\nАрҡайымға йәйге иң оҙон көнгә бағышланған боронғо байрам ваҡытында бар илдән халыҡ йыйылды. Ҡояш бейек убалар артынан сыҡҡас та, палаткалар ҡаласығында һәм һөнәрселәр кибетендә боронғо кейемдәрҙәге славян общинаһы вәкилдәре күренде. Кришнаиттар общинаһы иһә халыҡты күңелле байрам музыкаһы менән дәртләндерҙе һәм күптәр уларҙың бейеүенә ҡушылды.\nҺәр сәхнәлә байрам кәйефе хакимлыҡ итте. Теләге булған һәр кеше күңеленә хуш килгән мәҙәни программаны һайлап ала алды. Кемдер үҙешмәкәр фольклор коллективы концертын ҡараны, ә кемеһелер казак ҡыҙҙары менән боронғо бейеүгә төштө. Ҡыҙҙар теләге булғандарға ниндәй хәрәкәттәр башҡарыу кәрәклеген күрһәтте һәм ритмға инергә ярҙам итте.\nБоронғо кәсептәр музейында һәм асыҡ майҙандарҙа халыҡ ижады һәм кәсептәре буйынса семинарҙар үтте. Сигелгән биҙәк һалынған сарафандарҙағы ҡыҙҙар боронғоса сепрәктән ҡурсаҡ яһап күрһәтте. Уларҙан алыҫ түгел балсыҡтан һауыт-һаба яһарға һәм уны биҙәргә өйрәнергә мөмкин ине. Ә фольклор музыкаль инструменттары менән сауҙа итеүселәр борғола, һыбыҙғыла йәки дөңгөрҙә уйнап ҡарарға тәҡдим итте.\nҠыҙыҡһынмаған кешегә былар мөһим түгел һәм хәҙерге заманда мәғәнәһеҙ кеүек тойолор, бәлки. Әммә Арҡайымда бындай кешеләр һирәк. Кешеләр башлыса аныҡ маҡсат менән килә бында. Милли мәҙәниәтен һәм үҙ халҡының үҙенсәлеген һаҡларға ынтылған күптәр өсөн ул башҡа кешеләр менән тәжрибә уртаҡлашыу мөмкинлеге бирә. Бындай ынтылышы булмағандар ҙа бихисап яңы нәмәгә өйрәнә ала.\nБыл көндәрҙә Арҡайымда күҙгә ташланған төрлө мәҙәниәттәр араһында ут культы айырым иғтибарға лайыҡ. Әлбиттә, хәҙер боронғо мәжүси йолалар тураһында белеүсе һирәктер, әммә ҡояшҡа арналған байрамда улар төп урынды алып тора. Оло байрамда ҡатнашыусылар көн яҡтыһында уларҙы артыҡ һиҙмәгәндер ҙә, моғайын. Серле йола үтәүҙәрен дә күрмәгәндер. Әммә көн оҙоно ҡояш йылытҡан далаға төн төшкәс тә, улар яҡҡан оло усаҡтарға тирә яҡтан кешеләр ағыла башланы.\nБарабандарҙың яңғырауыҡлы тауышына хикмәтле бейеү башҡарып, шамандар ҡояшты һәм уттты данлаусы йоланы үтәй. Тамашаға халыҡ эркелә, уны бейеү энергетикаһы йәлеп итә. Шамандар бейеүҙән туҡтап, ҡараңғылыҡҡа инеп юғалғас, улар урынын икенселәр ала. Бер-бер артлы төн пәрҙәһен йыртып яңы уттар ҡабына һәм үҙенең хәрәкәтен башлай. Уттар сағыуыраҡ янған һайын усаҡ тирәләй бейегән ҡыҙҙар асығыраҡ күренә. Улар тирәләй янған ут та тере, улар менән бергә бейегән кеүек тойола. Был тамашанан ҡарашты айырып булмай.\nБыл сағыу байрамдың ике көнө лә фаер-шоу менән тамамланды. Рәсәйҙең төрлө ҡалаһынан килгән егеттәр утты йүгәнләү оҫталығын күрһәтте. Берләшеп, улар ысынлап та күҙҙең яуын алырлыҡ тамаша тәҡдим итте.\nАрҡайым һәр кешегә асыҡ\nӘгәр кемдер бындай байрамда ҡатнашырға теләп тә, әлегәсә мөмкинлеге булмаған икән, хәтерегеҙгә төшөрәм, йәйге ҡояш торошо йыл һайын була. Ә Арҡайым бар көндәрҙә лә асыҡ. Әгәр һеҙҙе тарих, мәҙәниәт ҡыҙыҡһындыра икән, уны үҙегеҙ өсөн ҡайтанан асырға тәҡдим итәм. Боронғо ҡалала һеҙҙе һәр ваҡыт яңылыҡ көтә. Бында тарихты күңелең менән тойорға, тотоп ҡарарға, ваҡыттар бәйләнешен тойорға, үҙеңдең тамырҙарыңа ҡағылырға мөмкин.


Зарзма монастыры — Башҡорт Википедияһы\n41°40′47″ с. ш. 42°39′14″ в. д.\nЗарзма монастыры Викимилектә\nЗарзма монастыры — Зарзма ауылында грузин архитектураһы ҡомартҡыһы, Грузияның Самцхве-Джавахети муниципалитетында урынлашҡан. Көмбәҙле сиркәү, манараһы һәм бер нисә бер нефлы часовнялары һаҡланған (ҡайһылары һүтеп алынған). Бер аҙ ситтәрәк борондан билдәле булған сығанаҡ бар. Башҡа монастырь ҡоролмалары (монахтар хөжрәһе, аш бүлмәһе һәм башҡалар) һаҡланған.\n5 Интернет ресурстары\nТормошо билдәле әҫәрҙәрҙә һүрәтләнгән дини эшмәкәр Серапион Зарзмели тарафынан төҙөлгән (VIII быуат, IX быуат) тигән фекер бар, Серапионға урындағы староста Георгий Чочанели . ҙур ярҙам күрһәтә, ул яңы монастырь өсөн ауылды һәм поместьены иғәнә итә. Серапион ваҡытындағы сиркәү беҙҙең көндәргә тиклем килеп етмәй, архитектор Гарбнели тарафынан яңынан төҙөлә.Әлеге Зарзма монастыры һәм манараһы XIV быуаттың беренсе йылдарында Бек Джакели тарафынан төҙөлә.\nЗарзма сиркәүе боронғо грузин архитектураһы үҙенсәлектәре сағылған мөһим ҡомартҡы. Сиркәүгә көньяҡ һәм көнбайыш яҡтан инеү урыны булған. Төп инеү урыны көньяҡтан, портик менән биҙәлгән. Башҡа ҡорамдарҙың интерьерҙарынан айырмалы рәүештә бында көмбәҙ аҫты терәктәр үҙенсә урынлашҡан. Терәктәрҙең мөйөштәре валиктар менән эшкәртелгән. Ҡорамдың интерьеры XVI быуатҡа тулыһынса биҙәлә. Күп һанлы семәрле ишектәр юғары техникала биҙәлгән. Һаҡланып ҡалған композициялар һәм тәүге һүрәттәр юғары профессиональ рәссам эшләүе тураһында раҫлай. Был ваҡыттың грузин монументаль һынлы сәнғәте үҙенсәлегенә ярашлы Зарзма биҙәлешендә ҙур урынды шәхестәрҙең портреттары (Имерети, Грузия баишаһы Баграт III, Серапион Хурцидзе һ.б.) ала. XX быуат башында Зарзма сиркәүе, манараһы реставрациялана. Һөҙөмтәлә картиналарҙың колориты һәм стилистик үҙенсәлектәре өлөшләтә кәмей.\nЗарзма монастырында Василий Зарзмели, Герман Зарзмели, Бенедикт Зарзмели һәм башҡалар эшләй.\nЗарзма монастыры, көнсығыштан күренеше\nЗарзма манараһында яҙыуҙар\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Зарзма_монастыры&oldid=899483 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 11:21 29 июль 2019 үҙгәртелгән.


Минең уйҙар киң Йыһанды буйлай | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n18 февраля 2020 — 18:47 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡорт дәүләт университетында “Минең уйҙар киң Йыһанды буйлай” йыйынтығының исем туйы үтте. ”Шоңҡар” әҙәби берләшмәһенә йөрөүсе йәш яҙыусыларҙың ижади емеше тупланған йыйынтыҡ ғинуар айында баҫылып сыҡҡан. Презентацияла әҙәби берләшмәнең элекке ағзалары ла ҡатнашты. Улар ижади юлын башлап тороусы студенттарға кәңәштәрен еткерҙе, үҙҙәренең шиғырҙарын һөйләне. “Шоңҡар” ижади берләшмәһенең етәксеһе әйтеүенсә, киләһе йылдарҙа төрлө яҙыусыларҙың әҫәрҙәренән тупланған әҙәби йыйынтыҡты өс ай һайын сығарып тороу күҙ уңында тотола. Йыйынтыҡта шиғриәттән тыш, сәсмә әҫәрҙәр, публицистика, әҙәби тәнҡит һәм рецензиялар ҙа буласаҡ.


Инфоурок / История / Конспекты / Әсәйҙәр ерҙә берәү генә.\nӘсәйҙәр берәү генә.\nМаксаты: укыусыларға әсәйҙәрҙә яҡын,изге,ҡәҙерле кеше барлығын төшөндөрөү;\nУкыусыларҙың ижади һәләттәрен үҫтереү; әсәйҙәргә ҡарата хөрмәт,яратыу һәм ихтирам хистәре тәрбиәләү.\n1-се алып барыусы: слайд1\nХөрмәтле әсәйҙәр. Бөгөн беҙҙең күркәм байрамыбыҙ – әсәй62р, 3е6г2 ба4ышлана.\n2-се алып барыусы .\n-Хәйерле кис, хөрмәтле әсәйҙәр,ҡунаҡтар, дуҫтар!\n-Хәйерле кис, тамашасылар!\nХеҙмәт һөйгән,эштә уңған,\nОҫта булған туғыҙынсы мәктәп уҡыусыларынан\n- Әсәй-ерҙә иң ғәзиз, иң якын кеше, сөнки ул һине тыуҙырған, күкрәк һөтөн имеҙгән ,йыр көйләп бишектә тирбәткән, беренсе аҙымыңды күреп ҡыуанған, тыуған телде өйрәткән, халыҡ моңон күңелеңә һеңдергән.\nКүктең матурлы4ы- йондоҙҙарҙа,\nЕрҙең гүзәллеге -ҡатын-7ыҙҙарҙа. 2 слайд\nНимә етә әсә булыуға.\n- ?әҙерле әсәйҙәребеҙ, ер йөзөндә һеҙҙән дә яҡын, һеҙҙән дә рәхимле, һеҙҙән дә оло йәнле зат юҡтыр.\nЙырсы коштар һайраша.\nБөгөн-әсәйҙәр һеҙҙең өсөн,\nӘҙерләнек ҙур бер тамаша\n- Бөтөн кешелек донъяһына йәм биреүсе, йылмайыуығыз менән беҙҙе иркәләүсе, йылы ҡараштарығыз менән наҙлаусы, беҙгә аҡ юл күрһәтеүсе һөйөклө әсәйҙәребеҙ!\n- Хәҙер һеҙҙең иғтибарға үҙебеҙ әҙерләгән концертты тәҡдим итәбеҙ. Башҡарған йыр-бейеүҙәр - һеҙгә ысын күңелдән бүләгебеҙ булыр. Ҡул сабып, йылмайып , ял итегеҙ! Һүҙҙе иң кескәй дуҫтарыбыҙға бирәбеҙ. икенсе класс уҡыусыһы Әхмәтшина КАМИЛА шиғыр һөйләй.\nБайрамды көтә – көтә,\nЙыр – бейеүҙәр өйрәндек,\nШиғырҙар ҙа ятланыҡ.\nӘсәйҙәргә бөгөн беҙҙең\nИң ҡәҙерле һүҙебеҙ.\nШат бейеүҙәр, матур йырҙар\nҺеҙгә бүләк итеп\nАйгөл бейей сәхнәлә\nЙәш ҡыҙҙар бейеүен\nҺеҙҙең алдығыҙҙа Әхмәҙуллина Айгөл үҙенең дәртле бейеүе менән\n1-се алып барыусы слайд 3\nБала күңеле, тиҙәр, далала,\nТик онотмайыҡ шуны:ике килмәй,\nӘ хәҙер һүҙҙе өсөнсө класс уҡыусыһы Нәбиулллин Димаға бирәбеҙ. Әсәйемә бишек йыры. Гәлфиә ЮНЫСОВА ШИҒЫРЫ.\nӘсәкәйем бөгөн эштән\nӨшөмәһен әсәкәйем –\nЙоҡлатырмын бишек йыры\n2--се алып барыусы\nБула шундай уңғандар,\nУҡыуҙа ла тырыштар.\nЙыр-моңға ла ғашиҡтар,\nСпортты ла һөйәләр.\nҺеҙҙең өсөн дүртенсе класс уҡыусылары сығышы . Ҡаршы алығыҙ. 4 слайд\nКүҙ нурым һин, гөлкәйем,\nЯҡты һинең йөҙкәйең.\nӘсәкәйем, берҙән – берем,\nЯҙғы елдәр кеүек наҙлы,\nЙомшаҡ ҡына ҡулдарың.\nСылтырап аға шишмәләй.\nМоңо менән һәр иртәлә.\nЙөҙҙәрең нурҙар сәсә.\nМәңге йәшел шыршы һымаҡ,\nҺәр саҡ йәш бул, йөҙ йәшә!\nКескәй генә булһаҡ та\nКүмәк йыр. Мин үҙемде яратам.\nӘсәй һүҙе - йырлы үҙе\nӘсәй һүҙе яғымлы.\n2--се алып барыусы 5 слайд\nАйҙан, ҡояштан ҡәҙерле\nИң яғымлы, иң һөйкөмлө\nӘ хәҙер һүҙҙе бишенсе класс уҡыусыларына бирәбеҙ.\nДаша 6 слайд\nКөндәр яҡты булһын өсөн Әсәй кәрәк! Саша\nДонъя йәмле булһын өсөн Әсәй кәрәк! Ингель\n2--се алып барыусы слайд 7\nБейеү бит ул ялҡынлы дәрт\nҺеҙҙең өсөн Әхмәҙиева Айгөл көнсығыш бейеүе менән.\nӘсәй! Әсә ерҙә иң кәрәкле кеше.\n“Әсәй” тиеп уға әйтергә.\nҺеҙҙең алдығыҙҙа алтынсы класс уҡыусыһы Хәсәнова Динара шиғыр һөйләй.\n1--се алып барыусы\n-\tӘ хәҙер,хөрмәтле ҡунаҡтар, Һеҙҙең өсөн Халикова алина башҡарыуында йыр .Туған яҡ\nКиләһе концерт номерыбыҙ Ибикаева Милана һәм Губина Ангелина башҡарыуында . Рәхим итегеҙ!\nМинән дә Ҡыҙҙар, малайҙар\nЙырһыҙ, моңһоҙ буламы!\nМин бәхетле – әсәйем бар…\nМин бәхетле – ҡояшым бар,\nМин бәхетле – әсәйем бар.\nМин бәхетле ил ҡыҙы, тип\nБәхетле, шат тормош өсөн\nТынғы белмәй көрәшәмен. Зөлфиә Ханнанова\nКүстәнәсем башҡа юҡ минең\nӘсәләргә арналған концертыбыҙ аҙағына ла яҡынлашты . Хөрмәт итеп килеүегеҙ өсөн ҙур рәхмәт. Һеҙгә киләсәктә һаулыҡ, оҙон ғүмер, ғаилә бәхете теләп ҡалабыҙ.\nҺеҙ килгәнһегеҙ был донъяға\nБылбыл булып таңда һайрарға\nҺәм әйтергә гөлдө, сәскәләрҙе\nҠайҙа, нисек, ҡасан һаҡларға.\nБыл донъяла һеҙ булғанға\nЙәшәү матур, йәшәү күңелле\nНомер материала: 349359


Һабантуйҙа гѳрләштек, йырлап-бейеп, кѳрәштек » "Урал" гәзите\nҺабантуйҙа гѳрләштек, йырлап-бейеп, кѳрәштек\nҺабантуй - район-ҡала кимәлендә үткән иң ҙур байрамдарҙың береһе. Халҡыбыҙҙың боронғо йолаһы бѳгѳн тѳрлѳ милләттәрҙе берләштереп тора. Сараны һәр кем кѳтѳп ала, һәр кем ихлас ҡатнаша. Район һабантуйы быйыл да Аҙнағол ауылы эргәһендә үтте.\n... Кѳн шундай матур. Байрамса кейенгән халыҡ һабантуй яланына ағыла. Унда иһә уларҙы тирмәләр, сауҙа нѳктәләре менән гѳрләп торған, байрам тѳҫѳ алған йәнле тормош ҡаршылай. Мәҙәниәт йылы булғас, һабантуйҙы асыу тантанаһы район-ҡала мәҙәниәт тормошона, уңыштарына байҡау яһау менән башланды. Ижади коллективтар, ауыл хакимиәттәре колонна булып сәхнә алдынан үтте. Музыкаль-театрлаштырылған тамашанан һуң һүҙ муниципаль район хакимиәте башлығы В.Г. Мироновҡа бирелде. Владислав Геннадьевич һабантуйҙың бѳтә халыҡтарҙың да яратҡан байрамына әйләнеүен, ауыл хужалығына тос ѳлѳш индергән хеҙмәт алдынғыларын, райондағы яҡшы үҙгәрештәр һәм алда торған маҡсаттар тураһында һѳйләп үтте. Шулай уҡ 12 июнь - Рәсәй Федерацияһының Дәүләт суверенитеты тураһында декларация ҡабул итеү кѳнѳндә ҡаланың Металлургтар майҙанында буласаҡ мәҙәни сараға саҡырҙы. Был кѳндѳ Мәҙәниәт йылының штандарты ҡалаға тапшырыла, ә 13 июндә уны Ирәмәлгә мендерәләр, ә 14 июндә Ейәнсура районына тапшырыла.\nЙола буйынса байрамға хѳрмәтле ҡунаҡтар, күренекле яҡташтарыбыҙ саҡырыла. Быйыл Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай депутаты, Башҡортостан Республикаһының Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Юрий Леонидович Пустовгаров Республика Президенты вазифаһын башҡарыусы Рѳстәм Зәки улы Хәмитовтың ҡотлау һүҙен еткерҙе. Ул һабантуй еңеүселәренә тип ике мотоблок бүләк итте: береһе - ат сабышында еңеүсегә, икенсеһе - райондағы иң яҡшы фермер хужалығына. БР ауыл хужалығы министры урынбаҫары Илфат Ғайса улы Уразбахтин РБ Ауыл хужалығы министрлығының Почет грамоталарын шәхси эшҡыуар Айҙар Әнғәм улы Махияновҡа, “Урал” ПКС-ының ферма мѳдире Рафаэль Фәтих улы Фәхретдиновҡа, “Ҡағы” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең мал ҡараусы Владимир Кузьмич Фенапетовҡа, “Игенсе” хужалығы һауынсыһы Рәйфә Ишбулды ҡыҙы Хәлитуллинаға тапшырҙы.\nМәртәбәле ҡунаҡтар араһында “Мечель” асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең директорҙар советы рәйесе Виктор Зюзин, Магнитогорск ҡалаһы башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Вадим Чуприн, Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт министры урынбаҫары Ранис Алтынбаев, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы, Башҡортостандың халыҡ артисы Рәмил Ғәйзуллин һәм башҡа ҡунаҡтар бар ине.\nВ.Г. Миронов хеҙмәт алдынғыһы, механизатор Хәмзә Лотфулла улы Әхмәтовҡа Маҡтау грамотаһы һәм бүләк тапшырҙы. Шулай уҡ тағы ла “Иң яҡшы хеҙмәткәр” тигән маҡтауға лайыҡ булған 21 хеҙмәт алдынғыһын тәбрикләнеләр.\nАртабан һүҙ Белорет телекомпанияһының сығарылыш ѳсѳн яуаплы хеҙмәткәре Сәхибә Ғәбитова “Белорет оҫталары” фестивалендә еңеүселәргә бүләктәр тапшырҙы. Белорет телекомпанияһының 15 йыллығына арналған фестивалдә райондан 13 хакимиәт ҡатнашҡан. Ишле, Инйәр, Әзекәй ауыл хакимиәттәренән икешәр ауыл үҙ йолаларын күрһәткән. Халыҡ йолаларын һаҡлаған ѳсѳн Ишленән - Любовь һәм Иван Сысоевтар, Егәҙенән - Гѳлназ Яныбаева, Йѳйәктән Гѳлсирә Салауатова махсус бүләктәргә лайыҡ булды. Ауыл хакимиәттәре араһынан - I урынды Асы ауыл хакимиәтенә, II урын - Ломовка һәм Сосновка ауыл хакимиәттәренә, III урын Шығай ауыл хакимиәтенә тапшырылды. БТК еңеү яулаусы Асы ауылы хакимиәте тураһында фильм тѳшѳрәсәк.\nБатырҙар ғына атты ауыҙлыҡлай\nтигән фекер тыуа ат сабышы ҡараған саҡта.\nАт сабышы - һабатуйҙың йѳҙѳк ҡашы. Шуға ла ат сабышы иғлан ителеү менән бар халыҡ бәйге яланына тартылды. Быйыл ат сабышы барышын муниципаль район хакимиәтенең ауыл хужалығы бүлеге начальнигы Валерий Красавин яҡтыртты.\nТәүге 1500 метрлыҡ дистанцияға сабышыуға 10 ат стартҡа баҫты.\nАт уҙышын ихлас ҡараған тамашасы: “Тапҡыр сыҡ та ҡуй!”, “Динари-и-с!”, “Вәт ебәрә малай, вәт алды ул!” - тип дәртләндереп торҙо.\n1500 метрға уҙышта дистанциянан сыҡҡан ат булманы, бѳтәһе лә имен-аман финиш һыҙығын үтте. Шәхси эшҡыуар Н.Д. Вәлиев ҡуйған “Арзамас” ҡушаматлы атта Винарис Вәлиев I урынды яуланы. II урынды - шәхси эшҡыуар И.М. Һарунов ҡуйған “Шайтаночка” ҡушамтлы атта Рәсүл Юлышов, III урынды Сосновка ауыл хакимиәте ҡуйған “Абрэк” ҡушаматлы атта Илдус Хәлилов алды.\n3500 метр арауыҡҡа уҙышҡанда икенсе урау ваҡытында бер һыбайлы ҡолап ҡалды. Шуға ла ҡайһы берәүҙәр уҙышты туҡтатыуҙы һораны, буталыштар булды. Юлда ятҡан һыбайлыға ярҙамға килгән кешеләрҙән ат ѳркмәһен, тип ҡайһы бер уҙышыусылар аттарын туҡтатты. Ғѳмүмән, ярышта аңлашылмаусанлыҡтар килеп тыуҙы. Бәйгенең тѳп судьяһына ла дәғүәләр белдерелде. Бѳтәһе лә тәүге ике түңәрәкте беренсе булып үтеүселәргә урындар бирергә ҡарар итте. Шулай итеп, Сосновканан “Красавчик” ҡушаматлы атта Даян Ҡәҙерғолов - I, шәхси эшҡыуар Н.Д. Вәлиев ҡуйған “Аҡбуҙат” ҡушаматлы атта Айгиз Вәлиев - II, “Изаура” ҡушаматлы атта Нәзиф Бәхтиев III урын алды.\nАт сабышының иң ауыр һәм мәртәбәле арауығы - 5500 метрға уҙышыу. Тәүге түңәрәктә үк инде бер нисә йыл һабантуйҙа беренселекте бирмәгән “Арбузик” ҡушаматлы ат уҡтай алға атылды. Толпарҙай осҡан ат һәр кемдә һоҡланыу тыуҙыра ине. Башҡа аттарҙы бер урауға уҙып киткәс, тамашасы: “Нимәләр ҡыландыра был “Арбзик”!” - тип һоҡланып ҡалды. Шулай итеп, Сосновканан Ғилфан Ғабдулхай улы Ҡәҙерғоловтың “Арбузик” ҡушаматлы атында Илдус Хәлилов беренселекте быйыл да бирмәне. II урынды Р.М. Һарунов КФХ-аһының “Орел” ҡушаматлы атында Рушан Таһиров яуланы. III урынды шәхси эшҡыуар Н.Д. Вәлиев ҡуйған “Буран” ҡушаматлы атта Эдик Зәбиров алды.\nАт сабышы - үҙе бер тамаша булһа, аттарын йыл буйы әҙерләгәндәр ѳсѳн үҙе һынау. Шуға ла һәр ат ҡуйыусы бәйгенең матур һәм ғәҙел үтеүен теләй. Быйыл һыбайлының ҡолап ҡалыуы уҙыш шарттарының тулыһынса үтәлмәүенә килтерҙе. 3500 метр арауыҡты баһалағанда ат хужаларының: “Беҙ уҙышҡа йыл буйы әҙерләнәбеҙ”, - тип белдереүҙәре ат сабашының һабантуй “йѳҙѳгѳ” булыуына тағы ла бер инанаһың.\nҺабантуй ҡото – тирмәләр\nҺабантуй байрамын ялан буйлап теҙелеп киткән сағыу тирмәләрһеҙ күҙ алдына ла килтереүе ҡыйын. Уларһыҙ байрамдың бер генә йәме лә, ҡыҙығы ла булмаҫтыр ине, моғайын. Нәҡ ошо тирмәләрҙә боронғобоҙ һаҡлана, тарихыбыҙға, йылдан-йыл онотола барған йолаларыбыҙға, ғѳрѳф-ғәҙәттәребеҙгә тағы ла бер тапҡыр байҡау яһала. Шуға күрә лә, байрамға йыйылғандар иң тәүҙә һәр ауыл биләмәһенең тирмәһе, шул биләмәлә йәшәгән халыҡтың кѳн күреше, йәшәйеше, уларға ғына хас булған йола, ғѳрѳф-ғәҙәттәре менән таныша, балаларына боронғо әйберҙәрҙе, кәсепселек ҡоралдарын, ҡул эштәрен күрһәтә. Әлбиттә, үткәндәрҙе бѳтә ысынбарлығында күҙ алдына баҫтырырға ярҙам иткән тирмәләрҙе ҡороу ҙа еңелдән түгел. Бының ѳсѳн урындағы хакимиәт, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре, ауыл халҡы күмәкләшеп әҙерләнә. Байрамды ойоштороуға һәр кем хәленән килгәнсә ѳлѳш индерергә тырыша. Берәүҙәр ҡул эштәрен – сигеүле таҫтамалдарын, ҡораманан эшләнгән түшәк-юрғандарын, аҫалы балаҫтарын, икенселәре бѳгѳн музейҙарҙа ғына осратырлыҡ кәсепселек ҡорамалдарын, ѳсѳнсѳләре иһә милли аш-һыу әҙерләп килтерә. Ошо күмәк тырышлыҡ һѳҙѳмтәһендә генә бынамын тигән матур байрам сараһы килеп сыға ла инде.\nБыйылғы һабантуйға бѳтәһе 16 тирмә ҡуйылды. Үткән йылдағынан әҙерәк булһа ла, оло йыйынға йәм ѳҫтәп теҙелеп киткән тирмәләр әллә ҡайҙан үҙенә саҡырып, иғтибарҙы йәлеп итеп ултырҙы. Бѳтә тирмә хужалары ла бар яҡлап та үҙ йәйләүен матурларға, биҙәргә тырышҡан. Халҡыбыҙҙың элекке йәшәйешен сағылдырған һунарсылыҡ, ҡортсолоҡ, балыҡсылыҡ мѳйѳштәре булдырылған, ҡул эштәре күргәҙмәһе, арҙаҡлы шәхестәрҙең фотокүргәҙмәһе, ауыл шәжәрәһе ҡуйылған. Башҡорт халҡы элек-электән киң күңеллелеге, ҡунаҡсыллығы менән билдәле булған. Быйыл да бѳтә тирмә хужалары ла был йолаға тоғро ҡалған. Уларҙың һәр береһе мул итеп әҙерләнгән милли аш-һыуы, яҡты йѳҙѳ менән айырылып торҙо.\nЙыр-моңһоҙ, уйын-кѳлкѳһѳҙ һабантуй һабантуй булмай инде. Байрамға килгән ҡунаҡтар был ҡыуаныстан да мәхрүм ҡалманы. Тирмәләр конкурсында ҡатнашҡандарҙың барыһы ла үҙҙәре сығарған таҡмаҡтарын, йыр-бейеүен тәҡдим итте, тѳрлѳ йолаларҙан ѳҙѳк күрһәтте.\nЙәйләү хужаларының берҙәмлеген, әүҙемлеген баһалау ѳсѳн комиссия эште Асы биләмәһе ҡуйған тирмәнән башланы. Асыларҙың ни тиклем дәртле, сәмле булыуын хәҙер бѳтә район беләлер. Был хаҡта айырым һѳйләп тороуҙың кәрәге лә юҡ кеүек. Асылар быйылғы байрамға септә үреү, һалабаш һалыу йолаһын күрһәтте. Улар йәйләүҙәрен дә шартына килтереп биҙәгән. Бер ерҙә ҡатын-ҡыҙҙар самауыр шыжлатып, ҡорот ҡайнатһа, икенсе мѳйѳштә ир-егеттәр септә үрә, һунарсылыҡ кәрәк-ярағын барлай. Тирмә эргәһендә йәйге ҡыуыш, элекке һунарсылыҡ кәсебен сағылдырған мѳйѳш тә булдырылған. Бында ҡунаҡҡа килгәндәрҙең барыһы ла үҙен ысын башҡорт йәйләүендә тип хис иткәндер, моғайын. Асыларҙың үҙҙәре сығарған таҡмаҡтары иһә тирә-яҡ мѳхитте, тәбиғәтте һаҡлауға, яҡлауға һәм мәҙәниәт йылына арналғайны.\nҠала биләмәһе ѳсѳн һәр йылдағыса ҡаланың Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһы сығыш яһаны. Улар үҙ сығышын мәҙәниәт йылына һәм халыҡтар дуҫлығына, милли татыулыҡҡа арнаған. Тирмә хужаларының аш-һыу тѳрлѳлѳгѳн, ҡунаҡсыллығын комиссия ағзалары лайыҡлы баһаланы.\nИнйәр биләмәһе намыҫын бирҙеғолдар яҡланы. Улар ҡунаҡтарға килен тѳшѳрѳү йолаһын күрһәтте. Бирҙеғолдар сығышында үҙ ерлектәренә хас һѳйләшкә, ҡатай ырыуы йолаһына баҫым яһарға тырышҡан.\nТимер юл ауылы биләмәһе килен һѳйѳү йолаһын күрһәтте. Был тирмә хужалары ла милләттәр дуҫлығына ҙур иғтибар бүлгән. Тимер юл ауылында башҡорт, рус, татар, чечен һәм башҡа милләт вәкилдәре үҙ-ара тығыҙ бәйләнештә йәшәй. Шуға күрә килен һѳйѳү йолаһын үтәүҙә лә бѳтәһе лә теләп ҡатнашты, бүләктәрен бирҙе, матур теләктәрен теләне. Тирмә эсендәге аш-һыуҙан һығылып торған ашъяулыҡта ла тѳрлѳ милләт вәкилдәренең ризығына урын табылған.\nСермән ауылы биләмәһе тирмәһендә аулаҡ ѳй йолаһынан ѳҙѳк күрһәттеләр. Сермәндәр һабантуйға йәш быуынды күпләп йәлеп итеүе менән башҡаларҙан айырылып торҙо. Әзекәй, Шығай йәйләүе халҡы иһә матур йыр-моңо, дәртле бейеүҙәре, ҡунаҡсыллығы һәм шулай уҡ милли ризыҡтарҙың тѳрлѳлѳгѳ менән ыңғай яҡтан билдәләнде.\nСосновка тирмәһе хужалары сығышын тулыһынса мәҙәниәт йылына арнаған. Улар ҡунаҡтар алдында ѳр-яңы мәҙәниәт йорто тѳҙѳүгә ѳмә уҙғарҙы. Ѳмәне йыр-бейеү менән бергә алып барып, ѳмә сәйе менән тамамлап ҡуйҙы. Яңы тѳҙѳлгән клуб бураһын ҡыҙҙарҙың мәҙәниәт йылына арнап сиккән ҡул эштәре менән биҙәп ҡуйырға ла онотманы сосновкалар.\nНиколаевка ауыл биләмәһе бѳтә ризыҡтарға баш булған икмәктең ѳҫтәлгә килеп еткәнсе ниндәй юл үтеүен күрһәтеп, ауыл хужалығы эшсәндәренең фиҙаҡәр хеҙмәтен сағылдырҙы. Уларҙың сығышы тәүге бураҙна ярыу менән башланды һәм ураҡ осорон бѳтѳп, яңы уңыштан икмәк бешереү менән тамамланды.\nАбҙаҡ ауылы тирмәһе хужалары үҙ ауылдарынан сыҡҡан билдәле кешеләрен хѳрмәтләүен, улар менән ғорурланыуын таҡмаҡ аша әйтеп бирергә тырышты. Улар ҡунаҡтар иғтибарына ауыл тормошон, йәшәйешен сағылдырған фотокүргәҙмә лә ҡуйған. Абҙаҡтар һабантуйға “Айыҡ ауыл” акцияһында ҡатнашып алған аҡсаға тектергән ѳр-яңы милли костюмдар кейеп килгән.\nИшле йәйләүендә ошо ауылдың атаҡлы быйма баҫыу оҫтаһы Федор Иванович Севостьянов ҡунаҡтарға быйма баҫыу серҙәрен ѳйрәтте.\nКѳньяҡ Урал дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы тирмәһе йылдағыса балаларҙың тирә-яҡты, тәбиғәтте һаҡлауға арнап эшләнгән һүрәттәре, матур фото күргәҙмә һәм тѳрлѳ кейектәрҙең ҡатырылған макеты менән биҙәлгәйне.\nНуралар масленница байрамынан ѳҙѳк, тирләндәр күптән онотолоп ҡалған бала һатыу йолаһын күрһәтһә, туҡандар иһә кѳндәлек тормошта йыш ҡулланылған ябай ғына таҫтамалдың ниндәй оло әһәмиәткә эйә булыуын сағылдырырға тырышҡан. Бала тыуғанда ла, ир-егетте армияға, мәрхүмдәрҙе һуңғы юлға оҙатҡанда ла, ѳйләнешкәндә лә таҫтамалдың ҙур урын биләүен асып биреүгә ѳлгәште улар.\nҺәр йылда ла һабантуй байрамында үҙ кѳсѳ менән тирмә ҡуйған Гѳлсирә апай Салауатованың тирмәһен бер нисек тә телгә алмайынса булмай. Был тирмәне ысын мәғәнәһендәге ижад донъяһы тиһәк тә, һис хата булмаҫ ине, моғайын. Гѳлсирә апайҙың күҙ нурҙарын түгеп эшләгән бихисап эштәрен маҡтап һѳйләргә һүҙ ҙә етмәҫ кеүек. Ябай ғына ауыл апайының ағастан да, тѳрлѳ ептәрҙән, ҡораманан да шундай матурлыҡ тыуҙыра белеүенә хайран ҡалырлыҡ. Инде оло йәштә булған тырыш апайҙың дәртен күптәргә ѳлгѳ итеп ҡуйырлыҡ. Гѳлсирә апайҙың эксклюзив ҡул эштәрен һатып алыусылар ҙа күп булды.\nҮкенескә күрә, быйыл тирмәләр конкурсы үткән йылдар менән сағыштырғанда саҡ ҡына һүлпәнерәк үтте. Шуға ҡарамаҫтан, бѳтә тирмә хужаларының да тырышлығын хуплап телгә алмайынса булмай. Уларға һабантуй яланын биҙәүҙәренә, күптәргә байрам кәйефе бүләк итеүҙәренә,тарих тѳпкѳлѳнә сәйәхәт ойоштороуҙарына рәхмәт әйтергә генә ҡала. Уларҙың һәр береһе еңеүсе урынға, оло бүләккә лайыҡ. Тик нимә генә тиһәк тә, конкурс булғас, уның еңеүселәре лә булырға тейеш.\nШулай итеп, комиссия ағзаларының баһаһы буйынса Гран-приға Асы тирмәһе лайыҡ булды. I урын – Инйәр биләмәһенә эләкте, II урынға Туҡан һәм Тирлән сыҡһа, III урынды Сермән, Сосновка һәм Николаевка хакимиәттәре бүлеште.\nТирмә хужалары тѳрлѳ номинацияларҙа ла билдәләнде. Ишле ауыл биләмәһе тирмәһе “Уңышлы дебют”, Әзекәйҙәр “ Иң яҡшы милли кухня”, Шығайҙар “ Еңеүгә ынтылыш”, Абҙаҡтар “ Яҡташтарҙы хѳрмәт итә белеү”, Нуралар “Ижади ҡараш” , Гѳлсирә Ислам ҡыҙы Салауатова “Алтын ҡул”, Федор Иванович Севостьянов “Халыҡ оҫтаһы ” номинацияһында билдәләнде. Еңеүселәр 16 июнь муниципаль район хакимиәте йортонда бүләкләнәсәк.\nҘур кѳс һәм ижади ҡараш талап ителгән тирмәләр конкурсында ҡатнашыуҙың еңел булмауын башта уҡ әйтеп үткәйнек. Халыҡтың үткәнебеҙгә битараф булмауы, үҙ йолаларыбыҙҙы, боронғо кәсеп-шѳғѳлдәребеҙҙе йәш быуынға еткереүҙә баһалап бѳткѳһѳҙ ҙур ѳлѳш индереүе оло маҡтауға лайыҡ. Тарихыбыҙҙы аңлаған, йолаларыбыҙҙы һанлаған, дәртле, аңлы милләттәштәребеҙ барында тирмәләр конкурсы йыл да дауам итер, ҡунаҡтарға ҡыуаныс, матур кәйеф бүләк итер тигән ышаныс ҙур.\nБатырҙар келәмгә сыҡты\nМилли кѳрәш һабантуйҙың иң сағыу күренеше. Кѳрәш бәйгеһендә ҡатнашыусылар һаны быйыл күп булды. Тамашасылар келәмгә сыҡҡан малайҙарҙы, ҡыҙҙарҙы һәм ѳлкәндәрҙе ҡыҙыҡһынып күҙәтте. Ѳлкән йәштәге һәм 18 йәшкә тиклемге батырға һарыҡты муниципаль район хакимиәте бирһә, уҡыусы ҡыҙҙар һәм егеттәр араһында кѳрәштә еңгәндәргә һарыҡтарҙы А.Ә. Махиянов етәкселегендәге «Иң яҡшы крәҫтиән-фермер хужалығы» тип танылған «Крепыш» крәҫтиән-фермер хужалығы алып килгән.\nБаш судья Айҙар Әнғәм улы Махиянов йылдан-йыл уҡыусы егеттәр һәм ҡыҙҙарҙың кѳрәшкә нығыраҡ ылығыуын билдәләне. Мәҫәлән, 20-се мәктәптән Альбина Хатипова билбау менән кѳрәштә республика чемпионкаһы булып ѳлгѳргән. Ул IX кластан һуң медицина колледжына уҡырға инергә ниәтләнә. Быйылғы кѳрәштә абҙаҡтарҙың активлығы һәм призлы урындарға лайыҡ булыуы һѳйѳндѳрҙѳ.\nШулай итеп, 35 килограмға тиклемге ауырлыҡ категорияһында ҡаланың 16-сы мәктәбенән Михаил Свиридов, 45 килограмға тиклемге ауырлыҡ категорияһында ошо уҡ мәктәптән Анатолий Сорокин, 55 килограмға тиклемге ауырлыҡта 8-се мәктәптән Нургиз Канафин, 60 килограмға тиклемге ауырлыҡ категорияһында ошо уҡ мәктәптән Рудольф Махиянов, 70 килограмға тиклемге ауырлыҡ категорияһында педколледждан буласаҡ физкультура уҡытыусыһы Ғәлим Баһауетдинов, 80 килограмға тиклемге ауырлыҡ категорияһында Абҙаҡ мәктәбенең кѳрәш һәм билбау менән кѳрәш буйынса тренеры Салауат Ғәзиз улы Дауытов еңеүсе тип танылдылар.\nҠыҙҙар араһында билбау менән кѳрәштә 50 килограмға тиклемге ауырлыҡ категорияһында ике аҙна элек кенә Башҡортостан чемпионкаһы исеменә лайыҡ булған 20-се мәктәп уҡыусыһы Альбина Хатипова, 60 килограмға тиклемге ауырлыҡ категорияһында Абҙаҡ мәктәбенән Розалия Мәғәсүмова еңеү яуланы. Шулай итеп, Салауат Ғәзиз улы Дауытов, Розалия Мәғәсүмова, Рудольф Махиянов (һүрәттә), Альбина Хатипова, Нургиз Канафин һәм Михаил Свиридов һарыҡ менән бүләкләнделәр. Еңеүселәрҙән тыш, II һәм III урынға сыҡҡандарға ла Маҡтау ҡағыҙҙары һәм бүләктәр тапшырылды.\nГер күтәреү ярышын алып барған судья Шамил Ғәләүетдин улы Минһажев янынан да кеше ѳҙѳлмәне, сѳнки кѳсѳн, таһыллығын һынап ҡарағандар бихисап булды. Шулай итеп, 53 килограмға тиклемге ауырлыҡ категорияһында 16-шар килограмлы ике герҙе күтәреп, Белореттан Михаил Казанцев еңеү яуланы. Семен Дураков II урынға сыҡты. 54 килограмдан юғары ауырлыҡ категорияһында 24 килограмлы ике герҙе күтәреүҙә шулай уҡ ҡаланан Юлий Базунов - I, Антон Рожок - II, Даниил Смирнов III урын алды һәм бүләктәргә лайыҡ булды.\nЙылғырҙар һырғауылға менде\nҺабантуйҙың тантаналы өлөшөнән һуң майҙанда бер-бер артлы спорт ярыштары башланды. Төрлө уйындар уҙғарыуға тәғәйенләнгән майҙанда халыҡтың ҡайнап тороуы ял итергә, күңел асырға, үҙҙәренең сослоғон, етеҙлеген, һәләтен күрһәтергә теләгәндәрҙең күплегенә бәйле ине. Ә инде мауыҡтырғыс халыҡ бәйгеләренә тамаша ҡылырға теләгән һәр кем уйындар ойошторолған майҙанға ашыҡты.\nБыйыл һырғауылға менергә унлаған ир-егет йөрьәт итте. Уның эргәһенә халыҡ күп йыйылды. Берәүҙәр һырғауылға үрмәләгән таныш-белештәрен ҡеүәтләп ҡысҡырһа, икенселәр “ҡуш йөрәктәр”гә ҡарап өҙгөләнде.\nБына бағана башындағы күҙҙе ҡыҙҙырып эленеп торған бүләктәргә кемдер беренсе булып үрмәләй башланы. Егет етеҙ генә менеп тә етте һәм үҙенә оҡшаған бүләкте ысҡындырып аҫҡа ташланы. Ул Сермәндән Вадим Байдәүләтов булып сыҡты. Етеҙ егет һырғауылға туғыҙынсы йыл рәттән менә икән. Йыл һайын һабантуйҙан һәйбәт-һәйбәт бүләктәр алып ҡайтып, әсәһен ҡыуандыра ул. Быйыл да иң тос бүләктәрҙең береһе – блендерға эйә булды. Уның артынса бағанаға ауылдашы Айҙар Хәмзин үрмәләне һәм тағы бер бүләкте өҙөп төшөрҙө. Ул да быйыл һырғауылға һигеҙенсе йыл рәттән менеп, саң һурҙырғыс алды. Артабан һырғауылға Олойылғанан Ришат Сөнәғәтов йылғыр ғына менеп китте һәм үҙенә тәғәйен бүләкте эләктерҙе. Үткәлдән Артур Таймасов тәүге тапҡыр бағанаға менеүенә ҡарамаҫтан, бик етеҙ һәм сос булып сыҡты. Һә, тигәнсе һырғауылға үрмәләп, кәләше Гөлназға бынамын тигән бүләк – тостер алып бирҙе. Шулай итеп, бүләктәр бер-бер артлы үҙ хужаларын тапты.\nСпорт майҙанында волейбол, футбол уйындары гөрләне. Волейбол уйынында Тирлән, Үҙән һәм Белорет ҡалаһы командалары ҡатнашты. Ярышты хаҡлы ялдағы уҡытыусы Николай Максимович Бенедик алып барҙы һәм баһаланы. Үҙән командаһы - I, Тирлән командаһы - II , Белорет командаһы - III урын алды.\nФутбол уйыны ла бик ҡыҙыу барҙы. Ярыштың судьяһы Балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе трениры Закир Ғәфүр улы Ғәлләмов булды. Тирлән командаһы - I, Инйәр командаһы - II , Сермән командаһы - III, Сермән балалар йорто командаһы - IV урынға сыҡты.\nКескәйҙәр өсөн Мәктәптән тыш эштәр үҙәге мауыҡтырғыс уйындар ойошторҙо. Күҙ бәйләп бүләк ҡырҡыу, ҡалаҡҡа йомортҡа һалып, тоҡ кейеп, скакалка менән аяҡты бәйләп йүгереү кеүек ярыштарҙа балалар күпләп ҡатнашты. Һәр ҡайһыныһы бүләктәр алып шатланды.\nТоҡ менән һуғышыуҙа көсөн һынап ҡарарға теләгән үҫмерҙәр күп булды. Береһен икенсеһе алмаштырып ҡына торҙо.\nҺабантуй яланын йыр-моңға күмгән бай йөкмәткеле концерт байрамдың күрке булды. Байрам концертында ҡаланың Мәҙәниәт һарайы һәм районыбыҙҙың иң яҡшы халыҡ бейеүҙәре, вокал ансамблдәре, һәүәҫкәр йырсылар ҡатнашты. Йыр артынан йыр, бейеүҙе бейеү алмаштырған был концертты тамашасылар берсә моңланып, берсә дәртләнеп ҡараны.\nНәфис һүҙ оҫталары – Илүзә Ҡәләмова менән Ольга Лоҡманова күркәм һабантуй байрамы менән халыҡты сәләмләгәс, концерт ҡала Мәҙәниәт һарайының “Елмерҙәк” этнотөркөмө сығышы менән башланып китте. Артабан Гѳлнара Москова етәкселегендәге “Милли байлыҡ-2014” Халыҡ-ара конкурсының III дәрәжә лауреаттары “Даръя” бейеү ансамбле ҡыҙҙарының дәртле бейеүе менән дауам итте. Әлфиә Мәғәфүрова етәкселегендәге Тѳрѳк халыҡтары ижады традицион тѳбәк-ара фестиваленең I дәрәжә лауреаты, шулай уҡ “Белорет йондоҙҙары” республика фестивале лауреаттары “Тау шишмәһе” башҡорт вокаль ансамбленең “Уралым”, “Талы” йырҙары концертҡа айырым биҙәк өҫтәне. “Инйәр хазиналары-2013” район-ара конкурсының I дәрәжә лауреаты “Тонус” бейеү ансамбленең сығышы халыҡты дәртләндерҙе. Хатта йәштәр улар менән бергә бейергә тѳштѳ. Ғәли Хәмзин исемендәге район-ара вокалистар конкурсының I дәрәжә лауреаты Сәғилә Мырҙағәлина, район мәҙәниәт йорто йырсыһы Миңзәлә Кинйәбаева, Тирләндән Вера Федяева “Белорет йондоҙҙары” республика фестивале лауреаттары “Россияночка” рус йырҙары ансамбле, Әүжәндең рус фольклор тѳркѳмѳ, “Уйна, гармун-2012” Бѳтә Рәсәй фестивале дипломанты, “Үткәл” халыҡ фольклор ансамбле етәксеһе Иршат Шәғәлин ҡабатланмаҫ йыр-моңдары менән тамашасы күңелен әсир итте.\nБәләкәй сағынан районда билдәлелек алған Розалия Шәғәлина һоҡландырғыс башҡорт милли бейеүе менән һөйөндөрһә, “Тонус” бейеү ансамбле етәксеһе Миләүшә Усованың бейеүҙәре тамашасы күңеленә хуш килде. Ә инде Сургут ҡунаҡтары, игеҙәк малайҙар – Сыңғыҙ менән Ғимран Бохарбаевтарҙың сәхнә һелкетеп бейеүҙәренә, ташып торған дәрттәренә һоҡланмаған кеше ҡалманы.\nҮҙенә генә хас һыҙаттары булған быйылғы һабантуй ҙа гѳрләп үтте лә китте. Байрамға йыйылған халыҡ матур тәьҫораттар менән ҡайтырға сыҡты.


Июндә республика халҡын өҫтәмә ял көтә - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nИюндә республика халҡын өҫтәмә ял көтә\nИюндә республика халҡын өҫтәмә ял көтә. Ошо турала республиканың хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы белдерҙе.\nРәсәй көнө уңайынан 10,11, 12 –се июнь байрам осоро тип иғлан ителә. 26-сы июндә иһә республикала тағы бер ял көнө буласаҡ. Айҙың һуңғы дүшәмбеһенә 25-се июндәге ял күсерелә. Ул көндә мосолмандар Ураҙа ғәйетен билдәләй.\n05 июня “Ал сәскә” беренсе телевизион конкурс еңеүселәре билдәләнде\n05 июня Көндәр ҡасан йылыныр?


Республика Хөкүмәтендә һаулыҡ һаҡлау һәм мәғариф мәсьәләләре буйынса селектор кәңәшмәһе үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспублика Хөкүмәтендә һаулыҡ һаҡлау һәм мәғариф мәсьәләләре буйынса селектор кәңәшмәһе үтте\n9:54, 11 февраля 2013 Йәмғиәт\nБР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова муниципаль берәмек башлыҡтары менән селектор кәңәшмәһе үткәрҙе. Сарала ҡатнашыусылар демография мәсьәләләрен һәм уларҙы хәл итеү юлдарын тикшерҙе.\nДөйөм алғанда демографик күрһәткестәр буйынса ыңғай динамика күҙәтелә. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, 2012 йылда тыуым 5,1 процентҡа артҡан, үлем 2,2 процентҡа кәмегән, халыҡтың тәбиғи артыуы 5,6 мең кеше тәшкил иткән.\nХакимиәт башлыҡтарына мөрәжәғәт итеп, Лилиә Ғүмәрова яҡшы һөҙөмтәләр нигеҙендә социаль фактор ятыуын билдәләне. Шуға күрә урындағы властарға социаль ауырыуҙарҙы иҫкәртеү, имен булмаған ғаиләләрҙе асыҡлау буйынса эшмәкәрлекте көсәйтеү зарур.\nАрхангел районы башлығы Александр Комзалов билдәләүенсә, сабыйҙар үлеменең 95 проценты ғаиләләге проблемаларға бәйле. Ғафури районы башлығы Рәмил Бохаров һүҙҙәренсә, ғаилә уңышһыҙлығының төп сәбәбе — ата-әсәнең эсеүендә.\nШуға күрә Лилиә Салауат ҡыҙы имен булмаған ғаиләләрҙе асыҡлау алгоритмын әҙерләп, муниципаль кимәлдә был мәсьәләне һөҙөмтәле хәл итеү зарурлығын билдәләне. Эскән ата-әсәләр менән эшләү алымдары Ғафури районында күсмә кәңәшмәлә тикшереләсәк.\nКәңәшмәлә шулай уҡ һаулыҡ һаҡлау мәсьәләләре, атап әйткәндә, бушлай медицина хеҙмәттәре күрһәтеү һәм «Земство табибы» программаһын тормошҡа ашырыу буйынса һорауҙар тикшерелде.\nПрограмма хаҡында һүҙ йөрөтөп, вице-премьер быйыл 270 йәш табиптың ауыл ерендә эшләргә теләк белдереүе хаҡында әйтте. Программаны ҡушып финанслау тәртибендә средстволар федераль һәм республика бюджеттарынан йәлеп ителәсәк.\nВице-премьер һүҙҙәренсә, урындарҙа тейешле шарттар булдырмайынса тороп, аҡса менән генә белгестәрҙе ауылда тотоп булмаясаҡ. Тәү сиратта был торлаҡ менән тәьмин итеү йәки ер бүлеү мәсьәләһенә ҡағыла. Шулай уҡ йәштәргә социаль мәсьәләләрҙе, атап әйткәндә, бала баҡсаларында урындар бүлеү, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәттәре өсөн түләү буйынса ташламалар булдырыу кеүек һорауҙарҙы хәл итеүҙә ярҙам күрһәтергә кәрәк.\nТеги: социаль өлкә


80 йәшлек Хәсәнйән Сәлихйән улы Сәлихйәновты яҡындары эҙләй. Һуңғы тапҡыр уны 2015 йылдың 17 июнендә Архангел районының Көмәрле ауылы эргәһендә Инйәр йылғаһының һул яҡ ярында күрәләр. Билдәләре: буйы 158 см, ҡуңыр күҙле, сал сәсле. Өҫтөнә шаҡмаҡлы йәшел күлдәк, көл төҫөндәге салбар һәм аҡ кроссовка кейгән була. Хәтерен юғалтҡан булыуы мөмкин. Хәсәнйән Сәлихйәновты күреүселәрҙең 8- 927 -341 2078 йәки 02 телефоны буйынса хәбәр итеүе һорала.


Урал Шәмиғоловтың яҡты иҫтәлегенә таҡтаташ асылды » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Урал Шәмиғоловтың яҡты иҫтәлегенә таҡтаташ асылды\n16.02.2019 Урал Шәмиғоловтың яҡты иҫтәлегенә таҡтаташ асылды\nБөгөн Учалы районы Озерный урта мәктәбендә элекке “афғансы”, спорт мастеры, Баймаҡ һәм Учалы эске эштәр бүлектәре начальнигы, Башҡортостандың Эске эштәр министры урынбаҫары вазифаларында эшләгән Урал Рәис улы Шәмиғоловтың яҡты иҫтәлегенә таҡтаташ асылды.\nУрал Рәис улы 1964 йылдың 28 февралендә Комсомольск ҡасабаһында Сания һәм Рәис Шәмиғоловтарҙың ғаиләһендә тыуған. Башланғыс синыфтарҙы Озерный урта мәктәбендә уҡыған. Урта мәктәпте тыуған ауылында тамамлап, 98-се Учалы һөнәрселек училищеһының Комсомольск ҡасабаһындағы филиалында тракторсы-машинист һөнәрен ала. Ашҡынып, үҙ теләге менән армияға китә. 1982 йылдың 24 октябренән 1984 йылдың 1 июленә ҡәҙәр Афғанстанда интернациональ бурысын үтәй. Афған ерендә командование ҡуйған бурыстарҙы теүәл үтәгән старшина, БТР экипажының командиры, ҡыйыу башҡорт егете “Батырлыҡ өсөн“, “Хәрби ҡаҙаныштары өсөн” һәм башҡа наградалар менән бүләкләнә. Һуңынан хоҡуҡ һаҡлау органдарында намыҫлы эшләгән тырыш, маҡсатлы Урал Рәис улы бик күп орден һәм миҙалдарға лайыҡ була.\nЯрҙамсыллығы, ғәҙеллеге, талапсанлығы менән ихтирам ҡаҙанған, ҡайҙа йөрөһә лә, үҙен һәр саҡ тик ыңғай яҡтан күрһәткән яҡташыбыҙ арабыҙҙан бик иртә китһә лә, уның яҡты исеме халыҡ күңелендә һаҡланыр. Районыбыҙҙың почетлы гражданы Рәис Шәмиғоловтың абруйын юғары күтәргән Урал ағайҙың намыҫлы юлын Вадим һәм Радим исемле улдары ла лайыҡлы дауам итә.\nТаҡтаташты асыу тантанаһында батыр ир-егеттең ата-әсәһе, туғандары, ҡатыны, улдары, дуҫтары, иптәштәре, район хакимиәте, Эске эштәр бүлеге, хәрби комиссариат вәкилдәре, ауылдаштары, уҡыусылар ҡатнашты. Ауыл старостаһы Нәҡип Әйүповтың тырышлығы менән тормошҡа ашырылған был изге эш дауамлы буласаҡ – Урал Шәмиғоловтың иҫтәлегенә бынан ары гер буйынса спорт ярыштары уҙғарыласаҡ.


Фекер айырымлыҡтары протокол - Бөтә Япония онлайн юрист. Юпонский хоҡуҡи портал адвокат ҙур.\nИң киң таралған ҡағиҙә аңлай һәм бөйөк британия хөкүмәт был биттәрендә сағылдырған мәғлүмәттәрҙе үҙ эсенә сәйәхәт итеү, әлеге ваҡытта эшләп киләӘгәр ҙә башҡа күрһәтеп, сәйәхәтсе был мәғлүмәт өсөн ҡулланыла, тулы 'граждандары британ-паспорт.\nИл властары йәки территорияларына инеү өсөн ҡағиҙәләре һәм уларҙы үтәү һеҙгә барып урынлаштырыу өсөн яуаплы.\nӘгәр һеҙ билдәһеҙ тураһында уҡыусы ниндәй талаптар аспекттары, өҫтәмә йәки перестраховка һеҙгә кәрәк, һеҙҙең менән элемтәгә керергә кәрәк хакимиәте, йәки ил биләмәһе консуллыҡ йәки илселеге, һеҙ барығыҙ. Һеҙ шулай уҡ транспорт менән тәьмин итеү һәм һеҙ тикшерергә тейеш, туристик компаниялар, күңеленең, һеҙ уларҙан паспорт һәм башҡа документтарының талаптарға тап проездная. Әгәр сездә бар, 'британия британ граждандарҙың милли' или '(аръяғы) паспорттары, виза ваҡыты һеҙҙән башҡа килеүселәр булманы. Йәки билеттарҙы кире ҡайтарырға кәрәк һеҙгә мәғлүмәт бирә алмайбыҙ. Төрлө типтағы британ гражданлығына әгәр сездә булһа, һеҙ телисез өсөн йәки башҡа маҡсатта. яҙғайны япония (оҙаҡ йәшәгән, уҡыуға, торлаҡ, эшкә) әгәр ҙә һеҙҙә шик тыуһа, - тип яҙғайны. Япония һеҙ хоҡуғына эйә (мәҫәлән, әгәр сездә булыу йәки тарттырылмау ҡулға алыу, хөкөм ҡарарында ла ул килтерә) йәки виза мәсьәләһен тураһында, ҡағиҙә булараҡ, консуллыҡҡа мөрәжәғәт итергә йәки илселеге. Виза биреүҙән һуң япония ла килә Был законһыз Япония виза дөрөҫ булмаған эш, әммә рәсми булмаған йәки ваҡытлыса эш. Передерживать түгел, илдә хәл була ҡалһа, һеҙгә хәүеф тә ҡул, тотолоп штраф һәм етди. Һеҙ тейеш буласак һеҙҙең ысын паспорт ҡунаҡханала йәшәү оҙайлығы буйы уйлайым. Был ғәмәлдәрҙән тыш, бер ниндәй ҙә өҫтәмә ваҡыт талап итмәй Ҡайһы бер рецептар ҡулланыу һәм һаҡлау йәки артыҡ киң таралған-законға ҡаршы дарыу препараттарына рецептар ҡәтғи тыйыла. япония дәртләндерә Был үҙ эсенә Викс ингаляторҙар, тымау һәм аллергия дарыуҙар, препараттар һәм киҙеү, бар һәм хатта ҡайһы бер псевдоэфедрин ашыу-болеутоляющее внебиржевой кеүек, улар составында кодеин. Енәйәт ҡылыусы ҡулға алыу өсөн һәм сит ил граждандарының депортация - батман оборона булараҡ ҡарала алмай. Консуллыҡ яҡын сәфәр менән япон дарыуы йәки һеҙ тейеш, һеҙ илселеге тиклем торошо тикшерелде. Әгәр дарыуҙар рецебы һеҙҙең менән сәйәхәт, япон законға ярашлы рөхсәт ителә улар, ғәҙәттә, һеҙҙе ввозить бер айға тиклем һатырға рөхсәт биргән. Ауырыуҙар табипҡа рецебын һеҙҙең менән һәм һеҙҙең хаттарҙың күсермәләрен үҙе менән алырға кәңәш һеҙ күрһәткән, тип бойороп дауалау өсөн дарыу булды. Өҫтәмә дарыуҙар менән ярҙам ҡарата тәҡдимдәре барыла, һайлаусылар исемлеген тикшереү һәм сит илгә сәфәргә сыҡҡан мәғлүмәттәре беҙгә милли медицина үҙәктәре селтәре битендә nhs. Әгәр һеҙ оҙаҡ рецептарҙы ҡулланыу өсөн дарыуҙар кәрәк, һеҙ өҫтәмә документтар биреү талап ителә, лицензия импортты кеүек.\nЯпонияның һаулыҡ һаҡлау министрлығы, хеҙмәт һәм шәхси именлеген тәьмин итеү өсөн ҡулланылған дарыуҙар тураһында мәғлүмәт йәлеп итә.\nХужалығы менән хеҙмәттәшлек итә һәм муниципалитет - Япония Веолия\nиң адекват Веолия ҡарар биреү\nҺыу менән тәьмин итеү өлөшләтә хеҙмәттәренең тулы комплексын күрһәтә менәнзаказсы хеҙмәте ихтыяж һәм ул тура веолия ҡарар биреп. уларҙы ҡулланыу технологияларын яҡлау һәм һыу менән тәьмин алыштырыусы ижадсының күп йылдар дауамында эшләнгән һәм оптимизирован веолия pipline Veolia хәл яҡшы компанияһы тәҡдим итә. ул эргәһенән хеҙмәт срогын оҙайтырға ярҙам итә.\nInkampani Incorporation kwi-Japan, Ukubhalisa inkampani kwi-Japan


Яратырға ярамай ине...\n5 Ноябрь 2019, 00:30\nСентябрь айы. Тәбиғәттең әкренләп-әкренләп алтын төҫкә мансыла барған сағы. Әрме хеҙмәтен бына-бына тултырып ҡайтырға йыйынған Фәрит дуҫы Ҡасимдан хат алды. Ҡайтыр ваҡыты етеп килгәс, үҙе лә ауылға хат яҙманы, әсәһенән дә әлегә хәбәр юҡ. Ул хатты алды ла ашығып уҡый башланы. “Һаумы, друг! Һиңә тыуып үҫкән яҡтарыңдан ҡайнар сәләм! Ну унда служба нисек бара? Ҡайтыр көндәреңде һанап еткерә алмайһыңдыр инде. Ну ничего, һау кешегә ни, таң ата ла кис була, ваҡыт тиҙ үтә. Тиҙҙән күрешербеҙ. Беҙҙең урамда ла байрам булыр. Шулай бит! Әй, дуҫ, чуть онотманым. Ауылға хәтәр матур бер ҡыҙ уҡытырға килде. Атлы кеше төшөп ҡарамалы, йәйәүлеһе ятып ҡарамалы шәп ҡыҙыҡай. Әсәйең яңғыҙ булғас, йәшәргә һеҙгә индерҙеләр үҙен.\nҠыйыш ауыҙ “амбал” Әхәт ҡапҡағыҙға бер егетте лә яҡын ебәрмәй, ҡоҙғон һымаҡ, теге ҡыҙҙы ҡарауыллай. Тиҙерәк ҡайт! Яҙмыш ҡушһа, һиңә “во!” тигән готовый кәләш...”\nФәрит хатты аҙағына тиклем уҡып бөтөрә алманы. Көслө ел Ҡасим дуҫының хатын ҡулдан ысҡындырып алды ла ҡайҙалыр осортоп алып китте. Һалдаттар ултырған хәрби машина тау үренә ынтылды.\nКөткән көн килеп тә етте. Поездан төшкән егет тиҙ генә ауыл аша уҙыусы автобусҡа инеп ултырҙы. Их, тыуған яҡтар! Йөҙө ҡояштай балҡыған Фәриткә автобус бик әкрен барғандай тойолдо, барыһы ла хәрби кейемдәге йәш һалдатҡа һоҡланып ҡараны.\nФәрит һәм таныш булмаған тағы ике-өс кеше ауыл осонда төшөп ҡалды. Бына Ҡарайылға. Унда бәләкәй саҡта көндәр буйы һыу инә, балыҡ ҡармаҡлайҙар ине. Баҫманан сыҡҡас та беренсе йорт Бибинур инәйҙеке. Ана, үҙе лә тышта ултыра түгелме?\n– Һаумы, Бибинур инәй!\nКүрешергә ҡулын һуҙған йәш һалдатты әбей ҡапыл да таныманы, албырғап ҡалды.\n– Ай, Аллам, һине бер ҙә генә танымайымсы...\n– Һуң, инәй, был мин... Сәлимә киленеңдең кесе улы Фәрит...\n– Эй-й, балаҡайғынам... армиянан ҡайта, тиҙәр ине шул...\nӘбей ябыҡ тарамыш ҡулы менән егетте арҡаһынан һөйөп алды. Фәрит сумаҙанынан биҙәкле яулыҡ менән сәй алды ла әбейгә һуҙҙы.\n– Һай, рәхмәт яуғыры! Оҙон ғына ғүмерле, бәхетле бул инде, балаҡайым!\nБибинур әбей бик оҙаҡ доға ҡылды.\nБына тыуған йорт! Егет ашҡынып ҡапҡаны асты. Ҡыуаныстан йөрәге дөпөлдөп, тирә-яҡҡа күҙ һалды. Бар ерҙә лә тәртип, бөхтәлек күҙгә салына. Ул өйгә инергә өлгөрмәй ҡалды. Картуф баҡсаһы яғындағы артҡы ҡапҡанан һыу көйәнтәләгән ҡыҙ килеп инде. Уны күргәс, Фәриттең ҡулынан сумаҙаны төшөп китә яҙҙы. “Йә, Хоҙай, был бит гел генә уның төштәренә ингән хыялындағы ҡыҙ!”.\nЕгет таш һын кеүек бер урында ҡатып аптырап торған арала ҡыҙ һыулы биҙрәләрен ҡул йыуғыс янындағы ултырғысҡа ҡуйҙы ла йүгереп килеп күрешергә ҡулын һуҙҙы.\n– Һаумыһығыҙ, Фәрит ағай! Инәй әле генә күршеләргә ингәйне. Ҡаршы барып һөйөнсө һорайым әле!\nҠыҙ урамға сығып йүгерҙе.\nӘле генә күргәндәренең өнмө әллә төшмө икәнлеген айырмаҫ хәлгә килгән егет баҫҡан урынында бер аҙ тора бирҙе лә өйгә инде.\nҠунаҡ көткән өй “ялт” итеп тора. Самауыр ҡайнай, тәмле аш еҫе таралған. Бар ерҙә лә таҙалыҡ. Тәҙрә төптәрендә Фәрит бығаса күрмәгән матур сәскәле гөлдәр үҫә. Тәҙрәләргә сағыу биҙәкле ҡорғандар эленгән. Оло өйҙөң өҫтәлендә китап-дәфтәрҙәр, ручкалар күренә.\nУл арала ҡапҡа асылып китте. Сыр-сыу килеп, әсәһе менән теге ҡыҙ өйгә инделәр. Әсәһе, күҙ йәштәрен тыя алмай, Фәритте ҡосаҡлап алды:\n– Уй, балаҡайғынам, ҡолонсағым! Был көндәрҙе лә күрергә яҙҙы, Хоҙай ҡушҡас...\nФәрит алып ҡайтҡан күстәнәс, бүләктәргә ихлас ҡыуандылар, шатлыҡтарының иге-сиге булманы. Сәй эскән арала егет ҡыҙҙан күҙен ала алманы. Килмәгән бер ере лә юҡ уның. Әле хәбәр һөйләһенме, тигеҙ аҡ тештәрен күрһәтеп көлөп ебәрһенме, орсоҡ кеүек өйрөлә. Ҡулдарына күҙ эйәрмәй, йүгереп йөрөп табын әҙерләне. Әсәһен түргә ултыртты ла үҙе сәй яһап эсерә башланы.\n“Дә-ә-ә, Ҡасимдың яҙғаны дөрөҫкә сыға бит. Действительно, готовый кәләш...” – тип Фәрит дуҫының хатын иҫенә төшөрҙө.\nТик әсәһенең әйткән һүҙҙәре егеткә башын иҫәнгерәтә һуҡҡандай тәьҫир итте. Флүзә Фәриттең әсәһенең ике туған һеңлеһенең ҡыҙы булып сыҡты.\nЕгеттең аяғы аҫтында ер убылғандай булды. Ә шулай ҙа ул үҙен тыныс тоторға тырышты.\nКис етте. Йәштәр клубҡа йүнәлде. Юлда Флүзә ағаһына үҙе хаҡында барыһын да һөйләргә өлгөрҙө. Уҡыуын тамамлағас, йүнәлтмә буйынса был районға эшкә килергә тейеш булған. Тәүҙә ҡыҙ риза булмаған. Әсәһе:\n– Бар, икенсе район булһа ла, унда һинең инәйең йәшәй, – тигән.\n– Миңә бында мәктәп тә, уҡыусылар ҙа оҡшай... – тип әйтеп тә өлгөрмәне, Флүзә ҡараңғы урамда нимәгәлер абынды ла ҡолап китә яҙҙы. Фәрит уны тотоп өлгөрҙө. Үҙе лә һиҙмәҫтән ҡыҙҙы ныҡ итеп күкрәгенә ҡыҫты. Ҡапыл тәнен ниндәйҙер бер ҡыҙыу ялҡын ялмап алғандай тойолдо.\n– Һоп! Ипләберәк атла. Төнгө урамдың соҡор-саҡыры күп була, – тине лә ҡыҙҙы һаҡ ҡына ергә баҫтырҙы.\nКлуб тулы йәштәр. Улар шау-гөр килеп Фәритте уратып алды. Шулай ҙа уның иҫән-һау ҡайтҡанына иң ныҡ ҡыуанған кеше Ҡасим ине. Ике дуҫтың һөйләшеп һүҙҙәре бөтмәне.\nГармунсы дәртле бейеү көйөн уйнап ебәрҙе. Барыһы ла бейергә төштө. Фәрит Флүзәнән күҙен алманы. “Ниңә ул минең туғаным?!” – тигән уй, ҡара болот булып, бер туҡтауһыҙ баш осонда өйрөлдө...\nКөндәр ҡышҡа тартты. Фәрит дауахананың “Тиҙ ярҙам” машинаһына шофер булып эшкә урынлашты. “Тиҙ ярҙам” машинаһы әлегә берәү генә. Ҡайһы бер осраҡтарҙа өйгә ҡайтырға ваҡыт та ҡалмай ҡуя. Быға егет ҡыуана ғына. Флүзәне күрһә, күңеле болоҡһой, йөрәге үҙәген өҙөп һулҡылдай.\nӘ шулай ҙа бер көндө, кисләтеп булһа ла, өйгә ҡайтып килергә форсат тейҙе. Ҡапҡаға килеп етеүгә, ул ҡараңғыла ике кешенең тартҡылашҡанын шәйләне.\n– Ебәрегеҙ, тим мин һеҙгә! А-то хәҙер ҡысҡырам!\nБыныһы Флүзәнең тауышы икәнен Фәрит асыҡ ишетте.\n– Нимә, әллә ағайың менән ҡурҡытаһыңмы? Ағайыңдан ҡурҡҡан баш юҡ әле...\nҠыйыш ауыҙ Әхәт булды быныһы.\n– Бында ниндәй баҙар? – тине Фәрит, мөмкин тиклем тыныс булырға тырышып.\nШунан кемдер ҡапҡаға “дөңк!” итеп бәрелде.\n– Э-э, че творишь?! Отпустил ее!\nФлүзәне ҡапҡанан индермәҫкә тырышҡан Әхәт был һүҙҙәрҙе ишетмәне лә.\nФәрит уны яурынынан артҡа тартты. Әхәттең курткаһының яғаһымы-еңеме йыртылып китте. Шунда ғына ул артында кем баҫып торғанын аңланы. Ярһыған көтөү үгеҙе һымаҡ ажарланып, Фәриткә боролдо.\nТос йоҙроҡ эләккән Фәриттең күҙ алдынан секунд эсендә йәшелле-ҡыҙыллы уҡтар осоп үтеп китте. Көтмәгәндән ҡолаҡтары зыңлап, башы шаулап китһә лә, Фәрит тиҙ генә үҙен ҡулға алды. Инде был юлы ҡоростай ҡаты ҡул амбал Әхәттең яңағының ныҡлығын һынаны. Тегеһе яурыны менән һөрлөгөп ергә барып төштө.\n– Тағы ҡапҡаға яҡын килһәң, ҡыйыш ауыҙыңды момент урынына ҡуям...\nФәрит Флүзәне ҡапҡанан индереп ебәрҙе.\nҠыш етте. Тирә-яҡ ап-аҡ сихри донъяға әйләнде. Бер көндө Фәриттең дә, Флүзәнең дә ял көндәре тап килде. Саңғы тағып, урманға юл тоттолар.\nУрман шундай матур. Ҡар өҫтө төрлө йәнлек эҙҙәре менән сыбарланған. Ағастарҙағы көмөш бәҫ ҡояш яҡтыһында мең төрлө төҫтә ялтырай.\nФлүзәнең кәйефе уғата күтәренке. Саңғыла ла оҫта йөрөй, ә шулай ҙа ағаһынан күпкә арттараҡ килә, урманды күҙәтә. Алда тау күренде.\n– Фәрит ағай-а-ай! Был ниндәй тау ул? – тип ҡысҡыра ҡыҙ.\n– Был Ғашиҡтар тауы-ы-ы! – тип һөрәнләй егет.\n– Әйҙә, шул тауҙың башына менәйек!\n– Унда ғашиҡтар менә! Беҙгә ярама-а-ай!\n– Ярамаһа ла менәйек!\n– Әйҙә һуң!\nУлар икәүләшеп тауҙың һөҙәк яғынан өҫкә үрләне.\n– Их, ниндәй матур күренеш...\nФлүзә таяҡтарына таянды ла аҫҡа, тирә-яҡҡа һоҡланып күҙ һалды.\nФәрит уға ҡарап йылмайҙы ла:\n– Ә һин шундай матур ҡыҙ... – тип әйтеп ҡуйҙы.\n“Эх, ниңә һин, Флүзә, минең туғаным ул, ә?” Егеттең йөрәге ут булып өтөлдө. Ул ҡапыл, йәйәнән ысҡынған уҡ һымаҡ, тау түбәненә атылды. Үҙәк буйлап аҫҡа шыуған Фәрит артынан ҡыҙ ҙа етеҙ ҡуҙғалды. Аҫҡа төшөп етергә күп тә ҡалмағайны, Флүзә янтайып китте лә ҡарға барып сумды.\n– Ағайыңды тыңларға кәрәк ине. Әйттем бит, унда беҙгә менергә ярамай, тип...\nФәрит ҡыҙға торорға ярҙам итте, өҫ-башынан ҡарҙы ҡаҡҡылап төшөрҙө.\nФлүзә, ҙур зәңгәр күҙҙәрен тултырып, егеткә бер аҙ ҡарап торҙо ла ҡапыл:\n– Ә мин, Фәрит ағай, үҙемә тормош юлдашы итеп тап һинең кеүек егетте һайлаясаҡмын, – тине.\n– Ниндәйерәк егет була инде ул?\n– Улмы? Һинең һымаҡ аҡыллы, ярҙамсыл, матур...\nБыны ишеткән Фәрит, хәле бөтөп, ергә сүгәләне, башҡа әйтер һүҙ тапманы.