Fitokosmetik Niebieska glinka z minerałami z Morza Martwego, spiruliną i chitozanem\n> Pielęgnacja - kosmetyki sklep internetowy AlleDrogeria.pl>Pielęgnacja twarzy>Maseczki>Fitokosmetik Niebieska glinka z minerałami z Morza Martwego, spiruliną i chitozanem\nNatura Siberica Alladale Regenerująca...\nKALLOS GOGO Maska regenerująca do włosów...\nDr Sante Szampon do włosów suchych i...\nDear Barber Krem do golenia Shave Cream 100ml\nNaturalna niebieska glinka kosmetyczna Fitokosmetik idealna zarówno do twarzy jak i ciała. Dodatek spiruliny, chitozanu oraz minerałów z Morza Martwego pozwoli ujędrnić, odżywić, nawilżyć i ujednolicić koloryt skóry.\nMożesz ją stosować do cery poszarzałej, zwiodczałej, ziemistej, a także jako kompresy antycellulitowe na całe ciało.\nNiebieska glinka była stosowana w kosmetyce już od czasów starożytnych. Stosowana, gdy chcesz schudnąć lub pozbyć się cellulitu, a także na twarz gdy chcesz zwiększyć elastyczność skóry i pozbyć się zmarszczek, przyspieszyć proces regeneracji lub głęboko oczyścić skórę.\nTen pełny minerałów naturalny kosmetyk na bazie błękitnej glinki, minerałów Morza Martwego, spiruliny i chitozanu marki Fitokosmetik przeznaczony jest przywracania skórze jędrności oraz do efektywnej walki z cellulitem.\nGlinka niebieska zawiera bogatą gamę mikroelementów, które zapewniają pełną pielęgnację skóry, aktywnie odżywia, nawilża i tonizuje, efektywnie walczy z oznakami cellulitu.\nKompleks minerałów z Morza Martwego aktywizuje przemianę materii, podnosi elastyczność skóry, zapobiega pojawieniu się cellulitu.\nSkładniki: Blue Clay, Spirulina Platensis Powder, Chitosan Extract, Mineral Dead Sea\nJak stosować niebieską glinkę z minerałami z Morza Martwego, spiruliną i chitozanem?\nGlinkę zalewamy ciepłą wodą, mieszamy do uzyskania konsystencji śmietany. Nanosimy na problematyczne strefy ciała, wykonujemy lekki masaż 3-5 minut.\nDla wzmocnienia efektu, owijamy ciepłą tkaniną, folią lub ręcznikiem. Zmywamy ciepłą wodą po 25-30 minutach. Można stosować 2-3 razy na tydzień.


śląskie, tarnogórski, Zbrosławice, Karchowice\nSprzedam działkę w Karchowicach, gmina Zbrosławice o powierzchni 975 m kw za 204750 zł. Kształt regularny prostokątny. Przeznaczenie budownictwo mieszkaniowe niskie. Działka położona przy drodze osiedlowej. W najbliższej okolicy znajdują się domy jednorodzinne. Własność gruntu. Media: Prąd jest Gaz ok 30 m od działki Woda jest...\nPowierzchnia 975 m2 Cena za m2 210 PLN Cena 204 750 PLN\nOferuję do sprzedaży działkę w Gliwicach przy drodze o powierzchni 1381 m kw za 275000,00 zł. Przeznaczenie w MPZP -MNU. Działka przeznaczona jest pod budownictwo jednorodzinne i usługi. Działka bardzo dobrze skomunikowane. Na terenie działki znajduje się stary budynek przeznaczony do rozbiórki. Działka ma co prawda szerokość ok 17...\nPowierzchnia 1 381 m2 Cena za m2 199 PLN Cena 275 000 PLN\nSprzedam działkę w Zabrzu Biskupicach./\nSprzedam działkę w Zabrzu_Biskupicach o powierzchni ok3100 m kw za 304.000,00 zł netto. Kształt nieregularny, ale zbliżony do prostokąta, krótszym bokiem od strony ulicy. Przeznaczenie przemysłowe. Tereny przemysłowe. https://card.imo.pl/GZgo7jk7r Ogłoszenie nie stanowi oferty w rozumieniu art.66 KC Serdecznie zapraszam na...\nPowierzchnia 3 100 m2 Cena za m2 98 PLN Cena 304 000 PLN\nWitam serdecznie Oferuję do sprzedaży działkę o powierzchni 6231m2 Działka w Knurowie Obręb-Knurów Przeznaczenie terenów Z 18, P,O-tereny zabudowy technicznej i produkcyjnej z dopuszczaniem infrastruktury związanej z gospodarka odpadami Zgodnie z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego teren oznaczony symbolem 218,...\nPowierzchnia 6 261 m2 Cena za m2 77 PLN Cena 479 000 PLN\nDziałka bezpośrednio przy drodze świetna lokalizacja.\nProponuję na sprzedaż nieruchomość gruntową, o powierzchni 4046 m kw, znajdująca się w Pyskowicach. Kształt romb. Działka przeznaczona jest pod usługi oraz działalność produkcyjną`. Doskonała lokalizacja. Cena brutto(bez VAT) wynosi 750.000,00 zł. Sprzedającym jest osoba fizyczna. Media w drodze-wszystkie. Własność. ...\nPowierzchnia 4 046 m2 Cena za m2 185 PLN Cena 750 000 PLN\nSprzedam działkę budowlaną w Gliwicach.\nOferuję do sprzedaży 2 działki(ok.1600 m kw i ok.1500 m kw) w Gliwicach, przylegające do siebie o łącznej powierzchni ok. 3160 m kw za 870.000,00 zł brutto(bez VAT). Działki ze względu na swoja lokalizację nadają się idealnie na np. siedzibę firmy, biur, prowadzenie działalności usługowej itp Bardzo atrakcyjna lokalizacja na budowę...\nPowierzchnia 3 160 m2 Cena za m2 275 PLN Cena 870 000 PLN\nDziałka blisko strefy.\nSprzedam działkę inwestycyjną w Gliwicach, w pobliżu strefy o pow.3000m kw za 900.000,00 zł. Kształt regularny prostokątny. Wymiary: Szerokość od strony ruchliwej ulicy 21 m. Długość("głębokość") ok 143 m. Przeznaczenie budownictwo mieszkaniowe niskie i usługi. Działka położona przy drodze osiedlowej. W najbliższej okolicy znajdują się...\nPowierzchnia 3 000 m2 Cena za m2 300 PLN Cena 900 000 PLN\nProponuję na sprzedaż nieruchomość gruntową w Pyskowicach, składającą się z dwóch działek: pierwsza o powierzchni 2255 m kw,, oraz działkę sąsiadująca z nią o powierzchni 5791 m kw. Działki znajdują się w bardzo dobrej lokalizacji. Ogółem powierzchni obu działek wynosi 8046 m kw. Kształt prostokątny. Działki przeznaczone sa pod usługi....\nPowierzchnia 8 046 m2 Cena za m2 124 PLN Cena 1 000 000 PLN\nSprzedam działkę przemysłową.\nOferuję do sprzedaży działkę przemysłową o powierzchni ok 10.000 m kw, znajdującą się w Gliwicach w bardzo dobrej lokalizacji. Użytkowanie wieczyste gruntu. Nieruchomość jest bardzo dobrze skomunikowana. Działka pod przemysł. Przeznaczenie: przemysłowo-usługowe. Prąd jest. Kształt działki prostokąt. Teren płaski. Brak gazu. ...\nPowierzchnia 9 546 m2 Cena za m2 209 PLN Cena 1 995 114 PLN\nDom o powierzchni 200m2 działką 7046 budowlaną pod budownictwo jednorodzinne 4000m2 rolna\nWitam serdecznie Oferuję do sprzedaży dom jednorodzinny w Gliwicach, o pow. zabudowy 200 m kw na działce 4985 m kw. Opis obiektu: Dom wolnostojący parter plus 1 piętro, ocieplony, niepodpiwniczony, znajdujący się w Gliwicach. Dom jest w stanie dobrym, ale należy dokonać pewnych poprawek. Składa się z 6 pokojów, kuchni,...\nPowierzchnia 11 046 m2 Cena za m2 204 PLN Cena 2 250 000 PLN\nDziałka Będzin, 2,5 ha, inwestycyjna.\nSprzedam teren inwestycyjny 2,5 ha, w Będzinie . Opis nieruchomości: Teren płaski, nie jest porośnięty drzewami, ani też nie jest zabudowany. Kształt nieregularny, zbliżony do 2 połączonych prostokątów o bokach od strony ulic ok. 140 m i 60 . Teren inwestycyjny ograniczony jest drogami asfaltowymi z dwóch stron. Pomiędzy nimi jest...\nPowierzchnia 25 000 m2 Cena za m2 100 PLN Cena 2 500 000 PLN\nSprzedam działkę w super lokalizacji w Gliwicach.\nSprzedam działkę w Gliwicach o powierzchni 4415 m kw za 2.600.000,00 zł netto. Działka w super lokalizacji w Gliwicach. Doskonale skomunikowana. Kształt nieregularny. Przeznaczenie Przemysłowo-Usługowe: Nieruchomość zabudowana halą przemysłowo-magazynową o powierzchni 765 m kw. Przeznaczenie podstawowe: a) działalność...\nPowierzchnia 4 415 m2 Cena za m2 589 PLN Cena 2 600 000 PLN


Kroniki Diuny (#1). Diuna, t.1. Ebook. Frank Herbert. Księgarnia informatyczna Helion.pl\nKroniki Diuny (#1). Diuna, t.1 (ebook)(audiobook)(audiobook)\nW odpowiedzi na atak połączonych sił Imperium i Harkonnenów dziedzic rodu Atrydów, Paul - końcowe ogniwo planu eugenicznego Bene Gesserit staje na czele rdzennych mieszkańców Diuny i wyciąga rękę po imperialny tron.\nDiuna jest jedyną w swoim rodzaju powieścią prezentującą złożoność i bogactwo wykreowanego świata. Poza Władcą Pierścieni nie znam niczego, co można by do niej porównać.\nFrank Herbert (1920-1986) to jeden z najwybitniejszych twórców literatury SF, zdobywca prestiżowych nagród Hugo, Nebula i Prix Apollo, autor kilkunastu doskonałych powieści i zbiorów opowiadań, prekursor nurtu ekologicznego w fantastyce. Polski czytelnik zna . jego Oczy Heisenberga, Gwiazdę chłosty, Władcę niebios i Twórców bogów. Sławę przyniósł mu jednak przede wszystkim epokowy cykl Kroniki Diuny barwna epopeja przedstawiająca dzieje pustynnej planety Arrakis, źródła najcenniejszej substancji we wszechświecie: melanżu.\n6 oceniona przez: Paweł, 2020-11-03\nNajpierw był film Davida Lyncha o tym samym tytule. Oczywiście kolejność była inna, ale w moim przypadku tak to się zaczęło. Książka jest bezkonkurencyjna. Nie ujmując dziełu Lyncha jego wizualnego kunsztu, który w niemałym stopniu wpłynął na mój odbiór jego literackiego pierwowzoru, dopiero zanurzony w powieści Franka Herberta poczułem się prawdziwym niemym świadkiem losów Paula Atrydy, świadkiem budzącego się Muad'Diba, uczestnikiem wydarzeń przedstawionych w filmie oraz tych, które nie trafiły na duży ekran. Nigdy wcześniej nie łaknąłem tak bardzo kolejnych opisów przyrody, kolejnych filozoficznych dygresji i hagiograficznych relacji, którymi Herbert posiłkuje się w mistrzowski sposób, kreując świat jednocześnie niesamowity a tak bardzo namacalny. Jeśli szukacie przygody, jeśli szukacie książki, która nie pozwoli się wam ani na chwilę od siebie oderwać, sięgnijcie po Diunę. Szczerze polecam. #9UrodzinyEbookpointKonkurs\nDIUNA Frank Herbert Wyobraźmy sobie planetę pokrytą w całości piaskami pustyni, gdzie każda kropla wody jest na wagę złota. Człowiek w takim klimacie ma bardzo ciężkie życie. Skazany na nieustanną walkę o przetrwanie musi wykształcić w sobie odruchy niewyobrażalne dla ludzi, którzy nigdy, w takim stopniu, nie zostali pozbawieni życiodajnego płynu. Takimi właśnie ludźmi są mieszkańcy Arrakis, koczownicy zwący siebie Fremenami. Przez stulecia wypracowali rygorystyczny kodeks oszczędzania wilgoci, stworzyli technologie pozwalającą pozyskiwać wodę ze wszystkiego co jest pod ręką. Ich odzienie filtraki to podręczna maszyneria do odzyskiwania wilgoci wydalanej przez ciało, w pocie, oddechu, odchodach. Gromadzona w specjalnych kieszeniach łownych może być od razu pita, dzięki zamontowanym rurkom. Fremeńscy zmarli, oraz polegli wrogowie, automatycznie zostają przerobieni na wodę. Ich wilgoć należy się plemieniu. Trudy życia na Arrakis uczyniły z mieszkańców pustyni niedościgłych wojowników, którym w walce nie potrafi sprostać żadna siła we wszechświecie. Diuna, bo tak potocznie nazywa się tę planetę, jest niezwykle istotna pod względem gospodarczym. Tylko tutaj występuje melanż, przyprawa o narkotycznych właściwościach, wydłużająca życie i umożliwiająca między innymi ponadwymiarowe podróże kosmiczne. Ród, który panuje na Arrakis zyskując kontrolę nad wydobyciem jest niezwykle potężny, a jego zdanie i interesy liczą się w całym Imperium. Powstawanie przyprawy związane jest bezpośrednio z cyklem życiowym ogromnych czerwi ? zamieszkujących pustynię, siejących strach lewiatanów. Istoty te niczym ogromne robaki żyją pod piaskiem i niszczą wszystko co wydaje odgłosy inne od naturalnych dźwięków pustyni. Wydobycie melanżu wiąże się z nieustannym zagrożeniem z ich strony. Fremeni zwą czerwia Stworzycielem, Szej-huludem. Jest dla nich pierwotną siłą natury, niemal bóstwem i? czymś jeszcze? bardziej praktycznym. Akcja powieści zaczyna się na Kaladanie. Nastoletni Paul, następca księcia Leto Atrydy, zostaje poddany próbie Gom Dżabbar przez Matkę Wielebną Bene Gesserit Gaius Helenę Mohiam. Ta bolesna próba ma zaświadczyć o jego człowieczeństwie, a tak naprawdę jest testem powodzenia wielopokoleniowego eugenicznego planu zakonu. Istnieje możliwość, że dziecko jest wyczekiwanym Kwisatz Haderach ? męskim Bene Gesserit. Z rozkazu Imperatora Szaddama IV Atrydzi otrzymują Diunę jako lenno w miejsce swoich odwiecznych wrogów Harkonnenów. Książę Leto wraz z konkubiną Lady Jassiką ? matką Paula ? czarownicą Bene Gesserit, synem i dworem przeprowadzają się do Arrakin, stolicy pustynnej planety. Zmiana władzy jest podstępnym sposobem na zniszczenie rodu Atrydów. Spisek uknuty przez Barona Vladimira Harkonnena z tajnym udziałem samego Imperatora wkrótce zbierze swe żniwo. W ataku Harkonnenów wspieranych przez imperialnych Sardaukarów, Atrydzi ponoszą klęskę. W wyniku wewnętrznej zdrady książę Leto ginie. Brzemienna Lady Jessika i Paul uciekają na pustynię. Trafiają w ręce Fremenów pod przywództwem charyzmatycznego Stilgara. Koczownicze plemię uważa, że chłopak jest oczekiwanym od pokoleń mesjaszem, mającym poprowadzić ich ku świetlanej przyszłości, wyzwolić spod jarzma Harkonnenów i zmienić oblicze planety. Ludzie pustyni marzą o Arrakis, jako miejscu gdzie wody jest pod dostatkiem. Proces terraformingu już się w sekrecie rozpoczął. Paul przyjmuje imię Muad?Dib i powoli staje się mężczyzną. Dawne proroctwa zaczynają się ziszczać. Frank Herbert stworzył dzieło totalne. Świat, o którym czytamy, został wykreowany w najdrobniejszych szczegółach. Obserwujemy pełną intryg politycznych batalię mogącą zmienić zarówno życie bohaterów, jak i całego wszechświata. Pełno tutaj religijnych odniesień: do chrześcijaństwa, islamu i innych wierzeń. Pisarz ubiera ponadczasowy i interkulturalny mit o mesjaszu w kostium space opery i powieści fantazy. Ogrom przedstawionego świata poraża, a to przecież dopiero początek sagi. Mistrzowska klasyka, która wyznaczyła trendy w fantastyce i nigdy się nie zestarzeje. #ZaszczepSięCzytaniem\n6 oceniona przez: Kamil, 2019-03-26\nKsiążka rewelacyjna. Doskonały wstęp do ogromnego uniwesum następnie rozwiniętego przez syna Herberta. Klasyka gatunku, którą każdy powinien poznać. Na pewno nie pożałuje!\nKlasyka i absolutne mistrzostwo SF.\n6 oceniona przez: 2017-06-20\nJedyna w swoim rodzaju . Najlepsza!\n5 oceniona przez: 2017-01-30\nBardzo dobra książka! Polecam\nKsięga I. DIUNA\nKsięga II. MUADDIB\nKsięga III. PROROK


Nadszedł czas na wystawienie ocen końcowych z Czarnej Magii. Przedstawiają się one następująco:\nLexa Zielińska - P.Oczekiwań\nWyniki egzaminu końcowego znajdują się pod więcej.Życzę wam szczęścia w karierze zawodowej.\n*Ocena podwyższona z uwagi na zajęcie I miejsca w Szkolnej Olimpiadzie Czarnomagicznej.\nWyczarował/a Desmond Dayne - 10.07.2016\nNadszedł czas na przedstawienie ocen końcowych. A oto one:\nLady Death - Troll\nHokuto Nizishi - Troll\nJudith Smith - Okropny\nRose Malfoy - Troll\nCaroline Malfoy - Wybitny\nRose Moranis - P.Oczekiwań\nDziękuję za ten rok i życzę wszystkim przyjemnych wakacji i do zobaczenia w przyszłym roku szkolnym!\nDodatkowe wynagrodzenia w dalszej części newsa.\nWyczarował/a Nyssa Shadow - 09.07.2016\nOceny końcowe I klasa - Quidditch\nWczoraj minął czas na wasze poprawy. Z przykrością zauważyłam że tylko jedna osoba podeszła do nich. Oto jak przedstawiają się oceny klasy 1:\nDominic Black Powyżej Oczekiwań\nJuliet Larosa Nędzny\nPatrycja Iwaszkow Wybitny\nRose Malfoy Zadowalający\nDziękuję za ten rok spędzony z wami.\nWyczarował/a Paula Whiteowl - 09.07.2016\nPodsumowanie nauczycieli - 6-7\nMinął szósty oraz siódmy tydzień zajęć, dlatego też pora na małe podsumowanie pracy nauczycieli. A oto zestawienie waszej aktywności w Szkole Magii HP School.\n10 14 24 131\nE. STEWART 8 0 8 26\nA. MORANIS 10 2 12 83\n10 0 10 47\n10 0 10 69\n10 18 28 145\nJest mi miło poinformować, że wszyscy nauczyciele wywiązali się wzorowo z obowiązku przeprowadzenia konkursu dla uczniów na łamach strony.\nWyczarował/a Dyrekcja HP School - 09.07.2016\nPo napisaniu ostatnich sprawdzianów i egzaminów przyszedł czas na przedstawienie ocen końcowych.\nLexa Zielinska - Wybitny (egzamin: 86%)\nAnnabeth Lancaster - Wybitny (egzamin: 92%)\nLea Ricksone - Powyżej Oczekiwań (egzamin: 97%)\nRose Moranis - Okropny (egzamin: 25%)\nReszta osób jest nieklasyfikowana z powodu zbyt niskiej frekwencji. Gratuluję wysokich wyników i życzę miłych wakacji.\nWyczarował/a Elena Roose - 09.07.2016\nNadszedł czas ogłosić oceny końcowe z Obrony przed Czarną Magią.\nDominik Black - Powyżej Oczekiwań\nRose Malfoy - Powyżej Oczekiwań\nChara McFlame - Nędzny\nEgzamin: T: 96% | P: 100%\nEgzamin: T: 100% | P: 100%\nGratuluję wysokich wyników i życzę powodzenia na drodze zawodowej klasie drugiej.\nDodatkowe gratyfikacje znajdują się w dalszej części newsa.\nWyczarował/a Alexander Moranis - 08.07.2016


moja filmoteka - blog filmowy: STAR WARS: THE FORCE AWAKENS \nPo obejrzeniu PRZEBUDZENIA MOCY mogę już śmiało wybrać blockbuster roku i będzie to MAD MAX: FURY ROAD. Jak widać zatem, STAR WARS nie zrobiło na mnie oczekiwanego wrażenia i to jest niestety prawda. Nie jest to jednak film zły. Myślę, że nikt tak, jak J.J.Abrams nie oddałby ducha pierwszych filmów Lucasa. Reżyser nawiązywał do nich w każdym elemencie, od bohaterów zaczynając na montażu kończąc. Jednak brakowało mi ducha, dramaturgii oraz mocno zarysowanych, charakterystycznych postaci. Nie spisuje tego filmu na straty, ale liczyłam na więcej.\nPRZEBUDZENIE MOCY rozgrywa się w 30 lat po POWROCIE JEDI. Lord Vader nie żyje, a jego miejsce próbuje zając początkujący uczeń Snoke'a, Kylo Ren. Rebelianci po raz kolejny podejmą próbę obalenia Nowego Porządku, który rozprzestrzenił się i zantagonizował galaktykę.\nMimo, że George Lucas sprzedał prawa Disneyowi, J.J. Abrams nie odcina się od jego dorobku. Wielokrotnie nawiązuje do pierwszych części Gwiezdnych Wojen. PRZEBUDZENIE MOCY mogłoby przecież odciąć pępowinę, a jednak powraca do tamtych aktorów, bohaterów, czy scenerii. Nie ukrywam, że na widok Sokoła zakręciła mi się łezka w oku.\nAbrams jest genialnym reżyserem kina akcji, co dostrzec możemy na ostatnich Star Trekach. Bardzo dobrze poprowadzono akcję oraz montaż, który podobnie, jak za czasów Lucasa, bezbłędnie rozprowadza fabułę. Abrams czerpie pełnymi garściami z kina akcji. Jedna ze scen była wręcz zapożyczeniem z CZASU APOKALIPSY Coppoli. Brakowało jedynie tła muzycznego z Wagnera.\nPRZEBUDZENIE MOCY to film rzetelny pod każdym względem. Aktorzy nie zawiedli, nawet postać Harrisona Forda została bardzo dobrze wbudowana w fabułę. Świetne efekty specjalne, ścieżka dźwiękowa, cóż można chcieć więcej. A jednak czegoś mi brakowało. Brakowało mi wyrazistych charakterów, które podbudowałyby dramaturgię. Moim zdaniem postać Kylo Rena była mdła i jak na czarny charakter bez ikry. Mam nadzieję, że scenarzyści na tyle rozwiną tą postać w kolejnych częściach, by choć trochę, charakterologicznie oddawała duchem Lorda Vadera.\nPamiętem, że wychodząc z kina po MAD MAXIE szczęka ocierała się o podłogę. Akcja toczyła się niemalże non stop, spowolnienia były praktycznie niewidoczne, a efekty rozsadzały ekran. Na tym tle, PRZEBUDZENIE MOCY to wyłącznie dobry, rzetelny film przygodowy, który może dupy nie urywa, ale poprzez nawiązania do poprzedników, humor i sympatyczne gadżety pozostawia z bananem na twarzy. I jak to powiedział jeden słynny nauczyciel jazzu z filmu WHIPLASH, STAR WARS: PRZEBUDZENIE MOCY, to "not quite my tempo".\nAutor: Toppsy Crett o niedziela, grudnia 20, 2015\nEtykiety: Adam Driver, Andy Serkis, Carrie Fisher, Daisy Ridley, Domhnall Gleeson, Harrison Ford, Iko Uwais, J.J. Abrams, John Boyega, Lupita Nyong'o, Mark Hamill, Max von Sydow, oscar, Oscar Isaac, sci-fi, Simon Pegg, usa\nAgnieszka D. 20 grudnia 2015 15:15\nJakoś mnie nie ciągnie... W sensie nie jestem fanką, więc może jak będzie w sieci, to zobaczę.


Papież Franciszek już w Polsce. Będzie latał śmigłowcem ze Świdnika (zdjęcia) - Dziennik Wschodni\nPapież Franciszek już w Polsce. Będzie latał śmigłowcem ze Świdnika (zdjęcia)\n261 5 A A\nPapież Franciszek jest już w Polsce. Samolot Alitalii wylądował na lotnisku Kraków-Balice przed godz. 16. Papieża powitał prezydent Andrzej Duda wraz z małżonką oraz m.in. metropolita krakowski kard. Stanisław Dziwisz. To pierwsza wizyta Franciszka w Polsce, gdzie odbywają się w tym roku Światowe Dni Młodzieży.\nPodczas wizyty w Polsce papież Franciszek będzie latać Sokołami ze Świdnika i jeździć perłowym isuzu D-Max. Obslugę lotniczą zapewnia 1. Bazy Lotnictwa Transportowego w Warszawie.\nPapieski Sokół jeden z pięciu śmigłowców W-3WA w konfiguracji VIP, które fabryka ze Świdnika dostarczyła polskim Siłom Powietrznym w 2012 i 2013 roku.\nŚmigłowce są przystosowane do przewozu 8 osób plus dwóch pilotów. Kabina pasażerska ma wnętrze wykończone w włoskim stylu. Śmigłowce mogą latać przy najgorszej pogodzie za sprawą nowoczesnego systemu nawigacji GPS, posiadającego bazę przeszkód terenowych oraz w radar pogodowy.\nŚmigłowce, na pokładzie których będzie podróżował papież Franciszek I, będą pilotowali ppłk pil. Grzegorz Pomykała i kpt. pil. Andrzej Ferenc, mjr pil. Paweł Gonet i kpt. pil. Marcin Kulma oraz mjr pil. Dominik Cebula i kpt pil. Andrzej Kapluk.\nSamochód natomiast przyleciał do Warszawy z Armenii wojskowym samolotem transportowym C-130 Hercules. Isuzu D-Max, w wersji z podwójną kabiną, został pozbawiony tylnej części dachu oraz ścian grodziowych. Tylna kanapa została zastąpiona platformą połączoną z skrzynią ładunkowa.\n– Otwartą przestrzeń wykończono eleganckimi tkaninami, zamontowano fotel, wykonany z białej włoskiej skóry i ozdobiono papieskim herbem. Całość zamyka tylko szczątkowy szklany dach chroniący przed deszczem, ponieważ papież Franciszek chce poruszać się w otwartym samochodzie – mówi Radosław Przypyt z Isuzu Automotive Polska.\nDzięki tym modyfikacjom, Ojciec Święty ma wystarczająco dużo miejsca, aby pozdrawiać wiernych nawet na stojąco. Samochód powstał na Filipinach pod koniec 2014 roku, specjalnie na styczniową wizytę Papieża w tej części Azji.\nGość / 28 lipca 2016 r. o 16:55\na zydowka kornhauser co tam robi, maryje struga, czy jak?\nGość / 27 lipca 2016 r. o 23:26\nPapiez ok!, a ten drugi ... koszmar!\nGość / 27 lipca 2016 r. o 19:41\nledwo przyleciał ubrany jak stróż w boże ciało a,już o uchodzcach smęci ,tyle kilometrów lecieć ,żeby takie bzdury pleść? kogo te debile wybrali na pupieża? a, najgłupsza jest oczywiście ta młodzież,zanalezli sobie guru od sexu z nieletnimi i cichych zwolenników ruchu LGBT\nGość / 27 lipca 2016 r. o 19:05\ntylko na tych zdjęciach nie widać młodzieży... cyrk za nasze pieniądze.\nGość / 27 lipca 2016 r. o 17:27\ntadeusz kościuszko (1746–1817) – generał, polski bohater narodowy.----------------------------------- widziano rządy despotyczne posługujące się tą zasłoną religii w przekonaniu, że była ona najmocniejszą podporą ich władzy; wówczas to wyposażono w sposób możliwie najbogatszy księży kosztem nędzy ludów. przyznano im najbardziej oburzające przywileje łącznie z zasiadaniem przy tronie. słowem, do tego stopnia rozmnożono łaski, dobra i bogactwa duchowieństwa, że połowa narodu z tego powodu cierpi i jęczy w nędzy, podczas gdy oni nic nie robiąc opływają we wszystko. opis: list do adama czartoryskiego (1814). Źródło: „kwartalnik historyczny”, r. lxxii, nr 4, 1965. księża będą zawsze wykorzystywać ciemnotę i przesądy ludu. będą posługiwać się religią jak maską, pod którą kryje się obłuda i zbrodniczość ich poczynań. opis: list do adama czartoryskiego (1814). Źródło: „kwartalnik historyczny”, r. lxxii, nr 4, 1965.----------------------------------------------------------------------------------- ***s://pl.wikiquote.org/wiki/tadeusz_ko%c5%9bciuszko\ntadeusz kościuszko (1746–1817) – generał, polski bohater narodowy.----------------------------------- widziano rządy despotyczne posługujące się tą zasłoną religii w przekonaniu, że była ona najmocniejszą podporą ich władzy; wówczas to wyposażono w sposób możliwie najbogatszy księży kosztem nędzy ludów. przyznano im najbardziej oburzające przywileje łącznie z zasiadaniem przy tronie. słowem, do tego stopnia rozmnożono łaski, dobra i bogactwa duchowieństwa, że połowa narodu z tego powodu cierpi i jęczy w nędzy, podczas gdy oni nic nie robiąc... rozwiń


One Band. One Dream. One Direction.: Szybkie decyzje.\nAnonimowy 9 sierpnia 2012 14:29\nTak poprzednim rozdziałem zaskoczyłaś mnie bardzo , bardzo !\nEmi 9 sierpnia 2012 14:58\nWszystkich zaskoczyłaś Józiaa ;)\nAnonimowy 9 sierpnia 2012 15:06\nAnonimowy 9 sierpnia 2012 15:32\nZ niecierpliwością czekam na ciąg dalszy !\nMam nadzieję , że z Katherine będzie wszystko w porządku !\nDzisiaj przeczytałam wszystkie rozdziały i jestem pod wielkim wrażeniem ... Pozdrawiam ! ^ ^\nWspaniały rozdział , tak jak inne !\nAnonimowy 9 sierpnia 2012 22:37\nBardzo , bardzo mi się podoba to opowiadanie ;D\nTakie trochę smutne te dwa ostatnie rozdziały , ale i tak świetne są !\nAnonimowy 10 sierpnia 2012 11:52\nKatherine wspaniale postąpiła zakrywając sobą malutką Rose ...\nJestem mega ciekawa co bd z Katherine!\nAnonimowy 10 sierpnia 2012 13:54\nMam nadzieję że w następnym rozdziale wszystko się wyjaśni ze zdrowiem Kath i czy bd mogła chodzić!\nAnonimowy 10 sierpnia 2012 14:51\nFajny rozdział , naprawdę !\nZgadzam się z resztą komentarzy... ;p\nAnonimowy 10 sierpnia 2012 22:28\nAnonimowy 10 sierpnia 2012 22:43\nAnonimowy 11 sierpnia 2012 00:02\nAnonimowy 11 sierpnia 2012 00:39\nTen rozdział jest naprawde naprawde świetny szacunek ! ;)\nNie no ja juz nie moge doczekać się kolejnego rozdziału ;p\nAnonimowy 11 sierpnia 2012 21:37\nOne Direction-stories 11 sierpnia 2012 23:28\nUmiesz zaskakiwać i to ci się chwali przez to chce sie kolejnego rozdziału jak najszybciej !!\nWięc znajdź ten wolny czas i pisz szybko !! <33


Czas wakacji: 10 wskazówek, jak chronić się przed włamaniem”, - bez barier Czytaj Więcej\nGłówny bez barier Czas wakacji: 10 wskazówek, jak chronić się przed włamaniem”,\n1. Czy rolety są cały czas opuszczone??\nNajłatwiejszy sposób podnoszenia i opuszczania rolet można ustawić za pomocą automatycznego timera. W przeciwnym razie zapytaj zaufanego sąsiada. Jeśli okiennice nie są na stałe opuszczone, sprawia to wrażenie, że mieszkańcy są w domu\n2. Czy poinformowałeś sąsiada??\nCzujne oko sąsiada może być złotem, gdy jedziesz na wakacje. Dlatego zdecydowanie zalecamy poinformowanie zaufanych sąsiadów o planach wakacyjnych i poproszenie ich o pilnowanie domu lub mieszkania.\n3. Wszystkie okna i drzwi są zamknięte?\nWszystkie okna i drzwi powinny być zamknięte przed wyjazdem na wakacje. To oczywiste, ale jeśli się spieszysz, możesz o tym zapomnieć. Należy jednak poświęcić na to wystarczająco dużo czasu i sprawdzić wszystkie wejścia do domu, także te w piwnicy lub garażu.\nPrzed każdym wyjazdem nie spiesz się i sprawdź wszystkie wejścia do domu!\n4. Światła są włączane i wyłączane losowo?\nMożesz temu zaradzić za pomocą timera lub czujników reagujących na natężenie światła! Takie urządzenia można kupić w sklepie z narzędziami za niewielkie pieniądze, a do tego są łatwe w obsłudze. Ponieważ włamywacze często unikają niczego poza światłem! Należy jednak poinformować zaufanego sąsiada, aby nie wywołał fałszywego alarmu.\n5. Czy schowałeś wycieraczkę??\nTa wskazówka dotyczy szczególnie mieszkań w większych budynkach mieszkalnych. Wycieraczkę należy schować w mieszkaniu przed wyjazdem na wakacje, ponieważ sprzątaczka mogłaby oprzeć wycieraczkę o drzwi podczas sprzątania przedpokoju. Jeśli wycieraczka przez cały okres wakacji opiera się o Twoje drzwi, jest to wyraźna oznaka Twojej nieobecności.\nWięcej na temat ochrony antywłamaniowej Zęby złodziejaszków Leben: Jak rozpoznać oznaki włamywacza i postępować właściwie Dom i technologia Kamery monitorujące testowane w 2021 r.: Przegląd kamer WLAN Bezpieczeństwo Kontrola bezpieczeństwa w domu: Najlepsze wskazówki przeciwko włamywaczom\n6. Czy wyłączyłeś automatyczną sekretarkę??\nNajlepiej wyłączyć automatyczną sekretarkę, bo włamywacze lubią wykonywać połączenia kontrolne, aby sprawdzić, czy jesteś w domu, czy nie. Jeśli jednak nie możesz obejść się bez automatycznej sekretarki, wybierz neutralne teksty. W przeciwnym razie zadzwoń do nas, a włamywacze się dowiedzą.\n7th. Skrzynka pocztowa jest regularnie opróżniana?\nTwoja skrzynka pocztowa nie powinna się przepełniać, bo nic nie wskazuje na dłuższą nieobecność! Porozmawiaj z sąsiadami i zapytaj ich, czy mogą regularnie opróżniać twoją skrzynkę pocztową. Prenumeratę gazet można zazwyczaj anulować na okres świąteczny. Deutsche Post oferuje również usługę przechowywania, o którą trzeba się ubiegać z krótkim czasem realizacji. Jest to płatne, ale bardzo praktyczne.\nNie pozwól, aby Twoja skrzynka pocztowa się przepełniła. Nic nie wskazuje na dłuższą nieobecność.\nZdjęcie: Fotolia / spuno\nósmy. Wszystkie odniesienia do skrzynki pocztowej zostały usunięte?\nNależy unikać porad listonosza proszącego o przekazanie paczek sąsiadom. To bezpośrednie zaproszenie dla włamywaczy. Jeśli nikogo nie ma w domu, listonosz z sąsiedztwa zapyta, czy sąsiedzi i tak przyjmą paczkę.\n9. Czy dokumenty pojazdu i kluczyki są oddzielne??\nNależy jak najbardziej utrudnić włamywaczom. Najlepiej nie trzymać dokumentów i kluczyków w tym samym miejscu. Lepiej trzymać go w szafce.\n10. Bezpiecznie zdeponuj swoje najcenniejsze przedmioty i dane?\nUżywaj szafki lub sejfu na szczególnie cenne przedmioty, takie jak biżuteria. Należy również sfotografować wszystkie ubezpieczone przedmioty i nie przechowywać tych zdjęć i innych dokumentów w mieszkaniu. Służą jako bezpośredni dowód ubezpieczenia. Możesz również zeskanować wszystkie ważne dokumenty i samodzielnie wysłać je e-mailem, dzięki czemu wszystkie rachunki masz zawsze pod ręką.\nJeśli uwzględniłeś nasze wskazówki, możesz zwiększyć braki w zabezpieczeniach, a tym samym uchronić mieszkanie lub dom przed włamywaczami podczas nieobecności i odstraszyć włamywaczy.


Noclegi Ryki (Woj. Lubelskie, Pow. Rycki) Ryki Kościelne - Tani Nocleg » e-turysta.pl\nNoclegi Ryki (woj. lubelskie, pow. rycki) Ryki Kościelne\nznaleziono 5 ofert noclegowychofert (0 w dzielnicy Ryki Kościelne oraz 5 w okolicy)\nMapa Ryki, Ryki Ryki Kościelne mapa\nNoclegi w Rykach Ryki Kościelne, województwo lubelskie, powiat rycki\nNoclegi w miejscowości Ryki, w dzielnicy Ryki Kościelne. Porównaj możliwość zakwaterowania w Rykach w zależności od standardu oraz ceny. Ryki, szeroki zakres noclegów od hoteli po pensjonaty, ośrodki wypoczynkowe i hostele. Od pokoi gościnnych i kwater prywatnych po gospodarstwa agroturystyczne. Sprawdź również ofertę rozrywkową i turystyczną w Rykach:


Historia Arkadii: Różnice pomiędzy wersjami – ArkadiaWiki\nHistoria Arkadii: Różnice pomiędzy wersjami\nWersja z 00:38, 6 lis 2019 (pokaż źródło)\n(→2019: Na rozdrożu)\nWersja z 02:44, 6 lis 2019 (pokaż źródło)\n1 listopada na Arkadii przez trzy kolejne dni trwa wyjątkowy event - Dziady. Już nie tylko na cmentarzach, w starych kryptach i kurhanach można spotkać nieumarłych. Potępione dusze opanowują trakty, a grupy śmiałków podejmują się ich wyeliminowania i odesłania w zaświaty gdzie ich miejsce. Choć nie jest to proste ani bezpieczne.\n3 listopada zakończył się wyjątkowy event na Arkadii przygotowany przez czarodziei. Przez trzy dni świat nękany był prze upiory, zjawy, zmory i inne nieumarłe stwory. Śmiałkowie, którzy stanęli przeciwko nim zdobywali niezwykłe skarby i byli świadkami różnych dziwnych zdarzeń.\n3 listopada zakończył się wyjątkowy event na Arkadii przygotowany przez czarodziei. Przez trzy dni świat nękany był prze upiory, zjawy, zmory i inne nieumarłe stwory. Śmiałkowie, którzy stanęli przeciwko nim zdobywali niezwykłe skarby i byli świadkami różnych dziwnych zdarzeń. Jak wieść po świecie niesie walkami z nieumarłymi wsławił się szczególnie Drumelt z Val'Kare, najemnik z Armii Lyryjskiej, który może się od tej chwili szczycić mianem Pogromcy Duchow, Zjaw i Upiorow.\nWersja z 02:44, 6 lis 2019\nWygląd nowego klienta www z 2014r.\n3 październik - reforma dostępności przedmiotów magicznych na Arkadii wchodzi w finalna fazę. Następuje zmiana jeśli chodzi o czas przetrwania takich przedmiotów. Od tej chwili ich znikanie nie będzie uzależnione od Apokalips. Przedmioty magiczne będą trwały w świecie w zależności od posiadanej mocy od 5 do 10 dni. Zmiany obejmują też klucze umożliwiające dostęp do skarbców. Możliwość losowego otrzymania niektórych egzemplarzy magicznych przedmiotów zyskują niektóre NPC-e. Wprowadzono niewielką zmianę w standardzie gwardii miejskich, które znów potrafią gonić przestępców jak niegdyś jednak tylko przez trzy lokacje.


SPRAWOZDANIE w sprawie Europejskiej współpracy terytorialnej – najlepsze praktyki i działania innowacyjne\nProcedura : 2015/2280(INI)\nDokument w ramach procedury : A8-0202/2016\nPE 577.064v02-00 A8-0202/2016\nw sprawie Europejskiej współpracy terytorialnej – najlepsze praktyki i działania innowacyjne\n– uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego tytuł XVIII,\n– uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1299/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących wsparcia z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna”(3),\n– uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1302/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1082/2006 w sprawie europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT) w celu doprecyzowania, uproszczenia i usprawnienia procesu tworzenia takich ugrupowań oraz ich funkcjonowania(4),\n– uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 236/2014 z dnia 11 marca 2014 r. ustanawiające wspólne zasady i procedury wdrażania unijnych instrumentów na rzecz finansowania działań zewnętrznych(5),\n– uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 231/2014 z dnia 11 marca 2014 r. ustanawiające Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA II)(6),\n– uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 232/2014 z dnia 11 marca 2014 r. ustanawiające Europejski Instrument Sąsiedztwa(7),\n– uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014−2020(8),\n– uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002(9),\n– uwzględniając „Agendę terytorialną Unii Europejskiej 2020 – W kierunku sprzyjającej włączeniu, inteligentnej i zrównoważonej Europy zróżnicowanych regionów”, uzgodnionej na nieformalnym posiedzeniu ministrów ds. planowania przestrzennego i rozwoju terytorialnego 19 maja 2011 r. w Gödöllő na Węgrzech,\n– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 stycznia 2014 r. w sprawie gotowości państw członkowskich UE do skutecznego i terminowego rozpoczęcia nowego okresu programowania polityki spójności(10),\n– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 listopada 2014 r. w sprawie opóźnień w rozpoczęciu realizacji polityki spójności na lata 2014–2020(11),\n– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 września 2015 r. w sprawie inwestycji na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia: wspieranie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w Unii(12),\n– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 marca 2010 r. pt. „»Europa 2020« – strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” (COM(2010)2020),\n– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 października 2015 r. w sprawie polityki spójności i przeglądu strategii „Europa 2020”(13),\n– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie dążenia do uproszczenia polityki spójności na lata 2014–2020 i ukierunkowania jej na wyniki(14),\n– uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1017 z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych, Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego i Europejskiego Portalu Projektów Inwestycyjnych oraz zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1291/2013 i (UE) nr 1316/2013 – Europejski Fundusz Inwestycji Strategicznych(15),\n– uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów dotyczące wartości dodanej strategii makroregionalnych (COM(2013)0468), a także uwzględniając odpowiednie konkluzje Rady z dnia 22 października 2013 r.,\n– uwzględniając badanie przeprowadzone w lipcu 2015 r. przez swoją Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej (Departament Polityczny B – Polityka Strukturalna i Polityka Spójności), zatytułowane „Europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej jako instrument służący upowszechnianiu i poprawie współpracy terytorialnej w Europie”,\n– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 22 lutego 2016 r. zatytułowany „Plan inwestycyjny dla Europy: nowe wytyczne dotyczące łączenia europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z Europejskim Funduszem na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS)”,\n– uwzględniając opinię Komitetu Regionów wydaną w maju 2015 r. i zatytułowaną „Instrumenty finansowe wspierające rozwój terytorialny”,\n– uwzględniając deklarację Komitetu Regionów z dnia 2 września 2015 r. pt. „25 lat INTERREG: nowy impuls dla współpracy transgranicznej”(16),\n– uwzględniając opinię Komitetu Regionów wydaną w grudniu 2015 r. i zatytułowaną „Wizja terytorialna do 2050 r.: jaka będzie przyszłość?”,\n– uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 17 grudnia 2015 r. pt. „Wzmocnienie współpracy transgranicznej: czy potrzebne są lepsze ramy regulacyjne”,\n– uwzględniając dokument informacyjny przygotowany przez luksemburską prezydencję Rady „25-lecie INTERREG z perspektywy lat; przegotowanie współpracy terytorialnej w przyszłości”,\n– uwzględniając konkluzje Rady pt. „25-lecie INTERREG: wkład inicjatywy na rzecz celów polityki spójności”,\n– uwzględniając inicjatywę prezydencji luksemburskiej w sprawie szczególnych przepisów dotyczących regionów przygranicznych, mającą na celu zaspokojenie potrzeb i sprostanie wyzwaniom na tych obszarach, pod nazwą „Narzędzie na potrzeby ustanawiania i stosowania przepisów szczególnych w regionach transgranicznych”(17),\n– uwzględniając przeprowadzone przez Komisję ogólnounijne konsultacje publiczne na temat utrzymujących się przeszkód dla współpracy transgranicznej, które zainicjowano w dniu 21 września 2015 r. z okazji Europejskiego Dnia Współpracy(18),\n– uwzględniając wyniki pierwszego w historii badania Eurobarometru przeprowadzonego przez Komisję w 2015 r., aby określić i usystematyzować postawy obywateli mieszkających na obszarach przygranicznych, z myślą o wypracowaniu bardziej ukierunkowanych interwencji unijnych(19),\n– uwzględniając sprawozdanie OECD z 2013 r. pt. „Regiony a innowacja: współpraca ponad granicami”,\n– uwzględniając sprawozdanie Komitetu Regionów pt. „Sprawozdanie monitorujące EUWT za 2014 r. – Wdrażanie strategii »Europa 2020«”(20),\n– uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego (A8-0202/2016),\nA. mając na uwadze, że około 38 % ludności Europy zamieszkuje regiony przygraniczne, a UE stoi w obliczu poważnego kryzysu gospodarczego, finansowego i społecznego, który szczególnie uderza w kobiety we wszystkich aspektach; mając na uwadze, że UE musi uznać równouprawnienie płci za kluczowy element we wszystkich strategiach politycznych i praktykach dotyczących Europejskiej współpracy terytorialnej;\nB. mając na uwadze, że nadrzędnym celem Europejskiej współpracy terytorialnej jest zmniejszenie wpływu granic krajowych, tak by ograniczyć rozbieżności między regionami dzięki usunięciu przeszkód dla inwestycji i wspólnej pracy ponad granicami krajowymi, zwiększyć spójność i wspierać harmonijny rozwój gospodarczy, społeczny i kulturalny całej Unii21;\nC. mając na uwadze, że Europejska współpraca terytorialna stanowi integralną część polityki spójności poprzez zwiększanie spójności terytorialnej Unii;\nD. mając na uwadze, że państwa członkowskie mogą wykorzystać Europejską współpracę terytorialną do stawienia czoła wyzwaniom, których źródłem jest kryzys migracyjny;\nE. mając na uwadze, że nadal tylko niewielki odsetek obywateli Unii wykorzystuje w pełnym zakresie możliwości, jakie niesie rynek wewnętrzny UE i swoboda przemieszczania się;\nF. mając na uwadze, że programy Europejskiej współpracy terytorialnej, którym przyświeca zasada wspólnego zarządzania, wielopoziomowego sprawowania rządów oraz partnerstwa, opracowano w ramach zbiorowego procesu skupiającego szerokie grono europejskich, krajowych i regionalnych organów z myślą o zmierzeniu się ze wspólnymi wyzwaniami w kontekście transgranicznym i ułatwieniu wymiany dobrych praktyk;\nG. mając na uwadze, że istnieje potrzeba wspólnej refleksji nad kształtem Europejskiej współpracy terytorialnej po roku 2020;\nEuropejska wartość dodana Europejskiej współpracy terytorialnej, najlepsze praktyki i wkład w realizację celów strategii „Europa 2020”\n1. zauważa, że Europejska współpraca terytorialna stała się jednym z dwóch równorzędnych celów polityki spójności na lata 2014–2020, który uregulowano w poświęconym mu rozporządzeniu; podkreśla jednak, że budżet Europejskiej współpracy terytorialnej wynosi 10,1 mld EUR, co stanowi zaledwie 2,8% budżetu polityki spójności, i jest niewspółmierny wobec ogromu wyzwań, którym sprostać musi ta inicjatywa, ani nie odzwierciedla wysokiego poziomu wartości dodanej Europejskiej współpracy terytorialnej na szczeblu europejskim; przypomina w związku z tym o rozczarowaniu Parlamentu Europejskiego z powodu wyników negocjacji w sprawie wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020, zwłaszcza w kwestii cięć środków na Europejską współpracę terytorialną; wyraża przekonanie, że większy budżet na Europejską współpracę terytorialną w przyszłym okresie programowania zwiększy wartość dodaną polityki spójności; apeluje o ściślejsze przestrzeganie art. 174 TFUE dotyczącego spójności terytorialnej, zwłaszcza w odniesieniu do obszarów wiejskich i obszarów podlegających przemianom przemysłowym oraz regionów o poważnych i trwałych utrudnieniach naturalnych lub demograficznych, takich jak regiony najbardziej oddalone, najbardziej na północ wysunięte regiony o niskiej gęstości zaludnienia oraz regiony wyspiarskie, transgraniczne i górskie; apeluje do Komisji i państw członkowskich o zwrócenie szczególnej uwagi na obszary znajdujące się w niekorzystnej sytuacji geograficznej i demograficznej przy realizacji polityki spójności;\n2. zwraca uwagę, że zgodnie z celami strategii „Europa 2020” Europejskiej współpracy terytorialnej nadano nowy kształt, aby zapewnić większy wpływ tej inicjatywy poprzez skoncentrowanie się na obszarach tematycznych i ukierunkowanie działań na osiąganie wyników, bez uszczerbku dla podejścia opartego na wrażliwości terytorialnej umożliwiającego kontynuowanie priorytetów regionalnych; jest przekonany, że konieczne jest większe zwracanie uwagi na specyfikę Europejskiej współpracy terytorialnej; apeluje zatem o lepszą ocenę programów Europejskiej współpracy terytorialnej, aby wykazać ich wpływ i wartość dodaną;\n3. zwraca uwagę, że współpraca transgraniczna okazała się kluczowym narzędziem rozwoju regionów przygranicznych, które uznaje się za prawdziwe laboratoria integracji europejskiej; przyznaje, że lata 2000–2006 i 2007–2013 cechowało wyraźne ukierunkowanie na bardziej strategicznie zorientowane priorytety oraz że wypracowano najlepsze praktyki w zakresie lepszego skomunikowania i dostępności, transferu wiedzy i innowacji, wzmocnienia tożsamości regionalnej, stawienia czoła wyzwaniom w zakresie ochrony środowiska, wzmocnienia zdolności instytucjonalnej, ochrony zdrowia, edukacji, zatrudnienia i mobilności pracowników, a także ochrony ludności dzięki tworzeniu nowych partnerstw i konsolidowania już istniejących;\n4. potwierdza, że współpraca transnarodowa odegrała pomocną rolę, wspierając badania naukowe, innowacje i gospodarkę opartą na wiedzy, pomagając przystosować się do zmiany klimatu i propagując transport zorganizowany z poszanowaniem zasad zrównoważonego rozwoju oraz mobilność za pośrednictwem ponadnarodowych podejść, a także przyczyniła się do wzmocnienia zdolności instytucjonalnej; podkreśla, że zintegrowane podejście terytorialne i współpraca transnarodowa są szczególnie istotne w kwestiach dotyczących ochrony środowiska, zwłaszcza w obszarach wody, różnorodności biologicznej i energii;\n5. stwierdza, że współpraca międzyregionalna pozwoliła miastom i regionom nawiązać współpracę w szerokim zakresie i w różnorodnych obszarach tematycznych, obejmującą wymianę doświadczeń i sprawdzonych rozwiązań, oraz że dzięki temu poprawiła się skuteczność wielu regionalnych i lokalnych strategii politycznych; uważa, że należy zająć się znacznymi rozbieżnościami w rozwoju między obszarami miejskimi i wiejskimi oraz problemami regionów metropolitarnych;\n6. jest zdania, że skuteczna współpraca transgraniczna i transnarodowa przekłada się na większą atrakcyjność obszaru geograficznego dla przedsiębiorstw handlowych przez możliwie jak najskuteczniejsze wykorzystanie potencjału lokalnego, regionalnego i transgranicznego, a także kapitału ludzkiego, aby lepiej odpowiedzieć na potrzeby i oczekiwania przedsiębiorstw handlowych, lecz również uniknąć przenoszenia przedsiębiorstw do państw trzecich, wyludniania regionów UE i wzrostu bezrobocia;\n7. jest przekonany, że Europejska współpraca terytorialna zapewnia istotną wartość dodaną, przyczyniając się do zagwarantowania pokoju, stabilności i integracji regionalnej w ramach polityki rozszerzenia i sąsiedztwa, a także wywiera wpływ w wymiarze ogólnoświatowym dzięki rozpowszechnianiu najlepszych praktyk; uważa, że współpraca transgraniczna może wnieść wartość dodaną do zarządzania kryzysem migracyjnym;\n8. zwraca uwagę, że w latach 2014–2020 około 41% budżetu EFRR przeznaczonego na Europejską współpracę terytorialną(21) zostanie zainwestowane w środki mające na celu poprawę stanu środowiska, a 27% – w działania służące wzmocnieniu inteligentnego rozwoju, w tym badań naukowych i innowacji, natomiast 13% zostanie przeznaczone na promocję wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu poprzez działania związane z zatrudnieniem, edukacją i szkoleniami, natomiast 33 programy będą miały na celu poprawę ogólnego skomunikowania w układzie transgranicznym; zauważa także, że kwota w wysokości 790 mln EUR zostanie przeznaczona na zwiększenie zdolności instytucjonalnej poprzez ustanowienie lub wzmocnienie struktur współpracy i poprawę wydajności usług publicznych;\n9. podkreśla, że koncepcja ukierunkowania na wyniki wymaga, by programy Interreg zapewniały wysokiej jakości współpracę na poziomie projektu oraz by w ich ramach przyjęto nowy rodzaj oceny, który uwzględni specyficzny charakter każdego programu i przyczyni się do ograniczenia obciążeń administracyjnych dla beneficjentów i organów zarządzających; apeluje do Komisji, państw członkowskich i organów zarządzających o współpracę i wymianę informacji oraz dobrych praktyk dotyczących przeprowadzenia oceny i wydania wytycznych, jak dostosować koncepcję ukierunkowania na wyniki do specyfiki Europejskiej współpracy terytorialnej; przyznaje, że całkowitej wartości dodanej programów Europejskiej współpracy terytorialnej nie można oceniać wyłącznie na podstawie wskaźników ilościowych, i apeluje do Komisji o opracowanie bardziej jakościowych wskaźników, aby lepiej odzwierciedlić wyniki współpracy terytorialnej;\n10. ubolewa z powodu opóźnionego przyjęcia programów Interreg i zwraca się do Komisji i państw członkowskich o zintensyfikowanie starań mających na celu zapewnienie ich skutecznej i pomyślnej realizacji oraz usunięcie przeszkód we współpracy transgranicznej, aby uniknąć krytycznych problemów już stwierdzonych w okresie programowania 2007–2013; apeluje do Komisji o udostępnienie wszystkich niezbędnych środków umożliwiających przyspieszenie wdrażania programów Europejskiej współpracy terytorialnej;\n11. ubolewa nad brakiem wiarygodnych transgranicznych danych i dowodów na skuteczność współpracy transgranicznej w kontekście sprawozdawczości w odniesieniu do ram wykonania; wzywa zatem Komisję, Eurostat i organy zarządzające do współpracy na określeniem wspólnych kryteriów oceny oraz do wspólnego uzgodnienia jednej bazy danych, a także do opracowania metod udostępniania i korzystania z wiarygodnych danych ponad granicami; zwraca uwagę na istniejące wyzwania związane z wdrażaniem zintegrowanego podejścia terytorialnego wynikające ze znacznych różnic w upodmiotowieniu władz regionalnych i lokalnych państw członkowskich;\n12. apeluje do Komisji, państw członkowskich i organów zarządzających o stworzenie odpowiednio ustrukturyzowanych systemów monitorowania oraz planów oceny, aby zapewnić skuteczniejszą ocenę realizacji wyników pod kątem celów strategii „Europa 2020” i integracji terytorialnej;\nWkład w spójność terytorialną\n13. podkreśla, że Europejska współpraca terytorialna w znacznym stopniu przyczynia się do umocnienia celu UE, jakim jest spójność terytorialna, dzięki integracji zróżnicowanych sektorowych strategii politycznych na szczeblu terytorialnym; z zadowoleniem przyjmuje badanie Europejskiej Sieci Obserwacyjnej Rozwoju Terytorialnego i Spójności Terytorialnej pt. „ET2050: scenariusze i wizje rozwoju terytorialnego dla Europy”, które może pełnić rolę ram odniesienia dla dalszych dyskusji poświęconych opracowaniu polityki spójności na okres po roku 2020;\n14. przypomina o znaczeniu zintegrowanych inwestycji terytorialnych (ZIT) i inicjatyw rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, które nie są wystarczająco szeroko realizowane w ramach programów Interreg na lata 2014–2020, i zachęca państwa członkowskie do korzystania z tych inicjatyw w większym stopniu, jednocześnie podkreślając, że będzie to wymagać zwiększenia zaangażowania organów regionalnych i lokalnych; apeluje do Komisji oraz państw członkowskich o zaproponowanie programów informacyjnych i szkoleniowych dla beneficjentów;\n15. uważa, że nowe instrumenty rozwoju terytorialnego, takie jak zintegrowane inwestycje terytorialne (ZIT) oraz rozwój lokalny kierowany przez społeczność, mogą przynieść szereg inwestycji w infrastrukturę społeczną, zdrowotną i edukacyjną, umożliwić rewitalizację obszarów miejskich znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, spowodować utworzenie miejsc pracy, a także przyczynić się do innych działań mających na celu ograniczenie odizolowania migrantów i sprzyjających ich integracji;\n16. zaleca zwrócenie szczególnej uwagi na projekty zaangażowane w przystosowanie miejscowości i regionów do nowej rzeczywistości demograficznej oraz przeciwdziałanie wynikającym z niej zaburzeniom równowagi, m.in. dzięki: 1) dostosowaniu infrastruktury społecznej i mobilności do zmian demograficznych i ruchów migracyjnych; 2) stworzeniu konkretnych towarów i usług dostosowanych do starzejącego się społeczeństwa; 3) wspieraniu działań umożliwiających tworzenie sprzyjających włączeniu społecznemu miejsc pracy dla osób w podeszłym wieku, kobiet i migrantów; 4) usprawnieniu połączeń cyfrowych oraz tworzeniu platform, które umożliwiają i ułatwiają uczestnictwo obywateli najbardziej odizolowanych regionów oraz ich współpracę z różnymi organami administracyjnymi, społecznymi i politycznymi na wszystkich szczeblach władzy (lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim);\n17. zwraca uwagę na rolę Europejskiej współpracy terytorialnej w regionach wyspiarskich, najbardziej oddalonych i słabo zaludnionych, w strefach górskich i na obszarach wiejskich, jako ważnego narzędzia służącego zacieśnieniu ich regionalnej współpracy i integracji; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwrócenia szczególnej uwagi na wykorzystywanie funduszy w tych regionach, łącznie z tymi, które graniczą z państwami trzecimi, w celu poprawy realizacji finansowanych w ten sposób projektów transgranicznych;\n18. wskazuje na komplementarny charakter Europejskiej współpracy terytorialnej i strategii makroregionalnych w procesie radzenia sobie ze wspólnymi wyzwaniami w ramach większych obszarów funkcjonalnych, jak również pozytywną rolę, jaką strategie makroregionalne mogą odegrać, pomagając zaradzić wspólnym wyzwaniom, w obliczu których stają makroregiony;\n19. uważa, że należy dążyć do zapewnienia lepszej koordynacji oraz większej synergii i komplementarności między transgranicznym i transnarodowym nurtem działań z myślą o usprawnieniu współpracy i integracji na terytoriach strategicznych o większym zasięgu; apeluje o lepszą koordynację działań między organami zarządzającymi i podmiotami zaangażowanymi w realizację strategii makroregionalnych; wzywa do zacieśnienia współpracy, a także do wzmocnienia powiązań i zwiększenia spójności programów Europejskiej współpracy terytorialnej z programami krajowymi i regionalnymi na etapie ich opracowywania, aby zwiększyć ich komplementarność i uniknąć powielania;\n20. zwraca uwagę, że niektóre regiony stają w obliczu poważnych wyzwań związanych z migracją, oraz zachęca do wykorzystania programów Interreg i wzywa do ich pilnej realizacji, aby sprostać m.in. wyzwaniom spowodowanym kryzysem uchodźczym, a także do wymiany sprawdzonych rozwiązań między organami lokalnymi i regionalnymi na obszarach przygranicznych, również w państwach trzecich, zwłaszcza dzięki strategiom makroregionalnym;\nWsparcie dla badań i innowacji\n21. podkreśla osiągnięcia w obszarze badań i innowacji, takie jak wspólne projekty badawcze, współpraca instytutów badawczych i przedsiębiorstw, tworzenie międzynarodowych uniwersytetów przygranicznych, transgraniczne ośrodki badawcze, transgraniczne instytucje szkoleniowe, tworzenie transgranicznych klastrów i sieci przedsiębiorstw, transgraniczne inkubatory i usługi doradcze dla MŚP, marki „high-tech” dla przyciągnięcia zagranicznych inwestorów itp.; zauważa istotną rolę programów Interreg w zwiększaniu konkurencyjności i potencjału innowacyjnego regionów dzięki pobudzaniu synergii między strategiami inteligentnej specjalizacji, a także wspieraniu współpracy między klastrami i rozwijaniu sieci innowacji; zwraca się do Komisji o przedstawienie kompleksowego przeglądu współpracy terytorialnej w ramach EFRR i EFS na podstawie wspólnych ram strategicznych (załącznik I do rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów (rozporządzenie (UE) nr 1303/2013));\n22. jest świadomy, że inwestycje służące zintensyfikowaniu inteligentnego wzrostu, w tym działalności badawczej i innowacyjnej, stanowią 27% środków przydzielonych w ramach EFRR na programy współpracy transgranicznej w latach 2014–2020(22); zauważa również, że 35 % budżetu programów transnarodowych przeznaczono na wsparcie inteligentnego wzrostu poprzez zdynamizowanie badań i innowacji;\n23. podkreśla potrzebę stworzenia transgranicznego podejścia do polityki innowacji, jak np. wspólne programy badań i mobilności, wspólna infrastruktura badawcza, partnerstwa i sieci współpracy; zwraca uwagę, że odmienne przepisy w poszczególnych państwach członkowskich utrudniają wspólne działania na rzecz rozszerzenia badań i innowacji poza granice;\n24. apeluje, by synergie i komplementarność powstałe na styku programów i funduszy, w tym europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, programu „Horyzont 2020”, Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych oraz innych funduszy UE przyczyniały się do maksymalizacji ilości, jakości i skutków inwestowania w badania i innowacje; zaleca, aby organy lokalne i regionalne w pełni skorzystały z zalet łączenia tych funduszy w celu wspierania MŚP, projektów dotyczących badań naukowych i innowacji, w stosownych przypadkach również projektów transgranicznych; apeluje do MŚP, aby w pełni wykorzystały możliwości, jakie oferują te fundusze, i przyczyniły się w ten sposób do wdrożenia programów Europejskiej współpracy terytorialnej;\n25. apeluje o przyjęcie transgranicznych strategii innowacyjności, przy jednoczesnym określeniu zakresu, w jakim stanowić mają one uzupełnienie istniejących już strategii inteligentnej specjalizacji, a także innych istniejących programów i strategii; zachęca do przeprowadzenia oceny możliwości uzyskania synergii w kontekście transgranicznym oraz wykorzystania różnych źródeł finansowania;\n26. podkreśla, że instrumenty finansowe muszą stanowić nieodłączną część programów Europejskiej współpracy terytorialnej dzięki uzupełnianiu dotacji w celu wsparcia dostępu MŚP do finansowania, badań i innowacji; uważa, że większe wykorzystanie instrumentów finansowych mogłoby przyciągnąć więcej inwestycji do projektów Interreg, co stworzyłoby nowe miejsca pracy oraz pozwoliło na osiągnięcie lepszych wyników; przypomina o kluczowym znaczeniu wsparcia technicznego i odpowiednich inicjatyw szkoleniowych dla pełnego czerpania korzyści z wykorzystywania instrumentów finansowych, nawet w mniej rozwiniętych regionach;\nSprawowanie rządów i koordynacja polityki\n27. przypomina, że w szóstym sprawozdaniu w sprawie spójności nie poświęcono wystarczającej uwagi Europejskiej współpracy terytorialnej, pomimo iż od okresu programowania 2007–2013 stanowi ona pełnowartościowy cel polityki spójności; przypomina o potencjale europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT) nie tylko jako instrumentu służącego do wspierania i promowania europejskiej współpracy terytorialnej i zarządzania projektami transgranicznymi, lecz również sposobu przyczyniania się do całościowo zintegrowanego rozwoju terytorialnego i elastycznej platformy zarządzania wielopoziomowego;\n28. z zadowoleniem przyjmuje uproszczone rozporządzenie w sprawie europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (rozporządzenie (UE) nr 1302/2013) i wzywa państwa członkowskie do nasilenia działań ułatwiających tworzenie takich ugrupowań; zauważa jednak, że rozporządzenie to nie wystarczy, by pokonać wszystkie przeszkody prawne na drodze do współpracy transgranicznej; z zadowoleniem przyjmuje więc inicjatywę prezydencji luksemburskiej, która zaproponowała szczególne narzędzie prawne dla regionów przygranicznych i dała państwom członkowskim możliwość uzgodnienia konkretnych przepisów; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji, przewidującą przeprowadzenie do końca 2016 r. analizy przeszkód we współpracy transgranicznej, w ramach której Komisja przyjrzy się rozwiązaniom i przykładom dobrych praktyk; zwraca się do Komisji o włączenie do tej analizy badania w sprawie potrzeb regionów przygranicznych; z zainteresowaniem oczekuje na wyniki zainicjowanych 21 września 2015 r. przez Komisję ogólnounijnych konsultacji publicznych na temat utrzymujących się przeszkód we współpracy transgranicznej; wzywa, aby w toku analizy Komisja uwzględniła opinie i zalecenia Parlamentu, jak również wyniki konsultacji publicznych;\n29. uważa, że programy Interreg powinny – przy poszanowaniu uzgodnionych priorytetów programowych oraz uzgodnionej logiki interwencji, a także w uzupełnieniu do innych stosownych środków finansowych – wspierać działania podejmowane w obszarze migracji oraz skuteczne strategie polityczne dotyczące integracji; apeluje o wykorzystanie otwartości Komisji w celu szybkiego zbadania i zatwierdzenia wnioskowanych przez odnośne państwa członkowskie zmian w programach operacyjnych na lata 2014–2020, których wyłącznym celem ma być stawienie czoła najważniejszym kwestiom związanym z kryzysem uchodźczym;\n30. zachęca do szerszego korzystania z instrumentów finansowych jako elastycznych mechanizmów, które można by stosować równolegle z dotacjami; zaznacza, że instrumenty finansowe, o ile są wdrażane skutecznie, mogą znacznie zwiększyć oddziaływanie finansowania; podkreśla w tym względzie potrzebę jasnych, spójnych i ukierunkowanych przepisów w sprawie instrumentów finansowych, aby wspomóc uproszczenie procesu przygotowania i wdrożenia dla zarządzających funduszami i beneficjentów funduszy; zwraca uwagę na możliwość skorzystania ze specjalistycznej wiedzy i know-how w ramach instrumentów inżynierii finansowej i pomocy technicznej EBI;\n31. podkreśla, że w okresie programowania 2007–2013 nie dokonano odpowiedniej oceny potencjalnej komplementarności programów Interreg i innych programów finansowanych z unijnych środków; apeluje o ustanowienie odpowiednich mechanizmów koordynacji, aby zapewnić skuteczną koordynację, komplementarność i synergię między europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi oraz innymi unijnymi i krajowymi instrumentami finansowania, takimi jak program „Horyzont 2020”, a także z Europejskim Funduszem na rzecz Inwestycji Strategicznych i EBI;\n32. zachęca, by w planach oceny realizowanych przez organy zarządzające uwzględniano bieżące analizy koncentrujące się na szczególnej ocenie skuteczności synergii istniejących między programami;\n33. podkreśla wciąż rosnące znaczenie transgranicznych rynków pracy, charakteryzujących się dużą dynamiką w zapewnianiu dobrobytu i tworzeniu miejsc pracy; apeluje do Komisji i państw członkowskich o pełne wykorzystanie możliwości, jakie zapewniają programy Interreg, by ułatwić transgraniczną mobilność pracowników, w tym dzięki promowaniu zasady równych szans, poprzez dostosowanie, w razie konieczności, ram regulujących kwestie administracyjne i społeczne, a także intensyfikację dialogu między wszystkimi szczeblami zarządzania;\n34. uważa, że istotne jest zwiększenie synergii i komplementarności między programami Europejskiej współpracy terytorialnej i służbami EURES, które odgrywają szczególnie istotną rolę w regionach transgranicznych charakteryzujących się wysokim poziomem transgranicznych dojazdów do pracy; apeluje do państw członkowskich i regionów o pełne wykorzystanie możliwości, jakie oferują służby EURES w zakresie zatrudnienia i mobilności zawodowej w UE;\n35. jest przekonany, że dla rozwoju programów Interreg szczególne znaczenie ma zasada wielopoziomowego sprawowania rządów, zasada partnerstwa i faktyczne wdrożenie europejskiego kodeksu postępowania;\n36. podkreśla, że choć istnieje osobne rozporządzenie regulujące Europejską współpracę terytorialną, wdrażanie programów współpracy terytorialnej powinno być jeszcze bardziej uproszczone, i apeluje do grupy wysokiego szczebla ds. uproszczenia1 o rozważenie środków mających na celu wprowadzenie uproszczeń i zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla beneficjentów przed wnioskiem ustawodawczym w sprawie europejskiej współpracy terytorialnej oraz planowaniem programów Interreg na okres po roku 2020;\n37. wzywa Komisję do zaproponowania konkretnych działań z myślą o uproszczeniu przepisów dotyczących sprawozdawczości, kontroli i pomocy państwa oraz zharmonizowaniu procedur; apeluje o sformułowanie standardowych wymogów dotyczących wszystkich programów Interreg, osobno dla każdego aspektu polityki;\n38. wzywa państwa członkowskie do uproszczenia swoich krajowych przepisów oraz unikania nadmiernie rygorystycznego wdrażania tych przepisów; apeluje o wdrożenie koncepcji e-spójności i usprawnienie procedur administracyjnych;\n39. podkreśla konieczność rozbudowania i uproszczenia mechanizmów sprzyjających zaangażowaniu w ten proces społeczeństwa obywatelskiego i podmiotów prywatnych, przy czym należy zawsze uwzględniać potrzebę przejrzystości i rozliczalności; zaleca, aby ustanowienie partnerstw publiczno-prywatnych oferowało szereg potencjalnych korzyści, lecz zaznacza, że może to wiązać się z ryzykiem konfliktu interesów, któremu należy odpowiednio zapobiec za pomocą miękkich i twardych narzędzi prawnych; apeluje do Komisji o wydanie aktualnych, spójnych i jednoznacznych wytycznych w sprawie stosowania instrumentów finansowych w ramach programów Europejskiej współpracy terytorialnej;\n40. podkreśla, że wszystkie uproszczenia wprowadzone dla programów na rzecz wzrostu i zatrudnienia powinny być dostępne również dla programów Interreg;\n41. podkreśla znaczenie utworzenia mechanizmów monitorowania beneficjentów w kontekście zastosowania uproszczeń;\n42. uważa, że należy priorytetowo potraktować połączenie sił w terenie i stymulowanie wzajemnego zaufania wśród partnerów transgranicznych, a instrumenty finansowe mogą stanowić cenne wsparcie tych wysiłków;\n43. uważa, że Europejska współpraca terytorialna udowodniła swoją skuteczność, a potencjał tej inicjatywy powinno się rozwijać; podkreśla jej potencjał wykraczający poza politykę regionalną, w obszarach takich jak jednolity rynek, agenda cyfrowa, zatrudnienie, mobilność, energia, badania, edukacja, kultura, ochrona zdrowia i środowiska, i w związku z tym apeluje do Komisji i państw członkowskich o rozważenie utrzymania Europejskiej współpracy terytorialnej jako ważnego instrumentu i przypisanie jej bardziej odrębnej roli w ramach polityki spójności w okresie po roku 2020, a także znaczne zwiększenie jej budżetu;\n44. uważa, że należy utrzymać podstawową koncepcję współpracy oraz dotychczasową strukturę Europejskiej współpracy terytorialnej, w tym stosowanie zasady beneficjenta wiodącego, a także nacisk na aspekt transgraniczny; apeluje do Komisji o rozważenie ewentualnego opracowania zestawu zharmonizowanych kryteriów na podstawie jej 25-letniego doświadczenia, przy użyciu nie tylko liczby ludności, lecz również specyfiki społeczno-gospodarczej i terytorialnej;\n45. podkreśla znaczenie współpracy transgranicznej na zewnętrznych granicach UE w ramach Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej oraz Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa; wzywa państwa członkowskie, aby zagwarantowały, że dobre praktyki, pozwalające na zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla beneficjentów programów Interreg, będą również stosowane w programach wdrażanych na granicach zewnętrznych Unii;\n46. przypomina o potencjale oddolnej współpracy wśród obywateli w ramach tzw. funduszu małych projektów w związku z kwotami przeznaczanymi na małe projekty i mikroprojekty na rzecz promowania zaangażowania obywatelskiego, zwracającego szczególną uwagę na małe projekty współpracy transgranicznej między sąsiadującymi obszarami granicznymi; wzywa do wsparcia finansowania takich projektów, przypominając, że wymaga to dodatkowego wysiłku na rzecz uproszczenia i elastyczności działań;\n47. zachęca do wspólnego opracowania strategii na rzecz obszarów przygranicznych, aby pobudzić zintegrowany i zrównoważony rozwój terytorialny, w tym zdynamizować realizację i upowszechnianie zintegrowanych podejść oraz harmonizację procedur administracyjnych i przepisów prawa ponad granicami; podkreśla znaczenie wsparcia zrównoważonego rozwoju terytorialnego wewnątrz poszczególnych regionów;\n48. uważa, że należy zwrócić większą uwagę na współpracę transgraniczną między górskimi obszarami granicznymi i promować ją oraz nadać szczególne znaczenie obszarom wiejskim;\n49. podkreśla, że jednym z celów Europejskiej współpracy terytorialnej powinna być współpraca kulturalna; w tym kontekście uważa, że należy wzmacniać współpracę w dziedzinie kultury i edukacji między obszarami transgranicznymi, które łączy to samo dziedzictwo kulturalne i językowe;\n50. wzywa do zwiększenia roli i zaangażowania regionów i organów lokalnych w zakresie proponowania działań w ramach Europejskiej współpracy terytorialnej, zarządzania nimi i dokonywania ich oceny, w szczególności w odniesieniu do współpracy transgranicznej, przy jednoczesnym uwzględnieniu faktycznych kompetencji niektórych regionów w tym zakresie;\n51. wzywa Komisję do rozważenia roli instrumentów finansowych w uzupełnianiu dotacji; uważa za kluczową ściślejszą współpracę z EBI we wspieraniu MŚP i w wykorzystywaniu finansowego i technicznego doświadczenia Komisji i EBI jako katalizatora inwestycji; wzywa Komisję i EBI do uczynienia instrumentów finansowych bardziej spójnymi z celami współpracy terytorialnej;\n52. apeluje do Komisji, państw członkowskich i organów zarządzających o rozważenie propozycji prezydencji luksemburskiej zakładającej stworzenie nowego instrumentu prawnego na potrzeby polityki spójności na okres po roku 2020, po uwzględnieniu wyników ocen ex post, realizacji programów w latach 2014–2020 oraz stosownej oceny skutków;\n53. wzywa Komisję i państwa członkowskie do zainicjowania w 2016 r. usystematyzowanej wielostronnej debaty z udziałem zainteresowanych stron na szczeblu UE w sprawie przyszłości Europejskiej współpracy terytorialnej po roku 2020 z myślą o sformułowaniu polityki spójności na okres po roku 2020; podkreśla, że w debacie tej powinno się w szczególności uwzględnić kwestie związane ze strukturą Europejskiej współpracy terytorialnej oraz procedurą alokacji budżetów na programy, a także pracować nad nowymi mechanizmami w celu zapewnienia szerszego stosowania koncepcji ukierunkowanej na wyniki; wzywa Komisję do dalszej współpracy z Komitetem Regionów i odpowiednimi podmiotami społeczeństwa obywatelskiego i regionów;\n54. apeluje o terytorialną wizję UE na podstawie zielonej księgi w sprawie spójności terytorialnej (COM (2008)0616 final) oraz stwierdza, że przyszła biała księga w sprawie spójności terytorialnej również mogłaby odgrywać ważną rolę w kolejnym okresie programowania po roku 2020;\nPodnoszenie świadomości społecznej na temat przedmiotowej inicjatywy i jej większe wyeksponowanie\n55. ubolewa nad słabą znajomością wśród społeczeństwa i niewystarczającym wyeksponowaniem programów Europejskiej współpracy terytorialnej oraz apeluje o skuteczniejsze nagłaśnianie ich celów, oferowanych przez nie możliwości i sposobów realizacji projektów, a później także osiągnięć ukończonych projektów; apeluje do Komisji, państw członkowskich i organów zarządzających o ustanowienie mechanizmów i szerokich zinstytucjonalizowanych platform współpracy, aby zapewnić lepsze wyeksponowanie przedmiotowych inicjatyw i ich lepszą znajomość wśród społeczeństwa; wzywa Komisję do zbadania i zebrania dotychczasowych osiągnięć programów i projektów Europejskiej współpracy terytorialnej, a także do ich szerokiego rozpowszechnienia;\n56. apeluje do Komisji i państw członkowskich o promowanie roli, jaką może odgrywać EUWT jako narzędzie zapewniające większą skuteczność w realizacji lokalnych potrzeb w regionach transgranicznych;\n57. uznaje istotną rolę podmiotów działających w terenie oraz wsparcia przy przygotowywaniu projektów i zachęca instytucje zarządzające do wzmocnienia istniejących instrumentów wsparcia, takich jak regionalne punkty kontaktowe;\n58. zwraca uwagę na kluczowe znaczenie dobrej współpracy między Komisją a EBI oraz władzami lokalnymi i regionalnymi dla zapewnienia pomyślnego wykorzystania instrumentów finansowych w rozwoju terytorialnym i dla całej polityki spójności; w tym kontekście podkreśla potrzebę nasilenia wymiany doświadczeń i wiedzy między KE i EBI z jednej strony oraz władzami lokalnymi i regionalnymi z drugiej;\n59. uznaje znaczenie roli, jaką odgrywają mobilizacja na szczeblu lokalnym (w terenie), rozpowszechnianie informacji, podnoszenie świadomości na szczeblu lokalnym i wspieranie projektów, zachęca zatem organy zarządzające do usprawniania przydatnych narzędzi, takich jak terytorialne punkty kontaktowe;\n60. apeluje o skuteczniejszą koordynację działań między Komisją, organami zarządzającymi i wszystkimi zainteresowanymi stronami, by zapewnić krytyczną analizę projektów pod kątem ich osiągnięć w poszczególnych obszarach tematycznych i podkreślić zarówno udane realizacje, jak również istniejące luki, oraz wydać zalecenia na okres po roku 2020, przy jednoczesnym zagwarantowaniu przejrzystości i bliskiego kontaktu z obywatelami;\n61. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.\nDz.U. L 77 z 15.3.2014, s. 95.\nDz.U. L 77 z 15.3.2014, s. 11.\nDz.U. L 77 z 15.3.2014, s. 27.\nTeksty przyjęte, P7_TA(2014)0015.\nTeksty przyjęte, P8_TA(2014)0068.\nKomunikat prasowy Komisji IP/15/5686.\nBadanie Flash Eurobarometr nr 422 – Współpraca transgraniczna w UE.\nZałącznik I (Europejska współpraca terytorialna/INTERREG) do komunikatu Komisji pt. „Inwestycje we wzrost gospodarczy i zatrudnienie – Maksymalizacja wkładu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych”.\nW 1990 r. Interreg został rozwinięty jako wspólnotowa inicjatywa dysponująca budżetem w wys. 1 mld EUR, obejmująca wyłącznie współpracę transgraniczną i wykorzystywana przez 11 krajów. Później rozszerzono ją na współpracę transnarodową i międzyregionalną. W 2015 r. obchodzono 25. rocznicę powstania Interreg, uczczoną na konferencji w Luksemburgu w dniach 15-16 września, na której ukazano Europejską współpracę terytorialną jako ważne narzędzie polityki spójności przeznaczone do rozwiązywania problemów przekraczających granice administracyjne i wymagających wspólnego rozwiązania.\nNa okres 2014–2020 przyjęto szczegółowe rozporządzenie obejmujące działania w ramach Europejskiej współpracy terytorialnej wspierane przez EFRR. Obecnie z Europejskiej współpracy terytorialnej korzysta 28 państw członkowskich i stała się ona jednym z dwóch celów polityki spójności. Przyznane środki wynoszą 10,1 mld EUR(1): 74,1% na współpracę transgraniczną – 60 programów, 20,4% na współpracę transnarodową – 15 programów i 5,6% na współpracę międzyregionalną – 4 programy(2). Interreg współfinansuje również programy współpracy na rzecz rozwoju regionalnego poza UE: 12 programów współpracy transgranicznej IPA (242 mln EUR przeznaczone na współpracę transgraniczną) i 16 programów współpracy transgranicznej ENI (634 mln EUR przeznaczone na współpracę transgraniczną).\nEuropejska wartość dodana Europejskiej współpracy terytorialnej, najlepsze praktyki i wkład w cele strategii Europa 2020\nNa lata 2014–2020 Europejskiej współpracy terytorialnej nadano nowy kształt, aby osiągnąć lepsze rezultaty i bardziej wydajne wykorzystanie inwestycji dzięki skupieniu się na obszarach tematycznych i ukierunkowaniu na wyniki. Przynajmniej 80% budżetu w każdym programie współpracy musi być przeznaczane na maksymalnie 4 cele tematyczne, co przyczynia się do realizacji strategii „Europa 2020”. Europejska współpraca terytorialna ma znaczący wkład w zwiększanie gospodarczego, społecznego i terytorialnego potencjału regionów dzięki odzwierciedlaniu i integracji różnych polityk sektorowych na skalę terytorialną, pokonywaniu przeszkód krajowych (współpraca transgraniczna i transnarodowa), a także w poszczególnych miastach i regionach (współpraca międzyregionalna)(3). Pomimo niewielkiego budżetu Europejska współpraca terytorialna ma konkretne wyniki: likwidowanie barier w dążeniu do lepszego bezpieczeństwa, transportu, lepszej edukacji, energii, opieki zdrowotnej, lepszego szkolenia i zatrudnienia. Środki przeznaczone na 64 programy INTERREG IIIA (2000–2006) oraz 55 programów INTERREG IVA (2007–2013) były wyraźnie ukierunkowane na finansowanie bardziej strategicznych priorytetów związanych z rozwojem obszarów transgranicznych, a programy wypracowały najlepsze praktyki w następujących dziedzinach(4):\nLepsza regionalna komunikacja, mobilność i dostępność usług\nW następujących najlepszych praktykach występuje oczywista wartość dodana: pokonywanie wyzwań transgranicznych związanych z transportem ludzi, wspieranie inteligentnych rozwiązań transportowych i multimodalnych ośrodków transportu (Bałtyk Południowy – Dania, Niemcy, Polska, Litwa, Szwecja); upraszczanie przekraczania granic (NORTH – Szwecja, Finlandia, Norwegia); lepsze wzajemne połączenia z naciskiem na infrastrukturę drogową (Niemcy (Saksonia) – Republika Czeska): nowy most między Austrią a Słowacją przeznaczony wyłącznie dla pieszych i rowerzystów, transgraniczna linia kolejowa MI.CO.TRA (Włochy, Austria), poprawa dostępności transportu morskiego dzięki ulepszeniom w portach regionalnych (Włochy, Francja), usługi specjalistyczne, np. opieka nad seniorami, transgraniczne rozwiązania w zakresie opieki zdrowotnej, systemy inwestycyjne służące budowaniu struktur dla osób starszych mających zapewnić odgrywanie przez nich aktywnej roli w społeczeństwie i kontynuowanie życia spełnionego i w możliwie najlepszym zdrowiu (Austria, Republika Czeska) itp.;\nPrzekazywanie wiedzy i innowacji, stymulowanie konkurencyjności MŚP\nW następujących najlepszych praktykach występuje oczywista wartość dodana: zaangażowanie MŚP w konkretne działania innowacyjne, tworzenie sieci między przedsiębiorstwami, instytuty wiedzy i usługodawcy (Niemcy – Holandia, projekt Mechatronika dla MŚP); rozwijanie badań morskich i rozwoju, wprowadzanie nowych technologii (Niemcy – Holandia, projekt MariTIM); zwiększanie efektywności energetycznej budynków (NORTH – Szwecja, Finlandia, Norwegia, projekt IEEB); rozwijanie inkubatorów przedsiębiorczości, obsługa współpracy transgranicznej przedsiębiorstw (Węgry – Słowacja); nasilanie głównych powiązań między przemysłem a przekazywaniem wiedzy, wykorzystanie metod e-learningu (Wielka Brytania, Irlandia); stymulowanie współpracy transgranicznej przedsiębiorstw, uniwersytetów i innych podmiotów w celu wspierania innowacyjności dzięki ośrodkom wiedzy (Francja, Belgia, projekt TANDEM), utworzenie „regionu najbardziej zaawansowanego technologicznie” (Belgia, Holandia, Niemcy, projekt Euregio Meuse-Rhin), utworzenie ośrodka szkoleniowego dla badań stosowanych w produkcji opartej na zasobach biologicznych, rozwój regionu Flandria – południowa Holandia jako regionu o dużej wiedzy w obszarze stosowania wodoru (Belgia – Holandia), współpraca szpitali w dziedzinie badań nad nowotworami (Niemcy, Dania), umożliwienie MŚP dostępu do najnowszych technologii pozwalających na testowanie pomysłów, wybieranie odpowiednich technik produkcyjnych i wprowadzanie produktów na światowy rynek (Irlandia, Wielka Brytania); rozwijanie wyspecjalizowanych usług dla przedsiębiorstw w obszarze turystyki (Grecja, Włochy); transgraniczne badania przesiewowe noworodków (Niemcy, Polska), SRSnet – Smart resource-aware multi-sensor network (Włochy, Austria), projekt Erfolgsmotor 2020 („Power Drive to Success 2020”) pomaga małym i średnim przedsiębiorstwom (MŚP) stać się bardziej konkurencyjnymi (Austria, Niemcy) itp.;\nRegionalne elementy identyfikacji wizualnej i tożsamość regionalna\nW następujących najlepszych praktykach występuje oczywista wartość dodana: wspólne przygotowanie wniosku o wpisanie niemiecko-czeskiego regionu górniczego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO (Niemcy (Saksonia) – Republika Czeska); rozwijanie ekologicznych gałęzi turystyki w celu utrzymania wyjątkowego charakteru obszaru (Niemcy/Bayern – Austria); rozwijanie lokalnych strategii opartych na wynikach poszczególnych projektów w programach (Norwegia, Szwecja, Dania), projekt Ramsar Eco NaTour, w ramach którego tworzono tereny rekreacyjne dla obszarów miejskich Wiednia i Bratysławy i zwiększano lokalną świadomość oraz regionalną współpracę w dziedzinie zmiany klimatu i ochrony bioróżnorodności (Austria, Słowacja) itp.;\nStawianie czoła wyzwaniom środowiskowym, lepsze zarządzanie ryzykiem i lepsza zdolność do reagowania w przypadku katastrof\nW następujących najlepszych praktykach występuje oczywista wartość dodana: nowe rozwiązania w zakresie wyzwań środowiskowych, takie jak wspólne monitorowanie dorzecza rzeki pod kątem substancji szkodliwych (Bałtyk Południowy – Dania, Niemcy, Polska, Litwa, Szwecja); poprawa wykorzystania zasobów morskich i półproduktów, budowanie sztucznych raf w celu poprawy bioróżnorodności (Francja, Anglia), rozwijanie systemów wspólnego zarządzania ochroną środowiska (Rumunia, Bułgaria, projekty RISK i JAMES); współpraca w zakresie harmonizacji działań zapobiegających powodziom oraz poprawiających jakość wody (Węgry, Słowacja, projekt FLOODLOG); lepsze planowanie terytorialne i zarzadzanie ryzykiem w regionie alpejskim (Włochy, Francja, projekt GlaRiskAlp); przezwyciężanie takich problemów środowiskowych, jak zanieczyszczenie wybrzeży czy zagrożenie pożarami lasów na obszarach nadmorskich (Włochy, Francja); zwiększenie monitoringu portów (Grecja. Włochy) itp.;\nZwiększanie potencjału instytucjonalnego i kapitału społecznego, konsolidacja struktur sieci transgranicznych i tworzenie nowych partnerstw\nW następujących najlepszych praktykach występuje oczywista wartość dodana: wymiana pracowników w obszarze planowania i realizacji projektów (Niemcy (Saksonia) – Republika Czeska, projekt AQUAMUNDI); nawiązanie współpracy i utworzenie sieci, utworzenie struktur (programu) i stabilizacja współpracy instytucji itp.;\nDobrym przykładem wykorzystania instrumentu finansowego z punktu widzenia transgranicznego/transnarodowego „funduszu funduszy”(5) venture capital jest projekt EUREFI INTERREG(6) (program współpracy transgranicznej Walonia-Lotaryngia- Luksemburg 2000–2006, kontynuowany jako program CBC Grande Region 2007–2013).\nAspekt międzyregionalny odgrywa ważną rolę: programy ESPON i INTERACT, dostarczające danych terytorialnych (ESPON) i wspierające wszystkie organy zaangażowane w zarządzanie Europejską współpracą terytorialną i jej realizację (INTERACT) dzięki rozwijaniu szerokiego wachlarza zharmonizowanych narzędzi (szablony, wzory formularzy, noty faktograficzne itp.) do tworzenia systemów zarządzania i kontroli. INTERREG EUROPE promuje wymianę doświadczeń i dobrych praktyk między podmiotami na wszystkich szczeblach w Europie, a URBACT zapewnia sieć do wymiany informacji i dobrych praktyk miejskich.\nZgodnie z niedawnym komunikatem Komisji pt. „Inwestycje we wzrost gospodarczy i zatrudnienie – Maksymalizacja wkładu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych” w ramach 73 programów współpracy na lata 2014–2020 zainwestuje się 41% całkowitego budżetu Europejskiej współpracy terytorialnej w EFRR(7) w środki poprawy środowiska i wsparcie wspólnych działań w dziedzinie gospodarowania wodą, oczyszczania ścieków, utrzymania i przywracania bioróżnorodności, zapobiegania zagrożeniom środowiskowym i zarządzania nimi, zrównoważonej turystyki i efektywności energetycznej; 27% budżetu Europejskiej współpracy terytorialnej w EFRR i 46 programów na lata 2014–2020 poświęconych będzie zwiększaniu badań i innowacyjności oraz współpracy z instytutami badawczymi ponad granicami UE; 13% budżetu Europejskiej współpracy terytorialnej w EFRR przeznaczono na wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu za pośrednictwem działań związanych z zatrudnieniem, edukacją i szkoleniem; 33 programy na lata 2014–2020 mają na celu poprawę ogólnego skomunikowania, głównie dzięki inwestycjom w drogi i porty oraz promowaniu multimodalnych, czystych i inteligentnych transgranicznych systemów transportu.\nSprawozdawczyni rozważa napotkane trudności związane z konfrontacją wymogów ram regulacyjnych na lata 2014–2020 i możliwości programów z punktu widzenia dostępności danych i środków przewidzianych na zbieranie danych. W tym kontekście konieczne jest, aby Komisja, programy ESPON i INTERACT, EUROSTAT oraz organy zarządzające Europejską współpracą terytorialną wspólnie skoordynowały tę kwestię i zajęły się nią, badając i opracowując metody dostarczania i wykorzystywania wiarygodnych danych z myślą o utworzeniu solidnej podstawy oceny ram wykonania.\nKonieczne jest zacieśnienie współpracy między poszczególnymi mechanizmami finansowania i współpracy, takimi jak strategie makroregionalne, a także wzmocnienie powiązań i spójności z programami krajowymi i regionalnymi. Państwom członkowskim i regionom zaleca się opracowywanie wspólnych zintegrowanych strategii z przepisami wykonawczymi dotyczącymi mechanizmu koordynacji między odnośnymi programami transgranicznymi i transnarodowymi i ich kontekstem terytorialnym, co pozwala na rozwiązanie napotkanych problemów w zintegrowany i lepiej skoordynowany sposób oraz w dłuższej perspektywie czasowej.\nRealizacja zintegrowanych inwestycji terytorialnych (ZIT) oraz rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność nie jest zadowalająca. Rozwój lokalny kierowany przez społeczność jest realizowany w kontekście transgranicznym jedynie jako część programu współpracy INTERREG Włochy-Austria 2014–2020. Instrument ZIT jest realizowany jako część programu współpracy INTERREG Włochy-Słowenia 2014–2020(8).\nRamy prawne 2014–2020 umożliwiają regionom najbardziej oddalonym większą elastyczność w odniesieniu do uznania regionów NUTS 3 usytuowanych wzdłuż granic morskich oddalonych o ponad 150 km za regiony transgraniczne, które mogą uzyskać wsparcie z odpowiedniego przydziału dla danego państwa członkowskiego.\nSprawozdawczyni chciałaby podkreślić osiągnięcia w obszarze badań i innowacji, takie jak wspólne projekty badawcze, współpraca instytutów badawczych i przedsiębiorstw, tworzenie międzynarodowych uniwersytetów przygranicznych, transgraniczne ośrodki badawcze, transgraniczne instytucje szkoleniowe, tworzenie transgranicznych klastrów i sieci przedsiębiorstw, transgraniczne inkubatory i usługi doradcze dla MŚP, marki „high-tech” dla przyciągnięcia zagranicznych inwestorów itp.\nInwestycje w inteligentny wzrost reprezentują 27% budżetu Europejskiej współpracy terytorialnej w EFRR na lata 2014–2020(9) i oczekuje się następujących rezultatów: 22 500 przedsiębiorstw wspieranych w promowaniu inteligentnego wzrostu, 6900 przedsiębiorstw współpracujących z instytutami badawczymi ponad granicami UE, 1300 naukowców bezpośrednio zaangażowanych w transgraniczną i transnarodową działalność badawczą.\nBadania i innowacyjność, stosunki rynkowe, łańcuchy wartości i marketing uzależniony od miejsca można organizować na szerszą skalę, co jest korzystne dla MŚP i odnośnego otoczenia biznesu, aby móc uzyskać „masę krytyczną” dla współpracy badań i biznesu w szczególnych obszarach technologii. Przykładem tego jest projekt Food2Market(10) (Interreg IVB Europa Północno-Zachodnia). W ramach projektu powstał transnarodowy inkubator innowacyjności dla MŚP w przemyśle spożywczym, wykorzystywany przez MŚP do rozszerzenia rynków poza granice swoich krajów.\nSprawozdawczyni chciałaby podkreślić, że Euroregionalna strategia na rzecz innowacyjności(11) (opracowana i przyjęta przez Euroregion Pireneje–Morze Śródziemne w 2014 r.) oraz plan strategiczny na lata 2014–2020 (przygotowany i przyjęty przez Euroregion Akwitania–Euskadi(12) EGTC (2014) to dobre przykłady rozwoju współpracy sektora publicznego, podmiotów gospodarczych i ośrodków badawczych w regionach przygranicznych, mającej na celu zachęcanie do innowacyjności oraz promowanie gospodarczego rozwoju terytorium. Dlatego też ważne jest opracowanie i przyjęcie transgranicznych strategii na rzecz innowacyjności w regionach przygranicznych, a jednocześnie doprowadzenie do ich komplementarności z już istniejącymi strategiami inteligentnej specjalizacji, a także innymi programami i strategiami regionalnymi/sektorowymi, co pozwoli ocenić możliwości realizacji transgranicznych synergii i konkretnych działań, zwłaszcza w zakresie mobilizacji różnych źródeł finansowania.\nInstrumenty finansowe muszą stanowić nieodłączną część strategii Europejskiej współpracy terytorialnej, zapewniając dotacje uzupełniające w celu wsparcia MŚP, badań i innowacji.\nNa dzień 24.04.2015 r. odnotowano istnienie 54 EUWT(13). Sprawozdawczyni odnotowuje uproszczenia wprowadzone do rozporządzenia w sprawie EUWT od dnia 22.06.2014 r. Państwom członkowskim zaleca się realizację i ułatwianie tworzenia EUWT w swoich krajach. Rozporządzenie w sprawie EUWT jest osiągnięciem, ale nie wystarczy, by pokonać wszystkie przeszkody prawne i regulacyjne we współpracy transgranicznej. W tym kontekście należy podkreślić inicjatywę prezydencji luksemburskiej w sprawie szczególnych narzędzi prawnych dotyczących regionów przygranicznych, mającą na celu zaspokojenie potrzeb i sprostanie wyzwaniom na tych obszarach, uzupełniającą EUWT i dającą państwom członkowskim możliwość porozumienia się co do przepisów szczególnych.\nSprawozdawczyni uważa, że programy Europejskiej współpracy terytorialnej mogą – w razie potrzeby oraz uzupełniając stosowne środki finansowe pochodzące z innych źródeł – wspierać działania podejmowane w odpowiedzi na wyzwania związane z migracją w ramach istniejących priorytetów programowych i ich dotychczasowej logiki interwencji.\nProgramy Europejskiej współpracy terytorialnej nie wykorzystują w pełni swoich unikalnych cech i sprawozdawczyni podkreśla konieczność szerszego wykorzystania instrumentów finansowych, które są elastycznymi mechanizmami i mogą być używane razem z dotacjami, ponieważ efekt mnożnikowy, z punktu widzenia skutków i efektu dźwigni instrumentów finansowych, może być dużo większy. W tym celu należy zaangażować instytucje finansowe, a w szczególności EBI, aby udostępnić specjalistyczną wiedzę i know-how.\nSprawozdawczyni ubolewa, że w latach 2007–2013 nie dokonano odpowiedniej oceny i nie zastosowano wszelkiej możliwej komplementarności programów Europejskiej współpracy terytorialnej i innych programów finansowanych z unijnych środków. W związku z tym powinno się ustanowić odpowiednie mechanizmy koordynacji, aby zapewnić skuteczną koordynację i synergię między europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi i innymi unijnymi i krajowymi instrumentami finansowania, a także EFIS i EBI. Ważne jest również realizowanie przez organy zarządzające oceny bieżących analiz koncentrujących się na szczególnej ocenie skuteczności synergii istniejących między programami.\nSprawozdawczyni jest przekonana, że zasada wielopoziomowego zarządzania oraz kodeks postępowania mają szczególne znaczenie dla rozwoju programów INTERREG, gdyż sukces programów współpracy jest uzależniony od czynnej roli organów regionalnych i lokalnych w procesie podejmowania decyzji dotyczących sposobu, w jaki można najlepiej wykorzystać te programy do rozwiązywania problemów transgranicznych.\nSprawozdawczyni podkreśla konieczność odbiurokratyzowania zarządzania programami i projektami Europejskiej współpracy terytorialnej oraz ich realizacji. Chociaż istnieje osobne rozporządzenie, wdrażanie programów współpracy terytorialnej wciąż jest zbyt skomplikowane, dlatego też apeluje do grupy wysokiego szczebla niezależnych ekspertów ds. monitorowania uproszczenia dla beneficjentów europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych o rozważenie środków mających na celu wprowadzenie znacznych uproszczeń i zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla beneficjentów.\nZ jednej strony Komisja powinna zaproponować konkretne działania z myślą o uproszczeniu przepisów dotyczących sprawozdawczości, kontroli i pomocy państwa, harmonizując przepisy i wzory we wszystkich programach Europejskiej współpracy terytorialnej. Z drugiej strony państwa członkowskie powinny uprościć swoje przepisy krajowe, aby unikać nadmiernie rygorystycznego wdrażania, które bardzo często nakłada większy ciężar administracyjny, niż wymagają tego przepisy Komisji. Ważne jest również wprowadzenie e-spójności i usprawnienie procedur administracyjnych.\nKomisja musi także opracować standardowe wymogi dla wszystkich programów Europejskiej współpracy terytorialnej (na każdy aspekt), wzorów wniosków i umów. Państwa członkowskie i organy zarządzające powinny lepiej wykorzystywać uproszczone procedury, wprowadzając uproszczenia dla mniejszych projektów i przyspieszając podejmowanie decyzji.\nWkład finansowy sektora prywatnego w projekty Europejskiej współpracy terytorialnej wciąż jest ograniczony. Należy rozbudować i uprościć mechanizmy sprzyjające zaangażowaniu podmiotów prywatnych. Sprawozdawczyni zaleca utworzenie instrumentów finansowych, udział podmiotów prywatnych oraz ustanowienie partnerstw publiczno-prywatnych. Komisja powinna wydać aktualne, spójne i jednoznaczne wytyczne w sprawie stosowania instrumentów finansowych w ramach programów Europejskiej współpracy terytorialnej.\nSprawozdawczyni podkreśla efekt dźwigni Europejskiej współpracy terytorialnej, jej wysoką wartość w stosunku do wykorzystanych pieniędzy oraz przyszły potencjał wychodzący poza politykę regionalną. Dlatego też apeluje do Komisji i państw członkowskich o działania mające na celu utrzymanie Europejskiej współpracy terytorialnej jako ważnego i pozytywnego instrumentu procesu integracji europejskiej dzięki przypisaniu jej bardziej wyeksponowanej roli w ramach polityki spójności w okresie po 2020 r. Sprawozdawczyni jest przekonana, że Europejska współpraca terytorialna powinna nadal wzmacniać swój innowacyjny wymiar, a także apeluje o zaangażowanie większej liczby podmiotów prywatnych budujących udane partnerstwa publiczno-prywatne ponad granicami.\nSprawozdawczyni zachęca do wspólnego formułowania podejść lub strategii transregionalnych, aby pobudzić zintegrowany i zrównoważony rozwój terytorialny, w tym realizację i upowszechnianie zintegrowanych podejść, rozwój modeli zarządzania oraz harmonizację instrumentów planowania, procedur administracyjnych i przepisów prawa ponad granicami.\nKomisja, państwa członkowskie i organy zarządzające powinny rozważyć propozycję prezydencji luksemburskiej zakładającą stworzenie nowego instrumentu prawnego dla współpracy transgranicznej w ramach przygotowywania pakietu legislacyjnego dla polityki spójności na okres po roku 2020, uwzględniając wyniki ocen ex post 2007–2013, realizację programów współpracy transgranicznej w latach 2014–2020 oraz stosowną ocenę skutków dotyczącą potrzeb i sposobów funkcjonowania nowych narzędzi prawnych z myślą o lepszej realizacji projektów transgranicznych. Przy opracowywaniu nowego instrumentu powinno się stosować zasadę proporcjonalności.\nW 2016 r. powinno się rozpocząć usystematyzowaną wielostronną debatę na szczeblu UE w sprawie przyszłości Europejskiej współpracy terytorialnej po roku 2020 w ramach debaty o polityce spójności.\nZ badania Flash Eurobarometer pt. „Cross-border cooperation in the EU’ (2015)”(14) wynika, że większość mieszkańców regionów przygranicznych UE nie jest świadoma prowadzonej w ich regionach współpracy transgranicznej finansowanej ze środków UE. Dlatego też konieczne jest skuteczniejsze nagłaśnianie wyników i osiągnięć związanych z ukończonymi projektami. Komisja, państwa członkowskie i organy zarządzające powinny opracować mechanizm zapewniający większą widoczność i znajomość wyników programów Europejskiej współpracy terytorialnej oraz zwiększający synergię z innymi programami/inicjatywami finansowanymi ze środków UE.\nWażna jest lepsza koordynacja działań między Komisją, organami zarządzającymi i wszystkimi zainteresowanymi stronami podczas realizacji programów transgranicznych, by zapewnić krytyczną analizę projektów pod kątem ich osiągnięć w poszczególnych obszarach tematycznych, podkreślając zarówno udane realizacje, jak i luki, oraz wydając zalecenia na okres po roku 2020, przy jednoczesnym zagwarantowaniu wysokiej jakości projektów, przejrzystości i zbliżenia do obywateli.\nBudżet ten obejmuje także przyznane w ramach EFRR dotacje dla państw członkowskich na udział w unijnych zewnętrznych programach współpracy granicznej wspieranych przez inne instrumenty (Instrument Pomocy Przedakcesyjnej oraz Europejski Instrument Sąsiedztwa).\nInterreg Europa, Urbact III, Interact III, Europejska Sieć Obserwacyjna Rozwoju Terytorialnego i Spójności Terytorialnej (Espon).\nWyniki wymienionych programów opierają się na przykładach podanych przez DG. ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej Komisji Europejskiej, a lista ta nie jest wyczerpująca.\nZadaniem „funduszu funduszy” nie jest indywidualne inwestowanie na rzecz końcowych beneficjentów, lecz tworzenie mniejszych ukierunkowanych funduszy na podstawie kryteriów geograficznych, kategorii rynkowej (np. energia odnawialna, biotechnologie) czy instrumentów finansowych (pożyczki, instrumenty kapitałowe), które będą inwestować w MŚP.\nZałącznik I: Europejska współpraca terytorialna/Interreg do komunikatu Komisji pt. „Inwestycje we wzrost gospodarczy i zatrudnienie – Maksymalizacja wkładu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych” http://ec.europa.eu/contracts_grants/pdf/esif/invest-progr-interreg-details-annex1_en.pdf\nNew Instruments for Financing Sustainable Regional and Urban Development, BBSR-Online-Publikation, Nr 15/2015.\nBadanie pt. „Europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej jako instrument służący upowszechnianiu i poprawie współpracy terytorialnej w Europie”, Parlament Europejski, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej, lipiec 2015 r.


Sprzedaż samochodów w Europie dramatycznie spada, Chiny się odbijają\nRynek sprzedaży samochodów nurkuje w Europie, w Polsce ponad 40% w dół\nBranża samochodowa dotkliwie odczuwa skutki pandemii koronawirusa. Próbkę mieliśmy w lutym w Chinach, gdzie sprzedaż spadła o 80%. Teraz ta fala przyszła do Europy i jest podobnie, we Włoszech sprzedaż nowych samochodów w marcu spadła o 86%.\nKryzys atakuje branżę samochodową\nPocieszający jest jedynie fakt, że w Chinach w marcu rynek odbił bardzo dynamicznie. Po tym jak w lutym zarejestrowano 250 000 nowych samochodów, tak w marcu liczba ta wzrosła już prawie do miliona, co nie jest jeszcze wartością sprzed pandemii, ale wzrost jest wyraźny. Mam jednak poważne wątpliwości, czy tak samo będzie w Europie. Wiele fabryk w Niemczech, Francji czy Włoszech jest nadal zamknięta i tak pozostanie przynajmniej do połowy kwietnia, a może i dłużej.\nJedna sprawa to ochrona pracowników przed koronawirusem, a druga to brak popytu na nowe auta. We Francji w marcu sprzedano o 72% mniej samochodów niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. Jak już wspominałem we Włoszech sprzedaż spadła jeszcze bardziej, bo o 86%, a kwiecień wcale nie będzie lepszy. Swoje fabryki w przyszłym tygodniu ma ponownie uruchomić tylko koreańska Kia, ale na lokalnym rynku.\nMożna jednak niestety założyć, że popyt na nowe auta spadnie dramatycznie, nie tylko ze względu na ograniczenia w pracy salonów dealerskich, ale również na sytuację ekonomiczną. W USA w ciągu dwóch tygodni przybyło prawie 10 milionów nowych bezrobotnych, stopa bezrobocia do końca roku może wzrosnąć według najnowszych szacunków do ponad 30%, to więcej niż w czasach najgorszego kryzysu w latach 30-tych poprzedniego wieku. Podobnie będzie pewnie w Europie, kolejne rekordy sprzedaży nie zostaną pobite prawdopodobnie przez kilka kolejnych lat. I nie pomogą w tym nawet usługi zdalnej sprzedaży internetowej, które wprowadzają kolejni importerzy. Nagle zmiana samochodu jest bardzo daleko na liście podstawowych potrzeb.\nW Polsce sprzedaż najniższa od 2013 roku\nSpadek rejestracji nowych samochodów w Polsce nie jest ta drastycznych jak w Europie Zachodniej, ale i tak bardzo wyraźny. Według najnowszego raportu instytutu SAMAR, sprzedaż samochodów osobowych w marcu spadła o ponad 40%. Marzec 2020 jest najgorszym od 2013 roku, co świetnie pokazuje skalę spadków. Wiele wskazuje też na to, że kwiecień może być jeszcze gorszy.\nPowodów do narzekań nie ma tylko Toyota, która sprzedała więcej samochodów niż w zeszłym roku i została nowym liderem, wyprzedzając Skodę. Wszystko za sprawą świetnej sprzedaży nowej Corolli, w porównaniu do zeszłego roku wzrosła o 130% (było to jeszcze przed wejściem do salonów nowego modelu). Corolla jest też najczęściej kupowanym autem w pierwszych trzech miesiącach 2020 roku z wynikiem 5314 sztuk. Na drugim miejscu jest Skoda Octavia z wynikiem o blisko 800 sztuk gorszym. Trzecie miejsce zajmuje Toyota Yaris z wynikiem 4258 sztuk.\nProducenci samochodów chcą ulg od wymogów emisji CO2\nBranża samochodowa zdaje sobie sprawę, że koszty kryzysu związanego z koronawirusem będą ogromne dlatego szuka oszczędności wszędzie gdzie się da. Zrzeszenie kilku producentów wysłało do Komisji Europejskiej list w sprawie poluzowania polityki związanej z normami emisji CO2. Zdają oni sobie sprawę, że nowe limity wymuszą na nich podniesienie cen, bo praktycznie tylko Toyota spełnia przyszłoroczne wymogi, a to dodatkowo dobije popyt, który i tak pewnie wyraźnie spadnie.\nKomisja Europejska potwierdziła otrzymanie listu i zamierza na niego odpowiedzieć, ale żadnych szczegółów nie podano. Nieoficjalnie mówi się, że branża chciałaby aby utrzymać system „kredytów” jakie dostaje się za sprzedaż aut elektrycznych i hybryd typu plugin. W tym roku za każde takie auto dostaje się 2 kredyty (wliczają się podwójnie do wyliczania wskaźnika emisji, dla którego limit to 95 g/km), w przyszłym roku będzie to już 1,67, a w 2022 tylko 1,33. Z racji ograniczonej sprzedaży aut w tym roku, wymogi te mogłyby zostać poluzowane w następnych latach. Czy tak się stanie? Przekonamy się za jakiś czas.\nProblem z Gigafactory Berlin, Tesla buduje szybciej niż urzędnicy zatwierdzają Krzysztof Kurdyła\nPlatforma Mercedes EVA z nowego EQSa zapewni nawet 770 km zasięgu Kamil Pieczonka