Abdishakur Ali Mohumed\nWallee “qaaf” ujeeddo leh, Qiimahayga kuma rido; Magac waa qasaanade, Wallee qado ma dhaafsado., - Abwaan Gaarriye (AHUN)\nLAFOGURKA SHARCI EE QODOBADA XEERKA KUFSIGA SOOMAALILAND (Xeer Lr. 78/2018).PDF\nDhammaan qoraalladii taxanaha ahaa ee aan ku lafoguray Xeerka Kufsiga iyo Xadgudubyada Jinsiga (Xeer Lr. 78/2018) oo aan hal dhukumenti iskugu geeyey kala deg halkan: LAFOGURKA SHARCI EE QODOBADA XEERKA KUFSIGA SOOMAALILAND (Xeer Lr. 78/2018).\nGaryaqaan Cabdishakuur Cali Muxumed\nPosted by Abdishakur Ali Mohumed (Good Lawyer) at 12:31 AM Links to this post\nQaybta 3aad: Lafogurka Qodobada Sharci ee Xeerka Kufsiga (Xeer Lr. 78/2018)\nQaybtan 3aad ee lafogurka qodobada sharci ee Xeerka Kufsiga (Xeer Lr. 78/2018) waxa aan ku lafogurayaa qodobada la xidhiidha fal dambiyeedyada diyaar-garowga u ah fal\ndambiyeedyada kale, kuwa la xidhiidha duubista iyo baahinta iyo qaybaha kale ee Xeerka. Waxaan sidoo kale ku soo gudbinayaa gunnaanad, tallooyin iyo soo jeedimo khuseeyo doodda xeerka kufsiga.\n1. Fal dambiyeedyada diyaar-garowga ah (Inchoate Offences)\nQodobka 11aad: Maandoorin Si ku Talogal ah: “Qofka si ula kac ah ku kalifa maan-doorsoommidda qof kale oo aan raali ka ahayn, isagoo ujeeddadiisu tahay in uu ku sameeyo/ kula kaco ama in uu fursad u siiyo cid kale in ay ku samayso ama kula kacdo galmo ama fal jinsi ah qofkaas kale waxa uu galay dambi, waxaana uu mutaysanayaaa xadhig ciqaabeed u dhaxeeya shan ilaa toddoba sannadood.”\nQodobka 12aad: Afduub iyo Xadhig Sharci-darro ah: “Qofkasta qafaasha, afduuba, u qaata lahaystenimo ama u xidha si sharci darro ah qofkale si uu ugu la kaco kufsi ama fal xadgudub jinsi ahi waxa uu galay fal dambi afduub iyo xadhig sharci darro ah, waxaana uu mutaysanayaa xadhig ciqaabeed u dhaxeeya shan ilaa siddeed sannadood”\nMadmadowga ku Jira Qodobadan: labadan qodob waxay dhigayaan fal dambiyeedyo diyaar-garow u ah fal-dambiyeedyo kale (preparatory offences or inchoate crime), waana sababta uu xeerku cinwaankooda uga dhigay ‘DIYAARIN FAL DAMBIYEEDYO’. Waxay kamid yihiin fal dambiyeedyada mararka qaarkood lagu khaldo iskuday fal dambiyeed sida iskuday kufsi ama ka faa’iiddeysi galmo haddii aan si taxadar leh loo qeexin. Qodobadan kuma cada wax lagu kala garan karo diyaargarowga iyo iskudayga kufsiga ama falka jinsiga ah sababtoo ah tiirarkooda kuma cadda wax kala soocayaa, isla markaana xeerkan dhammaantii kuma cada iskudayga kufsigu tiirarka uu ka kooban yahay – lama qeexin ba.\nIskudayga fal dambiyeed sidiisa ba wuu ka culus yahay fal dambiyeedyada diyaar-garawga ah sababtoo ah iskudaygu tusaale ahaan waa in qofku isagoo ay ujeeddadiisu tahay in uu kufsi ku kaco markii uu ku dhaqaaqay fulinta falka ku fashilmay keliya in xubintiisa taranku ay gasho xubinta taranka ee qofka kale balse fuliyey dhammaan tiirarkii kale ee fal dambiyeedka kufsiga ah. Halka fal dambiyeedyada diyaar-garowga ah ay ka yihiin talaabooyinka ka horeeya iskudayga ee ah diyaar-garowga sida qorsheynta iyo abaabulida fal dambiyeedka inta aan lagu dhaqaaqin talaabooyinkii iskudayga kufsiga.\nFal dambiyeedka maandoorinta ku talogalka ah nuxur ahaan waa in qofka falka ku kacay uu si badheedh ah oo kelifaad ah u sakhraamiyey qof kale oo aan raali ka ahayn iyadoo ujeeddadiisu ay ahayd in isaga ama cid kale u galmooto ama ay fal jinsi ah kula kacdo qofkaas. Sidaas darteed, tiirarka uu fal dambiyeedkani ku dhisan yahay ee loo baahan yahay in la caddeeyaa waa 1. In eeddaysanahu uu si badheedh ah oo ula kac ah ugu kacay falka maandoorinta ah; 2. In dhibanahu aanu raali ka ahayn oo uu eeddaysanahu ku kelifay ama ku qasbay in uu maandoorsoomo ama sakhraamo iyo 2. In ujeeddada maandoorintu ay ahayd in eeddaysanaha ama cid kale u galmooto ama fal jinsi ah kula kacdo dhibanaha.\nHaddii eeddaysanahu aanu si badheedh ah ugu kelifin dhibanaha oo aanay jirin caddeyn muujinaysa kelifaad ama ku khasbid maandooriye, xitaa haddii la caddeeyo in dhibanahu aanu raali ka hayn isla markaana ujeeddada eeddaysanahu ay ahayd in dhibanaha loo galmoodo laguma xukumi karo fal dambiyeedkan sababtoo ah si ula kac ah umuu gelin falka. Sidoo kale haddii la caddeeyo in eeddaysanahu uu si ula kac ah u maandooriyey dhibanaha balse aan la caddeyn in ujeeddadiisu ay ahayd in isaga ama cid kale ay u galmooto dhibanaha, markaasna lagu qaadi maayo qodobkan oo ma qabanayo.\nSida sharciga ah qodobkan maandoorinta ee Xeerka Kufsiga waxa la adeegsan karaa keliya haddii ujeeddada maandoorintu ay la xidhiidho in lagu kaco galmo ama fal jinsi ah. haddii aanay sidaas ahayn se, waxa eeddaysanaha lagu eeddayn karaa faqradda 5aad ee qodobka 3aad ee Xeerka la Dagaalanka Mukhaadaraadka (Xeer Lr. 21/2002) haddii qof ay da’diisu ka yar tahay 15 sanno jir la siiyo mukhaadaraad ama maandooriye. Haddii se qof ay da’diisu gaadhay 15 sanno ama ka weyn la sakhraamiyo iyadoo loo qariyey ama lagu khasbay maandooriye ama cunto loogu daray, waxay dembi noqonaysaa keliya haddii qofkaas oo sakhraansan loo soo bandhigo dadweynaha – dibeda loo saaray oo dadku ogaaday ama dadka la ogeysiiyey.\nFal dambiyeedka afduubka iyo xadhiga sharci-darrada ah ee qodobka 12aad ee Xeerka Kufsiga waxa keliya oo qof lagu eeddayn karaa haddii la caddeyn karo in ujeeddadu ay ahayd kufsi ama xadgudub jinsi. Haddii aanay caddeyntaasi jirin afduub iyo xadhig sharci-darro ahna ay jiraan waxa lagu dhaqmi karaa qodobbada 433 iyo 486 Xeerka Ciqaabta Guud. Waxa se cajiib ah in fal-dambiyeedkan oo lagu sheegay diyaar-garow kufsi ama xadgudub jinsi ah uu ka ciqaab cuslaado iskudayga kufsiga laftiisa iyo fal dambiyeedka xadgudubka jinsi laftiisa oo ciqaabtiisu ay tahay ba hal ilaa saddex sanno sida ku cad qodobka 8aad. Xaqiiqadu waxay tahay afduubka iyo xadhiga sharci-darrada ah ayaa ka culus xadgudubka jinsi laftiisa oo uma noqon karaan diyaarin fal-dambiyeedkaas. Qofna looma afduubo ama looma haysto xadgudub jinsi oo keliya balse galmo waa loo afduuban karaa sababtoo ah xadgudubka jinsi waa fara-fareyn sida qabsashada ama xoodaaminta oo kale, intaasina afduubka dhexdiisa ayey dhacdaa ba – qof aan gacan la saarin lama ba afduubo – umana baahna diyaar-garow aan sakhraamin ahayn.\n2. Duubis iyo Baahin\nQaybtan oo ka kooban saddex qodob oo kala ah qodobka 13aad (carruurta oo la daawadsiiyo fal jinsi ah), qodobka 14aad (isqaawin anshax-darro ah) iyo qodobka 15aad (duubis, qaybin iyo baahin muuqaalo fal lidi ku ah jinsi), waa qaybta sharci ahaan ugu muhiimsan uguna wacan xeerkan sababtoo ah fal dambiyeedyada lagu mamnuucay ayaa ah kuwo dhibaato culus iyo dhaqan xumo baahsan ku haya bulshadeena. Waa falal waxyeelo culus ku haya damiirka iyo akhlaaqda bulshada gaar ahaan carruurta iyo dhallinyarada. Sidaas darteed, waa qaybta ugu muhiimsan xeerkan kana mid ah meelaha uu xeerkani ku wacan yahay balse haddana qaab-qoraal ahaan iyo sharci ahaan ba aan ka madhnayd in la dhaliilo.\nMadmadowga ku jira qodobadan: Qodobka 13aad oo wuxuu dhigayaa “Qof kasta oo si ula kac ah ugu qasba ama ugu kalifa qof carruur ah in uu daawado cid kale oo samaynaysa galmo waxa uu galay dambi, waxa uuna mutaysanayaa xadhig ciqaabeed u dhaxeeya shan ilaa todoba sannadood.” Fal dambiyeedka uu qodobku qeexayaa waa mid wax lagaga qabanayo falkan oo waxyeelo ku ah ama xumaynaya akhlaaqda iyo dhaqanka carruurta. Haseyeeshee, qodobku wuxuu fal dambiyeedka ku koobay in si ula kac ah qof carruur ah loogu qasbo in uu daawado dad isku galmoonaya. Taasi oo meesha ka saaraysa aragtida caamka ah ee ah sharci ahaan in carruurtu aanay marka hore ba lahayn awoodda garashada xumaanta ama raali ka ahaanshaha dembiga. Qofka carruurta ah uma ba baahna in la qasbo ama la kelifo sababtoo ah xumaanta iyo samaanta waxa u kala sheega ama uu ka bartaa waa dadka waaweyn. Qodobkuna taas ayuu khilaafsan yahay oo ma qabanayo qofka isagoon qasbin ilmaha u horseeda xumaanta noocan ah. Sidaas darteed tiirarka dambigan ee ah qasbida ama kelifaadu waa kuwo xanibaad ku ah wax ka qabashada in xumaan iyo dhaqan xumo loo horseedo carruurta, waxaanay ahayd in fal dambiyeedku u dhignaado sidan: “Qof kasta oo si ula kac ah qof carruur ah u daawadsiiya dad isku galmoonaya ama muqaal laga duubay waxa uu galay dambi.”\nQodobka 14aad ee xeerku wuxuu dembi ka dhigayaa in qof uu si ula kac ah iskugu qaawiyo ama marada uga faydo xubnahiisa taranka dadka dhexdiisa. Taasi oo ah anshax-darro uu qofku ku muteysanayo xadhig ciqaabeed u dhaxeeya 3 ilaa 6 bilood iyo ganaax lacageed oo u dhaxeeya 1,000,000 ilaa 2,000,000 oo shillinka Soomaaliland ah. Waa qodob qaab-qoraal ahaan iyo sharci ahaan ba si fiican u qoran oo aanay anniga shakhsi ahaan ii muuqan ceeb uu leeyahay.\nQodobka 15aad wuxuu mamnuucayaa in b) cod, filim ama sawir laga duubo ama qaado fal dambiyeed jinsi ah ama muuqaal kale oo khuseeya galmo ama fal lidi ku ah jinsi. T) la wadaaga ama qaybiya ama ganacsi ahaan u haysta cod, film ama sawir laga qaadey faldambiyeed jinsi ama muuqaal kale oo khuseeya galmo ama fal jinsi kale. Waxaan u fahmay in qodobku uu dembi ka dhigayo ka duubista ama qaadista cod, filin ama sawir fal dambiyeed jinsi ah oo dhacaya, balse maan fahmin waxa loola jeedo muuqaal kale oo khuseeya galmo ama fal lidi ku ah jinsi. Muuqaalka kale ee khuseeya galmo ma waxa loola jeedaa in la duubo muuqaal galmo oo aan fal dambiyeed ahayn sida galmo xalaal ah oo la duubo? Falka lidiga ku ah jinsiga se maxaa loola jeedaa? Maxay kala yihiin ama ku kala duwan yihiin codka, filimka iyo sawirka laga duubayo ama qaadayo fal-dambiyeedka jinsiga ah iyo muuqaalka kale ee khuseeya galmadu – ma isku mid baa mise laba wax ayey kala yihiin? Maxayse kala yihiin ama ku kala duwan yihiin fal-dambiyeedka jinsiga ah ee codka, filinka ama sawirka laga qaadayo ama duubayo iyo falka lidiga ku ah jinsigu? Ma kala qeexna oo ma kala cada waxa ay kala yihiin fal dambiyeedka jinsiga ah, muuqaalka kale ee khuseeya galmo iyo falka lidiga ku ah jinsigu. Sidaas darteed, nuxurka qodobkan waxaan u fahmay uun in ay dembi tahay in cod ahaan, muuqaal ahaan, sawir ahaan loo duubo ama qaado fal dambiyeed jinsi ah oo dhacaya ama wixii galmo la xidhiidha sida qof qaawan oo sawir ama muuqaal laga duubo ama hadal galmo khuseeya oo cod ahaan loo duubo iyo in sidoo kale la sii qaybiyo, dadka lala wadaago ama laga ganacsado waxaas la duubay. Faqradda 2aad waxay dembiga ka reebaysaa haddii ujeeddada duubista, qaybinta ama haysashadu ay ahayd in lala wadaago hay’addaha sharci fulinta. Faqradda 3aadna waxay dembiga ciqaabtiisa ku cusleynaysaa haddii ujeeddada falkani ay ahayd ganacsi..\n3. Bilaabida iyo Oogida Dacwaddaha Fal-dambiyeedyada Xeerkan\nUgu horeyn waxa cad oo aan qarsoonayn in xeerku uu mudnaanta kowaad siinayo ilaalinta xuquuqaha dhinaca dhibanaha ah iyo daryeelkiisa. Xeerku ma aha oo umana qorna sida xeer caddaaladeed oo ay u siman yihiin dhinacyada dacwaddu – wuxuu ku dhisan yahay ilaalinta xuquuqaha dhibaneyaasha fal dambiyeedyada la xidhiidha galmada ama jinsiga (Victim based approach). Wuxuu sidoo kale ku dhisan yahay qaab kala sooc muwaadinimo oo jinsi ku dhisan. Waa xeer ay si toos ah ugu cadahay ujeeddooyinkiisa qoran ee loo dejiyey. Sidaas darteed, iyadoo aynu ogsoonahay xaqiiqada dhabta ah ee ah in ay aad u nugul yihiin dhibanayaasha lagu la kaco fal dambiyeedyada uu xeerkani khuseeyo oo ay u baahan yihiin tageero iyo gargaar dheeraad ah, haddana qofkasta oo aaminsan isla markaana jecel in muwaadiniintu ay si siman oo dhex ah u helaan caddaalad iyo sinnaansho, ma hilmaami karo ilaa xad dhibaatada iyo burburka nololeed ee ku dhaci kara qofka fal dambiyeed noocan ah oo aanu geysan si fudud loogu eedeeyo ama loogu xukumo. Dhibanaha xuquuqdiisu kuma jirto in xuquuqda eeddaysanaha lagu tacadiyo. Wixii labadooda u dan ah ayay danta bulshadeenu ku jirtaa, balse wixii dhinac qudha u dan ah ee dhinaca kalena tacadi ku ah waa burburkeeda iyo balanbalkeeda.\nIlaah baan kuu dhaartee burburka ay bulshada ku keenayso in hal qof si fudud oo caddaalad-darro ah loogu xukumo dembi aanu lahayn, kuma keenayso haddii toban dembiile ay maxkamaddi ku sii deyso caddaymo la’aan. Ujeeddada uu xeerkani uga dhinac noqday eeddaysanahu waa burbur bulsheed oo ummaddeena lala maagan yahay ee maaha mid ummaddeena ama qof dhibane ah wax loogu qabanayo.\nQodobka 17aad: Goorta Gudbinta iyo Bilowga Dacwaddaha Galmo “1) Majiro xilli u xaddidan b) Gudbinta dacwadda ama cabashada dhacdada fal dambiyeed jinsi, ama t) Billaabista oogista dacwad dhan ka ah la tuhunsane loo haysto fal-dambiyeed jinsi oo Xeerkan ku dhigan.” Annigu waxaan qabaa dacwaddaha noocan ah caddaymahooda iyo marag-muujintoodu in aanay wakhti dheer ba isbadel la’aan jiri karayn. Waxay kamid yihiin dacwaddaha u baahan in la bilaabo inta ay arrintu qoyan tahay ee caddaymahu aanay tirtirmin ama meesha ka bixin. Caqligana ma gasho shuruud la’aan in daba furan laga dhigo muddada ay tahay in dacwadda la gudbiyo.\nQodobku ereyga ‘xili’ ayuu adeegsaday balse dacwaddahu maaha xiliyeed (seasonal), cinwaanka marka la eegana ereyga ‘goorta’ ayaa la adeegsaday oo isna aan meesha ku haboonayn maadaamaa aanay jirin gelin ama saacad lagu xidho dacwaddaha gudbintooda. Qodobka 84aad ee Xeerka Ciqaabta Guud muddo 30 casho gudahood ah ayuu waajibinayaa in dacwadda ciqaabta ah lagu soo gudbiyo haddii cidi ay cabanayso. Qodobka 21aad ee Xeerka Habka Ciqaabtuna qodobkaas ayuu waafaqsan yahay, waxaanu dhigayaa shuruuddo ay ku buri karto adeegsiga xuquuqdani. Haseyeeshee, hore ba umuu jirin qodob xili gaar ah dacwaddaha soo gudbintooda loogu xaddiday, loomana baahna in xilli loo xaddido sababtoo ah muddo ayaa u xaddidan.\nMarkay noqoto bilaabista dacwad oogida fal dambiyeedyada xeerkan ku cad, waxa khasab ah oo dastuuri ah in la xaddido muddada qofka la tuhunsanaha ah loo hayn karo baadhis sida ku cad faqradda 5aad ee Qod. 27aad Dastuurka JSL oo dhigaysa ‘Xeerka ayaa xaddaynaya muddada ugu badan ee qof loo hayn karo baadhitaan’. Sidaas darteed, iska dhaaf in qodobku uu dhigayo in aanu jirin xili u xaddidan bilaabista dacwad oogidee, waxaa qayrul-dastuuri ah in aanu in aanu qodobku xaddidin muddada ugu badan ee uu eeddaysanahu xidhnaan karo dacwad oogid la’aan. Sidaas darteed, qodobkani waa mid khilaafsan sharciga dalka oo uu ugu horeeyo qodobka 27aad ee Dastuurka JSL.\nQodobka 20aad: Doorka uu Bileysku ku Leeyahay Baadhista Dacwaddaha: Sida uu qodobkani u dhigayo doorka uu bileysku ku leeyahay baadhista fal dambiyeedku waa mid khilaafsan dastuurka iyo xeerka habka ciqaabta labada ba sababtoo wuxuu bileyska awood u siinayaa in uu sameyn karo xadhig iyo baadhis dhammeystiran oo aanu maxkamadda iyo xeer-ilaalinta ogeysiin. Hadal ahaan faqradda ugu dambeysa ayey ku qoran tahay “in uu xishmeeyo oo fuliyo amarrada maxkamadda, oo uu sidoo kalena guto hawlaha iyo waajibaadyada kale ee la xidhiidha dambi baadhista ee uu dhigayo Habka Xeerka Ciqaabtu.” Taasi maaha mid qodobkan faqraddahiisa kale xalaalaynaysa sababtoo waxay bileyska awood u siiyeen wax sharciga khilaafsan oo ah sida ku cad faqradda ‘sh’ ee qodobkan ‘’in uu ku dadaaalo in la soo qabto oo la xidho la tuhunsanaha/eedaysanaha dambiga, wareysina ka qaado la tuhunsanaha/eedaysanaha marka la soo xidho, warka uu ka helona diiwaan galiyo gal dacwadeedka dacwadaasi u furan.” in uu ku deddaalo waxa ka horeysa sifaha loo qaban karo ama loo baadhi karo eeddaysanaha.\nFaqradda 2aad ee qodobka 25aad ee Dastuurka JSL waxay dhigaysaa ‘ma bannaana in qofna la baadho, la qabto ama la xayiro, haddii uusan markaa dembi faraha kula jirin ama aanu amar qabasho oo sababaysan ku soo saarin Garsoore awood u lehi.” Haddii uu dambi faraha kula jiro kama ba hadlayo qodobkan 20aad ee xeerku oo wuxuu ka hadlayaa uun marka qof u soo dacwoodo ee ay dacwadu sidaas ku furanto. Hadda ba, qodobkani in uu toos uga hor imanayo qodobka 25aad ee dastuurku waa mid iska cad sababtoo ah qodobkan meel qudha kagama xusna in bilowga baadhista uu bileysku amar qabasho iyo baadhiseed uu ka dalbado maxkamadda ama xitaa ogeysiiyo qofka uu xidhay ama qabtay. Majirto faqrad keliya oo yaanay si cad ba u sheegine, muujinaysa qabashada eeddaysanahu in ay sababaysnaato. Faqraddaha qodobkuna waa kuwo awood u siinaya bileyska inay iyagoo ka duulaya cabashada dhibanaha iyo waxa laga qoray, ku deddaalaan inay soo qabtaan eeddaysanaha oo xitaa baadhis forensic ah ay sameeyaan deedna galka baadhista oo dhammeystiran uun ay xeer-ilaalinta u gudbin karaan. Taasi waa baadhis ka arradan xuquuqahii dastuuriga ahaa ee eeddaysanaha oo toos u khilaafsan qodobka 25aad ee dastuurka, waxaanay dhiirigelinaysaa in xadhig iyo baadhis sharci-darro ah ay kiisasku ka abuurmaan oo xuquuqda eeddaysanayaasha lagu tacadiyo.\nQodobka 25aad: Carqaladeyn Caddaaladeed: Qodobkani runtii waa mid yaabkiisa wata oo cajab badan sababtoo ah ma dhigayo fal dambiyeed ee wuxuu dhigayaa xukun fal dambiyeed. Maaha qodob u baahan in dacwad laga furo oo maxkamad horteed laga caddeeyo sababtoo ah isagaa ba maxkamad la’aan si toos ah u sii xukumaya qofkasta oo qodobkan loo qabsado. Faqradda 1aad waxay dhigaysaa “Qofka waxa uu noqonayaa dambiile, haddii uu faro galiyo gudbinta cabasho ama warbixin, dambi baadhista ama/iyo oogista dacwad fal- dambi ku cad Xeerkan si uu u horjoogsado, u leexiyo, u marin-habaabiyo, ama u carqaladeeyo hannaanka dhagaysiga ama geeddi socodka nidaamka caddaaladda.” Ugu horeyn, faqraddani waxay sii caddeysay in qofku aanu eeddaysane ba noqonayn ee uu si toos ah dembiile u yahay haddii loo qabsado falka faqraddan ku cad. Taasina waxay khilaafsan tahay faqradda 3aad ee qodobka 26aad ee Dastuurka JSL.\nMar labaadka, faro-gelinta gudbinta cabasho ama warbixin waa marxalad aanay dacwaddi furnayn oo dibada ka ah nidaamka caddaaladeed oo maba noqon karto carqaladeyn caddaaladeed. Mar saddexaadka, ujeeddada horjoogsashada, leexinta ama marin-habaabinta dhageysiga ama geedi socodka nidaamka caddaalada maaha mid lagu gaadhi karo faro gelinta cabashada ama warbixinta falka balse waa mid lagu kici karo wakhtiga dhageysiga, lamana qeexin marka la odhan karo marin-habow, leexin ama horjoogsasho ayaa ku timid dhageysiga ama geedi-socodka dacwadda. Taasi waxay keenaysa in markasta oo ay bileyska iyo xeer-ilaalintu ku fashilmaan baadhista dacwadda ay si fudud cid kale dusha uga saaraan guuldarada dacwadda ama ay dhibanaha iyo markhaatiyada ku qasbaan in aanay ka hor iman si kasta oo ay dacwadda u dhigaan haddii kale ay qodobkan ku fulin doonaan.\nFaqradda labaad, waxay tacadi ku tahay xorriyada go’aan qaadasho ee dadka sababtoo ah waxay dembi ka dhigaysaa in labada dhinac ee dacwad fal dambiyeed xeerkan ku cad oo uu dhageysigeedu maxkamadda ka socdo ay ka heshiiyaan ama ay dibeda arrinkooda ku xaliyaan, kadibna codsadaan in dacwadda la oodo, eeddaysanahana la sii daayo. Arrinta heshiisku waa mid ay dhinacyadu xor u yihiin. Arrintan codsiga dacwad oodista iyo sii deynta eeddaysanahuna waa mid aan la lahayn ba saameyn dembi sababtoo maaha fal leh natiijo saameyn dembi oo codsigu maaha fal natiijadiisu ay ka iman karto codsadaha – waa mid ay go’aankeeda leeyihiin hay’addaha garsoorku.\nRuntii waa wax lala yaabo in falkan aan dembiga ba noqon karayn lagu muteysto xadhiga ciqaabeed u dhaxeeya shan ilaa todoba sanno. Waxay ciqaabtiisu lamid tahay ama ka culus tahay todobada fal dambiyeed ee ugu culus xeerkan ciqaabta lagu muteysanayo iskudaygooda iyo afar fal-dambiyeed oo xeerka kamid ah ciqaabtooda. Saw markaa cajiib maaha in labadii qof ba toos loogu xukumo wixii ay ka heshiinayeen – hadduu jiray iyo haddaanu jirin ba - ciqaab ka culus dembigii uu midna dhibanaha ka ahaa midna eeddaysanaha ka ahaa. Maxay se tahay ujeeddada looga cusleeyey ciqaabta falkan aan dembiga ba lagu sheegin karayn ciqaabaha fal dambiyeedyada caadiga ah ee xeerka badankooda. Miyaanay ujeeddadu ahayn dembi tarmin iyo dacwaddo badin ilayn bileyskii waatan xor looga dhigay inay kiisaska abuuraan, qofkii dacwad ka noqdana waatan dembi culus laga dhigay, kii talaabo kale qaadana waatan la yidhi soo faro-galin carqaladeyn caddaaladeed ah.\nQodobka 27aad: Amarrada la Xidhiidha Badbaadada: Faqradda 2aad ee qodobkani waxay amarrada badbaadada ku daraysaa xaraf-faqraddeedka “b” oo dhigaya “in afar iyo labaatan saacadood gudahood lagaga soo qaado eedeysanaha wixii hub ah ee ku jira gacantiisa.” Runtii tani waa wax lagu qoslo sababtoo ah shay ama hanti uu leeyahay eeddaysanahu oo aan fal dambiyeed lagu gelin sharci maaha in loola wareego si sharci-darro ah haddii aanu fal dambiyeedka u adeegsan. Amniga dhibanahu uma xalaalaynayo bileyska in ay kaga qaadaan eeddaysanaha hub gurigiisa u yaala sababtoo ah dacwaddaha noocan amniga dhibanaha waxa ka khatar badan kan eeddaysanaha sababtoo ah isagaa ba wax loo tirsanayaa.\n4. Qodobada la Xidhiidha Caddeymaha\nQodobka 33aad: Caddeymaha aan la Aqbali Karin: Faqradda 1aad ee qodobkani waxay si gaar ah u reebtay in taariikh-nololeedkii jinsi ee dhibanaha uu eeddaysanahu isku difaaco, iyadoo si cad u qiraysa in ay noqon karto caddeyn laysku difaaco ayey haddana si badheedh ah u sheegaysaa in aanay bannaanayn in laysku difaaco – “Ma banaanna in la xigto taariikh-nololeedka jinsi (sexual history or background) ee dhibanaha fal dambi jinsi oo noqon karta caddeyn loo addeegsado is difaac.” Halkaa kuma joogayso ee waxay sii daba dhigaysaa “ama loogu andacoodo (dooddo) b) in ay u muuqato in dhibanahu ogolaaday falka galmo ama jinsi ee dacwaddu khusayso; ama t) marag kaca dhibanahu yahay mid aan la aamini karin ama daacad ahayn.”\nFaqradda 2aad ayaa iyadna sidaas si lamid ah uga reebtay eeddaysanaha in uu isku difaaco caddeynta macaamilka ka dhaxeyn jiray dhibanaha. Waxaanay dhigaysaa “Ma banaana in uu eedeysanahu ama cid kale oo mataleysa qofka ku eedeysanaha dacwad jinsi khusaysa sida ku cad Farqadda 1aad ee Qodobkan oo ay caddeyn ahaan u soo bandhigto in uu dhibanahu la yeeshay ama horey uga ogolaaday eedeysanaha ama cid kale fal jinsi ah oo aan ahayn ka ay dacwadu khusayso.” Bal hadda cajaa’ibtan eega, qof lagu eeddaynayo in uu qof kale khasbay oo la leeyahay kuma dooddi karo in uu caddeeyo:\no in aanu khasab jirin oo hore ba ay iskugu galmoon jireen oo ay wada galeen dembiga\no in aanu muujin karin ama caddeyn karin in ogolaansho jiray oo aanu khasab jirin iyo\no In dhibanaha soo dacwooday ee wax sheeganayaa uu haddana isagu isku yahay markhaati wax ku caddeynaya isaga (eeddaysanaha), isaguna aanu ku dooddi karin in aan la aamini karin ama aanu daacad ahayn oo aanu isla qofkii soo dacweeyey markhaati noqon karayn.\nQodobkani waa mid meel ka dhac ku ah nidaamka caddaaladeed iyo dhexdhexaadnimada garsoorka sababtoo ah waa qodob nuxurkiisu iskugu soo biyo shubanayo in dhibanahu iska daa wax kalee uu xitaa yahay markhaati aan la duri karin iyo in eeddaysanahu aanu xitaa isdifaaci karin. Waa qodob qayrul-dastuuri ah oo khilaafsan faqradda 2aad ee qodobka 28aad ee Dastuurka JSL.\nQodobka 34aad: Xaaladdaha Cusleeya Ciqaabta: Qodobkani wuxuu taxayaa xaaladdaha cusleeya ciqaabta oo iskugu jira kuwa taagnaa wakhtigii falka lagu kacayey iyo kuwo la xidhiidha dhaqanka eeddaysanaha. Intooda badan waa kuwo sax ah oo lagu muteysan karo in ciqaabta la kordhiyo. Haseyeeshee, xaaladdaha ay kamid yihiin b) dhibannaha oo ah qof carruur ah; k) eeddeysanaha oo ah qof ku tagri falay ama si qaldan uga faa'iideystay meeqaam xileed, mas'uuliyadeed ama aaminaadeed; ama I) haddii cidda dambiga gashay ay tahay laba qof ama ka badan, waa kuwo khuseeya qodobbo gaar ah oo aanu qodobkani caddeyn sida loo kala dabaqayo fal dambiyeedyada ay marka hore tiirarkooda ku jiraan iyo qodobada kale.\nQodobka 35aad: Xaaladdaha Fududeeya Ciqaabta: Qodobku wuxuu dhigayaa afar xaaladdood oo keliya oo fududeeya ciqaabta isla markaana iyagu dhammaantood sharci ahaan aan sax ahayn. Waxaan annigu u arkaa in laga badheedhay oo loogu talogalay in aan xeerka lagu darin xaaladdo ciqaabta fududeyn kara oo sharci ahaan sax ah.\n1) Xaaladdaha fududeynaya ciqaabta ee xeerka ku cad waxa ugu horeysa eeddaysanaha oo ah qof carruur ah oo da’diisu ay tahay 15 jir ilaa 18 jir. Waxyaabaha la yaabka leh waxaa kamid ah in qodobka 2aad ee Xeerku uu kelmada ‘carruur’ ku qeexayo “qof da’diisu ay ka yar tahay 18 jir.” Haseyeeshee, inkastoo xitaa wax ka badelkii Golaha Guurtida ay ku jirtay oo laga dhigay ‘qofka kasta oo ay da’diisu ka yar tahay 15 jir’, oo Golaha Wakiilladu cod aqlabiyad ah ku diidday wax ka badelkaas, wax macno ah oo ay xeerka ku kordhinaysaa ba ma jiro sababtoo ah 12 jeer oo carruurta laga hadlayo ba waxaa la xusayaa 15 jir. Halka 18 jirku ay xeerka kaga jirto mar kaliya marka laga yimaad qeexida, markaasina ay tahay markan qofka carruurta ah ee ay da’diisu tahay 15 jir ilaa 18 jirka laga fududeeyey ciqaabta.\nMacnaha meesha ku jiraa waa in qof da’diisu ay ka hooseyso 15 jir aanay lahayn masuuliyad dambi. Taasi oo dhan marka laga eego waafaqsan shareecadda islaamka iyo dhaqanka bulshada. Haseyeeshee, waxa iyadna meesha ku jirta in carruurta ay da’dooda u dhaxayso 15 jir ilaa 18 jir ay leeyihiin masuuliyad dambi oo la fududeeyey oo ciqaabta laga dhimi karo saddexdii meelood meel ahaan sida ku cad Qod. 117 Xeerka Ciqaabta Guud. Arrintani se ma waafaqsana Shareecada Islaamka oo waxay masuuliyadda dembi kala siman yihiin dadka kale.\n2) Xaaladda labaad ee fududeynaysa ciqaabta ee xeerka ku cad waa “eeddaysanaha oo ah qof da’a ah ama gaboobey.” Waa mid khilaafsan shareecada islaamka oo iyadu qabta in qofka weyni uu ka ciqaab culus yahay qofka dhallinyarada ah gaar ahaan dembiyada waaweyn sida sinnada ama kufsiga. Waxa kamid ah xadiiska ku yaal saxiixul muslinka ee uu Rasuulku SCW ku sheegay ‘Saddex ilaahay aakhiro lama hadlo; Oday sinneystay, qof madax ah oo beenaale ah iyo wax ma hayste kibir badan.’ Saddexduba maaha kuwo laga filayo falalka ay ku kaceen oo cudurdaar maleh.\n3) Xaaladda saddexaad ee fududeynta ciqaabta ee xeerkan ku cad waa tan ugu la yaabka badan, waana “eeddaysanaha oo ah qof maskaxda ka buka.” Waa xeerkii ugu horeeyey oo qof maskaxda ka jiran ka dhigaya dembiile ee aan arko. Wallee annigu ka yaabay xeerkani sida uu u caashaqsan yahay qof kasta oo magaca dhibane wata iyo colaada miyir beelka ah ee uu u hayo qof kasta oo eeddaysane lagu sheego. Wax sharaxaaad u baahan ba maaha oo waxba ku tiigaali maayee, xeerku waa xeerkaas qofka waalan xukumaya een sharci iyo shareeco toona u eegin.\n4) Xaaladda afraad ee fududeynta ciqaabta fal dambiyeedyada xeerkani waa “eedeysanaha oo ah mid la sakhraamiyay ahaana qof sakhraansan markii uu dambiga galayay.” Iyadna waa yaabka yaabkiise sawka qodobka 11aad ee isla xeerkani fal dambiyeed ka dhigaya in qof la sakhraamiyo ama maandooriyo si loogula kaco galmo? Qofka la sakhraamiyey ee galmo ku kaca – rag iyo dumar ba – ma dhibanaa mise waa eeddaysane? Hore ayaan se uga hadlay sababta isagoo dhibane ah looga dhigay eeddaysane. Xeerku waa xeerkaas sharciga, shareecada, dhaqanka iyo caddaaladda ba ka madhan ee xaajadiisu ay tahay xeelad badanleeydaas aan xaq dhawrka lahayn.\nQodobka 37aad: Warka uu Dhiibo ama Bixiyo Dhibanahu: Xeerkan cajaa’ibtiisu ma yaree, wax uu soo socda ba wuxuu iskugu soo biyo shubanayaa halkii uu nuxurka ugu muhiimsan ee xeerka ba laga lahaa uu ku jiray oo ah 1) in dhibanahu uu yahay markhaati wax caddeeya oo weliba xogta uu isagu sheegaa ay tahay caddeynta ugu culus ama ugu muhiimsan iyo 2) in si ay maxkamaddu u go’aamiso xukunka lagu ridayo ama lala tiigsanayo dambiile lagu xukumayo qodobada xeerkan ay maxkamadda u bannaan tahay in ay tixgeliso ama ku xisaabtanto warka ama xogta uu afka ka sheegay ama laga qoray dhibannaha ee tilmaamaysa dhibta iyo dhaawaca ka soo gaadhay fal dambiyeedka loo geystay.\nHaddii intaas uun lagu joogee, faqradda 2aad waxay sii caddaysay ba in warka ama xogta dhibannahu ay ku filan tahay in loo cuskado xukunka eeddaysanaha lagu riday waxaanay odhanaysaa “Xogta ama warka uu bixiyo dhibanuhu ee ee loogu gudbiyay maxkamadda sida waafaqsan Qodobkan, kama reebeyso maxkamada inay tixgaliso ama ku xisaabtanato caddeyn kale oo kasta oo ay u aragto inay muhiim u tahay goaan ka gaadhista ciqaabta la saarayo dambiilaha.” Macnaha maxkamaddu kuma ba khasbana caddeyn kale oo lagu kaabo waxa uu dhibanahu sheegee, way u bannaan tahay hadday u aragto in ay muhiim tahay.\nHadda fal dambiyeedyadan qofkii soo dacwooday afkiisa loogu xukumayo eeddaysanaha, waxa ku jira kuwo uu ILAAHAY ciqaab xad ah u dhigay oo ay shareecadu waajibisay in afar qof wax ka yar aanay caddeyn karin sida kufsiga sinnada aanu qofka kale raalida ka ahayn uun ah, kufsi loo galmooday ilmaha yar oo sinno ah, kufsiga loo galmooday qof aanay maskaxdiisu dhammayn oo isna sinno ah iyo kufsiga qasabka ah ee hubka loo adeegsado qofka loo galmooday oo xiraabo ah iwm. Waynu roonahay haddii uu ILAAHAY innaga saamaxo nidaamkeena dawladdeed ee sidaas u dhalan-rogay shareecadda Islaamka iyo nusuustii uu innoo soo dejiyey.\nQodobka 38aad: Ciqaabista Dambiilayaasha sida Wadajirka ah Dembiga u Gala: Markii aan falan-qaynayey qodobka 5aad ee xeerka oo jideeyey fal dambiyeedka “kufsi wadareedka”, waxaan tilmaamay in eeddaysanayaasha lagu wada eeddaynayo kufsi wadareedka aan la kala saarin marka laga hadlayo faqradda 3aad ee jidaynaysa in haddii dhaawac culus ama xanuunka AIDS-ka uu dhibanahu qaado ay ciqaabtu noqonayso xabsi daa’in. Waxaan ku doodday “maadaamaa hal shakhsi uu dhaawaca geysan karo ama uu xanuunka AIDS-ka wada qaadsiin karo dhibanaha iyo eeddaysanayaasha ba, waxay ku fiicnayd in si cad loo qoro in masuuliyadaas uu leeyahay qofka dhaawaca gacantiisa ku geystay ama xanuunka laga helo sababtoo ah dadka wada eeddaysan dembiga masuuliyadiisa way wadaagaan waanay kala leeyihiin sababtiisa (joint and several liablity).”\nQodobkani wuxuu dhigayaa “Qof kasta oo haga, amra, dhiirigaliya, la taliya, abaabula, qasba, bilaaba, huriya, kala shaqeeya, gargaara ama qof kale ku caawiya inuu galo dambi ka dhan ah qodobada Xeerkan wuxuu muteysanayaa xukun ciqaabeed ku haboon dembiga inta uu ku leeyahay sida waafaqsan xeerka ciqaabta guud.” Marka qodobka sidan u qoran lagu sheegayo dembiilayaal si wadajir ah dembi u galay, malaha ereyadani waa kuwo qodobka uun lagu qurxiyey oo maaha kuwo macnahooda dhabta ah loogu talogaley in ay ka turjumaan. Nuxurka qodobku waa dambiga ay dad badan ka qayb-qaataan (participation) gelitaankiisu in qof walba uu muteysanayo xukun ciqaabeed ku haboon dembiga inta uu ku leeyahay sida waafaqsan Xeerka Ciqaabta Guud.\nInkastoo Xeerka Ciqaabta Guud qodobkiisa 71aad ay ku cadahay ka sinnaanta ciqaabta dembiga ay u siman yihiin dadka fal dambiyeedka ka qayb-qaataa, haddana, faqradda 1aad ee qodobka 73aad ayaa gaar u xusaysa [masuuliyadda iyo kaalinta ay dembiga ku kala lahaayeen darteed] in ciqaabta gaar loogu kordhinayo: b) qof kasta oo u bilaaba, abaabula ama haga talaabooyinka dadka kale ee fal dambiyeedka ka qayb-qaadanaya; c) qof kasta oo masuul ah oo awooddiisa [qasab], hagidiisa ama amarkiisu uu dadka uu maamulo ku sababo in ay fal dambiyeedka ku kacaan. Faqradda 2aad ayaa si cad u sheegaysa in ciqaabta lagu kordhinayo xaaladaha ku cad xarfo-faqraddeedyadan la dabaqayo xitaa haddii dadka fal dambiyeedka laga qayb-gelinayo ama ku kacayaa aanay lahayn masuuliyad dembi.\nQodobka 75aad ee Xeerka Ciqaabta Guud wuxuu ciqaabta ka khafiifinayaa qaar kamid dadka si wadajirka uga qayb-qaatay fal dambiyeedka: 1) Haddii Garsoorahu uu u arko in ay aad u kooban tahay gargaarida ama kala shaqaynta uu qof ka qayb-qaadanayey fal-dambiyeedku ku lahaa diyaarinta iyo fulinta fal dambiyeedka wuxuu ka dhimi karaa ciqaabta sida waafaqsan qodobka 119 XCG. 3) ciqaabta wuxuu sidoo kale ka dhimi karaa dadka lagu sababay in ay ku kacaan ama ka qayb-qaataan fal dambiyeedka sida ku cad xaaladaha ku cad xaraf-faqraddeedka c) iyo d) ee faqradda 1aad ee qodobka 73aad ee Xeerka Ciqaabta Guud.\nQodobka 45aad: Burid iyo Laalid: Ujeeddada kowaad ee xeerka waxaa lagu sheegay “in la dejiyo xeer waafaqsan shareecada islaamka, dastuurka qaranka JSL, mabaadi’da guud ee caddaalada, qiyamka iyo dhaqanka suuban ee ummaddu leedahay”, faqradda 2aad ee qodobkan 45aad na waxay dhigaysaa “Xeer kasta oo kale ama qodobkasta oo sharci ama Xeer dhaqameed kasta oo ka soo horjeeda, ama aanan waafaqsanayn xeerkan waa la buriyay waxaana lagu baddalay qodobada Xeerkan.” Dhega! Xeerkii dhaqanka ummadda la waafajinayey sawkan buriyey ee laallay dhaqanka laftiisii ee qodobadiisa ku badalay. Maxaa kuu baxay?\nTALLOOYIN IYO SOO JEEDIMO\n1. Ugu horeyn, annigu shakhsiyan Cabdishakuur ahaan, ujeeddada aan bulshada ula wadaagayey aragtidayda shakhsiga ah ee aan ka qabo Xeerkan Kufsigu waxay ahayd inaan aaminsanahay in xeerkan aynu bulsho ahaan aad uga baahnayn balse aynu ku hungoownay oo aynu kala kulanay wax aynaan uga fadhiyin oo bulshadeena diinteeda, dhaqankeeda iyo masiirkeeda ba khilaafsan. Xaaladda aynu ku suganahay na maaha mid aan is leeyahay cid bay farxad gelinaysaa oo jecel in xaaladan lagu sii jirno oo aaminsan in aan xeer-ciqaabeed cusub loo baahnayn.\nXeerkan kufsiga oo keliya kuma koobna ceebaha sharci ee aynu dugsanaynaa oo Xeerka Ciqaabtu ba wax badan ayuu la wadaagaa waxyaabaha aynu xeerkan ku diiddanahay khaasatan markay noqoto waafaqsanaanta Shareecada Islaamka. Sidaas darteed waa in lagu baraarugsanaadaa oo aynaan xeerkan uun ku koobin doodda oo aynu fursadan uga faa’iideysanaa in la saxo dhammaan xeerarka aan waafaqsanayn diinta iyo dhaqanka ummadda si loo helo xeerar ka turjumaya mabaadi’da sharci ee uu ku dhisan yahay Dastuurka JSL oo ay ugu horeyso Shareecada Islaamku.\n2. Qaabka fudud ee loo ansaxiyey iyo geedi-socodkii lagaga soo shaqeeyey Xeerkan Kufsigu waxay inoo muujinayaan sida fudud ee ay suurtogal u tahay in la afduubo masiirka ummadda isla markaana loo adeegsan karo Golayaasha Qaranka gaar ahaan Xeer-dejinta oo karaamada iyo awooddii shacabka ee ay huwanayeen lagu shaqaystay.\nSababta keliya ee ay taasi u dhacday waa mid aynu garan karno oo ah in aynu nahay ummad tasoowday oo qof walba uu dannihiisa gaarka ah eryanayo isagoon aan xitaa xeerinayn diin, dan guud iyo masiir ummaddeed midna. Sidaas darteed, la yaab maleh in la innoo keeno xeerar aanay danteenu ku jirin oo aan diinteena iyo dhaqankeena toona lagu saleyn. Waanay socon doontaa oo maaha mid si dhibyar u joogsan karta ilaa inta aynu ka baxayno tasoowga aynu ummad ahaan ku jirno.\nHore ayaan laba sanno kahor u tilmaamay halka ay sartu ka qudhantay iyo sababta aynaan xitaa waxba uga qaban karin arrimaha noocan ilaa aynu ummad ahaan la nimaad han ummaddeed oo aynu kaga xoroobi karno aragtiyaha iyo afkaarta ay cid kale leedahay ee aan xal u ahayn mashaakilaadka sharci ee inna haysta. Waxaad ka akhrisan kartaa qoraalka aan mawduucan kaga kaga hadlay laba sanno kahor ee cinwaankiisu uu yahay Nidaamka Caddaaladeed ee Soomaaliland: Himilooyinkiisa Qoran, Ummadda Tasoowday, Bahdiisa Hanka yar iyo Qaranka Hagraday. Qoraalkan ayey ku dhan yihiin tallo iyo tusaale wixii khuseeya nidaamka sharci iyo caddaalada ee aan u gudbin lahaa bulshada gaar ahaan Mihnadlayaasha Sharciga.\n3. Waxa iyadna mushkilad ah in bulsho ahaan aynaan arrimahan noocan ah ugu dooddi karin si mawduuci ah oo ku kooban fikirka uu qofku diiddan yahay ama uu difaacayo, balse sida hadda muuqata dadka qaar ay cid gaar ah dhaleecaynayaan, qolooyinkii xeerka loo soo dhiibayna doodda qudha ee ay dhiiban karaan ba waxay noqotay “waxa xeerka diiddan ragga oo dumarka dhibaatadooda jecel iyo dad kufsiga bannaysanaya ama wax kufsan jiray.” Dadka sidaas u hadlayaa waa dad aqoonyahan sheeganaya iyo xildhibaanno golaha wakiilada ka tirsan. Sidaas darteed, waxaan soo jeedin lahaa in si ikhlaas ah looga hawl galo arrimaha noocan ah oo aynu ka baxno annaaniyada, danneysiga iyo isku muuqashada. Xeerka dooddiisu waa mid sharciyeed oo ay shareecaddu ugu mudan tahay – wixii diinta khuseeyaana wax lagu dheeldheeli karo maaha. Mana qurux badna in warbaahinta iyo social media-ha uun ay ku koobnaato doodduye waxa loo baahan yahay in hannaanka sharci ee lagu sixi karo loo maro sixitaanka xeerka oo doodda loo gudbiyo Goleyaasha Qaranka iyo Maxkamadda Dastuuriga ah, ciddii difaacaysaana halkaas ha ka difaacdo. Sidaas darteed, waxaan ku talinayaa oo aan soo jeedinayaan soo jeedimahan hoos ku faahfaahsan:\nSharciyaqaannada, Aqoonyahanka, Siyaasiinta iyo Culimada waxaan u soo jeedinayaa:\n· In laga wada shaqeeyo sidii xeerkan iyo kuwo kale ba loo sixi lahaa si loo helo xeerar ku dhisan Shareecada Islaamka iyo Dastuurka JSL.\n· In ay sameystaan shabakado ay ku mideysan yihiin oo u taagan la socoshada xeerarka iyo shuruucda dalka dejintooda iyo fulintooda ba\n· In la derso nidaam ahaan qaabka xeer-dejineed iyo geedi-socodka ay maraan xeerarka uu baarlamaanku dejiyo.\n· In ay xidhiidh wada shaqeyneed la yeeshaan Golayaasha Qaranka iyo urrurada bulshada ee madaxa-bannaan.\n· In ay si dhoow ula socdaan habka shaqada nidaamka caddaaladeed ee dalka isla markaana xoojiyaan la xisaabtanka xukumada iyo garsoorka\nGolaha Wakiillada iyo Xukumadda waxaan u soo jeedinayaa:\n· In aanay dhayalsan xilka iyo waajibaadka gole ahaan loogu igmaday isla markaana sida ku cad faqradda 1aad ee qodobka 38aad ee dastuurka JSL in ay reeban tahay in xeer-dejinta loo wareejiyo cid kale. U dhaqma oo ha idinka muuqato in aad tihiin XEER-DEJIYEYAAL oo yaanay dib u dhicin in aad ahaataan ANSAXIYEYAAL XEER AANAY DEJIN.\n· Xasuusnaada in sida ku cad qodobka 38aad, faqraddiisa 4aad: “himilooyinka xilgudashada baarlamaanka ay ugu muhiimsan tahay t) In Jamhuuriyadda Soomaaliland ay yeelato dhammaan xeerarka ay u baahan tahay dawlad Islaami ah.”\n· Ogaada in xubin kasta ay ku dhaaratay "WAXAAN ILAAHAY UGU DHAARTAY IN AAN U NOQONAYO DAACAD DIINTA ISLAAMKA, DALKAYGA SOMALILAND, DADKIISANA KU MAAMULAYO SINNAAN IYO CADDAALAD INTA AAN XILKA HAYO".\nUrrurada Bulshada ee aan Dawliga ahayn waxaan u soo jeedinayaa:\n· Haddii ay idinka dhab tahay in aad bulshada meteshaan waa in aad ilaalisaan dhaqankeeda, diinteeda iyo masiirkeeda ba.\n· Ha noqonine kuwo mashaariicda iyo aqoonta keliya ee ay bulshada ugu adeegayaan ay tahay wixii ay wax ku bixiyaan ee ay idiin dhiibaan Urrurada Caalamiga ah iyo hay’addaha QM xataa haddii aanay ka turjumayn rabitaanka iyo qiyamka bulshada aad mateshaan. Ha idinka muuqato aqoonta iyo kartida aad iskaga baandhayn kartaan isla markaana kaga kaaftoomi kartaan mashariicda shisheeyahu idiin dhiibo ee aydaan curintooda iyo fikirkooda midna lahayn ama aanay bulshada danni ugu jirin.\n· Waxa aad ka duulaysaan ha noqdo diinta iyo dhaqanka bulshada oo yaan idinka la idin doorin si aydaan idinkuna bulshada dhaqankeeda iyo diinteeda u doorin.\nAYNU ISA SAAMAXNO OO ILAAHAY HA INNOO DEMBI DHAAFO, DARIIQA SAXDA AHNA INNA WAAFAJIYO. AAMIIN.\nQalinkii: Garyaqaan Cabdishakuur Cali Muxumed (Good Lawyer)\nLIFAAQ: Goleyaasha Xeer-dejinta Soomaaliland Maxay ku Kordhiyeen Xeerka?\nKalfadhigii 29aad ee Golaha Wakiilada, fadhigiisii 11aad oo qabsoomay 14kii bisha Diisember 2015 ayaa loo qaybiyey mudanayaasha Golaha Wakiillada qabyo-qoraalka Xeerka Kahortagga Kufsiga iyo Xadgudubyada la xidhiidha oo ka koobnaa 23 bog oo 46 qodob ah. Golahaas dhan waxa uu xeerka hadda dhaqan-galka ku soo kordhiyey ama lagu daray talaabooyinka hoos ku cad:\n1. Magaca qabyo-qoraalka oo ahaa “Xeerka Kufsiga iyo Xadgudubyada Xidhiidhka Laleh (Xeer Lr./----/2015)” waxaa lagu badelay “Xeerka Kufsiga iyo Xadgudubyada Jinsiga ah (Xeer Lr. 78/2018.)”\n2. Gogoldhiga (preample) waxaa lagu daray “Markuu arkay Qodobada 77aaad iyo 78aad ee Dastuurka Soomaaliland.”\n3. Qodobka 1aad oo ahaa “Magaca Xeerka” waxaa loo badelay “Erey-bixin”.\n4. Erey-bixinta kelmada “" Xadgudub Galmo (Sexual Act)” Waxaa loola jeedaa galmo toos ah ama fal kale oo lagu xidhiidhin karo galmo oo lagula kaco qayb ama xubin ka mid ah jidhka qof si loo kiciyo dareenka ama loo dhaawaco hammadda galmo ee cid kale.” Waxaa lagu badelay “" Fal Jinsi (Sexual Act)” Waxaa loola jeedaa galmo, ama fal kale oo khuseeya, ku luglahaansho, fal jinsi loo aannayn karo oo lagula kaco xubnaha taranka, dabada, afka ama xubno kale oo ka mid ah jidhka.”\n5. Erey-bixinta kelmada “kufsi” waxaa loola jeedaa galmo aan sharcigu jidayn oo iyadoo loo addeegsanayo xoog, cabsi galin ama hanjabaad uu qof kula kaco qof kale oo ay kala jinsi yihiin ama la jinsi ah ; waxaana loo arkayaa in uu kufsigu dhacay marka xubinta taranka ee qofka falka ku kacayaa, xaddigay doontoba ha gaadsiisnaato’e gasho ama lagaliyo xubinta taranka ama xubin kale oo ka mid ah jidhka qofka kale. Waxaa lagu badelay “galmooda/galmoodo” (Sexual Penetration) waxaa loola jeedaa gelitaanka xaddigay doontoba ha gaadsiisnaato’e xubinta taranka ee qof ay gasho xubinta taranka, dabada ama afka qof kale”\n6. Erey-bixinta kelmada " Wasaaradda" Waxa loola jeedaa Wasaarada Arimaha Bulshada iyo Shaqada. Waxaa lagu badelay "Wasaaradda" Waxa loola jeedaa hay’adda xukumada uga masuulka ah arrimaha qoyska iyo haweenka”\n7. Erey-bixinta kelmada " Wasiirka" Waxa loola jeedaa Wasiirka Arimaha Bulshada iyo Shaqada. Waxaa lagu badelay "Wasiirka" Waxa loola jeedaa Madaxa hay’adda xukumada uga masuulka ah arrimaha qoyska iyo haweenka”\n8. Qodobka 2aad oo ahaa “Qeexida Ereyadda Xeerka” waxaa loo badelay “Magaca Xeerka”.\n9. Qodobka 3aad: (1) “In la dajiyo xeer waafaqsan ama la jaan qaadi kara dastuurka, minqiyaasyada caalami ee xaquuqaha aadamaha iyo mab;aadiida guud ee cadaaladda oo ku haboon waxna ka tari kara in la mamnuuco lagana hortago kufsiga iyo fal dambiyeedyada kale ee galmada” Waxaa lagu badelay “in la dajiyo xeer waafaqsan shareecada islaamka, dastuurka qaranka JSL, mabaadi’da guud ee caddaalada, qiyamka iyo dhaqanka suuban ee ummaddu leedahay”\n10. Cinwaanka “CUTUBKA LABAAD: XADGUDUBYADA GALMADA” Waxaa lagu badelay CUTUBKA LABAAD: XADGUDUBYADA JINSIGA”\n11. Cinwaanka “Qaybta kowaad: Fal Dambiyeed Kufsiga” Waxaa lagu badelay “QAYBTA 1AAD:KUFSIGA IYO XADGUDUBYADA JINSIGA”\n12. Qodobka 6aad cinwaankiisa oo ahaa “Kufsi Xad-gudub ah” Waxaa lagu badelay “Ku-Xadgudub Keentay Kufsi/Kufsi Awood Sheegasho”\n13. Qodobka 6aad: “Qof kastaa isagoo ujeedadiisu tahay inuu galo fal kufsi ah ee xubin jidhkiisa ka mida ama shay kale galiya xadigay doontaba ha gaadhsiisnaatee xubinta taranka ama xubin kale oo ka mid ah jidhka qof kale waxa galay faldabiyeed kufsi xad gudub ah, waxaana mutaysanayaa ciqaab u dhaxaysa Todoba iyo Toban ilaa Saddex iyo Labaatan sanadood oo xadhig ah.” Waxaa lagu badelay “Qof kastaa isagoo ujeedadiisu tahay samayn galmo ee xubin jidhkiisa ka mida ama shay kale galiya xadigay doontaba ha gaadhsiisnaatee xubinta taranka ama xaga dambe ee qof kale waxa uu ku sifoobay galayna faldabiyeed ku xad gudub kufsi/kufsi awood sheegasho, waxaana mutaysanayaa ciqaab u dhaxaysa Todoba iyo Toban ilaa Saddex iyo Labaatan sanadood oo xadhig ah”\n14. Waxaa la saaray cinwaanka “Qaybta 2aad: Falalka xidhiidhka laleh Xad-gudubyada Galmada”\n15. Cinwaankii marka hore ahaa “Qaybta 3aad: Diyaarinta iyo ka Qayb-qaadashada Faldambiyeedyo Xadgudub Galmo” Waxaa lagu badelay “QAYBTA 2AAD: DIYAARIN FAL DAMBIYEEDYO”\n16. Qodobka 11aad: Waxaa laga saaray faqraddii 3aad oo u qornayd sidan “Qofkii isku daya in uu galo fal dambiyeedka ku xusan qodobkan, waxa uu mutaysanayaa xadhig ciqaabeed u dhaxeeya hal ilaa saddex sannadood.”\n17. Qodobka 12aad: Waxaa laga saaray faqraddii 3aad oo u qornayd sidan “Qofkii isku daya in uu galo fal dambiyeedka ku xusan faqrada kowaad qodobkan, waxa uu mutaysanayaa xadhig ciqaabeed u dhaxeeya saddex ilaa shan sannadood.”\n18. cinwaanka “Qaybt AFRAAD: kAYDINTA, DuubisTA iyo BaahinTA FAL XADGUDUB GALMO” Waxaa lagu badelay “QAYBTA 3AAD: DUUBIS IYO BAAHIN”\n19. Qodobka 13aad: Waxaa laga saaray faqraddii 2aad oo u qornayd sidan “Qofkii isku daya in uu galo fal dambiyeedka ku xusan qodobkan, waxa uu mutaysanayaa xadhig ciqaabeed u dhaxeeya laba ilaa saddex sannadood.”\n20. Qodobka 21aad: Waxaa lagu daray “Warbixinta baadhista caafimaad ee uu bixinaayo hawl-wadeenka caafimaadku waa in ayna si cad u qeexin ama sheegin in uu dhacay fal dambiyeed kufsi ama xadgudub jinsi ah”\n21. Qodobka 38aad oo u dhignaa “Qof kasta oo haga, amra, dhiirigaliya, la taliya, abaabula, qasba, bilaaba, huriya, kala shaqeeya, gargaara ama qof kale ku caawiya inuu galo dambi ka dhan ah qodobada Xeerkan wuxuu muteysanayaa xukun ciqaabeed la mid ah ka uu mutaysto ama la saarao qofka dambiga galay (the principal offender).” Waxaa loo badelay ““Qof kasta oo haga, amra, dhiirigaliya, la taliya, abaabula, qasba, bilaaba, huriya, kala shaqeeya, gargaara ama qof kale ku caawiya inuu galo dambi ka dhan ah qodobada Xeerkan wuxuu muteysanayaa xukun ciqaabeed ku haboon dembiga inta uu ku leeyahay sida waafaqsan Xeerka Ciqaabta Guud”\n22. Qodobka 39aad: Waxaa lagu daray “Eeddaysanaha haddii lagu waayo dembiga lagu soo oogay waxa uu yeelanayaa magdhow waafaqsan shareecada islaamka iyo wixii khasaare ee soo gaadhay muddadii ay ku socotay dacwaddu.”\nPosted by Abdishakur Ali Mohumed (Good Lawyer) at 11:37 PM Links to this post\nCalanka Qaranka JSL\nWaxaan kuugu soo dhaweynayaa degelkani oo aad ka daalacan karto qoraalo ka hadlaya waayaha siyaasaddeed, dhaqaaale iyo bulsho ee Soomaalida. Degelkani wuxuu u abbuuran yahay horumarinta dhalinyarrada iyo daraasaynta nolosha Soomaalida.\nMadmadoow ku jirin,\n“Malafsade ha dhaco!\nXalaal-maal ha jiro!\nDadku waa masee,\nHa mudh-baxo cadligu!” - Gaarriye (AHUN)\nMaqaalada Muhiimka ah\nFaysal Cumar Mushteeg: Haldoorkii Fanka Soomaaliyeed ee uu Halabuurkiisu Mahadhooyinka Reebay\nBishii September 21keedii, sannadkii hore ee 2012ka waxaa magaalada Hargeysa lagu aasaasay Fanaankii weynaa, halabuurkii, Musigiistihii...\nQaybta 2aad: Lafagurka Sharci ee Xeerka Kufsiga Soomaaliland (Xeer Lr. 78/2018) W/Q. Garyaqaan Cabdishakuur Cali Muxumed\nQaybtan 2aad wax aan lafogur ku samaynaya qodobada sharci ee uu xeerku ka kooban yahay; intooda muhiimka ah. Waxa aan ku deddaalayaa in aa...\nHees Hawleed Ka Curatay Qoraalka Mujaahid Boobe\nBismilaahi Markii aan akhriyey taxanihii Cabdiraxmaan Aw Yuusuf Ducaale ( Boobe) ee cinwaankiisu ahaa: Magacaabistaydii Iyo Maagistaydii...\nDhammaan qoraalladii taxanaha ahaa ee aan ku lafoguray Xeerka Kufsiga iyo Xadgudubyada Jinsiga (Xeer Lr. 78/2018) oo aan hal dhukumenti is...\nQaybtan 3aad ee lafogurka qodobada sharci ee Xeerka Kufsiga (Xeer Lr. 78/2018) waxa aan ku lafogurayaa qodobada la xidhiidha fal dambiyeed...\nKootada Haweenku Waa Sillan-Sugan!!\nWaxaa Qoray Garyaqaan Cabdishakuur Cali Muxumed (Good Lawyer). Hordhac Sannadkii 2007dii ayey haweenka Somaliland codsa...\nQaranka Jamhuuriyadda Somaliland Wuxuu u Baahan Yahay in la Abuuro Xafiiska Qareenka Dadweynaha (Ombudsman)\n11. Hordhac Markii ugu horeysay taariikhda adduunka ee la abbuuro xafiis noociisu yahay xafiiska Qareenka Dadweynaha ( Ombudsman ) ...\nFAALLO: Xeerka Saxaafadda, Xeerka Ciqaabta Guud iyo Dacwaddaha Saxaafadda.\nWaxaa xaqiiqo jirta ah in saxaafadda xad-gudub loo geysto iyaduna ay geysato; waxaynu wada ognahay in xukumad kasta oo Somaliland soo mar...\nDharaaro Xasuustood: W/Q. Prof. Maxamed Siciid Gees. Qaybtii 34aad\nBoqolkii mid baan garanayaa Biixiyaw Harar eh Bidhan arag markii aan socdaa qof i bariidshaaye Jamac Xiid Aqoonyahan/Ruug-cada...\nQabyaaladda Siyaasadeed Waa Qaran Dumis: Somaliland Halis bay ku Jirtaa - W/Q Rashiid Sh. Cabdillahi (Gadhwayne)\nFadlan Riix Halkan Si aad Qoraalka u Akhrisato\nAbdishakur Ali Mohumed (Good Lawyer)\nEmail-kaaga Qoraaladayda Kala Soco\nELMI LAW FIRM\nXasuus Dhawrka Mareegta\nLAFOGURKA SHARCI EE QODOBADA XEERKA KUFSIGA SOOMAA...\nQaybta 3aad: Lafogurka Qodobada Sharci ee Xeerka K...\nQaybtii 2aad Intii ka Hadhsanayd: Lafogurka Sharci...\nQaybta 2aad: Lafagurka Sharci ee Xeerka Kufsiga So...\nFAALLO – Xeerka Kufsiga ee Antonia Mulvey (Xeer Lr...\nUbbadaasi jabaysa een\nU uus-miirtay darteed,\nDib waxay ka ahaataba\nIshii cawri taqaan iyo\nKa ilaali wed mooyee,\nWax kaleeto illoow!\nMaansadii ERGO 1992, Gaarriye (AHUN)\nMareegaha aanu Xidhiidhka Leenahay\nFariin Isoo Dir ama Talo Igu Kordhi\nDadka Soo Booqday\nGoodlawyer4@Copyright. Travel theme. Powered by Blogger.


Wiil ganacsade ah oo lagu dilay Bosaso – Radio Daljir\nWiil ganacsade ah oo lagu dilay Bosaso\nDiseembar 8, 2018 6:21 g 1\nKooxo hubaysan ayaa rasaas ku furay wiil la sheegay inuu ka mid ahaa ganacsatada yaryar ee magaalada Bosaaso.\nRasaaasta ayaa sababtay dhaawac uu markii dambe ugu geeriyooday isbitaalka guud ee Bosaso.\nQofka dhintay ayaa magaciisa lagu sheegay Shaafici.\nCiidamada ammaanka ayaa dhacddada dilka kadib gaaray goobta oo ahayd laamiga Bosaaso ee u dhow suuqa wayn ee Bosaso.\nMajirto wax fahfaahin ah oo kasoo baxay ciidamada ammaanka.\nBeelo 7sano ku dagaalamayay degmada Taleex oo heshiis lakala dhex dhigay (dhegayso)\nGalgala ISIS-ta Ku jirta waa ilma Netanyahu.\nIslaamnimana shaqo kuma leh.iska jir!!.\nWaa kooxo la caalamiyeeyey oo loo samaystay ceebaynta diinta Islaamka.\nISIS=Israeli toilet paper,go fuck your self.


HAN FOORARA & FILASHO GAABAN: Aragtidii ahayd shisheeye ayaa wax iga dhigi kara oo kasii dhamaanaysa Somalia | Hadalsame Media\nHome Maqaallada HAN FOORARA & FILASHO GAABAN: Aragtidii ahayd shisheeye ayaa wax iga dhigi...\nHAN FOORARA & FILASHO GAABAN: Aragtidii ahayd shisheeye ayaa wax iga dhigi kara oo kasii dhamaanaysa Somalia\n(Hadalsame) 02 Abriil 2020 – Waxaa aad u soo siyaadaya waayahaan danbe dad u qaba haday han siyaasadeed yeeshaan ay khasab tahay in ay Dowladdo shisheeye dhabarka saaraan ayagoo u arkaya in ay garab iyo gaashaan u noqdaan si ay uga dhex muuqdaan siyaasadda dalka Soomaaliya.\nWaxaadse mooddaa in dowladdaha shisheeye ay sharuud uga dhigeen dadkaas in ay waxkasta oo wanaagsan kana socda dalka Soomaaliya in ay dhaliilaan ayaga oo aan u aabba yeelin erayadda ka soo baxaya bishimahooda oo mar marka qaar shaki kaa galayo bad qabka caafimaad ee qofkaas markaad aragto waxa uu ku hadlayo.\nHaddaba waxaan is leeyahay waxaysan ogayn in qof shisheeye u shaqeeyay uusan aduunka wax magac iyo maamuus ah ku yeelan kana gaarin mansab siyaasadeed oo la mahadiyo, balse uu dhashiisa uga tago naanays ah in uu ku sifoobay qof shisheeye kalkaal ah boog danqatana ku noqota dhashiisa.\nHankaaga siyaasadeed ka dhex raadi dadkaaga iyo dalkaaga shisheeye aad dhabarka saarti fariimaha ay kuu soo dhiibaan in aad soomaaliyayso laguma gaaro hanasho xil iyo kasbasho shacab, maadaama ay sii adkaanayso in shisheeye xil qaran kuu dhiibo ama kugu hayo.\nPrevious articleMadax lagu eedeeyay inay si khaldan ugu takri falayaan qalab loogu tala galay xirfadleeyda caafimaadka (Dr Xasan Khayrre oo talo soo jeediyey)\nNext articleCaabuqa corona oo ka cabaadsiiyey burburiyaha adduunka ugu wayn (Warqad baryootan ah oo kasoo baxday)


Maxkamad caddaaladda Europe oo gaartay go’aan ka dhan ah haweenka muslimiinta | GURIGA HAWEENKA\nHome » DIINTA » Maxkamad caddaaladda Europe oo gaartay go’aan ka dhan ah haweenka muslimiinta\nMaxkamad caddaaladda Europe oo gaartay go’aan ka dhan ah haweenka muslimiinta\nMaxkamadda Caddaaladda Midowga Europe ayaa sharci ka dhigtay in shirkaduhu ay ka mamnuuci karaan dumarka u shaqeeya inaysan xiran Qamaarka madaxa la saarto,\nWaa kiiskii ugu horreeyay oo dumarka muslimiinta xuquuqdooda laga horyimaado inay ku shaqayn karaan xijaabka.\nMaxkamadda ayaa war qoraal ah oo ay soo saartay ku sheegtay inay goobaha shaqada ee Europe ay mamnuuc ka tahay in qofku uu soo xirto calaamado muuqda oo muujinaya Diin, Siyaasad iyo wax lamid ah.\nLaba shaqaale oo haween ah oo ku kala sugan Belgium & France ayaa kiiskan maxkamadda ECJ keenay kaddib markay diideen inay qamaarka madaxda ka qaadaan.\nLabada gabdhood middood waxay u shaqaynaysay shirkadda G4S taasoo sharciga shirkaddaas uu dhigayo in qofku uusan xiran karin calaamado diin muujinaya ama siyaasad ama falsafad kale.\nGabadha kale waxay ahayd lataliyaha dhinaca IT-ga waxaana loo sheegay inay qamaarka madaxa ka qaaddo waana diiday iyaduna.\nShirkadda G4S oo khilaafka arrinkan uu soo bilowday sanadii 2006 markii hore sharcigoodu kuma qornayn in shaqaaluhu uusan xiran karin calaamado muujinaya xisbi siyaasadeed, diin ama falsafad kale, laakiin sharciga shaqaalaha ayaa wax laga baddalay markay dumarka ka shaqeeya shirkadda bilaabeen inay xijaab xirtaan.\nInkastoo sharcigani uu saamayn doono dad badan maxkamaddu waxay tiri, “Go’aankani maaha mid lagu cunsuriyaynayo ama lagu bartilmaammeedsanayo Islaamka iyo diimaha kaleba”.\nGabadha shaqaalaha ah ee ku sugan France oo ah injineerad xagga naqshadda ee shirkadda Micropole, ayaa laga codsaday inay joojiso xirashada xijaabka ama qamaarka, laakiin waa diiday inay dhigto qamaarka.\nMaxkamaddu ayaa go’aanka kaddib waxay dib ugu celisay maxkamadda France si arrintan ay u meel mariso oo go’aanku uu yahay mid sax ah iyo dib u eegis in lagu sameeyo shuruudaha shaqada ee dalka France.\nPrevious: Luul: Champion of women and youth empowerment in Somalia\nNext: Europe’s right hails EU court’s workplace headscarf ban ruling


Al-Shabaab oo furatay twitter cusub - BBC Somali - Warar\nAl-Shabaab oo furatay twitter cusub\nMarkii u dambaysay ee la cusboonaysiiyay: 4 Febraayo, 2013, 13:37 GMT 16:37 SGA\nal-Shabaab waxa laga saaray magaalooyin badan 18 bilood ee u dambeeyay\nKooxda Islaamiga ee al-Shabaab ayaa waxa ay furatay bog cusub oo Twitter ah, wax ka yar laba toddobaad markii laga xiray boggii ay ku lahaayeen twitter ee HMSPress.\nSarkaal sare oo ka tirsan al-Shabaab ayaa BBC u sheegay in boggan cusub ee ay fureen uu yahay mid rasmi ah, waxaana cinwaankiisu yahay HSMPress1.\nBogga al-Shabaab ee twitter-ka ayaa la xiray kadib markii kooxdu ay ku hanjabtay in ay dileyso qof Faransiis ah oo ah heysteen, ayna sidaa sameeyeen.\nShuruucda u degsan Twitter ayaa dhigaya in ay mamnuuc ka tahay hanjabaad iyo dagaal.\nDadka indha indheeya siyaadda ayaa sheegay in dowladda Mareykanku ay muddaba dooneysay in al-Shabaab laga xiro boggaasi ay ku lahaayeen Twitter laakiin ay la'ayd sidii ay sharciyan arrintaasi ugu qasbi lahayd shirkadda.\nAl-Shabab ayaa waxa 18 bilood ee u dambeeyay laga saarayay magaalooyinka ugu waaweyn dalka oo ay ku jirta caasimadda Muqdisho oo ay in badan ka heysteen, markii dambena isaga baxeen.


Xaabo Tuugo Matalaysay Kooxdii Jwxo-shiil, oo Shalay Gabal Dhicii ku Kulmay Guri ay Leedahay Jaaliyada Jamaica – Rasaasa News\nAug 10, 2009 Jwxo-shiilada, Jwxo-shiilo\nMaahmaah gabdheed Somaliyeed baa waxay tidhaahdaa “doqon rag iyo dib waraab ah midna docdaada laguma waraabiyo” waxaan uga dan lee yahay, dadka qaar baan quusan kolka ay meel bari samaad ku helaan, waxayna moodaan mar kasta oo ay yimaadaan meeshi in ay jirto dharagtii ay waagi ku ogaayeen.\nKooxda Jwxo-shiil, kuwooda ugu garashada xun kol walba waa kuwa abuura dhibaatada ummada, waxayna wax fahmaan kol ay xeedho iyo fandhaal kala dhaceen, oo dadweynaha Somalida Ogadeeniya ay gaadhaan meel ayna ka soo waaqsan karin.\nWar aan ka helay Waqooyiga London, wuxuu sheegay in shalay qol ku yaal waqooyiga London ay ku kulmeen dad aan la cadaynin ujeedo ay u kulmeen, waxaase la hubaan in ay ku jireen xubno ka tirsanaan jiray kooxda Jwxo-shiil iyo xaaba tuugo aan ujeedadoodu cadayn. Waxaa kulanka ka qayb galay baa la yidhi Cabdulahi Mukhtaar aw Xuseen oo ka yimi dalka Denmark oo xidhay Jakatii Jwxo-shiil, xili aan waxa war ah laga haynin Jwxo-shiil geeri iyo nolol midna, sheekadiisuna tahay xaaladi STALIN, oo kolkuu dhintay la waayey cid ku dhiirata in ay tidhaa STALIN dhimay. Mukhtar waxaa garab fadhiyey Diirane oo ay Ilma Adeer yihiin, oo dadkii hore ula socday isbahaysiyada ururka ONLF ay si cad u dareemayaan in ay u eg tahay shaxdii ay dhigeen xili hore oo ay ku damacsanaayeen in si dhib yari ah oo aan lahayn looltan siyaasadeed iyo is jiidjiid, in uu mar uun noqdo Diirane hogaanka ururka ONLF.\nWaa goorma, waa goor rag dhawra lagu haysto gacan ku dhiilenimo, kalana dhaqaaqay ururkii Jwxo, cirkana ay marayso qabyaalada dhex taal beesha Ogadeen oo awal horeba laggaga hadhay halganka. Dilka Doktarka raga baneeyey waan filayaa in ayna fikirin wanaag Ogadeena ayna wadin, waanata maanta keentay in ay beeliba meel maanta ku shirto.\nWaxaan qolka sooba galin kooxda Jwxo-shiilo [qabiil ku Jabhad] oo iyaga aan kulankuba kulan u ahayn kolba hadii uuna Jwxo-shiil goobta joogin, marka laga reebo wadaad waalan oo lugta meel walba kula jira. Wax yar oo goobta ka yimi waxay u muuqdeen dad aan faraxsanayn [freaky] oo dirba wax dareensan iyo walbahaar caloosha ah oo ku saabsan xaalada uu ku sugan yahay Jwxo-shiil iyo dunuubta uu Jwxo-shiil u soo jiiday.\nDhanka kale, waxaa qolka kulanka ee Jaliyada Jamaica ka soo xaadiray dad xaabo tuuga ah oo uu ku jiro nin lagu magacaabo Sheekeeye oo asal ahaan reer Hiiraan ah, dhaxsina ku ah dalka Ingriiska. Waxaa kale oo qolka yimi saddex ruux oo la yidhi waxay ka socdaan Jaaliyadaha Iskandenifiyanka, waxaana gacanta isa saarsaaray saddexdooda iyo wiilka ehelkiisu yahay Jaaliyada Jwxo-shiil ee Southal.\nKulanka waxaa kale oo ka soo qayb galay dad beelo gaar ah, oo qabyaalad lagu keenay qolka shirka,balse ayna keenin wax qadyad wadaniyadeed ah, khilaafka beelaha dhexyaal awgiis. Waxaa xudun u ah khilaafka beelaha, khilaaf siyaasadeed oo ururka ONLF, oo in badan ay odayaal beelaha Somalida Ogadeeniya ah, ay isku dayeen in la xaliyo, balse Jwxo-shiil jid laga waayey, ugu dambaystiina uu ku baxay xubin sare oo ONLF ah, markii uu xidh u galay Jwxo-shiil.\nQolka kulanka, ma jirin wax cusub oo lagaga hadlay, balse waxaa uun sidii caadada ahayd lagu sheekaystay hadalo laqwi ah oo aan dhaafsiisnayn qolka gudihiisa oo aan inaba dan u ahayn dadweynaha Somalida Ogadeeniya.\nWaxaa u hadlay baal yidhi dhinaca kooxda Jwxo-shiil, Cabdulahi Mukhtar aw Xuseen, oo ayna wajigiisa wax farxad ahi ka muuqan, wuxuuna si taxadar leh hadal kooban ugu bilaabay uguna soo gabo gabeeyey “ha la is cafiyo Eebahayna ha laga cabsado” ma uusan sheegin dambiga la kala galay ee la iska cafiyayo, laakiin waxaa uu hadalka Ina Aw Xuseen u ekaa “qaydhiin cune calooshiisa ayuu ka yuclul qabaa”.\nWaxaa kale oo meesha ka jur-jur yidhi xaaba tuugo u badan, heer Xamar iyo heer Kenya ah oo ka kala yimi dalalka Iskandinefiyaniska iyo waliba Rabi Baadiye [Maykal Nin Weyn].\nWaxaa goobta fadhiyey baa la yidhi Diirane oo aan isagu bishimaha kala furin, oo isu muujinayey nin loo tabcayo oo qoorta taagaya, waxaase ka nixiyey kooxda Jwxo-shiilo, ka dib kolkii ay soo direen cod telefoon lagu rikoodhiyey oo la sheegay in uu yahay Jwxo-shiil oo gudaha ka soo hadlaya.\nCoomaadigu waxaa uu ka tirsan yahay haada, waana nooca ugu wayn noocyada haada, marka laga hadlayo dhinaca qarada, laakiin marka laga eego dhinaca kartida coomaadigu waa nooca ugu tayada xun Haada. Coomaadiga goobaha raqda lagama waayo hilibka ay Haadu cunaysana wuu ka qatan yahay, kolka ugu dambaysa ee uu tukuhu lafaha feenfeenanayo ayaa intuu u soo dhawaado ayuu laf hilibkii laga dhamaystay oo ayna cidina rabin intuu la boodo ayuu waliba la caraar sidii wax wax qaatay.\nWaa sida ay maanta tahay xaalada xubnaha Jwxo-shiilada ee goobta ka soo xaadiray, ayaa waxaa lagu qiimayn karaa Coomaadi raq shan maalmood sugayey dharaar lixaadiina laf ingagan la cararaya isaga oo liqi la,a.\nKulankii qolka Jaaliyada Jamaica, Jahwareer soo kordhay iyo Jacdad buu ku dhamaaday


SEFANYAAH 2 - Kitaabka Quduuska Ah\n1Isa soo urursada, quruuntan aan xishoodka lahaynay, isa soo urursada,\n2intaan amarku soo bixin, oo aan maalintu u dhaafin sida xaab oo kale, intaan Rabbiga xanaaqiisa kululu idinku soo degin, intaan maalinta cadhada Rabbigu idinku soo degin.\n3Rabbiga doondoona, dhammaantiin kuwiinna camalka qabow ee dhulkow, oo xukunkiisa yeelayow, xaqnimo doondoona, oo qabownaan doondoona. Waxaa laga yaabaa inaad maalinta cadhada Rabbiga qarsoonaan doontaan.\n4Waayo, Gaasa waa la dayrin doonaa, oo Ashqeloonna waxay noqon doontaa meel cidla ah, oo dadka Ashdoodna waxaa la eryi doonaa hadh cad, Ceqroonna waa la rujin doonaa.\n5Waxaa iska hoogay dadka deggan badda xeebteeda, waana quruunta reer Kereetiim! Kancaan oo ah dalka reer Falastiinow, Rabbiga eraygiisu waa kaa gees. Waan ku baabbi'in doonaa si aan qof keliyuhuna kuu sii degganaan.\n6Badda xeebteedu waxay noqon doontaa berrimmo daaqsiin ah, oo leh rug adhijirro iyo xeryo adhi.\n7Oo xeebta waxaa yeelan doona kuwa dadka Yahuudah ka hadhay. Iyana adhyahooda ayay halkaas daaqsan doonaan, oo fiidkiina waxay jiifsan doonaan guryihii reer Ashqeloon, waayo, Ilaaha Rabbigooda ah ayaa iyaga soo booqan doona, oo maxaabiistoodiina wuu soo celin doonaa.\n8Anigu waan maqlay caydii reer Moo'aab iyo canaantii reer Cammoon oo ay dadkayga ku caayeen, iyo inay iska sii weyneeyeen soohdintooda.\n9Sidaas daraaddeed Rabbiga ciidammada oo ah Ilaaha reer binu Israa'iil wuxuu leeyahay, Noloshaydaan ku dhaartay oo sida xaqiiqada ah Moo'aab waxay noqon doontaa sida Sodom oo kale, oo reer Cammoonna waxay noqon doonaan sida Gomora oo kale, oo waxay ahaan doonaan meel maraboob ka baxo, iyo godad cusbo, iyo meel had iyo goor cidla ah. Kuwa dadkayga ka hadhay ayaa dhici doona oo inta quruuntayda ka hadhay ayaa dhaxli doonta.\n10Kibirkoodii aawadiis ayay waxan u heli doonaan, maxaa yeelay, waxay caayeen oo iska weynaysiiyeen dadkii Rabbiga ciidammada.\n11Rabbigu wuxuu iyaga u noqon doonaa mid aad looga cabsado, waayo, wuu wada macaluulin doonaa ilaahyada dhulka oo dhan, kolkaasay dadku isaga caabudi doonaan, oo mid kastaaba wuxuu isaga ka caabudi doonaa meeshiisa, oo xataa quruumaha gasiiraduhu way wada caabudi doonaan isaga.\n12Oo weliba reer Itoobiyow, idinkana waxaa laydinku layn doonaa seeftayda.\n13Oo isagu gacantiisuu u fidin doonaa xagga woqooyi, oo dalka Ashuur wuu wada baabbi'in doonaa, oo Ninewehna cidla buu ka dhigi doonaa iyo lamadegaan engegan.\n14Oo waxaa dhexdeeda jiifsan doona xoolo iyo xayawaanka quruumaha oo dhan, oo cantalyaaga iyo caanaqubtuba waxay ku dhex hoyan doonaan tiirarkeeda. Cod baa ka gabyi doona daaqadaheeda, oo waxaa marinnada joogi doona abaar, waayo, isagu wuu soo bandhigay shuqulkii qoriga kedarka ah laga qabtay.\n15Tanu waa magaaladii faraxa badnayd oo feyigla'aanta ku degganayd, oo qalbiga iska tidhi, Anigaa ah, oo aniga mooyaane mid kale ma jirto. Waxay noqotay cidla iyo meel dugaag ku hoydo! Mid kasta oo agteeda soo maraaba wuu ku foodhyi doonaa oo gacanta quudhsasho la ruxi doonaa.\n< SEFANYAAH 1\nSEFANYAAH 3 >


Warbixin:- Alshabaab oo Labo Garab u kala Jabay, Sababtu maxay tahay,? – Hornafrik Media Network\nKhilaaf aad u xoogan ayaa soo kala dhex galay Horjoogayaasha ugu sareeya Kooxda Al shabaab, taasoo sababtay in Horjoogaha ugu sarreeya Axmed Diiriye uu u baxsado Gobalka Gedo.\ntagitaanka Axmad Diiriye ee Gobalka Gedo ayeey ogaatay HornAfrik inuu la xiriiro cabsi uu ka qabo inuu qaarajiyo Horjooge lagu magacaabo Fiidoow oo ah Ninka ugu awoodda badan Kooxda marka laga hadlayo Goboladda Koonfureed ee Somalia, kaasoo ay isku qabteen arrimo dhowr ah.\nHorjooge Fiidow ayaa ka mid ah kuwa ugu sareeya Aragagaxisada Al shabaab, waana shaqsiyada ay ka go’do talada kooxda marka laga soo tago Axmed Diiriye oo ah Horjoogaha kooxda,\nFiidow waa shaqsi Galaagal xoog badan ku dhex leh Al shabaab, taasoo keentay inuu ku qasbo Axmed Diiriye inuu ku cararo Gobalka uu muddooyin badan ku noolaa.\nwalwal iyo cabsi xoogan ayaa soo wajahday Maleeshiyada Alshabaab iyo Horjoogayaashooda, kadib markii ay kordheen Duqaymaha Cirka ah ee lagu bartilmaameedsanayo, Waxayna gaareen hadda inay kala shakiyaan dhexdooda, isla markaana ay is eedeeyaan, Waana mid ka mida sababaha uu salka ku hayo Khilaafka Horjoogayaashan oo ka billowday, markii uu ka shakiyay Axmad Diiriye Dhaqdhaqaaqyadda Horjooge Fiidoow.\nArrinta Labaad ee ay isku qabteen Axmad Diiriye iyo Fiidoow ayaa la xiriirta habka iyo Cidda maamulaysa Dhaqaalaha ka soo xarooda Koonfurta Soomaaliya, taasoo ay ka hesho Kooxdu Isbaarooyinka Jidadka u yaala, Baad ay ka qaadaan Ganacsatadda Dalka, iyo Lacago ay ugu magac dareen Zakawaad oo ay ka aruuriyaan meelaha ay ka taliyaan. Waxaana lacagahaasi uu diiday Horjooge Fiidoow inuu wax ka ogaado habka ay ku baxaan Horjoogaha ugu sareeya Kooxda.\nAxmad Diiriye oo ku magacaaban Ninka ugu sareeya Kooxda Alshabaab ayaan hadda awood badan ku dhex lahayn Kooxda, Mana lahan Awoodii Ciidan ee uu Kooxda ku hogaamin jiray Ninkii uu ka dhaxlay Xilka ee Axmad Godane, iyadoona awood yaridda Axmad Diiriye ay soo dadajisay in Kooxdu ay hadda u kala jabto Labo Garab oo ay kala xukumaan Axmad Diiriye iyo Fiidoow.


Xuska maalinta haweenka adduunka - BBC Somali\nImage caption Maalinta Haweenka Adduunka si weyn ayaa looga xusay\nMaanta oo ku beegan maalinta caalamiga ah ee haweenka adduunka, isla markaana ah sanadguuradii boqolaad ee la xuso munaasabaddan ayaa warbixin gaar ah oo Qaramada Midoobay ka soo saartay magaalada Geneva, waxa ay kaga hadleen tacadiyada loo geysto haweenka waxyaabaha sababa iyo cawaaqibkooda, Rashida Manjoo oo warbixinta qortay ayaa ku boorisay dalalka caalamka inay xushmeeyaan, oo ay dhawraan, isla markaana ay fuliyaan xuquuqda haweenka oon kala sooc lahayn.\nMeelaha hadaba geeska Afrika laga xusay 8 March waxaa ka mid ah Magaalada Hargeysa iyo magaalooyin kaleba. Haween ka kala socday xaafadaha Hargeysa iyo ururada haweenka oo ay weheliyaan dumarka shaqeeya , ardada iyo ciidanka muusikada ee boliiska ayaa saaka socod ku maray jidka badhtamaha Hargeysa . Weriyaha BBC-da Axmed saciid Cige ayaa intii damaashaadku socday ku wareystay guddoomiyaha ururka haweenka ee Somaliland, Aniisa nuur Cigaal.\nLaakiin si ka duwan magaalooyinka caalamka badankood ayaa maanta magaalada Muqdisho looga xusay maalinta haweenka aduunka, iyadoo ay ugu wacan tahay dhibaatooyinka colaadda iyo dagaalada halkaasi ka jira.\nDeegaanada Shabaabku ka taliyaana xuska maalintan lamaba soo hadal qaadin, sida uu ku warramay weriyaha BBC Maxamed Ibraahim Macalimu.


Ogaden News Agency (ONA) – OYSU/South africa oo Qabatay Shirweyne aan loo kala hadhin oo Gudoomiye JWXO uu Kala Qeyb Galay\nOYSU/South africa oo Qabatay Shirweyne aan loo kala hadhin oo Gudoomiye JWXO uu Kala Qeyb Galay\nPosted by ONA Admin\t/ October 16, 2012\nUrurka Dhalinyarada iyo Ardayda Somalida Ogadeniya ee marka lasooo gaabiyo looyaqano OYSU Ayaa wadanka South Africa gaar ahaan gobolka (PE) waxay ku qabteen shirweyne aanay u kala hadhin bulshada qeybaheeda kala duwan. Shirkan ayaa furmay 15.10.2012 Abaarihii 8:00 duhurnimo waxan shirka si heer sara ah u daadihinayey madaxa Arimaha Bulshada OYSU ee dalka South Africa Halgame Abdirahaman Siciid Daahir-Gumaysi Diid.\nSidii caadada aheyd waxaa lagu bilaabay shirka wacadi_diini ah oo uu soo jeediyey Sheikh Mahamed Rabi. Sheekha ayaaa ku dheeraaday cimiriga ruuxa bini-Adam ka ah inuu uga faa’ideesto gudashada cibadada, dhalinyaraduna xasuusnaadan cabsida Alle iyo waajibaadka Eebe. Ka dib, waxaa lagu soo dhaweyey Cade Ahmed Sulub oo warbixin meelo badan taabanya ka soo jeediyey shirka.\nJawiga shirka ayaa mar Qudha Isbadalay markuu Khadka TELEFONKA uu soo galay Gudoomiyaha Jabhadda Wadaniga Xoreynta Ogadenya Admineral Mahamed Cumar Osman. Gudoomiyaha ayaa wuxu ku bilaabay hadalkiisii salan diiran oo uu soo jeediyey shirka, salaantaa ka dib ayuu Gudoomiyaha wuxuu siiyay shirka warbixin guud oo meeloo badan taabanaysay. Warbixinta Gudoomiyaha oo aad loogu diirsadday ayaa meelaha ay taabanaysay waxaa ugu badnaa xaaladda gudaha ogadeniya iyo warbixinta siyaasiga ah ee guud ahaan Geeska Afrika. Gudoomiyaha ayaa u sheegay shirka In uu biloowday shirkii wada hadalka qaybtiisii 2aad kana furmayNairobi. Gudoomiyaha ayaa dhageestay Gabay qiiro badana oo uu soo jeediyey Abwaan Khadar Colaad oo ay kamid ahaayeen Ereyadan;\n– Hadaynaan Kujirin Jiida Hore ee gumacu Jawleeni\n– Jalka bixiya Joornaalka qora Jaajarkana Dhiiba\n– UN_ta jaan iyo Qurbuhu yeena idin jiidan\n– Jabanaha Khadhaadh iyo Hurdadu yeena Idin jiidan\n– Jawiga iyo dhismaha jaalada ah yeena idin jiidan\n– Jidkan Quruxuda_san iyo laamiyadu yeena Idin jiidan\n– Jihaaday Xubnaha JWXO waa kuwo Karaamo lehe.\nGudoomiyaha Ayaa si_gaar ah ugu mahadceliyey Abwaan Khadar Colad. Waxaa Gudoomiyaha sidoo kale goobta laga waydiiyey sua’alo muhiim ah oo meelo badan taabanaya oo dhamaan uu ka jawabay si waafi ah. ugu dambayntii Gudoomiyaha iyo Shirweynaha jaaliyadda ayaa isla Qaatay in la sii xoojiyon Halganka ogadeniya.\nWaxaa sidoo kale Shirka ka hadalay Odayaal Dhaqameedyo caan ka ah Ogadeniya. Waxaa ugu dambayntii lagu soo gaba-gabeeyay shirweynaha ay soo Qaban Qabiyeen Ururka OYSU si farxad iyo guul ay ku dheehan tahay iyadoo lagu dardarmay dadaal iyo waxa qabada dheeraad ah si loo xaqiijiyo himilooyinka ay higsanayaan Shacabka Ogadenia ee ah Xorriyadonka\nKalsoco Khudbadii gudoomiyaha iyo Gabayo IleysTV.


Prof. Geedi oo hogaaminaya wafdiga golehiisii wasiirada ee garabka Jowhar ayaa soo Gaarey Muqdisho\nBuluugleey, November 06, 2005\nProf. Cali Maxamed Geedi oo uu hogaaminayo dhamaan wasiiradii ka joogey magaalada Jowhar ayaa soo gaarey magaalada Muqdisho. Wafdigaas oo soo raacay diyaarad uu leeyahay Jaamac Buluug oo ah nuuca qaada Jaadka ayaa ka soo degey garoonka Cisileey, una sii gudbey Hotel Ramadaan oo ku yaal waqooyiga Muqdisho, isaga oo doonaya inuu Muqdisho ku kulmiyo golehiisa wasiirada oo u kala jabay labada garab.\nProf. Geedi ayaa laga sugayey wakhti dheer inuu soo gaaro Muqdisho si uu u mideeyo golahiisa wasiirada oo u kala jabay Muqdisho iyo Jowhar. Waxey imaanshihiisa xoojineysaa kulan guud oo dhexmara wasiiradiisa fikirka ku kala tegey. Dadaalka weyn ee uu hadda prof. Geedi uu ugu jiro isku keenida golahiisa wasiirada ayaa ah mid uu aad ula soo daahay kadib markii hogaamiye kooxeedyada Muqdisho ay ka quusteen xal ay la gaaraan Col. C/llahi, dabadeedna ay go'aansadeen iney ku dhawaaqaan iney burburtay dowladii loogu tala galay dib u heshiisiinta ee IGAD ay ku soo dhistay dalka Kenya.\nUjeedada Geedi ayaan marnaba ahayn mid la isku haleyn karo isaga oo dabada la galay dagaaloogayaasha Jowhar sida Col. C/llahi Yusuf iyo Maxamed Dheere. Dad badan oo Soomaaliyeed ayey hadda maskaxdoodii ka baxday sida la isugu haleyn karo dadaalka uu doonayo Prof. Geedi. Waxaa laga filayey Prof. Geedi oo aan ahayn dagaalooge inuu ka istaago meel dhexe xarig jiidka dagaal ee u dhexeeya dagaaloogayaasha Muqdisho iyo Jowhar oo ay huban tahay inuu dhexmarayo dagaal qorsheysan oo Itoobiya ay ka dambeyso.\nWaxaa lagu macneeyey imaatinka Prof. Geedi mid ay garabka Jowhar ku doonayaan iney ku muujiyaan iney Muqdisho ku shireen oo keliya si loo geliyo warbaahinta caalamka. Dhinaca kale waxaa socdey dadaal lagu doonayo in lagu soo jiito xildhibaanada loo arkayo iney dhuuniraacato yihiin si loo badiyo liiska ka soo jeeda garabka Jowhar. Waxaa waayahan socdey wadahadalo dhinaca telefoonada oo xubno badan oo jooga Muqdisho lagu gorgorinayey qiimaha ay joogaan haddii ay doonayaan iney u soo leexdaan dhinaca Jowhar. Wadahadaladaas dadka lagu jilciyey ayaa la dhowrayaa inuu soo dhameystiro Prof. Geedi.\nSafarka Prof. Geedi uu ku yimid Muqdisho ayey dad badan oo ka tirsan waxgaradka Soomaaliyeed u arkaan hadda midaan waxtar lahayn waayo Col. C/llahi Yusuf ayaa ku guuleystey inuu marar badan hakiyo socdaalka Geedi waqti uu wax badan qaban lahaa. Korneyka ayey u qorsheysneyd oo la sugayey inuu soo diro Geedi kadib markii uu sida uu rabey u gaarsiiyey meesha ay hadda arrintu gaartey oo aan wax ka qabad lahayn.\nCol. C/llaahi ayaa cabsi weyn ka muujiyey inu Prof. Geedi uu ku cidleeyo Jowhar, keligiisna uusan Muqdisho ka dhigan xaruun. Cabsida ugu weyn ee uu Cabdullahi qabo waa in Prof. Geedi uu bilaabo dadaal dhexdhexaadina ee uu la furo hogaamiye kooxeedyada jooga Muqdisho, taas oo wax badan ka bedeli karta fikradiisa. Sidoo kale waxaa aad looga ilaalinayey Geedi iney isku xirmaan Xuseen Caydiid oo siyaasadiisu ay wejiyo badan tahay. Prof. Geedi ayaa wuxuu ahaa nin xaga fikirka aad ugu dhowaa Janaraal M.F. Caydiid, lana fili karo haddii uu siyaasadiisa wax badan ka bedelo inuu ka helo taageero xoogan koofurta Muqdisho.\nIlaa iyo hadda ma Cadda dhanka uu u dhaqaaqi doono Geedi oo ah ama inuu dhexdhexaadnimo ku soo noqdo ama inuu u guryo noqdo garabkiisa Jowhar. Dad badan waxey walaac ka muujiyeen in Geedi uu ku sumoobey siyaasada dagaaloogayaasha Jowhar, rajada laga qabo inuu ka caafimaado suntaasna ay adag tahay. Aqoon yahanka Soomaaliyeed ayaa saadaalinaya in Prof. Geedi uu dhumiyey fursad uu ku noqon lahaa hogaamiye ummadda Soomaaliyeed ku leh maamuus kadib markii uu la iman waayey dhaqan ku saleysan fikradiisa oo ka duwan kuwa ay ku dagaalamayaan dagaaloogayaasha Soomaaliyeed. Ma jirto sadaal dhow oo tilmaameysa in Prof. Geedi uu dib u saxayo mariinkii qaldanaa ee uu u soo qaaday siyaasada dib loogu heshiisiinayo Soomaalida.


Johoraddii Geeska iyo Jinkii Reer Axmar | Page 6 of 9 | Kaasho Maanka\nNinkii safarka ku keliyoobay iyo kurarkii dadkii hadyadda martida loo dhigay ayaa si baqasho iyo cago jiid ku jirto goobtii qasriga boqor Baasaweyne ka huleelay goor ku beeggan galab. Wixii ay socdaanba, oo waddo adag uu keligii sii dhex jibaaxaba, ugu dambeyn waa uu gaadhay qasrigii boqor Geesaweyne, isagoo aad u tiiraanyaysan. Geesaweyne oo dhinacna iska leh “Tolow miyuu kugu soo diidi doonaa hadyadda?” Ayaa waxa dalaq usoo dhahay ninkii oo cataabaya, ooyaya, naxsan oo fajac ku dhammaadey!\nDurbadiiba waxa lagu boobey “War maxaa ku helay? Hadal, maxaad la aamusantahay?” Ayuu mar keliya ku boobay hadal ahaa sidatan “Boqoroow, boqoroow, boqor, waxa dhacay…. Waa nala laayey… hh. Eh, ah, adigana haydad kale oo dad la diley ah ayuu … kuusoo dhiibey”. Boqorkii naxdin ayaa kasoo hadhay! “War bal na tusa waxa uu sheegayo“ ayuu yidhi. Labadii faras ayaa laga soo dejiyey kurarkii dadka, oo qalaley, dhiiggiina ka dhammaadey. Dadkii qasriga joogey oo dhan amakaag iyo dhabannahays baa kasoo hadhay! Waxa lala yaabay falka uu ku kacey nin boqor Baasaweyne, weliba uu kula kacay boqor ina adeerkii ah.\nBoqor Geesaweyne laftiisu aad buu uga xumaadey, haddana uga cadhoodey, misena uga kululaadey falkaas uu ku kacey Baasaweyne. Waxa uuna ku baaqey dagaal lagu baabi’iyo boqortooyada Baasaweyne. Taas oo dhagta dhiigga loogu darayo, lana qabsanayo. Wixii ciidan, qalab, sahay iwm. Ayaa uu Geesaweyne diyaarsadey. Waxa uuna ciidankiisii u qeybiyey toban guuto, oo middiiba ay ka koobantahay shan kun oo askari. Tobanka guuto waxa kala hoggaaminaya Amiir Warsame Geesaweyne, oo boqorku dhalay, Amiir Warsame inankiisa oo isna la dhaho Guutaale Warsame. Laba oday oo ay Geesaweyne walaal yihiin oo kala ah: Madaxweyne, Ciilweyne iyo laba wiil oo labada oday dhaleen oo kala ah: Xirsi Madaxweyne iyo Ibraahin Ciilweyne. Toddobadaas is dhalay oo boqor Geesaweyne sideed ku yahay, waxa kale oo weheliya laba dagaalyahan oo kamid ah ragga uu soo korsadey boqor Geesaweyne oo iyagana lakala dhaho Awseed iyo Olol.\nGeesaweyne markii uu is diyaariyey, waxa uu damcay in uu farriin ogeysiis ah u diro boqor Baasaweyne, taas oo uu ku tilmaamayo in uu dagaal diyaar u yahay. Farriintii waxa loogu dhiibay mid kamid ahaa raggii askarta, si degdeg ah ayaan ay u gaadhay. Baasaweyne waaba inta uu doonayey middaasi. Isaga oo dhoosha ka qoslaya ayuu yidhi: “War bal eega, kii aanu guumeysan jirney baa maanta dagaal noogu baaqaya! Sow gunnimo maaha haddaanu faraha laabanno?“ “Haa boqoroow” baa loogu jawaabay. “Maxaad sugaysaan, ina diyaariya“ ayaa uu Baasaweyne cod weyn oo kibir iyo xanaaq ka muuqdo ku yidhi.\nBoqor Baasaweyne waxa uu diyaarsadey ciidan ka kooban shan guuto. Taas oo middiiba ay ka koobantaahy lix kun oo askari. Waxa shantaas guuto kala hoggaaminaya boqor Geesaweyne, wiilkiisa Amiir Doolaal Baasaweyne, wiilkiisa kale ee Mahadle Baasaweyne iyo laba wiil oo walaalkii dhalay oo kala ah: Muumin Aw Xabeeb iyo Ducaale Aw Xabeeb. Wixii qalab iyo sahay iyo weliba fardo la gaadiidsado la helayey waa la diyaarsadey. Dagaalku waxa uu ka dhacayaa waa banka u dhexeeya labada boqortooyo, oo weliba ay xagga Koonfurta u badanyahay banku. Waa meel milicdu ku leefayso. Hanfiga ka jira, jidhku uma adkeysan karo, siib ahaan maalin dharaar cadday ah. Wixii la isusoo xamaan uruursadaba waxa la isugu yimid goobtii lagu ballansanaa. Qolo walba seefta ayaa u sifeysan, qalabkii lagu gaashaan jireyna waa ay xidhantahay. Haba lakala batee, balse wax baqasho ahi ma jirto.\nDhinaca kale Carraaba war uma hayso waxa ka dhex dhacay labadii boqortooyo ee midna ay ka dhalatey, midna ay soo guursatey. Taas oo weliba iyada madaxeeda la isu leynayo, oo dhiig in loo daadiyo seefaha loo sii listey. Waxa ay ku jirtaa nolol kale, kama qasna. Raynrayn iyo faraxad xadkeedii dhaaftey, oo jinkii xattaa ka yaabay ayaa ay ku dhex jirtaa. Habeen iyo dharaar jinkii reer Axmar iyo iyada(Carraaba) ayaa sariir aanay hore isheedu u qaban ku dul loollama. Horraaddadeedii aadka u giigsanaa, hadda waa dabceen oo cabbirkoodii hore dhaafeen. War tolow jinku siduu gabadha yidhi? Bal adba!\nDhanka kale bowdyihii iyo badhyihiiba waxa ku laba jibbaarmay baruur iyo hilib mise biyo jin wax loo kala garan waayey. Carraaba waxa aad mooddaa in cidladii u dhaantay, sidan hadda ee jiif iyo joogba lagu jilciyey ee taaha iyo reenkeeda uu gudcurka kasta guuguuluhu dhegta u taago. Marar badan iyadoo qadaad u jiifta sariirteeda cusub ee sharraxan, oo dhinacna xariirta ay xidhantahay ay ka feydantahay. Bowdyooyinkeeduna ay midba midda kale ku xoqmeyso. Marna inta ay cidhibteeda soo qaaddo, ay ku duugeyso cajarradeeda ayay tidhaa: “Eebbaan ka baryaa, in uusan igu celin Warfaa dhoohane“ Dhoohane aa? Oo tolow maxay magacan ula maagtey? Bal adba! Wixii shaqeysan waayo oo dhan baa magac xun istaahila malaa!!\nMar keliya isma aysan weyddiin waxa ay ku suganyihiin labadii boqortooyo ee Geesaweyne iyo Baasaweyne. Xattaa maankeeda kuma aysan soo dhicin. Waxaadba mooddaa in ay boqortooyada jinka ee reer Axmar ay ka dhalatey, ku kortey, kuna weynaatye oo lagu qabo immikana. Yaab!! Duqeydii igu soo baxdey banka labada boqortooyo u dhexeeya, waxa ay bilaabeen guubaabadi ciidanka mid weliba dhinaciisa. Waxa uu Baasaweyne isagoo kor u qaadaya seeftiisa yidhi: “Maanta waa inaan dhiiggiisa daadiyaa Geesaweyne, ama waa in kayga la daadiyaa. Ma dhici doonto in labadayaduba aanu badqab kaga baxno goobta“.\nGeesaweyne isaguna isagoo giir aan yareyn iska kicinaya waxa uu yidhi: “Labada boqortooyo ama anaa xoog iyo seef ku kasban doona, ama labadeennaba waa la ina waayi doonaa, oo aakhira ayaa aynnu wada tegi.“ Mar keliya ayaa seefihii kor loo taagey, leebkiina la cabbaystey, waramaantiina la isku soo jeediyey. Waxaana lagu kala qeliyey “War gala cadowga” iyo “War gala cadowga”. Wixii la isjafaba, ee birta la iska aslo. Waxa gaadmadii ugu horreysay lagu diley Amiir Doolaal Baasaweyne. Waxa soo gaadey, mid kamid ah labadii nin ee uu soo korsaday boqor Geesaweyne oo magaciisu ahaa Olol. Olol waa nin aad u shiish daran, misena ganitaankiisu aad u kululyahay oo aanad dhulka ula dhacayn hadduu kula helo.\nMar Alla markii lagu war helay in la diley Amiir Doolaal. Waxa uu jab weyn soo waajahay guutadii uu hoggaaminayey, oo ka dagaalamaysay aagga bidix ee ciidanka boqor Baasaweyne. Markii la arkay in aad loo jafay guutadii Doolaal, waxa uu Baasaweyne amar ku bixiyey in uu hoggaaminta la wareego ku-xigeenkiisii abbaanduulanimo; oo ay ilma adeer seddexaad ahaayeen. Abbaanduulihii cusbaa aad buu u adkeeyey guutadii, gummaadkiina waa uu ka yaraaday sidii hore. Weerar ba’an iyo difaac adagba waa uu ku tallaabsadey. Waxase musiibo haddana ku noqotey ciidankii Baasaweyne, in mar labaad laga diley Muumin Aw Xabeeb oo walaalkii dhalay, guutadii uu hoggaaminayeyna cagta la mariyey. Firxadkiina ay guutooyinkii kale ku kala biireen. Dacalkii guutada Muumin ahayd, hadda waa bannaanatahay. Waa cidla’ aan axad taagani uusan jirin.


Markab sida Qalab Milatery oo ay ka mid yihiin Gawaarida Gaashaaman oo ay leeyihiin ciidamada Nigeria ayaa ku dejiyey Dekedda Muqdisho\nMarkab sida qalab Milateri oo ay leeyihiin ciidamada Nayjeriya ee ka tirsan kuwa AMISOM ayaa ka shiraacday dekedda caalamiga ah ee magaalada Muqdisho, kaddib markii muddo saddex maalin ah uu dejinayay qalabkaasi milateri oo isugu jira gawaarida gaashaaman, baabuurta ciidamada iyo qalab kale oo uu ku jiro hubka noocyadiisa kala duwan.\nWararka waxay intaasi ku darayaan in qalabka Muqdisho laga soo dejiyay uu hordhac u yahay cutubyo ka tirsan ciidamada Nayjeriya oo dhowaan Muqdisho soo gaaraya kuwaasi oo iyagu qeyb ka ah howlgalka ciidamada Midowga Afrika ka wado gudaha wadanka Soomaaliya.\nDhinaca kale wararku waxay intaasi ku darayaan in ciidamada Nayjeriya ee imaanaya dhowaan ay isugu jiraan Milateri iyo Boolis, kuwaasi oo ka howlgelaya goobaha muhiimka ah ee Dowladdu ku shaqeyso iyo gobolada dalka oo ay ka socoto halgan loogu jiro sidii kooxaha argagixisada ah looga saari lahaa guud ahaan dalka oo dhan.\nMidowga Afrika oo dalka Soomaaliya ugu xilsaaran xasilinta ammaanka iyo kala dambeynta dalka, waxa uu ku guuleystay in qeybo ka mid ah dalka ay ka saaraan kooxaha Shabaab iyo Al-Qaacida, waxayna dagaallo fool ka fool ah kula galeen magaalada Muqdisho iyo qaar ka mid ah gobolada wadanka.\nImaatinka ciidamada Nayjeriya ee wadanka Soomaaliya ayaa yimid kaddib markii Dowladdii KMG ahayd ee xilligeedu dhammaaday codsi hor dhigtay dhowr goor shirarka sanadlaha ah ee madaxda dowladaha Midowga Afrika ku yeesheen magaalada Addis Ababa ee wadanka Itoobiya.\nDowladda Nayjeriya ayaa horay u ballanqaaday inay ciidamada AMISOM ku biirineyso ciidamadeeda si ay uga qeyb qaataan la dagaalanka kooxaha argagixisada ah ee khatarta ku ah nabadgelyada wadanka Soomaaliya, waxaana la filayaa in dowlado badan oo Afrikaan isla markaana ballanqaaday inay ciidamo keenayaan Soomaaliya ay fuliyaan ballanqaadyadooda.


Howlgal ay sameeyeen Ciidanka Booliska ayaa lagu soo qabtay burcad dadka ku dhacda Mogadishu… – Hagaag.com\nHowlgal ay sameeyeen Ciidanka Booliska ayaa lagu soo qabtay burcad dadka ku dhacda Mogadishu…\nCiidamada Booliiska Soomaaliya ayaa howlgal ay ka sameeyeen magaalada Muqdisho kusoo qabtay burcad inta badan dhac u geysan jirtay dadka shacabka ah gaar ahaan dhalinyarada mooto bajaajta ku shaqeysata.\nWar kasoo baxay Ciidanka Booliiska Soomaaliya ayaa lagu sheegay in gacanta kusoo dhigeen koox burcad ah oo dhac u geysatay mooto bajaaj kadib markii ruuxii laga dhacay mootada booliiska ku war galiyay falkaasi.\n“Mooto nooceedu yahay bajaaj gaduud ah oo lahayo numberkeeda iyo taarikadeeda ayaa Muwaadin Soomaaliyeed looga dhacay Degmada Dharkeynley ee Gobolka Banaadir.” Muwaadinka dhibanaha ahaa ayaa ashtako u gudbistay Ciidanka Boliiska Soomaaliyeed, Ciidanka ayaana gacanta ku dhigay mootadii iyo burcadii dhacday.” ayaa lagu yiri warka kasoo baxay Booliiska.\nMagaalada Muqdisho ayaa mudooyinkii dambe waxaa kusoo badanayay dhaca kooxaha hubeysan u geystaan moota bajaajta, burcada dhaca geysata ayaana mararka qaar dil u geysata dhalinyarada mootada laga dhacayo.


Barcelona Oo Kula Tartameysa Arsenal Saxiixa Renato Sanches.\nHomeWararka CiyaarahaBarcelona oo kula tartameysa Arsenal saxiixa Renato Sanches.\nJanuary 6, 2022 Wararka Ciyaaraha, Horyaalka Ingiriiska, Horyaalka Spain, Suuqa kala iibsiga 0\nBarcelona ayaa lagu soo waramayaa inay qorsheyneyso inay u dhaqaaqdo ciyaaryahanka khadka dhexe ee Lille ee Renato Sanches .\n24-sano jirkaan ayaa si xoogan loola xiriirinayay inuu ka tagayo kooxdiisa Ligue 1 inta lagu guda jiro suuqa kala iibsiga xagaagan, laakiin waqtigii ugu dambeeyay ayaa dhaaftay xiddiga heerka caalami ee dalka Portugal oo weli ku sugan France.\nSanches ayaa kaliya 18 bilood uga harsan tahay inuu qandaraaskiisa haatan ku sii socdo, waxaana si weyn loo filayaa inuu u dhaqaaqo sanadkan, iyadoo Arsenal loo maleynayo inay hormuud u tahay saxiixiisa.\nSi kastaba ha ahaatee, sida laga soo xigtay ELEVEN , waxaa sidoo kale jira xiiso weyn oo ka imaanaya Barcelona, kuwaas oo u aqoonsaday Saxiixa xidigan mid muhiim ah.\nTababaraha kooxda Catalan Xavi ayaa la sheegay inuu go’aansaday inuu hagaajiyo khadkiisa dhexe ee ololaha 2022-23, iyadoo Sanches loo aqoonsaday inuu yahay iibka ugu fiican sababtoo ah helitaankiisa.\nDa’yarkii hore ee Benfica ayaa dhaliyay lix gool waxana loo diwangeliyay lix caawiye 76 kulan oo uu u saftay Lille tan iyo markii uu Ligue 1 kaga soo biiray Bayern Munich 2019.


CCC oo qabyaalad ugu hiiliyay Axmed Madoobe | Caasimada Online\nHome Warar CCC oo qabyaalad ugu hiiliyay Axmed Madoobe\nCCC oo qabyaalad ugu hiiliyay Axmed Madoobe\nMuqdisho (Caasimada Online) – Wararka aan ka heleyno dhanka xubno ka tirsan maamulka Koonfur galbeed ee Somalia ayaa sheegaya in Ra’isul wasaaraha xukuumada Somalia Cumar C/rashiid uu dhinac uga beeray wada hadalkii u dhexeeyay madaxweynayaasha Koonfur galbeed iyo Jubbaland.\nXubnaha aan xogtaani kasoo xiganeyno ayaa sheegay in Ra’isul wasaaraha dalka Cumar C/rashiid uu si dadban taageero ugu muujiyay maamulka Bakool Sare oo uu gadaal ka riixaayo Madaxweynaha Jubbaland.\nCumar C/rashiid ayaa Shariif Xassan u sheegay in micno gaar ah aysan abuureynin in la dhiso maamul gaar ah, balse ay muhiimadu tahay in la taageero cid waliba ee dooneysa inay sameyntaan maamul looga bixi karo tafaraaruqa ka dhextaagan Soomaalida.\nSharmaarke waxa uu carabaabay in maamulka Bakool Sare uu kulminaayo degmooyin iyo dhowr tuulo, taasina ay tahay dadaal loo baahnaa fulintiisa xili hore.\nDadka ku hoos nool Bakool Sare ayuu Sharmaarke sheegay in bilihii ugu danbeeyay ay ka cabanayeen maamulka Koonfur galbeed, balse hadda ay yihiin kuwo aragti ahaantooda ku qanacsan maamulka yar ee dhisan.\nCumar waxa uu ku nuux-nuuxsaday in DFS ay mar waliba taageersan tahay bulsho waliba oo ka talineysa aayaheeda, waxa uuna tilmaamay in Dowladu ay xooga saareyso sida Bakool Sare dib loogu celin lahaa maamulka Koonfur galbeed oo ay horay uga mid aheyd.\nDFS Somalia horay ugama aysan hadal dhismaha maamulka Bakool Sare, waxa ayna ku doodeysaa in rajo usoo hoyatay Somalia ay tahay in la dhiso maamul mideynkara shacab farabadan, balse dhanka kale waxa ay garwaaqsan tahay in fakirka lagu hirgaliyay maamulkaasi uu yahay mid lagu kala jaraayo Koonfur galbeed.\nDocda kale, arrintaani ayaa walaac ku abuurtay Shariif Xassan iyo Xubnaha ku wehlinaayay la kulankii Axmed Madoobe, waxa ayna halkaasi ka qaaten fakir u muujinaaya kaalinta ay DFS ku leedahay kala go’a Koonfur galbeed.


Biyo la’aan baahsan oo laga soo sheegayo deegaano kamid ah Hirshabelle • Horseed Media\nYou are here: Home / Somali News / Hirshabelle / Biyo la’aan baahsan oo laga soo sheegayo deegaano kamid ah Hirshabelle\nBiyo la’aan baahsan oo laga soo sheegayo deegaano kamid ah Hirshabelle\nBiyo la.aan baahsan aayaa laga soo sheegayaa deegaanada maamulka Hirshabeelle kadib markii wabiga Shabeelle uu biyo yareeyay haraadigii biyaha wabigana ay noqdeen kuwo midibkooda isbadeley oo aan la isticmaali karin.\nDadka ku nool degaano badan oo ka tirsan Hirshabelle oo inta badan ah beeraley iyo xoolo dhaqato ayaa haatan wajahaya xaalad vito la’aaneed oo saameyn xoogan ku yeelanaysa noloshooda.\nMarka laga yimaado magaalooyinka waa weyn ee maamulka Hirshabelle majiraan ceel biyood ay dadka ku nool deegaanadaasi ay ka heli karaan biyo ay noloshooda u cabaan marka laga soo tago biyo ay xoolahu siistaan beeruhuna ku waraabsadaan.\nIsu duwaha Wasaaradda biyaha iyo korntada Maamulka Hirshabelle oo ka hadley xaalada biyo la.aan ee ka jirta deegaanada maamulkaasi iyo sheegay in deegaanada haatan ay saameysay biyo la’aantu ay yihiin kuwa san tahay meel biyeeydyo ay dadka ka cabaña isagoona xusay in deegaanadaasi qaar ay ku teedsan yihiin magaalada caasimadda u ah maamulka Hirshabeelle iyo deegaano qaar oo ku yaala gobolka Hiiraan.\nWaxa uu sheegay in dadka ku nool hareeraha wabiga ay ka digtoonaadaan in ay cabaan haraadiga biyaha wabiga oo uu sheegey in ay noqdeen kudo san caafimaad ahaan taam u ahayn isla markaana wasakhoobay.\nSi kastaba ha ahaatee inta badan dadka ku nool degaanada Maamulka Hirshabeelle ayaa noloshooda waxaa ay ku tiirsan tahay biyaha Wabiga Shabeelle, waxaana xiliyada qaarkood sida jiilaalka oo ay biyaha Wabiga yaraadaan waxaa ay sameyn dhanka nolosha ah ku yeelataan kumanan qoys oo nolosha kumaaya beeraha iyo xoolaha\nisku duwaha wasaaradda biyaha iyo korontada Hirshabeelle


Iska hor-imaad ka dhacay garoonka Kismaayo – Beegsonews-Wararka maanta\nHome WARARKA MAANTA Iska hor-imaad ka dhacay garoonka Kismaayo\nIska hor-imaadka ayaa dhexmaray ciidamada amaanka Jubaland iyo ciidamo taabacsan Cabdinaasir Seeraar Maax Afhayeenkii hore ee Jubaland, haddana ka mid ah musharixiinta u tartamaysa xilka madaxweynaha Jubaland.\nCiidamo bastoolado ku hubaysnaa ayaa gudaha u galay garoonaka si ay u soo dhaweeyaan Cabdinaasir Seeraar oo ka yimid magaalada Muqdisho, iyadoo kadibna ciidamada ammaanka Garoonka oo doonayay inay baaraan boorsooyinka Cabdinaasir Seerar Maax ay iska caabin kala kulmeen Ciidamadiisa.\nAfarta qof ee dhaawacmay ayaa lagu daweynayaa Isbitaalka magaalada Kismaayo, ma jirto wax dhimasho ah oo ka dhashay isku horimaadkaasi.\nIsku horimaadkan ayaa imaanaya xili magaalada Kismaayo ay ka jirto xiisad ka dhalatay qaabka loo marayo soo xulista xildhibaanada cusub.\nPrevious articleJubaland oo sheegtay in 18 Shabaab lagu dilay duqeyn\nNext articleEng. Yarisow oo sheegay Mataaneynta Muqdisho iyo caasimad kale\nXisbiga KULMIYE oo Baaq Degdega u diray Musharaxiintiisa


Siyaasadda Waa Loo Samraa ee Lama Sardhiyo - SomalilandPost\nHome Maqaallo Siyaasadda Waa Loo Samraa ee Lama Sardhiyo\nQofku rag iyo haween ba in uu damac siyaasadeed yeesho waa wax wanaagsan, waana qariisad rabbaani ah oo dadka qaarkood ku abuuran. Sida ay u kala hanweyn yihiin ayay ugu kala duwan yihiin heerka uu doonayo in uu siyaasadda ka gaadho, ha ku guulaysto ama ha ku hungoobe nin baa ku hamiyaya in uu madaxweyne noqdo mid kale ayaa isagu u xusul duuban in uu noqdo wasiir ama mansab u dhigma.\nRagga damacu shidayo ee meeli u caddahay inta badan way ka fikrado iyo aragti duwan yihiin dadka caadiga ah ee ku qanacsan nolosha caadiga ah; waxa kale oo ay leeyihiin dabeecado lagu garan karo sida firfircooni dheeraad ah, ismuujin iyo in uu hibooyinkiisa soo bandhigo sida kartidiisa, intelligence-giisa, akhlaaq wanaag run iyo is yeel yeel mid ay ka tahay ba si uu u soo jiito dareenka bulshada ama loo arko in uu yahay qof masuul ah oo xil weyn qaadi kara ama la dooran karo.\nHaddii ay waxbarashadiisu ka hoosayso heerkii loo baahna wuxuu ku dedaala in uu kor u soo qaado ilaa heer la aqbali karo, xataa haddii ay da’diisu weyn tahay kama xishoodo in uu noqdo arday si uu yoolkiisa u gaadho. Wakhtigiisa inta badan wuxuu isku mashquuliya arrimaha siyaasadda, wuxuu jecel yahay in uu ku daydo hoggaamiyeyaal hore iyo kuwo hadda jooga oo uu siyaasadahooda ama aragtiyahooda la dhacsan yahay.\nShuruudaha aynu soo sheegnay ee kor ku xusan waxa ka muhiimsan siyaasigu in uu fahmi karo, saadaalin karo, xisaabin karo wakhtiga ku haboon ee shaacinta damaciisa, si kale haddii aan u dhigno waa in uu leeyahay garasho iyo garaad wacan oo uu isku garab dhigi karo fursadaha uu haysto iyo caqabadaha ka horiman kara si uu ugu go’aan qaato in uu ku dhiirado in uu galo tartan adag ama uu dib uga joogsado iskuna diyaariyo tartamada dambe iyo wakhti kale; hase yeeshee siyaasiyiinta qaarkood waxay ka degdegaan xilliga oo iyaga oo aan ka fiirsan ama aan si fiican u darsin gedgeddoonka waayaha siyaasadda iyo xaaladaha dhabta ah ee jira isku soo tuura miidaanka ciyaarta oo aanay meeli uga bannaanayn.\nKhaladaadkan oo kale waxa sameeya ragga aan hore u soo jabin oo siyaasadda ku cusub ama aan lahayn khibrad iyo waayo-aragnimo ku filan. Sidaa daraadeed guuldarro aan lagu talo gelin waxay ku keentaa niyad jab iyo in uu ka siibto sallaanka ama gebi ahaanba ka baxo saaxadda siyaasadda oo haddii uu u samri lahaa mustaqbalka heli kari lahaa fursado fiican oo uu ugu cararo mansabkii uu ku tamaayay, waliba waxa laga yaaba in dadweynuhu iska illaawo ama ka saamaxo khaladaad hore oo aad ummadda ka gashay.\nSi kastaba ha ahaatee culimada cilmiga siyaasaddu (Political Science) waxay ardaydooda kula sii dardaarman samirku in uu yahay siyaasadda rukun u muhiim ah, sardhiga iyo fudaydkuna ka reebban yahay.


Khilaaf Adag Oo Soo Kala Dhexgalay Madaxwaynaha Puntland Iyo Ku Xigeenkiisa + Sababta Ay Isku Hayaan | Marsa News\nKhilaaf Adag Oo Soo Kala Dhexgalay Madaxwaynaha Puntland Iyo Ku Xigeenkiisa + Sababta Ay Isku Hayaan\nMay 23, 2018 - Written by editor marsan\nHargaisa:(Marsanews) Khilaaf adag ayaa u dhexeeya madaxweynaha iyo madaxweyne-xigeenka maamul goboleedka Soomaaliya ee Puntland Cabdiweli Maxamed Cali Gaas iyo Cabdixakiim Cabdillaahi Camey, xilli ay Puntland ku hanjabayso inay weerar ku soo qaadayso Somaliland.\nSida ay sheegeen warar xogogaali, khilaafka labadan masuul oo muddo soo jiitamayay ayaa u muuqda inuu imika banaanka u soo baxay, ka dib markii Mr. Camey uu ka soo xaadiri waayay shirarka golaha wasiirada iyo xafiiskiisa madaxtooyada.\nWaxa la sheegay in Mr. Gaas iyo ku xigeenkiisu ay isku seegeen mawqifka Puntland ee Imaaraadka Carabta. Madaxweyne-xigeenka ayaa la sheegay inuu la dhacsanyahay fikirka siyaasadeed ee dawladda Soomaaliya ee ay kaga soo horjeedo Imaaraadka Carabta, halka uu Gaasna si cad u taageersanyahay siyaasadda Imaaraadka Carabta oo uu dhawaan booqasho ku tagay.\nGaas ayaa ku eedeeyay Mr, Camey inuu hoos ahaan ula shaqeeyo madaxweyne Farmaajo, Laakiin Camey ayaa isna Gaas ku eedaynaya inuu lunsaday dhaqaale badan oo Puntland loogu deeqay.\nWaxa jira xubno ka tirsan golaha wasiirada oo iyaguna la kala safan madaxweynaha iyo madaxweyne-xigeenka, kuwaas oo dhawr goor ka horyimid go’aamo ay soo saareen madaxweynaha ama madaxweyne-xigeenku, waxaanu khilaafkoodu curyaamiyay sida la sheegay hawlihii shaqo ee dawlad goboleedka Puntland oo marka horeba la daalaa dhacaysa dhaqaale xumo iyo nabadgelyo darro.\nWaxa kale oo khilaafkooda isna dhawaanahan banaanka u soo saaray dagaalkii ay ciidamada Puntland ku soo qaadeen Somaliland oo uu khasaare culusi ka soo gaadhay Puntland.\nKhasaaraha ayuu Mr. Gaas ku canaantay ku xigeenkiisa maadaama marka uu dagaalku dhacay uu Mr. Gaas ku maqnaa shirka maamul goboleedyada Soomaaliya oo Baydhabo ka socday, iyadoo uu Mr. Cameyna dhawr goor kulamo la soo yeeshay ciidamada Puntland ee soo weeraray Somaliland.\nDeegaanada Puntland oo u diyaar garoobaya doorasho madaxweyne oo ay dooranayaan ergo la soo xulay, ayaa waxa ay dadweynaha reer Puntland aad uga soo horjeedaan madaxweynaha wakhtigan iyo ku xigeenkiisa oo lagu eedeeyo inaanay waxba ka fulin balan qaadyadii ay sameeyeen wakhtigii ololaha. Laakiin dhibaatada jirta ayaa ah inaanay madaxdooda dooranayn dadka Puntland ee ay dooranayaan odayaal laga soo xulay beelaha dhexdooda.


RW Rooble oo Baarlamaanka Soomaaliya hortegaya 9-da Febraayo | Xaysimo\nHome War RW Rooble oo Baarlamaanka Soomaaliya hortegaya 9-da Febraayo\nRW Rooble oo Baarlamaanka Soomaaliya hortegaya 9-da Febraayo\nRa’iisul wasaaraha xukuumadda Soomaaliya, Mudane Maxamed Xuseen Rooble ayaa shaaca ka qaaday in maalin kadib sideeda bishaan February oo ku beegan muddo xileedka madaxweynaha uu hortegi doono baarlamaanka Soomaaliya.\nWaxaa sidoo kale la filayaa in ra’iisul wasaaraha uu khudbadiisa ku soo qaado xaaladda dalka, gaar ahaan doorashooyinka dalka oo dib uga dhacay waqtigii loo asteeyey, taas oo loo xil saaray in xukuumaddiisa ay hirgeliso, kana shaqeyso doorasho xor iyo xalaal ah.\n“Wuxuu ahaa weerar lagu soo qaaday shacabka Soomaaliyeed ee bir ma geydada ah. Cadowgu way sii daciifayaan, taag darradooda ayaana sabab u ah weeraradan quusta ah,” ayuu yiri ra’iisul wasaaraha xukuumadda Soomaaliiya Maxamed Xuseen Rooble.\nHadalkan ka soo yeeray ra’iisul wasaaraha dalka ayaa wuxuu ku soo aadayaa, iyada oo horey madaxweynaha Soomaaliya uu shir ballaaran isugu yeeray xildhibaanada labada aqal ee baarlamaanka, kaas oo dhacaya 5-ta bishan, kadib shirka magaalada Samareeb.


Ma Dildilaacii Kulmiyaa Mise Guushii Kulmiye: Bal Maxaa Ka Dhacay Madasha Sideese Wax U Dhaceen Aan Is Weydiinee? Dahir A. Jama | Somaliland.Org\nAugust 27, 2008\tWaxa lasoo sheegayay muran, khilaaf iyo shirkii golaha dhexe ee Kulmiye oo rag ka cadhoodeen. Waxan arkayay faalooyin iyo qoraalo iyo waraysiyo faalooyin la xidhiidha dhacdadaas iyoo raggaas shirkii ka baxay iyo qaar kaleba kasoo yeedhaya. Waxyaabaha iga yaabiyey ee maskaxda bina aadamku u baahan tahay inay fahanto oo aanan ku arag waraysiyadaas iyo faalooyinkaas waa yadoo lagu lafa gurayo waxii madasha ka dhacay iyo siday wax u dhaceen.\nHorta la yaab ma laha oo marka hore dhacdadaas UDUB iyo waxa ay cagaha ku jiidato sidii ay rabaan ayay is yidhaahden uga faaideysta. In kale oo fekerka maskaxdoodu u saamaxi waayayna tii ay ahaydna meel ayay la dul fadhiisteen. Haddaba bal waxaan rabaa inan in yar oo ku kooban waxa dhacay oo aan faalo lahayn aan halkan kusoo qaato, si aan u yaqiinsano ama u fahano dil dilaaca Kulmiye ee lagu hamiyayo inuu dhab yahay iyo in kale.\nHaddaba arrimaha ama dhacdooyinka inta kor ku xusan waa xaqiiqadii dhacday oo aan faalo lahayn. Bal imika iyo haatan aan isku dayo hadaba in yaroo faalo ah sababaha ay xanaaqa badan ka muujiyen marka aan ka gudubno xaqiiqoyinka aan kor kusoo xusay.\nWaxa la sheegaya in guddomiyaha xisbiga Kulmiye Muj Silanyo uu taagerayashisa u sheegay in isagu shakhsiyan taagersan yahay murashaxa Cabdiraxman Saylici, kaasoo uu aaminsan yahay inuu cod ka keeni karo gobolka Awdal. Cabdiraxman Aw Cali iyo Dhegaweyne iyo Cadami waxay ku doodayan in Silanyo sidaa yidhahdo ma ahayn. Hadaba ninka doorashada u taagan ee la dooranaya waa Md Silanyo ee mar haddii uu isagu gacantiisa kusoo xulan kari waayay madaxweyne ku xigeenkisa sida Rayale ba sameeyay ama sida dimuqraadiga addunka ka dhacda (Maraykanka oo kale) ma khaladbaa in uu yidhaahdo aniga taladaydu waa taas.\nSawirkan ama khilaafkan waxaad moodaa mid u muuqda oo la leeyahay Guddomiye Silanyo adigu murashaxa iska ahow laakin in aad guulaysato iyo in kale iyo sidii lagu guulaysan lahaa anaga ayaa ka talinayna ee adigu talo kuma lihid, haddiiba aan doono aan ku ridno ama ku guulaysiinee. Ma tahay taasi mid macquul ah?\nAakhirkii iyo gebagebadii qolyaha UDUB ee rajaynaya ama ku taamaya dil dilaaca Kulmiyena waxaan leeyahay, salaada iyo ducada badsada. Hadalkii Axmed Cadami shalay kasoo yeedhay ee BBC ma ahayn mid munaasib ah. Sidaas darteed Mujahid Cabdiraxman’na waxaa la gudboon, maadama uu dalkan hore uga soo ahaa Madaxweyne Ku Xigeen, masuul culusna yahay in uu xaaladda dejiyo, labada dhinacna caqliga dib u kaashadaan.


Maareeye: "Ninka loo yaqaan 'Boqor Daanyeer' ee Aniga i af-lagaadeeyay Dacwad ayaan ka gudbiyey.." - Goobjooge.net: Somali News, Somalia news Analysis.\nMaareeye: “Ninka loo yaqaan ‘Boqor Daanyeer’ ee Aniga i af-lagaadeeyay Dacwad ayaan ka gudbiyey..”\nXildhibaan Maxamed Cabdi Xayir (Maareeye) ayaa shaaciyay inuu dacwad ka gudbiyey nabaddoon eedeyn ba’an uga jeediyey warbaahinta oo ay isku beel yihiin.\nXildhibaan Maareeye ayaa sheegay in Ninkan (Suldaan Maxamed Jaamac Cumar) uu yahay nin loo soo adeegsaday, ayna tahay in tallaabo sharci ah laga qaado aflagaaddda uu kula kacay.\n“Shalay waxaa warbahinta la hadlay nin beeasha dhexdeda looga yaqaan ‘Boqor Daanyeer’.. ninkaasi aflagaado ayuu si miyir la’aan ah ayuu anigu ii weerarray, markaas maanta waxaan xareynay dacwad lid ku ah. Waxaan rajeynayaa inaan horgeyn doono sharciga si looga qaado tallaabo sharci ah, looguna ciqaabo, koley dad baa noo soo adeegsadaa, laakiin wixii hadda ka danbeeya waa lagula xisaabtamayaaa” ayuu yiri Xildhibaan mareeye.\nSuldaan Maxamed Jaamac Cumar ayaa edeyn u jeediyey Boqor Cusmaan Buurmadow oo uu sheegay in Lacag uu kasoo qaaday Imaaraadka loo adeegsanayo Doorashooyinka Soomaaliya. Sidoo kale wuxuu xildhibaan Maareeye ku tilmaamay nin 20 sano xildhibaan iyo wasiir ahaa , laakiin uu ka kori waayey in Doorasho kasta uu beesha kala qeybiyo, kuraastana boobo.\nSuldaanka ayaa Maareeye ku tilmaamyu burcad, isagoo uga digay siyaasiyiinta inay soo dhoweystaan, isagoo ku lug leh, sida uu yiri odayaal la afduubay, qaarna uu doonayo inuu caleemo saaro, ayna dacwad ka gudbin doonaan kiiskiisa.\nSuldaan Maxamed Jaamac Cumar\nPrevious articleMaxkamadda ciidamada oo xukuntay Burcad maalin Cad dhac u geysatay Carwo ku taalla Muqdisho\nNext article“Waxaan xanuunka la qaybsanayaa ehelka Sir David oo ay tacsi u taallo iyo..”. Qormo C/raxman C/shakur