Karolina Wilczyńska - Życie jak malowane - PDF Ebook Mobi Epub | PDF-X.PL\nKarolina Wilczyńska - Życie jak malowane - pdf podgląd\nKarolina Wilczyńska - Życie jak malowane -\nTytuł Karolina Wilczyńska - Życie jak malowane -\nKarolina Wilczyńska - Życie jak malowane - PDF Ebook podgląd online:\nZobacz podgląd Karolina Wilczyńska - Życie jak malowane - pdf poniżej lub pobierz na swoje urządzenie za darmo bez rejestracji. Karolina Wilczyńska - Życie jak malowane - Ebook podgląd za darmo w formacie PDF tylko na PDF-X.PL. Niektóre ebooki są ściśle chronione prawem autorskim i rozpowszechnianie ich jest zabronione, więc w takich wypadkach zamiast podglądu możesz jedynie przeczytać informacje, detale, opinie oraz sprawdzić okładkę.\nKarolina Wilczyńska - Życie jak malowane - Ebook transkrypt - 20 pierwszych stron:\nStrona 1 Strona 2 Strona 3 Strona 4 Copyright\t©\tKarolina\tWilczyńska,\t2017 Copyright\t©\tWydawnictwo\tPoznańskie\tsp.\tz\to.o.,\t2017 Redaktor\tprowadząca:\tSylwia\tSmoluch Redakcja:\tKinga\tGąska Korekta:\tMagdalena\tOwczarzak Projekt\ttypograficzny,\tskład\ti\tłamanie:\tMaciej\tMajchrzak Projekt\tokładki:\tDesign\tPartners\t(www.designpartners.pl) Fotografia\tna\tokładce:\tZoom\tTeam/shutterstock.com LilKar/shutterstock.com Konwersja\tpublikacji\tdo\twersji\telektronicznej:\tDariusz\tNowacki Wydanie\telektroniczne\t2017 eISBN\t978-83-7976-695-6 CZWARTA\tSTRONA Grupa\tWydawnictwa\tPoznańskiego\tsp.\tz\to.o. ul.\tFredry\t8,\t61-701\tPoznań tel.:\t61\t853-99-10 fax:\t61\t853-80-75 [email protected] www.czwartastrona.pl Strona 5 W oda była tak gorąca, że Tamara obawiała się włożyć do niej stopy. Jednak babcia Róża wiedziała\tswoje. –\tO\tto\twłaśnie\tchodzi.\tNic\tci\tnie\tbędzie,\twytrzymasz.\tNo\tjuż,\tnie\tmarudź!\t–\tPopędzała Tamarę,\tktóra\tdość\tnieufnie\tspoglądała\tna\tstojącą\tna\tpodłodze\temaliowaną\tmiednicę. Tylko czy można było sprzeciwić się babci? Czuła, że protesty są z góry skazane na niepowodzenie,\twięc\tpowoli,\tzaciskając\tzęby,\tzanurzała\tstopy\tcoraz\tgłębiej. Zejdzie\tmi\tskóra,\tto\tpewne\t–\tmyślała.\t–\tA\tza\tchwilę\twrzątek\tdojdzie\tdo\tkości. –\tNie\tpatrz\tna\tmnie\tz\ttakim\twyrzutem.\t–\tBabcia\tpozostawała\tniewzruszona.\t–\tWy,\tmłodzi,\tto\tod razu sięgacie po tabletki. A na przeziębienie są lepsze sposoby niż ta cała chemia. Do wody dodałam\taloes,\tto\tsobie\tprzy\tokazji\tpowdychasz.\tA\tpotem\twypłuczesz\tgardło\twodą\tz\tsolą… –\tBabciu,\tmiej\tlitość\t–\twychrypiała.\t–\tWoda\tz\tsolą?\tPrzecież\ttego\tsię\tnie\tda\tpić! –\tToż\tja\tci\tprzecież\tnie\tkażę\tpić,\ttylko\tpłukać.\tA\tmoże\ti\tna\tuszy\tci\tta\tinfekcja\tposzła?\tZnam\tkilka sposobów… –\tNie,\tproszę\t–\tzaprotestowała\tTamara.\t–\tBędę\tpłukać,\tobiecuję. Babcia\tRóża\tuśmiechnęła\tsię\tpod\tnosem. – Czy są dla mnie przewidziane jeszcze jakieś tortury? – zapytała Tamara, starając się nie poruszać\tstopami,\tktóre\tpiekły,\tjakby\tchodziła\tpo\trozżarzonych\twęglach. –\tJuż\tnie\tmarudź,\tdziecko.\t–\tSękata\tdłoń\tpogładziła\tją\tpo\tgłowie.\t–\tTylko\tbędziesz\tssać\tcytrynę. Ale z cukrem – dodała, widząc proszący wzrok chorej. – A zaraz potem dostaniesz kubek mleka z\tmiodem. –\tA\tkawy\tnie\tmogłabym\tsię\tnapić? –\tMogłabyś,\tale\tpóźniej.\tNajpierw\tzadbamy\to\ttwoje\tzdrowie. Tamara westchnęła, ale nic nie powiedziała. Gdyby była w Kielcach, kupiłaby po prostu jakiś specyfik\tw\taptece,\twypiła\ti\ttyle.\tJednak\tw\tbiałym\tdomku\tnie\tmogła\tna\tto\tliczyć. Dobrze,\tże\tbabcia\tRóża\tnie\tjest\tjakąś\tznachorką,\tbo\tjeszcze\tobłożyłaby\tmnie\tkocimi\tskórkami\t– pomyślała.\t–\tA\ttak,\tto\tprzynajmniej\tja\ti\tBarnaba\tjesteśmy\tbezpieczni. Myśl\tta,\tchoć\tnieco\tzłośliwa,\tprzyniosła\todrobinę\tulgi.\tTamara\tdoskonale\tzdawała\tsobie\tsprawę z\ttego,\tże\tkto\tjak\tkto,\tale\tbabcia\tRóża\tnawet\tmuchy\tby\tnie\tskrzywdziła.\tJednak\tnad\tnią\tlitości\tnie miała. Oczywiście wszystko w dobrej wierze i trosce o jej zdrowie, ale Tamara była już zmęczona okazywaną jej troską. Przywykła do lekarskiego podejścia Ewy – witaminy, coś przeciwgorączkowego i brak rozczulania się nad sobą. Sama też stawiała na przemysł farmaceutyczny,\ttym\tbardziej,\tże\tnie\tmiała\tczasu\tna\twylegiwanie\tsię\tw\tłóżku. Kiedy\twięc\tusłyszała\tw\tsieni\tgłos\tMarzeny,\tzebrała\twszystkie\tsiły\ti\twychrypiała: –\tTutaj! – Wchodzę, wszędzie cisza, kuchnia pusta. Już się wystraszyłam, że coś jest nie tak!\t–\tKobieta z\tdezaprobatą\tpokręciła\tgłową.\tRozejrzała\tsię\tpo\tpokoiku\ti\tszybko\toceniła\tsytuację.\t–\tZmogło\tcię\t– stwierdziła,\twskazując\tgłową\tna\trozłożoną\tpościel.\t–\tA\tto\tco?\t–\tPopatrzyła\tz\tciekawością\tna\tstopy koleżanki zanurzone w nadal parującej wodzie. – Postanowiłaś pozbyć się odcisków razem ze stopami? –\tProszę\tbardzo!\tKolejna,\tktóra\tnie\tdocenia\ttradycyjnych\tmetod.\t–\tBabcia\tRóża,\tdotąd\tstojąca\tbez słowa,\tpostanowiła\tsię\tujawnić.\t–\tCałe\tpokolenia\ttak\tsię\tleczyły\ti\tdobrze\tbyło. –\tO\tmatko!\t–\tMarzena\tpodskoczyła.\t–\tA\tna\tzawał\tcoś\tbabcia\tma?\tBo\tjak\tnie,\tto\tproszę\tmnie\ttak Strona 6 nie\tstraszyć! –\tNapijesz\tsię\tkawy?\t–\tzapytała\tTamara\tz\tnadzieją\tw\tgłosie. – Czy ja wiem? Piłam już dzisiaj dwie… – zawahała się Marzena, ale widząc proszące miny i gesty, które wykonywała koleżanka za plecami babci, natychmiast zrozumiała, o co chodzi. – Chociaż\tw\tsumie\tto\tjeszcze\tjedna\tnie\tzaszkodzi.\tPójdę\tsobie\tzrobić… –\tSiadaj,\tMarzenko,\tja\tzaparzę.\tI\ttak\tmuszę\tprzygotować\tdla\tTamary\tkolejne,\tjak\tto\tona\tsubtelnie nazwała,\ttortury.\t–\tBabcia\tuśmiechnęła\tsię.\t–\tA\tty\tw\ttym\tczasie\twysłuchasz\topowieści\to\ttym,\tjaka to\tjestem\tzła. –\tBabciu!\t–\tTamara\tspojrzała\tna\tnią\tz\twyrzutem.\t–\tPrzecież\twiesz,\tże\twcale\ttak\tnie\tmyślę. –\tWiem,\twiem.\t–\tStaruszka\tmachnęła\tręką.\t–\tI\tże\tta\tkawa\tjest\tdla\tciebie,\tteż\twiem.\tDla\tMarzenki zrobię\therbatę\tz\tsokiem\tmalinowym. Kiedy zostały same, Marzena odsunęła kawałek prześcieradła i umościła się na materacu. Spojrzała\twspółczująco\tna\tczerwony\tnos\ti\tzałzawione\toczy\tkoleżanki. –\tAle\tcię\twzięło… –\tDaj\tspokój,\tod\twczoraj\tledwie\tżyję.\tZa\tbardzo\tuwierzyłam\tw\twiosenne\tsłońce. Rzeczywiście, początek marca pokazał, że wiosna już nadchodzi. Po zimowej szarości słoneczne promienie były zapowiedzią tego, na co wszyscy czekali – ciepła i zieleni. Niestety, to nie wystarczyło, żeby rozbudzić uśpioną naturę i na próżno podczas spaceru Tamara wypatrywała pierwszych\tpączków\tna\tdrzewach\ti\tzawilców\tmiędzy\tsosnami.\tNie\tznalazła\twiosny\tani\tw\tlesie,\tani nad\tzalewem,\tza\tto\tprzywlokła\tze\tsobą\tkatar\ti\tból\tgardła. – Tylko mnie nie zaraź tym paskudztwem. Jeszcze tego by mi tylko brakowało – westchnęła Marzena. Tamara\tprzyjrzała\tsię\tkoleżance\tuważniej.\tDopiero\tteraz\tdostrzegła\tciemne\tobwódki\tpod\toczami, których\tnawet\tmakijaż\tnie\tbył\tw\tstanie\tukryć\ti\tjakiś\tsmutek\tw\tjej\tspojrzeniu. –\tCo\tu\trodziców?\t–\tzapytała. –\tNawet\tnie\tchce\tmi\tsię\topowiadać.\tMamę\tzupełnie\todmieniła\tta\tchoroba,\ta\ttata\tnie\tradzi\tsobie z\tzaistniałą\tsytuacją. Marzena na początku lutego poleciała z Jankiem do Londynu, gdzie mieli zostać przez miesiąc. Po pierwszej, kilkudniowej wizycie u angielskiej części rodziny Leszczyńskich Marzena odkryła, że potrafi zachowywać się jak dama, a arystokraci nie są wcale tacy straszni i pozbawieni poczucia humoru, jak wcześniej sądziła. Spotkała się z tak ciepłym i serdecznym przyjęciem ze strony gospodarzy, że z ochotą przystała na kolejne zaproszenie. Przyszłość jawiła jej się w tęczowych kolorach\tdo\tchwili,\tgdy\tpo\tdwóch\ttygodniach\tpoznawania\tlondyńskich\tatrakcji\ttelefon\tz\tPolski\tnie przypomniał\tjej,\tże\tpaleta\tżycia\tskłada\tsię\ttakże\tz\tciemniejszych\tbarw. Ojciec\tmówił\ttakim\tgłosem,\tże\twykupiła\tbilet\tna\tnajbliższy\tlot\ti\tpo\tkilkunastu\tgodzinach,\tz\tduszą na ramieniu, przestąpiła próg mieszkania rodziców. Popatrzyła na nieogolonego ojca, wysunięte szuflady komody, otwartą szafę i leżącą na środku stołu torebkę mamy. Nie wiedziała, co powiedzieć.\tNa\tszczęście\tojciec\tpodniósł\twzrok\tznad\tkubka\tz\tkawą\ti\tpowiedział\tto,\tco\tbardzo\tchciała usłyszeć: –\tŻyje. To\tbyła\tta\tdobra\twiadomość.\tPotem\tprzyszła\tkolej\tna\tgorsze.\tMama\tmiała\trozległy\twylew,\tjej\tstan lekarze\tokreślali\tjako\tciężki,\ta\tojciec\tzupełnie\tnie\tpotrafił\todnaleźć\tsię\tw\ttej\tsytuacji.\tZaradny\ti\tsilny mężczyzna w jednej chwili stał się nieporadnym i zagubionym starszym człowiekiem. Jakby cała jego\tmoc\ti\tżyciowa\tenergia\topierały\tsię\tna\tobecności\tżony\tu\tboku.\tGdy\tjej\tzabrakło\t–\tnie\twiedział, co robić. Marzena po raz pierwszy w życiu zobaczyła, że ojciec się boi. Widziała ten strach w jego spojrzeniu,\tkiedy\tkażdego\tdnia,\tgdy\twracała\tze\tszpitala,\tpytał: –\tCo\tu\tmamy? Sam jej nie odwiedzał. Poszedł raz, ale kiedy zobaczył żonę leżącą pod białą pościelą z zamkniętymi oczami i podłączoną do medycznych urządzeń, odwrócił się bez słowa i wyszedł. Marzena nie pytała o nic. Po prostu zaakceptowała postawę ojca i wzięła na siebie opiekę nad mamą.\tDopiero\tkiedy\tpowiedziała\tmu,\tże\tjest\tlepiej\ti\tmatka\todzyskała\tprzytomność,\tzdecydował\tsię na\todwiedziny. Teraz\tmama\twróciła\tjuż\tdo\tdomu,\tale\ti\ttak\tnie\tbyło\tlekko.\tParaliż\tsię\tnie\tcofnął,\twięc\tmatka\tnie wstawała z łóżka. Lekarz co prawda zapewniał, że rehabilitacja pozwoli usprawnić mamę tak, że będzie\tmogła\tchodzić,\tkorzystając\tz\tlaski,\ta\tz\tczasem\tmoże\tnawet\tzupełnie\tsamodzielnie.\tNa\trazie jednak\tnie\tbyło\to\ttym\tmowy,\twięc\tMarzena\tzajmowała\tsię\tsprawowaniem\topieki\tnad\tmatką.\tOjciec przyglądał się wszystkiemu w milczeniu i czasami Marzenie zdarzało się uchwycić jego zdziwione spojrzenie.\tJakby\tnie\tmógł\tzrozumieć,\tże\tkobieta,\tz\tktórą\tspędził\tcałe\tżycie,\tnie\tpotrafi\tteraz\tsama zjeść,\ta\tz\tjej\tust,\tktórych\tjeden\tkącik\topadł\tw\tdół,\twydobywają\tsię\tbełkotliwe\tdźwięki. Strona 7 –\tKiedy\tto\tminie?\t–\tzapytał\tpewnego\twieczora\tMarzenę. –\tA\tjeśli\tnigdy?\t–\todpowiedziała\tpytaniem,\tbo\ttego\tdnia\tczuła\tsię\tnaprawdę\tzmęczona.\tMatka\tnie chciała jeść, była marudna i bez przerwy próbowała wstawać z łóżka. Jedna z takich prób zakończyła się upadkiem i Marzena najadła się strachu. Miała coraz większe wątpliwości, czy sprosta opiece nad matką, a fakt, że nie może liczyć na pomoc ojca, dodatkowo ją frustrował. Dlatego\tnie\tpotrafiła\tutrzymać\tjęzyka\tza\tzębami.\tEmocje\twzięły\tgórę,\tale\tkiedy\tzobaczyła,\tjak\ttwarz ojca\tzastyga\tw\twyrazie\tniemego\tzdumienia\ti\tlęku,\tnatychmiast\tpożałowała\tswojego\tzachowania. –\tWybacz,\ttato.\tBędzie\tdobrze,\tnie\tmartw\tsię.\t–\tPoklepała\tgo\tuspokajająco\tpo\tdłoni. –\tKiedy? – Nie wiem. Ale wierzę, że będzie – zapewniła, chociaż tak naprawdę sama nie była o tym przekonana. Lekarze nie umieli powiedzieć nic konkretnego, rehabilitant też tłumaczył, że każdy przypadek jest\tindywidualny.\tWiedziała,\tże\twiele\tzależy\tod\tpacjenta,\tale\tmama,\tzawsze\toptymistyczna\ti\tpełna życia, teraz bardzo się zmieniła. Nie chciała współpracować, stała się złośliwa. Potrafiła celowo potrącać kubek, żeby rozlać sok lub herbatę, zdarzało się nawet, że pluła jedzeniem. Marzena rozumiała tłumaczenia lekarzy, ale i tak trudno jej było zaakceptować te zmiany. Patrzyła na kobietę\tw\tłóżku\ti\tnie\twidziała\tswojej\tmamy,\tale\tjakąś\tobcą,\tzupełnie\tnieznaną\tosobę. Z dnia na dzień jej rodzice – najbliższe osoby, które zawsze ją wspierały, podnosiły na duchu i\tpomagały\tw potrzebie – stali się kimś zupełnie innym. I to chyba było najtrudniejsze w całej tej sytuacji. A kiedy przypadkiem usłyszała płacz ojca dobiegający zza drzwi łazienki, zrozumiała, że czeka\tją\tbardzo\ttrudny\tczas. –\tSama\trozumiesz,\tże\tzupełnie\tnie\tmam\tgłowy\tdo\tJagodna.\tCałe\tdnie\tjestem\tu\trodziców.\tDobrze, że mama dostaje leki, po których przesypia noce, bo gdybym jeszcze miała tam nocować, to nie wiem… – westchnęła. – A tak, przynajmniej nocami mogę złapać oddech. Kocham ich, ale kiedy patrzę na to wszystko, naprawdę chwilami nie wiem, co robić. – Wbiła wzrok w podłogę. – Chyba nie jestem dobrą córką, bo coraz częściej się denerwuję. Brakuje mi cierpliwości, złoszczę się na mamę i na ojca. A potem mam wyrzuty sumienia, bo przecież oni całe życie robili dla mnie wszystko,\tco\tmogli.\tA\tja… –\tDaj\tspokój!\tCo\tty\topowiadasz!\t–\tzaprotestowała\tTamara.\t–\tRobisz,\tco\tmożesz.\tPodziwiam\tcię,\tże tak\tsobie\tradzisz.\tA\tże\tczasami\tpuszczają\tci\tnerwy?\tPrzecież\tjesteś\ttylko\tczłowiekiem… Marzena\twestchnęła.\tNie\twyglądała\tna\tprzekonaną. –\tA\tJanek?\tCo\ton\tna\tto\twszystko? – Przyleci w przyszłym tygodniu. Tylko nie wiem po co, bo przecież nie będę miała dla niego czasu.\tW\togóle\tnie\tmam\tczasu.\tNa\tnic.\tDlatego\twłaśnie\tpostanowiłam\twybrać\tsię\tdo\tciebie.\tWiem, że\tna\tmnie\tliczyłaś,\tale\tnie\tdam\trady\tteraz\tzajmować\tsię\tdworkiem.\tGłupio\tmi,\tale… –\tNie\tma\to\tczym\tmówić\t–\tprzerwała\tjej\tTamara.\t–\tTo\traczej\tmnie\tpowinno\tbyć\tgłupio.\tMy\ttu\tsobie poradzimy,\tchociaż\tnie\tukrywam,\tże\tjesteś\tdobrym\tduchem\ttego\tmiejsca.\tAle\tteraz\tty\tpotrzebujesz pomocy.\tA\tja\tjeszcze\tużalam\tsię\tnad\tsobą.\tMów,\tco\tmogę\tzrobić,\tw\tczym\tci\tpomóc? – Dzięki, ale na razie chyba w niczym. Jakby co, to będę dzwonić. No i postaram się jednak wpadać\tod\tczasu\tdo\tczasu.\tJakoś\ttrudno\tmi\tsobie\twyobrazić\tżycie\tbez\tJagodna. –\tA\tdlaczego\tto\tniby\tmasz\tżyć\tbez\tJagodna?\t–\tBabcia\tstanęła\tw\tdrzwiach\tz\ttacą,\tna\tktórej\tstały dwa\tkubki. –\tDługo\tby\topowiadać\t–\tskwitowała\tMarzena.\t–\tA\tja\twłaściwie\tmuszę\tjuż\tjechać.\tMama\tczeka\tna obiad.\tDo\tzobaczenia,\tbabciu!\t–\tUcałowała\tstaruszkę\tw\tpoliczek.\t–\tA\to\tdworku\tmyślę\t–\tzwróciła\tsię do\tTamary\t–\ti\tna\tpewno\tcoś\twymyślę.\tNie\tmartwcie\tsię.\tPa!\t–\tPomachała\tim\ti\tznikła\tza\tdrzwiami. –\tMarzenka\tma\tkłopoty?\t–\tBabcia\tRóża\tnie\tdała\tsię\toszukać. –\tWszystko\tci\topowiem,\tale\tnajpierw\twytrę\tnogi.\tWoda\ti\ttak\tjuż\twystygła.\tNo\ti\tchyba\tprzejdziemy do kuchni, bo tutaj wszystkie miejsca siedzące są już zajęte. – Tamara wskazała na taboret, na którym\tsiedziała. –\tTylko\tzałóż\tciepłe\tskarpety\t–\tnakazała\tbabcia,\twychodząc. –\tWitaj,\tsynu! Łukasz\tzebrał\trozpołowiony\tkawałek\tdrewna,\tułożył\tna\tstercie\ti\tdopiero\twtedy\todwrócił\tsię. –\tWitaj!\t–\todpowiedział\ti\tuścisnął\twyciągniętą\tdłoń. Strona 8 –\tWidzę,\tże\tciężko\tpracujesz\t–\tstwierdził\tAdam\tz\tuśmiechem. – Bez przesady. – Łukasz wzruszył ramionami. – Normalnie. Muszę donieść trochę więcej, bo babcia\tRóża\tchce\tchyba\tzafundować\tTamarze\tsaunę. –\tTak,\tEwa\twspominała,\tże\tbabcia\tprzejęła\tsię\ttą\tchorobą.\tNic\tdziwnego,\tzawsze\tbyła\topiekuńcza w\tstosunku\tdo\ttych,\tktórych\tkocha.\tAle\tmam\tnadzieję,\tże\tTamarze\tjuż\tjest\tlepiej? –\tPrzyjechałeś\twymieniać\tgrzecznościowe\tformułki?\tBo\tjeśli\ttak,\tto\twybacz,\tale\twrócę\tdo\tpracy… – A gdybym zaproponował wspólny spacer? A potem razem to dokończymy? – Adam wskazał głową\tstertę\tdrewna. Łukasz\tspojrzał\tna\tojca\tspod\toka.\tNadal\ttrudno\tmu\tbyło\tnormalnie\tz\tnim\trozmawiać.\tPrzez\twiele lat prawie nie mieli kontaktu, a teraz nie potrafił przełamać tej bariery, która stała między nimi. Sam\tnie\twiedział,\tczy\tma\tochotę\tna\tdłuższą\trozmowę.\tCzego\tmiałaby\tdotyczyć? –\tTo\tco?\tBo\tjeśli\tnie,\tto\tnie\tbędę\tci\tdłużej\tprzeszkadzać. –\tW\tporządku.\tJak\tchcesz.\t–\tWbił\tsiekierę\tw\tpień\tdo\trąbania\tdrewna\ti\twytarł\tręce\to\tspodnie.\t– Chodźmy. Tamara\tspojrzała\tw\tokno\ti\tzobaczyła\tmężczyzn\tidących\tw\tstronę\tfurtki. –\tMamo,\tzobacz\t–\tprzywołała\tEwę.\t–\tTy\twiesz,\tdokąd\toni\tidą? –\tPojęcia\tnie\tmam.\tAdam\tnic\tmi\tnie\twspominał… –\tMyślisz,\tże\tcoś\tsię\tstało?\t–\tzaniepokoiła\tsię\tcórka. Obie\tznały\tchłodny\tstosunek\tAdama\ti\tŁukasza.\tRozmawiały\tnawet\to\ttym,\tale\tdoszły\tdo\twniosku, że\tich\tmężczyźni\tmają\tpodobne\tcharaktery\ti\tdopóki\tsami\tnie\tzechcą\trozwiązać\tswoich\tproblemów, żadne\tnamowy\tniczego\tnie\tzmienią.\tTeraz\tpopatrzyły\tna\tsiebie\tz\tnadzieją,\tale\ti\tz\tobawą. –\tMam\tnadzieję,\tże\tsię\tnie\tpozabijają\t–\twestchnęła\tTamara. –\tCo\tma\tbyć,\tto\tbędzie.\t–\tBabcia\tRóża\tpostawiła\tna\tstole\ttalerze\tz\trosołem.\t–\tJa\ttam\tbym\tsię\tnie martwiła\tna\tzapas.\tRozumni\tsą.\tI\tpłynie\tw\tnich\tjedna\tkrew,\ta\tto\tsilniejsze\tniż\twszystkie\turazy. –\tAle\takurat\tteraz\tposzli?\t–\tzdenerwowała\tsię\tEwa.\t–\tPrzecież\tobiad\tna\tstole.\tNie\tznoszę… –\tWidać\tteraz\tbył\tdobry\tczas\t–\tprzerwała\tjej\tbabcia.\t–\tA\tobiad\tmożna\todgrzać,\tprawda,\tEwuniu?\t– Uśmiechnęła się porozumiewawczo do Tamary. Obie wiedziały, że Ewa próbuje nieco pohamować swoje\tzasadnicze\tpodejście\tdo\tżycia,\tale\tczasami\tjeszcze\tdawna\tnatura\tbrała\tgórę. –\tTo\tmoże\tzjemy\trosołek,\ta\tz\tdrugim\tdaniem\tpoczekamy,\taż\twrócą? –\tNiech\twam\tbędzie.\t–\tEwa\tmachnęła\tręką.\t–\tAle\ti\ttak\tuważam,\tże\tniedzielny\tobiad\tpowinno\tsię jeść\twspólnie,\ta\tnie\tna\traty.\tTo\tjednoczy\trodzinę. –\tBywają\tchwile,\tktóre\tmogą\tzjednoczyć\tbardziej.\t–\tBabcia\tusiadła\ti\tsięgnęła\tpo\tłyżkę.\t–\tNie\twarto ich\tprzegapić,\tnawet\tdla\trosołu. Ewa\tmusiała\tprzyznać\tjej\trację. Tymczasem mężczyźni doszli do domu Michalików. Tutaj mieszkał Łukasz. Adam zatrzymał się przy\tfurtce\ti\tpopatrzył\tna\tniewielki\tdrewniany\tdomek\tz\tpołatanym\tdachem. –\tNie\tzaprosisz\tmnie?\t–\tzapytał,\tnie\tpatrząc\tna\tsyna. –\tNie\tmam\therbaty.\tAni\tcukru.\t–\tUsłyszał\ttwardy\tgłos\tza\tplecami.\t–\tAni\tnawet\tdwóch\tkubków. –\tNie\tszkodzi.\tMimo\tto\tchciałbym… –\tJeśli\tchcesz,\tto\twchodź.\tW\tkońcu\tjest\tw\tpołowie\ttwój. Adam usłyszał też to, co nie zostało wypowiedziane. Wiedział, że syn nadal miał do niego żal. Najwyraźniej\tnie\tpotrafił\tmu\twybaczyć\ti\twciąż\tuważał,\tże\tskrzywdził\tjego\tmatkę.\tAdam\tstarał\tsię\tto zrozumieć,\tale\tteż\tnie\tczuł\tsię\twinny.\tDbał\to\trodzinę,\tnigdy\tnie\tzdradził\tżony,\ta\tpo\tjej\tśmierci\trobił, co mógł, żeby nie stracić kontaktu z synem. Cóż, Łukasz był dorosły, podejmował własne decyzje i\tAdam\tnie\tmiał\tna\tto\twpływu.\tJednak\tteraz\tpojawiła\tsię\tszansa\tna\tponowne\tzbliżenie.\tChciał\tz\tniej skorzystać, ale nie zamierzał robić niczego na siłę. Syn musi wiedzieć, że obaj są mężczyznami i\tjego\tojciec\ttakże\tma\tswoją\tdumę.\tAlbo\tsię\tdogadają\tjak\tdorośli,\talbo\tnie. – Tak, masz rację. Jest w połowie mój. I w połowie twój. – Pchnął furtkę i podszedł do drzwi wejściowych. Bez wahania sięgnął po klucz. Był tam, gdzie zawsze, od wielu lat, od czasów, gdy odprowadzał\tdo\tdomu\tswoją\tdziewczynę,\tktóra\tpotem\tstała\tsię\tjego\tżoną\ti\turodziła\tmu\tsyna. Otworzył drzwi i wszedł do środka. Rozejrzał się po ascetycznym wnętrzu. Poznawał każdą ścianę,\tpiec,\tnawet\tstół\tpozostał\tten\tsam.\tPoczuł\twzruszenie. – Wiesz, myślę, że jednak lepiej byłoby powiedzieć inaczej. Ten dom jest w całości nasz. – Popatrzył\tna\tsyna\tstojącego\tw\tprogu\tkuchni.\t–\tPozostawiła\tnam\tgo\tosoba,\tktóra\tkochała\tnas\tobu. I\tsądzę,\tże\twolałaby\ttak\tto\tująć. –\tTak,\tona\tkochała\tnas\tobu,\tale\tjeden\tz\tnas\tjej\tnie\tkochał.\t–\tŁukasz\tusiadł\tna\tjedynym\tkrześle i\twyzywająco\tspojrzał\tojcu\tw\toczy. –\tWiedziała\to\ttym\tod\tpoczątku.\t–\tAdam\tpostanowił\tbyć\tszczery.\t–\tChociaż\tnigdy\to\tto\tnie\tzapytała ani ja tego wprost nie powiedziałem. Wiedziała, a jednak nie przestała mnie kochać. A ja ją Strona 9 szanowałem\ti\tceniłem.\tNie\tmusiałem\tz\tnią\tzostać,\tale\tchciałem\ti\trobiłem\twszystko,\tżeby\twiodło\tsię nam jak najlepiej. Może cię to zdziwi, ale byliśmy razem szczęśliwi. Gdyby nie choroba, pewnie nadal\tżylibyśmy\trazem.\tJednak\tstało\tsię\ttak,\tjak\tsię\tstało.\tNie\tzmienimy\ttego. Podszedł\tdo\tsyna\ti\tspojrzał\tprosto\tw\tzielone\toczy\tswojej\tzmarłej\tżony. –\tNie\twszystko\tw\tżyciu\tjest\tproste\ti\tczarno-białe.\tSądzę,\tże\tjuż\tsam\tzdążyłeś\tsię\to\ttym\tprzekonać. Tego,\tco\tbyło\tnie\tzmienimy.\tZa\tto\tmamy\twpływ\tna\tto,\tco\tbędzie.\tPrzyszłość\tzależy\tod\tnas.\tPosłuchaj dobrze:\tnie\tw\tpołowie\tode\tmnie\ti\tw\tpołowie\tod\tciebie,\tale\tod\tnas. Adam\tpoczuł,\tże\tpowiedział\tjuż\twszystko.\tWychodząc,\tprzejechał\tjeszcze\tdłonią\tpo\tblacie\tstołu, przy\tktórym\ttyle\trazy\tjadał,\tna\tktórym\tnierówności\ti\trysy\tprzypominały\to\twielu\twspólnie\tkrojonych bochenkach\tchleba… Nie oglądał się za siebie. W drewnianym domku zakończył swój rozrachunek z przeszłością i\tchciał\tjuż\ttylko\tpatrzeć\tw\tprzyszłość. –\tA\tgdzie\ttwój\thonor?\t–\tUsłyszał\tgłos\tsyna. Łukasz\tzrównał\tkrok\tz\tojcem. – Miałeś mi pomóc z rąbaniem drewna. Chyba nie zamierzasz uciec? Kto mnie uczył, że mężczyzna\tzawsze\tdotrzymuje\tsłowa? Kobiety siedzące przy stole w białym domku usłyszały zgodny rytm dwóch siekier. Zamilkły i\tprzez\tchwilę\twsłuchiwały\tsię\tw\tmiarowy\tstukot. – Można zacząć podgrzewać rosół – zdecydowała babcia Róża. – Tak na moje oko, to za jakieś dwadzieścia\tminut\tbędziemy\ttu\tmiały\tdwóch\tbardzo\tgłodnych\tmężczyzn. Ewa\tz\tTamarą\twymieniły\tspojrzenia\tpełne\tulgi. –\tI\tjak\ttam,\tJadziu?\tPrzyniosłaś\tcoś\tnowego? Małgorzata\tz\tuśmiechem\tprzywitała\tJadwigę.\tZ\tprzyjemnością\tpatrzyła,\tjak\tkobieta\tsię\tzmienia. Wyglądała zupełnie inaczej, niż kiedy spotkały się po raz pierwszy. I wcale nie chodziło o to, że miała nowy, beżowy płaszcz z kapturem obszytym futerkiem, a na nogach botki na niewielkim obcasie. Przede wszystkim zmieniła jej się twarz – nie była już spięta, zmniejszyły się bruzdy na czole,\ta\tspojrzenie\tmiała\tspokojne\ti\tweselsze. Tak\t–\tpomyślała\t–\ttroski\tniszczą\tnasze\tciała\tbardziej\tniż\tczas.\tWydrapują\tzmarszczki,\twysuszają skórę i zabierają iskierki z oczu. Na to nie pomogą żadne kosmetyki. Jedynym lekarstwem jest spokój\ti\tbezpieczeństwo\tu\tboku\tinnego\tczłowieka.\tTyle\tże\to\tto\tniełatwo.\tTrzeba\tdziękować\tlosowi,\tże nam\tsię\tudało. Napełniła\tkawą\tulubioną\tfiliżankę\tJadwigi\ti\tusiadła\tz\tnią\tprzy\tstoliku. – Mam rozliczenie walentynkowych róż i tulipanów z Dnia Kobiet. Wiesz, że gminni urzędnicy kupili\tprawie\twszystkie\tdla\tswoich\tkoleżanek?\tDomyślam\tsię,\tże\tto\tze\twzględu\tna\tmojego\tmęża,\tale niech\ti\ttak\tbędzie.\t–\tParsknęła\tśmiechem.\t–\tWażne,\tże\tnic\tnie\tzostało.\tA\tto\tdla\tciebie.\t–\tPołożyła\tna stoliku\tkopertę.\t–\tI\tczekam\tna\tkolejne\tkwiaty. – Właśnie, Małgosiu, przyszłam w tej sprawie. Bo widzisz, zaczynam ten kurs florystyczny. Dostałam\tskierowanie\tz\tbiura\tpracy\ti\tnic\tnie\tbędę\tmusiała\tpłacić.\tA\tpotem\tzałożę\twłasną\tfirmę,\ttak mi\tta\tpani\tw\turzędzie\tpowiedziała.\tCzy\tty\tto\tsobie\twyobrażasz?\t–\tRoześmiała\tsię.\t–\tBo\tmnie\tsię\tto w\tgłowie\tnie\tchce\tpomieścić.\tNawet\tnie\tuwierzyłam\tna\tpoczątku\ti\tkazałam\tsobie\twszystko\tzapisać, bo\tniewiele\tz\ttego\trozumiałam.\tAle\tRoman\tprzeczytał,\tpotem\ttam\tjeszcze\tpojechał\tsię\tdowiadywać i\tmówi,\tże\tto\twszystko\tprawda.\tTak\tsię\tda,\tsą\tspecjalne\tpieniądze. – To będziesz teraz ze mną konkurować? Dwa podobne sklepy w Jagodnie raczej się nie utrzymają.\t–\tMałgorzata\tudawała,\tże\trobi\tobrażoną\tminę. –\tGdzie\ttam!\t–\tObruszyła\tsię\tJadwiga.\t–\tJa\tmam\tzamiar\tkwiaciarnię\totworzyć\ti\tte\tdekoracje\tna różne\tokazje\tprzygotowywać.\tPrzecież\tsię\tchyba\to\tto\tna\tmnie\tnie\tpogniewasz? –\tNo\tco\tty!\tPrzeciwnie\t–\tbardzo\tsię\tcieszę,\tże\ttak\tci\tdobrze\tidzie.\tA\tco\tu\tdzieci? –\tDobrze,\tdobrze.\tIgor\tnadal\tu\tRomana\trobi,\tale\tteraz\tto\tjuż\tmoże\tdla\tsiebie\tparę\tgroszy\tzostawić. Buty sobie kupił i cały zadowolony. Tereska się do gotowania ostatnio przekonała i co rusz nowe dania\tszykuje.\tJak\tjest\tz\tczego,\tto\ti\tprzyjemniej\trobić,\tprawda? Małgorzata\tpokiwała\tgłową.\tDobrze\tusłyszeć,\tże\tJadwidze\tcoraz\tlepiej\tsię\twiedzie. –\tMłodsze\tdo\tszkoły\tchodzą,\tco\tdzień\tkanapki\tmają,\tto\ti\tinne\tdzieciaki\tprzestały\tsię\tnaśmiewać. A\tAmelka\tna\tkrok\tmnie\tnie\todstępuje,\tjak\tkwiaty\trobię\ti\tchce\tsię\tuczyć.\t–\tJadwiga\tpopatrzyła\tna Strona 10 swoją dłoń i spoważniała. – Czy ty byś przypuszczała, że ja będę malować paznokcie? – Spojrzała Małgorzacie\tw\toczy. –\tJeśli\tci\tsię\tto\tpodoba,\tto\tdlaczego\tnie?\tTo\tchyba\tmiłe,\tjak\tmożna\to\tsiebie\tzadbać? – Oczywiście – zgodziła się Jadwiga. – Tylko czasami myślę, że gdyby Tadeusz żył, to tak bym dobrze\tnie\tmiała.\tI\tmi\ttrochę\tdziwnie,\tbo\tto\twygląda,\tjakbym\tsię\tz\tjego\tśmierci\tcieszyła. –\tJadziu,\tprzecież\twszyscy\twiedzą,\tże\ttak\tnie\tjest.\tI\tże\ttakiej\tdobrej\tżony,\toddanej\tna\tdobre\ti\tzłe, to nikt nie miał. – Małgorzata wiedziała, co chce usłyszeć Jadwiga. Bez wyrzutów sumienia powiedziała jej to, bo chciała, żeby kobieta wreszcie pozbyła się resztek wątpliwości i zaczęła bez oporów\tkorzystać\tz\tszansy,\tjaką\tdał\tjej\tlos. –\tJak\ttak\tmówisz… – Tak mówię, bo tak jest. Maluj te paznokcie, włosy farbuj i dokształcaj się. A ja już niedługo będę\tsię\tchwalić,\tże\tznam\tnajwiększą\tbizneswoman\tw\tgminie. – Co też ty mówisz! – Jadwiga się obruszyła. – Gdzie mnie tam do biznesów. Chcę tylko z kwiatami być i zarobić na chleb dla dzieciaków. – Dopiła kawę i wstała. – Idę już, bo Amelkę z\tprzedszkola\tmuszę\todebrać. –\tHej,\tzapomniałaś!\t–\tMałgorzata\tpodała\tJadwidze\tpozostawioną\tna\tstoliku\tkopertę.\t–\tWidzę,\tże już dobrze ci się powodzi, skoro o takich rzeczach nie pamiętasz. – Mrugnęła okiem. – Do zobaczenia! Stanęła przy oknie i patrzyła za odchodzącą kobietą. Nawet chód jej się zmienił. Nie wyglądała już tak, jakby niosła na plecach wielki ciężar. Ramiona się wyprostowały, krok miała lżejszy i\tbardziej\tenergiczny. Małgorzata nie zmartwiła się brakiem dostaw bibułowych kwiatów. Internetowy sklepik wzbogaciła ostatnio o ręcznie robione serwetki, a niedaleko Jagodna znalazła artystkę, która przeniosła się z miasta na wieś i robiła śliczną ceramikę, wypalaną we własnym piecu. Jej dzieła cieszyły\tsię\tsporą\tpopularnością. Na brak gości też nie mogła narzekać. Osoby, które na początku zajrzały do sklepiku z ciekawości, teraz od czasu do czasu przychodziły na kawę i ciastko. Szczególnie w niedzielę, po mszy,\tmiewała\tpełny\tlokal.\tW\ttygodniu\tpojawiały\tsię\tgłównie\tkobiety\tz\tdziećmi,\tżeby\tzłapać\tchwilę oddechu między zakupami a gotowaniem obiadu. W domu nie miały czasu na odpoczynek, bo zawsze\tbyło\tcoś\tpilniejszego\tdo\tzrobienia\talbo\tczujne\toko\tteściowej\trejestrowało\tkażdą\twypitą\tkawę. Tutaj\tnikt\tich\tnie\twidział,\tdzieci\tprzez\tchwilę\tzajmowały\tsię\tzabawą\tw\tswoim\tkąciku,\ta\therbata\tpita z filiżanki, której nie trzeba potem zmywać, sprawiała, że choć przez ten krótki moment czuły się zrelaksowane. Wiedziała\tteż,\tże\twkrótce\tzacznie\tsię\tsezon\twycieczek,\ta\tcieplejsze\tdni\tściągną\tteż\tweekendowych turystów. Była dobrej myśli. W lutym zarobek pokrył wszystkie koszty i zostało jeszcze trochę pieniędzy na zakup nowości do sklepiku. Podzieliła się tym małym sukcesem z Kacprem, a ten, chyba\tpo\traz\tpierwszy\tw\tżyciu,\tpochwalił\tją. – Nie dawałem temu przedsięwzięciu szans, ale widzę, że powoli wychodzisz na prostą – powiedział.\t–\tMoże\tnie\tjest\tto\tjeszcze\tbiznes,\tz\tktórego\tda\tradę\tsię\tutrzymać,\tale\tmuszę\tprzyznać,\tże zaimponowałaś mi swoim uporem i determinacją. Oby nie przyszło ci do głowy kandydowanie na wójta\tw\tkolejnej\tkadencji,\tbo\tbędę\tnaprawdę\twystraszony.\t–\tPrzyciągnął\tją\tdo\tsiebie\ti\tpocałował. Te\tsłowa\tbyły\tdużo\twiększą\tnagrodą\tniż\tjakikolwiek\tzysk.\tTo\tna\tnie\tczekała\ttak\twiele\tlat.\tKiedyś od\tnich\tzależało\tjej\tszczęście,\ta\tteraz,\tkiedy\tje\twreszcie\tusłyszała,\tzdała\tsobie\tsprawę,\tże\towszem, dają\tradość,\tale\tw\tgruncie\trzeczy\tjuż\tsama\twiedziała,\tna\tile\tją\tstać. Mimo wszystko – pomyślała – cieszę się, że dostrzegł mój sukces. I jeszcze o nim głośno powiedział. Bo to nie tylko komplementy dla mnie, ale przede wszystkim dowód jego zmiany. A\tprzynajmniej\ttego,\tże\tsię\tstara\ti\tpróbuje\tnaprawić\tnasze\trelacje. –\tDzień\tdobry.\t–\tW\tdrzwiach\tstanęła\tnauczycielka\tz\tgminnego\tgimnazjum.\t–\tPani\tMałgosiu,\tniech mi\tpani\tcoś\tpoleci\tna\tprezent\tdla\tnaszej\tpani\tdyrektor.\tImieniny\tma,\twięc\tskładka\tzrobiona.\tTeraz potrzebujemy\ttylko\toryginalnego\tprzedmiotu.\tA\ttakie\trzeczy\tto\ttylko\tu\tpani. –\tZaraz\tposzukamy\tczegoś\todpowiedniego. – O, ledwie żyję! – Zofia z wyraźną ulgą usiadła na krześle. – Szmat drogi dzisiaj zeszłam. – Nikolka,\tpobaw\tsię\tz\tBarnabą,\tbabcia\tmusi\todpocząć. Strona 11 –\tDobrze,\tbabciu.\tAle\tpotem\tpójdziemy\tszybko\tdo\tdomu? –\tA\tdlaczego\tty\tsię\ttak\tdo\tdomu\tspieszysz?\t–\tBabcia\tRóża\tpogłaskała\tmałą\tpo\tgłowie.\t–\tMoże\tty głodna\tjesteś?\tZaraz\tci\tnaleję\tczerwonego\tbarszczu\ti\tziemniaczków\tnałożę.\tLubisz? –\tLubię.\t–\tDziewczynka\tpokiwała\tgłową.\t–\tA\tjak\tjuż\tzjem,\tto\tpójdziemy\tdo\tdomu?\t–\tzwróciła\tsię do\tZofii. –\tPójdziemy,\tpójdziemy\t–\tzapewniła\tją\tbabcia. –\tA\tco\tjej\ttak\tpilno?\t–\tzapytała\tRóża,\tkrzątając\tsię\tmiędzy\tkuchenką\ta\tstołem. – Mamy tiul na spódniczkę. Tylko gumki mi zabrakło. A ona już się nie może doczekać, żeby wyglądać\tjak\tksiężniczka\tz\tjakiejś\ttam\tbajki. – Teraz już rozumiem. – Gospodyni uśmiechnęła się. – Ale głodnych was nie puszczę. Zresztą i\ttak\tpowinnaś\tchwilę\tposiedzieć.\tNie\tmogła\tKasia\ttej\tgumki\tkupić? – Mogła, nawet chciała, ale Nikolka nie dała rady usiedzieć. Wiesz, jaka ona jest niecierpliwa. A\tże\tdzisiaj\tciepło,\tto\tposzłyśmy\tspacerkiem\tdo\tJagodna.\tDla\tmałej\tto\tnawet\tna\tzdrowie\twyjdzie. –\tTobie\tchyba\ttrochę\tmniej.\t–\tRóża\tzerknęła\tna\topuchnięte\tnogi\tZofii. –\tJa\twiem,\tale\tjak\ttu\tdziecku\todmówić?\tWiesz,\tże\tja\tbym\tdla\tniej\twszystko\tzrobiła.\tPóki\tjeszcze jako\ttako\tze\tmną,\tto…\t–\twestchnęła.\t–\tAle\trację\tci\tprzyznam,\tto\tjuż\tchyba\tnie\tna\tmoje\tzdrowie. –\tW\ttwoim\twieku\twypadałoby\ttrochę\tzmądrzeć. – Tak, bądź tu mądra, jak takie słoneczko małe się do ciebie uśmiecha. – Zofia wskazała na Nikolę szepczącą coś do ucha Barnabie, który, kocim zwyczajem, przyjmował to ze stoickim spokojem\ti\tzupełną\tobojętnością. Babcia Róża pokiwała głową ze zrozumieniem. W oczekiwaniu aż barszcz się podgrzeje, przysiadła\tnaprzeciwko\tZofii. –\tA\toprócz\tgumki,\tto\tcoś\tjeszcze\tz\tJagodna\tprzyniosłaś?\tJakieś\twieści? –\tZajrzałam\tdo\tKasi,\tale\tnie\tmiała\tczasu,\tbo\tjedna\tklientka\tza\tdrugą\tumówiona. –\tTo\tchyba\tdobrze? – Pewnie, że dobrze. Aż dziewczyna odżyła, odkąd ma tę pracę. Że zmęczona, to fakt, ale zadowolona. A jej klientka powiedziała, że Kasia dobrze paznokcie robi, więc lepiej u niej, bo na miejscu, to się na czasie i kosztach dojazdu oszczędza. – Schyliła się, żeby zdjąć buty. Z\twestchnieniem\todstawiła\tbotki\tpod\tkrzesło\ti\tmówiła\tdalej.\t–\tNie\tsiedziałam,\tchociaż\tten\tTomek, wiesz, Borek, co u niego Kasia miejsce podnajmuje, to mi herbatę proponował. Bardzo miły chłopak. –\tZawsze\ttaki\tbył. – A tak – zgodziła się Zofia. – Szkoda, że mu się tak w życiu nie ułożyło. Zaradny, dobrze wychowany,\tale\tktóra\tkobieta\tto\tteraz\tdocenia… –\tMoże\tjakaś\tdoceni.\t–\tBabcia\tRóża\tuśmiechnęła\tsię\tlekko.\t–\tWszystko\tw\tswoim\tczasie. –\tAno\tmoże\ti\ttak.\tAle\tja\tnie\to\ttym\tchciałam.\tBo\tjak\ttę\tgumkę\tkupowałam,\tto\tbyła\tw\tsklepie\ttaka młoda\tdziewczynka.\tWybierała\tsuwak.\tI\ttak\tod\tsłowa\tdo\tsłowa,\tzaczęłyśmy\trozmawiać.\tOkazało\tsię, że ona sama chce sobie sukienkę przerobić. Już zwęziła, tylko ręcznie robi, bo maszyny nie ma. Pokazała\tmi\ti\tpowiem\tci,\tże\tcałkiem\tdobrze\tsobie\tporadziła.\tWidać,\tże\tdokładna\ti\tcierpliwa.\tTylko\tże ona\tpierwszy\traz\tsię\tza\tszycie\twzięła… –\tDomyślam\tsię,\tże\tty\tjej\tten\tsuwak\twszyjesz? –\tOj,\tnie\tśmiej\tsię\tze\tmnie.\t–\tZofia\twzruszyła\tramionami.\t–\tWszyję,\ta\tjakże.\tNie\tmogłam\tprzecież tak jej zostawić. Ja ją rozumiem – chce ładnie wyglądać, jak każda młoda. A gdy nie ma za co nowego kupić, to się stare poprawia. Sama tak robiłam całe życie. Chwali jej się, że próbuje, przyznaj\tsama. –\tOczywiście,\tmasz\trację. –\tNo\ti\tprzyjdzie\tdo\tmnie\tjutro,\tjak\tze\tszkoły\twróci.\tUczy\tsię\tw\tKielcach. – Dobry z ciebie człowiek, Zofio. – Róża poklepała kobietę po dłoni. – Jakby wszyscy tak postępowali,\tto\tświat\tbyłby\tlepszy. –\tKiedy\tzjemy?\tNiech\tmi\tbabcie\tpowiedzą…\t–\tProszący\tgłosik\tNikoli\tprzerwał\trozmowę\tstaruszek. –\tBarnaba\tmi\tmruczy,\tże\tjuż\tczas,\tżebym\tposzła\tdo\tdomu. Roześmiały\tsię\tobie. –\tZaraz\tnalewam.\tLubisz\tskwarki? –\tNie\tbardzo. –\tTo\tsamym\ttłuszczykiem\tokraszę.\tMyj\trączki\ti\tsiadaj\tdo\tstołu. Strona 12 –\tTamara,\tsłuchaj! –\tCoś\tsię\tstało? – Spokojnie, wszystko w porządku. – Marzena siedziała z nogami opartymi o biurko. Po całym dniu\tu\trodziców\tłydki\trwały\tbardziej\tniż\tpo\tcałonocnej\tzabawie\tw\tklubie. –\tPrzepraszam,\tże\ttak\tpóźno\tdzwonię,\tale\twiesz\tjak\tu\tmnie\tjest…\t–\tDmuchnięciem\todrzuciła\trudą grzywkę. – Nie ma problemu, jeszcze nie śpię. Robię oferty dla firm, które zgłosiły się na AGRO-TECH. Może\tbędą\tchcieli\tzobaczyć\tświętokrzyskie\tpola\ti\tlasy,\ta\tdo\ttego\tzjeść\tkolację\tw\tdworku\thrabianek. –\tJak\tnie\tbędą\tchcieli,\tto\tznaczy,\tże\tsą\tgłupi. – Jak nie będą chcieli, to nie zarobimy – sprostowała Tamara. – Gdybyśmy mieli miejsca noclegowe,\tbyłoby\tłatwiej. –\tNo\tto\tpowiem\tJankowi,\tżeby\tzrobić\tszybciej\tremont\tgóry. – Nic mu nie mów, bardzo cię proszę – zaprotestowała Tamara. Uważała, że Janek już dość zainwestował w odrestaurowanie rodowego gniazda, a przecież zgodnie z wolą hrabianek dworek w\tprzyszłości\tmiał\tprzejść\tw\tręce\tMarysi.\tTamara\tczuła\tsię\twięc\tzobowiązana\tdo\tdołożenia\twłasnego wkładu\tw\tcałe\tprzedsięwzięcie.\tŹle\tsię\tczuła\tze\tświadomością,\tże\tktoś\tinny\twykłada\tpieniądze,\ta\tjej córka\tna tym skorzysta.\tZa wszelką cenę\tchciała rozkręcić projekt „Stacja\tJagodno” i za osiągane zyski\tremontować\tdworek\tdalej. –\tJak\tchcesz,\tale\tto\twiele\tby\tułatwiło.\t–\tMarzena\tnie\tdawała\tza\twygraną. –\tA\tjak\trodzice?\t–\tTamara\tzmieniła\ttemat. –\tBez\tzmian.\tChociaż\ttata\tmoże\ttroszkę\tzaczyna\tsię\tprzyzwyczajać\tdo\tnowej\tsytuacji.\tOpornie\tto idzie,\tale\tprzynajmniej\tod\tczasu\tdo\tczasu\tsiada\ti\tpróbuje\tz\tmamą\trozmawiać.\tOna\tteż\tprzy\tnim\tjest trochę\tspokojniejsza. –\tNo\tto\tchyba\tzmierza\tku\tlepszemu? – Sama nie wiem. Mama nie ma ochoty na żadne ćwiczenia. Za każdym razem to prawdziwa walka.\tKrzyczy,\tpłacze,\todpycha\tręce…\tAż\tsię\tboję,\tże\tten\trehabilitant\tw\tkońcu\tzrezygnuje. –\tA\tco\tna\tto\tlekarz? –\tPowiedział,\tże\tto\tz\tpowodu\tzmian,\tktóre\tzaszły\tw\tmózgu.\tMoże\tz\tczasem\tbędzie\tlepiej,\ta\tmoże gorzej.\tTego\tnikt\tnie\twie. –\tJanek\tprzyjechał? –\tTak,\tjest\tjuż.\tPomaga\tmi,\tjak\tpotrafi.\t–\tMarzena\tuśmiechnęła\tsię\tna\tsamą\tmyśl\to\tnarzeczonym. – Poznał już wszystkie ekspedientki w okolicznych sklepach i tak je oczarował, że zawsze ma odłożone świeże bułeczki i najchudsze mięso. Wiesz, jaki on potrafi być. – Roześmiała się. – Wyobraź\tsobie,\tże\tnawet\tmama\tjak\tgo\twidzi,\tto\tsię\tuspokaja\ti\ttylko\twodzi\tza\tnim\toczami. –\tDługo\tzostanie? –\tJa\tmu\tradzę,\tżeby\tjechał,\tbo\tprzecież\tma\tswoje\tinteresy,\tale\tnawet\tsłyszeć\to\ttym\tnie\tchce.\tMoże go\tw\tkońcu\tprzekonam,\tbo\tprzecież\tnic\ttu\tnie\tma\tdo\troboty. –\tCiebie\tma,\twariatko.\tNie\trozumiesz? –\tNo\twiem.\tI\tpowiem\tci,\tże\tfajnie\tsię\tpo\ttakim\tciężkim\tdniu\tprzytulić\twieczorem\tdo\tciepłego\tfaceta i\tzasnąć.\t–\tZachichotała. –\tTak,\tjuż\twidzę,\tjak\tzasypiasz.\t–\tParsknęła\tTamara. –\tA\tpowiem\tci,\tże\tnajczęściej\twłaśnie\ttak.\tNie\tmam\tsiły\tna\tnic.\tZupełnie\tna\tnic. –\tPamiętaj,\tże\tjakbym\tmogła\tci\tw\tczymś\tpomóc,\tto\tdzwoń. –\tJasne,\twiem.\t–\tSpojrzała\tna\tJanka,\tktóry\twłaśnie\twyszedł\tz\tłazienki\towinięty\tjedynie\tw\tpasie niewielkim\tręcznikiem.\t–\tKończę,\tmoja\tdroga,\tbo\tmój\tnarzeczony\twłaśnie\tzmierza\tw\ttym\tkierunku… Z\tTamarą\trozmawiam\t–\trzuciła\tw\todpowiedzi\tna\tpytające\tspojrzenie\tmężczyzny. –\tPozdrowienia\tdla\tTamary\tślę.\t–\tPomachał,\tjakby\trozmówczyni\tMarzeny\tmogła\tgo\twidzieć. –\tPozdrawia\tcię\t–\tprzekazała\tMarzena. – Dzięki, wzajemnie. Domyślam się, że zaraz przytulisz się do niego i zaśniesz? – Tamara nie potrafiła\tpowstrzymać\tuśmiechu.\t–\tW\ttakim\trazie\tnie\tprzeszkadzam.\tBuziaki! –\tPa! Marzena odłożyła telefon i natychmiast znowu po niego sięgnęła. W tym samym momencie poczuła,\tże\tmęskie\tramiona\tunoszą\tją\tz\tfotela.\tSzybko\twybrała\tnumer. – Tamara? Przecież ja dzwoniłam, żeby ci coś powiedzieć. – Starała się szybko przekazać wiadomość, bo ręce Janka bardzo sprawnie radziły sobie z guzikami jej bluzki. – Znalazłam dziewczynę,\tktóra\tmoże\tci\tpomóc.\tNo,\tna\tzastępstwo\tjakby.\tCałkiem\tdo\trzeczy\tkobieta,\trobiła\tkilka projektów. Dałam jej namiary na ciebie i dworek, więc pewnie się odezwie. Ma na imię Eliza – Strona 13 dorzuciła jeszcze i nacisnęła czerwoną słuchawkę. I tak więcej nie mogłaby powiedzieć, bo jak tu mówić,\tgdy\tma\tsię\tinne\tusta\tna\tswoich? Tamara odłożyła telefon i popatrzyła na ekran komputera. Może to dobrze, że pojawi się ktoś nowy?\tZawsze\tto\tświeże\tspojrzenie.\tPrzyda\tsię,\tbo\tona\tsama\tjuż\tnic\twięcej\tnie\tpotrafiła\twymyślić. Zerknęła\tna\tzegarek.\tByło\tjuż\tpo\tpółnocy.\tZ\ttrzaskiem\tzamknęła\tpokrywę\tlaptopa. – Marysiu, chciałabym z tobą porozmawiać. – Ewa podała wnuczce torebkę z kanapkami. – Będziesz\tw\tdomu\tpo\tlekcjach,\tczy\tmasz\tjakieś\tinne\tplany? Dziewczyna\twzięła\tpakunek\ti\twrzuciła\tdo\ttorby.\tPotem\tpopatrzyła\tna\tbabcię\tuważnie. –\tCoś\tsię\tstało? –\tNie,\tnie\tdenerwuj\tsię.\tPo\tprostu\tchciałam\tz\ttobą\tustalić\tkilka\trzeczy.\tNo\ti mam pytanie… Ale wolałabym\tna\tspokojnie,\tbez\tpośpiechu. –\tPo\tlekcjach\tmam\tkorki\tz\tchemii,\tzapomniałaś? –\tTak,\trzeczywiście.\tZupełnie\twyleciało\tmi\tz\tgłowy.\tPrzecież\tdziś\tśroda. – Co to się dzieje! – Marysia uśmiechnęła się. – Babcia Ewa o czymś zapomniała? Czyżby była zakochana? – Czy ty czasami się nie zapominasz? – Ewa przybrała surowy ton, który zawsze pomagał jej w trudnych sytuacjach. Tym razem jednak nie zdał się na nic. Bo raz roztopione lody niełatwo ponownie\tzamrozić. – Babciu, nie strasz mnie. Przecież wiesz, że już się ciebie nie boję. A jak chcesz, to możemy porozmawiać\tteraz.\tNie\tmam\tpierwszej\tlekcji.\tChciałam\tco\tprawda\tpowtórzyć\thistorię,\tale\tbez\ttego też\tdam\tradę.\t–\tSięgnęła\tdo\tmiski\tstojącej\tna\tszafce,\twyjęła\tz\tniej\tjabłko\ti\twbiła\tw\tnie\tzęby. –\tTo\to\tco\tchciałaś\tmnie\tzapytać? –\tWłaściwie\tto\tchciałam\tzacząć\tod\tpewnej\tinformacji,\tale\ttwoja\tmłodzieńcza\tbezczelność\tzupełnie zbiła mnie z tropu. Za moich czasów młodzież była zupełnie inna i miała więcej szacunku dla starszych. – Ewa udawała, że mówi poważnie, ale widać było, że ledwie powstrzymuje uśmiech. Kontakt z wnuczką naprawdę bardzo jej pomagał, sama to czuła. Od niej uczyła się naturalności i bezpośredniości, dzięki niej zrozumiała, że nie ma nic złego w okazywaniu uczuć, a szacunek powinien\tbyć\twynikiem\twyboru,\ta\tnie\tnarzucony\tkonwenansami\tczy\twymuszony. – Dobrze, szkoda twojego czasu – zdecydowała kobieta. – Może jak się szybko rozmówimy, zdążysz\tjeszcze\tpowtórzyć\ttę\thistorię.\tPowiem\twięc\twprost\t–\twykupiliśmy\tz\tAdamem\twycieczkę\tdo Afryki. –\tNo\ti\tsuper\t–\tskomentowała\tMarysia. –\tWyjeżdżamy\tza\ttydzień.\tNie\tbędzie\tnas\tpiętnaście\tdni.\tI\twłaśnie\tto\tjest\tproblem. –\tŻe\tza\tkrótko? –\tŻe\tnie\twiem,\tco\tzrobić\tz\ttobą. –\tNa\tpodręczny\tbagaż\tto\tjednak\tjestem\tza\tciężka. – Co? – Ewa w pierwszej chwili nie zrozumiała. – A! Właśnie, za ciężka, z całą pewnością. – Roześmiała\tsię,\tubawiona\tpomysłem\twnuczki. –\tNo\tto\twłaściwie\tproblem\trozwiązany.\tZostaję. –\tTak,\ttylko\tnadal\tnie\twiem,\tjak\tto\tzrobić.\tBędziesz\tdojeżdżać\tdo\tszkoły\tz\tJagodna? –\tMogłabym,\tale\tpo\tco? – W sumie masz rację. W takim razie poproszę Tamarę, żeby na ten czas zamieszkała z tobą tutaj. –\tA\tnie\tmogłabym\tzostać\tsama? – To nie wchodzi w grę – stanowczo zaprzeczyła Ewa. – Bałabym się o ciebie bardziej, niż obawiam\tsię\tspotkania\tz\tafrykańskimi\tzwierzętami. – Bardzo ci dziękuję za zaufanie, naprawdę. – Marysia wydęła usta, dając do zrozumienia, że czuje\tsię\turażona. –\tMarysiu… –\tDobrze,\tbabciu,\tja\tcię\trozumiem.\tAle\tmogę\tporozmawiać\to\ttym\tz\tmamą? –\tPorozmawiamy\twszystkie,\tdobrze? – Trudno, niech będzie. – Dziewczyna wzruszyła ramionami. – Chociaż z góry znam wynik tej rozmowy.\tDwie\tna\tjedną\tto\tnie\tbędzie\tsprawiedliwie,\tale\tspróbuję\tpowalczyć.\tA\tco\tz\tpytaniem? Strona 14 –\tJakim\tpytaniem? –\tMówiłaś,\tże\tchcesz\to\tcoś\tzapytać. Ewa zamilkła. Rzadko miała problem z tym, żeby powiedzieć, co myśli. Jednak sprawa, którą chciała\tporuszyć,\tsprawiała\tjej\tduży\tkłopot.\tTym\trazem\tona\tsięgnęła\tpo\tjabłko,\tpotem\tpo\ttalerzyk i\tnóż.\tKilkakrotnie\tobróciła\towoc\tw\tdłoni,\twreszcie\tzaczęła\tpowoli\tobierać\tgo\tze\tskórki. – Chyba jednak nie powtórzę tej historii… – Marysia z ciekawością patrzyła na uniki babci. Wreszcie postanowiła oszczędzić jej dalszych męczarni. – Babciu, nie mam nic przeciwko temu, żeby\tAdam\ttutaj\tzamieszkał.\tI\tjeżeli\ttylko\tja\tnie\tbędę\twam\tzawadzać,\tto\tjakoś\tsię\tdogadamy. Ewa\tbyła\tbardzo\tzaskoczona\tsłowami\twnuczki. –\tJak\tmogłaś\tw\togóle\tpomyśleć,\tże\tmożesz\tmi\tprzeszkadzać! –\tNie\tpomyślałam.\t–\tMrugnęła\tokiem.\t–\tPowiedziałam\ttak\tna\twszelki\twypadek.\tI\tz\tgrzeczności,\tbo mnie dobrze wychowałaś. No, babciu, nie patrz tak na mnie. Czym się tak denerwujesz? Przecież nie jestem dzieckiem, prawda? Zdążyłam się zorientować, że macie jakieś większe plany niż tylko wspólna\twycieczka.\tMogę\tjuż\tlecieć?\t–\tSpojrzała\tpytająco\tna\tEwę. – Tak, jasne, leć. – Kobieta pokiwała głową. Zaskoczył ją przebieg rozmowy. Poszło bezproblemowo\ti\tpo\tjej\tmyśli,\tale\tz\tdrugiej\tstrony\tbyło\tcoś\tniezrozumiałego\tdla\tniej\tw\ttej\tłatwości, z\tjaką\tMarysia\tzaakceptowała\tfakt,\tże\tbabcia\tzamierza\tzamieszkać\tz\tmężczyzną.\tEwie\twydawało\tsię, że\tjest\tcoś\tnieprzyzwoitego\tw\ttym,\tże\tosoba\tw\tjej\twieku\tpodejmuje\tdziałania,\tktóre\tbardziej\tpasują młodszemu\tpokoleniu. Czasami Ewa miała wrażenie, że są w niej dwie osoby. Jedna cieszyła się, była szczęśliwa i\tz\tradością\tplanowała\tprzyszłość\tprzy\tboku\tkochanego\ti\tkochającego\tmężczyzny,\ta\tdruga\tpatrzyła na poczynania tej pierwszej bardzo krytycznie, przewidując bliską katastrofę, która spotyka każdego,\tkto\tzachowuje\tsię\tniezgodnie\tz\tprzyjętymi\tnormami. Tylko\tkto\twłaściwie\tustala\tte\tnormy?\t–\tzastanawiała\tsię,\tobierając\tjabłko.\t–\tStarsi\tczy\tmłodzi?\tBo jeśli\tmłodzi,\tto\tjak\twidać,\tim\tto\tnie\tprzeszkadza.\tA\tjeśli\tstarsi?\tPrzecież\tja\tjestem\tstarsza.\tDlaczego więc\toglądam\tsię\tna\tinnych?\tDlaczego\twidzę\tw\ttej\tsytuacji\tcoś\tzłego?\tI\tdlaczego,\tzamiast\tsię\tcieszyć z\treakcji\tMarysi,\tczuję,\tże\tmiałam\tnadzieję\tna\tjej\tsprzeciw? Ewa popatrzyła na talerzyk. Jabłko było cieniutko obrane, gniazdo nasienne wydrążone, a\tmiąższ\tpokrojony\tw\tidealne\tćwiartki.\tTaka\twłaśnie\tbyła.\tAlbo\tchciała\tbyć.\tIdealna.\tChwalona.\tBez skazy.\tDla\tkogo?\tKiedyś\tdla\tprzełożonych,\tdla\tpodwładnych.\tI\tdla\trodziny.\tTeraz\ttakże\tdla\tAdama. Przełożeni\ti\tpodwładni\tjuż\tdawno\todeszli\tz\tjej\tżycia.\tA\trodzina?\tOkazało\tsię,\tże\trodzina\twcale\tnie chciała ideału. Wolała ją prawdziwą. A on? Czego chciał? Mówił, że pragnie być z nią. Więc nad czym\tsię\tzastanawiała?\tJednym\truchem\tnoża\tpomieszała\toczyszczone\tkawałki\towocu\tze\tskórkami i\tpestkami.\tTrochę\tjej\tulżyło,\tale\tczuła,\tże\tbędzie\tmusiała\tjeszcze\tnad\ttym\twszystkim\tpomyśleć. Janina\tMłynarczyk,\tzwana\tprzez\tznajomych\tJaneczką,\tszła\tpowoli\tpo\tschodach,\tzastanawiając\tsię, jak to jest, że kupuje tyle samo, a siatka z zakupami z roku na rok wydaje jej się coraz cięższa. I\tschodów\tna\tczwarte\tpiętro\tteż\tchyba\tprzybywa,\tbo\tdotarcie\tdo\tdomu\tzajmuje\to\twiele\twięcej\tczasu niż\tjeszcze\tubiegłej\twiosny.\tWygląda\tna\tto,\tże\tsię\tstarzeję\t–\tta\tniewesoła\tkonkluzja\tprzychodziła\tjej do\tgłowy\tprawie\tkażdego\tdnia. To wszystko dlatego, że jestem za mało aktywna. Powinnam więcej się ruszać, znaleźć sobie jakieś\tzajęcie\t–\trozmyślała,\tpokonując\tkolejne\tstopnie.\t–\tDopóki\tpracowałam,\tnic\tmnie\tnie\tbolało, miałam\twięcej\tsiły\ti\tlepszą\tkondycję.\tEmerytura\tto\tnie\tbył\tdobry\tpomysł. Janeczka\tpracowała\tw\tosiedlowym\tdomu\tkultury\ti\tkochała\tto,\tco\trobiła.\tPrzez\tprawie\tczterdzieści lat patrzyła, jak kolejne pokolenia dzieci ćwiczą, organizują spektakle, grają na instrumentach. Nigdy nie brakowało jej pomysłów na nowe działania – rodzinne festyny, przeglądy wokalne czy zajęcia komputerowe – wszystko to wprowadzała jako jedna z pierwszych, a jej podopieczni zdobywali\twiele\tnagród\tna\togólnopolskich\tkonkursach. I co z tego? – myślała, odpoczywając na półpiętrze. – Wszystkie te dyplomy i wyróżnienia przestały mieć znaczenie, gdy skończyłam sześćdziesiąt pięć lat. Tak jakbym w dniu tych urodzin nagle\tzgłupiała,\tprzestała\tmyśleć\ti\tnadawać\tsię\tdo\tczegokolwiek.\tDoświadczenie,\tenergia\ti\tpomysły były\tmniej\tważne\tniż\tmoja\tmetryka. Przyjęła to z godnością, razem z odprawą, kwiatami od przełożonego i srebrnym wisiorkiem pożegnalnym od koleżanek. Najbardziej wzruszyły ją jednak laurki od najmłodszych z jej grupy Strona 15 plastycznej. Przyczepiła je wszystkie magnesami do drzwi lodówki i za każdym razem, gdy na nie patrzyła,\tprzypominała\tsobie,\tże\tjednak\tdla\tkogoś\tbyła\tważna. Tłumaczyła sobie, że wreszcie odpocznie, będzie miała czas na przeczytanie tych wszystkich książek, które przez lata odkładała na później, że nie opuści już żadnej teatralnej premiery i dobrych koncertów w filharmonii. Okazało się jednak, że czasu ma nadmiar i często czuła się samotna. Każdego dnia celebrowała wyjście na zakupy, po drodze ucinając sobie pogawędki ze sprzedawczyniami\ti\tspotkanymi\tmieszkańcami\tosiedla.\tZnała\ttu\twiele\tosób,\tczasami\tkilka\tpokoleń, bo pierwsi uczestnicy jej zajęć mieli już dorosłe dzieci, a zdarzało się, że i wnuki. Cieszyła się z każdego spotkania i rozmowy. Przez lata przywykła do gwaru, zamieszania i bycia wśród ludzi. Teraz\tdużo\tbardziej\tniż\tból\tkręgosłupa\tdokuczała\tjej\tsamotność\ti\tcisza\tpanująca\twieczorami\tw\tjej skromnie\turządzonym\tmieszkaniu. Sięgnęła po siatkę z zakupami, którą na czas odpoczynku odstawiła na schody. W tej samej chwili usłyszała trzaśnięcie drzwiami na dole. Ktoś szybko wbiegał na górę. Odsunęła się pod ścianę.\tTaka\tto\tjuż\tkolej\tlosu\t–\tpomyślała.\t–\tStarość\tmusi\tustąpić\tmłodości. Młodość objawiła się w postaci blond grzywki i błękitnych oczu, które nie ominęły Janeczki, jakby była ścianą czy kwietnikiem, ale zatrzymały się na jej twarzy. Razem z nimi przystanął mężczyzna\tw\tdobrze\tskrojonej\tgranatowej\tkurtce\ti\teleganckich\tpółbutach. –\tDzień\tdobry\t–\tpowiedział\tz\tuśmiechem.\t–\tPiękna\tdzisiaj\tpogoda,\tprawda? –\tPiękna?\t–\tJaneczka\tsię\tzdziwiła.\t–\tRaczej\tpochmurna\ti\tjest\tdość\tchłodno… – Rzeczywiście, może nie zachęca do spacerów, ale od dwóch dni nie padało, a to już całkiem dobrze,\tczyż\tnie? –\tWidzę,\tże\toptymista\tz\tpana.\t–\tJaneczka\tuśmiechnęła\tsię.\t–\tTeż\ttaka\tbyłam,\tto\tcecha\tmłodych. –\tCzyli\tmiłej\tpani\ttakże.\t–\tMłodzieniec\tskłonił\tsię\tlekko. Janeczka przyjrzała mu się uważniej. Było w nim coś, co odróżniało go od innych znanych jej młodych\tmężczyzn.\tTylko\tnie\tmogła\tuświadomić\tsobie,\tco\tto\tjest. – Pan chyba od niedawna tutaj mieszka? – Postanowiła delikatnie rozpoznać sytuację. – Wynajmuje\tpan\tmieszkanie?\tPytam,\tbo\tnie\tsłyszałam,\tżeby\tktoś\tz\tsąsiadów\tmiał\twolny\tlokal.\tWie pan,\tmy\tsię\ttu\tznamy\tod\tlat,\twięc… –\tAch,\tnie,\tto\tpomyłka\t–\tzaprotestował\tmężczyzna.\t–\tJa\ttu\tnie\tmieszkam.\tPomagam\tnarzeczonej, która opiekuje się chorą mamą. Pani pozwoli, że się przedstawię. Moje nazwisko jest Jan Leszczyński. –\tJanina\tMłynarczyk.\t–\tWyciągnęła\tdo\tniego\trękę,\tktórą\tnowy\tznajomy\telegancko\tucałował. Janeczka\twiedziała\tjuż\twszystko.\tTo\tmusiał\tbyć\tnarzeczony\tMarzenki,\tcórki\tpaństwa\tBoreckich z drugiego piętra. Rozmawiała na początku roku z jej ojcem, spotkali się w warzywniaku. Opowiadał o gościu z zagranicy, chyba z Londynu, o ile dobrze pamiętała. Sprawiał wrażenie zadowolonego z wyboru jedynaczki. Nic dziwnego – pomyślała Janeczka. – Doskonale wychowany młody\tczłowiek.\tI\tdo\ttego\tbardzo\tprzystojny. – Zaraz, zaraz. – Dopiero teraz dotarło do niej, co powiedział narzeczony Marzenki. – To pani Borecka\tniedomaga?\tCałkiem\tniedawno\twidziałam\tsię\tz\tjej\tmężem\ti\tnic\tnie\twspominał. –\tNiestety,\tpani\tBorecka\tjest\tbardzo\tchora.\tDlatego\tprzyjechaliśmy\tz\tMarzenką\ti\tpomagamy\tpanu tacie. Dobrze mówię? Pani to wszystko rozumie? – Spojrzał pytająco. – Bo jak powoli i mało, to potrafię\tlepiej,\tale\tkiedy\ttrzeba\tszybko,\tto\tjeszcze\trobię\tpomyłki. Janeczka uśmiechnęła się serdecznie. Sympatyczny młodzieniec – stwierdziła. – A ta nieporadność\tw\tmówieniu\tjeszcze\tdodaje\tmu\turoku. –\tRozumiem,\trozumiem.\tTylko\tchciałabym\twiedzieć\tcoś\twięcej.\tChodźmy\tpowoli\tna\tgórę,\topowie mi\tpan\twszystko\tpo\tdrodze. Ponownie\tsięgnęła\tpo\tsiatkę,\tale\tJan\tnatychmiast\tzareagował. – Proszę o to. – Wyciągnął rękę i odebrał kobiecie torbę. – Jak by to wyglądało, gdyby kobieta niosła,\ta\tmężczyzna\tobok\tszedł. Janeczka nie protestowała. Miło spotkać się z uprzejmością, a bez dodatkowego obciążenia łatwiej\tbyło\twspinać\tsię\tpo\tschodach. W\tdrodze\tna\tczwarte\tpiętro\tdowiedziała\tsię\to\tchorobie\tsąsiadki\ti\tz\topowieści\tmiłego\tlondyńczyka zorientowała\tsię,\tże\tjej\tstan\tjest\tpoważny.\tLubiła\tBoreckich,\tpamiętała\tMarzenę,\tktóra\tchodziła\tdo niej na zajęcia w pracowni plastycznej i wszędzie jej było pełno. Potem obserwowała, jak z energicznego rudzielca o patykowatych nogach wyrastała piękna i zgrabna kobieta. Słyszała, że skończyła historię sztuki, ale zajmowała się też grafiką komputerową. Rodzice zawsze byli z niej dumni,\ta\tostatnio\tcieszyli\tsię,\tże\twreszcie\tznalazła\todpowiedniego\tpartnera.\tWszystko\tukładało\tsię dobrze,\ta\ttu\ttakie\tnieszczęście\t–\tpomyślała\tJaneczka.\t–\tI\tdziewczyna\tzamiast\tmyśleć\to\tślubie,\tmusi siedzieć\tprzy\tłóżku\tchorej. Strona 16 –\tDziękuję\tpanu,\tto\ttutaj\t–\tpowiedziała,\tkiedy\tdoszli\tdo\tdrzwi\tjej\tmieszkania. –\tTo\tdobrze,\tbo\tjuż\tsię\tbałem,\tże\tbędziemy\twychodzić\tna\tdach.\t–\tJan\tuśmiechnął\tsię,\twskazując na\twłaz\tz\tmetalową\tdrabinką. –\tMoże\tpan\twstąpi\tna\therbatę?\t–\tzaproponowała\tJaneczka. –\tOgromnie\tdziękuję,\tale\tz\tprzykrością\tmuszę\todmówić.\tNarzeczona\tmoja\tna\tmnie\tczeka. –\tW\ttakim\trazie\tjeszcze\traz\tdziękuję\tza\tpomoc\ti\trozmowę.\tI\tproszę\tpozdrowić\tpaństwa\tBoreckich. Marzenkę\tteż.\tOd\tJaneczki\tz\tczwartego\tpiętra. –\tOczywiście.\t–\tNa\tpożegnanie\traz\tjeszcze\tucałował\tjej\tdłoń. Słuchała,\tjak\tzbiega\tpo\tschodach.\tSpieszył\tsię,\tale\tnie\tdał\tpo\tsobie\tpoznać,\tże\tpowolna\twędrówka po schodach opóźnia jego plany – pomyślała Janeczka. – Szkoda, że już niewielu takich młodych dżentelmenów\tmożna\tspotkać.\tA\tswoją\tdrogą,\tto\tmuszę\tsię\twybrać\tdo\tpaństwa\tBoreckich. –\tDzień\tdobry!\tJa\tsię\tumówiłam\ttutaj\tz\ttaką\tstarszą\tpanią… Kasia\tspojrzała\tze\tszczytu\tschodów\tna\tnastolatkę\tstojącą\tprzed\tfurtką.\tNie\tznała\tjej,\tale\tbyło\tcoś w\ttej\tszczupłej\tsylwetce,\tco\tchwytało\tza\tserce.\tKobieta\tzeszła\tkilka\tschodków\tniżej,\tlustrując\tprzy okazji nieznajomą. Krótka kurtka, zgodnie z modą, ale zupełnie nieadekwatnie do pogody, sięgała ledwie pasa, obcisłe legginsy i krótkie skarpetki odsłaniające kostkę – niby dziewczyna wyglądała jak większość nastolatek na ulicach, ale było w niej o wiele więcej naturalności. Może dlatego, że nie\tfarbowała\twłosów\ti\tnie\tmiała\tmakijażu?\tSprawiała\twrażenie\tmiłej\ti\tniewinnej,\tale\tczy\tmożna\tbyć dzisiaj\tczegoś\tpewnym?\t–\tpomyślała\tKasia. –\tDzień\tdobry!\t–\tPodeszła\tdo\tfurtki.\t–\tMoże\tszukasz\tmojej\tmamy? –\tNie\twiem.\tWczoraj\tspotkałam\ttę\tpanią\tw\tsklepie,\tjak\tkupowałam\tsuwak.\tI\tobiecała,\tże\tpomoże mi go wszyć… – Dziewczyna nerwowo splatała palce i Kasia od razu zauważyła jej obgryzione paznokcie. –\tJeżeli\tchodzi\to\tszycie,\tto\tna\tpewno\tmusiała\tbyć\tmoja\tmama.\tWejdź.\t–\tOtworzyła\tfurtkę. Jarkowi by się nie spodobało, że ktoś obcy przychodzi. I to jeszcze do mamy – pomyślała i natychmiast poczuła złość. Na męża, ale przede wszystkim na siebie. Jarek już tu nie mieszkał, ale\tpo\ttylu\tlatach\ttrudno\tbyło\tpozbyć\tsię\todruchowych\treakcji.\tKatarzyna\tjednak\twalczyła.\tDlatego teraz,\tna\tzłość\twspomnieniom,\tuśmiechnęła\tsię\tserdeczniej\ti\tzagarnęła\tdziewczynę\tramieniem. –\tZapraszam.\tMama\tsię\tucieszy.\tA\tjeśli\tjeszcze\tbędzie\tmogła\tpomóc,\tto\tna\tpewno. Weszły\tdo\tprzedpokoju. –\tMamo,\tmasz\tgościa!\t–\tkrzyknęła\tw\tstronę\tkuchni. Zofia\tna\twidok\tdziewczyny\tklasnęła\tw\tdłonie. –\tMyślałam\to\ttobie,\tdziecko!\tI\to\ttej\ttwojej\tsukience.\tBo\tchyba\tlepiej\tbyłoby\tjeszcze\tzakładki\tpod biustem\tzrobić,\tżeby\tdobrze\tleżała. –\tNie\twiem,\tproszę\tpani.\tJa\tsię\tdopiero\tuczę,\ttak\tpróbuję…\t–\tDziewczyna\tzaczerwieniła\tsię. – Zaraz pójdziemy do maszyny, tylko muszę dokończyć racuchy. Nikolka poprosiła, moja wnuczka.\t–\tPrzywołała\tnastolatkę\tgestem.\t–\tChodź\ttutaj\tna\trazie,\tdo\tkuchni.\tLubisz\tracuchy? Dziewczyna nie wiedziała, co odpowiedzieć. Zaskoczyła ją bezpośredniość staruszki. Wszystko działo się tak szybko. Przed chwilą wahała się, czy w ogóle przycisnąć dzwonek przy furtce, a już siedziała obok małej dziewczynki, a przed nią stał talerz z trzema racuchami posypanymi cukrem pudrem. –\tBabcia\tuszyje\tci\tsukienkę?\t–\tzainteresowała\tsię\tmała\ti\toblizała\toblepiony\ttłuszczem\tpalec. Teresa\todruchowo\tsięgnęła\tpo\tpapierową\tserwetkę\ti\twytarła\tdziewczynce\trączkę\ti\tpoliczki. –\tJak\tbabcia\tcoś\tuszyje,\tto\tzawsze\tjest\tładne.\tNajładniejsze\t–\tzapewniła\tmała,\tzupełnie\tspokojnie przyjmując\tzabiegi\tpielęgnacyjne\tze\tstrony\tgościa.\t–\tBędziesz\twyglądała\tjak\tkrólewna. –\tRaczej\twątpię.\tWidziałaś\tkiedyś\tkrólewnę\tw\tstarej\tsukience? – Widziałam! – Nikola z przekonaniem pokiwała głową. – Kopciuszka. Miał starą sukienkę, a potem wróżka zmieniła ją w taką piękną, balową. A moja babcia też tak umie. Mnie uszyła spódniczkę\ti\tjestem\tksiężniczką.\tPokażę\tci,\tchcesz? Kasia słuchała tej rozmowy i z radością przyjmowała słowa córki. Cieszyła się, że dziewczynka bardzo kocha babcię. Synowie nie byli tak blisko z Zofią, ale to przecież chłopcy, a poza tym dorastali.\tJednak\tpo\twyprowadzce\tJarka\tstali\tsię\tdla\tbabci\tmilsi,\tzwłaszcza\tKrzysio,\tktóry\tjuż\tnie burczał pod nosem i często pomagał w cięższych pracach domowych. Pawełek zawsze był raczej Strona 17 skryty\ti\tpoważny,\tale\ti\tjemu\tzdarzało\tsię\tjeszcze\tprzytulać\tdo\tbabcinego\tramienia,\tszczególnie\tgdy w\tszkole\tcoś\tmu\tnie\twyszło. –\tNikola,\twystarczy\tjuż\ttych\tracuchów.\tBabcia\tma\tgościa\ti\tmusi\tsię\tnim\tzająć.\tJa\tpójdę\tobejrzeć film,\ta\tty\tuciekaj\tdo\tswojego\tpokoju,\tpobaw\tsię. – Dobrze, mamo. Ale potem przyjdę zobaczyć, jak babcia zmienia ją w królewnę. – Mała zeskoczyła\tz\tkrzesła\ti\tdygnęła\tprzed\tTereską. –\tDo\twidzenia\t–\tpowiedziała\ti\twybiegła\tz\tkuchni.\tZa\tnią\tposzła\tKasia. –\tUmiesz\tsię\tzajmować\tdziećmi\t–\todezwała\tsię\tZofia,\tzdejmując\tfartuch. –\tMam\tczworo\trodzeństwa,\tw\ttym\ttrójkę\tmłodszą,\twięc\tnie\tmiałam\twyjścia.\tA\tAmelka\tma\tchyba tyle\tlat\tco\tNikola,\twięc… –\tRozumiem.\tPewnie\tmusiałaś\tpomagać\trodzicom\ti\tpilnowałaś\tmaluchów,\tco? – Tak. Często razem z Igorem, to znaczy moim bratem, siedzieliśmy z nimi. Najgorzej to było upilnować, żeby siedzieli cicho, jak tata… – przerwała i zacisnęła usta. Że też nie umie trzymać języka\tza\tzębami!\tTo\tchyba\tdlatego,\tże\tta\tpani\tjest\ttaka\tmiła. Zofia\tusiadła\tnaprzeciwko\tdziewczyny.\tPopatrzyła\tna\tnią\ti\ttylko\tpokiwała\tgłową. –\tTy\tjesteś\tTeresa,\tprawda? –\tTak. –\tDomyśliłam\tsię,\tjak\tpowiedziałaś\to\tswoim\tbracie\ti\tmałej\tsiostrzyczce.\tBo\twidzisz,\tja\tznam\ttwoją mamę,\tJadzię. Teresa\tgłośno\tprzełknęła\tślinę.\tOna\twszystko\twie\t–\tpomyślała.\t–\tO\ttacie\ti\to\tnas. Miała\tochotę\tuciec.\tNigdy\tnikomu\tnie\tmówiła\to\ttym,\tjak\tżyją.\tNie\tznosiła,\tgdy\tktoś\tsię\tnad\tnią litował.\tJuż\twolała,\tjak\tludzie\totwarcie\tszydzili\tz\tich\tbiedy,\tniż\tjak\tudawali\ttroskę,\ta\ttak\tnaprawdę cieszyli się, bo sami mieli lepiej. Myślała, że ta staruszka nauczy ją szyć. Dzięki temu mogłaby udawać\tw\tszkole,\tże\tma\tnowe\tciuchy,\tale\tteraz\tto\tjuż\tnic\tz\ttego. Wstała. –\tMuszę\tjuż\tiść\t–\tpowiedziała.\t–\tDziękuję\tza\tracuchy. Zofia\tpopatrzyła\tna\tczerwone\tpoliczki\tdziewczyny. – Po co się gorączkować? Nie każdy ma w życiu łatwo – powiedziała – i to żaden powód do wstydu.\tWiem\tcoś\to\ttym.\tJa\tsię\tszyć\tnauczyłam,\tbo\tmnie\tnie\tstać\tbyło\tna\tnowe\tubrania.\tI\tpotem jeszcze\tna\ttym\tzarabiałam.\tTy\tteż\tmożesz.\tAle\tjak\tsobie\tpójdziesz,\tto\tnic\tz\ttego. –\tNie\tmiała\tpani\tpieniędzy?\t–\tTeresa\tzatrzymała\tsię\tw\tpół\tkroku\ti\tspojrzała\tna\tstaruszkę. – Nie miałam. I musiałam ciężko pracować. Za dumna byłam, żeby prosić i za darmo brać. Skromne życie to żaden wstyd. Natomiast lenistwo już jest grzechem. A jak ktoś chce z serca pomóc,\tnie\ttrzeba\twyciągniętej\tręki\todrzucać,\tbo\tto\tznowu\tzwykła\tgłupota.\tWięc\tsię\tnie\tunoś,\ttylko pokaż\ttę\tsukienkę,\tdziecko. Teresa wyciągnęła z torebki materiał zawinięty w foliową reklamówkę. Było jej głupio, że przed chwilą\ttak\tnieładnie\tsię\tzachowała. Czarne\tbmw\tpowoli\tjechało\tleśną\tdrogą.\tKierowca\trozglądał\tsię\tna\tboki,\twyraźnie\tczegoś\tszukając. – Tu chyba dalej już nic nie ma – zwrócił się do siedzącej obok kobiety. – Musiałaś coś źle zapisać. –\tNo\tto\twracajmy.\t–\tBlondynka\twzruszyła\tramionami. –\tMieliśmy\tjechać\tdo\tlasu.\tI\tdo\tprawdziwego\tdworku\tz\tkrólowymi.\t–\tZ\ttylnego\tsiedzenia\tdobiegł dziecięcy\tgłos.\tPrzypięty\tw\tfoteliku\tchłopiec\tnajwyraźniej\tnie\tbył\tzadowolony\tz\tperspektywy\tpowrotu do\tdomu. –\tNie\tkrólowymi,\ttylko\thrabiankami\t–\tpoprawił\tmężczyzna.\t–\tMoże\tzadzwoń\tdo\tMarzeny\ti\tdopytaj o\tszczegóły,\tco?\t–\tzaproponował,\tzwracając\tsię\tdo\tkobiety. –\tJak\tchcesz,\tto\tsam\tdzwoń\t–\twydęła\tusta.\t–\tSkoro\tuważasz,\tże\tjestem\tza\tgłupia,\tżeby\tzrozumieć, co\tsię\tdo\tmnie\tmówi… – Nie uważam, że jesteś głupia, tylko co najwyżej roztargniona. Sama przyznasz, że ostatnio często\tci\tsię\tto\tzdarza. –\tA\tco?\tMoże\tnie\tmam\tpowodu? – Eliza, proszę cię, przestań! – Mężczyzna kątem oka zauważył łzę spływającą po bladym policzku.\t–\tPrzecież\tja\twszystko\trozumiem,\tale… Strona 18 – Tak, jasne! Dokładnie wiem, co powiesz! – Gwałtowny krzyk sprawił, że chłopiec na tylnym siedzeniu\tdrgnął\ti\tzamknął\toczy. – Nie będę znowu o tym rozmawiać! Zatrzymaj się! Natychmiast! Chcę wysiąść! – Chwyciła za klamkę, ale nie mogła otworzyć zablokowanych drzwi. Szarpała więc za uchwyt raz za razem. – Wypuść\tmnie!\tSłyszysz?! Samochód\tzatrzymał\tsię\ti\tkobieta\twysiadła.\tPobiegła\tprzed\tsiebie.\tMężczyzna\twestchnął\ti\tsięgnął po\ttelefon. –\tMarzena?\tChyba\tsię\tzgubiliśmy.\tCzy\tmożesz\tmi\tjeszcze\traz\twytłumaczyć,\tjak\tdojechać\tdo\ttego dworku? Przez chwilę słuchał, podążając jednocześnie wzrokiem za oddalającą się postacią. Długie do pasa blond włosy rozwiewał wiosenny wiatr. Uwielbiał je dotykać, chociaż ostatnio nie miał ku temu\tzbyt\twielu\tokazji.\tTęsknił\tza\ttym,\ttak\tjak\tza\tszczupłymi\tdłońmi\to\tdługich\tpalcach,\tcieniami rzęs\tna\tbladych\tpoliczkach\ti\tpieprzykiem\tpod\tprawą\tłopatką. –\tDobra,\tdzięki.\tCzyli\tjesteśmy\tna\tdobrej\tdrodze.\tPo\tprostu\tza\tszybko\tspanikowałem.\tTak,\tEliza już\tsię\tnie\tmoże\tdoczekać,\tżeby\tzobaczyć\tto\tnowe\twyzwanie.\tJeszcze\traz\tdzięki! Rzucił\ttelefon\tna\tsiedzenie\tpasażera\ti\todpalił\tsilnik. –\tTo\tdlatego\tmama\tposzła\tbez\tnas?\tBo\tnie\tmogła\tsię\tdoczekać?\t–\tDziecięca\tręka\tszturchnęła\tgo w\tplecy. – Tak, dlatego – odpowiedział chłopcu. A co miał powiedzieć? Chciał, by syn mu uwierzył. Chociaż\tw\tgłębi\tserca\tczuł,\tże\tdziecko\twie\twięcej,\tniż\tim\tsię\twydaje. Powoli\truszył\ti\tpo\tchwili\tzrównał\tsię\tz\tidącą\tkobietą.\tOtworzył\tszybę. –\tNie\twygłupiaj\tsię,\tEliza.\tWsiadaj.\tZaraz\tbędziemy\tna\tmiejscu. Nie\tprotestowała.\tZajęła\tmiejsce,\tnawet\tna\tniego\tnie\tpatrząc.\tZnowu\tbyła\tnieobecna,\tpogrążona we\twłasnych\trozmyślaniach,\tdo\tktórych\tnie\tmiał\tdostępu. –\tJesteś\tw\tdworku? –\tNie,\tu\tbabci.\tA\tdlaczego\tpytasz?\t–\tTamara\tprzytrzymywała\ttelefon\tramieniem,\tnie\tprzerywając obierania\tcebuli. –\tBo\toni\twłaśnie\tjadą! –\tKto\tjedzie?\tI\tgdzie?\tMarzena,\tczy\tty\tmożesz\tjakoś\tnormalnie? –\tNo,\tta\tdziewczyna,\to\tktórej\tci\tmówiłam.\tTo\tzastępstwo.\tJej\tmąż\tdo\tmnie\tdzwonił,\tsą\tjuż\tw\tlesie. – Mogli uprzedzić, nie sądzisz? Nie wiem, czy teraz… – Zerknęła na babcię Różę, która gestem poinformowała\tją,\tże\tda\tsobie\tradę\t–\tDobra,\tzaraz\ttam\tdojadę.\tNiech\tpoczekają. –\tA\tjak\tich\tpanna\tZuzanna\tpsem\tposzczuje? – To będą mieli nauczkę, żeby nie przyjeżdżać bez zapowiedzi. Zresztą Łukasz tam jest, coś dłubie\tprzy\tschodach\tna\tgórę,\twięc\tsię\tnimi\tjakoś\tzajmie. –\tTo\tjuż\tnie\twiem,\tco\tgorsze\t–\ton\tczy\tpanna\tZuzanna… – Nie przesadzaj – skwitowała Tamara, choć na jej ustach pojawił się uśmiech. – Nie jest taki straszny.\tZresztą\tzadzwonię\tdo\tniego\tzaraz.\tPa! – Widzisz, babciu – powiedziała do staruszki. – Ja się chyba nigdy nie nauczę robić tego sosu cebulowego.\tMuszę\tjechać,\tsłyszałaś… –\tJedź,\tjedź,\tja\tto\tdokończę\t–\tuspokoiła\tją\tRóża.\t–\tI\tpoczekam\tna\twas\tz\tobiadem.\tByle\ttylko\tnie do\twieczora. –\tBez\tobaw,\tzałatwię\tsprawę\tszybko,\tzabiorę\tŁukasza\ti\twrócimy,\tżeby\tskosztować\ttego\tpysznego sosu.\t–\tTamara\tchwyciła\tleżącą\tna\tkrześle\ttorebkę. –\tWeź\tjeszcze\tkawałek\ttego\tbiszkoptu\tod\tZofii.\tWypada\tgości\tczymś\tpoczęstować,\ta\thrabianki\tteż pewnie\tchętnie\tzjedzą\tpo\tkawałku. Odwróciła\tsię,\tchcąc\tpodać\tTamarze\ttalerzyk\tprzykryty\tfolią\taluminiową,\tale\tokazało\tsię,\tże\tjest już\tw\tkuchni\tsama.\tTylko\tw\tpołowie\tobrana\tcebula\tjeszcze\tkręciła\tsię\tna\tblacie\tszafki. –\tAch,\tta\tmłodość!\t–\tPokiwała\tgłową\ti\todstawiła\tciasto\tna\tkredens. Strona 19 – Bardzo się cieszę, że zgodziłaś się nam pomóc. – Tamara oprowadzała Elizę po dworku. – Marzena\tnaprawdę\tnie\tdaje\trady,\tpewnie\twiesz,\tjaką\tma\tsytuację… –\tTak,\twspominała. – No właśnie. A tutaj roboty co niemiara. Widziałaś, na dole już jakoś ogarnięte i moglibyśmy działać, ale problemem jest góra. Planujemy tam pokoje gościnne, Marzena konsultowała to z fachowcami i możliwości są. Nawet niewielkie łazienki można rozplanować. Wyjdzie nam pięć dwuosobowych pokoi, z możliwością dostawienia w każdym trzeciego łóżka albo dziecięcego łóżeczka.\tWiesz,\tliczymy\tteż\tna\trodziny,\tbo\ttu\tklimat\tidealny\tna\tfamilijne\twyprawy.\tSosnowe\tlasy, zdrowe\tpowietrze,\ta\twoda\tnajczystsza\tw\tregionie.\tWymarzone\twarunki\tdla\tdzieciaków,\tnie\tsądzisz? Eliza\tnie\todpowiedziała.\tW\togóle\tnie\twykazywała\twielkiego\tentuzjazmu\ti\tprawie\tnie\tkomentowała niczego, co zobaczyła. Tamara spoglądała na nią ukradkiem. Musiała przyznać, że wdzięku mogłaby\tpozazdrościć\tjej\tniejedna\tkobieta.\tPłynne\truchy,\tjakby\ttaneczne,\tz\tpewnością\tprzyciągały uwagę mężczyzn. Ciekawe, jak dba o włosy – zastanawiała się Tamara. – Są takie gładkie i\tbłyszczące… Tylko\tdlaczego\tjest\ttaka\tzachowawcza?\tNie\tpodoba\tjej\tsię\tdworek?\tCóż,\tmoże\tprzyzwyczaiłam\tsię do\tżywiołowej\ti\temocjonalnej\tMarzeny\t–\tmyślała.\t–\tA\tprzecież\tnie\tu\tkażdego\tco\tw\tsercu,\tto\tzaraz\tna języku.\tDam\tjej\tchwilę\tna\tprzemyślenie\tsprawy. –\tMoże\tnapijemy\tsię\therbaty?\t–\tzaproponowała. Eliza\tspojrzała\tna\tnią\ttak,\tjakby\tocknęła\tsię\tz\tgłębokiego\tzamyślenia. –\tNo,\tchyba\tże\twolisz\tnajpierw\tzerknąć\tna\tgórę\ti\tmieć\tcałość\tzwiedzania\tz\tgłowy? –\tDobrze,\tmożemy\tzobaczyć\tgórę. –\tŁukasz!\t–\tkrzyknęła\tTamara\tw\tstronę\tkorytarza.\t–\tJesteś\ttam?! –\tJestem\ttutaj.\t–\tMężczyzna\twszedł\tdo\tsalonu.\t–\tMoże\tbyć? Tamara\tzauważyła,\tże\tszybkim\tspojrzeniem\tzlustrował\tgościa\ti\tnagle\tpoczuła\tsię\tbrzydka\ti\tjakaś taka\tza\tduża. – Czy schody na górę są bezpieczne? – Zagadnęła i przesunęła się tak, żeby, chcąc rozmawiać z\tnią,\tnie\tmógł\twidzieć\tElizy.\tCzuła,\tże\tw\tporównaniu\tz\teteryczną\tblondynką\tnie\twypada\tdobrze. –\tBezpieczne.\tO\tile\tnie\tchcecie\ttam\twciągać\tfortepianu.\tAle\ttakie\tniewielkie\tobciążenie\tpowinny utrzymać.\t–\tUśmiechnął\tsię\tlekko\ti\tchociaż\tpatrzył\tna\tnią,\tto\tTamara\tmiała\tprzeczucie,\tże\tna\tmyśli miał\tkogoś\tinnego. –\tW\ttakim\trazie\tidziemy\t–\tzdecydowała.\t–\tA\tty\tmoże\tporozmawiasz\tz\tmężem\tElizy,\tbo\tchyba\tsię nudzi. – Wskazała głową na okno, przez które widać było mężczyznę rozglądającego się po podjeździe. – Jak szefowa każe. – Wyczuła w tej odpowiedzi złośliwość, ale wolała, żeby się obraził, niż by został\tz\tnimi. Zerknęła na Elizę, ale ta wydawała się nawet nie zauważać Łukasza. To dobrze – pomyślała Tamara. – Tylko z drugiej strony, czy mężczyzn nie pociągają bardziej takie tajemnicze i\tniedostępne\tkobiety? –\tEliza,\tnad\tczym\tsię\ttak\tzamyśliłaś?–\tSzybko\todrzuciła\tniemiłe\tmyśli\ti\tspróbowała\tskupić\tsię\tna rzeczywistości. –\tTak\ttutaj\tcicho… –\tRacja.\tAle\tto\tchyba\tzaleta,\tprawda?\tMożna\todpocząć\tod\tmiejskiego\tzgiełku.\tBlisko\tnatury… –\tBliżej\tnieba.\t–\tEliza\tpopatrzyła\tTamarze\tprosto\tw\toczy.\tW\tjej\twzroku\tbyło\tcoś\tdziwnego,\tjakiś wielki\tsmutek. –\tŁadnie\tpowiedziane\t–\tprzyznała.\t–\tNadaje\tsię\tna\thasło\tpromocyjne. –\tWątpię. –\tNa\tpromocji\tto\tja\tsię\takurat\tznam.\t–\tTa\tEliza\tzaczynała\tją\tcoraz\tmocniej\tdenerwować.\tMarzena nie\tmogła\tchyba\tznaleźć\tnikogo\tmniej\tpodobnego\tdo\tsiebie.\tJak\tona\tsobie\tporadzi\tz\trobotnikami?\t– zastanawiała\tsię\tTamara.\t–\tI\tjeżeli\ttak\tszybko\tpracuje,\tjak\tteraz\togląda,\tto\tnie\tskończymy\ttego\tprzez najbliższe\tdwa\tlata. W milczeniu przeszły na piętro. Eliza obeszła wszystko i nawet na chwilę nie zmieniła wyrazu twarzy.\tNie\tdało\tsię\tw\tżaden\tsposób\tstwierdzić,\tco\tsądzi\to\tprzedstawionym\tjej\tpomyśle. Tamara była coraz bardziej rozdrażniona. W końcu przestała zagadywać, bo zdawkowe odpowiedzi\tdenerwowały\tją. –\tMamo!\t–\tCiszę\tprzerwał\tdobiegający\tz\tdołu\tgłos.\t–\tJesteś\ttam? Eliza\tnie\todpowiedziała.\tStała\tprzy\tokrągłym\toknie\ti\twpatrywała\tsię\tw\tczubki\tdrzew. – Antoś, chodź do mnie. – Usłyszały męski głos. – Mama jest zajęta, musi przygotować się do Strona 20 pracy.\tChodź,\tpójdziemy\tna\tspacer. –\tTo\tchyba\ttwój\tsyn?\tPewnie\tjuż\tsię\tznudził,\tco? Eliza\tnie\todpowiedziała. – To może ja pójdę zrobić herbatę, a ty dołączysz do rodziny? Napijemy się, kiedy wrócicie ze spaceru.\t–\tNaprawdę\tchciała\tuwolnić\tsię\tjuż\tod\ttej\tdziwnej,\tmilczącej\tkobiety.\t–\tZerknij\tprzy\tokazji na\ttył\tdworku,\ttam\tjest\tpiękna\tkolekcja\tróż.\tO\ttej\tporze\troku\tjeszcze\ttego\tnie\twidać,\twiadomo,\tale na pewno zdołasz to sobie zwizualizować. Myślałam o zrobieniu tam większej altany, więc fajnie byłoby,\tgdybyś\tsię\ttemu\tprzyjrzała. –\tDobrze,\tzobaczę.\tLubię\tróże. No\tproszę,\tpowiedziała\twięcej\tniż\tjedno\tzdanie\t–\tzadrwiła\tw\tmyślach\tTamara.\t–\tI\tna\tdodatek\tcoś lubi. A już myślałam, że wszystko jest jej obojętne. Jejku, naprawdę nie wiem, co z tego\tbędzie. Słabo\twidzę\ttę\twspółpracę.\tJeżeli\tona\tzawsze\tjest\ttaka,\tto\tja\twymiękam.\tMuszę\tpogadać\tz\tMarzeną, jak\ttylko\twyjadą\t–\tpostanowiła. –\tI\tjak\tci\tsię\ttutaj\tpodoba? –\tCzy\tja\twiem… –\tMiejsce\tprzepiękne,\tmusisz\tprzyznać. Eliza\twzruszyła\tramionami. –\tTylko\ttyle\tmasz\tdo\tpowiedzenia? – Rafał, proszę, nie męcz mnie. – Kobieta odgarnęła włosy opadające jej na twarz. – O co ci chodzi?\tCzy\tja\tmówię,\tże\tmi\tsię\tnie\tpodoba? Łukasz\tusłyszał\tgłosy\ti\tprzystanął,\tukrywając\tsię\tza\tpniem\tsosny.\tDał\tznak\tręką\ti\ttowarzyszący mu pies natychmiast przywarował wśród paproci. Nie zamierzał podsłuchiwać, po prostu chciał pozostać\tniezauważony. Tymczasem\trodzina\tprzystanęła\ti\tchcąc\tnie\tchcąc,\tstał\tsię\tświadkiem\tich\trozmowy. –\tCi\tludzie\tteż\twydają\tsię\tsympatyczni.\tTacy\tmili,\totwarci.\tNo,\tmoże\tten\tŁukasz\tmniej,\tale\tza\tto Tamara\tzrobiła\tna\tmnie\tbardzo\tdobre\twrażenie.\tWidać,\tże\tma\tpasję\ti\tchce\tczegoś\tdokonać.\tA\tty\tjak myślisz? –\tNie\tzastanawiałam\tsię\tnad\ttym. – A nad czymś się w ogóle zastanowiłaś? – W głosie mężczyzny zabrzmiały niebezpieczne nuty. Najwyraźniej\tbył\tpoirytowany\tzdawkowymi\todpowiedziami\tżony. –\tOwszem,\tzastanowiłam.\tI\tnadal\tnie\twiem. –\tCzego\tznowu\tnie\twiesz? –\tDlaczego\ttak\tsię\tstało. –\tEliza,\tproszę\tcię! – A, tak, zapomniałam, że mamy o tym nie rozmawiać. Udawać, że nic się nie stało. I żyć normalnie,\tjak\tgdyby\tnigdy\tnic.\t–\tZ\tkolei\tw\tgłosie\tkobiety\tsłychać\tbyło\twysoki,\thisteryczny\tton. – Antoś, idź do samochodu po swoją piłkę – stanowczo nakazał Rafał. Szelest ściółki podpowiedział Łukaszowi, że dziecko bez słowa wykonało polecenie. Najwyraźniej jest do tego przyzwyczajone\t–\tpomyślał\ti\tgestem\tuspokoił\tpsa,\tktóry\tpołożył\tuszy\tpo\tsobie\ti\tprzywarł\tdo\tziemi. –\tCzy\tnaprawdę\tmusisz\tzaczynać\ttakie\trozmowy\tprzy\tAntosiu?\t–\todezwał\tsię\tmężczyzna. –\tTo\tty\tzacząłeś.\tJa\twcale\tnie\tchciałam\trozmawiać. –\tEliza,\tnie\tkłóćmy\tsię\tznowu,\tproszę.\tPrzecież\tsama\tzdecydowałaś,\tże\tchcesz\tspróbować\twrócić do\tpracy,\tprawda?\tA\tten\tprojekt\tjest\tidealny.\tNie\tbędziesz\tmusiała\tszarpać\tsię\tz\tżadną\tkorporacją czy\tdużym\tdeveloperem,\ta\tsprawa\tsama\tw\tsobie\tteż\tjest\tciekawa\ti\tniebanalna.\tTo\tchyba\tlepsze\tniż zieleń wokół apartamentowców albo jakiś nowobogacki dom w marmurze i pseudoantykach. Wolałabyś\ttakie? –\tWolałabym\tzupełnie\tcoś\tinnego\ti\tdobrze\to\ttym\twiesz. –\tEliza!\tNie\to\ttym\trozmawiamy. –\tOch,\twiem.\tO\tTYM\tnie\trozmawiamy. –\tNie\tłap\tmnie\tza\tsłowa. –\tTo\tmnie\tnie\tmęcz. –\tChcę\ttylko\twiedzieć,\tczy\tzamierzasz\tpodjąć\tsię\ttej\tpracy.\tZrobisz\tto? –\tZastanowię\tsię.\nImpuls ciała Ebook\nKarolina Wilczyńska - Życie jak malowane - pdf pobierz\nKarolina Wilczyńska - Życie jak malowane - doc\nKarolina Wilczyńska - Życie jak malowane - ebook za darmo\nKarolina Wilczyńska - Życie jak malowane - pdf ebook do pobrania\nKarolina Wilczyńska - Życie jak malowane - mobi\nKarolina Wilczyńska - Życie jak malowane - epub


Spotkanie z kombatantami na Białorusi - Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych\nJan Józef Kasprzyk uhonorował też medalem „Obrońcy Ojczyzny 1939-1945” ostatniego żyjącego obrońcę Grodna przed sowietami we wrześniu 1939 roku – 96-letniego Kazimierza Tumińskiego. Minister odwiedził schorowanego weterana w jego domu. W dowód wdzięczności Rzeczypospolitej Polskiej za bohaterstwo wyróżnionego i za to, że mimo cierpień nigdy nie zdradził Ojczyzny wręczył mu także pamiątkową szablę oficerską.\nPodczas wizyty na Białorusi p.o. Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk złożył hołd polskim żołnierzom poległym w wojnie polsko-sowieckiej w 1920 roku, których groby znajdują się na Cmentarzu Pobernardyńskim w Grodnie. Wspólnie z Konsulem Generalnym RP w Grodnie Jarosławem Książkiem złożyli wieńce i zapalili znicze.\nDzień wcześniej polska delegacja wzięła udział w spotkaniu z opłatkowym Stowarzyszenia Żołnierzy AK na Białorusi.\n161208__25_-1871.jpg 161208__33_-1872.jpg 161208__34_-1873.jpg DSC00446-1874.jpg DSC00487-1875.jpg DSC00501-1876.jpg IMG_9063-1877.jpg IMG_9071-1878.jpg IMG_9089-1879.jpg IMG_9108-1880.jpg IMG_9115-1881.jpg IMG_9146-1882.jpg IMG_9179-1883.jpg IMG_9240-1884.jpg IMG_9252-1885.jpg IMG_9277-1886.jpg IMG_9296-1887.jpg


Doradztwo kadrowe, to w zasadzie dwie sfery: pierwsza to określanie profilu zawodowego i dbałość o dotrzymanie wyznaczonych warunków rekrutowania, a drugi, to oceny okresowe lub doraźne osób, którym powierzamy specjalne zadania do wykonania.\nCzęsto zdarza się , ze w organizacjach, działy HR roszczą sobie pretensje do dokonywania wyborów kadry specjalistycznej, zarządczej i pracowniczej i jakiejkolwiek, w tych dwóch przypadkach może okazać się ważne, że kompetencje i predyspozycje osób wytypowanych i wskazanych, zwyczajnie nie wystarczają by działać w zespole, w oczekiwany sposób, to decyzje o zatrudnionym pracowniku w grupie/zespole zadaniowym, powinien podejmować lub największy mieć wpływ na jej podejmowanie, właśnie menedżer, bezpośrednio nadzorujący w pracy, dotychczasowego kandydata. Nieprzestrzeganie tych zasad skutkuje pojawianiem się rozmaitych pretensji i rozczarowań. Najprostszym sposobem działania HR jest: opiniować, selekcjonować i przedstawiać propozycje menedżerowi. A ten, powinien brać na siebie pełne ryzyko dokonania przez siebie wyboru, zgodnego z jego prawdziwymi potrzebami.\ndoradztwo kadrowe ←


Klatka dla ptaków porzucona pod schroniskiem, ale nikt nie jest przygotowany na to, co w niej jest\nTo miała być spokojna druga zmiana. Nic nie wskazywało na to, że pracownicy schroniska staną się świadkami zaskakującego odkrycia.\nOpublikowano 18.06.2020, 19:01, aktualizacja dnia 24.03.2021, 16:50\nNiespokojna druga zmiana\nW niemieckim schronisku w Melle niedzielne wieczory zazwyczaj upływają w ciszy i spokoju. Dlatego pracownicy placówki nie spodziewali się, że staną się świadkami sensacyjnego odkrycia.\nW ostatnią niedzielę około 19.20 jeden z pracowników zauważył, że pod bramą schroniska znajduje się duża klatka dla ptaków. Był przekonany, że jeszcze pół godziny wcześniej jej tam nie było. Prawdopodobnie ktoś ją przywiózł samochodem i szybko odjechał.\nCo robić, kiedy znajdziesz porzuconego kota? Oto wskazówki\nKiedy pracownicy podeszli obejrzeć klatkę, odkryli, że w środku nie ma ani jednego ptaka. Ale klatka nie jest też pusta. Z jej wnętrza spoglądał na nich wystraszony kot.\nZnalazcy szybko zabrali zwierzaka do środka i poddali go badaniu. Na szczęście okazało się, że zwierzak jest zdrowy, ale… w ciąży! Czyżby ktoś uchylił się od odpowiedzialności za ciężarną kotkę i ją porzucił? Czy bał się po prostu wejść do schroniska i ją oddać? Wstyd mu było? Nie wiadomo. Natomiast jedno wiemy na pewno: tak się nie robi.\nMimo tragicznego doświadczenia, kotka Mepsi (bo tak została nazwana) otrzymała odpowiednią dawkę czułości i opieki ze strony pracowników schroniska.\nDowiedz się, jak wygląda rozwój małego kociaka\nPo porodzie, kiedy maluchy staną się wystarczająco samodzielne, zostaną umieszczone w rodzinach adopcyjnych.\nJeśli marzysz, aby w Twoim domu zamieszkał kot, zajrzyj do wyszukiwarki adopcyjnej Wamiz


Fotobudka fotolustro Olsztyn - sprawdzony pomysł na imprezę\n“Witajcie w Fotobudce!\nDowiedz się więcej na Naszej stronie!”\nDrSelfie najlepsza fotobudka\nOlsztyn oraz całe woj. Warmińsko Mazurskie z dojazdem Gratis!\nCztery profesjonalne fotobudki, fotokabina oraz wielkie świecące napisy na twoje wesele lub event\nDrSelfie to tak na prawdę generator dobrej zabawy na każdej imprezie. Z naszymi fotobudkami w około 1 minutę wykonasz sesję zdjęciową z wyjątkowymi rekwizytami oraz odbitkami zdjęć.\nFotobudka doskonale sprawdza się na rozmaitych wydarzeniach, w szczególności polecamy tę atrakcję na: wesela, eventy firmowe, uroczystości rodzinne, studniówkę, bal karnawałowy, akcje promocyjne, imprezy tematyczne czy bale szkolne. To świetna zabawa zarówno dla dorosłych jak i dla dzieci. Tu liczy się pomysłowość, spontaniczność i dużo radości. Obecność naszej fotobudki na Twojej imprezie zapewni gościom doskonałą integrację oraz niezapomniane wrażenia uwiecznione na zdjęciach.\nPrzedstawiamy Państwu zupełną nowość jakim jest fotolustro.\nFotolustro zachęca podchodzących do niego gości, wskazówkami głosowymi oraz kolorowymi animacjami, do zrobienia sobie interaktywnego „selfie” Zupełną nowością w porównaniu do fotobudki jest możliwość ręcznego podpisu pod zdjęciem.\nNa Państwa imprezę przywozimy fotolustro z pełnym wyposażeniem tj.\n– Złote słupki odgradzające fotolustro\n– Imprezowe gadżety\nFotolustro dowieziemy do Państwa na terenie wo. Warmińsko Mazurskiego bez dodatkowych kosztów transportu. Głównie do miast takich jak:\nOlsztyn, Ostróda, Iława, Elbląg, Braniewo, Orneta, Mrągowo, Giżycko, Nidzica\nNajlepszy na urodziny\n-Ttła do wyboru\n-Dojazd w cenie pakietu -Obsługę animatora\n-Kopia zdjęć na DVD\nNajlepszy na wesele\nPakiet Standard zawiera : -Nielimitowane wydruki zdjęć\n-Dojazd w ceniec\nNajlepszy na imprezy firmowe\n-Możliwość bezpośredniej wysyłki zdjęć na e-mail,\nZapraszam do przeglądania zdjęć z Waszych imprez\nZabezpieczone: 04.06.2022 Anita i Wojtek\nZabezpieczone: 21.05.2022 Justyna i Krzysztof\nZabezpieczone: 14.05.2022 Natalia i Łukasz\nZabezpieczone: 30.04.2022 Kasia i Kamil\nZabezpieczone: 30.04.2022 Alicja i Paweł\nZabezpieczone: 18ste Urodziny Julii\nZabezpieczone: 18stka Robina\nZabezpieczone: Kasia i Damian 21.05..2022\nZabezpieczone: Izabela i Sławomir 25 Lat\nZabezpieczone: Studniówka XI i Technikum nr. 9\nZabezpieczone: 18-te urodziny Marcina\nKilka słów o tym - jak działa Fotobudka!\nZasady współpracy z DrSelfie fotobudka Olsztyn\nPlanujesz wesele, urodzin lub imprezę firmową? Fotobudka to sprawdzony pomysł na udaną imprezę. Możesz zamówić fotobudkę na konkretne godziny lub na całą imprezę. Napisz do nas a my doradzimy ci jakie rozwiązanie będzie najbardziej optymalne. Warunkiem rezerwacji fotobudki jest podpisanie z nami formularza zamówienia.\nNie czekaj skorzystaj z formularza kontaktowego na samym dole strony napisz nam miejsce imprezy, datę oraz ilość osób a po chwili otrzymasz indywidualną ofertę.\nNajlepiej obrazuje to nasz krutki film:)\nDziałamy w branży eventowej od 2008 roku i wykonujemy od tego czasu rocznie ponad 100 realizacji\nPosiadamy 4 fotobudki jako jedyni na Warmii i Mazurach\nStałe grono pracowników z dużym doświadczeniem\nDojazd na terenie Warmii i Mazur GRATIS\nSami produkujemy nasze fotobudki dzięki czemu perfekcyjnie znamy się na sprzęcie znajdującym się w samej budce\nFotobudka to jest specjalnym urządzeniem z dedykowanym oprogramowaniem, oferującym możliwość natychmiastowego wydruku zdjęć w doskonałej jakości. Urządzenie wyposażone jest w 22″ calowy ekran dotykowy z prostym i intuicyjnym interfejsem użytkownika, na którym uczestnicy imprezy zarządzają swoją sesją. Oprogramowanie prowadzi krok po kroku, użytkowników podczas wykonywanej sesji, wyświetlając komendy na monitorze, oraz umożliwiając podgląd sesji osobom biorącym w niej udział.\nW jakim formacie druku\nIstnieje też możliwość wydruków w formacie 20cmx15 cm za dodatkową opłątą\nJaki jest koszt dojazdu\nNa terenie woj. Warmińsko mazurskiego dojazd od pakietu standard jest gratis.\nIle zdjęć możemy zrobić w trakcie wynajmu?\nW trakcie wynajmu fotobudki nie ma żadnego limitu na wydruki zdjęć. Ile goście zrobią zdjęć tyle się wydrukuje. Co najważniejsze za każdym razem drukujemy tyle kopii zdjęć ile osób jest na zdjęciu.\nIle miejsca potrzebne jest na fotobudkę?\nNa rozstawienie fotobudki potrzebujemy minimum 3 m2\nOczywiście! Po wykonanej sesji zdjęcia drukują się w przeciągu 15 sekund.\nCzy możemy mieć własną grafikę pod wydrukami z fotobudki?\nNasz grafik do każdego zlecenia przygotowuje spersonalizowaną grafikę pod wydrukami z fotobudki. Może to być grafik przygotowana na podstawie zaproszenia weselnego lub plakatu promującego imprezę dzięki czemu cała oprawa graficzna będzie spójna z imprezą.\nNie zwlekaj napisz do nas!\nNo i nie zapomnij podać nam terminu imprezy! 🙂


Reklama na Youtube - formaty reklamowe\nKorzystasz z YouTube’a? Jasne, że tak. Śledzisz ulubione kanały? Oglądasz filmy, a może po prostu szukasz inspiracji? W ciągu zaledwie minuty na YouTube trafia aż 300 godzin materiału. Ale YouTube to nie tylko najpopularniejsza platforma wideo. To także miejsce, gdzie efektywnie możesz promować swoją firmę. Poświęć nam kilka klików, a dowiesz się, jak to zrobić.\nReklama na Youtube – co jest potrzebne na start?\nNa YouTube możesz promować się na kilka sposobów. Za pomocą wideo lub displayów. W obu przypadkach niezbędne jest konto w panelu Google Adwords, które służy do zarządzania większością formatów reklamowych na YouTube. Największy potencjał mają filmy. Dlaczego? Każdy, kto odwiedza YouTube, pojawia się tam z zamiarem obejrzenia wideo. Jeśli więc chcesz skutecznie przyciągnąć uwagę potencjalnego konsumenta, postaw na właśnie ten format reklamowy. Konieczne do tego będzie założenie własnego kanału. Google wymaga załadowania tam każdego filmu przeznaczonego do promocji.\nZ jakich formatów reklamowych możesz wybierać?\nYouTube umożliwia wybór formatu reklamowego spośród dwóch kategorii: kampanii na stronie głównej i reklam stanowiących rodzinę TrueView.\nW pierwszej masz do wyboru różne warianty banneru mastheadowego (rozwijany, statyczny, z zagnieżdżonym filmem). Tworzone w panelu Double Click Studio, są widocze poniżej paska wyszukiwań na całej szerokości głównej kolumny.\nZ kolei główną podgrupą kategorii TrueView jest In-Stream, czyli możliwość wyświetlania krótkiego materiału przed, w trakcie lub po zakończeniu odtwarzania filmu. I tu masz dwie opcje, z których możesz skorzystać:\nreklamę wyświetlaną w całości (max. 30 sekund) bez możliwości jej pominięcia lub\nreklamę umożliwiającą jej pominięcie po 5 sekundach od startu odtwarzania.\nPonadto formaty typu In-Stream są widoczne zarówno dla użytkowników komputerów, jak i urządzeń mobilnych. Oprócz tego możesz umieścić bezpłatnie, widoczny tylko na komputerze, banner towarzyszący, który odsyła do Twojego kanału.\nDrugą podgrupę stanowią reklamy In-Display, przybierające różne formy niebędące filmami, np. banneru na stronie odtwarzania filmów, wyświetlanego zwykle po prawej stronie od ekranu wyświetlania. Możesz także dodać półprzezroczyste poziome nakładki reklamowe u dołu ekranu odtwarzania (wymiary 480×70). In-Display to także promocja filmu w wynikach wyszukiwania Youtube. Jeśli uwzględnisz w kampanii ten format, link do Twojego wideo pojawi się na szczycie listy wyszukiwanych filmów.\nJak rozliczać kampanie?\nIstnieje kilka obowiązujących modeli płatności. Reklamy pomijalne na Youtube rozlicza się w systemie CPV (Cost Per View). Co to oznacza? Płacisz za każde wyświetlenie przez użytkownika pełnej reklamy lub jej pierwszych 30 sekund, jeśli reklama jest dłuższa. Koszt jednego wyświetlenia wynosi przeciętnie około 10-15 groszy. Jest to bardzo niska kwota, a jej ostateczna wysokość jest zależna od aukcji i jakości samej kreacji. W formatach In-Display płacimy natomiast za każdą czynność widza, która inicjuje odtwarzanie (kliknięcie reklamy kanału lub filmu). W tym przypadku jedno kliknięcie wiąże się z opłatą około 50-80 groszy. W obu formatach im precyzyjniej zawęzisz grupę docelową (według wieku, płci, listy subskrypcji, zainteresowań czy lokalizacji), tym opłata będzie niższa.\nInnymi prawami rządzą się reklamy niepomijalne i kampanie mastheadowe. Oprócz rezerwacji z kilkutygodniowym wyprzedzeniem, musisz pamiętać, że za tego typu format płatność rozliczana jest w modelu CPM (płatność za tysiąc wyświetleń) lub CPD (płatność za dzień publikacji). Aby zarezerwować kampanię, konieczny jest kontakt z przedstawicielem Google. Ze względu na konkurencyjność tego formatu i zainteresowanie reklamodawców, jest to rozwiązanie dość kosztowne. „Dniówka” na desktopowej stronie głównej to wydatek co najmniej kilkudziesięciu tysięcy złotych. Co otrzymasz w ramach tej kwoty? Miejsce w prestiżowej lokalizacji i możliwość stworzenia bardzo niestandardowej kreacji (np. umieszczenie gry wewnątrz nośnika). CPM dla formatów wideo niepomijalnych to wydatek kilkudziesięciu złotych, ale przy zastrzeżeniu minimalnej wartości zamówienia (również jest to kwota około kilkudziesięciu tysięcy złotych).\nKtóre z formatów reklamowych warto wykorzystać?\nWybór formatów jest uzależniony od celu marketingowego, jaki chcesz osiągnąć dzięki kampanii.\nReklamy na YouTube sprawdzają się w zasięgowym budowaniu świadomości marki lub Twoich produktów. Warto postawić na 15-30 sekundowe wideo wizerunkowe In-Stream w postaci pomijalnego pre-rolla, na którym również są wyświetlane odnośniki do Twojego kanału czy strony. Wbrew pozorom jest to relatywnie tańsza (od kilku do kilkunastu groszy za pełne wyświetlenie) i atrakcyjniejsza forma promocji. Youtube naliczy Ci opłatę tylko za obejrzenie przez użytkownika pełnego spotu. Za pominięte odtworzenia nic nie zapłacisz, a obejrzenie 5 sekund masz zagwarantowane. Aż 85% reklam wideo na YouTube stanowią formaty pomijalne także ze względu na brak minimalnego progu zamówienia.\nJeżeli dodatkowo zależy Ci na optymalizacji konwersji odwiedzin Twojej strony WWW poza pre-rollem, rozważ nakładki z komunikatem na ekran wyświetlania (480×70) lub bannery boczne (300 x 250) przekierowujące bezpośrednio na witrynę WWW.\nOferując produkty o unikalnych cechach trudnych do wytłumaczenia w kilkadziesiąt sekund, Twoim priorytetem powinna być edukacja produktowa. Wideo umożliwia przekazanie informacji w przystępny sposób. Rozważ wideotutoriale umieszczone na Twoim kanale, promowane następnie w wynikach wyszukiwania (grupa reklam In-Display) wśród ściśle dopasowanej grupy docelowej.\nAby stymulować sprzedaż we własnym e-sklepie, możesz dodać na pre-roll bezpłatną nakładkę z wezwaniem do działania (np. Kup Teraz), której kliknięcie przenosi do sklepu.\nKampanie mastheadowe charakteryzują się dużym zasięgiem dotarcia i dobrze sprawdzają się w budowaniu świadomości nowego produktu lub w komunikacji rebrandingu marki.\nWarto w formatach zasięgowych zastosować capping, czyli ograniczenie ilości wyświetleń konkretnego spotu do jednej osoby.\nAdwords dla YouTube umożliwia w ramach remarketingu kontakt z osobami, którzy wcześniej weszli w jakąkolwiek interakcję z Twoją reklamą, np. odwiedzili/zasubskrybowali kanał lub nie pominęli Twojej reklamy jako pre-rolla. Dzięki zwracaniu się do osób wstępnie zainteresowanych marką, utrwalasz jej rozpoznawalność i w konsekwencji możesz wpłynąć na wyższą sprzedaż produktu. Aby wydzielić zawężoną grupę osób do których skierujesz precyzyjny komunikat, wykorzystaj kryteria demograficzne i wiekowe.\nJak zmierzyć efektywność?\nW panelu Adwords możesz zapoznać się z w danymi różnego typu jak np.: liczba subskrypcji kanału, polubień i udostępnień filmów, procentowy udział wideo we wszystkich wyświetleniach i kosztach promocji i wiele innych. Dzięki temu masz do dyspozycji pełną analizę danych, która da Ci obraz tego, jak skuteczna była promocja.\nAby zmierzyć efektywność pojedynczej kampanii w krótkim czasie jej trwania, priorytetem będzie sprawdzenie, ilu z całej grupy widzów filmu, należało do interesującej Ciebie grupy docelowej. Aby to sprawdzić, pomnóż liczbę wyświetleń materiału przez odsetek długości przeciętnego wyświetlenia (np. średnio widzowie oglądali 85% materiału) oraz odsetek widzów pochodzących z grupy docelowej. Skorygowana liczba wyświetleń da obraz skuteczności kampanii. Im bliższy głównej liczbie wyświetleń, tym skuteczniej Twój komunikat dotarł do potencjalnych klientów. Kluczowym miernikiem w formatach pomijalnych jest wskaźnik VTR, czyli stosunek liczby pełnych, niepominiętych wyświetleń reklamy do wszystkich zainicjowanych wyświetleń. Niski wskaźnik informuje o słabej kreacji, która nie utrzymuje skutecznie uwagi widza.\nPrzeczytaj o rodzajach filmów na kanale Youtube.