RAPORT KOŃCOWY. dotyczący DIAGNOZY I ANALIZY PROBLEMU WSPARCIA PSYCHOTRAUMATOLOGICZNEGO OSÓB MŁODYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM - PDF\nDownload "RAPORT KOŃCOWY. dotyczący DIAGNOZY I ANALIZY PROBLEMU WSPARCIA PSYCHOTRAUMATOLOGICZNEGO OSÓB MŁODYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM"\n1 RAPORT KOŃCOWY dotyczący DIAGNOZY I ANALIZY PROBLEMU WSPARCIA PSYCHOTRAUMATOLOGICZNEGO OSÓB MŁODYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM Opracowanie: Lech Kalita 1\n2 Spis treści 1. Streszczenie 3 2. Wprowadzenie Zjawisko traumy Trauma a problemy zawodowe Trauma a wykluczenie społeczne 8 3. Cele badania Metodologia badania Diagnoza istniejącej infrastruktury diagnoza zasobów metodą desk research Diagnoza istniejącej infrastruktury diagnoza zasobów metodą CATI Diagnoza istniejącej infrastruktury diagnoza braków metodą desk research Diagnoza istniejącej infrastruktury diagnoza braków metodą CATI Diagnoza potrzeb diagnoza metodą IDI Diagnoza potrzeb diagnoza metodą FGI Diagnoza potrzeb diagnoza metodą paneli eksperckich Wnioski z przeprowadzonych badań Rekomendacje dla dalszej realizacji projektu Bibliografia Załączniki 81 2\n3 1. Streszczenie Niniejszy dokument stanowi kompletny raport z badania przeprowadzonego w okresie roku roku, Badanie polegało na diagnozie potrzeb oferty psychotraumatologicznej dla młodzieży straumatyzowanej w województwie pomorskim na potrzeby projektu pod nazwą: PI Centrum Pomocy Psychotraumatologicznej w woj. Pomorskim Innowacyjny model wspierania młodzieży straumatyzowanej z wykorzystaniem doświadczeń niemieckich. Opracowanie każdego modelu pomocy psychologicznej musi opierać się na podstawach uzasadniających zarówno samą ideę tworzenia owego systemu, jak i jego formę. Z tego powodu pierwszym krokiem tworzenia systemu powinna być kompleksowa diagnoza problemu, z wyszczególnieniem diagnozy istniejącej infrastruktury pomocowej oraz diagnozy potrzeb. Celem badania było przeprowadzenie analizy i diagnozy wsparcia psychotraumatologicznego osób młodych w kontekście mocnych i słabych stron systemu wsparcia młodzieży. Wśród bardziej szczegółowych celów badania wyróżniono: zbadanie warunków dla utworzenia nowego modelu oraz nowych instytucji pomagających młodzieży po traumie psychicznej; wskazanie zasobów i braków w istniejącym systemie pomocowym; diagnozę potrzeb wśród profesjonalistów z zakresu ochrony zdrowia psychicznego oraz wśród przyszłych beneficjentów; oraz zgromadzenie wskazówek, rekomendacji i sugestii w zakresie działania powstającej instytucji. Metodologia badania łączy metody jakościowe z metodami ilościowymi. Jest zestawieniem metod stosowanych w badaniach społecznych z metodami popularnymi w marketingowych badaniach rynku. Kompleksowa diagnoza za pomocą zróżnicowanego katalogu metod miała służyć przede wszystkim uwzględnieniu rozmaitych perspektyw badawczych projektowana była zgodnie z zasadą triangulacji metodologicznej triangulacji źródeł danych, metod badania oraz perspektyw badawczych. Wnioski z poszczególnych części badania obejmują kilka najważniejszych obszarów: 3\n4 potrzebę zwiększenia dostępności usług, potrzebę wprowadzenia oferty szkoleniowej oraz potrzebę sformułowania modelu pomocy uwzględniającego szczegółową diagnozę oraz konieczność pracy środowiskowej i dialogu społecznego. Projekt badawczy został zrealizowany przez firmę PSYCHE Lech Kalita na zlecenie Fundacji Pomorskie Centrum Psychotraumatologii. Autorem projektu badawczego i metodologii badań był Lech Kalita. Realizatorami poszczególnych elementów diagnozy i autorami raportów cząstowych byli: Agnieszka Małecka-Jagła (desk research i IDI), Dorota Modrzyńska (panele ekspertów) i Lech Kalita (FGI oraz CATI). Rolę zewnętrznego konsultanta naukowego w zakresie metodologii badań pełniła osoba o uznanym dorobku akademickim, dr hab. Wioletta Radziwiłłowicz. Autorem raportu końcowego jest Lech Kalita. 4\n5 2. Wprowadzenie Niniejszy rozdział zawiera podstawowe informacje na temat zjawiska traumy, dostarczające merytorycznego tła dla realizowanego projektu badawczego. Szerzej omówiono kwestie dotyczące problemów zawodowych oraz wykluczenia społecznego młodych ludzi doświadczających traum, uznane za jedne z najbardziej palących zagadnień Zjawisko traumy psychicznej Zjawisko traumy psychicznej ma niewątpliwie ogromne znaczenie w patogenezie zaburzeń psychicznych, co rozpoznawali zarówno klasycy teorii psychoterapeutycznych (Freud, 1975, Ferenczi, 1933), jak i współcześni teoretycy (np. Herman, 2002; Symington, 2002) oraz twórcy psychiatrycznych podręczników diagnostycznych ICD-10 oraz DSM-IV. Pojęcie traumy w najprostszej, najbardziej uniwersalnej i najbardziej spopularyzowanej definicji określić można jako psychiczny uraz lub ranę, bądź silny wstrząs psychiczny o szkodliwych skutkach (Colman, 2006). Przyjmując tę najprostszą definicję zauważymy, że traumy psychiczne są zjawiskiem powszechnym, przed którym trudno się uchronić. Jednocześnie trauma może wywierać bardzo różne skutki na osobach, które jej doświadczają. David Taylor (w: Garland, 2009) przytacza badania, wedle których badacze stwierdzili, że 60% mężczyzn i 50% kobiet (dane powstały w oparciu o reprezentatywną próbę obywateli USA) w ciągu życia doświadczy przynajmniej jednego traumatycznego wydarzenia np. gwałtu, katastrofy żywiołowej, wojny, wypadku, itp. Cytowany autor dodaje jednocześnie, że jedynie u pewnego odsetka tych osób rozwinie się zaburzenie stresu pourazowego (PTSD). Według tych samych danych rozpowszechnienie PTSD w całej populacji wynosi 7,8%. Ponad jedna trzecia z tej liczby cierpi na chroniczną, wieloletnią postać zaburzenia. Trauma jako zjawisko psychologiczne o poważnych i utrzymujących się 5\n6 konsekwencjach jest zatem ważnym problemem społecznym, gdyż dotyka licznej grupy osób. Wśród osób szczególnie podatnych na niszczący wpływ traumy wskazać możemy zwłaszcza ludzi młodych. Wielu autorów (np. Winnicott, 1947; Searles, 1959; Wadell, 1998; Faimberg, 2005; Garland, 2005; Campbell, 2008, Kalita, 2008; Smolen, 2009) przedstawia doniesienia kliniczne wskazujące na ogromną rolę wczesnodziecięcych traum psychicznych skoro zaś okres adolescencji, często także wczesnej dorosłości, jest ponownym zmierzeniem się z wczesnymi dylematami (zob. np. Blos, 1985), zwykle bywa czasem szczególnie silnego narażenia na traumę. Dodatkowym czynnikiem zagrażającym młodym ludziom jest specyfika tego okresu rozwojowego w myśl koncepcji Lauferów (1984) w adolescencji dojść może do tzw. załamania rozwojowego, które zarówno samo ma charakter traumatyczny, jak i osłabia mechanizmy obronne jednostki, narażając ją na kolejne traumy. Ze wszystkich tych względów młodzież straumatyzowaną uznać należy za grupę szczególnie potrzebującą wsparcia specjalistów i modelu pomocy możliwie najlepiej dopasowanego do jej potrzeb Trauma a problemy zawodowe Trauma może skutkować długotrwałymi negatywnymi skutkami dla jednostki. Jednym ze sposobów rozpoznania, czy dana osoba doznała emocjonalnej bądź psychologicznej traumy może być przyjrzenie się nawracającym kłopotom w jej życiu. Dzięki temu nabrać można pewnego wglądu we wcześniejszą sytuację, która doprowadziła do urazu psychicznego i rozregulowania funkcjonowania psychicznego. Wśród powszechnych skutków traumy wymienia się: nadużywanie substancji kompulsywne wzorce zachowań zachowania autodestrukcyjne i impulsywne niekontrolowane, natrętne myśli 6\n7 niezdolność dokonywania zdrowych wyborów zawodowych objawy dysocjacyjne poczucie nieskuteczności, wstydu, rozpaczy i beznadziei wrażenie trwałego uszkodzenia utratę wcześniejszych przekonań Często spotykane interpersonalne konsekwencje traumy dotyczą: niezdolności do podtrzymania bliskich relacji bądź wyboru odpowiednich przyjaciół/partnerów problemów seksualnych wrogości kłótni z członkami rodziny, pracodawcami i współpracownikami wycofania społecznego nieustannego poczucia zagrożenia. Taki obraz zaburzeń traumatycznych pozwala zbudować sobie wyobrażenie kłopotów zawodowych i społecznych, z jakimi musi borykać się straumatyzowana młodzież. Badania w tym zakresie prowadzili m.in. Hillenberg i Wolf (1989), którzy zajęli się psychologicznym wpływem wydarzeń traumatycznych na życie zawodowe. W swojej pracy dokonali przeglądu innych badań dotyczących psychospołecznych skutków traumy. Zauważając wagę tego problemu autorzy zalecają podejmowanie kompleksowych działań psychologicznych w reakcji na traumę. Wyraźnie wskazują, że programy doradztwa zawodowego dla osób dotkniętych traumą należy osadzić w instytucjonalnej sieci dającej psychologiczne poczucie bezpieczeństwa. Także najnowsze doniesienia wskazują na wzajemne powiązania między specjalistyczną pomocą psychologiczną a aktywnością zawodową. Carol Boyer (2010) w swoim wystąpieniu podczas 3 rd Annual Trauma Spectrum Conference zwróciła uwagę, że osoby straumatyzowane doświadczają kłopotów w obszarze zatrudnienia ale także podkreśliła odwrotny kierunek, wykazując, iż uzyskanie zatrudnienia sprzyja leczeniu stanów traumatycznych. Boyer wskazała 7\n8 także na kluczową rolę rozpowszechniania wiedzy na temat traumy psychicznej. Wypowiedzi na temat szkodliwego wpływu traumy psychicznej na zatrudnienie pojawiają się także w skąpej polskojęzycznej literaturze tematu zob. np. publikacje na stronach www Polskiego Towarzystwa Badań nad Stresem Potraumatycznym. W takim kontekście stworzenie dopasowanego modelu psychologicznej pomocy dla straumatyzowanej młodzieży stanowi zadanie bezpośrednio związane z podniesieniem szans tych osób na zatrudnienie co w świetle zaprezentowanych wyników może z kolei zwrotnie wpływać korzystnie na proces leczenia traumy Trauma a wykluczenie społeczne Mimo stosunkowo dużej powszechności traumy psychicznej w ogólnej populacji trauma ze względu na przytoczone wyżej objawy często może skutkować wykluczeniem społecznym. Wskutek zwrotnego wpływu wykluczenia społecznego trauma psychiczna często ma nasilony, chroniczny, powtarzalny charakter kładący się czasem cieniem na całe życie danej osoby. Wiele grup społecznych doświadcza negatywnego wpływu przedłużonej bądź przekazywanej z pokolenia na pokolenie traumy jak w przypadkach międzypokoleniowych cykli przemocy domowej bądź nadużywania substancji. Przegląd badań dokonany przez Nietlisbach i Maeckera (2009) nie pozostawia wątpliwości co do związków między traumą a wykluczeniem społecznym. Osoby doświadczające długotrwałych skutków traumy psychicznej często doświadczają (i zgłaszają) rozmaitych form stygmatyzacji psychospołecznej (Bolton, Litz, Glenn, Orsillo i Roemer, 2002; Borja, Callahan i Long, 2006, Kallstrom-Fuqua, Weston i Marshall, 2004). Stygmatyzacja pochodzi z innych niż trauma źródeł wynika na przykład z braku zrozumienia dla psychologicznych kłopotów, braku empatii czy pragnienia zdystansowania się od osób doświadczających psychicznych trudności (Arbanas, 2008, Kelly i Jorm, 2007). Jednym z objawów stygmatyzacji może być wykluczenie społeczne. Wiemy, że osoby stygmatyzowane w taki sposób często doświadczają ostracyzmu czego dowodem jest utrata zatrudnienia czy możliwości mieszkaniowych (Bordieri i Drehmer, 1986; DePaulo i Morris, 2006, Morris, Sinclair i DePaulo, 2007). 8\n9 Nietlisbach i Maercker wykazują (2009), że objawy traumy psychicznej (np. poczucie osamotnienia, utrzymujące się nadmierne pobudzenie) oraz czynniki interpersonalne (np. odrzucenie społeczne czy tak zwane zmęczenie współczuciem dla ofiar traumy) mogą skutkować wzmożeniem i zgeneralizowaniem wykluczenia społecznego w przypadku ludzi cierpiących na długotrwałe konsekwencje traum psychicznych. Takie przeżycia mogą stanowić dodatkowe obciążenie emocjonalne dla ofiar traumy. Z drugiej strony istnieją dowody na to, że społeczne uznanie danej osoby za kogoś, kto przeżył traumę stanowi czynnik sprzyjający zdrowieniu (Maercker i Muller, 2004; Muller, Moergeli i Maercker, 2008). Wydaje się, że w związku z tym model najpełniej przeciwdziałający wykluczeniu społecznemu oraz problemom zawodowym młodych, straumatyzowanych osób powinien obejmować zarówno specjalistyczną pomoc psychologiczną dla tych ludzi, jak i odpowiednio ukierunkowaną edukację, pozwalającą ryzyko stygmatyzacji przekształcić w sprzyjającą zdrowieniu wiedzę społeczną. 9\n10 3. Cele badania Podstawowym celem przeprowadzonego badanie było dostarczenie wniosków i rekomendacji pozwalających na dopracowanie modelu pomocy młodzieży straumatyzowanej w województwie pomorskim. Wnioski i rekomendacje zostały oparte na danych pozyskanych w opisanym niżej procesie diagnozy. Podstawowym kryterium realizacja badania było uzyskanie kompletnej perspektywy ujęcia diagnozowanego problemu. Z tego względu metodologia badania obejmowała szereg uzupełniających się narzędzi, zaś dane pozyskiwano w kilku niezależnych od siebie źródłach w istniejących opracowaniach; wśród przedstawicieli instytucji; wśród grup specjalistów; wśród potencjalnych beneficjentów modelu; oraz wśród ekspertów w dziedzinie pomocy straumatyzowanej młodzieży. Obszary, w których dążono do sformułowania wniosków i rekomendacji na poziomie szczegółowym scharakteryzować można poprzez przedstawienie listy zagadnień badawczych: Obszar diagnozy zasobów: Czy w woj. pomorskim istnieją miejsca, gdzie młode osoby z zaburzeniami potraumatycznymi (dalej zwani beneficjentami projektu) mogą korzystać z pomocy? Jakie są kryteria pomocy dla beneficjentów projektu? Jak przedstawia się długość oczekiwania na pomoc przez beneficjentów projektu? Jacy specjaliści (np. psychologowie, psychiatrzy, lekarze) pozostają do dyspozycji beneficjentów projektu? Jak wygląda współpraca między poszczególnymi elementami systemu pomocy? Jaka jest przyjęta polityka pomocy osobom niepełnoletnim? Czy pomoc jest uzależniona od ubezpieczenia zdrowotnego? Czy pomoc obejmuje przypadki podwójnej diagnozy beneficjentów (tj. zaburzenia potraumatyczne + uzależnienia)? 10\n11 Czy specjaliści pracujący w placówkach są odpowiednio przygotowani do pracy z beneficjentami? Obszar diagnozy braków: Jakiego rodzaju usług pomocowych brakuje w istniejącym systemie? Dostępu do jakiego rodzaju specjalistów brakuje w istniejącym systemie? Jakie trudności i bariery w istniejącym systemie napotykają beneficjenci? Jakie elementy istotne z punktu widzenia nowego systemu pomocy nie występują w systemie istniejącym i są identyfikowane jako braki przez przedstawicieli istniejącego systemu? Jakie elementy istotne z punktu widzenia nowego systemu pomocy nie występują w systemie istniejącym i nie są identyfikowane jako braki przez przedstawicieli istniejącego systemu? Czy i jakie braki wskazano w dotychczasowych opracowaniach? Obszar diagnozy potrzeb: Jakie potrzeby w zakresie pomocy wskazują młodzi ludzie potencjalni beneficjenci nowego systemu? Jakie potrzeby w zakresie pomocy wskazują specjaliści, pracujący na co dzień z potencjalnymi beneficjentami systemu? Jakie potrzeby w zakresie pomocy identyfikują eksperci, dysponujący najszerszą perspektywą postrzegania problemu? Czy potrzeby poszczególnych badanych grup pokrywają się ze sobą? Jakie potrzeby wskazywane są najczęściej? Czy dotychczasowy system stara się odpowiadać na wskazane potrzeby? Czy planowany nowy system uwzględnia wskazane potrzeby? Czy potrzeby mają charakter ilościowy (np. więcej usług, większa dostępność usług, 11\n12 większa liczba specjalistów) czy jakościowy (np. inne usługi, inni specjaliści)? Uzyskanie odpowiedzi na pytania w tych trzech obszarach dało rzetelną, stabilną podstawę do sformułowania wniosków i rekomendacji dotyczących innowacyjnego modelu wspierania młodzieży straumatyzowanej w województwie pomorskim. Wnioski te znajdują się w ostatniej części niniejszego dokumentu i stanowią końcowy produkt przeprowadzonej diagnozy. 4. Metodologia badania 12\n13 Przedmiot niniejszego opracowania ma charakter analityczno-eksploracyjny, bowiem opiera się zarówno na analizie zastanego systemu pomocy młodym osobom doświadczającym traumy psychicznej, jak też na eksploracji potrzeb beneficjentów systemu. Z tego powodu w realizowanym badaniu przyjęto równolegle ilościową perspektywę badawczą, dobrze dopasowaną do analizy i opisu istniejącego stanu rzeczy, oraz jakościową perspektywę badawczą, dostosowaną do eksploracji zjawisk przewidywanych. Taka procedura badawcza spełnia kryteria nowoczesnych badań dotyczące triangulacji metodologicznej: triangulacji źródeł danych; bowiem badane są i zastane zjawiska, i zjawiska wywołane triangulacji metod badawczych; bowiem badanie opiera się na połączeniu kilku, jakościowych i ilościowych, metod badawczych. triangulacji perspektyw badawczych; bowiem poszczególne elementy badania przeprowadzone zostaną przez innych badaczy, a plan badań oraz ostateczny raport badawczy podlegają zewnętrznym konsultacjom. Na podstawie powyższych przesłanek opracowano następujący schemat kompleksowej diagnozy problemu: 1) Diagnoza istniejącej infrastruktury A) Diagnoza zasobów dostępnych w istniejącym systemie B) Diagnoza braków w zakresie istniejących usług 2) Diagnoza potrzeb A) Z perspektywy beneficjenta B) Z perspektywy specjalistów Każdy z elementów diagnozy wymagał zastosowania specyficznych metod, narzędzi i procedur. Dla każdej z części badań przyjęto odrębną metodologię badawczą: 13\n14 1) Diagnoza istniejącej infrastruktury: metody ilościowe - desk research oraz kwestionariusze CATI Diagnoza zastanych zjawisk wymagała narzędzi możliwie precyzyjnie je opisujących. Zaletą narzędzi ilościowych jest możliwość opisu rzeczywistości za pomocą policzalnych, mierzalnych, klarownych, stosunkowo obiektywnych wskaźników. Na ich korzyść przemawia również fakt, że użycie wystandaryzowanych narzędzi badawczych (kwestionariuszy), ujednolicających fazę kontaktu z respondentami, gwarantowało, iż wszyscy badani poddani zostali działaniu bardzo zbliżonych bodźców. Zagrożenia związane ze stosowaniem metod ilościowych w badaniach zjawisk społecznych czyli ryzyko niezrozumiałości i trudności w praktycznym wykorzystaniu danych liczbowych i analiz statystycznych są w niniejszym opracowaniu zrównoważone dzięki triangulacji metodologicznej: analiza zastanych zjawisk, czyli w tym przypadku istniejącego systemu pomocy młodym osobom doświadczającym traumy psychicznej, stanowi jedynie jeden z elementów diagnozy dostarcza tła i kontekstu, do którego odnieść można nowo powstający system. Analizy statystyczne i dane liczbowe nie są więc w tym wypadku ostatecznym produktem, lecz jedynie podstawą do dalszych jakościowych opracowań oraz do możliwie jak najlepszego dopasowania praktycznych rozwiązań do rzeczywistości. Metoda desk research oraz kwestionariuszowa metoda CATI należą do powszechnie stosowanych narzędzi analizy ilościowej. Przebieg diagnozy istniejącej infrastruktury, zgromadzone dane oraz wyciągnięte wnioski zostały szczegółowo opisane w kolejnych rozdziałach niniejszego opracowania. 2) Diagnoza potrzeb: metody jakościowe wywiady indywidualne (IDI), wywiady grupowe (FGI), panel ekspercki Diagnoza potrzeb wymagała przede wszystkim wnikliwych narzędzi pozwalających mierzyć stosunkowo subiektywne zjawiska, jakim są potrzeby. Z tego powodu ustalono, że badanie potrzeb oprze się na metodach jakościowych. Badania jakościowe zazwyczaj prowadzi się na niewielką (w porównaniu do obszernych badań ilościowych) skalę; liczy się w nich raczej to, że dane 14\n15 stwierdzenie zostało wypowiedziane niż to, ile razy się pojawiło. Ta perspektywa badawcza służy przede wszystkim poznaniu postaw, ocen, pragnień i potrzeb grupy docelowej. Jest dobrze dopasowana do sytuacji, w których badanie ma charakter eksploracyjny, a badaczowi zależy na pogłębionych informacjach, obdarzonych konkretnym, praktycznym znaczeniem. Metody jakościowe koncentrują się na na poznawaniu, wyjaśnianiu i opisywaniu różnorodności zjawisk, a nie na ich analizie statystycznej. Zagrożeniem w tym wypadku może być rozluźnienie dyscypliny badawczej, towarzyszącej liczbowym zbiorom danych w metodzie ilościowej, a także błąd nadmiernej generalizacji wniosków dlatego badania jakościowe w tej części diagnozy zostały odniesione do tła nakreślonego w badaniu ilościowym. Podobnie jak w przypadku metod ilościowych także metodologia jakościowej części badania opiera się na sprawdzonych, powszechnie używanych narzędziach pogłębionych wywiadach indywidualnych (IDI), zogniskowanych wywiadach grupowych (FGI) oraz panelach ekspertów. Przebieg diagnozy potrzeb, zgromadzone dane oraz wyciągnięte wnioski zostały szczegółowo opisane w kolejnych rozdziałach niniejszego opracowania. Konsultację naukową przyjętej metodologii opisanej jeszcze przed podjęciem badań w odrębnym dokumencie pod tytułem Metodologia diagnozy zasobów, braków i potrzeb w zakresie pomocy psychotramatologicznej dla młodzieży i młodych dorosłych z województwa pomorskiego w wieku lat przeprowadziła dr hab. Wioletta Radziwiłłowicz, nauczyciel akademicki i uznany specjalista w zakresie psychopatologii rozwoju młodzieży. Jej opinia znajduje się w Załączniku 1. 15\n16 5. Diagnoza istniejącej infrastruktury diagnoza zasobów metodą desk research Metoda: Desk research badanie, w którym pozyskane informacje pochodzą ze źródeł wtórnych. Są to np. informacje pochodzące ze statystyki masowej, organizacji rządowych itp. Metoda analizy dostępnych dokumentów opiera się na prześledzeniu istniejących dokumentów dotyczących systemu pomocy psychoterapeutycznej i psychologicznej dla straumatyzowanej młodzieży i młodych dorosłych w wieku lat na terenie województwa pomorskiego oraz na sporządzeniu tabeli zasobów stanowiących esencję zawartych w przeanalizowanych dokumentach treści. Najważniejsze dane pozyskane z diagnozy zasobów metodą desk research to: Dokument Zasób ogólny Zasób szczegółowy Psychiatria środowiskowa w województwie pomorskim. Polskie Towarzystwo Programów Zdrowotnych, Gdańsk 2011 Psychiatria środowiskowa w województwie pomorskim. Polskie Towarzystwo Programów Zdrowotnych, Gdańsk 2011 Istnienie współpracy z psychologami w obrębie własnej przychodni w woj. pomorskim, w terenie Zasoby udzielające pomocy psychologiczn ej w terenie Dostęp do świadczeń psychologicznych Dostęp do świadczeń psychologicznych Opis zasobu Poza aglomeracją trójmiejską psycholodzy znaleźli zatrudnienie w powiatach: - starogardzkim, - tczewskim, - bytowskim, - kartuskim, - kwidzyńskim. Najczęściej wykorzystywanymi możliwościami pomocy są: - Ośrodki Pomocy Społecznej - 15 poradni - Domy Pomocy Społecznej 12 poradni - Ośrodki Interwencji Kryzysowej 7 poradni - Warsztaty Terapii Zajęciowej- 7 Policzalny wskaźnik zasobu Brak zatrudnionego psychologa w 62 (z 78) przychodniach trudność dostępu do specjalisty poza Trójmiastem 41 poradni udzielających świadczeń pomocowych, w tym psychologicznych 16\n17 poradni Program Zdrowie dla Pomorzan. Opracowanie Xa Lecznictwo psychiatryczne Zasoby udzielające pomocy psychologiczn ej Zasoby udzielające pomocy psychologicznej Miasto Gdańsk dysponuje doświadczeniem w zakresie prowadzenia hostelu dla dorosłych. 1 hostel Program Zdrowie dla Pomorzan. Opracowanie Xa Lecznictwo psychiatryczne Zasoby udzielające pomocy psychologiczn ej Zasoby udzielające pomocy psychologicznej Na podstawie wykazu z NFZ na terenie województwa pomorskiego figurują aktualnie 63 placówki zatrudniające (w różnym wymiarze) psychologów, a zatem placówki świadczące usługi psychologiczne, zarówno w zakresie diagnozy psychologicznej, jak i różnych form pomocy psychologicznej. Istnieją 63 placówki zatrudniające psychologów Program Zdrowie dla Pomorzan. Opracowanie Xa Lecznictwo psychiatryczne Zasoby udzielające pomocy psychologiczn ej Zasoby udzielające pomocy psychologicznej Zatrudnienie psychologów w 7 szpitalach województwa pomorskiego 60 psychologów pracujących w szpitalach (o różnym przygotowaniu zawodowym: ze specjalizacją oraz bez specjalizacji) Program Zdrowie dla Pomorzan. Opracowanie Xa Lecznictwo psychiatryczne Zasoby udzielające pomocy psychologiczn ej Zasoby udzielające pomocy psychologicznej Ośrodki specjalistyczne o profilu psychiatrycznym oraz prowadzące poradnictwo psychologicznopsychiatryczne - w tego typu ośrodkach pracuje na terenie województwa pomorskiego ok. 60 psychologów o różnym stopniu przygotowania zawodowego (wielu bez specjalizacji klinicznej). 60 psychologów pracujących w ośrodkach specjalistycznych oraz poradniach psychologicznopedagogicznych Program Zdrowie dla Pomorzan. Opracowanie Xa Lecznictwo psychiatryczne Zasoby udzielające pomocy psychologiczn ej Zasoby udzielające pomocy psychologicznej Ośrodki zajmujące się szeroko rozumianą problematyką uzależnień. W ośrodkach zatrudnionych jest 45 psychologów. W tego typu ośrodkach obok psychologów zatrudnieni są też inni terapeuci, stąd liczba osób pomagających jest tu wyższa. 45 psychologów Program Zdrowie dla Pomorzan. Opracowanie Xa Lecznictwo psychiatryczne Zasoby udzielające pomocy psychologiczn ej Zasoby udzielające pomocy psychologicznej Ogółem liczba zatrudnionych psychologów bazując na wykazie NFZ 74 psychologów klinicznych (ze specjalizacją) i 104 psychologów bez specjalizacji. 17\n18 NFZ - ADRESY PLACÓWEK POMOCOWYC H Z TERENU WOJEWÓDZT WA POMORSKIEG O Zasoby udzielające pomocy psychologiczn ej Zasoby udzielające pomocy psychologicznej W placówkach lecznictwa odwykowego (poradniach, ośrodkach) można uzyskać pomoc w postaci: porad indywidualnych, terapii indywidualnej i grupowej, leczenia osób uzależnionych od alkoholu i współuzależnionych konsultacji lekarskich. Na terenie województwa znajdują się placówki ambulatoryjne lecznictwa odwykowego oraz Placówki stacjonarne lecznictwa odwykowego szpitale, oddziały odwykowe Kluby, Stowarzyszenia i Grupy AA Placówki udzielające pomocy ofiarom przemocy domowej 22 placówki ambulatoryjne 4 placówki stacjonarne lecznictwa odwykowego 51 wspierających lecznictwo odwykowe 43 placówki 55 placówek Placówki oferujące specjalistyczna pomoc dzieciom, młodzieży i rodzinom będącym w kryzysie ZESPÓŁ MONITORUJĄ CY REALIZACJĘ ZADAŃ W ZAKRESIE PRZECIWDZIA ŁANIA ZJAWISKOM PATOLOGII SPOŁECZNEJ NA TERENIE WOJEWÓDZT WA POMORSKIEG O WSPÓLNIE PRZECIW PATOLOGIOM Gdańsk, 2006 Zasoby proceduralne Zasoby proceduralne Procedury reagowania w zakresie przeciwdziałania zjawiskom patologii społecznej. 6 procedur nie.niebieskalinia.pl Zasoby udzielające pomocy psychologiczn ej Baza adresowa Niebieska Sieć Baza prezentuje dostępne instytucje pomocowe z woj. pomorskiego w przypadku problemów: przemocy, uzależnień, chorób psychicznych, problemów wychowawczych, problemów rodzinnych brak Instytucje pomocowe - 158: - przemoc 108 rekordów - choroby psychiczne 37 rekordów 18\n19 Instytut Psychologii Zdrowia PTP. Ogólnopolskie pogotowie dla ofiar przemocy w rodzinie niebieska linia. Organizacje i instytucje pomagające ofiarom przemocy w rodzinie w Polsce. Grudzień Instytut Psychologii Zdrowia PTP. Ogólnopolskie pogotowie dla ofiar przemocy w rodzinie niebieska linia. Organizacje i instytucje pomagające ofiarom przemocy w rodzinie w Polsce. Grudzień Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno- Pedagogicznej. Dane pobrane w XII 2007 roku Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Baza adresowa Niebieska Sieć Zasoby udzielające pomocy psychologiczn ej Zasoby udzielające pomocy psychologiczn ej Zasoby udzielające pomocy psychologiczn ej Zasoby udzielające pomocy psychologiczn Zasoby udzielające pomocy psychologicznej Zasoby udzielające pomocy psychologicznej Zasoby udzielające pomocy psychologicznej Zasoby udzielające pomocy psychologicznej odniesienia do dzieci i młodzieży. Prezentacja w podziale na jednostki samorządowe, pozarządowe i firmy. Organizacje i instytucje pomagające ofiarom przemocy w rodzinie. Status organizacji znajdującej się w bazie teleadresowej Niebieskiej Sieci. Liczba placówek i formy udzielanej pomocy Liczba poradni psychologiczno pedagogicznych w woj. pomorskim Liczba placówek leczenia uzależnienia od alkoholu - problemy rodzinne 93 - problemy wychowawcze 87 - przemoc seksualna 67 - uzależnienia - 63 woj. pomorskie 156 organizacji, w tym: - pozarządowe 36 - państwowe 42 - prywatne 3 - samorządowe 65 woj. pomorskie: - interwencja u klienta 38 placówek - pomoc psychologiczna 77 - pomoc medyczna 15 - psychoterapia 54 - pomoc psychiatryczna 19 - pomoc prawna 64 - praca systemowa z całą rodziną 30 - pomoc socjalna placówek 23 placówki 2 oddziały całodobowe 4 oddziały dzienne 19\n20 Alkoholowych. Dane pobrane w XII 2007 roku ej kryzysowa.pl Zasoby udzielające pomocy psychologiczn ej Zasoby udzielające pomocy psychologicznej Liczba ośrodków interwencji kryzysowej w woj. pomorskim świadczących pomoc dzieciom i młodzieży Gdynia, Gdańsk, Kwidzyn, Tczew, Wejherowo, Starogard Gdański, Sopot, Kościerzyna Tryb przyjmowania klientów: bez skierowań, nieodpłatnie, mile widziany /choć nie konieczny/ wcześniejszy kontakt telefoniczny Czynny: całodobowo, przez wszystkie dni w roku 8 ośrodków Zakres usług: Pomoc psychologiczna Pomoc prawna Psychoterapia Grupy wsparcia konsultacje dla małżeństw i rodzin Problemy w jakich udzielana jest pomoc: Konflikty rodzinne Samobójstwa Przemoc domowa Agresja Przemoc seksualna Bezrobocie Instytut Psychologii Zdrowia PTP. Ogólnopolskie pogotowie dla ofiar przemocy w rodzinie niebieska linia. Standardy i procedury rekomendowane przy tworzeniu systemu przeciwdziałania Zasoby proceduralne Zasoby proceduralne Wypadki, katastrofy Spis procedur i standardów: POLICJA Zarządzenie nr 162 Komendanta Głównego Policji z 18 lutego 2008 w sprawie metod i form wykonywania przez Policję zadań w związku z przemocą w rodzinie w ramach procedury Niebieskie Karty PROKURATURA i SĄDY Procedura postępowania sądu rodzinnego w sytuacji powiadomienia o krzywdzeniu dziecka 19 procedur i standardów 20\n21 przemocy w rodzinie. Warszawa listopad 2009 Standardy miejsca przesłuchań dzieci, które powinien spełniać Przyjazny Pokój Przesłuchań Dzieci Standardy postępowania organów ścigania i pracowników wymiaru sprawiedliwości w przypadku przestępstw przemocy domowej POMOC SPOŁECZNA Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego wraz z załącznikiem w postaci formularzy Niebieskich Kart dla pomocy społecznej Procedura podejmowania działań w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie w ramach Niebieskie Karty Schemat przebiegu procedury Niebieska Karta w Ośrodku Pomocy Społecznej SŁUŻBA ZDROWIA Lekarze wobec krzywdzenia dzieci Wzór postępowania pediatrycznego opracowany w fundacji Mederi Procedura Niebieski Miś PLACÓWKI OŚWIATOWE I OPIEKUŃCZO- WYCHOWAWCZE Standardy postępowania dla pracowników szkół, w przypadku podejrzenia krzywdzenia dzieci w rodzinie Procedury postępowania nauczycieli w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa uczniów i metod współpracy szkół z policją Procedura działań w przypadkach skarg w związku z podejrzeniem krzywdzenia dzieci przez pracowników Żłobka zgłaszanych przez rodziców w jednostkach organizacyjnych (Żłobkach) ORGANIZACJE POZARZĄDOWE Standardy działania i organizacji ośrodków wsparcia (w tym schronisk) dla ofiar przemocy w 21\n22 rodzinie Zasady udzielania pomocy w Centrum Pomocy Dzieciom Mazowiecka Fundacji Dzieci Niczyje Standardy pracy w poradni w Ogólnopolskim Pogotowiu dla Ofiar Przemocy w Rodzinie Niebieska Linia Standardy pracy i procedury postępowania w Ośrodku dla Ofiar Przemocy w Rodzinie Dom KOMISJA ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH Procedura podejmowana przez DZRPPIRPA w związku z przemocą w rodzinie 22\n23 6. Diagnoza istniejącej infrastruktury diagnoza zasobów metodą CATI: Metoda: Badania ankietowe (Questionnaire Survey) - Technika badawcza stosowana w badaniach społecznych wykorzystująca ankietę. Kwestionariusz ankiety zawiera zwykle pytania, na które respondent odpowiada wybierając jedną lub kilka z przygotowanych alternatyw. Może zawierać również tzw. "pytania otwarte", w których zadaniem odpowiadającego jest samodzielne sformułowanie odpowiedzi na określony temat. (Narodowa Strategia Spójności, ) Metoda badania statystycznego oparła się na przeprowadzeniu serii 93 wystandaryzowanych badań kwestionariuszowych, którymi objęci zostali przedstawiciele instytucji pomocowych z województwa pomorskiego (po 12 instytucji z Gdańska, Gdyni, Sopotu i Słupska [miast na prawach powiatu] + po 3 instytucje z 15 pozostałych powiatów), dysponujący wiedzą na temat oferty reprezentowanej przez siebie placówki (osoby obsługujące rejestrację). Pełna lista zbadanych placówek znajduje się w Załączniku 2 do niniejszego raportu cząstkowego. Badanie zostało przeprowadzone w oparciu o Kwestionariusz oceny oferty część dot. zasobów (Załącznik 3). Metodą badawczą w tym wypadku było CATI (Computer Aided Telephone Interview) Dane z kwestionariuszy zostały poddane analizie ilościowej; wnioski wyciągnięto po opracowaniu statystycznym. Do badania wytypowano 93 placówki świadczące pomoc społeczną i/lub psychologiczną. Zgody na udział w badaniu nie wyraziła mniej więcej co czwarta instytucja (25 z 93, czyli 26,8%). Najczęściej podawaną przyczyną był brak czasu na udzielenie odpowiedzi (22 przypadki), przy czym osoba prowadząca ankietę sugerowała możliwość kontaktu w dogodnym terminie. 23\n24 Spośród 67 ośrodków, na pytanie: Czy państwa placówka świadczy usługi z obszaru pomocy psychologicznej dla młodych ludzi którzy doświadczają n = 67 kłopotów związanych z traumą psychiczną? twierdząco odpowiedziało jedynie 28 reprezentantów placówek, zaś przecząco 39. Wnioski z danych dotyczących realizacji badań: Około 3/4 respondentów wyraziło zgodę na udział w badaniu, co może wskazywać na dość dobrą chęć instytucji pomocowych w województwie pomorskim w zakresie nawiązywania współpracy międzyinstytucjonalnej i współuczestniczenia w wypracowaniu nowego modelu pomocy. Z drugiej strony należy zastanowić się nad możliwościami dotarcia do tych respondentów, z którymi współpraca może być utrudniona ze względu na ograniczenia czasowe. W istniejącym systemie publicznej pomocy mniej niż połowa ogólnodostępnych placówek posiada jakąkolwiek ofertę dla młodych ludzi dostarczających traum psychicznych. Wskazywać to może na ryzyko zniechęcenia młodych osób szukających pomocy i zgłaszających się po pomoc do publicznych ośrodków nie posiadających dla nich oferty. W takim wypadku istotne wydaje się zadbanie o rozpowszechnienie czytelnych, dostępnych informacji na temat placówek świadczących taką pomoc. 24\n25 Wyniki dotyczące diagnozy zasobów przy użyciu narzędzia CATI: Deklarowana pomoc młodym osobom doświadczającym traumy psychicznej obejmuje najczęściej konsultacje psychologiczne i psychoterapię indywidualną, bo aż w 24 ośrodkach (czyli 85,7%). Konsultacje w jednym z nich, a n = 28 psychoterapia indywidualna w trzech z nich oferowana jest bez limitów, w takiej ilości, na jaką jest zapotrzebowanie. Pomoc prawna oferowana jest w 17 placówkach (60,7%) a interwencja kryzysowa oraz pomoc socjalna realizowane są w 16 z nich (57,1%). Psychoterapię grupową prowadzi dokładnie co druga z badanych instytucji (50%). Rzadziej oferowane są konsultacje psychiatryczne - jedynie w 12 ośrodkach (42,9%). 15 placówek (53,6%) świadczy inne usługi, obejmujące m.in. zajęcia psychoedukacyjne, szkolenia dla rodziców, grupy wsparcia, socjoterapię, diagnozę logopedyczną, a nawet hostel dla kobiet w ciąży i matek z dziećmi. 25\n26 Licząc średni limit czasu przeznaczany przez każdą placówkę świadczącą dany rodzaj pomocy, najwięcej godzin tygodniowo przydzielonych jest na konsultacje psychologiczne - średnio ponad 2 h 42 min (od 45 min. do 5 h) Druga w kolejności jest pomoc socjalna na którą badane ośrodki przewidują średnio niespełna 2 h 19 min (od 1 do 5 h). Psychoterapia grupowa oferowana jest średnio w ilości 2 h 4 min (od 1 do 10 h). Na interwencję kryzysową przypada średnio 1 h 45 min, a na konsultacje psychiatryczne niecała 1 h 19 min (od 30 min. do 5h). Psychoterapia indywidualna i pomoc prawna ma przypisane średnio odpowiednio 1 h 4 min. (minimalnie ok 23 min., czyli 10 osób przez pół roku do 2 h) oraz 1 h 1 min (od 30 min. do 2 h). n = dla każdej usługi inne (patrz wykres 3) W żadnej z placówek nie jest wymagane ubepieczenie zdrowotne, a w 26 (92,9 %) usługi są nieodpłatne (w jednej usługi są płatne, a w jednej częściowo płatne). Skierowanie od specjalisty wymagane jest jedynie w 3 instytucjach. W 22 z przebadanych ośrodków (78,6%) nie ogranicza swojej oferty do n = 28 26\n27 osób pełnoletnich. Jednak w 20 instytucjach (71,4%) występują inne wymagania, jak np. zgoda od rodziców, obecność opiekuna, określony obszar zamieszkania lub zaklasyfikowanie do określonej grupy diagnostycznej, a w jednym przypadku nawet postanowienie sądu. Średni okres oczekiwania na psychoterapię grupową wynosi powyżej 34 dni (minimalny czas to 0, a maksymalny 180 dni, ponieważ nabór do grupy ma miejsce dwa razy do roku). Na psychoterapię indywidualną osoby zgłaszające się czekają nieco ilość dni; n = dla każdej usługi inne (patrz wykres 3) ponad 11,5 dnia (minimalny czas wynosi 0, a maksymalny 30 dni, podobnie jak w przypadku kolejnych usług). Konsultacje psychologiczne dostępne są średnio od zgłoszenia w niecałe 10 dni, a psychiatryczne w ponad 9,5 dnia. Pomoc prawna wymaga średnio niewiele powyżej 5 dni czekania, podobnie jak interwencja kryzysowa oznaczająca niespełna 5-dniowy okres oczekiwania. Pomoc socjalna wiąże się ze średnio najkrótszym czekaniem: niecałe 4,5 dnia. Uwzględniając wszystkie 28 instytucji, średnia liczba psychologów przypadających na dwie placówki wynosi prawie 7 n = dla każdej usługi inne (patrz wykres 3) 27\n28 (dokładny współczynnik to 3,46/ośrodek) w tym średnio po jednym na placówkę psychologu klinicznym (1,04/ośrodek), psychoterapeucie w trakcie certyfikacji (dokładnie 1/ośrodek) oraz psychoterapeucie certyfikowanym (1,04/ośrodek). Jeden psychiatra przypada średnio na na 2 instytucje (dokładny współczynnik to 0,43/ośrodek). Mniej więcej 4 specjalistów terapii uzależnień przypada średnio na 3 placówki (1,32/ośrodek), a na dwie trzech pracowników socjalnych (1,54/ośrodek). Prawnicy dostępni sa częściej niż w co drugim przebadanym miejscu (0,82/ośrodek) Każda z instytucji zatrudnia średnio 2 do 3 innych pracowników (dokładnie 2,64/ośrodek). Tylko 1 z respondentów (3,7%) ocenił merytoryczne przygotowanie personelu do pracy z młodymi osobami przeżywającymi traumę psychiczną, jako niewystarczające, a 1 (również 3,7%) jako podstawowe. W 3 z badanych ośrodków (11,1%) określono przygotowanie kadry do zajmowania się tym problemem jako zadowalające, w 9 (33,3%) jako dobre, a w 13 (48,1%) jako bardzo dobre. Z kolei doświadczenie personelu w n = 27 pracy z młodymi ludźmi będącymi w traumie psychicznej, oceniane jest jako niewielkie w 3 (11,1%), jako umiarkowane w 10 (37%) a jako bogate w 12 placówkach (44,4%). Jednak za ekspertów uznani przez respondentów byli tylko pracownicy 2 ośrodków (7,4%). Nigdzie nie stwierdzono braku doświadczenia u pracowników w tym temacie. 28\n29 Żaden z uczestników badania nie n = 26 zgłaszał problemu braku współpracy własnej placówki z innymi instytucjami w zakresie wspólnego udzielania pomocy młodym ludziom cierpiącym z powodu traum psychicznych, ale w 1 przypadku (3,8%) określono taką wspólpracę jako utrudnioną. W 7 przypadkach (26,9%) scharakteryzowano współdziałanie między ośrodkami pod tym względem jako dobre, a w 15 (57,7%) jako bardzo dobre. Niestety tylko 3 respondentów (11,5%) wyraziło opinię, że system współpracy w zakresie pomocy młodym osobom w traumie jest dopracowany i skuteczny. Dwie placówki nie pracują lub pracują rzadziej niż raz w miesiącu z jedną młodą osobą przeżywającą traumę psychiczną. Najwięcej, bo aż 10 ośrodków (38,5%) obsługuje miesięcznie od 1 do 5 młodych osób z traumą, a 4 (15,4%) udzielają pomocy 6-10 osobom z takim problemem. n = 26 29\n30 Większa liczba młodych ludzi przeżywających traumę psychiczną (11-20 osób) korzysta z pomocy w 6 instytucjach (23%), a największa (powyżej 20) w 4 ośrodkach (15,4%). Wynika z tego, że w przebadanych placówkach przyjmowanych jest co najmniej 184 osoby dodtkniętych tym problemem na miesiąc. Wśród przyjmowanych młodych osób przeżywających traumę psychiczną aż w 25 ośrodkach (92,6%) przyjmuje się osoby homoseksualne, biseksualne lub transseksualne. W 22 instytucjach (81,5%) pracuje się także, jeśli trauma współwystępuje z niepełnosprawnościa ruchową; taka sama liczba instytucji pracuje z młodzieżą straumatyzowaną i jednocześnie cierpiącą na zaburzoną kontrolę agresji. 21 (77,8%) respondentów podaje, że w ich placówkach przyjmuje się osoby cierpiące z powodu traumy psychicznej oraz choroby psychotycznej zarazem. Młode osoby po traumie, które jednocześnie nadużywają alkoholu bądź narkotyków lub cierpią na niepełnosprawność intelektualną mogą korzystać z pomocy w 18 ośrodkach (66,7%). Wnioski z diagnozy zasobów na podstawie badania CATI: Indywidualne formy pomocy (konsultacje psychologiczne i psychoterapia) świadczone są częściej niż formy grupowe, w przypadku młodych ludzi często stanowiące istotny element pomocy. Można sądzić, iż zwłaszcza w zakresie grupowych form pomocy młodzież może dysponować utrudnionym dostępem do pomocy. 30\n31 Średnia liczba godzin w tygodniu przeznaczonych w przeciętnej placówce na usługi z zakresu ochrony zdrowia dla młodych ludzi z traumą wydaje się dość niska. Można wnioskować o potrzebie zwiększenia dostępu do tego rodzaju usług. Przeciętne okresy oczekiwania na usługę są zdecydowanie zbyt wydłużone biorąc pod uwagę specyfikę młodzieży straumatyzowanej, często wymagającej bezpośredniej pomocy. Zwłaszcza okres oczekiwania na psychoterapię (indywidualną i w nawet większej mierze grupową) określić można mianem zdecydowanie zbyt długiego. Można uznać, że w tym zakresie zasoby istniejącego systemu są niewystarczające. Dostępność do specjalistów wydaje się stosunkowo dobrym zasobem istniejącego systemu w większości placówek młoda osoba zgłaszająca się po pomoc ma dostęp nie tylko do psychologów (w tym klinicznych i w trakcie certyfikacji), ale także do specjalistów terapii uzależnień, pracowników socjalnych i prawników. Niewystarczającym zasobem wydaje się natomiast liczba psychiatrów, bowiem dostęp do psychiatry zapewnia jedynie co druga badana placówka. Specjaliści pracujący w placówkach publicznych świadczących usługi młodym, straumatyzowanym osobom w województwie pomorskim ogólnie oceniają swoje przygotowanie merytoryczne do pracy z traumą bardzo dobrze lub dobrze. Uwzględniając wszelkie wady narzędzia opartego na samoocenie badanych uznać należy, że jest to bardzo silny zasób istniejącego systemu pomocy. Silnym zasobem istniejącego systemu pomocy jest także fakt, iż wszystkie placówki dysponujące ofertą dla młodych, straumatyzowanych osób dysponują pewnymi doświadczeniami praktycznymi. Za ekspertów w tej dziedzinie uważają się pracownicy dwóch placówek. Z jednej strony badani dobrze oceniają poziom współpracy z innymi instytucjami, z drugiej rzadko uznają, że system współpracy można określić mianem dopracowanego i skutecznego. Wydaje się, że w najliczniejszej grupie badanych placówek praca z młodzieżą straumatyzowaną nie stanowi najważniejszego elementu oferty, gdyż miesięcznie przyjmuje się w nich 1-5 osób doświadczających traum. Istnieją jednak ośrodki świadczące usługi dla 20 a nawet więcej osób straumatyzowanych miesięcznie. Przebadany wycinek systemu pomocy w województwie pomorskim świadczy usługi dla co najmniej 184 młodych straumatyzowanych osób miesięcznie, co samo w sobie stanowi godny uwagi zasób. 31\n32 Zasobem istniejącego systemu pomocy dla młodzieży straumatyzowanej jest także brak dyskryminacji ze względu na orientację seksualną oraz współwystępujące zaburzenia. Wydaje się, że istniejący system w większości działa zgodnie z polityką gender mainstreaming, co stanowi dobry punkt wyjścia dla konstruowania kolejnych modeli uwzględniających tę filozofię. 7. Diagnoza istniejącej infrastruktury diagnoza braków metodą desk research Metoda badania została przedstawiona szczegółowo w rozdziale 5 diagnoza zasobów opierała się na identycznych założeniach, natomiast przedmiotem badania tym razem były braki w istniejącym systemie pomocy. Najważniejsze dane pozyskane w ramach diagnozy zasobów metodą desk research to: 32\n33 Dokument Brak ogólny Brak szczegółowy Opis braku Policzalny wskaźnik braku Psychiatria środowiskowa w województwie pomorskim. Polskie Towarzystwo Programów Zdrowotnych, Gdańsk 2011 Psychiatria środowiskowa w województwie pomorskim. Polskie Towarzystwo Programów Zdrowotnych, Gdańsk 2011 Psychiatria środowiskowa w województwie pomorskim. Polskie Towarzystwo Programów Zdrowotnych, Gdańsk 2011 Niewystarczając a liczba placówek pomocy psychiatrycznej typu Centrum Zdrowia Psychicznego dla dzieci i młodzieży w woj. pomorskim Niewystarczając a liczba zespołów opieki środowiskowej w woj. pomorskim Niski wskaźnik współpracy z psychiatrami w obrębie własnej przychodni w woj. pomorskim Brak zaplanowanej liczby placówek typu Centra Zdrowia Psychicznego Brak zaplanowanej liczby zespołów opieki środowiskowej Trudność w dostępie do świadczeń psychiatrycznych Centrum Zdrowia Psychicznego składa się z zespołu: ambulatoryjnego, dziennego, środowiskowego i szpitalnego. Brak takiej placówki wskazuje na niemożność świadczenia zintegrowanej i zaplanowanej pomocy dzieciom i młodzieży, rekomendowanej przez program Zdrowie dla Pomorzan Zespół opieki środowiskowej odwiedza chorego w domu (lekarz, pielęgniarka, pracownik socjalny). Brak rekomendowanej przez program Zdrowie dla Pomorzan liczby tego typu zespołów. Jeden zespół na 50 tys. mieszkańców, realizacja 1-3 wizyt tygodniowo. Minimalny wskaźnik nasycenia usługami opieki środowiskowej nie został osiągnięty w żadnym powiecie województwa pomorskiego. Tylko 12 przychodni zadeklarowało stałe zatrudnienie specjalistów psychiatrów. Aż 9 z nich jest zlokalizowanych na terenie Trójmiasta (1 w Gdyni, 7 w Gdańsku, 1 w Sopocie). Pozostałych 66 POZ-ów nie zatrudnia psychiatrów mimo deklarowanych trudności w dostępie do tych świadczeń Stan na rok placówek Stan na rok placówek Z zaplanowanych 13 Brakuje 13 placówek Stan na rok zespół Stan na rok zespoły Z zaplanowanych 47 Brakuje 44 zespołów Tylko 3 przychodnie (Zblewo, Tczew, Czarna Dąbrówka) poza Trójmiastem zatrudniają lekarza psychiatrę trudność dostępu do specjalisty poza Trójmiastem 33\n34 Psychiatria środowiskowa w województwie pomorskim. Polskie Towarzystwo Programów Zdrowotnych, Gdańsk 2011 Program Zdrowie dla Pomorzan. Opracowanie Xa Lecznictwo psychiatryczne Program Zdrowie dla Pomorzan. Opracowanie Xa Lecznictwo psychiatryczne Program Zdrowie dla Pomorzan. Opracowanie Xa Lecznictwo psychiatryczne Niski wskaźnik współpracy z psychologami w obrębie własnej przychodni w woj. pomorskim Wydłużony czas oczekiwania na pomoc psychologiczną Braki w zasobach udzielających pomocy psychologicznej Braki w zasobach udzielających pomocy psychologicznej Trudność w dostępie do świadczeń psychologicznych Wydłużony czas oczekiwania na pomoc psychologiczną Braki w zasobach udzielających pomocy psychologicznej Braki w zasobach udzielających pomocy psychologicznej Na 78 przychodni 16 potwierdziło zatrudnienie psychologa, jednak nie więcej niż jedną osobę bez względu na wielkość obsługiwanej populacji. Połowa z tych ośrodków jest zlokalizowana w Trójmieście, dostęp do psychologa w pozostałych powiatach jest więc znacznie utrudniony. W Poradniach Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży średni czas oczekiwania na świadczenie wynosi około 2 miesięcy. W województwie pomorskim brakuje Poradni Zdrowia Psychicznego dla dzieci i Młodzieży. Te placówki, które jeszcze istnieją, skoncentrowane są głównie w Trójmieście. Istnieje konieczność utworzenia poradni, które swym zasięgiem obejmą całe województwo szczególnie powołanie ośrodków w Słupsku, Wejherowie, Kościerzynie, Starogardzie Gdańskim, Malborku, Kwidzynie, placówki w Wejherowie i Kwidzynie mogłyby funkcjonować, jako filie większych ośrodków z pobliskich powiatów. Zbyt mała liczba miejsc szpitalnych dla dzieci (11 na całe województwo) i młodzieży (19 w Gdańsku, 20 w Starogardzie Gdańskim), stąd powtarzające się przypadki hospitalizowania pacjentów w wieku rozwojowym na oddziałach psychiatrycznych dla osób dorosłych nieposiadających ani odpowiedniej kadry, ani oferty terapeutycznej. Brak zatrudnionego psychologa w 62 (z 78) przychodniach trudność dostępu do specjalisty poza Trójmiastem Długi czas oczekiwania na świadczenie 2 miesiące W województwie pomorskim brakuje 6 Poradni Zdrowia Psychicznego dla dzieci i Młodzieży Brakuje 39 miejsc szpitalnych dla dzieci i młodzieży na oddziałach psychiatrycznych. 34\n35 Program Zdrowie dla Pomorzan. Opracowanie Xa Lecznictwo psychiatryczne Program Zdrowie dla Pomorzan. Opracowanie Xa Lecznictwo psychiatryczne Program Zdrowie dla Pomorzan. Opracowanie Xa Lecznictwo psychiatryczne Braki w zasobach udzielających pomocy psychologicznej Braki w zasobach udzielających pomocy psychologicznej Braki w zasobach udzielających pomocy psychologicznej Braki w zasobach udzielających pomocy psychologicznej Braki w zasobach udzielających pomocy psychologicznej Braki w zasobach udzielających pomocy psychologicznej Brakuje oddziałów dziennych, ośrodków terapeutycznych; aktualnie (poza placówkami leczenia uzależnień) funkcjonuje jeden oddział dzienny w Gdańsku Nowym Porcie, grupa młodzieżowa w Oddziale Dziennym WSP w Gdańsku, jeden ośrodek terapeutyczny w Gdańsku i jeden w Gdyni (obie placówki nie są w żaden sposób związane, czy finansowane przez NFZ). Dostępność do opieki psychoterapeutycznej jest zdecydowanie niedostateczna, brakuje zwłaszcza środków na powyższe świadczenia i odpowiedniej bazy lokalowej. Brakuje ośrodków leczenia uzależnień dla dzieci z problemem alkoholowym, uzależnieniem mieszanym oraz dla dzieci z rodzin dotkniętych uzależnieniami, aktualnie tylko jedna placówka w Gdańsku zajmuje się specjalistycznie tym problemem (Ośrodek w Gdańsku, ul. Racławicka, oferta wyłącznie dla mieszkańców miasta). Brak zespołów leczenia środowiskowego Brakuje oddziałów dziennych i ośrodków terapeutycznych. Brakuje oddziałów dziennych dla dzieci i młodzieży. Przy założeniu optymalnej liczby lóżek, brakuje 10 tego typu placówek Brakuje środków na świadczenia psychoterapeutyczne. Brakuje bazy lokalowej. Tylko 1 placówka w Gdańsku zajmująca się specjalistycznie problemem uzależnień dzieci i młodzieży Nie istnieje żaden zespół leczenia środowiskowego dla dzieci i młodzieży w naszym województwie. Zgodnie ze standardami powinno działać ich 15 35\n36 Program Zdrowie dla Pomorzan. Opracowanie Xa Lecznictwo psychiatryczne Program Zdrowie dla Pomorzan. Opracowanie Xa Lecznictwo psychiatryczne Program Zdrowie dla Pomorzan. Opracowanie Xa Lecznictwo psychiatryczne Specjaliści w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży Braki w zasobach udzielających pomocy psychologicznej Braki w koordynacji zasobów udzielających pomocy psychologicznej W województwie pomorskim istnieje niedobór specjalistów w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży, zwłaszcza Trójmiastem. poza Braki w zasobach udzielających pomocy psychologicznej Braki w koordynacji zasobów udzielających pomocy psychologicznej Psychiatrzy dzieci i młodzieży: w Klinice Psychiatrii Rozwojowej AMG dwóch, w PZP dziewięciu (w tym w Trójmieście siedmiu), praktyka wyłącznie prywatna jedna osoba, w wieku emerytalnym dwóch lekarzy (w tym jeden czynny zawodowo, w ramach praktyki prywatnej), jedna pracuje w ośrodku terapeutycznym, jedna osoba wyemigrowała. brakuje akredytowanych ośrodków szkolenia nowych kadr, istniejące placówki są przeciążone działalnością usługową, nisko opłacane za swe specjalistyczne świadczenia, skupione na przetrwaniu, niezainteresowane dodatkowymi obowiązkami wynikającymi z działalności dydaktycznej. Różnorodność instytucji świadczących usługi psychologiczne sprawia, że istnieją różne źródła ich finansowania (NFZ, Ośrodki Pomocy Społecznej, PCK, PARPA, instytucje kościelne, fundacje itp.). Zgodnie ze standardami w województwie potrzebnych jest 22 psychiatrów dzieci i młodzieży, aktualnie czynnych zawodowo jest 11, szkoli się 6 osób. Brakuje 11 wyspecjalizowanych lekarzy, nie ma także możliwości pozyskania dodatkowych miejsc specjalizacyjnych (w Klinice Psychiatrii Rozwojowej AMG wszystkie miejsca są obsadzone). Brak akredytowanych ośrodków szkolenia kadr Brak koordynacji zasobów Ten fakt powoduje brak koordynacji między działalnością poszczególnych placówek, a nawet pracujący w poszczególnych placówkach psychologowie w ogóle niejednokrotnie nie wiedzą wzajemnie o swoim istnieniu. 36\n37 Program Zdrowie dla Pomorzan. Opracowanie Xa Lecznictwo psychiatryczne Braki w zasobach udzielających pomocy psychologicznej Braki w zasobach udzielających pomocy psychologicznej bazując na wykazie NFZ, niektóre duże szpitale nie zatrudniają w ogóle psychologów, np. Szpital Wojewódzki im. M. Kopernika, Szpital Specjalistyczny na Zaspie, Szpital Dziecięcy przy ul. Polanki, Pomorskie Centrum Gruźlicy i Chorób Zakaźnych, a także szpitale na terenie województwa pomorskiego np. w Chojnicach, Słupsku. Program Zdrowie dla Pomorzan. Opracowanie Xa Lecznictwo psychiatryczne Braki w zasobach udzielających pomocy psychologicznej Braki w zasobach udzielających pomocy psychologicznej Ogółem liczba zatrudnionych psychologów bazując na wykazie NFZ - wynosi w naszym województwie: 74 psychologów klinicznych (ze specjalizacją) i 104 psychologów bez specjalizacji. Znikoma możliwość uzyskania pomocy psychologicznej poza szpitalami psychiatrycznymi czy ośrodkami psychiatrycznymi Liczby te na pewno nie są dokładne, bo niektórzy ci sami psychologowie pracują w niepełnym wymiarze w więcej niż jednej placówce. Sytuacja ta sprawia, że możliwość uzyskania porady psychologicznej, czy innej pomocy psychologicznej poza szpitalami psychiatrycznymi, bądź innymi ośrodkami specjalistycznymi o profilu psychiatrycznym jest znikoma. 37\n38 ZESPÓŁ MONITORUJ ĄCY REALIZACJĘ ZADAŃ W ZAKRESIE PRZECIWDZI AŁANIA ZJAWISKOM PATOLOGII SPOŁECZNEJ NA TERENIE WOJEWÓDZ TWA POMORSKIE GO WSPÓLNIE PRZECIW PATOLOGIO M Gdańsk, 2006 Braki w procedurach Braki w procedurach Nie przewidziano procedury reagowania w przypadku ucznia po przeżytej traumie. Brak procedury reagowania w przypadku ucznia, osoby małoletniej, młodzieży po przeżytej traumie Instytut Psychologii Zdrowia PTP. Ogólnopolskie pogotowie dla ofiar przemocy w rodzinie niebieska linia. Organizacje i instytucje pomagające ofiarom przemocy w rodzinie w Polsce. Grudzień Braki w zasobach Braki w zasobach Dostępność świadczeń związanych z przeciwdziałaniem przemocy domowej jest na terenie województwa pomorskiego wciąż niedostateczna. woj. pomorskie 156 organizacji Plan reagowania kryzysowego województwa pomorskiego. Gdańsk 2008 Braki w zasobach reagowania kryzysowego Braki w zasobach reagowania kryzysowego Zorganizowanie dodatkowych sił do niesienia pomocy psychologicznej ofiarom sytuacji kryzysowej z wykorzystaniem kadry dydaktycznej i studentów kierunku psychologii Uniwersytetu Gdańskiego. Zapis wskazuje na braki w systemie profesjonalnej kadry przeszkolonej do udzielania pomocy psychologicznej w przypadku sytuacji kryzysowych w województwie. System pomocy psychologicznej wg zapisów opiera się na dydaktykach i studentach psychologii. W systemie reagowania kryzysowego woj. pomorskiego nie przewidziano zapisu o profesjonalistach udzielających wsparcia psychologicznego. 38\n39 Krajowy Plan Zarządzania Kryzysowego 2012 Braki w zasobach reagowania kryzysowego Braki w zasobach reagowania kryzysowego W zdecydowanej większości działania w sferze pomocy psychologicznej ofiarom katastrof podejmowane są doraźnie, a do interwencji angażowani są najczęściej psychologowie z Policji, Państwowej Straży Pożarnej lub Straży Granicznej. Psychologowie z innych instytucji podejmują się pomocy psychologicznej na późniejszym etapie akcji, jako personel wspierający. W kontekście wymogów ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów, wątpliwość budzi zasadność kierowania psychologów ww wymienionych formacji do świadczenia pomocy osobom nie zatrudnionym we wskazanych formacjach. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, psychologowie ci są zatrudniani wyłącznie dla potrzeb pracowników własnych instytucji. Osoby te nie mogą tez prowadzić dokumentacji (Gromadzić i przetwarzać danych) o pomocy psychologicznej udzielanej osobom nie będącym pracownikami ww służb. W systemie reagowania kryzysowego na terenie kraju przewidziano zapis o profesjonalistach udzielających wsparcia psychologicznego. Jest to jednak zapis sprzeczny z innymi przepisami, uniemożliwiający udzielanie pomocy psychologicznej osobom spoza instytucji wspierających. Krajowy Plan Zarządzania Kryzysowego 2012 Braki w systemie pomocy długofalowej ofiarom kryzysów, katastrof Braki w systemie pomocy długofalowej ofiarom kryzysów, katastrof Doraźna interwencja kryzysowa nie jest połączona z długofalową pomocą psychologiczną, która powinna być kontynuowana wobec ofiar. Niedostatecznie funkcjonuje mechanizm przekazywania poszkodowanych pod dalszą opiekę do poradni zdrowia psychicznego lub innych specjalistycznych placówek w systemie opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i ośrodków interwencji kryzysowej. Brak procedur, systemu długofalowej pomocy psychologicznej ofiarom katastrof. 39\n40 Krajowy Plan Zarządzania Kryzysowego 2012 Brak listy psychologów, terapeutów, specjalistów upoważnionych do udzielania natychmiastowej pomocy psychologicznej osobom poszkodowanym Niemożność utworzenia procedur reagowania psychologicznego w sytuacji katastrof Brak organów samorządu Zawodowego psychologów powoduje, że na szczeblu wojewódzkim, regionalnym, nie jest możliwe sporządzenie listy psychologów uprawnionych do wykonywania zawodu psychologa, czego konsekwencją jest ograniczony dostęp do kwalifikowanego personelu oraz utrudnienie w uzgodnieniu procedur udzielania pomocy psychologicznej i zachowaniu gotowości do działań. Brak procedur udzielania pomocy psychologicznej i zachowania gotowości do działań w obszarze katastrof. W pierwszym etapie pomoc psychologiczna świadczą pracownicy Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie. 8. Diagnoza istniejącej infrastruktury diagnoza braków metodą CATI Metoda badania została przedstawiona szczegółowo w rozdziale 6 diagnoza zasobów opierała się na bardzo podobnych założeniach, natomiast przedmiotem badania tym razem były braki w istniejącym systemie pomocy. Z tego powodu posłużono się drugą częścią kwestionariusza (Załącznik 4). W odróżnieniu od narzędzia diagnozy zasobów, zawierającego wyłącznie pytania zamknięte, narzędzie diagnozujące braki obejmowało także pytania otwarte, analizowane jakościowo. Informacje dotyczące podstawowych parametrów realizacji badania jak liczba przebadanych placówek, współczynnik współpracy respondentów itp. zostały przedstawione w podrozdziale dotyczącym diagnozy zasobów metodą CATI zostaną więc tutaj pominięte. 40\n41 Wyniki dotyczące diagnozy braków przy użyciu narzędzia CATI: W zakresie dostepności n = 28 specjalistów w 14 z przebadanych placówek (50%) nie stwierdzono problemu. Niewielkie kłopoty w tym względzie zgłasza 7 instytucji (25%), a umiarkowane 5 (17,9%). Poważne problemy ze znalezieniem specjalistów doświadczają 2 ośrodki (7,1%). Żaden z respondentów nie określił sytuacji w swojej placówce jako krytycznej pod względem dostępności specjalistów. wynikających z czasu oczekiwania na pomoc. n = 28 Trudności związane z długim czasem oczekiwania osób na pomoc nie występują w 10 instytucjach (35,7%), 11 (39,2%) zgłasza jedynie niewielkie tego typu problemy, a 7 (25%) umiarkowane. Nikt z rozmówców nie zgłosił poważnych ani krytycznych kłopotów 12 placówek (44,4%) przejawia n = 27 41\n42 umiarkowane, a 11 (40,7%) duże potrzeby dodatkowych szkoleń w zakresie pracy z młodymi ludźmi dotknietymi traumą psychiczną. Jedynie w 4 ośrodkach (14,8%) występują niewielkie potrzeby w tym względzie. W żadnej z instytucji nie stwierdzono palącej potrzeby ani zbędności takich szkoleń. Jeśli chodzi o kwestię zdobywanie n = 28 środków na finansowanie leczenia pacjentów, w 18 placówkach (64,3%) nie występuja trudności z tym związana. 5 rozmówców (17,9%) określiło te problemy jako niewielkie, 1 (3,6%) jako umiarkowane. W 2 instytucjach (7,1%) występują poważne, a w kolejnych 2 (też 7,1%) krytyczne kłopoty związane z pozyskiwaniem funduszy na leczenie pacjentów. Z kolei problemy dotyczące pozyskiwania środków na n = 28 dokształcanie specjalistów nie występują w 8 (28,6%), zaś w niewielkim stopniu zdarzają się w kolejnych 8 (28,6%) z przebadanych placówek. 9 respondentów (32,1%) określiło te trudności jako umiarkowane, a 2 (7,1%) jako poważne. 1 instytucja (3,6%) boryka się z krytycznymi kłopotami w tej materii. Wniosek: Większość ankietowanych zgłasza kłopoty dotyczące pozyskiwania funduszy na doszkalanie specjalistów. Zwykle są to kłopoty o charakterze umiarkowanym (w co trzeciej 42\n43 placówce) lub niewielkim (w co czwartej instytucji), jednak ogółem dotyczą niemal trzech czwartych wszystkich zbadanych ośrodków. Wynik ten koresponduje ze zgłaszaną przez badanych potrzebą dodatkowych szkoleń i wyraźnie wskazuje na potrzebę stworzenia dostępnej finansowo (bądź bezpłatnej) oferty szkoleniowej z zakresu pracy z młodzieżą doświadczającą traumy. pensje dla specjalistów. n = 27 Finansowania wynagrodzeń dla specjalistów nie stanowi problemu dla 17 ośrodków (63%), a dla 5 (18,5%) stanowi jedynie niewielki problem. 2 rozmówców (7,4%) w badaniu zgłosiło umiarkowane, następnych 2 (7,4%) poważne, a 1 (3,7%) krytyczne kłopoty z pozyskiwaniem funduszy na Współpraca z instytucjami zajmującymi się udzielaniem pomocy młodym n = 28 ludziom dotkniętym, traumą psychiczną przebiega bez żadnych trudności wg aż 19 respondentów (67,9%). Niewielki kłopoty w tym względzie występują w 7 (25%) z badanych miejsc. Tylko w 1 z placówek (3,6%) zgłaszane są umiarkowane, a w 1 (3,6%) poważne problemy w zakresie współpracy z ośrodkami zajmującymi się udzielaniem pomocy młodym osobom doświadczającym traumy psychicznej. 43\n44 Zgłaszane przez pacjentów braki w n = 28 ofercie badanych ośrodków zanotowano w 4 przypadkach (14,3%) dla pomocy pscyhologicznej, w 7 (25%) dla psychiatrycznej, a tylko w 1 (3,6%) dla socjalnej. Ze skargami na niedostateczną lub brak pomocy prawnej spotkały się 2 placówki (7,1%). W 3 instytucjach (10,7%) stwierdzone przez pacjentów braki dotyczyły innego rodzaju pomocy, związanej z terapią. W odpowiedzi na pytanie dotyczące braków w ankietowanej placówce respondenci w 12 przypadkach (44,4%) stwierdzali, iż w ich instytucji braki nie występują. Tam, gdzie je wskazywano obejmowały n = 27 kwestie braków lokalowych (8 placówek, 30%), braku specjalistów (5 placówek, 19%), braku szkoleń i superwizji (4 placówki, 14,3%) oraz braków finansowych (4 placówki, 14,3%) W odpowiedzi na pytanie dotyczące braków n = 27 w systemie pomocy ankietowani wskazywali przede 44


18 listopada 2010 / Zaproszenia / WATRA - Podhalański Serwis Informacyjny\nWiersze z drogi. Jerzy Tawłowicz\nCzwartek, 18 listopada 2010 r. Autor: AKS\nW czwartek 18 listopada o godz. 20.00 w kawiarni "Literatka" odbędzie się spotkanie autorskie "Wiersze z drogi. Jerzy Tawłowicz". czytaj więcej\nBukowiańskie Centrum Kultury Dom Ludowy zaprasza na Koncert Chopinowski, który odbędzie się w dniu 18 listopada 2010 roku o godz. 18:00, w świetlicy Domu Ludowego. Wstęp wolny. czytaj więcej\nWieczór autorski Stanisławy Galicy Górkiewicz i Agnieszki Górkiewicz\nGminny Ośrodek Kultury Regionalnej Kościelisko zaprasza na Wieczór autorski Stanisławy Galicy Górkiewicz oraz prezentację albumu fotograficzno-malarskiego Agnieszki Górkiewicz z Bukowiny Tatrzańskiej - 18 listopada o godz. 18.00 w siedzibie GOKR Kościelisko, ul. Nędzy Kubińca 76. czytaj więcej\nKWW „Solidarne Zakopane” – KOBIET zaprasza wszystkich mieszkańców Zakopanego, a w szczególności Okręgu wyborczego nr 1 na spotkanie przedwyborcze, które odbędzie się w Centrum Edukacji im. H. Modrzejewskiej (dawne TTA) przy ul. Kasprusie, w czwartek, 18 listopada, o godzinie 19.00. czytaj więcej\n18 listopada o godz. 18.00 odbędzie się Wieczór Pieśni Patriotycznych z udziałem Chóru dziecięco – młodzieżowego ze Skrzypnego pod dyrekcją Moniki Peciak. czytaj więcej\nCzwartek, 18 listopada 2010 r. Autor: Regina Watycha


Michel Kichka – spotkanie i warsztaty z artystą. MOCAK w Krakowie - News O.pl\n27 lutego Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK w Krakowie zaprasza na spotkanie z Michelem Kichką, autorem powieści graficznej Drugie pokolenie. Czego nie powiedziałem mojemu ojcu, w której przywołuje on decydujące momenty ze swojego dzieciństwa, młodości i dorosłego życia w cieniu Shoah. Tego samego dnia odbędą się również warsztaty z artystą.\nMichel Kichka, „Drugie pokolenie. Czego nie powiedziałem mojemu ojcu”, okładka (źródło: materiały prasowe organizatora)\nW rozmowie wezmą udział Maria Kobielska i Joanna Ostrowska. W czasie spotkania poruszone zostaną między innymi tematy postpamięci i pamięci dziedziczonej.\nMichel Kichka – wybitny izraelski karykaturzysta i wykładowca akademicki jest synem człowieka, który w czasie wojny stracił całą najbliższą rodzinę. Ojciec Kichki po kilku latach spędzonych w obozach koncentracyjnych powrócił do ojczystej Belgii. Urodziły mu się dwie córki i dwóch synów. Jego doświadczenia wojenne były dla dzieci ciężarem, od którego próbowały się wyzwolić – każde na swój sposób. Powieść graficzna Kichki jest wyjątkowa i wzruszająca – przedstawia bowiem przeżycia człowieka w szczególny sposób doświadczonego przez historię.\nW ramach wydarzenia powstanie książka artystyczna o losach kolejnych pokoleń. Warsztaty odbędą się w języku angielskim. Organizatorzy zachęcają do udziału młodzież i osoby dorosłe, w tym studentów i seniorów.\nSpotkanie oraz warsztaty odbędą się w języku angielskim.\nWarsztaty: godzina 11.00\nSpotkanie: godzina 16.00\nPoprzedni news Marek Piekarczyk w roli Jezusa w Jesus Christ Superstar\nNastępny news Hans Zimmer w Polsce!


Zabawki na biegunach na prezent | Pikkolo\nZabawki na biegunach na prezent\nKupowanie prezentów dzieciom może i nie jest kłopotliwe, ale może powodować fakt, że dziecko ma za dużo zabawek i nie wie czym ma się bawić. Dlatego warto rozważnie wybierać zabawki, które podarujecie swojemu dziecku. Czasem można kupić jedną droższą zabawkę, ale taką, z której dziecko będzie miało więcej frajdy i śmiechu. Do takich zabawek należą te, które mają bieguny.\nZabawki na biegunach cieszą się ogromną popularnością już od wielu lat. Jest to jedna z tych zabawek, które w starciu z nowoczesnymi produktami wychodzi obronną ręką. My lubiliśmy korzystać ze swoich zabawek na biegunach i nasze dzieci również biorą z nas przykład. Co więcej! Nasze dzieci mają jeszcze szerszy wybór tych zabawek, ponieważ u nas świat skupiał się raczej na koniku. Dzisiaj można mieć i konia, i słonia, i lwa, i psa, i żyrafę i hipopotama i jeszcze setki innych, dużych zwierzaków. Dobór odpowiedniego zwierzaka zależy już tylko od Was.\nMożecie wybrać takie zabawki, które mają bieguny, ale jednocześnie są jeździkami. Jeżeli macie mniejszą pociechę, to śmiało możecie posadzić ją w takiej zabawce i przeciągnąć ją przez cały pokój. Zawsze możecie wrócić do wersji, kiedy dziecko się tylko buja. Zajmie Wam to tylko chwilę. Możecie wybrać również zwykłe wersje zwierzaków. Może jednak Wasz wybór padnie na coś, co ma głos. Takie koniki, które będą wydawać odgłosy, czy też inne zwierzaki, na pewno spodobają się Waszym dzieciakom.\nTen wpis został opublikowany w Zabawki i zabawy dnia 17 kwietnia 2018 , przez admin.\n← MEGAMINX – ROZBUDOWANA WERSJA SŁYNNEK KOSTKI RUBIKA Gry dla dzieci, jakie wybrać →


Dostawa Mistrali do Rosji. Siemoniak: "Francja pod dużą presją" - Money.pl\nStrona głównaPrawoWiadomościDostawa Mistrali do Rosji. Siemoniak: "Francja pod dużą presją"\nPod koniec października Moskwa potwierdziła, że otrzymała od francuskiej stoczni DCNS zaproszenie na 14 listopada do odbioru pierwszej jednostki.\nFrancja jest pod dużą presją ze strony krajów UE i NATO, by nie sprzedawała Rosji okrętów Mistral - poinformował dziś w Brukseli wicepremier, minister obrony Tomasz Siemoniak.\n_ - To ciężka i złożona sprawa dla Francuzów. Presja na Francję jest bardzo duża. Mam nadzieję, że Francja podejmie decyzję (w tej sprawie), kierując się interesami swojej obecności w Sojuszu _ - powiedział Siemoniak, który uczestniczył w Brukseli w spotkaniu ministrów obrony państw UE. Poinformował, że budząca kontrowersję sprawa sprzedaży francuskich okrętów Rosjanom nie była tematem obrad ministrów, a jedynie została poruszona w kuluarowych rozmowach.\n_ - Jesteśmy przeciwni temu, by nasz sojusznik w NATO i partner w UE sprzedał tak zaawansowaną broń państwu, które prowadzi agresywną politykę - powiedział Siemoniak. - To rozumie każdy obywatel i podatnik w Polsce, który niemało płaci na obronę (...) i nie chciałby mieć świadomości, że inny sojusznik zasila takie państwo, które stanowi potencjalne zagrożenie dla Europy _.\n_ - Myślę, że Francuzi bardzo dokładnie zdają sobie sprawę z tego całego kontekstu _ - ocenił. Jak dodał, sprawa Mistrali stała się symbolem problemu, _ bo przecież nie sama Francja współpracowała wojskowo z Rosją do początku tego roku _. Według Siemoniaka Francuzi są bliscy podjęcia decyzji w tej sprawie.\nPod koniec października Moskwa potwierdziła, że otrzymała od francuskiej stoczni DCNS zaproszenie na 14 listopada do odbioru pierwszej jednostki. Francja natychmiast zdementowała doniesienia z Moskwy; zdymisjonowano odpowiedzialnego za dostawę Mistrali do Rosji Yves'a Destefanisa, który przesłał zaproszenie. Jeśli Francja wycofa się z transakcji, będzie musiała zapłacić Rosjanom wysokie kary.\nŁawrow: Rosja nie będzie błagać Zachodu - Mamy nadzieję, że punkt, z którego nie ma już odwrotu, nie został osiągnięty - oświadczył Ławrow na wspólnym posiedzeniu kolegium ministerstw spraw zagranicznych Białorusi i Rosji w Mińsku.\nKreml kupi renifery dla policjantów. Po co? Milicja wykorzystuje skutery śnieżne, które nie są najlepszym środkiem poruszania się po tundrze.


Kampania społeczna na Festiwalu Animo – Nie mów głośno o kulturze na prowincji.pl –\nKampania społeczna na Festiwalu Animo – Nie mów głośno o kulturze na prowincji.pl\nz dnia 29 września 2016 wAktualnościEdukacjaFestiwal AnimoFestiwaleScena Lalkowa im. Jana Wilkowskiego\nMiędzynarodowy Festiwal ANIMO to jedyny w Europie festiwal NGO-sów.\n„Nie mów głośno o kulturze na prowincji.pl”\nTo kampania społeczno – kulturalna Międzynarodowego Festiwalu ANIMO Kwidzyn 2015. Czy mają rację bytu imprezy kulturalne dziejące się na głębokiej prowincji? Działania na wysokim poziomie artystycznym? Angażujące i skupiające nie tylko mieszkańców miejsc, w których się zrodziły, i z którymi się utożsamiają, ale również przyjezdnych otwartych na prowincjonalne propozycje?\nCzy istotne jest by inwestować w Obywateli, którzy dookreślani są poprzez biesiadne imprezy? Którzy nie mają prawa żądać zbyt wiele, wszak są prowincjonalni. Nie zwiększą statystyk, nie wygenerują dochodów na miarę imprez masowych, nie bywają w odpowiednich kręgach. Nie są widoczni, mimo, że słyszalni.\nGrupa ludzi, mieszkańców małego miasteczka – od 14 lat w myśl swoich idei „równość w kulturze”, „na prowincji nieprowincjonalnie”, „sztuka animacji”,„(nie)zależność” walczy o swój festiwal, który jest ważnym wydarzeniem, silnie wrośniętym w krajobraz Kwidzyna. Pomimo, iż stał się on wizytówką Powiśla, każdego roku ANIMO powstaje na nowo.\nJest to nie tylko wyzwanie dla organizatorów nie pozwalające na zastój, ale jest to również dreptanie w miejscu nie sprzyjające rozwojowi, na które festiwal zasługuje. Polska nie lubi małych miasteczek i nie jest dumna ze swoich małych Ojczyzn. Wciąż nie potrafi uwierzyć, że widz prowincjonalny, to tak jak widz z dużego miasta, osoba wymagająca, pragnąca nieograniczonego dostępu do kultury i jej dorobku.\nMiędzynarodowy Festiwal ANIMO to jedyny w Europie festiwal NGO-sów. To festiwal Sztuki i Ludzi. Zapraszamy nawww.animofestival.pl\nTagiFestiwal Animokampania społecznaprowincja.pl\n20-22.10 Pożegnanie z tytułem „Spamalot Monty Python” w Muzyku\n4-8.10 Międzynarodowy Festiwal Animo w Kwidzynie\n2-6.10 / 13 Międzynarodowy 17 Festiwal ANIMO\nPrzedfestiwalowa NOC BILETÓW - 21 września...\n2-7.10 12 Międzynarodowy 16 Festiwal ANIMO\nZnany jest już program tegorocznego...\nPrzedstawiamy pełny program tegorocznej...


google android | techManiaK.pl !\nCzy uwierzycie, ze system mobilny Google Android obecny jest na rynku już od czterech lat? Według IDC , w drugim kwartale ... i tak stan trwa do dnia dzisiejszego. Sklep z aplikacjami początkowo nazywany Android Market, przekształcił się w Google Play oferując nowe funkcje i dostępne jest już tam, ponad 600.000... aplikacji i gier\n... zestaw narzędzi SDK (Software Development Kit), który umożliwi programistom tworzenie aplikacji dla najnowszej wersji systemu Google Android 3.0 Honeycomb. Co prawda na chwilę obecną jest to "jedynie" wersja Preview, ale wszystko... i udoskonaleń jakie znajdziecie w nowym systemie możecie przeczytać na stronie projektu. Najnowszy system\n... Z już niedługo (prawdopodobnie) doczekają się aktualizacji systemu operacyjnego Google Android. W australijskim oddziale Vodafone zakończono testy Androida 4.4 Kitkat dla Sony Xperia Z! Do tej ...pory w sieci pojawiły się informacje o Androidzie 4.4 Kitkat dla innych smartfonów Xperia. O urządzeniu Xperia Z było ...duży krok w\nMam dobrą wiadomość dla posiadaczy urządzeń z systemem operacyjnym Google Android oraz iOS. Gra Carmageddon jest dostępna kompletnie za darmo, ale ...24 godziny! Gra Carmageddon jest dostępna bez żadnych opłat na dwie platformy operacyjne - Google Android oraz iOS. Cała akcja firmy deweloperskiej ma trwać 24 godziny, więc warto ...\n... flagowego smartfona HTC One. Otóż producent udostępnia aktualizację systemu operacyjnego Android do najnowszej wersji v4.4 Kitkat. Kiedy soft będzie dostępny na...One za pośrednictwem oferty SFR mogą już pobierać najnowszy system operacyjny Google Android v4.4 Kitkat. Soft udostępniany jest stopniowo, tak aby serwery ...z pierwszych,\nGoogle Android w najnowszej wersji 4.4.2 Kitkat nie będzie chyba tak szybko dostępny ... aktualizacji. Jeszcze wczoraj pisałem, że francuski operator komórkowy SFR udostępnia najnowszą wersję platformy operacyjnej Google dla flagowego smartfona HTC One. Ponoć już była możliwość pobierania przez klientów sieci softu... wykonać szereg\nSystem operacyjny Google Android 4.4.2 Kitkat dla osób posiadających brandowanego smartfona Motorola Moto X ...nowymi funkcjami zajmuje 146 MB. Nowości w Android 4.4.2 Kitkat dla Motorola Moto X: - wsparcie dla drukowanych zdjęć, - wsparcie dla Google Docs, Gmail za pośrednictwem WiFi, Bluetooth, - ... e-mail. To są najważniejsze\n... multimedialnego smartfona Samsung Galaxy S4 mogą mieć małe powody do zadowolenia, ponieważ aktualizacja systemu operacyjnego Google Android 4.4 Kitkat jest już coraz bliżej. Dzisiaj może zadebiutuje u operatora Sprint. Potentat internetowy... zostać udostępniona możliwość zainstalowania najnowszej wersji platformy Google. Co do dla\n.... Operator przygotował oprogramowanie TV.Play.pl, które można zainstalować na urządzeniach z Windows Phone oraz Google Android. Ale co tak naprawdę oferuje? TV.Play.pl umożliwia dostęp do kanałów telewizyjnych nadawanych na... kamer internetowych. Oprogramowanie jest dostępne w Windows Phone Store dla Windows Phone 8 oraz w Google\n... jest udostępniania dla kolejnego urządzenia koreańskiego producenta. Tym razem Google Android 4.4.4 Kitkat debiutuje dla tabletu Samsung Galaxy Note 10.1. Już niedługo.... Na jakie zmiany można liczyć? Raczej nie będzie nic rewolucyjnego, a jedynie nowości z Androida 4.4.4, ale także poprawiono błędy i zwiększono bezpieczeństwo\n... jest to, że producent postanowił całkowicie zrezygnować z systemu Skylight OS i zamienił go na Google Android, choć wiąże się to z koniecznością całkowitej przebudowy komputerów. Zła wiadomość jest natomiast taka, że..., ale chyba warto poczekać. Dzięki temu, że oba urządzenia pracować będą na Androidzie, otrzymają dostęp do ogromnych\nKoreański producent planuje wprowadzić do sprzedaży tani i funkcjonalny smartfon z systemem operacyjnym Google Android w wersji 4.4 Kitkat. Jak na razie sprzęt znany jest pod kodowym oznaczeniem Samsung .... Samsung SM-G310 będzie wyróżniał się niską ceną oraz dostępność platformy Google Android w wersji 4.4 Kitkat. Zainstalowanie\nDzisiaj zdradziliśmy, że w połowie kwietnia pojawi się aktualizacja Androida dla flagowego smartfona LG G2. Operator oraz LG nie zapominają o ...starszych modelach, czy średniakach. Posiadacze smartfona LG L5 II otrzymają nową wersję Androida latem tego roku. LG L5 II to nie produkt, który mógłby rywalizować z ... 4.1, ale niedługo\n...ARM. Oprócz tego, urządzenia firmy Acer mają pracować pod kontrolą systemu operacyjnego Google Android 2.2. W 4 kwartale 2010 roku do sprzedaży mają trafić ...calowym (konkurencja dla iPada), oba oparte na architekturze ARM i z systemem Android. W przeciwieństwie do 6-calowych monochromatycznych tabletów oraz nieco większych kolorowych\n...oprogramowania dla multimedialnego tabletu internetowego Manta MID705DC. W ten sposób mogą zainstalować najnowszą wersję systemu Google Android 4.4 Kitkat. Co ciekawe, ten sprzęt to jedynie początek. Przedstawiciele producenta potwierdzają, że ...internetowych Manta. Z każdym tygodniem grono szczęśliwców powinno się powiększać. Planowane jest\n... smartfonów Samusng Galaxy S III z wbudowanym modemem LTE. W Polsce już jest dostępna aktualizacja do Androida 4.4 Kitkat. Nowy soft jest dostępny dla smartfona Samsung Gaalxy S III LTE (GT-I9305... oznaczone numerem I9305XXUFNJ1, to przede wszystkim obecność nowej wersji systemu operacyjnego Google Android, czyli 4.4.4 Kitkat. Nie\n... Pad FHD 10. Producent nie zapomniał o tym urządzeniu i udostępnił nową wersję systemu operacyjnego Google Android 4.3. Użytkownicy tabletu internetowego ASUS MeMO Pad FHD 10 mogą już próbować pobierać oprogramowanie... wersja softu ma wnieść trochę poprawek oraz ulepszeń, które mają poprawić codzienne funkcjonowanie tabletu. Ponadto\nZgodnie z zapowiedziami, firma HTC udostępnia w marcu aktualizację systemu operacyjnego Google Android do najnowszej wersji 4.4.2 Kitkat, dla smartfona HTC One Max. Niestety obecnie soft ...\n... podało oficjalny termin konferencji prasowej dedykowanej platformie Android. Jej data, wyznaczona na 5 stycznia 2010 roku, pokrywa się z prawdopodobnym dniem premiery wyczekiwanego smartfona Nexus One. Google nie zdradziło zbyt wiele szczegółów na.... Wiadomo jednak, że dużo będzie się mówiło o tym, jak pierwszy smartfon Google\nGoogle udostępniło właśnie swoją comiesięczną aktualizację statystyk dla wszystkich systemów z rodziny Android. Mimo, że wiele topowych modeli pracujących pod kontrolą Androida 2.3.3 Gingerbread dopiero wchodzi na rynek, nowa wersja systemu odnotowała...,1%. Tylko Gingerbread i Honeycomb mogą pochwalić się tendencją wzrostową, co\nNajnowsze statystyki firmy Google pokazują, że Android Marshmallow w końcu rozpoczął coś w rodzaju ofensywy, gdyż w porównaniu z ... swoje udziały. To niestety ciągle mało, ale widać postęp. Jak jest z aktualizacjami Androida wie każdy maniaK i nie widzę potrzeby, by co miesiąc rozwodzić się nad ...prawie każdej starszej\nOd kilku lat, niepodważalnym liderem w świecie Androida, który cały czas kontroluje lwią część rynku smartfonów, jest koreański Samsung. Wielka przygoda Koreańczyków rozpoczęła się wraz z wydaniem pierwszego high-endowego smartfonu z linii Galaxy i trwa po dziś dzień, dodatkowo wzmocniona obecnością w niemal każdym segmencie rynku. Mimo wszystko,\n...akcjonariuszy. Głośniej zaczęto mówić o sprawach ważniejszych: szarżowaniu w inwestycjach, pompowaniu pieniędzy w Google+ oraz chaotycznym rozwoju Androida. Inwestorzy zastanawiają się, czy wydawanie dużych pieniędzy jest uzasadnione w obliczu wielkiej transakcji...ściągania). Oczywiście od początku nie ulegało wątpliwości, że usługa\n... proces. źródło: androidauthority Poprzednie informacje Nie da się ukryć, że aktualizacja oprogramowania układowego do systemu Google Android 5.0 Lollipop wywołuje wiele emocji. Producenci spieszą się jak tylko mogą, aby zadowolić konsumentów...-Air) rozpocznie się w późniejszym czasie, a zatem należy uzbroić się w cierpliwość. Jeżeli tylko\n...znakomity, nowoczesny i technologiczne doskonały (według nich) smartfon, z najnowszym systemem operacyjnym Google Android 4.0 Ice Cream Sandwich na pokładzie. Z jednej strony tego ...GB / 32 GB w zależności od wersji. Całość wspierana przez system operacyjny Google Android 4.0 ICS oraz łączność 4G LTE. Urządzenie ma trafić na ..., jaka\n...urządzenia w dniu premiery rynkowej mają pracować pod kontrolą systemu operacyjnego Google Android. Pozostałe, wymienione powyżej modele otrzymają aktualizację w pierwszym kwartale 2012 ...-calowy HTC Jetstream. Oba urządzenia pracują pod kontrolą systemu operacyjnego Google Android 3.2 Honeycomb, jednakże nie wiadomo, czy producent\nDzisiaj pojawiły się nowe informacje dotyczące tabletu internetowego Google Nexus 8, ale także samego systemu operacyjnego Google Android, w niezaprezentowanej jeszcze wersji 4.5. Premiera urządzenia oraz Androida 4.5 miałaby nastąpić w lipcu na... z premiery podczas konferencji I/O w czerwcu. Podczas tej imprezy Google\n.../2014 Według najnowszych informacji krążących po sieci, rozpoczął się proces aktualizacji oprogramowania układowego do systemu Google Android 4.4.3 KitKat dla smartfonów oraz tabletów sygnowanych logo Nexus, oraz tych z serii... One (M7) i HTC One (M8) w wersji Google Play Edition. źródło: gsmarena AKTUALIZACJA 03/06/2014\n...listopada bieżącego roku. Po raz pierwszy w zestawieniu pojawiła się najnowsza kompilacja systemu Google - Android 6.0 Marshmallow, który pracuje aktualnie na zaledwie 0.3% wszystkich urządzeń ...wszystkich urządzeń biorących udział w badaniu. To wszystko nie zmienia jednak faktu, że Google Android 4.4 w wersji KitKat wiedzie nadal\n...zakończył się drugiego maja bieżącego roku. Poprzednie zestawienie to podwojenie udziału przez system Google Android 6.0 Marshmallow, który pracuje aktualnie na 7.5% wszystkich urządzeń z ...robić w tym kierunku. Jestem niemal pewny, że w czerwcowym raporcie, który opublikuje Google, Android 6.0 przekroczy 10%. A to dlatego, że już na\n..., jednak wszystko wskazuje na to, że nadszedł jego kres. Obecnie Google Nexus S otrzymał aktualizację do systemu Google Android w wersji 4.1.2 Jelly Bean i na tym... Google poprzestanie. Z informacji, jakie znajdziemy na oficjalnym blogu Google dowiadujemy się, że smartfon nie otrzyma Androida 4... zadebiutowały na\n... ten temat - który system jest lepszy: Google Android czy Microsoft Windows Phone? Najwięksi producenci smartfonów (m. in. Samsung i HTC) mają w ofercie urządzenia zarówno z Androidem, jak i Windowsem. Nokia zaufała Microsoft... chociażby fanów danej marki, a nie systemu (np. fani produktów Apple). Google Play vs. Windows\n...planszowych, które wydane zostały na urządzenia mobilne z zaimplementowanym systemem operacyjnym Google Android. Mamy nadzieję, że poniższa lista pomoże Wam znaleźć coś, co ... nie do opisania. MONOPOLY w wersji na urządzenia mobilne z Androidem polega na rozbudowie własnego imperium ekonomicznego. Rzucając wirtualną kostką poruszamy\n...jako "otwarty" Google Android rozpoczął walkę z emulatorami konsol, jakie jeszcze do niedawna mogliśmy znaleźć w Android Markecie. Czy taka zagrywka pomoże Androidowi? Wątpię, ale...programiście, jak i jego aplikacjach nie znajdziemy już w Android Markecie ani śladu. Google po prostu zablokowało jego konto i\n... koncernu, którego debiut na rynku w 2011 roku wiąże się z wprowadzeniem przez firmę Google nowej wersji systemu Google Android 3.0 HoneyComb dedykowanej owym urządzeniom. Jest to pierwszy nieoficjalny tablet giganta z... Redmond. Od tamtego czasu XOOM otrzymywał kolejno najnowsze wersje oprogramowania układowego, dochodząc do\n... się w ofercie sprzedażowej na rynku brazylijskim oraz malezyjskim, z systemem Google Android w wersji 4.2.2 Jelly Bean, co oznacza, że w ...najbliższym czasie rozpocznie się globalny proces aktualizacji oprogramowania układowego. Oczywiście na chwilę obecną firma Google.... Nie pozostaje w takim wypadku, jak czekać na konkretne\n...okres kończący się drugiego grudnia 2013 roku. W odniesieniu do zeszłego zestawienia widać, że Google Android 2.3 Gingerbread odnotował kolejny spadek popularności o 2.2 punkty procentowe, gdyż ....6-procentach urządzeń mobilnych. W dalszym ciągu (co bardzo cieszy) w siłę rośnie Google Android Jelly Bean, który pracuje aktualnie na\n... i szerokiej integracji z największym na świecie serwisem społecznościowym, a Google widząc w ewentualnej transakcji ogromny zastrzyk energii dla dynamicznie rozwijającego się Androida. Szacuje się, że transakcja, o ile w ogóle do... niewykonalne, jednak dużo rozsądniej wygląda z mojej perspektywy integracja funkcjonalności Skype'a z\n...Google przynosi sporo nowości. Dowiedzieliśmy się już o usłudze "wypożyczalni filmowej", jaka niebawem zawita w urządzeniach z Androidem, teraz natomiast przyszedł czas na wiadomość dotyczącą kolejnej edycji Androida...rzekomo właśnie ze względu na prace nad scaleniem linii rozwojowej Androida dla tabletów i smartfonów.\n...Android Police otrzymał od szczęśliwego posiadacza tabletu Google Nexus 7 2 zrzuty ekranu z najpopularniejszych aplikacji bechmarkowych, dzięki czemu jesteśmy w stanie zobaczyć, jak najnowsza produkcja powstała przy współpracy Google... jaką posiada specyfikację techniczną. Zobacz również Google Nexus 7 2gen. na wideo\n..., gdyż w ostatnim czasie zaprezentowany został Samsung Galaxy S4 Google Edition oraz HTC One Google Edition. Teraz przyszedł czas na japońskiego "Nexusa". Według najnowszych... Z, który podobnie jak poprzednicy pracować będzie pod kontrolą czystego systemu Google Android oraz posiadać będzie odblokowany bootloader. W zasadzie\n...okres kończący się pierwszego listopada 2013 roku. W odniesieniu do zeszłego zestawienia widać, że Google Android 2.3 Gingerbread, którego publikacja miała miejsce prawie trzy lata temu, odnotował spadek ....8-procentach urządzeń mobilnych. W dalszym ciągu (co bardzo cieszy) w siłę rośnie Google Android Jelly Bean, który pracuje\nGoogle nie wytrzymało ciśnienia związanego z konferencją Apple i premierą nowej wersji oprogramowania giganta z Cupertino – iOS 8.2 - i postanowiło oficjalnie zapowiedzieć Androida 5.1...Lollipop, który wnosi ze sobą tyle zmian, co kot napłakał. Android 5.1 Lollipop poprawia stabilność, wydajność i oferuje kilka nowych ... ustawień\nWedług najnowszych statystyk Google, Android 7.1 Nougat zwiększył swoje udziały na rynku o 0,1%. Co ciekawe, identyczny wzrost zanotował... kilkuletni Android Gingerbread. W kolejnych statystykach Google, które zazwyczaj publikowane są raz w ...miesiącu, trudno oczekiwać większych wzrostów najnowszych wersji Androida.\n... tego, podczas oficjalnej konferencji w Hong Konku, firma Google zaprezentowała nam swój najnowszy system operacyjny - Android 4.0 Ice Cream Sandwich, stworzony zarówno z .... Jeszcze przez pierwszą prezentacją systemu najbardziej obawialiśmy się tego, że nowy Android będzie właściwie odświeżonym "Honeycombem" z kilkoma\n... różniły - jeden Eee Pad na pokładzie będzie miał Windowsa 7, podczas gdy w drugim znajdziemy Google Android lub Google Chrome OS. Nikomu chyba nie trzeba tłumaczyć, że różnice między urządzeniami z systemem Microsoftu..., a Google są ogromne. Eee Pad z Androidem/Chrome będzie konkurentem dla Apple iPada - do niego ma być\n... internetowej na świecie i ugruntowała sobie pozycję wśród największych branży IT. Dzięki zaprojektowaniu systemu operacyjnego Google Android koncern z Mountain View zaskarbił sobie również sympatię miłośników smartfonów. Już niebawem... premierę z wypiekami na twarzy. Kiedy pół roku temu na rynku pojawiał się Android w wersji 2.1\n..., to na obejrzenie całej produkcji mamy 24 godziny. Prawdopodobna premiera dla urządzeń z Google Android 2.2 i wyższymi odbędzie się w przeciągu kilku tygodni. Godnym odnotowania jest ...'a które pokrótce przybliży Wam całą ideę serwisu filmowego Googla. Od dłuższego czasu Android Market zmierzał w stronę multimedialności, lecz teraz\n...wyprodukuje Samsung. Telefon jako pierwszy będzie mógł pochwalić się zupełnie nowym androidem Ice Cream Sandwich, prawdopodobnie jego numeracja będzie zaczynała się od ...rewolucją w tym telefonie ma być przede wszystkim najnowsza wersja systemu Google Android. Według różnych informacji, Ice Cream Sandwich ma być połączeniem linii\n... doniesień. Warto jednak przyjrzeć się cenom oraz dostępności na poszczególnych rynkach. Nowy Google Nexus 7 - specyfikacja Wyświetlacz: 7-calowa matryca LCD IPS o rozdzielczości 1920 ...GPS, Akumulator: z funkcją bezprzewodowego ładowania, do 9 godzin odtwarzania materiałów wideo, System: Google Android 4.3 Jelly Bean. Grubość: 7.62\n534 queries. 0,528, 0.528 (0,528) seconds.


Dział Projektów | Politechnika Gdańska\nDział Projektów został powołany w celu współpracy z jednostkami Politechniki Gdańskiej w zakresie pozyskiwania środków finansowych z Funduszy Strukturalnych i Programów Międzynarodowych oraz Krajowych Projektów Badawczych.\nDo zadań Działu należy:\nwyszukiwanie, gromadzenie i archiwizacja informacji o możliwościach, zasadach pozyskiwania oraz rozliczania środków krajowych i unijnych dla Uczelni;\nprzekazywanie informacji do publikacji oraz nadzorowanie zawartości podstrony Działu Projektów w ramach serwisu internetowego Politechniki Gdańskiej;\nudzielanie indywidualnych porad pracownikom w zakresie pozyskiwania oraz rozliczania środków krajowych i unijnych, w poszczególnych dziedzinach funkcjonowania Uczelni;\nwsparcie wnioskodawców przy wypełnianiu części formalnej wniosków o dofinansowanie;\nopiniowanie wniosków – przekazywanie uwag, wskazówek i propozycji w zakresie właściwego wypełniania części merytorycznej wniosków oraz budżetów projektów;\nprzygotowanie - w ścisłej współpracy z jednostkami wnioskującymi - załączników formalnych do wniosków o dofinansowanie i umów o dofinansowanie;\nkoordynacja obiegu wniosków wewnątrz Uczelni;\ninformowanie kierownika jednostki wnioskującej, kierownika projektu oraz właściwego prorektora o aktualnym statusie aplikacji;\nprzygotowywanie - we współpracy z jednostkami administracji centralnej - propozycji szczegółowych zasad realizacji i rozliczeń projektów dofinansowanych ze środków krajowych i unijnych;\nprowadzenie rejestru realizowanych przez Uczelnię projektów;\nkoordynacja prac nad przygotowaniem wniosków o dofinansowanie oraz współpraca z jednostkami administracji centralnej w zakresie realizacji i rozliczania projektów centralnych Politechniki Gdańskiej uznanych przez władze Uczelni za priorytetowe;\ninformowanie kierownika jednostki wnioskującej, kierownika projektu oraz właściwego prorektora o aktualnym statusie aplikacji i projektu;\nprzygotowywanie okresowych sprawozdań w zakresie liczby złożonych wniosków, przyznanych środków i postępie realizowanych projektów;\nbieżący i doraźny monitoring realizowanych na Politechnice Gdańskiej projektów – monitoring poprawności realizacji projektu zgodnie z wytycznymi;\nmonitoring zachowywania trwałości projektów zgodnie z wytycznymi;\npromowanie Programów Międzynarodowych oraz unijnych Funduszy Strukturalnych m.in. poprzez organizację szkoleń i konferencji;\npublikacja informacji o bieżących szkoleniach i konferencjach zewnętrznych.\nDział Projektów realizuje projekt pn. Regionalny Punkt Kontaktowy Programu Ramowego UE Horyzont Europa. Wspiera on podmioty z województw pomorskiego i kujawsko-pomorskiego w zakresie uczestnictwa w programie Horyzont Europa (www.rpkgdansk.pl).\nBaza projektów - MojaPG\nBaza projektów - Most Wiedzy\nSekretariat Działu Projektów\nTel.: + 48 58 347 26 72


Weronika Rosati na okładce Flesza - czy żałuje wywiadu o partnerze?\nWeronika Rosati ma za sobą trudny czas. Aktorka niedawno została mamą i bardzo ucieszyła się z tego powodu, ale po porodzie musiała też podjąć trudną decyzję. Aktorka rozstała się ze swoim partnerem, Robertem Śmigielskim, który jest ojcem jej córki Elizabeth.\nJej wywiad spotkał się z bardzo różnymi opiniami, jedni chwalili ją za szczerość i współczuli tego, że została samotną matką, inni krytykowali za to, że publicznie opowiedziała o rozpadzie swojego związku. Skrytykowały ją też przyjaciółki jej byłego partnera - Magda Gessler i Krystyna Demska-Olbrychska. Czy Weronika żałuje, że otworzyła się i opowiedziała o tym, jak teraz wygląda jej życie? Odpowiedź na to pytanie znajdziecie w magazynie "Flesza". Co jeszcze w numerze?\nAgnieszka Woźniak-Starak poprowadzi "Big Brothera"? Trwają przygotowania do wiosennej edycji show i producenci chcieliby, żeby to ona ją poprowadziła! Do tego nowe informacje o Monice Kuszyńskiej, która tuż przed świętami urodziła córkę. Nowy "Flesz" od poniedziałku ( Wigilia) w sprzedaży!


Renata Żełobowska-Orzechowska – kierownictwo muzyczne, fortepian, czelesta\nKarina Gorzkowska, Maja Szerel / Serotoninaerror – multimedia\nZofia Satała – klawesyn\nuczniowie Zespołu Szkół Muzycznych w Wieliczce\ni Szkoły Muzycznej I st. im. mjr. H.H. Baranowskiego w Krakowie\nopieka pedagogiczna, akordeon – Oskar Gut\nNasi muzyczni przyjaciele, Babcia Melodia, Dziadek Rytmus i Kuzynka Klawiaturka (aktorzy, Anna Sokołowska i Sławomir Rokita oraz pianistka Renata Żełobowska-Orzechowska) bardzo często, jak wiadomo, przeżywają przedziwne przygody. Całkiem niedawno byli oni na pięknym koncercie i mieli okazję usłyszeć niezwykły instrument, a mianowicie czelestę. Instrument ten występuje w orkiestrze dość rzadko, a szkoda wielka, bo jak stwierdziła nasza trójka, jej dźwięki kojarzą się z bajkami i skłaniają do marzeń. Dyskutując tak o zaletach muzycznych czelesty, wymyślili coś niezwykłego. Ustawili mianowicie „ławeczkę marzeń” i rozesłali maile do zaprzyjaźnionych muzyków z zaproszeniem, aby siadywali na niej i dzielili się z przyjaciółmi swoimi marzeniami. Ale jak to muzycy, goście ławeczki odchodzili po chwili, aby na swoich instrumentach zagrać swoim marzeniom do wtóru.\nNa zaproszenie do opowieści o marzeniach odpowiedzieli świetni krakowscy muzycy: klawesynistka Zofia Satała, organista Michał Białko, perkusista Ryszard Haba oraz Oskar Gut – akordeonista i nauczyciel młodych miłośników tego instrumentu (z Zespołu Szkół Muzycznych w Wieliczce i Szkoły Muzycznej I st. im mjr. H.H. Baranowskiego w Krakowie dla dzieci niewidzących i słabowidzących). I rzecz jasna, do tej marzycielskiej akcji dołączyli nasi niezawodni przyjaciele z Baletu Dworskiego Cracovia Danza. A że marzenia jak wiadomo nie mają granic, więc wszyscy sobie wyobrażali, że ich muzyka unosi się w błękicie nieba, coraz dalej, coraz wyżej i wyżej, może nawet opuszcza naszą galaktykę...I jakież było ogólne zdumienie, gdy z oddali, z głębin kosmosu, za pomocą przekaźnika, nazwanego przez nas „Radio Błękit” zaczęły przychodzić informacje i różne dźwięki.\nOkazało się, że nasza muzyka trafiła do cywilizacji, bardzo ceniącej świat dźwięków, ale o dziwo, nie posiadającej instrumentów muzycznych. Jakież to niezwykłe twory akustyczne mogą powstawać przez przetwarzanie w kosmicznych urządzeniach ziemskiej muzyki!\nWszystkich, którzy chcą się o tym przekonać, zapraszamy na spotkanie „niebiesko - błękitne”. Chcemy w tym miejscu zaznaczyć, że ta nieprawdopodobna historia znajdzie swój finał dopiero\nw maju, w czasie naszego następnego, „zielonego”, spotkania. A oprócz „kosmicznych dźwięków” zaprezentujemy wtedy także niezwykłych gości.


Vince Carter – czy to był ostatni mecz i rzut legendy? (WIDEO) - PolskiKosz.pl\nVince Carter – czy to był ostatni mecz i rzut legendy? (WIDEO)\n12 / 03 / 2020 17:59\nZrobił to w swoim stylu - uśmiechnięty wyszedł na boisko i trafił trójkę na pożegnanie. Koronawirus w NBA spowodował, że pod znakiem zapytania stanęła dalsza część sezonu. Nikt nie wie, czy i kiedy rozgrywki zostaną wznowione. Oznacza to, że być może już za nami ostatni mecz Vince'a Cartera na parkietach NBA.\nW momencie, gdy okazało się, że Rudy Gobert pozytywnie przeszedł test na obecność koronawirusa w organizmie, w Atlancie cały czas trwał zacięty bój między Hawks a Knicks. W tym pojedynku do wyłonienia zwycięzcy potrzebna była dogrywka. Dodatkowe pięć minut lepiej wykorzystali Nowojorczycy, wygrywając ostatecznie 136-131. Wyjątkowe były jednak ostatnie punkty dla Hawks.\nZdobył je Vince Carter, dla którego to mógł być ostatni trafiony rzut w karierze. Już w trakcie meczu liga ogłosiła bowiem, że zawiesza rozgrywki. Na ten moment niemal pewne jest, że na co najmniej dwa tygodnie, ale ta przerwa może potrwać znacznie dłużej. Trudno powiedzieć, czy sezon regularny zostanie jeszcze w ogóle wznowiony, a co za tym idzie czy Carter zagra jeszcze choćby jeden mecz.\nOn sam dobrze zdawał sobie z tego sprawę, mówiąc po spotkaniu, że to rzeczywiście może być jego ostatnie spotkanie w NBA. 43-latek zaznaczył jednak, że to niezwykle dziwne uczucie. Niedługo potem za pośrednictwem twittera podziękował wszystkim za te 22 lata wspaniałej podróży, jeśli oczywiście to naprawdę już koniec.\nCarter to najdłużej grający w historii NBA zawodnik. 43-latek zadebiutował w sezonie 1998/99, kiedy to zresztą zdobył statuetkę dla najlepszego debiutanta. Ogółem spędził w lidze aż 22. sezony (jest to rekord NBA), osiem razy zagrał w Meczu Gwiazd i na stałe przeszedł do historii jako jeden z najlepszych dunkerów. Nawet grubo po 30-tce wsadzał z góry jak mało kto.\nW ostatnich latach stał się niemal idealnym weteranem, który pomagał młodym zawodnikom i zawsze służył swoją radą. Ten i poprzedni sezon spędził w Atlancie, choć mógł przecież gonić za mistrzowskim pierścieniem, którego w swojej kolekcji nie ma i mieć nie będzie. Byłoby ogromną szkodą, gdyby jego kariera miała zakończyć się właśnie przez koronawirusa.\nNikt jednak nie powie, że Vinsanity nie odszedł z ligi na własnych warunkach. Grał tak długo jak nikt inny w historii i nawet po 40-tce dawał z siebie wszystko, często zadziwiając fanów. Choć dziś nikt nie wie, czy sezon zostanie jeszcze wznowiony to jednak Carter wydaje się być pogodzony z takim, a nie innym odejściem – trafił zresztą swój ostatni rzut… Teraz najważniejsze jest zdrowie.\nVinsanity. 🙌 pic.twitter.com/5IWTBquZps


Nóż Herbertz Solingen Mechanic Drop Point Folder\nMechanic Drop Point Folder - lekki uniwersalny nóż o surowym technicznym designie - piękny w swojej prostocie. Oryginalny mechaniczny styl podkreślają wbudowane w rękojeść obracające się podczas otwierania kołowe zębatki napędowe oraz pokryta nierefleksyjną powłoką stone wash klinga. Folder który warto mieć w swojej kolekcji - doskonały pomysł na prezent!\nGłownia - o profilu Drop Point, grubości 2.8 mm. Wykonana z wytrzymałej odpornej na korozję stali nierdzewnej AISI 420, pokrytej matową powłoką stone wash (nadającą ciekawą fakturę, maskującą drobne rysy powstałe podczas eksploatacji). Ostrze gładkie typu Plain wyprowadzono szlifem wklęsłym (Hollow grind) zapewniającym dobre właściwości tnące. Szerokie wycięcie w klindze umożliwia szybkie otwarcie noża kciukiem. Mocna blokada klingi Frame-Lock.\nRękojeść - ergonomiczna, pokryta okładzinami wykonanymi ze stali nierdzewnej, powlekanej szarą matową powłoką. Redukcję wagi noża została osiągnięto poprzez zastosowanie otworów na powierzchni okładzin. Nóż wyposażono w przykręcany dwoma śrubami torx metalowy klips pozwalający przenosić nóż w pozycji tip-down (czubkiem do dołu). Spine Jimping karbowanie nacięcia na blokadzie klingi.\nNumer produktu: 295112\nWaga bez etui: 105 g / 3.70 oz