Мәсет (Х.Тапаҡов) Аҙағы » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Проза » Мәсет (Х.Тапаҡов) Аҙағы\nМәсет (Х.Тапаҡов) Аҙағы\n[b](Аҙағы. Башы гәзиттең 1-6-се һандарында)\nҠорбан ғәйете күркәм, йәнле генә үтте Имәнлекүлдә. Көн боҙолоп тороуға ҡарамаҫтан, ҡорбан салыусылар өс урында ҡаҙан аҫып, бишбармаҡ бешереп, ауылдаштарын һыйланы. Унан тыш, байрамса кейенгән халыҡ көн барышында бер-береһен саҡырышты, ҡунаҡҡа йөрөштө, һәр кем, муллыҡ билдәһе итеп, өйө эсендә май еҫе сығарып, осраған береһен әҙерләгән табынына әйҙәләне. Һәммәһенең күңеленә ятҡан, хуш килгән күренеш шул булды – эскеселәр, баштары шаңҡып араҡы темеҫкенеүсе, намыҫтары етеп, был көндө урамға сығып күренмәне. Тәүфиҡ, әҙәп, тәртип, әйләнә-тирәгә ихтирам алып килгән Ҡорбан байрамы ҡана ла һуң йыл барышында дауам итһә, көнитмеш бөтөнләй икенсе юҫыҡтан китер ине, билләһи! Танһыҡ был тантаналы көнгә мәсеттең тирә-яғын кәртәләп алып, манара күтәреп өлгөрттө, буяу эштәрен тамамланы, кәрәк-яраҡ ҡаралты һатып алып урынлаштырҙы. Ҡапыл ғына сырхап ятып киткәс, ул быларҙың береһен дә күрмәне. Тик байрамдан һуң бер аҙна үткәс, кискә ҡарай, ҡояш байыр алдынан хәле яҡшырғандай тойолғас, тороп ултырҙы, икмәккә май һылап, ҡуян ҡанылай ҡаты итеп сәй яһатып эсеп, тамаҡ ялғап алды, шунан бөхтә кейенеп, ҡасандыр үҙе төҙөп ҡуйған урыҫ ҡапҡаһының ауыҙына сығып баҫты. Һауа төмһәреп тора, күк йөҙөн яртылаш суйындай ҡара болоттар ҡаплаған, һалҡын ел ағас баштарын сайҡап шаулата. Көн торошоноң киреләнеүен ауырығанында тәҙрә аша күҙәтеп ятты. Бар ғаләм күҙ менән ҡаш араһында тәҙрә өлгөһөнә һыйҙы ла ҡуйҙы. Бала сағында күргәне шул тиклем дә иркен, төбәлгән тарафы икһеҙ-сикһеҙ ине. Ил ҡыҙырҙы, донъя күрҙе. Ҡартая төшкәс, ҡайҙалыр сығып әйләнеүҙән бөтөнләй төңөлөп, ауылына бикләнде, ауырып киткәс, күҙәтеүе өйөндәге быяла аша төшкән ус аяһылай яҡтылыҡҡа ҡалды. Шулайтып, әҙәм балаһы өсөн яйлап-яйлап тарая баралыр ул көнитмеш ҡалыбы, иртәме-һуңмы тәҙрәһеҙ ергә лә алып барып һалырҙар…\nБер аҙ урынында тапана биргәс, ашыҡмай атлап, урам буйлап китте. Бара бирә лә юлында осраған йоҙроҡтай таштарҙы бер яҡ ситкә алып барып һала. Һала ла ары атлай. Һәр нәмәнең үҙ мәле… Тәҙрәнән уны ауылдаштары ҡарап оҙаталар төҫлө.\nМәсет әллә ҡайҙан балҡып күренеп, үҙенә саҡырып тора. Манараны ҡайһылай ҙа бейек, елле итеп эшләгәндәр, ә ярым ай байып барған ҡояш нурҙарында саф көмөштәй балҡый. Тимер бағаналар ултыртып кәртәләп алынған ишек алдына таш плиталарҙан һуҡмаҡ та һалғандар икән, тик теге аҡ ташты тағы ла ҡуҙғата алмағандарҙыр, ул тапҡыр ярым түңәрәккә алынған. Ултырып ял итергә ҡулай булһын өсөндөр ишек алдына ултырғыстар эшләп ҡуйғандар. Ғәҙәте буйынса ултырғысҡа түгел, аҡ ташҡа осаһын терәне. Ер ҡуйынынан килгән һалҡынлыҡ тағы ла тәненә күсте. Китсе, көндәр буйы ҡояш аҫтында ятҡан таш йылынмаһын әле. Башын ҡалҡытып юғарыға һирпелде. Манараның оло юлға, ауыл яғына ҡараған тапҡырына, бейеккә, йәшел менән буялған дүрткел таҡта киҫәгенә аҡ хәрефтәр менән “Лира” тигән яҙыу элгәндәр. “Әҙәм хәтере ҡыҫҡарҙы шул, ата улын, әсә ҡыҙын танымаған бола заман килде…” Әсенеп шулай уйланды. Сырхап ятҡанында уның күп нәмәгә ҡарашы, мөнәсәбәте үҙгәрҙе. Үҙгәрҙе, тик һуңлап, бик һуңлап. Әгәр мөмкинлек булып яңынан йәшәй башлаһа, ул бөтөнләй икенсе тормош йүнәлешенән китер ине, әҙәмсәрәк, кешесәрәк көн итер ине һәр хәлдә. Мөмкин түгел, кешегә ғүмер тигәнең тик бер тапҡыр ғына бирелә шул.\n– Һаумы, Иштуған Ишмөхәмәтович?\nБашын ҡалҡытты. Эргәһенә элекке мәктәп директоры, партия бар саҡта бүлексә парторгы булып йөрөгән Дәүләтша килеп баҫҡан икән. Ул ҡайҙалыр барып дини, белемен камиллаштырып ҡайтты ла әле мәхәллә муллаһы вазифаһын башҡара.\n– Түҙерлек. – Теләкһеҙ генә һонолған ҡулды ҡыҫты.\n– Мәсетте асыу тантанаһына килә алманың. Ҡорбан байрамына Һиҙиәтуллин иптәш, диниә назаратынан вәкил, район башлығы килгәйнеләр. Көткәйнек. – Мулланың йөҙөндә үкенес билдәһе сағылманы.\n– Сырхап ятылды. Бөгөн генә аяҡҡа баҫтым әле. Исем дә ҡушып ташлағанһығыҙ икән. – Манаралағы яҙыуға ымланы.\n– Ауыл сходы шулай хәл итте. Ғәжәпләнмә, ағай, бөгөн аҡса бөтәһен дә эшләй.\n– Ә үҙең һуң, мәсеткә исем ҡушыуҙы нисегерәк ҡабул иттең?\n– Миңә ни… Ысынында иһә был ҡашлаҡты ауылдағы һәр кем Аҡташ түңе ти, хәҙер мәсетте лә шул исем менән атап йөрөтә башланылар. Был ғәҙел дә, дөрөҫ тә.\n– Мин дә һинең менән килешәм. Киләләрме һуң?\n– Бармаҡ менән генә һанарлыҡтар. Етмеш йылдан ашыу Аллаһыҙ йәшәгәндән һуң дингә йөҙ менән боролоу еңел бирелмәй. Иртәгә йома намаҙына кил. Бер юлы һиңә рәхмәтебеҙҙе лә әйтербеҙ.\n– Кәрәкмәҫ. Мине бит заманында “Динһеҙ Иштуған” тип йөрөттөлөр. – Йөҙөн мыҫҡыллы салшайтты.\n– Үткәнде хәтерләмәйек инде, ағай, хәтерләй китһәң… – Мулла башлағанын әйтеп бөтөрмәй, манаралағы яҙыуға ҡараш һирпте.\n– Мәсеткә килгәндә, уны бит Танһыҡ төҙөп бөтөрөп ҡуйҙы. Бында выждандары таҙалар ғына йөрөргә хоҡуҡлы. Гонаһлы була тороп, үҙемде изгеләргә хисапламайым. Заманаға яраҡлаштырып, йөҙөмдө лә үҙгәртә алмайым. Нисек бар – шулаймын.\nӘйтелгәндәрҙе күңеленә яҡын ҡабул иткән Дәүләтша, бурҙаттай ҡыҙарынып китһә лә, үпкәһен һиҙҙермәне:\n– Үҙең ҡара улайһа. Инеп күргең киләме? – Кеҫәһенән асҡыс сығарып һондо. – Ҡайтайым, булмаһа. Ә һин ҡабаланмай һәммәһен ҡарап сыҡ. Асҡысты тупһа аҫтындағы һауытҡа һалырһың.\nДәүләтшаны күҙ яҙғансы ҡарап оҙатты ла йоҙаҡты асты.\nЭс яҡ еренә еткереп йыһазландырылған: иҙәндә йомшаҡ, затлы келәм, тәҙрә ҡорғандары ҡиммәтле аҡ ебәктән, бер яҡ ситтәге оргбыяланан эшләнгән журнал өҫтәленә дини китаптар күргәҙмәһе һалынған, стенала ғәрәпсә яҙыуҙар күренә, ҡаршыла – тәхеткә оҡшатып ағастан семәрләп эшләнгән, төҫһөҙ лак менән буялған мөнбәр. Мөнбәр янындағы ярым асыҡ ишек күҙенә салынды. Быныһы, моғайын да, манараға менә торған ерҙер. “Бөхтә урын, изге урын, таҙа, саф урын… Бындай матурлыҡты булдырыуҙары, ай-һай… Ә мин ҡулымдан килмәҫтәйгә тотондом. Башланым, тик уны тамамлай алмаҫ инем барыбер, Хоҙай Тәғәлә быға фатихаһын бирмәҫ ине…”\nМанараға сығып баҫты ла тирә-яҡҡа ҡарашын атты. Теге саҡ был ерҙән төнгө уттар ғына күренә ине, хәҙер яҡты күҙҙә һәммәһе асыҡ, ус төбөндәгеләй йәйрәгән. Ауыл һуңғы йылдарҙа кибә барған күл ише һиҙелеп үҙәгенә тартылды, мәктәп булмағас, йәштәр ситкә күсеп китә башланы, һөҙөмтәлә буш торған хужалыҡтар бермә-бер ишәйҙе, элекке ферма урынында ярым емерек һарайҙар ҡалды, ырҙын табағының урынында кесерткән диңгеҙе тирбәлә. Ауылда хәҙер эш тә юҡ, аш та юҡ. Элек ул эргә-тирәләге ауылдарҙы ғына ҡыҙыра ине, хәҙерге ир-ат, һөргөнгә ҡыуылғандай, Себергә китергә мәжбүр. Ғаиләһен ташлап, яҡындарын ҡалдырып, үҙ иректәре менән. Нигеҙҙәрҙең кәмеүе Имәнлекүлде ҡороуға килтерә. Имәнлекүл кеүек ауылдар бихисап. Яҙмыштары аяныслы, ай, ҡайһылай ҙа аяныслы… Шулай ҙа төйәген ташларға теләмәгәндәрҙең тереклек итергә тырышып ятҡан көнө. Остараҡ уларҙың өйө, аҫта Рәүефтәрҙеке. Ул йортта хәҙер бер кем дә йәшәмәгәс, ишек алдын кесерткән, дегәнәк баҫҡан, урам яҡтағы кәртә бағаналары сереп аушайған. Йорттар ҙа әҙәм балаһы һымаҡ ваҡыт үтеү менән ҡартая, туҙа, хәтерҙән юйыла икән ул… Бына Танһыҡ әсә хөкөмөндәге Лираның исемен мәңгеләштереү маҡсатында мәсеткә уның исемен биреп ҡуйҙы. Манара башына исем яҙып ҡуйыу менән генә халыҡ уны ҡабул итерме икән? Икеле. Халыҡ хәтере, әле заманалар боларып, үҙгәреп киткән хәлдә лә, яҡшы менән яманды айырыр кимәлдә.\nТора биргәс, ҡәтғи ҡарарға килеп, манара кәртәһе аша ҡыйыҡҡа сыҡты ла исем яҙылған фанера киҫәгенә йәбешеп, уны ҡуптарып алырға теләп, тартҡылай башланы. Ныҡ ҡатылған нәмә урынынан ысҡынманы. Оҙаҡ мәшәҡәтләнде. Көсәнеп тартып тырыша торғас, бер мөйөштө ҡумшытты, шунан икенсеһен, бер аҙҙан таҡта бер ҡаҙауға ғына эләгеп ҡалды. Хәҙер уны ысҡындырып алып, түбәнгә ырғытаһы ғына ҡалды. Ике ҡуллап үрелде һәм… аяғы тайып китеп, башта урынында бәүелеп тора биргәс, түбәнгә мәтәлде.\nГөлнәзирәһе эҙләп килгәндә фанера киҫәген ҡосаҡлаған Иштуған һуҡмаҡ ҡырындағы аҡташ эргәһендә ята ине. Сикәһендәге яранан батмустай булып ҡан күләүеге йәйелгән. Иламаны ла, сарғаланманы ла ҡатын, бары ошондай фажиғәнең булырын алдан белеп, көтөп йөрөгән ҡиәфәттә иренең эргәһендә һерәйеп ҡатып ҡалды.\nИштуғанды иртәгеһен зыяраттағы теге ҡарағас таяҡ ҡатылған ергә йәнәшә ҡуйҙылар. Ерләү мәшәҡәттәре үтеү менән көтмәгәндә күк йөҙө асылып китеп, ҡояш нурҙары тәүҙә алыҫтағы тау аҙраттарына ҡунды, шунан ауыл эргәһендәге Аҡташ түңенә төшөп, исемһеҙ мәсетте бөтә матурлығында балҡытып ебәрҙе.\n1.pdf [446,64 Kb] (cкачиваний: 27)\n2.pdf [453,79 Kb] (cкачиваний: 16)\n3.pdf [452,21 Kb] (cкачиваний: 14)\n4.pdf [501,39 Kb] (cкачиваний: 16)\n5.pdf [500,81 Kb] (cкачиваний: 15)\n6.pdf [501,54 Kb] (cкачиваний: 17)\n7.pdf [701,67 Kb] (cкачиваний: 15)\nСығыу ваҡыты 22-02-2017, 11:48 | Ҡаранылар: 2931


Хәбәрҙәр: АҠШ-тың махсус хеҙмәттәре радиотулҡындар ярҙамында компьютерҙарҙы “ватып ингән”.\nАҠШ-тың махсус хеҙмәттәре радиотулҡындар ярҙамында компьютерҙарҙы “ватып ингән”.\nАҠШ-тың махсус хеҙмәттәре радиотулҡындар ярҙамында бөтә донъялағы 100 мең компьютерҙы ”ватып ингән”- был турала шишәмбе көн“Нью-Йорк таймс” гәзите хәбәр итте. Журналистарға мәғлүмәтте АҠШ-тың элекке Милли именлек агенство хеҙмәткәре Эдвард Сноуден тапшырған.\nБыл материал буйынса, АҠШ-тың Милли именлек агенствоһы, компьютерҙарға, хатта интернетҡа тоташтырылмағандарына ла үтеп инергә мөмкинлек биреүсе йәшерен технология ҡулланған. Разведка хеҙмәттәре шул рәүешле шпионлыҡ һәм киберһөжүмдәргә элек һис ҡасан дусар булмаған компьютер селтәрҙәренә лә үтеп ингән. Күп осраҡта ҡоролмаларҙы махсус хеҙмәт хеҙмәткәрҙәре, компьютер ҡоролмаларын етештереүсе йәки ҡулланыусы һис бер шик-шөбһәһеҙ үҙе тоташтырған.\nГәзиттә әйтелеүенсә, Милли именлек агенствоһының һәм АҠШ кибернетик командованиеһының төп маҡсаты- Ҡытай армияһының 61398 номерлы Шанхай подразделениеһы, тап уны Вашингтон Америка сәнәғәт һәм хәрби объекттарына киберһөжүм ойоштороуҙа ғәйепләй.\n“Квантум” (Quantum) код атамаһы аҫтындағы прогамма тәьминәте Рәсәй хәрбиҙәре, Мексика полицияһы һәм наркокартелдәре, Евроберләшмә сауҙа ойошмалары һәм ҠХР, Сәғүд Ғәрәбстаны, Һиндостан һәм Пакистандың төрлө структуралары компьютер селтәрҙәренә үтеп инеү өсөн дә урынлаштырылған.\nАмерика стратегик һәм халыҡ-ара тикшеренеүҙәр үҙәге эксперты Эндрю Льюис һүҙҙәре буйынса, “Компьютерҙаға һәм селтәрҙәргә үтеп инеү өсөн, Милли именлек агенствоһы ҡулланған ҡорамалдарҙың ҡеүәте һәм һиҙгерлеге- әлеге мәлдә яңылыҡ.”\nАҠШ-тың үҙендә был технологияларҙың ҡулланылыу-ҡулланылмауы билдәһеҙ. Милли именлек агенствоһында операция масштабы хаҡында һөйләүҙән баш тарттылар, тик шуны белдерҙеләр: Америка махсус хеҙмәттәренең эшмәкәрлеген Ҡытайҙыҡы менән сағыштырырлыҡ та түгел.


Сибайҙа карьерға һыу ағыҙыу әселәнеү сығанаҡтарын 100% юҡ итә – Учалы тау-байыҡтырыу комбинаты вәкиле // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n16:39, 12 февраля 2019 Йәмғиәт\n12 февралдә Учалы тау-байыҡтырыу комбинатының урындағы филиалының техник директоры Ильяс Әхмәтйәнов «Башинформ» агентлығына Сибай карьерына нисек һыу ағыҙыуҙары тураһында һөйләне.\nУның һүҙҙәренсә, ике саҡрым диаметрындағы һәм 500 метр тәрәнлектәге карьер 100 метрға һыу менән тултырыла, тағы 60 метры соҡор төбөнә иҫәпләнгән.\n«Бының менән беҙ төтәү сығанаҡтарына кислородтың үтеп инеүен туҡтатыуға һәм массивтың һыуыныуына ирешәсәкбеҙ, — тип билдәләне предприятие вәкиле. — «Уралмехангорнобр» институты менән бергә карьерҙа ҡаҙылма байлыҡтарҙы өлөшләтә консервациялау проектын әҙерләнек. Карьер төбөнә һыу ағыҙа башланыҡ. Тәүлегенә 10 мең кубометрға тиклем һыу ебәрергә йыйынабыҙ. Әле 6 мең кубометр. Һыуҙы ер аҫты сығанаҡтарынан, тәбиғи һыу ағымынан һәм күрше Ҡамаған карьерынан алабыҙ. Сығанаҡтарҙың һүнгәненә ышанғас, һыуҙы һурҙырабыҙ, шунан таҙартыу ҡоролмалары аша сығарып, йылғаға ағыҙабыҙ. Быға тейешле рөхсәт бар».\nУның һүҙҙәренсә, эштәр дауамлы, сөнки күләм бик ҙур. Һыу ағыҙыу 20 мартҡа тиклем тамамланырға тейеш.\n«Һыу ебәреү әселәнеү сығанаҡтарын 100% юҡ итә», — тине техник директор.\nБөгөн карьерҙа төтөн күҙәтелә, шулай уҡ көкөрт диоксиды буйынса рөхсәт ителгән сикке дәүмәлдең 12 тапҡырға артыуы теркәлгән. Учалы тау-байыҡтырыу комбинаты вәкиле аңлатыуынса, был һауа шарттарына бәйле.\n«Бөгөн тыныс, ел юҡ, шуға карьерҙа газ йыйыла һәм яйлап өҫкә сыға. Ел иҫһә, барыһы ла таҙа», — тине ул.\nТеги: экология, Сибай карьеры


Тормош сифаты мәшғүллеккә бәйле\nКөньяҡ район-ара халыҡ мәшғүллеге үҙәге филиалы директоры Иван Артемьев сентябрь аҙағына эшһеҙлек буйынса 496 кеше иҫәптә тороуын билдәләне. Шуның 311-е - ҡатын-ҡыҙ. 11-е - сығарылыш уҡыусылары, шул иҫәптән 2-һе - юғары, 9-ы - урта һөнәри белемле.\nЙыл башынан бөтәһе 723 кеше эшһеҙ тип танылған. 1 ғинуарҙан 631 кеше иҫәптән сыҡҡан, шуның 252-һе эшкә урынлаштырылған, 45-е пенсияға сыҡҡан.\nЭш эҙләгәндәр араһында һаулыҡ мөмкинлеге сикләнгәндәр ҙә бар, бөтәһе 19 кеше. Шуның береһе - II, ун һигеҙе III инвалидлыҡ төркөмөндә.\nЯҡшы ял эшкә дәрт өҫтәй\nМәләүездәрҙең ялын файҙалы үткәреүгә “Ғаилә” көньяҡ район-ара үҙәге бүлексәһе хеҙмәткәрҙәре ҙур тырышлыҡ һала.\nҠаланың үҙәк китапханаһында үткән сираттағы “Ғаилә ялы” нисек яҡшы атай-әсәй булыу темаһына арналды. Балаға күркәм тәрбиә биреү, сәләмәт итеп үҫтереү йәһәтенән ата-әсәләргә ҙур бурыс йөкмәтелгәнен сараға килгәндәрҙең бөтәһе лә яҡшы белә ине. Уның тап шулай икәнлеген тренингылар, конкурстар иҫбат итте. Кескәйҙәр өсөн дә уйындар ойошторолдо.\nСочиҙа - Мәләүез һөтө\nЯңыраҡ Сочи ҡалаһында Евразия иҡтисади союзының форумы уҙҙы. Халыҡ-ара бизнес-форумда һөт етештереү һәм эшкәртеүгә бәйле конкурста Мәләүез һөт-консерва комбинаты киптерелгән һөт өсөн Гран-при, “Филадельфия” исемле эремсекле сыр өсөн лауреат исеменә лайыҡ булды.\nИң яҡшы инспектор - беҙҙә!\nМәләүез районы буйынса Дәүләт техник күҙәтеүе инспекцияһы секторы мөдире Динис Иҫәкәев республика конкурсының II этабында, иң күп балл йыйып, “2018 йылдың иң яҡшы дәүләт инженер-инспекторы” исеменә лайыҡ булды.\nИюль айында уҙған беренсе этапта еңеүселәр теория һәм практик белемгә һынау тотто. Унда Татарстан Республикаһы, Ырымбур, Һамар, Һарытау, Силәбе өлкәләренән иң көслө инспекторҙар ҡатнашты.\nЖюри ағзалары Динис Сәлих улының яуабы бөтә талаптарға тулыһынса яуап биреүен һыҙыҡ өҫтөнә алды.


2018 йыл “Башҡортостан ҡыҙы” өсөн айырыуса иҫтәлекле булды – баҫмабыҙ сыға башлауға ярты быуат тулды. Шул айҡанлы республикабыҙҙа ғына түгел, унан ситтә лә ҙур байрамдар үткәрелде. Башҡорт телендә сыҡҡан берҙән-бер ҡатын-ҡыҙҙар журналының 50 йыллыҡ юбилейының Мәскәүҙә, Башҡортостандың Рәсәй Президенты янындағы вәкиллегенең конференц-залында гөрләп уҙыуы хаҡында Гөлнара Хәлфетдинованың “Башҡортостан ҡыҙы – Мәскәүҙә!” тигән һүрәтләмәһендә уҡырһығыҙ.\nҺүрәте декабрь тышлығын йәмләүсе ханымдан һирпелгән бәхет, әйтерһең, бөтә донъяны ҡойондора. “Бәхет бар ул, бар ул көткәнгә!” – Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Салауат Юлаев ордены кавалеры Мәрйәм Солтанова хаҡында Гөлназ Ҡотоеваның мәҡәләһе лә шулай тип атала. Мәрйәм Ғәзизрахман ҡыҙы тәрән аҡылын, күңел көсөн, илһамын милләтебеҙҙең рухы нығынһын, балалары белемле, мәҙәниәтле булһын өсөн арнаған. Һигеҙенсе тиҫтәһен түңәрәкләгәндә һикһән кешелек хор сығышын әҙерләп, баш ҡала тамашасыһын әсир иткән Мәрйәм апай – ғүмере буйы халҡыбыҙға арымай-талмай хеҙмәт иткән шәхестәребеҙҙең береһе.\n“Башҡорт энциклопедияһы” нәшриәте директоры урынбаҫары Клара Әһлиуллина менән “Табындарҙың бер гүзәле” тигән баш аҫтындағы ҡыҙыҡлы әңгәмәне Фәнил Шәмсетдинов ҡорған. Унда табын ырыуы һылыуы – 40-ҡа яҡын фәнни хеҙмәт, өс шиғыр китабы авторы, Башҡортостандың Фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт премияһы лауреаты Клара Ишбулды ҡыҙы ифрат киң яҡлы, ижади шәхес булараҡ асыла\nБашҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаевҡа декабрҙә 80 йәш тулды. Ошо уңайҙан әҙәбиәтебеҙ аҡһаҡалы хаҡында Гөлназ Ҡотоева әҙерләгән “Күңелдәрҙә йәйғор балҡышы” тигән йөкмәткеле очерк та, әҙиптең уйға һалыр, хистәр ҡойононда өйөрөлтөр шиғырҙары ла бер тында уҡыла. “Уның ижадына төшкән кисерештәре – яһалма түгел, сейәлеп-буталып тәгәрләгән ғүмер йомғағы яҡтыһы, яҙмыш офоҡтары, күңел ҡойондарының өйөрмәләре, йәйғорҙарының балҡышы уҡыусыһына яҙ, наҙ, яҡтылыҡ илтә”, – был юлдар Рауил Төхфәт улының шиғриәттәге йәйғорҙай яҙмышын сағылдыра.\n“Аҡ иңдәренә суҡлы һары шәлен һалған әсә: “Балаларым минән бәхетлерәк булһын!” – тип теләне. – Әлиә Саматованың “Өлөш барҙа үлеш бар” хикәйәһен тамамлаған был юлдар күп әсәләрҙе һиҫкәндерер, моғайын. V Мәхмүт Ҡашғари исемендәге халыҡ-ара хикәйәләр бәйгеһенең Башҡортостанда үткән төбәк өлөшөндә өсөнсө урынды алған әҫәрҙе, ысынлап та, һис битараф ҡына уҡып булмай.\nБөгөн һаулыҡ һаҡлау өлкәһен юғары технологиялы медицинанан башҡа күҙ алдына килтереү мөмкин түгел. Был ярҙам ниндәй йүнәлештәрҙә, кемдәргә күрһәтелә, уны бушлай алыу шарттары ниндәй? Башҡортостан Мотлаҡ медицина страховкалауы төбәк фондының Үҙәк филиалы эксперты Светлана Минһажева шул һорауҙарға яуап бирә. “Яңы быуын медицинаһы” тип аталған был әңгәмәне Альмира Кирәева әҙерләгән.\nГелән рух түбәһендә”, – тип яҙа билдәле әҙип Тимер Йосопов дуҫы Маҙһарға бағышланған шиғырында. Һәм был юлдар Мәсетле районында оҙаҡ йылдар колхоз рәйесе йөгөн тартҡан ялан батырының ысын булмышын асып һала. Уның үҙе кеүек рухлы ҡыҙҙары Фирҙәүес менән Гөлшат та – абруйлы шәхестәр. Альбина Ғөбәйҙуллина “Лайыҡлы ҡыҙҙарҙы абруйлы атайҙар үҫтерә” тигән мәҡәләһендә ғүмер иртә өҙөлгән батыр йөрәкле уҙаман Маҙһар Абдулхаҡ улы Сафиндың ялҡынлы яҙмышын тасуирлай.\nДанлыҡлы яҡташыбыҙ Ләйсән Үтәшеваның олатаһы менән өләсәһе – Әлшәй районында йәшәүсе Зөбәржәт апай һәм Солтангәрәй ағай Кираевтарҙың быйыл гөрләтеп гәүһәр туйҙарын үткәреүе хаҡында “Йондоҙло яңылыҡтар” рубрикаһы һөйләй. Билдәле шағирә, “Башҡортостан ҡыҙы”ның тәүге мөхәррире Кәтибә Кинйәбулатованың тыуған яғы Силәбе өлкәһендә уның яҡты рухына арнап уҙғарылған хәтер кисәһе тураһында ла “Йондоҙло яңылыҡтар”ҙа уҡырһығыҙ. “Байыҡ”та нәжәғәйле бейеүе менән беренселекте алған Зәбиҙә Хажиева һәм фортепианоның яңы төрөн уйлап тапҡан Альбина Лищинская менән тап ошо рубрикала танышырһығыҙ!\nМөсәлде тамамлаусы киләһе йыл – Ҡабан йылы беҙгә нимәләр вәғәҙәләй? Ниндәй улар –“ҡабандар”, йәғни шул йылда тыуған кешеләр? Йондоҙнамәгә күҙәтеү яһаған Гөлшат Ҡунафина яҙмалары ҙур ҡыҙыҡһыныу уята. Йылдың “хужалары” – танылған сәнғәт йондоҙҙары Рәмзиә Хисамова, Ләйсән Кәримова, Рәмзил Сәлмәнов иһә Яңы йылға өмөттәре менән бүлешә, был мөғжизәүи байрамда булған мажаралы хәлдәр тураһында бәйән итә.\nАлдағы һандарҙа донъя күргән “Башҡорт шәле тигән мөғжизә” тип аталған яҙма халыҡсанлығы, һутлы теле менән уҡыусыларыбыҙҙың иғтибарын яулап өлгөргәйне. Билдәле журналист һәм әҙибә Сәрүәр Сурина халҡыбыҙ көнитмешенең айырылғыһыҙ өлөшө булған башҡорт шәле тигән күренеште сикһеҙ һөйөү, ғәжәйеп йылылыҡ менән тасуирлай.\nПопуляр “Башҡорт ҡурсағы” бәйгеһенә Гүзәл Фәйзуллина, Фәнзилә Бураканова ебәргән ҡурсаҡ һүрәттәре журналыбыҙға ҡабатланмаҫ биҙәк өҫтәһә, Гөлназ Ҡорамшинаның “Таҡыя нағышы” конкурсына тәҡдим иткән эштәре сағыу йөкмәтке менән байыта.\n“Тәмлекәс” рубрикаһы өсөн Гөлшат Ҡунафина Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаевтың тормош юлдашы Фәриҙә ханымдан гөбәҙиә бешереү серҙәре менән уртаҡлашыуын һораған. Затлы милли тәғәмебеҙ күптәрҙең Яңы йыл табынын йәмләр, тип уйлайбыҙ.\nЙыл аҙағында матур йола буйынса “Башҡортостан ҡыҙы” үҙ лауреаттарын, айырыуса әүҙем хеҙмәттәшлек иткән авторҙарҙы билдәләй. Быйылғы лауреаттар – илһамлы ижадтары менән уҡыусыларыбыҙҙың күңел шишмәләрен һуғарған Тәнзилә Дәүләтбирҙина, Азат Ғарипов, Гөлдәр Яҡшығолова, Артур Василовтарҙы ихлас ҡотлайбыҙ, яңы йылда яңы балҡыштар теләйбеҙ!\nЯңы йыл алдынан ҡулығыҙға алған “Башҡортостан ҡыҙы” журналы һәр берегеҙгә, һис шикһеҙ, байрам кәйефе бүләк итер, мөғжизәгә көйләр, тип ышанабыҙ.


һин кешеме? » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Конкурстар » һин кешеме?\n16.08.2013 һин кешеме?\nБөгөнгө замандың аңлайышһыҙ тиҙлегенә күнегеп бөткәнбеҙ. Ниндәй яңылыҡ күрһәк тә, ишетһәк тә, артыҡ әһәмиәт биреп бармайбыҙ. Йә бөтөнләй битараф ҡалабыҙ. Йә, шуның нимәһе бар, унан да хәтәрерәгенә шаһит булған бар, йәнәһе. Ә кемдер был үҙгәрештәр арҡылы кеҫәһен байытып ҡала. Сөнки кешенең бөгөн бер-береһен тауар урынына файҙаланыуы бер кем өсөн дә сер түгел. Ябай халыҡты уйлап биреүсе юҡ. Алданамы ул, ыҙаланамы, юғалтыуҙар кисереп, ҡайғырамы – ундайҙар өсөн барыбер. Быға тиклем ҡолаҡҡа ятмаған афәт, ауырыуҙар, төрлө акция, санкциялар бына шулай тыуа...\nАлмас Шаммасовтың «Яңынан тыуыу» тигән китабын уҡып сыҡҡандан һуң күңелде шуның кеүек борсоулы ауыр уйҙар биләне. Бер тынала уҡып сыҡтым, тип әйтә алмайым. Сөнки һәр бер шиғырҙы уйлап еткерергә, ҡайһы бер строфаларын ҡат-ҡат күҙҙән үткәрергә кәрәк. Авторҙы яҡындан белгәндәргә мәғлүмдер, ул ординар фекер йөрөтөүсе кеше түгел. Белем кимәле лә бик юғары, һәр нәмәгә ҡарата үҙ фекере бар. һәм был фекер, һис шикһеҙ, алдынғы, һәр саҡ яңыса ҡараш менән әйтеп бирә. Ундайҙар менән күптәр килешә алмай. Ниңә тигәндә, беҙ өҫтә әйтелгән күнегелгән тормошҡа ҡәнәғәт булып йәшәп тик ятабыҙ.\n«Яңынан тыуыу» – Алмастың икенсе китабы. Тәүгеһе – «Әсәй миңә ғүмер асҡан» исемлеһе – мәктәп, студент йылдарында яҙылған шиғырҙарҙан торһа, был китабы – өлгөрөп еткән шәхестең ижад емеше. Ни өсөн былай тип әйтәм, сөнки беренсе китабында автор күберәк абстракт, дөйөм төшөнсәләр менән мауығыңҡыраған. Әлбиттә, бөтә әҙиптәр ҙә ижади юлын шулай башлап киткәндер. Ә «Яңынан тыуыу»ҙа Алмас төплө ерлеккә, ысынбарлыҡҡа нигеҙләнгән шиғырҙар менән эш итә. Был аңлашыла ла. Башында аҡылы булған, иле, халҡы өсөн битараф ҡалмаған кешенең әйтер һүҙе бар. «Атаңдың ғына улы булма, халҡыңдың да улы бул» тигән әйтемде тулыһынса үҙ миҫалы менән раҫлай автор, һәм уға ышанаһың, сөнки һәр шиғыры үҙе белгән, үҙе тойған-кисергәндән тыуған.\nШул уҡ ваҡытта Алмас Шаммасовты ил гражданы ғына итеп түгел, планета гражданы итеп күрәм. «Куба», «Че», «Ҡушма Штаттар», «Йәшәү өсөн» исемле шиғырҙары ошо турала һөйләй. Мәҫәлән, ул Муса Йәлилде Че Гевара менән бер рәткә ҡуя. Быға тиклем кем былай тип әйтергә баҙнат итте?\nЙәш шағир – тулы мәғәнәлә философ. Китапты тышлығына ҡарап һайламайҙар, тиһәләр ҙә, күп осраҡта беҙ тәүҙә нәҡ тышына күҙ һалабыҙ шул. Ә әлеге китапты ҡулға алғас та тышлыҡтың артындағы яҙыуға иғтибар итәһең, «һәр көн яңынан тыу! Йәшә, туҡтама!» Көслө кешенең көс бирерлек ихлас теләге. Ҡыҙыҡ, үҙем дә тап шундай уйҙа. Бер-беребеҙҙән айырым рәүештә бер үк фекерҙе яҙып сығыуыбыҙ минең өсөн сәйер бер асыш булды. Алмас донъя, кеше, Ер ғүмере, тормош мәғәнәһе хаҡында етди, фәнни яҡтан уйлана. Әйтергә кәрәк, уның атеистик ҡарашта булыуы ла шунан киләлер.\nФилософтарҙы аңлауы ҡыйын, һирәктәр генә айышына төшөнә. Күптәр шуға яҙғандарын уҡып та маташмай. Урамда берәйһен туҡтатып, фәлән философтың фәлән трактатына ҡарата үҙ фекерен әйтеүен һораһаң, ул хатта был хеҙмәт хаҡында тәүгә ишетәсәк. Йәшермәйем, «Антимөхәббәт» тигән шиғырҙы уҡығас, нимә хаҡында һүҙ барғанын аңламай оҙаҡ ултырҙым. Бер нисә тапҡыр уҡып сыҡҡас ҡына изгелектән күңел ҡайтыу аша кире тойғолар тыуыуы ихтималлығы тураһында һүҙ барғанына төшөнә алдым. һәр уҡыған һайын да үҙеңә нимәлер асаһың. Ысын ижад емешенең бөйөклөгө ла шунда бит ул. Ә «Битарафлыҡ» шиғыры бер нисек тә битараф ҡалдыра алманы. Һеҙгә нисектер, уҡыусылар, мин, мәҫәлән, шиғыр уҡығанда, лирик геройҙы үҙем итеп ҡуям, үҙем уй йөрөткәндәй ҡабул итәм. Шиғыр ныҡ әсендерҙе. Тимәк, автор дөйөм фекерҙе әйтеп бирә алған. Бер кем дә тыныс ҡала алмаҫ, моғайын, был шиғырҙы уҡығандан һуң.\nМөхәббәт тураһында яҙмаған бер шағир ҙа юҡ ул донъяла. Мөхәббәт лирикаһында ла Алмас нәҡ үҙенең генә йөҙөн һаҡлап ҡала. Уның лирик геройы Мәжнүн кеүек һөйөүенән башы әйләнеп, һағышынан илереп, баштан-аяҡ ғишыҡ утына инмәй, һаҡ ҡылана, аҡылын юймай, һәр нәмәгә дөрөҫ баһа бирә белә. Шул уҡ ваҡытта бер ҙә башҡаларҙан кәм яратмай үҙенең йәрен, һис тә уға башҡаларҙан кәм ҡәҙер һәм ихтирам бүләк итмәй. Мөхәббәт шиғырҙарынан бигерәк тә «һөйөү инеше» исемле шиғыр күңелгә уйылып ҡалды.\nҺинһеҙ бер ҙә йәшәмәнем кеүек,\nБеләмен дә кеүек мәңгелек.\nҺине хыялымда ғына үреп,\nЯратҡайным бынан күпкә элек.\nНиндәй теүәллек, ниндәй тәрәнлек был строфала!.. Йөрәктәрендә ысын мөхәббәт йөрөткән кешеләрҙең бөтәһе лә шағир менән килешер, һәр кем әйтерҙе ошо дүрт юллыҡҡа һыйҙырған да ҡуйған. Юҡ, башҡа шиғырҙары ла һис тә ҡайтыш түгел Алмастың, ләкин һәр кемдең үҙе генә яратҡан емеше була. Ижадта ла нәҡ шулай. Йәйгеһен тәүге еләкте ауыҙға ҡапҡандай булдым беренсе ҡат уҡығанда был шиғырҙы. Мөхәббәт лирикаһының айырым бер юлдары нескә ҡылдарҙы сиртеп кенә тора: «ҡулдар әңгәмәһе», «ҡыймаҫ ирендәр», «йөрәк диңгеҙе», «ике йөрәк йырлай бер йырҙы»...\nЯратҡан кешеләренә, ҡәҙерле еренә, бөйөк шәхестәргә арналған шиғырҙарын уҡып («Әсәйемә», «Атайыма», «Беҙ – гөлдәрең», «Йөҙ ҙә утыҙ алтым» кеүек шиғырҙар), Алмастың киң күңелле, изге васыятҡа ихтирамлы, оло йөрәкле икәнен аңлайһың. Тирә-яҡта булып торған хәл-ваҡиғаларға битараф ҡала алмай. Бында ла ул интернационалист булып килеп баҫа. Быуындар алмашыныуының сылбырын, заманалар үҙгәрешен ҡалай оҫта тотоп ала белә! Сарказм, аллегориялар аша йәштәрҙең, рәхәтлеккә сыҙай алмай, боҙолоп барыуына ишаралай. «Балаҫ ҡаға бер ҡарт», «Ҡолон», «Кисәге батшаға», «Ватыҡ көҙгө», «Өсәү», «Ейән» һымаҡ шиғырҙарын уҡыйһың да, туҡта әле, ваҡыт үтер, мин дә бит ҡасандыр ҡартайырмын, тип уйлап ҡуяһың. һәм шул сағында атай-әсәйгә, ололарға ярҙам итке килә. Ғөмүмән, киләсәктә үкенмәҫ өсөн бөгөн үк һәр аҙымды үлсәп баҫырға кәрәк, тигән һығымта яһайһың.\n«Яңынан тыуыу» китабында мине иң ныҡ тетрәндергәне дүрт юллыҡ шиғырҙар булғандыр, моғайын. Дөрөҫөн генә әйткәндә, Алмас Шаммасовтың шиғырҙары – публицистик шиғырҙар. Уларҙа туранан- тура уҡыусыға мөрәжәғәт итеү бар. Кемгә нисектер, миңә бындай алым артыҡ оҡшап та етмәй кеүек. Былай ҙа тормошта әле бынан, әле тегенән, шуны эшлә, шулай эшлә, юҡ, дөрөҫ түгел, быны эшлә, икенсе берәү, былай эшлә, тип аҡыл өйрәтеп кенә торалар. Бына шул ҡыҫа бигерәк тә. Ҡайһы саҡта тын алыуы ла ауырлашып китә. Киләсәктә йәш шағирға бына ошо алымдан ҡотолорға кәңәш итер инем. Бөгөн, тиҙлек заманында, беҙгә артыҡ оҙон һүҙҙәр ҙә кәрәкмәй. Фекерҙе ҡыҫҡа ғына, әммә тос йөкмәткеле итеп әйтә белеү зарур. Ә Алмастың дүрт юллыҡтары ошо миссияны теп-теүәл үтәй ҙә ҡуя. Китаптың һуңғы битенә еткәс, их, бына шундай дүрт юллыҡтар күберәк булһын ине, тип уйлап ҡуяһың. Ысын оҫталыҡ – кескәй генә жанр эсенә романға торошло фекер һыйҙыра алыу.\nКем һине нығыраҡ ярата?\nКөҙгөңмө? Ундағы үҙеңме?\nБахыр. Күпме ҡарама,\nТапмаҫһың ысын йөҙөңдө...\nЫсын йөҙөн битлек аҫтына йәшереп йөрөгәндәрҙән ҡалай йәтеш көлөү. Үҙенән башҡа бер кемде лә уйлап бирмәгәндәр, әлбиттә, был шиғырҙы уҡып та тормайҙыр, шуға үҙ йөҙө хаҡында уйлап та бирмәҫтер. Ләкин уҡығандар өсөн был юлдар оло ишара. Алмастың фекер-ҡарашы офоғоноң ниндәй киң икәнен белергә теләүселәргә тәү сиратта уның тап дүрт юллыҡтар уҡып ҡарарға тәҡдим итәм.\nКүптәр традицион жанрҙар яҡлы. Ритм-рифма төҙөклөгөнә өйрәнеп бөткәнбеҙ. Ә кемдер шул ҡалыптан ситкә тайпылһа, уны шунда уҡ, жанр менән эш итә белмәй, юҡ, ул шағир түгел, тип ғәйепләй башлайҙар. Мин дә тәүҙә Алмастың шиғырҙарын уҡып, аптырап ҡуйғайным. Икенсе строфа беренсеһенә ритмы менән бөтөнләй тап килмәй ҙә баһа. Ә шулай ҙа шиғырҙарҙың был юҫыҡта үҫешеүе бер ҙә осраҡлы түгел икәнен төшөнәһең. Эмоцияларҙы нисек тояһың, шул килеш әйтеп биреү пафосты көсәйтеү өсөн эшләнә. Һәм тулыһынса үҙҙәрен раҫлай улар. Әгәр ҙә теүәл ритмда яҙылған булһа, уларҙы тигеҙ һулыш менән генә уҡып сығылыр ине. Ә былай исмаһам шиғырҙар күңелде һиҫкәндерә һәм шул рәүешле иҫтә ҡала. Тимәк, үҙҙәренән һуң ниндәйҙер бер ҡылыҡҡа этәргес булып торалар. Ижади кеше ниңә ижад итә? Әҫәре менән танышҡандан һуң, әҙәм балаһы дөрөҫ һығымта яһап, матурлыҡты арттырыуға көс һалырға тейеш.\nһүҙемдең ахырында Алмас Шаммасовтың иң оҡшаған шиғыры тураһында әйтеп үткем килә. Дуҫтар, «Мин кешеме?» тигән шиғырҙы мотлаҡ уҡығыҙ! Инде мин көн дә үҙемә: «Мин кешеме?» – тигән һорау бирәм. Бына ошо һорау мине дөрөҫ юлдан алып бара. һәр хәлдә, шуға ышанғым килә.


Рөстәм Хәмитов Халыҡ-ара балалар уйындары комитеты етәкселеге менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Халыҡ-ара балалар уйындары комитеты етәкселеге менән осрашты\n14:17, 2 марта 2013 Сәйәсәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Республика йортонда Халыҡ-ара балалар уйындары комитеты президенты Торстен Раш һәм генераль секретарь Ричард Смит менән осрашыу үткәрҙе.\nУйындарҙың аҙағына етеүе хеҙмәттәшлектең тамамланыуын аңлатмай, тине Рөстәм Хәмитов, ҡунаҡтарҙы сәләмләп.\n— Ваҡыт тиҙ үтә һәм бөгөн Халыҡ-ара балалар уйындарының аҙаҡҡы көнө, — тине республика Президенты. – Әммә был беҙҙең хеҙәттәшлектең тамамланыуын аңлатмай. Бындай хеҙмәттәшлекте дауам итеү, бергә эшләү, аралашыу буйынса пландарыбыҙ бар. Уйындар яҡшы кимәлдә үтте, тип уйлайым. Спорт объекттарында йыш булам, балалар менән аралашам һәм уларҙың ҡәнәғәт булыуын күрәм. Һеҙҙең менән танышыуыбыҙға, дуҫлашыуыбыҙға сикһеҙ шатбыҙ.\nХалыҡ-ара балалар уйындары комитеты президенты спорт ярыштарынан алған тәҫьораттары менән бүлеште.\n— Уйындар һеҙҙең республикала ҙур уңыш менән үтте, тип иҫәпләйбеҙ, — тине Торстен Раш. – Беҙ генә түгел, ярыштарҙа ҡатнашыусы балалар ҙа бындай баһа бирә. Шулай уҡ барлыҡ ойоштороусыларҙың һәм ҡатнашыусыларҙы юғары профессионализмын билдәләп үтке килә. Һандарға килгәндә, Уйындар тарихында Өфөлә үткән ярыштар ҡатнашыусылар һәм тамашасылар һаны буйынса иң күләмлеһе булды.\nРөстәм Хәмитов берлектә башҡа төрлө саралар үткәреп, хеҙмәттәшлекте дауам итергә тәҡдим итте.\nГенераль секретарь Ричард Смит билдәләүенсә, Уйындар ярҙамында артабан хеҙмәттәшлек итеү өсөн ныҡлы нигеҙ һалынды.\n— Артабан хеҙмәттәшле итеү өсөн ныҡлы нигеҙ һалынды, — тине Ричард Смит. – Хәҙер Өфө ҡалаһы беҙҙең федерацияның айырып алғыһыҙ өлөшө булып тора. Өфө вәкилен беҙҙең етәксе органдарға ла индереү мөмкинлеген ҡарарға әҙербеҙ. Башҡортостан баш ҡалаһының йыйылма командаларын Рәсәй кимәлендә үткәрелгән ярыштарҙа ҡабул итергә һәр саҡ әҙербеҙ. Йәйге Уйындарҙы үткәреүгә килгәндә иһә, бер үк ҡала йәйге һәм ҡышҡы уйындарҙы ла үткәргән осраҡтар бар. Шуға күрә киләсәктә Өфө йәйге Халыҡ-ара балалар уйындарын үткәреүгә дәғүә итә ала.\nРеспублика Президенты хеҙмәттәшлек өсөн рәхмәт әйтте.\n— Беҙҙең хеҙмәттәшлек ике яҡ өсөн дә файҙалы булғандыр, тип ышанам, — тине Рөстәм Хәмитов. – Беҙ һеҙҙән өйрәндек. Һеҙ беҙҙәге яҡшы өлгөләр менән таныштығыҙ. Дөйөм алғанда, был, әлбиттә, донъя кимәлендә балалар спортын үҫтереүгә булышлыҡ итәсәк.


Ижади түңәрәктәрҙә | Йәншишмә\nВсе записи в категории 'Ижади түңәрәктәрҙә'\nСалауат районы Малаяҙ башҡорт гимназияһында «Сәсәнлек мәктәбе» эшләп килә. Уның етәксеһе – Индира Ҡазыханова. Һеҙгә унда шөғөлләнеүсе балаларҙың ижад емештәрен тәҡдим итәбеҙ. Башҡорт телендә һөйләшәм, Башҡорт телендә. Минең йәшәү тамырҙарым Башҡорт ерендә.\nҺүҙ — Нуриман районы, Иҫке Күл мәктәбе уҡыусыларына\nНаписал в 8 июня 2018, 14:04\nМатурлыҡ һаҡланһын Яралы ҡоштар кеүек, Һыҙлана үләндәр ҙә. Тәбиғәт мәрхәмәтле Ҡәҙерен белгәндәргә.\nҺүҙ – Нуриман районы Иҫке Күл мәктәбе уҡыусыларына\nНаписал в 6 апреля 2018, 13:06\nУра, яҙ килә! Ура, ура, яҙ килә, Балалар бик шатлана. Яҙ килгәнгә ҡыуанып, Ҡыйыҡтан тамсы тама.\nҺүҙ — Ғафури районының Сәйетбаба мәктәбе уҡыусыларына\nНаписал в 15 сентября 2017, 09:37\nДәрестә Агния Бартоның шиғырҙарын башҡортсаға тәржемә итеп ҡараныҡ. Уларҙы һеҙгә лә тәҡдим итәбеҙ. Барабан Һул аяҡ! Уң аяҡ! Парадҡа бара Отряд. Парадҡа бара Отряд – Барабансыбыҙ Бик шат!\nҺүҙ — Асҡын районының Сураш мәктәбе уҡыусыларына\nНаписал в 25 мая 2017, 17:20\nМәктәбебеҙ ҙур түгел, шулай ҙа әҙәбиәт дәрестәрен, шиғриәтте яратыусы уҡыусыларыбыҙ күп. Араларында шиғыр яҙыусылар ҙа бар. Уларҙың ижад емештәрендә күҙәтеүсәнлек, тәбиғәтте яратыу, йыл миҙгелдәренә һоҡланыу тойғолары ярылып ята. Ҡәләм тибрәтеүсе балаларыбыҙҙың шиғри шәлкемен һеҙҙең иғтибарға ла тәҡдим итәбеҙ. Вәрисә САДИҠОВА, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы. Асҡын районы, Сураш мәктәбе. Иң шәп ауыл Ер йөҙөндә ауылдар …\nContinue reading ‘Һүҙ — Асҡын районының Сураш мәктәбе уҡыусыларына’ »\nҺүҙ — Белорет районының Үткәл мәктәбе уҡыусыларына\nНаписал в 31 марта 2017, 09:33\n«Йәншишмә»не алдырып, һәр һанын ҡыҙыҡһынып уҡып барабыҙ. Гәзиттә баҫылған мәҡәләләр, шиғырҙар бик оҡшай, уларҙы дәрестә файҙаланабыҙ. Беҙ, бер төркөм уҡыусылар, үҙебеҙ ҙә ҡәләм тибрәтә башланыҡ. Етәксебеҙ Нурсилә Фәтих ҡыҙы Йомағужина яҙыу серҙәренә өйрәтә. Ижад емештәребеҙҙе яратҡан гәзитебеҙҙә күрһәк, ныҡ ҡыуаныр инек.\nҺүҙ – Хәйбулла районы Әбеш мәктәбе уҡыусыларына\nНаписал в 3 февраля 2017, 09:42\nӘсәкәйем, мең йәшә! Әсәкәйем, мең-мең йәшә, Һинһеҙ күңелһеҙ беҙгә. Өйҙә булмаған сағыңда Юҡлығың тиҙ һиҙелә.\nҺүҙ — салауаттарға\nНаписал в 16 сентября 2016, 09:46\nСалауат ҡалаһының 25-се башҡорт гимназияһының II «В» синыфында белем алыусы балалар уҡытыусылары Эльмира Илдар ҡыҙы Ларионова менән шиғырҙар ҙа яҙып ҡарай. Әйҙәгеҙ, уларҙы бергәләп уҡыйыҡ.


Аҙна яңылыҡтары. Башҡортостанда эҫе һыуҙы ун градусҡа тиклем һыуытыуҙары ихтимал\nРәсәй ҡулланыусылар хоҡуҡтарын күҙәтеү идаралығы һыуҙың минималь температураһын алтмыштан иллегәсә төшөрөргә тәҡдим итә.\nӘгәр тәҡдим хупланһа, ҡала халҡы үҙгәреште киләһе йылдың мартында уҡ тоясаҡ. Ләкин депутаттар был уйланмаған аҙым тип бара. Эҫе һыуҙың температураһын кәметкәндә уны тағы ла күберәк ҡулланырға тура киләсәк, йәғни, көтөлгән экономия булмаясаҡ.\nХәйер, һыу менән тәьмин итеүсе ойошма тап шулай булырын теләйҙер ҙә инде. Йәғни, һыуҙы йылытыуға киткән энергияны кәметеп үҙ сығымдарын экономиялау, ә һыуҙы мулыраҡ ҡуллана башлаған халыҡтан күберәк килем алыу. Күрәһең, уларҙы халыҡтың сәләмәтлеге бөтөнләй ҡыҙыҡһындырмай. Эпидемиологтар әйтеүенсә, торбалар аша үткән йылы һыуҙың температураһын түбәнәйтеү башҡа һыймаған аҙым.


Баҡалы районында «ҡара генерал» Даян Мурзинды иҫкә алдылар\nОшо көндәрҙә арҙаҡлы яугирҙың тыуыуына 95 йыл тулды.\nБөйөк Ватан һуғышы йылдарында Даян Баян улы Чехословакияны фашист илбаҫарҙарынан азат итеүҙә ҡатнашыусы интернациональ партизандар бригадаһының ҡурҡыу белмәҫ командиры була. Һуғыштан һуң уға Чехословакияның милли батыры исеме бирелә. Тыныс тормошта Даян Мурзин баш ҡала һәм республиканың ижтимағи тормошонда ҡайнап йәшәне, Өфө ҡалаһының Почетлы гражданины тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булды. Бынан дүрт йыл элек баҡыйлыҡҡа күскән уҙаман тыуған ауылында ерләнгән. Яҡташтары уны онотмай - батырҙың ҡәберен урында йәшәүселәр тәрбиәләп тора, уның тыуған көнөндә лә изге урын тере сәскәләргә күмелде. Район мәҙәниәт йортонда шәхес иҫтәлегенә хәтер кисәһе ойошторолдо.


6 Август 2019, 14:31\nЯмаулы ойоҡбаш - Әсәй, йөн нәскийем тишелгән, ямап бирәһеңме? Әсә кеше ҡыҙының бер һораулы күҙҙәренә, бер ҡулындағы тишек ойоҡбашына ҡарап, ауыр уфтанып ҡуйҙы. Һыуыҡтар төшһә, эштәр хутҡа китә! Тик тормаҫ ике орсоғона бер пар нәски бер аҙнаға сыҙамай. Сәтәкәй бармаҡ буйы ебен дә ҡәҙерләп шырпы ҡабына төрөп өйрәнгән һаҡсыл ҡәрсәһе менән үҫһә лә, Гөлдәр һис кенә лә тин һанарға ғәҙәтләнә алмай йонсой. Ысынлап та, тауыҡ һымаҡ тибенеп, биш метр залды спорт ығына әйләндереп пыр туҙып бөтөрөлгән бәләкәстәреңә бәйләп өлгөртә алмаһаң, яма ла кейҙер, өйҙә һөйрәргә ярамаған, ти. Юҡ инде, бер серегән бай кеүек аҙнаһына икешәр пар яңыһын кейҙерергә кәрәк, әлдә генә “Арзан” магазины бар әле, парын ике-өс йөҙ һумға ала башлаһаң, эш хаҡы ла етмәҫ әтеү.\n- Әсәй, ойоҡбашым тишелгән, ямап бирәһеңме?\nӘсә кеше ҡыҙының бер һораулы күҙҙәренә, бер ҡулындағы тишек ойоҡбашына ҡарап, ауыр уфтанып ҡуйҙы. Һыуыҡтар төшһә, эштәр хутҡа китә! Тик тормаҫ ике орсоғона бер пар нәски бер аҙнаға сыҙамай. Сәтәкәй бармаҡ буйы ебен дә ҡәҙерләп шырпы ҡабына төрөп өйрәнгән һаҡсыл ҡәрсәһе менән үҫһә лә, Гөлдәр һис кенә лә тин һанарға ғәҙәтләнә алмай йонсой. Ысынлап та, тауыҡ һымаҡ тибенеп, биш метр залды спорт майҙансығына әйләндереп пыр туҙып бөтөрөлгән бәләкәстәреңә бәйләп өлгөртә алмаһаң, яма ла кейҙер, өйҙә һөйрәргә ярамаған, ти. Юҡ инде, бер серегән бай кеүек аҙнаһына икешәр пар яңыһын кейҙерергә кәрәк, әлдә генә “Арзан” магазины бар әле, парын ике-өс йөҙ һумға ала башлаһаң, эш хаҡы ла етмәҫ әтеү.\n“Ҡалай эт ялҡауы икән!” тиһегеҙме? Юҡ, башын түшәгенә терәгәндә лә мейеһен йөҙ ҡайнатып, иртәгәһе эштәрен планлаштырып, шунан ғына әүен баҙарына китә торған кеше ул Гөлдәр. Ҡулына энә алырға, ямарға йыбаныуҙан түгел, ямаулы нәмәләрҙе ене һөймәй. Сәстәренә көмөш яуғанда ла күңеленә мәңгелеккә ямау һымаҡ һалынған күңелһеҙ бала саҡ хәтирәләре иҫенә төшһә, йөҙө сөгөлдөрҙәй ҡыҙара. Бына хәҙер ҙә, ҡурсаҡтай ҡыҙының ҡулдарындағы “ямау давай!”тип үсекләшкәндәй ауыҙын асҡан йөн нәскейҙәре әсәһенең зиһенен тарҡатып, уйҙарын алыҫ баласаҡ арбаһында ҡалған хәтирәләргә ҡайтарҙы.\n...Ул ваҡытта Гөлдәр икенсе класта уҡый ине. Тантаналы октябрь байрамына мәш килеп әҙерләнделәр. Был сараны бар класс ашҡынып көттө. Башланғыс кластар айырым урынлашҡан ағас бинала уҡығас, өлкәнерәктәр уҡыған ҙур таш мәктәп бәләкәстәр күҙенә әкиәттәге батша һарайына тиң күренә ине. Бар мәктәп уҡытыусылары, пионер һәм комсомол апай-ағайҙары алдында сығыш яһауы ниндәй мәртәбә! Тик бына аяҡ кейемен сисеп инергә кәрәклеге генә ҡыйынлыҡ тыуҙыра. Һәр ингән-сыҡҡанды тишерҙәй булып күҙәтеп ултырған ҡарсыҡҡа “овчарка” ҡушаматы ла ярҙам итмәй, тамғаланған итектәрҙе, айырыуса яңыларын, шуғыраҡ малайҙар алмаштырып ҡуйһынмы, урындарынан күсереп ултыртһынмы, балалар юғалған итектәрен эҙләп ҡаңғырып бөтә. Сәхнәлә кинәнеп “әпипә”не баҫҡанда, “Ленин всегда живой” тип ауыҙ тултырып йыр һуҙғанда Гөлдәрҙең дә кескәй йөрәге яңы итектәренең аяҡланыуын һиҙмәне лә, тойманы ла.\nУҡыу алдынғыларына директор ялтыр тышлы матур китаптар тапшырғас, йәш октябрселәр тағы ла бер башҡа үҫеп киткәндәй тойҙо үҙҙәрен. Гел беренсе булып өйрәнгән Гөлдәрҙең дә түбәһе күккә тейҙе, бөгөн әтәстәй ҡупырайып, иртәгәһен ямғырға эләгеп күшеккән тауыҡтай меҫкен хәленә төшәсәген күҙ алдына ла килтермәне.\nБала саҡ ни, хөрриәт иле, сыр-сыу килеп дәррәү коридорға сығып, үҙҙәре ҡуйған урындан итектәрен алып кейҙеләр ҙә, уныһын-быныһын уйламай ҡайтыр яҡҡа елдерҙеләр. Ҡалтыр-ҡолтор килеп ярты юлды үткәс кенә Гөлдәр шикләнеп ҡуйҙы. Нишләп был итектәр бушаҡ һымаҡ әле? Тап үҙе ҡуйған рәттән алды, зәңгәрһыу һоро төҫтәләр. Әттәгенәйем! Йөн ойоҡтар менән кейгәйне лә баһа! Артына боролоп километр буйы һуҙылған көҙгө бысраҡлы юлға ҡарап талпынды ла, мәктәпкә кире барырға баҙнатсылыҡ итмәне. Иҫең киткән икән иҫке сикмәнгә, яңы булһа, ҡәрсәйем утлы табаға баҫтырыр ине, ә былар йөҙ ҡат тишелеп ҡарт оҫтаның ҡулдарынан йөҙ ҡат үткән, тип, үҙ-үҙен йыуатты. Әммә өйгә ҡайтҡас күңеле тағы ла шомланып, йөрәге ситлектәге турғай кеүек тыпырсынды.\nИкенсе көндө байрам хөрмәтенә ял булғас, юрған аҫтынан сыҡҡыһы килмәй наҙланып ята бирҙе, тик йылы түшәктә ҡыҙыныу бәхете оҙаҡҡа һуҙылманы. Иртәнге һауымдан ферманан ҡайтып инеүсе әсәһенең шелтәле тауышына ҡобараһы осоп һикереп тороп ултырҙы. Үҙе генә түгел, мәктәптә иҙән йыуыусы булып эшләгән килендәшен эйәртеп алған бит әле. Етмәһә, йәшен тиҙлеге менән ҡыҙының диванына туп-тура йүнәлделәр. Бөттө баш! Пленға алынған фашисты язаға тарттырғандай, икеһе ике яҡлап ҡамап та алды. Әсәһе ҡулында йәйғорҙоң ете төҫөн балҡытҡан таныш йөн ойоҡбаштарҙы күргәс, ҡыҙҙың күҙ алдары томаланып киткәндәй булды.\nУл саҡта ни, ете класс белеме менән донъяға тыуған балалар түгел, үҙенең сабый аҡылы менән Гөлдәр түбәндәгене аңлап, һығымта яһаны. Саранан һуң уҡытыусылар ҡайтырға сыҡһа, мәктәптең и-и-иң уҫал һаналған белем туҡыусының итектәре урынына йөн нәскиле икенселәре ултырған. Шул уҡ размер, (көҙгө бысраҡта һыу кисеп йөрөп һыуланған үҙенекеләре кибеп өлгөрмәгәйне, ике көн элек кенә кибеттән һатып алынған әсәһенекен һондо ҡәрсәһе, ҡалдырлап йөрөмәһен, аяғыңа ла йылы булһын, тип, өҫтәүенә атаҡлы ойоҡтар менән кейҙерҙе), шундай уҡ төҫтә. Тимәк, хулиган малайҙар ике бер төрлө аяҡ һауытын ҡыҙыҡ өсөн урындары менән алмаштырып ултыртҡан. Интеллигент тиһәң дә, уҡытыусы апайҙарҙы ҡыҙҙырырға Хоҙай ҡушмаһын! Тиҙ арала ҙур ғауға күтәреп, имеш, итек алмаштырғаны етмәгән, мыҫҡыл итеп өҫтәүенә ямаулы ойоҡбаш ҡалдырып мәсхәрә ҡылғандар тип пыр туҙған. Әҙер “вещдогы”булғас, эйәһен эҙләп табыуы ҡыйын түгел, ямауҙар оҫтаһының килене ҡәйнәһенең тере имзаһын тиҙ танып алып, данлы ойоҡтарҙы эләктереп бында йүгергән. “Бергәләп барып ғәфү үтенегеҙ инде, зинһар, шунда эшләгәс һеҙҙең өсөн оят бит”, - тип ялбарған була килештереп. “Ҡуйған урынымдан алып кейҙем, мин ғәйепле түгел”, – тип аҡланып маташҡан ҡыҙҙың һыңғырлағанын өлкән судьялар тыңлап та бирмәне. Ғүмер буйы кеше нәмәһенә ҡыҙыҡмай ҙа-ҡағылмай ҙа намыҫ менән йәшәгән нәҫелгә тап төшөргән, имеш, бар ауыл ҡалтыранып торған уҡытыусы күҙенә хәҙер нисек ҡарарҙар, имеш...\nУлтырған ерендә тораташтай ҡатҡан Гөлдәр һикереп тороп йүгерҙе, ти! Иң яҡын кешеләренең бер ғәйепһеҙ килеш ғәйепләргә, етмәһә хөкөмгә тарттырырға тырышыуҙарын бәләкәс йөрәге бер нисек тә ҡабул итә алманы – иларғамы, утһыҙ янғын сығарыусыларҙың аңһыҙ ҡылығына көлөргәме... Әммә, йәлләтеп алайым бер аҙ тип тырышһа ла, кәрәкмәгән саҡта шишмәләй борһоған күҙ йәштәре, әмәлгә ҡалғандай, был юлы һис тамырға уйламаны. Бик-бик телен сығарып үсекләшкеһе килһә лә, мейеһенә донъяны танып-белгәненән бирле өләсәһе-ҡарсәһе шыплап һеңдергән “ололарҙы олола!” тигән тәрбиәүи ҡанунды боҙорға баҙнат итмәне, тыйылып ҡалды.\nЯрай әле ҡәрсәһе бәлеш һалам тип мейес яҡҡан, әсәһе, хәҙер инде ауыл тарихына инеп ҡаласаҡ ямаулы ойоҡбаштарҙы йән асыуы менән дөрләп янған мейескә ырғытҡас, тынысланып ҡалғандай булды. Кискеһен атаһы эштән ҡайтып тағы шелтәләрме тип барыбер Гөлдәрҙең йөрәге ҡыл өҫтөндә торҙо. Ныҡ эләкмәгәндер-эләгеүен, юҡһа, яҡшы хәтерләр ине. Бары әсә-атаһының итектәрҙе эләктереп эйәһенә киткәне, бартер уңышлы үткән, күрәһең, унан бер ҙә ҡараңғы сырай менән түгел, күңелле генә сөкөрләшеп ҡайтып ингәндәре хәтерендә. Һәм тағы ла, аҙаҡ, даими клиентынан, йәғни Гөлдәрҙән “ҡолаҡ ҡаҡҡас”, ҡәрсәһенең бер аҙ турһайыбыраҡ йөрөгәне иҫендә. Бындай хәлдән һуң ҡыҙҙың ямаулы ойоҡбаш кейеү түгел, уларҙы күреү менән күңеле болғаныр булды. Их, фәрештәләй генә изге күңелле, ап-аҡ ҡына йөҙҙәренән паклыҡ һирпелгән “аҡ әбекәй”ҙең был ергә мәңгелеккә килмәгәнлеген белһә икән дә! Тилбер ҡулдарынан ебәктәй йомғаҡтарын төшөрмәгән хәстәрлекле ҡәрсәһенең ойоҡбаштарға һалған ямауҙарына ҡәҙәр им-томланған, ейән-ейәнсәрҙәрем иманлы булһындар теләге менән доғаланған икәнлегенә яңы ғына төшөнгән Гөлдәр:\n- Яңыһын кейеп тор, ҡыҙым, быныһын матурлап ямап бирермен, уйнарға кейергә йылыраҡ булыр, - тине бәләкәсенә ихлас йылмайып.\nҠыҙыҡ, шул мәлдә үҙендә ғәжәйеп ҙур еңеллек тойҙо. Күңелендә, әйтерһең дә, бер ямау ҙа ҡалмаған...


1. Исхаҡ дәртләндереүгә мохтаж ине: R16; Мин аслыҡ илендә һиңә фатиха бирәм!\nҒайса уға килде һәм әйтте: Египетҡа (Мысырға) барма; Мин әйткән ерҙә йәшә, сәйәхәт ит, Мин һинең менән булырмын, фатиха бирермен, һинең киләһе быуындарыңа ер бирермен һәм мин вәғәҙәмде үтәрмен, мин һинең Атайың Авраамға вәғәҙә бирҙем. (Яратылыш 26,2-3), (Яратылыш 26,12-13).\nҒайса үҙе йәшәгән илдә аҙыҡ наҡыҫ икәнен күрә, Аллаһы уға Мысырға бармаҫҡа, аслыҡ илендә ҡалырға ҡуша. Аллаһ Ғайсаны ошо илдә ҡалырға фатиха бирә. Алла Ғайсаға был илдә байлыҡ, муллыҡ ебәрә. Ғайса илдә сәскән игендән 100 тапҡыр күберәк уңыш йыя. Ғайса бик юғары дәрәжәгә күтәрелә., бөйөк була.\nШулай уҡ беҙҙең тормошта ла етешмәүсәнлек, ауырыу, көрәш менән осрашһаҡ, Аллаһы фатихаһын биреүе мөмкин. Әммә ауырлыҡтар, хәүеф-хәтәр беҙҙең яҙмышты һынап ҡарамаҫға өндәүе мөмкин.\nАллаһы үҙенең ҡөҙрәтен үҙенең балаларын яҡлауға, һаҡлауға йүнәлтә, бигерәк тә мәнфәғәттәре сикләнгән һәм рухи көрәш алып барыусыларға.\n2. Рәхил: R16; R30; Аллаһы Рәхилде иҫкә алды! R17;\nАллаһы Рәхилде иҫкә алды, Аллаһы уны ишетте, һәм уның ҡорһағын иҫкә алды. (Бытие); (Йәшәйеш 30,22)\nРәхил байтаҡ ваҡыт түлһеҙ булды, Аллаһы уны иҫтән сығарған кеүек ине. Башҡалар бер-бер артлы бала таптылар. Рәхил Аллаһы фатихаһынан мәхрүм булыусы берҙән-бер кеүек. Аллаһы иҫтән сығарған кеүек булғас, Изге китап әйтә - был R17; Рәхил онотолмаған! Аллаһы уның ялбарыуын ишетте һәм түлһеҙлектән ҡотҡарып, уға ир бала бирҙе. Ул уға Йософ тип исем бирҙе. Рәхилдең улы Йософ башҡа балаларға ҡарағанда үтә маҡталды. Йософто бик шәп киләсәк көттө, ул Египеттың премьер-министры булды. Рәхилгә фатиха бирелеү һуңлабыраҡ булһа ла, ул башҡаларҙыҡына ҡарағанда тиңдәшһеҙ, иҫ киткес ине. Ҡайһы саҡ тормошта Аллаһы беҙҙе онотто, ә башҡаларға фатиха артынан фатиха биргән кеүек. Аллаһы Рәхилде иҫенә алды, беҙҙе лә иҫләр һәм күптән көтөлгән фатиханы бүләк итер, инша Аллаһ.\nБеҙгә төшөнкөлөккә бирелергә ярамай, өмөт һәм ышаныс менән беҙгә тәғәйенен көтөргә кәрәк.\n3. Иаков (Яҡуб): R16; Лаван һинең ни ҡылғанын, мин барыһын да күрәм. R17; (Бытие - Йәшәйеш 31,12).(Бытие 31;6-7,12,41)\nЯҡуб 20 йыл буйы Лавандың хата мөғәмәләһенән яфаланғас, Аллаһы Яҡубҡа Лаванды ҡалдырып, ата йортона ҡайтырға ҡушты. Ул Яҡубҡа әйтте: R17; Лаван һинең менән ни ҡылғанын барыһын да күрәм R16; Аллаһы Яҡубты Лавандан ҡотҡарҙы. Лаван оҙаҡ ваҡыт Яҡубты алдап, насар мөғәмәлә иткәнен Аллаһы белде. Аллаһы ғәҙелһеҙлекте, баҫымды күрҙе һәм Иаковты азат итте. Беҙҙең ниндәй ауырлыҡтар кисереүебеҙҙе Аллаһ белә. Аллаһ беҙҙең хәсрәттәрҙе белмәй тип, беҙгә өмөтһөҙләнергә ярамай.\nАллаһы беҙгә осраған барлыҡ ғәҙелһеҙлектәрҙе һәм насар ҡарашты белә һәм беҙҙе яуыздарҙан, йәберләүселәрҙән ҡурсалай.\n4. Илия: R16; Ћиңә алда оҙайлы юл! R17;\nҮҙе сүллеккә бер көнлөк юлға сыҡты, артыш ҡыуағы аҫтында ултырҙы һәм әйтте: "Йә, Раббым! Етәр инде, ал минең йәнемде, минең үҙемдең ата-бабаларымдан арыуыраҡ түгел бит." Артыш ҡыуағы аҫтында йоҡоға талды һәм фәрештә килеп ҡағылды һәм әйтте: "Тор, тамаҡ ялға." Илия баш осонда өшәкәй һәм көршәктә һыу күрҙе. Ашап-эсеп алды ла, тағы йоҡоға талды. Аллаһтың фәрештәһе икенсегә уға ҡағылды һәм әйтте: "Тор, тамаҡ ялға, алдыңда оҙон юл." R17; (3 батшалыҡ 19,4.7)\n3. Батшалыҡ 19,1-7; 15-16;\n4. Батшалыҡ 2,1; 11.\nИезавели әҙерләгәндә Илияның ғүмеренә ҡурҡыныс янағанда, ул төшөнкөлөккә бирелде һәм үлем һорап ғибәҙәт ҡылды. Ул Аллаһҡа әйтте R17; Үлемде йәшәүгә ҡарағанда өҫтөнөрәк күрҙе. Илия тормошта бер ниндәй маҡсат күрмәне. Ул Аллаһтың уның өсөн шөғөлө булыуын төшөнмәне. Аллаһы Илияға фәрештәне ебәрҙе. Фәрештә алда оҙон юл тороуын әшкәртте. Аллаһы Илияға тағы ла мөһим бурыстар әҙерләне. Ул ике халыҡтың батшаларына "изге" май һөртөргә тейеш. Аллаһтың маҡсаты шундай - Илия үҙенең әжәлен күрергә тейеш түгел, утлы тантаналы арбала (колесницала) күккә ашырға тейеш. Илия бошонҡоға бирелеп, Аллаһтың ғәжәйеп планына төшөнмәне.\nШуға күрә ул үлем һорап доға ҡылды. Әммә Аллаһы уны дәртләндерҙе, маҡсатын тормошҡа ашырырға ярҙам итте. Ваҡыты менән беҙ ауырлыҡтарға бирешеп, төшөнкөлөккә биреләбеҙ, һәм ғүмерҙән ваз кисәбеҙ.\nАлда оҙон юл торғанын, Аллаһтың беҙҙең өсөн бик күп шөғөлө барлығын төшөнмәйбеҙ.


Башҡортостан Өфө Төп капиталғаинвестициялар индереүбарышы Халыҡ һанынаиҫәпләгәндә төпкапиталға инвестицияларкүләме тыс млрд проектов За 2017 год приведены неполные данные Инвестпортал РБ Инвестпортал Уфы 2017 155 120 138 Тыуғандар Үлгәндәр Үҫеш Теркәлгән никахтар Айырылышыу 2011 2012 2013 201 4 2015 2016 2017 Демография Данные за 9 месяцев 2017 г. 12041 10157 1884 7752 3629 >> Рейтингтар Точки притяжения Локальные изменения 2008 2008 йылда халыҡтың тәбиғи кәмеүетәбиғи үҫешкә алмашынды.Рәсәйҙең миллион кеше йәшәгән ҡалалары араһындамең кешегә үҫеш буйынса Өфө 2 урында тора. Статистика 2017 йыл өсөн доклад\n“Ҡала үҫешә” фотоальбомы\nБында объекттарҙың яңырыуға тиклем “Элек” һәм унан һуң “Хәҙер” фотоматериалдары урынлаштырылған, был ҡала мөхитендә һуңғы йылдарҙа булған үҙгәрештәрҙе айырыуса сағыу асып һала.\nТағы ла фотолар\n“Парктағы ҡала” концепцияһы\nӨфөлә ял итеү урындары, ҡала халҡын ылыҡтырыусы яңы нөктәләр, ҡала төҙөкләндереү объекттарын булдырыу һәм реконструкциялауға ҙур иғтибар бүленә. Өфөнөң үҙенсәлекле төбәктә урынлашыуы, йәшел үҫентеләренең күплеге парк зоналарын ҡала киңлектәрендә булдырыуға нигеҙләнгән ғәҙәти ҡараштан ситләшергә мөмкинлек бирә. Беҙҙең теләгебеҙ - ҡалабыҙҙы бер ҙур төҙөкләндерелгән парк эсенә урынлаштырыу. Ошо йүнәлештә эш башлағас “Парктағы ҡала” концепцияһы булдырылды ла инде.\nЯл итеү урындарын төҙөкләндереү\nҺуңғы алты йыл эсендә Өфөлә 19 яңы ял урыны булдырылды һәм 28 быға тиклем булған урындар яңыртылды. Был эш артабан да дауам итәсәк, сөнки социологик һорау алыуҙарҙың һөҙөмтәләренә ҡарағанда ҡала халҡы был үҙгәрештәрҙе ыңғай ҡабул итә.\nЙәйәү йөрөү маршруттары\nКиләсәктә “Парктағы ҡала” концепцияһы тормошҡа ашырыу сиктәрендә бөтә ҡаланы ҙур һәм бәләкәс ылыҡтырғыс нөктәләр менән ҡапларға планлаштырыла. Улар үҙ-ара йәйәү йөрөү һәм велосипед юлдары менән тоташтырыласаҡ.\nМуниципалитеттың иң мөһим бурыстарының береһе – Өфөнө мөмкин тиклем уңайлы ҡалаға әүерелдерергә, кешеләргә ҡарата дуҫтарса тормош мөхитен булдырырға. Һуңғы йылдарҙа Өфөлә төҙөкләндереүгә ҡараш үҙгәрҙе, башҡарылған эштәрҙеү күләмдәре артты.\nЭргәләге спорт майҙансыҡтары\nЙәмәғәт киңлектәрен төҙөкләндергәндә комплекслы ҡараш ҡулланыла. Бер үк ваҡытта дөйөм спортты үҫтереү мәсьәләһе хәл ителә. Бының өсөн эргәләге яҫы спорт ҡоролмалары булдырыла.\nТөҙөлөштәр һаны буйынса РәсәйҙәӨфө өсөнсө урынды биләй.Һуңғы биш йыл эсендә бында 4 миллионданашыу квадрат метр торлаҡ төҙөлгән. тыс. Население города % Уровень безработицы Төҙөлөштәр һаны буйынса РәсәйҙәӨфө өсөнсө урынды биләй.Һуңғы биш йыл эсендә бында 4 миллионданашыу квадрат метр торлаҡ төҙөлгән. 2017 Өфө һөт заводы эш башланы,Сипайлово дамбаһынтөҙөү тамамланды Яңы сауҙаобъекттары Дим юл уткәргесенеңберенсе сираты тамамланды Һаулыҡ һаҡлауучреждениеларҙың яңыы корпустары Яңы спортҡоролмалары Затон күпере һәмУфимкабель заводы Инфраструктураобъекттары Нестеров исемендәгемузей фонды һаҡлағысы,күҙәтеү ҡуласаһы Юғарыэшҡыуарлыҡылыҡтырыулығын таныу София аллеяһыһәм Нестеровскверы асылды Мостай Кәримскверы һәмАквапарк асылды Мөһим төҙөкләндереүобъекттары Биләмәләрҙең үҫеше Яңыбелем биреүобъекттары 768 1.13 1.131


Республика махсус китапханаһы һуҡырҙар өсөн“Мөмкинлектәр сикле – һәләттәр сикһеҙ” күргәҙмәһен тәҡдим итә | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nРеспублика махсус китапханаһы һуҡырҙар өсөн“Мөмкинлектәр сикле – һәләттәр сикһеҙ” күргәҙмәһен тәҡдим итә\nКүргәҙмәлә, махсус китапхана студияһында, төрлө йылдарҙа яҙҙырылған китап уҡыусыларҙың тауыштары буласаҡ. Күптәре республикабыҙҙа ғына түгел, ә уның сиктәрендә лә танылыу алған.\nШуларҙың араһында, билдәле композитор Салауат Низаметдиновтың “Тәүбәгә килеү” китабы. Йыйынтыҡҡа ингән ижади эштәрҙең авторҙары – республикабыҙҙың төрлө ерҙәрендә йәшәгән һаулығы сикле кешеләр. Йыйынтыҡ, Урал Мостафин, Ольга Вилданова, Ольга Москвина, Константин Чернов, Светлана Чистякова кеүек 46 профессиональ һәм һәүәҫкәр әҙиптәрҙең прозаик һәм оэтик әҫәрҙәрен туплаған.\n“Башҡортостандың күреү һәләтенән яҙған мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәре” библиографик күрһәтмә Башҡортостан республикаһының талантлы мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәренә арналған.


ural-rb.ru > Версия для печати > Алтын пар\nГлавная > --- > Алтын пар\n12-01-2018, 14:59. Разместил: admin\nОҙаҡ йылдар татыу тормошта, аңлашып ғүмер иткән ир менән ҡатын бер-береһен ярты һүҙҙән һәм күҙ ҡарашынан да аңлай башлай, тиҙәр. Боғанаҡ ауылында йәшәгән КАМАЛОВТАР ярты быуат эсендә ике аралағы йылы хистәрен, ихтирамдарын, йылылыҡ хисен юғалтмаған. Донъя йѳгѳн бергә тартып, ғаилә тигән арбаны бер йүнәлешкә һѳрәп кѳн итеүҙәренә 51 йыл да булып киткән.\nМѳләйем йѳҙлѳ Асия инәй менән Барый апа мине ихлас ҡаршы алдылар. Ололарса йыйнаҡ итеп йыйыштырылған, ниндәйҙер эске йылылыҡ бѳркѳлѳп торған ѳй түренә үткәс, Барый Ҡунаҡбай улы, хеҙмәт кенәгәһенә уйсан ҡарашын тѳбәп, ғүмер йомғағын һүтә башланы:\n- Мин 1937 йылда Олойылға ауылында тыуҙым. Һуғыш ваҡыты булғас, уҡырға форсат теймәне, ни бары дүрт класты ғына бөттөм. Ғаиләлә биш бала үҫтек, мин иң олоһо. Атайыбыҙ йәшләй генә үлеп ҡалғас, әсәйемә кесе туғандарымды ҡарашырға ярҙам итеү ѳсѳн бала ғына көйөнә эшкә тѳшѳргә тура килде. Йәшем бәләкәй булғас, башта леспромхозда миҙгелле эштәрҙә генә йѳрѳттѳләр, унан, армияға алынғанға тиклем, ҡаланың яғыулыҡ системаһында эшләнем.\nЯҙмышының ауыр, һынылышлы осоро иҫенә тѳшѳүҙән күҙҙәренә йәштәр эркелеп бер аҙ тынып ҡалды. Унан, тышы бер аҙ таушала биргән хәрби билетын ҡулына алғас, һүҙен дауам итте:\n- Германияла ѳс йыл ярым Ватан алдындағы бурысымды үтәп ҡайтҡандан һуң киң профилле тракторсы-машинист һѳнәренә курс бѳтѳрҙѳм. Тимер сым үреүсегә лә уҡып алғас, ҡаланың 16- сы цехында волощильчик булып эшләй башланым. Тап ошо осорҙа, 1962 йылдың ғинуарында, Ѳмѳтбай ауылы ҡыҙы Асия менән ғаилә ҡорҙоҡ.\nРәсимә Сәлихованың тулы материалын гәзиттең 3-4 се һанында (12.01.17) уҡығыҙ.


Хәйбулла районының Мәмбәт мәктәбе 1970 йылда уҡ төҙөлгән. Уның директоры Әлфирә Әсхәт ҡыҙы Мәмбәтова әйтеүенсә, иҫке генә булһа ла, был белем усағы үҙенең йылы, яҡты булыуы менән айырылып тора. Мәктәп хеҙмәткәрҙәре көсө һәм ата-әсәләр ярҙамы менән бында йыл һайын ремонт яһала, биләмәһе тәртипкә килтерелә. Шуға ла белем усағы бинаһы матур көйөнсә һаҡланған.\n1980 йылда Мәмбәт мәктәбендә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булып эш башлаған алдынғы ҡарашлы педагог Әлфирә Әсхәт ҡыҙын 2003 йылда директор итеп тәғәйенләйҙәр. Ул күрше Сәғит ауылына кейәүгә сыҡһа ла, ошоғаса үҙ ауылына тоғролоҡ һаҡлап, мәктәпте үҫтереүгә ҙур көс һалып йәшәүен һәм эшләүен дауам итә.\n—Элек балалар шаулап торған мәктәптә хәҙер 47 уҡыусы белем ала. Күрше Әҙел ауылының башланғыс мәктәбе беҙҙең филиал һанала. 1-3 кластарҙа белем алыусы 4 балаға бер уҡытыусы һабаҡ бирә. Мәмбәт урта мәктәбендә үҙем менән бергә бөтәһе 8 уҡытыусы эшләйбеҙ, 1-сенән алып 8-се класҡа тиклемге балаларҙы уҡытабыҙ. 11 йыллыҡ мәк-тәп һаналһа ла, быйыл 9-сы, 10-сы, 11-се кластарҙа уҡыусылар юҡ. Артабан нисек булыр, балалар һанының кәмеүе барыбыҙҙы ла борсоуға һала, әлбиттә. Мәктәптең киләсәге тыуымға һәм йәш ғаиләләрҙең ауылда ҡалыуына бәйле икәнен аңлайбыҙ. Мәҫәлән, 2017 йылда ауылда бер бала ла тыумаған. 2018 йылда Мәмбәт мәктәбенә 90 йыл тулды. Шуға бәйле юбилей сараһын быйыл үткәрергә иҫәп тотабыҙ,—ти Әлфирә Әсхәт ҡыҙы.\nАуылдың уртаһында урынлашҡан мәктәп кесеһен дә, олоһон да берләштереүсе үҙәк булып тора. Бында уҙғарылған сараларҙа ата-әсәләр, ололар һәм ауыл активистары әүҙем ҡатнаша. Мәктәпкә барып инеү менән унан йылылыҡ, бөхтәлек, сафлыҡ бөркөлә. Коридор, уҡыу бүлмәләре, ашхана, спорт залы, китапхана—барыһы ла асыҡ, йылы төҫтәргә буялған. Уҡыусылар яҡты, иркен спорт залынан сығышмай. Бында кәрәкле спорт инвентарҙары, саңғылар бар. Малай-ҡыҙҙар дәрестән һуң да килеп волейбол уйнай. Кистәрен спорт залының ишектәре ауыл кешеләре өсөн асыҡ. Бынан тыш, мәктәптә шахмат, фольклор, ҡул оҫ-талары түңәрәктәре уңышлы эшләй. Төрлө фәндәрҙе өҫтәлмә өйрәнергә теләүселәр ҙә дәрестәрҙән һуң килеп шөғөлләнә.\n—Беҙҙең уҡыусылар иртәнсәктән киске сәғәт 9-ға, хатта 10-сы яртыға тиклем мәктәптәләр. Уларҙың һәр кеменең үҙ шөғөлө бар. Кемдер спорт уйындарында, ярыштарҙа ҡатнаша, икенселәр китапханаға йөрөй, өсөнсөләр түңәрәктәрҙе үҙ итә. Клубта ойошторолған мәҙәни сараларҙан да ситтә ҡалмайҙар. Балаларҙың оҡшатҡан шөғөлдәре булыуы яҡшы. Улар тәртип боҙоп, ҡырын эш ҡылып йөрөмәй. Барыһы ла тырышып уҡый, тулы ҡанлы мәктәп тормошо менән йәшәй,—тип һөйөнә директор. Уҡыу эштәре буйынса һәм тәрбиәүи эштәр буйынса директор урынбаҫарҙары Эльвира Фәнил ҡыҙы Ҡәйепова менән Луиза Яңыбай ҡыҙы Түләшева һәр уҡыусының тын алышын белеп тора, уларға тейешле белем һәм тәрбиә бирергә тырыша. Уҡыусылар математиканан белем биреүсе Нәйлә Сәхей ҡыҙы Мәмбәтова, физкультура уҡытыусыһы Айҙар Сәғит улы Түләшев, башҡорт теле һәм әҙәбиәте белгесе Милә Факил ҡыҙы Мәмбәтова, инглиз теле, тарих һәм йәмғиәтте өйрәнеү дәрестәрен алып барыусы Вәсимә Рәфҡәт ҡыҙы Солтанованың һабаҡтарын үҙ итә. Башланғыс кластар һәм музыка уҡытыусыһы Зинира Мөхәмәтғәли ҡыҙы Ниязованың дәрестәре лә фәһемле үтә. Һәр белем усағының үҙ алдынғылары була. Мәмбәт мәктәбе уҡытыусылары спортта ла, эштә лә, уҡыуҙа ла алдынғылыҡта бирмәүсе, «Иң яҡшы тимур командаһы» булараҡ танылыу яулаусы гел егеттәрҙән торған 8-се класты маҡтап бөтә алмай. Ваһапов Әсләм, Баязитов Зөфәр, Бейешов Илйәр, Бейешов Вилнур, Насыров Радик һәм Нәҙерғолов Буранбай—мәктәптең ғорурлығы. Уларҙан үрнәк алыусылар ҙа бар. 7-се класс уҡыусыһы Аслаев Таһир олимпиадаларҙа еңеү яулаһа, 4-се кластан Саламатова Алтынай бик шәп йырлай. 5-се класта белем алыусы Ҡәйепова Илсиәнең оҫта алып барыусы булыуын белдек. Ауылға йәм өҫтәп, йәнләндереп йәшәүсе Мәмбәт мәктәбе уҡытыусыларына һәм уҡыусыларға уңыштар ғына теләйбеҙ.\nҺүрәттә: Мәктәп директоры Ә.Ә.Мәмбәтова һәм уҡытыу эштәре буйынса директор урынбаҫары Э.Ф.Ҡәйепова бер төркөм уҡыу алдынғылары менән.


Красноречка (Бәләбәй районы) — Башҡорт Википедияһы\nКрасноречка (Бәләбәй районы)\n80 209 813 003\n80 609 413 106\nКрасноречка (рус. Красноречка) — Башҡортостандың Бәләбәй районындағы ауыл. Анновка ауыл советына ҡарай. 2008 йылға тиклем Екатериновка исеме менән атала. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 5 кеше. Почта индексы — 452027, ОКАТО коды — 80209813003.\nАуыл советы үҙәгенә тиклем (Анновка): 10 км\nЯҡындағы тимер юл станцияһы (Аксаков): 32 км\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Красноречка_(Бәләбәй_районы)&oldid=668378 ҡабул ителгән


Башҡортостанда бензиндан да бал еҫе килә...\nБыл һүҙҙәр Рәсәйҙә киң билдәле. Башҡорт балы тигәндә, күптәрҙең күҙ алдына тыуған илебеҙ баҫа. Был бренд донъяның төрлө ҡитғаларына таралған. Ә бына республика райондарының үҙенең айырым бренды бармы? Башҡортостан ҡунаҡтары күңелен төбәктәр нисек яулай ала?\nБөрө алмалары, керәшен һыуыҡтары... Республиканың тарихи ҡалаларының береһе - Бөрөлә күптәргә билдәле үҙенсәлекле фестивалдәр үтә. Төбәк айырыуса алмалары менән дан тота. Һәр кем булған урынын унда күргән үҙенсәлекле әйберҙәр буйынса иҫендә ҡалдыра. Ырымбур мәҫәлән, мамыҡ шәлдәр менән, Тула перәниктәре менән ғорурлана ала. Был йәһәттән Башҡортостанда ла данлыҡлы брендтарҙы булдырыу, фекерҙәрҙе тормошҡа ашырыу буйынса күләмле эш бара.\nБөрө ҡалаһы шулай уҡ үҙенең боронғо архитектураһы менән дә туристарҙы йәлеп итә. Боронғо сиркәүҙәр, күренекле урындарға бай был ҡала.\nБөрө башҡорт ерендә тәүге ҡәлғәле ҡала була. Уға 1663 йылда ихтилалдар осоронда яндырылған Архангельское ауылы урынында нигеҙ һалына. Ләкин 1774 йылда Салауат Юлаев ғәскәрҙәре менән юҡҡа сығарыла. Бөрө борондан Башҡортостандың мәҙәниәт һәм сауҙа үҙәге һанала. Бында ҡалаға нигеҙ һалвусы сауҙәгәргә бағышланған һәйкәл дә бар. Ул Бөрөнөң XIX-XX быуатта эшҡыуарлыҡ һәм баҙар үҫешен символлаштыра.\nБашҡортостан бай һәм матур тәбиғәт ҡосағында урынлашҡан. Был иң тәүҙә сит ил һәм Рәсәй туристарын йәлеп итергә тейеш. Ләкин проблема ошо гүзәл урындарға туристик экскурсияларҙың булмауы. Шуға ла киләсәктә махсус автобус туры ойоштороу маҡсат итеп ҡуйыла. Ә Бөрө ҙур булмаһа ла, Рәсәйҙең бәләкәй ҡалалары араһында туристарҙы йәлеп итеүсе ҡалалар исемлегендә тәүге урындарҙы биләй. Бында сит ил вәкилдәре өсөн сувенирҙар ҙа булдырылған. Уларҙа ҡаласыҡтың билдәле һәм үҙенсәлекле урындары һүрәтләнгән. Шулай ҙа бөрөләр үҙҙәренең тыуған ҡалаһының һоҡланғыс тәбиғәтен һәм иң элек таҙа һәм саф һауаһын билдәләй.\nҺәр ҡаланың брендын киң матбуғат саралары аша таратыу төп шарттарҙың береһе. Ләкин тәүҙә бындай урындарҙы булдырыу ҙа зарур. Әлбиттә, әле республиканың бер нисә ҡалаһы ғына үҙенең киң таралған бренды менән маҡтана ала. Ә бына осрашыуҙа әйтелгән фекерҙәр һәм тәҡдимдәр тик һүҙ булып ҡына ҡалмаһын ине...


Салауат Фидаи Владимир Путиндың миниатюр бюстын эшләгән\n24 Август 2019, 10:26\nСалауат Фидаи — Рәсәй рәссамы һәм скульптор-миниатюрист, уны «Өфө һулаҡайы» тип йөрөтәләр.\nСалауат Фидаи — Рәсәй рәссамы һәм скульптор-миниатюрист, уны «Өфө һулаҡайы» тип йөрөтәләр. Бик күп миниатюр эштәре бар, шул иҫәптән Владимир Путиндың, Дональд Трамптың, «Игра престолов» сериалыгеройҙарының бюстары. 2015-2019 йылдарҙа Салауат Фидаи Рәсәй, Австралия, Сингапур, Таиланд, Малайзия, АҠШ, Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәре, Румыния ҡалаларында үҙенең күргәҙмәләрен ойошторған.\n24-27 августа Өфөлә IV «Көмөш Аҡбуҙат» халыҡ-ара кинофестивле уҙа. Төп бүләк — статуэтка һәм миллион һум. «Башҡортостан» киностудияһы директоры Юнир Әминев һөйләүенсә, скульптор кинофестивалдә ҡатнашыусыларҙың береһенә бүләген үҙе тапшырырға теләй.


Һаулыҡ һаҡлау » Страница 6 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Страница 6\nҺарымһаҡтың иҫ киткес шифаһы\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 22-06-2018, 07:00\nҺарымһаҡтың бүлкәтен иҙеп, өҫтөнә ҡайнатып һыуытылған бер стакан һыу ҡойоп, өс тәүлеккә ҡараңғы урынға ҡуйырға. Һарымһаҡтың үҙебеҙҙә үҫтерелгәне генә ярай, ситтән килтерелгәне бармай. Һуңынан марля аша һөҙөп алып, һыуытҡысҡа ҡуйырға, ә ҡуйыһын ташларға мөмкин. Көнөнә 8 – 10 тамсы төнәтмәгә бер балғалаҡ һалҡын һыу ҡушып, көнөнә өс тапҡыр эсергә.\nҺарымһаҡ төнәтмәһенең атеросклероздан, йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙарынан, инфаркттан, организмды май ҡатламдарынан арындырыуҙа, матдәләр алмашыныуын яҡшыртыуҙа, күреү һәләтен тергеҙеүҙә, организмды йәшәртеүҙә файҙаһы ҙур.\nДауаланыу курсын биш йылдан һуң ҡабатларға мөмкин. Ашҡаҙан, бөйән сей яраһы, гастрит менән сирләүселәргә уны эсергә ярамай.\nҺырғанаҡ япрағын йыйығыҙ\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 20-06-2018, 07:30\nГипертониянан, эсәк ауырыуҙарынан, гиповитаминоздан, һалҡын тейгәндә кипкән япраҡтарҙы сәй урынына бешереп эсергә мөмкин. Ә йәшел япраҡтарын петрушка һәм укроп урынына ҡулланырға була.\nҺырғанаҡ япрағы төнәтмәһенең быуындар һыҙлауынан да шифаһы бар. Бер ҡалаҡ ваҡланған япраҡҡа бер стакан һыу ҡойоп, 10 минут ҡайнатырға. Ошо төнәтмәне көнөнә ике тапҡыр яртышар стакан эсергә.\nГиповитаминоздан 5 г кипкән япраҡҡа бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп, сәй әҙерләп эсәләр.\nАшҡаҙан-эсәк ауырыуҙарынан һырғанаҡтың ботаҡтарынан һәм япраҡтарынан төнәтмә әҙерләнә.\nТире ауырыуҙарынан япраҡтары һәм ботаҡтарынан әҙерләнгән ванна файҙалы. Был ағастың емешендә һәм япраҡтарында ҡан тамырҙарында тромбтар барлыҡҡа килеүенә тотҡарлыҡ яһаусы кумариндар бар.\nҺалҡын тейгәндә һырғанаҡ япрағына һары мәтрүшкә, ромашка ҡушып, сәй әҙерләп эсергә мөмкин.\nҺырғанаҡ япрағынан әҙерләнгән сәй стоматит менән периодонтитты дауалағанда ла ҡулланыла.\nШәкәр диабеты, анемия, ашҡаҙан сей яраһынан, бауыр ауырыуҙарынан, һалҡын тейеүҙән, атеросклероздан һәм гипертониянан һырғанаҡ япрағы төнәтмәһе ярҙам итә.\nУның япрағын холестерин юғары булғанда һәм һимереүҙән дә тәҡдим итәләр....\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 19-06-2018, 06:30\nСәстең ағарыуын нисек туҡтатырға?\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 18-06-2018, 07:00\nБик ябай һәм һөҙөмтәле ысул бар. Уны әҙерләү өсөн бер ҡалаҡ бал, бер ҡалаҡ кастор майы, бер ҡалаҡ коньяк, бер йомортҡа һарыһы етә. Шуларҙы бергә ҡушып бутарға һәм сәс тамырына һеңдергәнсе һөртөргә. Башҡа пленка, өҫтөнән йылы шәл ҡаплап, 2 – 3 сәғәт тоторға. Һуңынан шампунь менән йыуып төшөрөргә. Был процедураны аҙнаһына ике тапҡыр ҡабатларға мөмкин....


ӘЙТЕЛМӘГӘН СЕР (ХИКӘЙӘ)\n3 Июль , 13:44\nМин, ҡулыма диплом алғас та, һөйләшеүҙәр пунктына йүгерҙем. Йән һөйгәнем йәшәгән тарафҡа осоп барырҙай булып, күптән көтөлгән яҡын тауышты ишетергә өмөтләнеп, телефон трубкаһына үрелдем. Әммә теге остан ишетелгән ҡатын-ҡыҙ тауышы мине айнытып ебәргәндәй булды.- Ғәлинур дауаханала ята шул, килә алманы. Ике аҙна самаһы элек аварияға эләккәйне, - тине минең менән һөйләшергә килгән бер туған апаһы Гөлшат бошонҡо ғына тауыш менән.\nАяҡ аҫтында ер убылып китте. Һәрмәләнеп, кабинка ишегенең тотҡаһына тотоноп, арҡам менән стенаға һөйәлдем.\n- Арыулана, буғай. Һин бигүк ҡурҡып китмә тағын. Тәүҙә беҙҙе лә борсоуға һалғайны ул, хәҙер ҡурҡынысы үтте инде.\nМин еңел ҡулап ҡуйҙым.\n-Ярай улай булғас, Гөлшат апай, бәлки, үҙемә Ғәлинур эргәһенә барып сығырғалыр?! – Саҡырыуҙы көтөргә кәрәк ине лә бит, ләкин был һүҙҙәр минең ихтыярымдан тыш, үҙенән-үҙе телемдән ысҡынды.\nГөлшат апай берауыҡ яуап бирмәй торҙо. Бәлки, Ғәлинурҙың хәле бик мөшкөлдөр, миңә уны шул хәлдә күрһәтергә теләмәйҙәрҙер? Авария тине бит, кем белә?..\n- Әллә инде, һылыу. Үҙең ҡара…\n- Барам, Гөлшат апай, иртәгә үк барам! Минең бында эштәрем бөттө, ауылға ҡайтып китергә тип йөрөй инем.\n- Улайһа, иртәгә тиклем. Хуш, һылыу!\nГөлшат апай трубканы һалғас та, мин байтаҡ уйланып торҙом. Иртәгә күрешәсәкбеҙ. Ни хәлдәһең икән, Ғәлинур? Бар ағзаларың теүәлме, аяҡ – ҡулһыҙ ҡалһаң ни эшләрмен?! Булһын, өс йылдан ашыу яратып, һәр хатын, һәр ым- ишараһын көтөп, ҡояштан нур алған айҙай, Ғәлинурҙың йылмайыуынан нурланып, һәр һүҙенән балҡып йәшәгән мин түгелме ни?!\n“Һиңә бер серем бар. Институтты бөткәс әйтермен әле,”- тигәйне Ғәлинур һуңғы осрашҡанда. “Ниндәй сер булыуы мөмкин?- тип уйланым мин автобус Өфө вокзалынан ҡуҙғалып киткәндә.- Сер. Моғайын… Моғайын, Ғәлинур миңә тормошҡа сығырға тәҡдим яһар. Башҡаса ни эшләп минең институтты тамамлауымды көтөргә?” Ярты йыл элек, Яңы йыл кисендә әйткәйне. Мин ҡыҙыҡһыныуымды еңә алмай, бик белгем килеп, инәлеп-ялбарып һораһам да, ниндәй сер икәнен сисмәгәйне. “Юҡ, уҡыуыңды бөтөр әле, шунан күҙ күрер. Ә әлегә мин бер нимә лә әйтмәне тип уйла, йәме!” Ялтыр-йолтор, аллы- гөллө биҙәүестәре менән, әле янып-әле һүнеп, балҡып торған шыршы эргәһендә, сихри моң аҫтында бик ишеткем килгәйне минең был һүҙҙәрҙе…\nРайон үҙәге урынлашҡан ҡаласыҡҡа еткәс, кешеләрҙән һорашып, урам автобусына ултырҙым. Алыҫ түгел икән алай ҙа дауаханалары, ике-өс туҡталыштан һуң килеп тә еттем.\nНиндәй палатала ятыуын да һорашырға онотҡанмын Гөлшат апайҙан. Хирургия бүлегенең фойеһына ингәс, стенаға эленгән исемлек яҙылған ҡағыҙҙарҙан Ғәлинурҙың фамилияһын эҙләргә тотондом. Бик күп әҙәм ята икән был бүлектә. Шулар араһында минең Ғәлинурым да…Ҡапыл йөрәгем дарҫлап тибергә кереште. Нисек итеп, ниндәй хәлдә күрермен мин һине, Ғәлинур?! Күҙҙәре генә асыҡ ҡалдырылып, ап-аҡ бинтҡа уралған Ғәлинур түшәктә ята…Ҡалҡына ла, хатта ҡулдарын ҡыбырҙата ла алмай. Мин йүгереп уның күкрәгенә ҡапланам да үкһеп-буҫлығып иларға керешәм. Ни өсөн һин шундай хәлгә ҡалырға тейеш, Ғәлинур? Мин уҡып бөткәс кенә…Күпме көткән осрашыу, бәлки, ҡауышыу мәле еткәс кенә? Ниңә яҙмыш шулай аяуһыҙ һуң?! Юҡ, мин барыбер бирешмәйәсәкмен, эргәңдән көнө -төнө китмәй бағасаҡмын, аяғыңа баҫтырасаҡмын мин һине, һөйөклөм. Буласаҡ табипмын бит әле…\nСубырлап аҡҡан йәшемде һөртәм. Шул саҡ кемдер арттан килеп күҙҙәремде ҡаплай. Бында минең бер генә танышым да юҡ, кем һуң? Ҡулдарын тотоп ҡарайым: ҙәр, көслө ир-егет ҡулы.\nКинәт артыма әйләндем: йылмайып Ғәлинур баҫып тора. Элек оҙон итеп үҫтерергә яратҡан тулҡынлы һоро сәстәре ҡыҫҡа ғына итеп алынған. Моғайын, аварияға осрағас, дауаханала ҡырғандарҙыр. Яғымлы, тыныс һоро күҙҙәр, тигеҙ ап-аҡ тештәр… Бер ҙә үҙгәрмәгән, тик йөҙө генә, дауаханала ятҡан ауырыуҙарға ғына хас булғанса, ағарып, ябығыңҡырап киткәндәй.\nКүргәнемә һаман ышана алмайым, өндәшергә тел әйләнмәй, илап ебәреүҙән ҡурҡам. Башымдан төрлө уй үтә. Күҙҙәремде ҡаплағас, тимәк,ҡулдары имен. Ә аяҡтары? Ҡарашымды аҫҡа йүнәлтәм. Аяҡтары ла үҙенке, заманса ғына туфли кейгән. Иҫән, иҫән икән бит минең Ғәлинурым, аяҡ-ҡулы ла үҙ урынында!\nИнде шатлыҡтан илап ебәрмәҫ өсөн ситкә ҡарайым.\nҒәлинур йомшаҡ ҡына итеп ҡулдарыма ҡағыла.\n- Ауылға. Әсәйемдәр көтөп тора.\nМин шунда ғына Ғәлинурҙың кейеменә иғтибар итәм: өҫтөндә дауахананың буйлы пижамаһы түгел, ә бик матур килешле костюм- салбар.\n- Ә һине ебәрәләрме һуң?\n- Эйе. Хәҙер һине ҡайтарып ҡуям да, кире килеп, кискелеккә укол ҡаҙатып, дарыуҙар алып ҡайтырмын.\nБеҙ етәкләшеп дауахана ҡаласығынан сығабыҙ. Бәхетемә һаман ышана алмайым. Ысынлап та килдемме, күрҙемме мин Ғәлинурҙы? Әллә төш кенәме? Бөтә ағзалары ла теүәл, һин дә мин йөрөп ята. Ә мин, йүнһеҙ, әллә ниндәй йәмһеҙ, ҡурҡыныс күренештәрҙе күҙ алдыма килтереп, нимәләр генә уйлап бөтмәнем. Насарға юрарға ярамай, нимәгә юраһаң- шул юш килә, тиҙәр түгелме әле? Изгегә генә була күрһен инде… Минең бәхетемә имен ҡалғандыр Ғәлинур. “Ә улай булғас, ниңә осрашыуға килмәгән һуң?” – тигән уй күңелемдең аҫтын-өҫкә әйләндермәксе булып ҡоторона. Тик ундай ҡотортҡосто мин йәһәт кенә баҫтырып ҡуям: “Бәлки, улар юрамал минең килеүемде теләп, аварияны ла юрый уйлап сығарғандырҙыр. Был яҡтарҙа егеттәр ҡыҙҙарҙы урлап алыуға бик әүәҫ. Әллә Ғәлинур ҙа…” Аҙағын уйлап бөтөрөргә шөрләйем, үҙ уйҙарымдан үҙем ҡасам.\nҒәлинурҙарҙың ауылы ҡаласыҡтан алыҫ түгел, ун биш - егерме минуттан автобустан төшөп ҡалдыҡ.\nАуыл халҡы шулай ҡыҙыҡ инде ул: осраған береһе һаулыҡ һораша, ят кешегә, йәғни миңә, һынап ҡарай. Кем менән ҡайтып килә Ғәлинур, тиҙәрҙер инде. Ә бер ағай уратып-суратып торманы, Ғәлинур менә ҡул биреп күрешкәс тә:\n- Әллә киленме?- тип һораны. Минең уйлауымса, Ғәлинур юғалып ҡалманы. Ҡуйы ҡара ҡашын һикертеп кенә ҡуйҙы ла:\n- Бәлки!- тине. “Бәлки!” Тимәк… Минең күңелем ҡанатланып осоп китте, тотоп урынына ултыртырмын тимә…\nШәмәхә йәшелгә буялған ҡапҡа, баҡса рәшәткәләре әллә ҡайҙан күренеп тора. Асыҡ бейек болдорҙа тороусы - әсәһелер. Килеремде белгәс, әҙерләнеп көтәлер. Ғәлинурҙың әсәһен, Ғәйшә инәйҙе, мин электән беләм. Дөрөҫөрәге, дуҫлаша башлағанда уҡ алып ҡайтып таныштырғайны беҙҙе Ғәлинур. Сире арҡаһында күп ваҡыт түшәктә ятып ҡына тора Ғәйшә инәй. Таныш йортҡа еткәс, аяҡтар ҡалтырана башланы. Нисек ҡаршыларҙар мине буласаҡ бейемем менән бикәмем*? *бикәм(диал)- егеттең апаһы, ҡайенбикә\nҮҙе килеп, әрһеҙләшеп йөрөй, тимәҫтәрме? Әллә, тупһаға мендәр һалып, килендәре итеп ҡаршыларҙармы? Нисек тоторға үҙемде: алсаҡ-һүҙсән булырғамы, әллә тыйнаҡ- баҫалҡымы? Ниндәйерәк килен көтәләр икән улар?\nБолдорҙа ысынлап та Ғәйшә инәй (әлегә инәй!) ҡаршы алды. Ҡушҡуллап күрешкәс, эйәртенешеп өйгә индек. Гөлшат апай менән ҡосаҡлашып күрештек,\nсикәгә сикә тейҙерҙек. Осрашыу мин көткәндәгенән күпкә ябайыраҡ та, еңелерәк тә килеп сыҡты. Минең тулҡынланыу - ҡаушауымды һиҙмәнеләрме, әллә һиҙһәләр ҙә, уңайһыҙ хәлгә ҡуймаҫ өсөн, өндәшмәнеләрме?\nҒәлинур инеү менән, ҡәнәфигә ултырып, телевизор ҡабыҙҙы. Ғәйшә инәй он иләп, йомортҡа һытып, ҡамыр баҫырға тотондо. Мин ҡала күстәнәстәрен Гөлшат апайға биргәс, ни эшләргә белмәй, улар эргәһендә баҫып торҙом.\n-Әйҙәгеҙ, миңә лә берәй эш ҡушығыҙ, бәлки, картуф әрсергәлер?- тинем уңайһыҙланып.\n-Ҡуй, Ғәлинур эргәһендә ултырып ҡына тор. Юлда йонсоғанһыңдыр. Өфө - яҡын ара түгел. Хәҙер аш өлгөрә,- тине Ғәйшә инәй, яғымлы ҡарап.\nЕңел һулап, Ғәлинур эргәһенә сыҡтым. Өндәшмәй генә экранға текәлгәнбеҙ. Миндә, әлбиттә, тапшырыу ҡайғыһы юҡ. Ни эшләргә, ни һөйләшергә белмәйем. Тик кенә ултырыуы ла уңайһыҙ һымаҡ.\nУл арала аш бешеп сыҡты. Табын артында күбеһенсә Ғәйшә инәй менән Гөлшат апай ғына һөйләште тиерлек. Минең ата-әсәйем, туған- тыумасам хаҡында һораштылар. Ашап бөткәс тә, Ғәлинур кире район үҙәгенә юлланды.\n-Оҙаҡламам. Барып ҡына күренәм дә ҡайтам. Пока!- тине ул ҡапҡанан сығышлай.\nҒәлинур киткәс, өй бушап ҡалғандай тойолдо. Гөлшат апай менән икәүләп өҫтәлде йыйыштырып, һауыт-һабаны йыуғас, урамдағы эскәмйәгә сығып ултырҙыҡ. Ҡасандыр тап ошонда Ғәлинур менән таң ҡаршылағайныҡ. Шул хәтлегем матур айлы кис ине. Нимәләр генә һөйләштек икән, хәтерҙә ҡалмаған. Ләкин беҙгә шундай күңелле ине, төнө буйы һөйләшеп-көлөшөп сыҡтыҡ.\nКиске һиллек. Тауыш-тын юҡ. Яңы ғына япраҡ ярған ағастарҙан, ерҙе тишеп баш күтәргән йәш үләндән иҫерткес тәмле хуш еҫ бөркөлә. Ыуыҙ ғына асыҡ йәшел төҫ бар ауылды уратып алғандай тойола, сөнки һәр өй алдындағы баҡсала – төрлө емеш ҡыуаҡтары, ағастар, ә ауыл уртаһында- ҙур ғына ял паркы. Мин рәхәтләнеп саф һауа һулайым.\nГөлшат апай өндәшмәй ултырыуымды ҡайғырыуҙан, Ғәлинур юҡлыҡтан тип уйлай, шикелле.\n- Борсолма, хәҙер ҡайтып етә ул. Автобусҡа өлгөрмәһә, үткенсе машиналарға ултырыр. Бик тә булмаһа, йәйәүләп ҡайтыр. Ун биш саҡрым уға арамы ни? Ҡайһы мәл ул шулайтып кисләтеп ҡайтып, өйҙә йоҡлап китә,- ти. Уның йыуатыуынан мин ысынлап та борсола башлайым. Автобус менән барып кире урауға бер сәғәт етә. Ә Ғәлинурҙың киткәненә өс-дүрт сәғәтләп үткәндер инде.\nЭңер төшә башланы. Ауылға ғына хас тынлыҡты боҙоп, һарайҙа әтәс ҡысҡырҙы, һыйырҙың мышнап, быҙауына тауыш биреп, мөңрәгәне ишетелде. Тыҡрыҡта бер-ике кешенең шәүләһе күренде, ҡыҙыҡай сағыу матур тауыш менән рәхәтләнеп ҡысҡырып көлдө. Бәхетле, ҡәнәғәт кеше генә шулай ихлас, донъяһын онотоп ғәмһеҙ көлә ала торғандыр. Егеттең тауышы баҫалҡы ғына, көңгөр-ҡаңғыр ишетелеп ҡалды. Нимә әйтеп көлдөрҙө икән егет? Моғайын, йөрәген асҡандыр, һөйөүен белдергәндер…\n- Әйҙә, инәйек инде, һалҡын да төштө. – тип ҡалтыранып ҡуйҙы Гөлшат апай. – Миңә сәғәт дүрттә, иртәнге һауынға торорға кәрәк.\nӨндәшмәй генә Гөлшат апай артынан эйәрәм.\n-Теләһәң верандала йоҡла. Унда еләҫ тип, өйҙөң тынсыулығын яратмай , Ғәлинур йоҡлай торғайны.\nМин верандала йоҡларға ризалашам. Гөлшат апай тыныс төн теләп, өйгә инеп китте.\nБер карауат менән бер өҫтәл генә ҡуйылған таныш верандаға инәм. өҫтәлдәге магнитофонды тоҡандырам. Бүлмәгә сихри моң тула. Тауышын баҫып, карауатҡа менеп ултырамда да тәҙрә рамына һөйәләм.\nАяҙ яҙғы кис. Кисме, төнмө? Күк йөҙөн меңәрләгән йондоҙҙар сыбарлаған. Ана, Ҡош юлы тап минең түбәмдән үтә. Ҡош юлы. Ҡош юлы буйлап килгәнмендер\nкеүек Ғәлинур янына. Һөйгәнемдең ауыр хәлдә икәнен ишетеп, ҡоштай осоп килдем бит мин. Ауыр хәлдә, тименсе, ярай әле ауыр хәлдә түгел. Хәҙер ҡайтып етер. Нимә тип әйтер икән? Теге серен сисерме, юҡмы? Ваҡыттың нисек үткәнен дә һиҙмәйенсә, төгнө күктең сихрилығына, ҡабатланмаҫ матурлығына иҫем китеп ултырам да ултырам.\n…Ҡасандыр ошо карауатта икәүләп төн үткәргәйнек. Иҫләйһеңме икән уны, Ғәлинур?\nШундай саф, шундай илаһи гүзәл саҡ ине ул. Киске уйындан арып- талсығып ҡайттыҡ та, ошонда ауҙыҡ. Ғәлинур мине ҡосаҡлаған килеш, сикәмдән генә берҙе “әп” итте лә, хәйеле төн теләп, йоҡлап та китте. Мин уның киң күкрәгенә башымды һалып, тәненән, сәстәренән килгән илерткес хуш еҫте еҫкәп, ҡыбырҙау түгел, тын алырға ла ҡурҡып яттым. Яратҡан кешеңдең тын алышын тыңлап, ҡосағында тик кенә ятыу ҙа ниндәй оло бәхет икән, тип аптырағайным. Саҡ ҡына ҡымшанһам да, ошо серле тынлыҡ юғалыр, төш кенә булып ҡалыр төҫлө. Мин таң атҡансы татлы хыялдарға бирелеп, Ғәлинурҙың сибәр, һөйкөмлө йөҙөнә төбәлеп, һоҡланып сыҡтым.\nАҙаҡтан бик оҙаҡ ошо сихри, сәйер төн хаҡында уйланып йөрөнөм. Шул хәтлем дә балалыҡ, сафлыҡ- паклык сиге булып тойолдо ул төн миңә. Йылдан ашыу ваҡыт үткәс, бүлмәләш әхирәттәремә һөйләнем. Улар иһә рәхәтләнеп көлдө.\n- Китсәле, алдайһыңдыр! Төнө буйы йоҡлап ятҡас, егетме ни ул! Эшкинмәйҙер, - тинеләр. Ниңә һөйләгәнемә үкенеп бөтә аланым. Матурлыҡ- таҙалыҡтан кер эҙләгән әхирәттәрем әҙәпһеҙ ҙә, йәл дә күренде.\nБөгөн дә мин үткәндәремде иҫләп, таң атҡансы йондоҙло күкте иңләп, йоҡоһоҙ уйланып сыҡтым. Тик был юлы һинең ҡосағыңда түгелмен шул, Ғәлинур. Һин ҡайтманың…\nИртәнсәк мин йыуынып өйгә ингәндә. Гөлшат апай һауындан ҡайтмаған ине әле. Ғәйшә инәй, ауырлыҡ менән генә йөрөп, сәй хәстәрләй. Мин уға өҫтәл әҙерләштем. Ни өсөндөр үҙен ғәйепле кешеләй тотҡан инәй йәл булып китте.\n-Ҡайтармағандарҙыр. Хәҙер иртәнге обходтан һуң, ҡайтып етер,- тине ул мине йыуатҡандай.\nМин йылмайып ҡуйҙым:\n-Эй, инәй, мин борсолмайым. Ҡайтмағас, ҡайтманы инде. Имен- һау булғас ярар. Мин хәҙер юлға сығам. Ҡайтыр билетты Өфөлә үк алып ҡуйғайным.\nНи өсөндөр Ғәйшә инәй алдындағы кисәге оялыуым, тартыныуым юҡҡа сыҡҡайны. Үҙ өйөмдәгеләй иркенләп ултырып сәй эстем, өҫтәлде йыйыштырҙым. Унан һуң инәйҙең һынсыл ҡарашы аҫтында өҫтөмдәге йәйге күлдәгемде сисеп, юлда уңай булһын өсөн йоҡаҡ зәңгәрһыу салбар кейҙем, ҡыҫҡа еңле блузка эләктерҙем. Өйөп ҡуйған еренән ысҡындырып, оҙон сәстәремде яурындарыма туҙғыттым.\nҒәйшә инәй яҫтығына һөйәлеп, ғәйепләгәндәй, борсоулы төҫ менән мине күҙәтә. “Кит әле, былай ауыл килене була тиме ни? Минең алдымда салбар кейеп тормаһа!”-тигән кеүек.\nЛәкин мин, ниңәлер, был хөкөмдар ҡараштарҙан юғалып ҡалмайым. Кескәй сумкамдан буянғыстар алып, күҙемә һөрмә тартам, сикәләремә алһыу яғам, иренемде ҡыҙартам. “Миңә барыбер, барыбер”,- тигәндәй, былай саҡта аҙ ғына яҡҡан буянғыстарымды мулыраҡ тондорам, сағыуыраҡ төҫтәр һайлайым.\n- Ҡабаланмаһаңсы, балам, Ғәлинурҙың ҡайтҡанын көтһәңсе,- ти Ғәйшә инәй оҙата сыҡҡанда.\n- Юҡ, инәй, автобусҡа китергә күп ҡалманы, һуңлайым,- тием, ныҡ булырға тырышып.\nИнде түгеләм тип торған күҙ йәштәрен йотоп, инәйҙең (хәҙер инде ысынлап та инәй менән һуңғы күрешеү бит!) йыйырсыҡтар йырмаслаған ике сикәһенән үбәм, ҡаҡса ғына арҡаһынан һөйөп яратам.\n- Һау бул, Ғәйшә инәй! Башҡа күрешергә яҙмаһа, ғәйепләмәгеҙ инде мине, яраймы?!\nИнәкәйемдең дә күҙҙәре йәшләнә:\n- Матур йөрө, балаҡайым. Үҙең риза булып кит,- ти арҡамдан тупылдатып.\n- Хуш!- Мин йүгереп тигәндәй оло юлға сығам, артыма боролоп ҡарамаҫҡа тырышып, алға ынтылам. Боролоп ҡараһам, китә алмам төҫлө. Ләкин арҡам менән инәйҙең баҡса алдындағы эскәмйәһенә ултырып, бер ҡулын ҡаш өҫтөнә ҡуйып, икесеһен болғай-болғай миңә төбәлгәнен һиҙәм…\nКелт итеп бынан ете йылдар самаһы, мин мәктәпте тамамлар алдынан булған бер ваҡиға иҫкә төшә. Минең менән бындай хәл булды ла баһа…\nЗәки менән беҙ беренсе кластан алып һигеҙенсене бөткәнсе бергә уҡыныҡ. Ул- малайҙар, мин –ҡыҙҙар араһында атаман- лидер. Ниндәй генә кисәләр, ярыштар, концерттар булмаһын, башлап йөрөүсе беҙ икәү. Беҙҙе гел бергә күреп өйрәнгән һабаҡташтар ҙа, уҡытыусылар ҙа, пар килеп кенә тораһығыҙ, тип матур киләсәк юраны. Йәшереп кенә, эстән генә мин дә шулай уйлай инем. Бер көн Зәки: “Имтихандар бөткәс, мин һиңә бер һүҙ әйтермен, яраймы?! – тигәйне. Өҙөлөп, сабырһыҙланып көткәйнем мин ул көндө. Моғайын, икәүләп берәй ергә уҡырға инәйек, айырылышмайыҡ, тип әйтергә теләйҙер.\nБына төрлөбөҙ төрлө яҡҡа таралышыр хушлашыу кисе лә килеп етте. Йола буйынса, бер-беребеҙгә бүләктәр алдыҡ. Мин дә үҙемдең кескенә бүләгемде тотоп, Зәки саҡырған ергә осрашыуға килдем. Ялтыр ҡағыҙға төрөлгән гөлләмә тоттороп, Зәки миңә көтөлмәгән һүҙ әйтте:\n- Ғәфү ит, һабаҡташ!- тине тулҡынланып, ҡарлыҡҡан ят тауыш менән.- Мин һине өмөтләндереп, үҙемдең яратыуымды әйтергә тип көттөргәйнем. Ләкин ул хис…ул хис үтте. Яратмайым мин һине, һабаҡташ. Хуш!\n- Хуш! - Мин, гөлләмәне тотоп, килгән яғыма йүгерҙем. Битемдән, ямғыр тамсылары ише, күҙ йәштәрем тәгәрәй ҙә тәгәрәй. Ә артымдан, бер тотам ҡалмайынса, әлеге ҡос осҡос һүҙ баҫтырып килә: “Яратмайым! Яратмайым! Яратмайым! “ “Их, саҡырмаһасы осрашыуға, бүләк бирмәһәсе! Ул сағында яратмағанын былай ҙа аңлар инем. Мөхәббәтте генә ҡысҡырып әйтергә кәрәк, ә яратмауҙы бер ҡасан да әйтмәйҙәрҙер!”- тип әрнегәйне яралы, ун алты йәшлек йөрәгем. Зәки бүләк иткән сәскәләр юлда һибелеп ҡалды.\nОшо хәтерләүҙән һуң мин ни өсөн Ғәлинурҙың һөйләшеүгә килмәгәнен, төнө буйы ҡосағында ятып та бер ым-ишара яһамауын төшөндөм. Яратмай, яратмай икән бит мине Ғәлинур. Үҙ хистәремә иҫереп, баштан-аяҡ ғашиҡ булып, Ғәлинурҙың тойғолары хаҡында уйлап та бирмәгәнмен. Берәй тапҡыр әйттеме һуң ул, яратам, тип. Юҡ бит…\nБерсә күҙ алдыма һоро күҙҙәренең нурын сәсеп, ап- аҡ тигеҙ тештәрен йылтыратып, йылмайып Ғәлинур килеп баҫа. Берсә, алды – артын ҡарамайса йүгергән йәш ҡыҙсыҡты, ҡот осорлоҡ аяуһыҙ һүҙҙәр баҫтырып килә төҫлө:\n-Яратмайым! Яратмайым! … Хуш, Ғәлинур. Мәңгегә хуш!


27 марта 2018 — 16:00 ГТРК «Башкортостан»\nРәсәй оборона министрлығы “Әшрәр аш-Шам” террорсыларын ташыған автобустар колоннаһын видеоға төшөрөп алған. Бер тәүлектә генә был ойошма яҡлы 5 мең террорсы Көнсығыш Гутанан сыҡҡан. Маршрутта Сүриә полицияһы һәм һуғышыусы яҡтарҙы яраштырыусы үҙәк офицерҙары именлек тәьмин итә.\nРәсәйҙең Америкалағы илсеһе Анатолий Антонов рәсәй дипломаттарын ҡайтарыу һәм Сиэтлда рәсәй консуллығын ябыуға етди ҡаршы булыуын белдерҙе. Рәсәй-Америка мөнәсәбәттәрен ҡаҡшатыуҙа Ҡушма Штаттар ғәйепле, быны яуапһыҙ ҡалдырырға ярамай, тине дипломат.\nАмерика ҡалаларында ҡорал әйләнешен ныҡлы күҙәтеүгә алыуҙы талап итеп күләмле акциялар үтте. Нью-Йоркта ғына 150 мең кеше урамдарға сыҡҡан. 14 февраль Парклендтағы мәктәптәрҙең береһендә уҡыусы 17 кешене атып үлтергәндән һуң илдә демонстрациялар туҡтағаны юҡ.\nҠытайҙың Нанкин ҡалаһындағы ресторандарҙың береһендә омарҙы уйын автоматында тоторға мөмкин. Тота алмаһаң 10 юаньдан, беҙҙең аҡсаға әйләндергәндә 90 һум аҡсаңдан ҡолаҡ ҡағырға тура киләсәк.


«Алтын тирмә – 2015» милли театрҙарҙың төбәк-ара фестивале яңы исемдәр аса\nХалыҡ театрҙарының быйылғы байрамы Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арнала. Фестивалдең тәүге һайлап алыу туры тамам. Еңеүселәр Бәләбәй ҡалаһында үтәсәк финал сығышына әҙерләнә. Иглин районының ике театр коллективы, һайлап алыу туры сиктәрендә, «халыҡ» исемен яуланы.\nИнвалид-фронтовиктың һуғыштан һуңғы тормошо. Яҡындарын юғалтҡан әсәләр һәм ҡатындар хәсрәте. Меңйетәр ауыл мәҙәниәт йортоноң үҙешмәкәр артистары драматург Әнғәм Атнабаевтың «Мөхәббәт хаҡында йыр» драмаһын һайлап яңылышмай. Жюри ағзалары һәм тамашасы уларҙың сәхнә оҫталығын юғары баһаланы.\n«Мөхәббәт хаҡында йыр» спектаклендә Үктәй ауыл советы башлығы Илһам Имаев ҡатнаша. Сәхнә әҫәренең темаһын белгәндән һуң, баш тарта алманым, ти ул. Күп кенә ауылдаштарыныҡы кеүек үк, уның да олатаһы яу яланынан әйләнеп ҡайта алмаған.\nИке ай эсендә милли театрҙарҙың төбәк-ара фестивале комиссияһы республика театрҙары ҡуйған 123 спектаклде ҡараны. Фестиваль сиктәрендә шулай уҡ «халыҡ театры» исеменә лайыҡ яңы коллективтар ҙа асыҡлана. Иглин районынан быйыл Оло-Тәләктән «Өмөт» һәм Меңйетәр мәҙәниәт йортонан «Балҡыш» үҙешмәкәр театрҙары «халыҡ» исемен яуланы.\nРеспубликала барлығы 130 халыҡ һәм өлгөлө театр коллективы иҫәпләнә. Сәхнә әҫәрҙәрен улар башҡорт, рус, татар, шулай уҡ сыуаш һәм марый телдәрендә лә ҡуя. Быйылғы фестиваль афишаларын Антон Чехов, Василий Шукшин, Ибсон, Мостай Кәрим кеүек билдәле классиктарҙың драма әҫәрҙәре атамалары биҙәй. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, «Алтын тирмә» милли театрҙар фестиваленең икенсе туры 13-17-се майҙа Бәләбәй ҡалаһында үтә.


Тормоштоң ҡәҙерен белеп йәшәйек! » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Йәмғиәт » Тормоштоң ҡәҙерен белеп йәшәйек!\n03.04.2019 Тормоштоң ҡәҙерен белеп йәшәйек!\nҮкенесһеҙ үтһен ошо ғүмер,\nБер нәмә лә түгел мәңгегә,\nМәңгеләштер ҡыҫҡа ғүмерҙе лә,\nУл кешегә килә бер генә.\nҒүмер – кешегә Хоҙай тарафынан бирелгән иң ҙур бүләк. Бөтә кешенең дә ғүмер юлы бер иш була алмай. Һәр кем үҙенә бирелгәнен үҙенсә үткәрә. Берәүҙәр аҡса, байлыҡ артынан саба, ә икенселәре, киреһенсә, белем алып, үҙ йәрен табып, ғаилә ҡора, балалар үҫтерә. Шулай итеп, һәр кем тормошоноң йәмен үҙе таба.\nКеше ғүмере – диңгеҙҙәге бер тамсы, мәңгелектең бер миҙгеле. Ошо ҡыҫҡа ғына ваҡытта әҙәм балаһы ҙур пландар ҡора, барлыҡ уйлағанын эшләп өлгөрөргә теләй. Ә тормошта үткән йылдарҙан төрлө эҙ ҡала. Атай-әсәйең, ауылдаштарың, илең һоҡланырлыҡ, онотолмаҫлыҡ эҙ ҡалдырыу өсөн һин ниндәй кеше булырға тейешһең?\nЙырҙарҙа йырланғанса, күҙ асып та өлгөрмәҫһең, ғүмер үтер. Һуғыш осорон ҡарайыҡ, унда күпме егет һәм ҡыҙ үҙен аямай, тарихта яҡты эҙ ҡалдырған. Ә бит улар кеүек батырлыҡты тыныс тормошта ла ҡылырға мөмкин. Үҙенең йәшәү дәүерендә кеше әллә нимәләр эшләргә һәләтле, тик үҙ мөмкинлектәрен тойоп, уны тулыһынса файҙаланғандар, үкенескә күрә, бик һирәк.\nТирә-яҡҡа күҙ һалһаң, типһә – тимер өҙөрлөк егеттәрҙең аҙып-туҙып, бары тик бер көн менән генә йәшәгәнен күрәбеҙ. Киреһенсә, тыумыштан йәки башҡа сәбәптән ғәрип булғандар, йәшәргә тырышып, тормоштоң бар матурлығын татып, гөрләтеп донъя көтә.\nӘлбиттә, донъя гел генә тигеҙ түгел, кемдәрҙер – үҙ тырышлығы, кемдәрҙер бысраҡ юл менән байый. Бәхетте лә шулай һәр кем үҙенсә таный һәм аңлай. Хәҙерге тормош шарттарында кешелә ысын кешелек сифаттарын һаҡлап ҡалыу беҙҙең төп бурысыбыҙ булып тора. Уға мин яҡшылыҡ, бер-береңә ҡарата ихтирам, тышҡы һәм эске матурлыҡ төшөнсәләрен индерер инем. Беҙҙең аңда бәләкәй саҡтан уҡ яман – яҡшы, йәмһеҙ – матур, файҙалы – зарарлы кеүек ҡапма-ҡаршы төшөнсәләр буталмай үҫешергә тейеш. Кеше тыуғанда бөтәһе лә тигеҙ була, тик төҫтәр буталған кеүек, тормоштоң да буталсыҡтары етерлек. Шуға күрә тормош һуҡмағынан үткән саҡта ысын матурлыҡты күреү һәм күрһәтеү, етешһеҙлекте төҙәтә һәм йәшерә белеү ҙә ҙур оҫталыҡ талап итә.\nНисек кенә йәшәһәк тә ғүмер үтә. Ул – һәр кемдең үҙ ҡулында. Яҡшы кешеләрҙең ҡылған эш-изгелектәре, батырлыҡтары халыҡ хәтерендә оҙаҡ һаҡлана. Ә инде насар уйлыларҙың үткәне үҙҙәре менән бергә был яҡты донъянан китә. Ундайҙарҙы иҫкә алыусы ла булмай. Ә байлыҡҡа табынып йәшәүҙең мәғәнәһе бармы һуң?! Ваҡыт көтөп тормай, иртәме-һуңмы беҙ барыбыҙ ҙа был яҡты донъянан китәсәкбеҙ. Тик ғүмер буйына тырышып-тырмашып йыйған байлыҡты бергә алып китеп булырмы?\nШулай ҙа тормош шул тиклем матур! Йәшәйеш мәңгелек! Тормош ни ҡәҙәр ҡатмарлы килһә лә, кеше үҙ яҙмышына бары тик үҙе генә хужа була ала.\nТиңдәштәремә шуны әйтергә теләйем: беҙгә бирелгән ғүмерҙе үкенесһеҙ, илебеҙгә кәрәкле кешеләр булып үткәрәйек, киләһе быуынға яҡты хәтирәләр ҡалдырайыҡ! Әлбиттә, ауыр мәлдәргә лә юлығырбыҙ, ләкин беҙ уларҙы еңеп, үҙ бәхетебеҙ өсөн көрәшәйек. Беҙ бөгөн башҡа заманда, яңыса йәшәйбеҙ. Әлеге ҡыйынлыҡтар берәй заман үтер, бөгөнгөһө менән генә йәшәгән кешенең киләсәге ышанысһыҙ. Заман талаптарына буйһоноп, камил аҡыл менән эш итеп, илаһи әҙәм заты булып ҡалайыҡ. Тормоштоң ҡәҙерен белеп, бар йәмен тойоп, тыуған ерҙән биҙеп түгел, ә уны биҙәп йәшәйек!\nАвтор: И. ӘҘЕҺӘМОВА


Республикала 10 йәшлек малай һыуға батып үлгән // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\nРеспубликала 10 йәшлек малай һыуға батып үлгән\n18:01, 16 марта 2018 Хәл-ваҡиғалар\nРеспубликала 10 йәшлек малай һыуға батып үлгән Фото: Олег Яровиков\nБашҡортостандың Краснокама районында 15 мартта көндөҙ балыҡ тотоп ултырған ун йәшлек малай боҙ аҫтына киткән. Баланың кәүҙәһен Үле Танып йылғаһында тапҡандар.\nРәсәй Тәфтиш комитетының төбәк идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, 4 класс уҡыусылары йылға буйына балыҡ тоторға килгән. Берәүһе йәтмә менән һыуға төшкән, икенсеһе яр ситендә ҡалған. Һәләк булған малайҙың дуҫы күпмелер ваҡытҡа юғалып торған. Кире килгәс, ул иптәшенең һыуҙа ятҡанын күргән. Малай ярҙам һорап ауыл яғына йүгергән. Ун йәшлек баланы тартып сығарғас, уның үлгәнлеге раҫланған. Үлем сәбәбе һыуға тонсоғоу тип фаразлана.\nВедомство мәғлүмәте буйынса, уҡыусының ғүмере өҙөлгән ерҙе тикшергәндәр. Үлеменең аныҡ сәбәбен билдәләү өсөн суд-медицина экспертизаһы тәғәйенләнгән. Тикшереү эштәре бара.


Башҡортостанда йәшәүселәрҙе «Бөтә донъя таҙалыҡ көнө» акцияһында ҡатнашырға саҡыралар // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n12:40, 18 сентября 2020 Йәмғиәт\nБашҡортостанда йәшәүселәрҙе Бөтә донъя таҙалыҡ көнө сараларына ҡушылырға саҡыралар.\n19 сентябрҙә Рәсәйҙең 70 төбәгендә күләмле «Эшләрбеҙ!» экологик акцияһы ошо көнгә бағышлана. Проекттың маҡсаты – тәбиғәтте ҡулланыусылар ҡалдыҡтарынан таҙартыу өсөн йәмәғәт институттарын, эшҡыуарлыҡ берләшмәләрен, муниципаль берәмектәрҙе, дәүләт органдарын һәм киң мәғлүмәт сараларын бер командаға берләштереү.\nТәбиғәт биләмәләренә: урмандарға, яландарға, йылға-күл буйҙарына баҫым яһала. Сүп-сарҙы йыйғанда мөмкин булған урында ҡалдыҡтарҙы айырым йыйыу ойошторола.\nӨфөлә һәм республикала йыйыштырыу урындары һәм ойоштороусылар билдәләнгән дә инде. Ҡатнашыусылар яҡындағы урынды һайлап, тәғәйенләнгән ваҡытҡа килергә тейеш.\nАктуаль майҙансыҡтарҙы һәм бәйләнештәрҙе ошо һылтанма буйынса Экология министрлығы сайтында һәм «Йәшел Башҡортостан» төркөмөндә табырға мөмкин.\nӨфөлә дүрт урында һәм Ишембай ҡалаһында акция «Таҙа уйындар» команда ярыштары кеүек уҙғарыла.\nСоциаль селтәрҙә акцияла ҡатнашыу тураһында яҙмаларҙы #эшләрбеҙ2020 һәм #йәшелбашҡортостан хештегтары менән билдәләргә мөмкин.\nБылтыр Башҡортостанда 154 меңдән ашыу кеше Бөтә донъя таҙалыҡ көнө акцияһында ҡатнашты, тип хәбәр иткәйне «Башинформ».


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №30, 24 - 30 июль 2021 - Информационные страницы\n№30, 24 - 30 июль 2021\nТиҙҙән Баймаҡ районында Темәс тарихи-крайҙы өйрәнеү музейын комплекслы реставрациялау һәм үҙгәртеп ҡороу эштәре башланасаҡ. Бының өсөн дәүләт тарихи-мәҙәни экспертиза рөхсәте, проект-смета документтары һәм инженер-тикшеренеү экспертизалары алынды.\nБыл хаҡта республиканың Күсемһеҙ мәҙәни мираҫ объекттарын һаҡлау һәм файҙаланыу буйынса ғилми-етештереү үҙәгенән хәбәр иттеләр. Темәс музейы тарихи һәм мәҙәни мираҫ объекты булып иҫәпләнә. Был тарихи бинаны реставрациялау һәм үҙгәртеп ҡороу проекты "Архтамға" эксперт-проект бюроһы тарафынан эшләнгән. Бюро етәксеһе, архитектор Рөстәм Әлибаев һөйләүенсә, бинаны комплекслы үҙгәртеп ҡороу, төҙөлөш, янғын һағы һәм санитар талаптарға ярашлы хәлгә килтереүҙе күҙҙә тота. "Бина волость идаралығының административ үҙәге булараҡ 1896-1897 йылдарҙа төҙөлгән. Тәүге ҡаты Әмин карьерынан алынған төрлө рәүештәге таш киҫәктәренән, ә икенсе ҡат урындағы кирбес заводы сығарған ҡыҙыл кирбестән төҙөлгән. Әле бина бик насар хәлдә. Ул янғын һағы, санитар һәм башҡа талаптарға тап килмәй. Эвакуация планы юҡ", - тип һөйләй Р.Әлибаев.\nЕргән ыҙанында юрматы ырыуы башҡорто Килмәк Нөрөшов етәкселегендәге ихтилалсылар Вологда драгун полкына һөжүм итә, батша һалдаттары, юғалтыуҙарға дусар ителеп, ҡасып ҡотола.\nИке әҙәби телле халыҡтарҙың телдәре генә түгел, үҙҙәре лә юҡҡа сығып бара. Мәҫәлән, мордвалар - эрзә һәм моҡша. Улар Волга буйы халыҡтарынан иң интенсив урыҫлашыу процесын кисерә.\nКитаптың йоғонтоһон бер нәмә лә алмаштыра алмай. Күпме генә электрон баҫмалар тәҡдим ителмәһен, барыбер ҡулыңа китап алып, уға ҡабат-ҡабат әйләнеп ҡайтып, уйланып ултырып уҡыуға бер ни етмәй!\n"Тормош арбаһын тартыу ике тәртәле булһын, һәр кемдең донъяһы - дүрт тәгәрмәсле һәм юл башлап барыусыһы алтын башлы, илһөйәр рухлы, бөркөт йөрәкле батыр ир-егет булһын", - ти Тамара Рәшит ҡыҙы.


GDPR матч: персональ мәғлүмәттәрҙе һаҡлау тураһындағы закон япония - Бөтә Япония онлайн юрист. Юпонский хоҡуҡи портал адвокат ҙур.\nGDPR матч: персональ мәғлүмәттәрҙе һаҡлау тураһындағы закон япония\nХосуси исемлеге яҙылған\nПлюс менән осрашыу локаль шәхси тормошо, мәнфәғәттәре уртаҡ темалар тәрән йәки махсус ҡоролмалар аша тоташыу булаҺеҙ табып берләшмәһе башлығы, секциялары һәм ҡыҙыҡһыныу буйынса төркөм. Советы кәрәк. Был краудсорсинг, халыҡ менән айырата.\nБөгөн күберәк белә\nУлтырыш ағзалары менән бәйләнеш тураһында һөйләне һәм хосуси башлығы урындағы, бөтә донъяла барған.\nЯңы эҙләргә саҡырҙы, хосусил йәки яллы тураһында түбәндәге кәрәк.\nПерсональ мәғлүмәттәрҙе һаҡлау тураһындағы закон проекты советы задание-яуап.\nТикшереүҙәр полном донъя бөтә эшсе көс, онлайн-бер нисә телдә уҡырға мөмкин. Егерме биш аҙағында ғына башлана һәм был мөмкин түгел. Бөтә ресурстар беҙҙә бар, GDPR мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн кәрәк.\nБыл ҡарарға видео-лидер глобаль менән ҡайһы хосуси, сөнки уларҙың хосуси мәҙәниәте булдырыу мөһимлеге тикшерелде стандарттары тармағы өсөн ИТ-белем һәм күнекмәләренә талаптар буйынса белемдәрен тикшереү өсөн бөтә донъя танылған хосуси алдынғы белгестәре, шәхси хосусил бөгөнгө мәғлүмәти донъяла иң ҡатмарлы профессиональ подзорный тейеш.\nТәүге исеме, тикшереү өсөн, иң ҡәтғи талаптарына тура килгән белем, оҫталыҡ, шәхси тормошҡа хоҡуғын этика һәм профессионализм, америка юристары ассоциацияһы һәм аккредитация яңы һөнәрҙәрҙең береһе. ИСО стандарттарына тураһында закон проекттарын яҡлау буйынса мәғлүмәттәр һәм шәхси мкмв е булып тора. cipp ANSI-аккредитация, тармаҡта әҙерлек gdpr бәйләнеш танылды. Һуңғы яңылыҡтар тураһында мәғлүмәт эҙләп һаҡлап поста-ай һәм квартал. Бында шәхси мәғлүмәт ала мөмкин мәғлүмәт яҡлау тураһында закон проекты ағзалары ныҡ актуаль. Идеяһы була Советы кәрәк. Хосуси исемлеге яҙылған. Был краудсорсинг, халыҡ менән айырата. Ес етәкселеге шәхси биттәр тураһында закон проекттарын яҡланы. gdpr мәғлүмәт йыйыу, анализлау, һәм инструменттар, ресурстар кәрәк, күңеленең, сөнки һеҙҙең бурыс һеҙҙе ҡәнәғәтләндерәме. Беҙ яҡтыртыуҙы тәьмин итеүсе компанияның хосуси доклад техниканы яңыртыу, технологиялар һәм ҡарарҙар тәҡдим аңлау хосуси тармаҡ баҙарының тенденция лидер булды. Донъяла иң яҡшы конференция хосуси. Һеҙ шәхси йәки дәүләт секторында эшләүсе, донъяның теләһә ҡайһы урында, саммиттар, ваҡиғалар һеҙ алмайсы калдырырға. Был мәсьәлә мәғариф һәм хосуси донъя кимәлендә фекер алышыуҙар түбәһенә Азиатско-тымыҡ океан төбәгендә һәм бөтә донъя буйынса. Ике көн дауамында профессионалдар яҡлау буйынса европала иң туйындырылған ҡушылдығы мәғлүмәт уҡыу, тәжрибә алмашыу һәм мюнхен селтәре булдырылған. иң яҡшы тәҡдим конфиденциальности именлек һәм р. с, инновацион кросс-йондоҙ һәм мәғариф селтәре. Европа сәйәсәте хосусил бәхәс үҙәге, стратегик инициативаларҙы яҡлау буйынса мәғлүмәттәр һәм белгестәр менән лидерлыҡ.\nМарт ваҡиғалары теркәлгән лондон өсөн асыларға.\nБеҙ был программаға ҡушылып, донъялағы үҙгәрештәргә яраҡлашыу йүнәлтелгән.\nБыл серияла хосуси трекер, беҙ уларҙың дөйөм законға ҡаршы мәғлүмәт сағыштырып ҡарайыҡ һәм ҡағиҙәне яҡлау буйынса бөтә донъя берләшмәһе. Шул маҡсат тороу өсөн, һеҙҙең ярҙам билдәләп, оператив дубляж күпме тырышлыҡ, аласаһы һеҙ ҡаса ине һеҙ үҙегеҙ нисек көс тупларға ярҙам итәсәк, һәм һеҙҙең яҡта. gdpr ярашлы хәрәкәт итә. Маккензи шәхси мәғлүмәтте яҡлау тураһында закон статьяһының был япон Бейкер Кенсаку Такасу сағыштырып, принциптары, GDPR формалаштырыу. 6 июлендә, япония хөкүмәт-ара комиссия тапшырылған ғариза һәм персональ мәғлүмәттәр баҫтырыу буйынса европа уртаҡ. Ғариза билдәләнәсәк, тип, бер-береһен белергә ынтыла һәм ес 2018 йылдың башында япония һәм хеҙмәттәшлек дауам ителә, тип персональ мәғлүмәтте адекват яҡлау кимәлдә булды. Әгәр ысынлап та был хәл, тигәнде аңлата булыр был, япония һәм башҡа тәржемәләре өсөн ҡорал кәрәк ине ес араһында булған шәхси мәғлүмәт яраша ла, стандарт килешеү шарттары кеүек, корпоратив мотлаҡ сертификаты йәки хосусил ҡағиҙәләре. Комиссия була инде ес"аҡ исемлектәре", илдә танылыу ул. үткән кеүек булһа шәхси мәғлүмәтте адекват ес кимәлендә яҡлаясаҡ. Әммә, шул япония береһе булып танылған. илдә Хосуси реформалаштырыу тураһында закон тулы көсөнә инә 2017 30 майында япония. Күп үҙгәрештәр менән бер рәттән, шулай уҡ төшөнсәгә яңы закон аҡ исемлегенә индерелгән. Япония үҙ-ара эшләргә һәм аҡ исемлектәре өҫтәп танылған ес беренсе евросоюз, Япония юрисдикция аҡ исемлеге'. Шуға ҡарамаҫтан, япония араһындағы айырма ҙур булып ҡала һәм хосуси һаны тураһында закон ес. Әммә, айырыуса реформаның һуңғы йылдарҙа япония менән, айырымлыҡтар әҙ әһәмиәтле.\nАтап әйткәндә, японияла шәхси мәғлүмәттәрҙе һаҡлау буйынса комиссия эшләй, һәм уларҙың үтәлешен тәьмин итеүгә арналған хосусил ҡағиҙәләре урынлаштырыу, хосуси системаларын хоҡуҡи японияла ла көсәйтә.\nПерсональ мәғлүмәттәрҙе һаҡлау тураһындағы закон проекты.-берләшмәләр һәм глобаль ресурстарға һәм иң эре мәғлүмәт хосуси полном.\n2000 йылда асыла, шәхси мәғлүмәттәрҙе һаҡлау тураһында закон проекты ла булған-өсөн-коммерция булмаған ойошма, ул билдәләргә ярҙам, һөнәри һәм шәхси тормошоноң тейелгеһеҙлеге яҡшыртырға ярҙам итә. Персональ мәғлүмәттәрҙе һаҡлау тураһындағы закон проекты киләсәк-был берҙән-бер урында, һеҙ ҡайҙа ул полном кәүҙәһе табылды ресурс һәм белемле белгестәр, заманса мәғлүмәт ҡатмарлы донъя. өсөн ландшафтарҙың ориентирлана, улар һезгә ярҙам итә.\nБеҙ тәҡдим итә, шәхси, корпоратив һәм ирекле ағзалыҡ, бөтә спектрына эйә булған ағзалары һәм һыу инергә өҫтөнлөк ҙур.\nAdineko pertsona Japonia


Свердловск өлкәһендә һабантуй байрамы үтте\nМәҙәни сарала Башҡортостан, Татарстан Республикаларынан һәм Силәбе өлкәһенән ҡунаҡтар ҡатнашты.\nБайрам ике майҙанда барҙы. «Труд» стадионында үҙәк сәхнә урынлашты. Бында төбәктәрҙән килгән артистар, сәхнә йондоҙҙары тамашасыларҙы сағыу концерт номерҙары менән шатландырҙы. Спорт майҙанында ла халыҡ күңелле ял итте. Милли көрәш, ҡолғаға үрмәләү, йүгереү һәм башҡа ярыштарҙа иң көслөләр билдәләнде. Байрам ҡунаҡтары милли аш-һыу өҫтәлдәре, ҡул эштәре күргәҙмәләре, сауҙа рәттәре менән танышты. Башҡортостан исеменән сарала Дыуан районы һәм Сибай ҡалаһы вәкилдәре ҡатнашты. Улар тирмә ҡороп, байрам ҡунаҡтарын милли йолалар менән таныштырҙы. Салауат Сәғитов, Башҡортостан Хөкүмәте премьер-министры урынбаҫары: «Урал тауы берәү генә. Беҙ бөтәбеҙ ҙә уның итәгендә йәшәйбеҙ. Шуға ла беҙгә туған булған Свердловск өлкәһе халҡы менән элек-электән бәйләнеш тотабыҙ. Ошондай мәҙәни саралар, байрамдар киләсәктә иҡтисади бәйләнештәр булдырырға ярҙам итә».


Ниңә ҡулланып ҡарамаҫҡа?! » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Һаулыҡ һаҡлау » Ниңә ҡулланып ҡарамаҫҡа?!\n07.09.2019 Ниңә ҡулланып ҡарамаҫҡа?!\nАяҡтағы ҡан тамырҙарының варикоз киңәйеүе күп кенә уңайһыҙлыҡ тыуҙыра.\nБеренсенән, күгәреп, ҡабарып торған тамырҙар бер ҙә матур түгел, икенсенән, һыҙлап, ауыртып теңкәгә тейә. Әлбиттә, уны дауалау өсөн гелдәр, кремдар тәҡдим ителә. Әммә уларҙың да файҙаһы оҙаҡҡа түгел. Ә ураған һайын һатып алырға хаҡы ҡыйбат ҡына. Бәлки, халыҡ медицинаһы тәҡдим иткән ысулдарҙы ҡулланып ҡарарғалыр. Мәҫәлән, ҡырғыстан үткәрелгән кишерҙе ауыртҡан урынға ябып, полиэтилен менән уратып, нығытып бәйләп ҡуйырға мөмкин. Иң яҡшыһы – уны төнгөлөккә ябыу.\nТағы ла бер дауалау ысулы бар. Уның өсөн 200 мл зәйтүн майы, 100 г балауыҙ, 100 г ылыҫлы ағас сайыры (ҡарағай, шыршы, кедр һ.б.) алырға. Сайыр ҡоро булһа, уны он хәленә килгәнсе онтарға. Барыһын бергә кәстрүлгә һалып, 10 минут ҡайнатырға. Һуңынан ике ҡалаҡ бал өҫтәп, 10 минут болғата-болғата бешерергә. Тағы 1 – 2 г прополис өҫтәп, 10 минут ҡайнатырға. Туҡтауһыҙ болғатып торорға онотмағыҙ.\nУттан алғас, һыуытырға һәм, быяла банкаға ҡойоп, һыуытҡыста һаҡларға. Ошо май менән аяҡтың тамырҙары бүртеп торған урындарын яҡшы итеп ыуырға. Зәйтүн майы булмаһа, уны сусҡаның эс майы йәки яңы ғына бешелгән һәм тоҙланмаған һыйыр майы менән алмаштырырға мөмкин.\n25.08.2019 - Һаулыҡ һаҡлау Йәйгеһен ҡыяр ашап ҡалығыҙ, файҙаһы ҙур


“Халыҡ ярҙам һорап яҙмай икән, тимәк, улар депутаттарға ышанмай” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Сәйәсәт » “Халыҡ ярҙам һорап яҙмай икән, тимәк, улар депутаттарға ышанмай”\n“Халыҡ ярҙам һорап яҙмай икән, тимәк, улар депутаттарға ышанмай” 25.10.2018 // Сәйәсәт\nРеспублика Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай етәкселеге һәм даими нигеҙҙә эшләгән депутаттар менән осрашҡандан һуң алтынсы саҡырылыш парламентының икенсе пленар ултырышында сығыш яһаны.\nУл депутаттарҙы алдан күреп эш итергә, республиканың ысын социаль-иҡтисади үҫешенә яуап биргән закон сығарыу башланғыстарын тәҡдим итергә саҡырҙы. Халыҡ вәкилдәре шулай уҡ дәүләт власы органдары эшмәкәрлегенә ғәҙел баһа бирергә тейеш.\n— Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаттары парламент контроле хоҡуғынан әүҙем файҙаланырға, һеҙҙең майҙансыҡ вайымһыҙ етәкселәр өсөн голгофаға әүерелергә тейеш, — тине Радий Хәбиров.\nРеспублика етәксеһе, депутаттар мандат өсөн карьера мәнфәғәтенән сығып көрәшмәгәндер, тигән өмөт белдерҙе.\n— Һеҙ үҙ округтарығыҙҙың мәнфәғәттәрен ҡайғыртырға тейешһегеҙ. Республика парламентына электрон ҡабул итеү бүлмәһен асырға кәрәк. Унда һәр депутаттың үҙ почтаһы булыуы шарт. Һайлаусылар был почтаға үҙҙәренең проблемалары хаҡында яҙа ала. Әгәр яҙмайҙар икән, тимәк, улар һеҙгә ышанмай, — тине Радий Хәбиров.\nРеспублика етәксеһе депутаттарҙа башҡарма власть органдары менән Башҡортостандың һөҙөмтәле үҫеше өсөн яуаплылыҡты уртаҡлашырға әҙер булған партнерҙарҙы күрергә теләүен билдәләне.


Быйыл нимә көтөлә? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Пенсионер » Быйыл нимә көтөлә?\nБыйыл нимә көтөлә? 08.05.2018 // Пенсионер\nЭшләп йөрөгән пенсионерҙарҙың страховка пенсияһы 1 августан ҡайтанан иҫәпләнә. Иң ҙур өҫтәмә 250 һум самаһы тәшкил итәсәк. Уның күләме Пенсия фондына 2017 йылға эш хаҡынан күпме һалым түләнеүгә бәйле.\n2018 йылда бер нисә үҙгәреш көтөлә. Мәҫәлән, пенсионер эштән бушатылһа, өс ай көткәндән һуң ошо осор өсөн тулыһынса индексацияланған пенсия аласаҡ. Әле Дәүләт Думаһына яңы закон проекты тәҡдим ителде. Ул ҡабул ителгән осраҡта эшләгән пенсионерҙарҙың пенсияһы 1 июндән 1 600 һумға артасаҡ. Шулай уҡ был категорияға 2016 йылдан алып еткерелмәгән аҡсаны компенсацияларға ниәтләйҙәр.\nӘйткәндәй, пенсионер эштән китеп, бер аҙҙан ҡайтанан эшкә төшһә, пенсияны индексацияланған килеш аласаҡ, йәғни уны кәметмәйәсәктәр. Страховка пенсиялары йылына бер тапҡыр индексацияланған осорҙа был айырыуса әһәмиәтле.