245-сон 19.12.2012. Рух ва мис ишлаб чиқаришда хавфсизлик қоидаларини тасдиқлаш ҳақида\nРух ва мис ишлаб чиқаришда хавфсизлик ҚОИДАЛАРИ\n2-§. Электр хавфсизлигига қўйиладиган талаблар\n3-§. Технологик тараларга қўйиладиган талаблар\n4-§. Металлургия агрегатларини иситишга қўйиладиган талаблар\n5-§. Утилизатор қозонлар, буғлатиб совутиш тизимларига қўйиладиган талаблар\n6-§. Металлургия агрегатларининг сув билан совутиладиган элементларига қўйиладиган талаблар\n7-§. Чанг тутиш ва газларни тозалашга қўйиладиган талаблар\n8-§. Сульфат кислотаси ишлаб чиқаришга қўйиладиган талаблар\nII боб. Рух ишлаб чиқаришда хавфсизлик талаблари\n1-§. Шихтани тайёрлашга қўйиладиган талаблар\n2-§. Рух концентратларини куйдиришга қўйиладиган талаблар\n3-§. Вельцлашга қўйиладиган талаблар\n4-§. Рух ишлаб чиқариш гидрометаллургия участкасига қўйиладиган талаблар\n5-§. Куйинди, чанг ва оксидларни суюқликда эритиб ажратиб олишга қўйиладиган талаблар\n6-§. Рухни электр ёрдамида тиндиришга қўйиладиган талаблар\n7-§. Катодларда ажралган рухни эритишга қўйиладиган талаблар\n8-§. Кадмий ишлаб чиқаришга қўйиладиган талаблар\nIII боб. Мис ишлаб чиқаришда хавфсизлик талаблари\n1-§. Шихтани тайёрлаш ва қуритишга қўйиладиган талаблар\n2-§. Эритилиб суюқ маҳсулотлар ҳосил бўлишига қўйиладиган талаблар\n3-§. Шлакни чиқинди майдонига тўкишга қўйиладиган талаблар\n4-§. Штейнга конвертерларда ишлов беришга қўйиладиган талаблар\n5-§. Мисни оловда аралашмалардан тозалашга қўйиладиган талаблар\n6-§. Оловда тозаланган мисни анод қуймаларига қуйишга қўйиладиган талаблар\n7-§. Мис электролизига қўйиладиган талаблар\n8-§. Мис купоросини ишлаб чиқаришга қўйиладиган талаблар\nМис ишлаб чиқаришда қўлланиладиган ва ҳосил бўладиган зарарли моддалар бўйича МАЪЛУМОТЛАР\n[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги билан келишилган ҳолда техник ҳужжат деб топилган. 2013 йил 21 январь, 6-24/23-14135/6-сон]\nЎзбекистон Республикасининг «Хавфли ишлаб чиқариш объектларининг саноат хавфсизлиги тўғрисида»ги Қонуни (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2006 йил, 39-сон, 386-модда) ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 11 майдаги 131-сон «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ер қаърини геологик ўрганиш, саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси тузилмасини янада такомиллаштиришга доир чора-тадбирлар тўғрисида»ги (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2011 йил, 19-сон, 191-модда) қарорига мувофиқ буюраман:\n1. Рух ва мис ишлаб чиқаришда хавфсизлик қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.\n2. Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги билан келишилиб, норматив техник ҳужжат сифатида эътироф этилган кундан бошлаб кучга киритилсин ва эълон қилинсин.\nБошлиқ Б. ҒУЛОМОВ\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги ер қаърини геологик ўрганиш, саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2012 йил 19 декабрдаги 245-сонли буйруғига\nРух ва мис ишлаб чиқаришда хавфсизлик\nМазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикасининг «Хавфли ишлаб чиқариш объектларининг саноат хавфсизлиги тўғрисида»ги Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Қонунлари тўплами, 2006 й., 39-сонли, 386-модда) мувофиқ ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 11 майдаги 131-сон «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги ер қаърини геологик ўрганиш, саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси тузилмасини янада такомиллаштиришга доир чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарорига (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2011 й. 19-сон, 191-модда) мувофиқ, рух ва мис ишлаб чиқаришда хавфсизлик талабларини белгилайди.\n1. Мазкур Қоидалар рух ва мис ишлаб чиқариш ташкилотларига (бундан буён матнда ташкилотлар деб юритилади) тааллуқлидир.\n2. Мазкур Қоидаларда қуйидаги асосий атама ва тушунчалардан фойдаланилади:\nаспирация — чангли ҳаво аралашмаларни сўриб олиб, атмосферага зарарли газлардан тозаланган ҳаво чиқариш тизими;\nметаллургик агрегат — металлургия жараёнларини олиб боришга мўлжалланган агрегат.\nМис ишлаб чиқаришда қуйидаги агрегатлар ишлатилади: эритиш печлари (бирор материални эриш температурасидан юқори температурагача қиздириб суюқ ҳолатга айлантириш учун ишлатиладиган печь) — яллиғ-қайтариш печи (ЯҚП), кислородномашъала печи (КМП), суюқ ваннада эритиш печи (СВЭП); горизонталь турдаги кон-вертерлар; буриладиган турдаги оловли тозалаш печлари; мисни грануляция қилиш печлари.\nРух ишлаб чиқаришда қуйидаги агрегатлар ишлатилади: суюқ қатламда куйдириш печлари (СқКП); айланувчан қувур печлари; кўп тубли печлар; индукцион печлар.\nшихта — металл, қотишма ва муайян кимёвий таркибли бирикмаларни олиш учун, қайта ишланадиган белгиланган мутаносибликдаги (маъдан ва унинг концентратлари, флюслар ва бошқалар) материаллар (аралашма) йиғиндиси;\nэритма — суюқ ҳолатигача қиздирилган материал (шлак, штейн, хомаки ва анод миси, рафинирланган рух ва бошқалар);\nштейн — рангли металлургия оралиқ ва қўшимча маҳсулотлари, металлар сульфатларидан ҳосил бўладиган ўзгарувчан кимёвий таркибли қотишма;\nшлак (металлургияда) — металлургик жараёнларда (шихтани эритишда, оралиқ ярим-маҳсулотни қайта ишлашда (масалан металларни тозалашда) олинган, суюқ металл сиртини қопловчи, таркибига бўш тоғ жинси, флюс, ёнилғи кули ва металлар оксиди кирувчи эритма;\nэстакада — устида ускуна ва транспорт тизимларини жойлаштириш учун мўлжалланган иншоот;\nэксгаустер — чиқаётган газларни ҳайдаш учун мўлжалланган марказдан қочирма вентилятор;\nқозон-утилизатор — иккиламчи иссиқликдан фойдаланиш учун мўлжалланган ускуна;\nвельцлаш — найсимон айланувчи печларда металларни оксид ҳолида ҳайдаб тутиб олиш жараёни;\nЧЙҚК — чегаравий йўл қўйиладиган концентрация.\n3. Техник қурилмалардан хавфсиз фойдаланиш ва технологик жараёнларни амалга оширишда зарур ҳужжатлар рўйхати мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ ишлаб чиқилади ва ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланади.\n5. Ишга янги қабул қилинганлар, шунингдек бир ишдан бошқа ишга ўтказилган ёки касбини ўзгартирган ишчилар хизмат кўрсатиши лозим бўлган маълум иш ўрни учун ташкилот томонидан тасдиқланган дастур асосида саноат хавфсизлиги талаблари бўйича йўл-йўриқ оладилар.\n6. Ишчиларни меҳнат хавфсизлигига ўқитишни ташкил этиш ва янги ишга кирувчилар ва касбини ўзгартираётган ишчиларни тайёрлаш ва ишчилар малакасини ошириш ГОСТ 12.0.004-90 «МХСТ. Меҳнат хавфсизлигига ўқитишни ташкил этиш. Умумий қоидалар» ва Меҳнат муҳофазаси бўйича ўқишларни ташкил қилиш ва билимларни синаш тўғрисида намунавий низомга (рўйхат рақами 272, 1996 йил 14 август) мувофиқ амалга оширилади.\n7. Ишларни технологик регламент бўйича хавфсиз юритиш йўриқномалари Меҳнатни муҳофазаси бўйича йўриқномаларни ишлаб чиқиш тўғрисидаги низомга (рўйхат рақами 870, 2000 йил 7 январь) (Ўзбекистон Республикаси вазирликлари, давлат қўмиталари ва идораларининг меъёрий ҳужжатлари ахборотномаси 2000 й., 1-сон) мувофиқ ишлаб чиқилади.\n8. Фойдаланувчи ташкилотларда ходимларни дастлабки тарзда ва вақти-вақти билан тиббий кўрикдан ўтказиш Ходимларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга (рўйхат рақами 2387, 2012 йил 29 август) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2012 й., 35-сон, 407-модда) мувофиқ амалга оширилади.\n9. Ташкилотларда ходимлар Кон-металлургия ишлаб чиқариш ташкилотлари ходимлари учун махсус кийим, махсус пойабзал ва бошқа якка тартибда ҳимояланиш воситаларини бепул беришнинг намунавий меъёрларига (рўйхат рақами 1902, 2009 йил 13 февраль) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2009 й., 7-сон, 75-модда) мувофиқ якка тартибда ҳимояланиш воситалари билан таъминланади.\n10. Ҳар бир ишчи иш бошлангунига қадар, иш учун зарур бўладиган эҳтиёткорлик қурилмалари, асбоб-ускуналари, механизмлари ва мосламаларининг мавжудлиги ва уларнинг созлигини текшириб кўришлари лозим. Технологик қурилмаларнинг эҳтиёткорлик ускуналари, механизмлар ва мосламаларнинг камчилик ва носозликлари аниқланган тақдирда ишчи ходимлар бу ҳақида бўлинма раҳбарига хабар бериши лозим.\n11. Рух ва мис ишлаб чиқариш ташкилотларининг цехлари ва бўлинмаларида ускуналарнинг жойлашиши ишловчиларнинг хавфсизлигини, шунингдек уларга хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш қулайлигини таъминлаши лозим.\n12. Ҳавони тортиш ва аспирация тизимлари чанг, газ ва ҳаво аралашмалари кўринишидаги хавфли ва зарарли моддалар (чанг, газ, буғ, аэрозоллар)ни улар ҳосил бўлган жойлардан чиқариб юборилишини ва ишлаб чиқариш бинолари иш ҳудуди ҳавосидаги бундай зарарли моддаларнинг миқдори СанҚваМ 0046-96 «Иш ҳудуди ҳавосидаги зарарли моддаларнинг ЧЙҚК»га мувофиқ белгиланган чегаравий йўл қўйиладиган концентрациядан ошмаслиги таъминлаши лозим.\n13. Технологик материаллар (хом ашё, флюслар, ишлаб чиқариш чиқиндилари «айланма чиқиндилар», ёқилғи ва ҳоказолар)ни юклаш ва тушириш, уларни қайта ишлаш учун ташиш, шунингдек тайёр маҳсулотларни қадоқлаш, жойлаштириш ишлари механизациялаштирилган бўлиши керак.\n14. Технологик материаллар омборхоналарда, бўлинмаларда, бункерлар ва махсус жиҳозланган майдончаларда сақланиши керак. Бунда уларнинг бир-бири билан аралашиб кетишига йўл қўйилмаслиги таъминланиши керак.\n15. Ишлаб чиқариш ускуналарининг таркибий қисмлари, шу жумладан энергетик қувурлар, шланглар ва электр кабеллари уларга рух, мис, штейн ва шлак эритмалари тушишидан ҳимояланган бўлиши керак.\n16. Ташкилот цехи лойиҳасида агрегат ва аппаратларнинг ишга тушиши, тўхташи ва ускуналарнинг белгиланган иш тартибининг бузилиши тўғрисида билдирувчи назорат ва сигнализация тизими билан жиҳозланиши кўзда тутилган бўлиши керак.\n17. Эритиш печлари, авария содир бўлганда печдаги барча эритмани қабул қилиб олиш имкониятига эга ўрачалар ёки махсус майдончалар билан жиҳозланган бўлиши керак. Эритма қуйиладиган жой қуруқ бўлиши керак.\n18. Металлургия агрегатларида қайта ишланадиган шихта материалларидаги намлик миқдори, технологик ҳужжатда белгиланган бўлиши лозим. Металлургия агрегатларига, намлиги технологик йўриқномада белгиланган миқдордан юқори бўлган шихта материалларини юклашга йўл қўйилмайди.\n19. Иккиламчи хом ашё (таркибида рух ва мис бўлган рангли металл ломлари) ни қайта ишлаш, ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган иккиламчи хом ашё технологик йўриқномаси бўйича, экологик экспертизадан ўтказилгандан кейин амалга оширилиши керак.\n20. Манометр режими, технологик ҳужжатда белгиланган миқдордан ёки белгиланган тартибдан четга чиққанда, металлургия агрегатларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.\n21. Ўзи юрар араваларнинг троллей симлари рельс каллакларидан камида 3 м баландликда жойлашган бўлиши керак.\n22. Асосий ва ёрдамчи, технологик ва электр-техник ускуналарнинг конструктив элементлари изоляциясининг «ер»га нисбатан қаршилигини, шунингдек ерга улаш қурилмаларининг қаршилигини текшириш ишлари Истеъмолчиларнинг электр қурилмаларини техник эксплуатация қилиш қоидаларига (рўйхат рақами 1383, 9 июль 2004 йил) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2004 й., 27-сон, 317-модда) мувофиқ ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган «Технологик ва электр-техник ускуналарнинг конструктив элементлари изоляциясининг қаршилиги» йиллик жадвал бўйича амалга оширилиши лозим. Изоляция қаршилигини, шунингдек ерга улаш қурилмаларининг қаршилигини ўлчаш натижалари баённома билан расмийлаштирилиши лозим.\n23. Технологик ускунани тўхтатиш авария тугмачалари ёрдамида бажарилганда, ускунани масофадан туриб ишга туширишдан ҳимояловчи мослама кўзда тутилган бўлиши керак.\n24. Ёқилғи, ҳаво ва кислород узатиш тизими, ҳаво босими тушиб кетганда печга кислород ва ёқилғи узатилишини узиб қўювчи автоматик ҳимоя мосламасига эга бўлиши керак. Кислород-ҳаво аралашмасидаги белгиланган кислород концентрацияси автоматик тарзда тартибга солиб турилиши керак.\n25. Бир-бири билан ўзаро боғлиқ, технологик участкалар ўртасида телефон ёки овоз кучайтиргич алоқа воситалари ўрнатилган бўлиши керак. Алоқа ва сигнализация воситалари, бевосита иш жойлари яқинида максимал кўриниш ва эшитиш ҳудудларида жойлаштирилиши, шунингдек хизмат кўрсатиш қулай ва хавфсиз бўлиши керак.\n26. Маргимушли водород ажралиб чиқиши мумкин бўлган цехлар, бўлинмалар ва участкаларда ёруғлик ва товуш сигнализациясига эга, автомат газ анализаторлари ёрдамида ҳаво муҳитининг ҳолати назорат қилиниши керак.\n27. Чанг ва газдан тозалаш ускуналарининг тузилиши ва улардан фойдаланиш талаблари СанҚваМ 0208-06 «Технологик жараёнларни ташкил этиш санитария қоидалари ва ишлаб чиқариш ускуналарига қўйиладиган гигиена талаблари»га мувофиқ бўлиши керак.\n28. Кислород билан бойитилган ҳаво ёрдамида пуфлаш ташкилотнинг бош муҳандиси томонидан тасдиқланган мис ишлаб чиқариш бўйича технологик йўриқномага мувофиқ амалга оширилиши керак..\n29. Зарарли моддаларни инвентаризация қилиш, классификациялаш, жойлаш ва зарарлантириш СанҚваМ 0128-02 «Саноат чиқиндиларини инвентаризация қилиш, классификациялаш, жойлаш ва зарарсизлантириш тартиби» ва ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган йўриқнома талабларига мувофиқ бажарилиши керак.\n30. Хавфли ишлаб чиқариш объектларидан фойдаланувчи ташкилот томонидан Хавфли ишлаб чиқариш объектларида ишлаб чиқариш назоратини ташкил этиш ва амалга ошириш қоидаларига мувофиқ (Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг 2009 йил 16 июлдаги 6-15/12-5550/6-сон хулосасига мувофиқ ушбу ҳужжат техник ҳужжат деб топилган) хавфли ишлаб чиқариш объектларида ишлаб чиқариш назорати ташкил этилиши лозим.\n31. Ташкилотларда меҳнат фаолияти билан боғлиқ равишда содир бўлган бахтсиз ҳодисалар ва бошқа жароҳатланишларни текшириш ва ҳисобини юритиш Вазирлар Маҳкамасининг 1997 йил 6 июндаги 286-сон қарори (Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати қарорларининг тўплами, 1997 й., 6-сон, 21-модда) билан тасдиқланган Ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодисаларни ва ходимлар саломатлигининг бошқа хил зарарланишини текшириш ва ҳисобга олиш тўғрисидаги низомга мувофиқ амалга оширилиши лозим.\n32. Ташкилотларда электр қурилмаларини ўрнатиш ва улардан фойдаланишда Электр қурилмаларнинг тузилиши қоидалари, Истеъмолчиларнинг электр қурилмаларини техник эксплуатация қилиш қоидалари (рўйхат рақами 1383, 9 июл 2004 йил) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2004 й., 27-сон, 317-модда) ҳамда Истеъмолчиларнинг электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидалари (рўйхат рақами 1400, 20 август 2004 йил) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2004 й., 33-сон, 379-модда) ва мазкур Қоидалар талабларига риоя қилиниши керак.\n33. Ташкилотларда кучланиш 1000 В дан юқори бўлган электр ускуналарга хизмат кўрсатишда электр хўжалиги учун масъул шахс электр хавфсизлиги бўйича V малака гуруҳига ва кучланиш 1000 В бўлган электр ускуналарга хизмат кўрсатишда IV малака гуруҳига эга бўлиш лозим.\n34. Ташкилот ишлаб чиқариш хоналарини табиий ва сунъий ёритишлар ҚМҚ 2.01.05-98 «Табиий ва сунъий ёритиш» талабига мос келиши лозим.\n35. Ёритқичларнинг конструкцияси ва тузилиши электр тармоқнинг номинал кучланиши ва ташқи муҳитга мос ҳолда бажарилиши керак.\n36. Авария ёритиш тармоқларига бошқа электр энергия истеъмолчиларининг уланишига йўл қўйилмайди.\n37. Юқори хавфли бўлмаган хоналарда барча стационар ёритқичлар учун 220 В дан юқори бўлмаган кучланишдан фойдаланишга йўл қўйилади.\n38. Чўғланма лампали маҳаллий стационар ёритқичлар учун қуйидаги кучланиш қўлланиши лозим:\nюқори хавфли бўлмаган хоналарда 220 В дан юқори бўлмаган;\nюқори хавфли ва ўта хавфли хоналарда 42 В дан юқори бўлмаган.\n39. Авария ёритишларни созлиги ҳар чоракда камида бир марта текширилиши лозим.\n40. Ёритиш воситалари тоза ва соз ҳолатда бўлиши керак.\n41. Ёруғ тушувчи ойналарни йилда камида икки маротаба тозалаш лозим.\n42. Ёруғлик тушадиган дераза ва эшикларни бегона предметлар (ускуна, тайёр маҳсулот ва бошқалар) тўсиб қўйишига йўл қўйилмайди.\n43. Агар портлашдан хавфли газ ва чанглар концентрацияси йиғилиб қолиш эҳтимоли бўлса, унда электр ёритиш тизими портлашдан ҳимояланган ҳолда бажарилиши керак.\n44. Хавфлилик даражаси юқори бўлган хоналарда кўчма электр ёритқичлардан фойдаланилганда кучланиш 42 В дан юқори бўлмаслиги керак. Ўта хавфли хоналарда, хоналардан ташқари ҳамда ускуналар ва иншоотлар (бункерлар, силослар, қудуқлар, буғлантириш камералари, тунеллар ва бошқалар) ички сиртини ёритиш учун кўчма электр ёритқичларнинг кучланиши 12 В дан ошмаслиги керак.\n45. Электр ёритиш тармоқлари полдан 2,5 м дан паст бўлмаган баландликдан ўтган бўлиши керак.\n46. Технологик таралар (ковшлар, шлак чашалари, хокандозлар, кюбеллар ва бошқалар) тайёрлангандан ва таъмирлангандан сўнг, таъмирлаган корхона томонидан текширилиши керак. Таралар тартиб рақами, юк кўтариш қобилияти, массаси кўрсатилган ҳолда тамғаланиши ва белгиланган мақсадларда ишлатилиши керак.\n47. Тара ва траверслар уларни тайёрлаш учун берилган техник шартларга мувофиқ бўлиши, ташкилот бош муҳандиси тасдиқлаган йўриқномада белгиланган муддатларда, улардан фойдаланиш бўйича масъул шахс томонидан вақти-вақти билан кўздан кечирилиши керак. Кўздан кечириш натижалари «Олиб қўйиладиган юк чангаллаш мосламалари ва тараларни текширишни расмийлаштириш» журналида қайд этилиши керак.\n48. Ковш цапфаларининг едирилиши барча ўлчовлар бўйича дастлабки ўлчамларининг 10 фоизидан ошмаслиги керак. Металлургия ишлаб чиқаришлари учун умумий хавфсизлик қоидалари (Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг 2009 йил 28 майдаги 20-15-195/12-сон хатига мувофиқ техник ҳужжат деб топилган) талабларига мувофиқ камида бир йилда бир марта ковш цапфалари бузмайдиган назорат усули ёрдамида текширилиши керак. Текшириш натижалари далолатнома билан расмийлаштирилиши керак.\n49. Деворларида ва цапфалар маҳкамланган жойларида чуқурчалар, дарзлар бўлган ковшлардан, шунингдек деформация натижасида ўз шаклини йўқотган ва цапфалари қўзғалиб қолган ковшлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.\n50. Ковш сиғимини ошириш учун унга қўшимча қисмлар улашга йўл қўйилмайди.\n51. Ковшнинг қуйиш қисми унинг четидан пастда жойлашган ва куймаган бўлиши керак.\n52. Ковшларни кранлар билан фақат траверслар ёрдамида ташишга йўл қўйилади. Траверсни ковшдан ташқарида қолдириш ёки уни ковшга эгишга йўл қўйилмайди.\n53. Таралар махсус ажратилган жойларда ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган тараларни жойлаштириш режаси бўйича жойлаштирилиши керак. Тара қўйиладиган майдончалар текис, горизонтал ва тоза бўлиши керак.\n54. Тарани бортидан ошириб тўлдириш, шунингдек ташқи сиртига материал ёпишиб қолган ҳолда ташишга йўл қўйилмайди.\n55. Чангланадиган материалларни ташиш ва сақлаш учун мўлжалланган таралар герметик бўлиши керак.\n56. Таралар, ишлар бажариладиган ҳудудда кўринадиган жойларга осиб қўйилган строповка чизмалари бўйича строповка қилиниши керак.\n57. Металлургия агрегатларини иситиш учун асосий ёқилғи табиий газ ҳисобланади.\n58. Табиий газни қисқа ён томондаги ёндиргичлар ёки гумбаздан қиздириш орқали бериш мумкин.\n59. Ёнишни сақлаб туриш учун оксидловчи сифатида техник кислород ёки ҳаво хизмат қилади.\n60. Захирадаги ёқилғи сифатида, тегишли ҳароратгача қиздирилган, мазут сақлагичлардан насослар билан ёндиргичларга юбориладиган мазутдан фойдаланилади.\n61. Кислород машъали печлари (КАП), конвертерлар, анод печлари, қайновчи қатлам печлари (ҚҚП) ва вельц печларининг қиздирилиши ва уларда зарур ҳароратни ушлаб туриш учун, табиий газ хизмат қилади.\n62. Ёнишни сақлаб туриш учун, керакли ҳаво махсус ўрнатилган вентиляторлардан берилади.\n63. Печдан қозон-утилизаторгача бўлган газ мўрилари участкасида дарча ва хизмат кўрсатиш майдончалари кўзда тутилиши керак.\n64. Қозон-утилизатор газ мўриларининг чанг бункерлари ва йиғма бункерлари чангни тушириш учун герметик қурилмалар билан жиҳозланган бўлиши керак.\n65. Қозон-утилизаторларни иссиқлик алмашинув юзасини механизациялаштирилган тозалаш воситалари билан жиҳозланган бўлиши лозим.\n66. Утилизатор қозонларни импульсли тозалаш тизими ишини бошқариш бошқарув пультидан амалга оширилиши ва сигнализация тизими билан блокировка қилинган бўлиши керак.\n67. Барабан-сепаратор, улардан фойдаланишда хавфсизлик шароитларини таъминлаш учун, белгиланган мақсадига боғлиқ равишда:\nсувнинг чегаравий сатҳи ва босими сигнализаторлари;\nдаврий тозалаш чизиғи;\nсув ва буғдан намуна олиш қурилмаси ва бошқа қурилмалар билан жиҳозланиши керак.\n68. Утилизатор қозонлар ва буғлатиб совутиш қурилмаларини ишга тушириш, тўхтатиш ва улардан фойдаланиш ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган йўриқномага мувофиқ жойлаштириш талабларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши лозим.\n69. Қозон-утилизатор ва буғлатиб совутиш тизимлари ўрнатилган цехларда ташкилот буйруғи билан улардан хавфсиз фойдаланиш ва созлиги учун масъул шахслар тайинланиши лозим. Масъул шахснинг тайинланганлиги тўғрисидаги буйруқнинг сони ва санаси, қозон паспортига ёзиб қўйилиши керак.\n70. Металлургия агрегатларининг сув билан совутиладиган элементлари уларни бевосита ўрнатишдан олдин ва таъмирдан кейин ишчи босимдан 1,5 баробар юқори бўлган синов босими остида гидравлик синовлардан ўтказилиши керак. Айрим печлар ва элементларга техник шартларда синов босимининг юқори кўтарилишига йўл қўйилади.\n71. Сув билан совутиладиган ҳар қайси элемент учун ишлаб чиқарувчи ташкилот томонидан паспорт тузилиши керак.\n72. Сув билан совутиладиган элементларнинг уланмаларида айрим элементлар ёки гуруҳларни совутиш тизимидан узиб қўйиш ва сув берилишини мослаштириш имконияти бўлиши керак.\n73. Совутиш учун юбориладиган сув механик ва химик аралашмалардан тозаланган бўлиши керак. Сув билан совутиладиган элементлардан чиқадиган сувнинг ҳарорати ёғин ҳароратидан паст, вақтинчалик қаттиқликда бўлиши ва ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган тартиб режаси кўзда тутилиши керак.\n74. Алоҳида сув билан совутиладиган элементларни ёки агрегатни совутиш тизими гуруҳларини ўчириш учун қулф арматура қулай ва хизмат кўрсатиш учун хавфсиз жойларда жойлаштирилиши керак. Сув кессонларга борадиган жойларда ўрнатиладиган қулф арматура тамғаланиши ва кессонланган элементларнинг жойлашиш схемасига мувофиқ кессон рақами кўрсатилган биркага эга бўлиши керак.\n75. Совутиладиган элементлар вақти-вақти билан кўздан кечирилиши, зарур ҳолларда тозаланиши керак.\n76. Нормал ишлаши бузилганда шикаст етказиши ва хизмат кўрсатувчи ходимлар учун хавф туғдириши мумкин бўлган сув билан совутиладиган элементлар, чиқаётган сув ҳарорати белгиланган меъёрдан ошганда ишлаб кетадиган сигнализацияли назорат асбоблари билан жиҳозланган бўлиши керак. Бундай элементлар рўйхати ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланади.\n77. Агрегатни совутиш тизимининг ишини назорат қилиш учун сув йиғгич ўрнатилиши керак. Сув йиғгичларнинг тузилиши ва жойлашиши уларга эритма тушишига йўл қўймаслиги, хизмат кўрсатувчи ходимларга сув оқимини визуал назорат қилиш имконини бериши керак.\n78. Металлургия агрегатларининг совутиш тизими элементларига сув борадиган магистрал қувурлар агрегатлардаги эритманинг ишчи сатҳидан юқорида жойлашиши керак. Сув сарфини тартибга солиш воситалари хизмат кўрсатиш учун хавфсиз ва қулай жойларда ўрнатилиши керак.\n79. Агрегат тўхтаганда, совутиладиган элементларда сувнинг музлаб қолишига йўл қўймайдиган чоралар кўрилиши керак.\n80. Электр фильтрларнинг кучланиш остидаги барча ташқи металл қисмлари тўсилиши ёки ҳимоя қалпоқлари билан бекитилиши керак. Ток ростлагич, юқори вольтли агрегат ва узгич камида 2,5 м баландликда тўрсимон тўсиқ билан ишончли тўсилган бўлиши керак.\n81. Электр фильтрнинг иш пайтида кучланиш остида бўлмайдиган барча металл қисмлари, шунингдек, электр фильтр билан боғлиқ барча металл конструкциялар (газ мўрилари, шнеклар ва бошқалар) «Электр қурилмаларнинг тузилиш қоидалари»га мувофиқ бўлиши керак.\n82. Электр фильтрлар, газ мўрилари ва шу каби бошқа ускуналарнинг ичида барча ишлар наряд-рухсатнома бўйича, ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган, газдан хавфи бўлган ишларни хавфсиз бажариш бўйича меҳнат муҳофазаси йўриқномаси талабларига, шу жумладан қуйидаги талабларга риоя қилган ҳолда бажарилиши керак:\nэлектр фильтрларни ички кўздан кечириш, таъмирлаш ва тозалаш ишлари ундан фойдаланиш бўйича масъул шахснинг бевосита назорати остида ёки унинг иштирокида бажарилиши керак;\nэлектр фильтр газдан иккала томондан зич ва соз шиберлар ёки тиқинлар билан узилиши керак;\nэлектр кучланиш узилиши керак;\nтож ҳосил қилувчи электродлар ерга уланиши ҳамда тож ҳосил қилувчи ва тиндирувчи электродлар силкитиб қоқилиши керак.\nбункердан чанг тўлиқ олиб ташланиши, электр фильтр совутилиши керак;\nэлектр фильтр корпуси газ қолдиқларидан тўлиқ тозалунгунга қадар шамоллатилиши керак;\nзаҳарли ёки портлаш хавфи бўлган газлар тозаланадиган электр фильтрларда, бундан ташқари, газ анализи ўтказилиши керак.\n83. Электр фильтрларда чанг қотиб қолган ҳолларда тож ҳосил қилувчи элементлардан кучланиш узилиб, улар ерга улангандан кейин кўчириб ташлашга йўл қўйилади. Бункерни кавлаш электр фильтр бўйича навбатчининг кузатуви остида бажарилиши керак. Кавлаш ишларини бажараётган ишчилар якка тартибда ҳимояланиш воситаларидан фойдаланишлари керак.\n84. Енг (шланг)ли фильтрнинг силкитувчи механизмини ишлаб турган пайтида тафтиш қилиш ва енг (шланг)лар ҳолатини силкитувчи механизм ишлаётган вақтда текширишга йўл қўйилмайди.\n85. Юкни тушириш шнекининг узатмаси авария вазиятлари учун маҳаллий «Тўхта» тугмачаси билан жиҳозланиши керак.\n86. Чангларни тутиш учун мўлжалланган циклонлар сақловчи клапанлар билан жиҳозланган бўлиши керак.\n87. Бир вақтнинг ўзида бир нечта батареяли циклон ва коллектор бункерларини тозалаш (кавлаш) йўл қўйилмайди.\n88. Марказий газ мўрилари шиберларини очиш ва ёпиш механизациялаштирилган бўлиши керак.\n89. Ер ости газ мўрилари газ чиқармайдиган, уларнинг печь ўтхонаси билан туташ қисми иссиқликдан ҳимояланган бўлиши керак.\n90. Ер ости газ чиқариш каналларининг ҳолатини кўздан кечириш учун камида 0,65х0,65м ўлчамли тушиш қулай бўлган махсус туйнуклар қурилиши керак.\n91. Газ дуд бўронлари ва чанг тутиш қурилмаларидан чангни тушириб олиш ва ташиш ишлари зарарли моддалар ажралишига йўл қўймайдиган усуллар ёрдамида бажарилиши керак.\n92. Чанг камералари гумбазлари, боров ва газ мўриларига хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш учун майдончалар ва ўтиш кўприкчалари кўзда тутилган бўлиши керак. Гумбазлар устидан югуришга йўл қўйилмайди.\n93. Чанг тутиш ва газларни тозалаш тизимларида чанг ёнганда хизмат кўрсатувчи ходимларнинг хатти-ҳаракатлари ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган йўриқномада белгиланиши керак.\n94. Сульфат кислотаси ишлаб чиқаришда қуйидаги хавфсизлик қоидаларига риоя қилиш керак:\nфойдаланиш-техник ҳужжатларнинг назорат тизимига, технологик қурилманинг жойлашиши ва конструкциясининг қабул қилинган чизмасига амал қилиш лозим;\nёруғлик ва товуш сигналлари тизимидан фойдаланишни, автоматик тарзда тартибга солиш ва блоклашни технологик тартибга киритиш лозим;\nмустаҳкам қурилмалар ва коммуникация билан таъминлаши (бу талабларнинг бузилиши ишчи ҳудудда қайноқ газларнинг отилиб чиқишига ишчи хонанинг газланишига ва аппаратларнинг катта занглаши учун шароит яратишига олиб келиши мумкин);\nюқори ҳароратли юзалар ва узатувчи қувурларнинг иссиқлик изоляциясини соз ҳолатдалигининг қандайлиги, маҳсулотнинг кристалланишига йўл қўйилмаслигини кузатиш;\nузатувчи қувурларни қиздириш учун очиқ оловдан фойдаланишга йўл қўйилмайди. (Қиздириш ёнғин хавфсизлиги муносабатларига зид бўлмаган ҳолда буғ, иссиқ сув билан ёки бошқа усулда амалга оширилади);\nаппарат ва қурилмаларнинг барча ҳаракатланувчи ва айланувчи қисмлари мустаҳкам тўсилган бўлиши лозим;\nемирувчи суюқликларга мўлжалланган узатувчи қувурларнинг барча гардишли уланган жойлари ҳимоя қобиғига эга бўлиши лозим. Кислота тўкилишини зудлик билан бартараф этиш керак;\nёнғин ва портлашга хавфли бўлган линиялардаги тиқинларни ўрнатиш ва олиш, тиқинларни ўрнатиш ва олиш учун жавобгар шахс томонидан имзо орқали махсус журналга қайд қилиниши лозим;\nтурғун электр токи тўпланиши мумкин бўлган барча электрқурилмалар, шунингдек аппаратлар ва узатувчи қувурлар заминлаштирилиши лозим, заминланган симларнинг ишончлилиги асбоблар ёрдамида текширилиши лозим;\nпортлаш хавфи мавжуд бўлганда кўчма лампалардан фойдаланиш уларни 12 В кучланиш билан тўйинтириш шарти билан йўл қўйилади;\nкоммуникацияни тузатишда насоснинг электрдвигателини ўчириб қўйиш, эрийдиган ўрнатмани чиқариб олиш ва «Ёқилмасин, Одамлар ишламоқда!» деб ёзилган огоҳлантирувчи плакатни осиб қўйиш керак. Огоҳлантирувчи плакатни олиб қўйиш ҳуқуқи фақат уни осган шахсгагина берилади;\nаппаратлар ва идишлар ичида ишлашга фақатгина наряд-рухсатнома бўлганидагина йўл қўйилади. Ишлар бутунлай ўчирилган, таъмирлашга тайёрланган ва яхши шамоллатилган аппаратларда амалга оширилиши лозим;\nбосим остида ишлайдиган идишлар, босимни ўлчаш асбоблари; ҳароратни ўлчаш асбоблари; суюқлик сатҳини кўрсаткич; сақловчи қурилмалар ва қулфли ва қулф-тартибли арматура билан жиҳозланиши керак.\n95. Майдалаш-туйиш ускуналари тузилиши ва улардан фойдаланиш Металлургия ишлаб чиқариши учун умумий хавфсизлик қоидалари (Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2009 йил 28 майдаги 20-15-195/12-сонли хулосасига асосан техник ҳужжат деб топилган), СанҚваМ 0122-01 «Иш жойларида умумий ва локаль тебранишнинг санитария меъёрлари» ва СанҚваМ 0120-01 «Иш жойларида шовқиннинг йўл қўйилган даражасининг санитария меъёрлари» талабларига мувофиқ бўлиши керак.\n96. Ҳавони аралаштирувчи айланиб турувчи қуритиш барабанлари ва тушириш камерали газ ўтхонасини бирлаштириб турувчи узеллар герметикланган бўлиши керак.\n97. Қуритиш барабанларининг юклаш ва тушириш камералари кузатиш ойналари ва герметик туйнуклар билан жиҳозланган бўлиши керак.\n98. Қуритиш барабанларида ёқиладиган ёқилғи тури цех лойиҳасида белгиланади.\n99. Шихтани ўрталаштириш қурилмаси (ШЎҚ) марказлашган ҳолда бошқарилиши, бошқарув оператор хонасидан кузатиш имконини таъминлаши керак.\n100. Ускунани бошқариш схемаси унинг барча механизмлари билан автоматик, узоқдан туриб, шунингдек маҳаллий бошқаришни таъминлаши керак.\n101. Куйдириш печлари, газ мўрилари, қозон-утилизаторлар ва бошқа ускуналарнинг тузилиши тўлиқ герметикликни таъминлаши лозим.\n102. Печнинг ишчи ва кузатиш ойналари эшик (қопқоқ) лар билан зич бекитилиши ва иссиққа чидамли материаллар билан зичланиши керак.\n103. Печни қиздириш учун ишлатиладиган горелка ёки форсункаларнинг тузилиши печь ишга тушгандан кейин уларни тез ва хавфсиз чиқариб олинишини таъминлаши керак.\n104. Печга материалларни узатиш қурилмаларининг тузилиши автомат тарзда ёки узоқдан бошқарган ҳолда, материалларнинг дозаланган узлуксиз узатилишини таъминлаши лозим.\n105. Куйдириш маҳсулотларини тушириб олиш ва ташиш ишлари механизациялаштирилган бўлиши керак. Куйдириш печларидан чиққан куйинди ва чангни ташиш ишлари чанг ва газларни хона ҳавосига чиқишига йўл қўймайдиган усул ёрдамида амалга оширилиши керак.\n106. Куйдирилган материал ва чанг чиқадиган тешикларни, шунингдек мўрининг ўтхона билан туташган қисми ва газ мўриларини тозалаш ишлари механизациялаштирилган бўлиши керак.\n107. Бошқарув тизими печнинг ҳам қўлда, ҳам автомат режимда ишлашини таъминлаши керак. Кўрсаткичлари печ ишлашини автоматик ёки қўлда бошқарилишини белгиловчи назорат-ўлчаш асбоблари, алоҳида хонада жойлашган умумий бошқарув пультига чиқарилган бўлиши керак.\n108. Печлардан газларни тортиб олиш учун захира эксгаустер кўзда тутилиши керак.\n109. Материалларни куйдириш печларини ишга тушириш ва тўхтатиш, ташкилотнинг бош муҳандиси томонидан тасдиқланган фойдаланиш бўйича йўриқнома ва технологик йўриқнома талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.\n110. Ташкилотнинг бош муҳандиси томонидан тасдиқланган технологик йўриқномада белгиланган манометрик режимлар бузилганда печлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.\n111. Авария вазиятлари (қозон-утилизаторда сув циркуляциясининг тўхтаб қолиши, қозоннинг иссиқликни қабул қилувчи элементлари куйиши, суюқлик чиқариши ва бошқалар) да печни тўхтатиш тартиби, ташкилотнинг бош муҳандиси томонидан тасдиқланган технологик йўриқномада белгиланган бўлиши керак.\n112. Вельц-печнинг узатиш механизми мустақил ток манбаига уланган авариявий двигатель билан жиҳозланган бўлиши керак.\n113. Вельц-печь назорат асбоблари ва печнинг бўйламасига силжиши сигнализацияси билан жиҳозланган бўлиши керак.\n114. Вельц-печни бошқариш тизимида унинг юкни тушириш узели яқинида узатмани иш жойидан авариявий узиб қўйиш мосламаси кўзда тутилган бўлиши керак.\n115. Совутиш системалари ва фильтрлар ишлаганда бутун тракт бўйлаб чиқаётган газларнинг ва металлар оксидларининг етарлича сўрилиши таъминланиши керак.\n116. Гидрометаллургия ишлаб чиқариш аппаратлари пол сатҳидан камида 0,1 м баланд бўлган пойдеворларда ўрнатилиши керак. Аппарат пойдеворлари кислотага чидамли материалдан тайёрланиши керак.\n117. Ишлаб чиқариш хоналарида ўрнатилган аппаратларнинг ташқи юзалари занглашга қарши ҳимояланган бўлиши керак.\n118. Пол, оқова ариқчалар ва йиғма зумпфлар гидроизоляцияланган бўлиши керак. Ариқчалар қопқоқ (панжара) лар билан бекитилган бўлиши керак.\n119. Технологик схеманинг ўзгариши натижасида ёки бошқа сабабларга кўра технологик жараёнда ишлатилмаётган гидрометаллургия ускуналари, узатувчи қувурлар демонтаж қилиниши ёки ишлаб турган тизимдан сезиларли оралиқ қолдириб узиб қўйилиши керак. Узиб қўйилган қувурларнинг учларига стандарт тиқинлар ўрнатилиши керак.\n120. Куйинди, чанг ва оксидларни суюқликда эритиб, ажратиб олишда пачукларда ҳаво босимининг белгиланган даражадан камайганлиги тўғрисида огоҳлантирувчи товуш ёки ёруғлик сигнали кўзда тутилиши керак.\n121. Новлар, тарновлар ва бак аппаратлари тузилиши пульпанинг ишчи майдонча ва аппарат корпусига тошиб чиқишига йўл қўймаслиги керак.\n122. Марганец рудаси ҳўл усул ёрдамида туйилиши керак.\n123. Бак аппаратларининг кузатиш люклари сақловчи панжара ва қопқоқлар билан жиҳозланган бўлиши керак.\n124. Буғ ва ҳаво учун мўлжалланган ишчи қулф арматура аралаштирувчи қурилмали аппаратларнинг майдончаларида жойлашган бўлиши керак.\n125. Мис-кадмийдан тозалашга кислотали эритмалардан берилишга йўл қўйилмайди.\n126. Электролит ванналарига хизмат қиладиган юк кўтариш механизмлари уч босқичли электр изоляциясига эга бўлиши керак.\n127. Эритма ваннага электр токини ўтказмайдиган материалдан тайёрланган қувурлар, тарновлар ва шланглар орқали юборилиши керак.\n128. Тарновларнинг металл каркасларида электр изоляция узилишлари бўлиши, улар қуйидагича жойлашиши керак:\nа) ванналар бўйлаб — ванналар ўртасида;\nб) цехнинг кўндалангига — ванналарнинг ҳар икки қатори ўртасида.\n129. Ваннанинг корпуси гидроизоляцияланган бўлиши керак. Гидроизоляцияси бузилган ванналардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.\n130. Ванналар ва хизмат кўрсатиш майдончалари остидаги изоляторлар устига, эритма тошиб тушишидан ҳимояланган бўлиши керак. Улар жойлашган жойлар ёритилган ва тозалаш учун қулай бўлиши керак.\n131. Изоляторлар полдан изоляцияланган майдонча ва зиналардан туриб тозаланиши керак.\n132. Электролиз цехлари ва бўлинмалари ёруғлик ва товуш сигналлари билан блокировка қилинган изоляцияни назорат қилиш қурилмалари билан жиҳозланган бўлиши керак.\n133. Ванналардан сульфат кислота аэрозолларининг чиқишини камайтириш учун электролит юзасида кўпик қатлами кўринишидаги ҳимоя қопламаси бўлиши керак.\n134. Ванналарни узиб қўйиш учун мўлжалланган тўсиқ (перемичка) лар йўл қўйиладиган ток кучига мўлжалланган бўлиши ва махсус стеллажларда сақланиши керак.\n135. Электролит ванна сериялари рақамланган бўлиши керак. Рақамлар яхши кўриниб туриши лозим.\n136. Электр печларнинг ва электротстойникларнинг тузилиши «Электр қурилмаларнинг тузилиши Қоидалари» талабларига мувофиқ бўлиши керак.\n137. Электр печнинг қобиғи ва уларнинг электр токи остида қолиши мумкин бўлган металл конструкциялари заминлаштирилган бўлиши керак. Агрегатларнинг ток ўтказувчи қисмлари тўсилган ва изоляцияланган бўлиши керак.\n138. Электр печлар ишчи майдончаларида, ходимларни агрегат кучланиш остидалиги тўғрисида, огоҳлантирувчи ёруғлик сигнализацияси кўзда тутилган бўлиши керак. Печни ишга тушираётганда унга хизмат кўрсатиладиган барча нуқталарда эшитиладиган товуш сигнали берилиши керак. Ёруғлик сигнализацияси юқори вольтли узгичлар билан блокировка қилинган бўлиши керак.\n139. Электр печь қуйидаги ҳолларда ўчирилиши керак:\nтурли фазаларнинг ток ўтказувчи қисмлари ўртасида қисқа туташув содир бўлганда;\nток ўтказувчи қисмлар ва металл конструкциялар ўртасида қисқа туташув содир бўлганда;\nсовутиш учун сув юборилиши тўхтаб қолганда;\nметалл эритмаси тошиб кетганда;\nпечдан фойдаланиш давом эттирилиши аварияга олиб келиши мумкин бўлган ҳолларда.\n140. Кадмий олиш учун оралиқ маҳсулотни (Кадмий губка) ҳаво тортиш вентиляцияси ўчирилган ҳолда, суюқликда эритиб ажратиш ва эритиш учун бак аппаратларига юклашга йўл қўйилмайди.\n141. Электролит ванналарига хизмат кўрсатишда мазкур Қоидалар талабларига риоя қилиниши керак.\n142. Кадмий эритиш учун мўлжалланган қозонлар, ҳавони тортиш вентиляцияси билан жиҳозланган, эриган металл ва ишқорни сачрашига йўл қўймайдиган, ҳимоя мосламаларига эга бўлиши керак.\n143. Кадмий узлуксиз рафинацияланадиган қозонларни (7 т) ишга тушириш ва тўхтатиш ташкилотнинг бош муҳандиси томонидан тасдиқланган технологик йўриқнома бўйича амалга оширилиши керак.\n144. Шихтани ўрталаштириш қурилмаси (ШЎҚ) бошқаруви марказлаштирилган ва машинист кабинасига ёки оператор хонасига чиқарилган бўлиши керак. Шихтани ўрталаштириш машинасининг кабина тузилиши машинанинг асосий узеллари ва унинг ҳаракатланиш ҳудудини кузатиш имконини бериши керак.\n145. Шихтани ўрталаштириш қурилмаси ҳаракатланиш йўлини, борона (юмшатгич) нинг кўтарилиши ва тушишини чекловчи чет ўчиргичлар билан жиҳозланган бўлиши керак.\n146. ШЎҚ махсус жиҳозланган участкада таъмирланиши керак. ШЎҚ таъмирлашга қўйилганда боронанинг тушиб кетишига йўл қўймайдиган махсус тиргаклар ўрнатилиши керак.\n147. Қуритиш қувурларининг ишчи ва кузатув дарчалари эшикчалар (қопқоқлар) билан зич ёпилиши керак.\n148. Қуритиш — қувурларининг бошқарув тизимлари қўлда ва автоматик тарзда бошқарилиши, назорат-ўлчов асбобларига эга пульт бошқаруви бўлиши лозим.\n149. Эритиш маҳсулотлари чиқариладиган тарновларнинг тузилиши ва нишаблиги эритманинг бортдан тошиб кетишига йўл қўймаслиги керак. Бекитиш тузилмаси тарновларни қурумдан хавфсиз тозалаш имконияти ва таъмирлаш қулайлигини таъминлаши керак.\n150. Эритма қуруқ ковшлар, металл идишлар ва металл қолипларга қуйилиши керак. Ковш, металл идишларни тўлдириш сатҳи қуйиш мосламасидан камида 0,2 м. пастда бўлиши керак.\n151. Тарнов устидан махсус жиҳозланган кўприкчалар орқали ўтиш керак.\n152. Ёпиқ цехларда эритмани чиқариш ва қабул қилиш жойлари ҳаво юбориш системаси билан жиҳозланган бўлиши керак. Мис ишлаб чиқариш жараёнида ҳавога зарарли моддалар ажралиб чиқиши мазкур Қоидаларнинг иловасида кўрсатилган.\n153. Эритиш печларининг штейн ва шлак шпурлари, сифон туйнуклари, леткалар ва шлак дарчаларини бекитиш операциялари механизациялаштирилган бўлиши керак. Доимий печларда эритмани чиқариш учун захира шпур кўзда тутилиши ва у ишчи ҳолатида сақланиши керак.\n154. Ковшлар, металл идишларни қолдиқлардан тозалаш ва уларни кўприк кран ёрдамида ортиш учун цехда махсус жой ажратилган бўлиши керак.\n155. Айланма материаллар ва бошқа совуқ чўкмаларнинг йирик бўлакларини майдалаш ишлари тўсилган ва бегона кишиларнинг киришига йўл қўймайдиган ёзувлар осилган махсус ажратилган ва жиҳозланган ҳудудда механизациялаштирилган усул ёрдамида бажарилиши керак. Тўсиқ конструкцияси материал бўлакларининг ундан ташқарига учиб кетишига йўл қўймаслиги керак. Майдалаш, илгакка осилган юкни тепадан ташлаш йўли билан бажарилганда, кўтариш механизми илгагининг конструкцияси, юкнинг ўз-ўзидан тушиб кетишига йўл қўймаслиги керак. Юк кўтарилишни бошлаши билан сигналчи-стропалчи ва барча ишловчилар хавфсиз жойга ўтишлари керак. Юкни ташлашдан олдин огоҳлантирувчи товушли сигнал берилиши керак.\n156. Эритма ёпишиб қолган ковшлар, у тўлиқ қотгандан кейин тозаланиши керак. Иссиқ қолдиқларни ковшлардан нам майдончаларга туширишга йўл қўйилмайди.\n157. Эритмани металлургия агрегатларига қуйишдан олдин огоҳлантирувчи сигнал берилиши ва барча хавфли ҳудудга ўтиш жойларида «эритма қуйилмоқда» ёзувли ёритувчи табло ёқилиши керак.\n158. Шлак ташиладиган транспорт воситаларининг ҳаракат тезлиги, тўкиш йўллари, ўтиш жойлари, қўриқланмайдиган кесишмалар ва поездлар манёврланадиган жойларда 5 км/соатдан ошмаслиги керак.\n159. Шлак ташиладиган транспорт воситаларида одам олиб юришга йўл қўйилмайди.\n160. Шлак ташиладиган йўлнинг ташқи рельси, ички рельсдан паст бўлиши ва шлак чиқинди майдони четидан камида 0,5 м масофада жойлашиши керак.\n161. Шлак тўкиладиган майдонларда ёғоч шпаллар ишлатилганда, улар ёнмайдиган материал (қум, лой, майда шағал, гранулаланган шлак ва бошқалар) билан ҳимояланган бўлиши керак.\n162. Шлак идишидан, шлакни қуйиш пайтида хизмат кўрсатувчи ходим чиқинди майдонининг қарама-қарши томонида туриши ва жараённи кузатиши керак.\n163. Агар шлак ташиладиган транспорт ва темир йўл локомотиви платформаси ўртасида тўсиқ бўлса, шлак ташиладиган поезддан локомотивни узмасдан шлакни туширишга йўл қўйилади.\n164. Шлакнинг чиқинди майдони стационар ёритиш тизими билан жиҳозланган бўлиши керак.\n165. Чиқиндини қайта ишлаш, цехнинг аралаш ишлар хавфсизлиги бўйича тадбирлар кўзда тутилган лойиҳасига мувофиқ бажарилиши керак.\n166. Конвертер эритмани қуйиш ёки ҳаво юбориб тозалаш учун бурилаётганлиги тўғрисида, автоматик тарзда огоҳлантирувчи сигнал берилишини таъминловчи ёруғлик ва товуш сигнализацияси билан жиҳозланган бўлиши керак.\n167. Фурма тозаловчи майдончасида, қарама-қарши томонда жойлашган камида иккита чиқиш жойи бўлиши керак. Фурма тозаловчи майдончаси устида ишчини тепадан тушадиган қаттиқ жисмлардан, конвертер оғзи ва чангтутгичидан сачрайдиган эритмадан сақловчи ҳимоя мосламаси кўзда тутилиши керак.\n168. Кўприк кран ёрдамида конвертер оғзини тозалашда юкни чеклайдиган сақловчи қурилмали махсус мосламалар («илгак», «лангар» ва бошқалар) ишлатилиши керак. Мосламаларнинг конструкцияси сақловчи элемент бузилганда кран илгаги билан механик боғланишни таъминлаши керак.\n169. Конвертер оғзидан тўшамани кўчириб олиш учун конвертернинг бурилиш (узатиш) механизмидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.\n170. Конвертер оғзини тозалаш ва тартибга келтириш ишлари панжара билан жиҳозланган қайтариб қўйиладиган ёки кўчма майдончаларда бажарилиши керак.\n171. Конвертернинг бурилиш узатмасида камида иккита двигатель бўлиши керак. Двигателлар электр энергияси билан мустақил манбалардан таъминланиши керак.\n172. Конвертер тагидаги чуқурчада ва хизмат кўрсатиш майдончаларида намлик бўлишига йўл қўйилмайди.\n173. Оловли тозалаш печлари (анод печлари)га айланма материалларни юклаш чоғида биринчи навбатда енгил материаллар, анод қолдиқлари, мис электролизи жараёнида ҳосил бўладиган мис таркибидаги қаттиқ чиқитлар ва бошқалар солиниши керак.\n174. Қаттиқ материаллар (қуймалар, анод қолдиқлари ва бошқалар) печга солинишидан олдин қиш пайтида муз ва қордан тозаланиши керак.\n175. Қаттиқ материаллар тозалаш печларига махсус вагонеткаларга ўрнатилган хокандозларда ташиб келтирилиши лозим.\n176. Оксидлаш учун ҳаво, тиклаш учун буғ-мазут аралашмаси ёки газ юбориш тартиби ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган йўриқномада белгиланади.\n177. Печга хомаки мис қуйилаётганда товуш сигнали берилиши керак.\n178. Буриладиган турдаги анод печлари учун ҳам мазкур Қоидалар жорий этилади.\n179. Металл қолипларни ҳаво билан тозалаш ва махсус аралашма билан суркаш ишлари механизациялаштирилган бўлиши керак.\n180. Металл қуйилишидан олдин барча металл қолиплар, тарновлар ва қуйиш ковшлари қуритилиши керак.\n181. Қуйиш машинаси ишлаётганда ҳаракатланадиган конструкциялар ва қолипларда туришга йўл қўйилмайди.\n182. Қуйиш машинасининг кабинаси эритма сачрашидан, иссиқлик таъсиридан ҳимояланган ва ҳаво юбориш вентиляцияси билан жиҳозланган бўлиши керак.\n183. Анодларни икки ярусда қобирғаси билан тахлашга йўл қўйилмайди.\n184. Электролиз қурилмаларининг жойлашиши, тузилиши ва улардан фойдаланиш, Истеъмолчиларнинг электр қурилмаларидан техник фойдаланиш қоидалари ва Истеъмолчиларнинг электр қурилмаларидан фойдаланишда хавфсизлик техникаси қоидаларига мувофиқ бўлиши керак.\n185. Электролиз ванналари ва хизмат кўрсатиш майдончалари изоляторлар устида ўрнатилиши, улар ўртасидаги кўприкчалар эса электр токини ўтказмайдиган материалдан тайёрланган бўлиши керак.\n186. Электролиз ванналари остидаги изоляторлар ташиш чоғида уларга аралашма тушишидан ҳимояланган бўлиши керак. Улар жойлаштирилган жойлар кўздан кечириш ва тозалаш учун қулай бўлиши керак.\n187. Изоляторларни кўздан кечириш ва тозалаш ишлари полдан изоляцияланган майдончалар ва нарвонларда туриб бажарилиши керак\n188. Ванналарга аралашма, электр токини ўтказмайдиган учлик ўрнатилган қувурлар орқали юборилиши керак.\n189. Ванналарнинг ташқи деворлари, пол ва ўтиш кўприкчалари ўртасида катталиги лойиҳада белгиланадиган ҳаволи тирқиш бўлиши керак.\n190. Ванналарнинг корпуси гидроизоляцияланган бўлиши керак. Гидроизоляцияси бузилган ванналардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.\n191. Буғ-сув таъминоти, сиқилган ҳаво ва вентиляция тизимининг металл коммуникациялари электролиз залида ишчи майдончалардан камида 3 м баландликда жойлаштирилиши, ердан изоляцияланиши ёки тўсилиши керак.\n192. Электоролиз ванналарни электр ўтказгичларга улаш ва ўчириш, регенератив ванналарда электродларни алмаштириш, фақат электр кучланишдан ажратилган ҳолда ўтказилиши керак.\n193. Регенератив ванналарга хизмат кўрсатиш диэлектрик дастали асбоблар ёрдамида бажарилиши керак. Регенератив ванналар ҳавони тортиш тизими билан жиҳозланган ёки улардаги электролит юзаси ҳимоя қатлами билан қопланган бўлиши керак.\n194. Электролиз цехларининг подвал қаватлари Электр қурилмалари тузилиши қоидаларига мувофиқ ёритгичлар билан жиҳозланиши лозим.\n195. Электролиз цехлари ва бўлимларида технологик ускуналар изоляцияси қаршилигининг миқдорини назорат қилиш кўзда тутилиши керак. Назорат схемаси ва ўлчовлар даврийлиги ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган йўриқномада белгиланиши лозим.\n196. Ванналарни узиб қўйиш учун мўлжалланган тўсиқлар (шунтлар) йўл қўйиладиган ток кучига ҳисобланган бўлиши ва махсус стеллажларда сақланиши керак.\n197. Электролиз ваннлари рақамланган бўлиши керак. Рақам яхши кўриниши, ускуналарни жойлаштириш чизмаси (режаси) даги тартиб рақамига тўғри келиши керак.\n198. Электролиз залларидаги юк кўтариш механизмларининг юк илгаклари ерга уланган металл конструкциялар, узеллар ва механизмлардан босқичли электр изоляция тизимига эга бўлиши керак.\n199. Катод асослар уюмининг баландлиги 0,8 м дан ошмаслиги керак.\n200. Транспорт аравачаларига тахланадиган анод қолдиқлари уюмининг баландлиги хокандоз баландлиги қиррасидан ошмаслиги керак.\n201. Аппаратларнинг қопқоқларидаги кузатиш люклари ва туйнуклар панжара ёки зич ёпиладиган қопқоқлар билан жиҳозланган бўлиши керак.\n202. Атмосфера босимида аралашмага ишлов бериш учун, аппаратлари захира идишларга уланган ортиқча суюқликни чиқариш найлари ёки аппарат тўлганлигини билдирувчи сигнал қурилмалари билан жиҳозланган бўлиши керак.\n203. Туйнуклари очиқ аппаратлардан фойдаланиш, шунингдек ишлаб турган ускунада таъмирлаш ва профилактика ишларини бажаришга йўл қўйилмайди.\n204. Қўр аралашмаларни электролиз ёрдамида бириктириш учун мўлжалланган хона, бошқа барча хоналардан ажратилиши ва ҳаво юбориш-тортиш вентиляцияси билан жиҳозланиши лозим. Бундай хоналарда ёруғлик ва товуш сигнализацияли автоматик газ анализаторлари ёрдамида, маргимушли водород миқдорини аниқлаш бўйича, ҳавонинг ҳолати назорат қилиниши керак.\n205. Ташкилот автоматик газ анализаторлари билан таъминлангунга қадар, белгиланган нуқталарда ишчи ҳудуд ҳавосида маргимушли водороднинг мавжудлиги ва унинг миқдорини назорат қилиш, лаборатория таҳлили ва ишчи ҳудуд ҳавосида маргимушли водород мавжудлигини аниқлаш учун мўлжалланган индикатор қоғозлардан фойдаланиш бўйича йўриқномага мувофиқ, индикатор (бромид, сулем) қоғозлар ёрдамида бажарилади. Назорат схемаси ва ўлчовлар даврийлиги, ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган синов картасида белгиланади.\nАгар ишлаб чиқариш хонасининг ҳавосида маргимушли водород миқдори ЧЙҚКдан юқори бўлса, хизмат кўрсатувчи ходимлар хонадан олиб чиқилиши, хона шамоллатилиши керак.\n206. Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикаси Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, «Ўздавэнергоназорат» инспекцияси ва «Олмалиқ кон-металлургия комбинати» очиқ акциядорлик жамияти билан келишилган.\n2012 йил 10 июль\n«Олмалиқ кон-металлургия комбинати» очиқ акциядорлик жамияти бош директори А. ФАРМАНОВ\nРух ва мис ишлаб чиқаришда хавфсизлик қоидаларига\nМис ишлаб чиқаришда қўлланиладиган ва ҳосил бўладиган зарарли моддалар бўйича\nЗарарли модда Агрегат ҳолати, асосий хусусиятлари, ёнғин-портлаш хавфи Биологик таъсири, хавфлилик синфи, ЧЙҚК Ҳимоя воситалари, биринчи ёрдам\nЎткир ҳидли рангсиз газ — оғир металлар гидрометаллургиясидаги асосий зарарли модда. Суюлиш ҳарорати — 0,1° С Ёнмайди, портламайди.\nНафас йўлларини яллиғлайди, нафас қисиш ва тиришиш билан кечадиган кучли заҳарланишга, ҳатто бир неча соат ёки кундан кейин ўпка шишиши оқибатида ўлимга олиб келиши. Қабул қилиш чегараси 3 мг/л. Сурункали касалликларни келтириб чиқаради. Хавфлилик синфи — 3.\nЧЙҚК — 10 мг/м3.\nБКФ ва В маркали фильтрловчи противогазлар, тоза ҳаво юбориладиган маскалар қўлланилади. Ўткир заҳарланган жабрланувчи тоза ҳавога олиб чиқилиши, кўзи ва бурни ювилиши, оғзи 2 фоизли ичимлик содаси эритмаси билан чайилиши керак.\n10,4° С. да эрийдиган мойли суюқлик, 330° С да парчаланиб қайнайди. Сув билан ҳар қандай нисбатда аралашади ва иссиқлик ажралади. Ҳавода туман кўринишида бўлади (гидроаэрозоль). Ёнмайди, портламайди\nНафас йўлларини яллиғлайди, қонли балғам, кўзларнинг куйиши, оғир ҳолатларда қусишни келтириб чиқаради. Терига текканда кимёвий куйишга олиб келади, яра узоқ вақт битмайди. Хавфлилик синфи — 2.\nЧЙҚК —1 мг/м3.\nБКФ ва В маркали фильтрловчи противогазлар, тоза ҳаво юбориладиган маскалар қўлланилади. Ўткир заҳарланган жабрланувчи тоза ҳавога олиб чиқилиши, кўзи ва бурни ювилиши, оғзи 2 фоизли ичимлик содаси эритмаси билан чайилиши, содали ингаляция қилиниши, сут берилиши керак. Тери куйганда кўп миқдордаги сув билан ювиш, беморни тинч қўйиш, иситиш ва махсус мазь ёки эмульсия суриш, касалхонага ётқизиш керак\nҲидсиз ва таъмсиз рангсиз газ, суюлиш температураси —191,5. Ҳаво билан 12,5 — 74,2 фоиз аралашганда ёнувчан ва портлайди. Таркибида углерод бўлган моддаларнинг тўлиқ ёнмаслиги натижасида ҳосил бўлади.\nҚонда гемоглобин билан бирлашади, кислородни сиқиб чиқаради. Бу эса организмда кислород танқислиги, ҳушдан кетиш ва тез ўлимга олиб келади. Оғир заҳарланиш ҳолатларидан кейин марказий асаб тизимининг шикастланиши билан боғлиқ салбий оқибатларга олиб келиши мумкин. Хавфлилик синфи — 4.\nЧЙҚК — 20 мг/м3.\nСО, М маркали фильтрловчи противогазлар, гопкалит патронлар, шунингдек тоза ҳаво юбориладиган маскалардан фойдаланилади. Заҳарланиш ҳолатларида жабрланувчига тоза ҳаво, тинчлик, иссиқлик,кислородли нафас керак бўлади, унга кофе бериш ва нашатир спирти ҳидлатилиши керак.


Эмлашдан кейинги ноъжўя таъсирлар | Прививки.уз - Олдини олиш. Ҳимоя қилиш. Эмлаш.\nВакциналар ноъжўя таъсирлар келтириб чиқариш мумкинми?\nҲа, камдан-кам ҳолларда. Фақат юқори даражада хавсизлиги ва самарадорлиги тўғрисида асосли далиллар бўлган вакцина мамлакат миқиёсида қўллашга рухсат этилда.\nҲар қандай дори препаратларини, шу жумладан вакциналарни қўллаганда ноъжўя таъсирлари келиб чиқиши хавфи мавжуд. Одатда улар кучсиз, ўтиб кетади, лекин оғир реакциялар ҳам келиб чиқиши мумкин.\nОддий маҳаллий реакцияларни мавжудлиги (вакцина юборилган жойда шиш, қизариш ва оғриқ), шу билан бирга боланинг инжиқланиши, иштаҳасини йўқолиши ва бетоқат бўлиши – бу оддий ҳол бўлиб, эмлашда кутиладиган ноъжўя таъсирлардир.\nЭмлашдан кейинги ноъжўя таъсирлар (ЭКНТ) – Бу эмлашдн кейин келиб чиққан, эмлаш билан боғлиқлиги исботи талаб қилинмайдиган ҳар қандай соғлиқни бузилишидир. Қандайдир ноъжўя ва кутилмаган оғриқ, лаборатория текширув натижаларида меъёрдан ўзгаришлар, касаллик белгилари ва касалликлар кўринишида намоён бўлиши мумкин. Барча ҳолларда ҳам айнан эмлаш олган вақти билан боғлиқ бўлмасдан балки кейинчалик лекин эмлашга боғлиқ бўлишидир.\nЭмлаш одатда эрта ёшларда ўтказилиб, болалар турли юқумли ва бошқа касалликларга тарқалган вақтларга тўғри келиши, шу жумладан айрим туғма фонли ёки неврологик ҳолатларда ўтказилади. Шунинг учун кўпгина тасодифий ҳолатлар нотўғри равишда эмлашга боғланиши мумкин.\nЭКНТнинг қуйидаги турлари мавжуд:\nВакцина препаратларига боғлиқ реакциялар\nУшбу вакцина препаратига хос бўлган бир ёки бир нечта хусусиятлари билан боғлиқ келиб чиққан ёки келтириб чиқарган ЭКНТ ҳолатлари\nМисол: АКДС ёки пентовалент вакцинаси билан 2,3 ва кейинги эмлашлардан кейин кузатиладиган оёқлар ва қўллардаги шишлар\nВакцина сифатига боғлиқ бўлган реакциялар\nВакцинада бир ёки бир нечта сифат камчиликлари бўлиши, шу жумладан етказиб беришда қурлмаларнинг бузилиши натижасида келиб чиққан ёки келтириб чиқарган ЭКНТ ҳолатлари\nЭмлаш ўтказишда хато қилиш туфайли келиб чиққан реакциялар\nТабиий равишда олдини олиш мумкин бўлган, вакцина билан нотўғри муомула қилиш, нотўғри тайинланиши ва юборилиши натижасида келиб чиққан ЭКНТ ҳолатлари.\nЭмлашдан қурқиш натижасида келиб чиққан реакциялар\nЭмлаш сабабли қурқиш оқибатида келиб чиққан ЭКНТ ҳолатлари\nБарча ЭКНТ ҳолатлари анъанавий равишда енгил, ўрта ва оғир ҳолатларга бўлинади. Эмлашдан кейинги реакцияларнинг жиддийлари ҳам ва жиддий бўлмаганлари ҳам оғир ўтиши мумкин.\nЖиддий асоратлар келтириб чиқарган ҳар бир оғир ҳолатлар рўйхатга олини, экспертлар томонидан баҳоланади.


Депутат Дариға Назарбоеванинг ваколатлари муддатидан олдин тугатилди\n3 март куни Қозоғистон парламенти мажлиси собиқ президент Нурсултон Назарбоевнинг тўнғич қизи депутат Дариға Назарбоевани ҳокимиятдан четлатиш учун овоз берди.\n«Қўллаб 99 киши овоз берди, бир киши эса бетараф қолди. Қарор қабул қилинди», — деди парламент раиси Ерлан Кошанов.\nЎтган ҳафта Дариға Назарбоева парламент мажлиси депутатини истеъфога чиқариш учун ариза бергани хабар қилинган эди. Шундан сўнг, Марказий сайлов комиссияси унинг депутатлик ваколатларини муддатидан олдин тугатиш тўғрисида Мажлисга таклиф киритди.\nОммавий ахборот воситаларида тарқатилган баёнотда собиқ президентнинг қизи ўшанда асосий эътиборини ижтимоий, гуманитар, маданий ва хайрия ишларига қаратиш ниятида эканини айтган эди. Дариға Назарбоева ўзи номзод бўлган отасининг партияси учун овоз берган фуқароларга ҳамда унга билдирилган ишонч учун мамлакат раҳбариятига миннатдорчилик билдирди.\nНазарбоева ўрнига Қозоғистон президенти ҳузуридаги Жамоат ишонч кенгаши аъзоси, BTS Education директори лавозимида ишлаган Саясат Нурбек ҳукмрон партиядан депутат бўлди. Чоршанба куни бўлиб ўтган Мажлис ялпи мажлисида у депутатлик қасамёдини қабул қилди. Нурбек парламентнинг Ижтимоий-маданий ривожланиш қўмитаси таркибига киритилган.\nДариға Назарбоева январь ойидаги намойишлар бошланганидан бери омма олдига чиқмади. ОАВ депутат ёрдамчисига таяниб, у ўз ҳисобидан таътилга чиққани ва коронавирус инфекциясидан кейин реабилитацияни давом эттираётгани ҳақида хабар берди. Январь ойи охирида собиқ президентнинг қизи «Нур Отан» партиясининг янгиланган сиёсий кенгаши таркибига киритилмади.\nЯнварь ойида Нурсултон Назарбоев президентлик ваколатларидан воз кечганидан кейин ҳам эга бўлган барча ваколатларини йўқотди, унинг қатор қариндошлари эса раҳбарлик лавозимларидан айрилди. Январь воқеалари ўртасида Тоқаев Назарбоев қонун бўйича умрбод раҳбарлик қилиши шарт бўлган конституциявий орган – Хавфсизлик Кенгаши раҳбари лавозимини эгаллаганини эълон қилди.


Оқибат | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n08:00 14.05.2018 485\nБир инсонга Аллоҳ кўп иззату ҳурмат ва бойлик берди. У ўз жигарлари ва яқинларига қўлдан келганича ёрдам берарди. Айниқса, кенжа укасига кўп ёрдам қилди. Чунки ака отанинг "укаларингни ташлаб қўйма", деган пандига қулоқ солиб, укаларига ёрдам берар, қийинчиликлар эвазига кўзлаган мақсадида секин-аста эришаётганди. Аммо кенжа ука акасига ҳасад қилар, зимдан акасининг савдосига кўз олайтириб, дўкон молларини зимдан ўмарарди. Бориб-бориб уканинг сирлари очилди. Ака отасига шикоят қилди. Ота кенжа ўғлига қаттиқ танбеҳ бериб, кўп насиҳатлар қилди. Ука бу иш қайтармасликка ваъда бериб, акадан узр сўради.\nАммо оғасига нисбатан ҳасади тинчлик бермасди. Яна хиёнат йўлига ўтди. Ака-ука ўртасида низо чиқди, ўртада оқибат ўлди. Ука уялмасдан акасига:\n- Мен сенга ҳасад қиламан, нима учун сен омадлисан? Нимага Аллоҳ сенга беради-ю, менга эса йўқ?! - деди юзсизларча сенсираб.\n- Чунки сенда инсоф йўқ! Сабру қаноат, шукр ва оқибат йўқ. Сенинг қалбингни ҳасад кемиради. Ота-онамизнинг айтганларини қилиб, садоқат билан ишлаганингда қўлимдан келган ҳамма ёрдамни қилмоқчи эдим. Афсуски, сен хиёнат йўлини танладинг, нафсингга қул бўлиб, ўз жигарингга ёмонлик қилишдан ҳам қўрқмадинг! Сен бировнинг мусибатидан шодланма, ўзганинг омадига куйма, ҳар қандай ёмонлик ўзингга қайтиб, хорликка учрасанг, қўлдан берган бахт-омадингни ортга қайтаролмайсан, шуни унутма! - деди ака.


Бу оят ўқилган хонадонга ўттиз кун шайтон кирмайди – oliymahad.uz\nБу оят ўқилган хонадонга ўттиз кун шайтон кирмайди\nТафсирун насафийда оятул курсийнинг фазилати баёни\nАллоҳ, Ундан ўзга илоҳ йўқ. У тирикдир ва қаййумдир. Уни мудроқ ҳам, уйқу ҳам олмас. Осмонлару ердаги нарсалар Уникидир. Унинг ҳузурида Ўзининг изнисиз ҳеч ким шафоат қила олмас. У уларнинг олдиларидаги нарсани ҳам, ортларидаги нарсани ҳам билур. Унинг илмидан ҳеч нарсани иҳота қила олмаслар, магар Ўзи хоҳлаганини, холос. Унинг курсиси осмонлару ерни қамраган. У уларни муҳофаза қилишдан чарчамас. Ва У Алий ва Азим Зотдир.\nАлий розияллоҳу анҳуан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким ҳар фарз намоздан кейин «Оятул Курсий»ни ўқиса, унинг жаннатга киришини фақат ўлим тўсиб туради, холос. У ишга эса фақатгина сиддиқ ёки обид бардавом бўлади, холос. Ва яна ким уни Кўрпасига кириб ётганида, ўқиса, Аллоҳ таоло унинг ўзига, қўшнисига, қўшнисининг қўшнисига ва унинг уйининг атрофидаги уйларга тинчлик ва омонлик беради» дедилар.\nقال عليه السلام ” سيد البشر آدم ، وسيد العرب محمد ولا فخر ، وسيد الفرس سلمان ، وسيد الروم صهيب ، وسيد الحبشة بلال ، وسيد الجبال الطور ، وسيد الأيام يوم الجمعة ، وسيد الكلام القرآن ، وسيد القرآن البقرة ، وسيد البقرة آية الكرسي ” وقال ” ما قرئت هذه الآية في دار إلا هجرتها الشياطين ثلاثين يوماً ، ولا يدخلها ساحر ولا ساحرة أربعين ليلة “\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Инсонларнинг саййиди Одам, Арабларнинг саййиди Муҳаммад. Лекин (менда) фахрланиш йўқ, Форсларнинг саййиди Салмон, Румликларнинг саййиди Суҳайб, Қоратанлиларнинг саййиди Билол, Тоғларнинг саййиди Тур тоғи, кунларнинг саййиди Жума куни, каломларнинг саййиди Қуръон, Қуръоннинг саййиди Бақара (сурасидир), Бақаранинг саййиди Оятул Курсийдир дедилар. Ва яна «Бу оят унда ўқилган хонадонга ўттиз кун шайтон кирмайди ва сеҳргар еркак ва аёл қирқ кеча кирмайди» дедилар.\nعن أبي هريرة أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال : ” لكل شيء سنام وإن سنام القرآن البقرة ، وفيها آية هي سيدة القرآن وهي آية الكرسي “\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ҳар бир нарсанинг ўркачи (улуғи, саййиди, афзали) бўлади. Албатта Қуръооннинг ўркачи Бақара (сураси)дир. Ва унда бир оят бор бўлиб, у Қуръоннинг саййидасидир. Ва у Оятул Курсийдир», дедилар.\n662000cookie-checkБу оят ўқилган хонадонга ўттиз кун шайтон кирмайдиno\nОлдингиСохта тариқатлар: шахсга таъсири ва психологик механизмлариКейингиУ Ислом дини ҳақида танқидий китоб устида ишлаётган эди, аммо…


00:33 20 Июн 2018\n12:50 25.08.2015 (Янгиланган 13:11 26.08.2015) Ҳавола олиш\nЎзбекистон давлати таълим сохасини ривожлантириш натижалари бўйича умумий якунларни чиқарди.\nТОШКЕНТ, 25 авг – Sputnik. Охирги йилларда Ўзбекистонда 1,5 мингдан ортиқ янги турдаги таълим муассасалари яратдилди. Шундан 1,4 минг касб-ҳунар коллежлари ва 150 лицей, — деб хабар берди СА News.\nЎзбекистон ҳукумати олий таълимнинг икки босқичли давлат стандартини киритди. Унга кўра “бакалавриат ва магистиратура” тизими ташкил қилинди.\nҲозир республикада 60 олий ўқув юрти мавжуд. Бундан ташқари ўзбекистон аҳолиси чет эл университетларида ўқиш имкониятига эга. Мамлакатда Россиянинг нефт ва газ университети, Москва давлат университети, Россия экономика университети ва Жанубий Кореянинг Инха университети филиаллари фаолият юритмоқда.\nЎзбекистонда қайта тайёрлов курсларида ўқиш ва малака ошириш имкониятлари бор. Таълим вазирлиги керакли жойларда масофадан туриб ўқитиш тизимини киритишга ёрдам бераяпти. Бир неча ўқув юртлари видеоконференция ўтказиш ускуналари билан таъминланган. Ўзбекистон олий ўқув юртлари доимий равишда онлайн видеоконференция ва лекциялар ўтказиб туради. Электрон таълим тизимига 160 дан ортиқ олийгоҳлар уланган.


Mazmun.Uz – Страница 2 – Eng Sara Yangiliklar\nБекободда 18 яшар йигитча укалари билан дўконни ўмарди\nТошкент вилоятининг Бекобод шаҳрида хусусий тадбиркор Азиза Қобуловага тегишли озиқ-овқат дўконидан умумий баҳоси 722 500 сўм бўлган озиқ-овқат маҳсулотлари ўғирлаган. Олиб борилган тезкор чора-тадбирлар натижасида ушбу жиноятни Бекобод шаҳрида яшовчи, вақтинча ишсиз, 1999 йилда...\nЭнди университетга кирмоқчи бўлганлар ҳужжатларни интернет орқали топширадими?\nАмалдаги тартибга кўра, ўқишга кирмоқчи бўлган абитуриентларнинг ҳаммаси ҳужжатларини ўзлари шахсан олиб бориб, ОТМ қабул комиссиясига топширади. Қабул комиссияси 20 июндан 10 июлга қадар ишлайди. Тажриба шуни кўрсатмоқдаки, 5 июлга қадар йиллик ҳажмнинг 5...\nВладимир Путин: «Бизни еб қўймасликлари учун пойлаб ўтиришга мажбурман»\nРоссия президенти Владимир Путин ўз ишини денгиз фаришталари ва иблислари ҳаётига ўхшатди. Улар ҳақидаги фильм Рус географик жамияти васийлик кенгашининг мажлисида давлат раҳбарига намойиш этилди, деб ёзади «Газета.ru». РГЖнинг «Россиянинг арктика сувлари сувости оламини ўрганиш» мавзусида...\nЮртдошларимиз дарди — “Нонга пулни пластик билан тўлаётганларга халқ душманига қарагандек қарашади-я, таажжуб!”\nЎзбекистонда майда пул муаммоси борлигини кўпчилик яхши билади. Facebookдаги “Потребитель.уз” гуруҳи фойдаланувчиларидан бири қолдирган хабар айни дамда қизғин муҳокамаларга сабаб бўлмоқда. “Конфет ва гугурт кўринишидаги “миллий валюта” жонга тегди, унга ҳеч нарса сотиб олиб...\n13 минг йил илгари аёлларнинг юзи қандай кўринишда бўлган? (фото)\nЗамонамий палеонтологлари 13 минг йил муқаддам Таиландда яшаган аёл юзи тасвирини тиклашга муваффақ бўлди. Қадимги аёлнинг юз кўриниши бугунги жануби-шарқий осиёлик аёлларникидан айтарли фарқланмайди, деб ёзилган Antiquity журналидаги мақолада. “Биз юзни реконструкциялаш услубларини қўлламадик....\nЎзбекистонда носвойга спайс (синтетик наркотик модда) қўшилиши билан боғлиқ бир нечта ҳолатлар аниқланди, деб хабар қилди Тошкент шаҳар ИИББ тергов қўмитаси ходими. Ўзбекистонда носвойга синтетик турдаги наркотик модда қўшиш ҳолатлари аниқланди, деб хабар қилмоқда...\n47ta betdan 2chisi«12345...102030...»Oxirgisi »


"Темир дафтар”дан кимлар ва қандай шартлар билан чиқарилади? - UzNews.uz\n8 август, 18:28\n"Темир дафтар”дан кимлар ва қандай шартлар билан чиқарилади?\nАйни вақтга қадар республика бўйича 153 мингга яқин оила “Темир дафтар”дан чиқарилган.\nЖорий йил 29 июлдаги Ҳукумат фармойиши ҳамда 30 июль куни имзоланган пандемия шароитида ижтимоий ҳимояга ва ёрдамга муҳтож аҳоли қатламларини моддий қўллаб-қувватлашга доир президент фармони эълон қилинганидан сўнг ижтимоий тармоқ ва кенг жамоатчилик ўртасида мазкур моддий ёрдамни кимлар олиши, “Темир дафтар”нинг нима эканлиги, унга кимлар кириб, кимлар чиқиши каби саволлар пайдо бўлди.\n6 август куни Наманган шаҳрида пандемия шароитида эҳтиёжманд оилаларни моддий қўллаб-қувватлаш, “Темир дафтар”га киритилган оилаларни доимий даромад манбаи билан таъминлаш, шунингдек мазкур рўйхат асосида тарқатилган моддий маблағлар масаласи юзасидан брифинг ташкиллаштирилди.\nВилоят ва туман ҳокимлари ўринбосарлари, Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги ҳамда ОАВ вакиллари қатнашган мазкур брифингда вилоятда камбағаллик, уни рўйхатга олиш ва тугатиш ишларининг бориши, хусусан, жорий йил ҳукумат фармойиши билан вилоят учун ажратилган 10 млрд. сўм пул маблағларининг “Темир дафтар”га киритилган эҳтиёжманд аҳоли вакилларига тарқатилиши юзасидан маълумотлар берилди.\nМазкур брифингда эҳтиёжманд аҳоли қатламининг “Темир дафтар”даги рўйхатини шакллантириш, рўйхатга кимлар киритилиши ва чиқарилиши ва бу рўйхатни тузишда масъул бўлган идоралар ҳақида ҳам тўхталиб ўтилди.\nЖумладан, “Темир дафтар”га киритилган оилаларни қайси шартларда бу рўйхатдан чиқариш масаласига ҳам ойдинлик киритилди.\n— “Темир дафтар”га киритилган оилаларни доимий даромад манбаи билан таъминлаш масаласи – энг биринчи масалалардан бири, - дейди Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги Ҳудудларни комплекс ривожлантириш Департаменти директори Вохид Раҳимов. – Бу эса, аввало уларни доимий иш билан таъминлаш дегани. Сектор раҳбари ва унинг ишчи гуруҳи ўзларининг тегишли ташкилотлари билан биргаликда “Темир дафтар”га киритилган оилаларни доимий даромад манбаи билан таъминлашга доир ҳар ойда мониторинглар ўтказади. Шунингдек, уйма-уй юриб мазкур рўйхатга тегишли ўзгартиришларни киритади. Мониторинг натижасига кўра оилаларни “Темир дафтар”дан чиқариш сектор раҳбари ва маҳалла фуқаролар йиғини раиси оилаларни ушбу рўйхатдан чиқариш бўйича Халқ депутаталари туман кенгашлари муҳокамасига ўз тавсияларини киритади.\nВазирлик вакилининг билдиришича, ҳар бир фуқарони “Темир дафтар”дан чиқаришдан олдин унинг шу мазмундаги розилик хати олинади. Бу аризага асосан сектор раҳбари Халқ депутатлари туман (шаҳар) кенгашларига ўзининг тавсиясини беради.\nХалқ депутатлари туман (шаҳар) кенгашлари сессиясида ушбу мурожжат кўриб чиқилади ва етарли шартлар топилганда сессия қарори билан фуқарони “Темир дафтар”дан чиқарилади.\nШу ўринда савол туғилади: фуқаро “Темир дафтар”дан нега Халқ депутатлари туман (шаҳар) кенгашлари қарори билан чиқарилади?\n— Бу ерда холислик ва шаффофлик бўлиши учун шу тартиб ишлаб чиқилган. Шунингдек, “Темир дафтар”дан чиқарилаётган фуқароларнинг норозилигига сабаб бўлмаслиги учун бу тартиб депутатларнинг ваколатига киритилган. Бунда асосий шарт фуқаронинг доимий даромад манбаи билан таъминланганидан сўнг ўз ихтиёри билан рўйхатдан чиқиш ҳақидаги розилик хати ҳисобланади, - дейди Воҳид Раҳимов.\nБрифингда таъкидланганидек, айни вақтга қадар 153 мингга яқин оила “Темир дафтар”дан чиқарилган.


Дендробоққа Асқаров номи берилди\nШимкентнинг “ўпкаси” ҳисобланмиш Дендробоғ янги номга эга бўлди. Ҳукумат қарорига кўра, Шимкент давлат дендрология боғига таниқли давлат ва жамоат арбоби Асанбай Асқаров номи берилди.\nШаҳар ҳавосини тозалашда катта роль ўйнайдиган боғ қурилишида Асанбай Асқаровнинг ҳиссаси катта эканлигини шимкентликлар яхши билишади. Шундай улкан ҳудудни эгаллаган боққа А. Асқаров номини беришни анчадан буён таклиф қилиб юришган эди.\nАвваллари шаҳар ахлатхонаси бўлган дендробоғ 1979 йилда ташкил қилинган. Моҳир раҳбар мутахассисларни чақириб, ахлатхонанинг бир қисмини текислатиб, кўчатлар илдиз отадиган даражага келтирган. Дунёнинг турли минтақаларидан олиб келинган ниҳоллар бугунги кунда гуркираб ўсиб турибди. Бу ерда, айниқса, ҳавони тозалаш хусусиятига эга дарахт турлари бисёр. Боғда фақат кўчатлар парвариш қилинибгина қолмайди, бу ерда илмий марказ ҳам фаолият юритади. Дендробоғ ўзимизнинг ва чет элдаги дендрофлора турларини маҳаллийлаштириш ва ўрганиш мақсадида ташкил қилинган. Аҳамиятлиси шуки, у шундай иш билан шуғулланадиган мамлакатимиздаги дастлабки ташкилотдир.\nБир кунда ҳамма жойини айланиб чиқишнинг иложи йўқ боғ шимкентликлар ва шаҳар меҳмонларининг суюкли масканига айланган. Мўъжизавий гўшани томоша қилиш учун 25 тенгенгиз бўлса, кифоя.\nХ. ҚЎЧҚОРОВ, 2018-11-12, 09:51 276


Ёшлар ва сайлов | Ўзбекистон Халқ демократик партияси\nЁшлар ва сайлов\n2019-09-17 17:09:01 1946\nЎзбекистон ХДП Сирдарё вилоят Кенгаши туман партия Кенгаши билан биргаликда “Ёшлар ва сайлов” мавзусида давра суҳбати ўтказди. Унда маҳаллий партия кенгаши раислари, депутатлар ва “Истиқбол” ёшлар қаноти аъзолари ёшларнинг ижтимоий-сиёсий ҳамда сайлов тўғрисидаги билимларини янада ошириш, сайлов ва сайловолди жараёнлари, фуқароларнинг сайловда иштирок этиш тартиби юзасидан фикр алмашишди.\nТадбирда ёшларга мамлакатимиздаги сайлов тизими, сайлов жараёнида очиқлик ва ошкоралик принципларини мустаҳкамлаш мақсадида сайлов қонунчилигига киритилган ўзгартишларнинг маъно-мазмуни атрофлича тушунтирилди.\nТадбирда жамиятни янада янгилаш ва демократлаштириш фуқаролар сайлов ҳуқуқи амалга оширилиши билан узвий боғлиқ эканлиги қайд этилди. Таъкидландики, ҳар бир ёш ўз тақдирини юрт тақдири билан боғлар экан, ундаги сиёсий жараёнларда ҳам фаол иштирок этиши, давлат бошқарувида муносиб номзодни сайлаш орқали қатнашиши муҳим аҳамиятга эга. Бунинг учун ёшларнинг фаоллигини ошириш, сиёсий-ҳуқуқий билимини юксалтириш, сайлов кампаниясида фаол иштирокини таъминлаш зарур, дейишди сўзга чиққанлар.\nҚайд этилдики, ЎзХДП сайловга тайёргарлик кўриш жараёнида бир қатор акциялар, тадбир ва учрашувлар орқали ёшлар орасига кириб бориш, ушбу муҳим сиёсий жараёнда йигит-қизлар фаоллигини ошириш бўйича аниқ вазифаларни белгилаб олди. Ушбу вазифаларни амалга оширишда ҳар бир партия фаоли, қанот аъзолари фаол иштирок этиши зарурлиги таъкидланди.\nДавра суҳбатида иштирок этган ёшлар, бу йилги сайловларда фаол иштирок этиши ҳамда давлат ва жамият ривожида ўз ҳиссасини қўшишини эътироф этишди.


Россия вакцина ишлаб чиқаришни бошлади. 20 та давлатдан 1 миллиард доза буюртма олинган – O'zbekiston Milliy paralimpiya qo'mitasi\nМаълумот учун, Россия 20 та мамлакатдан 1 миллиард доза буюртма олган. Россияда эмлаш биринчи бўлиб тиббиёт ходимлари ва ўқитувчиларда амалга оширилади. Владимир Путин вакцина етарлича синовлардан ўтгани ва у ишончли эканини айтганди.\nАҚШ бош инфекционисти Энтони Фаучи Россия ишлаб чиқарган вакцинага ишончсизлик билдириб, вакцина ишлаб чиқариш ва унинг хавфсизлигини исботлаш бошқа-бошқа нарса эканини айтганди.\nРоссиядаги «Справочник врача» хизмати Россиядаги шифокорлар ўртасида сўровнома ўтказган. Унда қатнашган 3 минг атрофидаги шифокордан 52 фоизи вакцинани қабул қилишни хоҳламаслигини маълум қилган. 24,5 фоиз шифокорлар эса рози бўлишган. Қарши бўлганларнинг 66 фоизи рад жавоби берганининг сабаби сифатида вакцина хавфсиз эканини исботловчи фактлар етарли эмаслигини келтирган. 48 фоиз рад жавоби берганлар эса вакцина жуда тез ишлаб чиқарилганига шубҳа билдирган.\nЯкшанба тонгини боксчиларимизнинг ажойиб ғалабалари билан қарши оламиз


ИнтерФУТБОЛ :: "Аталанта": Идеал мавсумнинг муносиб якуни\n"Аталанта": Идеал мавсумнинг муносиб якуни\n«Аталанта» қаторасига учинчи марта еврокубокларда иштирок этади. Мазкур клубдан ўз тарихида илк марта Чемпионлар Лигаси гуруҳ босқичида қатнашиш учун Италия «А» серияси жорий мавсумининг сўнгги турида «Сассуоло»ни енгиш талаб этилганди, бергамоликлар бу вазифани шараф билан уддалашди.\nГасперини ажойиб жамоа тузди\n«Аталанта» - таркиб бўйича «А» сериянинг энг кучли жамоаси эмас. Бироқ Гасперини танлаган ўйин услуби топ-клубларникидан яхшироқ чиқди. Мисол учун, «Интер» ва «Милан»ни олайлик: ўйин пайти режалари иш бермаса, улар дарҳол импровизацияга қўл уришади. WhoScored сайтининг декабрь ойи бўйича берган маълумотларга кўра, «Интер» 63 фоиз ҳолатда битта гол ўтказиб юборган ўйинларининг қолган қисмида ҳам иккинчи марта дарвозасидан тўп олиб чиққан.\n«Аталанта»да бундай ҳолат йўқ. Гасперини шу қадар тартибли жамоа шакллантирганки, унинг режалари камдан-кам ҳолардагина иш бермаслиги мумкин. Яққол мисол - «Лацио»га қарши кечган кубок финали. Бир ярим бўлим мобайнида Симоне Инзаги рақибни ўз жарима майдончасида сиқувга олишга ҳаракат қилмасин, ҳар сафар кучли қарши прессингга дуч келаверди. Ўша учрашувда «Аталанта» фақатгина Милинкович-Савичнинг оддий стандарт вазиятда урган голидан кейингина бўшашди. Шундан сўнг дарҳол ҳужумга ўтиш талаб этиларди, натижада «Лацио» бўш ҳудудлардан оқилона фойдаланди (якунда ҳисобни 2:0га етказди).\nГасперини - универсалллик тимсоли. У қурган механизмда бир нечта функцияни бирданига бажарадиган кўплаб футболчилар бор. Масалан, Тимоти Кастань - у аллақачон одатий қанот ҳимоячиси тушунчасини унутган. Кастань тез-тез ҳужумларга қўшилади, ўйин вақтининг 47 фоизини ҳимоя ва ҳужум ўртасида югуриш билан ўтказади, керак бўлганда Де Роннинг марказдаги ўрнини эгаллайди.\nУниверсалликнинг яна бир ёрқин вакили - Алехандро Гомес. Бу футболчи «Аталанта»га ўтганидан буён олтита позицияда тўп сурди: ярим ҳимоя маркази, ҲЯҲ, ярим ҳимоянинг икки қаноти, ҳужум. Ҳозир Гасперини ундан форвард ортида фойдаланмоқда - шу тариқа Гомесда жамоа ҳужумини назорат қилиш имконияти ортмоқда. Бу мавсум Алехандронинг статистикаси чакки чиқмади: у мавсумнинг энг яхши ассистентлари тўртлигига кирди (10та узатма, биринчи ўриндан битта аниқ пас ажратиб турибди).\nГасперини ўзи хоҳлаётган футболни кўриш учун ҳеч қачон футболчиларни мажбурламайди. Аксинча: мураббий ҳар доим шогирдининг персонал характеристикасига эътибор қаратиб, ундан умумжамоа манфаати йўлида фойдаланишга интилади. «Ўйинчилар характеристикасини ўрганиш, ўйини яхши чиқаётгани учун уларни рағбатлантириш муҳим. Ҳар бир клубда ролларнинг ўрни аҳамиятли. Ҳар ким ўзининг жамоага боғлиқлиги, шу боис ўз ролини яхши ўйнаши кераклигини тушуниши лозим. Футболчи умумий ҳисобда бажараётган ишидан қониқиш ҳосил қилиши керак. Одатда, ҳужумчи нафақат урган голлари, балки жамоа ютуғига ҳисса қўшгани учун ҳам қувонади. Шундагина ажойиб механизм яралади. Майдондаги футболчи бор-йўғи 11 нафар, роллар муҳим - уларни бир жамоа бўла олишларига ишонтириш, шунга ўргатиш керак. Барчаси шу концепция атрофида айланади», - дея ўз фалсафасини баҳам кўрганди Гасперини.\nУшбу мутахассиснинг яна бир ютуғи - ўйин пайтида камдан-кам ҳолларда услубни ўзгартиради. Бир томондан, бу ёмон - рақиб импровизация қилган пайтларда, «Аталанта» анча қийналиб қолди. Бошқа томондан, Гасперини фақат ўз футболини тарғиб қилмоқда (айниқса, бу даража жиҳатидан юқорироқ бўлган жамоаларга қарши баҳсларда кузатилди) ва бу натижа келтирмоқда. Ушбу мавсум «Аталанта» таркибида чемпионат доирасидаги баҳсларда 1500 дақиқадан кўпроқ ўйнаган футболчилар сони 14 нафарга етди. Бу эса Гасперини жамоадаги ҳолатни ўзгартиришни ёқтирмаслигига яна бир ишора. Турнир жадвалидаги қўшнилар - «Ювентус» (12), «Наполи» (11), «Интер» (10) бундай футболчиларнинг нисбатан камроқ экани барчасини кўрсатиб турибди: бу жамоалар мураббийлари Гасперинига қараганда кўпроқ тажриба қилишга мойиллар.\n«Аталанта»да яна бир муҳим сифат бор - оилавий муҳит. Бу ҳақда Алехандро Гомес ва Йосип Иличич ҳам гапиришганди. Футболчилар кўп вақтларини бирга ўтказишади: машғулотлардан кейин тушлик қилишади, театр ва Бергамодаги кўргазмаларга боришади, шу тариқа жамоадаги илиқ ва дўстона муҳитни сақлашга интилишади. Мисол учун, яқинда футболчилар президент ва бошқа раҳбарлар билан умумжамоавий кечки овқат ташкил этишди. Сўнгра ўша ерда қолиб, бир соатдан ошиқроқ вақт мобайнида ишқибозларга дастхат тарқатишди, биргаликда суратга тушишди.\nЖамоага тааллуқли деярли барча маълумотларни келтирганимиз сабабли, етакчи футболчилар ҳақидаги фактларга қисқача тўхталамиз:\n• Дуван Сапата, «Аталанта»нинг энг яхши тўпурари (22 гол) ва «гол}пас» тизими бўйича (29 очко) клубнинг энг яхши футболчиси. Дарвоқе, «Аталанта» таркибида бир мавсум давомида Дувандан кўпроқ гол урган фақат бир футболчи бор - Филиппо Инзаги: 1996|1997 йиллар мавсумида италиялик афсонавий ҳужумчи 24та тўп киритганди.\nСапата ҳақида яна бир қизиқ факт. У Италиядаги аввалги жамоалари («Наполи», «Удинезе» ва «Сампдория»)да статистикаси яхши бўлмаганди. «Аталанта»да эса 28 ёшида ҳар тарафлама очилди.\n• Йосип Иличич: 12 гол ва 7та самарали узатма - «гол}пас» рейтингидаги иккинчи персонаж.\n• Алехандро Гомес - жамоанинг энг яхши ассистенти (10та узатма). Бундан ташқари, у жорий мавсум энг кўп ҳал қилувчи узатмаларни (ундан тўпни қабул қилган шериги, албатта дарвоза томон зарба йўллаган) амалга ошириш бўйича топ-5даги барча футболчиларни ортда қолдирди. Гомес замонавий «Аталанта»даги роли ҳақида қуйидагича фикр билдирганди: «Кўпчилик «Аталанта» менсиз қийналиб қолишини таъкидлайди. Бундай эмас. Жароҳат ёки дисквалификация туфайли кўплаб ўйинларда майдонга тушмаганимда, жамоа менсиз ҳам муваффақиятга эришганди. Ўйин тўлалигича Алехандро Гомес атрофида қурилади, деб ўйламайман. Аксинча, «Аталанта» - мен учун идеал клуб, бошқа ҳар қандай жамоада бундай ўйнай олмаслигим мумкин эди».\nЕтакчиларга қарши ажойиб ўйин\n«А» серия доирасида топ жамоалар («Ювентус», «Наполи», «Интер», «Милан», «Рома» ва «Лацио»)га қарши ўтказилган 12та ўйинда «Аталанта» 16 очко тўплади. «Лацио» икки марта мағлубиятга учратилди, «Юве» ва «Рома» билан иккитадан дуранг ўйналди, «Интер» ва «Наполи» таслим этилди. Ўртамиёналарга қарши кечган айрим муваффақиятсиз ўйинларга қарамай, Гасперини асосий рақобатчиларга қарши баҳсларга тайёргарликни идеал тарзда ўтказди. Айнан шу омил унга Чемпионлар Лигаси ўрни учун курашда асқотди.\nМай ойи бошида Гасперини шундай деганди: «ЕЧЛ йўлланмасини қўлга киритишни хоҳлайман. Бу менинг орзум». Орзулар рўёбга чиқиши учун «Аталанта»дан «Сассуоло»ни енгиш талаб этилганди. Ўз ўйинида ғалаба қозонган бергамоликлар «Милан» ва «Интер»нинг параллель тарзда ўтказган учрашувларини кузатишга эҳтиёж сезмай, хотиржамгина Чемпионлар Лигаси гуруҳ босқичига тараддуд кўришни бошлаб юборишди.\nАлбатта, мавсум охирида «Аталанта» мухлислари сони кескин ошганига шубҳа йўқ.


Атлантика океанини сузиб ўтаётган британиялик қулоғига балиқлар кириб олганидан шикоят қилди\n00:09 / 03.12.2016\nАтлантика океанини сузиб ўтишга бел боғлаган британиялик Бен Хупер ўз саёҳатининг биринчи 20 кунида бор-йўғи 124 км сузиб ўта олди. Daily Mail нашрининг таъкидлашича, британиялик бундай суръатлар билан ўз манзилига 2018 йилдан олдин етиб кела олмайди.\nАввал Глостершир графлигида полициячи бўлиб ишлаган 38 ёшли Хупер ўз саёҳатини 13 ноябрда Сенегалда бошлаганди. Маълум қилинишича, у сувда кунига 10 соат ўтказмоқчи ва март ойига келиб Бразилиянинг Натал шаҳрига етиб келмоқчи ва шу тариқа океанни сузиб ўтмоқчи. Сузувчига 10 кишидан иборат кема ҳамроҳлик қилмоқда. Улар орасида Гиннесс рекордлар китоби вакили ҳам бор.\nХупер бундай паст суръатларни кутилмаган қийинчиликлар билан тушунтирмоқда: у медузаларни қўрқитмоқчи бўлган махсус қурилма уларга таъсир қилмаяпти, унинг атрофида акулалар айланиб юрибди, катта тўлқинлар эса уни айлантириб юбормоқда. Бу етмагандек, сузувчининг қулоғига майда балиқлар ўрнашиб олган.\n"Медузалар мени мунтазам чақмоқда ва биз икки марта акулаларни кўрдик", деб ёзди Хупер фейсбукда. У шунингдек ижтимоий тармоқ фойдаланувчиларини у ва унинг жамоаси экспедиция давомида спиртли ичимлик истеъмол қилмаганларига ишонтирди.\nАтлантика океанини биринчи сузиб ўтган одам француз Бенуа Леконт бўлган. У 1988 йилда АҚШнинг Массачусетс штатидан Франциягача океанни 73 кун ичида сузиб ўтган. Гиннесс рекордлар китоби бу натижани рекорд сифатида қайд қилмаган, чунки француз денгиз касаллиги сабабли Азор оролларида бир ҳафта ўтказишга мажбур бўлган.\nАтлантика океани Бен Хупер\n“Ким сузмоқчи?”: Атлантика океани музлаб қолди (видео)\nАтлантика океанида янги "Офелия" бўрони вужудга келди\n«Мария» тинчимаяпти, у яна довулга айланди\nАтлантика океанида яна бир довул юзага келмоқда\nВидео: Жанубий африкалик Атлантика океанини эшкакли қайиқда сузиб ўтган илк одамга айланди


Дунё, янгиликлар: Хитой чўчқалари, Антарктида пингвинлари ва Россия фуқаролиги - BBC News O'zbek\nХитойда чўчқалар қирилиб кетмоқда - жаҳон бозори хавотирда\nСаудия Арабистонида маҳбуслар хочга тортиш билан қатл қилинадими?\nНазарбоев президентликни қизига қолдирмасликка қарор қилдими?\nҲажвчи президент Собиқ Иттифоқ давлатларига - Бунинг имкони бор!\nШри Ланка портлашлари; Украина сайлови: Зеленский ютадими ё Порошенко?\nДин ва Дунё: Жинсий тажовуз ҳақида шикоят қилгани учун тириклай ёқиб юборилган қиз\nХитой ҳукумати тарқатган маълумотларда айтилишича, бир йил ичида ушбу мамлакатда 40 миллион бош чўчқа касаллик қурбонига айланган. Мутахассислар Африка чўчқа гриппининг одам саломатлигига таҳдид солмаслигини маълум қилсада, Хитойдаги аҳвол жаҳонда озиқ-овқат тақчиллигини юзага келтириши мумкинлиги юзасидан хавотирлар кучаймоқда.\nХитой ҳукумати йилнинг иккинчи ярмида ички бозордаги чўчқа гўшти нархи 70 фоизга қимматлашишидан огоҳлантирмоқда. Мустақил манбаларнинг тахминича, Хитойдаги 200 миллион чўчқа касаллик туфайли нобуд бўлиши мумкин.\nГриппга чалинган ҳайвон, одатда, 10 кун ичида нобуд бўлади. Хитой ҳукумати, ҳозирча, эпидемияни назорат остига олишнинг уддасидан чиқа олмаган. Айни вақтда эса ички эҳтиёжни қондириш мақсадида АҚШдан чўчқа гўшти импортини кучайтирган. Оқибатда, ўтган ой АҚШдаги биржа савдоларида чўчқа гўшти нархи 60 фоизга ошгани кузатилган. Мазкур ҳолат ўз навбатида жаҳон бозорига таъсир кўрсатиб, чўчқа гўшти тақчиллигини юзага келтириши мумкин, дейди экспертлар.\nРоссия Шарқий Украина аҳолисига ўз фуқаролигини таклиф қила бошлади\n24 апрел Президент Владимир Путин исёнчилар назорати остидаги Шарқий Украина ҳудудлари аҳолисига енгиллаштирилган кўринишда Россия фуқаролигини бериш тўғрисидаги фармонга имзо чекди.\nЖаноб Путин ушбу қарорнинг «мутлақо инсонпарварлик юзасидан» олинганини маълум қилган. Бироқ таҳлилчилар Москва шу йўл билан яқинда Украина президентлигига сайланган Владимир Зеленскийнинг бўлажак ҳукуматини қийин вазиятда қолдиришни истаётганини таъкидлайди.\nЯнги фармон Москванинг эҳтимолий дастаги билан 2014 йилда ўзини «халқ республикалари» деб эълон қилган ва халқаро ҳамжамият томонидан тан олинмаган Донецк ҳамда Луганск ҳудудлари аҳолисига Россия фуқаролигини тақдим қилишни кўзда тутади.\nЎзининг сайловолди кампанияси давомида жаноб Зеленский Украинанинг шарқий ҳудудлари билан «янгича муносабат» ўрнатиш ва «инқирозга барҳам бериш мақсадида қудратли ахборот уруши бошлаш»ни исташини маълум қилган эди.\nПрезидент Путиннинг фармонига Facebook орқали муносабат билдирган Владимир Зеленский Россиянинг ушбу қарор орқали «босқинчи давлат сифатида ўз масъулиятини тан олгани»ни таъкидлаган ва халқаро ҳамжамиятни Москвага «дипломатия ва санкциялар йўли билан босим ўтказиш»га даъват этган.\nШри Ланка ҳукумати ҳужумларни олдиндан бартараф этолмаганини тан олди\nШри Ланка парламентида ташкилланган тинглов давомида ҳукумат Ҳиндистон махфий хизматлари шу ойнинг бошида ҳужумлар режалаштирилаётганидан огоҳлантиргани ва бу хабарларга лоқайдлик билан қаралганини тан олган.\nПрезидент Майтрипала Сирисена истихборот огоҳлантиришларини ҳукумат раҳбарларига вақтида етказмагани учун мудофаа вазири ва полиция бош инспекторини ишдан олган.\nПарламент етакчиси Лакшман Кириелла юқори рутбали расмийларни эҳтимолий ҳужумлар тўғрисидаги истихборот маълумотларини атайдан яширишда айблаган.\n21 апрел куни юз берган черков ва меҳмонхоналардаги портлашлар ортидан 359 нафар инсон ҳаётдан кўз юмган. Айни дамда, ҳужумларни амалга оширган тўққиз худкушдан саккизтасининг шахси аниқланган. Уларнинг бари Шри Ланка фуқаролари бўлгани айтилмоқда.\nҲозирда Шри Ланка ҳукумати ҳужумларга ИШИДнинг қанчалик алоқаси борлигини ўрганмоқда.\nОлимлар: Антарктидада минглаб пингвин жўжалари бир кечада ғойиб бўлган\nСурат манбаси, Christopher Walton\nСунъий йўлдошдан олинган суратларни тадқиқ қилган британиялик олимлар 2016 йилда минглаб Император пингвинлари жўжалари бир кечада денгизга чўкиб кетганини аниқлади. Ушбу фожиа жўжалар вояга етаётган муз қоянинг оғир об-ҳаво шароити оқибатида денгизга қулаб тушиши ортидан рўй берган.\nОлимлар нобуд бўлган полапонларнинг сони 14 мингдан 25 мингга қадар бўлганини тахмин қилмоқда. Бу дунёда қолган Император пингвинлари умумий сонининг 5-9 фоизи демакдир.\nЎз оиласи ичида энг катта ва кучли бўлган Император пингвинлари кўпайиши учун денгизга яқин муз қоялар жуда ҳам зарур. Олимларнинг огоҳлантиришича, глобал иқлим исиши муаммоси вақтида бартараф этилмаса, жорий асрнинг охирига келиб, мазкур тур вакилларининг 50-70 фоизи қирилиб кетиши мумкин.\nДунё, янгиликлар: Саудия Арабистонида маҳбуслар хочга тортиш билан қатл қилинадими?\nДунё, янгиликлар: Назарбоев президентликни қизига қолдирмасликка қарор қилдими?\n20 апрел 2019


Россия Ташқи ишлар вазири Сергей Лавров 20 март кунги йиғилишда Москва Хавфсизлик кенгаши баёноти ва Кофи Аннаннинг тинчлик ўрнатиш йўлидаги уринишларини қўллаб-қувватлаш истагида эканини билдирди.\nАйни пайтда Лавров БМТ баёнотида Сурия режимига қарши ултиматум бўлмаслиги кераклигини урғулади.\nРоссия ва Хитой Сурияда ҳукуматга қарши намойишлар президент Бараш ал-Ассад режими томонидан шавқатсиз бостирилаётганини қораловчи БМТнинг олдинги резолюцияси лойиҳасига вето қўйган эди.\nСурияда қон тўкилиши “тоқат қилиб бўлмас ҳол” эканини таъкидлаган БМТ Бош котиби Бан Ки Мун ўтган бир йил давомида Суриядаги зўравонликлар оқибатида 8000 дан зиёд одам нобуд бўлганини таъкидлади.\n- 8000 дан ортиқ одам нобуд бўлди. Вазият қабул қилиб бўлмайдиган, тоқат қилиб бўлмайдиган даражага етди,- дея баёнот берди БМТ Бош котиби.\nБМТ собиқ Бош котиби¸ ҳозирда БМТ-Араб Лигасининг Сурия бўйича вакили Кофи Аннан Хавфсизлик кенгашини қон тўкилишини тўхтатишга қаратилган ўз режасини қўллаб-қувватлашга чақирди.\nКофи Аннаннинг тинчлик таклифлари ҳозирча оммага ошкор қилингани йўқ. Ахборот агентликлари хабарига кўра, тинчлик дастури зўравонликни тўхтатиш, уруш зонасида қолганларга гуманитар ёрдам етказиш, сўнгги бир йил давомида ҳибсга олинган одамларни озод қилиш, шунингдек, ҳукуматга қарши норозилик ўтказилган шаҳарлардан хавфсизлик кучларини олиб чиқиш каби таклифларни ўз ичига олади.\nКофи Аннан ўтган ҳафта охирида Дамашқда президенти Башар ал-Ассад билан музокаралар ўтказди ва кузатувчилар миссияси масаласини муҳокама қилиш учун Сурияга беш нафар мутахассисдан иборат гуруҳ жўнатди.\nСуриянинг қурол-яроғ савдоси бўйича анъанавий иттифоқчиси бўлиб келган Россия душанба куни Сурияда ҳар куни икки соатлик ўт очишни тўхтатиш ва яраланган одамларни олиб чиқиш ҳақидаги Халқаро Қизил хоч қўмитаси чақирувига қўшилди.\nБир кун олдин Россия Ташқи ишлар вазири Сергей Лавров Москвада Халқаро Қизил хоч қўмитаси раҳбари Якоб Келленбергер билан учрашган эди.\nХалқаро Қизил хоч ташкилоти матбуот котиби Ҳичам Ҳассан бу ташаббусни амалга муваффақиятли тадбиқ этиш Сурия ҳукуматига боғлиқ эканини таъкидлади.


Жумладан, Марказдаги барча ёнғин хавфсизлиги қутиларидаги мавжуд анжомлар созлиги текширилиб, электр асбоб ускуналари, электр ўчириш ускуналари, кабеллар, симларнинг ҳолати синчиклаб назоратдан ўтказилмоқда.\nЯқинда Марказ шахсий таркиби ҳамда курсантлар иштирокида Сергели ТИИБ Ёнғин хавфсизлиги бўлими инспектори, сержант Н.Н.Бурханов иштирокида ёнғин хавфсизлигига бағишланган ўқув семинари ўтказилди.\nСеминарда таъкидланганидек, Сергели тумани ҳудудида 2016 йилнинг 11 ойи мобайнида 171 та ёнғин содир бўлган. Ўтган йилда бу кўрсаткич 166 тани ташкил қилган. Ёнғин натижасида 2 нафар шахс ҳалок бўлган. Содир бўлган ёнғинлар натижасида кўрилган моддий зарар 13 млн. сўмдан ошган.\nТадбир давомида содир бўлаётган ёнғинлар ва уларнинг келиб чиқиш сабабларини акс эттирувчи ҳужжатли фильм ҳам намойиш этилди. Ёнғин хавфсизлиги ойлиги давомида амалга оширилиши лозим бўлган вазифалар иштирокчиларига етказилди.\nСеминар якунида иштирокчилар ўзларини қизиқтирган саволларга атрофлича жавоблар олишди.


Озарбайжонлар озод қилинган ҳудудларга қайтишга шошилмаяпти. Нега?\n08 декабр 2021, Тошкент вақти: 06:32\n1990-йиллар бошида Арманистон билан урушдан қочган кўплаб озарбайжонлар учун яна Озарбайжон назорати остига ўтган туманларга қайтиш неча йиллик орзу рўёби каби туюлиши мумкин. Бироқ ишсиз ва шарт-шароитсиз қолиб кетишни ўйлаб, уларнинг аксари қайтишга шошилмаяпти.\nОғали қишлоғида, ясси адирлар орасида асфальт йўл ёқалаб оқ-яшил тусли янги уйлар қаторлаштириб қурилган. Тевараги иҳоталанган хонадонлар ҳали бўм-бўш, аммо Озарбайжон президенти айтишича, 27 йил бурун бу ерларни ташлаб кетган озарбайжонлар ҳадемай қайтиб, бу уйларга жойлашади.\n20-21 октябрь кунлари Тоғли Қорабоққа туташ Зангилан туманига ташрифи чоғида президент Илҳом Алиев туман тарихида “янги давр” бошланганини айтди. 1993 йилдан Арманистон ҳукми остида бўлган ушбу туман ўтган йили олти ҳафталик қонли уруш чоғида қайтариб олинган эди.\n90-йиллар бошида Тоғли Қорабоғдаги уруш туфайли қочиб кетган минглаб озарбайжон оилалари бу ерларга қайтишни орзу қилишади. Бироқ, расмий ваъдаларга қарамай, кўплаб репатриантлар кўнглида ҳадик бор: улар инфратузилма, мактаб ва касалхоналар, энг муҳими иш ўринлари ҳали етарли эмас, деб ҳисоблашади.\nОғалида нутқ сўзларкан, Алиев биринчи “ақлли қишлоқ” лойиҳаси Зангилон туманида амалга оширилажагини айтди.\nДавлат ОАВларида зўр бериб реклама қилинган “ақлли қишлоқ” концепцияси, баёнотларга кўра, анъанавий қишлоқларни янгилаш ва уларга рақамли ва экологик тоза технологияларни жорий этишга қаратилган.\nОғалидаги янги уйлар\n“Айрим бинолар тайёр, келаси йилдан, балки жорий йил охирларидан собиқ зангиланликларни Зангиланга кўчириб келишни бошлаймиз”, деди Алиев.\nБМТ маълумотига кўра, 1988-1994 йилларда қарийб 860 минг озарбайжонлик Тоғли Қорабоғ ва унга туташ туманларни ташлаб кетган.\nОғали тумани маъмурияти вакили Гарай Ҳусейнов Озодликнинг озарбайжон хизматига қайтиши мумкин бўлганлар рўйхати тузиб бўлинганини айтди.\nУнинг айтишича, Оғалидаги янги шаҳарчада уч, тўрт ва беш хонали 200 та уй қурилиб, оилаларнинг эҳтиёжига қараб тақсимланади.\nИШСИЗ ҚАНДАЙ ЯШАШ МУМКИН?\nОғалида туғилиб, ҳозирда пойтахт Бокуда яшаётган 51 ёшли Роҳиб Дунямалиев айтишича, президентнинг нутқидан сўнг туман маъмурлари унга она қишлоғига қайтиши мумкинлигини билдирганлар. Аммо Дунямалиевнинг ҳали жавобсиз қолаётган бир талай саволи бор.\n“Иш бўлмаса бола-чақани қандай боқамиз?” ажабланади Роҳиб.\nУ расмийларнинг ваъда қилинган бир гектаргача ерни беришига шубҳа қилади, ер берилган тақдирда ҳам одамлар маъмурият кўмагисиз экин-тикин қила олмаслигини урғулайди.\n“Бунақа ишларни секин-асталик билан, шошмасдан қилиш керак”, дейди у.\nТоғли Қорабоғни қуршаган Зангилан ва бошқа туманлар Арманистон билан кечган 44 кунлик урушдан сўнг, 2020 йил ноябрда имзоланган оташкесим битими доирасида Боку тобелигига ўтган эди.\nБунгача мазкур ҳудудлар этник арманлар оккупацияси остида бўлган, арманлар уларни ўзини мустақил деб эълон қилган Тоғли Қорабоғ атрофидаги “хавфсизлик зонаси” деб ҳисоблаган. Зангиланнинг катта қисми кимсасиз эди, озарбайжонлардан қолган уйлар эса таланган ва вайрон қилинган. Айрим уйларнинг чордеворлари ҳозиргача сақланган.\nҚорабоғлик қочқинлар кўп йиллар давомида Озарбайжон ҳукуматининг “сизларни албатта уйларингизга қайтарамиз” деган ваъдаларига ишониб, оғир шарт-шароитда яшаб келди. Мамлакат улкан нефть ва газ захираларига эга бўлса-да, ҳукумат муҳтожларнинг ҳаммасини ҳам уй-жой билан таъминлай олмади, кўпчилик контейнер ва темир йўл вагонларини бошпана тутишга мажбур бўлди.\nЎтган йилги уруш тугаганидан кейин айрим қочқинлар Озарбайжон тобелигига қайта олинган туманларга қайтишга уринишди. Одамлар эски уй-жойларидан нима қолганига қизиқишди. Айрим репатриантлар махсус рухсатномасиз, ҳали белгиланмаган йўллардан сафарга чиқиб, арман қўшинлари кўмган миналарга тўқишиб нобуд бўлдилар. Экспертлар фикрича, қайтариб олинган ҳудудларни миналардан тозалаш камида ўн йилга чўзилиши мумкин.\nОғали қишлоғи маъмурияти вакили Гарай Ҳусейновнинг Озодликка айтишича, аввало репатриантлар рўйхатини тўлиқ тасдиқлаб, шундан сўнггина кўчириш режасини тузиш керак. У ҳукумат аввало катта ёшлиларни, мактаб ва боғчалар қуриб битказилганидан кейин эса ёш болали оилаларни кўчириб боришни мўлжаллаётганини маълум қилди.\nБу одамлар Оғалида ўзларини қанақа ҳаёт кутаётганини ҳануз тўла тасаввур эта олмай, ҳадиксираб турган бўлсалар ҳам Озарбайжон ҳукумати қайтарилган ҳудудларда инфратузилма лойиҳаларини амалга оширишни тўхтатгани йўқ. Мазкур лойиҳалар саноат корхоналари, электр станциялари ва темир йўлларни ҳам ўз ичига олиши айтилмоқда.\n26 октябрь куни Алиев ёнига унинг турк ҳамкасби ва иттифоқчиси Ражаб Тоййиб Эрдўғон етиб келди. Икковлон 2020 йилда арманлардан тортиб олинган биринчи шаҳар – Фузулийда бунёд этилган халқаро аэропортнинг очилиш маросимида қатнашишди.\nИлҳом Алиев ва Ражаб Тоййиб Эрдўғон Фузулийдаги янги аэропорт очилишида.\nОзарбайжон расмийларига кўра, яқин иттифоқчи бўлмиш Туркия ширкатлари инфратузилма лойиҳаларида ва бу туманларни тиклашда етакчи рол ўйнайди.\nЭрдўғон ва Алиев минтақадаги янги автомагистрал ва Зангиландаги “ақлли агропарк” қурилишини бошлаб беришди.\nБокуда истиқомат қилаётган собиқ зангиланлик Нурисан Ҳасанов кўчириш режасида оилаларнинг ҳозирги аъзолари сони инобатга олинишидан умидворлигини айтади.\n– У пайтлар болалар ёш эди, ота-оналари билан бирга туришарди. Ҳозир эса кўпчилиги оила қуриб, ҳар ёққа кўчиб кетган, ҳар бирининг кап-катта фарзандлари бор. Уйлар қурилиши ва аҳолини жойлаштириш режасида шулар ҳам ҳисобга олинадимикан?


Навоий шаҳрида “Зарафшон воҳасини комплекс инновацион ривожлантириш: ютуқлар, муаммолар, истиқболлар” мавзусида халқаро конференция бўлиб ўтди.\nНавоий шахар хокимлиги расмий сайти » Navoiy shahri » ФАН ВА ИШЛАБ ЧИҚАРИШ ИНТЕГРАЦИЯСИ ЙЎЛИДА\n03-11-2017 18:02 Navoiy shahri, Yangiliklar\nНавоий шаҳрида "Зарафшон воҳасини комплекс инновацион ривожлантириш: ютуқлар, муаммолар, истиқболлар” мавзусида халқаро конференция бўлиб ўтди.\nЎзбекистон Республикаси Фанлар академияси, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги, Давлат Геология ва минерал ресурслар қўмитаси, Навоий кон-металлургия комбинати, Навоий давлат кончилик институти, "Ўзкимёсаноат” акциядорлик жамияти ҳамда соҳага тегишли қатор олий ўқув юртлари ҳамкорлигида ташкил этилган анжуманда Ўзбекистон, АҚШ, Германия, Япония, Хитой, Жанубий Корея, Англия, Франция, Италия,\nАвстрия каби қарийб 20 мамлакатдан 60 нафарга яқин таниқли олимлар, етакчи компания ва ишлаб чиқариш корхоналари мутасаддилари ва мутахассислари иштирок этди.\nДавлатимиз раҳбарининг таклифи ва ташаббуси билан Навоий давлат кончилик институтида фан ва таълимнинг интеграциясини ривожлантириш мақсадида мазкур халқаро конференциянинг ўтказилиши ҳамда Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академиясининг Навоий бўлимининг ташкил этилиши илм-фан соҳасидаги улкан ютуқлардан бири бўлди.\nДарҳақиқат, юртимизда аниқланган ер ости ресурслари захирасининг асосий қисми Зарафшон воҳаси ҳиссасига тўғри келади. Масалан, олтин, уран, вольфрам, фосфор каби фойдали қазилмалар Қизилқум кенгликлари қаридан олинади. Бугунги кунда бундай табиий бойликлардан оқилона фойдаланиш, уларни қайта ишлашда истиқболли лойиҳаларни амалиётга кенг қўллаш муҳим омилдир. Айни мақсадда ташкил этилган халқаро конференцияда жаҳоннинг нуфузли илмий тадқиқот марказлари, олий таълим муассасалари олимларининг воҳада кончилик саноати истиқболига бағишланган 154 илмий мақолалари муҳокама этилди. Геотехнология ва минерал хом ашёни қайта ишлаш, нанотехнология ва кимёвий технология, машинасозлик, асбоб-ускуналар ишлаб чиқариш ва автоматлаштириш, муқобил энергия манбалари, қишлоқ хўжалиги ва экология йўналишларида иш олиб борган конференцияда 20 дан ортиқ шартномалар имзоланди.\n– Ҳар бир давлатнинг миллий иқтисодига улкан ҳисса қўшадиган муайян ҳудудлари бўлади, – дейди Ўзбекистон Республикаси ФА Навоий бўлими раиси Абдураззоқ Мирзаев. – Қизилқум минтақаси, айнан Зарафшон воҳасида мамлакатимиз ерости захирасининг асосий қисми – Менделеев жадвалидаги кимёвий элементларнинг аксарияти мавжуд. Шу боис, ҳудудда саноатни жадал ривожлантириш, инновацион ишланмаларни амалиётда кенг қўллаш, минтақа муаммоларини ҳал этишда фан, ишлаб чиқариш ва таълим интеграциясини мустаҳкамлаш муҳим аҳамиятга эга. Конференцияга ҳам воҳа саноати ривожи ва истиқболи, мавжуд муаммоларни бартараф этишга қаратилган нуфузли олимларнинг илмий изланишлари саралаб олинди.\nБугунги кунда Зарафшон воҳасида долзарб масалалардан бири саноат корхоналари томонидан атмосферага чиқинди газларнинг чиқишидир. Мазкур муаммо бўйича Навоий давлат кончилик институти талабалари ҳам илмий тадқиқотлар олиб боришмоқда. Йўналишлар бўйича беш секцияга бўлинган ҳолда давом этган конференцияда хорижлик олим ва мутахассисларнинг илмий маърузалари тингланиб, институт магистрантлари томонидан бу каби воҳага оид муаммоларнинг ечимига бағишланган ишланмалар тақдимоти ўтказилди.\n– Мазкур нуфузли илмий конференцияда иштирок этганимдан мамнунман, – дейди Невада университети профессори (АҚШ) Жорж Данко (George Danko). – Мамлакатингиздаги ҳамкасбларим, талабалар билан суҳбатлар ва мунозаралардан бу ерда таълимнинг жуда юксак даража ривожланганини англадим. Тақдимот жараёнларида талабалар ўз устида қай даражада мукаммал ишлашгани, илмий тадқиқотининг изчиллиги яққол сезилиб турибди. Бу тадбир ҳар томонлама манфаатли ва самарали бўлди, деб ўйлайман. Энг муҳими, фан, таълим ва ишлаб чиқариш интеграциялашуви ривожида кенг имконият яратилди.\nХалқаро анжуманда кончилик саноатида замонавий ҳамда самарали усуллардан фойдаланиш, ўзлаштирилган лойиҳаларни босқичма-босқич ривожлантириш ва модернизация қилиш борасидаги изланишлар ҳақида фикр алмашилди. Илмий конференцияда хорижий илмий марказлар билан 20 га яқин ҳамкорлик шартномалари ва меморандумлар имзоланди.\nНавоий шаҳрида Алишер Навоий ижодига бағишланган халқаро ...\nМАЛАКАЛИ ВА МАЪНАВИЯТЛИ МУТАХАССИСЛАР ТАЙЁРЛАНМОҚДА\nСаъй-ҳаракатларни мувофиқлаштириш йўлида