Таъкидлаш жоизки, вилоятда жорий йил ойлик анъанавий – турли жамоавий тадбирлар шаклида ўтказилмади. Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи вилоят Кенгаши томонидан айни масалага бошқача ёндашилиб, жойларда ёшлар бандлиги бўйича старт берилган турли лойиҳалар, хайрли ташаббусларнинг янада кенг қанот ёзиши учун ҳаракат бошланмоқда.\nМаълумотларга кўра, бугунги кунда вилоятда 21 минг 300 нафарга яқин ишсиз йигит-қизлар бор. Пандемия шароитида кўрилган тезкор чора-тадбирлар натижасида айни пайтга қадар уларнинг 11 минг нафардан кўпроғи муқим иш жойига эга бўлди. Бунда «Ёшлар – келажагимиз» давлат дастури, «Ҳар бир ёшга бир гектар» акцияси асосий ўрин эгалламоқда.\n2020 йил инсоният учун синовли келди. Аммо, ҳаёт давом этаяпти, янги вазиятда эътибор қаратиш лозим бўлган янгидан янги ижтимоий-иқтисодий масалалар кун тартибига чиқмоқда. Масалан, иқтисодиётнинг маълум тармоқлари вақтинча фаолиятини тўхтатган, ўқиш ва ишлаш мақсадида хорижга чиқиш имконияти қатъий чекланган вақтда биргина Тошкент вилоятининг ўзида 30 минг нафардан зиёд олий, ўрта-махсус ҳамда ўрта маълумотли ёшлар меҳнат бозорига кириб келмоқда. Уларнинг меҳнат бозорига кириб келиши даври оғир ва синовли паллага тўғри келмоқда.\nБу ҳақда «Ёшлар ойлиги» доирасида вилоятда амалга оширилаётган ишлар таҳлилига бағишланган матбуот анжуманида маълум қилинди.\nАнжуманда ёшларни иш билан таъминлаш, меҳнат бозоридаги вазият бўйича ҳам маълумот берилди.\nХусусан, рақамларга мурожаат этилса, ёшларни энг кўп қизиқтирган соҳа тадбиркорлик фаолияти экан. Жорий йил давомида қурилиш соҳасига 457 нафар ёш ишга жойлашган бўлса, тадбиркорлик соҳасида 1 минг 687 нафар йигит-қиз ўз фаолиятини бошламоқда. Бошқача айтганда, мана шунча янги ғоя, бизнес режалар вилоят иқтисодиётига салмоқли куч бўлиб қўшилди. Шунингдек, қишлоқ хўжалиги соҳасига 1 минг 738 нафар, йил бошида ўтказилган меҳнат ярмаркаларида эса 1 минг 956 нафар ёш йигит-қиз ишга жойлашган.\nШуни алоҳида таъкидлаш жоизки, вилоятда мева-сабзавотчилик, боғдорчилик каби қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштиришга ихтисослаштирилган 17 та қишлоқ хўжалиги кооперацияси ташкил этилди. Кооперацияларга бириктирилган 1 минг 782 гектар ер майдонида бугун 1 минг 674 нафар ёшлар меҳнат қилмоқда.\nКам таъминланган, эҳтиёжманд оилада истиқомат қилувчи 700 нафардан зиёд ёшларга 1 миллиард 427 миллион сўмдан ортиқ субсидия бирламчи агротехник ишларни ташкил этиш учун бандлик бўлимлари томонидан тақдим этилди.\nМатбуот анжуманида шунингдек, ёшлар билан ишлаш борасида йўл қўйилаётган камчиликлар, уларни бартараф этиш, айниқса, мавжуд карантин ҳолатидан келиб чиқиб, пандемия шароитида ёшлар бандлигини таъминлаш, жиноятчилик ва салбий иллатларнинг олдини олиш, уларнинг ташаббусларини қўллаб-қувватлаш, ёш истеъдодларни аниқлаш ва рағбатлантириш борасидаги ишлар ҳақида ҳам маълумот берилиб, бу борадаги ишларни тизимли равишда давом эттириш лозимлиги қайд этилди.


Қоракўл туманидаги 4-сектор раҳбари Н. Болтабоев O‘zLiDeP депутатлик гуруҳига ҳисобот берди | O'zLiDeP\nҚоракўл туманидаги 4-сектор раҳбари Н. Болтабоев O‘zLiDeP депутатлик гуруҳига ҳисобот берди\nХалқ депутатлари Қоракўл тумани Кенгашидаги O‘zLiDeP депутатлик гуруҳининг навбатдаги йиғилиши бўлиб ўтди.\nЙиғилишда партия депутатлик гуруҳи аъзолари ҳудуддаги 4-сектор раҳбари, туман давлат солиқ инспекцияси бошлиғи Нуриддин Болтаевнинг ўз ҳудудида амалга оширилаётган ишлари юзасидан ҳисоботини тинглади.\nҲисоботда қайд этилганидек, сектор ишчи гуруҳи биринчи навбатда ўз фаолиятида ҳудуддаги кам таъминланган, ижтимоий ҳимояга мухтож, имконияти чекланган оилаларни ўрганишга алоҳида эътибор қаратмоқда. Ўтган давр мобайнида моддий ёрдамга мухтож фуқароларнинг 93 нафарига озиқ-овқат маҳсулотлари ажратилди. Даволанишга эхтиёж сезаётган фуқароларга патронаж хизмати ҳамширалари томонидан тиббий хизмат кўрсатиш йўлга қўйилди. 8 нафар ногиронга аравача топширилди.\nСектор раҳбари ва аъзолари уйма-уй юриб аниқланган муаммоларни умумлаштириб, масаланинг долзарблиги ва бартараф этиш имкониятларидан келиб чиққан ҳолда тегишли ташкилот раҳбарларига вазифалар юкламоқда. Турли сабабларга кўра ҳал этилмаган муаммолар юзасидан “Йўл харитаси” тузилиб, унинг бажарилиши қатъий назоратга олинаяпти.\n– Ўтган давр ичида ҳудуддаги 1910 та хонадонга кирилиб, 314 та хонадоннинг муаммолари мавжудлиги аниқланди. Электр энергияси, табиий газ, ичимлик суви таъминотидаги узилишлар, коммунал тўловлар ҳисоб-китобидаги ноаниқликларга оид 251 та муаммо ўз жойида бартараф этишга эришилди. 63 та муаммо эса белгиланган тартибда ҳал этиш учун “Йўл харитаси”га киритилди, - дейди сектор раҳбари Нуриддин Болтаев. – Бундан ташқари “Ҳар бир оила – тадбиркор” давлат дастури ва аҳоли томорқаларидан самарали фойдаланишни ташкил этиш йўналишида олиб борилаётган ишларда ҳам аниқ силжишлар кўзга ташланиб турибди. Яъни, 4-секторга қарашли 5743 та хонадондаги 954,2 гектардан иборат томорқа ерлари ўрганиб чиқилганда уларнинг барчасидан унумли фойдаланилаётганлиги, шу тариқа аҳоли манфаатдорлиги ошаётганлиги ўз исботини топди. Тадбиркорликнинг турли йўналишлари бўйича фаолият кўрсатиш истагида бўлган аҳоли вакилларининг мурожаатларига ҳам ўз вақтида жавоб берилмоқда. Хусусан, асаларичилик, қуёнчилик, паррандачилик билан шуғулланмоқчи бўлган, шунингдек иссиқхона ташкил этиб, турли сабзавот ва полиз экинлари етиштиришга аҳд қилган 152 та хонадонга умумий миқдори 1,2 млрд. сўмдан иборат кредит маблағлари ажратиш учун имконият борлиги маълум қилиниб, аҳолига бу борада аниқ таклифлар берилди.\nЙиғилишда партия депутатлик гуруҳи аъзолари сектор ҳудудида зудлик билан ҳал этилиши лозим бўлган долзарб масалаларга ҳам эътибор қаратиб ўтишди. Масалан, 59-қишлоқ оилавий поликлиникасида аҳолига малакали тиббий хизмат кўрсатиш учун замонавий асбоб ускуналар ва мутахассислар етишмаслиги аниқланган. Шу боис, ушбу муҳим масалани халқ депутатлари туман Кенгашининг навбатдаги сессияси кун тартибига киритиш бўйича тегишли қарор қабул қилинди.\nЙиғилишда депутатлик гуруҳи фаолияти билан боғлиқ бошқа бир қатор масалалар ҳам атрофлича кўриб чиқилди.\nМан хам киридит олмокчи эдим лекин анча югурдим фойдаси булмади корамол оламан десам фермерга пул кучирармиш фермер бозор нархидан икки баробар киммат сотадди буни нима кераги бор накд узимга берсангиз десам иложи йуклигини айтишди\nДепутат муаммони кўтариб чиқмайди, аксинча унинг ечимини излайди


Ҳавонинг ифлосланганлиги коронавирусдан ўлим хавфини ошириши маълум қилинди - Zamin.uz\nҲавонинг ифлосланганлиги коронавирусдан ўлим хавфини ошириши маълум қилинди\nИфлосланган ҳаво коронавирусдан ўлим хавфини сезиларли ошириши мумкин. Британия миллий статистика хизмати мутахассислари пандемия вақтида қайд қилинган 46 мингта ўлим ҳолатини таҳлил қилиб шундай хулосага келишди.\nУларнинг таъкидлашича, ҳавонинг бир кубметрида қаттиқ зарраларнинг бир микрограммга ошиши коронавирусдан ўлим даражасининг 6 фоизга ошишига олиб келади. Уларнинг бу хулосалари бошқа давлатларда, жумладан АҚШ ва Нидерландияда ўтказилган тадқиқотлар билан тасдиқланади ва мегаполисларда кичиқрок шаҳарларга қараганда коронавирусдан ўлим ҳолатлари кўпроқ (фоиз ҳисобида) қайд қилинганини тушунтиради.\nБританиялик олимларнинг тадқиқотида таъкидланишича, атмосферада азот диоксиди NO2’ миқдори кўпайиши ҳам ўлим даражаси ошишига олиб келади. Британия учун бу муҳим ҳолатдир, чунки ушбу мамлакатдаги шаҳарларда азот диоксиди даражаси Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти белгилаган меъёрлардан кўпроқни ташкил қилади.\nУшбу икки омил коронавирусдан ўлим ҳолатлари шаҳарларнинг энг ифлосланган ҳудудларида яшовчи этник озчиликлар орасида энг кўп қайд қилинишининг сабаби ҳисобланади.\nЭкспертлар ушбу масалани ўрганишни давом эттиришмоқчи. Улар ўлимга олиб келган бошқа омилларни истисно қилиш учун барча вафот этган беморларнинг шахсий жиҳатларини ҳисобга олишлари лозим.\nБу орада Лейбористик партия депутатлари бу борада тайёрланган маъруза билан “қуролланиб”, коронавируснинг иккинчи тўлқини оқибатларини юмшатиш учун ҳукуматни ҳаво ифлосланлигига қарши тезкор чоралар қабул қилишга чақирмоқда. “Замин” янгиликларини “Инстаграм”да кузатиб боринг\nДунёда коронавирусдан касалланишлар сони 10 миллиондан, ўлим ҳолатлари сони 500 мингдан ошди\n28-06-2020, 10:20, Дунё\n3-05-2020, 14:42, Дунё\n2-04-2020, 07:17, Дунё


Биринчи лига якуни. Лиганинг доимий иштирокчиси “НБУ-Осиё” ҳақида / CHAMPIONAT.asia\nБиринчи лига якуни. Лиганинг доимий иштирокчиси “НБУ-Осиё” ҳақида\n“Банкирлар” биринчи лиганинг “штатли” иштирокчиси эканлиги кўпчиликка яхши маълум.\nЖамоа биринчи босқични аввалига ёмон ўтказмаганди. Аммо иккинчи босқичга келиб эса кутилмаганда, жамоа кетма-кет қимматли очколарни бой бера бошлади.\nБунинг натижасида “НБУ-Осиё”нинг турнир жадвалидаги мавқеи ҳам пастлаб кетди. Холбуки давралар оралиғида таркибда жиддий йўқотишлар кузатилмади. Аксинча Фарруҳ Нурлибоев, Жавлон Гусейнов сингари олий лига хавосини олган футболчилар иккинчи босқчи арафасида клубга ўтганди.\nЖамоанинг бу мавсумда энг кекса футболчиси бу – Александр Хвостунов бўлди. Жорий йил 39 ёшини қарши олган тажрибали ҳимоячи “НБУ-Осиё”да сардор сифатида ўйнаб, ёшларга ўрнак бўлди дейиш мумкин.\n“НБУ-Осиё” сафида ҳаракат қилган энг ёш футболчи ҳимоячи Ҳусниддин Ғофуров бўлди. Фарғоналик футболчи 1997 йилда таваллуд топган. Шошманг, бу айни пайтда “Явор” сафида ҳаракат қилаётган Ғофуров эмас. Унинг жамоадаги адашини назарда тутмоқдамиз.\nКлуб иккинчи босқичда чемпионат пешқадами “Машъал”ни Тошкентда 1:0 ҳисобида мағлубиятга учрата олганини аълоҳида таъкидлаш жоиздир. Жамоанинг энг шов-шувли натижаси ҳам шу бўлди.\n“Банкирлар” иккинчи босқичнинг 16та баҳсида рақиб дарвозасига ҳаммаси бўлиб, 20та тўп киритди. Ҳар бир учрашувга ўртача, 1,25тадан гол демакдир.\nИккинчи босқичда жамоа сафида энг кўп гол урган футболчи Абдулатиф Абдуқодиров бўлди, 6та.\nУйда ўтказиб юборилган голлар\nСафарда ўтказиб юборилган голлар\nҲар бир ўйинда урилган ўртача голлар\nҲар бир ўйинда ўтказиб юборилган ўртача голлар\n15/24 (62,5 %)\nСафарда тўпланган очколар\n5/24 (20,83 %)\n3:0 - Аланга\n0:4 - Зарафшон, Машъал\nЧетлатиш (ўртача) – Тўғридан-тўғри/2СК\n3 (0,19) - 2/1


Унда президент Озодлик радиосининг айрим журналистларини аккредетациядан ўтказишдан бош тортгани ва бошқа ходимларга қисман аккредитация тақдим этмаётгани, бу эса “ташкилотнинг Тожикистондаги миссиясига тўсқинлик қилаётгани” учун мамлакат ташқи сиёсат маҳкамасини танқид қилди.\n«Вазирлик бизнинг журналистларимизни аккредитацияси ҳақидаги бир неча бор қилган сўровларимизга фақат кеча, ва фақат қисман маъқулловлар билан жавоб қайтарди», - дейилади Жейми Флай хатида. Унинг қайд қилишича, Озод Европа радиоси / Озодлик радиоси Тожикистондаги воқеаларни ёритишда босимга ён бермаяпти ва Тожикистон ТИВни зудлик билан Озодлик радиосининг барча журналистларини аккредитация қилишга ва уларнинг ўз ишини бажаришга рухсат беришга чақиради.\nҲозирги вақтда Озодлик радиосининг ўн бир нафар журналисти ва ходимларига ишлаш таъқиқланган, негаки, улар Тожикистон қонунчилигига кўра, мамлакат ТИВдан аккредитация олишмаган. Улар орасида – аккредитацияси узайтирилишини кутаётган янги уч нафар ходим ва 6 нафар журналист бор. Аккредитацияси 1 ноябрь куни якунланган 9 нафар журналистдан етти нафарига Тожикистон ТИВ аккредитациясини узайтирди, бироқ олти ҳолатда аккредитация муддати фақат олти ойга чўзилган, бир ҳолатда уч ойга узайтирилган. Қисқа рухсатномалар тожик қонунларига зид бўлиб, у муддат бир йиллик бўлишни талаб қилади, дейди Жейми Флай.\nЭслатиб ўтамиз, аввалроқ, АҚШ сенаторлари гуруҳи Тожикистон президенти Эмомали Раҳмонга йўллаган мурожаатларида ваколаптли органлар Озодлик радиоси ходимларига аккредитация бермаётганидан ташвиш билдириб, бу факт “тожик –америка муносабатларининг барқарорлигига таъсир кўрсатиши мумкин”лигини айтишган. Илгарироқ, 9 октябрь куни АҚШКонгресси хорижий ОАВ журналистларини аккредитацияси механизмларидан сўз эркинлигини чеклаш воситаси сифатида фойдаланилишини қоралаб, имкони борича тезров Озодлик радиоси мухбирларини аккредитациядан ўтказишга чақирганди.\nЕХҲТнинг оммавий ахборот воситалари эркинлиги бўйича вакили Арлем Дезир ҳам Озодлик радиоси журналистлари учун аккредитация олиш билан боғлиқ муаммолар юзасидан ташвишланиш билдирди. У 23 октябрда ўз Твиттерида ёзади: «Мен Озод Европа радиоси / Озодлик радиоси тожик офиси журналистларининг аккредитация олиш бўйича муаммолари ечилмаганидан ташвишдаман». Арлем Дезир тожик расмийларини имкони борича тезроқ ушбу муаммони ечишга чақирди.\nТожикистон мустақил ОАВ Миллий ассоциацияси (ТМОАВМА) ва Тожикистон ОАВ бўйича кенгаш ҳам Озодлик радиоси Душанбе бюроси ходимларининг аккредитацияси атрофида юзага келган вазият муносабати билан ўзларининг ташвишларини билдиришган.\n«Аккредитация механизми журналистларнинг профессионал фаолиятини чеклашга эмас, балки уларнинг профессионал ҳуқуқларининг самарали амалга оширилишига имкон бериши керак. Журналистлар аккредитациясидан фойдаланишнинг қатағон усули ахборот ҳамжамиятида мамлакат имижига салбий кўрсатади», дейилади ТМОАВМА ва Тожикистон ОАВ бўйича Кенгашнинг баёнотида.\nОзодлик радиоси давлат ОАВ нуқтаи назарига муқобил хабарларни бериб берадиган мамлаккатда қолган кам сонли мустақил янгиликлар манбаидир. Озодлик радиоси Тожикистонда энг машҳур YouTube каналига (828 минг муштарийлари; 2019 йилда видеолари 195 миллион марта кўрилган) ва Facebook саҳифасига (184 минг муштарийлари; 2019 йилда 14 миллион видеолари кўрилган) эга.


4-зал. Ўзбекистон маданий ландшафтлари ва бошқа экспонатлар — Ўзбекистон Давлат Табиат Музейи\nҚора қарға қушлар синфининг чумчуқсимонлар туркумига киради. Улар ўрмонларда,боғ ва хиёбонларда ҳам яшайди.Уясини дарахтларга, қамиш ва бута ўсимликларига қуради. 4-5 та тухум қўяди. Пахта зараркунандалари бўлган ҳашаротлар билан озиқланади.\nҒуррак каптарлар туркумига киради. Улар сув яқин бўлган ўрмонларда, боғларда, саҳроларда ҳам яшайди. Уясини дарахтларга, ва буталарга ясайди. 4-6 та тухум қўяди. Ғуррак воҳалардаги ҳар хил бегона ўтларнинг уруғлари билан овқатланиб , фойда етказади.\nКорсак тулкилар уруғига мансуб сутэмизувчи ҳайвон. Оддий тулкига ўхшаш, лекин бироз кичикроқ. Танасининг узунлиги 60см гача, думи 35см гача. Ўзбекистонда воҳаларда, Устюрт, Мирзачўл, Қизилқум ва жанубий худудларда учрайди. Шомда фаол ҳаёт кечиради. 3-6 та, гоҳида 16тагача туғади. Майда кемирувчилар ва қушлар билан озиқланади.\nДенгиз қалдирғочлари (Чигиртчи-чеграва) қушлар синфининг балиқчилар туркумига киради. Ўзбекистонда дарё ва кўлларнинг қирғоқларида яшайди. Яхши учади ва сувда сузади. Инини кўпинча гала-гала бўлиб, ерга ясайди. 1-4 та тухум қўяди. Сув ва қуруқлик ҳашаротлари, уларнинг личинкалари билан озиқланади. Чигирткаларни кўплаб қириб, қишлоқ хўжалигига фойда етказади. Денгиз қалдирғочлари кузда Африка ва Осиёнинг жанубига учиб кетади.\nИнгичка тумшуқли балиқчи (денгиз каптари) Ўзбекистонда дарё, кўл каби чучук сув ҳавзаларида яшайди. Кўп вақтини ҳавода учиб ўтказади. Сувда яхши сузади ва шўнғийди. 2-3 та тухум қўяди. Балиқлар, қушлар, ҳашаротлар, чувалчанглар, моллюскалар билан озиқланади.\nҲаққуш узун оёқли қушлар туркумининг қарқаралар оиласига киради. Ўзбекистонда тўқайзорларда, чакалакларда, умуман сув бўйидаги ва унинг атрофидаги дарахтларда яшайди 4-5 та тухум қўяди. Қоронғи тушганда фаол ҳаёт кечиради. Ҳаққуш балиқ, бақа, ўсимликлар билан озиқланади.\nҚузғун чумчуқсимонлар туркумининг қарғасимонлар оиласига киради. Ўрмонларда, жарларда, дарё водийларида ўтроқ яшайди. Ўзбекистонда тоғлардаги қояларга 3-6 та тухум қўяди. Асосан ўлимтиклар билан озиқланади.\nЎзбекистонда учровчи балиқлар.\nҚизил кўзли балиқ карпсимонлар оиласига киради. Чучук сув ҳавзаларида учрайди. Тўда бўлиб яшайди. Серпуштлилиги 2 мингдан 100 минг увилдириқ атрофида. Ов қилинади.\nТуркистон мўйлабдори (шимбалиқ) карпсимонлар туркумининг карплар оиласига киради. Заиф, қисқариб бораётган Орол эндемик кенжа тур ҳисобланади.\nАмударё катта куракбуруни (қилқуйруқ) бакралар туркумининг бакралар оиласига киради. Бутунлай йўқ бўлиб кетиш арафасида турган эндемик локал тур. ТМХИ Қизил рўйҳатига киритилган.\nДўнгпешона карплар оиласига кирувчи балиқ ҳисобланади. Узунлиги 1 метргача, оғирлиги 16 кг. гача боради. Тинч океанига ёндош Осиё қитъаси қирғоқларидаги дарёларда, Амур дарёсида , Жанубий Хитой дарёларида учрайди , Тайван ва Таиланд дарёларида иқлимлаштирилган. Ўзбекистон шароитида ҳам сув ҳавзаларида кўпайтирилмоқда. Ёз ойларида увилдириқ ташлайди. Асосан ўсимлик планктонлари билан озиқланади. Гўшти мазали бўлганлиги учун овланади.\nЧўртанбалиқ лососсимонлар оиласининг чўртанбалиқсимонлар туркумига киради.Узунлиги 1,5 метргача, оғирлиги 35 кг гача. Европа, Осиё ва Шимолий Америкада ўсимликлар кўп бўлган суви чучук,секин оқадиган дарё ва кўлларда яшайди. Ўзбекистонда Амударё, Сирдарё ва Айдаркўлда учрайди. Эркаги 3-4 ёшда, урғочиси 5 ёшда жинсий вояга етади. Серпуштлилиги 175 мингдан 215 минг увилдириқ атрофида. Йиртқич балиқ ҳисобланади. Майда балиқлар, қурбақалар ҳатто майда қушлар билан озиқланади. Ов қилинади.\nЯланг кўкча карпсимонлар оиласига мансуб балиқлар уруғига киради. Ўрта Осиё тоғларидаги сув ҳавзаларида учрайди. Ўзбекистонда Чирчиқ дарёси юқори қисми ва ирмоқларида учрайди. Баҳор ва ёзда урчийди.\nИлонбош балиқ балиқлар оиласининг олабуғасимонлар туркумига киради. Россиянинг Амур дарёси ҳавзасида учрайди. Шунингдек тропик Африка, Ғарбий ва Жанубий Шарқий Осиёда ҳам мавжуд. Ўзбекистон сув ҳавзаларида яшашга мослаштирилган. Ўсимликлари кўп бўлган ботқоқлашган ва ҳатто ифлосланган кўлмак сув ҳавзаларида ҳам яшай олади. Сувсизликка бир неча кун чидайди. Узунлиги 85 см гача, оғирлиги 7 кг гача. Йиртқич балиқ ҳисобланади.У бир ҳавзадан бошқа ҳавзага қуруқлик орқали ўта олади. 3 ёшида жинсий вояга етади. Июн-июлда урчийди. Сув юзасида поя ва барглардан ясалган уяга ўртача 7300 та увилдириқ ташлайди. ХХ-асрнинг 60-йилларида Ўзбекистон сув ҳавзаларига тасодифан келиб қолган.\nЗоғора балиқ карпсимонлар оиласига мансуб тур ҳисобланади. Узунлиги 50-60 см, баъзан 1 метргача, вазни 1,8-4,5 кг, баъзан 16 кг гача боради. Ўрта, Қора, Азов, Каспий ва Орол денгизлари ҳамда Тинч океан ҳавзаларига қарашли дарё ва кўлларда учрайди. Ўзбекистонда Орол зоғорабалиғи деган тури Сирдарё, Амударё, Зарафшон ва Мурғоб дарёларида тарқалган. Денгизнинг дарё қуйиладиган жойларида яшайди. тухум қўйиш учун дарёга кўтарилади. 2-5 ёшида жинсий вояга етади. Aпрел-июнда 98 мингдан 18 миллионгача увилдириқ ташлайди. Елимсимон тухумлари ўсимликларга ёпишиб туради. Ёш балиқчалар, зоопланктон, ўсимликлар ва ҳашаротлар личинкаси билан озиқланади. Гўшти мазали ва серёғлилигидан кўплаб овланади. Сув ҳавзаларида боқилади. Хонакилаштирилган зоғора балиқ карп дейилади.\nОқ амур балиқ карпсимонлар оиласига мансуб балиқлар гуруҳига киради. Оқ амур балиғи Россиянинг Амур дарёсидан келтирилиб, Ўзбекистон сув ҳавзаларида иқлимлаштирилган. Сув ҳавзаларида боқилади.\nОрол оққайроқ карплар оиласининг чучук сувда яшовчи балиқлар уруғига киради. Сув омборлари ва чучук сув ҳавзаларида яшайди. Шимолий, Балтика, Қора, Азов, Каспий денгизларида, Ўзбекистонда эса Амударё ва Сирдарёда учрайди. Серпуштлилиги 40 тадан 300 мингта увилдириқ атрофида. Ёш балиқлар планктонлар,ҳашаротлар, балиқларнинг личинкалари билан, катта балиқлар эса йирикроқ ўлжа билан озиқланади. Денгиз юлдузлари денгизда яшовчи умуртқасиз ҳайвонлар бўлиб, ҳозирги игнатерилилар типининг синфи. Шимол ва Узоқ Шарқ денгизларида кенг тарқалган. Танасининг ўртасидан чиққан “қўллар”, яъни нурлар юлдузни эслатади (номи ҳам шундан келиб чиққан). Сув ости умуртқасиз ҳайвонлари ва органик моддалар билан озиқланади. 1500 хил тури бор.\nМаржон денгиз бўшлиқичлари синфига киради. Танаси асоси билан колонияга ёпишиб ўсади. Маржон полипларнинг товонининг қарама қарши томонида жойлашган оғиз пайпаслагичлари билан ўралган. Тухумдан чиққан планула личинкаси бир оз сузиб юргач денгиз тубига ёпишиб, вояга етганда полипга айланади.\nМайна (альбинос) чумчуқсимонлар туркумининг шақшақлар оиласига киради. Ўзбекистоннинг ҳамма ерларида боғларда, ўзлаштирилган ерларда, шаҳар ва қишлоқларда яшайди. Баҳор ва ёз фаслларида 3 марта 3-6 та тухум қўяди. Жуда эҳтиёткор қуш. Турли ҳашаротлар, майда қушлар, донлар билан озиқланади. Меланиннинг синтез қилувчи ферменти юзага чиқмаслиги натижасида майна думида альбинизм вужудга келган.\nКлинтух йирик бўлмаган каптарлар вакили ҳисобланади. Боғлар ва ўрмонларда яшайди. Уй каптарларига ўхшайди, бироқ тумшуғи ёрқинроқ рангга эга. Ўзбекистонда учиб ўтувчи қуш ҳисобланади. 2 та тухум қўяди. Кўплаб овланиши ва дарахтларнинг кесилиши натижасида камайиб бормоқда.\nЎзбекистоннинг ўзлаштирилган лалмикорлик ландшафти\nЎзлаштирилган лалмикорлик ландшафти. Ўзбекистоннинг тоғ этаги зоналарида тамоман бошқача экинбоп ландшафт вужудга келган. Бу ерлар инсон томонидан суғорилмайдиган, ёғингарчиликдан ҳосил бўлган намликда экинлар экиш учун ўзлаштирилган. Ўзбекистон лалмикор деҳқончилик иқлим шароитига қараб текислик ҳудудларидаги чўллар билан баланд тоғ тизмалари орасидаги текисликда тўпланган. Далалар четига дарахт экиш, кузда ерни чуқур ҳайдаш ва намни сақлаб қолиш ҳамда ер усти оқимининг олдини оладиган бошқа усулларнинг қўлланилиши лалмикор ерларни тизимли равишда яхшилайди ва у республикадаги лалмикор дон етиштиришнинг истиқболли ривожланишини таъминлайди.\nБуғдой ғалладошлар оиласига мансуб ўтсимон ўсимликлар туркуми бўлиб, энг қадимги ва ҳозирги пайтда дунёнинг кўпгина мамлакатларида экиладиган асосий дон экини ҳисобланади. Буғдой Олд ва Ўрта Осиёда милоддан аввалги 7-6 минг йилликда маълум бўлган. Ўзбекистонда 1990-йилларнинг бошларида республикамизнинг ғалла мустақиллигини таъминлаш учун буғдой экиладиган майдонлар кенгайтирилди. Ботаник тавсифи. Жаҳондаги деҳқончиликда асосан юмшоқ буғдой ёки оддий буғдой ва қаттиқ буғдой экилади. Буғдойнинг илдиз системаси попук илдиз, асосий қисми ер ҳайдалма қатламида ривожланади. Пояси сидирға, бўғимлари бўлинган сомонпоя, бўйи 40-50 см. буғдойда четдан чангланиш кам учрайди, кўпроқ ўзидан чангланади. Меваси дон. Дони яланғоч, овалсимон, чўзиқ ёки шарсимон шаклда бўлади. 1000 донасининг вазни 20-70 гр.\nТулки бўрисимонлар оиласига киради. Ўзбекистон шароитида саҳроларда яшайди. Танасининг узунлиги 40 см., думи 30 см. Сувда яхши сузади. Қоронғи тушишдан олдин фаол ҳаёт кечиради. 4-6 та, баъзида 17 та туғади. Кемирувчилар, дала зараркунандалари, қуёнлар ва қушлар билан озиқланади. Паррандачилик хўжалигига зарар етказади. Мўйнаси муҳим хом ашё ҳисобланади. Тутқинликда 25 йил яшагани маълум.\nҚорсак тулкилар уруғига мансуб сутэмизувчи ҳайвон ҳисобланади. Оддий тулкига ўхшаш, лекин бир оз кичикроқ, Танасининг узунлиги 60 см гача, думи 35 см гача. Ўзбекистонда Устюрт, Мирзачўл, Қизилқум ва жанубий ҳудудларда учрайди. Шомда фаол ҳаёт кечиради. 3-6 та, гоҳида 16 тагача болалайди. Майда кемирувчилар ва қушлар билан озиқланади.\nКапча илон (кобра) аспидлар оиласига киради. Ғарбий Помир-Олой, Марказий ва Жанубий Қизилқум, Қарши чўлларининг шағал тупроқли адирлар, қолдиқ тоғлар, ва денгиз сатҳи баландлигидан 2000 метргача бўлан тоғлар, дарё қайирлари ва воҳалар, баъзан чўл ва ярим чўлларда яшайди. Июль ойида 6-19 та тухум қўяди. Судралиб юрувчилар. Бақалар, айрим ҳолларда майда қуш ва сутэмизувчилар билан озиқланади. Ўзбекистон Республикаси “Қизил китоби” га киритилган.\nҚум чархилон қораилонсимонлар оиласининг бўғмаилончалар уруғига киради. Ўзбекистонда Бухоро ва Сурхондарёда, Қизилқум саҳросида учрайди. Янтоқ ўсган чўлларда, жарларда яшайди. Ўзбекистондан ташқарида Африка, Жанубий Осиё, Туркманистон, Тожикистонда учрайди. Узунлиги 75см. Заҳари кучли. Август ойида 3-15 та тухум қўяди. Майда кемирувчилар, майда қушлар, илонлар, калтакесаклар, бақа, қурбақалар билан, ёш қум чархилонлар эса ҳашаротлар билан озиқланади.\nҚум бўғма илони бўғмаилонлар оиласиниг бўғмаилончалар уруғига киради. Ўзбекистонда Устюрт ва Қизилқум саҳроларида яшайди. Узунлиги 65см. Июн-июл ойларида 10 донагача тухум қўяди. Қўшоёқ, қумсичқон, калтакесаклар, қуш болалари, ҳашаротлар билан озиқланади.\nЎқ илон сувилонсимонлар оиласининг бир тури бўлиб, ўқилонлар уруғи дейиладиган ўзига хос уруғ ҳосил қилади. Узунлиги 90 сантиметргача Ўзбекистоннинг барча вилоятларида, саҳролардаги қумлоқ. Қаттиқ ерларда, оқ ва қора саксовул, қандим, қизилча каби дарахлар, бута, чала бута ўсимликлар билан қопланган чўл ва чала чўллардаги ерларда яшайди. Тоғларда ҳам учрайди. Заҳарли, жуда тез ҳаракат қилади. Июнь-июль ойларида 2-6 та тухум қўяди. Асосан калтакесаклар билан озиқланади.\nКўлвор илон қораилонлар оиласига мансуб заҳарли илон ҳисобланади. Ўзбекистонда Ховос атрофида, Самарқанд ва Сурхондарёнинг тоғ ва тоғ этакларида яшайди. Тунда фаол. Ўртача 6-40 та тухум қўяди. Ғуррак, қизилиштон, қарқиноқ, кўрсичқон, қуён, қўшоёқ, судралиб юрувчилар билан озиқланади.\nКўндаланг йўлли чипор илон сувилонлар оиласининг чипорилонлар уруғига киради. Ўзбекистоннинг чўл минтақасида яшайди. Июнь-июль ойларида 3-40 тухум қўяди. Жуда ҳаракатчан. Ўлжасини бўғиб ёки ерга босиб ўлдиради. Чақади, лекин заҳарсиз бўлгани учун хавфли эмас. Калтакесаклар, майда кемирувчилар, майда қушлар, қушларнинг болалари билан озиқланади.\nЧорвачилик ва қоракўлчилик\nҚумли даштлардан илгарилари ҳам қоракўлчиликни ривожлантириш мақсадида фойдаланиб келинган. Кўргазмага қўйилган “Қоракўл қўйлари” биогуруҳида Қизилқумдаги қоракўлчилик хўжаликлари кўрсатилган..\nЭрон қундузи Ўзбекистонда Амударё, Сурхондарё, Қашқадарё, Қизилдарё, Оқсув, Шерабоддарё, Мочайдарёларда сақланиб қолган. Балчиққа бой чучук сув ҳавзаларининг қирғоқ бўйларида яшайди. Тунлари фаол. Ҳар икки йилда февраль-январь ойларида 2-5 та болалайди. Балиқлар, баъзан қурбақа, сувилон, майда сутэмизувчилар ва қушлар, сув умуртқасизлари билан озиқланади. Овлаш тақиқланган. Ўзбекистон Республикаси “Қизил китоби”га киритилган.\nЛатча сусарсимонлар оиласига киради. Оғирлиги 40-100 грамм келади.Ранги иқлимга қараб ўзгаради. 4-8 та туғади. Сичқонлар, майда кемирувчилар, мевалар, балиқлар, бақалар билан озиқланади. Қимматбаҳо мўйнаси учун овланади.\nҚўнғир ўрдак қушлар синфининг туркуми. Ўзбекистонда 2 та тури Сув оқмайдиган ва секин оқадиган чучук сувли ўсимлик ва балиқларга бой бўлган сув ҳавзаларида, дарёларда яшайди. 3-8 та тухум қўяди. Кузда жанубга учиб кетади. Майда балиқлар. қисқичбақасимонлар, катта ҳашаротлар ва балиқлар билан озиқланади. Сув ўтларидан сув устида қалқиб сузиб юрадиган уя солади.\nҚашқалдоқ сув ҳавзаларида яшайди. Қишлаш учун Осиё, Африка қитъаси, Каспий ва Ўрта ер денгизига учиб кетади. 12 тагача тухум қўяди. Сув ўсимликлари билан озиқланади.\nҚирғий Ўзбекистоннинг жанубий қисмида саҳро ва чўлларда учрайди. 2 та тухум қўяди. Майда кемирувчилар билан озиқланади. Овчилар қўлга ўргатиб, бедана ва каклик овлайдилар.\nЗарафшон қирғовули товуқсимонлар туркумининг қирғовуллар оиласига киради. Зарафшон дарёси воҳасида тўқайзорлар, қирғоқ қамишзорлари, суғориладиган ерларда яшайди.Март-июль ойларида 4-16 та тухум қўяди. Ҳашаротлар, чаканда мевалари, ўтларнинг уруғлари билан озиқланади. Ўзбекистон Республикаси “Қизил китоби”га киритилган.\nТилласимон қирғовул товуқсимонлар туркумининг қирғовулсимонлар оиласига киради. Шарқий Тибет, Жанубий ва Ғарбий Хитойда тўқайзорлар ва қамишзорларда яшайди. Ўсимликлар барглари, куртаклари билан озиқланади.\nКумушсимон қирғовул товуқсимонлар туркумининг қирғовулсимонлар оиласига киради. Жанубий Хитой, Шарқий Мянма, Ҳиндихитой мамлакатларидаги, Хайнан оролидаги тўқайзорлар, қамишзорларда яшайди. Ўсимликлар илдизлари,барглари, куртаклари,гул ғунчалари, ҳашаротлар билан озиқланади.\nЧил каклик товуқсимонлар туркумининг қирғовулсимонлар оиласига киради. Ўзбекистондаги чўл ва саҳролар яқинидаги ўсимликлари оз ва қуриб бораётган тошлоқли тоғ этакларида ўтроқ яшайди. У кам учрайди. Уясини ерга, тош ва ўтлар орасига ясайди. 8-12 та тухум қўяди. Чил каклик кўк ўтлар, куртаклар, донлар ва ҳашаротлар билан озиқланади.\nЖиғолтой майда қушлар кўп бўладиган кичик ўрмонларда, чакалакзорларда, боғ ва хиёбонларда яшайди. Ўзбекистон шароитида қишлаш учун Ҳиндистон ва Африкага учиб кетади. 2-4 та тухум қўяди. Қуш ва ҳашаротлар билан озиқланади.\nҚулоқдор япалоққушнинг оддий қулоқли япалоққуш деган кичик тури Ўзбекистонда сув бўйларидаги тўқайларда , боғ ва хиёбонларда, мозорларда ва тоғларда ўтроқ яшайди. 4-5 та тухум қўяди. Сичқонлар билан озиқланади.\nҚизил калхат йиртқич қушлар туркумининг қарчиғайсимонлар оиласига киради. Ўрта Осиёда қизил калхат сувга яқин дарахтзор ерларда яшайди. Ўз ареалинигнг шимолий қисмида учиб келувчи, жанубий қисмида ўтроқ яшайди. 1-5 та тухум қўяди. Кемирувчилар, қушлар, калтакесаклар, балиқлар, ҳашаротлар, ўлимтиклар билан озиқланади. Экспозицияда қирғовулни тутиб еяётган ҳолатда намойиш қилинган.\n3-зал. Тоғ ўрмонли ёнғоқзор ҳамда тоғ ён бағирларида учрайдиган ҳайвонлар


ЎзА - Ўқувчи дафтарларини ишлаб чиқарувчиларнинг саводи қачон чиқади?\n28.02.2018 17:22:51 Чоп этиш версияси\nЎқувчи дафтарларини ишлаб чиқарувчиларнинг саводи қачон чиқади?\nДавлатимиз раҳбари томонидан тадбиркорлик фаол қўллаб-қувватланаётгани, бу жараёнга инновацион ғоялар ва технологияларни жорий этилаётганидан халқимиз ғоят мамнун. Савдо расталаридаги ранг-баранг ўқув қуролларини сотиб олаётган болаларнинг завқи бошқача.\nФақат бир жиҳат кишини ўйга толдиради: ўқув қуроллари маънавий-маърифий талабларга жавоб берадими? Афсуски, бу саволга ижобий жавоб бериш мушкул. Сўзимизнинг далили сифатида кундалик дафтарлари билан боғлиқ муаммони тилга олмоқчимиз.\nМаълумки, жорий ўқув йилида 5 миллион 245 минг 221 нафар бола таълим-тарбия жараёни иштирокчиси ҳисобланади. Бу – шунча миқдордаги кундалик дафтар дегани. Шу маънода ноширлик соҳасида фаолият олиб бораётган тадбиркорлар учун ўқув қуроллари ишлаб чиқариш мўмай даромад манбаи демакдир. Улар наинки кундалик дафтарларини полиграфия сифати, балки, маънавий жиҳатларига ҳам масъулият билан қарашса мақсадга мувофиқ бўларди.\nАйни муҳим омил аксарият ҳолларда уларнинг эътиборидан четда қолмоқда. Мисол тариқасида бир кундаликнинг айрим саҳифаларини ҳукмингизга ҳавола қилмоқдамиз.\nЭнди ўзингиз баҳо беринг. Давлатимиз мадҳиясига сарлавҳа қўйиш мумкинми? Нима учун бу каби ўзбошимчалик ва масъулиятсизлик урчиб бормоқда?\nКундалик дафтарини чоп этишга миллион-миллион маблағ сарфлаётган тадбиркорга мадҳиямиз матнини малакали мутахассисга ўқитиб олиш шунчалар қийинми?\nЎша тадбиркорнинг ўзи мамлакатимиз маъмурий жиҳатдан 14 та субъектга бўлинишини билмайдими? Бизнингча, жуда яхши билади. Хато ва камчиликларнинг бош сабаби шунчаки лоқайдлик, масъулиятсизликдан бошқа нарса эмас. Замон шиддат билан олдинга босмоқда. Баъзи тадбиркорлар онги шууридаги “бўлаверади”чилик кайфияти эса ҳамон йўқолмаяпти. Гап ўқувчининг доимий ҳамроҳи бўлган дафтар, умумий дафтар, кундалик дафтарлар ҳақида кетмоқда. Унутмайлик, улар миллионлаб нусхада ишлаб чиқарилади ва биз қайд этган биргина мисол билан чегараланмайди .\nЖорий ўқув йили якунланмасданоқ, полиграф-тадбиркорлар шу кунларда янги мавсумга ҳозирланишмоқда. Ўқувчиларни қувонтириш мақсадида қутлуғ ишга бел боғлаган тадбиркорлар учун бу жараён айни чоғда маънавий-маърифий бурчни адо этиш имкони ҳамдир. Улар ҳамиша шуни ёдларида тутишса, бас! Балки мутасаддилар ёзувли ўқув қуролларини ишлаб чиқариш жараёнининг нашриётлар орқали назорат қилиш йўлини танлашар. Эҳтимол, муаммонинг олдини олиш учун яна ҳам қулайроқ йўллар топилар...\nШундай бўлишига умид қилиб қоламиз.\n“Репетитор” газетаси лойиҳа муаллифи.


Исроил полицияси ва ҳарбийлари бугун эрталаб Ғазо минтақасидаги Нецарим аҳоли пунктига кириб бордилар.\nУлар уйма-уй юриб, аҳолини кўчирмоқда. Ҳозирга қадар Исроил ҳарбийлари ва Нецарим пунктининг 600 нафарга яқин аҳолиси ўртасида бирор-бир тўқнашув содир бўлгани ҳақида маълумот йўқ. Аҳоли ўз ихтиёри билан мол-мулкини йиғишитириб, йўлга тушаётгани хабар қилинмоқда. Исроил ҳарбийлари Нецарим аҳоли пунктидаги ишни бугун кечга қадар битириш мумкинлигини айтмоқда.\nИсроил бош вазири Ариэл Шарон ҳарбийлар билан учрашиб, уларнинг бу вазифаси оғирлигини эътироф этди. Аммо, Ғазодан чиқиб кетиш, охир-оқибатда, Исроилга фойда келтришини таъкидлади.\n“Албатта, сизлар бу ерда жуда оғир вазифани адо этаяпсиз. Бу сиз учун ҳам, бу ерда яшовчилар учун ҳам жуда оғир бўлди. Аммо бу Исроил келажаги учун жуда зарур”, - деди Исроил бош вазири Ариэл Шарон.\nҒазо минтақасидаги аҳоли кўчириб бўлингандан сўнг Исроил ҳарбийлари Иордан дарёсининг ғарбий соҳилидаги яҳудий аҳоли пукнтларини кўчиришни бошлайди.


Интернет тезлигида муаммолар борми? - Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш Агентлиги\nБугунги кунда интернет кундалик ҳаётнинг ажралмас қисмига айланганлиги сабабли уланишнинг сустлиги ва интернет тезлигининг пастлиги ундан тезкорлик билан фойдаланишга тўсқинлик қилиши мумкин.\nБу борада Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлигига истеъмолчилардан бу ҳақда бир қатор эътирозли муаммоли мурожаатлар келиб тушмоқда.\nҲурматли истеъмолчилар, эсда тутинг! Мабодо хонадонингизга тақдим этилаётган интернет тезлиги шартномага номувофиқ бўлса истеъмолчилик ҳуқуқларингиздан фойдаланинг – истеъмолчилар ҳуқуқлари давлат томонидан кафолатланган.\nБундан ташқари, Ўзбекистон Республикасининг «Телекоммуникациялар тўғрисида»ги қонуннинг 22-моддасида телекоммуникация соҳасидаги фаолиятни лицензиядаги шартларига ва белгиланган қоидаларга мувофиқ амалга ошириш:\nтелекоммуникация хизматлари кўрсатиш тўғрисидаги шартномаларнинг бажарилмаганлиги ёки лозим даражада бажарилмаганлиги учун, шунингдек хизматлар кўрсатмаганлик ёки лозим даражада сифатли хизматлар кўрсатмаганлик оқибатида фойдаланувчиларга етказилган зарарларни қонун ҳужжатларига мувофиқ қоплаш;\nҲурматли истеъмолчилар, агар Сизда ҳам интернет-провайдерлар томонидан тақдим этилаётган хизмат сифати муаммосига дуч келсангиз, мурожаатингизни 1159 қисқа рақамли ишонч телефонига, шунингдек, Агентликнинг consumer.uz мурожаат қолдиришингиз мумкин.\nИстеъмолчиларнинг ҳуқуқлари қонун ҳимоясида!\nCategories: Тавсиялар, Эълонлар 15.09.2020


Qalampir.uz - У – эркак, у – ўқитувчи, у – ота!\nУ – эркак, у – ўқитувчи, у – ота!\n20:42, 13.07.2018 Таҳлил\nЭркак ўқитувчиларнинг мактабларда камлиги ёшларнинг бошланғич тарбиясига таъсир ўтказмасдан қолмайди.\nБугунги кунда жамиятимизнинг ҳар бир жабҳада одимлаб тараққиёт сари бораётганлиги нафақат ҳалқимиз, балки дунё афкор оммасида эътироф этилмоқда. Буни эшитган ҳар бир фуқаро хурсандлигини беркитмаётганлигини уларнинг фикрлари ва ҳаракатларидан сезиш мумкин.\nЮтуқларимиз албатта, халқимизники. Аммо мени қийнаётган бир муаммо борки, бу ҳам бўлса ҳеч замонда долзарблигини йўқотмайдиган ёшлар муаммосидир.\nОта-оналарда жиддий эътирозларни туғдираётган жиҳатлардан бири шуки, мактаблардаги эркак ўқитувчиларнинг камёблашиб бораётганлиги ва бунинг ўқувчилар тарбиясида акс этаётганлиги.\nМисол, Республика миқёсидаги Халқ таълими тизимидаги барча ўқитувчилардан эркак ўқитувчиларнинг улуши 30 фоиздан кам, Тошкент шаҳрида эса бу кўрсаткич атиги 10 фоизни ташкил этади.\nЎринли савол туғилади. Ёшлар тарбиясига мактабларда эркак ўқитувчиларининг камёблашиб кетаётгани қандай таъсир ўтказади. Шу аснода юқоридаги иккита масалага этибор қаратмоқчиман.\nДастлаб, “Ноёблашиб” қолган эркак ўқитувчиларининг мактаб ўқувчилари тарбиясидаги ўрни ҳақида гаплашсак.\nАлбатта, аёл ўқитувчиларни мактаб таълимидан кетсин ёки уларни камайтирайлик деган масаладан йироқмиз.\nГап бу ерда эркак ўқитувчиларининг камёблашганини кўп йиллик педагогик тажрибадан келиб чиқиб таҳлил қилиш ҳақида кетади.\nБугунги кунда мактаб ёшлари тарбиясида эркак ўқитувчиларининг ўрни яққол сезилмоқда, уларнинг қаттиқ қўллиги, ўқувчиларни бошқаришдаги эркакларга хос ўрни таълим соҳасидаги бой тажрибаси, айниқса тарбия соҳасидаги устозлик жиҳатларини тажрибали педагоглар ҳам эътироф этадилар.\nКелажакда мазкур соҳада мактаб тарбияланувчиларининг тарбиясида бўшлиқ пайдо бўлиши салбий оқибатларга олиб келиши жуда ҳам ёмон ҳолатга айланиши мумкин. Эътиборлиси, мактаб ўқувчиларининг иродалари метин бўлиб тобланишида эркак ўқитувчиларнинг катта ўрни бор.\nЭркак ўқитувчиларнинг мактабларда камайиб боришига бўлаётган сабаб нимада эканлигини Халқ таълими вазири Шерзод Шерматов ижтимоий тармоқдаги саҳифасида ёзиб қолдирди. Албатта, унинг сўзларида асосий масала аёл ва эркак ўқитувчиларнинг ойлик маошлари паст эканлиги кўрсатиб ўтилган.\nДейлик, мактаб ўқитувчисининг ойлик маоши ўртача 1 миллион сўм. Бугунги кундаги талаблардан келиб чиқиб бу аёл ўқитувчини қаноатлантириши мумкин. Чунки уни турмуш ўртоғи бор, эркак ўқитувчи эса 1 миллионни қаерига ишлатади. Агар у бир нафар қизини турмушга берадиган бўлса, 1 миллион сўм маош билан бир йил емасдан ҳеч нима емасдан ҳеч нима ичмасдан йиққан тақдирда унинг йиллик маоши 12 000 000 сўмни ташкил этади. Лекин кунлик рўзғор харажатларига ҳам уйда эркак киши маъсул ҳисобланиб, якшанба куни келиши билан оқ халтани олиб бозорга жўнайди. Буниси ҳам майли агар биз айтаётган ўқитувчининг қизлари уч нафар бўлсачи?\nЎқитувчи ҳатто ихчамлаштирилган тўй ўтказса ҳам бу пул билан қарзга ботишининг катта эҳтимоли бор. Шундай экан, мактаблардаги камёблашган эркак ўқитувчиларни мактаб таълимига жалб қилиб ёшларга порлоқ келажак, мустаҳкам йўл тайёрлар эканмиз, уларнинг ойлик маошлари ҳақида аниқ тузилажак бир режа даркор. Шу билан бирга аёллар ҳам бундан мустасно эмас.\nХалқ таълими вазири Шерзод Шерматов юқорида санаб ўтилган камчилик ва муаммоларни тушуниб етгани сабаб ўз постида эркак ўқитувчиларнинг камайиб бораётганига алоҳида эътибор қаратди. Агар мактабларда эркак ўқитувчилар кўпайса, эртанги кунимиз бунданда ҳам ишончли ёшларнинг қўлида бўлади.\nФақат таълим тизимида олиб бориладиган дастлабки ҳаракатларнинг бири бу эркак ўқитувчиларнинг ойлик маошини кўтариш ва уларнинг сифати ҳамда сонига қаратиш билан бошланса, режадаги ишлар муддатидан олдин ҳал этилган бўлар эди...\nТеглар:Ўқитувчи Халқ таълими вазирлиги мактаб ХТВ\nЎзбекистонлик оғир атлетикачи жаҳон чемпионатида учинчи олтин медални қўлга киритди\nБритания компаниялари Ўзбекистонда ҳамёнбоп хусусий мактаблар очмоқчи\n19:58, 22.01.2019 2 905\nХТВ ОАВга қаршими? Вазирлик танқидларга сабаб бўлаётган қарор мазмунини очиқлади\n12:09, 22.01.2019 3 123\nЭнди ким мактаб директори бўлишини ота-оналар ва ўқувчилар белгилайди\n09:52, 16.01.2019 3 239\nТошкент вилоятидаги мактаб директори ўқитувчиларни обунага мажбурлагани аниқланди\n17:35, 14.01.2019 3 042\nМТМ мудиралари 4 млрд 400 миллион сўм маблағни “мёртвый” ходимларга ўзлаштиришгани аниқланди\n12:15, 12.01.2019 14 824\nАлламжонов билан ўзбек матбуотида нима ўзгаради?


Москва суди “Лукойл” вице-президенти ўғлини айблади - 17.10.2016, Sputnik Ўзбекистон\nМосква суди “Лукойл” вице-президенти ўғлини айблади\nСуд уч фуқарони Москва ичида Mercedes Gelandewagen русумли автомобилларда полиция ходимлари билан пойга уюштирганликда, ва полиция ходимларини ҳақорат... 17.10.2016, Sputnik Ўзбекистон\n14:32 17.10.2016 (янгиланди: 14:39 17.10.2016)\n© Sputnik / Рамиль Ситдиков / Фотобанкка ўтишРуслану Шамсуаров судда\nСуд уч фуқарони Москва ичида Mercedes Gelandewagen русумли автомобилларда полиция ходимлари билан пойга уюштирганликда, ва полиция ходимларини ҳақорат қилганликда айблашмоқда.\nТОШКЕНТ, 17 окт — Sputnik. Москва шаҳар Гагарин тумани суди “Лукойл” компанияси вице-президенти ўғли Руслан Шамсуаров ва яна икки кишини айбдор деб топди, РИА Новости хабарига асосан.\nХусусан, суд Шамсуаров, Усков ва Маджидовларни Москва ичида Mercedes Gelandewagen русумли автомобилларда полиция ходимлари билан пойга уюштирганликда, ва полиция ходимларини омма олдида ҳақорат қилганликда айблашмоқда.\n“Шамсуаров, Усков ва Мажидовлар ҳукумат вакилини омма олдида ҳақорат қилганлиги суд томонидан аниқланди”, — дейилган айблов матнида.\nЭслатиб ўтамиз, ушбу йилнинг май ойида ушбу воқеа катта шов-шувга сабаб бўлган эди. Интернетда пайдо бўлган видеороликда, уч ёш йигит қимматбаҳо Mercedes-Benz G63 AMG автомобилда йўл қоидаларини қўпол равишда бузиб, полиция ходимларидан қочишган. Ундан ташқари улар бўлаётган воқеани интернет орқари тўғридан-тўғри трансляция қилиб боришган. Шунингдек интернетга трансляция қилинган суҳбат давомида полиция ходимлари ҳақила хунук гаплар айтишган эди.\nУшбу муносабат билан Москва шаҳар Гагарин тумани суди Руслан Шамсуаров, Абдувахоб Маджидов ва Виктор Усковларни жиноят кодексининг “Ҳукумат ходимига нисбатан таҳлика қилиш”, “Ҳукумат ходимини ҳақорат қилиш” бандлари бўйича айбламоқда.\nПрокуратура барча айбланувчиларни 2 йил ва 1 ой озодликдан маҳрум қилишни сўраган. Жабрланувчилар - уч нафар ЙПХХ ходимлари.


16.05.2022 16:04 0 1539\nСамарқанддаги Мирзо Улуғбек музей мажмуаси ҳовлисида ўрнатилган қуёш соати тирик экспонат ҳисобланади. Ундан фойдаланиш, вақтни аниқлаш мумкин.\nШунданми, экспонат атрофида доимо томошабинлар гавжум бўлади.\n«Қуёш соати қачон пайдо бўлгани ҳақида аниқ маълумот йўқ. Ўзбекистон ҳудудида асрлар оша қуёш соати қатори, қум соати, юлдуз соати, сув соатидан фойдаланишган» дейди музей илмий ходими Икромиддин Сирожиддинов меҳмонларга.\nДиаметри 70 сантиметрли асос доира шаклидаги ясси юза осмонга қаратилган. Сояси вақтни белгилайдиган милда Самарқанд шаҳри рамзи – қанотли йўлбарс тасвири. Доирада тонгги 5 дан оқшом 7 гача бўлган соатлар рақамларда белгиланган. Ҳар бир рақамдан сўнг ярим соатни кўрсатиши учун икки сон оралиғи тенг иккига бўлинган чизиқча ҳам бор. Фаслларга кўра пайдо бўладиган фарқни тузатишда минутлар қўшилиши учун жадвал ҳам бор.\nИкромиддин Сирожиддинов сайёҳларга қуёш соати орқали вақтни айтади. Тўпланганлар беихтиёр телефонларини олиб соатларига қарашади ва дақиқама-дақиқа тўғри айтилган вақтдан ҳайратларини яширишмайди.\n«Ушбу соат фақат булутли ва ёмғирли кунларда ишламайди, бошқа вақтда эрталабки 5 дан кечки 7 гача вақтни бемалол қуёш соатидан аниқлаш мумкин» дейди тарихчи.\nМаълум бўлишича, 1964 йилда яратилган Улуғбекнинг тик турган ҳолда хаёл суриб турган ҳайкали пойида диамерти 3 метрли худди шундай соат бўлган. 2010 йилда ҳайкал ҳукмроннинг тахтда ўтирган ҳолатдагиси билан алмаштирилганда улкан қуёш соати ҳам олинган. (Ҳозирда аввалги ҳайкал ҳам, улкан бутун ҳолатда хазиналарда сақланмоқда)\nАмалдаги қуёш соати жорий йил март ойида ўрнатилган. Уни Ўзбекистон Фанлар академияси астрономия институти ходимлари яратишган. Бунда қадимий қуёш соатлари нусхалари ўрганилган.\nАстраномия институти академиги Шуҳрат Эгамбердиев қуёш соатининг бир неча тури бўлишини айтади. Унинг айтишича, Улуғбек музей-мажмуаси учун ходимларнинг чизмалари асосида тайёрланаётган соат горизонт қуёш соати ҳисобланади.


Университет ва институтларда автотураргоҳлар етарлими? - Халқ сўзи\n10:58 07 Октябр 2019 Жамият\nШунингдек, “Ипак йўл” халқаро туризм университети ҳудудидан ҳам 20 дан ортиқ автомобиллар учун тураргоҳ қурилар экан. Самарқанд давлат университетининг Сартепа масканида жойлашган ядро физикаси лабораторияси ҳам Инвестиция дастури асосида реконструкция қилиниб, ҳудудда 1100 квадрат метрли автотураргоҳ ташкил қилинади.\nМаълумотларга кўра, Самарқанд шаҳрида қурилажак Муз саройи ёнида чет элдагидан қолишмайдиган автотураргоҳ биноси қурилиши режалаштирилган. Демак, бу иш ўзини оқлайди ва уни йўлга қўйиш мумкинлигини мутасаддилар тушуниб етган кўринади. Бу эса яқин ўртада “парковка” масаласида ижобий ўзгариш кузатилишидан дарак беради.\nҚолаверса, тадбиркорга қурилажак бинонинг муайян қисмини автотураргоҳ учун мўлжаллаш талаби қўйилса, ҳам ўқитувчи, ҳам талабаларга қулайлик яратилади. Бу талабалар сони кўпайиб, шароити бунга етмаётган олий ўқув юртларида муаммонинг ечими бўлиши табиий. Балки шунда талабалар учун “парковка” ҳам, шаҳардан бошқа ҳудуддан бўлган талабалар ва ўқитувчилар учун турар жой ҳам ташкил қилинади.


Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Абдуғаниевич Каримовнинг вафоти муносабати билан Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Кенгаши, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгаши ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан қабул қилинган қарорда халқимизнинг, корхоналар, ташкилотлар, таълим муассасалари ва кенг жамоатчиликнинг фикрини ҳисобга олиб, бир ой муддатда Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Абдуғаниевич Каримовнинг хотирасини абадийлаштириш бўйича таклифлар киритиш масаласига алоҳида тўхталинган. Унга кўра, жамоатчилик ҳам ўз таклифларини бериши мумкин, деб ёзмоқда "Qalampir.uz" нашри.\nБугун Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Раъно Ярашева мунгли овозда таҳририятимизга қўнғироқ қилиб, қарорга кўра, ОАВ орқали ўз таклифларини билдириш истагида эканини маълум қилди.\n“Айни дамда бутун Ўзбекистон аҳли чуқур қайғуда. Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Абдуғаниевич Каримов шу миллат, шу Ватан учун умрини сафарбар қилди, жонини тикди. Эвазига бугунги дориламон ҳаётга етиб келдик. Бу инсон Ўзбекистон деган мамлакат ҳаётида янги тарихни яратди, халқни жипслаштирди, кўз қўрқоқ, қўл ботир, деган азалий ҳақиқатнинг қанчалик чуқур маъно-мазмунга эга эканини англатди. Адолатли йўлбошчининг этагидан тутган халқимиз бугунги кунларга ўз кучи, меҳнати билан эришди.\nФикримча, Ислом Каримовнинг умр йўли, фаолияти, давлат ва халқ манфаати йўлида амалга оширган хайрли ишлари, ҳув ўша, Қашқадарёда иш бошлаган даврларидан то умрининг сўнггига қадар Мустақил Ўзбекистон учун қилган сайъ-ҳаракатларини умумлаштириб, мактаб, академик лицей, касб-ҳунар коллежлари ҳамда олий ўқув юртлари учун янги дарслик чоп эттириш керак. Ўзбекистоннинг сўнгги 25 йил ичида босиб ўтган йўли ва Президент Ислом Каримов амалга оширган ислоҳотлар бунга арзийди.\nХалқимиз Президент Ислом Каримовни қанчалик яхши кўришига шу кеча-кундузда ўзимиз гувоҳ бўлиб турибмиз. Албатта, Президент Ислом Каримов ҳам ўз халқини жуда яхши кўрарди. Шу сабаб улар иштирокидаги йиғилишлар, кўрсатувлар, ҳужжатли фильмларни жамлаб, ҳар куни бир вақтда “Ўзбекистон” телеканали орқали бериб борилса, нур устига аъло нур бўларди. Боиси биз ёши катталар Ислом Каримовга Ўзбекистонни собиқ Иттифоқдан юлиб олиш, Мустақил деб эълон қилиш, ташқаридаги ёвлар билан курашиш ва ички масалаларни ҳал этиш, оғир аҳволда қолган мамлакатни оёққа қўйиш осон кечмаганини биламиз. Кечагина “Президент совғаси”ни кўтариб келган болалар ҳам буни билиши, англаши, шу кунларнинг қадрига етиши, ўхшаса шу бобосига ўхшаши керак.\nИшонамизки, Президентимизнинг шогирдлари, улар миллат халқ манфаати, миллат равнақи учун хизмат қилган инсонлар Ислом Каримов олиб борган ишларни давом эттиради. Бунинг учун эса ҳар бир фуқаро ўз хизматини аямай, юрт корига камарбаста бўлиши зарур”, дейди Раъно Ярашева.


Қурилаётган Ислом цивилизация марказида ёнғин содир бўлди — видео - UzNews.uz\nҚурилаётган Ислом цивилизация марказида ёнғин содир бўлди — видео\nЁнғин 150 кв.м. теплоизоляция маҳсулотлари ёниши оқибатида содир бўлган.\nБугун, 5 декабрь куни соат 16:38да Олмазор тумани, Зарқайнар 1-тор кўчасида жойлашган ва қурилиш ишлари олиб борилаётган Ислом цивилизация маркази ҳудудида 150 кв.м. теплоизоляция (пенопласт) маҳсулотлари ёнган, деб хабар бермоқда ЁХХнинг матбуот хизмати.\nБино ёнғиндан зарар кўрмаган. Ёнғин жойига шаҳар ёнғин ўчириш техникалари жалб қилинган. Ёнғин ўчириш жанговар бўлинмалари манзилга соат 16:44да етиб борган ва кўрилган тезкор чора-тадбирлар натижасида ёнғин соат 17:06да ўчирилган.\nЁнғин сабаби бино ёнига жамланган қурилиш материалларининг эҳтиётсизлик билан қўйилиши туфайли пайдо бўлган. Келтирилган моддий зарар миқдори аниқланмоқда. Ёнғин натижасида ҳалок бўлган ва тан жароҳати олганлар йўқ.


Абайни дунё тан олмоқда - Номадлар,Турклар,Қозоқ одатлари ва анъаналари,Қозоғистон табиати\n#Хитой #Аланья #шеър #Абай\nШанхай шаҳрида биринчи Абай ўқишлари ўтказилди. Мазкур тадбирда хитой ва рус артистлари томонидан буюк қозоқ шоирининг адабий-мусиқий асарлари ижро этилди. Тадбир доирасида мамлакатимиз бош консуллиги Шанхай кутубхонаси китоб жамғармасига хитой тилида чоп этилган Абай асарлари тўпламини тақдим этди.\nАзат Изоллаули, тарихчи:\n- Бугун Шанхайда биринчи Абай ўқишлари ўтказилди. Буюк дашт цивилизациясининг машҳур мутафаккири, файласуфи, халқнинг ҳақиқий вакили қозоқ ёзма адабиёти асосчиси ҳисобланади. Шу билан бирга, Абайнинг “Қора сўзлари” ҳам ўқилди. Тадбир катта муваффақият қозонди.\nУ Айчжун, Шанхай чет тиллар университети марказий осиё тиллари факультети декани:\n- Абай – Қозоғистоннинг машҳур файласуфи, шоири, бастакори. Унинг шеърлари кўп тилларга таржима қилинган. Факультетимизда ҳам унинг таржималари бор. Бизда «Қозоқ тили» соҳаси талабалари ўқийди. Келажакда улар мазкур оқшомларда қатнашади, унинг шеърларини ўқийди, деб умид қиламиз.\nАйни вақтда, Туркиянинг Аланья шаҳридаги парклардан бирига Абай Қўнонбоев номи берилди ва ёдгорлик ўрнатилди. Ёдгорлик очилиши маросимида буюк шоирнинг «Кўзимнинг қораси», «Салом сенга, Қаламқош» ва бошқа асарлари ижро этилди.\nАдем Мурат Южел, Аланья мэри:\n- Абай номли парк – Аланьядан Қозоғистон Мустақиллигининг 30 йиллигига совға. Бу жойни тасодифан танламадик. Бу ҳудудда 37 та турк шоирига ёдгорлик ўрнатилган. Абай парки – икки мамлакат ҳамкорлиги тимсоли бўла олади.\nХитойнинг CoronaVac вакцинаси самарадорлиги 80 фоизни ташкил қилади


06 июл 2022, Тошкент вақти: 18:24\nБлогер Тошпўлат Раҳматуллаев тарафидан 20 май куни суратга олинган манзара\nСамарқандаги дўкончалар олиб кетилганини блогер Тошпўлат Раҳматуллаев суратга олган\nСамарқанддаги Каримов қабри ëнида сотилаëтган постер\nСамарқандлик журналист Каримберди Тўрамурод Озодлик билан суҳбатда “президентдан авлиë ясаб тижорат қилиш¸ мамлакатнинг марҳум раҳбари хотирасига зид” деган фикр билдирди:\n- Бу тижоратга менинг муносабатим салбий. Биринчи президентимиз Каримов қабрининг зиëратига барча вилоятлардан одамлар келаяпти. Ўзимизнинг соддадил одамларимиз. Ўша ердаги қўштирноқ ичидаги ишбилармонлар ўзларича одамларга бу бир авлиëнинг мақбараси¸ дея уқтириб¸ қўлбола бесавия ëдгорликларни сотиб пулини олмоқда. Бунга барҳам бериш керак. Марҳум президент бундай рекламага муҳтож эмас. Унинг айтмаган гапларини расм тагига қўйишибди. “Мен сизларни дуо қиламан”¸ деб айтмаганку президент. Бундай ëлғон гапга¸ жўн сувенирга президент ҳам¸ унинг руҳи ҳам муҳтож эмас. Энди шунақа гавжум жойларни даромад манбаи қилиб оладиган одамларнинг иши бу. Яхши ишмас. Бир самарқандлик сифатида ҳам бунга қаршиман¸ дейди таниқли журналист Каримберди Тўрамурод.\nОзодлик Каримов мақбарасига ëндош кўчада айни шу полиграфия маҳсулотларини сотаëтган йигит билан ҳам гаплашди. Бу тадбиркор шу йўл билан рўзғор тебратаëтганлигини айтди:\n- Тошкентдан донасини 2000 сўмдан олиб¸ устига 500-1000 сўм қўйиб сотаман. Одамлар табаррук¸ деб сотиб олишаяпти. Хато ëзилган бўлса¸ менинг айбим эмас. Уйга кечқурун иккита нон кўтариб бораяпман¸ мен учун тирикчилик бу¸ дейди самарқандлик маҳаллий тадбиркор.\nЎтган икки йил давомида Каримов қабрини зиёрат қилиш учун Самарқандга кўпгина давлат раҳбарлари ва бошқа олий мақом меҳмонлар борди. Шоҳи Зинда комплексидаги Каримов қабри устига қурилган мармар мақбара шу кунларда маҳаллий мусулмонлар тарафидан "кичик ҳаж"га тенглаштирилиб¸ тавоф қилинмоқда.\n2017 йил 4 апрелда Самарқандга борган Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев Ҳазрати Хизр мажмуасида дафн этилган мамлакатнинг аввалги раҳбари Ислом Каримов қабрини Миллий гвардия фахрий аскарлари сурункали қўриқлашини айтган эди.\n“Бу ерда доимий равишда 10 аскар навбатчилик қилади. Миллий гвардия аскарлари”, - деган эди Шавкат Мирзиёев.\nМақбарадан ташқари Ўзбекистоннинг Қарши¸ Самарқанд ва Тошкент шаҳарларида Каримовга ҳайкал ўрнатилган.


Шавкат Мирзиёев йиғилиш ўтказди: «Маҳсулотлар таннархини...\n21.10.2020 20:14 0 2896\nЙиғилишда бунга сабаб бўлган омиллар танқидий таҳлил қилиниб, йил якунигача ишлаб чиқариш ҳажмларини таъминлаш чора-тадбирлари кўриб чиқилди. Шу билан бирга, саноат тармоқлари ва ҳудудларда яна қандай захиралар борлиги, уларни ишга солиш учун нималар қилиш кераклиги батафсил муҳокама қилинди. Пировард мақсад — экспорт, даромад, манфаат.\n— Саноат корхоналари бошқарув тизимида муаммолар бор. Маҳсулотлар таннархини тушириш керак. Бу рақобат муҳитини яратишнинг муҳим асосидир, — дея таъкидлади Президент.\n«Ўзкимёсаноат» корхоналарида ҳали резервлар мавжудлиги, ишлаб чиқариш ҳажмини ошириб, экспортга йўналтириш зарурлиги таъкидланди. Қўқон суперфосфат заводининг биринчи босқичини модернизация қилиш, «Навоийазот» акциядорлик жамиятида аммиак ва карбамид комплексини ишга тушириш чоралари белгиланди.\n«Ўзавтосаноат» бошқарувига ўтган қишлоқ хўжалиги машинасозлиги тармоғида трактор ва сеялкалар ишлаб чиқариш 2 баробар камайгани кўрсатиб ўтилди. IV чоракда автомобиллар ишлаб чиқаришни 62 мингтага етказиб, 165 миллион долларлик экспорт қилиш, бутловчи ва эҳтиёт қисмларни хорижий бозорларга сотишни йўлга қўйиш зарурлиги айтилди. Халқаро экспертлар билан бирга автомобиль саноатини ривожлантириш стратегиясини ишлаб чиқиш вазифаси қўйилди.\n«Ўзтўқимачиликсаноат» уюшмасига мавжуд қувватларни тўла ишга солиш, 100 дан зиёд янги корхонага АҚШ ва Европада тан олинган халқаро сертификатлар олишда кўмаклашиб, уларни экспортга жалб қилиш вазифаси қўйилди.\n— Бугун экспортчи корхоналарни молиявий қўллаб-қуватлашни кенгайтириш бўйича фармонни имзоладим. Энди бундай корхоналар учун янги ташкил қилинаётган Экспортни қўллаб-қувватлаш жамғармаси орқали қўшимча маблағлар ажратилади. Шу мақсадда жамғармага 100 миллион доллар берилмоқда. Бу, ўз навбатида, маҳсулотларни ташқи бозорларга узлуксиз етказиб бериш учун корхоналарнинг айланма маблағларига йўналтирилади, — деди Шавкат Мирзиёев.


«Одамлар айтишга одатланиб қолган ‘ўйинчи’ эмасман». Балет раққоси Улуғбек Олимов билан суҳбат - Daryo\n20:28, 02.01.2022 74351\nЭслатма: Ушбу материал биринчи марта 2021 йил 21 ноябрь куни чоп этилган ва эътиборга молик материаллардан бири сифатида такроран эълон қилинмоқда\nАлишер Навоий номидаги давлат академик катта театри — опера ва балет санъати соҳасидаги Ўзбекистоннинг асосий театри ҳисобланади. Театр биносининг серҳашамлиги, тил ва миллат танламас рэпертуари сабаб ҳамиша чет эллик меҳмонлар эътиборида. Тан олиш керак, опера ва балет санъати ўзбек халқига у қадар яқин эмас. Шу сабаб театр мухлислари орасида ўзбек томошабинини топиш амримаҳол. Аммо ижодкорлар орасида ўзбек йигит-қизларини учратиш мумкин. Бугун асли фарғоналик бўлган балет артисти Улуғбек Олимов билан суҳбатда бўлдик.\nФото: Улуғбек Олимов архивидан\n«Оиламизга санъат бегона эмас»\n— Рақс санъати оиламизга бегона эмас. Амаким Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Эркин Қаҳҳаров сабаб болалагимдан рақсга меҳр қўйганман. 2007 йили 11 ёшимда амакимнинг ёрдами билан Тошкентга келганман. Мен билан бирга қариндошларимнинг тўрт нафар ўғли ҳам бор эди. Аввалига ўзбек миллий рақси билан шуғулландим, кутилмаганда Хореография олий мактабининг мураббийлари мени балет гуруҳига ўтказишди. Бунга ташқи кўринишимдаги ўзига хослик сабаб бўлган. Ростини айтиш керак, балет санъатига ўзбек «типажи»даги раққосларни қабул қилишмайди.\n«Ота-онам танловимни қўллаб-қувватлаган»\nОта-онам санъаткор бўлишмаса-да, танловимга қарши бўлишмади. Аксинча, ҳамиша қўллаб-қувватлашади. Санъатим орқали дунёнинг ўндан зиёд мамлакатида бўлдим, оз бўлса-да, ўзбек балет санъати ривожига ҳисса қўшаётганимдан қувонишади. Касбим ҳақидаги танқидий фикрларга эътибор бермайман. Чунки бу санъат 500 йиллик тарихга эга. Меҳнатим ҳалол ва бу билан рўзғоримни тебратаётганимдан хурсандман. Баъзилар ўйлагандек, биз ўйинчи эмасмиз, профессионал раққос бўлиш учун давлат томонидан 8 йил ўқитилганмиз.\n«Кўчада балет артистиман, десам, ‘Ҳаа, операчи’, дейишади»\nТан олиш керак, ўзбек халқи балетни у қадар тушунмайди. Шу боис мухлисларимизнинг асосий қисмини ўзга миллат вакиллари ва хорижлик меҳмонлар ташкил қилади.\nҲар бир ишнинг ўзига яраша машаққати бор. Ҳар кунимизнинг камида 5 соати машғулотларда ўтади. Аввалига гуруҳ машғулотлари, сўнг якка тартибдаги машғулотлар билан бандмиз. Бир-икки кунлик танаффус ҳам балет артистининг «форма»дан чиқишга сабаб бўлади. Балетдаги ҳар бир ҳаракатни ўйлаб амалга ошириш керак. Йўқса, бу жиддий жароҳатга сабаб бўлиши мумкин.\nБалетда вазнга алоҳида эътибор берилади. Йигитлар 75 килограм, қизлар эса 45 килограмдан ошмаслиги керак. Одатда, 45 килограмдан ошган қизлар саҳнага қўйилмайди, йигитларга эса бундай талаб йўқ. Аммо биз баъзи одамлар сингари истаган пайтда миллий таомлардан (қозонкабоб каби калорияга бой таомларни) истеъмол қилолмаймиз. Бугунги шоҳона таом эртаги машғулотларда эркин ҳаракатланишимизга тўсқинлик қилади. Шу боис, рационимиз енгил ва фойдали таомларга бой.\nСуҳбатимизга Улуғбек Олимовнинг турмуш ўртоғи хореограф-педагог Шоҳсанам Олимова қўшилди. У айни дамда оналик таътилида, яқин кунларда иккинчи фарзандини дунёга келтиради.\n— Кўча-кўйда «Турмуш ўртоғингиз қайси касбда ишлайди?» деб кўп сўрашади. Балет артисти десам «Ундай одам билан қандай яшайсиз? Сизга бўлган муносабати қандай?» дейишади. Бундай саволлар кўнглимни оғритади. Чунки балет одамлар ўйлагандек ёмон ёки уятли иш эмас. Уни эгаллаш учун йиллар давомида ҳаракат қилиш, ўрганиш керак. Шахсам менинг бўйим пастлиги ва думалоқ юзли бўлганим учун балетга қабул қилишмаган. Турмуш ўртоғим саҳнада раққос, аммо ҳаётда ҳамма қатори оила бошлиғи, фарзандларимнинг отаси. Балет спорт ва санъат уйғунлигидаги рақс. «Балетчилар ўйнаб пул топади» дейдиганлар икки соатлик спектаклдан кейин балет артистларининг аҳволини кўришса, бу фикрларидан қайтишлари аниқ. Оёқ учида тик тургандан сўнг оёқ бармоқлари қаттиқ оғрийди, қўл-оёқ мушакларидаги оғриқларни-ку тасаввур қилиш қийин.\nБаъзан дугоналарим билан спектакль кўргани келамиз. Улар «Нега эрингни рашк қилмадинг, биз партнёридан қизғониб ўтирдик», — дейишади. Ҳақиқатан ҳам саҳнада турмуш ўртоғимни рашк қилмайман, партнёрингиз Нодира Ҳамроева саҳнадаги аёлингиз, у билан эркин рақс тушинг дейман. Бундай дейишимнинг сабаби, турмуш ўртоғим ўз касбидан ор қилишини ёки мен ва фарзандлари олдида хижолат бўлишини истамайман.\nБалет артисти Улуғбек Олимов аёлининг нега санъатдан кетишини истаганини қуйидагича изоҳлади.\n— Турмуш ўртоғим билан олдинма-кетин Хореография олий мактабида таҳсил олганмиз. У ҳам бир муддат ансамблда, театрда ишлади. Аммо 2019 йилда фарзандли бўлгач, иккимиздан биримиз ижоддан кетишимизга тўғри келди. Чунки ижод бошқа касблардан фарқ қилади, маълум тартиб асосида ишламаймиз. Шу боис аёлим ижоддан кетишга ва хореограф-педагог бўлиб ишлашга қарор қилди. Аёлимга нисбатан рашкчиман, ҳатто кичик давраларда ҳам рақс тушишини истамайман.\n«Хориждаги яхши даромад келтирадиган таклифни рад этганман»\n— 2019 йили Жанубий Кореядаги балет компаниясида яхши маблағ эвазига иш таклиф қилишди. У пайтларда ойлигимиз ниҳоятда кам, ҳатто ижара уйнинг харажатларини қоплашга ҳам етмасди. Шунда ҳеч бўлмаса 5 йил ишлаб келиш учун хорижга кетишга қатъий аҳд қилгандим. Шунда Ўзбекистон халқ артисти Раззоқ Ҳамроевнинг қизи Гули Ҳамроева менга катта мотивация берди. Ҳатто, ўзи раҳбарлар билан суҳбатлашиб, шогирдим хорижга кетмасин, деб ҳаракат қилди. Шу инсоннинг саъй-ҳаракатлари сабаб давлат томонидан имтиёзли уй берилди, ойликларимиз ҳам кўтарилди. Шу боис, елкамда балет санъатини ривожлантиришим керак, деган масъулият бор.\n«Энг катта орзум...»\nЎтган йили президент ташаббуси билан «Лазги» номли балет спектакли саҳналаштирилди. Спектакльни германиялик хореограф Раймондо Ребек саҳналаштирди. Бу ўзбек балет тарихига муҳрланадиган ёрқин спектакль бўлди. Келажакда мен ҳам Амир Темур лашкарлари ҳақидаги балет спектаклини саҳналаштиришни истайман. Рус балетида «Спартак» қанчалик машҳур бўлса, Амир Темур лашкарлари ҳақидаги спектакль ҳам худди шундай шуҳрат қозонишига ишонаман.\nТошкент шаҳрида Андрис Лиепа саҳналаштирган «Жар-птица» ва «Шаҳризода» балетлари намойиш қилинди\nТошкентга Париж миллий операси юлдузлари ташриф буюради\n«Тошкент баҳори» халқаро опера ва балет фестивали якунланди\nНавоий номидаги ДАКТда россиялик машҳур балерина Диана Вишнёва чиқиш қилди\n20:32, 03.05.2022 32852\n17:48, 09.05.2022 45697\n23:36, 14.05.2022 12887\n15:27 Бугун 734\n15:14 Бугун 769\n15:00 Бугун 1692


Тандир гўшт буюртма қилинадиган сайт ва Телеграм БОТ ишга тушди\n12:01 / 16.12.2016\nҲар бир миллатнинг миллий таоми ўзгача мазали. Серқуёш ўлкамизнинг ҳар бир ҳудуд, вилояти ўзининг турли туман таомларига эга. Мисол учун, Бухорода «Оши сўфи», Хоразмда «Тухумбарак», Жиззахда «Салла сомса» ва Самарқанд нонлари шулар жумласидандир.\nСанаб ўтилган таомлар аслидек мазали бўлиши учун ўз муҳитининг табиати, суви, тайёрлаш усули ва энг муҳими — керакли масаллиқларнинг тўғри танланиши каби, бошқа ерда топиб бўлмас шарт-шароитлар лозим. Биз сизга таклиф қилаётган тандир кабоб юқоридаги шартларга мос келади.\nБизнинг қўй-қўзилар эрта тонгдан то қош қорайгунга қадар 100 дан ортиқ бўлган турдаги ўт-ўланлардан озиқланади, дарё ўзани ва булоқлардан сув ичади. Шунингдек, улар ҳар куни 10-15 километр масофада ҳаракатланиб, ўтлаши — улардан тайёрланадиган тандир гўштининг беқиёс мазали бўлишига сабаб ҳисобланади.\nБундан ташқари, биз тандир кабоб тайёрланишида табиийликка кўпрок эътибор қаратамиз. Ҳеч қандай замонавий таъм берувчи воситаларсиз, соус, майонезларсиз фақатгина тоғ арчаси-ю, тоғ зирасидан фойдаланамиз.\nЯқинда эса, тандир гўшт мухлислари учун махсус замонавий хизмат: уйдан чиқмай туриб, веб-сайт ҳамда Телеграм БОТ ёрдамида буюртма қилиш имконини тақдим этдик.\nБунинг учун TAOM24.uz сайтимизга ташриф буюришингиз ёки Телеграмдан @Tandir_BOT’ни излаб, тандир гўштини буюртма қилаверишингиз мумкин.\nХизмат ҳозирча, фақатгина Тошкент шаҳри учун амал қилмоқда\nБуюртма қилинг, татиб кўринг ва ўзингиз баҳо беринг. Фикр ва мулоҳазаларингизни, таклиф ва шикоятларингизни ҳам кутамиз:\nТелефон: +998(94) 522-88-88\nTelegram мессенжер тандир бот кабоб


24 ноябр 2020, Тошкент вақти: 03:44\nОзодликнинг Жиззах таълим тизимидаги бир-биридан мустақил уч манбаси бутун вилоят бўйлаб туман коллеж ва мактабларида янгидан оммавий сафарбарлик эълон қилинганини билдирди.\n- Қайтиб бўлишган эди ҳаммаси. Энди бошқатдан яна ҳаммани пахтага ҳайдашди. Уч кунга дейишди, лекин ким билади, уч кун неча кун бўлишини Худо билади. Буйруқни ҳокимият беради-да¸ бошқа ким ҳайдай оларди? Ҳайдайдиган бошқа ташкилот йўқ. Фақат шулар ҳайдайди. Расман планни бажарди ҳамма. Пахта ҳали бор. Ҳаво очилиб кетгани учун улар қолганиниям ўқувчиларга тердириб оладиган бўлди¸ дейди Озодлик манбаларидан бири.\nОзодликнинг Жиззахдаги яна бир манбаси¸ айни шундай пахтадан қайтарилган мактаб ўқитувчиларининг ҳам 2 ноябрдан яна далага ҳайдалганини билдирди:\n- Мактабларга норма қўйган. “Шуни бажарасан” деяпти-да. Бир-икки кун олдин 5-ноябргача деганди, энди ҳозир ўнинчигача деяпти. Ўқитувчиларга жўнайсан деб кетди. Бугун 100 фоиз пахтага борасан¸ деяпти. Ўқиш тўхтагани йўқ. Аввал пахтага борган пайти ўриндош жўнатганда қолган ўқитувчилар ишлагани. Бир-икки кун олдин жавоб бериб ўриндошлар ҳам келиб қўйган эди. Совуқ тушувди. Кеча кун очилгандан кейин яна борасизлар¸ деяпти. Баъзи бир мактабларда эркаклар кетаяптида, аëллар қолаяпти. Келишмаган 00 фоиз кетади¸ деб турибди. Райондан келаяпти, ҳокимиятдан келаяпти. Каникул берадику. Шу баҳона бўлаяпти. 2 ноябрдан 10 гача каникул. Коллеж, институтлар ҳам қайтган эди. Уларни яна бошқатдан қайтараяпти жойига¸ дейди пахтага жўнаш ҳақида буйруқ олган ўқитувчилардан бири.\nЎзбекистон Халқ таълими вазирлиги расмийлари Жиззахда ўқитувчиларнинг вазирлик билан мувофиқлаштирилмай туриб яна далага ҳайдалганидан бехабар эканликлари¸ аммо бундай жараëн тафсилотларини ўрганиб кўришларини билдирдилар.\nАйни пайтда вазирликнинг Озодлик суҳбатлашган мутасаддиси¸ пахта жараëнига оид барча қарорларнинг ҳокимият томонидан қабул қилиниши ва бу мавсумда мактаблар устидан назоратнинг маҳаллий ҳокимият эгалари қўлига ўтишини тан олди.\n“Ўқитувчиларнинг қачон пахтага чиқарилиб¸ қачон қайтарилиши бизнинг ваколатимизда эмас. Аммо бу йил ўқувчиларнинг пахтага чиқарилмаганини сизга аниқ айта оламан”¸ деди Халқ таълими вазирлигининг ўзини таништирмаган мулозими.\nЎзбекистон Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги расмийлари ҳам Жиззахда ҳали 18 ëшга тўлмаган ва халқаро¸ ҳамда маҳаллий қонунларга кўра бола ҳисобланадиган коллеж ўқувчиларининг яна ëппасига далага қайтариш жараëнидан бехабарликларини билдирдилар.\nАйни пайтда¸ вазирликнинг Озодлик мухбири суҳбатлашган вакили¸ гап биринчи чорак якунларидан сўнг бошланадиган таътил ҳақида кетаëтгани ва бу каникулда ўқувчилар “кўнгилли” тарзда ëхуд ота-оналар қарори билан пахта териши мумкинлигини қўшиб ўтди.\nЎзбекистонда ҳали 18 га тўлмаган ўқувчиларнинг ҳамон пахта тераëтганини мамлакатдаги расмий ва ярим расмий ахборот порталлари ҳам тасдиқламоқда.\n“Пахта йиғим-терими мавсуми якунига етиб, шаҳарлик ёрдамчилар уйга қайтаётганликларига қарамай, Уйчи қишлоқ хўжалиги коллежи ўқувчилари тажриба майдончасида ҳар куни тинмасдан 60-70 килограммдан пахта топширишмоқда.\n«Ҳосилимиз шундай мўл бўлди. Биз эрта баҳордан экинга яхши қарадик, барча агротехник тадбирларни вақтида амалга оширдик ва мана натижаси – пахта ҳали кўп ва биз уни ёмғирлар бошлангунига қадар йиғиб олишга ҳаракат қиламиз», – деди теримчилар мудири Муҳаммадобид Отақўзиев” ¸ деб ëзди 1ноябрь куни Узинформ ахборот портали.\n2013 йилги пахта режаси 21 октябрь куни бажарилган, 25 октябрь куни эса Ўзбекистон президенти пахтакорларни 3,35 миллион тонналик хирмон билан табриклаган эди.


МИЛЛИАРДЕР БЛУМБЕРГ ТРАМПНИ ЙЎҚ ҚИЛИШ УЧУН 1 МЛД ДОЛЛАР ТИКМОҚЧИ… - 13 Января 2020 - www.SheJoT.CoM\nkapriolndk, Servicenbn, snegirozkn, Serviceuxk, spWip, 998997893867\nГлавная » 2020 » Январь » 13 » МИЛЛИАРДЕР БЛУМБЕРГ ТРАМПНИ ЙЎҚ ҚИЛИШ УЧУН 1 МЛД ДОЛЛАР ТИКМОҚЧИ…\nАмерикалик миллиардер, Нью-Йорк собиқ мэри Майкл Блумберг атайин, Трампдан халос бўлиш учун навбатдаги президентлик сайловларида иштирок этишни мўлжалламоқда. Шу йўлда у сайлов компанияси учун 1 миллиард доллар маблағ тикишни мўлжаллаган.\nБлумберг айтдики, агар демократлар партияси номидан унинг номзоди тасдиқланмаса, барибир шу 1 млд долларни Трампга қарши майдонга чиққан бошқа сиёсатчилар ғалабаси учун сарфлайди.\nҲали президентликка номзоди қўйилмай туриб Блумберг рекламанинг ўзига 200 млн доллар пул сарфлашга улгурди. Ваҳоланки, Америка собиқ президенти Барак Обама 2012 йили президентлик сайлов компанияси давомида шунча маблағ сарфлаганди.\n— Биз яна тўрт йил Трампнинг аҳмоқона сиёсатига сабр қилиб яшай олмаймиз, — деди Блумберг. — Трампни четга суришимиз керак. Қанча тез четга сурсак, Америка шунча тез ўзига келади.\nБлумберг 2002-2013 йилларда Нью-Йорк мэри сифатида фаолият юритган. 2016 йили у навбатдаги президентлик сайловларида демократлар вакиласи Хиллари Клинтонни қўллаб-қувватлаган.\nБлумберг «Bloomberg» ахборот-таҳлилий агентлиги эгаси ҳисобланади. Блумберг дунёнинг энг бой шахсларидан бири бўлиб, ҳозирги кунда умумий бойлиги 50 миллиард долларга тенг.


Электромобиль ва люкс моделлар сотуви Mercedes-Benz даромадини икки бараварга оширди – Kommers.uz\nБизнес\t20:50 | 24.2.22\nЭлектромобиль ва люкс моделлар сотуви Mercedes-Benz даромадини икки бараварга оширди\nКомпания эътиборини электрокар бизнесини кенгайтириш ва премиум моделларни ривожлантиришга қаратади.\nЭлектромобиль ва люкс моделлар сотуви Mercedes-Benz’га даромадни икки баравар оширишга ёрдам берди. Бу ҳақда Reuters хабар берди.\nМаълум қилинишича, Mercedes-Benz Cars & Vans ўзининг тўлиқ йиллик тўғриланган фоизлар ва солиқлар олдидаги даромадини (EBIT) ҳатто сотувлар 5 фоизга пасайган шароитда ҳам икки бараварга — 6,8 миллиард евродан 13,9 миллиард еврогача кўпайтирган.\nҚайд этилишича, премиум автомобиллар савдоси даромадни оширишга ёрдам берган. Сабаби люкс моделлар 2021 йилда бир йил аввалгига қараганда 30 фоиз кўпроқ пул олиб келган ва электромобиллар савдоси 64 фоизга ўсган.\n«Харажатларни тежаш ва таъминот занжирини бошқаришга эътибор қаратиш билан бирга, учта стратегик устуворлик мавжуд: электр бизнесимизни кенгайтириш, автомобиль дастурий таъминотини ишлаб чиқиш режаларини тезлаштириш ва люкс моделлар бизнесимизни ривожлантириш», — деган компания бош директори Ола Каллениуса.\nMercedes-Benz Group 2022 йилги даромаднинг 2021 йилга нисбатан бир оз ошишини кутмоқда, чунки таъминот занжири муаммолари осонлашади. Бироқ, компаниянинг таъкидлашича, глобал яримўтказгичлар тақчиллиги тугашини тахмин қилишга ҳали эрта.\nАввалроқ Mercedes-Benz EQE электромобилининг янги версиясини тақдим этгани хабар қилинганди. Шунингдек, Mercedes ёнғин хавфи туфайли 800 мингдан ортиқ автомобилини «чақириб олиши» ҳақида хабар берилди.


Коронавирусга чалинганларнинг 5 нафари ўсмир, 73 нафари эркак, 83 нафари аёл\n30 октябр 2020, Тошкент вақти: 07:41\nТошкентдаги Вирусология илмий-текшириш институти клиникасида жами даволанаётган 92 нафар бемордан 7 нафари соғайган.\nЎзбекистонда коронавирусга чалинган 158 беморнинг 73 нафари эркак, 85 нафари аёллардир. Беморлар орасида 5 нафари вояга етмаган болалардир.\nБу маълумотни 31 март куни Соғлиқни сақлаш вазирлиги эълон қилди.\n“Коронавирус инфекциясига чалинган беморларнинг аксарияти пойтахтимизда муолажа олишмоқда ва улар орасида юртимизнинг турли ҳудудларидан бўлган фуқароларимиз ҳам бор”, дейилади расмий баёнотда.\nРасмий маълумотда айтилишича: “Тошкентдаги Вирусология илмий-текшириш институти клиникасида жами даволанаётган 92 нафар бемордан 7 нафари соғайган бўлса, 1 нафари вафот этган. Ҳудудлар кесими бўйича: Тошкент шаҳридан 73, Бухородан 2, Қашқадарёдан 2, Навоийдан 2, Самарқанддан 7, Сирдарёдан 1 ҳамда Тошкент вилоятидан 5 нафар бемор пойтахтимиздаги ушбу тиббиёт муассасасида даволанмоқда”.\n“Қолган 66 нафар бемор (шундан бир нафари вафот этган) мамлакатимизнинг турли ҳудудларидаги юқумли касалликларга ихтисослашган шифохоналарда даволанишмоқда. Бу ҳақда кейинги материалимизда батафсил маълумот берамиз”, деб ёзди Соғлиқни сақлаш вазирлиги матбуот хизмати.


Таровеҳ намози » Тавҳид\nМуҳаммад Саммоий Жазоирий\nБилгин, эй биродарим! Уламолар Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг: “Кимки Рамазон (нафл намозларини) фазилатига ишонган ва савобидан умид этган ҳолда ўқиса, унинг илгари ўтган гуноҳлари кечирилади”, деган сўзларига асосланиб, бошқа ойлардагига нисбатан Рамазон ойида нафл намоз ўқиш кўпроқ тарғиб қилинганига ижмо қилганлар. Яна улар бу Рамазон нафллари Умар ибн Хаттоб жамоат ҳолатига келтирган таровеҳ намози билан амалга ошишига ҳам иттифоқ қилганлар. Сўнг бу таровеҳ намозини уйда ўқиш афзалми ёки масжидда жамоат бўлган ҳолда ўқиш афзалми деган масалада турли фикр билдирганлар. Жумҳур уламолар сўзлари, Абу Ҳанифа, Шофеъий, Аҳмад ва баъзи моликийлар мазҳабига кўра таровеҳ намозини Умар ибн Хаттоб ва бошқа саҳобалар амалга оширганларидек ва мусулмонлар давомли равишда қилиб келганларидек жамоат бўлган ҳолда ўқиш афзал саналади. Чунки у зоҳирий шиорлардан бири бўлиб, ҳайит намозига ўхшаб кетади. Ҳатто Имом Таҳовий у ҳақда муболаға қилиб: “Таровеҳ намозини жамоатда ўқиш фарзи кифоядир”, – деган эканлар.\nАммо таровеҳ намозининг ракъатлари хусусида бирор очиқ-ойдин “насс” (оят ёки ҳадис) собит бўлмаган. Имом Шавконий бундай деганлар: “Бу бобда собит бўлган ҳадислар Рамазонда таровеҳ намози ўқиш машруълигига ҳамда бу намозни жамоат ёки якка ҳолда ўқиш мумкинлигига далолат қилади. Аммо бу таровеҳ намозини муайян саноққа чеклаб қўйиш ёки унга махсус суралар тиловатини хослаб қўйиш тўғрисида бирор-бир ҳадис собит бўлмаган”.\nШунинг учун ҳам салаф уламолар Рамазонда ўқиладиган таровеҳ намози ракъатларини турлича ихтиёр қилганлар. Муҳаммад ибн Наср, Довуд ибн Қайс йўлидан ривоят қиладилар: У зот айтдилар: “Мен одамларнинг Ибн Усмон ва Умар ибн Абдулазиз амирликлари вақтида (Мадинада) 36 ракъат намоз ва уч ракъат витр ўқиганларини кўрдим”. Имом Молик бундай деганлар: “Таровеҳ намози бизларда (Мадинада) 39 ракъат ўқилса, Маккада 23 ракъат бўлиб қарор топди. Буларнинг ҳеч бирида танглик йўқдир”. Термизий айтганлар: “Энг кўп айтилган сўз таровеҳ намозини 1 ракъат витр билан 41 ракъат ўқимоқликдир”. Абу Ҳанифа, Шофеъий, Аҳмад, Молик (бир ривоятда) ва Довуд Зоҳирийлар таровеҳ намозини витрдан ташқари 20 ракъат ўқишни ихтиёр қилганлар. Бунда Имом Молик “Муватто”да келтирган Язид ибн Румон сўзларига асосланганлар: “Одамлар Умар замонларида Рамазон ойида 23 ракъат ўқишар эди”. Ҳофиз Ибн Ҳажар айтадилар: “Ушбу ривоятлар орасини ҳолатлар турлича бўлиш эътибори билан жамлаш (келиштириш) мумкиндир. Эҳтимол, ракъатларнинг адади қироатнинг узун ёки енгил бўлишига боғлиқдир”. Яъни қироат узун бўлганда ракъатлар сони камаяди ёки аксинча. Бу сўзни Довудий ва бошқалар ҳам қатъий айтганлар. Аммо Бухорий ва бошқалар томонидан ривоят қилинган Оиша разияллоҳу анҳонинг: “У зот Рамазонда ҳам, бошқа ойларда ҳам (тунги намозларни) 11 ракъатдан оширмас эдилар”, деган сўзларига келсак, бундай қилиш афзалликка йўйилади. Лекин бу афзаллик Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ўқиган намозлари кайфиятига риоя қилиниш билангина ҳосил бўлади. Бу кайфият шуки, у зот узун қироат билан намоз ўқир эдилар. Бухорий ва Муслим Оиша разияллоҳу анҳодан ривоят қилган мана бу ҳадис шу ҳақдадир: “Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам Рамазонда ҳам, бошқа ойларда ҳам нафл намозини 11 ракъатдан оширмас эдилар. Аввал 4 ракъат ўқир эдилар. Сиз унинг гўзаллиги ва узунлиги ҳақида сўрамай қўя қолинг. Сўнг яна 4 ракъат ўқир эдилар. Сиз буларнинг ҳам гўзалиги-ю узунлиги ҳақида сўрамай қўя қолинг. Сўнг 3 ракъат ўқир эдилар”.\nЛекин қироат қисқа қилинса, узун қиём билан ҳосил бўладиган ажр ўрнини тўлдириш учун ракъатлар сонини кўпайтириш афзал ҳисобланади. Ушбу ҳолат якка ҳолда ёки жамоатга имом бўлган ҳолда намоз ўқийдиган одамга тегишли. Аммо имомга иқтидо қилиб намоз ўқилган пайтда у билан бирга охиригача намозда бўлиш мустаҳаб саналади. Бунга далил беш буюк муҳаддис Абу Зар Ғифорий разияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадис бўлиб, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай дедилар: “Кимки имом (намозни тугатиб) кетгунига қадар у билан бирга намоз ўқиса, унга туни билан намоз ўқиб чиққани савоби ёзилади”.\nАммо таровеҳни 11 ёки 13 ракъатдан зиёда ўқиш бидъатдир деган гап бир қанча сўзлар билан қабул қилинмайди, рад этилади.\nБиринчидан, нафл ибодатлардаги асл қоида мутлақлик (яъни исталганча адо этиш мумкинлиги)дир. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламдан содир бўлган феълнинг ёлғиз ўзи уни муайян ададга чеклаб қўймайди. Балки ўша адад ва ундаги сифатга риоя қилинса афзалроқ бўлишига далолат қилади, холос.\nИккинчидан, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам тунги нафл намозлар хақида сўралганларида (таровеҳ ҳам тунги нафл намозлар сирасига киради), “Тунги намоз икки ракъат-икки ракъатдан ўқилади. Агар тонг отиб қолишидан қўрқсанг, 1 ракъат витр ўқиб ол”, – деганлар (Бир жамоа муҳаддислар ривояти). Агарда тунги намознинг ошиб кетиши мумкин бўлмаган чегараси бўлганда эди, у ҳолда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам уни албатта баён қилган бўлардилар. Чунки баён (тушунтириш)ни ҳожат вақтидан кечиктириш жоиз эмас.\nУчинчидан, саҳоба ва тобеинлардан иборат салаф уламоларининг таровеҳни 11 ракъатдан зиёда ўқишгани инкор қилинмаган ҳолда ворид бўлган. Бу иш уларнинг мазкур ададдан зиёда қилиш ҳеч бир гуноҳсиз жоиз эканига ижмо қилганликларини кўрсатади. Зеро Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам уммати бидъат ва залолат устида жам бўлмайдилар.\nТўртинчидан, зиёда қилишни бидъат дейиш умматнинг энг яхши кишилари бўлган салафларни, улар орасидаги тўрт мазҳаб имомларини бидъатчи деб айблашга олиб келади. Ҳолбуки бу айблов шубҳасиз мункар, ёлғон ва очиқ бўҳтондир.\nБешинчидан, зиёда қилишни ножоиз дейиш ибодат эшикларидан бирини ёпиб қўяди. Зеро инсон гоҳо ўзида ибодатга кучли рағбат ва интилиш топади. Лекин у зиёда қилиш ножоизлигидан ибодатларни кўнгилдагидек адо қила олмай қолади. Бу эса Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг кўрсатмаларига хилофдир. Чунки у зот Абдуллоҳ ибн Амрнинг ибодатга бўлган ташналикларини кўргач, уларга кунора рўза тутишни рухсат берганлар, ваҳоланки ўзлари кўп ҳолларда бундай қилмаганлар. Валлоҳу аълам.\n/ Кутубхона / Намоз / Таровеҳ намози


Муҳтарам уламоларимиз куйидаги масала ҳақида нима ҳукм чиқарадилар:\nБугунги кунимизда шoкалад, торт, музқаймоқ ва бошқа жуда кўп махсулотларда желатин номли аралашма истемол қилинмоқда. Уларнинг баъзилари чўчқанинг териси ва суягидан кимёвий усулда олинади. Дунё уламолари томонидан бу борада турлича фикр ва фатволар берилган. Баъзи уламолар чўчқа терисида кимёвий ўзгариш (chemical changes) туфайли фиқҳ истилоҳидаги истиҳола (бир моддани тўлиқ иккинчи моддага айланиши) содир бўлади ва ҳалол бўлади дейишади. Хусусан, Ҳиндистон фиқҳ академияси мажмуасининг (2009/6601, 6602) қарори шундайдир.\nБаъзи уламолар чўчқа териси кимёвий амалиётдан кейин бутунлай ўзга нарсага айланмайди ва фиқҳдаги истиҳола ҳукмини олмайди. Шунинг учун унинг ҳукми аслий ҳаромлиги ҳолича қолади дейишган. Бу Жидда фиқҳ мажмуасининг (11, 3\_07\_86, 1406) қароридир.\nБаъзи уламолар таваққуф қилиб (аниқ тўхтамга келмай) агар истиҳола топилса ҳалол, аксинча бўлса ҳаром дейишган.\n1. Желатин олинаётганда кимёвий ўзгариш содир бўлади. Ушбу ўзгариш шариатимиздаги туз конига тушган эшак тузга айланса ҳалол бўлади деган ҳукмга тушадими?\n2. Кимёвий ўзгариш даражаси турлича бўлади. Ўша ўзгаришдан истиҳола даражадаги ўзгариш топилиши шартми ёки мутлақ ўзгариш кифоя қиладими?\n3. Истиҳола ҳукмини олиш даражаси қандай бўлади? Бунга бирор меъёр белгиланганми?\n4. Чўчқа териси ва суякларидан олинган желатин ҳалолми ёки ҳаромми?\nБирор нарсада истиҳола топилса, албатта кимёвий ўзгариш топилган бўлади. Лекин кимёвий ўзгариш содир бўлган нарсада ҳамма вақт ҳам истиҳола топилди, деб қатъий айтиб бўлмайди. Масалан: эшак жасади вақтлар ўтиб туз конида тузга айланса, у ерда истиҳола ва кимёвий ўзгариш топилган бўлади. Думба ёғини узоқ куйдириб ёғини олинса, кимёвий ўзгариш топилган бўладию, лекин истиҳола топилган бўлмайди. Демакки, истиҳола бор жойда кимёвий ўзгариш бору, лекин ҳар бир кимёвий ўзгариш бор жойда истиҳола топилавермас экан. Балки, баъзи ўринда истиҳола топилса, баъзи ўринда топилмаслиги ҳам мумкин. Кимёвий ўзгариш топилиб, истиҳола топилмаслигига ёрқин мисол гўштдир.\nГЎШТНИ ПИШИРИШ БИЛАН ИСТИҲОЛА ТОПИЛМАЙДИ\nГўшт пиширилганда турлича ўзгаришлар содир бўлади. Унинг ранги, мазаси ва ҳиди ўзгаради. Кимё соҳаси мутахассислари гўшт пиширилганда кимёвий ўзгариш бўлишини айтиб ўтишган.\nГўштни пиширишда омматан уни қайнатилади. Ундан гўштнинг тузилиши ўзгариши билан бир қаторда кимёвий ўзгариши билан мазали бўлиши ҳам қасд қилинади. (Еncyclopedia of meat science 2004 pg 599).\nБошқа ўринда: Гўштдаги таъм гўшт билан ёғнинг реакцияси натижасида пайдо бўлган нарсадир”, дейилган. (263 б.)\nЮқоридаги иборалардан маълум бўладики, гўштни қайнатилганда унда кимёвий ўзгариш (реакция) содир бўлар экан. Лекин бу реакция шаръан эътиборга олинган истиҳолага кифоя қилмайди. Бунинг далили сифатида чўчқа гўштини келтиришимиз мумкин. Уни қайнатиб ёки қовуриб пиширилганда унда кимёвий ўзгариш содир бўлади. Лекин шаръий истиҳола топилмайди. Чунончи уни пишириш билан ҳалол бўлиб қолмайди. Чунки унинг ҳақиқати ва моҳияти ўзгариб қолмайди. Кимёвий ўзгариш содир бўлгани учун унда истиҳола топилди дейилса, уни ейиш жоизлиги келиб чиқади. Бу эса очиқ ойдин хато эканлиги барчага маълум. Бирор кимса ҳалол бўлиб қолди дейишга журъат қилолмайди. Аллоҳ таоло: “(Аллоҳ таоло) сизларга ўлимтик, қон ва чўчқа гўштини ҳаром қилди”, деб марҳамат қилган.\nБугунги кунда ғарб мамлакатларида оммавий тарзда чўчқа гўшти бошқа гўштлар каби пишириб ейилмоқда. Лекин шу кунгача бирор киши уни пиширилганда кимёвий реакция содир бўлгани учун истиҳола топилди уни еса бўлади, деб даъво қилган эмас. Аллома Сарахсий “Мабсут”нинг Китобул ашрибасида (22, 24 б.) куйидагиларни айтган:\n“Узумнинг сиқиб олинган суви кучайиб, бижғиса ва кўпик отса сўнгра уни қайнатилса, қайнатиш билан ҳалол бўлиб қолмайди. Чунки, қайнатиш иши ҳаром нарсада содир бўлди. Қайнатиш унга ҳалолликни келтириб чиқармайди. Ҳудди чўчқа гўштини пиширилганидаги каби”.\nУшбу муқаддимадан шу нарса маълум бўладики, ҳар бир кимёвий ўзгаришдан истиҳола содир бўлавермас экан. Балки иккиси орасида умум хусус мутлақ нисбати, яъни бирор нарсада истиҳола топилса, албатта кимёвий ўзгариш топилган бўлади. Лекин кимёвий ўзгариш содир бўлган нарсада ҳамма вақт ҳам истиҳола топилавермайди, деган нарса маълум бўлди.\nКимё мутахассислари билан қилинган суҳбат ва таҳқиқотлардан фуқаҳоларимиз томонидан айтилган сирканинг винога, тўнғизнинг тузга, гўнг чириб тупроққа айланишида истиҳола содир бўлган ва кимёвий реакция содир бўлган дейиш мумкин. Лекин пиширилган чўчқа гўшти каби кимёвий ўзгариш содир бўлган нарсада кимёвий реакция содир бўлиб, истиҳола топилмайди. Албатта, чўчқа гўшти пиширилганда ҳалол бўлмайди. Лекин куйдириб кулга айланса, истиҳола топилган бўлади ва унинг ҳақиқати ўзгарган бўлади. Таҳтовийнинг “Мароқил фалаҳ” номлик ҳошиясида қуйидагилар ёзилган:\n“Айни ўзи (ҳақиқати) истиҳола бўлган нажосат пок бўлади. Ҳудди тузга, тупроққа ва утрунга айлангани каби. Ёки оловда куйиб кулга айлангани каби”.\nТаҳтовий, айни истиҳола бўлса, пок бўлади дегани ундан фойдаланиш жоиз бўлади деганидир. Бу Имом Муҳаммаднинг қавли бўлиб, шуни фатвога ихтиёр қилинган. Чунки бир нарсанинг ҳақиқати ўзгариши унинг сифатини ўзгаришини тақозо қилади.\n“Ҳалаби кабир” китобида инсон ёки ҳайвоннинг тезаги куйдирилиб кулга айлантирилса ёки эшак туз конида вафот топиб тузга айланса, шунингдек ит, тўнғизлар ҳам туз конига тушиб тузга айланса ёки ҳайвоннинг тезаги ёки қўйнинг қумқалоғи қудуққа тушиб балчиққа айланса, Имом Муҳаммад наздида нажосати кетиб пок бўлади. бу Абу Юсуфга хилофдир. У кишининг наздида нажосат куйдириш билан пок бўлиб қолмайди. Балки, кул ҳам нажосатлигича қолади. Чунки, у нажосат нарсанинг жузларидир. Бир жиҳатдан нажосатлиги ўзгармайди. Шунинг учун эҳтиёт юзасидан нажосатлар қаторига қўшилади, деган. “Ҳидоя”нинг соҳиби “Тажнис” китобида Абу Юсуфнинг фатвосини олган. Аксарият шайхлар эса, Имом Муҳаммад қавлини ихтиёр қилишган ва фатво ҳам шунгадир. Чунки, шариат ўша нарсанинг куйдирилишидан олдинги ҳақиқатига нажосатлик сифатини берган. Ўша ҳақиқат куйдиришлик орқали буткул кетди. Чунки, туз айланган эшак эндиликда суякдан ҳам гўштдан ҳам иборат эмас. Эшакнинг ҳақиқати тузга ўзгаргач энди уни туз, деб ҳукм қилинади, эшак деб эмас. Кул ҳам шунингдекдир.\nЖассоснинг “Аҳкомул Қуръон” китобининг “Каҳф” сурасидаги қуйидаги оят шарҳида шундай дейилган:\nإِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَهَا\n“Биз ер юзидаги нарсаларни ер учун зйнат қилганмиз” (Каҳф 7-оят). Ушбу оят ҳанафийлар нажосат тупроққа айлангач у покиза бўлади, деган сўзларининг саҳиҳлигига далилдир. Чунки, бу ҳолатда нажосат эмас, балки тупроқдир. Шунингдек, нажосат куйдирилиб кулга айланса ҳам покизадир. Чунки, кул покиза нарсалар жумласидан бўлиб, у нажосат эмас. Кул нажосат нарсани кули бўладими ёки пок нарсани кули бўладими фарқи йўқдир. Чунки, нажосат бир нав истиҳола ҳолатида эди. Ўша ҳолат куйдириш орқали кетказилди ва бошқа бир истиҳола ҳолати пайдо бўлди. Бу ҳолат эса, нажосатликни вожиб қилмайди.\nИстиҳола топилиши учун фақиҳлар наздида бирор нарса ўзининг ҳақиқати ва моҳиятидан чиқиб, бошқа бир моҳият ва ҳақиқатни касб қилиши шартдир. Масалан, тўнғиз ўз ҳақиқатидан чиқиб тузга ўзгарган ёки нажосат чириб тупроққа айланган бўлиши шартдир. Шунда ҳаром нарса ҳалолга ўзгаради. Бундан маълум бўладики, бирор нарсанинг ранги, таъми, ҳиди, номи, кимёвий жузлари ўзгаришидан моҳиятини ўзгариши келиб чиқмайди. Истиҳола учун эса, тўлиқ тарзда моҳият ва ҳақиқат ўзгариши шартдир.\n“Раддул мухтор”да бир нарсани ҳалол бўлиш иллати ҳақиқатнинг ўзгаришидир, дейилган. Бу Муҳаммаднинг сўзи бўлиб, “Муҳит”да Абу Ҳанифа ҳам у киши билан бирга дейилган. “Фатҳул қодир”да шу сўзни машойиҳлар ихтиёр қилганлар, дейилган. Чунки, шариат нажосат сифатини ўша ҳақиқатга тайин қилган, яъни ўша ҳақиқатни нажосат, деб сифатлаган. Бир нарсанинг ҳақиқатини баъзи жузлари кетганда ҳақиқат ҳам ўзгаради. Буткул ўзгарганда эса, ҳақиқат ўзгариши аниқ. Тузга айланган эшак суяк ҳам гўшт ҳам эмас. Улар тузга айлангач уларга тузни ҳукми берилади. Шариатда бунинг мисоли маний (сперма) бўлиб, у нажосат ҳисобланади. У лахта қонга айланади, у ҳам нажосат. Сўнг бир парча гўштга айланади, у эса покдир. Узумнинг сиқилган суви пок бўлиб, у винога айланса нажосат бўлади. Сўнг баъзи бир амалиёт бажарилиб сиркага айланади ва у пок бўлади. бундан билинадики, ҳақиқатни ўзгариши унинг ҳукмини ўзгаришини ҳам тақозо қилади. Лекин, узумнинг сиқилган суви қайнатилиб қуйиқ ҳолатга келтирилса, кунжут эскириб ёғига аралашиб кетса, пишлоққа айланган сут ва унга айланган буғдой каби сифати ўзгарган бўлади халос. Мазкур тафсилотлардан шу нарса маълум бўладики, чўчқанинг терисидан ёки суягидан тайёрланган желотинда истиҳола ҳукми содир бўладими ёки йўқми? Қуйида бу ҳақда сўз юритамиз:\nУндан олдин шуни айтиб ўтиш керакки, бу масала ижтиҳодий ҳамда таҳқиқотлар натижасида келиб чиқадиган масаладир. Кимнинг таҳқиқотига мувофиқ у пок деб топилиши мумкин. Ҳудди “Ҳинд ислом фиқҳи” қарори каби. Ёки “Жидда ислом фиқҳи” қарори каби ҳаром бўлиб чиқиши ҳам мумкин. Бу уларнинг таҳқиқотига боғлиқдир.\nБизнинг тадқиқот ва таҳқиқотларимизга мувофиқ, желатин истиҳола ҳукмини олмайди. Тўнғиз терисидан тайёрланган желатинни истеъмол қилиш жоиз эмас. Қуйида бу ҳақда батафсил маълумотлар келтирилади. Лекин, ундан аввал бир тушунчаларга эътибор қаратамиз:\n1. Тўнғиз терисидаги ўзгарувчи унсур протин, яъни уни (kollagen) коллаген ҳам дейилади. Илмий тадқиқот олиб борувчиларнинг фикрига мувофиқ, калложенни сувда қайнатиш билан (denaturation) ҳосил бўлади. У сабабли коллажен тузилишида ўзгариш пайдо бўлади. ушбу ўзгарган ҳолат желатин деб номланади. Желатин тайёрлашлик бир неча босқичдан иборат бўлади. Лекин, у асосан икки йўл (Acid) ҳам “Alkali” усули орқали олинади. Denaturation ҳолати (Hydrolysis) кимёвий усули билан ҳам ҳосил бўлади. Оксфорт илмий-тадқиқот энциклопедиясида қуйидагилар ёзилган:\n“Hydrolysis кимёвий амал бўлиб, унда сув воситаси билан бирор бир модданинг молекулалари парчалаб ташланилади” (1998 йил нашр қилинган. Б. 186).\nТаом илмий тадқиқот техналогияси энциклопедиясида желатин тайёрлаш тўғрисида шундай дейилган:\n“Желатин hydrolysis кимёвий амалиёти орқали иссиқ сувда қайнатиш билан ҳосил бўлади. Аслида желатин алоҳида бир нарса эмас. Балки, у бир нарсани иккинчи нарсага қўшиш орқали ясалади”.\nБирор бир каллажиннинг асосий структурасини мукаммал тарзда ўзгаришини denaturation дейилади. Масалан, хом тухумни қайнатиб пиширилганда denaturation пайдо бўлади.\n2. Каллажинда кимёвий ўзгариш содир бўлиши натижасида истиҳола даражасига етадими ёки йўқми? Ушбу масалада кимё мутахассислари билан олиб борилган суҳбатлар натижасида шу нарса маълум бўлдики, кимёвий усул орқали тўнғиз терисидан желатин тайёрланганда ҳосил бўлган ўзгариш гўштни қайнатиб пишириш даражасида бўлади. ундан зиёда ўзгариш бўлмайди:\nА) гўштни пишириш ҳамда кимёвий йўл билан желатин олиш ишининг натижаси бирдир. Икки суратда ҳам тўнғиз терисида denaturation содир бўлиб, желатинга айланади;\nБ) мазкур икки Acid ҳам “Alkali амалиётда топилган ўзгариш hydrolysis усули орқали ҳам содир бўлади.\nВ) профессор Асаднинг сўзларига биноан калложенни қайнатиб пишириш ёки алкали ва асид кимёвий усуллари орқали желатин тайёрлашда ҳеч қандай фарқ йўқ. Фақат кимёвий усул орқали желатин олинганда желатиннинг мусаффолиги қайнатиб тайёрланганга нисбатан тозароқ бўлади. профессор Мансурнинг тадқиқотига биноан, кимёвий усул орқали желатин тайёрлашда гўштни ёки терини секин узоқ муддат тайёрлашга боғлиқдир. Қанчалик узоқ қайнатилса, шунчалик калложин желатинга айланади.\nГ) Таом илмий тадқиқот техналогияси энциклопедиясининг 1716 саҳифасида шундай дейилган:\n“Гўштни қайнатиш мабойнида гўшдаги каллажен denaturationга ўзгаради. 65 градсда у желатинга айланади”.\nFood science 5 th Edition. Norman N.Potter and Joseph H.Hotchkiss (1995) Pg 330.\n“Гўштни қайнатилганда уч хил ҳолат содир бўлади. биринчиси, ундаги ёғлар эрийди, иккинчиси суюқлик туфайли каллажин эрийди ва юмшоқ желатин ҳосил бўлади”.\nГўштни қайнатилганда гўштдаги каллажин моддаси эриб, желатинга ўзгаради. Шунинг учун гўштни совутилса юқори қисмида силлиқ модда ҳосил бўлади.\nА) юқоридаги таом мутахассисларининг сўзларига биноан тўнғиз терисидаги каллажин моддаси кимёвий усул орқали эритилганда желатинга айланади;\nБ) кимёвий ўзгариш содир бўлганда denaturation ва hydrolysis ҳосил бўлади. Кимёвий усул воситасида желатин тайёрлаш билан гўштни узоқ қайнатиш орқали желатин ҳосил бўлиши ўртасида катта фарқ йўқ. Илмий тадқиқотчиларининг сўзларига кўра, иккиси бир хил даражада ҳисобланади. Фақат кимёвий усулда олинадиган желатин гўштни қайнатиш орқали олинадиган желатинга нисбатан соф бўлади;\nВ) кимёвий усулда тайёрланган желатин билан гўштни қайнатиш орқали ҳосил бўладиган желатин орасида айтарли даражада фарқ йўқлиги боис, бирор ҳаром нарсани қайнатиш орқали унда содир бўлган ўзгариш билан у ҳалол бўлиб қолмайди. “Мабсут”нинг ичимликлар китобида:\n“Узумдан сиқиб олинган сув кучайиб бижғиб, кўпик отса, сўнг у қайнатилса қайнатиш билан у ҳалол бўлиб қолмайди. Чунки, қайнатиш айни ҳаром нарсада содир бўлди. Бу тўнғиз гўштини қайнатиш каби уни ҳалол қилиб қўймади”, дейилган.\n“Жавҳаратун наййира” китобида қуйидагилар ёзилган:\n“Ҳамр ёки шу каби ичимликлар қайнатилиб, учдан иккиси кетиб бири қолса, уни ичиш ҳалол бўлмайди. Чунки, ҳаромлик қарор топган эди. Энди пишириш уни кетказмайди. Ким ичса, унга ҳад урилади. Чунки, пишириш ҳаром нарсада содир бўлгани учун тўнғизни қайнатиб пишириш каби уни ҳалол қилиб қўймайди”.\nМазкур тадқиқотлардан шу нарса маълум бўлдики, желатинни тайёрлашда албатта кимёвий ўзгариш содир бўлади. Лекин, бу ўзгариш неча фоизни ташкил қилиши ҳақида қуйида сўз юритилади:\nТадқиқотчиларнинг тадқиқотларига мурожаат қилиб кўрсак, унда шундай дейилган: “Каллажен 18 жуздан иборат бўлади. фан тилида уни Amino Acids дейилади. Ушбу 18 жузни “алкали”, “асидс”, “иссиқ қув” амалиёти билан желатин олинганда уч амалиёт ўртасида ҳеч қандай фарқ бўлмайди. Каллажин билан желатинда кимёвий ўзгариш топилмайди, яъни иккиси ҳам бир нарса ҳисобланади. Каллажен терижаги бир модда бўлиб, 65 градусгача қайнатилса, уни тузилиши ўзгариб желатин ҳосил бўлади. Кимёвий эътибор билан икки модда ўртасида ҳеч қандай фарқ йўқ. Тайёр бўлган желатинни “Amino Acids”и билан каллаженнинг “Amino Acids”и ўртасида ҳеч қандай фарқ йўқ.\nЖелатин ва каллажиндаги 18 жузни ўзгариш ёки ўзгармаслигида шуни ҳам айтиб ўтиш мумкин-ки, 18 жуздан энг кўп топиладиган жуз “Glyscine”деб номланади. Тахминан, каллажинни учдан икки қисми “Glyscine”дан иборатдир. Ушбу модда каллажинда 27. 57 (residues) миқдорига тенг. Желатинда эса, glyscine моддасининг миқдори 7.60 residues. Шунга биноан иккисининг ўртасидаги 3.7 фоизни ташкил қилади. 9.3 фоизи эса, ўзгаришда ҳеч қандай фарқ йўқ. Қолган 17 жузларда ҳам хом теридаги каллажин билан тайёр желатин ўртасида айтарли фарқ йўқ. Кимёвий ўзгариш жиҳатидан иккисини ўртасида фарқ бўлмасада, хом теридаги каллажиннинг жисмоний тузилишида албатта фарқ бор. Қайноқ сувда каллажин майда-майда бўлакларга парчаланиб кетади. Каллажин аввал сувда “dissolve” бўлмаган бўлса, желатинга айлангач сувда тез эриб кетиш, яъни dissolve пайдо бўлади.\nУшбу тадқиқотларга биноан чўчқанинг териси кимёвий усул орқали ўзгарганда истиҳола ҳосил бўлди, яъни янги бир ҳақиқат (модда) пайдо бўлди, деб айтиб бўлмайди. Масалан, туз конига тушиб кетган эшак янги бир ҳақиқат, яъни тузга айланиб кетгани каби чўчқанинг терисидан желатин олинганда янги бир нарсага айлангани йўқ.\n1. Чўчқанинг терисида содир бўлган кимёвий ўзгариш шаръан эътиборга олинмайди. Қайнатиб пиширилган тўнғиз гўшти ҳеч кимнинг наздида ҳалол бўлмаганидек, ундан тайёрланган желатин ҳам ҳалол бўлмайди;\n2. Соҳа мутахассисларининг тадқиқотларига мувофиқ, чўчқа гўштида содир бўлган кимёвий ўзгариш ҳеч қандай аҳамиятга эга эмас ва бу ўзгаришдан янги ҳақиқат (модда) пайдо бўди, дейилмайди. Балки, хом терида мавжуд нарса, майда бўлакларга бўлиниб кетди, дейилиши мумкин, холос. Шунинг учун чўчқа гўштидан олинган желатинни истеъмол қилиш жоиз эмас.


Миллионларга сотилган лойиҳа ёхуд бошланмасдан тугаган кинофильм - Халқ сўзи\n10:40 20 Август 2019 Маданият\n– О-оо, сиз менинг бош қаҳрамонимга жуда мос келасиз! – деди бош ва ўртанча бармоқларини бир-бирига қасирлатаркан Раҳим Раҳимов ўзини Шаҳруз Имомов деб таништирган, баланд бўйли, 26 ёшли йигитга. Сўнг унинг атрофидан обдон айланди, бўй-басти, қоматини, уст-бошини кўздан кечириб, сўзида давом этди. – Фақат кинога тушиш учун 1 200 АҚШ долларитўлашингизга тўғри келади. Кастингни талаби шундай, биринчидан, ролга ташқи кўриниш ва ижро эта олиш жиҳатидан мос келиш, иккинчидан, ҳар ким ўз роли учун кетадиган сарф-харажатни ўзи тўлаш. Бош қаҳрамон бўламан деганлар жуда кўп (стол устидаги исм-шарифлар, телефон рақамларнинг рўйхати туширилган қоғозга ишора қилди), харажатига ҳам тайёр, фақат уларнинг ташқи кўриниши тўғри келмаяпти. Бу кинода машҳур актёрлар ҳам ўйнашади, улар билан танишиб, танилиб кетасиз. Вақт қисқа, кечгача ўйлаб кўринг.\n– Аслида айнан сизларга ўхшаш ёш талантларни кашф этиш учун келганман бу ерга, – деди уларни хурсанд кутиб олган режиссёр. – Қишлоқларда иқтидорлилар кўп, улар меҳнат ва мусаффо табиат билан уйғун улғайишгани учун ролларни табиий ижро этиш қобилиятига эга бўлишади. Фақат катталар томонидан тўғри йўналтирилмагани, вақтида эътибор берилмагани, шаҳардан узоқда яшаётганлари боис ҳаётда ўз ўрниларини тополмай сарсон бўлиб юришади. Сиз ана шундай ёшлардансиз, кўзларингизда катта иқтидор учқунлариникўряпман, имконим бўлганида бепул қабул қилардим. Аммо бозор иқтисодиёти бунга йўл бермайди. Худди сизларбоп икки ўрин қолгану, тўлов масаласи бор-да…\n– Ота-онам яқинда Россияда ишлаб келдилар, пуллари кўп,мен учун аямайдилар, – деди Ҳалимжон ва мени танланг, илтимос дегандек ялинганнамо режиссёрга термулди.\n– Хўп, сени Ёдгор Саъдиевнинг набираси ролига оламан, фақат рўйхатга олишим учун дастлаб 300 минг сўм, кейин съёмка учун 150 АҚШдоллари берасан, – деди Раҳим Ҳалимжонга.\nАммо негадир съёмка жуда қисқа бўлди – атиги 3-4 дақиқа! Тўсатдан гастролга кетиб қолган экан, шу боис Ёгор Саъдиев ҳам келмади, унинг ўрнига бошқа актёр билан суратга тушишди. Яна қайтиб келиш ваъдаси билан Самарқандга қайтишди. Фильмнинг қолган манзаралари вилоятнинг турли гўшалари – кўнгилочар жойларда, коллеж олдида,Ботир Ғаффоровнинг тоғасига тегишли ҳашаматли ҳовлида, Жума шаҳридаги бильярдхонада олинди…\nХудди шундай Шаҳруз ҳам алданганини, фирибгарлик қурбони бўлганини сезди-юҳолат юзасидан тегишли идорага арз қилди. Ўз навбатида зарур чоралар кўрилиб, Раҳим Шаҳруздан пулни олаётган вақтда гувоҳлар иштирокида қўлга олинди.\nНодонларга нафратингиз зиёдалигидан “Бу жазо унга нисбатан енгил-ку, шунча қилғиликни қилган одамни озодликдан маҳрум этиш, янада оғирроқ жазо тайинлаш лозим эди”, деяётган бўлишингиз аниқ. Тўғри Раҳим Раҳимов эгрилик йўлини тутди, бу йўлда ўзгаларнинг ҳуқуқини, ишончинипоймол этди. Бироқ инсонпарварлик тамойилларига йўғрилган амалдаги қонунларимизда жиноят оқибатида етказилган моддий зарар қопланган тақдирда озодликдан маҳрум қилиш билан боғлиқ бўлмаган жазо тайинланиши белгиланган. Бунданмурод бир тарафдан жабрланувчиларнинг ҳуқуқини қисқа вақтда тиклаш бўлса, иккинчи тарафдан жавобгарга оиласи, фарзандлари, жамиятдан ажралмаган ҳолда тўғри йўлга тушишига имкон беришдир.\nҲамма бир овоздан “Жиноятчида!” дейиши аниқ. Бир қарашда шундай. Аммо масалага чуқурроқ ёндошадиган ва унинг такрорланмаслигини истаган ҳолда эринмай таҳлил қиладиган бўлсак айбдорларнинг кўплиги аён бўлади (жиноятнинг баъзи ўзга тури бўлганида асосан жиноятчининг ўзини айблаб қўя қолган бўлар эдик). Зеро, суд очеркларини ёзишдан асосий мақсад ҳам шу аслида, бўлиб ўтган воқеликни баён этиш орқали воқеалар ривожи, персонажлар тили билан қайсидир жиноятнинг қандай содир этилиши ҳақида ўқувчида тасаввур уйғотиш ва шунга ўхшаш ҳолатларга дуч келмаслик учун ҳар бир инсоннингўзида жиноятнинг олдини олишга қарши иммунитет уйғотишдир.\nСудланувчи Раҳим Раҳимов судда берган кўрсатувида айбига тўлиқ иқрорлик билдириб, икки йил олдин “Ўзбеккино” миллий агентлиги томонидан ишланган иккитакинода рол ижро этгани, 2018 йил август ойида Ўзбекистон ёшлар иттифоқи Янгийўл шаҳар Кенгашига Ёш режиссёрлар тўгараги раҳбари лавозимига ишга қабул қилингани, сўнг у ердан ишдан кетгани, 2019 йил январь ойида пулга муҳтож бўлиб қолгани сабабли фирибгарлик йўли билан пул топишни мақсад қилганини ва бунинг учун ўзининг компьютерида фуқароларни ишонтириш учун юқорида зикр этилган афиша тайёрлаганини сўзлади. Сўнг Пастдарғом тумани Жума шаҳридаги Маданият уйига бориб раҳбариятга ўзини режиссёр сифатида таништиргани, исботи юзасидан тушган киноларининг дискини кўрсатгани ва уларнинг розилигидан сўнг эълонларни ёпиштириб, кастингни бошлаганини тан олди.\nСўнгги ва керак бўлса энг катта айбимиз, уни тузатмасак бундай тузоқ қўювчиларнинг думи узилмаслиги, қайта-қайта қурбон бўлаверишимиз, овораи сарсонлик тўрида ўралашиб юраверишимиз сабабчиси – нафсимиз ва унинг қули бўлганимиздир! Нафски – мол дунёга, сохта обрўга, машҳурликка, кимўзарликкабўлган иштиёқ. У энг катта душманимиз бўлиб, бизни доим айбдорлик сари етаклайверади, савобли ишларни бажаришдан нари этади. Натижада бизни жасаддан фарқимиз қолмайди. “Қабр”га тушиш учун 8 кунда 23 миллиондан ошиқ маблағ йиғилди. Аммо аминмизки, бир бечорага ёрдам бериш жоиз бўлса қисқа вақт тугул бир йилда ҳам бунча сармоя йиғилмайди!\nБундан бошқа ниятимиз йўқ. Зеро оммавий ахборот воситаларининг асосий мақсади ҳамшу – халқ маънавиятини юксалтириш ва дунёқарашини кенгайтиришдир аслида!


Тожикистон Алоқa хизмати мамлакатдаги мобил телефон операторларидан NGN, Viber, WhatsApp, IMO ва Telegramни беркитиб ташлади.\nАлоқа хизмати мулозимлари бундай амални “электрон алоқа воситасида содир этиладиган жиноятларнинг олдини олиш”га қаратилган чора сифатида баҳолади.\nТожикистон алоқа хизмати мулозими Жонибек Дадоматовнинг Озодлик радиосига айтишича, 18 декабрдан бошлаб мамлакатда мессенжерлар хизмати тўхтатилади.\n“Viber, WhatsApp ва бу каби бошқа мессенжерлардан ватандошлар аноним тарзда фойдаланади. Ҳозирча Тожикистонда бу хизматлардан ким фойдаланаётганини аниқлаш учун техник имкониятлар йӯқ. Шу сабабли биз ушбу мессенжерларни беркитишга мажбур бўлдик”- деди Жонибек Дадоматов.\nБу расмийга кўра, ҳуқуқ-тартибот органлари ушбу мессенжерлардан кўпинча жиноятчилар фойдаланиб келаётгани борасида маълумотлар борлигини айтган.\nЖонибек Дадоматовнинг таъкидлашича, ахборот хавфсизлигини таъминлаш, электрон алоқа хизматидан жиноий амалларда фойдаланишни бартараф этиш ва ватандошларни экстремистик гуруҳларга жалб этишни олдини олиш мақсадида мессенжерларни беркитиш қарори қабул қилинган.\nШунингдек, Давлат алоқа хизмати симкарталарни сотишни ҳам ўз назоратига олди.\nТожикистонда Babilon, Tcell, Beeline , Estera ва Intercom мобил ширкатларида NGN алоқа хизмати беркитилди.\nБугунгача аҳоли, айниқса, Россиядаги меҳнат муҳожирлари расмий алоқа хизматидан бир неча баравар арзон бӯлган Viber ва WhatsApp каби арзон мессенжерлардан фойдаланиб келаётганди.\nЭнди миллионлаб муҳожир бундай арзон алоқа хизматидан маҳрум бўлди.\nРоссиядаги меҳнат муҳожири Акмал Алиевнинг Озодлик мухбирига Россиядан NGN алоқа хизмати орқали Ваҳдат туманидаги оила аъзолари билан осон ва арзон тарзда суҳбатлашиб келганини айтади.\n“Масалан, мен Россия шаҳарларидан 50 рубль ёки қарийб 1 доллар тўлаб бир ҳафта муддатида Тожикистондаги яқинларим билан гаплашардим. Кўп муҳожирларда телефон орқали Тожикистон билан гаплашишга молиявий имконият йӯқ”- деди Акмал Алиев.\nТаниқли журналист ва хориждаги “Саодат кимёси” сайти раҳбари Саидюнус Истаравшаний Фейсбук ижтимоий тармоғида Тожикистон Алоқа хизмати мазкур амалини “золимона” дея баҳолади.\nУнинг ёзишича, Тожикистон ҳукумати “миллий хавфсизликни таъминлаш” баҳонасида тожик меҳнат муҳожирларини ягона арзон алоқа хизматидан маҳрум этмоқда, давлат алоқа хизматлари эса шу йўл билан мўмай даромад кўришга кўз тикмоқда.\nОлдин Алоқа хизмати раиси Бег Сабуров фармони билан Озодлик, Озодагон, YOUTUBE, Facebook каби ижтимоий ва ахборот сайтлар беркитиб қўйилган эди.\nТожикистонда давлат идоралари ходимларига бир хил либос тайёрланмоқда\nТожикистон мессенжерларни ёпмоқчи\nТожикистон парламенти диний партиялар фаолиятини тақиқлади