‘Ou en tre zoli madanm’—Lafwa Sara dan Labib\nLIR AN Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Biak Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Guarani Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kreol Seselwa Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mauritian Creole Maya Mbunda Mizo Myanmar Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngangela Nias Niuean Norwegian Nyaneka Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tamil Tatar Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zande Zulu\n‘Ou en tre zoli madanm’\nESEY imazin Sara, en madanm ki sorti dan en pei Mwayen Oriyan e ki annan en lizye byen gri, pe debout dan milye son salon e get otour li. Eski i sagren? Si wi, ou kapab mazinen akoz! I pe kit son lakaz ki i’n pas bokou lannen ladan. Bann lannen ki i’n vreman ere avek son msye Abraam. * Pandan sa bann lannen zot in fer sa lakaz vin en bon landrwa reste.\nAbraam ek Sara ti reste Our, en lavil ki ti vreman ris avek bokou artizan ek marsan. San dout, zot ti annan bokou keksoz materyel me sa lakaz ti plis ki en landrwa kot Sara ti gard son bann keksoz. Dan sa lakaz, li ek son msye in pas bann bon letan e osi bann moman difisil. Dan sa menm lakaz, zot in osi priy Zeova plizyer fwa. Sara ti annan rezon pour kontan sa landrwa.\nKantmenm sa, Sara ti pare pour kit tou bann keksoz ki i abitye avek. Sa letan, i ti annan apepre 60 an. I ti pare pour vwayaz dan bann landrwa kot i pa ti konnen, kot i ti annan bokou danze ek difikilte e i pa ti ni menm konnen si i ti pou retourn kot li ankor. Kwa ki ti fer Sara fer sa sanzman? Ki nou kapab aprann avek son lafwa?\nI tre probab ki Sara ti’n grandi dan lavil Our. Ozordi, sa lavil i zis en ta debri kot personn pa reste. Me dan letan Sara, bann marsan ti servi Larivyer Efrat pour anmenn bann marsandiz sorti partou kote. Dimoun ti vin an gran kantite dan lavil Our, son por ti ranpli avek bato e i ti annan en kantite manze dan son bann bazar. Imazin Sara pe grandi dan en lavil parey, kot i annan en kantite komers e kot i konn bokou dimoun. Sa bann dimoun osi i konn li akoz i ti en zoli madanm e i ti annan en gran fanmir.\nBokou dimoun ki lir Labib i konn Sara konman en madanm ki ti annan bokou lafwa. Sara pa ti annan lafwa dan sa bondye lalin ki laplipar dimoun ti adore dan lavil Our e ki zot ti’n fer en gran tanp pour li. Me Sara li i ti ador sa vre Bondye, Zeova. Labib pa dir ki mannyer Sara ti devlop lafwa dan Zeova akoz pour en pe letan, menm son papa ti ador zidol. An tou le ka, Sara ti marye avek Abraam, en zonm ki ti di-z-an pli vye ki li. * (Zenez 17:17) Abraam ti pli tar ganny apele “papa tou sa bann ki annan lafwa.” (Romen 4:11) Abraam ek Sara ti annan en maryaz ki ti solid. Zot ti annan respe pour kanmarad, bon kominikasyon e zot ti pare pour rezourd zot bann problenm ansanm. Sa ki pli enportan ankor, zot tou le de zot ti kontan zot Bondye.\nSara ti vreman kontan son msye e zot ti reste avek zot fanmir dan lavil Our. Me avek letan zot ti rankontre en problenm ki ti dezapwent zot. Labib i dir ki Sara “ti steril, i ti napa zanfan.” (Zenez 11:30) Dapre kiltir sa letan, sa sityasyon ti vreman difisil pour Sara. Kantmenm sa, Sara ti reste fidel avek son Bondye e avek son msye. Zot neve Lot, ki ti en orfelen, ti vin parey zot prop garson e lavi ti kontinyen ziska en zour kot tou keksoz ti sanze.\nAbraam ti vin kot Sara avek bokou leksitasyon. Li menm i pa ti kapab krwar sa ki ti’n fek arive. Sa Bondye ki zot ti adore ti’n fek koz avek li, san dout atraver en lanz. Imazin Sara pe get son msye e avek leksitasyon pe demann li: “Ki i’n dir ou? Silvouple, dir mwan.” Petet Abraam ti pran en pe letan avan ler i koze pour reflesir e apre i ti dir li ki Zeova ti’n dir: “Kit ou pei ek ou fanmir e al dan sa pei ki mon pou montre ou.” (Akt 7:2, 3) Apre sa, Abraam ek Sara ti reflesir seryezman lo sa loportinite ki Zeova ti’n ofer zot. I ti pe demann zot pour kit zot lakour kot zot ti byen konfortab pour zot al viv konman bann vwayazer dan bann latant. Ki mannyer Sara ti pou reakte? San dout, Abraam ti vreman anvi konn son lopinyon. Eski Sara ti pou pare pour siport li pour zot fer sa gran sanzman dan zot lavi?\nSa desizyon ki Sara ti bezwen fer i kapab paret drol pour nou. Nou kapab pe mazinen, ‘Bondye pa’n zanmen demann mwan oubyen mon msye pour fer en keksoz parey!’ Kantmenm sa, nou tou nou annan en desizyon en pe parey pour fer. Nou pe viv dan en lemonn kot dimoun i kontan bann keksoz materyel. Nou kapab ganny enfliyanse pour met bann keksoz materyel, nou prop konfor ek sekirite premye dan nou lavi. Me Labib i demann nou pour fer en lot desizyon. I demann nou pou rod bann keksoz spirityel premye dan nou lavi e fer plezir Bondye avan ki nou fer plezir nou prop lekor. (Matye 6:33) Anmezir ki nou reflesir lo desizyon ki Sara ti pran, nou kapab demann nou lekor, ‘Ki desizyon mon pou fer dan mon lavi?’\nZOT “TI KIT PEI”\nLetan Sara ti pe anmas son bann keksoz, i ti bezwen deside kwa ki i ti pou garde e kwa ki i ti pou bezwen kit deryer. I pa ti pou kapab gard okenn keksoz ki ti tro gro pour bourik ek samo anmennen oubyen ki zot pa ti pou bezwen dan sa kalite lavi ki zot ti pe al viv. San dout, zot ti pou bezwen vann oubyen donn bokou zot keksoz. Sara ti pou nepli kapab fer bann keksoz ki i ti abitye fer dan lavil Our. I ti pou nepli kapab fasilman al dan bazar pour aste sereal, lavyann, lenz ek lezot keksoz neseser.\nLafwa ki Sara ti annan ti ed li pour kit son lakour kot i ti konfortab\nPetet i ti ankor pli difisil pour Sara kit son lakaz. Si son lakaz ti parey bann lezot lakaz ki bann arkeolog in dekouver dan lavil Our, Sara ti pou nepli dan konfor parey avan. Bokou sa bann lakaz ti annan en douzenn lasanm e menm annan delo anndan. Menm en pti lakaz ti kapab annan en twatir ek bann miray solid e osi en laport ki ti kapab ganny take. Eski en latant ti pou kapab protez zot kont bann voler parey en lakaz? Eski i ti pou kapab protez zot kont lyon, leopar, lours ek lelou ki ti partou pandan sa letan?\nKi ti pou arive avek zot bann fanmir? Bondye ti dir “kit ou pei ek ou fanmir.” Sa ti kapab vreman difisil pour Sara. I ti en madanm ki ti dous e annan bokou lafeksyon, ki petet ti kapab annan lezot frer, ser, nyes, neve, tantin ek tonton ki i ti vreman kontan e ki probableman i pa ti pou vwar ankor. Me malgre sa, avek kouraz Sara ti kontinyen prepare pour zot vwayaz.\nMalgre lobstak, Sara ti’n fini anmas tou son keksoz e pare pour kit Our sa zour ki zot ti’n deside. Tera, ki ti sef fanmir, ti pou osi al ansanm avek Abraam ek Sara menm si i ti annan apepre de san-z-an. (Zenez 11:31) I tre probab Sara ki ti pou pran swen avek li. Lot osi ti pou al avek zot e ansanm zot ti pou “kit pei bann Kaldeen” parey Zeova ti’n demann zot.—Akt 7:4.\nZot karavann ti premyerman al Arann, en zistans 960 kilomet Nor was an pasan par Efrat. Zot ti reste laba pour en pe letan, petet akoz Tera ti malad e i pa ti kapab kontiny sa vwayaz. Zot ti reste laba ziska ki Tera ti mor a laz 205 an. Pandan ki zot ti Arann, avan ki zot ti rekonmans zot vwayaz, Zeova ti koz ankor avek Abraam. Ankor enn fwa Zeova ti demann li pour kit sa landrwa e al dan sa landrwa kot I ti pour montre li. Safwasi Zeova ti azout en promes avek sa mesaz. I ti dir li: “Mon pou fer ou vin en gran nasyon.” (Zenez 12:2-4) Sa bann letan, avan ki zot ti kit Arann, Abraam ti annan 75 an e Sara 65 an e zot ti napa okenn zanfan. Ki mannyer i ti pou vin en gran nasyon? Eski i ti pou bezwen rod en lot madanm? Vi ki sa letan bann msye ti kapab annan plizyer madanm, petet Sara ti pe demann son lekor sa bann kestyon.\nAn tou ka, zot ti kit Arann e kontiny zot larout. Me safwasi i ti annan plis dimoun avek zot. Labib i dir ki letan zot ti kit sa landrwa, Abraam ti pran tou son posesyon ek tou “bann lesklav ki i ti annan.” (Zenez 12:5) I tre probab ki Abraam ek Sara ti’n koz lo Zeova avek tou dimoun ki ti anvi ekoute. Serten ansyen dokiman Zwif i dir ki sa bann dimoun ki sa verse i koz lo la i bann ki ti’n konverti pour vin Zwif e ki ansanm avek Abraam ek Sara ti pe ador Zeova. San dout, lafwa ki Sara ti annan ti tous bokou dimoun letan i ti koz avek zot lo Zeova ek lespwar ki i ti annan pour lavenir. I bon ki nou reflesir lo legzanp Abraam ek Sara, vi ki nou pe viv dan en letan kot dimoun napa bokou lafwa ek lespwar. Letan ou vwar en bon keksoz dan Labib, ou osi ou kapab partaz li avek lezot!\nZOT “TI DESANN LEZIP”\nI tre probab ki le 14 Nizan 1943 avan Kris, zot ti travers Larivyer Efrat pour al dan sid ver sa pei ki Zeova ti’n promet zot. (Egzod 12:40, 41) Imazin Sara pe get otour li e vwar sa zoli peizaz ek sa bon klima ki annan dan sa pei. O bor bann gro pye dibwa More, pros avek Sekenm, Zeova ti ankor enn fwa aparet avek Abraam e safwasi i ti dir li: “Mon pou donn sa pei ou desandans.” Sa lekspresyon “desandans” ti vedir bokou pou Abraam. I ti fer li mazin dan zarden Edenn kot Zeova ti dir ki en desandans ti pou detri Satan en zour. Zeova ti’n fini dir Abraam ki sa nasyon ki ti pou vin son desandans, ti pou anmenn bokou benediksyon pour tou dimoun lo later.—Zenez 3:15; 12:2, 3, 6, 7.\nKantmenm sa, i pa vedir ki sa fanmir pa ti pou ganny problenm. I ti annan en lafamin dan pei Kanaan e Abraam ti deside pour anmenn son fanmir sid, ver Lezip. Par kont, i ti annan en lot kalite problenm dan sa landrwa. Alor i ti dir Sara: “Mon konnen ki ou en zoli [madanm]. Kan bann Ezipsyen pou war ou, zot pou dir: sa son [madanm]; zot pou touy mwan e gard ou vivan. Ou ava dir zot ki ou mon ser e zot ava tret mwan byen akoz ou. Alor, akoz ou, mon ava reste vivan.” (Zenez 12:10-13) Akoz Abraam ti demann Sara pou fer en keksoz sitan drol?\nAbraam pa ti en dimoun ki ti koz manti e i pa ti ni menm en kapon parey serten dimoun i dir. Sara ti vreman son demi ser e Abraam ti’n fer en bon desizyon. Abraam ek Sara ti konnen ki ti napa nanryen ki ti pli enportan ki plan Bondye pour annan en desandans spesyal ek en nasyon ki ti pou vin atraver Abraam. Alor i ti vreman enportan ki nanryen pa arive avek Abraam. Deplis, levidans arkeolozik i montre ki i pa ti drol pour bann dimoun ris Lezip kidnap madanm en zonm e apre touy sa zonm. Alor, lafason ki Abraam ti azir ti saz e avek limilite Sara ti aksepte son desizyon.\nBann levennman ki ti swiv ti montre ki Abraam ti annan rezon per. Serten prens Faraon ti remarke ki Sara ti vreman zoli, menm si i ti’n fini sot 65 an. Zot ti raport sa avek Faraon e i ti donn lord ki Sara i ganny pran avek Abraam. I difisil pour mazin soufrans Abraam oubyen lafreyer ki Sara ti annan. Par kont, i paret ki Sara pa ti ganny trete konman en prizonnyen me konman en envite spesyal. Petet Faraon ti pe fer plan pour anmyel Sara, enpresyonn li avek son larises e apre negosye avek son “frer” pour ganny li konman son madanm.—Zenez 12:14-16.\nImazin Sara devan lafnet oubyen balkon pale pe get peizaz Lezip. Ki mannyer i ti santi kan i ti vwar li pe reste ankor enn fwa dan en lakaz kot bann serviter ti pe servi li avek bann bon manze? Eski i ti ganny tante avek sa lavi deliks, petet avek bann pli zoli keksoz ki sa ki i ti annan Our? Pa Satan ti pou’n vreman kontan si Sara ti’n kit Abraam e marye avek Faraon! Me Sara pa ti fer sa. I ti reste fidel avek son msye, son maryaz ek son Bondye. Si selman tou dimoun ki’n marye dan sa lemonn imoral ti kapab montre sa menm fidelite. Eski ou kapab imit Sara dan ou fason azir anver ou fanmir ek zanmi?\nSara ti reste fidel avek son msye menm si i ti’n kapab ganny tante avek larises Faraon\nZeova ti entervenir pour protez sa madanm fidel e i ti anvoy bann fleo lo Faraon ek son fanmir. Kan Faraon ti konnen ki Sara ti madanm Abraam, i ti anvoy li kot Abraam e demann zot tou pour kit Lezip. (Zenez 12:17-20) Abraam ti vreman kontan pour reganny son madanm ankor. Rapel ki Abraam ti dir Sara: ‘Ou en tre zoli madanm.’ Abraam ti osi apresye sa dimoun ki Sara ti vreman ete. Sara ti annan sa labote enteryer ki Zeova i apresye. (1 Pyer 3:1-5) Nou tou nou kapab devlop sa kalite labote. Si nou met keksoz spirityel avan keksoz materyel, partaz sa ki nou aprann lo Bondye avek lezot e reste fidel avek bann standar moral Bondye ler nou ganny tante, nou pou imit lafwa Sara.\n^ par. 3 Oparavan, zot ti apel Abram ek Sarai me bokou dimoun i konn zot dapre zot non ki Zeova ti donn zot pli tar.—Zenez 17:5, 15.\n^ par. 8 Sara ti demi ser Abraam. Tera ti zot papa me zot pa ti menm manman. (Zenez 20:12) Menm si konmela sa kalite maryaz i pa apropriye, nou bezwen gard antet ki sa letan keksoz ti diferan. Sa letan dimoun ti pli pre avek perfeksyon ki Adan ek Ev ti’n perdi. Zot ti annan lasante parfe e maryaz antre fanmir pa ti anmenn okenn problenm zenetik pour zot zanfan. Plis ki 400 an pli tar, dimoun ti pli lwen avek perfeksyon e lakantite lannen ki zot ti viv ti parey pour nou. Alor, Lalwa Moiz ti defann manm menm fanmir annan relasyon seksyel avek kanmarad.—Levitik 18:6.