Dawˬ caˇ 7—Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-euˬ g’aˬ | Ka la zaˬ-euˬ dawˬ caˇ\nREAD IN Abkhaz Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai American Sign Language Amharic Amis Arabic Armenian Attié Aukan Awing Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Ewondo Fang Faroese Fijian Finnish Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Garifuna Georgian German Ghomálá’ Gokana Greek Greenlandic Guarani Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Hunsrik Iban Ibanag Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Ivorian Sign Language Japanese Javanese Kabiye Kabuverdianu Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Makaa Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Medumba Min Nan (Taiwan) Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Ngiemboon Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Pennsylvania German Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Pomeranian Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastaza) Quichua (Tena) Rarotongan Romanian Romany (Bulgaria) Romany (Macedonia) Cyrillic Ronga Runyankore Russian Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Shuar Sidama Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Swedish Sign Language Tagalog Tahitian Talian Tamil Tarahumara (Central) Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yemba Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\nDawˬ caˇ 7\nYeˬhawˇbaˬ aˬ dui-euˬ g’aˬ\n1. G’awˬ shaˬ gaˬ awˇ g’aˬ biꞈ g’aˬ Yeˬhawˇbaˬ.\nNawˇ nga maꞈ ahˇ ka k’oꞈ laꞈ miˇ ja ceuˬ.\nJahˇ g’eh deuˬ hawˇ-eu ha geuꞈ deuˬ jawˇ gaˇ iˇ\nnga maꞈ Saˇ kiˇ nawˬ euˬ gaˇ kawˆ tsaꞈ gaˬ.\nYeˬhawˇbaˬ Miˬyehˇ nga maꞈ-euˬ lo guˇ pyeuꞈ.\nYawˬ jawˇ na nawˬ euˬ tsawˇ myahˇ tsaꞈ gaˬ.\nYeˬhawˇbaˬ tsawˇ myahˇ doˆ baoˬ huiˬ Miˬyehˇ.\nNawˇ nga maꞈ cehˆ zaꞈ duˬ awˆ shmˇ duˬ pyeuꞈ.\n2. Nga maꞈ nawˬ euˬ yaw shehꞈ ahˇ laꞈ k’aˬ cehˇ\nYaw tsaˬ yaw dawˇ yaw shehꞈ nga maꞈ ya mawˇ.\nNawˬ euˬ dawˬ ahˇ poˆ ngeh sheuˬ g’eh jeˬ mawˇ.\nMiˬyehˇ uˆ lahˇ jeˬ ahˇ nga maꞈ tseˇ geuꞈ.\n3. Yeˬhawˇbaˬ nui noeˬ ya mˇ laꞈ k’aˬ cehˇ.\nNui ma taˬ ma nehꞈ Saˬdaˬ muiˇ laˇ k’awꞈ\nNga maꞈ ahˇ aˬ yawꞈ sehꞈ laˇ ngeh caw ba.\nNawˬ euˬ baoˬ ahˇ ya mawˇ ni bi ziꞈ laꞈ.\n(2 Saˬ. 22:3; Ceuˬ. 18:2; Yaˇ. 43:12-ahˇ haw.)\nYeˬhawˇbaˬ aˬ dui-euˬ g’aˬ (Dawˬ caˇ 7)


Partition , partie pour ténor enregistrement , Capriccio, Capriccio sopra la lontananza del suo fratello dilettissimo / Capriccio on the departure of the Beloved Brother - Johann Sebastian Bach - Partitions de musique baroque\nPartition , partie pour ténor enregistrement , Capriccio, Capriccio sopra la lontananza del suo fratello dilettissimo / Capriccio on the departure of the Beloved Brother\nObtenez les partitions de la musique Capriccio , partie pour ténor enregistrement , caprices, fruit du travail de Bach, Johann Sebastian , BWV 992 , B? major. Cette partition baroque célèbre écrite pour les instruments comme:\nObtenez encore une grande sélection de musique pour Clavier sur YouScribe, dans la catégorie Partitions de musique baroque.\nFi nu g u eIt h eo fm i t a t i o nPo s t i l i o n’sHo r n from theCapriccio on the Departure of His Dearly Beloved Brother(bwv 992) Arranged for SATB recorders by R. D. TennentJ. S. Bach (1685–1750) 4 Ł Ł 2 ˇˇ ˇ ˇ 2 ˇ6ˇ Tˇ ˇS ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇˇ G ;ˇ ?ˇ ˇˇ ˇ6ˇ ˇˇ ˇ 8 4ˇ ˇ ˇ ˇ˝Z ˇˇ ˇˇ 2 ˇ 2 ˇˇ ˇ˝Z ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ< <ˇ`ˇ G ˇˇ > ;> @Ï@ Ú Ľ ĽĽ Ľ 16 ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ 2 ˇˇ =ˇ 6ˇˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇˇ 2 ˇ< G > ??Ú> >> > Ŕ 22 ˇ ˇ ˇ ˇˇ 4 2 ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ6ˇ 2 ˇ< ˇˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇ G ˇˇ ˇˇ > ;? Ú 30 ˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇZ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 2 ˇˇ 6ˇˇ ˇˇ ˇ˝ ˇˇ ˇˇ ˇˇ < 2 ˇ Ľ Ï> G ĽĽ Ľ ĽĽ ĽĽ ŔŔ Ő\n34 3ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ 2 ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ 2=ˇˇˇ ˇ GÃ : ?? ?? ?? 41 È È ` 2 =È ˇˇ `ˇˇ ` 2 ˇˆˇ ˇˇ` ˇˇ G ˇˇ ˇ ˇ ˇ (ˇ ˇ ˇ6ˇ8ˇ ˇ ˇˇ > È8 : > ? 46 2 ˇˆˇ ˇ ˇ ˇ4ˇ6ˇ Ŕ G2 ˇˇ ˇˆˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˝Zˇ 6ˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ĹÈĹ?Ú 50 Ł 2 ˇˇ ˇ ˇ6ˇ 6ˇˇ ˇˇ ˇ 6ˇ ˇˇ ˇ< 2 ˇˇ ˇ4ˇ ˇ˝^ ˇˇ ˇ G ˇˇ ˇˇ Ľ> ˇ 6ˇˇ ĽĽ Ľ 54 ˇ `ˇ ˇˇ ˇ 2 =˝Z ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇF 2 G ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇˇ È ?? ? Ĺ Ž


Uh-oh! What did Mickey do now?!?


Dawˬ caˇ 116—G’awˬ shaˬ gaˬ-eu jeˬ-euˬ baoˬ | Ka li zaˬ-euˬ dawˬ caˇ\nREAD IN Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai American Sign Language Amharic Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Georgian German Ghomálá’ Gokana Greek Guarani Gun Haitian Creole Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Iban Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Medumba Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Ngiemboon Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Swedish Sign Language Tagalog Tahitian Tarascan Tatar Telugu Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\nG’awˬ shaˬ gaˬ-eu jeˬ-euˬ baoˬ\n1. Nawˬ ahˇ ja ceuˬ ma Miˬyehˇ Yeˬhawˇbaˬ-oˇ,\nnawˬ euˬ dawˬ biꞈ-euˬ g’aˇ duˬ.\nNui gahˇ ahˇ dui dui-awˇ baoˬ huiˬ dui dui k’awꞈ,\nnga maꞈ ahˇ nawˇ g’awˬ shaˬ gaˬ meh.\n2. G’aˬ doeˇ doeˇ deuˬ ahˇ Yeˬsuˇ kuˇ luꞈ meh,\nnoeˬ shaˬ jeˬ taˬ bi jaˆ.\nYeˬsuˇ euˬ k’aˆ behˆ pyaˇ sawˆ ni g’eh awˇ,\naˬ yawꞈ shiˬ keuˇ ni mˇ nehˬ meh.\n3. Zaˬmaˇ hawˇ Miˬyehˇ-ahˇ dui siˬ nya laˇ ngeh,\naˬ dui leh jeh-awˇ mˇ caw.\nMiˬyehˇ g’awˬ shaˬ gaˬ eu jeˬ dui ahˇ naˇ,\nyaw muiˬ jeˬ mˇ nehˬ meh aˬ cawˬ-ahˇ.\n(Kaˬ. 6:8; Tehˬ. 11:28-30; Sehˇ. 3:12; 1 Beˬ. 2:3-ahˇ haw.)\nG’awˬ shaˬ gaˬ-eu jeˬ-euˬ baoˬ (Dawˬ caˇ 116)


Dzaw-eu gaˇ kawˆ 4\n‘Heu-aˬ, ngaˬ-euˬ g’awˇ mawˇ ma. Heu-aˬ, dawˬ ma saˇ jaˇ-ahˇ taꞈ-eu ngaˬ-euˬ shiˬ ma.’—Maꞈtehˬ 26:26-28.\nDawˬ caˇ 16 Zaˬmaˇ tseˇ-euˬ g’aˇ duˬ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ja ceuˬ\n1-2. (a) Yeˬsuˇ aˬ yawꞈ shiˇ-euˬ gaˇ noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ yaw awˬ awˬ lehˇ bi jahˇ meh lehˇ aˬ dui aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ nya-eu nga? (b) Aˬ dui Yeˬsuˇ-euˬ aˬ jeˬ jeˇ-euˬ seu dzehꞈ aˇ g’ehˇ-ahˇ haw-eu nga?\nYawˬ k’oꞈ na luꞈ jahˇ-eu Yeˬsuˇ shiˇ-euˬ gaˇ Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ-ahˇ aˬ jeˬ jeˇ jahˇ-eu gaˇ kawˆ-ahˇ nawˇ dzawˇ nehˬ nya ma loˇ? Aˬ dui dzawˇ nehˬ nya-eu yaw duˬ baw meh. Aˬ jeˬ miˇ neh nga? Mehˬ bawˬ heu naˇ, yaw awˬ awˬ lehˇ jahˇ-eu miˇ neh meh. Ehˇ k’awꞈ mehˬ bawˬ heu aˇ yeˇ huiˬ dui dui gaˇ neh, ‘aˬ jeˬ miˇ neh yaw awˬ awˬ lehˇ jahˇ-eu nga’ lehˇ aˬ dui noeˬ nya meh.\n2 Yeˬsuˇ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ Miˬyehˇ gaˇ mˇ ngeh, aˬ yawꞈ aˇ yeˇ huiˬ-eu yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ-ahˇ, maˇ jawˆ ni yaw awˬ awˬ-ehˇ g’oˆ shaw leˇ paˬ-ehˇ mehˬ-eu meh lehˇ tsawˇ haˬ deuˬ siˬ nya-eu meh. (Maꞈtehˬ 7:28, 29) Teu gaˇ duˇ ni aˬ yawꞈ aˬ dui-ahˇ yaw awˬ awˬ lehˇ g’eh-eu Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ aˬ joˆ-ehˇ ya jahˇ-eu * lehˇ mehˬ yaꞈ-euˬ meh. Aˬ dui Yeˬsuˇ neh jahˇ-euˬ ciꞈ hawˬ byawˇ teu poˆ hawˇ-eu, aˬ yawꞈ neh ngehˬ-awˇ mˇ-euˬ jeˬ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ shaˇ noeˬ haw kaˇ-euˇ. Heu naˇ, Yeˬsuˇ aˬ jeˬ miˇ neh heu naˆ naˆ-ehˇ taˬ aw-awˇ, k’aˬ duˬ ni g’eh-eu uˬ taꞈ, nui gaˬ keuˆ-eu nga lehˇ g’oˆ shaw laˇ ni caw ba nehˬ-awˇ, aˬ yawꞈ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ dzaw geuꞈ nya nga lehˇ jiˇ siˬ laˇ ni caw ba nehˬ laꞈ-eu meh.\nYeˬsuˇ taˬ aw-eu g’aˬ pyeuꞈ\nNoeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ-ahˇ zmˬ-eu kaˬ muˇ hawˇ-eu aˬ gaꞈ dzaˇ uiˇ, aˬ dui-ahˇ Yeˬsuˇ aˬ dui-euˬ g’aˇ duˬ shiˇ-awˇ nymˬ-mˇ aˬ yawꞈ mˬ k’oeˇ taˆ Sahˬ paˬ geuꞈ luꞈ lehˇ saˇ tiˇ biꞈ (Aˇ deuˆ 3-5-ahˇ haw)\n3. Maꞈtehˬ 26:26-28-ahˇ ehˇ taˬ loꞈ-ehˇ Yeˬsuˇ neh jahˇ-euˬ hawˬ byawˇ aˬ joˆ-ehˇ awˬ-eu nga? Aˬ yawꞈ neh zmˬ-euˬ teu nyiˬ jeˬ aˬ jeˬ-ahˇ ehˇ mawꞈ-eu nga?\n3 Yeˬsuˇ aˬ yawꞈ shiˇ-euˬ gaˇ noeˬ mawˇ-eu g’aˇ duˬ, saˇ jaˇ ziꞈ-eu kuiˇ laꞈ 11 g’aˬ nehˬ-ehˇ ciꞈ hawˬ byawˇ dzaˬ-euˬ meh. Hawˬ byawˇ heu yaw awˬ awˬ lehˇ laˆ dawˆ-eu g’aˇ duˬ, aˬ yawꞈ Baˬsaˬkaˬ bawˬ-iˬ-ahˇ neh dzeˇ laˇ-euˬ dzaˇ deuˬ zmˬ-euˬ meh. (Maꞈtehˬ 26:26-28-ahˇ gui.) Aˬ yawꞈ dzeˇ luꞈ-eu dehˬ tseˬ maˬ ahˇ-eu kaˬ muˇ hawˇ-eu aˬ gaꞈ dzaˇ uiˇ zmˬ-euˬ tehꞈ meh. Yeˬsuˇ kuiˇ laꞈ deuˬ-ahˇ heu nyiˬ jeˬ naˇ, g’awˬ myahˇ maˬ g’eh-ehˇ naw maꞈ-euˬ g’aˇ duˬ lawˇ nehˬ-eu lehˇ g’eh-eu, ngaˬ-euˬ byah kuꞈ-eu g’awˇ mawˇ hawˇ-eu shiˬ pyeuꞈ ma lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. Kuiˇ laꞈ deuˬ Yeˬsuˇ aˇ yeˇ huiˬ-eu hawˬ byawˇ heu-ahˇ, aˬ jeˬ miˇ neh teu naˆ naˆ-ehˇ laˆ awˬ-eu nga lehˇ maˬ zahˬ leˇ-eu k’awꞈ pyeuꞈ nya meh. Aˬ jeˬ miˇ neh nga?\n4. Yeˬsuˇ neh Maˬta-ahˇ ehˇ-euˬ dawˬ heu naˇ, ciꞈ hawˬ byawˇ nehˬ-ehˇ taꞈ leˇ-awˇ aˬ joˆ-ehˇ bi siˬ laꞈ-eu nga?\n4 Gaˇ kawˆ teu pyeuꞈ laˇ-eu yaw myaˬ siˬ ca ngeh, pyeuꞈ yaꞈ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ shaˇ noeˬ haw sheˇ. Yeˬsuˇ aˬ yawꞈ-euˬ g’oeˇ-eu cawˬ pyeuꞈ-eu Laˬzaˬluˇ, Maˬta, Maˬliˇ pehˬ kahˇ-ahˇ iˇ-awˇ, tsawˇ haˬ deuˬ saˇ lehˆ ni jawˇ luꞈ ngeh, aˬ yawꞈ dawˬ mehˬ mehˬ-euˬ meh. Teu ngeh Maˬta jiˇ iˇ kahˇ-ahˇ jawˇ k’awꞈ, aˬ yawꞈ aˇ yeˇ huiˬ-eu daˬ yah pyeuꞈ-eu Yeˬsuˇ-ahˇ ha-eu g’aˇ duˬ, huiˬ-eu hawˬ byawˇ laˆ saˆ gaˇ kaꞈ g’a luꞈ-eu meh. Teu miˇ neh Yeˬsuˇ Maˬta-euˬ nui noeˬ-ahˇ nahˬ yu ni laˆ paˇ nehˬ-awˇ, dzaˬ dzaˬ dawˇ dawˇ g’awˬ mya jeˬ laˆ saˆ-eu maˬ loˬ-a lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. (Luˇkaꞈ 10:40-42) K’oeˇ gaˇ neh naˇ Yeˬsuˇ jiˇ shiˇ-eu peh laˇ ngeh, aˬ yawꞈ neh ngehˬ-euˬ dawˬ teu-ahˇ mˇ caw-euˬ meh. Aˬ yawꞈ yaw awˬ awˬ lehˇ g’eh-eu ciꞈ hawˬ byawˇ jahˇ-euˬ meh. Heu naˇ, aˬ yawꞈ nehˬ-ehˇ taꞈ leˇ-awˇ aˬ dui-ahˇ aˬ jeˬ bi siˬ laꞈ-eu nga?\n5. Yaw awˬ awˬ lehˇ g’eh-eu hawˬ byawˇ heu naˇ, Yeˬsuˇ nehˬ-ehˇ taꞈ leˇ-awˇ aˬ jeˬ bi siˬ laꞈ-eu nga? Piˇliˇpiˆ 2:5-8 nehˬ-ehˇ aˬ joˆ-ehˇ tsaˬ leˇ-eu nga?\n5 Yeˬsuˇ aˬ jeˬ ngehˬ-awˇ aˬ jeˬ mˇ k’awꞈ taˬ aw-eu meh. Teu miˇ neh miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ dehꞈ saˬ saˬ ngeh miˇ, aˬ yawꞈ taˬ aw dui dui-eu jeˬ mˇ mawˇ-euˬ heu naˇ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ maˬ g’eh-a. (Maꞈtehˬ 11:29) Aˬ yawꞈ tsawˇ haˬ neh maˬ lawˇ nehˬ haw-euˬ jeˬ ya lawˇ meh lehˇ siˬ nya-awˇ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-ahˇ bi g’oꞈ dehꞈ laˇ g’aˬ naˇ, mˬ taˆ Sahˬ paˬ ya geuꞈ meh lehˇ jiˇ siˬ nya-eu meh. Ehˇ k’awꞈ aˬ yawꞈ shiˇ-euˬ gaˇ noeˬ mawˇ-eu g’aˇ duˬ, bawˬ-iˬ g’awˬ loe ni jahˇ gaˇ maˬ noeˬ tmˬ-a. Aˬ yawꞈ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ tiˬ k’oꞈ-ahˇ tiˬ poˆ yaw awˬ awˬ lehˇ g’eh-eu mehˬ bawˬ jahˇ lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. (Yoˇhaˬ 13:15; 1 Gawˇliˬtu 11:23-25) Yaw awˬ k’awꞈ yaw tsaˬ tsaˬ-ehˇ g’eh-eu mehˬ bawˬ heu naˇ, Yeˬsuˇ k’ahˬ sehˇ jehˆ-eu tsawˇ haˬ maˬ ngeuˇ nga lehˇ bi siˬ laꞈ-eu meh. Aˬ dui-euˬ mˬ taˆ Sahˬpaˬ taˬ aw-eu miˇ neh, aˬ dui-ahˇ laˬ k’aˬ cehˇ miˇ-a.—Piˇliˇpiˆ 2:5-8-ahˇ gui.\n6. Aˬ dui shaˬ zahˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ ngeh, Yeˬsuˇ-euˬ taˬ aw-eu jeˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ dzaw geuꞈ nya-eu nga?\n6 Aˬ dui Yeˬsuˇ-euˬ taˬ aw-eu jeˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ dzaw geuꞈ nya-eu nga? Yawˬ ha-euˬ g’aˇ duˬ naˆ maˬ tseˇ aˬ cawˬ-euˬ g’aˇ duˬ shaˇ noeˬ nehˬ-eu heu meh. (Piˇliˇpiˆ 2:3, 4) Shaˇ noeˬ haw sheˇ, Yeˬsuˇ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ dehꞈ saˬ saˬ ngeh miˇ, aˬ yawꞈ g’awˬ myahˇ maˬ g’eh-ehˇ ya naˇ dui dui-awˇ ya shiˇ meh lehˇ siˬ nya k’awꞈ, g’awˬ myahˇ maˬ g’eh-ehˇ aˬ yawꞈ baˬ da neh nui ma ya cawˆ-eu saˇ jaˇ ziꞈ-eu kuiˇ laꞈ deuˬ-ahˇ k’ahˬ lahˇ-eu meh. Teu miˇ neh aˬ yawꞈ aˇ saˬ saˬ ngeh miˇ, kuiˇ laꞈ deuˬ-ahˇ mehˬ-awˇ g’aˬ biꞈ-euˬ uˬ taꞈ, kamˬ-eu dawˬ ngehˬ nehˬ-euˬ meh. (Yoˇhaˬ 14:25-31) Yeˬsuˇ taˬ aw-awˇ, yawˬ ha-euˬ g’aˇ duˬ naˆ maˬ tseˇ aˬ cawˬ-euˬ g’aˇ duˬ noeˬ keuˆ nehˬ-eu meh. Aˬ yawꞈ naˇ aˬ dui dzaw geuꞈ dui dui paˬ-ehˇ g’eh-eu tiˬ g’aˬ pyeuꞈ meh.\nYeˬsuˇ k’aˬ duˬ ni g’eh-eu g’aˬ pyeuꞈ\n7. Yeˬsuˇ ciꞈ hawˬ byawˇ dzaˬ g’aˬ ngeh, nui k’aˬ aˬ joˆ-ehˇ mˇ mawˇ-euˬ nga?\n7 Yeˬsuˇ ciꞈ hawˬ byawˇ dzaˬ g’aˬ ngeh, aˬ yawꞈ nui k’aˬ mˇ mawˇ-euˬ meh. Aˬ joˆ-ehˇ mˇ mawˇ-euˬ nga? Aˬ yawꞈ daˬ ga laˇ paˬ-ehˇ Miˬyehˇ-ahˇ yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ ehˇ-eu g’aˬ lehˇ daˇ nehˬ laꞈ gaˇ ya daˬ meh lehˇ siˬ nya k’awꞈ, Yeˬsuˇ aˬ yawꞈ-euˬ Aˬdaˬ-euˬ nui noeˬ geuꞈ-euˬ meh. (Maꞈtehˬ 26:65, 66; Luˇkaꞈ 22:41, 42) Yeˬsuˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ tsawˇ myahˇ-ahˇ ciˬ huiˬ-eu g’aˇ duˬ maˬ ehˇ, Miˬyehˇ uˆ lahˇ-eu jeˬ-ahˇ taˬ huiˬ-eu g’aˇ duˬ maˬ ehˇ, iˬ baˇ noeˬ poˆ deuˬ-ahˇ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ bi dehꞈ-eu g’aˇ duˬ maˬ ehˇ, ehˇ k’aˇ maˬ za ni saˇ jaˇ ziꞈ-euˬ meh. Teu naˇ, kuiˇ laꞈ deuˬ-ahˇ mehˬ hu paw ya tahˬ puˬ-eu jeˬ-ahˇ kamˬ daˬ coeˇ ni lehˬ hmˬ nehˬ-euˬ jeˬ pyeuꞈ meh.\n8. (a) Yeˬsuˇ saˇ jaˇ ziꞈ-eu kuiˇ laꞈ deuˬ-ahˇ aˬ jeˬ ehˇ nehˬ-euˬ nga? (b) Yeˬsuˇ shiˇ dzeuˇ ngeh kuiˇ laꞈ deuˬ Yeˬsuˇ-euˬ nui k’aˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ dzaw geuꞈ-euˬ nga?\n8 Yeˬsuˇ k’aˬ duˬ ni aˬ yawꞈ ya tahˬ puˬ-eu shaˬ zahˬ guˆ gaˆ-ahˇ maˬ k’ahˬ lahˇ ni, saˇ jaˇ ziꞈ-eu kuiˇ laꞈ deuˬ-euˬ loˬ-eu jeˬ-ahˇ haw tsoˆ taˬ-euˬ meh. Yuˇdaˆ iˇ doˆ dzeuˇ-awˇ jahˇ-euˬ ciꞈ hawˬ byawˇ heu naˇ, tseˇ doˆ taˬ-euˬ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ-euˬ shiˬ hawˇ-eu dawˬ ma saˇ jaˇ yaw shuiꞈ-ahˇ taꞈ-eu gaˇ neh za-euˬ gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu jeˬ-ahˇ bi noeˬ mawˇ-eu meh. (1 Gawˇliˬtu 10:16, 17) Teu miˇ neh Yeˬsuˇ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ saˇ jaˇ ziꞈ nya-awˇ, aˬ yawꞈ nehˬ-ehˇ uˆ lahˇ leˇ nya ni caw ba nehˬ-eu g’aˇ duˬ, aˬ yawꞈ hawˇ-eu aˬ yawꞈ-euˬ Aˬda geuꞈ mawꞈ-eu jeˬ-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. (Yoˇhaˬ 15:12-15) K’oeˇ naˇ Yeˬsuˇ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ mehˬ hu paw jaˆ luꞈ-eu shaˬ zahˬ-ahˇ jiˇ ehˇ nehˬ-awˇ, aˬ yawꞈ neh mˇ mehˬ yaꞈ-euˬ jeˬ-ahˇ ngehˬ keuˆ-eu uˬ taꞈ, “tiˬ pawꞈ-iˬ taˬ guˆ” lehˇ jiˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. (Yoˇhaˬ 16:1-4, 33) G’awˬ mya k’oꞈ byah laˇ-euˬ k’awꞈ, g’aˬ k’ehˇ deuˬ Yeˬsuˇ-euˬ yawˬ ha g’aˇ duˬ tehꞈ-ehˇ maˬ shaˇ noeˬ-eu jeˬ-ahˇ hawˇ-eu nui k’aˬ-ahˇ dzaw geuꞈ luꞈ-a siˬ. Aˬ yawꞈ maꞈ shaˬ zahˬ-ahˇ ya puˬ k’awꞈ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ-euˬ shaˬ zahˬ-ahˇ caw daˬ-eu meh.—Heˬbyehˇ 10:33, 34.\n9. Aˬ dui Yeˬsuˇ-euˬ nui k’aˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ dzaw geuꞈ nya-eu nga?\n9 Nymˬ-mˇ iˬ nah k’awꞈ teu gaˇ duˇ ni, aˬ dui nui k’aˬ mˇ mawˇ-eu heu naˇ Yeˬsuˇ-ahˇ dzaw geuꞈ-eu ma. Yaw jeˬ ma jeˬ, nui jah baˬ da neh k’ehˬ gaˇ k’aˆ gaˇ ya daˬ-eu mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ caw ba-eu g’aˇ duˬ, nui k’aˬ ya ahˇ-eu meh. Tiˬ poˆ na aˬ dui-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ maˬ tsaˬ maˬ dawˇ gaˇ tawˬ-ahˇ bi nyehꞈ ahˇ ngeh, aˬ dui aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ caw ba-eu g’aˇ duˬ, k’aˇ g’eh nya gaˇ neh ya leh jeh-eu meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ dawˬ neh ngehˬ piˇ nehˬ-eu. (Piˇliˇpiˆ 1:14; Heˬbyehˇ 13:19) Aˬ dui nui k’aˬ mˇ mawˇ nya-eu nyaˆ taꞈ tiˬ jeˬ naˇ, “k’aˬ duˬ ni” tsaꞈ gaˬ daˆ leꞈ-eu heu meh. (G’aˬk’ehˇ 14:3) Aˬ dui tsawˇ haˬ deuˬ laˆ tsoeˬ laˇ-awˇ, k’ehˬ laˇ k’aˆ laˇ k’awꞈ, Yeˬsuˇ loꞈ-ehˇ Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ-euˬ gaˇ kawˆ maˬ naˬ leˇ ni tsaꞈ gaˬ daˆ leꞈ-eu ma. Ehˇ k’awꞈ, tiˬ poˆ na aˬ dui guˆ nya meh. Teu ngeh, aˬ dui aˬ jeˬ jahˇ nya-eu nga?\n10. Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ maˬ keuˆ laˇ ngeh aˬ dui aˬ jeˬ ya jahˇ-eu nga, aˬ jeˬ miˇ neh?\n10 Aˬ dui Yeˬsuˇ-euˬ ka k’oꞈ-eu jeˬ baˬ da neh za nya-eu noeˬ tmˬ-eu jeˬ-ahˇ noeˬ mawˇ naˇ, nui k’aˬ ahˇ dzehˬ laˇ nya meh. (Yoˇhaˬ 3:16; Eˇpeˇsu 1:7) Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ maˬ keuˆ laˇ mi naˆ-ehˇ, aˬ dui ka k’oꞈ-eu jeˬ-ahˇ aˇ poeˬ taˬ baw dzehˬ laˇ-eu aˇ yamˬ jaˆ-eu meh. Teu ngeh yamˬ-ahˇ aˬ dui Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ-euˬ g’aˇ duˬ bi gui taˬ-euˬ Jaˇliꞈ aˇ deuˆ deuˬ-ahˇ gui-awˇ, Yeˬsuˇ shiˇ ngeh pyeuꞈ laˇ-euˬ gaˇ kawˆ deuˬ-ahˇ shaˇ noeˬ shaˇ sawˇ-eu uˬ taꞈ, guiˬ lahˬ shaˇ. K’oeˇ naˇ, aˬ dui Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ-ahˇ laˇ ngeh, Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ-ahˇ zmˬ-eu kaˬ muˇ hawˇ-eu aˬ gaꞈ dzaˇ uiˇ heu naˇ, aˬ jeˬ-ahˇ ehˇ mawꞈ-awˇ aˬ joˆ-ehˇ aˇ yeˇ huiˬ-eu lehˇ g’oˆ shaw dzehˬ laˇ-eu meh. Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ hawˇ-eu Yeˬsuˇ neh aˬ dui-euˬ g’aˇ duˬ mˇ-euˬ jeˬ-ahˇ g’oˆ shaw-awˇ, aˬ dui hawˇ-eu aˬ dui gaˬ-eu deuˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ gaˇ dahˇ tsoeˬ nga lehˇ ya siˬ naˇ, mehˬ hu paw jaˆ-eu noeˬ tmˬ-eu jeˬ-ahˇ jah ziꞈ laˇ-eu meh. Heu naˇ aˬ dui aˇ saˬ saˬ leˇ ngeh keuˆ ni k’aˬ duˬ ni kamˬ daˬ coeˇ ni caw ba nehˬ-eu meh.—Heˬbyehˇ 12:3.\n11-12. Nymˬ-mˇ aˬ dui aˬ jeˬ jeˇ ya siˬ dzeuˇ-euˬ nga?\n11 Nymˬ-mˇ aˬ dui Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ heu naˇ, ka k’oꞈ-eu jeˬ aˇ naˆ ni aˇ yeˇ huiˬ-eu lehˇ tehꞈ-ehˇ maˬ ngeuˇ-eu, Yeˬsuˇ-euˬ muiˬ dui dui-eu seu dzeuꞈ aˇ g’ehˇ pyeuꞈ-eu taˬ aw-eu jeˬ hawˇ-eu nui k’aˬ-ahˇ jiˇ noeˬ mawˇ ni caw ba nehˬ laꞈ-eu meh lehˇ ya siˬ-euˬ ma. Yeˬsuˇ Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ geuꞈ-awˇ aˬ dui-euˬ dahˬ zaˇ tahˬ shaˇ-eu g’aˬ pyeuꞈ ngeh, seu dzeuꞈ aˇ g’ehˇ heu paˇ mˇ mawˇ-eu miˇ neh, aˬ dui aˬ yawꞈ-ahˇ guiˬ lahˬ huiˬ dui dui miˇ-a. (Heˬbyehˇ 7:24, 25) Aˬ dui nui ma laꞈ k’oeˇ neh guiˬ lahˬ huiˬ-eu g’aˇ duˬ, aˬ yawꞈ neh ehˇ taˬ-euˬ loꞈ-ehˇ Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ-ahˇ ya le-eu meh. (Luˇkaꞈ 22:19, 20) Aˬ dui tiˬ k’oꞈ laꞈ k’oeˇ neh aˇ yeˇ k’aˇ huiˬ-eu nah pyeuꞈ-eu Niˬsaˬ ba la 14-ahˇ teu loꞈ-ehˇ jahˇ-eu ma.\n12 Aˬ dui yaw awˬ awˬ lehˇ g’eh-eu Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ heu-ahˇ neh, Yeˬsuˇ-ahˇ aˬ dui-euˬ g’aˇ duˬ shiˇ dah ni laˆ noeˬ nehˬ-eu aˬ yawꞈ-euˬ seu dzeuꞈ aˇ g’ehˇ nyaˆ taꞈ tiˬ hmˬ-ahˇ paˇ ya siˬ-euˬ ma. Aˬ yawꞈ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ jawˇ ngeh seu dzeuꞈ aˇ g’ehˇ heu hmˬ ahˇ meh lehˇ yawˬ g’aˬ na luꞈ siˬ nya-eu meh. Heu naˇ aˬ jeˬ-euˬ seu dzeuꞈ aˇ g’ehˇ nga?\nYeˬsuˇ nui gaˬ ahˇ-euˬ g’aˬ pyeuꞈ\n13. Yoˇhaˬ 15:9 hawˇ-eu 1 Yoˇhaˬ 4:8-10, Yeˬhawˇbaˬ hawˇ-eu Yeˬsuˇ-euˬ nui gaˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ ngehˬ keuˆ taˬ-euˬ nga? Teu-ahˇ neh gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu jeˬ za-eu aˬ suˇ suˇ g’aˬ nga?\n13 Yeˬsuˇ neh k’aˇ mˇ-euˬ jeˬ Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ aˇ naˆ ni gaˬ-eu lehˇ bi siˬ laꞈ-eu meh. (Yoˇhaˬ 15:9; 1 Yoˇhaˬ 4:8-10-ahˇ gui.) Aˇ yeˇ k’aˇ huiˬ-eu jeˬ naˇ, Yeˬsuˇ aˬ dui-ahˇ nui ma laꞈ k’oeˇ neh gaˬ-awˇ aˬ dui-euˬ g’aˇ duˬ lawˇ nehˬ-euˬ heu meh. Aˬ dui tseˇ doˆ taˬ-euˬ deuˬ maˬ ehˇ, ‘yawˇ nui deuˬ’ maˬ ehˇ, Yeˬhawˇbaˬ hawˇ-eu aˬ yawꞈ-euˬ Zaˬmaˇ neh ka k’oꞈ-euˬ jeˬ-ahˇ neh mˇ mawˇ-euˬ nui gaˬ baˬ da neh gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu jeˬ za-euˬ meh. (Yoˇhaˬ 10:16; 1 Yoˇhaˬ 2:2) K’oeˇ naˇ Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ jahˇ-eu jeˬ-ahˇ haw ngeh, Yeˬsuˇ aˬ yawꞈ-euˬ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ aˇ naˆ ni gaˬ-awˇ, noeˬ keuˆ-eu lehˇ siˬ laˇ-eu meh. Aˬ joˆ-ehˇ?\nYeˬsuˇ yaw awˬ awˬ lehˇ g’eh-eu Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ jahˇ-awˇ nui gaˬ bi mawˇ-euˬ miˇ neh, yaw myaˬ yaˇ k’oꞈ laꞈ k’oeˇ-euˬ Ka li zaˬ deuˬ, aˬ gaˇ jawˇ-awˇ aˬ joˆ-ehˇ shaˬ k’awꞈ mehˬ bawˬ heu jahˇ nya (Aˇ deuˆ 14-16-ahˇ haw) *\n14. Yeˬsuˇ aˬ yawꞈ-euˬ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ nui gaˬ aˬ joˆ-ehˇ bi mawˇ-euˬ nga?\n14 Yeˬsuˇ Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ yaw awˬ awˬ-ehˇ jahˇ-eu heu naˇ, muiˬ-eu shawˇ-eu yaw sahˇ neh tseˇ doˆ-euˬ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ nui gaˬ mˇ mawˇ-eu jeˬ pyeuꞈ meh. Myahˇ laˇ ngeh Yeˬsuˇ-euˬ tseˇ doˆ taˬ-euˬ g’aˬ k’ehˇ deuˬ aˬ geu jeˬ lehˇ g’eh k’awꞈ, yawˬ k’oꞈ na luꞈ Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ ya jahˇ-euˬ meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, tawˬ-ahˇ uˇ luꞈ ngeh jiˇ jahˇ-euˬ meh. (Pah mehˬ-eu 2:10) Aˬ yawꞈ maꞈ Yeˬsuˇ-euˬ ehˇ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ nya meh loˇ? Naˇ haˬ nya meh.\n15-16. Aˬ geu gaˇ jawˇ-awˇ aˬ joˆ-ehˇ shaˬ k’awꞈ, tiˬ deuˬ na Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ aˬ joˆ-ehˇ jahˇ-euˬ nga?\n15 Yeˬsuˇ-euˬ saˇ ka-ahˇ neh nymˬ-mˇ iˬ nah keuˆ ni, maˇ maˇ ni g’eh-eu Ka li zaˬ deuˬ Yeˬsuˇ shiˇ-euˬ gaˇ noeˬ mawˇ-eu g’aˇ duˬ leh jeh-awˇ Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ jahˇ-eu meh. Aˬ yawꞈ maꞈ Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ-ahˇ k’aˇ g’eh nya gaˇ neh jahˇ byah-eu meh. Tiˬ poˆ na aˬ yawꞈ maꞈ shaˬ dui dui laꞈ k’oeˇ jahˇ-eu meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, Laꞈbuiˬ miˇ k’ahˬ-euˬ tawˬ-ahˇ bi nyehꞈ ahˇ taˬ-euˬ mehˇ nmˇ Hehˇloˇkiˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ haw ma. Teu ngeh aˬ yawꞈ k’aˇ puˬ k’aˇ yehꞈ laˇ-eu jeˬ-ehˇ jahˇ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ jahˇ-eu g’aˇ duˬ, teu gaˇ k’aˇ jaˆ-eu jeˬ neh lehˬ hmˬ k’oeˬ taˬ-awˇ, k’aˇ g’eh nya gaˇ neh aˬ geu nah pyeuꞈ paˬ-ehˇ g’eh nga lehˇ yaw muiˬ-ehˇ shaˇ noeˬ taˬ-euˬ meh. Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ keuˆ laˇ ngeh, tawˬ kuˆ lawˆ laꞈ k’oeˇ tiˬ g’aˬ tehꞈ-ehˇ dawˬ caˇ caˇ, guiˬ lahˬ shaˇ, dawˬ mehˬ mehˬ lehˇ jahˇ-euˬ meh.\n16 Yaw jeˬ ma jeˬ, nyaˆ taꞈ tiˬ hmˬ naˇ Miˇ tsaˬ Guiˇ nyiˬ poˆ aˬ yawꞈ poˆ-ahˇ taˆ-ahˇ bi nyehꞈ taˬ-euˬ mehˇ nmˇ zaˬ miˬ aˬ buˇ tiˬ deuˬ-euˬ gaˇ kawˆ pyeuꞈ meh. Aˬ yawꞈ maꞈ shiˇ gaˇ maˬ guˆ ni Yeˬsuˇ shiˇ-euˬ gaˇ Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ jahˇ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, mehˬ bawˬ heu jahˇ-eu yaw awˬ miˇ neh, aˬ yawꞈ maꞈ jahˇ k’oeˬ nya-euˬ meh. Aˬ yawꞈ maꞈ ehˇ-eu, “Nga maꞈ jawˬ law jawˇ lawˇ-ehˇ yaw tawꞈ tawꞈ lehˇ yawꞈ-awˇ, g’ahˇ ceh naˇ saˬ paˇ pyuˇ hawˬ daˆ taˬ-euˬ aˬ kuiˇ cawˬ taˬ-eu nuiˇ boˆ k’oeˇ taˆ dehˬ tseˬ maˬ ahˇ-eu kaˬ muˇ hawˇ-eu aˬ gaꞈ dzaˇ uiˇ ciˬ daˆ taˬ-euˬ ma. Miˬ dzaˬ toeˬ bya naˇ aˬ cawˬ mawˇ nya-eu miˇ neh, shahˬ lehˬ doˆ-euˬ ma. . . . Nga maꞈ g’aˬ dawˬ tawˆ luꞈ, Aˬda Miˬyehˇ-euˬ muiˬ-eu shawˇ-eu tsawˇ myahˇ-ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu g’aˇ duˬ zmˬ ma lehˇ, k’aˬ duˬ ni tiˬ poˆ paˇ kamˬ-euˬ ma.” Aˬ yawꞈ maꞈ nui jah ziꞈ-eu lehˇ ngaˇ-a. Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ heu aˬ geu gaˇ jawˇ-awˇ aˬ joˆ-ehˇ shaˬ k’awꞈ jahˇ nya gaˇ haw ngeh, Yeˬsuˇ aˬ dui-ahˇ gaˬ dui dui ngaˇ-a lehˇ siˬ laˇ-eu meh.\n17. Aˬ dui yawˬ ha-ahˇ aˬ jeˬ jeˇ naˇ haˬ nya-eu nga?\n17 Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ peh laˇ ngeh, aˬ dui yawˬ ha-ahˇ heu loꞈ-ehˇ naˇ haˬ nya meh. ‘Ngaˇ Yeˬsuˇ-euˬ nui gaˬ-ahˇ heu naˆ maˬ tseˇ aˬ joˆ-ehˇ dzaw geuꞈ nya-eu nga? Ngaˇ yawˬ ha-euˬ loˬ-eu jeˬ-ahˇ maˬ ngeuˇ-eu mehˇ nmˇ deuˬ-euˬ loˬ-eu jeˬ-ahˇ jeˬ hu taˬ miˇ-a laˬ? Ngaˇ aˬ yawꞈ maꞈ maˬ mˇ nya gaˇ keuˆ ni noeˬ tmˬ nya laˬ maˬ ngeuˇ naˇ aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ dui dui baw-eu jeˬ-ahˇ noeˬ keuˆ miˇ-a laˬ?’ Aˬ dui Yeˬsuˇ-ahˇ dzaw geuꞈ-awˇ, aˬ myah luꞈ “tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ g’awˬ shaˬ gaˬ” luꞈ-uˇ.—1 Beˬtuˆluˆ 3:8.\nGaˇ kawˆ heu nui ma laꞈ k’oeˇ shaˇ dawˆ taˬ\n18-19. (a) Aˬ dui aˬ jeˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ jah ziꞈ nya-eu nga? (b) Nawˇ aˬ jeˬ jahˇ-eu lehˇ noeˬ taˬ leˬ?\n18 G’awˬ myahˇ maˬ g’eh-ehˇ aˬ dui Yeˬsuˇ shiˇ-euˬ gaˇ Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ maˬ paˇ ya jahˇ meh. Yeˬsuˇ huiˬ dui dui-eu shaˬ zahˬ-ahˇ “zaꞈ le” ngeh, dzeˇ luꞈ-eu Miˬyehˇ neh “tseˇ doˆ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ”-ahˇ laˆ uiˬ-awˇ mˬ k’oeˇ taˆ sheuˬ leꞈ-eu meh. Teu ngeh neh naˇ, Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ maˬ paˇ jahˇ meh.—1 Gawˇliˬtu 11:26; Maꞈtehˬ 24:31.\n19 G’awˬ myahˇ maˬ g’eh-ehˇ Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ maˬ paˇ jaˆ meh. Ehˇ k’awꞈ yaw awˬ awˬ lehˇ g’eh-eu mehˬ bawˬ heu naˇ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ neh zawˇ-ehˇ taˬ aw-awˇ k’aˬ duˬ ni g’eh-eu jeˬ-ahˇ maˬ ehˇ, huiˬ-eu nui gaˬ mˇ mawˇ-euˬ gaˇ maˬ ehˇ, bi noeˬ mawˇ-eu meh. Teu ngeh, Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ jahˇ haw-euˬ deuˬ, teu ngeh jawˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ aˇ naˆ ni muiˬ-eu gaˇ kawˆ ja nehˬ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, aˬ dui nymˬ-mˇ neh mehˬ bawˬ heu-ahˇ neh gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu jeˬ za nya-eu g’aˇ duˬ, Yeˬsuˇ-euˬ taˬ aw-eu jeˬ, k’aˬ duˬ ni g’eh-eu jeˬ, nui gaˬ heu deuˬ-ahˇ ya dzaw geuꞈ-eu meh. Aˬ dui toˆ-ehˇ jahˇ naˇ, Yeˬhawˇbaˬ laꞈ sawˬ biꞈ-eu yaw duˬ baw meh lehˇ jah ziꞈ nya meh.—2 Beˬtuˆluˆ 1:10, 11.\nNoeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ Yeˬsuˇ taˬ aw dui dui-eu lehˇ aˬ joˆ-ehˇ bi siˬ laꞈ-eu nga?\nYeˬsuˇ ciꞈ hawˬ byawˇ dzaˬ g’aˬ-euˬ tiˬ k’ehˬ naˇ, nui k’aˬ aˬ joˆ-ehˇ mˇ mawˇ dui dui-euˬ nga?\nYeˬsuˇ ciꞈ hawˬ byawˇ yaw awˬ awˬ-ehˇ laˆ dawˆ-euˬ heu naˇ, aˬ yawꞈ-euˬ huiˬ-eu nui gaˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ bi siˬ-eu nga?\nDawˬ caˇ 13 Ka li aˬ dui dzaw geuꞈ duˬ pyeuꞈ\n^ Yaw zaˬ 5 G’awˬ myahˇ maˬ g’eh-ehˇ aˬ dui Yeˬsuˇ shiˇ-euˬ gaˇ noeˬ mawˇ-eu g’aˇ duˬ, Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ-ahˇ le-eu ma. Yaw awˬ awˬ lehˇ g’eh-eu mehˬ bawˬ heu naˇ, aˬ dui-ahˇ Yeˬsuˇ-euˬ taˬ aw-eu jeˬ, k’aˬ duˬ ni g’eh-eu jeˬ hawˇ-eu nui gaˬ mehˬ nehˬ laꞈ-eu meh. Heu kawˆ laꞈ k’oeˇ aˬ dui Yeˬsuˇ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ dzaw geuꞈ nya nga lehˇ haw ma.\n^ Yaw zaˬ 2 Dzawˇ lahˬ: Aˬkaˬ Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ bawˬ-iˬ lehˇ ehˇ taˬ-euˬ heu naˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-ahˇ maˬ ehˇ, pyeuꞈ yaꞈ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ maˬ ehˇ taˬ huiˬ-eu maˬ ngeuˇ naˇ, noeˬ mawˇ gaˇ ehˇ mawꞈ-eu meh.\n^ Yaw zaˬ 56 Aˇ baˇ-euˬ gaˇ kawˆ: Miˬyehˇ-euˬ saˇ jaˇ ziꞈ-eu gaˇ mˇ zaˬ deuˬ Yeˬsuˇ shiˇ-euˬ gaˇ Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ jahˇ luꞈ. Dahˬ beh-euˬ Ka li zaˬ deuˬ maˬ ehˇ, 1900 k’oꞈ-euˬ jeˬ hu paw-euˬ Ka li zaˬ deuˬ maˬ ehˇ, Naˇziˬ taˆ-ahˇ jawˇ-eu Ka li zaˬ deuˬ maˬ ehˇ, aˬ dui saˇ ka-ahˇ-euˬ Aˬmeˬliˇkaˬ Laꞈ oˆ paw kaˇ pyawˇ maˬ jaˆ-eu Bawˬdzaˬnymˇ-ahˇ maˬ ehˇ, Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ jahˇ luꞈ.


Uh-oh! I'm becoming a dotard! - Blogs - News Eagle - Hawley, PA - Hawley, PA


Dawˬ caˇ 57—Tsawˇ jeuˬ tsawˇ ca dawˬ tawˆ luꞈ-ahˇ tsaꞈ gaˬ | Ka li zaˬ-euˬ dawˬ caˇ\nREAD IN Abkhaz Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai American Sign Language Amharic Arabic Armenian Attié Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Garifuna Georgian German Gokana Greek Greenlandic Guarani Gun Haitian Creole Hausa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Ivorian Sign Language Japanese Javanese Kabiye Kabuverdianu Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Macushi Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Ngiemboon Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Pennsylvania German Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastaza) Quichua (Tena) Rarotongan Romanian Romany (Bulgaria) Romany (Macedonia) Cyrillic Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Shuar Sidama Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Somali Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yemba Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\nDawˬ caˇ 57\nTsawˇ jeuˬ tsawˇ ca dawˬ tawˆ luꞈ-ahˇ tsaꞈ gaˬ\n(1 Tiˆmoˇseˬ 2:4)\n1. Miˬyehˇ ahˇ aˬ dui dzaw geuꞈ leꞈ kaˇ euˇ.\nMyaˆ pyawˬ huiˬ nyiˇ Yeˬhawˇbaˬ maˬ tseˇ paˆ.\nKa k’oꞈ mawꞈ meh tsawˇ jeuˬ dawˬ tawˆ luꞈ ahˇ.\nYawˬ g’aˬ na ahˇ laꞈ k’aˬ tiˬ cehˇ ha geuꞈ.\nAˇ g’ehˇ jawˇ duˬ ahˇ maˬ haw.\nTsawˇ haˬ nui ma aˇ yehˇ huiˬ.\nMiˬyehˇ euˬ dawˬ yawˬ g’aˬ na ahˇ tsaꞈ gaˬ.\nTsawˇ haˬ deuˬ ahˇ dui gaˬ miˇ,\nmiˇ k’ahˬ doe ni dzawˇ gaˬ ma.\n“Tsawˇ jeuˬ yawˬ jeuˬ na Miˬyehˇ cawˬ pyeuꞈ nya.”\n2. Aˬ gaˇ ya mawˇ k’awꞈ tiˬ jeˬ maˬ ngeuˇ a.\nTahˬ puˬ ngeh mawˇ euˬ jeˬ aˇ yehˇ maˬ huiˬ.\nNui ma laꞈ k’oeˇ noeˬ luꞈ pyeuꞈ luꞈ jeˬ heu,\nYeˬhawˇbaˬ euˬ mehˬ shi aˇ yehˇ huiˬ dzehˬ.\n3. Yeˬhawˇbaˬ ha geuꞈ tsawˇ haˬ zaˬ deuˬ aˬ,\ndehꞈ jeˬ yaw oeˇ hawˇ miˇ tsaˬ-ahˇ byehˇ dzehˬ deuˬ.\nAˬ dui maꞈ neh ya siˬ ya dzaw euˬ jeˬ,\ntsawˇ jeuˬ tsawˇ ca deuˬ jawˇ gaˇ tsaꞈ gaˬ ma.\n(Yoˇ. 12:32; K’ehˇ. 10:34; 1 Tiˆ. 4:10; Tiˇ. 2:11-ahˇ haw.)\nTsawˇ jeuˬ tsawˇ ca dawˬ tawˆ luꞈ-ahˇ tsaꞈ gaˬ (Dawˬ caˇ 57)


Partition Cantus, Pratum spirituale, det er Messer, Salmer, Motteter, som brugelig ere udi Danmark og Norge, komponerede med 5 Stemmer par Mogens Pedersøn - Mogens Pedersøn - Partitions de musique de la renaissance\nPartition Cantus, Pratum spirituale, det er Messer, Salmer, Motteter, som brugelig ere udi Danmark og Norge, komponerede med 5 Stemmer par Mogens Pedersøn\nDécouvrez la partition de la musique Pratum spirituale, det er Messer, Salmer, Motteter, som brugelig ere udi Danmark og Norge, komponerede med 5 Stemmer Cantus, Masses, composition de Pedersøn, Mogens. Cette partition renaissance écrite pour les instruments comme:\nLa partition aborde plusieurs mouvements et est répertoriée dans les genres Danish langue, Masses, langue latine, religieux travaux, pour voix non accompagnées, Motets, psaumes, partitions pour voix, langue allemande, pour 5 voix\nConsultez de la même façon une sélection de musique pour voix sur YouScribe, dans la rubrique Partitions de musique de la renaissance.\nˇ =¯ˇˇˇˇˇ`ˇ 2S ˇ˘ ˇˇ Cantusˇ G ˇ -Pa - tremom - ni - po- ten- tem, fac- to- remcœ -ÈÈ 3 ŤŤ ˇ ˇ `ˇˇˇˇ 2 ˇˇ ˘ˇ G ˇˇ ˇ ˇˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ - -li et ter- -rae vi - si- bi - li-umom - ni- umet in- vi - si - bi- li- um 6 ˘ = ˘ˇ˘ 6 4ˇ˘˘ ˇ 2 <`ˇ ˇ( ˇˇ ˇ ˇ ˇ G > Je -- sumChri -- stumFi - li- umDe - iu - ni -9 ˇ ˇ ˇ 2 ˇˇ ˇ G ˇˇ ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ ˇˇ ge - ni- tumet expa - trena - tuman - teo - mni- ase - cu - laDe - umde \_ \_ 12 ˇ ˇˇ ˘6ˇ ˇ˘ ˇ`ˇ ˘ˇˇˇ2`ˇˇ¯ˇˇˇ4`˘ˇˇˇ 2 G > --De - olu-men delu - mi- ne,de De- ove - roGe - ni- tum non fa- ctumcon - sub-16 ÈÈ ˇ <ˇ ˇˇ 2 ˇ G ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ ˇ >> stan - ti- a- lemPa - triper quem o - mni-afa - ctasunt noho - mi - neset 19 6˘` ˇ˘ˇ < 2ˇˇˇˇˇˇˇ6˘ Gˇˇˇ ˇ pro-pter nostramsa-lu - temde - scen- ditde - scen- ditde cœ- - -23 P ˘˘ 26¯˘˘6˘˘˘6˘ˇ G ˇ lis. Etin - car- na- tusest, etin - car - na - tus 27 ˘ ˇ ˇ6˘ ˘ˇ ˘˘ 6¯ 2 6ˇˇ ˇ ˇ˘ G ˇˇ ˇˇ ˇ`˘ ˇ4ˇ ˇ ĹĹÔÔŤŤ est de Spi- ri-tu sanctode Spi- ri-tusan -- -cto exMa - ri- avir - gi - ne 31 ÈÈ ˘ ˘˘ ˇˇ P 2 <ˇ ˘ˇ ˇˇ G ˇˇ 4ˇ¯=A > et ho- mofa - ctusest, etho - mofa - ctusest.


Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ pyeuꞈ | Dzaw ngeh zmˬ-eu dmˬ\n“Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-ahˇ tsaˬ geuꞈ-awˇ, Miˬyehˇ shaˇ kuˇ leˇ-euˬ tsawˇ jeuˬ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ neh tseˇ doˆ-awˇ, yawꞈ-euˬ zaˬ bi geuꞈ-euˬ tsawˇ jeuˬ, aˇ naˆ ni guiˬ lahˬ huiˬ-eu nga.”—Ja ceuˬ 33:12.\nDawˬ caˇ: 40, 50\nAˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a nehˬ-awˇ iˇ cuꞈ shawˇ ngeh, aˬ jeˬ bi siˬ-eu nga?\nAˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ tehꞈ-ehˇ uˬ duˬ tahˬ-eu lehˇ, aˬ cawˬ-ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh maˇ jawˆ ni bi siˬ paˬ-ehˇ g’eh-eu nga?\nAˬ dui aˬ jeˬ miˇ neh mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ ya ha-awˇ tsawˇ tsiˇ maˬ ya tsiˇ-eu uꞈ taꞈ, iˬ baˇ ya pyehˬ nehˬ-awˇ yaw muiˬ jeˬ ya mˇ nehˬ-eu nga?\n1. Yawˬ jeˬ na luꞈ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ pyeuꞈ-eu lehˇ aˬ dui aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ nya-eu nga? (Dahˬ beh-eu baˇ-ahˇ haw.)\nYawˬ jeˬ na luꞈ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ tehꞈ meh. “Goˇ dui dui-eu mˬ deuˬ maˬ ehˇ, miˇ tsaˬ maˬ ehˇ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ k’aˇ jaˆ-eu yawˬ jeˬ na luꞈ maˬ ehˇ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ pyeuꞈ-eu meh.” (Dawˬmehˬmehˬ-eu 10:14; Pah mehˬ-eu-eu 4:11) Yeˬhawˇbaˬ tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ beh-euˬ miˇ neh, aˬ dui yawˬ g’aˬ na luꞈ aˬ yawꞈ-euˬ pyeuꞈ-eu ma. (Ja ceuˬ 100:3) Miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ dehꞈ haw-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ laꞈ k’oeˇ, Miˬyehˇ aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ haˬ bi pyeuꞈ-eu g’aˇ duˬ tsawˇ haˬ tiˬ deuˬ na-ahˇ tseˇ-euˬ meh.\n2. Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ loꞈ-ehˇ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ tsawˇ haˬ ya pyeuꞈ laˇ-euˬ aˬ geu deuˬ nga?\n2 Yaw jeˬ ma jeˬ, Ja ceuˬ 135 laꞈ k’oeˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ saˇ jaˇ ziꞈ-eu gaˇ hu-euˬ Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ “aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ jeuˬ” lehˇ ngehˬ keuˆ taˬ-euˬ meh. (Ja ceuˬ 135:4) Hawˇseˬ k’awꞈ, Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ jeuˬ maˬ ngeuˇ-eu deuˬ jiˇ ni Yeˬhawˇbaˬ-euˬ zaˬ lahˇ pyeuꞈ laˇ meh lehˇ maˬ keuˆ laˇ miˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. (Hawˇseˬ 2:23) Maˬ keuˆ laˇ miˇ ehˇ taˬ-euˬ dawˬ heu, Yeˬhawˇbaˬ Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ maˬ ngeuˇ-eu deuˬ-ahˇ Ka li nehˬ-ehˇ mˬ k’oeˇ taˆ bi uˆ lahˇ leˇ-eu g’aˇ duˬ tseˇ dahˬ beh ngeh, byah laˇ-euˬ meh. (G’aˬk’ehˇ 10:45; Loˇmaˆ 9:23-26) Tsawˇ haˬ teu deuˬ muiˬ-eu shawˇ-eu yaw sahˇ neh bi shehˆ daˆ-awˇ, “muiˬ-eu shawˇ-eu tsawˇ haˬ” lehˇ jiˇ bi kuˇ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ maꞈ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ poeˬ dui dui-eu “tsawˇ haˬ pyeuꞈ”-eu meh. (1 Beˬtuˆluˆ 2:9, 10) Ehˇ k’awꞈ, saˇ jaˇ ziꞈ-awˇ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ noeˬ tmˬ-eu jeˬ jaˆ-eu nymˬ-mˇ iˬ nah-euˬ Ka li zaˬ deuˬ teuˇ neh? Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ jiˇ ni “ngaˬ-euˬ tsawˇ haˬ” hawˇ-eu, “ngaˬ neh tseˇ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ” lehˇ kuˇ-eu meh.—Iˇsaˬyaˇ 65:22, MS.\n3. (a) Nymˬ-mˇ iˬ nah Yeˬhawˇbaˬ nehˬ-ehˇ cawˬ ya cawˬ-eu aˬ suˇ g’aˬ nga? (b) Heu kawˆ laꞈ k’oeˇ aˬ dui aˬ jeˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ ja sawˇ-eu nga?\n3 Nymˬ-mˇ iˬ nah mˬ k’oeˇ taˆ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ noeˬ tmˬ-eu jeˬ jaˆ-eu ‘cuiˆ-eu yawˇ yawˇ maꞈ’ hawˇ-eu miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ noeˬ tmˬ-eu jeˬ jaˆ-eu ‘yawˇ nui deuˬ’ “tiˬ maꞈ tehꞈ-ehˇ pyeuꞈ laˇ-awˇ,” tiˬ kawˆ loꞈ-ehˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-eu meh. (Luˇkaꞈ 12:32; Yoˇhaˬ 10:16) Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ aˬ yawꞈ nehˬ-ehˇ cawˬ ya cawˬ taꞈ-eu jeˬ-ahˇ aˇ naˆ ni aˇ poeˬ taˬ baw-eu lehˇ bi siˬ bi mawˇ mawꞈ-eu ma. Heu kawˆ laꞈ k’oeˇ, aˬ dui-ahˇ teu naˆ naˆ-ehˇ yaw zeu taˬ nehˬ laꞈ-euˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ, guiˬ lahˬ aˬ joˆ-ehˇ huiˬ paˬ nga lehˇ ja sawˇ ma.\nAˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a nehˬ\n4. Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ guiˬ lahˬ aˬ joˆ-ehˇ huiˬ paˬ nga, aˬ yawꞈ nehˬ-ehˇ cawˬ bi cawˬ laꞈ-euˬ g’aˇ duˬ? Yeˬsuˇ k’awꞈ teu gaˇ duˇ ni aˬ joˆ-ehˇ jahˇ-euˬ nga?\n4 Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a nehˬ-awˇ iˇ cuꞈ shawˇ-eu heu neh, aˬ yawꞈ-ahˇ guiˬ lahˬ huiˬ-eu ma. Toˆ-ehˇ jahˇ-eu teu naˇ, yawˬ g’aˬ na luꞈ-ahˇ aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ pyeuꞈ-awˇ, ehˇ dawˬ k’awꞈ nui ma keuˆ-eu laꞈ k’oeˇ neh naˇ haˬ-eu lehˇ mˇ mawˇ-eu jeˬ pyeuꞈ meh. (Heˬbyehˇ 12:9) Yeˬsuˇ k’awꞈ iˇ cuꞈ shawˇ ngeh toˆ-ehˇ mˇ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a nehˬ-eu tsawˇ jeuˬ laꞈ k’oeˇ tiˬ g’aˬ pyeuꞈ luꞈ k’awꞈ, Yeˬsuˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a neh-euˬ meh. Aˬ yawꞈ teu loꞈ-ehˇ jahˇ-eu teu naˇ, “nawˬ-euˬ nui k’ahˇ byah ni, ngaˇ mˇ mawꞈ-eu nui ma ahˇ ma” lehˇ ehˇ-eu jeˬ pyeuꞈ meh. —Ja ceuˬ 40:7, 8.\n5, 6. (a) Yeˬhawˇbaˬ Yeˬsuˇ iˇ cuꞈ shawˇ luꞈ ngeh yamˬ-ahˇ aˬ jeˬ ehˇ-eu nga? (b) Aˬ dui a nehˬ ngeh, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ g’eh leˇ-eu lehˇ ya siˬ ni caw ba nehˬ-eu aˬ jeˬ-euˬ gaˇ kawˆ nga?\n5 Yeˬsuˇ iˇ cuꞈ shawˇ ngeh, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ g’eh leˇ-euˬ nga? Jaˇliꞈ ehˇ-eu “Yeˬsuˇ iˇ cuꞈ shawˇ g’aˬ-awˇ, iˇ cuꞈ laꞈ k’oeˇ neh doˆ laˇ ngeh, mˬ pah le-awˇ, Miˬyehˇ-euˬ yaw sahˇ k’aˬ k’oeˬ loꞈ-ehˇ zaꞈ le-awˇ, aˬ yawꞈ k’oeˇ taˆ ga dawꞈ le gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. ‘Heu-aˬ, ngaˇ gaˬ dui dui-awˇ nui k’ahˇ shiˇ dui dui-eu ngaˬ-euˬ Zaˬmaˇ ma’ lehˇ ehˇ-eu teˇ saˇ, mˬ-ahˇ neh gaˬ doˆ le-euˬ meh.” (Maꞈtehˬ 3:16, 17) Maˇ diˇ naˇ Yeˬsuˇ-aˬ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ pyeuꞈ luꞈ meh. Ehˇ k’awꞈ, Yeˬsuˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ mˇ-eu g’aˇ duˬ dehꞈ ziˇ dawˬ tawˆ luꞈ a nehˬ jiˇ taˬ-euˬ gaˇ ya mawˇ ngeh, Yeˬhawˇbaˬ laꞈ k’aˬ cehˇ-eu meh. Teu gaˇ duˇ ni, aˬ dui-euˬ ziˇ k’awꞈ toˆ-ehˇ mˇ ma lehˇ a nehˬ ngeh, aˬ yawꞈ laꞈ k’aˬ cehˇ-awˇ guiˬ lahˬ biꞈ-eu meh.—Ja ceuˬ 149:4.\n6 Maˇ diˇ naˇ yawˬ jeˬ na luꞈ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ pyeuꞈ luꞈ-eu meh. Aˬ dui aˬ yawꞈ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ biꞈ nya-eu nga? Gaˇ kawˆ heu-ahˇ shaˇ noeˬ haw sheˇ, aˬ da tiˬ g’aˬ muiˬ dui dui-eu aˇ yehˆ ya kmˇ tiˬ kmˇ jaˆ-eu meh. Tiˬ nah, aˬ yawꞈ-euˬ aˇ buˇ zaˬ ya kmˇ laꞈ k’oeˇ-euˬ aˇ yehˆ tiˬ yehˆ tseuˆ-awˇ, aˬ yawꞈ-ahˇ biꞈ nehˬ-euˬ meh. Maˇ diˇ naˇ aˇ yehˆ teu, aˬ yawꞈ-euˬ yaˇ kmˇ laꞈ k’oeˇ-euˬ aˇ yehˆ pyeuꞈ k’awꞈ, aˬ yawꞈ laꞈ k’aˬ cehˇ dui dui-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yawꞈ-euˬ aˬ buˇ aˬ yawꞈ-ahˇ gaˬ-eu jeˬ mˇ mawˇ nehˬ laꞈ-euˬ miˇ neh, aˬ buˇ zaˬ neh biꞈ-euˬ aˇ yehˆ teu yehˆ naˇ, yaˇ kmˇ laꞈ k’oeˇ-euˬ aˇ yehˆ dawˬ tawˆ luꞈ naˆ maˬ tseˇ poeˬ-eu meh. Teu gaˇ duˇ ni Yeˬhawˇbaˬ k’awꞈ aˬ dui-euˬ dehꞈ ziˇ nui ma keuˆ-eu laꞈ k’oeˇ aˬ yawꞈ-ahˇ a nehˬ ngeh aˬ yawꞈ laꞈ k’aˬ cehˇ-eu meh.—Doˆ-iˇ-eu 34:14.\n7. Yeˬhawˇbaˬ nui ma keuˆ-eu laꞈ k’oeˇ aˬ yawꞈ-euˬ gaˇ mˇ deuˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ noeˬ-eu lehˇ aˬ dui ya siˬ ni, Maˬlaˬkiˇ sahˬ boꞈ aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga?\n7 Maˬlaˬkiˇ 3:16-ahˇ gui. Nawˬ-euˬ dehꞈ ziˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a nehˬ-awˇ iˇ cuꞈ shawˇ-eu heu naˇ, aˬ jeˬ miˇ neh aˇ yeˇ huiˬ dui dui-eu nga? Nawˇ dehꞈ le ngeh neh, beh-euˬ yaw sahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ pyeuꞈ-eu teu naˇ yaw duˬ baw meh. Ehˇ k’awꞈ nawˇ aˬ yawꞈ-ahˇ a nehˬ-awˇ, nawˬ-euˬ Uˆ lahˇ-eu g’aˬ bi pyeuꞈ ngeh, Yeˬhawˇbaˬ aˇ naˆ ni laꞈ k’aˬ cehˇ paˬ nga lehˇ shaˇ noeˬ haw sheˇ. (Dawˬdaˬ 23:15) Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-euˬ gaˇ-ahˇ nui ma keuˆ-awˇ mˇ-eu deuˬ-ahˇ siˬ nya-awˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ tsawˇ myahˇ noeˬ taˬ-eu “sahˬ boꞈ paˇ dmˬ laꞈ k’oeˇ boꞈ ahˇ taˬ-eu meh.”\n8, 9. Yeˬhawˇbaˬ tsawˇ myahˇ noeˬ taˬ-eu “sahˬ boꞈ paˇ dmˬ laꞈ k’oeˇ boꞈ ahˇ taˬ-eu” tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ aˬ jeˬ shaˇ-eu nga?\n8 Aˬ dui-euˬ tsawˇ myahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ noeˬ taˬ-eu “sahˬ boꞈ paˇ dmˬ laꞈ k’oeˇ” bi ahˇ mawꞈ naˇ aˬ dui tiˬ jeˬ paˬ ya jahˇ meh. Maˬlaˬkiˇ aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ yaw zeu baw-eu laꞈ k’oeˇ ya guˆ-awˇ, aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ myahˇ ya noeˬ keuˆ meh lehˇ ehˇ-eu meh. Aˬ dui miˬ yehˇ nui g’aˬ-ahˇ maˬ ehˇ, nui jeˬ-ahˇ maˬ ehˇ uˬ duˬ tahˬ naˇ, aˬ dui-euˬ tsawˇ myahˇ sahˬ boꞈ paˇ dmˬ teu laꞈ k’oeˇ neh bi siˆ dzeh-eu meh.—Doˆ-iˇ-eu 32:33; Ja ceuˬ 69:28.\n9 Yeˬhawˇbaˬ-euˬ nui k’ahˇ mˇ caw ma lehˇ saˇ jaˇ dzaˬ-awˇ, iˇ cuꞈ shawˇ-awˇ neh tehꞈ-ehˇ maˬ jiˇ-a. Heu naˇ aˬ dui tiˬ poˆ tehꞈ-ehˇ mˇ-eu jeˬ pyeuꞈ k’awꞈ, uˬ duˬ tahˬ-eu jeˬ naˇ maˬ shiˇ tiˬ ziˇ ya mˇ-eu jeˬ pyeuꞈ meh. Aˬ dui yawˬ nah na luꞈ yaw dehꞈ k’aˇ dehꞈ-euˬ k’oeˇ keuˆ ni, aˬ dui-euˬ mˇ jeˬ mˇ kawˆ neh, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ ehˇ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ-eu lehˇ ya mˇ mawˇ-eu meh.—1 Beˬtuˆluˆ 4:1, 2.\nAˬ dui shiˬ shaˬ jiˇ-euˬ nui k’ahˇ-ahˇ taˬ geuꞈ\n10. Ehˇ dawˬ naˇ haˬ-eu tsawˇ haˬ hawˇ-eu maˬ naˇ haˬ-eu tsawˇ haˬ aˬ joˆ-ehˇ beu gaˇ-eu nga?\n10 Yaw beh kawˆ-ahˇ aˬ dui Gaˬiˇnaˆ, Sawˇlaˬmoˬ, Iˇsaˬleˬlaˆ heu deuˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ ma lehˇ ehˇ k’awꞈ, aˬ yawꞈ maꞈ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ saˇ jaˇ maˬ ziꞈ-euˬ gaˇ kawˆ aˬ dui ya dzaw-euˬ ma. Gaˇ kawˆ heu naˇ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ ma lehˇ ehˇ neh tehꞈ-ehˇ maˬ jiˇ nga lehˇ aˬ dui-ahˇ mehˬ-eu meh. Aˬ dui maˬ muiˬ-eu jeˬ-ahˇ ya bye-awˇ, muiˬ-eu jeˬ-ahˇ ya gaˬ-eu meh. (Loˇmaˆ 12:9) Yeˬhawˇbaˬ ‘yaw tsaˬ yaw dawˇ tsawˇ haˬ hawˇ-eu maˬ tsaˬ maˬ dawˇ-eu tsawˇ haˬ . . . ehˇ dawˬ naˇ haˬ-eu tsawˇ haˬ hawˇ-eu maˬ naˇ haˬ-eu tsawˇ haˬ’ beu gaˇ dui dui meh lehˇ maˇ jawˆ ni ehˇ-eu meh.—Maˬlaˬkiˇ 3:18.\n11. Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ paw jawˇ-eu tiˬ g’aˬ pyeuꞈ-eu lehˇ, aˬ cawˬ yaw awˬ-ehˇ haw siˬ nya ni aˬ jeˬ miˇ ya g’eh-eu nga?\n11 Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ guiˬ lahˬ huiˬ miˇ-a, aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ haˬ bi geuꞈ-eu lehˇ tseˇ nehˬ laꞈ-euˬ. Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ jawˇ paw jawˇ-eu lehˇ aˬ cawˬ yaw awˬ-ehˇ haw siˬ nya ni ya g’eh-eu meh. (Maꞈtehˬ 5:16; 1 Tiˆmoˇseˬ 4:15) Aˬ dui yawˬ ha-ahˇ heu loꞈ-ehˇ naˇ haˬ, ‘Ngaˇ nui ma g’awˇ mawˇ dawˬ tawˆ luꞈ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ saˇ jaˇ ziꞈ-eu lehˇ aˬ cawˬ mawˇ ngaˇ laˬ? Ngaˇ aˬ cawˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ tiˬ g’aˬ pyeuꞈ ma lehˇ ya ehˇ nehˬ-eu k’ahˬ sehˇ jaˆ miˇ-a laˬ?’ Aˬ dui aˬ cawˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ tsawˇ haˬ pyeuꞈ-eu lehˇ ehˇ nehˬ-eu shaꞈ dawˇ naˇ, Yeˬhawˇbaˬ aˇ naˆ ni nui ma cawˆ paˬ nga lehˇ shaˇ noeˬ haw sheˇ.—Ja ceuˬ 119:46; Maˬkuˆ 8:38-ahˇ gui.\nNawˬ-euˬ dehꞈ jeˬ dehꞈ kawˆ, nawˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ tiˬ g’aˬ pyeuꞈ-eu lehˇ maˇ jawˆ ni mˇ mawˇ ma loˇ? (Aˇ deuˆ 12, 13-ahˇ haw)\n12, 13. Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ pyeuꞈ-eu lehˇ aˬ cawˬ-ahˇ maˬ siˬ leˇ-eu teu naˇ, aˬ jeˬ baˬ da neh pyeuꞈ nya nga?\n12 Nui ma nyiˇ laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu tiˬ jeˬ naˇ, Saˇ kiˇ tiˬ g’aˬ na “miˇ tsaˬ heu-euˬ yaw sahˇ”-ahˇ dzaw geuꞈ-eu heu meh. Teu miˇ neh, aˬ yawꞈ maꞈ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ uˬ duˬ maˬ tahˬ-eu deuˬ nehˬ-ehˇ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ paˇ beu gaˇ meh. (1 Gawˇliˬtu 2:12) “Miˇ tsaˬ heu-euˬ yaw sahˇ” heu naˇ, tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ yawˬ ha-euˬ nui k’ahˇ g’aˇ duˬ tehꞈ-ehˇ bi shaˇ noeˬ-eu meh. (Eˇpeˇsu 2:3) Yaw jeˬ ma jeˬ, moeˬ tsoeˬ dm-eu gaˇ kawˆ nehˬ-ehˇ taꞈ leˇ-awˇ yaw myaˬ poˆ ehˇ mawˇ nehˬ taˬ-euˬ k’awꞈ, mehˇ nmˇ tiˬ g’aˬ na myaˆ haw maˬ tsaˬ paˬ-ehˇ dm-eu uˬ taꞈ, bawˬ dzaˬ gaˇ laˇ ngeh k’awꞈ, suꞈ ti ni maˬ ngeuˇ naˇ, yaw g’oeˬ g’oeˬ-ehˇ maˬ dm ni laˇ-eu meh. Tiˬ g’aˬ na uˬ duˬ tsehˇ kahˇ k’awꞈ, aˬ cawˬ-ahˇ maˬ duˇ ni jahˇ-eu meh. (1 Tiˆmoˇseˬ 2:9, 10) Teu miˇ neh, aˬ cawˬ deuˬ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ ngaˇ laˬ lehˇ maˬ haw siˬ nya ni pyeuꞈ-eu meh.—Yaˬkoˆ 4:4.\n13 Saˇ kiˇ tiˬ g’aˬ na miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ nehˬ-ehˇ beu gaˇ ni maˬ g’eh-eu nyaˆ taꞈ tiˬ jeˬ paˇ jaˆ-a siˬ. Yaw jeˬ ma jeˬ, dzaˬ byawˬ dawˇ byawˬ gaˇ iˇ ngeh, tiˬ g’aˬ na gaˇ nyeh nyeh-awˇ Ka li zaˬ nehˬ-ehˇ maˬ geuˇ leˇ-eu jeˬ mˇ-eu meh. Tiˬ g’aˬ na soˇsho miˇdiˬ-yaˬ laꞈ k’oeˇ aˇ baˇ dawˆ ahˇ-awˇ, shiˬ shaˬ jiˇ-euˬ nui noeˬ nui k’ahˇ boꞈ taˬ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ maꞈ huiˬ-eu iˬ baˇ mˇ-awˇ Ka li zaˬ aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ saˇ tiˇ biꞈ gaˇ keuˆ ni maˬ keuˆ k’awꞈ, miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ nehˬ-ehˇ beu gaˇ-eu lehˇ leh jeh luꞈ-eu mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ deuˬ-eu meh.—1 Beˬtuˆluˆ 2:11, 12-ahˇ gui.\nYeˬhawˇbaˬ jawˇ paw jawˇ-eu maˬ duˬ-eu deuˬ-euˬ nui noeˬ, nawˬ-ahˇ taˬ bi uˆ lahˇ\n14. Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ nehˬ-ehˇ cawˬ cawˬ-eu jeˬ-ahˇ maˬ bi cawˆ iˇ-eu g’aˇ duˬ aˬ jeˬ ya jahˇ-eu nga?\n14 Miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ k’aˇ jaˆ-eu jeˬ, “shiˬ shaˬ jiˇ nui k’ahˇ, myaˆ nuiˆ-euˬ nui k’ahˇ, huiˬ mawꞈ mahˇ mawꞈ-eu nui ma” heu deuˬ-ahˇ kaꞈ g’a ni jahˇ doˆ laꞈ taˬ-euˬ meh. (1 Yoˇhaˬ 2:16) Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ pyeuꞈ-eu miˇ neh, teu deuˬ nehˬ-ehˇ ya bi beu gaˇ meh. Aˬ dui “shiˬ shaˬ jiˇ-euˬ nui noeˬ nui loˆ-ahˇ byehˇ dzeh”-awˇ “miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ dehꞈ ngeh yawˬ ha-euˬ nui ma-ahˇ g’aˬ leˇ-awˇ, nui ma yaw dawˇ dawˇ-ehˇ dehꞈ-eu laꞈ k’oeˇ Miˬyehˇ-ahˇ yaw zeu ya baw” meh. (Tiˇtuˆ 2:12) Aˬ dui dehꞈ ziˇ laꞈ k’oeˇ k’aˇ mˇ-eu jeˬ pyeuꞈ-eu, dzaˬ-eu dawˇ-eu, ngehˬ-eu tmˇ-eu, dm-eu g’a-eu, mˇ-eu shaˇ-eu jeˬ dawˬ tawˆ luꞈ, aˬ cawˬ haw ngeh aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ tsawˇ haˬ pyeuꞈ ngaˇ lehˇ siˬ duˬ leˇ ni ya bi g’eh meh.—1 Gawˇliˬtu 10:31, 32-ahˇ gui.\n“Tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ ziꞈ dah ni gaˬ”\n15. Aˬ dui aˬ jeˬ miˇ neh Ka li zaˬ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ gaˬ-awˇ yaw muiˬ jeˬ ya mˇ nehˬ-eu nga?\n15 Aˬ dui mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ mˇ nehˬ-eu jeˬ heu-ahˇ neh, Yeˬhawˇbaˬ nehˬ-ehˇ cawˬ cawˬ-eu jeˬ-ahˇ aˇ poeˬ taˬ baw-eu lehˇ mˇ mawˇ-eu ma. Aˬ yawꞈ maꞈ k’awꞈ ni aˬ dui loꞈ-ehˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ tsawˇ haˬ pyeuꞈ meh lehˇ noeˬ taˬ naˇ, aˬ dui aˬ myah luꞈ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ gaˬ-awˇ mˇ muiˬ nehˬ meh. (1 Teˇsaˬloˇni 5:15) Gaˇ kawˆ heu aˬ jeˬ miˇ neh aˇ yeˇ huiˬ-eu nga? Yeˬsuˇ aˬ yawꞈ-euˬ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ “Naw maꞈ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ gaˬ-eu jeˬ ahˇ naˇ, naw maꞈ ngaˬ-euˬ zaˬ lahˇ ngaˇ lehˇ tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ luꞈ siˬ nya tehꞈ-a” lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh.—Yoˇhaˬ 13:35.\n16. Moˇseˬ-euˬ Zahˇ dawˬ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ nui gaˬ nehˬ-ehˇ taꞈ leˇ-awˇ aˬ dui-ahˇ aˬ jeˬ mehˬ-eu nga?\n16 Moˇseˬ-euˬ Zahˇ dawˬ laꞈ k’oeˇ-euˬ gaˇ kawˆ tiˬ kawˆ, aˬ dui-ahˇ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ ya mˇ nehˬ-eu lehˇ g’oˆ shaw laˇ ni caw ba nehˬ laꞈ-eu meh. Yeˬhawˇbaˬ-euˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ laꞈ k’oeˇ, uˬ duˬ tahˬ gaˇ zmˬ-eu lehˇ keu ka jahˇ doˆ taˬ-awˇ, Zahˇ dawˬ laꞈ k’oeˇ Leˬbiˇ tsawˇ haˬ deuˬ keu ka deuˬ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ ya ngehˬ g’eh meh, zahˇ dawˬ teu-ahˇ maˬ caw teh naˇ, ya shiˇ meh lehˇ maˇ jawˆ ni ehˇ taˬ-euˬ meh. (Bawˇtsahˬ 1:50, 51) Yeˬhawˇbaˬ uˬ duˬ tahˬ gaˇ zmˬ-eu keu ka-ahˇ k’awꞈ aˬ joˆ-ehˇ zmˬ nga lehˇ teu naˆ ni haw naˇ, aˬ yawꞈ-ahˇ a nehˬ taˬ-awˇ saˇ jaˇ ziꞈ-eu laꞈ k’oeˇ uˬ duˬ tahˬ luꞈ-eu deuˬ-ahˇ ngehˬ-ehˇ dzehˬ, aˬ joˆ-ehˇ mˇ nehˬ nga lehˇ haw-eu meh. Miˬyehˇ “Naw maꞈ-ahˇ k’aˇ laˆ ciˆ-eu tsawˇ haˬ ngaˬ-euˬ myaˆ nuiˆ myaˆ naˆ-ahˇ laˆ ciˆ laˇ gaˇ duˇ tehꞈ-a” lehˇ ehˇ gaˇ haw ngeh, aˬ yawꞈ aˬ dui-ahˇ aˇ naˆ ni aˇ poeˬ taˬ baw-eu nga lehˇ siˬ laˇ-eu meh.—Zaˬkaˬliˇ 2:8.\n17. Yeˬhawˇbaˬ aˬ jeˬ-ahˇ haw-eu nga?\n17 Maˬlaˬkiˇ Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ aˬ joˆ-ehˇ mˇ nehˬ nga lehˇ haw meh lehˇ ehˇ-eu meh. (Maˬlaˬkiˇ 3:16) Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-euˬ ‘tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ siˬ nya meh.’ (2 Tiˆmoˇseˬ 2:19) Aˬ dui aˬ jeˬ ngehˬ-awˇ aˬ jeˬ mˇ-eu maˬ kaˬ aˬ yawꞈ siˬ nya jiˇ meh. (Heˬbyehˇ 4:13) Aˬ dui mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ maˬ mˇ nehˬ ngeh, Yeˬhawˇbaˬ haw mawˇ-eu loꞈ-ehˇ, mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ ha-awˇ tsawˇ tsiˇ maˬ tsiˇ-eu uˬ taꞈ, iˬ baˇ pyehˬ nehˬ-awˇ, yaw muiˬ jeˬ mˇ nehˬ gaˇ jiˇ Yeˬhawˇbaˬ haw mawˇ-eu meh.—Heˬbyehˇ 13:16; 1 Beˬtuˆluˆ 4:8, 9.\n‘Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ maˬ byehˇ dzeh-a’\n18. Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ haˬ lehˇ tseˇ nehˬ laꞈ-euˬ, guiˬ lahˬ aˬ joˆ-ehˇ huiˬ nya-eu nga?\n18 Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ haˬ ya pyeuꞈ-euˬ guiˬ lahˬ aˇ naˆ ni huiˬ-eu lehˇ bi siˬ mawꞈ-eu ma. Aˬ dui-euˬ dehꞈ ziˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a nehˬ-eu heu naˇ, tsawˇ gahˇ ahˇ-eu nui noeˬ pyeuꞈ-eu lehˇ aˬ dui siˬ nya-eu ma. Aˬ dui “iˬ baˇ mˇ-awˇ bahˬ-eu muˆ-eu tsawˇ haˬ deuˬ jawˇ-eu miˇ tsaˬ”-ahˇ jawˇ luꞈ k’awꞈ, “iˬ baˇ taˬ k’aˇ maˬ za ni” dehꞈ nya-awˇ, “aˬ guiˇ loꞈ-ehˇ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ yaw shehꞈ bya” nya luꞈ-eu ma. (Piˇliˇpiˆ 2:15) Teu miˇ neh, aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ bye-eu jeˬ-ahˇ maˬ mˇ ni yahˇ ma lehˇ noeˬ tsehˆ taˬ-euˬ ma. (Yaˬkoˆ 4:7) K’oeˇ naˇ, aˬ dui-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ k’awꞈ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ tsawˇ haˬ pyeuꞈ-eu miˇ neh, aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ gaˬ-awˇ yaw zeu baw-eu ma.—Loˇmaˆ 12:10.\n19. Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ haˬ-ahˇ laꞈ sawˬ aˬ joˆ-ehˇ biꞈ-eu nga?\n19 Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-euˬ “tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ aˬ yawꞈ maˬ byehˇ dzeh” lehˇ saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ meh. (Ja ceuˬ 94:14) Heu naˇ, aˬ jeˬ pyeuꞈ laˇ k’awꞈ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui nehˬ-ehˇ jawˇ-awˇ, aˬ dui paˇ shiˇ k’awꞈ aˬ dui-ahˇ maˬ ngehˇ lehˇ kamˬ-eu dawˬ pyeuꞈ meh. (Loˇmaˆ 8:38, 39) “Aˬ dui ya dehꞈ naˇ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ g’aˇ duˬ dehꞈ-eu jeˬ pyeuꞈ-awˇ, ya shiˇ naˇ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ g’aˇ duˬ shiˇ-eu jeˬ pyeuꞈ-eu ma. K’oeˇ miˇ neh aˬ dui-aˬ, dehꞈ-eu maˬ ehˇ, shiˇ-eu maˬ ehˇ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ pyeuꞈ-eu ma.” (Loˇmaˆ 14:8) Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-euˬ cawˬ pyeuꞈ-eu saˇ jaˇ ziꞈ-eu tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ luꞈ-ahˇ bi g’oꞈ dehꞈ laˇ-eu aˇ yamˬ-ahˇ dawˬ-eu ma. (Maꞈtehˬ 22:32) Aˬ dui nymˬ-mˇ neh k’awꞈ, aˬ dui-euˬ Aˬda neh biꞈ-euˬ muiˬ dui dui-eu laꞈ sawˬ g’awˬ mya jeˬ-ahˇ neh laꞈ k’aˬ cehˇ luꞈ-eu ma. Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ “Sahˬpaˬ Miˬyehˇ neh tseˇ doˆ-awˇ, yawꞈ-euˬ zaˬ bi geuꞈ-euˬ tsawˇ jeuˬ, aˇ naˆ ni guiˬ lahˬ huiˬ-eu nga” lehˇ ehˇ taˬ-euˬ loꞈ-ehˇ maˇ diˇ ngeuˇ meh.—Ja ceuˬ 33:12.\nAˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ pyeuꞈ: Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ dehꞈ ziˇ biꞈ-euˬ miˇ neh, aˬ dui aˬ ma-euˬ uˬ maˆ laꞈ k’oeˇ ahˇ ngeh neh aˬ yawꞈ-euˬ pyeuꞈ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, aˬ dui yawˬ ha-euˬ dehꞈ ziˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a nehˬ-awˇ, iˇ cuꞈ shawˇ-euˬ uˬ taꞈ, aˬ yawꞈ-euˬ gaˇ mˇ ngeh, ngehˬ-ehˇ dzehˬ aˬ yawꞈ-euˬ paˇ pyeuꞈ laˇ-euˬ meh


Uh-oh! Boehner has lost Hannity! - Blogs - Cheboygan Daily Tribune - Cheboygan, MI - Cheboygan, MI


Uh-oh! Some right-wingers might not like the pope’s latest tweet! - Blogs - Waynesboro Record Herald - Waynesboro, PA - Waynesboro, PA


“Mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ laꞈ-euˬ jeˬ-ahˇ naˇ haˬ geuꞈ-eu laꞈ k’oeˇ, maˬ ngehˇ ni yaw gahˇ gahˇ-ehˇ dehꞈ-awˬ”—Proverbs 8:33 | Dzaw ngeh zmˬ-eu dmˬ\n“Zaˬ guˬ deuˬ-oˇ, . . . mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ laꞈ-euˬ jeˬ-ahˇ naˇ haˬ geuꞈ-eu laꞈ k’oeˇ, maˬ ngehˇ ni yaw gahˇ gahˇ-ehˇ dehꞈ-awˬ.”—Dawˬdaˬ 8:32, 33.\nDawˬ caˇ: 56, 89\nYeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ yawˬ ha-ahˇ biˬ mehˬ-eu g’aˇ duˬ aˬ joˆ oˇ oˬ-awˇ mehˬ-eu nga?\nAˬ da aˬ ma deuˬ zaˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ dawˬ neh aˬ joˆ-ehˇ ya cu-eu ga?\nAˬ dui aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ mehˬ gaˇ neh aˬ dui aˬ jeˬ za nya-eu nga?\n1. Aˬ dui nui gahˇ aˬ joˆ-ehˇ poˆ mawˇ nya-eu nga?\nZaˬ siˬ nui gahˇ Yeˬhawˇbaˬ jawˇ gaˇ neh oe-awˇ, aˬ yawꞈ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ, Yaˬkoˆ 1:5-ahˇ “Naw maꞈ laꞈ k’oeˇ tiˬ g’aˬ na zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ teˬ luꞈ naˇ, Miˬyehˇ-ahˇ guiˬ lahˬ shaˇ-eu tsaˬ meh. Miˬyehˇ aˬ yawꞈ-ahˇ zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ biꞈ tehꞈ-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Miˬyehˇ-aˬ, tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ luꞈ-ahˇ g’awˬ shaˬ gaˬ-eu laꞈ k’oeˇ tsawˇ tsiˇ maˬ tsiˇ ni biꞈ-eu meh” lehˇ ehˇ taˬ-euˬ loꞈ-ehˇ, nui ma keuˆ-eu laꞈ k’oeˇ biꞈ-eu meh. Aˬ dui nui gahˇ-ahˇ mawˇ nya-eu tiˬ jeˬ naˇ, Miˬyehˇ-euˬ dawˬ tsoˆ-ahˇ laꞈ daˬ-eu heu meh. Toˆ-ehˇ jahˇ-eu teu naˇ aˬ dui-ahˇ maˬ muiˬ-eu jeˬ-ahˇ neh laˆ piˇ nehˬ-awˇ, Yeˬhawˇbaˬ nehˬ-ehˇ cawˬ cawˬ daˆ leꞈ nya ni caw ba nehˬ-eu meh. (Dawˬdaˬ 2:10-12) K’oeˇ naˇ muiˬ dui dui-eu noeˬ tmˬ-eu jeˬ pyeuꞈ-eu aˬ myah luꞈ dehꞈ g’eh-eu jeˬ biꞈ-eu meh.—Yuˇdaˆ 21.\n2. Aˬ dui Miˬyehˇ-euˬ mehˬ-eu tsoˆ-eu jeˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ gaˬ nya-eu nga?\n2 Aˬ dui maˬ byah kuꞈ-eu miˇ neh maˬ ehˇ, huiˬ laˇ-euˬ maˬ duˇ leˇ-eu miˇ neh maˬ ehˇ, mehˬ laˇ tsoˆ laˇ-eu heu naˇ, yaw muiˬ jeˬ pyeuꞈ meh lehˇ haw-eu maˬ ehˇ, laꞈ daˬ-eu maˬ ehˇ, yaw shaˬ meh. Ehˇ k’awꞈ, Miˬyehˇ-euˬ dawˬ tsoˆ aˬ dui-euˬ dehꞈ ziˇ-ahˇ muiˬ ngaˇ lehˇ siˬ laˇ ngeh, Miˬyehˇ aˬ dui-ahˇ aˇ naˆ ni gaˬ-eu lehˇ siˬ laˇ-eu meh. Dawˬdaˬ 3:11, 12-ahˇ ‘Ngaˬ li-oˇ, Yeˬhawˇbaˬ . . . mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ laꞈ ngeh naˬ lehˬ taˬ lehˬ’ lehˇ ehˇ-awˇ, Yeˬhawˇbaˬ “aˬ yawꞈ ha gaˬ-eu deuˬ-ahˇ mehˬ meh tsoˆ meh lehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh.” Teu miˇ neh, Yeˬhawˇbaˬ k’aˇ muiˬ-eu jeˬ biꞈ nehˬ mawꞈ ngaˇ lehˇ jah ziꞈ nya-eu meh. (Heˬbyehˇ 12:5-11-ahˇ gui.) Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ siˬ nya-eu miˇ neh, aˬ yawꞈ-euˬ dawˬ tsoˆ aˬ myah luꞈ tsaˬ-awˇ, aˬ dui loˬ-eu jeˬ nehˬ-ehˇ taˆ lehˇ cehˆ tsaˬ leˇ meh. Aˬ dui heu kawˆ-ahˇ, mehˬ jeˬ mehˬ kawˆ 4 kawˆ-ahˇ ja sawˇ ma. (1) yawˬ ha-ahˇ mehˬ-eu (2) aˬ da aˬ ma zaˬ-ahˇ ya mehˬ-eu jeˬ (3) aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ neh za-eu dawˬ tsoˆ (4) bi mehˬ bi tsoˆ-euˬ naˆ maˬ tseˇ naˇ-eu jeˬ heu deuˬ pyeuꞈ meh.\nAˬ dui yawˬ ha-ahˇ mehˬ naˇ, aˬ jeˬ miˇ neh gahˇ laˇ-eu nga?\n3. Zaˬ deuˬ yawˬ haˇ yawˬ ha aˬ joˆ-ehˇ mehˬ nya-eu nga?\n3 Aˬ dui yawˬ ha-ahˇ mehˬ naˇ, yawˬ ha-euˬ mˇ jeˬ shaˇ kawˆ hawˇ-eu noeˬ jeˬ noeˬ kawˆ-ahˇ, nyehꞈ tehˬ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ aˬ dui yawˬ ha-ahˇ mehˬ-eu jeˬ, dehꞈ le ngeh neh dehꞈ ahˇ le-euˬ jeˬ maˬ ngeuˇ-eu miˇ neh, toˆ-ehˇ jahˇ-eu g’aˇ duˬ, ya dzaw-eu meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, zaˬ yaw nyiˇ liˇ yehˬ nawˬ dzaw dzaw ngeh, maˬ bi ga coˬ iˇ-eu g’aˇ duˬ aˬ da aˬ ma nyehꞈ tehˬ caw nehˬ-eu meh. Zaˬ maˇ diˇ nawˬ nya laˇ-euˬ yaw duˬ baw ngeh tiˬ jawˇ, pyehˬ-awˇ neh tiˬ g’aˬ tehꞈ-ehˇ bi dziˬ-eu meh. Teu gaˇ duˇ ni aˬ da aˬ ma deuˬ zaˬ-ahˇ oˇ oˬ. “Yeˬhawˇbaˬ-euˬ zahˇ dawˬ hawˇ-eu dawˬ mehˬ dawˬ tsoˆ neh” dzaw ngeh, zaˬ-ahˇ yawˬ haˇ yawˬ ha mehˬ nya ni hawˇ-eu, nui gahˇ ahˇ ni caw ba nehˬ-eu jeˬ pyeuꞈ-eu meh.—Eˇpeˇsu 6:4.\n4, 5. (a) Yawˬ ha-ahˇ mehˬ-eu jeˬ aˬ jeˬ miˇ “seu dzeuꞈ aˇ g’ehˇ yaw shuiꞈ”-euˬ aˇ yeˇ huiˬ-eu jeˬ pyeuꞈ nga? (b) Aˬ dui mˇ lehˬ k’awꞈ aˬ jeˬ miˇ neh g’aˬ maˬ ya baˬ nga?\n4 Huiˬ laˇ-euˬ gaˇ hawˇ-eu Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ siˬ nya laˇ-euˬ deuˬ k’awꞈ toˆ-ehˇ tehꞈ meh. Aˬ yawꞈ maꞈ yawˬ ha-ahˇ ui cuiˆ na paˇ mehˬ luꞈ-euˬ naˇ k’awꞈ, heu naˇ aˬ yawꞈ maꞈ noeˬ dahˇ doe laˇ-euˬ Ka li zaˬ pyeuꞈ meh lehˇ ehˇ mawꞈ-eu maˬ ngeuˇ-a. “seu dzeuꞈ aˇ g’ehˇ yaw shuiꞈ”-ahˇ dm-awˇ, Yeˬsuˇ loꞈ-ehˇ duˇ ni leh jeh-awˇ neh tehꞈ-ehˇ noeˬ dahˇ doe laˇ-eu meh. (Eˇpeˇsu 4:23, 24, MS) Yawˬ ha-ahˇ mehˬ-eu heu naˇ, “Miˬyehˇ-ahˇ yaw zeu maˬ baw-eu yaw dehꞈ dehꞈ-eu jeˬ hawˇ-eu shiˬ shaˬ jiˇ-euˬ nui noeˬ nui loˆ-ahˇ byehˇ dzeh-eu g’aˇ duˬ maˬ ehˇ, miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ dehꞈ ngeh yawˬ ha-euˬ nui ma-ahˇ g’aˬ leˇ-awˇ, nui ma yaw dawˇ dawˇ-ehˇ dehꞈ-eu laꞈ k’oeˇ Miˬyehˇ-ahˇ yaw zeu baw” ni maˬ ehˇ, caw ba nehˬ-eu meh.—Tiˇtuˆ 2:12.\n5 Aˬ dui dawˬ tawˆ luꞈ maˬ byah kuꞈ-eu tsawˇ haˬ pyeuꞈ meh. (Dawˬtsoˆtsoˆ-eu 7:20) Teu miˇ neh aˬ dui laˆ lehˬ ngeh, yawˬ ha-ahˇ maˬ mehˬ-eu miˇ neh nga laˬ, maˬ ngeuˇ naˇ mehˬ-euˬ maˬ loꞈ-eu miˇ neh ngaˇ laˬ? Toˆ-ehˇ tehꞈ-ehˇ k’awꞈ maˬ ngeuˇ nga lehˇ, aˬ dui Dawˬdaˬ 24:16-ahˇ “Yaw sui yaw dawˇ tsawˇ haˬ aˇ myaˆ poˆ coˬ-iˇ k’awꞈ paˇ tuˇ laˇ nya meh” lehˇ ehˇ taˬ-euˬ gaˇ neh ya siˬ-euˬ ma. Aˬ dui-ahˇ “tuˇ laˇ nya” ni cawˬ ba nehˬ-eu aˬ jeˬ nga? Aˬ dui-euˬ g’aˬ maˬ ngeuˇ-a, Miˬyehˇ-euˬ baoˬ pyeuꞈ meh. (Piˇliˇpiˆ 4:13-ahˇ gui.) Miˬyehˇ-euˬ baoˬ-ahˇ neh pyeuꞈ laˇ-eu jeˬ heu naˇ, yawˬ ha-euˬ nui ma-ahˇ g’aˬ leˇ-eu jeˬ nehˬ-ehˇ jiˇ taꞈ-awˇ, teu naˇ, yawˬ ha-ahˇ mehˬ-eu jeˬ nehˬ-ehˇ jiˇ taꞈ-eu meh.\n6. Aˬ dui Jaˇliꞈ gui-eu aˬ joˆ-ehˇ muiˬ daˆ laˇ nya-eu nga? (Dahˬ beh-eu baˇ-ahˇ haw.)\n6 Guiˬ lahˬ shaˇ-eu, Jaˇliꞈ gui-awˇ shaˇ noeˬ shaˇ sawˇ-eu heu naˇ, yawˬ ha-ahˇ mehˬ-eu muiˬ daˆ laˇ ni caw ba nehˬ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ Jaˇliꞈ gui-eu heu, nawˬ-euˬ g’aˇ duˬ yaw shaˬ jeˬ pyeuꞈ-awˇ, nawˇ maˬ ya leˇ-eu jeˬ pyeuꞈ naˇ lawˇ neh? G’aˬ taˬ baˬ siˬ, nawˇ Yeˬhawˇbaˬ neh bi caw ba naˇ, aˬ yawꞈ nawˬ-ahˇ, aˬ yawꞈ-euˬ dawˬ-ahˇ “mehꞈ-eu nui ma ka dehꞈ ni” caw ba nehˬ-eu meh. (1 Beˬtuˆluˆ 2:2) Nawˇ Jaˇliꞈ gui-eu aˇ yamˬ bi doˆ laˇ-eu g’aˇ duˬ, yawˬ ha-ahˇ mehˬ nya ni caw ba nehˬ laꞈ lehˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ shaˇ. Nawˇ dahˬ beh ngeh, aˇ yamˬ yaw nymˇ nymˇ lehˇ pyehˆ tseˇ-eu k’awꞈ pyeuꞈ nya meh. Teu gaˇ neh tiˬ k’ehˬ naˇ, nawˇ Jaˇliꞈ gui-eu tiˬ poˆ cuiˆ cuiˆ-ehˇ awˬ laˇ-awˇ, gui muiˬ laˇ-eu meh. K’oeˬ naˇ nawˇ, ciˬ cuˇ saˆ ni Yeˬhawˇbaˬ-euˬ poeˬ-eu nui noeˬ-ahˇ shaˇ noeˬ shaˇ sawˇ-eu aˬ yamˬ heu-ahˇ ya leˇ-eu meh.—1 Tiˆmoˇseˬ 4:15.\n7. Yawˬ ha-ahˇ mehˬ-eu jeˬ, Miˬyehˇ gaˇ laꞈ k’oeˇ, aˇ pyaˇ daˬ taˬ gaˇ le keuˆ nya ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ nga?\n7 Yawˬ ha-ahˇ mehˬ-eu heu naˇ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ laꞈ k’oeˇ aˬ dui neh aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ gaˇ le keuˆ nya ni caw ba nehˬ-eu meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, nymˇ dahˬ baw laˇ-euˬ mehˇ nmˇ aˬ li tiˬ g’aˬ, Miˬyehˇ gaˇ mˇ-eu k’oeˇ ngeh loꞈ-ehˇ nui ma maˬ ahˇ ni pyeuꞈ iˇ taˬ nya lehˇ noeˬ-eu meh. Teu miˇ neh aˬ yawꞈ aˬ myah luꞈ huˬ mehˬ mehˬ-eu g’aˬ geuꞈ-eu lehˇ aˇ pyaˇ daˬ-euˬ meh. Yawˬ ha-ahˇ mehˬ-eu jeˬ hawˇ-eu, nui ma-ahˇ g’aˬ leˇ-eu jeˬ aˬ yawꞈ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ caw ba-euˬ nga? Aˬ yawꞈ maˬgaˬziˇ paˇ dmˬ doe ni, huˬ mehˬ mehˬ-eu gaˇ kawˆ gui-awˇ, caw ba nehˬ laꞈ lehˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ guiˬ lahˬ shaˇ-euˬ meh. Heu naˇ aˬ yawꞈ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ nehˬ-ehˇ g’oeˇ ni caw ba nehˬ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ aˇ yamˬ tsaˬ laˇ ngeh, tiˬ poˆ na huˬ mehˬ mehˬ-eu g’aˬ geuꞈ-eu meh. Aˬ joˆ-ehˇ pyeuꞈ laˇ-euˬ nga? Shaˬ zahˬ ui cuiˆ na paˇ jaˆ-euˬ k’awꞈ, aˬ yawꞈ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ gaˇ leh jeh daˆ leꞈ-euˬ meh. Uˬ duˬ duˬ leˇ ngeh-aˬ, aˬ yawꞈ aˬ myah luꞈ huˬ mehˬ mehˬ-eu g’aˬ geuꞈ nya laˇ-euˬ meh.\nZaˬ deuˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ dawˬ neh cu\nZaˬ tsaˬ-eu jeˬ hawˇ-eu maˬ tsaˬ-eu jeˬ aˬ yawꞈ yawꞈ maˬ siˬ nya-a, aˬ yawꞈ mehˬ nehˬ laꞈ-eu jeˬ-ahˇ loˬ meh (Aˇ deuˆ 8-ahˇ haw)\n8-10. Aˬ da aˬ ma deuˬ-ahˇ, zaˬ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ bi mˇ-eu g’aˇ duˬ yaw muiˬ-ehˇ cu nya ni caw ba nehˬ-eu aˬ jeˬ nga? Yaw jeˬ ma jeˬ ehˇ haw she.\n8 Yeˬhawˇbaˬ aˬ da aˬ ma deuˬ-ahˇ zaˬ-ahˇ, ‘aˬ yawꞈ-euˬ zahˇ dawˬ hawˇ-eu dawˬ mehˬ dawˬ tsoˆ neh’ cu-eu gaˇ biꞈ taˬ-euˬ meh. (Eˇpeˇsu 6:4) Nymˬ-mˇ iˬ nah teu loꞈ-ehˇ jahˇ-eu teu naˇ yaw awˬ maˬ ngeuˇ-a. (2 Tiˆmoˇseˬ 3:1-5) Zaˬ dehꞈ le-euˬ tiˬ dehˬ, tsaˬ-eu jeˬ hawˇ-eu maˬ tsaˬ-eu jeˬ-ahˇ maˬ siˬ nya-a. Aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ siˬ nya-eu nui ma maˬ ya dzaw-aˬ siˬ. Teu miˇ neh aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ siˬ nya-eu nui ma tsaˬ-eu paw zmˬ-eu g’aˇ duˬ, aˬ yawꞈ maꞈ mehˬ nehˬ laꞈ-eu jeˬ-ahˇ loˬ-eu meh. (Loˇmaˆ 2:14, 15) Jaˇliꞈ paw pyehˆ tseˇ-eu tiˬ g’aˬ, Gaˬliˇ dawˬ paw neh “mehˬ-eu” lehˇ ehˇ-eu heu naˇ, “zaˬ-ahˇ huiˬ laˇ mahˇ laˇ ni jahˇ-eu” maˬ ngeuˇ naˇ, zaˬ tiˬ g’aˬ-ahˇ noeˬ dahˇ doe laˇ ni cu huiˬ gaˇ ehˇ mawꞈ-eu meh.\n9 Aˬ da aˬ ma deuˬ zaˬ-ahˇ nui gaˬ laꞈ k’oeˇ neh mehˬ naˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ nui ma lmˇ boˬ ni g’eh-awˇ, zaˬ deuˬ naꞈ-i mˇ nya-eu g’awˬ mya jeˬ jaˆ k’awꞈ, aˇ naˆ keuˆ ni mˇ nya-eu lehˇ jiˇ siˬ nya-eu uˬ taꞈ, k’aˇ mˇ-euˬ loꞈ-ehˇ ya yehˬ meh lehˇ jiˇ siˬ nya-eu meh. Teu miˇ neh Ka li zaˬ aˬ da aˬ ma deuˬ, zaˬ-ahˇ cu ngeh Yeˬhawˇbaˬ-euˬ dawˬ tsoˆ-ahˇ g’oe-eu heu naˇ, aˇ yeˇ huiˬ dui dui-eu jeˬ pyeuꞈ meh. Tiˬ k’ahˬ tiˇ k’ahˬ hawˇ-eu saˇ ka tiˬ ka tiˇ ka, zaˬ-ahˇ cu-eu nui noeˬ maˬ duˇ leˇ-a. Teu miˇ neh, Miˬyehˇ-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ-eu aˬ da aˬ ma deuˬ, zaˬ-ahˇ mehˬ ngeh aˬ jeˬ ya jahˇ-eu lehˇ yawˬ ha nui noeˬ maˬ geuꞈ-eu uˬ taꞈ, yawˬ ha neh puˬ haw-euˬ jeˬ hawˇ-eu tsawˇ haˬ-euˬ nui noeˬ-ahˇ maˬ g’oe-a.\n10 Aˬ dui Noˇaˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ neh aˬ jeˬ dzaw geuꞈ nya-eu nga? Yeˬhawˇbaˬ Noˇaˬ-ahˇ saˇ baoˬ tsoˆ lehˇ k’ehˇ ngeh, Noˇaˬ aˬ joˆ-ehˇ ya tsoˆ-eu lehˇ maˬ siˬ nya-a. Aˬ yawꞈ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ g’oe-awˇ, “k’aˇ ehˇ nehˬ-euˬ loꞈ-ehˇ Noˇaˬ jahˇ-euˬ meh.” (Aˇdahˬbeh-eu 6:22) Aˬ joˆ-ehˇ g’eh ngaˬ? Noˇaˬ neh tsoˆ-euˬ saˇ baoˬ aˬ yawꞈ pehˬ-euˬ nymˇ jiˇ-ahˇ buˬ iˇ ni caw ba nehˬ-euˬ uˬ taꞈ, Noˇaˬ k’awꞈ mˇ pyeuꞈ nya-eu aˬ da tiˬ g’aˬ pyeuꞈ laˇ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ Miˬyehˇ-euˬ zaˬ siˬ nui gahˇ-ahˇ g’oe-eu miˇ neh, zaˬ-ahˇ mehˬ nya-eu uˬ taꞈ, yaw dehꞈ jiˇ dehꞈ mehˬ nehˬ nya-euˬ meh. Heu naˇ yaw awˬ gaˇ kawˆ maˬ ngeuˇ-a. Aˬ jeˬ mi neh ehˇ naˇ, iˇ cuꞈ maˬ dahˬ pymˬ le-euˬ yaw kaˬ-ahˇ, yaw haiˬ jeˬ tehꞈ-ehˇ byah-eu miˇ neh meh.—Aˇdahˬbeh-eu 6:5.\n11. Aˬ da aˬ ma deuˬ zaˬ-ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh k’aˇ g’eh nya gaˇ neh ya mehˬ-eu nga?\n11 Nawˇ aˬ da aˬ ma pyeuꞈ-eu naˇ, Yeˬhawˇbaˬ k’aˇ ehˇ-eu jeˬ-ahˇ, aˬ joˆ-ehˇ mˇ caw nya-eu nga? Nawˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ ehˇ dawˬ ya naˇ haˬ meh. Zaˬ yaw muiˬ-ehˇ cu nya-eu g’aˇ duˬ, aˬ yawꞈ-euˬ dawˬ mehˬ dawˬ tsoˆ, Jaˇliꞈ paw neh maˬ ehˇ, aˇ maꞈ aˇ muˇ paw neh maˬ ehˇ biꞈ nehˬ-awˇ, nawˇ dawˬ tsoˆ teu-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ mˇ caw paˬ-ehˇ g’eh-eu meh. Aˇ yamˬ tsaˬ laˇ ngeh, zaˬ nawˬ neh mˇ-euˬ jeˬ teu-ahˇ, aˇ poeˬ taˬ nya laˇ meh. Mehˇ nmˇ aˬ li tiˬ g’aˬ “ngaˬ-ahˇ heu loꞈ-ehˇ cu pyeuꞈ nehˬ laꞈ-euˬ aˬ da aˬ ma-ahˇ guiˬ lahˬ huiˬ dui dui miˇ-a. Ngaˬ da ngaˬ ma ngaˬ-euˬ nui ma-ahˇ mehˬ ahˇ-eu g’aˇ duˬ leh jeh dui dui-euˬ meh” lehˇ ehˇ-awˇ, Yeˬhawˇbaˬ nehˬ-ehˇ g’oeˇ ni caw ba nehˬ laꞈ-euˬ jiˇ ni aˬ da aˬ ma pyeuꞈ meh lehˇ paˇ ehˇ-eu meh. Aˬ da aˬ ma deuˬ zaˬ-ahˇ leh jeh dui dui-awˇ mehˬ k’awꞈ, zaˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ byehˇ dzeh nya-eu meh lehˇ aˬ dui siˬ nya-eu ma. Ehˇ k’awꞈ k’aˇ g’eh nya gaˇ neh mehˬ-euˬ aˬ da aˬ ma deuˬ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ meh shi nui ma maˬ cawˆ-eu uˬ taꞈ, tiˬ nah zaˬ Miˬyehˇ jawˇ gaˇ g’oꞈ laˇ tehꞈ-a lehˇ noeˬ tmˬ-eu meh.\n12, 13. (a) Zaˬ bi teh doˆ ngeh, aˬ da aˬ ma deuˬ ehˇ dawˬ naˇ haˬ-eu lehˇ aˬ joˆ-ehˇ mˇ mawˇ nga? (b) Nymˇ ji tiˬ jiˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ dawˬ naˇ haˬ gaˇ neh aˬ jeˬ za-euˬ nga?\n12 Aˬ da aˬ ma deuˬ-euˬ g’aˇ duˬ lawˬ haw laˇ-eu jeˬ dawˬ tawˆ luꞈ laꞈ k’oeˇ neh k’aˇ shaˬ-eu tiˬ jeˬ naˇ, zaˬ bi teh doˆ ngeh, ya mˇ caw-eu gaˇ kawˆ heu meh. Bi teh doˆ-awˇ iˇ kahˇ-ahˇ neh doˆ iˇ-euˬ aˬ buˇ tiˬ g’aˬ jawˇ-eu, mehˇ nmˇ aˬ ma tiˬ g’aˬ “Ngaˇ aˇ maꞈ-euˬ sahˬ boꞈ deuˬ-ahˇ gui ngeh, ngaˬ buˇ hawˬ-eu oeˬ paˬ nehˬ-ehˇ mawˇ dzoeˇ nya-eu g’aˇ duˬ, gaˇ ma dahˇ ngaˇ laˬ lehˇ leh jeh-awˇ poꞈ-euˬ ma” lehˇ ehˇ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ aˬ yawꞈ-euˬ k’aˬ dzeˇ zaˬ aˬ yawꞈ-ahˇ nahˬ yu ni, nymˬ-mˇ zaˬ-ahˇ caw ba-eu heu naˇ, aˬ yawꞈ nyaꞈ-euˬ gaˇ maˬ paˇ ngeuˇ-euˬ uˬ taꞈ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ saˇ jaˇ ziꞈ-eu aˇ yeˇ huiˬ meh lehˇ mawˇ leˇ ni caw ba nehˬ-euˬ meh.\n13 Yaw myaˬ k’oꞈ byah laˬ ngeh, aˬ yawꞈ nyaꞈ-euˬ zaˬ g’oꞈ k’oꞈ laˬ-euˬ meh. Teu ngeh aˬ ma g’aˬ ehˇ-eu, “Nymˬ-mˇ ngaˬ buˇ yawˬ nah na luꞈ ngaˬ-ahˇ naˬ gaˬ ngehˬ cawˬ laꞈ-awˇ sahˬ boꞈ sha laꞈ-eu meh. Nga nyaꞈ Miˬyehˇ-euˬ dawˬ-ahˇ aˇ dzehˬ-ehˇ naˇ ha-eu miˇ neh, aˬ yawꞈ nga nyaꞈ-ahˇ yaw zeu baw dui dui-eu meh. Nga pehˬ laꞈ k’aˬ cehˇ dui dui-awˇ, g’oeˬ dui dui luꞈ ma.” Nawˇ nawˬ-euˬ zaˬ bi teh doˆ naˇ, nawˇ ‘Yeˬhawˇbaˬ Miˬyehˇ-ahˇ g’oe’ ma loˇ? Nawˇ Miˬyehˇ-ahˇ, “Yawˬ ha bym-eu byehˆ-eu jeˬ-ahˇ” maˬ g’oe-eu lehˇ mˇ mawˇ nehˬ ma loˇ? (Dawˬdaˬ 3:5, 6) Yeˬhawˇbaˬ-euˬ dawˬ mehˬ dawˬ tsoˆ, aˬ yawꞈ aˬ dui-ahˇ aˇ naˆ ni gaˬ-awˇ, aˬ yawꞈ aˇ naˆ ni gahˇ-eu nga lehˇ bi mawˇ laꞈ gaˇ haw taˬ. Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-euˬ zaˬ maˇ tiˬ g’aˬ tehꞈ k’awꞈ, aˬ dui g’aˇ duˬ biꞈ nehˬ-euˬ gaˇ taˬ ngehˇ, heu naˇ nawˬ-euˬ zaˬ g’aˇ duˬ jiˇ ngeuˇ meh. Yeˬhawˇbaˬ yawˬ g’aˬ na luꞈ-ahˇ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ bi dehꞈ mawꞈ-eu meh. (2 Beˬtuˆluˆ 3:9-ahˇ gui.) Teu miˇ neh, aˬ da aˬ ma pyeuꞈ-eu deuˬ, Miˬyehˇ-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ ngeh naˇ laˇ k’awꞈ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ zahˇ dawˬ hawˇ-eu dawˬ mehˬ dawˬ tsoˆ-aˬ aˬ myah luꞈ tsaˬ meh lehˇ nui ma taˬ daˆ leꞈ. Aˬ yawꞈ-euˬ dawˬ tsoˆ-ahˇ maˬ muiˇ ni naˇ haˬ luꞈ-uˇ.\nAˇ muˇ laꞈ k’oeˇ\n14. Yeˬhawˇbaˬ neh “saˇ jaˇ ziꞈ-awˇ zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ ahˇ-eu zaˬ k’aˆ”-ahˇ neh biꞈ-euˬ dawˬ tsoˆ-ahˇ neh, aˬ dui aˬ jeˬ za nya-eu nga?\n14 Yeˬhawˇbaˬ Ka li zaˬ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ haw piˇ ma, ngehˬ g’eh ma, mehˬ ma lehˇ saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ meh. Ehˇ loꞈ-ehˇ yaw myaˬ kawˆ-ahˇ toˆ-ehˇ mˇ-eu meh. Yaw jeˬ ma jeˬ Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-euˬ Zaˬmaˇ Yeˬsuˇ-ahˇ k’ehˇ-awˇ, aˇ muˇ-ahˇ bi sheuˬ g’eh-euˬ meh. Yeˬsuˇ k’awꞈ “Saˇ jaˇ ziꞈ-awˇ zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ ahˇ-eu zaˬ k’aˆ”-ahˇ k’ehˇ-awˇ, aˬ dui saˇ jaˇ ziꞈ daˆ leꞈ nya-eu g’aˇ duˬ, nui jah paw g’aˬ k’aˆ laˇ-eu dzaˇ bi biˇ k’awˬ-euˬ meh. (Luˇkaꞈ 12:42) “Zaˬ k’aˆ” deuˬ aˬ dui-ahˇ aˇ poeˬ k’aˆ-eu dawˬ mehˬ dawˬ tsoˆ biꞈ-eu meh. Nawˇ nawˬ-euˬ nui noeˬ hawˇ-eu mˇ jeˬ shaˇ kawˆ-ahˇ laˆ paˇ nehˬ-eu, dawˬ mehˬ mehˬ-eu jeˬ hawˇ-eu, sahˬ boꞈ lawˬ muˇ gui haw-euˬ paˬ. Nawˇ laˆ paˇ naˇ, laꞈ k’aˬ ya cehˇ meh. Heu naˇ nawˇ Yeˬhawˇbaˬ mehˬ-eu jeˬ-ahˇ ha geuꞈ luꞈ-eu jeˬ pyeuꞈ-eu miˇ neh meh.—Dawˬdaˬ 2:1-5.\n15, 16. (a) Aˬ dui sheuˬ g’eh-eu deuˬ-euˬ mˇ jeˬ shaˇ kawˆ-ahˇ neh, aˬ joˆ-ehˇ gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu jeˬ-ahˇ za nya-eu nga? (b) Sheuˬ g’eh-eu deuˬ, gaˇ-ahˇ laꞈ k’aˬ tiˬ cehˇ mˇ nya ni, aˬ dui aˬ joˆ-ehˇ ya jahˇ-eu nga?\n15 Yeˬsuˇ aˇ muˇ-ahˇ nui gaˬ laꞈ k’oeˇ neh bi ngehˬ g’eh-eu g’aˇ duˬ, sheuˬ g’eh-eu deuˬ jiˇ paˇ biꞈ taˬ-euˬ meh. Sheuˬ g’eh-eu heu deuˬ-ahˇ, Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ, “tsawˇ haˬ pyeuꞈ-eu laꞈ sawˬ” lehˇ kuˇ taˬ-euˬ meh. (Eˇpeˇsu 4:8, 11-13) Aˬ dui sheuˬ g’eh-eu deuˬ neh mˇ-euˬ jeˬ-ahˇ neh, aˬ joˆ-ehˇ gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu jeˬ za nya-eu nga? Aˬ dui aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ nui jah hawˇ-eu dehꞈ jeˬ dehꞈ kawˆ-ahˇ dzaw geuꞈ nya-awˇ, aˬ yawꞈ maꞈ neh Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ-euˬ nui noeˬ nui duˇ mehˬ-eu jeˬ-ahˇ mˇ caw nya meh. (Heˬbyehˇ 13:7, 17-ahˇ gui.) Sheuˬ g’eh-eu deuˬ aˬ dui-ahˇ gaˬ-awˇ, Yeˬhawˇbaˬ nehˬ-ehˇ yaw g’oeˇ g’oeˇ-ehˇ bi jawˇ mawꞈ-eu meh. Aˬ yawꞈ maꞈ aˬ dui bawˬ dzaˬ gaˇ maˬ oe ni maˬ ehˇ, yaw beh loꞈ-ehˇ laꞈ k’aˬ maˬ cehˇ ni maˬ ehˇ pyeuꞈ-eu ya mawˇ ngeh, yaw kawˇ ma-ehˇ caw ba nehˬ-eu meh. Aˬ yawꞈ maꞈ aˬ dui ngehˬ gaˇ naˇ haˬ nehˬ-awˇ, nui gaˬ keuˆ-eu laꞈ k’oeˇ, g’aˬ biꞈ nehˬ-eu uˬ taꞈ, Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ neh tsaˬ-eu nui noeˬ nui duˇ jiˇ biꞈ-eu meh. Nawˇ aˬ yawꞈ maꞈ neh caw ba-euˬ jeˬ teu-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ nui gaˬ mˇ mawˇ-eu jeˬ pyeuꞈ-eu lehˇ haw ma loˇ?\n16 Sheuˬ g’eh-eu deuˬ aˬ dui-ahˇ nui noeˬ nui duˇ biꞈ-eu lehˇ ehˇ-eu heu naˇ, yaw awˬ maˬ ngeuˇ-a lehˇ noeˬ taˬ. Shaˇ noeˬ haw sheˇ, Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu g’aˬ pyeuꞈ-eu Naˬdaˬ, sahˬ paˬ Daˬbiˇ huiˬ dui dui-eu iˬ baˇ mˇ-awˇ dehˬ kaˬ zaꞈ taˬ-euˬ gaˇ ya ngehˬ cawˬ leˇ ngeh aˬ joˆ-ehˇ g’eh paˬ nga lehˇ? (2 Saˬmeuˬlaˆ 12: 1-14) K’oeˇ naˇ kuiˇ laꞈ Pawˇluˆ, Beˬtuˆluˆ-ahˇ aˬ cawˬ tsawˇ jeuˬ Ka li zaˬ deuˬ-ahˇ naˆ maˬ tseˇ, Yuˇdaˆ Ka li zaˬ deuˬ-ahˇ mˇ muiˬ nehˬ-eu gaˇ kawˆ-ahˇ nui noeˬ nui duˇ ya biꞈ ngeh aˬ joˆ-ehˇ g’eh paˬ nga lehˇ? Shaˇ noeˬ haw sheˇ Pawˇluˆ kuiˇ laꞈ 12 g’aˬ laꞈ k’oeˇ-euˬ tiˬ g’aˬ-ahˇ, nui noeˬ nui duˇ ya biꞈ-eu aˇ naˆ ni nui tsehˆ ya ahˇ-euˬ nga lehˇ? (Gaˬlaˬtiˆ 2:11-14) Teu mi neh, sheuˬ g’eh-eu deuˬ nawˬ-ahˇ nui noeˬ nui duˇ biꞈ-eu bi awˬ dzehˬ laˇ-eu g’aˇ duˬ, nawˇ aˬ joˆ-ehˇ ya jahˇ-eu nga? Nawˇ taˬ aw-awˇ guiˬ lahˬ huiˬ-eu ya siˬ nya-eu uˬ taꞈ, ngehˬ cawˬ-eu yaw awˬ tiˬ g’aˬ ya bi pyeuꞈ-eu meh. Nawˇ aˬ yawꞈ maꞈ neh caw ba nehˬ-euˬ jeˬ-ahˇ, Miˬyehˇ aˬ yawꞈ-euˬ nui gaˬ bi siˬ laꞈ nga lehˇ haw naˇ, nawˬ-ahˇ gaˇ dahˇ tsoeˬ-awˇ, sheuˬ g’eh-eu deuˬ k’awꞈ aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ gaˇ-ahˇ laꞈ k’aˬ tiˬ cehˇ mˇ nya-eu meh.\n17. Aˇ muˇ-ahˇ sheuˬ g’eh-eu deuˬ, mehˇ nmˇ aˬ buˇ tiˬ g’aˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-euˬ nga?\n17 Gaˇ hu pyeuꞈ yaꞈ-euˬ jeˬ baˬ da neh noeˬ tmˬ-eu jeˬ maˬ jaˆ-eu uˬ taꞈ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ gaˬ-eu yaw shaˬ nya lehˇ mehˇ nmˇ aˬ buˇ tiˬ g’aˬ ehˇ-eu meh. Aˬ yawꞈ ehˇ-eu, “ngaˇ sheuˬ g’eh-eu deuˬ-ahˇ ya ehˇ nehˬ meh lehˇ siˬ nya-eu loꞈ-ehˇ ehˇ nehˬ ngeh, aˬ yawꞈ maꞈ ngaˬ-ahˇ maˬ ehˇ laˇ-eu uˬ taꞈ, g’aˬ paˇ biꞈ-eu miˇ neh g’aˬ ahˇ laˇ-eu lehˇ miˇ-a. Bawˬ dzaˬ g’aˬ ngeh yawˬ jawˇ na luꞈ aˬ yuiꞈ deuˬ gaˇ aˇ naˆ ni myaˬ k’awꞈ, tiˬ g’aˬ maˬ ngeuˇ naˇ tiˬ g’aˬ laˇ-awˇ, aˬ joˆ-ehˇ g’eh nya, maˬ gaˇ laˬ miˇ-a loˇ lehˇ naˇ haˬ laˇ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, gaˇ hu pyeuꞈ yaꞈ-euˬ jeˬ ba da neh ngaˬ-euˬ nui ma Miˬyehˇ-euˬ nui gaˬ-ahˇ maˬ geuˇ nya lehˇ noeˬ laˇ-eu miˇ neh meh. Ehˇ k’awꞈ Yeˬhawˇbaˬ yaw myaˬ poˆ aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ mehˇ nmˇ deuˬ hawˇ-eu sheuˬ g’eh-eu deuˬ-ahˇ zmˬ-awˇ, ngaˬ-ahˇ gaˬ-eu lehˇ bi siˬ duˬ laꞈ-euˬ meh. Ngaˇ guiˬ lahˬ shaˇ-awˇ nawˬ nehˬ-ehˇ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ paˬ g’awˬ iˇ ma lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ ma.”\nBi mehˬ-eu naˆ maˬ tseˇ naˇ dzehˬ-eu jeˬ\n18, 19. Bi mehˬ bi tsoˆ-euˬ naˆ maˬ tseˇ naˇ laˇ dzehˬ-eu aˬ jeˬ nga? Yaw jeˬ ma je ehˇ haw sheˇ.\n18 Bi mehˬ bi tsoˆ-euˬ heu naˇ, naˇ laˇ k’awꞈ, Miˬyehˇ mehˬ-eu jeˬ-ahˇ laꞈ maˬ daˬ-eu teu naˇ, naˇ laˇ dzehˬ-eu meh. (Heˬbyehˇ 12:11) Aˬ dui Gaˬiˇnaˆ haw-eu sahˬ paˬ Zeˬdaˬkiˇ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ haw kaˇ-euˇ. Yeˬhawˇbaˬ Gaˬiˇnaˆ yawˬ ha-euˬ aˬ nyiˇ-ahˇ bye-awˇ sehꞈ mawꞈ gaˇ mawˇ ngeh, Gaˬiˇnaˆ-ahˇ “Aˬ jeˬ miˇ neh nawˇ nui ma pehˇ te. Aˬ jeˬ miˇ neh nawˬ-euˬ myaˆ pyawˬ maˬ muiˬ ta. Nawˇ dawˇ coe ni mˇ law nmˇ-aˬ, laˬ k’aˬ ya cehˇ tehꞈ-a. Ehˇ k’awꞈ, nawˇ yaw tsaˬ yaw dawˇ dawˇ-ehˇ maˬ mˇ-euˬ miˇ neh, nawˬ-euˬ nymˇ g’oˆ k’ehˬ-ahˇ iˬ baˇ keuˆ le luꞈ meh. Iˬ baˇ k’oeˇ nawˬ-ahˇ uˆ lahˇ mawꞈ-eu meh. Iˬ baˇ-ahˇ g’aˬ leˇ ni nawˇ leh jeh-awˬ” lehˇ saˇ tiˇ biꞈ nehˬ-euˬ meh. (Aˇdahˬbeh-eu 4:6, 7) Ehˇ k’awꞈ Gaˬiˇnaˆ ehˇ gaˇ maˬ naˇ haˬ ni yawˬ ha-euˬ aˬ nyiˇ-ahˇ sehꞈ-awˇ, toˆ-ehˇ mˇ-euˬ baˬ da neh pyeuꞈ laˇ-euˬ jeˬ-ahˇ, aˬ yawꞈ ziˇ jiˇ ngeh keuˆ ni ya daˬ g’eh-euˬ meh. (Aˇdahˬbeh-eu 4:11, 12) Gaˬiˇnaˆ Miˬyehˇ-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ law nmˇ-aˬ, teu naˆ naˆ-ehˇ maˬ ya naˇ-a.\n19 Sahˬ paˬ Zeˬdaˬkiˇ-aˬ, zawˇ-ehˇ doeˇ-eu tsawˇ guˆ tiˬ g’aˬ pyeuꞈ meh. Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ shaˬ dui dui laˇ taˬ-euˬ ngeh, Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu Yeˬlaˬmiˇ, Zeˬdaˬkiˇ-ahˇ dehꞈ paˇ laˆ paˇ-awˬ lehˇ yaw myaˬ poˆ ehˇ nehˬ-euˬ meh. ehˇ k’awꞈ aˬ yawꞈ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ dawˬ-ahˇ maˬ naˇ haˬ-a. Teu miˇ neh aˬ yawꞈ pyeuꞈ laˇ-eu maˬ muiˬ-eu jeˬ-ahˇ ya daˬ-euˬ meh. (Yeˬlaˬmiˇ 52:8-11) Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ maˬ loˬ gaˇ maˬ bi naˇ mawꞈ-a.—Iˇsaˬyaˇ 48:17, 18-ahˇ gui.\n20. Miˬyehˇ mehˬ-eu jeˬ-ahˇ laꞈ maˬ daˬ-eu deuˬ-ahˇ aˬ jeˬ keuˆ le-eu nga?\n20 Nymˬ-mˇ iˬ nah tsawˇ haˬ deuˬ, Miˬyehˇ mehˬ-eu jeˬ-ahˇ gaˬ laˇ nya lehˇ maˬ duˇ-eu uˬ taꞈ, paˇ naˬ g’a-eu meh. Ehˇ k’awꞈ g’awˬ myahˇ maˬ g’eh-ehˇ, Miˬyehˇ mehˬ-eu jeˬ-ahˇ laꞈ maˬ daˬ-eu deuˬ, naˇ dui dui-eu jeˬ-ahˇ ya yehˬ meh. (Dawˬdaˬ 1:24-31) Teu miˇ neh, “Mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ laꞈ-euˬ jeˬ-ahˇ naˇ haˬ geuꞈ-eu laꞈ k’oeˇ, maˬ ngehˇ ni yaw gahˇ gahˇ-ehˇ dehꞈ-awˬ.” Dawˬdaˬ 4:13-ahˇ “Mehˬ g’aˬ tsoˆ g’aˬ-euˬ jeˬ maˬ bi byoˆ-iˇ ni, ziꞈ dah bi tuˆ tehˬ taˬ-awˬ. Zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ-ahˇ yaw muiˬ paˬ-ehˇ haw lahˇ taˬ-awˬ. Aˬ yawꞈ-aˬ, nawˬ-euˬ dehꞈ-eu saꞈ laˇ meh” lehˇ ehˇ taˬ-euˬ loꞈ-ehˇ.\nYawˬ ha-ahˇ mehˬ-eu g’aˇ duˬ, yawˬ ha-euˬ nui ma-ahˇ ya g’aˬ leˇ meh. Heu loꞈ-ehˇ laˆ paˇ-eu teu naˇ, aˬ dui-ahˇ noeˬ dahˇ doe laˇ-euˬ Ka li zaˬ pyeuꞈ laˇ ni caw ba nehˬ-eu meh. Aˬ dui yawˬ ha-ahˇ mehˬ nya ni caw ba nehˬ laꞈ lehˇ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ya shaˇ meh. Toˆ-ehˇ jahˇ naˇ, aˬ dui yawˬ ha-ahˇ mehˬ nya ni caw ba nehˬ-awˇ, Jaˇliꞈ yaw muiˬ-ehˇ pyehˆ tseˇ nya ni hawˇ-eu, Miˬyehˇ gaˇ laꞈ k’oeˇ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ gaˇ le keuˆ nya ni caw ba nehˬ-eu meh


Dawˬ caˇ 61—Saˇ kiˇ deuˬ huiˬ laˇ mahˇ laˇ | Ka li zaˬ-euˬ dawˬ caˇ\nREAD IN Abkhaz Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai American Sign Language Amharic Amis Arabic Armenian Attié Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Garifuna Georgian German Gokana Greek Greenlandic Guarani Gun Haitian Creole Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Hunsrik Iban Ibanag Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kabuverdianu Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Medumba Min Nan (Taiwan) Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romany (Macedonia) Cyrillic Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Swedish Sign Language Tagalog Tahitian Talian Tamil Tarahumara (Central) Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yemba Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\nDawˬ caˇ 61\nSaˇ kiˇ deuˬ huiˬ laˇ mahˇ laˇ\n1. Aˇ saˬ saˬ yamˬ-ahˇ maˬ poˆ maˬ paˇ laˇ ni jawˇ.\nMiˬyehˇ tsawˇ haˬ deuˬ guiˬ lahˬ dawˬ-ahˇ haw piˇ leh jeh.\nSaˬdaˬ deuˆ ceh ceh-awˇ laˆ tsoeˬ laˇ k’awꞈ,\nziꞈ dah ni yawꞈ nya ni Yeˬhawˇbaˬ caw ba.\nHuiˬ laˇ aˬ dui Saˇ kiˇ deuˬ nui k’aˬ bi myaˬ laˇ.\nMiˬyehˇ gaˇ laꞈ k’oeˇ ya gm leˇ eu laꞈ k’aˬ cehˇ.\nYawˬ gaˇ na ehˇ nehˬ Baˬlaˬdiˇsuˆ keuˆ laˇ shaw.\nMiˬyehˇ neh ngehˬ taˬ dawˬ pyeuꞈ laˇ shaw-iˬ meh.\n2. Miˬyehˇ tsawˇ haˬ aˬ cawˬ loꞈ-ehˇ yaw saˇ maˬ toˆ.\nUˆ lahˇ sahˬ paˬ hawˇ-eu tsawˇ haˬ euˬ nui k’ahˇ maˬ mˇ.\nAˬ myah luꞈ ehˇ k’aˇ maˬ za ni dehꞈ.\nAˬ dui maꞈ aˬ myah luꞈ saˇ jaˇ ziꞈ g’eh ma.\n3. Tsawˇ haˬ zaˬ deuˬ cehꞈ lehꞈ ka Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ-ahˇ.\nMiˬyehˇ euˬ tsawˇ myahˇ-ahˇ laꞈ maˬ daˬ ni ja bu luꞈ.\nMiˬyehˇ tsawˇ myahˇ yaw zeu baw ni mˇ.\nTsaꞈ gaˬ iˇ yawꞈ tsawˇ myahˇ tsawˇ jeuˬ deuˬ jawˇ gaˇ.\n(Doˆ. 9:16; Piˆ. 1:7; 2 Tiˆ. 2:3, 4; Koˆ. 1:27-ahˇ haw.)\nSaˇ kiˇ deuˬ huiˬ laˇ mahˇ laˇ (Dawˬ caˇ 61)


Dawˬ caˇ 132—Aˬ dui tiˬ shiˬ tiˬ shaˬ tehꞈ-ehˇ pyeuꞈ laˇ | Ka li zaˬ-euˬ dawˬ caˇ\nREAD IN Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai American Sign Language Amharic Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Georgian German Gokana Greek Guarani Gun Haitian Creole Hausa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Iban Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kabuverdianu Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Medumba Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastaza) Quichua (Tena) Rarotongan Romanian Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Shuar Sidama Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yemba Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\nDawˬ caˇ 132\nAˬ dui tiˬ shiˬ tiˬ shaˬ tehꞈ-ehˇ pyeuꞈ laˇ\n(Aˇdahˬbeh-eu 2:23, 24)\n1. Shaˬ yoeˬ heu naˇ ngaˬ euˬ shaˬ yoeˬ,\ncawˬ baw laˇ shaw ngaˇ tehꞈ maˬ paˇ ngeuˇ.\nMiˬyehˇ ngaˬ ahˇ cawˬ biꞈ nehˬ laꞈ,\naˬ yawꞈ ngaˬ euˬ pyeuꞈ laˇ.\nTiˬ shiˬ tiˬ shaˬ tehꞈ-ehˇ pyeuꞈ laˇ awˇ,\ntiˬ kawˆ loꞈ ehˇ nyiˬ g’aˬ guiˬ lahˬ za.\nNyiˬ g’aˬ tiˬ gaˇ jawˇ laˇ ngeh jawˇ,\nnymˇ jiˇ pyeuꞈ laˇ shaw meh.\nMˬ taˆ jawˇ Miˬyehˇ gaˇ mˇ myah luꞈ.\nYawꞈ neh ehˇ loꞈ-ehˇ mˇ,\nnui gaˬ mˇ mawˇ aˇ myah luꞈ.\nAˬ dui saˇ jaˇ dzaˬ taˬ euˬ loꞈ-ehˇ,\nlaꞈ k’aˬ tiˬ cehˇ dui ya dehꞈ g’eh luꞈ-uˇ.\nYeˬhawˇbaˬ ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-awˇ,\nnawˇ ngaˇ gaˬ-eu g’aˬ myah luꞈ pyeuꞈ luꞈ-uˇ.\n(Beh. 29:18; Tsoˆ. 4:9, 10; 1 Gawˇ. 13:8-ahˇ haw.)\nAˬ dui tiˬ shiˬ tiˬ shaˬ tehꞈ-ehˇ pyeuꞈ laˇ (Dawˬ caˇ 132)


Aˬ da aˬ ma deuˬ, zaˬ iˇ cuꞈ shawˇ-eu aˇ tiˆ-ahˇ le keuˆ nya ni caw ba nehˬ luꞈ ma loˇ?\nLoꞈ-eu nymˇgoˇ (Dzaw ngeh zmˬ-eu dmˬ) | Smˇ siˬ ba la 2018\nREAD IN Acholi Akha Aukan Baoule Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Biak Bislama Cambodian Chin (Hakha) Chokwe Chopi Chuabo Chuukese Dayak Ngaju Drehu English Gitonga Greenlandic Hmong (White) Iban Ibinda Javanese Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabic) Kikongo Kimbundu Kisi Krio Laotian Lhukonzo Lomwe Macua Maltese Mapudungun Mauritian Creole Mizo Navajo Ndau Ngangela Nias Niuean Nyaneka Nyungwe Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Southern Greece) Runyankore Rutoro Sangir Saramaccan Sena Seychelles Creole Sunda Tahitian Tshwa Uighur (Cyrillic) Umbundu Urdu Uruund Wallisian Wayuunaiki Welsh\n“Nymˬ-mˇ nyi naˬ nyi naˬ-ehˇ taˬ paˇ jawˇ. Tuˇ-awˇ iˇ cuꞈ shawˇ”-awˬ.—G’aˬk’ehˇ 22:16.\nDawˬ caˇ: 51, 135\nZaˬ deuˬ iˇ cuꞈ shawˇ-eu aˇ tiˆ-ahˇ iˇ keuˆ nya ni caw ba nehˬ-eu g’aˇ duˬ, Jaˇliꞈ aˇ deuˆ heu deuˬ aˬ da aˬ ma-ahˇ aˬ jeˬ mehˬ-eu nga?\nGawˇlawˇsehˇ 1:9, 10\n1. Zaˬ iˇ cuꞈ maˬ shawˇ miˇ na-ehˇ aˬ da aˬ ma deuˬ aˬ jeˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ siˬ duˬ mawꞈ-eu nga?\n“Ngaˇ iˇ cuꞈ shawˇ mawꞈ ngeh, ngaˬ da ngaˬ ma-ahˇ yaw myaˬ poˆ ehˇ nehˬ-euˬ ma. Aˬ yawꞈ nyaꞈ k’awꞈ, iˇ cuꞈ shawˇ-eu jeˬ-aˬ, niˇ g’a-eu jeˬ maˬ ngeuˇ-eu lehˇ ngaˇ g’oˆ shaw ngaˇ laˬ lehˇ siˬ duˬ mawꞈ-eu miˇ neh, ngaˬ nehˬ-ehˇ yaw myaˬ poˆ ngehˬ cawˬ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, uˬ duˬ duˬ leˇ ngeh-aˬ, ngaˇ-euˬ dehꞈ ziˇ laꞈ k’oeˇ maˬ ngehˇ leˇ coeˇ-eu aˇ nah pyeuꞈ-eu iˇ cuꞈ shawˇ-eu aˇ nah 1934 k’oꞈ tseˇ nyiˬ siˬ ba la, 31 nah-ahˇ keuˆ laˇ-euˬ meh.” Heu naˇ, iˇ cuꞈ shawˇ-eu lehˇ noeˬ tsehˆ-euˬ, Bawˇsamˬ Behˬ-euˬ dawˬ pyeuꞈ meh. Teu gaˇ duˇ ni, nymˬ-mˇ iˬ nah-euˬ aˬ da aˬ ma deuˬ k’awꞈ, zaˬ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ noeˬ tsehˆ nya ni caw ba nehˬ mawꞈ-eu meh. Zaˬ-ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh iˇ cuꞈ maˬ bi shawˇ ni tiˬ k’ehˬ bi naˬ tawˬ-eu lehˇ zaˬ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ maˬ ja mawˇ nehˬ naˇ, zaˬ hawˇ-eu Yeˬhawˇbaˬ cawˬ cawˬ-eu jeˬ-ahˇ laˆ cawˆ nya-eu meh. (Yaˬkoˆ 4:17) Zaˬ iˇ cuꞈ maˬ shawˇ miˇ na-ehˇ nui gahˇ ahˇ-eu aˬ da aˬ ma deuˬ, yawˬ ha-euˬ zaˬ Yeˬsuˇ-euˬ g’aˬ k’ehˇ pyeuꞈ nya laˇ ngaˇ laˬ lehˇ siˬ duˬ mawꞈ-eu meh.\n2. (a) Aˇ maꞈ-ahˇ sheuˬ g’eh-eu tiˬ g’aˬ na, aˬ jeˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ ya mawˇ-euˬ nga? (b) Heu kawˆ-ahˇ aˬ dui aˬ jeˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ ja sawˇ-eu nga?\n2 Aˇ maꞈ-ahˇ sheuˬ g’eh-eu tiˬ g’aˬ na, aˬ da aˬ ma Saˇ kiˇ pyeuꞈ-eu laꞈ k’oeˇ huiˬ laˇ-euˬ zaˬ guˬ yaw myaˬ g’aˬ, aˇ k’oꞈ 20 dzehˬ iˇ-euˬ k’awꞈ iˇ cuꞈ maˬ shawˇ ni jawˇ luꞈ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ maꞈ laꞈ k’oeˇ myaˬ tiˬ paˆ, bawˬ dzaˬ gaˇ maˬ ehˇ tsaꞈ gaˬ gaˇ maˬ ehˇ iˇ-awˇ yawˬ ha Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ pyeuꞈ luꞈ ma lehˇ noeˬ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, aˬ yawꞈ maꞈ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ maˬ a nehˬ-euˬ uˬ taꞈ iˇ cuꞈ jiˇ maˬ shawˇ-aˬ siˬ. Heu loꞈ-ehˇ g’eh-eu heu naˇ, aˬ da aˬ ma deuˬ, yawˬ ha-euˬ zaˬ iˇ cuꞈ maˬ shawˇ deˇ laˇ-aˬ siˬ lehˇ noeˬ-eu miˇ neh k’awꞈ pyeuꞈ nya meh. Aˬ da aˬ ma tiˬ deuˬ na, zaˬ iˇ cuꞈ shawˇ gaˇ g’aˬ maˬ biꞈ-eu heu naˇ, k’ahˬ lahˇ-eu 4 kawˆ jaˆ-eu miˇ neh meh. Aˬ jeˬ nga lehˇ aˬ dui heu kawˆ laꞈ k’oeˇ ja sawˇ ma.\nNgaˬ-euˬ zaˬ huiˬ laˇ-euˬ ngaˇ laˬ?\n3. Bawˇsamˬ-euˬ aˬ da aˬ ma aˬ jeˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ k’ahˬ lahˇ-eu nga?\n3 Dahˬ beh kawˆ-ahˇ ngehˬ keuˆ taˬ-euˬ Bawˇsamˬ-euˬ aˬ da aˬ ma, aˬ yawꞈ nyaꞈ-euˬ zaˬ iˇ cuꞈ shawˇ-eu heu naˇ aˬ jeˬ-ahˇ ehˇ mawꞈ-awˇ, aˇ naˆ ni aˇ yeˇ huiˬ-eu jeˬ pyeuꞈ-eu lehˇ g’oˆ shaw nya-eu aˇ tiˆ-ahˇ keuˆ ni huiˬ laˇ ngaˇ laˬ lehˇ k’ahˬ lahˇ-eu meh. Toˆ-ehˇ naˇ, zaˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a nehˬ deˇ laˇ-euˬ lehˇ aˬ daˬ aˬ ma-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ siˬ laˇ-eu nga?\n4. Maꞈtehˬ 28:19, 20 laꞈ k’oeˇ ahˇ-eu Yeˬsuˇ-euˬ dawˬ, nymˬ-mˇ iˬ nah-euˬ aˬ da aˬ ma deuˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ caw ba-eu nga?\n4 Maꞈtehˬ 28:19, 20-ahˇ gui. Aˇ myaˆ k’oꞈ k’awˆ laˇ-awˇ iˇ cuꞈ shawˇ nya-eu lehˇ Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ maˬ ehˇ taˬ-aˬ. Ehˇ k’awꞈ, aˬ da aˬ ma deuˬ g’aˬ k’ehˇ pyeuꞈ laˇ ni mˇ-eu heu naˇ, aˬ jeˬ-ahˇ ehˇ mawꞈ nga lehˇ yaw muiˬ-ehˇ shaˇ noeˬ-eu yaw muiˬ meh. Maꞈtehˬ 28:19-ahˇ “zaˬ lahˇ [g’aˬ k’ehˇ] pyeuꞈ laˇ ni mˇ” lehˇ ehˇ-eu dawˬ heu-ahˇ, Gaˬliˇ dawˬ laꞈ k’oeˇ, tiˬ g’aˬ paˬ-ahˇ dzaw zaˬ, maˬ ngeuˇ naˇ g’aˬ k’ehˇ pyeuꞈ laˇ ni caw ba-eu lehˇ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-awˇ mehˬ gaˇ ehˇ mawꞈ-eu meh lehˇ ehˇ-eu meh. G’aˬk’ehˇ pyeuꞈ-eu heu naˇ, Yeˬsuˇ neh mehˬ-eu jeˬ-ahˇ dzaw-awˇ g’oˆ shaw-eu uˬ taꞈ, mˇ caw mawꞈ-eu deuˬ pyeuꞈ meh. Teu miˇ neh, zaˬ zaˬ nah-ahˇ ngeh neh aˬ da aˬ ma deuˬ, yawˬ ha-euˬ zaˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ aˬ neh-awˇ iˇ cuꞈ shawˇ-eu laꞈ k’oeˇ Yeˬsuˇ-euˬ g’aˬ k’ehˇ pyeuꞈ laˇ ni caw ba nehˬ ma lehˇ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-awˇ ya mehˬ-eu meh. Zaˬ nah deuˬ-aˬ, iˇ cuꞈ maˬ shawˇ nya-eu nmˇ-aˬ ngeuˇ meh, ehˇ k’awꞈ, zaˬ yaw nyiˇ jiˇ Jaˇliꞈ-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ-ahˇ gaˬ-awˇ g’oꞈ shaw nya ngaˇ lehˇ Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ mawˇ laˇ-eu meh.\n5, 6. (a) Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ Tiˆmoˇseˬ-ahˇ ngehˬ keuˆ taˬ-euˬ jeˬ, aˬ yawꞈ iˇ cuꞈ shawˇ-eu jeˬ nehˬ-ehˇ taꞈ leˇ-awˇ aˬ jeˬ mehˬ-eu nga? (b) Zaˬ-ahˇ caw ba nya-eu muiˬ dzehˬ-eu aˬ jeˬ nga?\n5 G’aˬk’ehˇ pyeuꞈ-eu Tiˆmoˇseˬ yaw nyiˇ ngeh neh Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ mˇ-eu lehˇ noeˬ tsehˆ-euˬ meh. Kuiˇ laꞈ Pawˇluˆ Tiˆmoˇseˬ “nyiˇ ngeh neh” maˬ ngeuˇ naˇ zaˬ nah-ahˇ g’eh ngeh neh Jaˇliꞈ-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ dzaw-euˬ meh lehˇ ehˇ-eu meh. Tiˇmoˇseˬ-euˬ aˬ da Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ mˇ-eu tsawˇ haˬ maˬ ngeuˇ-a. Ehˇ k’awꞈ, aˬ yawꞈ-euˬ aˬ ma hawˇ-eu aˬ piˬ, aˬ yawꞈ-ahˇ Miˬyehˇ-euˬ dawˬ-ahˇ gaˬ ni caw ba nehˬ-euˬ miˇ neh, Tiˇmoˇseˬ-euˬ nui jah ziꞈ dah ni g’eh-eu meh. (2 Tiˆmoˇseˬ 1:5; 3:14, 15) Aˬ yawꞈ aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ-euˬ aˇ yeˇ huiˬ-eu gaˇ mˇ nya laˇ ngeh, aˇ k’oꞈ 20 k’oꞈ byah laˇ-euˬ gaˇ duˇ meh.—G’aˬk’ehˇ 16:1-3.\n6 Zaˬ yawˬ g’aˬ na luꞈ maˬ duˇ leˇ-a. Aˇ k’oꞈ tiˬ kawˆ nga lehˇ-a, nui noeˬ tiˬ kawˆ loꞈ-ehˇ huiˬ laˇ-eu maˬ ngeuˇ-a. Zaˬ tiˬ deuˬ na yaw tsaˬ yaw dawˇ-ahˇ g’oˆ shaw-awˇ yaw muiˬ-ehˇ noeˬ tsehˆ-eu laꞈ k’oeˇ iˇ cuꞈ shawˇ mawꞈ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, tiˬ deuˬ na naˇ, ui cuiˆ huiˬ laˇ-awˇ neh tehꞈ-ehˇ shawˇ nya-eu meh. Nui gahˇ ahˇ-eu aˬ da aˬ ma, zaˬ-ahˇ iˇ cuꞈ shawˇ lehˇ maˬ ka tiˇ-a. Teu loꞈ-ehˇ jahˇ ngeh to-aˬ, zaˬ-ahˇ yawˬ haˇ yawˬ ha nui jah paw huiˬ laˇ ni caw ba nehˬ-eu meh. Aˬ da aˬ ma deuˬ zaˬ Dawˬdaˬ 27:11-ahˇ mˇ caw ngeh laꞈ k’aˬ cehˇ-eu meh. (Gui.) Ehˇ k’awꞈ, aˬ yawꞈ maꞈ neh caw ba-eu teu, zaˬ-ahˇ g’aˬ k’ehˇ bi pyeuꞈ laˇ-eu g’aˇ duˬ ma lehˇ maˬ ya ngehˇ-eu uˬ taꞈ, yawˬ ha neh aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ noeˬ mawˇ-awˇ, yawˬ ha-ahˇ ‘Ngaˬ-euˬ zaˬ Miˬyehˇ-ahˇ a nehˬ-awˇ iˇ cuꞈ shawˇ paˬ-ehˇ nui gahˇ loꞈ laˇ nga laˬ?’ lehˇ naˇ haˬ.\nNgaˬ-euˬ zaˬ, zaˬ siˬ nui gahˇ loꞈ laˇ nga loˇ?\n7. Aˬ dui iˬ cuꞈ shawˇ-eu g’aˇ duˬ, Jaˇlaꞈ mehˬ-eu yawˬ jeˬ na luꞈ-ahˇ duꞈ yawˇ ni ya siˬ jiˇ ngaˇ laˬ?\n7 Aˬ da aˬ ma deuˬ zaˬ-ahˇ dzaw mehˬ ngeh, Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ siˬ nya ni caw ba-eu meh. Zaˬ siˬ nui gahˇ heu-aˬ, aˬ yawꞈ maꞈ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a nehˬ mawꞈ ni laˆ noeˬ nehˬ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, zaˬ deuˬ Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ-euˬ zaˬ siˬ nui gahˇ dawˬ tawˆ luꞈ-ahˇ siˬ nya-awˇ neh tehꞈ-ehˇ Miˬyehˇ-ahˇ a nehˬ-awˇ iˇ cuꞈ shawˇ nya-eu lehˇ ehˇ mawꞈ-eu maˬ ngeuˇ-a. Yeˬsuˇ-euˬ g’aˬ k’ehˇ yawˬ g’aˬ na luꞈ iˇ cuꞈ shawˇ dzeuˇ-euˬ k’awꞈ ya dzaw daˆ leꞈ-eu meh. (2 Beˬtuˆluˆ 1:5, 6-ahˇ gui.) Toˆ-ehˇ naˇ, iˇ cuꞈ shawˇ mawꞈ-eu deuˬ zaˬ siˬ nui gahˇ aˬ naˆ ni ya ahˇ-eu nga?\n8, 9. Piˇliˇpiˆ meuˬ-euˬ tawˬ-ahˇ haw piˇ-eu g’aˬ-ahˇ aˬ jeˬ pyeuꞈ laˇ-euˬ nga, gaˇ kawˆ heu-ahˇ neh aˬ dui aˬ jeˬ dzaw geuꞈ nya-eu nga?\n8 Gaˇ hu ba-euˬ nymˇ jiˇ tiˬ jiˇ neh tahˬ puˬ haw-euˬ jeˬ, nymˬ-mˇ iˬ nah-euˬ aˬ da aˬ ma-ahˇ caw ba nya meh. (G’aˬk’ehˇ 16:25-33) A.D. 50 k’oˆ-ahˇ Pawˇluˆ miˇshaˬnaˬliˬ geuꞈ luꞈ-eu laꞈ k’oeˇ Piˇliˇpiˆ meuˬ-ahˇ nyiˬ poˆ aˬ yawꞈ poˆ iˇ-euˬ meh. Siˬlaˆ aˬ yawꞈ nyaꞈ teu gaˇ jawˇ ngeh, yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ ehˇ gaˇ ya daˬ-awˇ, tawˬ-ahˇ bi nyehꞈ ahˇ-eu meh. Uˬ ciꞈ paw miˇ luˆ luˆ ma luˆ laˇ-awˇ tawˬ-euˬ laˇ g’oˆ pah laˇ jiˇ-euˬ meh. Tawˬ-ahˇ haw-eu g’aˬ tawˬ zaˬ deuˬ cehˆ doˆ jiˇ meh lehˇ noeˬ-eu miˇ neh yawˬ haˇ yawˬ ha sehꞈ-eu lehˇ g’eh ngeh, Pawˇluˆ teu loꞈ-ehˇ taˬ jahˇ lehˇ laˆ naˬ-euˬ meh. Pawˇluˆ aˬ nyaꞈ tawˬ-ahˇ haw-eu g’aˬ-euˬ nymˇ jiˇ-ahˇ Yeˬsuˇ-euˬ gaˇ kawˆ mehˬ nehˬ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ pehˬ yawˬ g’aˬ na luꞈ, Yeˬsuˇ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ ya siˬ ngeh jah laˇ-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ-eu aˇ yeˇ huiˬ nga lehˇ ha geuꞈ-eu laꞈ k’oeˇ, taˆ lehˇ iˇ cuꞈ shawˇ-euˬ meh. Gaˇ kawˆ heu aˬ dui-ahˇ aˬ jeˬ mehˬ-eu nga?\n9 Tawˬ-ahˇ haw-eu heu g’aˬ naˇ, g’aˬ naˬ naˬ dzeuˇ-euˬ Loˇma-euˬ yehˇ k’awꞈ pyeuꞈ nya meh. Aˬ yawꞈ Jaˇliꞈ-euˬ gaˇ kawˆ maˬ siˬ nya-eu miˇ neh, Ka li zaˬ pyeuꞈ laˇ ngeh, Jaˇliꞈ-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ dawˬ pehˬ deuˬ-ahˇ ya dzaw-eu uˬ taꞈ, Yeˬhawˇbaˬ neh aˬ yawꞈ-euˬ gaˇ mˇ zaˬ deuˬ-ahˇ bi mˇ-eu jeˬ-ahˇ ya siˬ-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ ehˇ dawˬ-ahˇ jiˇ ya naˇ haˬ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ neh tiˬ k’ehˇ laˇ k’ehˬ laꞈ k’oeˇ ya siˬ-euˬ jeˬ, aˬ yawꞈ-ahˇ iˇ cuꞈ shawˇ mawꞈ ni laˆ noeˬ nehˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, aˬ yawꞈ iˇ cuꞈ shawˇ dzeuˇ-euˬ k’awꞈ, ya dzaw daˆ leꞈ-eu yaw duˬ baw meh. Teu miˇ neh, nawˬ-euˬ zaˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ gaˬ-awˇ aˬ yawꞈ-euˬ ehˇ dawˬ naˇ haˬ mawꞈ-eu miˇ neh, iˇ cuꞈ shawˇ mawꞈ nya lehˇ ehˇ naˇ, nawˇ aˬ joˆ-ehˇ ya jahˇ-eu nga? Nawˬ-euˬ zaˬ iˇ cuꞈ shawˇ deˇ laˇ ngaˇ laˬ lehˇ siˬ nya-eu g’aˇ duˬ, aˬ maꞈ-ahˇ sheu g’eh-eu g’aˬ nehˬ-ehˇ ngehˬ cawˬ iˇ lehˇ ehˇ nehˬ nya meh. * (Ehˇ lahˬ-ahˇ haw.) Iˇ cuꞈ shawˇ dzeuˇ-euˬ Ka li zaˬ deuˬ loꞈ-ehˇ duˇ ni, zaˬ deuˬ k’awꞈ maˬ shiˇ tiˬ ziˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ kawˆ ya dzaw daˆ leꞈ-eu meh.—Loˇmaˆ 11:33, 34.\nZaˬ deuˬ-euˬ g’aˇ duˬ, aˬ jeˬ dzaw-eu muiˬ dzehˬ nga?\n10, 11. (a) Aˬ da aˬ ma tiˬ deuˬ na aˬ joˆ-ehˇ noeˬ-eu nga? (b) Zaˬ-ahˇ maˇ diˇ haw piˇ nya-eu aˬ jeˬ nga?\n10 Aˬ da aˬ ma tiˬ deuˬ na zaˬ-ahˇ sahˬ boꞈ bi dzaw goˇ-awˇ gaˇ yaw muiˬ bi jaˆ laˇ-awˇ neh tehꞈ-ehˇ iˇ cuꞈ bi shawˇ-eu muiˬ dzehˬ nga lehˇ noeˬ-eu meh. Aˬ da aˬ ma heu deuˬ zaˬ-ahˇ yaw muiˬ jeˬ bi za mawꞈ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, aˬ yawꞈ maꞈ yawˬ ha-ahˇ heu loꞈ-ehˇ naˇ ha paˬ-ehˇ g’eh-eu meh. ‘Heu loꞈ-ehˇ jahˇ-eu heu naˇ, ngaˬ-euˬ zaˬ-ahˇ maˇ diˇ muiˬ dzehˬ-eu jeˬ pyeuꞈ ngaˇ laˬ? Ngaˬ neh Jaˇliꞈ-ahˇ neh ya siˬ-euˬ jeˬ nehˬ-ehˇ tsaˬ leˇ ngaˇ laˬ? Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ bi dehꞈ mawꞈ-eu nga?’—Dawˬtsoˆtsoˆ-eu 12:1-ahˇ gui.\n11 Miˇ tsaˬ heu siˬ hawˇ-eu miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ jaˆ-eu jeˬ, Yeˬhawˇbaˬ ya leˇ-eu jeˬ hawˇ-eu aˬ yawꞈ-euˬ nui noeˬ nehˬ-ehˇ beu gaˇ-eu lehˇ noeˬ taˬ-eu heu naˇ, aˇ yeˇ huiˬ meh. (Yaˬkoˆ 4:7, 8; 1 Yoˇhaˬ 2:15-17; 5:19) Yeˬhawˇbaˬ nehˬ-ehˇ g’oeˇ-eu heu naˇ, zaˬ-ahˇ Saˬdaˬ, miˇ tsaˬ heu siˬ hawˇ-eu miˇ tsaˬ heu siˬ-euˬ haiˬ-eu nui noeˬ deuˬ-ahˇ neh haw piˇ nya dzehˬ-eu jeˬ pyeuꞈ meh. Aˬ da aˬ ma deuˬ sahˬ boꞈ dzaw-eu jeˬ hawˇ-eu gaˇ mˇ-eu jeˬ-ahˇ dehꞈ ziˇ laꞈ k’oeˇ naˬ ba tiꞈ taˬ naˇ, zaˬ deuˬ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ jaˆ-eu jeˬ, Yeˬhawˇbaˬ nehˬ-ehˇ cawˬ cawˬ taꞈ-eu jeˬ naˆ maˬ tseˇ aˇ yeˇ huiˬ dzehˬ nga lehˇ noeˬ nya meh. Heu naˇ guˆ laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu meh. Zaˬ-ahˇ gaˬ-eu aˬ da aˬ ma deuˬ, maˇ diˇ laꞈ k’aˬ cehˇ-eu jeˬ, aˬ jeˬ nga lehˇ miˇ tsaˬ zaˬ neh zaˬ-ahˇ bi mehˬ mawꞈ miˇ-a loˇ? Aˬ dui mˇ pyeuꞈ nya-awˇ maˇ diˇ laꞈ k’aˬ cehˇ nya-eu heu naˇ, aˬ dui-euˬ dehꞈ ziˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ naˬ ba tiꞈ taˬ-eu heu tehꞈ meh.—Ja ceuˬ 1:2, 3-ahˇ gui.\nNgaˬ-euˬ zaˬ mˇ bahˬ naˇ lawˇ?\n12. Aˬ da aˬ ma tiˬ g’aˬ na, zaˬ deuˬ huiˬ loꞈ laˇ-awˇ, iˇ cuꞈ shawˇ naˇ muiˬ dzehˬ ngaˇ lehˇ aˬ jeˬ miˇ neh noeˬ-eu nga?\n12 Aˬ ma tiˬ g’aˬ zaˬ-ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh iˇ cuꞈ maˬ bi shawˇ mawꞈ-eu gaˇ kawˆ ehˇ-eu meh. Aˬ yawꞈ “Zaˬ aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ neh bi teh doˆ gaˇ guˆ nya lehˇ ya ehˇ-eu heu naˇ ngaˬ-ahˇ shaꞈ dawˇ laˇ nya” lehˇ ehˇ-eu meh. Aˬ da aˬ ma tiˬ deuˬ na mehˇ nmˇ heu g’aˬ loꞈ-ehˇ duˇ ni, zaˬ yaw nyiˇ naˇ mˇ lehˬ-eu yaw awˬ miˇ neh, ui cuiˆ bi huiˬ laˇ-awˇ neh tehꞈ-ehˇ iˇ cuꞈ bi shawˇ-eu muiˬ dzehˬ ngaˇ lehˇ noeˬ-eu meh. (Aˇdahˬbeh-eu 8:21; Dawˬdaˬ 22:15) Aˬ da aˬ ma deuˬ, zaˬ iˇ cuꞈ maˬ shawˇ-euˬ taꞈ naˇ, naˇ, aˇ muˇ laꞈ k’oeˬ neh maˬ ya bi teh doˆ-a lehˇ noeˬ nya-eu meh. Toˆ-ehˇ noeˬ-eu tsaˬ ngaˇ loˇ?—Yaˬkoˆ 1:22.\n13. Iˇ cuꞈ maˬ shawˇ naˇ, mˇ lehˬ-euˬ k’awꞈ ni Yeˬhawˇbaˬ-euˬ mehˬ shi iˬ baˇ maˬ ngeuˇ-a lehˇ ehˇ mawꞈ-eu nga laˬ? Dzawˇ haw sheˇ.\n13 Zaˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ maˬ a nehˬ deˇ laˇ-euˬ gaˇ, aˬ da aˬ maˬ deuˬ zaˬ-ahˇ iˇ cuꞈ maˬ bi shawˇ mawꞈ-eu yaw duˬ baw meh. Ehˇ k’awꞈ, zaˬ iˇ cuꞈ maˬ shawˇ-euˬ k’oeˇ keuˆ ni mˇ lehˬ-eu k’awꞈ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ mehˬ shi iˬ baˇ maˬ ngeuˇ-a lehˇ noeˬ-eu teu naˇ maˬ tsaˬ-a. Maˇ diˇ naˇ, zaˬ deuˬ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ mehˬ shi tsaˬ-eu jeˬ hawˇ-eu maˬ tsaˬ-eu jeˬ-ahˇ siˬ nya laˇ-euˬ taꞈ naˇ, yawˬ ha neh mˇ-euˬ shaˬ bymˇ-ahˇ yawˬ ha ya tawˆ-eu meh. (Yaˬkoˆ 4:17-ahˇ gui.) Nui gahˇ ahˇ-eu aˬ da aˬ ma, zaˬ iˇ cuꞈ shawˇ-eu lehˇ noeˬ tsehˆ taˬ gaˇ maˬ laˆ tsoeˬ-a. Zaˬ yaw nyiˇ ngeh neh Yeˬhawˇbaˬ gaˬ-eu jeˬ-ahˇ gaˬ-awˇ, aˬ yawꞈ bye-eu jeˬ-ahˇ bye ni mˇ mehˬ nehˬ-eu meh. (Luˇkaꞈ 6:40) Nawˬ-euˬ zaˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ gaˬ naˇ, aˬ yawꞈ-euˬ ehˇ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ mawꞈ-eu meh. Heu naˇ, zaˬ deuˬ hui dui dui-eu iˬ baˇ-ahˇ maˬ ya mˇ ni haw piˇ nehˬ-eu jeˬ pyeuꞈ meh.—Iˇsaˬyaˇ 35:8.\nNui deuˬ caw ba nya\n14. Aˇ muˇ-ahˇ sheuˬ g’eh-eu deuˬ, aˬ ma aˬ da neh leh jeh-eu jeˬ-ahˇ g’aˬ biꞈ-eu g’aˇ duˬ, aˬ jeˬ jeˇ jahˇ nya nga?\n14 Aˇ muˇ-ahˇ sheuˬ g’eh-eu deuˬ, Miˬyehˇ gaˇ paw noeˬ taˬ-euˬ jeˬ nehˬ-ehˇ taꞈ leˇ-awˇ, yaw muiˬ paw ngehˬ keuˆ-eu heu neh, aˬ da aˬ ma deuˬ-ahˇ g’aˬ biꞈ nya-eu meh. Mehˇ nmˇ aˬ buˇ tiˬ g’aˬ aˬ yawꞈ 6 k’oꞈ k’awˆ ngeh, mehˇ nmˇ Laˇseuˬ neh ngehˬ-euˬ dawˬ-ahˇ noeˬ mawˇ-awˇ ehˇ-eu, “Aˬ yawꞈ Miˬyehˇ gaˇ mˇ-eu paw noeˬ taˬ-euˬ jeˬ ngaˬ nehˬ-ehˇ naˬ li 15 peuˬ ngehˬ cawˬ-euˬ meh.” Heu gaˇ dahˇ aˬ joˆ-ehˇ tsoeˬ-eu nga? K’oeˇ gaˇ neh naˇ, mehˇ nmˇ heu g’aˬ huˬ mehˬ mehˬ-eu gaˇ mˇ-awˇ, nymˬ-mˇ naˇ, 70 k’oꞈ dzehˬ ni mˇ laꞈ-euˬ gaˇ haw ngeh, yaw muiˬ paw dzaˬ-ahˇ ngehˬ-awˇ g’aˬ biꞈ-eu heu naˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-eu dehꞈ ziˇ-ahˇ gaˇ dahˇ zawˇ-ehˇ tsoeˬ ngaˇ lehˇ siˬ laˇ-eu meh. (Dawˬdaˬ 25:11) K’oeˇ naˇ, aˬ yuiꞈ deuˬ, aˬ da aˬ ma hawˇ-eu zaˬ deuˬ-ahˇ cawˬ-awˇ aˬ yawꞈ maꞈ mˇ nya-eu jeˬ aˇ muˇ-euˬ gaˇ-ahˇ bi caw ba laˇ nya-eu meh.\n15. Aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ jawˇ-eu mehˇ nmˇ deuˬ zaˬ deuˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ caw ba nya-eu nga?\n15 Aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ jawˇ-eu mehˇ nmˇ deuˬ aˬ joˆ-ehˇ caw ba nya-eu nga? Zaˬ yawˬ g’aˬ na luꞈ-ahˇ k’ahˬ lahˇ-eu lehˇ mˇ mawˇ-eu heu neh meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, aˬ yawꞈ maꞈ Yeˬhawˇbaˬ dawˬ peh jiˆ leˇ luꞈ ngaˇ laˬ lehˇ haw nya meh. Aˬ yawꞈ maꞈ bawˬ dzaˬ ngeh dawˬ k’oꞈ biꞈ-eu g’aˇ duˬ, yaw muiˬ-ehˇ lehˬ hmˬ leꞈ ngaˇ laˬ, tiˬ nah-ahˇ neh ngaˬ nah yaw kaˬ-ahˇ bawˬ dzaˬ gaˇ gm leˇ ngaˇ laˬ? Dzaw nymˇ-ahˇ jawˇ ngeh tsaꞈ gaˬ ngaˇ laˬ, maˬ muiˬ-eu jeˬ mˇ ni lawˬ haw laˇ ngeh, g’aˬ leˇ ngaˇ laˬ? Toˆ-ehˇ naˇ, aˬ yawꞈ neh mˇ-euˬ yaw muiˬ jeˬ-ahˇ ja ceuˬ nehˬ-awˬ. Nawˇ maˬ bawˬ dzaˬ miˇ na-ehˇ maˬ ehˇ, bawˬ dzaˬ g’aˬ-awˇ neh maˬ ehˇ, zaˬ deuˬ nehˬ-ehˇ ngehˬ cawˬ-eu lehˇ noeˬ taˬ nya meh. Aˬ dui teu loꞈ-ehˇ jahˇ naˇ, zaˬ deuˬ-ahˇ k’awꞈ “uiˬ-eu” aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ tiˬ g’aˬ pyeuꞈ miˇ-a lehˇ noeˬ leˇ-eu meh.—Ja ceuˬ 35:18.\nZaˬ deuˬ iˇ cuꞈ shawˇ-eu aˇ tiˆ-ahˇ le keuˆ ni caw ba\n16, 17. (a) Zaˬ deuˬ iˇ cuꞈ shawˇ-eu heu naˇ, aˬ jeˬ miˇ neh aˇ yeˇ huiˬ-eu nga? (b) Ka li zaˬ aˬ da aˬ ma-ahˇ laꞈ k’aˬ bi cehˇ-eu aˬ geu jeˬ nga?\n16 Aˬ da aˬ ma deuˬ-euˬ g’aˇ duˬ muiˬ dui dui-eu tiˬ jeˬ naˇ, zaˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ kawˆ ya mehˬ-eu heu meh. (Ja ceuˬ 127:3; Eˇpeˇsu 6:4) Iˇsaˬleˬlaˆ-euˬ saˇ ka-ahˇ, k’aˇ dehꞈ le-euˬ zaˬ deuˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a nehˬ dzeuˇ-euˬ lehˇ sawˇ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, nymˬ-mˇ naˇ maˬ ngeuˇ-a. Aˬ da aˬ ma deuˬ Yeˬhawˇbaˬ hawˇ-eu yaw tsaˬ yaw dawˇ-ahˇ gaˬ-eu miˇ neh, zaˬ deuˬ jiˇ gaˬ caw-eu lehˇ maˬ ngeuˇ-a. Zaˬ dehꞈ le ngeh nah neh, aˬ da aˬ ma deuˬ, zaˬ Miˬyehˇ-ahˇ a nehˬ-awˇ iˇ cuꞈ shawˇ-eu laꞈ k’oeˇ g’aˬ k’ehˇ pyeuꞈ laˇ ni caw ba nehˬ ma lehˇ aˇ pyaˇ ya daˬ taˬ-eu meh. Heu taꞈ-ehˇ aˇ yeˇ huiˬ dzehˬ-eu jeˬ paˇ jaˆ-a siˬ loˇ? Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a nehˬ-awˇ iˇ cuꞈ shawˇ-euˬ deuˬ, saˇ jaˇ ziꞈ-eu laꞈ k’oeˇ Miˬyehˇ-euˬ gaˇ mˇ naˇ, huiˬ dui dui-eu shaˬ zahˬ keuˆ le ngeh ya buˬ ya law iˇ-eu meh.—Maꞈtehˬ 24:13.\nAˬ da aˬ ma deuˬ yawˬ ha-euˬ zaˬ-ahˇ g’aˬ k’ehˇ bi pyeuꞈ laˇ ni caw ba nehˬ ma lehˇ aˇ pyaˇ ya daˬ taˬ (Aˇ deuˆ 16, 17-ahˇ haw)\n17 Bawˇsamˬ Behˬ iˇ cuꞈ shawˇ mawꞈ ngeh, aˬ yawꞈ maˇ diˇ shawˇ deˇ laˇ-euˬ ngaˇ laˬ lehˇ aˬ da aˬ ma siˬ duˬ mawꞈ-eu meh. Aˬ yawꞈ shawˇ deˇ laˇ-euˬ ya mawˇ ngeh, aˬ yawꞈ nyaꞈ Bawˇsamˬ neh noeˬ tsehˆ-euˬ jeˬ-ahˇ g’aˬ biꞈ-eu meh. Bawˇsamˬ iˇ cuꞈ shawˇ-eu k’oeˇ-euˬ jeˬ hu ngeh miˇ, aˬ yawꞈ-euˬ aˬ da neh mˇ-euˬ jeˬ-ahˇ heu loꞈ-ehˇ ngehˬ keuˆ-eu meh. “Ngaˬ da yawˬ g’aˬ na luꞈ-ahˇ pawˬ tsuiꞈ bi dmˬ-awˇ guiˬ lahˬ bi shaˇ-euˬ meh. Ngaˬ-euˬ aˬ buˇ zaˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a nehˬ-eu lehˇ noeˬ tsehˆ-euˬ miˇ neh, laꞈ k’aˬ cehˇ-eu lehˇ miˇ-a lehˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh.” K’oeˇ gaˇ neh 60 k’oꞈ dzeuˇ iˇ ngeh, Bawˇsamˬ ehˇ-eu, “Nawˇ siˬ nya ma loˇ, aˬ myah ni dzeuˇ iˇ-euˬ k’awꞈ, k’oeˬ ngeh miˇ-ahˇ maˬ ngehˇ leˇ coeˇ nya.” Aˬ da aˬ ma deuˬ-oˇ, nawˇ k’awꞈ ni zaˬ deuˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a nehˬ-awˇ iˇ cuꞈ shawˇ gaˇ ya mawˇ ngeh, heu loꞈ-ehˇ g’eh-eu laꞈ k’aˬ cehˇ-eu jeˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ luꞈ-uˇ.\n^ Yaw zaˬ 9 Aˬ da aˬ ma deuˬ gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu gaˇ kawˆ heu deuˬ-ahˇ zmˬ-awˇ zaˬ nehˬ-ehˇ ngehˬ cawˬ nya meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, Zaˬ guˬ deuˬ naˇ haˬ-eu jeˬ—Maˇ diˇ zmˬ nya-eu dawˬ k’oꞈ, 2 dmˬ aˬ yawꞈ dmˬ, pyaˆ pyawˬ 304-310. K’oeˇ naˇ, Miˬyehˇ gaˇ mˇ-eu aˇ taꞈ Oeˬ siˬ ba la 2011, myaˆ pyawˬ 2 laꞈ k’oeˇ “Naˇ haˬ-eu oeˬ coeˇ oeˬ bawˬ” lehˇ ehˇ-eu gaˇ jiˇ haw nya meh.\nG’aˬk’ehˇ heu naˇ, Yeˬhawˇbaˬ hawˇ-eu Yeˬsuˇ-euˬ gaˇ kawˆ ya dzaw-euˬ deuˬ-ahˇ ehˇ mawꞈ-eu meh. Aˬ yawꞈ maꞈ Yeˬsuˇ loꞈ-ehˇ pyeuꞈ-eu leh jeh-awˇ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ dehꞈ ziˇ laꞈ k’oeˇ naˬ ba tiꞈ taˬ-eu uˬ taꞈ, Yeˬsuˇ-euˬ dawˬ naˇ haˬ-awˇ iˇ cuꞈ shawˇ-euˬ meh. Aˬ da aˬ ma deuˬ, zaˬ-ahˇ jeˬ nah maˬ bi ga ni Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ a nehˬ-awˇ g’aˬ k’ehˇ bi pyeuꞈ laˇ ni caw ba nehˬ ma lehˇ, aˇ pyaˇ ya daˬ taˬ-eu meh\nAˬ dui iˇ cuꞈ maˬ shawˇ-euˬ k’awꞈ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ aˬ jeˬ bi jahˇ mawꞈ-eu lehˇ siˬ nya laˇ-euˬ taꞈ naˇ, aˬ dui neh mˇ lehˬ-euˬ jeˬ aˬ yawꞈ-euˬ mehˬ shi iˬ baˇ lehˇ sawˇ-eu meh. Heu naˇ aˬ dui neh mˇ-euˬ jeˬ hawˇ-eu noeˬ tsehˆ-euˬ jeˬ-euˬ shaˬ bymˇ-ahˇ ya tawˆ gaˇ ehˇ mawꞈ-eu meh\nIˇ cuꞈ shawˇ-eu jeˬ heu naˇ, Ka li zaˬ deuˬ ya mˇ-eu jeˬ pyeuꞈ\nDaˬ yah ha-eu nui ma ahˇ-eu laˬ k’aˬ cehˇ-awˇ aˇ yeˇ huiˬ\nMehˬ-eu tsoˆ-eu jeˬ, Miˬyehˇ-euˬ nui gaˬ bi siˬ\n“Mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ laꞈ-euˬ jeˬ-ahˇ naˇ haˬ geuꞈ-eu laꞈ k’oeˇ, maˬ ngehˇ ni yaw gahˇ gahˇ-ehˇ dehꞈ-awˬ”\nText Publication download options Loꞈ-eu nymˇgoˇ (Dzaw ngeh zmˬ-eu dmˬ) Smˇ siˬ ba la 2018\nSmˇ siˬ ba la 2018\nLoꞈ-eu nymˇgoˇ (Dzaw ngeh zmˬ-eu dmˬ) Smˇ siˬ ba la 2018


Partition complète avec figured, unrealized basse, Sonate a flauto o violon solo con basso - Francesco Barsanti - Partitions de musique baroque\nPartition complète avec figured, unrealized basse, Sonate a flauto o violon solo con basso\nDe Francesco Barsanti\nConsultez la partition de musique Sonate a flauto o violon solo con basso partition complète avec figured, unrealized basse, sonates, par Barsanti, Francesco , Op. 1. La partition de musique baroque écrite pour les instruments tels que: enregistrement, basso continuo\nLa partition se constitue d'une variété de mouvements: 6 sonates et est répertoriée dans les genres sonates, pour 1 musicien avec continuo, partitions pour violon, partitions pour enregistrement, pour enregistrement , continuo, pour violon, continuo, partitions avec basso continuo\nRetrouvez dans le même temps tout une collection de musique pour enregistrement, basso continuo sur YouScribe, dans la catégorie Partitions de musique baroque.\nRédacteur: Don Simons\nEdition: Don Simons\nDédicace: Riccardo Conte di Burlington\nPartition Score et parties, Sonate a flauto o violon solo con basso\nPartition complète, A Collection of Old Scots Tunes, A Collection of Old Scots Tunes, with the Bass for Violoncello or Harpsichord\nSonata II Francesco Barsanti (1690-1772) Adagio `ˇ ˇ ˇˇ ˇˇˇ (ˇ ˇˇ (ˇˇˇ(ˇ ˇˇ ˇˇﬁˇˇˇﬁˇˇˇˇ`ˇˇˇ ˇ` ˇˇ ˇˇˇˇ Çˇ ˇ RecorderS G ÇÇ ? -É ? ÇÊÉ I ˇˇ ˇˇ Bassoˇ (ˇ (S ˇˇ ˇˇ ˇ › ?- ?? 6 46 67 66 5 25 5 ˇ 3 `ˇ3ˇ`ˇ3ˇˇˇ`ˇ3ˇˇˇˇ`ˇˇﬁˇ 6 (ˇ ˇˇˇˇˇˇˇ (ˇˇ` 6W ˇ6ˇ (ˇ ˇ 4ˇˇˇ 4ˇˇ 4ˇˇ Á Ç Gšš ÏÏ? @É š Ï Ř ŊÉ I ˇ` ˇˇ ˇ (2ˇ ˇ( ˇˇ ? ˇ( ˇ( ˇˇ ›ˇ(ˇ \_4 64 6\_4 66\_44 6 6 53 6 7 2 52 52 52 52 4 ˇ ˇ ˇˇ3ˇ ˇ 5 ˇ ˇˇ ˇW ˇ`ˇ ˇ6ˇ ˇ ˇˇ ˇ 4ˇˇ ˇˇ ﬁˇ ˇ ˇ4ˇﬁ ˇ ˇˇ ` ˇ ˇˇ ˇ- ˇ4ˇ G Ğ-ÖÁ ? Ã ą ˇó ˇ` ` ˇˇˇ`ˇˇ I ˇˇ` ˇ ˇ ˇ4ˇ ˇ( ˇ ĞÁ Ç ?? › ˇÇ 7 43 56 5 3ˇ3 73 ˇWˇ`Wˇ33ˇˇˇˇ3ˇ 3 ˇ ˇ4 ˇˇˇˇ4ˇ (4ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇˇ `ˇ Á `ˇˇ ˇ - --ÓÉÉ G @ÉÉ ˇ ˇˇ ˇ I 4ˇ4ˇ 4ˇ ˇ( ˇ`ˇ ˇ -? É? ?-› 5 6\_7 67 6 5 ˇ ˇ ˇ`ˇ 9 ˇ 4 ˇˇ ˇˇ 3 ˇ 6ˇ 3 ˇˇˇˇ4ˇˇˇ6ˇˇ 34ˇ ˇ6ˇ ˇˇ ˇˇˇˇˇˇ4-Ť4ˇ4 GÉ@ É I ˇˇ (ˇ 4ˇ 4ˇ ˇ> > › ? 7 66 6 5 55 11ˇˇˇˇ W ˇˇ ˇ6ˇ ˇW ˇÃ`ˇˇˇˇ`ˇˇ`6 4ˇ Áˇ ˇˇ (ˇˇ ˇ ˇ ˇˇ (` 4ˇŽ ˇ G ˇˇ ˇÖÉ ? ÁŻÇÁ ? ˇˇˇˇ I ˇˇóˇˇ44ˇ`ˇ`ˇ ˇ ˇˇ Ź Õ ˇ ›ˇ 7 4\_3 6\_6 5 5 c 2006 PCH PublishingPlease visitwww.pchpublish.comNon-commercial copying welcome


Z szachami przez życie: Nowa wersja najlepszego, darmowego silnika szachowego na świecie - Stockfish 13081711\nNowa wersja najlepszego, darmowego silnika szachowego na świecie - Stockfish 13081711\nAnonimowy 17 sierpnia 2013 17:02\nDlaczego threads ma domyślny 1 ,jeżeli skala jest od o do 64 ?\nAnrzej Opole 17 sierpnia 2013 22:53\nStockfish_13081711_x64-Stockfish_ Houdini_3_Pro_x64 -1 POS.1SEK.-2200 MHz-bez book\n1 Stockfish_13081711_x64 10,5/20 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 0=0=1====010=10==111 99,75\n2 Houdini_3_Pro_x64 9,5/20 1=1=0====101=01==000 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 99,75\nPoczštek turnieju: 2013.08.17, 18:30:31\nOstatnio zaktualizowano: 2013.08.17, 19:33:01\nSprzêt komputerowy:Laptop-Turion- Intel(R) Pentium(R) 2 CPU 2.20GHz 2200MHz with 1.0 GB Memory\nPlik PGN: Stockfish_13081711_x64-Stockfish_ Houdini_3_Pro_x64 -1 POS.1SEK.-2200 MHz-bez book.pgn\nAndrzej Opole 18 sierpnia 2013 00:48\nU mnie,Stockfish na stacjonarnym kompie wygrywa z Houdinim bardziej jak na laptopie\nStockfish_13081711_x64 - Houdini 3 Pro_x64 -1sek..--2800 Mhz,bez book\n1 Stockfish_13081711_x64 13,5/20 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 10===10011==11101111 87,75\n2 Houdini_3_Pro_x64 6,5/20 01===01100==00010000 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 87,75\nPoczštek turnieju: 2013.08.17, 22:37:24\nOstatnio zaktualizowano: 2013.08.18, 00:42:20\nSprzêt komputerowy: Intel(R) Pentium(R) E 6300-2 CPU 2.80GHz 2800 MHz with 4 GB Memory\nSystem operacyjny: Windows 8_64bit\nPlik PGN: Stockfish_13081711_x64 - Houdini 3 Pro_x64 -1sek..--2800 Mhz,bez book.pgn\nAndrzej Opole 18 sierpnia 2013 01:17\n1 Stockfish_13081711_x64 18,0/30 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 10===10011==11101111==10=0==== 216,00\n2 Houdini_3_Pro_x64 12,0/30 01===01100==00010000==01=1==== ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 216,00\nOstatnio zaktualizowano: 2013.08.18, 01:09:41\nSprzêt komputerowy: Intel(R) Pentium(R) E 6300- 2 CPU 2.80GHz 2800 MHz with 4GB Memory\nAndrzej Opole 18 sierpnia 2013 11:22\n1 Stockfish_13081711_x64 42,5/70 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 10===10011==11101111==10=0====11110011=0==10=0=1=0=1=0=111011=1====11= 1168,75\n2 Houdini_3_Pro_x64 27,5/70 01===01100==00010000==01=1====00001100=1==01=1=0=1=0=1=000100=0====00= ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 1168,75\n70 z 9999 partii rozegranych\nOstatnio zaktualizowano: 2013.08.18, 11:19:33\nSystem operacyjny: Windows 8_64 bit\nAndrzej Opole 18 sierpnia 2013 12:55\n1 Stockfish_13081711_x64 60,0/100 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ 10===10011==11101111==10=0====11110011=0==10=0=1=0=1=0=111011=1====11===1=101=1110==011=10=0=01=1=== 2400,00\n2 Houdini_3_Pro_x64 40,0/100 01===01100==00010000==01=1====00001100=1==01=1=0=1=0=1=000100=0====00===0=010=0001==100=01=1=10=0=== ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ 2400,00\nOstatnio zaktualizowano: 2013.08.18, 12:52:39\nSprzêt komputerowy: Intel(R) Pentium(R) E 6300- 2 CPU 2.80GHz 2800 MHz with 4 GB Memory\nAndrzej Opole 20 sierpnia 2013 22:21\nNajnowsza kompilacja radzi sobie gorzej z Houdinim od przedostatniej.\nStockfish_13082009_x64--Houdini_3_Pro_64 -1sek..--2800 MHz,bez book\n1 Houdini_3_Pro_x64 12,5/20 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 1==01==1====1=0==111 93,75\n2 Stockfish_13082009_x64 7,5/20 0==10==0====0=1==000 ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 93,75\nPoczštek turnieju: 2013.08.20, 21:12:13\nOstatnio zaktualizowano: 2013.08.20, 22:12:52\nPlik PGN: Stockfish_13082009_x64--Houdini_3_Pro_64 -1sek..--2800 MHz,bez book.pgn