Тожикистон Хитой ва Ҳиндистонга мева экспортини ташкил қила оладими? • EastFruit\nБош саҳифа › Янгиликлар › Тожикистон Хитой ва Ҳиндистонга мева экспортини ташкил қила оладими?\nТожикистон Хитой ва Ҳиндистонга мева экспортини ташкил қила оладими?\nМуаллиф: EastFruit 27 Авг 21 27 Авг 21 012\nAнъанага кўра, Тожикистон қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари, асосан, Россия ва Қозоғистонга жўнатилади. Бу мамлакатлар энг жозибали бозор бўлган ва шундай бўлиб қолмоқда. Aммо бу бозорларда Тожикистон, кўпинча, логистика машаққатлари ва етказиб бериш ҳажми камлиги туфайли бошқа етказиб берувчилар билан рақобатда ютқазади.\nТожикистон бугун Туркия, Ироқ, Ҳиндистон, Хитой ва бошқа мамлакатлар бозорларини эгаллай бошламоқда.\nҲажм ҳозирча кичик, экспортёрларнинг айтишича, етказиб бериш экспериментал характерга эга, бироқ жиддий шартномалар ҳам мавжуд.\nХитой бозори – тубсиз денгиз\nҲозирги вақтда Хитой ва Ҳиндистон мева-сабзавот экспорти бўйича Тожикистон учун истиқболли бозорлардан бири ҳисобланади.\nAввалроқ Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ва Савдо-саноат палатаси вакиллари бу хусусда гапиришган эди. Бугун Экспорт агентлиги мутахассислари ҳам ушбу бозорларга эътибор қарата бошлади.\nEastFruit портали мутахассислари Хитой бозорининг эгалланишини чуқур ўрганишди. Демак, уларнинг маълумотларига кўра, Хитой гилос, узум, олхўри ва ўрик, яъни Тожикистон етиштира оладиган меваларни импорт қилади.\nХитойнинг бу меваларга нисбатан импорт талаби 2030 йилга келиб, 1,8 миллиард долларгача ошиши кутилмоқда ва уларнинг умумий импорт салоҳияти 2,7 миллиард долларга баҳоланмоқда.\nЭкспорт рақобатбардошлиги таҳлили ва «Азия-Плюс» экспертлари билан бўлиб ўтган интерьвью натижалари шуни кўрсатдики, ўрик, олхўри ва узум Тожикистондан Хитойга етказиб бериш учун энг катта экспорт потенциалига эга.\nХитойда жон бошига 53 грамм ўрик етиштирилади, Тожикистонда эса бу кўрсаткич 100 баробар кўп: 5 кг дан ортиқни ташкил этади. Қирғизистонда тахминан шундай кўрсаткич, Ўзбекистон ҳамда Туркманистон бу йўналишда Тожикистондан олдинда: мазкур мамлакатларда аҳоли жон бошига мос равишда 18 ва 9 кг ўрик етиштирилади.\nХитой жуда кам гилос етиштиради, шунинг учун бу мевага талаб катта. Шунингдек, Хитой узум етиштириш бўйича жаҳонда биринчи ўринда туришига қарамай, у ерда сархил хўраки узумга талаб йилдан-йилга ошиб бормоқда.\nБундан ташқари, мутахассисларнинг фикрига кўра, Хитой катта миқдорда грек ёнғоғи, қуруқ мевалар, қуритилган ва янги узилган олхўри, шунингдек, бошқа сархил мева ҳамда резаворлар етказиб берилишидан манфаатдор.\nЭнг муҳими, Хитойда Россия ва Қозоғистонга қараганда кўпроқ ҳақ тўланади.\n2021 йилнинг ўтган олти ойи мобайнида Тожикистон 20 миллион долларлик 106 минг тоннадан ортиқ сабзавот ва мева экспорт қилди. Республикадан қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг 50% дан ортиғи Хитой, Туркия, Қозоғистон, Ўзбекистон, Aфғонистон, Бельгия, Тожикистонга жўнатилди. Бу хусусда Экспорт агентлиги хабар берди.\nХитой бозорига қандай кириш мумкин?\nБироқ, Хитой бозорида пул топиш учун қилинадиган ишлар кўп.\nEastFruit маслаҳатчиси, тожикистонлик мутахассис Бахтиёр Aбдувоҳидов Хитой бозорини эгаллашда эътиборга олиниши керак бўлган 4 омилни қайд этди:\nБиринчидан, Хитой бозорлари экспортёр- мамлакатлардан барқарор сифат ва катта ҳажмда сархил мевалар етказиб берилишини талаб этади;\nИккинчидан, Хитойда қабул қилинган озиқ-овқат хавфсизлиги стандартларига риоя этилишини таъминлаш учун сифатни назорат қилишнинг замонавий тизимлари, яхши ишлайдиган логистика схемалари мавжуд бўлиши, маҳсулот ишлаб чиқариш вақтида ҳам, кейинги босқичларда ҳам қатъий талабларга риоя этилиши керак. Шундагина Хитой бозорига кириш мумкин;\nУчинчидан, Хитой мева бозорларининг тарқоқлиги ва рақобатбардош тузилмаси жойлардаги хитойлик шериклар билан доимий алоқада бўлишни талаб қилади;\nТўртинчидан, хитойлик истеъмолчилар чиройли қадоқ ва таниқли бренд остидаги маҳсулотларни қадрлашади.\nМарказий Осиё мамлакатлари, жумладан, Тожикистонда мева етиштирувчиларнинг кўпчилиги молиявий, ахборот-таълим ресурсларидан фойдаланиш имконияти чекланган кичик фермерлардир.\nШунингдек ўқинг: Тожикистон МДҲ давлатлари орасида Россияга қуруқ мева етказиб берувчи энг йирик экспортёр бўлиб қолмоқда\nНатижада, улардаги ишлаб чиқариш ҳажми чекланган ва маҳсулот сифати беқарор.\nШундай қилиб, Хитойнинг Марказий Осиё мамлакатлари (Қирғизистон, Тожикистон ва Ўзбекистон)дан агроозиқ-овқат маҳсулотлари экспортининг умумий гуруҳи бўйича ҳам, мева етказиб бериш бўйича ҳам улуши оз.\nХитой бозорида импорт қилинган сархил мевалар, айниқса, гилос ва олхўри етказиб беришда Чили ҳамда AҚШ устунлик қилади.\nЎтган йили Гуанчжоу шаҳридаги Цзяннань бозорида AҚШдан келган эртаги гилос нархи бир килограмм учун 18 долларгача етди. Aвгуст ойида у деярли 30% га, энг паст даражага тушиб кетди, шундан сўнг йил охиригача ўсишда давом этди.\nСўнгра Хитой бозорига Чилидан гилос (1 килограмми 13-15 доллардан) кириб борди. Маҳсулот етказиб бериш учун улар денгиз йўлидан фойдаланади.\nҲиндистон бозорига чиқиш мушкул иш\nҲиндистон бозори бугунги кунда, асосан, Туркия, Эрон ва Мисрдан келтирилган сархил мева (анор, олма, шафтоли, узум)лар ва қуруқ мева (майиз, қуритилган ўрик, олхўри)лар билан таъминланган. Ҳиндистонга етказиб беришдаги асосий муаммо – логистика.\nМутахассисларнинг фикрига кўра, Тожикистондан Хитой ва Ҳиндистонга мева- сабзавотларнинг мунтазам етказиб берилиши учун ҳал қилиниши керак бўлган муаммолар қаторида ишлаб чиқариш ҳажми чеклангани ва мева етиштиришнинг майдатоварлилиги туфайли катта партиялар ҳосил бўлишидаги қийинчиликларни санаш мумкин;\n– совуқлик занжири ва сақлаш тизими, шу жумладан, фермер хўжаликлари ривожининг заиф даражаси;\n-давлат даражасида озиқ-овқат маҳсулотларини сертификатлаш ва сифатини таъминлашга эришиш қийин ва хизматлар қиммат;\n– қишлоқ хўжалигида логистика ривожланмаган; экспорт ва бошқа муаммолар билан боғлиқ оғир маъмурий тартиблар мавжуд.\nХалқаро бозорларда рақобатбардош бўлиш учун тожик мева -сабзавотларининг афзалликлари қуйидагилардир: маҳсулотнинг эрта пишиб етилиши, ишчи кучи ва электр нархи нисбатан арзонлиги, қулай иқлим шароити, қуёшли кунлар кўплиги.\nБуни Тожикистон Экспорт агентлиги директори Шавкат Бобозода ҳам қайд этди. Унинг сўзларига кўра, экспортни кўпайтириш учун уч муаммони ҳал қилиш керак:\n– экспортёрни рағбатлантириш;\n– экспорт маҳсулотларини диверсификациялаш;\n– товарларни хорижга юбориш тартибини соддалаштириш.\n“Тожикистон қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг ўзига хос афзалликлари бор: биринчи навбатда, улар экологик тоза. Иккинчидан, бизнинг сабзавот ва мевалар эрта пишади ва бундан унумли фойдаланиш керак ”, дейди у.\nAгентлик директорининг айтишича, Тожикистон ўз маҳсулотларини Хитойга экспорт қилиш учун у ердаги ва бошқа Осиё мамлакатларидаги бозорларни ўргана бошлаган. Унинг сўзларига кўра, бугунги кунда пиёз, эртаги сархил сабзавотлар, мевалар ва қуруқ меваларга қизиқиш катта.\nЎзбекистон Хитой ва Ҳиндистон бозорларига аллақачон кириб борган\nЎз навбатида, Марказий Осиё давлатлари орасида ўз маҳсулотларини экспорт қилиш учун тайёр бўлган Ўзбекистон Хитой ва Ҳиндистонга нафақат мевалар ва эртаги сабзавотлар, балки бошқа қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари, хусусан, ловия, мош, мойли экинларни ҳам етказиб беришни йўлга қўйди.\nХитой бозорида энг машҳур ва кенг тарқалган дуккакли ўсимликлар – соя, яшил мош, ловия, ясмиқ, нўхат, бўрилуккак, ҳашаки дуккаклилар ва ерёнғоқдир. Хусусан, мош ҳар бир хитойликнинг рационидан жой олган.\nШуни инобатга олган ҳолда Ўзбекистон элчихонаси Хитой бозорида мошни фаол «ҳаракатлантирмоқда». Икки мамлакат ўртасида Ўзбекистондан Хитойга мошни экспорт қилиш учун фитосанитария талаблари тўғрисидаги Баёнот имзоланган. Ушбу ҳужжат Ўзбекистон дипломатик ваколатхонаси билан ҳамкорликда Пекинда тайёрланган.\nЎзбекистондан Ҳиндистон бозорига сархил мевалар етказиб бериш жорий йилнинг июнь ойида бошланди. Деҳли улгуржи савдо марказларига Ўзбекистоннинг гилос ва ўриклари кириб борди.\nБу йил ҳиндистонлик ҳамкорлар Ўзбекистондан бошқа турдаги мева -сабзавот ва қуруқ меваларни ҳам импорт қилишни режалаштирмоқда.\nЭкспертлар маслаҳатига кўра, Тожикистон қўшниларидан қолишмаслиги ва бошқа мамлакатларга қараганда кўпроқ ҳақ тўлайдиган Хитой ва Ҳиндистонга маҳсулот экспорти ҳажмини ошириш учун юқорида айтиб ўтилган муаммоларни зудлик билан ҳал қилиши керак.\nТахминан 2,8 миллиард кишини озиқ-овқат маҳсулотлари билан таъминлашга мажбур бўлган бу икки давлат ҳар доим ўз савдо нуқталарини йирик ҳажмдаги мавсумий маҳсулотлар билан таъминлаши лозим. Жаҳон мамлакатларининг деярли ярми бу имкониятдан фойдаланмоқда.\nБуёғи энди Тожикистонга боғлиқ.\nБахтиёр Абдувохидовқуритилган меваларлогистикамеваларсертификатлаштиришТожикистонЎзбекистонХитойҲиндистонэкспорт


Болаларни неча ёшдан бошлаб китоб ўқишга жалб қилиш керак?\n19:55 / 18.05.2017\nОлимлар томонидан ўтказилган янги тадқиқот натижаларига кўра, ота-она ўз фарзандининг олти ойлик вақтидан бошлаб унда билим кўникмалари ва яхши хотирани шакллантириши мумкин. Бунинг учун шунчаки болаларга китоб ўқиб бериш кифоя. "Ортодокс" тиббий порталида шу мазмундаги мақола тақдим этилди.\nМутахассислар тўрт йил давом этган тажрибалар мобайнида 250 нафар бола ва уларнинг оналарини кузатишган - болаларнинг янги сўзларни эслаб қолиши, кейинроқ эса уларнинг билим кўникмалари ва ўқиш техникасига оид хусусиятлари текшириб борилган.\nТадқиқот натижалари шуни кўрсатдики, ота-она фарзандининг эрта болалик чоғиданоқ у билан шуғулланса - унга китоблар ўқиб берса, ўқилган асарни муҳокама қилса, суратларни биргаликда томоша қилиб, китобни болага ишониб топширса - бу боланинг нутқи равон, хотираси эса мустаҳкам бўлишига пойдевор бўлиб хизмат қилади.\nШунингдек, бундай машғулотлар болага мактабдаги ўқув дарсликларини яхши ўзлаштириш, ўз фикрини тўғри ифодалай билиш ва тенгдошлари билан осон тил топишишга ёрдам беради.\nМаҳалла ва мактаблар, “Меҳрибонлик уйлари”га китоблар бепул етказиб берилади\n19:52 / 05.04.2018


"Милиция мардикорни қувди", "ГАИ" ҳайдовчини дўппослади"\nРиштон бозорида мардикор аравакашлар навбатдаги мижозни кутмоқда\nСамарқанд вилоятининг Пахтачи тумани милиция ходимлари мардикорларни туман ҳудудидан қувиб ҳайдаяпти. Қашқадарё вилоятининг йўл ҳаракати хавфсизлиги инспекторлари кўпчилик бўлиб ҳайдовчини калтаклади. “OzodMikrofon”га қўнғироқ қилган ўзбекистонликлар ана шундай ҳақсизликлар ҳақида хабар берди.\n“Пахтачи милицияси мардикорларни ўз ҳудудидан қувиб қолмоқда”\nПахтачи туманидан "OzodMikrofon"га қўнғироқ қилган ўқитувчи ишсизликдан мардикорликка чиққан одамлар ўз туманига ҳам сиғмай қолгани ҳақида айтди:\n- Пахтачи туманидан Навоий вилоятига ўтадиган катта йўлдаги милиция пости яқинида ҳар куни 400-500га яқин мардикорлар йиғилади. Уларнинг ярмидан кўпини хотин-қизлар ташкил этади. Улар иш йўқлигидан мажбур бўлиб чиқишади. Лекин Пахатчи тумани милицияси ҳар куни уларни қувиб солади. Милициянинг мардикорларга айтишича, улар постдан ўтиб Навоий вилояти ҳудудида туриши керак экан.\nХўш, нима учун Пахтачи милицияси мардикорларга кун бермаяпти. Чунки, ҳокимият ўзининг айбини яшириши керак. Ҳар йили "мана бунча иш ўрни яратдик", деб жар солишадию, лекин бирорта иш ўрни йўқ. Ҳаммаси қоғоздаги гаплар. Агар иш бўлганда эди, бунча одам кунимни ўтказай деб мардикорликка чиқмаган бўларди. Мустақил бўлганимизга 23 йил бўлибдию, лекин мардикорлар бизда кундан кунга кўпаймоқда,- деди пахтачилик ўқитувчи.\n“ГАИлар кўплашиб “дамасчи”ни дўппослашди”\nҚашқадарё вилоятининг Яккабоғ туманида истиқомат қилувчи тингловчининг "OzodMikrofon"га айтишича, йўл ҳаракати хавфсизлиги инспекторлари томонидан дўппосланган “Дамас” ҳайдовчиси аризасини прокуратура қабул қилмаган:\n- Бугун, 26 июль куни эрталаб, Қашқадарё вилояти ГАИ ходимлари Яккабоғда рейд ўтказди. Соат тахминан ўнларда уларнинг қизил “Дамас” ҳайдовчисини туман прокуратурасининг олдида дўппослашаётганига гувоҳи бўлдим. Олим, Шахриёр, Нуриддин исмли ГАИчилар ҳайдовчини уриб, тепиб ўзларининг машинасига зўрлаб киргизишга ҳаракат қилади. Ҳайдовчининг пешонаси ёрилган, қон оқар эди. Ҳайдовчининг ҳамма ҳужжатлари жойида, фақат путёвкаси йўқ. Калаткланган ҳайдовчи жанжалдан сўнг арз қилгани прокуратурага кирди, лекин унинг арзини қабул қилишмади, прокуратурага умуман киргизишмади,- деди яккабоғлик тингловчи.\nOzodMikrofon рукни остида берилаëтган фикр ва мулоҳазалар оддий ўзбекистонликларнинг шахсий фикрлари. нуқтаи назарлари ифодаси ва бу мулоҳазалар учун Озодлик радиоси таҳририяти масъул эмас!


Ижтимоий тармоқлар маъмурияти вирусга оид аниқ маълумотларни тарқатиш, сохта ёки чалғитувчи контентни эса чеклашга ҳаракат қилмоқда, дейилади 9 июнь куни ЕИнинг стратегик ҳужжатида. (Оливье Доулири/AFP)\nБРЮССЕЛЬ, Бельгия – Дунёнинг энг катта савдо блоки ҳамда йирик ижтимоий тармоқлардан бири шу ҳафтада Хитой ва Россияни COVID-19 коронавирус пандемияси ҳақида дезинформация «тошқинини» келтириб чиқаришда айблади.\nПандемия мавзусидаги чалғитувчи ва ноаниқ маълумотлар «оқими» деб аталувчи ЕИ ҳужжатида Пекин ва Москванинг дебатларни қутблаштиришга ва ўз имижини юксалтиришга уринаётгани таъкидланган.\n«Чет эллик субъектлар ва айрим учинчи томонлар, хусусан Россия ва Хитой COVID-19 атрофида таъсир чоралари ва дезинформация кампаниялари олиб боришда иштирок этмоқдалар», дейилади 17 июнда чоп этилиши кутилаётган ҳужжатда.\nМанежная майдонидаги пиёдалар, 9 июндан Москвада бир қатор карантин чоралари бекор қилинган. Таҳлилчиларга кўра, Россия коронавирус пандемиясидан постсовет мамлакатларда ташқи сиёсатга оид дастурини амалга ошириш ва ўз таъсирини кучайтиришда фойдаланмоқда. (Димитар Дилкофф/AFP)\nЕИнинг қадриятлар ва шаффофлик масалалари бўйича вице-президенти Вера Журова томонидан тақдим этилажак 17 саҳифалик ҳисоботда айтилишича, Москва ва Пекин «демократик дебатларга путур етказиш, социал қутблашувни авж олдириш ва COVID-19 масаласида ўз имижини яхшилашга» уринмоқда.\nАпрель ойида ЕИнинг дезинформацияга қарши кураш бўйича ишчи гуруҳи Хитойдан чиққан пандемияда айбни ўзидан соқит қилишга уринаётган «расмий Хитой манбаларининг мувофиқлаштирилган чоралари»га оид тафсилотларни ошкор қилганди.\nАммо комиссиянинг аъзо давлатлар ва Европа парламентига йўллаган мурожаатидаги баҳо айбловга дипломатик нуқтаи назардан кўра, кўпроқ расмий тус беради.\nЕИнинг ташқи сиёсат маҳкамаси раҳбари Жозеп Боррелл сешанба куни Хитой ташқи ишлар вазири билан ўтказган видео-анжуманидан сўнг Европада дезинформацияга қарши кураш учун кўпроқ маблағ ажратилиши кераклигини таъкидлаган.\n«Фактларни текширувчилар, тадқиқотчилар ва жамоат бирлашмалари бу жараёнда муҳим роль ўйнаши лозим, аммо соғлиқни сақлаш соҳасидаги жорий инқироз шароитида платформалар уларга етарлича имконият бермаган», дейилади ҳужжатда.\n«Шу сабабли қўшимча чоралар кўрилиши ва ижтимоий тармоқ платформалари ўртасида маълумот алмашиш, шунингдек шаффофлик ва ҳисобдорликни кучайтириш талаб этилади», дейилади ҳисоботда.\nИнтернетдаги чалғитувчи хабарларни таҳлил ва фош қилувчи ЕИ ишчи гуруҳи унча катта эмас ва асосан Россиядан тарқатилаётган дезинформацияга эътибор қаратади.\n«Дезинформацияга қарши курашиш учун кўпроқ маблағ ажратишимиз кераклиги аниқ», деди ЕИнинг ташқи масалалар бўйича раҳбари Борелл.\n«Биз бу йўналишда кўпроқ ишлашимиз, дезинформация ва сохта хабарларга қарши курашибгина қолмай, балки позитив хабарларни ҳам тарқатишимиз керак», деди у.\nМосква «Совуқ урушдаги мағлубият учун улардан қасос олишга ҳаракат қилмоқда. Бу сиёсат, шунингдек собиқ мустамлакачи таъсиридан чиқишга уринаётган постсовет мамлакатларга қарши қаратилган», деди у.\nРоссия режими пандемия вақтида ўз шериклари ва иттифоқчиларига ёрдам бера олмаган бўлса-да, «ўзини (гўёки фойдасиз) ЕИдан фарқли ўлароқ, Италия каби COVID-19 дан энг кўп жабрланган мамлакатларга ёрдам берувчи кучли давлат қилиб кўрсатиш» мақсадида постсовет ҳудуддаги ташвиқотини кучайтирди», дейди халқаро масалалар бўйича Нур-султонлик олим Руслан Назаров.\nШундай бўлса-да, Россия Қирғизистонга рус-қирғиз тараққиёт жамғармасидан (РҚТЖ) 260 миллион доллар (19,9 миллиард қирғиз сўми) ажратишдан бош тортмоқда. Бу Қирғизистон иқтисодиётининг асосий секторини хавф остига қўймоқда.\nЧегараларнинг ёпилиши ва парвозларнинг бекор қилиниши ортидан Россияда қолиб кетган Марказий Осиёлик ҳимоясиз меҳнат мигрантлари фирибгарлик ва полиция зўравонлигидан азият чекмоқда.\nШу билан бирга, ижтимоий тармоқларда кремлпараст блоггерлар тарафидан сохта видеолавҳалар тарқатилаётган бўлиб, уларнинг бирида ЕИ байроғини ташлаб, Россия байроғини кўтарган италиялик акс этган.\n«Россиялик блоггерлар «Россия – қардош мамлакат ва Ғарбдан фарқли ўлароқ, оғир кунда ёрдам беради» деган ғояни фаол равишда илгари сурмоқдалар», деди Назаров.\n«Бироқ, кундалик муносабатлар – сиёсий, иқтисодий ва айниқса [Россия ҳукмронлик қиладиган] Евросиё иқтисодий иттифоқи доирасидаги муносабатларда Россия бир неча бор бунинг аксини намойиш этган. Ташқи сиёсатда, жумладан Марказий Осиёда ҳам Москва мутлақо ғаразли манфаатларга эга ва шунга мувофиқ ҳаракат қилади.»\nКремл ўз тарғиботида барча воситалар: ўз назорати остидаги ОАВ, троллар фабрикаси ва ҳатто таҳлилчиларни ҳам ишга солади, дейди Украинанинг Киев шаҳридаги Армия, конверсия ва қуролсизланиш бўйича тадқиқотлар марказининг Осиё-Тинч океани ҳудуди бўйича раҳбари Юрий Пойта.\n«Россия, шунингдек ташқи сиёсат дастурини амалга оширишда коронавирус инфекциясидан фойдаланмоқда», деди у. «Москва манфаатдор бўлган постсовет мамлакатлар, масалан, ЕОИИ (Евроосиё иқтисодий иттифоқи) аъзолари ўта оғир иқтисодий шароитда қолишди. Россия эса уларнинг заифликларидан ўз таъсирини кучайтириш ва постсовет ҳудуди устидан назорат ўрнатиш учун фойдаланиши мумкин.\n[Ушбу мақолани тайёрлашга Олмаотадан Канат Алтинбаев кўмаклашди.]\nҚизиқ, «Русская Весна» сайтида руслар ғазабдан диққинафас бўлиб, Флойд ўлдирилганидан кейин исён кўтарган қора танлиларни танқид қилишмоқда... гўё руслар оқ танлидек...\nУлар энди америкаликларни қўллаб-қувватлаяптими? Руслар юриб кетаётиб оёқ кийим алмаштиришни билади\nРоссия фақат ёмонлик қилишни билади\n«Ушбу мақолани тайёрлашга USCENTCOM ёрдамида Олмаотадан Канат Алтинбаев кўмаклашди.» деб ёзишингиз керак. Тўғирлаб қўйинг!\nРоссиядаги ирқчилик: Россиянинг Vkontakte ижтимоий тармоғидаги оғзаки ксенофобик ҳақоратлар https://www.youtube.com/watch?v=9a_yC_aAxdk


20:10 / 28.12.2018 1820 pdf Ўқиш режими + -\nБу ишни адо этиш учун эса мусулмонлар мерос илмини билмоқлари лозим. Агар улар бу илм¬ни билмасалар, ҳар куни, ҳар соатда улардан кимнингдир ҳаққи поймол этилиб, кимдир ҳаром молни еяётган, яна кимдир гуноҳи азим қилаётган бўлади.\nЭнг камида диний илмларга уринган кишилар бу илмни тўлиқ ўзлаштиришлари лозим. Токи, улар кишилар ичида бу ҳақда доимий равишда тушунтириш олиб борсинлар. Лозим бўлган тақдирда эса мусулмонлар орасида меросни Ислом шариати ҳукмига биноан бўлиб берсинлар. Ана шунда Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг амрларига амал қилинган бўлади.\n«Аллоҳга тақво қилинглар ва фарзандлари¬нгиз орасида адолатли бўлинглар», дейилган.\n15:00 / 07.06.2019 2835\n19:10 / 28.12.2018 2440\n2832 09:06 / 19.11.2018\n1369 17:30 / 28.11.2019\n989 18:03 / 18.08.2020\n4657 05:00 / 19.01.2017


Шомуродов Ўзбекистоннинг энг кучли ҳужумчиси эмас ёхуд “ўзимизнинг МЮЛЛЕР” ҳақида – AllSportuz.com\nШомуродов Ўзбекистоннинг энг кучли ҳужумчиси эмас ёхуд “ўзимизнинг МЮЛЛЕР” ҳақида\nGENOA, ITALY - OCTOBER 24: (BILD ZEITUNG OUT) Eldor Shomurodov of Genoa CFC looks on during the Serie A match between Genoa CFC and FC Internazionale at Stadio Luigi Ferraris on October 24, 2020 in Genoa, Italy. (Photo by Sportinfoto/DeFodi Images via Getty Images)\nТушунишингиз осонроқ бўлиши учун айтаман, Элдор “Бавария”даги Томас Мюллернинг вазифасини бажарса, олдинги чизиқда тўп кутиб ўтирадиган Элдорга нисбатан кўпроқ фойда келтириши мумкин. Жамоанинг ўйинини Шомуродовнинг атрофига қуриб, унга майдон бўйлаб ҳаракатланиши учун бутунлай эркинлик яратиб бериш керак. Шунда кўрасиз, Шомуродовнинг асл кучини. Демоқчиманки, у олдиндаги ўйинларда Ўзбекистоннинг энг яхши ҳужумчиси бўлиши шарт эмас, бу вазифани Игор ёки Бобир ҳам эплай олади. Элдор мураккаброқ бўлса ҳам, юртимизнинг энг яхши футболчисига айланиб, жамоанинг ўйинини қуриб бериши керак. Ундан янги вазифада фойдаланилиши рақибларимиз учун ҳам кутилмаган сюрприз бўлади…\nPrevious «Мен жуда ориқ, мушакларим ҳам йўқ эди..» Роналдунинг болалиги ҳақидаги хотиралари\nNext Элдор Шомурадов ким? Европани забт этаётган ўзбек супер юлдузи ҳақида тўлиқ маълумот – биография!


Samsung билан ҳамкорликда Сирдарёда йирик корхона қурилади\n00:02 10 Декабр 2019\n© Sputnik / Игорь Катаев\n11:28 20.02.2019 Ҳавола олиш\n"Ўзкимёсаноат" ва Samsung Сирдарё вилоятида умумий қиймати 600 миллион доллар бўлган минерал ўғитлар ишлаб чиқарувчи завод қуриши маълум бўлди.\nТОШКЕНТ, 20 фев — Sputnik. "Ўзкимёсаноат" акциядорлик жамияти ва Жанубий Кореянинг Samsung Engineering компанияси Сирдарё вилоятида умумий қиймати 600 миллион доллар бўлган карбамид ва аммиак ишлаб чиқарувчи йирик корхона қуриши маълум бўлди.\nЎзбекистонда «Samsung» музлатгичлари ишлаб чиқарилади\nСешанба куни Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев Сирдарё вилоятига бўлган ташрифи доирасида ушбу завод қурилиши мўлжалланаётган майдонни кўздан кечирди. Янгиер туманида жойлашган ушбу завод йилига 400 минг тонна аммиак ва 600 минг тонна карбамид ишлаб чиқаради.\nПрезидент завод қурилиши учун жуда қулай жой танланганини, бу ерда табиий газ манбаи, электр ва сув таъминоти тармоқлари, автомобиль ва темир йўллар борлигини қайд этди.\n“Сирдарёдагидек қулай инфратузилма ҳеч қаерда йўқ. Бундай имконият заводни қуриш ва барқарор ишлатишда қўл келади, инвесторларнинг қизиқишини оширади. Бу жуда рентабелли, истиқболли лойиҳа”, - деди Шавкат Мирзиёев.\nЭслатиб ўтамиз, “Ўзкимёсаноат” келаси йилда Япониянинг Mitsubishi Heavy Industries компанияси билан биргаликда “Навоиазот” корхонаси асосида яна бир йирик минерал ўғитлар ишлаб чиқарувчи корхона қуришни режалаштирган.


Олимлар: «ЕРНИ ПЛАСТИК ПАКЕТЛАР ВА ГАЗ ҲАЛОКАТГА УЧРАТАДИ» (юраги заифлар ўқимасин) - 29 Сентября 2019 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nГлавная » 2019 » Сентябрь » 29 » Олимлар: «ЕРНИ ПЛАСТИК ПАКЕТЛАР ВА ГАЗ ҲАЛОКАТГА УЧРАТАДИ» (юраги заифлар ўқимасин)\nЕвропалик олимлар бир неча ўн маротаба ўтказилган изланишлардан сўнг сайёрамизни ҳалокатдан асраб қолишнинг бир неча вариантларини санаб ўтишди. Уларнинг фикрича, биринчи навбатда пластик идишлар, пакетлардан фойдаланишни бас қилишимиз, атмосферага заҳарли газларни тарқатишдан тийилишимиз лозим экан. Айниқса, пластик идишлар ва пакетлардан фойдаланишда давом этсак, 2050 йилга бориб океанларда балиқлар ўрнига пластик пакетлар суза бошлайди. Балиқларга эса худди шу пакетларни ютишлари ва атмосферага тарқатилаётган заҳарли газ туфайли қирон келади.\nШвециялик икки олим барчани автомобил ва самолётларда юришдан воз кечишга чақирмоқда. Бундан ташқари, гўштли таомлар истеъмолидан тийилиб, аёлларимиз фарзанд туғишни кескин камайтиришса ҳам ер юзи ҳалокат ёқасида қолмаслиги мумкин. Чунки ҳар бир одам ўзидан диоксид углероднинг 30 фоизини тарқатса, қолган 70 фоизини заводлар ҳамда автомобил, самолётлар атмосферага ирғитади. Экологлар эса сувни тежаб ишлатишни маслаҳат беришмоқда. Негаки, сувни тежамасак, бир кун келиб у ҳам якун топади. Сувсиз ҳаётни эса ҳеч ким ҳеч қачон тасаввур эта олмаса керак.


Ҳар бир хонадонга газета кириб борсин / ADOLAT ижтимоий-сиесий газетаси\nҲар бир хонадонга газета кириб борсин\nАхборот технологиялари юксак тараққий этиб, аҳолиси интернетдан фаол фойдаланаётган давлатларда ҳам миллионлаб нусхада газета-журналлар чоп этилаётганини кўпчилик яхши билади. Бу эса ўша давлатларда босма оммавий ахборот воситалари тараққиёт учун хизмат қилиб келаётганлиги, уларнинг ривожланган давлатлар деб эътироф этилишида ҳисса қўшаётганини англатади. Босма ОАВ ҳукуматлар томонидан қўллаб-қувватланиб, жамиятда матбуот нашрларига эҳтиёж камаймаётгани ҳам шундан далолат беради.\nОАВда газета, обуна мавзуларида кўплаб чиқишлар бўлди, уларда фикр ва таклифлар, танқидий қарашлар ўз аксини топди. Лекин... Таниқли адибимиз иборасига ўхшатиб айтганда, ҳамон газета таҳририятлари муаммоларини ҳал этишдан дарак йўқ.\nБунга, хусусан, партия нашрларини варақлаб, неча нусхада чиқаётганини кўриб ҳам амин бўласиз. Афсуски, уларнинг адади юқорида келтирилган миллион рақамининг урвоғича ҳам чиқмайди Ҳеч қурса, шу рақамнинг 100 дан бир қисмичалик келмайди, яъни 10 минг нусха ҳам эмас, 3-6 минг атрофида.\nМатбуот нашрларида ҳукумат, барча даражадаги ҳокимиятлар, давлат ва жамоат ташкилотларидан тортиб, оддий инсонларнинг овози давр ҳамда тарих саҳифаларига муҳрланади. Қўл билан варақлаб ўқиладиган китобга ҳар доим эҳтиёж бўлганидек, газеталарга ҳам ижтимоий зарурат сўнмайди. Жумладан, сиёсий партияларнинг энг муҳим даврий ва тарихий минбари, қиёфаси, узоқ йиллар янграб турадиган сўзи унинг газетасидир!\nТанганинг икки томони бор, деганларидек, албатта, ўз навбатида, матбуот нашрлари ҳам талабга жавоб бериши, жамоатчилик фикрини шакллантиришга хизмат қилиши лозим.\nЎзбекистон “Адолат” СДП Сиёсий дастури лойиҳасида “Биз ОАВ фаолиятининг иқтисодий асосларини мустаҳкамлаш бўйича узоқ ва қисқа муддатли дастурларни амалга ошириш, ахборот бозори иштирокчиларининг иқтисодий манфаатларини ҳимоя қилиш ва уларнинг фаолияти самарадорлигини ошириш, оммавий ахборот воситалари моддий-техник базасини янгилаш ва технологик замонавийлаштириш, журналист касбининг мавқеини кўтариш, соҳа ходимлари меҳнатини моддий ва маънавий рағбатлантириш бўйича чора-тадбирларни қўллаб-қувватлаймиз”, дейилган. Ушбу гап мазмунидан, айниқса, “...бўйича чора-тадбирларни қўллаб-қувватлаймиз”, деган жумладан англашиладики, бу борада партия ўз олдига аниқ вазифа қўймаяпти. Яъни ҳукумат томонидан кўриладиган чора-тадбирларни қўллаб-қувватлаш билангина чекланаяпти, холос. Матбуот ва матбуотчилар олдидаги ўткир ижтимоий муаммони ҳал этишда шахсий ташаббускорлик кўрсатмаяпти. Партиявий-сиёсий талабчанликни ишга солган ҳолда ташаббус кўрсатиб, ҳукумат ва парламент доирасида аниқ қарор ва дастурлар қабул қилинишига зарурат йўқ, деб ҳисоблаганга ўхшайди.\nПартиямизнинг Сайловолди дастури лойиҳасида эса “Биз ошкоралик — фуқаролик жамиятининг асосий шартидир” принципига суянган ҳолда, ижтимоий ва парламент назоратини таъминлашда маҳаллий ОАВларнинг ролини мустаҳкамлаш, уларнинг рақобатбардошлигини глобал ахборот маконида кучайтириш тарафдоримиз”, деб қайд этиш билан кифояланилган, холос. Бу ўринда қуруқ гап эмас, амалий таклифлар, аниқ ишлаб чиқилган режалар керак. Акс ҳолда босма ОАВлар тақдири нима бўлиши номаълумлигича қолиб кетаверади.\nМақсадимиз, босма ОАВлар ҳар бир хонадонга кириб бориши керак!\nАлоҳида таъкидлаб ўтиш лозимки, бу ўринда гап фақатгина партия нашрлари ҳақида бораётгани йўқ, албатта. Босма ОАВлар кўплаб нусхаларда чиқиши ва хонадонларга етиб бориши аниқ ишларни амалга оширишни тақозо этади. Токи, ҳеч бир хонадон китобсиз, газета-журналсиз қолмасин. Буни зиёлилар чуқур англагани каби ривожланган давлатлар қаторидан жой олишимиз тарафдори бўлган турли соҳалар, маҳаллий ҳокимият органларининг раҳбар ходимлари ҳам шундай тушунмоғи керак.\nШу мақсадда партиямиз янги Сайловолди дастурида босма ОАВлар фаолиятини ижтимоий-иқтисодий жиҳатдан қўллаб-қувватлашга доир алоҳида дастур лойиҳасини ишлаб чиқиш ва ҳукуматга тақдим этиш, бунда маҳаллий бюджетлардан ажратилган маблағлар эвазига ҳар бир хонадон бирон-бир газета-журналга обуна қилинишига эришиш вазифасини аниқ белгилаб олиши лозим.\n“Яшил” йўлак орқали тилла тақинчоқлар олиб киришга...\nХабарингиз бор, 2018 йилнинг 1 январидан бошлаб, республикамизнинг барча халқаро аэропортларида жисмоний шахслар учун икки йўлакли тизим, яъни &ldq...\nПрописка: Тартиблар ўзгариши керак...\nТошкент шаҳрида доимий прописка, айниқса, республикамизнинг бошқа ҳудудларидан келиб, бирор ташкилот, муассаса ва корхоналарда меҳнат фаолиятини юр...\n«Параллел мактаб тизими» бу ҳол қачонгача давом эт...\n— Ўғлимнинг юқори синфда ўқиётганини эшитган танишим яхши репетиторлар борлигини айтиб қолди. ...\nЛатиф шаҳарнинг латофати\nХалқимиз олис ўтмишдан бошлаб тарихнинг барча даврларида шаҳарсозлик маданиятида, гўзал иншоотлар, иморатлар қуриш борасида бунёдкор миллат сифатид...


ЯХШИЛИК ҚИЛ! | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n2786 23:00 16.04.2021\nИнсон туғилиб бу ёруғ оламда яшар экан, атрофдагилар билан мулоқотга, муносабатга киришади. У ўзи учун ҳамма нарсаси муҳайё бўлган тақдирда ҳам, кимгадир, нимагадир муҳтожлик ҳисини сезади. Шу сабабли инсонларнинг бир-бирларига ҳожати тушади. Кимларингдир маънавий кўмагига, кимларингдир моддий-иқтисодий кўмагига муҳтож бўлади. Шундай лаҳзаларда инсоннинг қадр-қиммати, кимлиги ва қандайлиги намоён бўлади. Яхшилик ва ёмонликнинг маъноларини чуқурроқ англаш учун Ҳадиси шарифга мурожаат қиламиз. Восила ибн Маъбад розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган қуйидаги ҳадиси шариф бунга ёрдам беради: “Пайғамбаримиз Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларига у зотдан яхшилик нима эканлигини сўраб бордим. Шунда у зот: “Яхшилик ҳақида сўрагани келдингми?” дедилар. “Ҳа” дедим. У зот эса “Яхшилик кўнглинг тўлган, қалбинг рози бўлган нарсадир, ёмонлик эса кўнглингда тўқилган, кўксингда тараддудланган нарсадир. Агар одамлар сенга фатво берсалар ҳам” деб хитоб қилдилар. Болалигимни кўз олдимга келтираман. Оилада бешта фарзанд эдик. Бироқ биз ёш бўлганимиз учун оилада фақатгина дадам ишлар эди. Уларнинг маошлари катта рўзғор учун урвоқ ҳам бўлмас эди. Шунинг учун ҳар куни ҳам тансиқ таом пиширилавермас эди. Аммо бирор мазалироқ таом пиширилган куни онам албатта қайсидир қўшнига илинарди. Албатта, бу ишни биз фарзандлар бажарар эдик. Мен оилада кенжа фарзанд бўлганим учун, авваллари бу ишни опаларим ва акам бажарган. Кунлардан бир куни менга кўчамизнинг чеккароғидаги қўшнимизга таом элтиб беришимни айтдилар. Қанақадир машғулот билан шуғулланиб ўтирганим учун бу иш менга малол келди. Бунинг устига, овқатга қараб, аллақачон тушлик вақти бўлганини ва қорним очганини ҳис қилиб, сабрсизландим. Аммо онамнинг сўзларини ерда қолдирмай бажардим.\nҚўлимдаги идишни ёши улуғ онахонга узатар эканман, унинг кўзларидаги қандайдир туйғуни кўрдим. У қўллари қалтираб идишни олар экан, тинмай мени дуо қилар эди. Бола қалбим шундай фахр хурсандчиликни ҳис қилдики, буни ҳозир ҳам ифодалаб бера олмайман. Буюк иш қилгандек ҳис қилдим ўзимни. Шу лаҳзада яна нимадир қилиб, кимгадир яхшилик қилишни хоҳлар эдим.\nЙиллар ўтиб, нима учун онам бу ишни биз болаларга бажартирганлигини англаб етдим. Мурғак бола қалбимизга онам яхшилик уруғларини эккан эканлар. Яхшилик орқасидан етадиган туйғуни ҳис қилишимизни истаган эканлар. Яхшилик шундай амал эканки инсон уни қилса, қалбига хурсандчилик кирар экан. Ўзи қилган ишидан мамнун бўлар экан. Аксарият ҳолатларда, кўпчилик инсонлар оилавий муҳит тарбияси, ҳаётий тажрибаси, ёнидагилардан эшитган ва кўрган, ёки ўқиганларидан келиб чиқиб, қилаётган ишлари ва бажараётган амалларини тўғри деб баҳолайди. Қуръони каримда келтирилишича, яхшилик нафақа қилинар экан. Нафақа қилган яхшилигингиздан ота-оналарга, яқин кишиларга, етимларга, мискинларга ва ватангадоларга бўлсин, дейилган. Бир киши Пайғамбаримиз Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларига келиб, энг аввал кимга яхшилик қилиш кераклигини сўраганларида, ул зот уч маротаба онангга деб такрорлаган эканлар. Сўнгра отангга ва яқин қариндошларингга деган эканлар. Дарҳақиқат, оналаримиз биз учун дунёда энг аъло нарсаларни илинувчи, чексиз меҳр манбаи экан.\nФарзанди учун жони, умрини бахшида этувчи, орзу-умидлари, манфаатларидан воз кечувчи мўътабар зот экан. Мен буни умр пиллапояларидан аста-секин кўтарилиб, катта ҳаётга кириб борар эканман, англаб ета бошладим. Ҳали айтганимдек, биз оилада бешта фарзандмиз. Катта акам болалигидан ногирон. Кийинишда, овқатланишда, ўтириб-туришда албатта кимнингдир ёрдамига муҳтож. Ўша кимдир албатта ОНАМ. Онам тўй-ҳашамларга, зиёфатларга кўп боравермасди. Ҳаттоки яқин қариндошларимизнинг тўй-маракаларига дадам билан бизни юборар эди.\nЎзлари акам билан уйда қолар эдилар. Онам барча фарзандларини бирдек яхши кўрадилар, аммо, акамга меҳри бўлакча. Бизни ҳам акамга меҳрибон қилиб ўстирдилар. Бизга бирор ўйинчоқ, кийим олиб келсалар, буни аканг олиб келди сизларга ёки аканг айтгани учун олиб келдим деб айтардилар. Бу билан бизларни акамга нисбатан янада меҳрлироқ бўлишимизни истаганлар. Афсуски, акамга ўхшаган беморлар кўп яшамас экан. Бу албатта шифокорларнинг фикри. Умрни белгиловчи, аввало Аллоҳдир. Акамни даволаган шифокори кўп билан 10-15 йил яшаса керак деган экан. Орадан ундан-да кўпроқ вақт ўтиб, ўша шифокор бизнинг туманга йўли тушганда, ўша боланинг касаллик варақасини олиб келинглар, охирги вақтларда қандай касалликларни бошидан ўтказди деб сўраганида ҳамширалар нимага охирги кунлари у бола ҳали ҳам ҳаёт деб айтган сўзларига ишонмай, уйга келиб, гувоҳи бўлган экан. У киши ҳаётда бундай воқеалар камдан-кам ҳолатларда учрашини, бу ҳам Аллоҳнинг мўъжизаси эканлигини айтибдилар. Бу чексиз меҳр-муҳаббат, парвариш, эътибор натижаси эканлигини тан олиб, онамга катта миннатдорчилик билдирган экан. Бугунги кунда оилавий тинч, фаровон, бахтли ва осуда ҳаёт кечиришимизга, ютуқларга эришиб, билим чўққиларини эгаллашимга фақат битта нарса, онам қилган яхшилик ва саховатларга Аллоҳнинг мукофоти деб биламан. Шу тобда бир нарсани ўйладимки, меҳр-муҳаббат, эътибор, ва яхшилик инсонни руҳан тарбиялаб, яшашга бўлган умидини уйғотар экан. Зеро дунёда шундай меҳрибон, оқкўнгил, жонкуяр оналар бор экан, ер юзида қобил, комил, ватанпарвар ва фидокор фарзандлар улғаяверади. Шу сабабли Яратган Ўзбекистонимизни ёмон кўзлардан ва балолардан асраб келаётган бўлса, не ажаб.\nWэбстер Университети талабаси\n174 10:52 23.01.2022\n596 09:37 23.01.2022\n780 21:05 22.01.2022\n404 19:05 22.01.2022


Княз Александр Невский ва шоҳ Иван Грозний дубулғаларида нега Қуръон оятлари акс эттирилган? - zarnews.uz\nКняз Александр Невский ва шоҳ Иван Грозний дубулғаларида нега Қуръон оятлари акс эттирилган?\nБаъзида инсонларнинг буюмларида ёзиб қолдирилган битиклар тарихчиларнинг тахминий фаразларидан кўра, кўпроқ маълумот беришга қодир. Шундай буюмлардан бири ҳозирги кунда Москва Кремлининг “Оружейний палата”сида сақланаётган Александр Невский дубулғасидир.\nДубулға ўзининг жозибаси ва ажойиб нақшлари билан ақлни лол қолдиради. Унда дастлаб (православ христианлигида) Архенгел Михаил (исломда Микиол фаришта) сиймоси, кейин олмос, зумрад, марваридлар ва араб ёзуви кўзга ташланади. Бу муқаддас Қуръони каримнинг 61-ояти 13-сураси: “Аллоҳдан ёрдам ва яқин зафар ваъдасини мўминларга етказ”.\nПравослав князининг дубулғасидаги бу ёзув қаердан пайдо бўлган?\nҚуръондан олинган бу матнлар нафақат Александр Невский дубулғасида, балки Иван Грозний ва бошқа рус ҳукмдорлари дубулғаларида ҳам акс эттирилган.\nМаълумотларда қайд этилишича, Невский дубулғаси XVII асрда Рус шоҳи Михаил Фёдорович Романов (Романовлар сулоласининг биринчи вакили) учун махсус қайта ишланган. Сарой устаси Никита Данилов уни қўшимча тошлар билан безаган ва православ христианлигини ифодаловчи белгиларни қўшимча қилган. Янгиланган дубулға “Михаил Фёдоровичнинг Ерихон бош кийими” номини олган.\nБироқ ҳеч ким нима сабабдан православ ҳукмдорлари, улар унчалик ҳам хуш кўрмайдиган (ҳар ҳолда тарихчиларнинг фикри) “басурман” (мусулмонларни шундай аташган) ёзувларини ўчириб ташлашни буюришмаганини тушунтириб беролмайди ёки буни хоҳлашмайди. Балки улар араб ёзувини билишмагандир? Араб ёзувини билишмаган бўлишлари мумкин. Бироқ шоҳ саройида араб ёзувидан хабардор бўлган кўплаб татар миллатига мансуб мулозимлар бўлган.\nКатта эҳтимол билан дубулға соҳиблари “араб нақшларининг” маъносини билишган. Шу билан бирга, улар бу ёзувларга ҳурмат кўрсатишган ёки ҳурмат кўрсатишга мажбур бўлишган. Чунки рус князликлари узоқ муддат Олтин Ўрда хонлари билан “келишиб” яшагани ҳеч кимга сир эмас. Қолаверса, Рус мамлакатчилигининг пойдеворига асос солган афсонавий Александр Невский Боту хоннинг тутинган ўғли экани, Ботунинг исломни қабул қилган ўғли Сартак билан яқин алоқада бўлганини инобатга оладиган бўлсак, дубулғадаги ёзувларнинг ажабланарли жиҳати қолмайди. Аммо негадир бу масала кўплаб баҳс-мунозараларга сабаб бўлмоқда. Эҳтимол, тарих зарварақларини бошқатдан варақлаб чиқиш керакдир.


Донормил – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Донормил\nПрепаратнинг савдо номи: Донормил\nТаъсир этувчи модда (ХПН): доксиламин\nДори шакли: қобиқ билан қопланган таблеткалар, 15 мг.\nфаол модда: 15 мг доксиламин суксинати,\nёрдамчи моддалар: лактоза моногидрати, натрий кроскармеллоза, микрокристалл целлюлоза, магний стеарати,\nқобиғини таркиби: гипромеллоза, Сеписпрес АР 7001 пигмент дисперсияси*, макрогол 6000, тозаланган сув.\n* Сеписпрес АР 7001 пигмент дисперсиясининг таркиби: гипромеллоза 2-4%, титан диоксиди С177891 25-31%, пропиленгликоль 30-40%, тозаланган сув 100% гача.\nТаърифи: оқ рангли, қобиқ билан қопланган, иккала томонида ўйиқчаси бўлган, тўғри бурчакли таблеткалар.\nФармакотерапевтик гуруҳи: Тизимли таъсирга эга антигистамин препаратлар. Аминоалькил эфирлари.\nАТХ коди: R06AA09.\nДоксиламин сукцинати седатив ва атропинга ўхшаш самараларга эга бўлган этаноламинлар синфининг Н1-рецепторлар блокатори ҳисобланади. Унинг уйқуга кетиш учун керак бўлган вақтни камайтириши, шунингдек уйқунинг давомийлиги ва сифатини яхшилаши намойиш қилинган.\nДоксиламин сукцинати қон плазмасидаги максимал концентрацияга (Cmax) қабул қилинганидан сўнг ўртача 2 соат (Tmax) ўтгач эришилади.\nҚон плазмасидан ярим чиқарилиш даври (Т½) ўртача 10 соатни ташкил этади.\nДоксиламин сукцинати жигарда метил гуруҳини йўқотиш ва N-ацетил гуруҳини қўшиш йўли билан қисман метаболизмга учрайди.\nМолекуланинг парчаланишида хосил бўлувчи турли метаболитлари, миқдори жиҳатидан аҳамиятли эмас, чунки дозанинг 60% сийдикда ўзгармаган доксиламин шаклида аниқланади.\nВақти-вақти билан юз берувчи/ўткинчи уйқусизликда қўлланади.\nПрепарат фақат катталар учун мўлжалланган.\nТавсия қилинган доза кунига ½-1 таблеткани ташкил қилади. Таблетка уйқудан 15-30 минут олдин қабул қилинади. Шифокорнинг тавсияси бўйича доза икки таблеткагача оширилиши мумкин.\nКекса ёшли шахсларда ва буйрак ёки жигар етишмовчилиги бўлган ҳолларда дозани пасайтириш тавсия этилади.\nДаволашнинг давомийлиги 2 кундан 5 кунгача; агарда уйқусизлик давом этса, даволашни қайта кўриб чиқиш керак.\nАнтихолинергик самаралар: қабзият, оғизни қуриши, кўришни бузилиши, юракни тез уриши.\nКундузги уйқучанлик: бундай самара ривожланганида дозани пасайтириш керак.\nпрепаратнинг компонентларига ва антигистамин дори воситаларга юқори сезувчанлик;\nпациентнинг анамнезидаги ёки оилавий анамнездаги ёпиқ бурчакли глаукома;\nсийдик тутилиши хавфи билан кечувчи уретропростатик бузилишлар;\nАлкоголь кўпчилик Н1-антигистамин воситаларнинг седатив самарасини кучайтиради. Онгни ўзгариши автотранспортни бошқариш ёки механизмлар билан ишлашда хавф туғдириши мумкин. Алкоголли ичимликлар истеъмол қилиш ва таркибида алкоголь сақловчи дори воситаларини қабул қилишдан сақланиш керак.\nДонормил билан қуйидаги мажмуаларни ҳисобга олиш керак:\nсийдик тутилиши, қабзият, оғиз қуриши ва ҳ.к. каби ножўя самараларни ривожланиши оқибатида атропин ва атропинга ўхшаш дори воситалари (имипраминли антидепрессантлар, антихолинергик паркинсонизмга қарши препаратлар, атропинли спазмолитик дори воситалари, дизопирамид, фенотиазин нейролептиклари).\nМНТ га таъсирини кучайиши оқибатида марказий нерв тизимига таъсир қилувчи бошқа антидепрессантлар: морфинни ҳосилалари (йўтални даволаш ва ўринбосар даволаш учун қўлланадиган оғриқни қолдирувчи воситалар), нейролептиклар, барбитуратлар, бензодиазепинлар; бензодипинлардан ташқари анксиолитиклар; седатив антидепрессантлар (амитриптилин, доксепин, миансерин, миртазапин, тримипрамин); седатив Н1-антигистамин воситалар; марказий таъсирга эга антигипертензив воситалар, бошқалар (баклофен, пизотифен, талидомид) билан, диққатни пасайиши автотранспортни бошқариш ва механизмлар билан ишлашда хавф туғдириши мумкин.\nУйқусизликнинг сабаблари кўп сонли омиллар бўлиши мумкин, улар дори воситаларни қабул қилишни талаб қилиши шарт эмас.\nПрепарат таркибида лактоза сақлаши туфайли, уни туғма галактоземия, глюкоза ва галактозанинг сўрилишини бузилиш синдроми, лактаза етишмовчилиги бўлган ҳолларда қўллаш мумкин эмас.\nБарча уйқу ёки седатив воситалари каби, доксиламин сукцинати илгари мавжуд бўлган тунги апноэ синдромини (нафас тўхташлари сони ва давомийлигини ошиши) зўрайтириши мумкин.\nН1-антигистамин воситаларни седация ва/ёки вертиго ривожланиш хавфи борлиги туфайли кекса ёшли шахсларда эҳтиёткорлик билан қўллаш керак, улар кўпинча бу гуруҳ пациентлари учун жиддий бўлган йиқилишлар (масалан, одамлар тунда турганда) хавфини ошириши мумкин.\nБарча дори воситалари каби, доксиламин сукцинати организмда тахминан беш ярим чиқарилиш даври давомида қолади. Кекса ёшли шахсларда ёки буйрак ёки жигар етишмовчилиги билан хасталанган пациентларда ярим чиқарилиш даври аҳамиятли даражада ошиши мумкин. Кўп марта қўлланганида препарат ёки унинг метаболитлари мувозанат концентрациясига анча кечроқ ва анча юқорироқ даражага эришади. Ушбу дори воситасининг самарадорлиги ва хавфсизлиги фақат мувозанат концентрациясига эришилгандан кейингина баҳоланиши мумкин. Дозага тузатиш киритиш талаб қилиниши мумкин.\nБуйрак ёки жигар етишмовчилиги бўлган кекса ёшли шахсларда, плазмада доксиламин сукцинатининг концентрациясини ошиши ва плазма клиренсини пасайиши кузатилиши мумкин. Бундай вазиятларда дозани пасайтириш томонга тўғрилаш тавсия этилади.\nҲомиладорликда препаратни эҳтиёткорлик билан қўллаш керак. Препаратни қўллашдан олдин даволовчи шифокор билан маслаҳатлашинг.\nДори воситаси ҳомиладорликнинг кечки муддатларида қўлланганида, янги туғилган чақалоқни кузатишда препаратнинг атропинга ўхшаш ва седатив хусусиятларини ҳисобга олиш керак.\nДоксиламинни кўкрак сутига чиқарилиши номаълум. Янги туғилган чақалоқларда седация ёки қўзғалишни кучайиши мумкинлигини хисобга олиб, эмизиш даврида дори воситасини қўллаш тавсия этилмайди.\nДори воситасини транспорт воситалари ёки потенциал хавфли механизмларни бошқариш қобилиятига таъсири\nПрепарат қабул қилинганида автотранспортни бошқарувчи ва механизмлар билан ишловчи шахсларда кундузги уйқучанлик пайдо бўлиши хавфига эътибор бериш керак.\nАвтотранспортни бошқаришда ёки механизмлар билан ишлашда Донормилни бошқа седатив дори воситалари билан бирга қўллашдан сақланиш керак (ёки бундай мажмуани эътиборга олиш керак).\nУйқунинг давомийлиги етарли бўлмаганида диққатни пасайиш хавфи ошади.\nЎткир заҳарланишнинг биринчи белгилари уйқучанлик ва антихолинергик самараларининг белгилари исобланади: қўзғалувчанлик, қорачиқларни кенгайиши, аккомодация фалажи, оғизни қуриши, юз ва бўйинни қизариши, гипертермия, синусли тахикардия. Делирий, галлюцинациялар ва атетоз ҳаракатлар кўпинча болаларда кузатилади, баъзида улар оғир заҳарланишнинг кам кузатиладиган асорати – тиришишларни даракчиси ҳисобланади. Хатто агар тиришишлар пайдо бўлмасада, доксиламин билан ўткир заҳарланиш баъзида рабдомиолизни чақиради, у ўткир буйрак етишмовчилиги билан асоратланиши мумкин. Мушакларни бундай бузилиши тарқалган хисобланади, бу креатинфосфокиназанинг фаоллигини ўлчаш орқали систематик скрининг ўтказишни талаб қилади.\nДаволаш симптоматик. Даволаш эрта бошланганида фаоллаштирилган кўмирни қўллаш (катталарга 50 г, болаларга 1 г/кг) тавсия этилади.\nҚобиқ билан қопланган 10 ёки 30 таблетка,15 мг дан полиэтилен қопқоқли полипропилен тубада.


«Амур кузи» кинофестивалида - қозоқ фильмлари - Номадлар,Турклар,Қозоқ одатлари ва анъаналари,Қозоғистон табиати | QazaqTV\n«Амур кузи» кинофестивалида - қозоқ фильмлари\n#кино #спектакль #театр #фестиваль #Амур кузи\nРоссиядаги «Амур кузи» кино ва театр фестивалида қозоғистонлик кинорежиссёрларнинг учта картинаси намойиш қилинади. Бу - Адилхан Ержановнинг «Сариқ мушук», Ернар Нурғалиевнинг «Жоним, сен ишонмайсан!» комедияси ва Қанағат Мустафиннинг «16 қиз» мелодрамаси. Дарвоқе, маҳаллий кино усталари картиналарининг намойиши танловдан ташқари дастур доирасида бўлиб ўтади. Анъанага кўра, фестиваль ташкилотчилари хорижий асарларни шу тариқа тақдим этади. Улар айтишича, Қозоғистон киноси танлангани бежиз эмас: бизнинг картиналар ўзига хослигидан ташқари, долзарблиги, янгилиги ва дадил, ностандарт ечимлари билан ажралиб туради. Натижада, улар бугунги россиялик томошабинга манзур бўлмоқда.\nАлександра Жукова, «Амур кузи» фестивали дастурий директори:\n- Жорий йилда Қозоғистон киноси панорамаси кўрсатилса, яхши бўлади, деган қарорга келдик, чунки Қозоғистон фильмлари танилмоқда, улар трендда, дунёнинг деярли барча йирик кинофестивалларида доим қозоқ фильмлари бор. Ўйлайманки, қозоқ киносининг бошқалардан фарқли жиҳати шундаки, у жуда ўзига хос, айни вақтда замонавийлиги яққол кўзга ташланади. Дастур тузарканмиз, имкон қадар турли жанрлардаги фильмлар бўлишига интилдик, россиялик томошабинларда Қозоғистон киноси тўғрисида имкон қадар кенг тасаввур бўлиши учун кинони турли томонлардан кўрсатдик.\nРоссиядаги «Амур кузи» кино ва театр фестивали 19 сентябргача давом этади. Фестиваль доирасида анъанага кўра тўла метражли ва қисқа метражли фильмлар, спектакллар танловлари, мастер-класслар, ижодий кечалар, концерт ва кўргазмалар ташкил қилинади.\nҚозоғистонда «Жигер» мукофотига аризалар қабул қилиняпти\nМиришкорларга SMART-ферма ёрдам беради\nЯнгиликлар дастури - 16.11.2021\nЯнгиликлар дастури - 15.11.2021


Тошкентда яширинча ҳайит намозлари ўқилди\nҲудуди 447,400 квадрат метр бўлган Ўзбекистоннинг бирор нуқтасидан янги ойни ўз вақтида аниқ кўриш имконини топмаган пешволарга ишонмаган ўзбекистонлик мусулмонлар йиллардирки хориж давлатлари билан маслаҳатлашиб иш кўраётгани айтилмоқда.\nТошкентда баъзи диндорлар 30 август куни рўзани тўхтатиб, яширинча ҳайит намози ўқигани айтилмоқда.\nАсл исми сир қолиши шарти билан ўзини Абдуллоҳ, деб аташни сўраган тошкентлик диндорлардан бирининг Озодлик радиосига билдиришича, бу қарорга келган диндорлар сешанба куни Рамазон ҳайитини нишонлаган хориж мамлакатларидаги ватандошлари билан маслаҳатлашган.\nАбдуллоҳга кўра, кейинги йилларда Ўзбекистонда Рамазон ҳайитининг белгиланиши қўшни ва дунёдаги мусулмон давлатлар билан муттасил фарқ қилаётгани боис¸ ўзбекистонлик диндорларнинг кўпчилиги бу борада Ўзбекистон Мусулмонлари идораси ва муфтийсига эмас, балки хориждаги мусулмонлар фатвосига қараб иш кўрмоқда.\nБундай мусулмонларнинг сони йилдан-йилга ортиб бораётганини кузатган Абдуллоҳ ҳам бу йил ҳали бошқа ҳамюртлари рўза тутаётган 30 август куни оғиз очишга қарор қилган.\nАбдуллоҳга кўра, Ўзбекистонда мусулмонларнинг ҳар қандай жамоатидан қўрққан ҳукуматнинг қаттиқ назорати боис Рамазон ҳайити бобида Ўзбекистон муфтийси Шайх Усмонхон Алимов эмас, балки хориждаги мусулмон давлатлари муфтийлари фатвосига бўйсунаётган ўзбекистонлик диндорлар бу ҳаракатини қаттиқ сир сақлашга уринмоқдалар.\n- Бизда Қашқадарëнинг битта жойи бор экан. Ойнинг чиққани дарҳол кўринар экан. Қани, бизда ҳам олимлар тўпланиб, шайх ҳазратлари шогирдларини ўша ëққа чиқариб, “шуни аниқла”, деса бўладию. Худди Саудияда кеча кечки пайт кўринган бўлса, бизда ҳам шу пайт кўринар экан. Шунақа жой бор экан Қашқадарëда. Islom.uz сайтида шайх ҳазратлари айтган эканлар буни.\nКейин мен биродарлардан сўрадим. Мен рўзаман, дедим. Улар “очгин” дейишди. Улар мадиналик. Интернетда гаплашдимда улар билан. “Бизларда шунақа. Ҳали фатво бўлмади” десам, “Билиб турган ҳолда амирга итоат қилинмайди. Сенинг хабаринг бор бугун очилганидан. Қанақа қилиб амирга итоат қиласан амирнинг ўзи тўғридан-тўғри фатво бермаëтган бўлса”, дейишди.\nМана мисол учун ҳозир билган-билмаган тутиб юрибди. Оллоҳнинг ўзи кечирсин. Лекин бизда ҳам рўзасини очганлар, вазиятга қараб иш кўраëтганлар жуда ҳам кўп, мўмин биродарлар бор.\nОзодлик: Сиз шунақа рўзасини очганлардан нечтасини биласиз?\n- Кўпчиликни билдим мен бугун.\nОзодлик: Демак, улар ҳеч кимга айтмасдан рўзасини очиб юборди, лекин Ҳайит намозига бормади-а? Ҳайит намозига эртага борасизлар?\n- Шунақа биродарлар ҳам борки, тўпланиб бугун Ҳайит намозини ўқиганлар ҳам бўлди.\nОзодлик: Қаерда? Уйида, бирор хос жойдами?\nОзодлик: Лекин сиз яшаб турган мамлакатда бугун ҳайит, деган фатво бўлмади. Фатвога кўра, ҳайит эртага. Ўша фатвога бўйсуниб қўя қолинса бўлмайдими?\n- Йўқ, бўлмас эканда. Сизнинг хабарингиз бор, билиб турибсизда, яна қанақа қилиб итоат қиласиз. Амирга кўр-кўрона эргашилмайди. Бу ҳолатда эргашилмайди.\nОзодлик: Кўп йиллардан бери шунақа фарқли бўлиб қолаяптику Рамазон ҳайити. Аввалги йиллар ҳам шунақа қилармиди мусулмонлар бирлашиб?\n- Беш-олти йилдан бери мана шунақа фитна бўлаяпти рўза кунларида. Охири шу Саудиянинг ҳолатига қараб иш қиладиган бўлиб қолдик. Мадинадаги биродарлар нима қилишса, бу ердаям шу. Уже ишонч қолмадида. Кимга итоат қиласиз бунақа ерда?\nОзодлик: Демак, ўзингиз мустақил равишда Мадинага боғланиб, улар билан гаплашиб иш кўраяпсиз?\n- Албатта. Бунақалар жуда ҳам кўп. Шайхга ҳеч ким шундоқлигича эргашиб кетаëтгани йўқ. Бу ерда Дубай, Россия билан боғланиб турган биродарлар бор. Ҳамма бир-бири билан алоқада бу ерда. Ўзбекистонда эртага бўлгани билан ҳамма шу ҳукмга эргашиб кетаëтгани йўқ.\nЭлликка эллик. 50 фоиз мўминлар текшириб, “қолиб кетмай Ҳайит намозидан”, деб ҳаммасидан хабардор бўлиб турган биродарлар бор Ўзбекистонда, - дейди Ўзбекистонда расман Рамазон ойининг сўнгги куни сифатида эълон қилинган 30 август куни рўзани тўхтатиб¸ Рамазон Ҳайитини нишонлаган тошкентлик тақводор Абдуллоҳ.


Свердловск колониясида 340 маҳбус очлик сақлашда давом этмоқда\n14:55 / 07.07.2015\nРоссиянинг Свердловск вилоятидаги Невьянск шаҳрида жойлашган 46-сонли аҳлоқ тузатиш колониясининг 60 нафар маҳбуси овқатланишга чиқди. Бу ҳақда ТАСС агентлиги хабар бермоқда.\nИкки кун муқаддам колониядаги 400 нафар маҳбус очлик эълон қилган эди. Бугун улардан 60 нафари нонуштага чиқди, 340 нафари эса очлик сақлашда давом этмоқда.\nШу билан бирга, колония расмийларининг маълум қилишича, маҳбуслар оч ўтиргани йўқ:\n“Ҳар бир отряднинг озиқ-овқат омбори бор, у ердаги пишириқлар, консерваланган маҳсулотлар маҳбусларга қариндошлари томонидан олиб келиб берилган. Ҳар бир кишига 50 кг дан емиш тўғри келади. Ҳисоб-китобларимизга қараганда, икки кун ичида улар 1 тонна захираларини еб улгурган”.\nМаҳбуслардан бири, Қирғизистон фуқаросининг 4 июль куни туман шифохонасидаги вафоти туфайли қолган маҳбуслар овқатланишдан бош торта бошладилар. Ҳуқуқ ҳимоячиларининг маълумотларига қараганда, қирғизистонлик маҳбуснинг танасида кўплаб зарба излари ва тан жароҳатлари бўлган. Маҳбуслар ушбу иш юзасидан суриштирув ва тергов ишларини олиб боришни талаб қилиб очлик сақламоқдалар.


«Вест Ҳэм» мухлислари ғазабга минди, клуб раҳбарияти орқа эшикдан қочди\nMarch 11, 2018, 11:41 a.m. 7656\n«Вест Ҳэм» мухлислари анча вақтдан буён клуб раҳбариятига – порнография саноати орқали бойлик орттирган Дэвид Салливан ва Дэвид Голд, шунингдек вице-президент, британиялик медиаюлдуз Карен Брэдига нафратларини турли йўллар билан изҳор этиб келишмоқда. Жорий мавсумда жамоа жуда ёмон иштирок этмоқда, «болғачилар»ни хавфли ҳудуддан атиги 3 очко ажратиб турибди. 30-турда «Бёрнли»га қарши ўйин олдидан мухлислар кенг кўламли тартибсизликлар, норозилик акциялари уюштиришга тайёргарлик кўришди.\nАммо акциялар ташкиллаштирилмади, биринчидан фанатларнинг турли гуруҳлари мувофиқликда ҳаракатлана олишмади, қолаверса акциялар режасидан олдиндан хабардор бўлган полициячилар мухлисларни ҳар қадамда назорат қилишди.\n«Жамоа муҳим, раҳбарият эмас. «Болғамиз» тобут ясайди», – шундай қўрқинчли сўзлар ёзилганди мухлислар қўлларидаги шарфларда.\n«Вест Ҳэм» стадионида клуб раҳбарларини агрессив шиорлар ёзилган плакатлар билан кутиб олишди. «Биз орзу учун пул тўладик, эвазига даҳшат олдик», – дея ёзилган мухлислар баннерларидан бирида.\n«Вест Ҳэм» мухлислари ўйин арафасида жамоа тарихидаги асосий футболчи бўлган Бобби Мурнинг ўлимига 25 йил тўлгани муносабати билан ажойиб перфоманс ҳосил қилишди.\nЎйиннинг 66-дақиқасигача ҳисоб 0:0 кўринишида эди, иккинчи бўлимнинг иккинчи қисмида эса «Бёрнли» ҳисобни очди. Шундан сўнг майдонга норози мухлислар битта-битта югуриб туша бошлашди. Уларни жамоа футболчилари, масалан, Жеймс Коллинз тинчлантиришга уринди.\nАммо «Вест Ҳэм» сардори Марк Нобл муроса қилиб ўтирмади, у мухлислардан бирини уриб газонга ағдарди.\nСтюардлар қўлларидан келганча ҳаракат қилишди.\nАммо «Вест Ҳэм» футболчиларини тўхтатиб бўлмасди. Улардан бири бурчакдаги байроқчани суғуриб олганди.\nПолициячилар майдон эгаларининг фанатлари жойлашган трибуналарни ўраб олишга мажбур бўлди.\n«Бёрнли» футболчилари эса тартибсизликлар бошланган вақтда трибунадаги ёш мухлисларни чақириб олиб, улар зарарланмаслиги учун ўзларининг захира ўриндиғидан жой беришди.\nЯкунда «Вест Ҳэм» 0:3 ҳисобида ютқазди. Англияда клуб бир неча ўйинни мухлисларсиз стадионда ўтказиш билан жазоланиши ҳақида гапира бошлашди (чунки клуб стадионда тартиб сақлай олмади). Айтиш мумкинки, «Вест Ҳэм»нинг баъзи футболчилари Дэвид Салливан ва унинг дўстлари юзини кўрмасликдан хурсанд ҳам бўлишади.\nЎйин якунига мухлислар «Вест Ҳэм» хўжайинлари ўтирган ложага бостириб кирмоқчи бўлишди, натижада, ўйин якунига 5 дақиқа қолганида клуб босларини орқа эшикдан эвакуация қилишди.\n12 Декабрь 4361\n12 Декабрь 7475\n8 Декабрь 20373\n9 Декабрь 18448\n10 Декабрь 16873\n9 Декабрь 15733\n7 Декабрь 14863


Иброҳим Ғафуров: «Одам — одамнинг сайқали» (2006) — www.ziyouz.uz\nБош саҳифа СуҳбатларИброҳим Ғафуров: «Одам — одамнинг сайқали» (2006)\nИброҳим Ғафуров: «Одам — одамнинг сайқали» (2006)\nМашҳур немис файласуфи Фридрих Нитше умр бўйи ўлмас мавзу — Инсоннинг заминдаги ўрни хусусида ўйлади ва айтди. Унинг битикларини илғаш учун эса ўқувчи муайян тайёргарликка эга бўлиши лозим. Инкорона ва исёнкорлик руҳи билан тўлиб-тошган, ҳаёт фалсафасининг ўзанларидан бири — «Зардўшт таваллоси» асарининг адабиётшунос олим Иброҳим Ғафуров томонидан таржима қилиниши адабиётда ўзига хос воқеа бўлди.\nҚуйида таржимон билан суҳбатни эътиборингизга ҳавола қиламиз.\n— Исаак Нютон яратган қонунлардан бирини физиклар учта сўзда жамлашади: таъсир — акс таъсир. Яъни бир жисм иккинчи жисмга урилар экан, бир-бирини қувватлантиради, ўзаро таъсирлашади. Шундан келиб чиққан ҳолда, жамият онги ва ижодкор онгини ҳам шунга муқояса қилса бўладими? Зотан, Фридрих Нитше ўз замонаси тафаккуридан анча илгарилаб кетган эди…\n— Одам — одамнинг сайқали. Балиқ океан билан тирик. Одам учун ҳам жамият шундай. Жамиятда бир одам иккинчи одамнинг мисоли ойнаси. Жамият ва инсон, ижтимоий онг, унинг турлари ва ижодкор онги ўртасидаги муносабатларда худди мана шу дўлвор ва доно қоида ҳамиша истисносиз тарзда амалда бўлади.\nНитшенинг Зардўшти бир ўринда: «Ким қони билан ривоятлар ёзаркан, у ўзини шунчаки ўқишларини эмас, ёдлаб олишларини истайди», деб айтади. Нитше дастлаб Европанинг энг тушкун ва мусиқий файласуфи Шопенгауэрга, унинг ғаройиб «Дунё: ирода ва тасаввур сифатида» асарига ошиқ ва мафтун бўлиб қолди. Сўнг шу мажнунона ошиқлиги даражасида туриб, уни гўёки қалбаки тангалар — сохта ғоялар ясаган ва ўйлаб чиқарган кимса каби бошдан-оёқ инкор этди. Ўзининг фаол нигилизми — рад ва инкорга — тан олмасликка асосланган фалсафасини қурди. Нитше йигирма беш ёшида буюк композитор ва донишманд Рихард Вагнер билан кўришди. Вагнер ўшанда Европанинг мусиқа ва тафаккур тимсолларидан эди. Нитшеда Вагнернинг асарларига нисбатан буюк бир муҳаббат уйғонди. Аммо кўп вақт ўтмай у Вагнернинг ғояларини шундай шиддат ва жўшқинлик билан инкор этиб, «Нитше Вагнерга қарши» деган руҳда асарлар ёздики, Европа бундай инкор ва раддиядан туғиладиган оригинал қарашлар ва ғояларга илгари сира дуч келмаган эди. Нитше фавқулодда эҳтирос ва ақлий қудрат билан Шекспир, Волтер, Платон, Вагнер, Шопенгауэр, қадим юнон трагедиялари, Достоевский асарлари ичига кириб борди. Уларда баён қилинган таълимотларни ўзлаштирди. У том маънода Платон, Вагнер, Шопенгауэр, Зардўшт ва ҳаттто илоҳий китобларга, ҳаворийларнинг мактубларига эврилди. Улар қобиғига киргач, Платонни — Платон, Вагнерни Вагнер бўлиб инкор этди. Мана шу инкор — буюк фаолликдаги нигилизм довулларида унинг ҳаёт ва инсон мезонлари тўғрисидаги ҳукмронлик иродаси, қайта яралиш, бошдан-оёқ қайта баҳолаш, ало одам (таржимон русча сверхчеловекни шу ибора билан ифодалайди — У.Ў.) тўғрисидаги янги қарашлари ва ғоялар системалари дунёга келди.\nЎз даврида Нитшенинг асарлари жуда кам нусхаларда чиқди. Уларни жуда оз, лекин Европанинг асил зиёлилари, фикр эгалари ўқиди. Унинг тўрт минг йиллик инсоният фалсафаси, ахлоқи, ақидалари билан ростмана жангга киришганлиги ва бу ало одам — энг олий камолотга юксалган инсонни кўриш, яратиш орзусида олиб борилган фавқулодда мубориза эканлигини ўшанда кам одамларгина тушундилар.\n— Нитше одамзотни мукаммал кўришни улуғ орзу ҳисоблаганлиги асаридан англашилиб турибди. Аммо «Зардўшт таваллоси»да инсон ҳақида қизиққонлик билан ҳукм айтиш ҳоллари ҳам мавжуд: «Бир замонлар сиз маймун эдингиз ва ҳатто ҳозир ҳам аксар маймунлардан кўра кўпроқ маймундирсиз».\nИнсонни улуғлаган даҳо ижодкорнинг бу сўзларини «ҳазм» қилиб бўлармикан?\n— Албатта, бу ва бунга ўхшаш Нитше асарларида сочилиб ётган юзлаб, минглаб фикрларни унинг асарлари ҳамда файласуфнинг яхлит, бутун системасидан ажратиб олиб қарасангиз, ростдан ҳам «ҳазм» қилиб бўлмайдигандек туюлади. Нитше бирор ўринда «йиқилаётган кимсани итариб юбор» ёки «Кант — тентак» деган иборани қўллаган бўлса, буни матндан юлиб олиб таҳлил ва талқин этиш биринчидан жуда нотўғри, иккинчидан эса, жоҳиллик билан Нитшени бузиб кўрсатишдан бошқа нарса эмас. Гаутама Будда: «У юзингга урсалар, бунисини тутиб бер», деган ахлоқий фикрни айтган бўлса, буни яланғоч — қандай бўлса, шундай талқин қилиш — фалсафани англамаслик, билмаслик, тушунмаслик, кўп ҳолларда тушунишни истамасликдан ўзга нарса эмас.\nЙиқилаётганни — йиқит. Бу ғайриинсоний фалсафа эмас. Нитшедан келиб чиқсак, бу инсон йиқилиб, йиқилиш азобини бошидан кечирсин, оқибатда чиниқсин, тажриба орттирсин ва ҳеч қачон қайта йиқилмайдиган бўлсин деганидир. Нитшенинг ало одами тобланган, чиниққан, буюк инсоний тажрибалар орттириб камолот чўққисига кўтарилган инсон. «Зардўшт таваллоси» ало одамнинг буюк риёзат йўли ҳақидаги асардир. Бошқа бир ёқдан қарасангиз, одамзот бир хил эмас. Ахир инсон жамиятларида ўзини маймун каби тутувчилар йўқми? Агар махлуқот йўсини билан айтиладиган бўлса, тўнғизлар, чумолилар, тўтилар, капалаклар, бургутлар, туялар, арслонлар, қўйлар-чи?! Инсониятнинг тўрт минг йиллик ижоди, мифологияси бундай ранг-баранг тимсоллар билан тўлиб-тошиб ётибди-ку! Нитше сиз айтган ўринда бутун инсоният ҳақида эмас, муайян маймунлик даражасидан чиқмаган, ало одам бўлишга интилмаганларни назарда тутаётир. Нитше инсонни ожиз бўлиб қолмасликка чақирганда, ирода ҳукмронлиги тўғрисидаги қарашларини кенг ёйганда ҳеч кимга ўхшамаган тоза ва улуғвор инсонпарварликни назарда тутади. Фақат бунга у кескин, шиддаткор, ўта жўшқин инкор, рад қилиш — фаол нигилизм йўлидан боради. Шундай йўлдан бориб, бунга эришишни таклиф этади. Амир Низомиддин Алишер Навоий буюк «Хамса» яратиб, Низомий, Деҳлавийни инкор қилди, деб айтсак, бу оз деганда шаккокликдай қабул қилинади. Лекин аслида у ўта фаол ва жўшқинлик билан инкор этмаса, ҳеч қачон янги йўналишдаги туркий «Хамса»ни яратолмасди. Навоийнинг ғазалиётидаги, ахлоқ фалсафасидаги, хамсачиликдаги кашфиётлари — ҳаммаси, унинг жанговар инкор руҳига эга бўлгани учунгина туғилди. Европа устозлар қанчалар улуғ бўлмасинлар, уларни инкор қилишни тараққиётнинг маҳсулдор йўли, усули, деб билади. Шарқ эса устозларни улуғлаш ва риоя этиш йўлини тутади. Лекин ҳақиқий инкор бўлмаса — ўсиш бўлмайди. Табиат қонуни шундай. Уруғнинг замирига инкор жойлашган. Уруғ ўзини инкор қилиб куртак ёзади ва янгидан ҳосилга киради. Инкор — мангу. Адабий баҳсларда Толстойнинг Шекспирни бутунлай инкор этганлиги, Достоевский Толстойни «ҳазм» қилолмаганлиги ҳақида баҳслар бўлиб туради. Бу жуда табиий ҳол. Ҳазрат Навоий ўз «Хамса»сини яратиш жараёнларини ўта жанговар сўзлар билан тавсифлайди. Эсингиздами? Ганжавий қадим Румни олди, Хисрав тиғи забон чекиб Ҳиндустонни фатҳ этди, Жомий Ажамда навбат урди (руслар буни «набат» дейишади, Навоий эса, қарангки, «навбат урди» деб гўзал тарзда қўллайди…) ва бутун Араб мулкларида кўси шавкат чалди, Навоий бўлса черик чекмай бутун турк улусларини ўз тахти фармонига бўйсундирди, мулкларни забт этиш учун шеърий девонлар юборди. Навоийнинг нима учун «Хамса»га қўл урганлигини изоҳлаб келтираётган шиддатли, жанговар ибораларига — майдон тилига — жанг майдони тилига эътибор бераяпсизми? Мана шундай забткорлик ва унинг замирида инкор бўлмаса, албатта, улуғ инсоний ишлар рўёбга чиқмас эди.\nНавоийнинг ажойиб-ғаройиб жанговарлиги, доим майдонларни чоғлаб туриши билан Нитшенинг тўрт минг йиллик фалсафага жанг очиши ўртасида фавқулодда ўхшашликлар кўзга ташланади. Ибтидоси Пифагор ва Фалесдан бошланадиган фалсафа Суқрот, Афлотун, Арасту, Форобий, Беруний, Ибн Сино тимсолида ҳеч қачон эҳтиросларга берилмас эди. Фалсафанинг тили вазминлик, холислик, жиддийлик, сокинликни танлаган эди. Тўрт минг йиллик фалсафа шундай либосни киярди. Фалсафа Нитше қиёфасига кириб, тамомила эҳтиросга чулғанди. У шиддаткор куч ва шиддаткор руҳ касб этди.\n— «Суратсиз асарлар эмас, ғоясиз асарлар китобхонни ухлатиб қўяди», — деган эди ижодкорларимиздан бири. «Зардўшт таваллоси» эса ўзи озчилик ўзбек китобхонларини ухлатиб қўймоқда. Буни фақат ўрганиб қолганимиз — асар воқеалари албатта тадрижий ривожланиши лозим деган ақидага мос келмаганлиги билан изоҳлаш керакми?\n— Китобхоннинг «ухлаб қолиши»нинг сабаблари кўп. Китобхоннинг ўзи асли ухлаб қолишга, уйқуга мойил бўлса уни «ухлатиб қўядиган» ёки ухлатиб қўйишга уринадиган ҳодисалар оз эмас. Одатда, зерикарли ёзилган, ўта салоҳиятсиз асарлар, маъноси эски гиламдек қоқиб ташланган, маъносизлик маънодорликка айланган, ҳатто муаллифнинг ўзи амал қилмайдиган насиҳатлар, «кавш қайтаришлар» одамни безори жон қилиб юборади. Китобхон бундай беъманиликларнинг заҳаридан ўзини сақлаш учун уйқуни афзал кўради. Мия ва руҳият бемаъниликлардан сақланиш учун шундай йўл тутади. Бу бемаъниликка қарши туришнинг энг пассив, энг ожиз ва энг талофотсиз йўлидир. Лекин «Зардўшт таваллоси» ўзи озчилик ўзбек китобхонларини ухлатиб қўймоқда, деб айтиш қанчалик тўғри бўларкан? Буни Нитшенинг мазкур шоирона фалсафий асари китобхонларни гипноз қилмоқда, оҳанграбосига солиб аллаламоқда, деб тушуниш ҳам мумкин-ку! «Ухлатиб қўймоқда» дегани бездирмоқда, ихлосини қайтармоқда дегани эмасдир? Ахир Будда ҳикматлари, «Дҳаммапада», Конфуций, Лао Цзе, Яссавий, Боқирғон, Нарекацининг «Мусибатнома»си, Абу Аъло ал-Мааррий китобхонни ухлатиб қўядими? Улар ва уларнинг дохилий сўровларсиз сўзлари инсониятни коинот қаърларида тутиб турувчи ўзак эмасми? Набийлар, валийлар, ҳаворийлар, файласуфлар, алломаларнинг фикрлари гарчи суратсиз бўлса-да, мангу уйғоқ ва улар мангу инсонпарварликка чорлаб туради. Нитше ҳам шундай уйғоқлар сирасига киради. Дунёда Нитше асарлари каби фикр ва тафаккур океан мисол ҳайқириб ётган китоблар бармоқ билан санарли. Зардўшт қиёфасига кириб, Зардўшт тимсолида қайта тирилгандай бўлиб, ўз бошидан инсониятнинг туя, бургут, арслон, илон ва гўдак ҳолатларини ҳам кечириб, инсоннинг маданий тарихигача бўлган ҳолатларини ҳам бошидан ўтказиб, тарихгача бўлган ўтмиш билан ХХ аср оралиғида ҳайқириб ётган Зардўшт — Нитше, тоғу тош саҳроларида соф ва тоза, асил ҳақиқатларни излаб нола-фарёдлар кўтарган Нитше Яссавий, Боқирғон, Ибн Сино, Навоий, Машрабга қанчалар яқин. Улар коинотда мангу ҳукмрон зулматнинг қора ўпқонларидан чиққан, инсониятга файз йўлини соғинган юлдузлар…\nНавоийда биласиз:«гетинамо» деган сўз бор. Бу сўз Зардўштдан қолган. «Май ўлур гетинамою Жамшид ани ичган гадо». Жамшид кўп ҳунарларни ихтиро этган, 700 йил подшоҳлик қилган фаровон зот. Синган сопол парчасига солинган май бутун оламни унинг сирлари билан бирга кўрсатадиган гетинамога айланиши мумкин экан. Гетинамо дегани бу ерда бутун оламни кўрсатувчи, намойиш қилувчи дегани. Жамшиддек оламгирнинг шу гетинамодан маст бўлиб гадога айланиши фавқулодда маънога эга ҳолат. Бу май сўфиёна бўлганда, унинг мастоналиги ҳам сўфиёнадир ва бу икки сўфиёналикдан яна ўз навбатида сўфиёна гетинамолик ҳосил бўлади. Европанинг сўфийси Нитше худди мана шу майдан ичган, мана шу гетинамони кўрган ва мана шундай хаёл гадосига айланган. Жамшид ва Нитшенинг шу ҳолатларини тасаввуримизга сиғдиролсак, табиийки, биз ўзи ҳали нимани ўрганибмиз? — деган савол туғилади. Зардўшт, бу — коинот. У тасаввуримизга сиғмайди. Нитше ҳам коинот. Балки, тасаввуримизга сиғмаган нарсалар бари бизни ухлатиб қўяр. Тинимсиз ҳайқириб ётган тафаккур дунёларида биз ўзимизни қандай тутамиз? Бу зулматнинг оловли селларига юрагимиз дош берадими? Тоқатимиз етами? Дарров зерикиб қолмаймизми? Бошимиз оғриб кетаётганидан шикоят қилиб юрмаймизми?\n— Иброҳим ака, нима деб ўйлайсиз, Нитше вафот этгач, «Зардўшт таваллоси»нинг таҳрирчилари бўлганмикан?\n— Нитшенинг ўлимидан сўнг унинг поёнсиз қўлёзма, ёзишмаларини нашр этиш синглиси Элизабет Фёрстер-Нитшега қолди. У немис миллатчиси бўлган эрининг таъсирида Нитшенинг кўп қўлёзмаларини, талай ғояларини, қарашларини сохталаштиришга уринди. Унинг ва нацизм мафкураси таълимотчиларининг таъсирида Нитшени ирода ҳукмронлиги куйчиси, файласуфи сифатида талқин ва тақдим қилишга, Нитшени мафкура қолипига солишга кўп разил уринишлар бўлди. ХХ асрнинг 50-йилларидан кейин Нитшени, унинг асарлари ва ғояларини сохталаштиришларга бутунлай барҳам берилди. Нитшени инсон камолоти тўғрисида қайғурган даҳо файласуф ва шоир каби англаш, тушуниш, қабул қилиш туфайли у бугун, ХХI асрнинг чинакам файласуфи ва шоири каби гавдаланмоқда. Нитшедан олтитагина ҳикмат ўқиб, бунинг мағзини чаққан одам умр бўйи унга эргашиши табиийдир.\n— Нитше ало одамга бориш йўлида инсон руҳининг камолотини уч босқичда кўради: туя, арслон ва бола руҳи. Асар бутунлигича шу формулага асосланади. Яъни Зардўштнинг руҳи дастлаб туя бўлиб («Денгизимнинг қаърлари сокин; унинг тубларида тасқара махлуқларнинг яшириниб ётиши кимнинг ҳам хаёлига келибди!») ўз-ўзини енгади. Сўнгра унинг руҳида арслонга хос ҳукмдорлик ва кибр («Сиз кўтарилмоқчи бўлганингизда тепага қарайсиз. Мен эса пастга қарайман, зеро, мен кўтарилиб бўлганман») акс этади. Кейин эса руҳнинг бола мисол («Олам нақадар теран, ўй ўйлаб етмас ёрон») ҳайрати. Шундан келиб чиққанда, инсон руҳини формулага бўйсундириш мумкинми?\n— Нитше «Яхшилик ва ёмонликнинг нариги ёнида» деб номланган асарида: «Одамда махлуқ ва холиқ бирлашиб кетган… одам бу — гил, маъносизлик, хаос… шу билан бирга, одам, бу — яратувчи, меъмор, илоҳий томошабин, чўқмордек шиддат…» деб ёзади. Руҳ махлуқ ва холиқни бирлаштириб туради. Худо одамни Ақл ва Руҳнинг шакли сифатида яратган. У — ҳамма нарсанинг мезони. Руҳ шаклга буйсунмайди, лекин шаклсиз яшолмайди.\n— Асарда Зардўшт кўнглидаги гапларини рамзлар воситасида зикр тушиб айтади. Бургутнинг бўйнига чирмашиб олган кўйи қулоғига неларнидир шивирлаётган илон, кавш қайтараётган сигир, тинимсиз тўр тўқийдиган бий ёки «рақс қўшиғи». Ундан ташқари, мифологик образлар.\nФридрих Нитшенинг «Зардўшт таваллоси» асари ўзбек адабиётида ҳам замонни чеклаган рамзий адабиётга «йўлак» очармикан?\n— Одамнинг ичида махлуқ ва холиқ доим курашиб туради. Бу кураш бир зум ҳам тўхтамайди. Махлуқ ва холиқнинг кураши, айниқса, тушда жуда рангин ҳамда ўта ибтидоий, ўта сирли шакллар касб этади. Одам мана шу курашда ўзини қайтадан яратади. Мен ўзгардим. У ўзгарди. Одамлар ўзгариб кетди. Бундай гапларни кундалик ҳаётимизда бот-бот такрорлаймиз. Бу ўзгаришлар уларнинг мазмунидан қатъи назар махлуқ ва холиқ ўртасида тўхтовсиз бораётган курашнинг натижаси. Инсон ўзини холиқ каби бунёд этоладими, ало одам даражасига кўтарила оладими? — ҳамма гап шунда. Нитше: «Мени яхши ўқишни ўрганинг!» — дейди. Нитшени яхши ўқиган киши Инсон муаммоси борасида буюк тасаввурга эга бўлади. Махлуқ ва холиқ курашида ўзига ғолиб бир йўлни танлаш қурбатини қозонади.\nУмид Ёқубов суҳбатлашди.\n«Ўзбекистон адабиёти ва санъати» газетасининг 2006 йил 13-сонидан олинди.\n← Аввалги Аввалги Иззат Султон: «Иккаламиз битта бўлиб кетдик» (2006)\nКейинги → Кейинги: Сайфиддин ҳожи Жалилов. Соҳибқирон ўтган йўллар (2006)


12 Ìàðò 2017 15:41 3649\nАмериканинг The National Interest журнали дунёнинг бугунга қадар мавжуд бўлган энг қудратли армиялари рейтингини тузди.\nЗамонавий дунёда авиация ва флот орқали қўллаб-қувватланадиган қуруқлик қўшинлари қуролли кучлар асосини ташкил этади. Буни барча билади. Лекин ўтмиш замонлар армиясини қандай баҳолаш мумкин? Бунга рейтинг муаллифлари уларнинг ҳал қилувчи ғалабалари, давлатларининг бошқа мамлакатлар устидан ҳукмронлик мавқеи каби омилларни асос қилган ҳолда жавоб топдилар.\nУч юз йил ичида Рим кичик бир давлат мақомидан Ўрта Евр денгизи хўжайинига айланди ва унинг атрофидаги давлатларни босиб олди. Рим легионлари профессионал аскарлардан иборат бўлиб, уларнинг хизмат муддати 25 йилни ташкил этган. Жангчилар яхши таълим олишган, темир қурол ва қалқонлар билан таъминланган.\nЛегионерлар бор куч ва ғайрат билан курашишлари учун рағбат етарли бўлган. Камбағал аскарлар ғалабадан сўнг ерга эга бўлишган, бойроқ аскарлар эса турли қимматбаҳо жавоҳирлар олишган.\nЛегионлар стратегик жиҳатдан муҳим районларга жойлаштирилган. Улар давлатнинг ҳудудий яхлитлиги ва чегаралар хавфсизлиги учун жавоб беришган. Узоқ вақт давомида кичик муваффақиятсизликларни ҳисобга олмаганда Рим армиясини курагини ерга теккизадиган рақиб топилмаган.\n1206 йилдан бошлаб, 100 йил давомида умумий сони бир миллионни ташкил этган мўғуллар Евросиёнинг катта қисмини босиб олишга муваффақ бўлган. Уларнинг қўшинлари рақиб армиясини яксон қилиб, ўзларидан ўн баробар катта майдон ва кўп аҳолига эга давлатларни босиб олган. Ўша даврларда мўғуллар енгиб бўлмас рақиб сифатида барчада қўрқув уйғотган. Чингизхон томонидан ишлаб чиқилган ҳарбий тактикалар улар муваффақиятида муҳим ўрин тутган.\nЎқ-ёйлар билан қуролланган отлиқ аскарлар, чопиб кетаёган ҳолда ўқ ёғдириш санъатини мукаммал эгаллаган. Бу рақиб пиёда аскари олдида устунликни тақдим этган.\nУсмонли турклар армияси\nҚудрати юқори чўққига чиққан даврда усмонли турклар бутун Яқин Шарқ, Болқон ва Шимолий Африка устидан ҳукмронлик ўрнатган. 1453 йилда турклар жаҳоннинг энг қудратли шаҳарларидан бири Константинополни эгаллашган.\nТўплар ва мушкетлардан рақибларидан кўра аввалроқ фойдаланишни бошлаган турклар катта устунликка эга бўлишган. Улкан тўплар ёрдамида улар Константинополни олишган ва форслар ва Миср мамлукларини енгишган.\nСултонларнинг асосий ишонган кучи яничарлардан иборат полклар бўлган. Улар ёшликларидан ҳарбий санъатга ўргатилган, содиқ аскарлардан иборат бўлган.\nНацистлар Германияси армияси\nВермахт бир неча ой ичида Марказий ва Ғарбий Европанинг улкан қисмини эгаллашга муваффақ бўлган. Ўша пайтда кўпчилик Германияни улкан Совет Иттифоқини енгишига ишониб қолганди.\nНемис қўшинлари янги қуроллар ва алоқа воситаларини қўллаш, катта тезликдаги ҳаракат, кутилмаганда зарба бериш услуби ва кучларнинг асосий зарба йўналишига қаратишни ўзида жо қилган блицкриг тактикасидан ўта муваффақият билан фойдаланишган.\nСовет армияси (1946 йилгача — Қизил Армия) Иккинчи жаҳон урушидаги тинчликпарвар кучлари муваффақиятида асосий вазифани бажарган. Сталинград жанги натижасида вермахтнинг машҳур Олтинчи армияси узил-кесил тор-мор этилгани урушда туб бурилиш ясаганига тарих гувоҳдир.\nАрмиянинг кучли техник таъминоти муваффақиятларда муҳим ўрин тутган. Уруш давомида Қизил Армия 11 миллион аскар, 100 000 самолёт, 300 мингдан кўпроқ артиллерия қуроллари, 100 мингдан ошиқ танк ва ўзиюрар артиллерия қурилмаларини йўқотган. Бошқа манбаларга кўра 26 миллиондан кўпроқ қурбон берилгани айтилади. Урушдан кейин ҳам Совет армияси ўз қудратини ошириб борди. НАТО блоки техник жиҳатдан устунлик қилган бўлсада, СССР армияси кўп категориялар ва аскарлар сони бўйича катта устунликка эга бўлган. Айни пайтда унинг анъаналарини Россия давом эттирмоқда.\nУзоқ вақт давомида АҚШ катта миқдорда аскар сақлашдан ўзини сақлаб келган. Америка конституциясига кўра, вазият талаб қилган тақдирдагина катта қўшин тўплаш белгилаб қўйилганди. Иккинчи жаҳон уруши якунига қадар АҚШ бунга амалга қилиб келди.\nУрушдан сўнг ҳарбий саноатга катта эътибор берилиши, "совуқ уруш" ҳолати қўшин қудратини ошиб боришига хизмат қилган. Америка армияси яхши таълим берилган ҳарбийлар, кучли флот ва авиацияга эга.\nЖамият 02.06.2020 227


Ангела Меркель кетмоқда. У 26 сентябрдан кейин ҳам янги ҳукумат шакллантирилгунга қадар канцлер вазифасини бажаришда давом этади, аммо у кетиши ҳал бўлган. Унинг ўрнини ким эгаллаши ва бу қандай бўлиши ҳали мутлақо мавҳум.\nМеркель қарийб 16 йил давомида ўз мамлакати ҳукуматига раҳбарлик қилиб, Германия ва Евроиттифоқни иттифоқ конституцияси қабул қилиниши, Грециядаги инқироз, миграция инқирози, брексит, Трампнинг президентлиги ва ниҳоят пандемиядан олиб ўтди.\nУ дарҳол кетмайди: янги ҳукумат шакллантирилишига ойлар кетиши мумкин. Аммо анъанага кўра янгиларга мерос бўлиб қолмаслиги учун истеъфога кетадиган кабинет ҳеч қандай стратегик қарор қабул қилмайди.\nДунёдаги етакчи нашрлар Меркелни дунёдаги энг таъсирли аёл деб аташди, АҚШда Дональд Трамп президентлигида эса - у «эркин дунёнинг янги етакчиси» сифатида кўрилди.\nКўзга ташланмаган юлдуз\nМеркель - Германияда ҳукумат раҳбари бўлган илк аёл. Канцлерлик лавозимида бўлиш давомийлиги бўйича у аллақачон Конрад Аденауэрни ортда қолдирган ва яна бир неча ой лавозимда қолса, Гельмут Колга етиб олиши мумкин – булар урушдан кейинги ва Меркелгача бўлган даврдаги Германияни ифодаловчи канцлерлардир. Барчадан кўп вақт канцлерлик қилган шахс эса Отто фон Бисмарк бўлганди.\nШу билан биргаликда, Меркель Аденауэр ва Колдан фарқли равишда ўз ихтиёри билан кетмоқда.\nМеркель кетиши ҳақида уч йил муқаддам эълон қилганига қарамай, у умуман «чўлоқ ўрдак» (бу атама сайланган лавозимдаги шахснинг вазифасидан кетиши ва ортиқ сайловчилари олдида масъул эмаслигини ифодалайди) бўлгани йўқ. Немис матбуоти томонидан «Мутти» (Она) деб алқанган сиёсатчи мамлакатдаги энг катта таъсирга эга шахс бўлиб қолаверди.\nЁш Ангела Меркелни немис сиёсатидаги зубр бўлмиш, канцлер Гельмут Коль қўллаган. У Ангелани "менинг қизим" деб атаган. 1990 йилда Меркель бирлашган Германия бундестаги депутати бўлади, 1991 йилда эса вазирликка тайинланади.\nКўплаб немислар Меркелсиз Германия қандай бўлишини шунчаки тасаввур қила олишмайди, канцлер лавозимига номзодлар: социал-демократлар етакчиси, вице-канцлер Олаф Шольц, Меркель партияси – ХДИ етакчиси Армин Лашет ва яшиллар вакили Анналена Бербок - уларнинг барчаси сайловолди кампанияси давомида Меркель олиб борган сиёсатни давом эттирувчи ворис сифатида кўрсатишга уринишди. Сўровларга кўра, ҳозирча Шольц немисларни кўпроқ ишонтира олган.\nМеркель ҳеч қачон ватандошларини жозибали шиорлар билан мафтун этишга уринмаган, омма кайфиятини бир лаҳзада кўтаришга ҳаракат қилмаган, радикал ислоҳотларга қўл урмаган. У деярли ҳар доим зерикарли сиёсат олиб борар, муроса йўлларини излар, ишонтирар, босим қилар ва ўрни келганда чекинарди. Бу эса қатъий қадамлар ташлаш тарафдорларини жуда ғазаблантирарди (масалан, мамлакатдаги радикал яшиллар ёки Россиядан хавфсировчи шарқий европаликларни), аммо у ўз услуби билан мамлакатдаги деярли барча етакчи сиёсатчилар ҳамда немис сайловчиларининг аксар қисмини ўз томонига оғдириб олган.\nУмуман олганда, Меркель фақат икки марта кўпчиликнинг истагига қарши бориб қарор қабул қилган. Бу Греция иқтисодиёти ҳалокатга учраган ва евроҳудуддаги инқироз вақтида ҳамда миграция инқирози вақтида.\nТарихдаги бу икки инқироздан Меркелнинг икки ибораси қолган.\n«Хоҳиш бўлса, чиқиш йўли топилади». Меркель бу иборани Греция қарзга ботган ва бу бутун евро ҳудудига хавф солган вақтда кўп марта такрорлаганди.\nГреклар уларга белгиланган қатъий иқтисодий чоралардан ғазабланишади, 2015 йилда сўлчи бош вазир Алексис Ципрасни сайлашади, кейин референдумда мамлакат иқтисодиётини қутқаришга қарши овоз беришади ва Афина дефолт эълон қилади. Жуда кўплаб немис молиячилари ва тадбиркорлар Грецияни евро ҳудудидан чиқариб юборишни исташади, улар ўн миллиардлаб евроларини сақлаб қолиш мумкинлигини тушунишарди.\nБарчасидан муҳими умумевропа валютасини сақлаб қолиш деб ҳисоблаган Меркель уларнинг барчасини бунга кўндиради.\n«Агар Берлинда нисбатан кучсизроқ сиёсатчи раҳбар бўлганида, у геосиёсий оқибатларни инкор этган ва талабларга кўниб, Грецияни евроҳудуддан чиқариб юборган бўларди», – дейди Грециядаги «Екатимерини» нашри муҳаррири Алексис Папачелас.\nЯкун: Греция эндиликда ўзидан йигирма йил кейин Европа Иттифоқига кирган социалистик лагернинг собиқ мамлакатларидан қашшоқроқ бўлиб чиқди, аммо евроҳудуд қутқарилди, Меркелнинг ўша вақтдаги ҳаракатлари эса немисларнинг кўпчилиги томонидан маъқулланади.\n«Биз буни қиламиз» ёки «биз қила оламиз». Меркель бу шиорни Барак Обамадан ўзлаштирган, 2015 йилда мамлакат фуқароларини Германия Сурия ва қўшни мамлакатлардан юз минглаб қочқинларни қабул қила олиши ва буни қилиш кераклигига ишонтирган.\nЛекин ўшанда фуқароларнинг катта қисми, юмшоқ қилиб айтганда, бу тўғри эканига ишонқирамай қараган. Қочқинлар оқими ксенофоб ҳаракат PEGIDA (от Patriotische Europäer gegen die Islamisierung des Abendlandes, «Ғарб исломлашишига қарши ватанпарвар европаликлар») юзага келади ва бу ҳаракат евроскептикларнинг «Германия учун муқобил» партиясига қўшимча куч бағишлайди.\n«Агар биз ҳозир фавқулодда вазиятда меҳрибонлик кўрсатганимиз учун узр сўрашимиз керак бўлса, бу менинг мамлакатим эмас», – дейди Ангела Меркель 2015 йилда ўзининг қарорига билдирилган эътирозларга жавобан.\nЁдда тутиш керакки, ўша вақтда Европа лойиҳасининг бош муҳофизи бўлган Меркель нафақат миллионлаб германияликлар иродасига, балки Европа Иттифоқи қоидаларига ҳам қарши чиққанди, чунки қоидага кўра, қочқинлар ва ноқонуний иммиграция масаласи билан қочқинлар биринчи бўлиб кирган мамлакат шуғулланиши керак эди.\nАлбатта, ЕИда ноқонуний иммиграция муаммоси ҳал қилинди деб айтиш қийин, аммо энг қийин паллаларда Меркель ва Германия бу муаммони нисбатан муваффақиятли ўтказди. Меркель етакчи сиёсатчиларни ўз қарори тўғрилигига ишонтирди, параллел равишда (Брюссель билан келишган ҳолда) Туркия билан ушбу мамлакат ҳудудидаги қочқинлар лагерларини молиялаштириш бўйича келишди ва ноқонуний қочқинлар оқими тўлқини босилди.\nҚочқинлар 2015-2016 йилларда Германия меҳнат бозорини тўлдиришда давом этишди, PEGIDA коронавирус танаффусидан кейин Дрезденда митингларни давом эттирди, лекин энди бундай акциялар тобора камроқ одам йиғмоқда; «Германия учун муқобил» ХДИ электоратининг бир қисмини ўзига оғдирди, бундестагга ва барча ҳудудий парламентларга кирди, аммо аллақачон бу кучлар ўз максимумига эришиб бўлган: уларнинг тарафдорлари бутун Германия бўйича 10-12 фоиз, собиқ ГДРнинг айрим ерларида бу кўрсаткич 25 фоизгача чиқиши мумкин.\nАйрим британиялик брекситчи сиёсатчилар Британиянинг ЕИдан чиқиши масаласидаги 2016 йилги референдумдан олдин ва кейин оммани Европа иттифоқи ҳеч нарсага қодир эмаслиги ва барча муҳим келишувлар Берлин ва Париж билан алоҳида-алоҳида муҳокама қилиниши кераклигини айтишганди.\nАммо на Меркель, на Франция президентлари Франсуа Олланд ва Эмманюэль Макрон ўз қарашларини ўзгартиришига ёки бошқа сиёсатчиларни кўндиришига зарурат туғилмади. Барча Евроиттифоқ Лондон билан музокараларда ягона куч бўлиши керак деб ҳисоблади – иттифоқ кичик Ирландиянинг манфаатларини ҳам, ЕИнинг барча аъзоларининг умумий манфаатларини ҳам ҳимоя қилиши керак.\nГермания бошида Европа ғоясига мойил бўлмаган одам раҳбар бўлганида, у ҳам брекситчилар истагани каби алоҳида музокараларга киришмаган бўларди, аммо ЕИ делегацияси позицияси биринчи навбатда қитъанинг энг йирик иқтисодиёти манфаатларини акс эттиришига интилган бўларди.\nНатижа: ЕИ иттифоқни тарк этган Британиядан аввалбошдан истаган барча нарсасини олди. Бунинг учун Меркелдан миннатдор бўлса арзийди.\nМеркель Путин билан энг кўп гаплашган ғарблик сиёсатчи\nМеркель, Путин ва Россия\nШарқий Европадаги Меркелнинг эҳтиёткорлик (кўплар учун чидаб бўлмас эҳтиёткорлик) билан иш юритиш услуби, биринчи навбатда, унинг Путин Россияси билан муносабатларидан маълум.\n2005 йилда, Меркель энди канцлер бўлганида, матбуот унинг Москва билан қандай муносабат ўрнатиши бўйича асосан икки хил прогноз берганди.\nБиринчиси: болалиги ва ўсмирлигининг катта қисмини ГДРда ўтказган Ангела социалистик тартибдан нафратланади ва Россияга ишонмайди. Шунинг учун, социалист канцлер, Россияни «тўлақонли демократия» деб атаган, кейин «Газпром»да маош олиб ишлаган Герхард Шрёдер давридаги каби Путин билан дўстлик бўлмайди.\nИккинчиси: Меркель ҳам, Путин ҳам немис ва рус тилларини билишади, шу туфайли улар осон тил топишади.\nИкки прогноз ҳам озми, кўпми амалга ошди.\nАпокрифлардан бирида айтилишича, 2002 йилда, бундестагда чиқиш қилган Путин совуқ уруш давридан кейинги янги дунё ҳақида сўзлаётганида ўша вақтда мухолифат етакчиси бўлган Ангела Меркель ёнидаги одамга шундай пичирлаган: «Типик КГБчининг одатий нутқи. Бу йигитга ишониш керак эмас».\nЯна бир машҳур бўлган ярим афсона лаҳза: 2014 йил бошида, Россия Қримни босиб олганида, Меркель Путин билан гаплашганидан кейин Барак Обама билан телефон мулоқотида гўёки шундай деган: «Жаноб Путин реаллик билан алоқаларни сақлаб қолганига ишончим комил эмас».\nБу ҳақда 2014 йил 2 мартида New York Times нашри Америка президенти маъмуриятидаги ўз манбасига асосланиб ҳикоя қилган, бу янгилик тезда бутун дунёга тарқалган ва шу вақтга қадар кўпчилик буни факт сифатида қабул қилади, аммо немис сиёсатчилари Меркель ўшанда бундай сўзларни айтмаганига ишонтиришган.\nНима бўлмасин, қандай гаплар тарқалганидан қатъи назар, Меркель Путин билан гаплашишда давом этди ва 2021 йил августида сўнгги хорижий сафарини Москвага амалга оширди.\nАнгела Меркель россияликлар президенти ва Россия ҳақида аслида қандай фикрда экани номаълум, аммо ҳар қандай ҳолатда ҳам, уни Россияга ортиқча юмшоқ муносабатда бўлишда айблайдиганлар ёдда тутиши керакки, барча муҳим қарорларни (масалан, Россия йўналишидаги сўнггиси - «Шимолий оқим - 2» газ қувури бўйича қарор) канцлер ўз партиясидаги етакчи сиёсатчилар, коалиция бўйича ҳамкорлар, Ерлар бош вазирлари, бизнесменлар, Европа Иттифоқи бўйича шериклар ва Брюссель билан келишиб қабул қилиши керак.\nБошқа томондан, Меркель ҳамиша муросага ва барқарорликка, «қонун устуворлиги доирасидаги мўътадил тараққиёт»га интилиши ҳисобга олинса, агар Москва ташқи сиёсатидаги эволюция бўлмаганида, тасаввур қилиш мумкинки, у Путин билан ҳеч қандай муаммосиз «business as usual» («одатий бизнес») режимида ишлаган бўларди.\nМеркелнинг канцлерлиги даврида Россия ва Грузия уруши бўлиб ўтди; Британияда Александр Литвиненко, Сергей ва Юлия Скрипаллар заҳарланди; Қрим босиб олинди; Украина шарқи уруш гирдобида қолди; бундестаг почталарига бузиб кирилди («Мен ҳар куни Россия билан муносабатларни яхшилашга уринаман, аммо, бошқа томондан россиялик кучлар томонидан амалга оширилгани яққол кўриниб турган бундай ишлар бўлади», - деганди бу борада Меркель); Берлин марказида мухолифатчи Зелимхан Хангошвили ўлдирилди. Ниҳоят, Алексей Навальнийнинг заҳарланиши ва бу борадаги текширув ишларига Германия ҳам жалб этилиши. Ва Меркель асосий россиялик мухолифатчини кўриш учун шифохонага келди.\nНатижада кўплаб немис сайловчилари ва сиёсатчилари Путин Россиясига муносабатини ўзгартирди - Меркелда ҳам манёврлар қилиш учун майдон ўзгарди.\n«Германия аллақачон Россиянинг Европадаги «асосий лоббисти» бўлишни бас қилган. Канцлер (Герхард) Шрёдер давридаги ГФРнинг «адвокатлик функцияси» ўрнига аввалига ўзаро тушунмовчилик, кейин эса кескинлик эгаллади. Агар Германияни Евроиттифоқдаги «Россияни тушунувчилар» шкаласи бўйича баҳоласак, бу давлат анчадан бери «тушунувчилар» рўйхатини бошқармаяпти, балки бу рўйхатнинг ўрталарида жойлашган», дейди бу масалада германиялик сиёсатшунос Дмитрий Стратиевский BBC билан суҳбатда.\nНатижа: Германия ва Евроиттифоқ россиялик амалдорлар ва ҳарбий раҳбарларга нисбатан санкцияларни кучда қолдирди, аммо улар жуда оғриқли эмас; немис бизнеси Россияда ишлашда, Россия гази - Германияга оқишда давом этади. Меркель барчани рози қилди: қатъий линия тарафдорларини ҳам, ўтмишдаги ишларнинг барчасига кўз юмган ҳолда Россияда пул ишлаб топишни истаганларни ҳам.\nҲозирда барча Германия ва Европада Ангела Меркелга у каби адекват ворис топилиш-топилмаслиги бўйича тахминларини билдирмоқда.\nБир томондан, Германиянинг исталган канцлери, ЕИдаги энг йирик иқтисодга эга қудратли давлат раҳбари сифатида ўз-ўзидан бутун Европанинг етакчиси бўлиши табиий ҳолат.\nБошқа томондан - яна ким ўз мамлакатида, бутун Европа ёки дунёда у каби авторитетга эга бўлиб, барқарор натижаларга эришиши мумкин? Меркель кетмоқда - ортидан унинг партияси сайловчиларининг ярми партиясини ўзгартирмоқда.\nҲозирда дунёдаги ўнлаб етакчи нашрлар ва таҳлилчилар Меркель даври якунларини сарҳисоб қилишмоқда - уларнинг барчаси деярли бир нарсани ёзишмоқда.\n«Германияда уни тез-тез қандайдир катта мақсадсиз, келажакнинг умумий картинасини чизиб олмасдан бошқаргани учун танқид қилишади. Аммо Германия ва ундан ташқаридагилар унинг ҳалоллик, барқарорлик ва масъулиятни сақлаган ҳолда қийинчиликларни енгиши ва муваффақиятга эришиши қобилиятини унутишмайди», дейди Conversation нашри муаллифи.\nАнгела Меркель. Қисқа биография\n1954 йил 17 июлда - Ҳамбургда, келиб чиқишига кўра польшалик-германиялик бўлган, лютеран пастори Ҳорст Казнер (Германиянинг бўлажак канцлерининг бувасининг фамилияси Казмержчак бўлган) оиласида Ангела Доротея Казнер дунёга келган.\n1954 йил кузи - Казнерлар оиласи ГДРга, Перлеберг шаҳрига кўчиб ўтади, бу ерда ота Ҳорст даромадли иш топганди.\n1986 йилда - 11 йилдан буён Меркель фамилиясида бўлган Ангела квант химияси бўйича доктор мақомини олади ва фан билан машғул бўлишда давом этади.\n1989-1990 йилларда - демократик ҳаракат тўлқинида Меркель сиёсатга кириб келади, "Демократик уйғониш" партиясига аъзо бўлиб киради ва ГДРнинг демократик йўл билан сайланган илк ва сўнгги ҳукуматида матбуот котиби ўринбосарига айланади.\n1990 йил 2 декабрда - бирлашган Германиянинг бундестагига илк сайловда Меркель ХДИдан депутат этиб сайланади.\n1991-1994 йилларда - Меркель - Ҳелмут Кол ҳукуматида Аёллар ва ёшлар вазири лавозимини эгаллайди.\n1994-1998 йилларда - Меркель - яна Ҳелмут Кол ҳукуматида Атроф-муҳит ва ядро хавфсизлиги вазири бўлади.\n1998 йилда - сайловларда социалистларга мағлуб бўлган ХДИ Меркелни партия бош котиби, яъни партия аппарати раҳбари этиб танлайди.\n2000 йилда - Меркель ХДИ раисига айланади - у немис партияси тарихидаги илк аёл раҳбар эди.\n2005 йил 30 майда - Меркель раҳбарлигидаги ХДИ/ХСИ Герхард Шрёдер бошлиқ социалистларни мағлуб этиб, ҳокимият тепасига келади.\n2005 йил 22 ноябрда - бундестагда коалиция тузиш бўйича узоқ давом этган музокаралардан кейин Меркель раҳбарлигидаги ҳукумат шакллантирилади, энди у Германия тарихидаги илк аёл канцлерга айланади.\n2009, 2013, 2017 йилларда - сайловларда Меркель раҳбарлигида ХДИ/ХСИ блоки ғалаба қозонишда давом этади.\n2018 йил 29 октябрда - Меркель партияни кейинги сайловларга олиб бормаслигини ва тез орада ХДИ раислигини тарк этишини маълум қилади.\n2018 йил 7 декабрда - ХДИ раислигига Меркелнинг номзоди - Аннегрет Крамп-Карренбауэр сайланади (2020 йилга келиб уни Армин Лашет алмаштиради).\n2021 йил 26 сентябрь - бундестаг учун навбатдаги сайловлар, бу сафар Ангела Меркель Германия канцлери лавозимини тарк этади.\nГерманияда 100 ёшли нацист устидан суд жараёни бошланди. У 3,5 минг киши ўлимида айбланмоқда


Афғонистонда ҳужумга учраган ўзбекистонликлар орасида қурбонлар борми? | Qalampir.uz\nАфғонистонда ҳужумга учраган ўзбекистонликлар орасида қурбонлар борми?\nЖамият\t21 Август 16:42 9127\nАфғонистонда ўзбекистонлик темирйўлчилар ҳужумга учради\nАввалроқ, Афғонистоннинг Балх вилоятида Ўзбекистон фуқаролари қуролли ҳужумга учрагани ҳақида хабар берган эдик. Улар темирйўлчилар бўлган.\n“Ўзбекистон темир йўллари” АЖ мазкур ҳолат юзасидан расмий маълумот берди ва содир бўлган воқеада Ўзбекистон фуқаролари ҳалок бўлмаганини маълум қилди. Унга кўра, 20 август куни Aфғонистоннинг Мозори-Шариф шаҳри яқинидаги темир йўл қўриқчиларига ҳужум уюштирилган.\n“Корхона ишчи-ходимларини иш жойига олиб кетиш учун келган корхона координация бўлими бошлиғи ўринбосари, хайдовчи ва Aфғонистон Ички ишлар вазирлигининг темир йўлни қўриқлаш батальони аскари Хайратон ишчилар яшаш базасидан чиқишган.\nШундан сўнг, темир йўлнинг тахминан 43 километри яқинида уларга номаълум шахслар томонидан қуролли хужум уюштирилган”, дейилади хабарда.\nХужум натижасида корхона координация бўлими бошлиғи ўринбосари жарохат олган, икки нафар Aфғонистон фуқароси (Ички ишлар вазирлигининг темир йўлни қўриқлаш батальони аскари ва бир нафар ҳужум қилган номаълум шахс) ҳалок бўлган.\nЖарохат олган корхона координация бўлими бошлиғи ўринбосари корхонага тегишли автомашинада Термиз шаҳридаги шифохонага етказилган.\n21 август соат 7:00 дан Хайратон станцияси ўз ишини давом эттириш учун очилди. Мозори-Шариф ва Наибобод станцияларида очилиши бўйича ишлар олиб борилмоқда.\n28 Сентябрь 10:15 54848\n28 Сентябрь 15:22 25714\n28 Сентябрь 09:43 24047\n28 Сентябрь 09:27 23930\n28 Сентябрь 12:42 21746


ЖССТ: 2050 йилда 60 ёшдан ошганлар сони икки баробар ортади\n11:55 / 02.10.2015\nКўплаб инсонларнинг узоқроқ умр кечиришига имкон берувчи тиббиёт муваффақиятлари шарофати билан 2050 йилга бориб 60 ёшдан ошган кишилар сонининг икки баробар ортиши туб ижтимоий ислоҳотлар ўтказилишини талаб қилади.\nБу ҳақда Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти 1 октябрь – кекса инсонлар халқаро куни муносабати билан эълон қилган ҳисоботда айтиб ўтилди.\n“Бугунги кунда ҳаттоки энг камбағал давлатларда ҳам инсонлар узоқроқ ҳаёт кечиришни бошлади, - деди ЖССТ Бош директори Маргарет Чен.\n– Бироқ бу етарли эмас. Биз ушбу қўшимча йилларда одамларнинг соғлом ҳолда тўлақонли ҳаёт кечириб, инсоний қадр-қимматининг сақлаб қолишига эришишимиз зарур. Мазкур мақсадга эришиш фақатгина кекча кишилар эмас, балки бутун жамият учун ҳам аҳамиятлидир”.\nҲисоботда ҳукуматлар кекса кишиларнинг жамият ҳаётида фаол иштирок этишига йўл қўювчи ва кекса ёшда саломатликка жиддий таъсир кўрсатувчи адолатсизликларга йўл қўймасликка хизмат қиладиган сиёсатни олиб бориш лозимлигини қайд этиб ўтди.


“Булунғур ҳаёти” газетаси 90 йиллигини янги бинода кутиб олади » Самарқанд вилоят Ахборот ва оммавий коммуникациялар бошқармаси\nСамарқанд вилоят Ахборот ва оммавий коммуникациялар бошқармаси » Янгиликлар » “Булунғур ҳаёти” газетаси 90 йиллигини янги бинода кутиб олади\nХалқ депутатлари Булунғур туман Кенгаши ҳамда туман ҳокимлиги муассислигидаги "Булунғур ҳаёти" газетаси 1931 йил декабрь ойидан буён чоп этилиб келинмоқда. Мазкур газета дастлаб, “Колхўзчилар байроғи”, “Коммунист” номлари билан чоп этилган ҳамда қўшни Жомбой ва Пайариқ туманлари бўйича ҳам ахборотлар, турли мавзулардаги мақолалар ёритиб борилган. Ҳозирда Булунғур тумани ҳаётидаги ижтимоий-иқтисодий, сиёсий, маънавий-маърифий мавзудаги матуриалларни ёритиб келаётган газета 2021 йилда ўзининг 90 йиллик юбилейини нишонлайди. Айтиш лозимки, бугун вилоятимизда фаолият юритаётган нашрлардан “Зарафшон” газетаси 1913 йилдан чиқа бошлаган бўлса, Каттақўрғон туманининг “Каттақўрғон ҳақиқати”, Оқдарё туманининг “Оқдарё овози” газеталари 1931 йилдан чоп этила бошлаган.\nБугунги шиддатли даврда босма нашрлар ҳам замон билан ҳамнафас бўлиши давр талаби. Албатта, бунинг учун ўз ишининг усталари ҳамда етарли шарт-шароит, моддий-техник база зарур. Ушбу талабларни инобатга олган ҳолда "Булунғур ҳаёти" газетаси таҳририяти учун айни пайтда янги бино қад ростламоқда. 4 та хонадан иборат бўладиган янги бинода таҳририят ходимлари учун барча шароит яратилиб, моддий-техник база билан тўлиқ таъминланади.\nБу ҳақда яқинда 7 октябрь куни Булунғур тумани ҳокими Баҳодир Бахрамов бинонинг қурилиш ишлари билан танишганда айтилди. Туман ҳокими қурилиш жараёнлари юзасидан ўзининг таклифларини билдириб ўтар экан: “Газета туманнинг маънавий-маърифий ҳаётини, бугуни ва кечасини кўрсатиб берувчи бир кўзгудир. Шундай экан самарали фаолият юритиши учун таҳририят ходимларига муносиб шароит яратиб беришимиз зарур” дея таъкидлади.\nГазета бор экан биз ўз иш фаолиятимиздаги ютуқ ва камчиликларимизни ойнада кўрамиз ва шунга қараб ҳаракат қиламиз. Биз учун "Булунғур ҳаёти" газетаси доим шундай бўлиб қолади.\nБулунғур туман ҳокимлиги ахборот хизмати\n“Овози Самарқанд” — 30 ёшда


Тақво ва сабр тимсоли – Ҳожар онамиз | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n1213 22:18 15.02.2020\nБиз ҳикоя қиладиган буюк зот – Иброҳим алайҳиссаломга турмушга чиқиб, Исмоил алайҳиссаломдек инсонни дунёга келтирган мисрлик аёлдир. Исмоил алайҳиссалом кейинчалик халқи орасидан банибашар тарихидаги энг буюк зот – Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам чиққан араблар уруғининг асосчисига айланди. Шундай экан, мисрликлар ул зотга биродар ҳисобланади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам мусулмонларга Миср забт этилгач, ерлик аҳолига яхши муносабатда бўлишни васият қилгани ҳақида ҳадис бор. Ривоят қилинишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Ахир улар ҳимоямиз остида бўлиб, биз билан қариндошлик риштаси ила боғланишган», деганлар. Исмоил алайҳиссаломнинг онаси Биби Ҳожарнинг Мисрда туғилиб вояга етгани мисрликларни араблар билан боғлайдиган қардошлик риштасидир.\nАллоҳ Ўз ҳабиби Иброҳим алайҳиссаломга Биби Ҳожарни қўлидаги гўдаги билан бирга Фаластиндан олиб чиқиб, бошоқли ўсимлик ўсмас водийга элтишни амр қилди. Иброҳим алайҳиссалом хотинини эмизикли чақалоғи билан бирга тайинланган жойда қолдириб, Фаластинга қайтишга тараддудланиб турганда, Ҳожар онамиз одам қадами етмаган бу кимсасиз чўлга ташлаб кетаётган эридан сўрабди: «Сиз буни Аллоҳнинг иродаси ила бажаряпсизми?» Иброҳим алайҳиссалом жавоб ўрнига бош ирғиб қўйибди. Шунда бу оқила аёлнинг юрагидан, Аллоҳ Ўзига қайтариб оладиган кун етгунча исми бани-башар хотирасида барча замонларда абадий сақланадиган сўзлар отилиб чиқди, Биби Ҳожар комил имон-ла: «Демак, У нобуд бўлишимизга йўл қўймас!» – деди.\nУшбу аёл муҳим бир қоидани – кимки Аллоҳнинг амрига итоат қилса, Унга таваккул қилса, Аллоҳ унинг нобуд бўлишига йўл қўймаслигини жуда яхши ўзлаштириб олган. Кўпчилик муайян қийинчиликка дуч келган фурсатда ушбу қоидани унутиб қўяди. Айримлар эса синов тобора кучайиб борар экан, умидни узиб, вазиятдан чиқиш йўлини топа олмай қолишади. Иш шу даражагача етиб борадики, баъзилар умидсизликка юз тутади, уммат руҳи яна кўтарилишига бўлган ишончни йўқотади. Ислом уммати оёққа туриши, ўтмишдаги шон-шавкати яна қайтишини имконсиз, деб ҳисоблайдиганлар шуни билсинларки, улар Аллоҳдан нажот келишига ишонмай қўйган муртадга айланиш чегарасига бориб қолганлар. Биби Ҳожар уларга ибрат бўлсин. Ушбу қаҳрамон аёл, аввало, Буюк ва Қодир Аллоҳга таваккул қилган. Бундан ташқари, у гарчи Аллоҳнинг ёрдамига комил имон-ла қараган бўлса-да, қўл қовуштириб ўтирмаган.\nЗеро, қалбдаги имон бажариладиган амал билан тасдиқланишга эҳтиёж сезади ва шу тариқа улар бир-бирини тўлдириб, бир бутунлик ҳосил қилади.\nБиби Ҳожар Сафо ва Марва тепаликлари орасида юриб, сув қидирди. Бу ерда биронта ҳам ҳаёт нишонаси кўринмаса-да, умидини узмади, чақалоғи учун сув қидирди. Кимдир: «Сув топа олмаганига қарамай, нима учун Биби Ҳожар Сафо ва Марва тепаликлари орасида бир эмас, икки эмас, етти марта югуриб сув қидирди?» – дея сўраши мумкин. Сабаби шундаки, Ҳожар онамиз мақсадга эришиш йўлида ўз кучи ва имконини охиригача ишга солган, валлоҳу аълам. Бунда Биби Ҳожар қийинчиликни енгиб, омон қолишнинг икки мажбурий шартини: қалб-ла имон ва амал-ла тасдиқ шартларини бажарган.\nНиҳоят, Аллоҳдан нажот келди, нобуд бўлишига бир баҳя қолган чақалоқ Исмоилнинг оёғи остидан Замзам булоғи отилиб чиқди. Булоқ сувининг ҳар бир томчисида қаҳрамон аёл ўз гўдаги билан бирга машаққатни енгиб, омон қола билгани ҳақида ривоят янгради. Оби Замзам булоғи Аллоҳнинг қудрати билан бугунги кунгача Маккаи мукарраманинг ерости тошлари орасидан сизиб чиқмоқда ва мазали сувининг ҳар бир томчиси ила нажот манбаси битмас-туганмас эканлигини тасдиқлаётгандай бўлмоқда. Шундай экан, ҳар гал ҳаёт машаққатига дуч келар экансиз, заррача ҳаёт нишонаси бўлмаган қуп-қуруқ чўлда нобуд бўлишига сал қолган гўдакни, онаси Биби Ҳожарни ёдга олинг. Қийинчиликни енгиб, омон қолиш учун иккита шартни сўзсиз бажаринг. Биринчи навбатда, Аллоҳнинг нажотига комил имонда бўлинг, шундан сўнг ўз мушкулингизни осон қилиш йўлида қўлдан келганча ҳаракат қилинг. Билингки, пировардида муваффақиятга эришасиз, гарчи кимгадир сизнинг барча саъй-ҳаракатларингиз беҳуда амалдай кўринса-да.\nБиби Ҳожар ўз амали ила Ислом уммати тарихида ўтган буюк зотларнинг исмлари қаторида номи зарҳал ҳарфлар билан битилишга муносиб аёлдир. Бу мўътабар аёл араблар ва жамики мусулмонларнинг онасига айланди. Бас, шундай экан, ўз онасининг юртини Шарқий Рим империяси (Византия) зулмидан халос қилиш, Биби Ҳожарнинг оға-иниларини ҳам Аллоҳнинг динига даъват этиш мусулмонларнинг бурчига айланди. Ва бу ишни амалга оширган инсон том маънода буюкликка эришди. Ул зоти шариф Мисрни забт этиш шарафига муяссар бўлди. Кейинчалик Миср динимиз тарихи давомида исломга таянч бўлган асосий марказга айланди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Махсус Тарих тақво Сабр Ҳожар\n1613 21:00 03.08.2020\n5848 14:10 02.08.2020\n679 19:06 29.07.2020\n514 12:00 19.07.2020\n1072 10:33 19.07.2020\nМуҳаммад алайҳиссалом: «Мен билан набийлар тугатилди». Сохта пайғамбарга раддия\n28402 08:45 18.07.2020


РАСМИЙ МУНОСАБАТ: Оилалар вақтинчалик яшашмоқда! » Зафаробод тумани ҳокимлиги расмий сайти\nЗафаробод тумани ҳокимлиги » Янгиликлар » РАСМИЙ МУНОСАБАТ: Оилалар вақтинчалик яшашмоқда!\nИжтимоий тармоқларда “Жиззах вилояти Зафаробод тумани касб-ҳунар мактаби талабалар ётоқхонасида 2 оила истиқомат қилади. Қизиқ, бу тартиб-қоидага тўғри келадими?” номли фото хабар пайдо бўлди.\nЮқоридаги фото хабар бўйича, ҳақиқатда хам 2 та, Эштоева Назира (4 нафар фарзанди бор) ҳамда Абдураззоқова Гулнора (3 нафар фарзанди бор) оилалари туман касб-хунар мактаби ётоқхонасида хозирда ёшаб келмоқда. Ушбу оилалар кам таъминланган, эҳтиёжманд оилалар ҳисобланиб, қишнинг совуқ кунларида борадиган уй-жойи мавжуд эмаслиги, ёш болалари борлиги сабабли вақтинчалик бошпана сифатида касб-хунар мактаби ётоқхонасида яшаб келмоқда.\nҲозирда туман ҳокимлиги томонидан бошқа белгиланган турар-жойга ушбу оилаларни кўчириш чоралари кўрилмоқда. Феврал ойининг ўрталарида (кунлар исиб қолганда) ушбу оилаларга яшаш учун ажратиладиган хоналарни таъмирлаш, яшаш учун шароит яратиш ишлари бошланади ҳамда таъмирлаш ишлари якунлангандан сўнг касб-хунар ётоқхонасидан кўчириб ўткизилади.\nШунингдек, юқоридаги фото хабар бўйича туман ҳокими Н.Раджапов, туман Халқ қабулхонаси ва Бош вазир қабулхонаси мудирлари билан туман касб-хунар мактаби ётоқхонасига ташриф буюриб, 2 та оила ҳолидан хабар олишди.\nРАСМИЙ МУНОСАБАТ: Синфлар қисқартирилмаган!\nЎЗИНИ ЎЗИ БАНД ҚИЛГАН ФУҚАРОЛАРГА ҚАТОР ЕНГИЛЛИКЛАР ЯРАТИЛМОҚДА