SHANTA MOORO-WADAAG” EE SABSABE IYO SI’UMAAL - BAARGAAL.NET\ndhaqan sheeko taariikh\nSHANTA MOORO-WADAAG” EE SABSABE IYO SI’UMAAL\n"GOB WAXAY WADAAGAAN AYAY KU FAANAAN"\nBy: Prof. Abdulkadir Salad Dorre, PhD in Geophysics: Somali National University\n"(Tumaal) + (So’maal) + (Sacmaal) + (Soormaal) + (Sarmaal) = (Sabsab + Si’umaal)\n"Intuu fakarkaada iyo falkaada facdheeryahay,\nayuu firkaada iyo falxeeylkooda facweyn yahay"\nWalow, jiris la’aanta wax qoran oo ka hadlayo Soomaalidii hore marar badan ku dabrayaan, hadana “Alle Mahadii” Soomaalida waxay leedahay af facweyn oo qofkii barta u ah saymo roobaad oo meesha ay ku da’do naq iyo doog ka soo saarto. Afka ayaa dadka isku xiraa, dadka is-afyaqaanana waa wada dhaqmi karaan.Sida la wada ogyahayna dhaqanku waa dhammaan dhaqdhaqaaqa nafluhu ku shaqeeyo, kuna hormaro.\nSida uu u yiri Alle u naxariistahii Maxamed Xaashi Dhamac (Gaariye), “afka waa wax lagu wada hadlo, waana “cultural reservoir” ama “keydka ilbaxnimada, xadaaradda iyo horumarka Bani Aadmiga sameeyey. Mar afku waa qalabka lagu fakaro. Qofka fakara wuxuu ku fakari karaa in eray uu af ahaan hore u yaqaan. Qofba inta uu af ka yaqaan ayuu fakarkiisa ku eg yahay. Hadal iyo Caqli ma kala go’aan. Dameerkaba hadduu hadli yaqaan lama rarteen, oo aabihiisa ayaa uga digi lahaa!”. Taas ayaa ugu wacan in wallow aan ka fara marna’nahay sooyaal qoran, hadana kama faramarni’i af oolimaad ah, oo awoowayaal iyo abkooyayaal jir ah.\nHaddii arartaan kor ku qoran siddiri-gam iraah, oo u gubdo waxaan weli gocanayo oo ah su’aasha : “Maxaynnu ka rabnaa in aynu isku howlno ogaanshiiyaha sooyaal bulsho oo soo taxnaa ammin aad u fog oo laga soo gudbay, tiiyoo ay weliba aanay jirin dhigaal ama kayd qoraallo fac weyn oo ku saabsan arrinkaas?”\nSi kooban, jawaabcelinta su’aashaan waa: “Sooyaalka, haraaga aqooneed iyo dhaqanka ay bulsho isu tiriso ama sheegato, waa midka iyaga ka gaar yeela bulshooyin kale, gundhigna u noqda astaynta ahaanshiiyaheeda. Dhaqanka, hiddaha, afka iyo maankaashiga (fikirka) bulsho waxa ay wadar-ahaantood ahaanayaan wax qaayo leh oo bulshada iska leh u ah baadi-sooc. Kala duwanaanshaha bulshooyinka ayaana ka qayb qaata hodminta dhaqan ee bulsho-weynta adduunka. Bulshada aan tagtadeeda ku haysanin wax ay dib ugu laabataa waxa ay ka dhigan tahay sidii baal shinbireed ay dabaysha kolba gees u qaadayso. Hanka iyo horumarka joogtada ah ee bulsho kastana waxay ku xirantahay ogaanshaha hodantimada dhaqankeeda iyo raadadka uu ka tagay oo waatii hore loo yiri: “NINKAAN SOOYAAL AQOONIN, NINKAAN SOKEYGIIS AQOONIN IYO NINKAAN SOOHDINTIIS AQOONIN INTABA SIRIQBAA U SOOHAN.”.\nProf. Muxammad Shamsaddin Megalommatis oo ah aqoonyahan u dhashay dalka Giriigga oo ku xeel dheeraaday sooyaalka dalalka Bariga Dhexe iyo Geeska Afrika ayaa wuxuu yiri: “Haddii ardayda Soomaaliyeed ee barata Sooyaalka (taariikhda), Degel-baadhista, Suugaanta, Sooyaalka Diimaha, iyo Falsafadda ay heli lahaayeen door/fakaag (fursad) ay ugu kuur galaan qoraalladii hore ee Masaarida, sida sheekadii Bad-mareenkii Qarqoomay, Sooyaalka Faraaciinta, sida ban-dhiggii wacdaraha lahaa ee socdaalkii Boqoraddii Xatshebsuut ay ku tagtay Arladii Bunt, iyo Qoraalladii dura/duraaye (qadiimiga ahaa) – laga soo bilaabo Strabo iyo Agatharchides, ilaa laga soo gaadho qoraagii lama-yaqaanka ahaa ee qoray The Periplus of the Erythraean Sea, waxa ay run-ahaantii gar-waaqsan ahaayeen door-roonaanta (ahmiyadda) Dhulka Barakaysan ee Soomaalida (oo sida kalena xilliyo kala duwan loo yiqiinnay Arladii Bunt iyo Azania)”.\nSi dabuubtaan dixdeeda iyo dambarkeeda u dhadhansano, bal yara aan eegno sida ab-awalada Soomaaliyeed ahaayeen muddo haatan laga joogo 4000-illaa 5000 sano. Dadka ku xeeldheer taariikhda iyo cimilada Geeska Afrika waxay sheegeen in Kuushiinta ay Soomaalida hurmuudka u ahayd ay waayahaas ku noolaayeen dhulkoraada bartamaha iyo koofurta dhulka haatan loo yaqaano Itoobiya.\nSoomaalida oo fariidnimo iyo firfircooni lagu yaqaanay, meesha ay ku dhasheen kuma dheginee, waxay ku dhiiradeen in waqti haatan laga jooga 4000 sano inay u ruqaansadaan, kuna firiraan dhulhoosaadka bariga, koofur bari iyo waqooyi bari ka xiga dhulkoraadka Xabashida.\nSoomaalida oo ah dad kasmo iyo garasho fiican ayaa sidaan dib idinkugu soo sheegidoono, xal u helayay dhibaato kasto oo ay la kulmaan; tanna waxay u sahashay inay ku noolaadaan degaan ballaaran oo kala duwan ee ku yaal Geeska Afrika. Soomaalida qaar waxay ku hareen dhulkorraadka ama dhuldirirka Itoobiya siibana kan waqooyi, dadka inteesa badanse waxay degtay, dhulhoosaadka kulul oo haaweyga loo yaqaan oo buuraha Itoobiya kaga aadan bariga, waqooyi bari ama koofur bari.\nHayaankaan waxaa loo yaqaanaa “Hayaankii Koowaad ee Soomaali-uyaalka (Proto-Somalis)”.\nSoomaalidu waxay tiraah: “Yibxir waa kii xuduud badela isagoon xadna badelin”, iyagoon cid xoogin cidna ku xad gudbin ayay daahfurtaan degaano dadkii kheyrkood ahaa ku dhiiran inay galaan. Kasmadaas, koobin iyo kolkoolin kuma imaan, balse waa karaan ka dhashay kaska iyo kartimada hibada u leeyihiin Soomaalida. Soomaalida waa fir fariidnimada iyo feejignaanta ka dhaxlay bay’adda iyo baxaaliga ay ku noolaayeen muddo 6000 sano ka badan. Waxaa intaas dheer ayagoo asal ahaan ka soo faracmay isku milanka ugu yaraan lix qoomiyada, oo midba dhinaceeda Soomaalinimada ugu ku soo kordhisay oolimaadka qiimo iyo qaayo u yeelay shaqsiga kasto Soomaaliga ah. Qoomiyadaha Soomaalida ka soo jeedaan midbo xirfad u gaar ah ayay lahayd, waxayna kala ahaayeen:\n1. Qadhaabsato asalkeedu yahay Reer Nayl (Nilotics).\n2. Ugaarsato asalkeedu yahay Xaamiinta Nayl (Nilo-Hamites) iyo Khoysaan (Khoisan hunters)\n3. Qodotoi-raacato asalkeeda yahay Xaamiinta Nayl (Nilo-Hamites)\n4. Raacato asalkeeda yahay Reer Xaam (Hamites)\n5. Beerey Goleed asalkeedu yahay Baantuu\n6. Ganacsato asalkeeda yahay Reer Saam (Carab iyo Cibriyiinta).\nQoomiyadahaan xilliyo kala duwan ayay Geeska Afrika soo gaareen ayna deganaayeen, waxayse isugu milmeen xirfad ahaan, dhaqan ahaan, hiddo ahaan, caado ahaan, caqli ahaan iyo af ahaan. Surta sooyaalka, suugaanta, sifaha iyo sinjiga Soomaaliyeedna waxay ku siimow koreen, afafakii, dhaqamadii iyo hiddihii Soomaali-uyaalada ka yimid isku milanka dadyowgaas tirada badan, danta iyo degaanka walaaleeyey.\nWaayihii hore, nolosha dadyowga Geeska Afrika waxay 100% ku xirnayd degelka, deegaanka, cimilada iyo bay’adda ay dadkaas ku noolaayeen. Qaar waxay ahaayeen qadhaabsato kuwana waxay ahaayeen ugaarato. Qadhaabsiga wuxuu ku xirnaa inuu qofka raadsado miro ama caleemo iyo caws iyo cagaar uu cuni karo, geed ama ban uu seexan karo, ul iyo dhagxaan isaga celin karo habardugaata iyo ciddii soo weerarto. Waatii hore loo yiri: “Dhagax iyo dhuux la iskuma helee”, dadkii waqtigaa noolaa waxa ugu horeeya ay u baahnaayeen si ay u qadhaabsadaan ma ahayn miraha ay raadsanayaan, balse waxay ahayd sidii nafsaddooda uga badbaadin lahaayeen wixii khatar ah ay la kulmaan.\nKoox kasto oo qadhaabsato ah waxaa raaci jiray rag ilaalo ah oo ka badbaadiyo wixii dhibaato ah. Raggaas ama dadkaas ayaa waxaa la yiraahdaa“BEDBEEDAAN”(www.facebook.com/Mideynta-Dhalinyarada-Jareer-Weyne-922816557781356/)\nRaggaan Bedbeedaanka ah ayaa waxay diyaarsan jireen dhagxaan iyo ulo mar kasto u diyaar ah. Waxay isku dhufan jireen dhagxaanta shiidka ah, si ay u helaan dhagax ay qaadan karaan, isla markaasna leh caarada dhuuban oo wax durta, iyo bari kuusan oo gacanta lagu qabsan karo, mirihii adagna lagu jabin karo ama lagu burburin karo.\nMaadaama meel kasto dhagax laga heli karin, qof kastana uusan aqoonin xeesha iyo nooca dhagaxa ku wanaagsan in laga dhigo “dhagax-shiid”, qaybo bulshada qadhaabsatada ka mid ah ayaa howshaa u kacday oo qaban jirtay. Dadkaas dhagxaanta isku tuma ayaa waxaa loo yaqaan “TUMAAL”.\nواني لغفار لمن تاب وآمن\nوعمل صالحاً ثم اهتدى\nMarka ay tumaasha xoog isugu dhufanayaan dhagxaanta shiidka ah, dhagaxa wuxuu baxshaa dhawaqa “Damb”, waxaana ka soo bixi jiray tamar gubta wixii u dhow, dugaagana ka carara. Tamartaas dhawaqa “Damb” ka timaada ayay tumaasha u bixiyeen “dab”, qoryihii engegan oo markii la isku liso dhalsha tamar “dabka”, iyagana waxay u baxsheen “daab”. Sameyn qalab difaac oo ka sameysan dhagxaan iyo awoodda soo saarka tamarta “dabka”\nayaa aheyd horumarka ugu weyn ee bulshadii Soomaaliga ee qadhaabsatada ahayd ay gaartay. Waxaana markii ugu horeysay sameysmay dad ku shaqeysto inay wax dubaan, lana baxay "Dubeys".\nيا أيها الذين آمنوا لايسخر قوم\nمن قوم عسى أن يكونوا خيراً منهم\nHawsha tumaasha waxaa kale oo ka mid ahaa inay sameeyaan ulo leh af fiiqan oo loo isticmaalo sida hub ama waran wax la isaga celsha. Qof kasto oo qadhaabsan raba ama ugaarsi aadi raba wuxuu qaadan jiray ul samay ah oo dhuuban, isla markaasna liilmi og, hawl yaraanna aan ku jabin. Waxay Soomaalida doorbidi jirtay in samayda lahaato kurtumo aad u yaryar oo wanaajiya gacan-qabsiga, kana ilaaliya siibashada. Dhirta ugu mudan ee samayda laga goosan jirey waxaa ka mid ah dhebi, dhiitacab iyo maqaari. Marka laanta laga soo gooyo geedka, iyadoo qoyan ayaa la dubi jiray, la qolof ridi jiray, lana dhalaalin jiray iyadoo lagu xoqayo dhagax xaalufsan oo caaro siman leh, u egna “dhagax-shiidka” sawirka ka muuqdo. Waxaa la hubin jiray in samaydu tahay mid toosan oo af fiiqan, haddii kale waxaa majara habaabi karay ridada iyo liishaanka samayda. Waayihii danbe ee la helay birta, waxaa caaradda samayda la galin jiray bir dab lagu caseeyay, oo iyadoo kululna tumid lagu qaabeeyo, dhinacyadana laga soofeeyo.\nMidguhu waxa ay ahaan jireen boqortooyo xoog badan oo Geeska Africa dadka ku cadaadin jirtay. Waxaa la filayaa in boqortooyadu colaaddii badneyd ee ay dadka ka kasbatay awgeed qabaa’iladii kala duwanaa ee Geesku isu kaashadeed, ku kaceen, la dagaalameen, deena dumiyeen. Boqortooyadii Midgaha oo waagaas la oranjiray “Gabooyo” waxa ay qabaa’iladii ka adkaaday ula dhaqmeen si aan wanaagsaneyn iyagoo adoonsaday dadkii dagaalka lagu soo qabsaday oo laga adkaaday. Raggoodii nolasha lagu qabtay waxaa laga dhigtay addoomo dadka xoolaha u raaca ama u sureeya. Dumarkoodii na waa la adoonsaday waxaa na shaqo looga dhigay in ay dumarka gobta u adeegaan, u mireeyaan ama u xabkeeyaan.\nIn ay Midguhu boqortooyo ahaan jireen waxaa loo daliishan karaa sida Midguhu dagaalka ugu hoodo iyo qadan leeyihiin ama ugu dhiiranyihiin. Murtidani waxa ay tusaaleynaysaa sida Gamuute ay afar midgaan u anfaceen maalin reer kiisa iyo reer kale geel kala qaadeen ama kala dhaceen. Afarta midgaan ayuu aad ula dhacay sida geesinimada iyo xeeladda leh ee ay u dagaalameen. Waxuu yiri:\nMidgaan eed oran mayo,\nReer maalin ku duulay,\nKur Agool la yiraahdo,\nMarkii waagu iftiimay,\nIlin Geel ah ka qaadanay,Oo kumanyaal isir-dheeriyo,Isku meershay Dhoobir,Isu kaaya cesheenoo,Edeg baas ku jirna,Afartii nala joogtay,Siday noo anfaceen,Allahii na abuurtiyo,Anun baa wax ogaayoo,Midgaan eed oran mayo!\n– Cabdulle Cali Gamuute\nWaxaa kale oo la aamin sanyahay in midguhu yaqaanaan in ay yihiin reer la kala qaybiyay ama la kala geeyay, hase ahaatee, isku asal iyo oday ah sida uu ku doodayo Boobe Cabsiiye nin la oran jiray oo waayo hore noolaa. Inkaste oo Boobe laftiisu taariikhda baarayo haddana waxuu aaminsanyahay in ay midguhu mar uun isu soo laabtaan oo walaaloobaan, xaqiraadda na ka baxaan. Waxuu yiri:\nJeeraan Tumaal iyo Midgaan tuur isugu keeno,\nAma aan Yibraha taar u diro togoga meeraaya,\nJeeray iskuulada tagaan tobon kun oo wiil ah,\nTalaamiidda jeeraan ka baxo taabka igu haysa,\nTaariikhda jeeraan hubsado nalaku taandheeyay,\nTirinmaayo maansooyinkaad igu tuhmaysaane,\nTiiraanyadayda aan isaga jiree hay takliifina\n“Quraansho aruurtay mulac way jiidaa”\nAb-awaladii Soomaalida ugaartada ahayda ayaa waxay u kala baxayeen gabraarato oo xoolaha dila iyo dabato oo xoolaha ama kalluunka nolosha ku qabto. Labadaba waxay ka sinaayeen iyagoo raashinkooda ugu badan ahaa “hilib” ama “so’”.\nErayga “hilib” wuxuu ka yimid labada eray oo kala ah “hiil” iyo “lib”, sababtana waa iyadoo adkeyd in qof kaliya ugaarsi tago, ugaarsigaasna ugu soo libeysto ama ugu guuleysto inuu neef soo disho. Sidaas darteed, si dadka u helaan waxay cunaan, waa ay isku “hiilin jireen”. Hiilkaas ayaa lagu libeysan jiray; wixii la soo helana waxaa lagu magacaabi jiray “Hiillib” ama “hilib”. Marka neefka hilibka leh dabka la saaro, waxaa gubtaa maqaarka, jiirta ka hooseysana waa “soshaa”. Qeybta neefka la soo qabsadey oo sosha, ayaa waxaa la yiraah “so’”.\nDadka u ugaarsado, shaqana ka dhigta si ay u helaan "so’" ay cunaan ama dadka kale ka iibiyaan ayaa waxaa la yiraah “SO’MAAL”. Tusaale ahaan, sida laga soo wariyay taariikhda inteysan diinta Islaamka soo gaarin Soomaaliya, degaanka Haaweeyga ah (ama dhulhoosaadka kulul ah) ee koofurta ka xiga Buur Heybe iyo Buur Hakaba (Buur Ha-Kabo), waxaa ku noolaa ugaarsato la yiraah KABLALE (Kab-Tuure) ama KABLAALE. Waxay ahaayeen dad Xaamiinta Nayl ah (Nilo-Hamitic) oo soo raacay am aka soo horeeyay Soomaalidii Xaamiinta ahayd ee deganeyd dhulkoraad bartamaha Itoobiya. Qaabkooda iyo jir ahaan, marka la fiiriyo, waxay ahaayeen dad aad iyo aad u xoog waaweyn, wada murqo ah, waxayna u ekaayeen dadka loo yaqaan Baantuuga oo Soomaaliya soo gaaray waqti haatan laga joogo 150 sano.\nMarkay ugaarsi aadaan, qof kaliya ayaa hal neef oo gaanan ah (usjin ah) soo dili jiray, isla markaasna dhabarkiisa ku soo qaadi jiray. Dadkaan waxay ku ugaaran jireen dhagax warafka lagu tuuro, ama si caadi ah ayay dhagaxa ama shiidka gacanta ugu tuuri jireen. Neefka isla marka uu dhagaxa ku dhaco wuu wareeri jiray, waayo tuuryadooda ayaa waxay ahayd mid xoog badan, weyna orod badnaayeen, markaa neefkii cararaaya way eryan jireen illaa ay ka qabtaan.\nNeefka markii la soo qabto, hadduu weli nool yahay, madaxa ayay dhagxaan uga garaaci jireen. Bir ay ku gawracaan ma jirin, markaa waxay sameyn jireen dhagxaan af leh oo sida midida oo kale ah, kaasoo ay ku jeexjeexi jireen. Hilibka isaga oo cayriin ah ayay cuni jireen, mararka qaarkoodna haddii ay helaan dab wey bisleyn jireen. Haddii ay la kulmaan neef bakhtiyay way cuni jireen. Sida ay dubi jireen neefka ay cunayaan hilibkiisa, waxay ahayd qori dheer oo qoyan ayaa la soo goynayaa, labada madax ayaa caarad dhuuban looga sameyn jirey, kolkaasaa neefkii hore iyo gadaal looga dusin jirey. Laba nin ayaa labada dhinac kala qaban jiray, oo iyagoo usha wareejinayo neefkii ku dul rugrugi jiray dabka.\nKablalaha dhagaxa (ama shiidka) ku ugaaran jiray ayaa waxaa la yiraah “SHIIDLE”. Si ay ugu sahlanaato ugaarsiga, ayaa qaar ka mid ah Nayliinta Xaamka ah ee Kablala, waxay korkooda oo idil marin jireen dhuubo madow kaliya ama isku jirka deeb cad iyo dhibco dhoobo madow ah, ama deeb cad kaliya. Dadka marka ay ugaarsanayaan marsada dhoobada madow kaliya waxay lahaayeen midabka xayawaanka jambeelka (lynx) la yiraahdo, waxayna la baxeen JAMBEELLE.\nSarkaalka Jambeele Hawiye ee ka mid ahaa Boqortooyadii Taliswadaagga Ajuuraan, waxaa astaan u ahayd baal-goroyo oo madaxa u suran. Sarkaalka noocaas ah ayaa waxaa loo yaqaan “BAALCAD”.\nDadka marsado dhoobada cad iyo baraha madowna, waxay isku ekeysiiyeen xayawaanka shabeelka (leopard) la yiraahdo, waxayna la baxeen SHABEELLE. Kablalaha marsada dhoobada cad oo magaadka u eg, waxaa la yiraah “MAGAADLE” (AMA MAGADI).\nSi dadka ugaaratada ah isaga kaashadaan wixii dhibaato ku yimaado, waxaa isla degi jirtay oo isla ugaarsan jiray sideed illaa labaatan reer oo la yiraah “HERIN”, waxaana hormuud ka ahaa nin la yiraahdo HARGAANTI.\nHargaantiga waa qof ay dadka aaminsanyihiin inuu leeyahay ayaan, burji, karti, kasmo, garaad, xirfad iyo geesinimo har iyo dugsiimo u ah dad badan kaga difaaco dhib ku soo fool leh, amarkiisana la raaco. Herinta markay ugaarsi aadayso, isaga badanaa ma raaco, fallaaraha (ama boonta) ay markaas wax ku dilayaan, ayuu mariyaa mariid, waayo isaga ayaa u hayaa mariidka herinta oo idil. Haddii ugaar la soo dilo, marka la qaybinayo, isagu qeybtiisa waa gaar, fadhigiisa ayaana loogu geeyaa, wixii dhibaatooyin oo ka dhex dhaca herinta dhexdeeda asaga ayaa xaliyaa.\nMarka laga yimaado hargaantiga, herin kasto waxay leedahay “Hargaanti guul”, “Qowse”, “Ul-dhexe”, “Uunley ama Deebaad”. Reerihii ugaarata ah oo herin ka “gaan” badan, oo hal mar isla guura oo hadana isla dega, waxaa waxaa la yiraah “MIDGAAN”. Dadkaan midgaanka ah (dadka qaarna u yaqaanaan madgaan) hadba meel ayay degi jireen. Degaanada midgaanka mar ay degaan marna ay ka guuraan waxaa la yiraah “Degel Midgaan”.\nDabatada qaarkooda ayaa xoolaha ay dabtaan, rabaayeeyay oo ka dhigtay gurijoog ama sabajoog (domestic animals). Xoolaha sabojoogga ah waxaa ugu muhiimsanaa eeyga, oo ahaa xawaayan ku wanaagsan digniinta, difaaca iyo faylgoynta xoolaha orod lagu gaarin.\nMidgaanta ku ugaarato eyga ayaa waxaa la yiraahdaa “Eyle”, waxayna ku guuleysteen inay meel si ku meel gaar ah u wada degaan. Eeylada waxay iyagana ahaayeen dad xoog waaweyn oo dhaadheer, muruqna leh, waxaana suuragal ah inay ka soo jeedaan dadka la yiraahdo Xaamiimta Nayl (Hamitic Nilotes). Qalabka ay isticmaalayeenna wuxuu agaa gamuunno aan bir lahayn, oo caarad dhuuban iyo mariid leh iyo eeyaha ay rabaayeysteen.\nIyagoo isticmaalayo kasmada iyo kartida Soomaalida lagu yaqaan ayay waxay isku dayi jireen in qaar ka mid ah duurjoogta hilbahooda cunaan inay rabaayeeyaan si ay markasto hilib uga helaan.\nEeyga mooyee, xoolaha kale oo ay Soomaalida rabeyn jirtey waa caws-daaq (herbivores), markaas waxay marka hore u dhigi jireen dabin neefka noloshiisa khatar galineynin. Ka dibna isaga oo xirxiran ayay dacayeyn jireen, waxayna siin jireen cawska uu jecel yahay. Neefka oo dacaysan ayay dabarka ka furi jireen, waxaana horkaci jiray rag cawskii uu jeclaa ku meericinayo. Haddii neefka la soo qabtay uu qatar galiyo ragga meericinayo, neefkaas si uusan u baxsan waxaa dilayaa ninka ugu horeeya oo waranka wato.\nDadka sidaan u layliyo ama u “sabsabsiiya” xoolaha reeraha rabeysan rabaan waxaa la yiraah “LEYLI-KASE” (Tababar-yaqaan ama Sabsabeyaqaan ama Leylakase).\nDabatada qaar ka mid ah, waxay ku guuleysteen inay “sabsabayo” barbaariyaan “eelada” ama cawsha si marka ay rabaan u qashaan. Dabatada eelada waxay la baxeen “Eelay”, kuwa dabta cawshana waxaa la yiraah “Cawlyahan”,kuwa dabta baciidka waxaa la yiraahdaa “Baciidyahan”, waxay lahaayeen degaano rasmi ah oo aan laga guurguurin inay abaar ama colaad ku dhacdo mooyee. Kuwo ayaa dabin jiray geriga yimaado meelaha biyaha lagu urursho oo koomda la yiraahdo, dadkaasna waxay la baxeen “Geri Koombe”. Waxaa jiray kuwo ugaar nooc kasto dabta oo mid ugaar ah lahayn, waxayna la baxeen "Ugaaryahan". Waayihii danbe, geela soo gaaray Geeska Afrika, dadka laylin jiray awrta la rarto waxaa la yiraahdaa “Awrtable”. Sidaas ayay dad iyo degaankiisu isugu xiran yihiin oo waatii hore loo yiri: “Degaanba waa dadkiisa”. Qofkii degaankiisa dabci dawladnimo ama dagaal ku ilaalin, dalanbaabinimo ayaa u dambeysaa. Dadkaan hilibka kaliya ku noolaa waxaa la yiraahdaa “SO’-MAAL”\n"Waa kuu koombe iyo Kuu-madi"\nQaar ka mid ah dabatada ayaa inta ay “sabsab” ku barbaarin lahaayeen eyga ama ugaarta kale, ayaa waxaa u suuragashay inay “sabsab” ku barbaariyaan ariga iyo lo’da si ay uga helaan caano iyo hilib joogto. Ariga oo u kala ah riyo iyo ido waa ka rabaayad sahlanaayeen lo’da, hase yeeshee ma laheen hilibka iyo caanaha tirada badan ee lo’da laga helo. Waxaa kale oo jiraa in lo’da ay u baahan tahay biyo iyo caws joogta ah oo muddo saddex maalin ka badan aysan qadi karin; sidaas darteed baa loo yiraah: “Candho lo’aad waa ceel iyo caws oo ay caafimaad ku hesho”.\nTaa oo laga wado in lo’da dararto oo caano badan laga helo markay heysato biyo joogto iyo caws cagaaran, kana fog dhulka gandiga iyo qaniinka badan. Si lo’da looga helo caano badan waxaa la daaqsiin jiray caws gaar ah ee la yiraahdo “baalxoore” ama “baal-haad-xoorre” (oo marka la soo gaabiyo noqonayoHaadxoor).\nCawska la yiraahdo Haadxoor, wuxuu u dhawaq egyahay magaca “Hathor” oo ahayd “Ilaahadda Lo’da” ee Masaaridii hore caabudi jireen, waxaana astaanta ilaahiyaddaas lagu muujiyaa sac geesaha ku haysta dheri biyo ku jiraan iyo cawska badiya caanaha lo’da ee la yiraahdo baal-haad-xoor (ama baalxoor).\nWaxaaba dhici jirtey in marka dabatada laga gato lo’da ay rabeeyaan ama ay sabsabeyn, ay qofkii gatay u duceeyaan iyagoo leh “Waa kuu koombe iyo Kuumadi”; oo ay ka wadaan neefkaan ha kuu helo “koombe” ama meel leh biyo joogto ah , isla markaasna leh caws caano badsho (ama kuu-madi ah). Waagii hore si lo’da caano badan looga helo, oo “madi” u noqoto, waa inaad degnaato meel koombe ah, markii danbase waxay dadkii barteen ceel qodid oo lo’da waxaa lagu hayn jiray meel ceel u dhow. Waxaa kale lo’da la meyricin jirey meelo doog iyo dhiroon tayo sare leh oo caanaha lo’da badiyo sida cawska la yiraahdo baalxoor, ibo-laroor, harme-caanoole iyo ibo-tiiti.\nSidaas ayay u kala guureen dadkii “koombe” ku hirnaa iyo kuwii caano doonka ahaa “Kuumadi” ahaa.\nBaraxow Maxamuud Gorgaate\nMaxamed "Madhibaan" Gorgaate Hawiye\nSilcis Gorgaate Hawiye\nWadalaan Gorgaate Hawiye\nDadka kuwooda aadka u jeclaa cabitaanka dambar horaadka la yiraahdo “gor”, waxay la baheen “Gorgaate”, lo’dana waxay geen jireen meel alaale meeshii caws ay ka helayso. Waxay u dhaamin jireen biyaha, sidaas darteedbaa loogu yeeraa “Dhaami Gorgaate”. Astaanta dadka Dhame Gorgaate waa neef lo’ ah oo geesaha ku haysto weel biyo ku jiraan isla markaasna qof naaska ka nuugayo. Si loo ilaalsho caafimaadka neefkaas, had iyo jeero waa loo qubeyn jiray oo waa la dhaqi jiray. Sidaas ayaa dadkii ahaa Koombe, Kuumadi iyo Gorgaate loogu yeeray “xoolo-dhaqato” (ama xoolo u qubeysato). Halka Gorgaataha uu ka jeclaa dambar horaadka la yiraah “gor”, waxaa kale oo jiray dad caba caanaha dhay ka soofeen ah oo labeen cas dusha ka yeesha. Caanahaas labeenta kortay baa waxaa la yiraah “waraasi”, dadka jecel cabitaankoodana la yiraah “Waraasile”.\nWaraasile waxaa kale uu noqon karaa dadka dhaqda lo’da midabkeedu labeyn xigeenka ah. Soomaalidii hore ayaa si gaar ah u jecleyd lo’da cad cad, waxaa jiraa qabiilo badan oo magacooda yahay “Sacad”.\nXoolodhaqatada oo markii danbe helay lo’ ka caano badan ayaa igana la baxay “SAC-MAAL”. Muqaalkaan muujinayo nin sac maalayo, wuxuu ka mid yahay ku hardhan gododka buurta Laas Geel ee ku taal Maamul-goboleedka Soomaaliland.\nIsbedelka uu keenay markii Soomaalida ay ku guuleysatay “sabsadidda” iyo“barbaarinta” lo’da, waxaa laga fahmi karaa sida ay sawirka lo’da ugu hardheen ama ugu sunteen darbiya gododka dhagaxda ah ay ku noolaan jireen. Meelaha dhagxaanta lo’da ku suntan laga arkay waxaa ka mid ah Laas-geel, Dhambalin, Jilib rixin, Xaad, Xardhane, Dhagax kurre, Dhagax-nebigalay, Dab-dheer, Karin Heegane, iwm oo ku yaalo meelo kala duwn ee dhulka Soomaaliyeed.\nDadka ayaa xilliyada ay baraaraha iyo rayraynta ku jiraan ama degganaansho haystaan ayay ku kici jireen inay derbiyada qararka iyo boxolada ay deggan yihiin ku suntan waxa ay caabudaan, dhaqdaan ama jecel yihiin.\nWaxaan tusaale ahaan u soo qaadan karnaa godadka Laas Geel oo meel hoyaad dhowrsan u ahayd dadyowgaas. Laas-geel oo 37 kiloomitir ka xigta koonfurta Hargeysa gaar ahaan wadada tagta magaalaada Berbera ee xarunta Gobolka Saaxil, ayaa waxaa ku yaal 10 xaradh-godeedyo, dhexdoooda ku sharaxan yihiin farshaxan cajiiba oo aad la yaabayso. Farshaxankaasi ayaa waxa ka mida sawirada geela , lo’da , eeyaha iyo waxyaabo kale oo badan oo in ka badan 5000 oo sano ka hor ay dad ku hardheen godadkasi dhexdooda. Arintani ayaa waxa ogaaday khuburo caalami ah oo ka socota dalka Faransiiska, iyagu ku tilmaamay farshaxankaasi uu ahaa isku day dadkii waqtigaa noolaa isugu xiriiri jireen, warkoodana isugu tabin jireen. Sidoo kale khuburadaan waxa ay sheegeen in kalmada LAAS GEEL uu micnehedu yahay meeshii geela laga waraabin jiray, wallow sawir geel aan lagu arkin sawirada ku suntin gododka Laas Geel. Dr Sacda Mire, oo ah xeel-dheeray dhinaca degelbaarista, ayaa waxay tibaaxday in dhaqashada lo’da ayaa Soomaalidu uga horeesay intii aysan soo xero gashan geela, waxaana suuragal ah in magacaan ay baxsheen geelayda markii danbe halkaas soo degtay. Fursadda nolosha qofka xoolo dhaqatada ah, waa ka sareysay kan qofka qadhaabsada ah ama ugaartaha ah. Xoolo dhaqdaha wuxuu isaga iyo reerkiisa helaan caano iyo hilib aan nafta qatar loo galinin, haddii danta qasabtana ka fogaan kara meesha cudurka iyo habardugaagga ku badan tahay, isaga oon dhib weyn gaarsiinin reerkiisa. Maadaama xoolaha sabojoogta ah la kala xadi karo, ama la kala dhici karo, ama la isku qabsan karo, ama la isku dagaali karo, waxay xoolo dhaqatada yeelatay ugaasyo (xoolaha soo dhacsha) iyo garaadyo (garta dadka is heysto u kala garnaqa).\n"Reys beere ayaa rajo beeraa"\nAb-awalada Soomaaliyeed qaar ka mid ah ayaa bilaabay inay beeraan dhul “doon ah oo ay ku wareejiyeen godod ama jeexdimo ku ururaan biyaha roobka ama fataha ama daadka. “Doon” waa dhul ama carro tuul ahaan u kacsan ama loo kacshay, waxaana la degaa marka dhulhoosaadka biyaha galaan ama daad ku soo rogmado.\nHaddii roobka ama biyaha badan yihiin, waxaa doonka korkiisa lagu dhisaa sariirweyn oo ka samaysan geedo la isku xirxiray (afka Ingiriiska lagu yiraah raft), reerkana sariirtaas ayay wada kor degaan. Biyaha marka ay bataan, sariirtaa weyn iyo reerkaba waxay ku dul sabeeyaan biyaha, sidaas ayayna khasaaraha biyaha uga yimaada u yareeyaan. Sariirtaas ayaa iyana lagu magacaabaa “doon”, wallow sida loogu dhawaaqo sariirta sabbaysa, ay ka duwan tahay sida loo yiraah midka dhulka kacsan. Labadaan eray waxay ka mid yihiin erayada isku dhigmada ah, kala dhihidda ah, kala macnaha ah. Waxaase ku kala garan kartaa iyadoo doonka (labka ah) uu tilmaamo dhulka kacsan, halka markuu dhedig yahay “doonta” uu yahay sariir loox ah oo biyaha ku dul sabbaysa.\nHareeraha doonka dhulka kacsanka ama ciidda la ururshay, waxaa laga qodi jiray godod la isaga mooso ama celsha col ku soo duulo, ama loogu talagalay inay ku hooraan biyihii dhoonka ku dul da’a. Maadaama dadka doonka deggan uu biyaha ku wareegsan yihiin, waxaa qasab ku noqotay in noloshooda ku saleeyaan wixii doonka korkiisa ka baxo. Waxay bilaabeen dhulka qodaan, oo dib u beeraan miraha waxa ay cuneen. Sidaas ayay dadkii ku bilaabeen inay beertaan arabikhi (gallay), haruur (masago) iyo sisin iyagoo adeegsanayo miigo iyo yaambo. Biyaaha doonka ku wareegsan marna waa la cabaa, marna siimowgoodaa gacan ka geysta korista miraha lagu beero doonka.\nBeeraha noocaan ah waxay ka bilawdeen meelaha ka fog wabiyada maadaama dadkii hore aysan haysan qalab biyaha wabiga ku soo leexsadaan, dhulka wabiyada u dhowna ahaayeen keyn jiq ah. Dhulka la beeri jirey waxaa ka mid ah banka weyn ee la yiraahdo “Baaji” ee waqooyi bari ka xiga dhasheegga la yiraahdo “Lorian Swamp” ee yaal NFD (Kenya). Dadka miraha ka beera Banka Baaji ayaa waxaa la yiraahdaa“BAAJIMAAL” (Dadkii baajiga ka shaqeysan jirey).\nEraygaan waxaa kale uu ka soo aslami karaa “Baji” oo la micno ah “cabsi gali” ama “Duleeli”. Haddii macnayaashaan soo qaadanno, dadka la yiraahdo “Baajimaal” waa dad cabsi galiya dadka kale, taas oo ugu wacan iyadoo la aaminsanaa in ay leeyihiin ayaan u sahlo inay duleeliyaan ama qodaan degelka kuna beeraan dalagyo kala duwan. Degelka waxay ku duleelin jireen iyagoo ka qoda jeexdimo biyaha galaano; jeexdin kastana sida “koombada” biyaha ugu ururaan. Biyaha koombada ku ururo ayaa waxaa ka biyo cabi jiray duurjoogta oo idil, taas oo u sahashay in ugaarsida meelahaas ku bato. Sida aan hore u soo sheegay waxaa doonka soo ag dagi jiray dadka ugaarta geriga (Geri Koombe), cawsha (Cawlyahan), Eelada (Eelayda), iwm.\nReer Dheriyo Reer\nDadka qaar ayaa urursan jiray dhoobada ku ururto jeexdimaha (koombada) marka ay biyaha ka guraan, ka dibna markay kuus-kuusaan, dhaxdana ka “bajin” ama “daloolin” jireen, si ay uga dhigaan “dheri” ama “ashuun” biyaha lagu keydiyo. Dadka ku xeeldheer sancada dheryaha iyo wixii laga sameeyo dhoobada ayaa waxaa la yiraah “REER DHERIYO HAYBE DHOOBO”. Haybe waa nooca dhoobo bayda ugu wanaagsan, lagana qodi jiray agaha buurta la yiraahdo "Buur Haybe". Waxaa la sheegaa in Boqor Baabow uu ahaa Reer Dherriyo Haybe Dhoobo.\nMarkii dadka bateen, waxaa la bilaabay in la tabco ama la dego dhulka geedaha waaweyn ku yaalaan. Si geedka loo gooyo, salka ayaa laga gubi jiray illaa guntiisu go’do. Dadka hawshaas qaban jiray ayaa igana la baxay “GUGUNDHABE”.\nSida aad u aragtaan, beertabcidda waxay u baahan tahay hawl iyo kaad-kaadsiinyo (sabar) badan iyadoo xilli dheer u dhaxeeyo waqtiga tacabka beerta aad bilaabaysid iyo waqtiga laga mira guranayo. Ninka beerta qodayaa markuu qayrkii u faanayo, ee u sheeganaayo inuu yahay nin balo ka firxatay oo hawl kar ah, kuwa kalena uu ku tilmaamayo inay yihiin wax ma tarayaal aan hawl kar ahayn wuxuu yiraah:\nMarkii reerka la joogooy\nMarka reerka la joogo\nRaggu waysku rag uun dheh\nMarka beerta la joogo\nQaarbaa riyo nuug ah\nXagga reerka u yaaca\nMarkay beertu dhammaad ku dhawdahay, buu hareeraha eegaa oo ku riyaaqaa hawshuu qabtay arkaasuu dibidana amaan iyo duco iskugu iidaamaa oo yiraah:\nSidii naag dhali weydayoo\nDhawaan Eebbe wax siiyayoo\nDhabta wiil la haleeshay\nMa afkaan dhunkadaa\nDegitaanka dadka wuxuu ahaa falkii ugu muhiimsanaa uguna horeeyay ay kowshiinta sida Soomaalida oo kale ah ka sameeyeen Geeska Afrika. Iyagoo ka taxadirayo habardugaagta ku nool keymaha, ayaa dadkii hore waxay deji jireen geedaha dushooda ama dhul bannaan ah ama taagsin ah oo ka fog keymaha.\nGeedaha dhushooda ayaa waxaa laga dhisi jiray raar, qayb raarta ka mid ah waxaa laga sameyn jiray meel godon oo xash iyo caws maliiqa ah lagu goglo, lana seexiyo caruurta yar yar, si aysan uga soo dhicin geedka. Meeshaas godon waxaa la yiraahdaa “GURE”.\nWaayihii danbe ay Soomaalida geelayda noqotay, awrta lagu guuro dushooda ayaa “gure” laga sameyn jiray, oo waxaa gali jiray caruurta iyo duqowda jiran ama waayeelka ah. Dadka qaar ayaa “gure” ka sameysan jiray gudaha boxolada ku yaalo buuraha iyo dhul koraadka Xabashida, si ay uga dugsadaan roobka, dabaylaha, iyo qabowga. Beelaha aad u samaysto oo dega guraha ayaa waxaa la yiraahdaa “GURGURE”, haddii halka ay deggan yihiin ay tahay “gure weyn”, waxaa guraha la yiraahdaa “GURI”.\nGuraha afaafkiisa ama dushiisa waxaa la saari jirey maqaar ama sar, sidaas darteed ayaa soomaalida waxay tiraah “sar” wixii “gure-dhagax ah” oo dusha laga saaray “sar” ama maqaar reeba cadceedda iyo dabeesha.\nDadkii gurada u baahan hase yeeshee degaankooda bannaaan yahay ama lahayn godod lagu hoydo, waxay halka ay degayaan ku wareejin dhagxaan, dhis ama ood gidisa aarka (gadaal u celisa, wax kale iska daayee, aar libaax). Xiindaabka sidaas ah oo libaaxa ka laabto ayaa waxaa la yiraah “GIDI-AAR” (ama GIDAAR), dadka halka ay degaan ku wareejiyo darbi “GIDI-AAR” ah ayaa waxaa la yiraahdaa “GIDIR”. Si loo xadin xoolaha lo’da sabojoogta ah ama lo’da baaqinka ah oo gedisleyda gadan rabto ama iska gadeyso, waxaa iyagana lagu soo wareejin jiray “gidaar. Lo’da noocaas ah iyana waxaa loo yaqaan “gidir”.\nWaxaa suuragal ah in xaafadda “GIDIR MAGALA” ee ku taalo bartamaha Harar iyo derbiga Harar ay dhiseen GIDIR KARANLAHA tan iyo haatan halkaas deggan; halkaasna ay ahayd suuq ballaaran oo gedisleyda wax ku kala gadato. Dadka guryahoodu ka sameysan jiray dhis dhaadheer oo wada siman iyagana waxaa la yiraah “WADA-LAAN”.\nMarka laga yimaado qadhaabsata, ugaaratada, xoolodhaqatada iyo qodotada, waxaa sameeysmay dhabaqad shanaad oo ah kuwo dheelitira baahida mid kasto oo kooxahaas ka mid ah leedaday. Waxay badeecada u kala bedeli jirtay saddexdaan koox aan kor ku xusay. Waxaa la isku bedeli jiray caanaha xoolodhaqatada iyo miraha qadhaabsata, mindiyaha iyo bilaawaha tumaasha ay sameeyaan iyo caanaha iyo xoolaha ay dhaqdaan xoolo dhaqatada. Dabaqaddaan afaraad sida aad ka garan gartid xirfaddooda iyana waxaa la yiraahdaa “Gedisley”. Dabaqaaddaan waxaa u badnaa dadka tuulo ama magaalo deggan.\nSABSABE IYO SI’UMAAL\nGuuleysiga ay ugaaratada ku guuleysteen inay sabsabaan, leyliyaan ama barbaariyaan duurjoogta qaarkood waxay ahayd tallaab weyn oo u suuragashay Soomaalidii ku nooleyd Geeska Afrika. Dad markii hore ayaa qadhaabsato, tumaalo, gabraarato ahaa, ayaa waxaa u suuragashay inay xoolo ay “soo sabsabeen” oo iyagu ay leeyihiin meel ku xareeystaan. Xoolahaasna waxaa loogu yiraa “sabojoog” (oo la micna ah waa kuwii sabsabid reerka ula jooga). Dadka hawshooda joogtada ah tahay inay duurjoogta sabsabaan baa waa la yiraahdaa “Sabsabayaal” ama “Sabsabe”.\nMarkii ugu horeeyay ayaa dadka ku nool Geeska Afrika bilaabeen xirfado lagu kala qaybsanayo hawsha. Dadka la yiraah “SABSABE”, ayaa si gaar ah ugu faramarnaaday sabsabidda iyo rabbaynta duurjoogta tirada badan, bulshada inteeda kalana ay xoolahaas ka bedeshaan ama ka gataan iyagoo dantooda tahay hilibka xoolahaas (So’), ama haraggiisa (Sar) ama neefka oo idil (sac). Waxaa kale oo jiray koox xirfadley ah oo la yiraah tumaal oo iyagana diyaarin jiray qalabka ay u baahan yihiin dhammaan kooxaha kor ku xusan. Isutagga So’maalka, Tumaalka, Sarmaalka, Sacmaalka iyo Soormaalka waxaa la yiraah SI’-UMAAL (oo ah si’ u shaqayso). Isku tagga iyo isku hiilinta dadka SABSABKA ah iyo kuwa SI’UMAALKa ahna waxaa la yiraahdaa HIIL SABSABE iyo SI’UMAALE (oo marka la soo gaabiya noqonayo HIIL SAB IYO SAMAALE).\nMaadaama arrintaan ay dhacday kumanaan sano ka hor, Soomaalidana lahayn af qoran, ayaa gaashaanbuursigii dadka kala xirfadda ahaa ee Sabsab iyo Samaale, isugu bedelalay magacyada “awoowayaal ruuhaani ah” (spiritual ancestors).\nSoomaalida dhexdeeda ayaa waxaa caan ku ah sheexo-xariiro lammaaninayo ama walaaleynayo dadka SAB iyo SAMAALE kana dhigayo inay ka soo jeedaan oday kali ah oo la yiraahdo Hiil Abroone. Soomaalidu waxay tiraahdaa Hiil Abroone wuxuu ahaa nin aqoon badan waagaana ku tababari jiray dadka dagaalka iyo fardofuulka. Xurmadii iyo jaceylka loo qabay awgii waxaa loo guuriyey gabar yar. Maadaama Hiil ahaa oday da' weyn, ayay gabadhii diiday inay la aqal gasho, iyadoo leh: "Waa waayeel oo wax i tarimaayo". Hiil oo caqli iyo waayo aragnimo isticmaalayo ayaa gabadhii “sabsab” iyo dhulqaad ku dayey, sidaasna ku soo xerogashaday. Waa Ilaah mahadiise, gabadhii uurbay u qaaday, waxayna u dhashay wiil. Dadkiibaa isku soo baxay farxad awgeed, waana loo hambalyeey. Hiil, isagoo hambalyadii dadka u jawaabayo ayaa wuxuu yiri: "Waa wiil sabsab iyo sabar ku dhashay, kani waa Sabsab Hiil".\nArrintaas way ka xumaatay gabadhii ugubka ahayd, waxayna isku deydey inay soo jiidato niyadda ninkeeda. Markaa ka idib, Hiil wuxuu aad u jeclaaday xaaskiisa, nasiib darase, dhawr sano naagtiisa uur mayeelan. Mar uu quustay ayey naagtii uur qaaday una dhashay wiil kale. Isagoo faraxsan ayuu dadkii u hambalyeynayey siiyey waaqdhac, kuna yiri: "Wiilkani waan u waaqlali, waa samawaaq, waa Samowaaq Hiil". Qof kasto oo ku abtirsado Samo-waaq, markuu Muslimo ayuu magaca waaqka dhigi jiray Alle, wuxuuna abtirsigiisa noqon jiray Sama-alle (ama Samaale). Halkaas ayuu ku baxay maahmaahda caanka ah "Islaam la'aan waa Samaale la'aan".\nMarkuu Sabsab Hiil ogaaday in markuu dhashay loo waqlalin wuu xanaaqay, wuxuuna u soo guuray koonfur wuxuuna la soo degay awoowayaashiisa hore oo ahaa Mukay Madanlaha (Nilo Sahelian). Sida caadadu aheyd, waxaa Sabsab Hiil loo guuriyay gabar Mukay Madanlle ah, waxaana la siiyey dhulbeereed uu tabcado iyo dhul daaq uu xoolaha uu watay u daaqaan. Naagtii waxay u dhashay labo wiil oo mataana ah. Sabsab Hiil oo aad u faraxsan ayaa labadiisa wiil u waqlalay, mid kastana siiyay qaalin lo' ah. Wiilka koowaad waxaa la siiyay qaalin gaduudan waxaana loo baxshay Dhiinsame Sabsab, wiilka labaadna waxaa la siiyay qaalin booran waxaana loo baxshay Boorane Sabsab (Soomaali Abow). Dhiinsame wuxuu guursaday naag Kuunle Madanle ah, waxayna u dhashay wiil la yiraahdo Amarre Diinsame, oo isna dhalay wiil la yiraahdaa Deysamow.\nWiilkii la dhashay Sabsab Hiil, oo Samaale Hiil wuxuu ka guursaday shanta bulsho-badaa’i (Tumaal, So’maal, Sacmaal, Sarmaal, Sarmaal) waxayna u dhaleen sagaal wiil oo saamoqaaday. Magacyada wiilasha waa “Maqaarre iyo Mayle”, “Xamarre iyo Xariirre”, “Yahaabuur iyi Kurre (Karre)”, “Gardheere iyo Gariirre (Garifle)” iyo Irrir.\nOdaygii Irrir ayaa aad u tarmay oo wuxuu dhalay “Lixda Liibaantay iyo Oodowadaaggooda” (oo ah Hawiyo) iyo Carro-siman Direed (ama Dir). Waxaa jiraa qoraal, waa aan dhaweyn lagu qoray farguri oo far Carbeed ah, kana hadlaya abtirsiga Biimaal (Biimaal Maxmed Xiniftrire Meh Dir), wadaadkii qoray qoraalkaasna wuxuu ku sheegay in magaca “Irrir” uu asal ahaan ahaa “Yibir Samaale”.\nYibirtu waxay Islaamka ka hor ahaayeen dad bulshada dhexdeeda xushmad iyo maamuus, lagu tiriyo aqoonta xidigiska iyo faalka. Gobolada waqooyi ee Soomaaliya waxaa jiraa magac-rugeedyo weli sita magaca beesha Yibir sida Togga Yibirta oo ku taal meel u dhaxaysa Baargaal iyo Hurdiyo (Gobolka Bari), Ceel Yibir iyo Buurta Xanfaalley oo ku taal waqooyiga Ceerigaabo.\nErayga Yibir mid u dhow waxaa laga dhex heli karaa bulshada Rendiille ee ku nool waqooyi galbeed Keenya. Eraygaas waa “ibir” waxaana u taagan yahay dad looga danbeeyo ayaamaha iyo wadaadnimada. Ciddii ka soo hartay “ibir” waa qof caadi ah oo waxaa la yiraahdaa “waakh kumar”.\nWaxaa kale oo jirtaa sheeko-xariir kale ee Prof Cabdalla Cumar Mansuur ka soo xigtay buug uu qoray Muxamed Ibraahim Muxamed “Liiqliiqato” (1999: Taariikhda Soomaaliya) kuna sheegay:“Labo walaal ah baa beri helay sac igar ah. Si caano looga liso sacii, mid waa sabsabaayay, midna waa maalayay. Sab ayaa loo baxshay kii sabsabaayay, midka saca maalayayna, Sacmaale ayaa loo baxshay. Markaas ayaa magacii Sacmaale isu bedelay Samaale”.\nCali C/rahmaan Xersi isna wuxuu sheegay in Xabashida dadka Soomaaliyeed u taqaanay“Soumale”  oo ay ka waday dadka aan diinta lahayn, halka erayga “Sab” u taqaan “qof” ama “dad”. Sida ku cad weedh laga soo xigtay qoraal uu ka tagay boqorkii Xabashida ee Amda Syon, 1314, in lagu tibaaxay “…sabe a Gabalza-wu ‘etomu nolota enesessaa”; oo micnaheedu yahay “…dadka (reer) Gabal waa xoolodhaqato”. Isla qorraaladaas waxaa ku xusan in “madaxa Caluula uu ka mid yahay madaxda Gabal” (makuannenta Gabal).\n"Muqdishow maalin laguma dhisee,\n Soomaali-ahaan, waxa boggaga sooyaalka innoo galay, ama dad badani iska dhaadhiciyeen aragtida ah in bulshada Somaaliyeed tahay bulsho cusub oo aan fac-weynaan lahayn. Ha yeeshee fac-weynaanta bulshada waxa markhaati dhow u ah afka ay ku hadlaan oo ugu horrayn ka tirsan af-baheedka Kuusiitiga oo ka mid ah 5-ta a foo ku kulma bahweynta afeedka “Afro-asiatic” ama Afafka Badda Cas (Erythraean family of languages) oo kala ah: Kushitigga, Jaadhiga, Barbarka, Saamiga iyo Masrigii hore. (Axmed Ibraahim Cawaale, Juun, 16, 2013. Wardheernews).\n Afka iyo Suugaanta - Abwan Maxamed Xaashi Dhamac 'Gaariye. Youtube.\n Axmed Ibraahim Cawaale, Juun, 16, 2013. Wardheernews\n Fleming H. C. 1969, Ehret C. 1971 and 1974b.\n Waatii hore loo yiri: “Dadba waa degaankiisa”, dadka dega dhulkoraadka dirirka ah ee Itoobiya, waxaa loogu yeeraa “DIR”, wixii bariga ka xiga oo ku nool dhulka haaweyga ahna waxaa la yiraah HAWIYE. Dadka Haaweyga ku noolaa ee kow furey ama galay keynta iyo dhasheegga gosha ahna waxaa la yiraahdaa REER GOLEYD. Deegaanada Hawiye iyo Lixda Oodwadaag ee haatan jira waa ka yar yihiin kii jiray waqtigii Boqortooyinka Daame-Degel (Baraxow Daame Gorgaate) iyo Boqortooyinkii Ajuuraan iyo Silcis, ee haatan waxay ku soo degaan dhulka u dhaxeeyo Gaalkacyo ilaa raaskambooni, (Xuduuda Kenya iyo Soomaaliya), taasin ay tahay mid ay ka dharag san yihiin caalamka oo idil. Taas oo macnaheedu yahay dhulka Soomaaliyeed 3-marka loo dhigo 2-in ay dagaan Beelaha Hawiye iyo Lixda Oodwadaaggooda ah (Jareerweyn Samaale, Banaadiri Samaale, Gardheere Samaale, Mayle Samaale, Midigmaal Samaale iyo Yahaabuur Samaale)\n Prof Dorre A. S. 1996. Bogagga 17 – 18.\n C/raxiim M. Axmed Mursal, 1986. Dhaqanka ugaarsatada Buur Haybe. Kulliyadda Afafka Jaamacadda Umadda Soomaaliyeed. Buugga qalin jabinta.\n Margherita Mussi “Buur Medow 1, L.S.A. Site in the Middle Jubba Valley (Southern Somalia).\n Magaadle waa dadka hirta maqaar lagu marshay magaad. Maqaarkaan oo dhar ahaanta loo xirtana waxaa la yiraahdaa “DHUGI”, illaa waqti dhowna caruurta iyo haweenka reer miyiga ah way xiran jireen.\n Fallaar oo lahjadda ugaarsatada loo yaqaan “Boon”, waa saddex nooc:\n· Gabas (dhegaleey): waxay leedahay af ballaaran iyo dhego gadaal u rogan, waxaana lagu dilaa duurjoogta waaweyn sida geriga, libaaxa, maroodiga, iwm. Waa boonta (ama fallaarta) ugu weyn uguna adag fallaaraha ay isticmaalaan ugaarsatada.\n· Cidi-gariir: waa boon sida gabasta oo kale ayay u samaysan tahay, hase yeeshee way ka yar tahay, waxaana lagu dilaa ugaarta caadiga ah sida: garanuugta (eele’-e’d), baciidka, deerada (Dardiir), goroyada, cawsha (eele’-gaduud) iyo goodirka.\n· Dabbaan: waa boonta ama falaarta ugu yar ay ugaaratada isticmaalaan; iyadu ma laha cirifyo oo waxay leedahay caarad dhuuban oo siman, waxaana lagu dilaa ugaarta yar yar sida sagaarada, dagiiranka, kashiitada (caanuqubta), iwm.\n Mariid (ama waabaay) waa sun haddey gaarto dhiigga nafleyda dakhso u dilaysa, waxaana laga sameeyaa geedo sida mukayga ka baxo dhul carro guduud ah sida Luuq, Yurkud (tuulo ka tirsan degmada Luuq), iyo meelo ka mid ah gobolka Hiiraan iyo Galgaduud. Geedaha laga sameeyo mariidka waxay leeyihiin calaamado u gaar ah oo lagu garto, waxaana ka mid ah astaamahaas: Shimbir la yiraahdo fiitaneey ayaa badanaa cunaa miraha geedahaas, markay cuntana durbadiiba hore ayay ka dhimataa, oo waxaad arkaysaa shimbiro badan oo geedka hoostiisa yaala oo dhintay.\nGeedkaas xididkiisa, xabagtiisa ama qolfootiisa ayaa la soo guraa, ka dibna dheri inta biyo lagu soo shubo ayaa lagu ridaa oo 7 beri la kariyaa. Markaas ka did, ayaa toxobta sare ayaa laga qaadaa. Toxobtii ayaa mar labaad la la kariyaa illaa midabkeedu isu bedelo madow, halka kolkii hore ka ahaa casaan. Waxaa lagu tijaabiyaa carrabka oo marka lagu taabto durba adkaada. Markaa ka dib waxaa toxobtii madoobeed lagu daraa rah la yiraahdo “oomane ama boqolsoon” iyo xidid laga soo gooyay mas weyn ee la yiraahdo “haldheji”. Mar saddexaad ayaa hadana dabka la saaraa oo la isku karshaa. Marka uu noqdo sida daamur (laami) la karkariyay, waxaa tijaabo ahaan korka laga marshaa diiq weyn. Waxaad aragtaa dhiiqa oo durba dhinto. Waxaa kale oo lagu tijaabiyaa mariidka wanaagsan, inta weel dabool lahayn lagu shubo, ayaa la saaraa dameer, muddo yar ka dib waxaad arkeysaa dameerkii oo ay timihii ka baaba’een.\nMariidka markaas la kariyay oo cusub waxaa la yiraahdaa “mishaariyow”, oo uu ugaartuu dhiiggiisu gaaro rugtii kama dhaqaaqo, oo marka uu gariiro ama shuban ka wareego ayuu halkiisa ku dhintaa. Mariidka muddo yaalay waxaa la yiraahdaa “qoqob”, waana yara adkaadaa, degdegna ugaarta uma dilo (Ka soo xigtay Buugga qalinjabinta Jaamacadda ee C/raxiim M. Axmed Mursal, 1986. Bogagga 31-34).\n Hargaantiguul waa ku xigeenka hargaantiga, hawshiisuna waxay tahay inuu maamulo herinta haddii hargaantigu maqan yahay oo meelo kale aado ama uu jiran yahay; waxaana magacaabaa hargaantiga. Haddii ugaar la soo dilo, hargaantiguulka wuxuu leeyahay qayb ka yar tan hargaantiga, hargaantiguulkana hogaamiyaa herinta marka ugaarsiga la aadayo.\n Qowse isna waa kaaliyaha hargaantiga, hawshiisuna waxay tahay inuu qeybiyo ugaarta la soo dilo, cid kale ma qaybineyso aan isaga aheyn; qof walbana wuxuu siinayaa inta uu saami u leeyahay. Haddii herinta ay duceysanayso isaga ayaa kariya cuntada, waxaana loo yaqaan kariyaha herinta. Ugaarta la soo dilo wuxuu ku leeyahay qeyb ka yar tan hargaantiga iyo hargaantiguulka. Qowse waa sabajoog oo ugaarsi ma aado.\n Uldhexe waa koox ka kooban qiyaastii 20-30 qof, hawsha badankeedna ayagaa qabta. Waa koox aad iyo aad u tababaran, shaqadooduna tahay ugaarsi kaliya. Haddii ugaar ay soo dilaan, dhammaantood waxay leeyihiin qeyb isku wada mid ah oo ka yar tan Qowse. Haddii qof uldhexe ka mid ah uu xunuunsado qeybtiisa waa loo geynayaa.\n Uunley waa kooxda ugu hooseysa herinta, waxaa ka mid noqonayaa qof kasta oo herinta ku soo biira. Kooxdaan waxaa kale oo loo yaqaanaa “deebaad” oo ah shimbir magaceed, sababta loo yirina waa wax sheegsheegooda oo badan.\nUunley waa koox ku jirta tababar ugaarsi iyo iney bartaan sharciga u dejisan herinta, taasoo ah kala danbeynta iyo ixtiraamka, waayo waxay u badan yihiin dhalinyaro, caruur iyo haween.\n Tusaale ahaan haddii aan dhawr tuduc ka soo qaadanno gabaygii Cumar Usteeliyo ee ahaa:\nAdhi waa dhallaan iyo haween dhimiradiisiiye\nDhaqaalaa haweenkiyo guriaha siima dhaafsana e\nLo’da dhiiqda laga maala iyo dhayda iyo xoorku\nDhudhunkay biyaa kula jirtiyo dharabka weeyaane\n Axmed Ibraahim Cawaale, 1912. Dirkii Sacmaallada. Bogagga 50.\n Erayga “madi” wuxuu leeyahay labo micno: mar waa neef kali ah, marna waa neef caano badan leh. Markaan waxaan u adeegsanayaa “sida neef kali ah hase yeeshee caano badan”..\n Waxaa la yiri nin Madhibaan Garaad Gorgaate ah oo walaaltimada xusuusinayay qof Daami (Daame) Gorgaate ah ayaa shirib ku yiri:\nGorgaate waa isla soo galnee\nGorkana weysla soo nuugnee\nHalna ha ii gaboy gabooyeen!\n Dhaami Gorgaate ayaa markii danbe isku bedelay Dhaame Gorgaate ama Daame Gorgaate oo isku wada dadkii ah.\n Tusaale waxaa jiraa “Sacad Ogaadeen ah”, “Sacad Wadallaan ah”. “Sacad Biimaal ah”, “Sacad Is-aaq ah”, iwm.\n L.Grenier , P.Antoniotti , G.Hamon , D.Happe. LAAS GEEL (SOMALILAND): 5000 YEAR-OLD PAINTINGS CAPTURED IN 3D. International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, Volume XL-5/W2, 2013\nXXIV International CIPA Symposium, 2 – 6 September 2013, Strasbourg, France\n Axmed Ibraahim Cawaale, 2012. Dirkii Sacmaallada. Bogagga 38, 49, 65 iyo 69.\n Buurtaan Laas Geel, waxaa kale oo loo yaqaan Laas Gaal, maxaa yeelay erayga “geel” iyo “gaal” waa isku macne.\n Sada Mire, 2008. The discovery of Dhambalin rock art site.\n Sar oo af Soomaaliya dhowr macno ku leh, waxaan markaan ula jeednaa macnihiisa ah “Harag”. Soomaalidii hore haraga waa la xiran jiyay, waxaa laga dedi jiray aqalada waqtiga jiilaalka ah.\n Lee R. B. 1968 and Silberbauer G. B. 1965. Dorre A. S. 1996.\n Erayga “tuul” wuxuu tilmaamaa meel “wax ku ururaan” ama “lagu ururshay”. Sidaas darteed, “tuulo” waa degaan dad ku urureen oo si joogta ah u deggan yihiin.\n Erayga “magaalo” wuxuu ka kooban yahay labada eray oo kala ah “mag” iyo “gaal”. Isku xirka labada eray waa“mag-gaal” oo ah halka magta geela lagu qaato marka mag la bixinayo. Ogow erayga “gaal” wuxuu la macno yahay “geel”. Sababta kufaarta loogu yeero “gaal”, waa iyagoo sida geela istaagga ku kaadiyo, kaadidana sida habeedda geelo korkooda u gaarto!\n Si’umal wuxuu u dhow yahay erayga Soumahe (ama Soumale) ee Xabashida u taqaanay Soomaalida (Ali Abdirahman Hersi,: Arab Factor in Somali History. Bogga 27).\n Axmed Ibraahim Cawaale, 2012. Dirkii Sacmaallada. Bogga 125.\n Abtirsiga odaygaas waa: Hiil -Abroone –Waarid-Damar(Dalmar)- Gabal- Saamurre (Samurre)- Kullan- Coomeedle- Koraadle- Kooshin (Kuush)-Haam- NUUX (Calayhi Salaatu Wassalaamu).\n Pantano G. 1914: La citta’ di Merca, Le regione di Bimal”\n Erayga "Yibir" wuxuu ka yimid labada eray oo kala ah "Yib-ir". Erayga «Yib» waa cayaar sida shaxda ah oo labo iyo toban god leh, erayga raacsan oo "ir" waa erayga afka mayga ah lagu yiraahdo "cir". Isugeynta labada eray ee "Yib» iyo «ir", wuxuu la micno noqonayaa "cir ka shax" ama "cir ka yib". Qofka "cir ku shaxa" ah waa kan ka dheela meel dadka kale aysan ka dheeli aqoonin, oo samadda ka odorasa falka qofka la dheelaya uu rabo inuu sameeyo, ka hor dago sidaasna uga raaya. Maadaama qofka "cir ka shaxa" ama "cir ka yibka" ah aan laga reen jirin waxaa la aaminsanaa inay ayaamo la shaqeeyaan ayaankoodana ka xoog badan yahay ayaanka dadka caadiga ah. Sidaas darteed dadka leh ayaanka "cir ka yibka" ah loogu baxshay "Yibir".\nYibirta, faalka iyo xidigiska mooyee waxay aqoon u lahaayeen cudurada caruurta iyo haweenka uurka leh ku dhaca, waxayna ahaayeen dad tuftooda iyo ducadooda la barakeysta, gaar ahaan marka qofka uu aroosayo ama ilmo u dhashaan.\n Virginia Luling, 1984. “The other Somalis: Minority groups in traditional Somali Society”. In Proceedings of the Somali International Congress of Somali Studies. Hamburg.\n Ali Abdirahman Hersi,: Arab Factor in Somali History. Bogga 27.\n Magaca Gabal waxaa waqtigaas loo adeegsan jirey booskii Soomaali, illayn markaas magaca Soomaaliyeed weli ma soo shaacbixin. Xattaa qarnigii 6aad, qoraalkii Cosmos waxaa ku xusan in bariga dhulkoraadka Xabashida uu ku yaalo dal la yiraahdo “Gabal” (Prof C/qaadir Salaad Dhoorre, 1996. Bogga 47).\n Cerulli E. 1958. V.2, bogogga 112-113.


Saturday October 28, 2017 - 17:35:41 in Wararka\nQaraxa labaad ayaa yimid wax yar ka dib markii qarax kale oo loo adeegsaday gaari waxyaabaha qarxa laga soo buuxiyey lagu weeraray hotelka naasa hablood 2 oo ku yaalla agagaarka guriga hooyooyinka degmada Xamar-weyne ee gobolka Banaadir, kana fogeyn goobta qaraxa labaad uu ka dhacay.\nQaraxii hore ayaa waxaa xigay rasaas culus iyadoo rag hubeysan ay weerareen hotelka Naasa hablood-2\nUgu yaraan toban ruux ayaa la xaqiijiyey iney ku dhinteen qaraxii hore kuwaasoo isugu jira ilaalada hotelka iyo dad kale oo goobta ku sugnaa.\nWaxaa cakiran goobtaas iyadoo rasaas culus ay isweydaarsanayaan raga hotelka weeraray iyo ciidamada amaanka, sidoo kale waxaa goobta gaaray gaadiidka gurmadka deg deg ah ee ambalaasyada oo halkaas ka qaadaya meydadka iyo dhaawacyada.\nLama oga sida xaalkoodu yahay wasiirada, xildhibaanada iyo dadka kale ee hotelkaas degan, ciidamada amaanka ayaa xiray wadooyin badanoo ka tirsan magaalada waxaana joogsaday socodkii dadka iyo gaadiidka.\nLa soco wixii warar ah ee ka soo kordha insha ALLAAH


Sheek Berberaawi Oo Bilaabay Kitaabka Buluuqul Maraam | Raacdo Media\nHome Aragtida Dadweynha Sheek Berberaawi Oo Bilaabay Kitaabka Buluuqul Maraam\nadminDec 16, 2016Aragtida Dadweynha, Diinta, Muhiim, News0\nSheekh Cabdilaahi-Berberaawi Ayaa Kitaabka Buluuqul-Maraam Ka Bilaabay Masjidka Xudayfa Ee Xaafadda Xawaadle Gaar Ahaan Agagaarka Wadada 150-ka. Waxaanu Sheekhu Kitaabkan u dhigi doonaa si casriyeysan oo Kutubkalena ay ku dhex laabudan yihiin ee ka-faa’daysi Wacan.\nCasharka 01-Aad GUJI OO DHEGAYSO\nCasharka 02-aad GUJI OO DHEGAYSO\nCasharka 03-aad GUJI OO DHEGAYSO\nCasharka 04-aad GUJI OO DHEGAYSO\nCasharka 05-aad GUJI OO DHEGAYSO\nCasharka 06-aad GUJI OO DHEGAYSO\nCasharka 07-aad GUJI OO DHEGAYSO\nCasharka 08-aad GUJI OO DHEGAYSO\nCasharka 09-aad GUJI OO DHEGAYSO\nCasharka 10-aad GUJI OO DHEGAYSO\nDuruustu Way Socotaa Waxaanu Sheekhu Akhriyaa Subaxda Khamiista Iyo Jimcaha. Waxaanay Insha Allaah Duruustani inoo noqon doontaa kuwo taxane ah oo si joogto ah aanu idiinku soo gudbin doono. La Socod Wanaagsan.\nPrevious Post“Waxaynu Qaadnay Dhabbihii Dumista, Waxaana Ka Shaqaynaya Koox Kooban Oo Qaar Tusbaxa Faalka Rogaan Habeenkii…” Sh. Aaden-Siiro DHAGAYSO Next PostMadaxweyne Siilaanyo Oo Isku Shaandhayn, Magacaabis & Xilka-qaadis Ku Sameeyey Golihiisii Xukuumadda (War-saxaafadeed)


Axmed Madoobe, Xildhibaannada & Senatarada BFS ee Jubbaland matala\nHogaamiye DG Jubbaland Axmed Maxamed Islaam (Madoobe) ayaa Xildhibaannada Golaha Shacabka ee Deegaan doorashadoodu tahay maamulkaas ka dalbaday in codka kalsooonida siiyaan Ra’iisul Wasaaraha Magacaaban ee Soomaaliya Maxamed Xuseen Rooble.\n140-Cishe ayaa maanta u harsan waqtiga uu dhamaanayo muddo xileedka Hogaamiye oo ah jagada ugu waqtiga dheer 4-ta sano ee Dowladda, maadaama Baarlamaanka uu dhacayo dhammaadka sanadkaan 2020-ka, halka Madaxweyne Farmaajo uu gaarayo 8-da Febaraayo 2021.\nMaanta ayaa lagu waday in Golaha Shacabka uu Madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo horgeeyo Ra’iisul Wasaarihiisa labaad ee muddo xileedka 4-ta sano ah, balse waxaa baaqday fadhiga aqalka shacabka.\nRooble ayaa xalay la kulmay Xildhibaannada Golaha Shacabka qaarkood, maanta ilaa caawa waxa uu qabilayaa xubno kale si uu u weydiisto codka kalsoonida, kadib maalinta Arbacada fadhiga Golaha uu hortago isaga oo heysta ballanqaadka Mudanayaasha.\nMadaxweyne Goboleedka Jubbaland Axmed Madoobe ayaa qayb ka noqday xubnaha u ol-oleynaya kalsooni helista Maxamed Xuseen Rooble oo haatan ah Ra’iisul Wasaaraha magacaaban.\n“La shaqeeya Ra’iisul Wasaaraha Dhalinyarada ah ee uu soo magacaabay Madaxweyne Farmaajo, ku garabsiiya waxa uu idin ka baahso u fuliya, soona dhaweeya oo ku garabgala waqtiga yar ee uu heysto” ayuu yiri Madaxweyne Axmed Madoobe.\nWaa uu sii hadlay waxa uuna yiri “Heshiska Doorashada ee aan gaarnay ma ahan xeer balse waa heshiis siyaasadeed, dan ayaa na gaarsiisay, mana ahan in aad u aragtaan xeer ama sharci la meelmarinayo, waana in aad u ogaataan in uu yahay heshiis siyaasadeed oo kaliya”.\nAxmed Madoobe oo la hadlay Xildhibaannada Baarlamaanka ee Deegaan Doorashadoodu tahay Jubbaland ayaa dhanka kale sheegay in ay dhamaatay kala aragti duwanaanta, sidaas darted laga doonayo in wax waliba lagu saleeyo deegaan doorasho oo lagu gudbo qabiil & Qabyaalad.


Suxufiga caanka ah ee Mareykanka Larry King ayaa ku geeriyooday da’da 87 jir xarunta… – Hagaag.com\nPosted on 23 Janaayo 2021 by Admin in Lifestyle // 0 Comments\nSuxufiga caanka ah ee Mareykanka Larry King, oo kamid ahaa wajiyadda warbaahinta ugu caansan Mareykanka, wuxuu ku dhintey da’da 87 jir maanta oo Sabti ah, isagoo ku dhintey Xarunta Cedars Sinai ee magaalada Los Angels.\nLama sheegin sababta keentay geerida King, laakiin CNN ayaa goor sii horreysay soo warisay in isbitaal la dhigay sababo la xiriira cudurka Coronavirus.\nWaxaa lagu sifeeyay Larry King inuu yahay sayidka makarafoonka, isagoo bixiyay ilaa 50 kun oo wareysiyo ah noloshiisa, wuxuuna caan ku ahaa xirashada suunka garbaha, waxaa marti u noqday hogaamiyeyaal ka tirsan adduunka, jilayaasha filimada iyo dadka caanka ah ee la tirsan bulshada.\nLawrence Harvey Saiger wuxuu ku dhashay Brooklyn, New York, wuxuuna ka dhashay qoys Yuhuud ah oo reer Ruush ah oo soo galooti ah, ka dib markii aabihiis u dhintay wadno xanuun isagoo sagaal jir ah, hooyadiis waxay ku qasbanaatay inay ku noolaato kabka dhaqaalaha si ay u koriso isaga iyo walaalkiis ka yar, sidoo kale wuxuu ku khasbanaaday inuu shaqeeyo markuu dhamaystay dugsiga sare.\nRiyadiisu waxay ahayd inuu ka shaqeeyo warbaahinta, markaa saaxiib ayaa kula taliyay inuu aado Miami, halkaasna wuxuu ka codsaday inuu ka shaqeeyo idaacad yar, sidaa darteed maareeyaha idaacadda ayaa magaciisa u beddelay “Larry King.”\nWuxuu idaacadaas maxaliga ah ka bixiyay wareysiyo dhowr ah oo lagu qabtay maqaayada Bombernick ee kutaala Miami Beach, wuxuuna wareysanayay qofkasta oo maqaayada galaya, wareysigiisi ugu horeeyay wuxuu la qaatay mid kamid ah shaqaalaha maqaayada, mushaarkiisuna kama badneyn 50 doolar asbuucii.\nKing waxaa lagu sifeeyaa inuu yahay nin weyn oo caan ku ah soo bandhigida telefishanka, maadaama uu ahaa lamaane guuleystey aasaaskii CNN laga soo bilaabo 1985 illaa 2010, wuxuuna ku guuleystey abaalmarino badan oo ay ka mid yihiin laba Abaalmarin oo loo yaqaan ‘Peabody Awards’, ee saxaafada oo ah abaalmarin qaali ah oo sannad kasta ay bixiso kuliyada Grady ee Jaamacadda Georgia oo lagu qiimeeyey Guulahiisa dhinaca warbaahinta.\nSanadkii 1995, wuxuu la kulmay Madaxweynihii geeriyooday ee Falastiin Yasser Arafat, Boqorka Urdun King Hussein, iyo Raiisel Wasaaraha Israel Yitzhak Rabin, wuxuuna qof walba shaashadda ku baray barnaamijkiisa.\nLiiskiisa martida waxaa ku jira muuqaallo kala duwan, laga soo bilaabo Dalai Lama ilaa Elizabeth Taylor, Mikhail Gorbachev ilaa Barack Obama, iyo Bill Gates ilaa Lady Gaga, waxaa kaloo ku jira kulan uu la qaatay Paris Hilton, oo ka sheekeysay waqtigii ay ku qaadatay xabsiga 2007, wuxuu kaloo la kulmay asxaabta Michael Jackson Iyo xubnaha qoyskiisa ka tirsan oo ka hadlay dhimashadiisa sanadkii 2009.\nKing wuxuu had iyo jeer ku faani jiray inuusan si aad ah u soo diyaarin jirin wareysiyada, laakiin qaabkiisa gaarka ah wuxuu martida ka dhigi jirtay kuwo raaxo ku qabo in ay ka hadlaan sirtooda iyo arrimaha ugu muhiimsan ee noloshooda dhageystayaasha hortooda.\nKa dib markii uu u dabaaldegay sannad-guurada 25-aad ee kulankiisii ugu horreeyay, King ayaa wuxuu ku dhawaaqay inuu joojiyey barnaamijkiisa 2010, isagoo u sheegay daawadayaasha “waa waqtigii laalaadin lahaa suunka garbaha caawa” Sannadkii 2011, wuxuu u wareegay kanaalka “Russia Today-America”, wuxuu ka hadlay oo soo bandhigay arrimo badan oo siyaasadeed oo kulul.


Wararka Xanta Suuqa Kala Iibsiga Ee Maanta , Lingard, Ozil, Kepa, Vazquez, Romero, Fabinho\nHomeHoryaalada KaleWararka Xanta Suuqa kala iibsiga ee Maanta , Lingard, Ozil, Kepa, Vazquez, Romero, Fabinho\nDecember 8, 2020 Horyaalada Kale, Horyaalka France, Horyaalka Germalka, Horyaalka Ingiriiska, Horyaalka Italy, Horyaalka Spain, Suuqa kala iibsiga, Wararka Ciyaaraha 0\nCiyaaro.com waxay idin soo gudbineysaa Wararka Xanta suuqa kala iibsiga maanta oo Talaado ah waxaa kaloo idin soo socda Qeybaha Suuqa ee Koox walbo iyo waxyaabaha laga qoray.\nWakiillada Jesse Lingard ayaa raadinaya dookhyo amaah ah oo ay ku doonayaan ciyaaryahanka khadka dhexe ee Manchester United iyo England bisha Janaayo, iyadoo Real Sociedad ay ka mid tahay kooxaha ay wadahadallada ugu horreeya la yeesheen ee ku saabsan 27-jirkan. (Sky Sports)\nArsenal ayaa iska direysa xidiga reer Germany ciyaaryahanka khadka dhexe Mesut Ozil, 32, boqolkiiba “90%” gaar ah inuu ku biiro Fenerbahce bisha soo socota, sida laga soo xigtay mid ka mid ah xubnaha shirweynaha kooxda Turkiga ee. (Sport Digitale, via Mirror)\nTababaraha Chelsea Frank Lampard ayaa sheegay inuusan cadaadis saareynin inuu iibiyo goalkeeper 71m goolhayaha reer Spain Kepa Arrizabalaga,. (Evening Standard)\nManchester United ayaa u weecan doonta daafaca garabka uga ciyaara Real Madrid ee reer Spain Lucas Vazquez, oo 29 jir ah, iyagoo doonaya inay tartan la galaan ciyaaryahanka reer England Aaron Wan-Bissaka. (Defensa Central – in Spanish)\nTababaraha West Brom Slaven Bilic mustaqbalkiisa kooxda shaki ayaa ku jira ka dib markii uu lix dhibcood ka helay 11kii kulan ee furitaanka xilli ciyaareedka Premier League. (Mirror)\nManchester United ayaa isha ku heysa inay u ogolaato goolhayaha reer Argentina Sergio Romero inuu baxo bisha soo socota, wayna iska iibin doonaan hadii ay bixiso 2m oo ay ku dooneyso, inkastoo heshiis amaah ah oo 33 jirkaan ah ay sidoo kale dhici karto. (Kubadda Cagta)\nCiyaaryahanka khadka dhexe ee Chelsea iyo Scotland Billy Gilmour, oo 19 jir ah, ayaa sheegay inuusan garanaynin “waxa mustaqbalku ku sii jiri doono” kooxda ka dib markii uu ka soo laabtay dhaawac iyo saxiixyada cusub ee ay Blues sameysay. (star)\nWeeraryahanka reer Brazil Hulk, 34, ayaa ka tagay Shanghai SIPG waxaana lala xiriirinayay inuu u dhaqaaqayo Premier League si bilaash ah. (the sun)\nTottenham iyo Arsenal ayaa lala xiriirinayaa ciyaaryahanka khadka dhexe ee AC Milan iyo xulka Ivory Coast Franck Kessie, oo 23 jir ah, kaasoo lagu qiimeeyo aduun dhan m 45m, qandaraaskiisana uu dhacayo June 2022. (Calciomercato – in Italian)\nLiverpool ayaa rajeyneysa inay wadahadal la bilowdo ciyaaryahanka khadka dhexe ee reer Brazil Fabinho, oo 27 jir ah, kaasoo ku saabsan heshiis cusub. (Guardian)\nXiddiga reer Holland Jetro Willems ayaa diiday dalab qandaraas cusub oo uu kula joogayo Eintracht Frankfurt, isagoo fursad u siinaya Newcastle inay la soo saxiixato 26 jirkaan garabka bidix ka ciyaara, kaasoo amaah kula soo qaatay kooxda Magpies xilli ciyaareedkii hore. (Chronicle)\nDaafaca bidix ee reer Morocco Achraf Lazaar, 28 jir, ayaa laga yaabaa inuu ka tago Newcastle bisha Janaayo marka uu furmo suuqa kala iibsiga, iyadoo qandaraaska ciyaaryahanka uu dhacayo xagaaga. (Passione Inter, iyada oo loo marayo Chronicle)\nNewcastle ayaa dooneysa inay ku laabato saldhigooda Benton Talaadada iyagoo doonaya inay dib u bilaabaan tababarka ka dib qalalaasihii Covid-19 ee usbuucii hore ee sababay dib u dhigista kulankooda Aston Villa. Magpies ayaa rajeynaya in kulanka ay la ciyaarayaan West Brom inuu u dhici doono sidii loogu talagalay isbuucaan. (Taariikh)


R/wasaaraha Soomaaliya oo la kulmay Ergeyga dowlada Ingiriiska u qaabilsan Soomaaliya | LAASKA NEWS AND ANALYSIS\nHome > TFG Somalia, WARARKA\t> R/wasaaraha Soomaaliya oo la kulmay Ergeyga dowlada Ingiriiska u qaabilsan Soomaaliya\nR/wasaaraha Soomaaliya oo la kulmay Ergeyga dowlada Ingiriiska u qaabilsan Soomaaliya\nLaaska News Dec.2,2010.\nMuqdisho(RM).R/Wasaaraha Xukuumadda Federalka KMG-ka ee Soomalaiya ayaa shalay kulan la qaatay Ergayga gaarka ah ee Dowladda Ingiriiska u qaabilsan Soomaaliya kaas oo maalintii shalay booqasho ku yimid Magaalada Muqdisho.\nkadib markii uu maalintii shalay booqasho gaaban ku yimid magaalada Muqdisho ee caasimada Soomalaiya Ergayga gaarka ah ee Dowlada Ingiriiska u qaabilsan wadanka Soomaaliya Matt Baugh ayaa waxaa garoonka diyaaradaha Aaden Cadde ku soo dhaweeyay R/wasaaraha Xukuumadad Soomaaliya Mudane Maxamed Cabdullaahi Maxamed Farmaajo.\nR/wasaaraha ayaa waxa uu kulan la qaatay Ergayga garka ah ee Dowlada Ingiriiska u qaabilsan Soomalaiya Matt Bauhgh, waxa uuna R/wasaare Farmaajo kala hadlay Ergaygaasi arrimo fara badan oo ay ka mid ahaayeen sidii loo xoojin lahaa xiriirka ka dhexeeya labada Dowladood, iyo sidii ay dowladda Ingiriiska gacan uga geysan laheyd arrimaha Bani’aadaninimada Soomalaiya.\nErgayga gaarka ah ee Dowladda Ingiriiska u qaabilsan Soomaliya Matt Baugh ayaa dhinaciisa waxa uu ballan qaaday in ay Dowladda Ingiriisku sii joogteynayso taageerada ballaaran oo ay siinayso Hay’adaha ay ka koobantahay Dowlada Federaalka KMG-ka Soomaliya, isagoo sheegay in ay Dowlada Ingiriisku la shaqeyn doonto Xukuumadda cusub ee Soomaliya.\nErgayga gaarka ah ee Dowladda Ingiriiska u qabilsan arimaha Soomaliya Matt Baugh ayaa markii uu la kulmay R/wasaaraha Soomaliya kadib waxa uu ka dhoofay Garoonka diyaradaha ee Aaden Cadde.\nKulanka ay wada qaateen R/wasaaraha iyo Ergayga gaarka ah ee Dowladda England u qaabilsan Soomaliya ayaa qeyb ka ah kulamada uu R/wasaare Farmaajo ku xoojinayo xiriirka caalamiga ah oo ay Dowladda KMG-ka Soomaliya la leedahay wadamada caalamka.\nTags: DFKMGS, Ergayga Ingiriiska, Farmaajo, Muqdisho, PM Somalia, Somali-UK Relations, Soomaaliya\nTaliyihii hore ee Booliska G.Nugaal oo maanta lagu dilay Burtinle Muqdisho:Dagaal Culus oo maanta ka dhacay.


Nin British ah oo IS madaxa ka jartay - BBC Somali\nNin British ah oo IS madaxa ka jartay\nImage caption Britain iyo US ayaa wacad ku maray inay ka aarsandoonaan Daacish\nDavid Cameroon, ra’iisul wasaaraha Britain, ayaa sheegay in dilka David Haines uu ahaa “ficil aad u xun oo waxshinimo ah” kaddib markii kooxda Daacish ay baahiyeen fiidiyow muujinaya iyagoo lahaystaha madaxa ka goynaaya.\nRa’iisul wasaaradaha ayaa wacad ku maray inuu sameynaayo waxkastoo ay awoodaan si ay u ugaarsadaan kuwa dilay 44-sano jirta ka shaqeynaayay howlaha gargaarka, kaas oo Syria lagu afduubtay bishii Maarso ee sanadkii 2013-ka.\nMintidiinta khilaafada Islaamka ayaa horey madaxa uga gooyay laba nin oo u dhashay Mareykanka, taas oo ay sheegeen inay jawaab u tahay duqeymaha Mareykanka ee Ciraaq.\nFiidiyowga ugu dambeeyay waxaa xittaa ku jirto handadaad ah in la dilayo lahayste kale oo u dhashay Britain oo gacanta ugu jiro kooxdan.\nNaxdin iyo murugo\nWarqoraal ah oo kasoo baxay xafiiska arrimaha dibadda ee Britain ayaa lagu sheegay in Mike Haines oo la dhashay David Haines inuu sheegay in ay jeclaayeen dhammaan qoyskiisa, ayna wayntiisa ay dhibaato ku tahay”\nMr Cameroon ayaa sheegay dilka qof aan waxba galabsan oo gargaarka ka shaqeeya, ahaana aabaha laba caruur ah inay tahay aarin “Laga quursado oo naxdin leh”.\nMadaxweynaha Mareykanka Brack Obama ayaa sheegay inay quloobtooda la murugooneyso qoyska Mr Haines iyo dhammaan dadka UK.\nWarbixin ka soo baxday Mareykanka ayaa Mr Obama uu ku sheegay in ay Britain la shaqeyndoonaan iyo in isbeheysiga ballaaran ee ay dhisayaan uu soo qaban doono dadka arrintan ka dambeeyay si loo horkeeno cadaaladda.\nWuxuu tilmaamay in ay garbaha isqabsan doonaan saaxiibkooda ugu dhow iyo dalka ay isku xulafada yihiin xilliga murugada ayna xallindoonaan dhacdada.\nImage caption David Haines ayaa ka shaqeynaayay howlaha gargaarka ee Suuriya.\nFilimka oo soo baxay habeenkii sabtida ayaa ku bilaabanaya codka David Cameroon, kaddibna waxaa la tusinayaa qof u muuqda inuu yahay Mr Haines oo ku lebisan dhar jaale-casaan ah, oo jilbaha dhulka loo dhigay gadaashiisana uu taagan yahay nin wejiga duubtay oo midi gacanta ku haysta.\nDhibanaha, ayaa markaasi kaddib hadlaya oo dhahaya, “magaceygu waa David Cawthorne Haines. Waxaan doonayaa inaan ku dhawaaqo inaan kuu sheego, David Cameroon inaad gebi ahaanba masuul ka tahay dilkeygan”\nWaxa uu sidoo kale sheegay in Mr Cameron uu si buuxda ugu jiro isbeheysiga Mareykanka ee ladagaalamaya dowladda Islaamiga ah,"si la mid ah ra’iisul wasaarihii hore ee uu badalay ee Tony Blair".\nDowladda Britain ayaa hub iyo rasaas siisay Ciraaq si ay ula dagaallanto xagjiriinta Daacish, sida uu kol hore sheegay wasiirka difaaca.\nXoogagga Kurdiyiinta, ee sidoo kale loo yaqaano Peshmerga, ayaa ku lug leh dagaal aad u xooggan oo ka dhan ah Khilaafada Islaamka.\nKooxdan ayaa kol hore ku cagajugleysay dilka Mr Haines haddii Mareykanka uusan joojin duqeymaha diyaaradihiisa ay ka geystaan Ciraaq.\nLa haystaha labaad ee u dhashay Britain ayaa filimka ugu dambeyn la is tusayaa, waxaana ay sheegayaan kooxdan inay dilayaan.\nUS: Khilaafada Islaamiga ah oo halis nagu ah\nMaraykanka oo difaacaya danahiisa Ciraq\n18 Agoosto 2014


M/weyne Shariif iyo wafti uu horkacyo oo u ambabaxay dalka Brundi. – Radio Daljir\nMuqdisho, Aug 15 – M/weynaha dawladda federaalka KMG ah ee Soomaaliya iyo wafti uu hoggaaminayo ayaa maanta ka dhoofay magaalada Muqdisho kuwaasi oo kusii jeeda dalka Brundi oo ah waddanka labaad ee ciidamadiisu ay joogaan Muqdisho.\nM/weynaha Shariif Sh. Axmed ayaa socdaalkiisa waxaa ku weheliya xubno ka tirsan golayaasha xukuumadda iyo baarlamaanka oo uu ka mid yahay r/wasaare ku-xigeenka ahan wasiirka arrimaha dibadda, waxaana sidoo kale waftigiisa ka mid ah guddoomiyaha gobolka Banaadir.\nInkastoo aan si rasmi ah loo faahfaahin ujeeddada socdaalka waftiga m/weynuhu ku qotomo haddana waxaa la tilmaamayaa in uu kulamo la yeelan doono dhiggiisa waddanka Brundi, ayna ka wadahadli doonaan arrimo badan oo ammaanku uu ugu horreeyo.\nLabada m/weyne ayaa sida warar xog-ogaal ahi Radio Daljir u xaqiiyeen isla soo qaadi doono sidii sidii gacan buuxda loogu dhigi lahaa dhammaan degmooyinka kala duwan ee ee gobolka Banaadir.\nMa cadda safarka madaxweynuhu in uu ku ekaan doono oo kaliya dalka Brundi iyo in uu u sii tallaabi doono waddamo kale, waxaana m/weynuhu todobaaddo ka hor uu ka yimid safar uu ku maray dalal badan oo Geeska Afrika ah sida Jabbuuti, Ethiopia, Suudaan iyo dalal kale.


Wasiirka Gaashaandhigga ee Somalilad oo laga hortagay inuu tago Badhan, Sanaag – Radio Daljir\nMaajo 20, 2018 11:51 b 1\nWasiirka Gaashaandhigga ee Somliland Ciise Axmed Yuusuf (Ciise Xawar) ayaa loo diiday inuu tago degmada Badhan ee gobolka Sanaag oo uu deegaan ahaan kasoo jeedo.\nWasiirka iyo wafdi uu hogaaminayay ayaa ku sugnaa maalmahan deeganka Hadaafitimo ee gobolka Sanaag, halkaasi oo ay kulamo kula lahaayeen dadka deegaanka.\nWasiirka ayaa isku dayay inuu u gudbo magaalada Badhan oo uu galo , waxaana arrintaasi kahoryimid ciidamada daraawishta Puntland ee gobolka Sanaag.\nOdayaasha deegaanka iyo wafdigiisa ayaa leh kulamo kusaabsan sidii wasiirka uu u tagi degmada Badhan ee gobolka Sanaag.\nArrintan ayaa imaanaysa xilli ay sii kordhayso xiisadda ka dhaxeeysa maamulada Puntland iyo Somaliland ee ku saabsan gobolada Sool iyo Sanaag, iyadoo dagaal todobaadkii hore kadhacay deegaanka Tukaraq ay ku geeriyoodeen 70- askari oo katirsan labada dhinac ee dagaalamay.


ACACIA - NOOCEE WAA - SHARAXAAD IYO SAWIRO KALA DUWAN - WARSHAD ORNAMENTAL KORAYA\nAcacia (Acacia) waa geed iyo geedo geedo ah oo ka mid ah qoyska legume, noocyo cagaar ah oo dhirta laga helo ayaa laga helaa in ay ku koraan dhammaan qaaradaha adduunka.\nWarshadu waxay leedahay nidaam xidideed oo horumarsan, kaas oo quudinaya qoyaan iyo nafaqooyin xitaa goobaha koritaanka. Heerka geedku wuxuu gaari doonaa 14-30 m, iyo jeexitaanka geela ee gudaha girtigu wuxuu gaaraa 2 mitir. Jilifka geedo yar yar oo ah shimbir grayish ah ayaa noqda wakhti go'an, qaabkeeduna waxaa lagu dhejiyaa jeexjeexyada dheeraadka ah.\nCaleemaha Acacia badanaa waxay u egtahay midabka, oo leh meeleyn kale oo ku taala petiole, oo laga bilaabo 7 illaa 21 rodol. Inta badan geedaha acacia waxay leeyihiin qodax fiiqan. Dhirta ayaa badanaa ku duugooba ubaxyada, shimbiraha ubaxyada cufan, caleemaha acacia - midab leh oo midab leh oo midab leh oo leh digir ah.\nDunida, waxaa jira in ka badan 500 nooc oo acacia ah. Ka fikir qaar ka mid ah noocyada ugu caansan ee acacia.\nMa taqaanaa? Geedka acacia ee qaangaarka ah wuxuu yeelan karaa dhexdhexaad ku salaysan 1 mitir.\nAcacia cad (macdanta 'akacia common' robinia)\nWhite acacia waa geed dhirta abaarta u adkaysata ama geed. Goobta dhalashada ee Robinia waa been abuur aan caadi aheyn - Waqooyiga Ameerika, laakiin waqti dheer beyacia caddaan ah ayaa si guul leh u daboolay suunka dhexe ee meeraha.\nNoocan Robinia ah waxaa loo isticmaalaa dhirta ornamental, iyo sidoo kale ujeedada ciidda xoojinta iyo ilaalinta dabaysha. Been ah-Acacia Qoryaha Robinia waa mid adag, adkeysi leh, adkaysi u leh caajis, iyo sidoo kale leeyahay qurxoon iyo midab qurux badan, sifooyinka ay ka gaabsan tahay geedkii ama alwaax qoryo.\nWaa muhiim! Qoryaha Akaciya cad waa lagu qiimeeyaa daroogada iyo cufnaanta iyada oo aan la jajabin, waa sahlan tahay in lakabyo, iyo sidoo kale muuqaalka qurxinta, taas oo waqti ka yar saamaynta nalalka qorraxda ayaa noqonaya mid ka duwan farqiga iyo iftiin.\nDaraasad cusub oo laga helo duurjoogta waxaa laga helaa Waqooyiga Ameerika. Robinia gummy waxay leedahay qoyaan qaas ah oo caleemo ah, caws iyo koob, dhererka geedku wuxuu qiyaastii 10-12 mitir kula jiraa yar yar ilaa 40 cm dhexroor. Goobta midab madow, oo si fudud u taabto. Ubax ee acacia dhajis ah oo ku saabsan 2 cm ee size, casaan, waxaa lagu ururiyey burush qallafsan ee 7-15 ubax.\nRobinia Cusub Mexican - geed ama geed 2-8 mitir sare, caleemaha, sida asalka nooca nooca acacia, waxaa lagu daboolaa naqshad jilicsan ee styloid grill. Caleemaha waxay ka kooban yihiin 9-15 qaybood oo caleen ah ilaa 4 cm oo dheer, ubaxu waa caddaan ama midab casaan oo midabkiisu yahay, 15-25 mm oo cabbirka.\nDuurjoogta cusub, Gawaarida cusub ee Mexico ayaa ku kora waddamada Waqooyiga Ameerika - Texas, Colorado, iyo California.\nNacnac leh timo\nAcacia-cidhiidhi ah waa geedka 1-3 m ee dhererka, kaas oo lagu faafiyo by suckers xididka. Muuqaalka muuqaalka noocan ah ee robinia waa in dhammaan qaybaha dhulka ee warshadu ay daboolaan naqshadaha midabka cas. Caleemaha waa ilaa 22 cm oo dheer waxayna ka kooban yihiin 7-13 wareega wareega illaa 6 cm oo cabbir ah. Ubaxyo yaryar oo dhar cad oo Robinia ah lilac ama midab madow.\nAcacia cajiib ah\nAkacia cajiibka ah, ama, sida lagu magacaabo, cajiib ah - waa geed dhererkiisu yahay 1.5 - 4 m oo leh dherer cagaar cagaaran yar yar. Inflorescence gogol-galka ayaa lagu sameeyaa ubaxyo jaale ah oo qumman oo cad oo yar yar. Ka dib markii ubax ah on acacia, barmooyinka dhuuban cidhiidhi ah waxaa la aasaasay dherer ilaa ilaa 16 cm abuur ah.\nNoocyadaasi waxay ku badan yihiin Australia, Queensland iyo South Wales, halkaas oo inta badan lagu beeray.\nMa taqaanaa? Acacia waa warshad jilicsan oo cajiib ah, oo caan ku ah beekeepers. Malabka Acacia waa iftiin iyo hufan, hodan ku ah qaybaha kala duwan ee micro iyo macro.\nCuntada qalalan, ama miyir beeleed, waa geed cufan oo cufan leh oo dhererkiisu yahay 1-3 m. Waxaa lagu daboolay daboolida midab cagaaran (geedka ballaadhan oo kordhay, badalida waraaqaha caleenka caleen) ilaa 25mm dheer. Korniinka koritaanka wuxuu leeyahay qodxo - waa wax loo bedelay - tani waxay ahayd sababta sababta noocan oo kale ah nooca acacia loo yaqaan "hub".\nCaleemaha Asymmetrical ee noocyada noocan ah ee acacia waa cagaar leh hooska silvery, qaabka qaabka umbipan leh dhamaadka xayawaanka. Blooms Bannaanka hore ee ubaxa leh ubaxyo dhalaalaya oo dhalaalaya oo isku dhajiya inflorescence gaar ah oo leh caraf udgoon leh. Caleemaha khafiifka ah ee acacia hubaysan ayaa kuu oggolaanaya inaad u isticmaasho sida dhir ampelous, kaas oo awood u leh inuu qurxiyo guri ama beerta.\nGeedka acacia muddo dheer ayaa ah geed leh dherer ahaan 8-10 m, qaabka dabeecadda ee noocan ah waa kobaca xooggan - 5 sano oo kaliya ayaa geedku gaadho heer dherer ah oo kordha oo kaliya mustaqbalka. Caleenta cagaarshowga dheeriga ah waxaa ka mid ah midab cagaaran oo qurux badan, oo cidhiidhi ah, qaab cidhiidhi ah, oo leh dhammaatay. Ubaxyo cirro leh oo caleemo yar yar ah ayaa samaysanaya buraash karsan.\nNoocani waa mid caadi ah Australia iyo qeybo ka mid ah Mareykanka. Ubax iyo beeraha abuurka ah ee dalalka qaarkood ayaa la cunaa, sidoo kale waxaa loo isticmaalaa in ay soo saaraan dhaylo.\nWillow acacia waa dhir caddayn ah oo leh kor u fuulaan ilaa 8 mitir sare, goobta dhalashada ee dhirta waa Australia. Willow acacia ee duurjoogta ayaa sidoo kale ku kora Afrika iyo Bariga Dhexe. Magaca noocyada la helay ee isku midka ah ee la midka ah ee dhirta oo leh barwaaqo ooh.\nGeedka ayaa si dhakhso ah u koraya, iyada oo aan qodnayn, laamaha geedka waa dhuuban, gogol dildillaac, hoos u dhig. Caleemaha dhaadheer iyo dheerba leh midab cagaaran oo qani ah, mararka qaarkoodna leh buluug. Waxaa ubaxyada ubaxyada leh ubaxyo jaale ah, oo markaa siinaya miraha midab madow.\nCaragana treelike (acacia huruud ah)\nCagaarka jaalaha ah waa geed dherer leh 2-7 mitir, taas oo inta badan loo isticmaalo dabbaaldegga. Caleemaha Caragana waa geed sida, 8 cm oo dherer ah, oo ay sameeyeen dhawr lammaanood oo kala duwan oo ka mid ah qaybaha maqaarka ee warqadaha. Ubaxku wuxuu dhacaa dhamaadka guga oo leh ubaxyo jaale ah, oo u ekaa dhicin-qaababka dhismadooda. Ubaxa waa weyn, hal ama samee farabadan 4-5 gogo '.\nLaga soo bilaabo sanadguurada afaraad ee nolosha, geedkan wuxuu soo saaraa midhaha - bir ah digir ilaa 6 cm dheer oo leh abuur yar yar. Nooca Caragana waa dabaysha oo adkaysi u ah, jiilaalka-adag iyo ma aha mid madaxbannaan ciidda iyo qoyaanka. Cagaarka huruudda ah ee dabiiciga ah wuxuu ku koraa Siberia, Altai, Kazakhstan iyo Georgia.\nMa taqaanaa? Qoryaha Acacia wuxuu ku habboon yahay kuleylka, maxaa yeelay waxay si fiican u gubtay waxayna siinaysaa kuleyl badan.\nAcacia Red waa geedo toosan ama faafaya, si cad u daboolay caleemo yaryar calaamad yar oo xididada dheera ee dheer. Heerka acacia gaduudku waa qiyaastii 1.5 - 2 mitir.\nCagaarshaha cas ee gaduudka laga bilaabo Julaay ilaa Oktoobar oo ah ubaxyo halbeeg ah ama tufts oo ah laba ama saddex qaybood oo ka soo baxa axils of caleemo geed. Midabka ubaxa - laga bilaabo midabada iftiinka qorraxda iyo iftiinka iftiinka ah ee jaalaha ah. Xilliga dayrta, dhirta cidhiidhiga ah ee cidhiidhiga waxaa la aasaasay illaa 10 cm oo dheer oo leh miraha. Nooc nooca acacia jecel yahay carrada ciidda.\nCagaarshow Shacabka waa jeexan jeexan oo dhererkoodu gaari karo 10 m. Leaves waa cawl-cagaar, illaa 5 cm dheer, diyaariyo laba-jajab oo ay weheliyaan asaasiga ugu muhiimsan, waxaa ku jira qanjirro qafiif ah oo qumman oo gaaban ah oo leh dhoobo. Ubaxa Acacia waa dal, qallafsan, dhalaalaya oo huruud ah, oo waxay u urayaan sida isku dar ah violets iyo raspberries.\nLaga soo bilaabo midabada nooca acacia noocan oo kale ah waxay saliid noqotaa, taas oo si weyn loogu isticmaalo qurxinta iyo qurxinta. Shirkadda 'choppedia' ayaa lagu kori karaa halbeeg yar. Noocyadaasi waxay ku koraan dhulka Hindiya, iyo sidoo kale meelaha ku yaal dhulalka ciriiriga iyo dhulalka kulaylaha.\nCrimean, ama, sida loo yaqaan 'Lekoran acacia, albaabada', waa geed ciriiri ah oo dhererkiisu sarreeyo ilaa 12 mitir iyo barkin ka badan 3 m ee girth. Caleemaha waa qallayl, furfurnaan, cagaar iftiin ah, ilaa 20 cm oo dheer, oo badanaa ka kooban 14 qaybood oo kala duwan oo awood u leh inay habeenkii ama kulaylka u kiciyaan. Noocaan nooca acacia ah ubaxyada leh ubaxyo udgoon oo udub ah oo ka kooban silsilado khafiif ah oo cad oo casaan ah kaas oo sameeya farabadan qalafsan.\nKala duwanaansho ee jasiiradda jasiiradda waa jeex, kaas oo lagu kori karo geedka guriga. Noocani waa mid aad u diirran oo abaaro u adkaysta, si fiican u koraa meelaha iftiimiya.\nMa taqaanaa? Acacia waxay socotaa ilaa 100 sano iyada oo xaalado kobcin leh.\nDhirta geedka "acacia" waa geed ama geedka 0.5 - 8 mitir. Nidaamka asaasiga ah waa mid awood leh, oo leh xidid dheer oo u oggolaanaya in uu soo saaro qoyaanka xaaladaha lamadegaanka. Goobta iyo laamaha - midab madow, adigoo riixaya taabashada. Caleemaha waxay leeyihiin qaab dhismo adag, oo dhexda qadafka dheer waxaa jira laba caleemo oo cagaaran oo cagaaran, jeexjeexan leh lakabyo jilicsan.\nUbax ka mid ah midabka cufan ee cufan leh oo leh xarun huruud ah, dhammaadka guga foomka inflorescences yar-yar oo qaabab ah. Xilliga xagaaga, miraha khudradda waxay u muuqdaan kuwo u egyihiin sida dusha sare ee fiilooyinka.\nXiddiga qulqulka ayaa ku kora kalluumeysiga iyo lamadegaanka, wuxuu u dulqaadanayaa heerkulka sare iyo la'aanta waraabka. Wadamada Central Asia, acacia waxaa loo isticmaalaa in lagu xoojiyo ciidda ciidda.\nAkacia lacagta waxaa sidoo kale loo yaqaannaa mimosa. Tani waa geed geedo ah oo tufaaxa ah oo taajir dallad ah. Qalabka acacia caadi ahaan wuxuu gaaraa dherer ahaan 10-12 m.\nBallaajada foosto waa qiyaastii 70 cm, oo leh daar aad u buuran oo duban oo leh dildilaacyo dheer. Nidaamka asaasiga ah ee noocan ah ee acacia waa gacangelin, horjeeda dallacan. Wuxuu ka tagaa illaa 20 cm oo dheer, khafiif ah, ka kooban qaybo farabadan oo khafiif ah, yar yar oo ku jira timo cufan.\nUbaxa - qurux badan oo huruud ah oo jaale ah oo leh dhexroor ah 5-8 mm, kaas oo sameeya xabadaha qarxa-inflorescences. Muddada ubaxu waxay bilaabmaysaa xilliga qaboobaha dabayaaqada guga. Miro of acacia lacagta waa barko brown-eggplant ah ilaa 20 cm dheer oo leh abuur abuur adag.\nSilver acacia waxay noo timid Australia, halkaas oo ay ku koraan duurka.\nGeedka "acacia" waa geedka ilaa 7 mitir, laakiin mararka qaarkood waxay kor u kici kartaa. Jilifku waa mid siman, midab madow. Laamihii waxaa lagu daboolay tiro adag oo adag. Caleemaha waa dherer dheer, dhalaalaya oo cagaaran, qaab dhismeed adag, oo ay sameeyeen dhowr qaybood oo caleemo leh oo caleemo leh.\nBlossoms ubaxyada ubaxyada ubaxyada dhexdhexaad ah oo leh midabka lilac iftiin iyo ur aan lahayn. Muddada ubaxu waa muddo dheer, waxay socotaa ilaa dhammaadka Sebtembar. Homeland acacia pink ayaa loo yaqaan 'North America'.\nAcacia waxay ka soo korodhay dalal badan qarniyo badan, waxay leedahay taariikh dheer, oo lagu duubay sheekooyinka iyo caqiidooyinka, waxaa loo adeegsaday xafladaha diimeed ee qarniyadii dhexe iyo cuduro kala duwan. Maalmahan, acacia waxaa loo isticmaalaa baahida najaarida, dhakhaatiirta dhaqameedku waxay u isticmaalaan ubax ujeedooyin daaweyn, geedo xoog badan oo qurxiya magaalooyinka oo soo saara qadar badan oo oksijiin ah jawiga, iyo qabsashada dhirta ayaa u oggolaanaysa in meel kasta laga koro.


???U? ??' AUUU AU??A ?ea?UuYUUUU X?UUUU a?I ?eU?XUUUU?I a? a?Iec? ?U????U ca?? U? XUUUU?? cXUUUU A?cXUUUUSI?U U? a?YUUUU I??U AU XUUUU?? ?? cXUUUU ?? ???UI X?UUUU a?I c?UXUUUUU Y?I?XUUUU??I a? ?eXUUUU??U? XUUUUUU? XW? ?U a?O? Ay??a XUUUUU???


Sida WhatsApp Loogu Isticmaali Karo Computer-ka - Daryeel Magazine\nAdeegga sheekada iyo isu dirista sawirrada caanka ku ah ee WhatsApp waxa uu si rasmi ah u dhaqan geliyey barnaamij cusub oo u suurtogelinaya, in WhatsApp uu ku shaqeeyo Windows ka iyo barnaamijyada kale ee ay ka mid yihiin Mac Os, arrintaas oo muddo dheer dadka aadka u isticmaala WhatsApp ku ay sugayeen.\nSida lagu sheegay warkan oo aynu ka soo xiganay wargeyska caanka ah The Independent ee ka soo baxa dalka Ingiriiska, hadda kadib waxaa barnaamijka WhatsApp lagu soo dejisan karaa kombiyuutarrada ku shaqaynaya Widows 8 iyo wixii ka sarreeya, iyo sidoo kale Mac OS 10.9 iyo wixii ka sarreeya, marka uu qofku ku soo dejisto Kombiyuutarkiisa ee uu isku dayo in uu ka shaqaysiiyo waxa uu farriin lambar fure ah (QR Code) ugu soo dirayaa talefankiisa gacanta ee uu WhatsApp ku ugu jiro, kadib lambarkaas uu soo diray ayaa la gelinayaa WhatsApp ka Kombiyuutarka. Markaa kadib WhatsApp oo ah isla akoonkiisii Talefanka gacanta uu ku lahaa ayaa qofka si caadiya ugu shaqaynaya Kombiyuutarkiisa.\nBarnaamijka oo aynu tijaabiney habkan cusub ee WhatsApp loogu soo dejinayo Kombiyuutarka si uu ula shaqeeyo akoonka WhatsApp ka ah ee ku jira Talefankaaga gacanta ayaa ku guulaysannay, waxa aan akhristayaasheena la wadaagaynaa dhabbaha ugu habboon ee ay ku gaadhi karaan Kombiyuutark u soo dejinta WhatsApp ka kaas oo ah; https://www.whatsapp.com/download\nNew WhatsApp feature allows users to delete sent messages Facebook Oo Soo Kordhisay Qaab Koox Ahaan Loogu Wada Hadli Karo Sida Qof Jaceyl Loogu Abuuro Sida Ilkaha Loogu Caddeeyo Dhuxusha


Home > ALAABADA > Cat > DHP Dihydropyrimidinase Deficiency – Cat\nDHP Dihydropyrimidinase Deficiency - Cat tirada\neyda diyaar u ah imtixaanka: DHP Dihydropyrimidinase Deficiency – Cat\n35 eyda oo kale ayaa la heli karaa. Muuji eyda oo dhan.\nFahamka natiijooyinka imtixaanka: DHP Dihydropyrimidinase Deficiency – Cat\nMagaca Test: DHP Dihydropyrimidinase Deficiency – Cat\nGene isbedel: DPYS c.1303G>A\nN/N No copy of the DHP mutation Xoolaha waa caadi (cad)\nN/DHP 1 copy of the DHP mutation Xoolaha waa caadi (cad)\nDHP/DHP 2 copies of the DHP mutation Xoolaha waa, doonaa ama waxyeelayn karaan\nmiiska Cross imtixaanka: DHP Dihydropyrimidinase Deficiency – Cat\nAabbaha N/DHP 50% N/N\nAabbaha DHP/DHP 100% N/DHP 50% N/DHP\nCertificate tusaale ahaan imtixaanka: DHP Dihydropyrimidinase Deficiency – Cat\nColortest C – Colorpoint Xakamaynta – Cat


Overclock.net › Galleries › Images from Threads › Military Themed Case with Real Military parts MADE BY A MILITARY GUY! I NEED IDEAS! Check it out! › Photo 355 of 666\tUploaded by MCCSolutionsAug 14, 2013 (61 views)1 photoset in this albumDetail photos (661)Featured SponsorsSponsor ShowcasesIn WinAsusFeenixAquatuningView More Select OneAquatuningAsusFeenixIn WinSound Blaster\nOverclock.net › Galleries › Images from Threads › Military Themed Case with Real Military parts MADE BY A MILITARY GUY! I NEED IDEAS! Check it out! › Photo 355 of 666\tCurrently, there are 2159 Active Users (311 Members and 1848 Guests)


Wasiir Mustaf Dhuxulow oo u jawaabay TARSAN oo sheegay hadal khatar ah |\nWasiir Mustaf Dhuxulow oo u jawaabay TARSAN oo sheegay hadal khatar ah\nMuqdisho (Somalimedia Online) – Wasiirka warfaafita xukuumadda Soomaaliya, Mustaf Dhuxulow ayaa u jawaabay guddoomiyihii hore ee gobalka Banaadir Maxammuud Axmed Nuur Tarsan, kaasoo sheegay in xilligii uu duqa Muqdisho ahaa uu wasiirka ka joojiyay qabashada bannaanbax looga soo horjeedo Al-Shabaab.\nWasiirka ayaa hadalkaas ku tilmaamay mid been abuur ah wuxuuna intaas ku daray in Tarsan iyo isaga aaney ka hadlin arrintaas.\nTarsan ayaa isagoo u warramayay Barnaamijka Hard Talk ee ka baxa Telefishanka BBC-da ayuu sheegay in wasiirka warfaafinta Soomaaliya Mustaf Dhuxulow uu ku yiri “Jooji bannaanbaxa ma waxaad rabtaa in aad khatar galiso nafsadaada”.\nTarsan ayaa sheegay in wasiirka uu ku yiri ha qaban bannaanbaxa haddii aad rabto naftaada.\nWasiirka warfaafinta ayaa sheegay in Tarsan iyo isaga aaney ka hadlin arrimo ku saabsan Shabaab, wuxuuna sheegay in arrintaas uu Tarsan sheegay looga baahan yahay caddeen maadama y tahay gaf sidda uu ku yiri war saxaafadeed uu wasiirka soo saaray.\nWasiirka warfaafinta ayaa yiri: “Aad ayaan ula yaabay markii aan maqlay Tarzan, duqii hore ee Muqdisho oo ku dhahaya, Tim Franks oo ka tirsan BBC HARDTalk: ‘Waxana soo agaasimay bannaanbax looga soo horjeedo Al-Al-Shabaab, iyo annigoo rabay in aan ka hadli dhibaatada ay dadka ku hayaan kooxdaas,balse wasiirka warfaafinta oo saaxibo ku ahayn London ma waxaad khatar galineynaa nafsadaada, waxaan caddeenayaa in aan hadal noocaas oo kale aan ku oran duqii horre ee Muqdisho mana aqaano waxa uu siddaas uu u yiri siddaas darteed waxaan ka codsanayaa in uu Tarsan uu caddeeyo warkaas waxa uu kala.”\nMa cadda warkan ka soo baxay wasaaradda warfaafinta oo lagu qoray maanta oo Jimco xafiiska wasiir Dhuxulow mana jirto wax war ah oo ka soo baxay Tarsan oo ku aadan jawaabta looga fadhiyo hadalka uu siiyay Barnaamijka Hard Talk ee ka baxa BBC-da.\nSomalimedia Online order Brand Viagra online cheap, purchase zithromax.


Beenta hoggaanka al-Shabaab uu u sheego da’ yarta ismiidaamiyaan\nKooxda dhiig-cabtada ah ee al-Shabaab waxaa had iyo jeerba ay ku caddaatay inay askareeyaan carruur aad u da’ yar kuwaasoo ay si khasab ah uga soo wataan waaliddiintooda oo ay dabeetana ku xareeyaan xarumo ay maskaxda kaga baddalaan.\nWaxaa xaqiiq ah in ay kooxdaani ay yaambo iyo katarabiil ay ka dhigteen dhalinyaro Soomaaliyeed oo aan wax la barin iyo dad waawayn oo maangaab ah iyo qaar kale oo nolosha ka dhacay.\nKooxdu waxaa mar walba lagu eedeeyaa inay mareen habaabiyaan carruur mustaqbal wanaagsan u noqon lahaayeen dalkeenna Soomaaliyeed, iyadoo waaliddiin badan ay sheegeen in si khasab ah looga wato carruurtooda.\nMaxamuud Cabdi Cabdiraxmaan waa wiil dhallinyaro ah oo dhawaan lagu xukumay xabsi daa’in kaasoo isu dayay inuu qarxiyo munaasabad Ahlusunna ay ku maamuusayeen dadkii uga geeriyooday dagaalka ay kula jiraan al-Shabaab.\nMaxamuud qaraxaas wuu ku fashilmay waxaana ciidammada amniga u suurta gashay inay qabtaan inta uusan weli qarxin goobtaas.\nWuxuu wiilkaan sheegay in ururka al-Shabaab ay been u sheegeen inuu jannada kula kulmi doono 72 haween xuurulceyn ah kuwaasoo kusoo dhaweyn doonaan jannada.\nWaxaa sidoo kale loo sheegay inuu goobta uu qarxin doono ay ku sugan yihiin dad aan muslin aheyn iyo in hadduu guto waajibkaas uu jannada geli doono.\nWaxaase layaab leh in hoggaanka sare ee al-Shabaab uusan ka qeyb qaadaneynin casuumadda ay carrurta u sheegayaan ee la kulanka 72-da xuurulceyn oo aysan iyaga laftooda ka qeyb qaadaneynin ismiidaaminta.


Dagaal ka socda Waqooyiga Itoobiya oo degaano kale ku fiday | Radio Baidoa\nGuriga Wararka Maanta Dagaal ka socda Waqooyiga Itoobiya oo degaano kale ku fiday\nDagaal ka socda Waqooyiga Itoobiya oo degaano kale ku fiday\nDagaal culus ayaa lagasoo sheegayaa gobolka Amxaarada ee dalka Itoobiya wararkii ugu dambeyay ee halkaa naga soo gaarayana waxaa ay sheegayaan in dagaalkii ka qarxay gobolka Tigray bishii Nuveember uu ku sii fidayo gobalka Amxaarada.\nCiidamada federaalka iyo sidoo kale ciidamada gobolka Amxaarada ayaa ku lug lahaa la dagaalanka fallaagada Tigreega ee TPLF, sida uu BBC-da u sheegay sarkaal ka soo jeeda deegaanka Amxaarada.\nWararka ku saabsan dagaallada sii xoogaysanaya ayaa imaanaya iyadoo dowladdu ay ku dhawaaqday xabbad-joojin hal dhinac ah bishii hore hase yeeshee aan dhag jalaq loo siinin.Dhammaan dhinacyada ayaa midba midka kale ku eedeeyay inuu sii hurinayo colaadda.\nXiisadda ayaa sii xoogeysatay tan iyo markii xoogaga TPLF ay dib uqabsadeen inta badan deegaanno ka tirsan gobalka Tigray kadib duullaankii ciidanka dowladdu ku qaadeen bishii Juun.\nMaamullada dalka ka jira ayaa wada abaabul ay ku doonayaan inay ku biiraan dagaalka, iyadoo isu soo baxyo lagu qabtay dalka oo dhan si dadka loogu dhiirigaliyo inay is qoraan oo ay ka qayb qaataan dagaallka ka dhanka ah TPLF.\nBarnaamijka Cunnada Adduunka ee Qaramada Midoobay (WFP) ayaa ka digaya inuu gabaabsi noqon doono gargaar cunto oo loogu tala galay 400,000 oo qof oo ku nool xaalad macluul ah kuwaas oo ku sugan gobalka Tigray.


Muddanaha Ma Tirsannaha Ah Ee Golaha Deegaanka Caasimada Hargeysa,Qalinkii:Maxamed Aadan Seed | Hangool News\nMuddanaha Ma Tirsannaha Ah Ee Golaha Deegaanka Caasimada Hargeysa,Qalinkii:Maxamed Aadan Seed\nCabdicasiis Maxamed Xaashi (Cago wayne) waa Xildhibaan ka tirsan golaha deeganka Hargeisa waxaana uu ka mid ahaa xildhibandii sanadii 2012kii dabayaaqadiisi laga soo doortay Caasimada Hargeisa isagoo ka soo baxay Degmooyinka Maxamuud Haybe iyo Maxamed Mooge kala fadhigii uggu horeeyey ee Golaha Deeganka Hargeisa yeeshen waxa loogu doortay inuu noqdo Maayar ku xigeenka Caasimada Hargeisa\nMaayar Cabdicasiis Maxamed Xaashi (Cago Wayne) mansabkaasi loo doortay in badan oo ku hanwaynayd inuu wax badan soo kordhiyo isaga iyo 24ka dhalin yarada ah ee bulshada Hargeisa iska soo xushay waxay noqdeen kuwo fadhiida oo aan ka soo bixin hawsha loo igmaday.\nWaxaanu maayirku xigeenkani sheegay markii xilka loo dhaarinaayay, inuu wax badan ka qaban doono hawlaha shaqo ee u yaala ee dhanka caasimada, waxna uga qaban doono baahiyaha aasaasiga ah xaafadaha uu ka soo baxay ee sida Maxamuud Haybe iyo Maxamad Mooge oo qaba labadaasi Degmo baahiyooin ka badan tan ay qabaan degmooyinka kale ee Caasimadu.\nMudane Cabdicasiis Cagowayne ereyo badan oo laga guntay xilligi uu tartanka ugu jiray kursigani waxa lagu xasuusta balan qaadyo badan oo dhamaantood noqday hal bacaad lagu lisay oo aanu waxba ka soo qaadin,iyo sidoo kale erayo Naax Naaxsan oo uu ku beerlaxawsan jirey Dadka uu Codka Ka Doonayo inkasta oo ay dib ka ogaadeen in waxaas oo hadalo ah ay ka keenayso Fudaydka Shaqsinimo ee uu u dhashay oo mar danbe soo shaac baxday.\nArintaasi oo guud ahaanba mar danbe bulsho wayntii soo doortey u cadeysay in maayirku xigeenkan iyo masuulka dhigiisa ah ee ka sareeya uu aronkoodu ahaa\nna doorta doorta na doorta aanu dam idinka siine hase ahaate aanay habeena ku seexan habeena ku soo toosin sidii ay umadan wax ugu qaban lahaayeen.\nWaana mid ayaan daro ah in maanta ninka maayirku xigeenka ah, ee caasimada Hargeysi lala baryo shaqadii ay umada iyo qarankuba u doortay.\nIyada oo maalmihii ugu danbeeyay baafin loogu jiro maayirka iyo ku xigeenkiisa, oo badi ay dadweynaha caasimada Hargeysi ay hadal hayaan ka maqnaanshiyaha iyo ka muuqasho la,aanta xaruntii dawlada hoose ee ay shaqada ka hayeen\nWaxanay taasi ku tusaysaa sida maanta goob kasta iyo degmo kasta oo magaalada Hargeysa uu xashiishku u buux dhaafiyay, iyo iyada oo magaalada Hargeysi ay noqotay barkad biyuhu ay fadhiistaan oo gabi ahaanba ay wada gog,lan yihiin wadooyinkii caasimada Hargeysi.\nWaxa xusid mudan in dhawaan la arkaayey xildhibaanada oo is daba ordaya sheegayna in ay dalka keensadeen qalab ay lahaayeen waxaanu ku dayactiraynaa wadooyinka caasimada, hase ahaate waxaa isweydiin leh halkee ayuu ku danbeeyay qalabkii loogu talo galay dayactirka wadooyinka burbursan ee caasimada Hargeysi.\nQaybta Labaad Waxaynu Ku eegi Doonaa Halkuu Ku Danbeeyey Balanqaadkii dhismaha Wada Halbowlaha u ah Qaranka Somaliland ee Muraada Dalka waa Madaarka Cigaale Oo Dhawaan La Bur Buriyey Dhismayaashii iyo Hantidii Ku Xeernayd Iyo Cida Dabada Ku Haysa Qabyadaasi,\nQorre Saxafi Maxamed Aadan Seed


Gudoomiyaha Olympica ga Somaliland Xasan Waraabacade oo si rasmi ah Isku casiley | SDWO.COM & SomalilandNews.net\nPublished on September 23, 2015 by sdwo · No Comments\nHadalhayanta ilaa shalay laga hadal hayey magaaalada Hargeysa inuu is casilayo Gudoomiyahii Ciyaaraha Olympic ga Somaliland Xasan Waraabacade ayaa shaaca ka qaaday inuu iskacasiley xilkii gudoomiyinimada. Haldoor Xasan Waraabacade ayaa noo xaqiijiyey mar aan maanta xidhiidh la samaynay inuu is casilaadiisa uu qoraal ugu gudbiyey Wasiirak Ciyaaraha, kana rajaynayo inuu si wanaagsan uga aqbalidoono iscasilaadiisa. Waxanu yidhi:\nWaxaan si buuxda iskaga casilay Gudoomiyanimada Olymbiga shalay oo taariikhdu ahaayd 22.9.2015. Waxaan cadeeynayaa in aan dhalinyaradda sidaaydii hore ee aan ugu adeegi jiray si mutadawacnimo ah aan ugu adeego wax kastana aan la qabto kamana caajisaayo maadaama aan u soo adeegay 21 sanadood. Waxaan u rajeeynayaa in qarankeenu uu maalin maalmaha ka mida ahmiyadda koobaad siin doono dhalinyaradda iyo cayaaraha\nHaldoor Xasan ayaan ilaa hada wax faahfaahin ah ka bixinin waxa keenay is casilaadisa xili ay fooda inagu soo hayaan tartankii ciyaaraha gobolada oo dhawr jeer dib u dhacay lana filayo inay qabsoomaan bisha October ee sanadkan. Xasan ayaa saxaafada u balanqaaday inuu si faahfaahsan uga hadlidoono waxyaabaha ku sii cadaadiyey inuu xiligan ka dhexbaxo wasaaradii Ciyaaraha. Xasan Waraabacade ayaa wax badan ka qabtay si mutadawacnimo ah tan iyo intii dalka dib loogu soo laabtay isagoo dhalinyarada ka caawin jiray dhinaca dharka iyo kabaha ciyaaraha iyo kubadahaba. Xasan waxa lagu xasuusandoonaa horumarka uu gaadhsiiyey ciayaaraha Somaliland isaga oo ay taariikhada u gashay inuu yahay ninkii u horeeyey ee ka fakira inuu garoonada kubada ee kaarbetka la dhilgo uu ka hirgeliyey magaalada Hargeysa, taasi oo sababtay in dad badani ay kaga deydaan fikradii cusubayd ee uu dalka ku soo kordhiyey, isagoo dadkana u fududeeyay inuu ka caawiyo habka loo dhigo kaarbadka iyo soo iibintiisaba. Magaalada Hargeysa ayaa mudo sanad iyo badh gudahood ah ku yeelatay in ka badan 30 garoon oo kuwa karbatku yaalaan ah. Fikirkan ayaa ku sii fiday Somaliland inteedii kale iyadoo laga hirgeliyey garoono noocan oo kale ah Burco, Berbera, Gebiley iyo Borama. Aakhirkiina fikirkii xasan wuxuu sababay in xukuumaduna ku dhiirato oo ay doogii karbatka ah ay dhigto garoonka weyn ee kubada Cagta ee Hargeysa oo bil ka hor la dhameeyay.


MUUQAAL+WARBIXIN:-Sheekh Xasan Daahir Aways Oo Isbadalay iyo Muuqaal Uu Madaxwayne Farmaajo Usoo Diray | Saadaal Media\nMUUQAAL+WARBIXIN:-Sheekh Xasan Daahir Aways Oo Isbadalay iyo Muuqaal Uu Madaxwayne Farmaajo Usoo Diray\nNov 10, 2017 - jawaab\nWaxaa Muuqaal soo duubay Sh. Xasan Daahir Aways, oo kasoo mid noqday Urur diimeedyo kala duwan, Hadana Dawladda Soomaaliya ay ku hayso Xabsi Guri, Muuqaalkan wuxuu ku sheegay inuu yahay fariin ku socota Madaxweynaha Somalia Mudane Maxamed Cabdullahi Farmaajo.\nWuxuu ku bilaabay duco uu ku sheegay in ay tahay tan ugu fiican oo ugu duceyn lahaa Madaxweynaha taas oo ah: Allaha ku hanuuniyo, Dadkana ha kugu hanuuniyo, – iyagana ha kuu soo hanuuniyo.\n2 CADOW : Intaas ka dib wuxuu fariintiisa ku bilaabay, waxaad u dhexeysaa 2 qatarood mid shisheeye iyo cadow dagaal kaala soo horjeeda oo gudaha ah, waxaana lagaaga fadhiyaa inaad la timaado siyaasad aad labadaas qatarood uga badbaadi karto dalkana uga badbaadin karto.\nDADKA SOOMAALIYEED : Sida aan kaa dhageystay dhowr jeer adiga oo sheegaya, dadka Soonaaliyeed waa dad wanaagsan oo dhiiran oo damiir iyo dadnimo leh cilada heysta waa gumeysiyihii oo wadada ka lumiyay iyo dowladihii dalka soo maray oo aan sidii saxda aheyd uga shaqeyn dowladnimada Somalia iyo daalkii iyo rafaadkii oo ku dheeraaday taasina waxay keentay in uu jahawareer ku dhoco\nSABABTA LAGUU TAAGEERSAN YAHAY : Wuxuu sheegay in sababta guusha Farmaajo keentay ay tahay 2 arimood tan koowaad oo ah shaqadii fiicneyd ee uu qabtay markii uu Raisal wasaaraha ahaa iyo sidii foolxumada aheyd ee loola dhaqmay.\nWuxuu ku daray in labadan qodob aanay wax badan ka anfici karin Madaxweynaha oo ay yihiin wax aan cadiifad ka xooganeyn.\nDADKA KUGU WAREEGSAN : Wwalaaloow dadka ku wareegsan ama ku wareegsanaan doona waa dad adiga wax kaa raba, dadkii qiimaha lahaa adiga waxba kaama rabaan dalka ayay joogaan, gaxan dhaaf kuwa kugu hareereysan oo toos ula macaamil dadkaas sababta oo ah ma ahan dad raba in albaabada Madaxda istaagaan ama maal iyo mansab toona kaa raba\n“Waxaan kaala dardaarmayaa labbo arimood oo dowladnimada u xun Baqiilnimo & Cabsi, kuma aqaan laakiin tan hore ma kaaga baqayo laakiin tan danbe ayaan kaaga baqayaa, walaaloow alle kaasho oo ha baqin raganimadii lagugu bartay haka beyrin nin cabsada dal ma maamulo”\nSOMALILAND & ALSHABAAB: ” Waxaan rabaa inaan kuu soo gudbiyo 2 arimood oo aan dhageystay adiga oo dhowr jeer ka hadlaya, mid waa Somaliland midna waa Alshabaab.\n“Dhowr jeer ayaan dhageystay adiga oo ka hadlayo walaalaheen Somaliland la baxay inaguna aan waqooyi u naqaan runtii aad ayaan u jecleystay sida aad uga hadashay waana kaaga duceynayaa, anigu waxaan ogahay qaladka ugu weyn wuxuu dhacay 1960, markii la galay heshiiskii midowga labada gobol ayay aheyd in waqooyi iyo Koofur loo qeybsado sidaas lama yeelin ee waxaa qeybtii laga dhigay IRIR & HAWIYE ( Aden Cade, Abdirashid, Cigaal) waxaana madaxweyne qaatay Irir qaladkii maalinkaas bilowday ayaana weli lagu jiraa”\n” Laakiin arinka aan kugu diidanahay waa in Alshabab aanay dowladnimo rabin, Haa way rabaan laakiin farsamaduna waa ka qaldan tahay hoggaankuna waa ka qariban yahay, tusaale in qof kasta oo bulshada waxtar u leh in la dilo meelna diinta ugama taalo, aduunkana dowladnimo aan dagaal lagu raadin ma jiro waxaana tusaale kaaga filan Goerge Washington iyo Malcom X, taas waxaa kuu dheer in wadaad oo dhan uu xukun rabo tusaale kale waa nimankan Gobollada dhexe jooga ee Ahlu Sunnah la baxay”\nMOHAMED SIYAAD BARRE : Qofina kama shakisana inuu Maxamed Siyaad wadani ahaa ragonimana waa loo wada qirsan yahay, kolayba anigu waan u qirsanahay, waxaa tusaale fiican ah sida uu u maamulay abaartii 1974 xitaa waxaan xasuustaa isaga dibada ku maqan ayuu yiri ma aqbali karo in qof Somali ahi gaajo u dhinto waaba la ogaa wixii uu sameeyay laakiin dhibku wuxuu ahaa inuu diintii ka beyray oo uu shuuciyad keenay, waxaan ogahay in aan maalin 4 saacadood nin ka doodeynay ilaaheey wuu jiraa iyo ma jiro.\nGUNAANAD : “Anigu 1968 ayaan bilaabay inaan raadiyo in dalkaan diin lagu maamulo, dadkuna noqdaan dad diinta alle u nool una dhintaan, maalin waxaa Harar noogu yimid Cali Samantar waxaan ku iri inaan dhimano soo ma rabno? Hanti soo ma aanan bixin? Hadii ay sidaas tahay aan ku heshiino in waxa aan u dhimaneyno aanay qowmiyad noqon ee ay diinta alle noqoto.\nDalkaan gaari qaldan ayaa la saaray Walaaloow Farmaajoow waxaan kula dardaarmayaa in gaarigan Kismaanyo ka yimid ee waqooyi iyo Gaalkacyo u socda aad gadaal u celiso oo aad diinta nugu maamusho anigu horay ayaan u sheegay gaarigaas inaan horay ka fuulo oon darwal ka noqdana ma rabo inaan gadaal ka fuulo oo aan dowlad aan diin ku dhaqmeyn raacana ma rabo ilaaheey ayaan kuu baryayaa inuu garabkaaga galo oo uu kaaga gargaaro labada cadow ee aad u dhaxeyso”.