BRITE-PL Lem – start (21.11.2013)\nYou are at:Home»Misje»Misje orbitalne»BRITE-PL Lem – start (21.11.2013)\nBy Redakcja on 21 listopada 2013 Misje orbitalne\nTen artykuł będzie stale aktualizowany w miarę napływu informacji. Zapraszamy do „relacji na żywo” ze startu pierwszego polskiego satelity BRITE-PL Lem. Start zaplanowany jest na godzinę 08:11 CET (21.11.2013).\nGodzina 17:25 CET (21.11.2013)\nPoniżej prezentujemy nagranie ze startu rakiety Dniepr, która wyniosła 33 satelity, w tym polskiego satelitę naukowego BRITE-PL Lem.\nStart BRITE-PL Lem – 21.11.2013 / Credits – Kelley A\nGodzina 14:15 CET (21.11.2013)\nPodczas pierwszego kontaktu BRITE-PL Lem ze stacją naziemną udało się odebrać także telemetrię. Według źródeł przesłano podstawowe informacje o stanie satelity (np. napięcie czy temperatury) oraz przetestowano łączność z satelitą. Zdjęcie w galerii tego artykułu prezentuje centrum misji BRITE-PL w CAMK w Warszawie.\nGodzina 12:25 CET (21.11.2013)\nKonferencja dotycząca startu satelity Lem została zakończona. W trakcie drugiego przejścia nie udało się nawiązać łączności z satelitą, najprawdopodobniej z powodu niedokładności w parametrach określających jego orbitę. Prawdopodobnie łączność zostanie nawiązana dziś wieczorem lub w ciągu najbliższych 48 godzin.\nGodzina 11:38 CET (21.11.2013)\nStacja naziemna nadal poszukuje satelity wzdłuż jego ścieżki przejścia, ponieważ jak do tej pory nie udało się odebrać jego sygnału. Powodem najprawdopodobniej są niedokładne dane dotyczące parametrów jego orbity. Najlepsze parametry zapewniające duże szanse nawiązania łączności zapewnia przelot około godziny 21:30 CET.\nGodzina 11:29 CET (21.11.2013)\nNawiązanie połączenia może być problematyczne ponieważ stacja odbiorcza nie dysponuje jeszcze precyzyjnymi danymi określającymi orbitę satelity.\nGodzina 11:20 CET (21.11.2013)\nStacja naziemna próbuje połączyć się z satelitą.\nGodzina 11:10 CET (21.11.2013)\nTrwa konferencja opisująca satelitę oraz proces jego integracji z rakietą nośną Dniepr.\nGodzina 11:00 CET (21.11.2013)\nOficjalna informacja mówi, że pierwsza łączność z satelitą została nawiązana o godzinie 9:48 CET podczas pierwszego przejścia w zasięgu stacji naziemnej.\nGodzina 10:53 CET (21.11.2013)\nRozpoczęła się transmisja z nawiązania łączności z satelitą LEM.\nGodzina 10:45 CET (21.11.2013)\nKontakt z satelitą Lem został nawiązany! Podczas pierwszego przelotu około godziny 9:47 CET sygnał pochodzący z satelity został odebrany przez stację naziemną.\nGodzina 10:33 CET (21.11.2013)\nRównież satelita zbudowany przez Uniwersytet w Würzburgu – UWE-3 – nawiązał łączność z ośrodkiem naziemnym. Tymczasem początek transmisji z nawiązania łączności z satelitą BRITE-PL Lem przesunie się prawdopodobnie o około 15 minut.\nGodzina 10:12 CET (21.11.2013)\nZa około 20 minut powinna rozpocząć się transmisja z próby nawiązania łączności z satelitą Lem.\nGodzina 09:54 CET (21.11.2013)\nSygnał z satelity Delfi-n3Xt został odebrany poprawnie – to drugi satelita, o którym wiemy, że potwierdził swoją obecność na orbicie. Nadal czekamy na nowe informacje na temat satelity Lem.\nGodzina 09:45 CET (21.11.2013)\nCzekamy na potwierdzenie odebrania sygnału z satelity.\nGodzina 09:11 CET (21.11.2013)\nSatelita Lem znajduje się na orbicie polarnej o inklinacji powyżej 90 stopni. W zasięgu stacji odbiorczej położonej w budynku Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika znajdzie się nie wcześniej niż za dwie godziny. Wtedy też otrzymamy prawdopodobnie pierwsze oficjalne dane na temat stanu urządzenia, uzyskane w wyniku nawiązania łączności bezpośredniej. Niewykluczone jest jednak, że uda się uzyskać sygnał z satelity nieco wcześniej przy okazji przejścia w pobliżu stacji odbiorczej około godziny 9:47 CET. Łączność ta może być jednak utrudniona ze względu na niską wysokość satelity nad horyzontem w czasie przelotu. Możliwe jest również, że pomocna w odebraniu sygnału okaże się inna stacja, będąca akurat w lepszym położeniu względem Lema podczas tego przelotu.\nGodzina 08:41 CET (21.11.2013)\nJeden z CubeSatów wystrzelonych wraz z BRITE-PL Lem – FUNCube-1 – już nadaje.\nGodzina 08:33 CET (21.11.2013)\nSeparacja polskiego satelity BRITE-PL Lem potwierdzona. Drugi polski satelita na orbicie!\nGodzina 08:27 CET (21.11.2013)\nWg południowoafrykańskich źródeł właśnie doszło do poprawnego uwolnienia satelitów – już na orbicie.\nGodzina 08:19 CET (21.11.2013)\nTrwa faza wznoszenia rakiety Dniepr. Z dostępnych informacji wynika, że lot tej rakiety przebiega zgodnie z planem.\nGodzina 08:14 CET (21.11.2013)\nStart! BRITE-PL Lem jest wynoszony na orbitę!\nGodzina 08:01 CET (21.11.2013)\n10 minut do startu. Z dostępnych informacji wynika, że wszystkie satelity zostaną uwolnione od górnego stopnia Dniepra około 15 minut po starcie w ciągu zaledwie kilkudziesięciu sekund.\nGodzina 07:56 CET (21.11.2013)\n15 minut do startu. Z uwagi na wojskowy charakter start rakiety Dniepr odbiega nieco od innych rakiet wynoszących satelity na orbitę. Start odbywa się z podziemnego silosu, nie z wyrzutni rakietowej. Pierwszym etapem startu jest “wyrzucenie” rakiety z silosu na wysokość około 20 metrów, gdzie następuje odpalenie silników pierwszego stopnia.\nGodzina 07:46 CET (21.11.2013)\n25 minut do startu. Rakieta Dniepr jest zmodyfikowaną do celów cywilnych wersją pocisku balistycznego R-36/SS-18. Jej paliwo jest toksyczne i produkowana jest w dużej części na Ukrainie – z tego powodu przez kilkanaście miesięcy trwały dyskusje pomiędzy Rosją i Ukrainą o możliwość lotów tej rakiety. Wskutek tych rozmów doszło do opóźnienia lotu Lema i innych satelitów o ponad rok. Historię opóźnień startu tej rakiety można przeczytać w tym artykule.\nGodzina 07:31 CET (21.11.2013)\n40 minut do startu. Okazuje się, że jest przynajmniej jedna transmisja ze startu – pod tym linkiem można zobaczyć centrum kontroli lotu CubeSata NEE-02 Krysaor wraz z podglądem na miejsce startu rakiety Dniepr.\nGodzina 07:20 CET (21.11.2013)\nW tym starcie rakiety Dniepr łącznie na orbite polecą aż 33 satelity. Jest to rekord w ilości satelitów wyniesionych w jednym starcie. Przegląd informacji o tych satelitach można przeczytać w tym artykule.\nGodzina 07:00 CET (21.11.2013)\nZaczynamy relację! Za nieco ponad godzinę, o 08:11 CET, nastąpi start rakiety Dniepr z 33 satelitami na pokładzie. Wśród nich znajduje się BRITE-PL Lem – pierwszy polski satelita naukowy i zarazem drugi w ogóle.\nRakieta Dniepr jest zmodyfikowaną do celów cywilnych wersją pocisku balistycznego R-36/SS-18. Do startu dojdzie z bazy wojskowej Dombarowskij w Rosji, przy granicy z Kazachstanem. Z tego też powodu prawdopodobnie nie ma co liczyć na transmisję w sieci.\nW tej relacji postaramy się zaprezentować wszystkie informacje, które będą dostępne. Start będzie także komentowany w wątku na Polskim Forum Astronautycznym.\n(PFA, LK, NSF, CBK)\nBRITE-PL CubeSat Dniepr Dombarowskij Lem Polska rakieta relacja satelita start\nPrevious ArticleCzesi będą latali XCOR-em\nNext Article NASA: astronauci wynoszeni z USA w 2017\nZapowiedź misji NS-19


Czym dokładnie jest świadomość marki? - zset.pl\nCzym dokładnie jest świadomość marki?\n25 października 2019 9 stycznia 2020 Redakcja zset.pl Brak komentarzy\nZdecydowana większość przedsiębiorców spotkała się z terminem świadomość marki. Nie wszyscy wiedzą jednak jak bardzo termin ten wpływa na rozwój i sprzedaż. Czym dokładnie jest świadomość marki? W jaki sposób powinna być budowana?\nW najprostszym możliwym ujęciu branding nie tylko kreuje bardzo pozytywny wizerunek marki, ale również go utrzymuje. Koniecznie należy zaznaczyć, że wspomniany obraz powinien zaistnieć w umyśle konsumentów. Marka jak wiadomo jest pewnego rodzaju koncepcją, która musi być bardzo mocno powiązana z produktami lub usługami oferowanymi przez daną firmę.\nPonadto marka zaistnieje tylko wtedy, gdy będzie miała nie tylko wiernych klientów, ale również pozytywną reputację. Należy zdawać sobie sprawę, że to reputacja ma bardzo duży wpływ na umysł konsumentów. Jak wiadomo im lepiej postrzegają markę, tym firma więcej sprzedaje. Oczywiście zdarzają się także odstępstwa od wspomnianej reguły. Bardzo często ogromne koncerny nie cieszą się wcale dobrą reputacją. Z kolei ich produkty są na tyle dobre, że nie ma to praktycznie żadnego znaczenia jeżeli chodzi o finalną sprzedaż.\nPrzedsiębiorstwa muszą wiedzieć, że budowanie świadomości marki to proces, który koniecznie musi być wdrażany konsekwentnie. Branding wymaga przede wszystkim od firmy stosowania właściwych narzędzi. Warto wiedzieć, że w zdecydowanej większości przypadków do budowania świadomości marki wykorzystuje się odpowiednią nazwę strony internetowej, stworzenie dopasowanego logo, dobranie właściwej nazwy marki, chwytliwe hasła reklamowe.\nNależy zdawać sobie sprawę, że nie można stosować wymienionych narzędzi wybiórczo. Dany przekaz marketingowy będzie spójny, jeżeli wszystkie metody będą ze sobą odpowiednio powiązane. Ponadto należy je skierować do właściwej grupy docelowej.\nJak ważna jest świadomość marki?\nFirmy muszą wiedzieć, że świadomość marki określa przede wszystkim jej stan w umyśle potencjalnych i stałych klientów. Warto zaznaczyć, że wąska świadomość marki będzie pomagała w podjęciu decyzji sprzedażowej lub wystawieniu jej niepochlebnego świadectwa.\nKoniecznie trzeba zdawać sobie sprawę, że nie jest możliwy rozwój przedsiębiorstwa, jeżeli nie będzie kreowany długotrwały proces kreowania marki. Firma nie może zatem podchodzić do brandingu powierzchownie. Wszystkie jego etapy muszą być właściwie przemyślane. Należy również pamiętać, że budowanie omawianej świadomości marki wymaga przede wszystkim cierpliwości.\n← Krzywa obojętności konsumenta to wykres wyborów\nCzym dokładnie jest produkcja finalna? →


Rzeź Woli - Tropiciele Historii\n5 sierpnia 2018 Marcin Czarnecki Powstanie Warszawskie 1944, Promocyjne\nPowstanie Warszawskie dla dużej części społeczeństwa warszawskiego w tym ludności Woli było zaskoczeniem. Radość w pierwszych godzinach była ogromna i spontaniczna. Ludzie zmęczeni tyranią okupanta teraz spodziewali się rychłego końca ponad pięcioletniego koszmaru.\nTo, co wydarzyło się na Woli w następnych dniach Powstania przekroczyło wszelką wyobraźnię.\nNiemieckie szwadrony śmierci przetaczały się przez dzielnicę idąc od zachodnich rogatek w kierunku Śródmieścia, „wycinały” wszystko co żywe burząc i paląc całą infrastrukturę.\nRzezi Woli Niemcy dokonali na niewinnych ludziach wyciągając ich z mieszkań całymi rodzinami. Byli wśród nich chorzy, dzieci i niemowlęta. Mordu dokonywano na podwórzach, większych placach, ulicach, gdzie przy użyciu broni ręcznej oraz karabinów maszynowych ustawionych na podpórkach na ziemi, granatów, a nawet czołgu, z działa którego strzelano do ludzi przy ul. Wolskiej k/Elekcyjnej.\nWybijano ludność cywilną dom po domu, ulica po ulicy. Dokonano tej zagłady w ciągu kilku dni lecz apogeum zbrodni przypada na 5 i 6 sierpnia 1944 r. Po dokonaniu mordu palono domy. Było wiele przypadków, gdzie palono ludzi żywcem w podpalanych domach nie pozwalając im ich opuścić.\nCzęści ludności zaplanowano inny rodzaj śmierci – pod przymusem tworząc z nich „żywe barykady” i „żywe tarcze” dla osłony żołnierzy niemieckich atakujących barykady powstańcze. Od 4 sierpnia Niemcy wprowadzili też do akcji bombowce nurkujące bombardujące bez przerwy dzielnicę.\nWola zginęła. Wymordowano w mękach jej ludność a domy spalono. Szacuje się, że zamordowano ok. 50.000 ludzi. Był to bezprzykładny akt ludobójstwa na bezbronnej ludności cywilnej. W ciągu kilku dni zamordowano tu ponad dwa razy tyle ludzi niż w Katyniu, Charkowie i Miednoje.\nPo wybuchu 1 sierpnia 1944 r. Powstania Warszawskiego pierwsze silne uderzenia zbrojne Niemców zostało skierowane na dwie zachodnie dzielnice Warszawy: Wolę i Ochotę. Niemcy chcieli zabezpieczyć trakt komunikacyjny dla wojska z zachodu do mostów na Wiśle, na Pragę i dalej na wschód. Nacierający Niemcy od pierwszych dni powstania realizowali rozkaz Hitlera i Himmlera, który nakazywał, że „każdego mieszkańca należy zabić, nie brać żadnych jeńców”. Dyrektywa ta była realizowana z całą bezwzględnością.\nPo wypieraniu powstańców z pozycji w zachodniej części Woli Niemcy natychmiast przystąpili do mordowania ludności cywilnej na zajętych terenach i podpalania domów często razem z ludźmi. Po przybyciu w dniach 3-4 sierpnia 1944 r. do Warszawy niemieckich posiłków z rejonu Poznania działania niemieckie nasiliły się.\n5 sierpnia wojska niemieckie przystąpiły do generalnego szturmu na Wolę, pierwszą warszawską dzielnicę na swej drodze. Wobec miażdżącej przewagi nieprzyjaciela dysponującego czołgami, artylerią, pociągiem pancernym i lotnictwem, powstańcy byli zmuszeni do wycofania się z części dzielnicy w kierunku wschodnim w kierunku dzielnic centralnych.\nNa zdobytym przez Niemców terenie 5 sierpnia rozpoczęła się bezprzykładna masakra ludności cywilnej. Walec śmierci toczył się od zachodnich rubieży Woli wzdłuż ulic Wolskiej i Górczewskiej. Szwadrony śmierci zaopatrywane były ze specjalnych wozów pancernych w amunicję i zapasowe lufy do karabinów maszynowych. Masakrze przyglądał się ze stanowiska dowodzenia w pobliżu ul. Wolskiej i Syreny kat Woli gen. Heinz Reinefarth.\ngen. Reinefarth ze swym sztabem na Woli\nWspomnienia Jerzego Janowskiego, który w sierpniu 1944 r. miał 12 lat:\n„W Warszawie trwało powstanie. Było piękne lato. Wczesny ciepły ranek 5 sierpnia 1944r. nie zapowiadał wyroku na naszą dzielnicę. Był to piąty dzień Powstania Warszawskiego. Wola płonęła, unosiły się kłęby dymu i swąd palonych ciał. Panował strach i przygnębienie. Niemcy ściągali posiłki w ludziach i w sprzęcie z tzw. kraju Warty – Poznania. Słychać było bez przerwy kanonady karabinów maszynowych i pojedyncze strzały oraz detonacje granatów. Na rozkaz Himmlera przybyły na przedmieścia Woli oddziały niemieckiej „odsieczy” pod dowództwem SS – Gruppenführera Heinza Reinefartha, oraz brygada kryminalistów i zawodowych przestępców niemieckich podkomendnych SS – Oberführera Oskara Dirlewangera. Pod osłoną czołgów i wozów pancernych rozpoczął się gwałtowny szturm miasta od zachodu, którego głównym traktem do Śródmieścia była ulica Wolska.\nPod domem, w którym mieszkaliśmy na Woli przy ulicy Sowińskiego pojawiła się grupa szturmowa żołnierzy w mundurach niemieckich obwieszonych taśmami amunicji i granatami. Były to oddziały niemieckie i ich kolaboracyjni sprzymierzeńcy: Rosjanie i Ukraińcy. Widok był przerażający. Strach paraliżował poruszanie się i zapierał dech. Kilkunastu żołnierzy wbiegło do budynku i plądrowało mieszkania grabiąc co się dało. Lęku jaki nas ogarniał nie da się opisać. Nagle padły strzały i dwujęzyczne okrzyki: „raus”, „wychodzitie skorej”, „schnell”. Wszyscy mieszkańcy naszej kamienicy rzucili się do wyjścia i tu znów padły komendy: „hände hoch”, „ruki wierch”, „pod stienku”.\nPod ścianą domu od ulicy uformowany został szpaler ludzi stojących przodem do ściany z podniesionymi rękoma. W tym szpalerze złożonym z sąsiadów stała nasza mama z dwójką młodszych dzieci (10 i 12 lat).\nW odległości kilku metrów od nas stał Oddział Szturmowy z peemami trzymanymi w ręku. Rozlegało się ludzkie skomlenie: „litości”. Potęgowała się groza. Na moment zaległa cisza. Słychać było tylko szczęk repetowanej amunicji. Za chwilę miało być po wszystkim.\nW tym przełomowym momencie między życiem a śmiercią stał się cud. Z kierunku ulicy Grodziskiej biegło dwóch Niemców strzelających w górę na znak że czegoś chcą. Po dopadnięciu na miejsce okazało się, że było to dwóch oficerów niemieckich z Wehrmachtu i Bahnschutzu. Jeden z nich był Komendantem Posterunku Kolejowego, który istniał od kilku lat okupacji przy bocznicy kolejowej nieopodal naszego domu.\nPo dramatycznych pertraktacjach z Oddziałem Szturmowym, które trwały wieczność i nieznanych nam argumentach oficerów odstąpiono od egzekucji. Byliśmy ocaleni! Ocalenie jak się później okazało było za sprawą mieszkanki naszego domu – sąsiadki z górnego piętra, która znała język niemiecki i widząc narastający dramat pobiegła co sił w nogach błagać ich o ratunek ratując nas w ten sposób od niechybnej śmierci.”\nRodzinie Janowskich udało się w dramatycznych okolicznościach wydostać z Woli i dotrzeć do pobliskich Włoch. Ocaleli z zagłady. Większość mieszkańców dzielnicy miało jednak mniej szczęścia. Zeznania nielicznych ocalałych przedstawiają makabryczny opis tragedii.\nEgzekucje miały charakter masowy i zorganizowany. Towarzyszyły im bestialstwa i gwałty. Nie oszczędzano nikogo. Ludzi starszych, dzieci, kobiet, lekarzy, księży. Posuwające się w głąb Woli niemieckie oddziały zostawiały za sobą ciała tysięcy pomordowanych. Zbrodnie miały miejsce prawie w każdym wolskim domu, fabryce, parku, na większości ulic, w podwórzach, bramach. Rabowano i podpalano domy.\nMordercy posuwali się systematycznie w głąb dzielnicy. Przytoczone w tekście relacje z miejsc zbrodni są zeznaniami bezpośrednich świadków złożonymi przed Komisją Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce.\nNa terenie cerkwi św. Jana Klimaka przy ul. Wolskiej Niemcy dokonali wyjątkowej zbrodni na dzieciach – sierotach z Sierocińca Prawosławnego przy ul. Wolskiej 149.\ncerkiew wolska (fot. J. Mańkowska)\ntablica poświęcona pomordowanym dzieciom (fot. J. Mańkowska)\nZamordowali też inne osoby szukające schronienia w cerkwi. Zeznaje ocalały świadek zbrodni, 12-letnia dziewczynka Marysia Cyrańska:\n„Kazano nam wyjść (z dolnej cerkwi) na ul. Wolską. Tu zobaczyłam na szynach tramwajowych rozstawione karabiny maszynowe. Podprowadzono nas do rowu obok parkanu cerkwi. Kazano nam wejść do rowu po czym padła salwa.\nwał k/cmentarza prawosławnego (fot. J. Mańkowska)\nStrzelali z karabinu maszynowego oraz broni ręcznej. Gdy wszyscy upadli strzelanina ustała. Upadłam będąc ranną w lewe ramię. Oprócz tego odłamek ranił mnie w skroń i policzek. Leżąc zauważyłam, że człowiek nieznanego nazwiska poruszył się. Wtedy Niemcy go dobili. Po sprawdzeniu że wszyscy nie żyją Niemcy odjechali. Wówczas wstałam i zaczęłam wołać. Nikt nie odpowiadał. Wówczas poszłam przez Cmentarz Prawosławny do domu na ul. Elekcyjną 15. Gdy tam doszłam zastałam wszystkich lokatorów domu również babcię, ciocię Helenę Cyrańską i wuja Stanisława Cyrańskiego.\nW tym czasie przybył do nas lokator z domu Hankiewicza z ulicy Wolskiej 129 i opowiadał o egzekucji, która tam się odbyła tego dnia. Wówczas wuj z tym mężczyzną postanowili udać się na miejsce tej egzekucji celem niesienia pomocy rannym. Widziałam jak weszli na wał cmentarza prawosławnego i w tym momencie spotkali idących niemieckich żołnierzy, którzy ich obu zastrzelili. Pozostałam z babcią i ciocią Heleną. Ukryłyśmy się w ogrodzie przy domu.\nNazajutrz 6 sierpnia ciocia i babcia słysząc rozmowę w domu udały się w kierunku tych głosów. Byli to Niemcy, którzy zastrzelili je na miejscu. Widząc to uciekłam przez cmentarz.\nUjęło mnie dwóch żołnierzy ukraińskich. Jeden z nich chciał mnie zastrzelić, drugi temu się sprzeciwiał. Puścili mnie wolno. Udałam się do Szpitala Wolskiego. Oprócz mnie był tam bezdomny chłopiec, który tak jak ja ocalał z tej samej egzekucji (jego rodziców zabili przy cerkwi). Nazywał się ten chłopiec Kępiński.”\nW masakrze zginęli rodzice dziewczynki. Ocalały Wiesio Kępiński rzucił się do ucieczki zanim dosięgły go kule. Napisał o tej zbrodni książkę pod tytułem „Sześćdziesiąty pierwszy”. Z dzieci z sierocińca ocalały dwie dziewczynki, którym udało się ukryć w cmentarnym grobowcu.\ntablica poświęcona pomordowanym obok ogrodzenia cerkwi (fot. J. Mańkowska)\nSwoje spostrzeżenia z tego miejsca opisał niemiecki profesor prawa w służbie Wehrmachtu prof. Hans Thieme:\n„Pierwszego bardziej bezpośredniego wrażenia doznaliśmy na ulicy Wolskiej przed wjazdem do miasta. Na środku cmentarza stał kościół prawosławny, dość nowoczesny, masywnie zbudowany i pięknie wyposażony. W jego piwnicach schroniło się kilku mieszkańców – kobiety, mężczyźni, starcy i dzieci zabierając ze sobą to, co mieli najcenniejszego. Splądrowane walizki, ubrania, łóżka i inne rzeczy leżały porozrzucane po całej piwnicy. A gdzie byli ludzie?\nWyszedłem sam z piwnicy na górę. Obszedłem kościół i doszedłem do jednego z grobowców. Tutaj byli ludzie! Tych nieszczęśliwych i najwidoczniej całkiem niewinnych uciekinierów, którzy ośmielili się schronić w domu Bożym, spędzono tu na cmentarz i rozstrzelano. Mężczyzn, kobiety, starców i dzieci – wszystkich. Wśród nich krążyły roje much a oni leżeli w kałuży krwi czekając aż spalą ich lub pogrzebią jacyś siepacze czy pachołki. Podczas pierwszych dni powstania na osobisty rozkaz Hitlera rozstrzeliwano wszystko co polskie, bez względu na wiek i płeć.”\nSzczególnym okrucieństwem wsławił się złożony z kryminalistów batalion Oskara Dirlewangera. Na jego szlaku znajdowały się jedno po drugim następne miejsca kaźni. O zbrodni z rejonie parku Sowińskiego od strony ul. Wolskiej opowiada ocalała Wacława Szlacheta, wówczas lat 43:\n„W dniu 5.08.1944 r. o godz. 10-tej na podwórze naszego domu – Wolska 129, wpadł oddział niemiecki. Było ich kilkudziesięciu. Byli uzbrojeni w ręczne karabiny maszynowe i granaty. Dom był duży, posiadał przeszło 150 lokali i ok. 600 lokatorów. W domu pozostało kilkoro obłożnie chorych. Wyszłam z mieszkania z mężem, dwoma synami i dwiema córkami. Razem z innymi mieszkańcami domu, żandarmi kazali nam wyjść na ulicę Wolską, przejść jezdnię i zatrzymać się przy Parku Sowińskiego. Odłączono mężczyzn od kobiet oraz oddzielono od matek chłopców w wieku od 14 lat. Ustawiono nas przy siatce Parku Sowińskiego, zaczynając od bramy parku. do miejsca, gdzie stoi krzyż kamienny.\nStojąc pod siatką zobaczyłam, iż na rogu ul. Wolskiej i Ordona, stoi na podstawie karabin maszynowy, przy naszym domu w odległości ok. 10 m od ul. Ordona, w kierunku Prądzyńskiego, stoi drugi karabin maszynowy. Widziałam też trzeci karabin, ale dziś już nie pamiętam, w którym miejscu (stał bliżej Prądzyńskiego). Z tych karabinów żołnierze niemieccy dali do nas salwy. Upadłam na ziemię. Nie byłam ranna. Na moje nogi padały zwłoki. Żyła jeszcze leżąca przy mnie, moja najmłodsza córka Alina.\nLeżąc widziałam i słyszałam, jak żołnierze niemieccy chodzili pomiędzy leżącymi, kopali ich sprawdzając, kto jeszcze żyje. Żyjących dobijali pojedynczymi strzałami z rewolwerów. Widziałam, jak żołnierz podszedł do wózka, w którym leżały kilkumiesięczne bliźnięta mojej sąsiadki Jakubczyk i zastrzelił je. Przez cały czas słyszałam jęki konających. Zwłok męża i synów nie widziałam odchodząc z miejsca mordu, jednak ślad po nich zaginął. Zwłoki obydwu córek widziałam.”\npark im. gen. Sowińskiego\ntablica pamięci w parku im. gen. Sowińskiego (fot. M. Janaszek-Seydlitz)\nszkic miejsca egzekucji w parku Sowińskiego\nPo zajęciu Woli Niemcy urządzili w parku im. Gen. Sowińskiego stanowisko najcięższego samobieżnego moździerza „Karl”. Stąd od 16 sierpnia 1944 r. rozpoczęli ostrzeliwanie Warszawy ogromnymi pociskami o wadze 2.200 kg. Żołnierzom obsługującym potwora nie przeszkadzało absolutnie, że w ich bezpośrednim sąsiedztwie spoczywają popioły tysięcy zamordowanych i spalonych mieszkańców Woli.\nW „czarną sobotę” 5 sierpnia siewcy śmierci pracowali bez wytchnienia. Zeznaje Jan Grabowski ocalały z mordu koło kuźni przy ul. Wolskiej 124:\n„5 sierpnia 1944 r. wpadło na podwórze naszego domu przy ul. Wolskiej 123 ok. 100 żandarmów niemieckich, ustawili się szpalerem aż do kuźni, która mieściła się w głębi ul. Wolskiej nr 124, prawie naprzeciwko naszego domu. Wyszedłem razem z żoną Franciszką, córką Ireną l. 4 i synem Zdzisławem, Jerzym 5 mies. Na placu przed kuźnią padł rozkaz, by wszyscy położyli się na ziemi. Z naszego domu grupa wynosiła ok. 500 osób. Gdy ja z rodziną doszedłem, na placu już leżeli ludzie.\nGdy już leżałem, zobaczyłem, iż jest ustawiony na podstawie karabin maszynowy w odległości ok. 5 – 10 m. Niemcy zaczęli strzelać z karabinu maszynowego i karabinów ręcznych, a także rzucać granaty w tłum leżących ludzi. Po jakimś czasie strzelanina ustała, zobaczyłem, iż Niemcy przypędzili nową grupę ludzi. Strzelanina trwała z przerwami na dobijanie co najmniej 6 godzin. Po mnie żandarm trzy razy przeszedł butami, sam ranny nie byłem, ale żona i dzieci zostały zamordowane. Słyszałem jak żandarm mówił, by zabić mego 5 miesięcznego synka, który płakał, po czym posłyszałem strzał i dziecko ucichło. Leżąc udawałem zabitego. Gdy robotnicy noszący trupy przyszli, by i mnie zabrać, wtedy wstałem, wziąłem z nimi trupa do noszenia i robiłem to, aż do zakończenia roboty. Trupy nosiliśmy na dwie kupy aż do zmroku. Jeden stos miał długość około 20 metrów drugi 15 metrów szerokość około 10 metrów wysokość ok. 1,5 metra. W dalszym ciągu za noszącymi trupy chodzili żandarmi i dobijali jeszcze żyjących.”\ntablica pamięci z miejsca straceń (fot. M. Janaszek-Seydlitz)\nszkic miejsca straceń\nO mordzie w kolonii Wawelberga przy ul Górczewskiej 15 złożyła relację świadek Jakubowska:\n„Dnia 7 sierpnia 1944 godz. 9 rano, ul. Górczewska nr 15. Trzy czteropiętrowe bloki Wawelberga otaczają Niemcy z SS. Wrzucają do wewnątrz granaty, wokoło ustawiono karabiny maszynowe. Nikogo nie wypuszczają. Dom podpalony ze wszystkich stron. Kto wychodzi jest zabijany. Poparzeni rzucają się z okien, nikt nie może wyjść z płomieni, palą się żywcem, cudem tylko mógł się ktoś stamtąd wydostać. Wiem o jednej kobiecie, która z 2 piętra wyskoczyła oknem i ocalała. Przy wyjściu pełno trupów tych, którzy chcieli uciec z płomieni. Widziałam wśród nich kobietę z dzieckiem przy piersi.\nDomy były otoczone ze wszystkich stron. Jak przypuszczam, mogło być w tych blokach do 2.000 (dwa tysiące) ludzi. Nikt żywy stamtąd nie wyszedł, chyba cudownym wprost sposobem, jak wspomniana wyżej kobieta.”\nPrzerażającą relację złożyła Wanda Felicja Lurie lat 33, zamieszkała przy ul. Wawelberga 18, nazwana później Polską Niobe:\n„Do 5 sierpnia 1944 r. wraz z trojgiem dzieci w wieku 11, 6 i 3,5 lat przebywałam w piwnicy domu Wawelberga 18. Byłam w ostatnim miesiącu ciąży. Około godz. 12-tej wkroczyli na podwórko Niemcy, wzywając ludność do opuszczenia piwnic. Zaraz potem zaczęli wrzucać do piwnic granaty zapalające. Na Wolskiej 55, przed bramą fabryki „Ursus” zgromadzono ponad 500 osób. Po godzinie wprowadzono mnie z grupą osób do wnętrza fabryki. Na podwórzu zobaczyłam zwały trupów do wysokości 1 m. W grupie, w której byłam, było wiele dzieci po 10 – 12 lat, często bez rodziców.\nBłagałam otaczających nas Niemców, by ratowali dzieci i mnie. Któryś zapytał, czy mogę się wykupić. Dałam mu 3 złote pierścionki. Wziął je, lecz kierujący egzekucją oficer kazał mnie dołączyć do grupy idącej na rozstrzelanie. Odepchnął mnie tak, że się przewróciłam. Widział, że jestem o ostatnim miesiącu ciąży. Potem uderzył i popchnął mojego starszego synka wołając: Prędzej ty polski bandyto! Dzieci szły płacząc. W pewnym momencie oprawca stojący za mną strzelił starszemu synkowi w tył głowy, następne strzały ugodziły młodsze dzieci. Potem strzelano do mnie. Przewróciłam się na lewy bok. Kula trafiła w kark, przeszła przez dolną część czaszki, wychodząc przez prawy policzek. Dostałam krwotoku ciążowego, a wraz z kulą wyplułam kilka zębów.\nByłam przytomna i leżąc wśród trupów widziałam wszystko. Dopiero, gdy się zrobiło ciemno, egzekucje ustały. Oprawcy chodzili po trupach, kopali, przewracali, dobijali żyjących, rabowali. Leżałam tak wśród trupów trzy dni. Trzeciego dnia poczułam, że dziecko, którego oczekuję, żyje. To dodało mi sił i kazało mi myśleć o ratunku. Po wielu próbach wydostałam się na ul. Skierniewicką. Dołączyłam do małej grupki ludzi. Schwytali nas jednak Ukraińcy i zapędzili do kościoła św. Wojciecha. Po dwóch dniach zostałam przewieziona furmanką do obozu przejściowego w Pruszkowie, stamtąd do szpitali w Komorowie i Leśnej Podkowie. 20 sierpnia urodziłam synka.”\ntablica z mogiły dzieci Lurie na Cmentarzu Powstańców Warszawskich (fot. M. Janaszek-Seydlitz)\nSyn Wandy Lurie żyje, jest dr nauk chemicznych. Cały czas walczy o to, aby pamięć o jego Matce i tysiącach innych mieszkańców Woli nie uległa zapomnieniu. W fabryce „Ursus”, w jednej z największych egzekucji, Niemcy zamordowali ok. 7.000 ludzi z okolicznych domów.\nFabryka „Ursus” ul. Wolska 55/57\ntablica poświęcona pomordowanym w fabryce „Ursus” (fot. M. Janaszek-Seydlitz)\nNiemieccy mordercy nie oszczędzili również wolskich szpitali. W niedużej odległości od siebie, w rejonie ulic Wolskiej, Płockiej, Żytniej i Karolkowej znajdowały się cztery szpitale: Wolski, Karola i Marii, św. Łazarza i św. Stanisława.\nW Szpitalu Wolskim przy ul. Płockiej 26 dysponującym 480 łóżkami przebywała pewna ilość rannych i znaczna ilość chroniącej się tu ludności cywilnej. 5 sierpnia w południe żołnierze Wehrmachtu ostrzegli dyrektora szpitala dr Józefa Piaseckiego o nadchodzących formacjach SS. Około godz. 14 weszli do szpitala esesmani z grupy Recka (Reinefarth). W gabinecie zastrzelili dr Piaseckiego, prof. Janusza Zeylanda i kapelana szpitalnego ks. Kazimierza Ciecierskiego. Pozostały personel oraz większość chorych i rannych wypędzono do zabudowań fabrycznych na Moczydle, gdzie po oddzieleniu kobiet zastrzelono w zbiorowej egzekucji wszystkich mężczyzn blisko 400 osób.\ntablica pamięci przy Szpitalu Wolskim (fot. J. Mańkowska)\nZeznał ocalony z egzekucji na ul. Górczewskiej (gdzie rozstrzelano 12.000 ludzi) ks. dr Bernard Filipiuk, lat 46:\n„5 sierpnia 1944 r. Niemcy znowu wkroczyli do Szpitala Wolskiego już w większej liczbie. Wśród nich byli Ukraińcy i Gruzini. Około godz. 1-ej oficer niemiecki z dwoma SS-manami wkroczył do gabinetu dyrektora szpitala dr M. Piaseckiego, przy którym byli prof. dr J. Zeyland i ks. (K. Ciecierski), kapelan szpitala. Oficer ten ich zastrzelił. Zaraz po zastrzeleniu mówił mi o tym jeden z lekarzy. Wówczas Niemcy rozproszyli się po całym szpitalu i pod groźbą karabinów wyrzucali chorych z łóżek. Byłem po operacji brzucha. Niemiec uderzył mnie, zepchnął z łóżka i wypchnął na korytarz. Byłem tylko w piżamie i boso.\nPrzed szpitalem stał już długi szereg ludzi ustawionych czwórkami: chorzy, lekarze, siostry i ludzie, którzy schronili się w szpitalu. Poprowadzono nas Płocką i Górczewską w kierunku kolei obwodowej. Skierowano nas na podwórko jakiejś fabryki. Wyciągano ludzi partiami. Najpierw zdrowych, później chorych. Ustawiano nas czwórkami po 12 osób. Zabrano nam zegarki. Byliśmy już pewni, że idziemy na śmierć. Wówczas byłem już w sutannie, którą przyniosła mi siostra Szarytka. Miejscem egzekucji było duże podwórze. Stałem tam ok. 15 – 20 min. I widziałem jak przede mną rozstrzeliwano każdą 12-tkę, strzelając w plecy.\nW oczekiwaniu na śmierć, ojciec Jerzy Żychoń, misjonarz z Krakowa, który był chorym w Szpitalu Wolskim, udzielił wszystkim generalnego rozgrzeszenia a ja jemu. Po czym odmówiliśmy głośno „Ojcze Nasz”. Przy ostatnich słowach gestapowiec krzyknął: „Naprzód”! Usłyszałem po niemiecku: „Ognia”. Padła salwa, a ja przewróciłem się razem z ojcem Żychoniem, który mnie trzymał cały czas pod rękę. On mnie też za sobą pociągnął. Zorientowałem się, że żyję i nie jestem ranny, ale zacząłem udawać trupa. Gestapowiec podszedł do mnie, kopnął mnie w kolano, zaklął i strzelił w głowę – kula przeszła koło ucha. Byłem uratowany.\nMuszę podkreślić, że nie tylko sami mężczyźni zostali rozstrzelani przy ul. Górczewskiej. Ze mną były też i kobiety. Myślę, że były to żony, matki lub córki, które przyłączyły się same do swych najdroższych – najbliższych prowadzonych na śmierć.\nW mojej dwunastce razem ze mną była kobieta. Na ręku trzymała małe dziecko, które mogło mieć rok. Z tym dzieckiem została rozstrzelana. Prosiła gestapowca, aby najpierw zabił dziecko, a potem ją. Uśmiechnął się i nic nie odrzekł. Dziecko to długi czas po rozstrzelaniu matki kwiliło i płakało.”\ntablica pamięci z miejsca straceń (fot. J. Mańkowska)\nszkic miejsca egzekucji\nInną relację dotyczącą Szpitala Wolskiego składa świadek Jan Bęcwałek:\n„Staliśmy pod bramą budynku szpitalnego od ul. Górczewskiej. Dochodziły odgłosy dalszych egzekucji z miejsca, skąd wyratowaliśmy się przed chwilą. W podwórzu szpitala znajdowały się budynki – szopy, z których w pewnym momencie Niemcy zaczęli wypędzać zgromadzonych tam ludzi. Byli to sami mężczyźni, przeważnie młodzi, nawet mali chłopcy 10-12 lat, większość ubrana jak powstańcy w różne mundury i bluzy z opaskami – tak jak latali po ulicach za rozkazem. Musieli być długo zamknięci, bo wychodzili jakby pijani i błędni.\nNiemcy dali im łopaty i kazali kopać po przeciwnej stronie ulicy Górczewskiej – naprzeciw bramy szpitala, przy której stałem – w ogródku na kartoflisku, dół głęboki pewnie na 5 m. Słyszałem i rozumiałem rozkazy. Po wykopaniu dołu przeprowadzano ich po 25 bez koszul tylko w spodniach z podniesionymi rękami. Ustawiano twarzą do dołu i Ukraińcy z rewolwerów strzałem z tyłu w kark zabijali ich. Trupy padały do dołu. Przyprowadzano następnych. Nikt nie krzyczał, nie błagał, nie opierał się. Tak rozstrzelano kilkaset ludzi. Ostatnia niewielka grupa pozostałych zasypała dół ziemią. Była to druga egzekucja, którą tego dnia widziałem.”\nWyprowadzone ze szpitala chore oraz kobiety z personelu popędzono do prowizorycznego obozu na Jelonki. W szpitali pozostał dr Zbigniew Woźniewski oraz pominięta w pośpiechu w paru pomieszczeniach grupa prawie 100 chorych i rannych razem z jedną siostrą szarytką i dwiema salowymi. Chorych tych już później nie ruszano i razem z przybyłymi 6 i 7 sierpnia chorymi i personelem ze Szpitala Karola i Marii stanowili zalążek działającego do końca Powstania i wypędzenia ludności z Warszawy szpitala etapowego dla ewakuowanych szpitali i ludności z innych dzielnic. Do 24 września znajdował się tu również niemiecki punkt sanitarny. Szpital zlikwidowano 28 października. Chorych wywieziono pod Warszawę, głównie do Milanówka i Podkowy Leśnej.\nDo szpitala św. Łazarza usytuowanego dwie przecznice dalej w zespole budynków między ulicami: Leszno, Karolkową i Wolską w pierwszych dniach powstania władze powstańcze przysłały 3 lekarzy i 15-osobową drużynę harcerek-sanitariuszek. Od 1 sierpnia szpital przyjmował rannych. Obsadzony przez powstańców znalazł się na linii ostrzału artyleryjskiego. Chorych i rannych ulokowano w piwnicach.\nszpital św. Łazarza (fot. J. Mańkowska)\n5 sierpnia 1944 w szpitalu było ok. 300 pacjentów, w tym kilkunastu rannych Niemców wziętych do niewoli przez powstańców. Po południu powstańcy zostali wyparci z obiektu. Wieczorem na teren wdarli się żołnierze z jednej z grup Ostlegionen wchodzącej w skład Grupy Szturmowej Dirlewangera. Byli to Azerzy, byli jeńcy sowieccy, wchodzący w skład I batalionu 111 pułku „Azerbejdżan” i II batalionu „Bergman”. Wsławili się oni wyjątkowym okrucieństwem w czasie działań na Woli w pierwszych dniach sierpnia 1944. Ludność Warszawy nazywała ich Ukraińcami, Mongołami lub Kałmukami.\nRozpoczęła się rzeź rannych, chorych, personelu i ich rodzin a także szukającej w szpitalu schronienia ludności wolskiej, wśród której znajdowało się wiele dzieci. Strzelano z broni maszynowej do piwnic a przez okna wrzucano granaty. Wyprowadzanych ludzi zabijano strzałami w tył głowy. W szpitalu zginęło ok. 1.200 osób. Niektóre spłonęły żywcem w podpalonych po rzezi budynkach. Dzięki interwencji leczonych w szpitalu rannych żołnierzy niemieckich około 50 osób personelu medycznego odprowadzono do Szpitala św. Stanisława. Zamordowano kilku lekarzy, a także ok. 30 pielęgniarek świeckich i zakonnych oraz sanitariuszek służby powstańczej, w tym dziesięć 16 – 17 letnich harcerek.\nWspomina ocalała harcerka sanitariuszka Wanda Łokietek:\n„5 sierpnia od godzin rannych Niemcy atakowali nasz szpital od ul. Wolskiej. Około godz. 18-ej wtargnęli na teren szpitala. Zdrowym kazali opuścić budynek, ciężko chorych pozostawili na łóżkach. Ustawiono nas pod murem. Było nas 15 w wieku 15 – 18 lat. Niemcy w bestialski sposób zaczęli rozstrzeliwać na naszych oczach – najpierw lekarzy, strzelając najczęściej w tył głowy. I tak doszli do nas. Kazali wystąpić kilka kroków naprzód, a sami strzelali do nas grupami. Wystąpiłam razem ze wszystkimi, śpiewając „Jeszcze Polska nie zginęła…”. Na odgłos strzałów upadłam, a obok mnie z roztrzaskanymi głowami dziewczęta.\nNa samym końcu z ostatniego pawilonu wyprowadzili siostry zakonne. Było ich 10. Wyszły odmawiając „Pod Twoją obronę”. Niemcy strzelali do nich pojedynczo. Następnie Niemcy podpalili szpital dobijając chorych na łóżkach (opowiadał o tym jeden z chorych, który schował się pod łóżkiem i ocalał).”\nInny świadek, Wiesława Chełmińska, lat 14, opisała przebieg egzekucji w piwnicy szpitala:\n„Pozostała ludność cywilna i ranni. Esesmani zaczęli wołać do piwnicy po kilka osób z naszej grupy. Zawołano mnie do piwnicy z matką. Zaraz za drzwiami po wejściu zobaczyłam stosy trupów. Paliło się światło elektryczne. Na korytarzu stała grupa esesmanów z rozpylaczami gotowymi do strzału. Mnie i matce kazano wejść na zwłoki. Matka weszła pierwsza i widziałam jak esesman strzelił jej w tył głowy i jak upadła. Weszłam za nią i upadłam nie czekając, aż żołnierz strzeli do mnie. Strzelił jednak, raniąc mnie w prawe ramię. Po mnie musiało wchodzić na stos około 20 osób, zanim je rozstrzelano.”\nNastępnym szpitalem na drodze szwadronów śmierci był szpital Karola i Marii usytuowany przy ul. Leszno 36. Składał się z 9 pawilonowych budynków i liczył około 120 łóżek. Został przewidziany na punkt sanitarny zgrupowania „Radosław” oraz na siedzibę szefostwa sanitarnego Kedywu. Od początku wybuchu Powstania szpital przyjmował duże ilości rannych. W szpitalu leżało ok. 150 rannych, w tym kilku Niemców, oraz 60 chorych dzieci. Po ciężkiej walce powstańcy 6 sierpnia1944 r. przed południem opuścili szpital. Razem z nimi wyszedł sanitariat powstańczy, lżej ranni oraz kilka osób personelu szpitalnego.\nOddziały niemieckie po wkroczeniu na teren szpitala wypędziły większość personelu na ulicę, nakazując pozostawienie rannych i chorych. Część rannych zdołano wyprowadzić, część zginęła w podpalonych budynkach. Reszta personelu i chore dzieci zostały w pawilonie gospodarczym szpitala. Całą wyprowadzoną grupę Niemcy popędzili w stronę ulicy Górczewskiej. Na rogu Młynarskiej zastrzelili kilku rannych, dwie pielęgniarki i woźnego oraz dr Kmicikiewicza, który na żądanie Niemców, aby wystąpił komendant szpitala, podał się za niego, ratując prawdopodobnie przed śmiercią pozostałych lekarzy.\ntablica pamięci w miejscu szpitala Karola i Marii (fot. M. Janaszek-Seydlitz)\nNiemcy skierowali pozostałych przy życiu do Szpitala Wolskiego, gdzie pozostawili lekarzy i pielęgniarki, a część przyprowadzonych i przyniesionych rannych nakazali odesłać z powrotem. Zastrzelili ich później przed szpitalem, uprzednio kierując towarzyszące im pielęgniarki i salowe do pawilonu gospodarczego. Grupa z tego pawilonu dotarła na drugi dzień do Szpitala Wolskiego. Do Szpitala Wolskiego przyprowadzono 36 dzieci oraz ok. 50 chorych i rannych. Nieustalona liczba dzieci rozbiegła się w panice po terenie szpitala. Po dwóch dniach ekipa wysłana ze Szpitala Wolskiego na poszukiwania odnalazła tylko jedno dziecko. Inną grupę liczącą ok. 60 osób, w tym personel administracyjny Niemcy popędzili do fortu Bema, gdzie zwolniono osoby z personelu szpitalnego i starsze wiekiem.\nNastępnym wolskim szpitalem był szpital św. Stanisława przy ul. Wolskiej 37. Liczył w 1944 r. ok. 600 łóżek. Już w pierwszych godzinach walki zaczęto samorzutnie organizować w nim punkty sanitarne. 3 sierpnia w czasie ataku czołgów niemieckich na opartą o róg szpitala barykadę zginęło 7 mężczyzn znajdujących się na terenie szpitala. 5 sierpnia Niemcy weszli na teren szpitala przez bramę, zastrzeliwszy otwierającego im pracownika. Po wypędzeniu chorych i personelu na podwórze rozpoczęli ich mordowanie. Zginęło wtedy 10 osób, wśród nich dr Jan Barcz.\nszpital św Stanisława (fot. J. Mańkowska)\nEnergiczna interwencja biegle władającego językiem niemieckim dr Pawła Kubicy, który zdołał wytłumaczyć Niemcom, że szpital jako zakaźny nie mógł udzielać pomocy i schronienia powstańcom, przerwała egzekucję. W pierwszych dniach po zajęciu szpitala Niemcy powiesili dwóch schwytanych powstańców na drzewie rosnącym na podwórzu szpitalnym.\ntablica pamięci na terenie szpitala (fot. M. Janaszek-Seydlitz)\nSzpital św. Stanisława miał dla Niemców duże znaczenie. Na terenie szpitala zorganizowali punkt sanitarny dla rannych własnych żołnierzy. Do personelu szpitalnego dołączono dwóch wyznaczonych przez Niemców ocalałych z masakry męskiego personelu Szpitala Wolskiego chirurgów: Stefana Wesołowskiego i Leona Manteuffla, aby leczyli rannych Niemców. Dzięki nim zaczęto udzielać pomocy napływającym po kryjomu pod osłoną nocy rannym ocalałym z dokonywanych masowych egzekucji ludności w tym kilku, którym udało się uniknąć rzezi w fabryce Franaszka.\nOkoło 10 sierpnia do szpitala przybył Oberführer Oskar Dirlewanger, który zamieszkał w szpitalu i stąd kierował akcją. Sprowadzono tu dla niego z warszawskich domów piękne wyposażenie pokoi – dywany i srebra. W zaistniałych okolicznościach na terenie szpitala było mniej morderstw aniżeli w innych szpitalach Woli.\nWspomina świadek dr Joanna Kryńska:\n„W czasie Powstania Warszawskiego 1944 r. byłam przydzielona na punkt sanitarny AK do szpitala św. Stanisława. Po zajęciu szpitala przez oddziały niemieckie pozostałam w szpitalu jako lekarz.\nOkoło 10.08 przybył do szpitala Oberführer Dirlewanger. Znając dobrze język niemiecki, musiałam służyć jako tłumaczka i dzięki temu rozmawiałam z Dirlewangerem i innymi oficerami. Kierował on akcją na terenie ulicy Wolskiej i okolicy. Jeden raz do szpitala św. Stanisława przyjechał Reinefarth.\nDirlewanger w rozmowie opowiadał mi, że jest przyjacielem Himmlera. W pierwszej połowie sierpnia 1944 r. w czasie rozmowy ze mną i z dr Kubicą, Dirlewanger powiedział, że to co się dzieje w Warszawie z ludnością cywilną jest niczym wobec tego co się działo w Rosji, gdzie jego żołnierze nie pozostawiali po sobie żywego człowieka, mordując i gwałcąc kobiety.\nMówił, że to jest potrzebne dla zwycięstwa Niemiec tym więcej, że chodzi o narody niżej stojące pod każdym względem od Niemców. Mówił, że jego oddziały są specjalnie szkolone do tłumienia partyzantki.\nWspółpracował on ściśle z gestapo warszawskim mieszczącym się przy kościele św. Wojciecha. Był tam Spilker. Dirlewanger kilka razy wzywał Spilkera do robienia czystki w szpitalu. Na skutek tego lekarze niemieccy wybierali kilkakrotnie ciężko chorych oraz młodych chłopców, których ukrywaliśmy trzymając w łóżkach. Zabrani przez gestapo częściowo byli doprowadzani do kościoła św. Wojciecha, częściowo ginęli bez wieści.\nW schronach szpitala pośród przebywającej tam ludności cywilnej z okolicznych domów gestapo wybierało ludzi na oko lub na podstawie donosów i kierowało częściowo do obozu w Pruszkowie. Reszta ginęła. Były 3 lub 4 takie czystki (na wezwanie Dirlewangera).\nByły też wywożone ze szpitala do Niemiec urządzenia szpitalne (mikroskopy itp.) podobnie jak z innych szpitali.”\nObok wyżej wymienionych miejscami sierpniowej wolskiej kaźni stały się:\n– Wolska 180/182 – Cmentarz Wolski;\n– Wolska 140a – teren przy kościele św. Wawrzyńca\n– Wolska 140 – Cerkiew i Cmentarz Prawosławny;\n– Wolska 130/132 – park Sowińskiego\n– Wolska 105, 107, 109;\n– Wolska 81 – teren fabryki Kirchmajera i Marczewskiego;\n– Wolska 76 – teren przy kościele św. Wojciecha\n– Wolska 60 – Fabryka Makaronu i Sztucznej Kawy „Bramenco”\n– Wolska 54 – teren Fabryki Makaronów „Nałęcz”;\n– Wolska 41/45 – fabryka „Franaszka”\n– Wolska 27/29 – teren klasztoru Karmelitanek Bosych;\n– Młynarska 2 – zajezdnia tramwajowa\n– Górczewska 53 – Fabryka Kotłów „Simplex”;\n– Płocka 23,\n– Staszica 15,\n– Sokołowska 4 (podczas Powstania siedziba Gestapo),\n– Sokołowska 5\ntablica przy ul. Wolskiej 102/104 (fot. M. Janaszek-Seydlitz)\ntablica przy ul. Wolskiej 2/4/6 (fot. M. Janaszek-Seydlitz)\ntablica przy ul Górczewskiej r. Staszica (fot. M. Janaszek-Seydlitz)\ntablica przy ul. Wolskiej 27/29 (fot. M. Janaszek-Seydlitz)\nCzęść tych miejsc mordów została po wojnie upamiętniona tablicami lub pomnikami. Można je znaleźć na interaktywnej Mapie Pamięci. O wielu jednak, z których nie ocalał żaden świadek coraz mniej się pamięta.\nMapa 200 miejsc, w których Niemcy zamordowali podczas Powstania Warszawskiego 1944 r. 50 tysięcy mieszkańców Woli. Sporządzona na podstawie miejsc egzekucji podanych na pomniku.\nOpracowała – Janina Mańkowska\nDo powstańców walczących na Woli docierały wieści o masakrze ludności prowadzonej na zajętym przez Niemców terenie, nie mieli na to jednak żadnego wpływu. 6 sierpnia ppłk Jan Mazurkiewicz „Radosław” informował komendanta głównego AK:\n„Nieprzyjaciel paląc kolejne domy – wycina ludność Woli. Szykuje się wielka tragedia, tak jak historyczna rzeź Pragi. Jeśli możecie dać pomoc, to szybko, godzin zostało niewiele.”\n5 sierpnia dotarł do Warszawy gen. SS Erich von dem Bach-Zelewski kierujący akcją zdławienia Powstania. Po zapoznaniu się z sytuacją wydał polecenie częściowego wstrzymania rzezi ludności i grabieży Woli, zakazując mordowania kobiet i dzieci, nie odwołując jednak rozkazu mordowania mężczyzn i schwytanych powstańców. Modyfikacja rozkazu Hitlera i Himmlera nie wynikała ze względów humanitarnych. Von dem Bach uważał, że prowadzone na szeroką skalę mordy powodują nadmierne zużycie amunicji oraz odciągają żołnierzy od podstawowego ich zajęcia, jakim jest walka z nieprzyjacielem. Ponadto brał pod uwagę względy ekonomiczne – III Rzesza potrzebowała dużej ilości polskich robotników do pracy przymusowej.\nPomimo tej decyzji morderstwa nie ustały. O wyjątkowo perfidnej zbrodni zeznaje świadek Stefan Urlich, lat 47:\n„W ciągu pierwszych dni Powstania Warszawskiego 1944 r. przebywałem w mieszkaniu przy ul. Bema 56. W dniu 5 czy tez 6 sierpnia 1944 r. oddziały niemieckie wypędziły ludność cywilną z ul. Bema. Ja zostałem, dzięki temu iż pracowałem w kuchni dla kolejarzy niemieckich na Dworcu Zachodnim. W kilka dni po wysiedleniu ludności 8 czy 9 sierpnia 1944 r. zauważyłem, iż nad bramą domu ulicy Bema 54 została zawieszona flaga z Czerwonym Krzyżem. Okna od strony toru kolejowego zostały zabite deskami a przed bramą zauważyłem grupki po dwóch, trzech esesmanów z opaskami Czerwonego Krzyża na rękawach.\nW tym czasie ulica Bema do Dworca Zachodniego były prowadzone pod eskortą grupy ludności cywilnej wysiedlonej z innych dzielnic Warszawy. Esesmani z opaskami Czerwonego Krzyża, odłączali od grupy pędzonych. Grupy dzieci lat 6 do 10, kaleki, staruszki i kobiety ciężarne i odłączonych prowadzili do domu Kosakiewicza. Widziałem to jadąc rykszą po kartofle dla kuchni. Widziałem potem, iż dzieci wyglądały przez okna od ulicy Bema na parterze, starsi na pierwszym piętrze.\nPomiędzy godziną 23 a 24 usłyszałem straszne jęki, krzyki i strzały dochodzące z posesji Kosakiewicza. Wydawało mi się, iż strzały padają z posesji Lilpopa położonej naprzeciwko pod nr 54. Wyszedłem po cichu z domu. Doczołgałem się do rowu po stronie toru kolejowego. Zobaczyłem wtedy, iż dom nr 54 stoi w płomieniach a jednocześnie słyszałem dochodzące z płonącego domu straszne krzyki i przekleństwa rzucane na Niemców i wołanie dzieci: „Mamo”. Nikt z płonącego domu nie uciekł. Z tej strony okna były zabite deskami a drzwi musiały być zamknięte. Od strony fabryki Lilpopa padały strzały seryjne. Nie zorientowałem się, z jakiej broni. Zrozumiałem, iż płoną ludzie żywcem.”\ntablica przy ul. Bema 57 (fot. M. Janaszek-Seydlitz)\n6 sierpnia 1944 r. Niemcy rozstrzelali cywilną załogę elektrowni kolejowej przy ul. Przyokopowej, gdzie obecnie znajduje się Muzeum Powstania Warszawskiego.\nOd 8 sierpnia mordowaniem ludności cywilnej zajmowały się głównie specjalne oddziały policji niemieckiej, działającej w ramach grupy gen. Reinefartha, tzw. Einsatzkommando der Sicherheitspolizei bei der Kampfgruppe Reinefarth, które codziennie aż do połowy sierpnia mordowały ludność cywilną w tym kobiety i dzieci na placu przy ul. Okopowej 59.\nnieupamiętnione miejsce zbrodni przy ul. Okopowej 59 (fot. J. Mańkowska)\nPonadto jeszcze w dniu 15 sierpnia na terenie cmentarzy prawosławnego i katolickiego rozstrzelano ponad 2 tys. osób. W pozostałych przypadkach liczba ofiar pojedynczej egzekucji nie przekraczała 200 osób.\nOd 11 sierpnia 1944 r. praktycznie cała Wola została zajęta przez siły niemieckie. Pomiędzy spalonymi domami w dzielnicy zalegały tysiące trupów zamordowanych mieszkańców. W powietrzu czuć było swąd spalenizny i odór rozkładających się ciał ludzkich. Niemcy utworzyli specjalny oddział Verbrennugskommando Warschau, którego zadaniem było zatarcie śladów zbrodni. W jego skład wchodziło kilkudziesięciu młodych silnych mężczyzn wybranych spośród polskich zakładników wyznaczonych do egzekucji. Zadaniem Komanda było zbieranie trupów pomordowanych i układanie ich w wielkie stosy, które po oblaniu łatwopalnym płynem podpalano. Takich stosów zapłonęło na Woli ponad 30.\nKommando, które podlegało bezpośrednio SS Obersturmführerowi Neumanowi zakwaterowano w budynku koszar kolejarzy przy ul. Sokołowskiej, w bezpośrednim sąsiedztwie obozu przejściowego dla ludności cywilnej ulokowanego na terenie kościoła św. Wojciecha przy ul. Wolskiej 80.\nCodziennie, więźniowie Komanda, wyposażeni w łopaty, nosze i wózki, pod eskortą SS-manów ruszali do kolejnych miejsc egzekucji. Tam zabierali się do „pracy”. Wspomina Tadeusz Klimaszewski, więzień Verbrennungskommando:\n„To fabryka Franaszka. Uderzył nas przeraźliwy, nieznośny zapach. Jak okiem sięgnąć czworobok podwórka zalegały trupy. Leżały w pełnym słońcu. Jedne skłębione pośrodku w grupy, niektóre opodal rozciągnięte obok siebie, inne pojedyncze na skraju podwórza z wyciągniętymi rękami w kierunku muru, jakby w ostatniej rozpaczliwej próbie ratunku. Musiano tu do spędzonych na dziedzińcu i ścieśnionych w tłumie rzucać granatami, bo splątane kłęby ciał zmasakrowane były straszliwie, a podwórko pełne było wyrw i dołów. Inni z tłumu, których śmierć nie dosięgła zaraz, leżeli porozrzucani w nieładzie, skuleni strachem czy też bólem.\nTego masowego mordu musiano dokonać parę dni temu, bo sierpniowe słońce wzdęło już ciała. Tysiące tłustych much opadło rojem na czarne plamy skrzepłej krwi.\nbudynki Fabryki Franaszka\ntablice pamięci przy ul. Wolskiej 43/45 na miejscu fabryki Franaszka (fot. M. Janaszek-Seydlitz)\nStaliśmy w bezruchu. Gwałtowny szloch, niepowstrzymany, spazmatyczny rozerwał ciszę. To płakał inżynier jak dziecko.\n” – Ludzie, ludzie, nie sprzątajcie ich. Zostawcie ich, niech leżą. Przecież wojna już się kończy, niech inni zobaczą, niech widzą. Muszą tu leżeć! Przyprowadzimy tu ludzi z całego świata, niech zobaczą!”\ntymczasowe miejsce pogrzebania prochów ludzkich w fabryce Franaszka\nNie było to jedyne tak przerażające miejsce. Wspomina również Tadeusz Klimaszewski:\n„Zdziwiło nas, że na Wolskiej skręcamy w przeciwnym kierunku od miasta. Był to teren podmiejskich ogrodów, niedużych poletek, badylarskich posiadłości. Za nimi kłębiła się bujna zieleń cmentarzy, z której wyłaniały się wieże kościołów, prawosławnego i dalej wolskiego. Pod liśćmi zaczerniały zwłoki ludzkie jedne, drugie, trzecie, było ich wiele. Zawalały cały róg ogrodu, splątane bezładnie z zielenią krzewów. Dopiero teraz zauważyliśmy, ze liście wokół zmiętoszone były i ochlapane rdzawymi plamami krwi.\nZbliżyliśmy się i zajrzeliśmy w głąb, ale w ciemnym otworze zamiast wody ujrzeliśmy stłoczone zwłoki, powykrzywiane straszliwie. Zwłok było pełno wszędzie. Nie mogli być to tylko mieszkańcy tego domu czy też sąsiedniej posesji. Musiano ludzi zgonić z okolicy lub z pobliskiego dużego domu piętrzącego się po przeciwnej stronie jezdni. Wśród zabitych przeważały zwłoki mężczyzn.\nPo oczyszczeniu okolicy studni i podwórza udaliśmy się na drugą stronę ogrodu. Idąc wzdłuż niewysokiego muru ogrodzenia gęsto posiekanego kulami nagle natknęliśmy się na nowy zwał trupów. Musiała to być grupa uchodźców. Świadczyły o tym ubrania pomordowanych, pozakładane palta, płaszcze i rozrzucone wokół tobołki, paczki, walizki. Tu przeważały kobiety i dzieci. Drobne dzieci i niemowlęta spoczywały jeszcze w zaciśniętych skurczem objęciach matek, starsze leżały w pobliżu trzymając w rękach poły ich ubrań.\nPośrodku tej grupy jak upiorny symbol leżał starszy, siwy człowiek. Ręka wysunięta daleko do przodu zaciskała kij, oparty na pobliskich zwłokach, na końcu którego powiewała biała flaga. Wszędzie ślady rabunku. Ręce powykręcane brutalnie, okaleczone od drapieżnych palców, ściągających pierścionki i sygnety.”\nVerbrennugskommando swoje działania prowadziło głównie na linii ulic Wolskiej, Chłodnej, Elektoralnej, placu Bankowego, skręcając w ulice Płocką, Działdowską, Młynarską, Karolkową, Towarową, Krochmalną, Żelazną, Orlą, Zimną, Przechodnią i Żabią. Zbierało też zamordowanych w rejonie Hal Mirowskich. W wielu miejscach płonęły stosy ułożone z ciał wolskich ofiar. Niemcom głównie zależało na zatarciu śladów zbrodni. Popioły ze spalonych ciał grzebano na terenie tzw. „Wenecji”, pustego placu po karuzelach, beczkach śmiechu, diabelskich młynach i gabinetach osobliwości, zlokalizowanego w okolicy współczesnego wolskiego Domu Towarowego.\nWięźniowie Kommando musieli oddawać Niemcom znalezione przy zwłokach złoto i kosztowności, jak również meldować o znalezieniu każdego żywego człowieka. Za niewykonanie rozkazu karano śmiercią. Część zgromadzonych kosztowności SS-mani po prostu kradli.\nVerbrennungskommando Warschau funkcjonowało co najmniej do połowy września 1944 r. Kilku jego więźniom udało się uciec i przedostać na teren będący jeszcze pod kontrolą powstańców. Dzięki temu mogli potem opowiedzieć o niewyobrażalnej kaźni Woli, której byli świadkami. Pozostali podzielili los tych, których grzebali na umęczonej ziemi. Niemcy nie mieli w zwyczaju zostawiać przy życiu świadków swoich zbrodni.\nKościół św. Wojciecha przy ul. Wolskiej 74/76 wrył się głęboko w pamięć wielu mieszkańców Warszawy. Na jego terenie Niemcy urządzili punkt zborny dla reszty ocalałej z pogromu ludności Woli. Już 2 sierpnia na plebanię przybyła żandarmeria i przeprowadziła rewizję połączoną z rabunkiem. Następnego dnia na plebanii rozlokowało się gestapo. Księżom zakazano udzielania posługi religijnej. Komendę nad obozem przejściowym w kościele św. Wojciecha objął SS Hauptsturmführer Alfred Spilker z warszawskiego gestapo.\nplebania kościoła św Wojciecha przy ul. Sokołowskiej 4 (fot. J. Mańkowska)\nWspomina ks. Wacław Murawski:\n„Wybuch powstania warszawskiego 1944 r. zastał mnie na plebanii przy ul. Sokołowskiej nr 4 w Warszawie. Byłem tam jak i obecnie proboszczem parafii św. Wojciecha na Woli. W dniu 1.VII.1944 r. o godz. 17 po pierwszych strzałach w sąsiedztwie kościoła całe podwórze zaroiło się od saperów niemieckich pod bronią. Od tego dnia chodziłem tylko pod eskortą.\nW dniu 2.VIII.44 wieczorem przybył na plebanię oddział żandarmerii. Zauważyłem iż mieli na mundurach na wysokości kieszeni odznaki na czarnym tle z napisem „Posen”. Przybyli przeprowadzili kilkakrotnie rewizję plebanii zabierając wartościowe rzeczy i nawet bieliznę. W dniu 2.VIII.1944 r. przed południem inny oddział żandarmów przyprowadził do kościoła gromadę ludności cywilnej z najbliższych okolic ulicy Wolskiej z odcinak od ul. Płockiej do ulicy Bema. Ludzie ci opowiadali mi, iż żandarmi wpadli do ich domów, obrzucali piwnice granatami, ludność wypędzali. Domy nie były na linii walk.\nJuż od dnia 3.VIII.1944 r. grupy ludności zaczęto wysyłać z Warszawy do obozów przejściowych w Ursusie, potem w Pruszkowie. W dniu 3 i 4.VIII.1944 r. przybyły grupy ludności, przeważnie kobiet i dzieci, z ulicy Wolskiej i ulic poprzecznych z odcinka od Młynarskiej do ulicy Bema.\nSłyszałem od szeregu kobiet, że w tych dniach i na tym odcinku kolejno Niemcy – z formacji żandarmerii, i „Ukraińcy” zajmowali domy. Większość mężczyzn mordowali a kobiety odsyłali do kościoła.\nW dniu 5.VIII.1944 r. przybyło na plebanię Gestapo. Wszyscy byli w mundurach. Zauważyłem, że mieli trupie główki na czapkach i klapach munduru. Po przybyciu Gestapo zabroniono mi chodzenia do kościoła. Naprzeciwko plebanii przy ul. Sokołowskiej nr 5 od dnia 2.VIII.1944 r. trzymano grupy mężczyzn przyprowadzone z miasta lub wyprowadzone z kościoła. Częściowo używano mężczyzn do robót przy rozbieraniu barykad.\nsiedziba Gestapo oraz Verbrennungskommando przy ul. Sokołowskiej 5 (fot. J. Mańkowska)\nOd dnia 3.VIII.1944 r. część tych mężczyzn wyprowadzono grupami i po tym ślad po nich zaginął. Od dnia 5.VIII.1944 r. przypływ grup ludności znacznie się powiększył, były dni gdy kościół był zatłoczony. Mieścił do 5 tysięcy osób. Równocześnie były częste transporty do obozu przejściowego w Pruszkowie. Razem ze mną przebywali na plebanii ks. Kulesza Stanisław, Mączka Stanisław i Ciesiałkiewicz Roman. W dniu 8.VIII.1944 r. gestapowcy zabrali tych trzech księży. Zabrano ich do domu przy ul. Sokołowskiej 5, skąd księży zabrano samochodem. Po wojnie kobieta, której nazwiska nie znam, opowiadała mi, że widziała jak wszystkich trzech księży z mojej parafii Niemcy zastrzelili przy ul. Moczydło.\nW dniu 9.VIII.1944 r. po przybyciu do kościoła zobaczyłem, iż było tam około 5000 osób. Byli to ludzie z ulicy Elektoralnej, Chłodnej, Leszna i innych. W prezbiterium leżały położnice, było kilka niemowląt. Chorzy leżeli na posadzce. Ludności nie wypuszczano z kościoła dla załatwienia potrzeb naturalnych.”\nW kościele często przebywało dziennie ponad 5 tys. okolicznych mieszkańców. Wewnątrz świątyni w olbrzymim ścisku, bez wody i pożywienia przebywali starcy, kobiety i dzieci. Mężczyzn trzymano na zewnątrz oraz w dolnym kościele i po selekcji kierowano przeważnie do rozbiórki barykad, do obozów lub na egzekucję. Po upadku Woli do obozu w kościele św. Wojciecha kierowano również ludność cywilną z innych, kolejno opanowywanych przez Niemców dzielnic Warszawy.\nludność cywilna pędzona do kościoła św. Wojciecha\nWspomina 14-letnia harcerka z Woli, Irenka Janowska ps. „Inka”, która w momencie wybuchu Powstania była na zbiórce przy ul. Książęcej 3 a potem z dala od rodziny znalazła się w wirze powstańczych walk:\n„Biegłyśmy z koleżankami Książęcą i Nowym Światem, dalej drogi nasze się rozchodziły. Na pl. Piłsudskiego Niemcy mnie zatrzymali i wpędzili do kamienicy przy ul. Królewskiej 6, gdzie przebywałam trzy tygodnie. Następnie z mieszkańcami tego domu i innych byłam pędzona przez płonące miasto w nieznane.\nIdziemy z pl. Piłsudskiego w długiej, strzeżonej przez Niemców kolumnie. Przy wyjściu z Ogrodu Saskiego zaatakowała nas zgraja własowców, którzy w szamotaninie i krzyku wyrywają ludziom tobołki i co się da. Koło Hal Mirowskich znowu strzały, krzyki, rozpacz – tu Ukraińcy wyciągają z kolumny młode dziewczęta, które bijąc uprowadzają w gruzy. Dochodzimy do Młynarskiej.\nTu znowu napadają na nas Ukraińcy. Jeden z nich podbiega do mnie i ciągnąc za uszy próbuje wyrwać mi z nich złote kolczyki. Mój przeraźliwy krzyk przywołuje konwojenta, który uderza Ukraińca kolbą karabinu i odpycha ode mnie. Wśród kurzu i smrodu palących się domów i ludzkich ciał, dochodzimy do kościoła św. Wojciecha. Znajduję się w pobliżu swojego domu. Już dotarły do mnie wiadomości o makabrycznym mordzie na ludności Woli. Jestem przerażona i zrozpaczona. Co się stało z moją rodziną? Jestem dzieckiem, czy zostałam sama w tej otchłani zbrodni?\nNa dziedzińcu obok kościoła stoi kubeł z wodą. Ludzie pchają się do niego, ale nie ma kubków. Ktoś ma jednak kubeczek. Jakaś kobieta chce dać złoty pierścionek za użyczenie tego naczynia. Ja też umieram z pragnienia, ale nie piję.\nWpędzają nas do kościoła. Zmęczeni ludzie padają jak kłody na zimną posadzkę. Przy każdych drzwiach stoi wartownik niemiecki. Obok kościoła są dwa duże doły, pełniące rolę ubikacji. Wszystkim dokucza głód. Niemcy konfiskują posiadane przez ludzi wszystkie cenne przedmioty. Panuje ogólne przerażenie. Co będzie dalej? W panującym tu smrodzie i brudzie, wśród jęków, płaczu i odmawianych modlitw mija straszna noc.\nRano wbiegają do kościoła SS-mani i rozglądając się po ludziach, wybierają upatrzone młode osoby. Podobnie jak wczoraj na pl. Piłsudskiego, kiedy to z tłumu wybrali mnie razem z czwórką innych dzieci na „żywe tarcze” dla osłony Niemców przeszukujących opuszczone przez powstańców domy i gruzy ul. Królewskiej. Teraz słyszę te same słowa: – Du! Du! Du! I znowu widzę przed swoja twarzą wielki paluch – Du! – wyrokuje Niemiec – O, Boże! Dlaczego znowu ja? – myślę trwogą. Wypędzają nas z kościoła i ładują na ciężarówkę. Są też chłopcy. Wszyscy milczą. Zawożą nas na Okopową do garbarni. Przez cały dzień wynosimy skóry i ładujemy na ciężarówki. Przed wieczorem dziewczęta wracają do kościoła, chłopcy nie. Los ich jest nieznany. Po opuszczeniu garbarni słyszałam strzały i wybuchy. Widoczne też były płomienie. Fabryka została wysadzona.\nW kościele nie zastałam ludzi, z którymi mnie przypędzono. Są nowi. Jestem bardzo głodna. Mimo zmęczenia nie mogę spać. W jedwabnej sukience na gołej kamiennej posadzce jest bardzo zimno. Tak mija druga noc w kościele. Świta. Przez okna wpadają promienie słońca. Znowu wkraczają SS-mani. Wrzeszczą i brutalnie popychają starych i chorych ludzi, wyrzucają nas z kościoła. Ustawia się kolumna, którą Niemcy pędzą ulicami Woli na Dworzec Zachodni. Wpędzają nas do „bydlęcych” wagonów, zasuwają drzwi. Pociąg rusza. Dla mnie do następnego przedziału Piekła…”\nwnętrze kościoła św. Wojciecha i tablica pamięci na jego murze (fot. J. Mańkowska)\nPrzez kilka tygodni Niemcy kierowali do kościoła kolumny mieszkańców stolicy, dokonując po drodze licznych egzekucji. Przed kościołem stali niemieccy „specjaliści”, którzy wyłapywali z tłumu młodych ludzi, którzy wyglądem przypominali im powstańców oraz ludzi, których podejrzewali o pochodzenie żydowskie. Żydów odprowadzano na bok i zabijano. Mężczyzn podejrzewanych o udział w AK gnano na przesłuchania do więzienia a następnie wysyłano do obozów koncentracyjnych, część młodych zdrowych mężczyzn zostawiano do robót w Warszawie. Pozostałych mężczyzn oraz kobiety, dzieci i starców po krótkim odpoczynku kierowano pieszo na Dworzec Zachodni a stamtąd pociągami do obozu w Pruszkowie.\nLekarze którzy znaleźli się wśród ewakuowanych zorganizowali prowizoryczne ambulatorium w prezbiterium koło głównego ołtarza. Zbierali u towarzyszy niedoli środki opatrunkowe i lekarstwa, aby udzielać pomocy chorym i rannym. Obóz w kościele św. Wojciecha funkcjonował do końca Powstania. W rejonie kościoła dokonywano egzekucji wziętych do niewoli powstańców. Przez obóz przewinęło się ok. 90 tys. mieszkańców Warszawy.\nDrugi historyczny kościół wolski św. Wawrzyńca na Reducie Wolskiej był nie tylko miejscem mordu bohaterskiego proboszcza parafii ks. kpt. Mieczysława Krygiera, powstańców i ludności cywilnej. Tu poniosła śmierć będąca w ciąży Janina Franaszek żona dyrektora Kazimierza Franaszka, właściciela i dyrektora fabryki. Razem z nią zamordowano jej 5 letniego syna Piotrusia.\nKościół św. Wawrzyńca pełnił choć w mniejszym stopniu podobną rolę jak kościół św. Wojciecha. Niemcy również w tym kościele przetrzymywali ludność cywilną Warszawy pędzoną pieszo do obozu w Pruszkowie. Kościół został częściowo spalony. Dotkliwie ucierpiało wnętrze kościoła, gdyż Ukraińcy zabawiali się strzelając do figur świętych i obrazów.\nO dramacie ludności Woli mówi Bohdan Honda, ur. W 1944 r., zamieszkały we Włochach:\n„16 członków mojej najbliższej rodziny na Woli zginęło łącznie z ciotecznym bratem, który był powstańcem. Zginął na Woli. Nie wiadomo nawet gdzie jest pochowany. Wiedzieliśmy o tym, bo babcia nasza nie wytrzymała i chyba pod koniec sierpnia albo na początku września wyszła od nas z domu. Poszła na Wolę szukać rodziny. Miała dwie córki i trzech synów z rodzinami. Ze strony ojca zginęli: matka, siostra z mężem itd. W sumie szesnaście osób.\nI proszę panią, wróciła po tygodniu z hiobową wieścią. Przeszła wszystkie ich miejsca zamieszkania. Puste. Została złapana i osadzona w kościele św. Wojciecha, gdy Niemcy już zakończyli praktycznie rozstrzeliwanie i palenia na Woli. W kościele św. Wojciecha był punkt zatrzymań – ona im stamtąd uciekła. I przyszła tu po tygodniu. Z tego, co widziała, z tego, co zobaczyła wiedziała, że już nie ma żadnej szansy i nadziei na jakikolwiek ich powrót. Dostała pomieszania zmysłów. Nie znalazła nikogo. Zastała tam puste domy, puste rewiry.\nZ opowieści w kościele wynikało, że całe rewiry ulic i budynki zostały ogołocone, a ludzie wyprowadzeni na Wolską przed stanowiska karabinów maszynowych. Trupy były palone w Parku Sowińskiego. Do ojca przyszedł facet, który uciekł spod stosu trupów z Parku Sowińskiego. Relacjonował rodzicom, a ja się przysłuchiwałem. Czy żywych, czy nieżywych rzucali na stos, oblewali benzyną i podpalali. Rzeź to za mało powiedziane!!!”\nWola wzięła na siebie pierwsze uderzenie sił niemieckich dławiących Powstanie. Po kapitulacji Powstania i wypędzeniu całej ludności Warszawy Wola podzieliła los innych dzielnic. Kiedy 17 stycznia 1945 r. do miasta wkroczyły wojska sowieckie i towarzyszące im Wojsko Polskie na Woli spod śniegu wystawały spalone kikuty domów. Pomiędzy nimi czerniały miejscami niedopalone szczątki ludzkie.\n25 listopada 1945 r. założono na Woli Cmentarz Powstańców Warszawy. Obszar o powierzchni 1,5 ha został usytuowany po zewnętrznej stronie Cmentarza Wolskiego przy ul. Wolskiej 174/176. Na cmentarzu tym zaczęto wtedy składać zwłoki i warszawskich ofiar II wojny światowej zbierane z trawników, placów i ulic Warszawy. Między cmentarzami wolskimi na ulicy Sowińskiego ustawiono olbrzymi szpaler skrzyń ustawionych pionowo w kilku warstwach, w których znajdowały się szczątki ludzkie zebrane z warszawskich ulic.\nCmentarz Powstańców Warszawy (fot. J. Mańkowska)\nDwa groby jednego syna\n– Matkom poległych w Powstaniu\nWarszawa wolna! – jakże szyderczo\nTa wieść rozbrzmiewała,\nWolna od Niemców, Ale czy istniała?\nKikuty domów z gruzów wychodziły,\nRozrzucone trupy miasto wypełniły,\nDziesiątki tysięcy w setki się zmieniały\nZwęglone, spopielone lub w tył czaszki ugodzone!\nZ ruin i trawników, tu ich przywozili.\nW ażurowych skrzyniach posypanych wapnem\nW długich szeregach\nJak w szyku bojowym ustawili,\nBy zbiorowe mogiły\nNa wieczną chwałę wypełnili!\nWOLA – najbardziej porażona,\nCmentarz Poległych Niepokonanych tworzyła,\nI mieszkańców miasta\n– Wszystkich wielkiej sprawie oddanych!\nWiększość to bohaterowie „nieznani”,\nTylko nieliczni byli rozpoznani.\nNad jedną z tych mogił,\nZgarbiona, zszarzała kobieta stała.\nChoć nic nie mówiła,\nWydawało się, że w grobie tym\nByło wszystko co posiadała.\nI w tej grobowej ciszy, otchłani rozpaczy,\nDo kobiety tej podeszła\nW pożodze tej ocalała –\nKtóra delikatnie dotykając ręki jej,\n– Czy tu jest pochowany,\nSyn Pani kochany?\nWówczas kobieta płaczące oczy\nGdzieś w dali zatopiła\nI prawie bezdźwięcznie wyszeptała:\n– Tak. – Nie. – Nie wiem…\n– Szukałam go wszędzie,\n– Może tu, a może na Powązkach…?\nWierzę, że któraś z tych mogił\nZabrała mi syna.\n– Będę je obydwie jednakowo czciła\nI ciągle wierzyła, że jedna lub druga\nSkryła mego syna,\nChoć do końca nie wiem,\nGdzie jego mogiła?\n– Był taki młody,\nW Polsce rozkochany,\nBezlitosny dla wroga,\nI tak pozostała\nRozdarta i prawie już nieżywa,\nMatka warszawskiego powstańca\nI jej desperackiej wiary\nwiersz oparty na autentycznym wydarzeniu podczas zakładania cmentarza w listopadzie 1945 roku, w którym autorka wiersza uczestniczyła jako mała dziewczynka.\nW dniu 6 sierpnia 1946 r. na Cmentarz Powstańców Warszawy ruszył poruszający kondukt. W 117 trumnach przeniesiono ponad 8,5 tony ludzkich prochów spalonych na stosach porozrzucanych po całej Woli, w okolicach Pawiaka, z terenów dawnego getta żydowskiego i podwórza dawnej siedziby gestapo w al. Szucha.\ndokumenty zawierające zestawienie ludzkich prochów\nW 177 zbiorowych mogiłach spoczęły tu szczątki ok. 40 tys. ofiar hitleryzmu: nieznanych żołnierzy polskich z września 1939 r. i Kościuszkowców poległych w walkach o Warszawę w 1944 i 1945 r., powstańców różnych formacji, ludności cywilnej. W oddzielnej kwaterze spoczywają szczątki 6.588 Żydów rozstrzelanych w latach 1940-1943 na boisku „Skry” przy ul. Okopowej.\nW centralnej części cmentarza znajduje się kurhan zawierający 12 ton prochów ludzkich. W 1973 r. na kurhanie stanął pomnik „Polegli Niepokonani” autorstwa prof. Gustawa Zemły. Wsparty na ręce trzymającej miecz, z uniesioną w drugiej ręce tarczą, umierający z rozdartą piersią wojownik symbolizuje walkę żołnierzy Warszawy o wolność.\npomnik „Polegli Niepokonani” na kurhanie i tablica pamięci (fot. J. Mańkowska)\nNa cmentarzu Powstańców Warszawy spoczywają szczątki około 104 tysięcy osób.\ntablica ilustrująca liczbę ofiar (fot. M. Janaszek-Seydlitz)\nPrzed kilku laty na Woli odsłonięto dwa pomniki upamiętniające martyrologię jej mieszkańców. Pierwszy pomnik, poświęcony Męczennikom Warszawskiej Woli stanął na dziedzińcu kościoła o.o. Redemptorystów przy ul. Karolkowej 49.\nkościół Redemptorystów (fot. J. Mańkowska)\nzespół Tablic Pamięci (fot. M. Janaszek-Seydlitz)\nDrugi główny pomnik odsłonięty jesienią 2004 r. stoi na skwerze u zbiegu ul. Leszno i al. Solidarności. Widnieje na nim napis: „Pamięci 50 tysięcy mieszkańców Woli zamordowanych przez Niemców podczas Powstania Warszawskiego 1944 roku”.\npomnik pamięci 50 tys. mieszkańców Woli przy ul. Leszno r. Solidarności (fot. J. Mańkowska)\nTo co w sierpniu działo się na Woli można zrekonstruować tylko fragmentarycznie na podstawie świadectw osób które przeżyły. Z wielu miejsc egzekucji nie uszedł z życiem nikt. Zachowały się jedynie wspomnienia o stosach trupów. Niemcy starali się zatrzeć ślady zbrodni paląc ciała.\nAby uzmysłowić sobie rozmiar zbrodni jaką popełnili Niemcy na bezbronnych mieszkańcach Woli wyobraźmy sobie, że zamordowane ofiary ustawiły się na ulicach Warszawy w gigantycznej kolejce. Czoło kolejki zaczyna się przy Cmentarzu Powstańców Warszawy. Potem ten korowód cieni podąża ul. Wolską, Al. Solidarności do pl. Bankowego, ul. Marszałkowską do pl. Unii Lubelskiej, a potem najdłuższą warszawską ulicą Puławską do nr 560 (róg ul. Kuropatwy), a więc do południowej granicy Warszawy. Długość kolejki wynosi ok. 20 kilometrów.\nHistoria rzezi Woli nie doczekała się wielu opracowań. Jeśli się pisało o sierpniu 1944 r. w dzielnicy to raczej przez pryzmat walczących powstańców. Jednak pamięć o ludobójstwie od kilku lat wzbudza coraz większe zainteresowanie społeczeństwa między innymi dzięki otwarciu Muzeum Powstania Warszawskiego. Grupa inicjatywna w składzie: Jerzy Janowski, Janina Mańkowska, Marta Olejnicka uruchomiła inicjatywę obywatelską na rzecz ogłoszenia dnia 5 sierpnia jako Dnia Woli.\nW wyniku tej inicjatywy 8 grudnia 2009 r. na XLV Sesji Rada Dzielnicy Wola zajęła stanowisko w sprawie ustanowienia dnia 5 sierpnia Ogólnowarszawskim Dniem Pamięci Mieszkańców Woli wymordowanych przez Niemców w czasie Powstania Warszawskiego i wpisania tej daty w rocznicowe obchody Powstania. 28 grudnia 2009 r. pismo w tej sprawie zostało skierowane do Prezydenta m.st. Warszawy Pani Hanny Gronkiewicz-Waltz.\n15 lipca 2010 r. Rada Miasta st. Warszawy podjęła uchwałę, że dzień 5 sierpnia będzie obchodzony jako Ogólnowarszawski Dzień Pamięci Mieszkańców Woli zamordowanych przez Niemców w czasie Powstania Warszawskiego.\n19445 sierpień5.08powstaniePowstanie warszawskierzeźrzeź woliwola


Jak skutecznie zintegrować pracowników? | September Events\nZjednoczony zespół pracowników wspólnie dążący do podniesienia efektywności firmy to marzenie każdego pracodawcy. Jednak udana współpraca pomiędzy zatrudnionymi osobami nie przychodzi sama. Dziś coraz więcej firm stawia na tzw. team building. Na czym dokładnie polega budowanie zespołu oraz jakie metody są najczęściej wykorzystywane, aby team spirit zagościł na stałe w gronie pracowników?\nGłówną ideą team buildingu jest tworzenie, a dokładnie budowanie zgranego zespołu. Taki proces może odbywać się całkowicie od podstaw, czyli w nowo powstałej firmie lub też w kontekście osób znających się już na pewnym poziomie. Często zdarza się też tak, że pracownicy współpracują od wielu lat i są już sobą zmęczeni czy wręcz wypaleni swoim towarzystwem. Wtedy można stosować wiele różnych sposobów, mających na celu odświeżenie relacji między nimi oraz doprowadzeniem do sytuacji, kiedy będą występować tylko pozytywne koligacje.\nTeam building — pomysły na udaną integrację\nSposobów na zacieśnianie więzi i jednocześnie poznanie się współpracowników jest wiele. Zazwyczaj ograniczeniem są wyobraźnia oraz koszty związane ze wdrażaniem różnych pomysłów na spędzenie wspólnego czasu przez pracowników. Integracją koniecznie powinien zająć się pracodawca i potraktować wszystkie wydatki jako inwestycję, która szybko może zacząć się zwracać. Dużym ułatwieniem jest skorzystanie z usług firm zajmujących się wdrażaniem najskuteczniejszych metod i organizacją, mających na celu zbudowanie teamu z prawdziwego zdarzenia. Na przykład w ofercie naszej firmy September Events można znaleźć rozmaite pomysły, jak zintegrować zespół, jednak największą popularnością cieszą się imprezy pracownicze. Mogą one przybrać formę taneczną, pozwalającą rozładować stres z całego tygodnia i oderwać myśli od obowiązków domowych. To od pracodawcy będzie zależeć, czy pracownicy będą mogli zaprosić osobę towarzyszącą, np. członków rodziny, czy też nie.\nTrendem są także tzw. imprezy teambuildingowe, które mogą przybrać bardzo różne formy. Niejednokrotnie utożsamiane są z wyjazdami integracyjnymi, gdyż często polegają na zmianie miejsca, otoczenia i oczywiście spędzenia większej ilości czasu ze sobą. Oto doskonałe pomysły na imprezy integrujące pracowników:\nWystarczy zdecydować się na grę scenariuszową i po prostu pozostawić całość specjalistom od organizacji. To my wiemy jak przenieść Państwa w czasie do świata pełnego zagadek, których rozwiązywanie pozwoli na świetną integrację.\nMundury, łono natury i walka o przetrwanie – np. podczas zespołowej gry w paintball, lub autorskiego scenariusza „Military Day” – to przepis na lepsze poznanie się w trudniejszych warunkach. Dzięki temu rozwiązaniu opadają maski, a dla współpracowników to doskonały sposób na zjednoczenie się, aby osiągnąć wspólnie wyznaczony cel. Pracodawcy mogą zaobserwować, kto jest prawdziwym liderem.\nOko w oko z żywiołem\nKolejną ciekawą propozycją jest spływ kajakowy. Na samym początku prowadzone są zajęcia, które mają przygotować do rywalizacji pomiędzy kilkuosobowymi teamami. Adrenalina, pełne zaangażowanie i przełamywanie własnych słabości — zawsze gwarantowane. Poza tym to również przygoda, którą można jeszcze długo wspominać.\nPracownicy biurowi często skarżą się na to, że prowadzą siedzący tryb życia, tak niekorzystnie wpływający na ich zdrowie. Dlatego dobrym pomysłem będzie połączenie integracji z aktywnością fizyczną. Do tego idealnie sprawdzą się zawody w parku linowym. Przeszkodą może być jedynie lęk wysokości, dlatego warto wcześniej zrobić mały rekonesans wśród zespołu.\nIntegracja pracowników — korzyści\nZarówno osoby zatrudnione w firmie, jak i pracodawcy dostrzegają pewne mocne strony związane ze zintegrowanym zespołem. W dodatku bardzo często pokrywają się one ze sobą, co jeszcze bardziej podkreśla, dlaczego tak ważna jest dbałość o team building.\nKorzyści dla pracowników związane z budowaniem zjednoczonego zespołu:\nlepsze samopoczucie w trakcie wykonywania obowiązków w pracy,\ntworzenie spójnego zespołu,\npoczucie większej pewności siebie, dzięki znajomości osób, z którymi pracują,\nKorzyści dla pracodawców uzasadniające inwestowanie w integrację pracowników:\nefektywniejsza realizacja poszczególnych projektów,\npoznanie cech charakteru pracowników, co jest szczególnie przydatne przy awansach na kierownicze stanowiska,\nusprawnienie komunikacji pomiędzy grupami, ale też między pracownikami a szefostwem.\nCo jest sekretem w organizacji imprez teambuildingowych?\nAby móc czerpać wszystkie korzyści wymienione powyżej, trzeba skrupulatnie zaplanować każdy aspekt związany z tym wydarzeniem. Nie da się zrobić tego w trakcie kilku dni, dlatego decyzję o organizacji imprez integracyjnych, należy podjąć nawet na kilka tygodni lub miesięcy wcześniej. W końcu każdy nawet najdrobniejszy szczegół powinien być dopięty na ostatni guzik.


Średniej wielkości listonoszka damska w kolorze taupe, z wodoodpornego eko-zamszu i mocnej tkaniny w palmy, z regulowanym paskiem. Typ crossbody - do noszenia przez ramię. W środku dodatkowa mała kieszeń, na zewnątrz spora kieszeń zapinana na zamek.\nNietuzinkowa torebka crosserka o zaskakującym i przyciągającym uwagę designie, jakim jest połączenie klasycznej listonoszki i torby typu worek to najnowsza propozycja naszej polskiej marki me&BAGS. Miejska torebka w stonowanym kolorze taupe, którą dodatkowo wzbogaciliśmy w ponadczasowy wzór w palmowe liście może stać się nie tylko oryginalnym uzupełnieniem, ale też doskonałym urozmaiceniem Twoich codziennych stylizacji. Maksymalną wygodę podczas użytkowania zapewnią Ci wewnętrzna i zewnętrzna kieszeń do których możesz spakować najpotrzebniejsze drobiazgi, a także regulowany pasek, pozwalający na noszenie crosserki zarówno na ramieniu, jak i na ukos, co doskonale sprawdzi się podczas zakupów, czy spacerów z dziećmi. Jeśli na listonoszce pojawią się plamy, nie martw się. Ręcznie uszytą z odpornego na delikatny deszcz eko zamszu i mocnej tkaniny torebkę średniej wielkości bez trudu utrzymasz w czystości, ponieważ nasze produkty możesz prać w pralce w 30 stopniach.\nDół torebki wykonany jest z wodoodpornego eko-zamszu, natomiast góra z mocnej tkaniny. Na froncie znajduje się metka z logo marki wykonana z eko-skóry. Ten model, dzięki intrygującemu połączeniu torebki typu worek ze standardową listonoszką na pewno urozmaici niejedną stylizację!


Archiwa: seler naciowy - Tylko sprawdzone przepisy!\nRecipe Tag: seler naciowy\nHome / seler naciowy\nNajlepsza zupa krem z selera naciowego, przepis na kremową, gęstą zupę z ziemniakami na bulionie warzywnym lub rosole. Znakomita zupa na chłodniejsze, zimowe dni. Zupa krem z selera naciowego z ziemniakami Bardzo prosty przepis na pyszną, sycącą i rozgrzewającą zupę krem z selerem naciowym. Jeden z lepszych sposobów na rozgrzanie się w chłodniejsze dni, podobnie...


Struj ludowy na Białorusi – Wikipedja, wolna encyklopedia\nKobiecy struj narowelski na tle czerwonego haftu.\nZnaczek pocztowy z serii „Białoruskie stroje ludowe” (projektant Mihaś Ramaniuk)\nStruj ludowy na Białorusi – odzież noszona pżez niższe warstwy ludności zamieszkującej Ruś Białą, od średniowiecza whodzącą w skład kilku organizmuw państwowyh, obecnie w granicah Białorusi.\n4 Struj kobiecy\n5 Zrużnicowanie regionalne\nSylweta podstawowego ubioru Białorusinuw, poszczegulne części stroju oraz ih specyficzne zestawienia, jak ruwnież kruj, sposoby szycia i motywy zdobnicze arhaicznyh form odzieży, w szczegulności zaś materiały używane pżez hłopuw i kolorystyka pżez nih stosowana, mają swoje kożenie w XIII-wiecznej odzieży noszonej na Rusi Kijowskiej. Kolejne elementy stroju zostały zaadaptowane pżez mieszkańcuw Rusi Białej za pośrednictwem sąsiaduw, głuwnie innyh Rusinuw, Litwinuw oraz Polakuw.\nW czasah dominacji mody gotyckiej rozwinęło się żemiosło krawieckie. Okres ten stanowi wyraźną cezurę w historii ubioruw hłopskih. Od tego czasu datuje się pżejmowanie elementuw panującej mody warstw elitarnyh.\nBiałoruski struj ludowy na pżestżeni XIV-XVI wieku wzbogacił się o nowe rodzaje odzieży, na pżykład andarak (rodzaj wełnianej spudnicy) czy gorset, nowe sposoby noszenia strojuw (m.in. metody zawiązywania tradycyjnej namitki, czyli podwiki), zaczął być bardziej dopasowany do kształtuw ciała. Jednocześnie nasilała się w stroju hłopuw pierwotna pżewaga koloru białego (samodziałowego płutna) oraz łączenie tej barwy z czerwienią elementuw zdobniczyh (pżetykanyh lub haftowanyh), w tradycyjnyh wieżeniah symbolizującą życie. Czerwień wzoruw geometrycznyh, będąca nie tylko elementem ozdobnym, ale pżede wszystkim symbolicznym, zdobiła kołnieże, pżody koszul, rękawy i spudnice. W tym okresie struj białoruski wykształcił zasadnicze cehy, wiążące się z praktyką jego noszenia oraz wyrazem artystyczym.\nPżekształcenia w okresie od XVII do połowy XIX wieku nie dotyczyły już samej istoty stroju, a modyfikowały tylko określone jego elementy. Tak na pżykład nastąpiło wzbogacenie gamy kolorystycznej i typuw tkanin, niekture motywy zdobnicze dookreśliły bądż zmieniły swoje znaczenie symboliczne, a niekiedy je wręcz straciły. W tym okresie pogłębiły się także pewne rużnice między poszczegulnymi regionami zamieszkiwania Białorusinuw. Szczegulnie pod koniec wieku XIX utrwaliły się lokalne typy odzieży, kture pżetrwały niekiedy aż do drugiej połowy XX wieku.\nMieszkańcy ziem białoruskih dostosowali swoją odzież do klimatu, ktury wymagał zapewniającyh ciepło tkanin i odpowiedniego kroju. Wykożystywali do szycia odzieży miejscowe surowce roślinne (len i konopie) i zwieżęce (wełna), pżędąc włukno i wyrabiając tkaniny we własnym zakresie.\nDo farbowania tkanin używano używano barwnikuw naturalnyh w rodzaju liści i szyszek rużnyh gatunkuw dżew czy substancji żelazistej zawartej w pierwotnej rudzie. Nie barwiono jednak lnianyh tkanin, z kturyh szyto koszule, zapaski i kobiece nakrycia głowy, w tyh wypadkah ozdabiając bielone płutno czerwonym szyciem. Poza czerwienią używano też do ozdabiania tkanin nici czarnyh, zielonyh i szaroniebieskih. Dopiero w drugiej połowie XIX wieku, wraz z pojawieniem się farb anilinowyh i nici produkowanyh pżemysłowo, gama kolorystyczna ozdub wzbogaciła się o kolory: malinowy, błękitny, fioletowy, jasnozielony i pomarańczowy.\nBogate wyszycia na koszulah i innyh częściah garderoby rozpowszehniły się dopiero na pżełomie XIX i XX w. Wcześniej były o wiele skromniejsze, co nie umniejszało symbolicznego znaczenia zdobień, ale je wzmacniało. Wzbogacenie zdobnictwa odzieży wiązało się z szybciej zahodzącymi zmianami w stylu życia białoruskih hłopuw. Na podnoszenie się jakości bytowania, widocznej ruwnież w noszonej pżez wieśniakuw odzieży, miały wpływ częstsze i wielorakie kontakty z pobliskim miastem, kture było nie tylko ośrodkiem szkolnictwa rękodzielniczego, ale ruwnież wzorem mody\nChociaż koszule i zapaski były zawsze podstawowymi elementami ubioruw wiejskih, to droższa i trudniejsza do zdobycia odzież wieżhnia świadczyła o bogactwie i miejscu zajmowanym w hierarhii społeczności pżez jej właściciela.\nCehą białoruskiego stroju ludowego, ktura bardzo wyraźnie pżejawiała się jeszcze pżez cały XIX wiek, jest jego ścisły związek z obżędowością i zwyczajami ludu wiejskiego. Na ziemiah białoruskih wykształcił się szczegułowy zbiur zasad, dotyczącyh odpowiedniego dopasowania ubioru ludu białoruskiego do określonej okazji (w tym wypadku – do określonego dnia bądź okresu w kalendażu obżędowym Białorusinuw). Na pżykład w okresie postu hodzono w stroju paścianym (postnym), to jest uszytym bez udziału elementuw o barwie czerwonej. Szczegulnie wyszukane stroje starano się nosić w tak ważne święta roku obżędowo-liturgicznego, jak na pżykład uroczystości wypędzenia zwieżąt gospodarskih na jurauskuju rasu (23 kwietnia według kalendaża juliańskiego, w dzień Jeżego Zwycięzcy).\nNajwiększe mistżostwo białoruska kultura ludowa osiągnęła w dziedzinie stroju kobiecego, ktury w istocie odpowiada za cehy harakterystyczne stroju białoruskiego w ogule. Największą wagę pżywiązywano do zdobienia rękawuw, co wiązało się z wiarą w magiczną siłę ornamentu z czerwonyh rombuw, mającego, wedle wieżeń ludowyh, hronić kobiecą dłoń pżed złymi duhami i zapewniać siłę do pracy. Rużnorodnością zdobniczą cehowały się szczegulnie rozmaite rużniące się krojem spudnice (andarki, sajany, letniki, paniowy), a także fartuhy. Spotykane były zdobienia w formie kratki oraz pasuw popżecznyh bądź podłużnyh w takih barwah jak czerwień, połączenia błękitno-zielone czy srebżysto-białe. Obowiązkowym elementem stroju był rużnokolorowy pas (najczęściej czerwono-zielono-biały) ozdobiony tasiemkami bądź pomponami.\nZrużnicowanie regionalne[edytuj | edytuj kod]\nW zależności od stosowania specyficznyh kompletuw odzieży, szczegulnie w stroju kobiecym, a także typu zdobnictwa stroju, wyrużnia się kilka odrębnyh regionuw: zahodnie i wshodnie Polesie, region naddniepżański, centralną Białoruś oraz regiony naddźwiński i nadniemeński.\nStruj letni z okolic Kobrynia o arhaicznej formie\nOdświętna odzież hłopska z okolic Pińska z elementami mody miejskiej\nWzorowana na modzie miejskiej odzież wieżhnia i obuwie mieszkańcuw okolic Dawidogrudka i Turowa\nXIX-wieczne formy ubioruw białoruskih o pierwotnym zdobnictwie, z elementami pżejętymi ze strojuw mieszczańskih (Polesie).\nZnaczki pocztowe z serii „Białoruskie stroje ludowe” (projektant Mihaś Ramaniuk)\nZahodnie Polesie – spotykane były tu elementy stroju ludowego, kture nie występowały w innyh regionah Białorusi, m.in. burka (ciężka spudnica z wełny), rożki – nakrycia głowy ozdobione pękami farbowanyh piur. W regionie tym na uwagę zasługują:\nStruj kobryński (biał. Кобрынскі строй): wyrużnia się kunsztownością ornamentu oraz strojnością ubioru kobiecego (uzyskaną zwłaszcza dzięki lnianej podwice);\nStruj pińsko-iwacewicki (biał. Пінска-Івацэвіцкі строй): wyrużnia go prostota form, czystość linii i sylwetki. W obrębie tego kompleksu strojuw można wyrużnić struj motolski (biał. Мотальскі строй), kturego cehą harakterystyczną jest użycie szczegulnie cienkiego płutna lnianego oraz umiar w użyciu ornamentuw.\nWshodnie Polesie – cehy stroju zbliżają ten region do centralnej Białorusi oraz Naddniepża. Szczegulnie wyrużnić można w tym regionie:\nStruj brahiński (biał. Брагінскі строй): rozmaitość spudnic, wykożystanie elementuw roślinnyh w ornamentah;\nStruj turowsko-mozyrski (biał. Турава-Мазырскі строй): powstał w wyniku pżekształceń, kture zaszły w stroju ludowym pod wpływem tendencji XX-wiecznyh; obecnyh jest w nim wiele wspułczesnyh form z perkalu i satyny, kolorystyka strojuw cehuje się wielobarwnością, wyszywane atłaskiem ornamenty roślinne twożą iluzję objętości;\nStruj dawidgrudecko-turowski (biał. Давыд-Гарадоцка-Тураўскі строй): odbijają się w nim harakterystyczne cehy stroju białoruskiej warstwy mieszczańskiej; do ciekawyh elementuw należy oryginalne nakrycie głowy hałowaczka; noszony był gorset pżepasany szerokim pojasem (pasem), nakładano wyszukane ozdoby.\nNaddniepże – region, w kturym dominują pżejściowe typy kostiumuw, łączące elementy naroduw, kture osiedlały się na bżegah Dniepru (Białorusinuw, Rosjan, Ukraińcuw). Obecne były tu nieznane w innyh regionah tehniki wykonywania wzożystyh tkanin na specjalnyh krosnah, specyficzne dla tego regionu typy haftu (m.in. wyszywanie na tamborku), szeroko stosowano marszczenie tkanin. W ornamentah z tego regionu spotykany jest mający umocowanie w wieżeniah ludowyh motyw Dżewa Życia; wykożystywana jest ruwnież palmeta. Haft nicią czerwoną bądź czerwony-czarny spotykany jest napżemiennie z jednolitymi wzorami białymi bądź czarnymi odznaczającymi się na srebżystym tle tkaniny.\nŚrodkowa Białoruś – stroje z tego regionu cehuje prostota, twurcy ludowi unikają efektowności. Wyrużnić można:\nStruj kopylsko-klecki (biał. Капыльска-Клецкі строй): czerwony kaptur, zielony albo ciemnoniebieski kubrak, prostota ornamentuw, tęczowe barwy andaraka;\nStruj słucki (biał. Слуцкі строй): specjalny sposub noszenia hustki czyni z niej nakrycie głowy o dużej objętości, długie i ciemne kubraki, prawie nie występują elementy haftu;\nStruj lahowicki (biał. Ляхавіцкі строй): oryginalne i malownicze nakrycia głowy (podwika bądź hustka ozdobione są bukiecikami z kwiatuw bądź pęczkami zieleniny), spudnice w soczystyh kolorah, rozmaite ozdoby umieszczane na szyi, piersiah, a nawet na plecah (paciorki, tasiemki, obrazki).\nZiemia nadniemeńska – popularność koloruw zielonego i habrowego; struj tego regionu wcześnie uległ modzie miejskiej, co odbiło się zwłaszcza w wyglądzie gurnej jego części;\nStruj wołkowysko-kamieniecki (biał. Ваўкавыска-Камянецкі строй): andarak z kaskadowo ułożonymi zakładkami, wybielane lniane płutno namitki;\nStruj nowogrudzki (biał. Навагрудскі строй): czarna kamizelka z klapami, krutka obcisła kurtka z białego sukna;\nStruj mostowski (biał. Мастоўскі строй): soczyste ciemnogranatowe albo malinowe tony andaraka łączą się z wykożystaniem dość skromnego ornamentu.\n↑ a b c d e Barbara Bazielih: Stroje ludowe naroduw europejskih. Stroje ludowe Europy Środkowej i Wshodniej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 1997, s. 42–47. ISBN 83-229-1451-2.\n↑ a b Barbara Bazielih: Kolory Europy. Odzież i stroje ludowe. Katowice: Muzeum Śląskie, 2008, s. 55–57. ISBN 978-83-60353-65-3.\n↑ a b Doroteusz Fionik: Struj ludowy Białorusinuw Podlasia. Katalog do wystawy, Muzeum w Bielsku Podlaskim, czerwiec-wżesień 2005. Studziwody: Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodah, 2005, s. 4–4.


Smartfon jako odtwarzacz główny słuchawek (wybór pomiędzy USB-C a jack 3,5mm) - PRO - Topics - Forum.MP3store.pl\nBy Miszczunieczku, March 24 in PRO - Topics\nJak zapewne wszystkim wiadomo znaczna ilość osób najczęściej używa telefonu do słuchania muzyki. Coraz więcej producentów smartfonów rezygnuje z gniazda jack 3,5mm na rzecz podłączenia słuchawek pod usb-c. Czy ktoś z was sprawdzał jaka jest różnica w odtwarzaniu poprzez usb-c? Są też różne przejściówki z usb-c na jack 3,5mm oraz takie gdzie można podłączyć pod usb-c w telefonie same słuchawki jak i ładowarkę. Czy takie coś ma w ogóle rację bytu? W necie są artykuły sugerujące, że usb-c jest lepszym wejściem do podłączenia słuchawek, a znowu w innym miejscu potwierdzające, że jednak gorszym. Prawdopodobnie w niedługim czasie czeka mnie zmiana telefonu. Nie będę ukrywał, że model, który chcę kupić nie ma wejścia jack 3,5mm. Kupić przejściówkę (lepszą) to dla mnie nie problem, ale czytałem też komentarze, że port usb-c tak intensywnego użytkowania może długo nie wytrzymać. Komu wierzyć i jakiego wyboru dokonać?\nSkorzystaj z BT, większość dzisiejszych telefonów obsługuje LDAC lub LDHC. Różnica jest tak niewielka że warto dokupić np BTR5 od FiiO.\njak chcesz telefon bez gniazda mini jack, to możesz kupić słuchawki BT, adapter typu Fiio BTR5/Radsone ES100 + słuchawki kablowe bądź dongle usb-c. każda opcja jest dobra, kwestia tak naprawdę indywidualna co komu bardziej pasuje. w każdej opcji możesz dostać fajny dźwięk\nMam Xiaomi Redmi Note 7 i kiedy słucham muzyki poprzez Zorloo Ztella, to słyszę, że jest lepiej niż z dziurki telefonu. Nie jest to przepaść, ale to naprawdę słyszę. oczywiście, poprzez aplikację USB Audio Player Pro.\nEdited March 25 by side\n9 godzin temu, Miszczunieczku napisał:\nNie jestem zwolennikiem słuchawek BT.\nChłopakom chodziło bardziej o to, żebyś został przy swoich słuchawkach, ale dokupił odbiornik Bluetooth jak Radsone ES100 (mam, polecam - aż do jego zakupu również nie byłem przekonany co do Bluetooth mimo wielu podejść) albo Fiio BTR5. Z takim odbiornikiem łączysz się poprzez bluetooth ze smartfonem, do odbiornika podłączasz swoje ulubione słuchawki i masz naprawdę dobrą jakość dźwięku. Jest to o tyle fajna opcja, że zmieniając telefon nie narażasz się na utratę jakości dźwięku, bo i tak DAC+Wzmacniacz masz w Radsone/Fiio.\nW moim zapytaniu bardziej zależy mi na odpowiedzi na pytanie: odtwarzanie poprzez jack 3,5mm i odtwarzanie poprzez adapter usb-c na jack 3,5mm. Czy różnice są, że tak powiem, namacalnie słyszalne?\nA jeżeli jednak wolisz bez odbiornika BT, to nie ma prostej i jednoznacznej odpowiedzi na pytanie jack/przejściówka. Są przejściówki z DAC, które biorą na siebie przetwarzanie sygnału i grają wg mnie relatywnie dobrze (przejściówka Google Pixel, przejściówka HTC). Przykład - telefon mojej narzeczonej ma wyjście słuchawkowe 3.5mm, ale gra to źle, lepiej z przejściówki od Pixela. Z drugiej strony są telefony, które oferują bardzo dobrą jakość dźwięku prosto z dziurki, np. LG z serii V (popularny u nas an forum model V30, z którego da się bez wstydu słuchać nawet lepszych słuchawek).\nPolecam jak chłopaki wyżej - BTR5 czy inną małą popierdółkę BT. Z wyjścia 3,5mm świadomie zrezygnowałem wybierając telefon - mogłem albo szukać dobrze grającego smartphona, który zazwyczaj był sporo droższy, albo zwykłego ze świadomością, że z 3,5 i tak nie będę korzystał. Wybrałem to drugie, łączę z Shanlingiem M0 po LDAC, nie marudzę Gdybym wybierał jeszcze raz wziąłbym pewnie BTR5 - z ekranu i pamięci w M0 i tak nie korzystam. Minusem jest to, że jak któregoś nie naładuję, no to nie posłucham (to taka półprawda, na wszelki wypadek mam ze sobą przejście usb-c - mini jack, które było z telefonem w zestawie )\nA, no i dla mnie było ważne, żeby mieć "uwolniony" telefon. Lubię tę swobodę, że nic się z niego nie ciągnie\nUżywając usbc parę razy szarpniesz, przegniesz przewód przy wtyczce i będziesz kupował nowy telefon, bo przez uszkodzone gniazdo nie naładujesz go. Pamiętaj o tym\nUSBC jest delikatniejsze niż micro?\nA miałeś przejściówki na micro? W ten sposób raczej nie używano gniazda USB\nPewnie że miałem, dwa lata tak używałem Dragonflajów. Dlatego pytam\nJa nie używałem, od dawna używam BT i sobie chwalę oraz widzę postęp na przestrzeni kilkunastu lat, ogromny postęp\nNo, ja też. Obecnie siedzę na Radsone, ale używałem też dongli i nic mi się z gniazdem nie działo. Dlatego pytam o to USB. Masz jakieś sprawdzone źródła, czy tak ci się wydaje "na chłopski rozum"?\nZ kupowaniem telefonu od razu też trochę przesada. Wymiana gniazda to 100 maks, a pewnie da się i taniej zaleznie od modelu.\nW dniu 25.03.2020 o 16:08, zdzichon napisał:\nNie, delikatniejsze jest micro.


w szafie - Nexto.pl - ebooki, audiobooki, eprasa i książki papierowe\nW tajemniczej starej szafie – ebook\nW starej szafie – książka\n- No co tam? - Bałwanek szarpnął Łańcuch. - Nic, cisza - Łańcuch wycofał się na strych. - Pewnie jeszcze nie ma choinki. - Co z nami będzie? - odezwała się Granatowa Bańka. - A co ma być? - zdziwiły się Lampki. Ale nie dostały odpowiedzi, bo w kącie Szafy rozległ się cichy szloch...\nTrup w każdej szafie – audiobook\nOpowiadania kryminalne oparte na faktach. Życie pisze zaskakujące scenariusze. Pod pseudonimem Małgorzata Lipczyńska kryje się dziennikarka, która od lat w prasie opisuje świat przestępczy. Artykuły w gazetach rządzą się innymi prawami. Tam świat jest na ogół czarno-biały. Nie ma miejsca na dogłębną analizę, co działo się w głowie przestępcy. Tymczasem bohaterowie z policyjnych kronik to tacy sami...\nKocie opowiastki Gucio i cała reszta – książka\nSzafa ciotki Ferdynandy – ebook\nBob – ebook