Қаттиқ қотишмали коронкалар билан бурғилаш технологияси » Geologiya » Referat » Referat | Haqida\nAsosiy / ReferatGeologiya Қаттиқ қотишмали коронкалар билан бурғилаш технологияси\nҚаттиқ қотишмали коронкалар билан бурғилаш технологияси\nFayl hajmi 94,98 kB\n1.\tУмумий маълумотлар.\n2.\tҚаттиқ қотишмалар ҳақида маълумот.\n3.\tҚаттиқ қотишмали коронкаларнинг кесувчи қисмининг\n4.\tгеометрияси ва конструктив элементлари\n5.\tҚаттиқ қотишмали коронкаларни тайёрлаш технологияси\n6.\tҚаттиқ қотишмали коронкалар.\n7.\tКесувчи коронкалар.\nТаянч иборалар: коронка, қаттиқ қотишмалар, металкерамик, штырли, парракли, гидрозарбали, қирқувчи кўндаланг кескичлар, кескичларни жойлашуви, тагкескич, қовурға, ўзини ўзи чархлайдиган, бурғилаш режими.\nҚаттиқ қотишмали коронкалар билан қолдиқ, метаморфик ва магматик I-VIII категориядаги тоғ жинслари ювувчи суюқликларни ёки қисилган ҳавони қўллаб бурғиланади. Қаттиқ қотишмали коронкаларни нархи нисбатан паст, коронка ёрдамида ҳар хил геологик шароитлардаги горизонтга нисбатан ҳар қандай бурчак остида бурғилашни олиб боришни имконияти мавжуддир.\nЯнги турдаги қаттиқ ва ўта қаттиқ қотишмаларни яратиш қаттиқ қотишмали усулни кенгайтириш имкониятини беради.\nҚаттиқ қотишмалар ҳақида маълумот.\nҚаттиқ қотишмалар – бу махсус қотишмаларга асосланган, углерод билан металнинг аралашмаси бўлиб, юқори қаттиқлиги, мустаҳкамлиги, ейилишга чидамлилиги ҳамда кислота ва ишқорларнинг таъсирига қарши кимёвий бардошлиги билан тавсифланади.\nҚаттиқ қотишмаларнинг иккита гуруҳи мавжуд: қўйма ва металл керамик.\nҚўйма қаттиқ қотишмалар чизиқли, қовурғали – донодор қотишмалар, донсимон аралашма кўринишда бўлади. Ҳамма деталларни ва асбобларни сиртига қўйма қотишмалар сузилади, уларни тезда коррозия ва юқори ҳарорат таъсирида емирилишдан ҳимоя қилади. Бурғилашда қўйма қотишмалардан: сормайт – узатмаларни ва бурғилаш жиҳозларининг бошқа элементларини ейилиб кетишини олдини олишда қўлланилади; Ремий ТЗ дан айлантириб бурғилашда қўлланиладиган бурғиларни қўймалари вакор ёрдамида бурғи ва мустаҳкамлаш қувурларининг бошмоқларига ҳамда зарбали ишлайдиган асбобларининг сиртига суюлтириб қопланади.\nМеталл керамик қаттиқ қотишмалар таркиби бўйича иккита гуруҳга бўлинади:\n1) вольфрам кобальтли (бир карбидли) бўлиб, вольфрам ва кобальт карбидидан ташкил топган;\n2) титан фольфрамли (икки карбидли) бўлиб, титан карбиди, вольфрам ва кобальт карбидидан ташкил топган.\nБу қотишмалар карбид ва кобальтнинг кукунидан кукунли металлургия усулларида тайёрланади.\nТитан вольфрамли гуруҳдаги қотишмалар пўлатларни қирқиш ва ишлов беришга мўлжаллангандир. Вольфрам кобальт гуруҳи металл керамик қаттиқ қотишмалар, тоғ-бурғилаш асбобларини тайёрлаш чўян, рангли металларни, нометалл материалларга кесишда ишлов берилади. Металл керамик вольфрам кобалтли қотишмалар ВК ҳарфлари билан белгиланади.\nКолонкали бурғилашда фойдаланиладиган жинс парчаловчи асбобларнинг қаттиқ қотишмали кесувчиларининг қуйидаги маркаларидан фойдаланилади: қаттиқ қотишмали коронкалар ВК6 (ВК6В), ВК8 (ВК8В); штырли ва парракли бурғилар ВК8 (ВК8В); гидрозарбали коронкалар ва бурғилар ВК8, ВК11В, ВК15; ҳавозарбали бурғилаш учун қўлланиладиган коронкалар ва бурғилар ВК15.\nВК кейинги цифрлар қотишмадаги кобальтнинг фоизли таркибини кўрсатади, қолганлари эса (100% гача) – карбид вольфрамни кўрсатади. Масалан: ВК8 – кобальт (8% гача) – СО, вольфрамнинг улуши (WC) – 92%. Қотишмада кобальтнинг улуши қанчалик кўп бўлса, у эгувчи юкламаларга яхши қаршилик кўрсатади, лекин қаттиқлиги ва ейилишга қаршилик кўрсатиши кичик бўлади.\nВК6 – зич тоғ жинсларини бурғилашда қўлланиладиган коронкаларни яхши арматуралайди, ВК8-ёриқланган ва нояхлит тоғ жинсларини бурғилашга, ВК11 ва ВК15 лар эса зарбали айлантириб бурғилашда қўлланилади. Таркибида кобальт миқдори кам бўлган (ВК3, ВК6) аралашмалар абразив тоғ жинсларини, юқори таркибли кобальтлар (ВК8) – кам абразивли тоғ жинсларини бурғилашда қўлланилади.\nЮқори қаттиқлиги, мустаҳкамлиги, ейилишга чидамлиги, кислота ва ишқорларга қарши кимёвий бардошлилиги билан тавсифланади.\nЧидамлигини ошириш учун қаттиқ қотишмалар деталларни ва асбобларни сиртига қопланади, емирилишдан ва коррозиядан ҳимоя қилади.\nМатериаллари – вольфрам кобальтли, титан вольфрамли, металл керамик вольфрам кобальтли бўлади.\nҚаттиқ қотишмали коронкалар ВК6 (ВК6В), ВК8 (ВК8В), ВК11В, ВК15\nКоронкаларни арматуралаш учун ВК6 ва ВК8 қотишмалардан қаттиқ қотишмали қирқичлар ҳар хил шаклларда тайёрланади. Қаттиқ қотишмали кесгичларнинг шакли ва ўлчамлари бурғиланадиган тоғ жинсларининг физик-механик хоссаларидан келиб чиқиб аниқланади.\nКоронкада кесгичларнинг жойлашуви жуда катта аҳамиятга эга бўлиб, коронка ишлатиладиган шароитнинг физик-механик хоссасига боғлиқ бўлади.\nСтандарт қаттиқ қотишмали коронкалар завод шароитида тайёрланади. Биринчидан коронканинг корпуси тайёрланади. Бунинг учун тайёрланма материал қирқилади, резьбалар йўнилади, қуйқум пазалари ва ювувчи каналлар тешилади ва фрезеровка қилинади. Ундан кейин эса корпуснинг ишчи қирраларида ариқчалар ва тешиклар йўнилади, қаттиқ қотишмали кескичларнинг остки қисми фрезировка ёки парчаланади.\nКоронкалар конструкцияси бўйича учта гуруҳга бўлинади.\nТехнологик бурғилаш режими – ўқли юкламага, ювувчи суюқлик сарфига, бурғилаш тезлиги, юмшоқ тоғ жинсларини, ўртача қаттиқ, қаттиқ тоғ жинсларини физик-механик хоссаларига боғлиқдир.\nСонли белгидан кейин қўйилган В индекси қотишмани тайёрлаш энг мураккаб технологияда қиздириб бириктирилганлигини ва энг яхши хоссага эга бўлишини кўрсатади. WC-нинг бир улуши миқдорида ҳам қотишмада вольфрамнинг миқдори кўп бўлади. Масалан: ВК6 ва ВК6В ларнинг таркибида WC 94%, биринчи қотишмада тоза вольфрам 88,3%, иккинчисида эса – 89%. ВК қотишманинг зичлиги 14-15 г/см3, қаттиқлиги НRС 86-88.\nҚаттиқ қотишмали кескичларнинг шакли ва ўлчамлари.\nКоронкаларни арматуралаш учун ВК6 ва ВК8 қотишмалардан қаттиқ қотишмали қирқичлар ҳар хил шаклларда тайёрланади. Қаттиқ қотишмали кесгичларнинг шакли ва ўлчамлари бурғиланадиган тоғ жинсларининг физик-механик хоссаларидан келиб чиқиб аниқланади. Кесгичларнинг кўндаланг кесим юзасини ўлчамлари бурғиланадиган тоғ жинсининг қаттиқлигига боғлиқ бўлади. Тоғ жинси қанчалик қаттиқ бўлса, кесгичнинг кўндаланг кесим юзаси шунчалик кичик бўлади.\nҚаттиқ қотишмали коронкаларнинг кесувчи қисмининг\nгеометрияси ва конструктив элементлари.\nКоронкада кесгичларнинг жойлашуви жуда катта аҳамиятга эга бўлиб, коронка ишлатиладиган шароитнинг физик-механик хоссасига боғлиқ бўлади. Коронкага жойлаштирилган кесгичлар мўлжалланиши бўйича асосий ва таг кескичларга бўлинади.\nАсосий ҳажмий кесгичлар коронкаларни ён томони кўндаланг кесимларини тўлиқ ёпади, сирт юзасининг ташқи ва ичкарисига туртиб чиқиб туради. Бу кесгичлар қудуқ тубидаги тоғ жинсини парчалаш ишларини амалга оширади. Кесгичларни ён томонга чиқарилиши, керн ва коронканинг ички сирти оралиғидаги ҳалқали оралиқ масофани қолдириш учун яратилган.\nОралиқ масофа кернни тўсиқсиз кириб келишини, ювувчи қуюқликларни циркуляцияси ва қуйқумларни чиқишини таъминлайди.\nТаг кесгичлар коронкаларни ташқи ва ички сиртларни қўшимча мустаҳкамлайди, ейилишга қарши тўсқинлик қилади. Айниқса абразив тоғ жинсларини бурғилашда ташқи диаметрини ҳимоя қилади. Тоғ жинсининг абразивлиги ва қаттиқлиги юқори бўлса, коронкада таг кесгичлар шунча кўп бўлади.\nЎртача қаттиқ ва қаттиқ тоғ жинсларини бурғилашда кесгичлар ён томонга 0,75÷1,5 мм чиқади. Юмшоқ тоғ жинслари учун кесгичлар ички ён сиртга 1,5÷2,0 мм дан 3,5÷4,5 мм гача чиқарилади.\nҚаттиқ қотишмали коронкаларни тайёрлаш технологияси.\nКорпусга тайёрланган кескичлар ўрнатилади, ҳар бир коронканинг намунавий геометрик ўлчамларига риоя қилинади. Кескичларни пайвандлаш тигел печлар ёрдамида эритилган латунли пайвандлар ёрдамида амалга оширилади.\nГеологик разведканинг коронкаларнинг тайёрлаш механик устахонасида ностандарт конструкциядаги коронкалар тайёрланади, коронка корпуси 8000С гача қиздирилади.\nҚаттиқ қотишмали коронкалар.\nКоронкалар конструкцияси бўйича учта гуруҳга бўлинади:\n1) қовурғали турдаги коронкалар: М1, М2, М5 – номустаҳкам юмшоқ тоғ жинсларини бурғилашда қўлланилади;\n2) кесувчи коронкали СМ4, СМ5, СМ6 ва СТ2 ноабразив ва камабразив ўртача қаттиқликдаги тоғ жинсларини бурғилашда қўлланилади;\n3) ўзини чархлайдиган турдаги: СА1, СА2, СА3, СА4; СА5 ва СА6 ўртача қаттиқликдаги абразив ва қисман қаттиқ тоғ жинсларини бурғилашда қўлланилади.\nКоронка №5 – бу\nрғиланиши бўйича II-IV категориядаги бир жинсли тоғ жинсларини бурғилашда қўлланилади. М2 коронкадан фарқи саккиз қиррали ярим кесгичлар 2,2 мм-ли диаметрдаги тешиклар билан фойдаланилган бўлиб, М5 – коронкасидан ҳам фойдаланиш мумкин.\nрасм. М5 қовурғали коронка.\n1- коронканинг корпуси; 2-қовурға; 3-асосий кескич; 4-таг ости кескичи; 5-маркировка жойи.\nМ5 коронкадаги қирралар ён томонида жойлашмаган бўлиб, М1 ва М2 коронка каби пазаларида яъни корпуснинг четларида ариқчалар йўнилган. Коронкаларнинг диаметри 93 ва 112 мм бўлганда тўртта қовурға, 132 ва 151 мм бўлганда олтита қовурға ўрнатилган.\nТўғри бурчакли ариқчаларнинг ҳар бир қовурғасида ВК8 қотишмасидан тўрттадан ички қисми бўш бўлган саккизта қирралар пайванд қилинган.\nКесгичлар иккита сатҳда ўрнатилган бўлиб, биринчи ва тўртинчиси 1,5 мм, иккинчиси ва тўртинчисига нисбатан юқорига чиқиб туради.\nСМ4 туридаги коронка камабразив яхлит ва V-VI категориядаги навбатлашувчи ва қисман VII-чи категориядаги тоғ жинсларини бурғилашда қўлланилади (7.1-расм, а).\nАсосий ва қўшимча коронканинг подрезларидаги кесгичлари ВК6 қотишмасидан бажарилган. Қўшимча таг кесгичлари тагида 3-мм кўтарилган ҳолда ювувчи каналлар ўрнатилган.\nКоронка СМ5 яхлит кам абразив ва V-VI категориясидаги кучсиз ёриқли тоғ жинсларини бурғилашда қўлланилади. Коронка ВК6 қотишмасидаги кесгичлари арматураланган (7.1-расм, б).\nКоронка СМ6 – яхлит кам абразивли ва VI-VII категориясидаги ёриқли тоғ жинсларини бурғилашда қўлланилади. Коронка СМ5 ҳам СМ6 каби арматураланган (расм, в).\nКоронка СТ2 камабразив ёриқли ва IV-VI категориясида навбатланиб келувчи тоғ жинсларини бурғилашда қўлланилади. (расм,г., жадвал)\nСТ2 коронкали фарқи СМ4, СМ5 ва СМ6 коронкада кесгичлар фақат икки қатор жойлашган.\nрасм. Кесувчи коронкалар.\nа-СМ4; б-СМ5; в-См6; г-СТ2; 1-корпус; 2,4-кескичлар; 3-ичқўйма.\nЎзи ўткирлашувчи коронкалар.\nЎзи ўткирланувчан коронкаларда – кичик кесимдаги кескичлардан фойдаланилган. Бурғилаш жараёнида бундай кесгичлар амалда кўндаланг кесим юзасини ўзгартирмайди, яъни ўтмасланмайди, доимий ҳолда юқори механик чуқурлаштириш тезлигини ушлаб туради. (расм)\nМикрокесувчи коронкалар СА5 ва СА6 яхлит абразив ва VI-VII ва қисман IХ бурғилашни категориясидаги тоғ жинсларини бурғилашда қўлланилади.\nрасм. Ўзини ўзи ўткирлаштирувчи коронкалар.\nа-СА5 (СА6); б-СА4; 1-коронка корпуси; 2-асосий кескич; 3-таг ости кескичи; 4-ичқўйма; 5-ўрайдиган пластина.\nТехнологик бурғилаш режими.\nБурғилаш режимининг асосий параметрларига – коронкага бериладиган ўқли юкланма; коронканинг айланиш частотаси; ювувчи суюқликнинг сарфи ва асосий параметрлари киради.\nТехнологик бурғилаш режими – бурғилаш жараёни бошқарилиб энг юқори чуқурлаштириш кўрсатгичига эришиш мумкин.\nБурғилаш жиҳозлари ва асбобларини техник имконияти етарли бўлмаган ҳамда ювувчи суюқликларнинг сифати оптимал бурғилаш режимига эришишга имконият бермаса, у ҳолда тежамкор бурғилаш режимини ўрнатишга тўғри келади.\nЎқли юкланма коронка кескичларини қудуқ тубидаги тоғ жинсларига чуқурроқ киришини аниқлайди. Ўқли юк таъсирида коронкалар айланиб тоғ жинсини парчалайди.\nЎқли юкланманинг катталиги тоғ жинсларининг физик-механик хоссасига, сифатига ва кескичларнинг геометрик ўлчамларига боғлиқдир. Тоғ жинсларининг қаттиқлиги юқори бўлганда ўқли юкланма ҳам катта бўлади. Кескичлар ўткир бурчакка ва катта кўндаланг кесимга эга бўлса, бурғилаш жараёнида ўтмаслашади ҳамда ейилиш майдон катталашади. Шундай қилиб, ўзгармас ўқли юкланмада чуқурлаш тезлиги камая бошлайди. Доимий бурғилаш тезлигини ушлаб туриш учун ўқли юкланма ошириб борилади. Ўқли юкланмани аниқ бир чегарагача ошириб бориш мумкин, агарда чекланган қийматдан ошиб кетса, кескичларнинг синиши, бурғилаш тизмасининг эгилишини йўл қўйилган қийматдан ошиб кетиши ва қудуқни эгриланишга олиб келади. Юқори юкланмани бериш учун ОБҚ-лар қўлланилади.\nҚаттиқ қотишмали кичик кесимли кескичлар (ўзини ўткирлаштирувчи) доимий тезликда тўлиқ емирилиб бўлгунча тоғ жинсини парчалайди.\nКоронкага бериладиган ўқли юкланма қуйидаги формула ёрдамида аниқланади.\nбу ерда: Po – битта кесгичга бериладиган ўқли юкланма, КН;\nm – коронкадаги асосий кескичларнинг сони.\nPo ва m – нинг қийматлари жадвалдан /4/олинади. Янги коронкада бурғилашни кичик ўқли юкланмада бошлаш керак, кейин эса талаб қилинган қийматгача кўтарилади.\nКоронканинг айланиш частотаси амалда бурғилаш ишига таъсир қилади ва қуйидаги формула ёрдамида аниқланади.\nбу ерда: - коронканинг айланма тезлиги, м/с. (жадвал) /4/;\n- коронканинг ўртача диаметри, м.\nБурғилаш тезлиги айланиш тезлигини ўсиши билан ошади. Амалиёт ва тажриба маълумотларига асосан кўпгина коронкаларнинг механик бурғилаш тезлигининг максимал қийматига, айланма тезлик қиймати 1,4÷1,5 м/сек бўлганда эришилганлиги ўрнатилган.\nКоронканинг айланиш тезлиги диаметрга ва тоғ жинсларининг физика-механик хоссаларига боғлиқ бўлиб, қудуқнинг чуқурлигига, станок ва узатмаларнинг техник имкониятларига, бурғилаш тизмасининг мустаҳкамлигини ҳисобга олиб ўрнатилади. Қаттиқ ёриқли ва абразив тоғ жинсларини бурғилашда айлантириш частотасини камайтириш ва ҳисобларда айланма тезликнинг энг кичик қиймати қабул қилинади. Бир хил айланма тезликни ушлаб туриш учун коронкани диаметрини кичрайтириш, айланиш частотасини ошириш керак.\nҚудуқнинг чуқурлиги ошганда айланиш частотаси камайтирилиши керак. Тизманинг бўш айланиши ва буралма кучланиши ҳамда эгилишга сарфланадиган қувват ошиб кетади.\nБурғилаш учун ҳисобий қийматга яқин бўлган станокнинг техник тавсифи бўйича айланиш частотаси ўрнатилади.\nЮвувчи суюқликнинг сарфи – қудуқ тубини қуйқумлардан самарали тозалаш ва бурғилаш жараёнида коронкаларни самарали совутиш учун қуйидаги формула ёрдамида аниқланади.\nбу ерда: – қувур орқа оралиғидаги ювувчи суюқликларнинг кирувчи оқимининг тезлиги, дм/сек.\nF – бурғилаш қувурлари билан қудуқнинг девори оралиғидаги ҳалқанинг\nкўндаланг кесим юзаси, дм2.\nҚудуқни чуқурлаштириш тезлигини ошириш билан қўйқумларни парчаланиш миқдори ошади, шунинг ювувчи суюқликларнинг кирувчи оқими кучайтирилади. Бундай пайтда қудуқнинг деворини ва юмшоқ тоғ жинсларининг кернини ювилиши ҳам кўчаяди. Айниқса, қудуқ деворининг ювилиши колонкани олиш оралиғида тез ювилади. Колонкали жиҳозларнинг устида қўйқумларни тўпланишини олдини олишда энг охирги таркибда қуйқум қувурлари қўшилади.\nЎтириб қолган қуйқумларнинг таъсирида бурғилаш жиҳозларининг қисилиб қолишларни олдини олиш учун ювувчи суюқликларнинг циркуляцияси тўхтатилганда қудуқ тубидан тизма юқорига кўтарилади. Қудуққа жиҳоз туширилгандан кейин уни қудуқ тубида айлантириш ва ювиш амалга оширилади. Қудуқда бурғилаш ишларини бошлашдан олдин бир муддат вақт ичида (қудуқнинг чуқурлигига ва қуйқумланиш даражасига\nTeglar: то1171 1179атти1179 1179отишмали бур1171илаш коронкалар жинсларини бур1171илашда 1178атти1179 ювувчи 1179отишмалар билан 1179ўлланилади ў1179ли бўлади ю1179ори коронканинг коронкаларни коронка кесгичлар 1179уду1179\nБурғилаш эритмаларини тайёрлаш, кимёвий ишлаш ва ғирлаштиришни ...\nБурғилаш ускуналари ва механизмлари\nБурғилаш ишларидаги фан ва техника ютуқлари. Бурғилаш ишл ...\nКернсиз бурғилаш технологияси\nБурғилаш ювиш суюқликлари\nБурғилаш қувурлари бирикмаси\nОғма қудуқларни бурғилаш\nССК ва КССК жамланмалари билан бурғилаш ва бурғилаш технологияс ...\nБурғилаш қудуқлари ва уларнинг элементлари. Бурғила ...\nБурғилаш эритмаларининг бажарадиган функциялари ва хоссалари


Божхона соҳасининг ривожланиш тарихи\nБиз бугун ана шундай қадимий соҳалардан бири бўлган божхона иши ва унинг ривожланиш босқичларига тўхталиб ўтишни мақсад қилдик.\nТарихий манбаларга кўра, божхона ишининг дастлабки элементлари эрамиздан олдинги 2-3 минг йилликлардан шакллана бошланган. Ўша пайтларда давлатлар ўртасида савдо алоқалари ривожлана бошлаган. Бироқ, вақт ўтгани сари маҳсулотлар ортилган карвонларни қароқчилар томонидан талаш ҳолатлари кўпайган. Аксарият ҳолларда мол-мулклар тўлиқ тортиб олиниб, карвон эгалари ўлдирилган. Бунинг оқибатида савдо карвонлари камайиб, давлатлараро муносабатларга путур ета бошган. Шу сабабли савдо карвонларини ҳимоя қилиш ва савдо алоқаларини тиклаш мақсадида хукмдорлар томонидан карвонларга махсус қуролланган қўриқчилар ажратилган. Аммо қўриқчиларни қуроллантириш, маош тўлаш ва бошқа зарур харажатларни қоплаш давлат хазинасига жуда қимматга тушар эди. Шу сабабли ушбу сарф-ҳаражатларни қоплаш учун савдогарлардан махсус йиғимлар ундирила бошланган.\nБундан ташқари карвонларнинг маълум бир ҳудуддан ўтгани учун ҳам тўловлар ундирила бошланган. Бу каби тўловлар эса божнинг дастлабки кўринишлари бўлган.\nКейинчалик, мамлакатлар ўз ғазнасини тўлдириш учун бож тўловларининг бир неча турларини жорий этганлар. Масалан, эрамиздан аввалги 3-2 минг йилларда Ассирия подшоҳи Ашшур фармон чиқариб, савдога олиб келинган барча товарлар учун бож жорий этган ва у “Ашшур божи” номи билан тарихга кирган.\nЎз навбатида, бож салмоғи ошгани сари товарларни яширинча олиб ўтиш авж олган. Контрабандага қарши кураш ҳам айни ўша пайтларда вужудга келган.\nБожлар асосан денгиз портлари ва бозорларда йиғилган. Секин аста ушбу божларни йиғувчи махсус шахслар пайдо бўлган.\nВатанимиз мустақилликка эришгач, 1991 йилнинг сентябрида Республика Ички ишлар вазирлиги ҳузурида “Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан товар-моддий бойликларнинг ноқонуний олиб чиқиб кетилишининг олдини олиш бўйича Инcпекция” ташкил этилди. Сабаби - эндигина мустақил бўлган давлат ҳудудий чегараларининг очиқлиги ва назоратнинг йўқлигидан фойдаланиб, кўплаб зарур истеъмол товарлари ташиб олиб чиқиб кетила бошланган эди.\n1997 йил 8 июль санасида эса Давлат божхона қўмитаси қайта ташкил этилиб, божхона органларига “Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи орган” мақоми берилди.\n2018 йил 22 декабрда Ўзбекистон божхонаси учун яна бир тарихий қонун қабул қилиниб, 26 январь мамлакатимизда давлат божхона хизмати органлари ходимлари куни этиб белгиланди.\nБожхона органларига Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси, Давлат божхона қўмитасининг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар, Тошкент шаҳар бўйича бошқармалари, “Тошкент-АЭРО” ихтисослаштирилган божхона комплекси, божхона постлари, Божхона институти, шунингдек Миллий кинология маркази киради.\nҲозирда республикамизда 57 та чегара ҳамда 53 та ташқи иқтисодий фаолият божхона постлари фаолият юритмоқда.\nР.S: Мақолада “Божхона ишига кириш” дарслигидаги маълумотлардан фойдаланилди.


Абдулҳамид Чўлпон. Нонушта (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиАбдулҳамид Чўлпон (1897-1938)Абдулҳамид Чўлпон. Нонушта (ҳикоя)\n(«Пилта сават ҳикояси»дан)\n– Потишхон, қумғонингиз қайнадими?\n– Салайбуш, яқинлашиб қолди.\n– Ҳали энди ёқалашиб келаётибдир денг.\n– Эндиёқ мушлашиб кетадир шу деганингизга!\nЭгачиси Фотима ўчоқ бошида қумғон қайнатиб, синглиси Солиҳа сўрида ўрунларни йиғиб туриб бир-бирларига пичинг отишиб ҳазил қилишар эдилар.\nЭгачиси Фотима ўтдан йироғроқ туруб қолған қумғонни ўтнинг ўртасиға жилдириб қўйди-да, Солиҳага қараб:\n– Ҳуй Салайхон! Мен чой дамлаб, дастархон солиб, бувимларни14 ўтқузғунча ғизиллаб ҳавлига ўтиб қатиқнинг бетини олиб чиқмайсизми? – деди.\nСолиҳа ҳавлига ўткани эринди ва шу эринганини билдирмаслик учун:\n– Билмасдан гапирманг, кеча сут қайнатиб қатиқ уйутканимиз йўқ! – деди. Фотима хохолаб бир кулгандан кейин:\n– Вой, ўла қолай, кеча бувим қатиқ уйутамиз деганда Турғунбушларникидан оқлиқ тилаб чиққан ўзингиз эмасмидингиз? – деди.\nСолиҳа шошди, юзлари қип-қизил анор бўлди. Бирпас нима дейишини билмасдан тутулуб турғандан кейин суст овоз билан айтди:\n– Турғунбушларникидан оқлиқ тилаб чиққаним эсимда борув, илгари куниги иш деб ўйлабман.\n– Йўқ, кеча намозгарга яқин эмасмиди?\n– Майли, ундай бўлса, чиқай.\n– Ундақа баҳона қилмай чиқиб кела қолинг айланай, келин…\n– Ўла қолинг, ўзингиз келин! Мен ҳали ёшман. Эрта-индин «ёр-ёр» қилиб сизни узатамиз, тўйингизда бир ўюнға тушай, бир тушай… Ҳамма ҳайрон қолсун!\n– Мендан кейин сизга ҳам навбат келиб турубдир-да, отинбу.\n– Менга навбат келмайди, мен бувимнинг бошини боқиб қоламан.\n– Ҳа, бувингизнинг бошини боқарсиз, а?! Қайнанангизнинг бошини боқарсиз…\n– Ўзингиз боқарсиз, ўзингиз боқарсиз, ўзингиз боқарсиз, ўзингиз боқарсиз…\n– Ҳа, алам қилдими? Чидамай кетдингизми, ойим? Чидаганга чиқарған муни… Ҳай, боринг, тезроқ қатиқнинг бетини олиб чиқинг, қумғон қайнаб қолди!\nСолиҳа чинакам хафа бўлуб қолған эди: хўрлиғи келиб, йиғлағундай бўлуб туруб, бурни билан гапириб сўради:\n– Қатиғингиз қаерда?\n– Қаерда бўлар эди, ҳавлида.\n– Биламан ҳавлидалигини, ҳавлида қаерда дейман?\n– Ҳавлида қаерда бўлар эди, ўша ҳовузнинг бўйидағи сепояда*.\nСолиҳа бошиға тўнини ташлаб судрала-судрала чиқиб кетди. Фотима варақлаб қайнаб, тошиб турған қумғонни ўчоқнинг бир чеккасига олиб қўюб чойнакларга чой сола бошлади.\nФотима уч чойнакка чой дамлаб ўчоқнинг олдиға қатор чизди-да, ўзи нонуштага жой тайёрламоқ учун сўрини супурушга киришди. Узулуб бир тутамғина қолған эски, калта, яланиб кетган ойим супурги ҳар бир ишқанишда яна бўлак-бўлак новда ташлар эди… Фотима ҳар ишқанишда бир қарғаб, ҳар тўкулганда бир сўкуб юруб охирда катта, олти-етти киши қатор ётатурған сўрини супуриб бўлди. Супургини жаҳл билан сўрининг тагига ирғитқандан кейин юқориға, ўнг-сўлга биттадан учта тўшак солди. Ўртага малла дастархонни ёйиб қўйғандан кейин эрина-эрина босиб нон-чой ташимоққа бошлади.\nНон севатдан қотқан-қутқан, бурда-бурда ушатилған нонларни олиб туруб ўз-ўзига сўзланди:\n– Нон ҳам узулубдир. Ҳали хамир қилиб, нон ёпиш керак экан. Вой, ўлсун, бу кун кундузи анави Зийнатнисаларникига чиқиб шаҳардан келган эшоннинг қизларини кўруб чиқайин деб эдим. Эшоннинг ўртанчи қизи шунақа дутор чалиб ашулла қилар эмишки, анави Ўамза сатанг мақтай бериб ўлди. Эсизгина, эртага… кетишиб қолармикин?\n– Ҳали уч-тўрт кун шу ерда турушар эмиш, шошилмасак ҳам бўладир, – деб йўтала-йўтала узумхонанинг ёнидағи уйдан қизларнинг оналари Саодатбу чиқиб келди.\nҚиз ҳалиги гапирган гапларини онаси эшитиб қолғани учун хийли уялиб олди. «Бувим гапни яна ўша тўғрида бошламасун», – деган хаёл билан шошилиб апил-тапил гап бошлади:\n– Буви, мунча кеч чиқдингиз? Мен нонуштани қачонлари тайёрлаб қўюб эдим. Уч чойнак чой аллақачондан бери ўчоқда дам еб турубдир.\nКампир, қизнинг бахтидан бўлуб, ҳалиги тўғрида гап қўзғатмасдан, нонушта тўғрисида суруштуруб кетди:\n– Уч чайнак чойнинг нима кераги бор эди?\n– Ҳай, нонушта қилиб ўлтуруб ичмаймизми?\n– Нонуштада уч чойнак чойни ким ичади? Бекор исроф бўлуб қолиб кетадир.\n– Бирор чойнак ортиб қолса, совутуб қўярмиз. Акам баъзи вақтда яхна чой деб нах оламни бузуб юборади.\n– Нонуштани қаерға тайёрладинг?\n– Айвонға тайёрласанг бўлмасмиди? Сўрига эндиёқ офтоб тушуб қолади.\n– Ҳаҳ, ҳали офтоб тушишига… 20 соҳат бор*. Чиқиб ўлтурунг, мен ҳозир чойни олиб бораман.\nСаодатбу индамасдан сўрига чиқиб ўлтурди. Дастархонға аллақанча бурда, ушоқ нонлар билан иккита пиёла қўюлған эди. Фотима бир чойнак чойни олиб келиб онасининг олдиға қўйғач деди:\n– Қумғонни яна қайтиб ўтга қўюб келай, ҳали акам келиб қолса, нонуштасига чой керак бўладир. Чойни сиз ўзингиз қуюб ичаберинг.\nЮгуриб ўчоқнинг олдиға борди. Катта, эски, қорайиб кеткан мис кўзадан қумғонға сув тўлдирғач лабини тишлаб туруб катта қумғонни ўчоқнинг ўртасиға қўйди. Ўчоққа катта бир тут томирини тиқиштирғандан кейин алангаси тугаган ўтни пувдаб ёндирди-да, секингина сўрига келиб ўлтурди.\nЧойи бор пиёлани айлантириб совутиб турған Саодатбу чойнакни чойи билан қизиға узатди-да:\n– Салайинг қани? – деб сўради.\nКампирнинг бу сўроғи Фотимага жуда бўлуб берди: шу сўроққа жавоб бериш баҳонаси билан кўнглидаги аччиғ-чучугини бир йўли бўшатиб олмоқчи эди. Шу учун бирга ўн қўшуб гапира бошлади:\n– Салайингиз тўғрисида, буви, нима дейишимни билмайман. Ётишда ҳаммамиздан бурун ётадир, турушда яна ҳаммамиздан кеч турадир. Тунов кун, анави отинбуларимиз келишганда, савачўб билан саваб ҳам уйғота олмадим. Бу қандай гап ахир? Мундай бўлатурған бўлса, бу қиз ҳаммамизни шарманда қиладир! Ахир бировға – бир Худо бандасига берасиз-да шуни! Узиқарароқ қайнананинг қўлиға тушуб қолса нима бўладир бу? Анави Азиз шаллақиға ўхшаған бир қайнаға йўлуқса борми. Нах қадримизни бир чақа қиладир бу қизингиз!..\nСаодат кампир мунга жуда ҳам яхши жавоб берди:\n– Қандай қилайин, қизим, ҳамманг бир қаро гўрсан! У ёмон бўлған билан, сен яхшимидинг? Сени уйғотмоқ учун ўзим ҳам кўб савачўпларни синдирғанман… У ҳали ёш, сендай бўлғунча ўзини тузатиб олар. Сен бўлсанг эрта-индин кетасан. Ҳали сенинг аҳволингга қараб туруб она сутим оғзимға келадир!..\nФотима ўйламасдан калтак кўтариб қўюб ўша калтакнинг тагида ўзи қолса ҳам, яна бор кучини ишлатиб ўзини оққа чиқармоқчи бўлди. Шу учун онаси гапдан тўқтар-тўқтамас гап бошлади:\n– Ўша қизингиздан ёмон бўлсам бўлган эканман, буви. Менинг қилғанларим сизга кўрунмас экан-да. У кенжа қизингиз бўлғани учун сизга яхши кўрунуб кетар экан-да… Бўлмасам, рўзгорнинг ишини ким қилиб ётадир? Салайингиз нима иш қилди? Чой дамладими? Нонуштани тайёрладими? Қатиқнинг бетини олиб чиққани кетганига аллақанча бўлди, ҳали ҳам дараги йўқ. Ўйнаб қўшнидан-қўшниға чопиб юргандир…\nСаодатбу индамади, қиз ҳам жим бўлди. Жимгина чой ичишга киришдилар.\nИчкари уй тарафдан тақур-туқур товуш келди, иккаласи ҳам қарадилар. Чиқиб келаётқан келинлари Паризод эди.\nСаодатбу дарров оғиз очди:\n– Вой, келин, сизни нонуштага чақириш ҳам эсимиздан чиқибдир. Манави Потиш ўлгур ҳам чақирмаған экан-да. Буларнинг эслари қурсун, буларнинг!\nФотима онасининг гапини оғзидан узуб олиб ўзини оқлаш учун яна бир важ айтди:\n– Бир қарасам, жойини йиғиб турған экан, у вақтда қумғонни эндигина қўюб эдим, шунинг учун чақирмадим. Анави Салайингиз чиқса, нонуштани тайёр қилиб қўюб, инайкин чақирмоқчи эдим.\nОқ кўнгиллик, эслик Паризодхон бу керак эмас жанжалларга калтагина жавоб берди:\n– Нонуштага ҳам чақиртириб ўлтуруб, нима, мен меҳмонмидим? Нонуштани ўзим чиқиб тайёрламағанимға хижолат бўлуб ўлуб кетаётибман-у…\nШу гапни айткандан кейин бетларини ярим ёпиб турған иккита кокилчасини секингина ён сочлари орасиға қистириб туруб «Қизим, сенга айтаман, келиним, сен эшит!» деган мақолни ўйлади. Сўнгра кўксини жуда кенгайтириб ҳаво тўлдириб оғир-оғир бир дам олди-да, Саодат кампирнинг сўлған ва бурушқан юзларига тикилди. Кампирнинг бетига бир кичкина чўп ёпишиб турған экан, қўл узатуб олиб ташлади.\n– Вой, нима бало экан? – деди Саодатбу.\n– Бир хашак, ёпишиб турған экан, – деди келин.\nФотима келинга чой узатди. Келин унинг хийлийдан бери таралмаған сочлариға қараб туруб чойни олди-да, астойдил ва чинакам кулуб туруб:\n– Патмахон, бугун сочингизни ювинг, чиройлиқ қилиб ўруб қўяман! – деди.\nФотима ҳам кулди. Яна жим бўлуб чой ичишга киришдилар.\nМинғиллаған товуш келди. Қарадилар: бир косада қатиқ бети кўтарган Солиҳа эди. Онаси дарров ғадаблашга оғиз очди:\n– Жувон ўлгур қизим, илоҳи, яшшамағур қизим! Битта қатиқнинг бетини олиб чиқиш учун шунча ҳаялми? Сени ҳеч одам қилолмадим-да!\nСолиҳа қатиқни секингина онасининг олдиға қўйди, ўзи сўрига ўлтурмай туруб узр айтишга бошлади:\n– Анови… буғдой экилган ернинг бериги чекасидаги бир туп қора гилос пишиб тугаёзибдир, шу чоққача битта ҳам еганим йўқ эди. Сизлар ҳам еганингиз йўқ, ўзимизнинг оғзимиз тегмасдан туриб тугашга яқинлашибдир. Ҳаммасини бировлар еб кетишибдир. Қатиқнинг бетига деб чиқсам, бир-иккита бола деворға чиқиб олиб ҳадеб мўтаб ётқан экан, бориб урушдим. Менга қараб кесак отиб-отиб ўзлари қочишиб кетди… Инайкин қарасам, гилос оз қолибдир, оғзим тегиб қолсун деб жиндак териб эдим…\nСолиҳанинг бу «баҳона»сига келинбуси билан опаси кулдилар. Онаси қовоғини солиб туруб:\n– Фолбин лўлига ўхшаб жаврамай ўла қол, илоҳим, қилган гуноҳингдан ҳам мана бу баҳоналаринг ёмон… Ҳавлида бошқа мева қуруб кеткан эканми? Кундузи бекорчиликда чиқсанг нима бўлар эди? Видирамай ўл… Ўтур, нонуштангни қил! – деди.\nСолиҳа чиқиб ўлтурди. Яна индамасдан чой ича бошлаған эдилар. Шу чоқда келинчак ҳиққиллаб кулуб юборди. Унинг кулушига қараб бошқалар ҳам кула бошладилар. Сабаби билинмаса ҳам, шундай қилиб ҳаммалари бир қур кулишиб олдилар. Бурушқан юзларини яна кўпрак буруштуруб кулган кампир ўзини тўқтатқандан кейин сўради:\n– Келин, айналай, нимага кулдингиз?\n– Ҳеч… шундай… ўзимча кулдим…\n– Вой, киши бекордан-бекорга ҳам кулаберар эмишми?\nСўзга қақажон Солиҳа аралашди:\n– Келинбум менинг гапларимга кулаётқандир…\nКелинчак яна кулди. Бу Солиҳага тоза бўлуб берди.\n– Ана, рост, рост, менинг гапларимга кулаётқан экан! – деди Солиҳа.\nШундан кейин келинчак кулишини бир оз пасайтирди-да, яна очиқ юз ва кулган кўзлари билан Солиҳага қараб туруб:\n– Йўқ, Солиҳахон, мен сизнинг гапингизга кулганим йўқ. Бояғи опа-сингил иковларинг гапирган гапларга кулдим, – деди.\nШундан кейин кампир сўради:\n– Булар нималарни гапиришти, келин?\n– Қизларингиз икаласи ҳам эрга тегиш тўғрисида гапиришиб тўйнинг режасини чизишдилар. Йўқ, унга ҳам кулмайман, ҳалиги – қумғонни ёқалаштириб, мушлаштириб ўйнағонлариға куламан.\nКелинчак бу сўзларни зўрға-зўрға айтиб яна кулишга бошлади. Уни кўруб қолғанлар ҳам кула бошладилар: яна кулиш, қизариш бошланди.\nПастки кирпикларига ёпишқан уч-тўрт томчи кулги ёшларини локисининг учи билан артиб туриб кампир сўради:\n– Қумғонни ёқалаштирғани нимаси? Қани, айтиб бер-чи, Потиш!\nПотиш онасининг бу таклифидан уялиб:\n– Йўқ… Салайингиз айтиб берсун! – деди.\nСалай ҳам ўз қаторида:\n– Йўқ… Потишингиз айтиб берсун! – деди.\nБирмунча қийин-қистовдан кейин икаласи ҳам ҳали-боя қилған қилиқларини яна қилиб бермакчи бўлдилар. Фотима кула-кула ўчоқнинг олдиға келди, Солиҳа сўрида қолиб бояғидай сўз бошладилар:\nЯна кулиш бошланди…\n← Аввалги Аввалги Абдулҳамид Чўлпон. Сени кўб кўрмасун (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Абдулҳамид Чўлпон. Тараққий (ҳикоя)


PressReader - Biznes Daily Birzha (Exchange): 2018-12-01 - Германиядаги амалиёт иштирокчилари сони ошади\nBiznes Daily Birzha (Exchange) - 2018-12-01 - НИГОҲ - Ўз мухбиримиз.\nСавдо-саноат палатаси ҳамда Германия Федерал иқтисодиёт ва технология вазирлиги билан ҳамкорликда юртимиз тадбиркорлик субъектлари вакилларини ўқитиш, раҳбар ходимлар малакасини ошириш бўйича “Бошқарув ҳодимларни тайёрлаш” лойиҳаси амалга ошириб келинмоқда.\nЛойиҳадан кўзланган мақсад Германия корхоналарида қисқа муддатли ўрганишларни ташкиллаштириш орқали тадбиркорлик субъектлари менежерларининг малакасини ошириш, икки давлат кичик корхоналари ўртасида иқтисодий алоқаларни мустаҳкамлашга қаратилган.\nУшбу лойиҳа доирасида ҳозирга қадар республикамизнинг барча ҳудудларидан машинасозлик, тўқимачилик, қурилиш, қишлоқ хўжалиги, консалтинг, меҳмонхона иши, логистика, муқобил энергия манбалари соҳасида меҳнат қилаётган жами 400 нафардан зиёд мутахассис Германияда амалиёт ўтаб қайтишган.\nГермания Федерал иқтисодиёт ва технология вазирлиги департаменти директори ўринбосари, доктор Хайнц Хетмайер бошчилигидаги делегация аъзолари билан Савдо-саноат палатасида бўлиб ўтган учрашувда мазкур йўналишдаги ҳамкорликнинг истиқболлари ҳақида сўз юритилди. Ўзаро мулоқот чоғида лойиҳани давом эттириш учун унинг муддатини узайтириш, мутахассисларни ҳозирги замон талаби асосида сифатли ўқитиш ва малакасини ошириш, ўқув дастурларида иштирок этадиганлар сонини кўпайтириш масаласи муҳокама қилинди. Бу, ўз навбатида, Ўзбекистон ва Германия ўртасидаги савдо-иқтисодий алоқаларни янада ривожлантиришга муҳим ҳисса бўлиб қўшилиши таъкидланди.


Иссиқ кунда музқаймоқдан тийилиш керакми? | Tarovat.uz\nBosh sahifa Salomatlik Иссиқ кунда музқаймоқдан тийилиш керакми?\nVaqti: 03.06.2019 Rukn: SalomatlikSharhlar yo’q\nДеътологларнинг таъкидлашича классик музқаймоқлар — ҳеч қандай мева ва какаосиз соф сут ва қаймоқ аралашмаларидан тайёрланган музқаймоқлар соғлик учун энг фойдали ҳисобланар экан. Шунинг учун уларни ҳар қандай ҳаво шароитида истеъмол қилинса-да соғлик учун зиёни йўқ.\nЎзбекистон бозорларида Рамазон ҳайити арафасида нарх-наво қандай?


Сирғали автомобиль бозоридаги нархлар (2016 йил 15 май) » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nСирғали автомобиль бозоридаги нархлар (2016 йил 15 май)\nКомментариев: 0 Просмотров: 476 Дата: 16-05-2016, 12:00 Сирғали машина бозори бу якшанба ёмғир ёғиб турганига қарамай одамлар билан гавжум бўлди. Бозорда миллий автомобилларимиз нархи ҳануз ўзгариб турибди. Бир харидорнинг фикрича “нархлар ўйнаб турибди…” экан. Айниқса, Матиз автомобилининг сотилиш нархи унинг харид нархларидан анча фарқ қилмоқда. Бунинг сабаби сўнгги пайтлар айнан Матиз автомобилининг кўпроқ харид қилиниши ва бу рўзғорбоп уловга талаб ошгани бўлиши мумкин. Хорижий автомобиллар бозорда кўпайди. Уларнинг нархлари ҳам бироз тушган. Малибу автомобили бу бозор олдинги бозорларига нисбатан камроқ кўринди. Харидлар борасида эса – кимдир арзон яна кимдир қиммат… Хорижий автомобиллар: MERCEDES-BENZ 204 (ишлаб чиқарилган йили – 2009 й, юрган масофаси – 26 000 км, тел: +99890 911-94-44) – 30 000 ш.б. BMW X6 (ишлаб чиқарилган йили – 2009 й, юрган масофаси – 70 000 км, тел: +99890 911-94-44) – 53 000 ш.б. NISSAN ALTIMA (ишлаб чиқарилган йили – 2009 й, юрган масофаси – 72 000 км, тел: +99893 398-79-00) – 15 000 ш.б. BMW 735iV8 (ишлаб чиқарилган йили – 1999 й, юрган масофаси – 163 000 км, тел: +99891 135-03-33) – 16 000 ш.б. PATRIOT (ишлаб чиқарилган йили – 2015 й, юрган масофаси – 3900 км, тел: +99898 307-02-28) – 17 000 ш.б. NISSAN ALTIMA (ишлаб чиқарилган йили – 2008 й, юрган масофаси – 133 000 км, тел: +99899 814-30-24, +99899 816-10-84) – 14 000 ш.б. HONDA ACCORD (ишлаб чиқарилган йили – 2008 й, юрган масофаси – 159 000 км, тел: +99898 128-19-57) – 10 500 ш.б. HONDA ACCORD (ишлаб чиқарилган йили – 2008 й, юрган масофаси – 170 000 км, тел: +99898 128-19-57) – 12 500 ш.б. Миллий автомобилларимиз: CAPTIVA II (ишлаб чиқарилган йили – 2012 юрган масофаси – 64 000 км, тел: +99893 597-11-44) – 14 000 ш.б. LACETTI I (ишлаб чиқарилган йили – 2011 й, юрган масофаси – 90 000 км, тел: +99897 443-04-34) – 7 000 ш.б. LACETTI II (ишлаб чиқарилган йили – 2009 й, юрган масофаси – 160 000 км, тел: +99893 382-00-35) – 7 000 ш.б. LACETTI II (ишлаб чиқарилган йили – 2012 й, юрган масофаси – 50 000 км, тел: +99893 500-31-68) – 8 500 ш.б. NEXIA II (ишлаб чиқарилган йили – 2013 й, юрган масофаси – 84 000 км, тел: +99890 139-47-00) – 6 300 ш.б. NEXIA II (ишлаб чиқарилган йили – 2011 й, юрган масофаси – 147 000 км, тел: +99893 187-75-45) – 5 100 ш.б. NEXIA II (ишлаб чиқарилган йили – 2009 й, юрган масофаси – 125 000 км, тел: +99890 372-36-46) – 5 000 ш.б. COBALT IV (ишлаб чиқарилган йили – 2014 й., юрган масофаси – 40 000 км, тел: +99897 774-22-21) – 9 000 ш.б. COBALT II (ишлаб чиқарилган йили – 2015 й, юрган масофаси – 34 000 км, тел: +99897 449-69-30) – 8 800 ш.б. COBALT II (ишлаб чиқарилган йили – 2014 й, юрган масофаси – 18 000 км, тел: +99890 912-23-27) – 8 500 ш.б. SPARK I евро (ишлаб чиқарилган йили – 2015 й, юрган масофаси – 7 000 км, тел: +99897 420-97-92) – 8 500 ш.б. SPARK IV евро (ишлаб чиқарилган йили – 2015 й, юрган масофаси – 49 000 км, тел: +99890 965-34-05) – 7 200 ш.б. SPARK IV (ишлаб чиқарилган йили – 2011 й, юрган масофаси – 130 000 км, тел: +99898 123-17-06) – 5 700 ш.б. MATIZ (ишлаб чиқарилган йили – 2012 й, юрган масофаси – 50 000 км, тел: +99894 620-46-76) – 4 800 ш.б. MATIZ (ишлаб чиқарилган йили – 2009 й, юрган масофаси – 97 000 км, тел: +99894 215-08-88) – 4 000 ш.б. MATIZ (ишлаб чиқарилган йили – 2013 й, юрган масофаси – 23 000 км, тел: +99890 321-90-29) – 5 000 ш.б. DAMAS (ишлаб чиқарилган йили – 2015 й, юрган масофаси – 43 000 км, тел: +99894 368-68-28) – 7 000 ш.б. DAMAS (ишлаб чиқарилган йили – 2015 й., юрган масофаси – 800 км, тел: +99897 494-47-87, +99891 102-04-07) –7 000 ш.б. Кузатувимиз жараёнида, MALIBU II (ишлаб чиқарилган йили – 2003 й, юрган масофаси – 9 000 км) – 16 300 ш.б., GENTRA (ишлаб чиқарилган йили – 2014 й, юрган масофаси – 100 000 км) – 9 500 ш.б., LACETTI I (ишлаб чиқарилган йили – 2014 й, юрган масофаси – 70 000 км) – 9 500 ш.б., NEXIA DOHC (ишлаб чиқарилган йили – 2003 й, юрган масофаси – 364 000 км) – 4 300 ш.б., NEXIA II (ишлаб чиқарилган йили – 2004 й, юрган масофаси – 284 000 км) – 4 200 ш.б., MATIZ (ишлаб чиқарилган йили – 2009 й, юрган масофаси – 158 000 км) – 3 000 ш.б., TIKO (ишлаб чиқарилган йили – 1998 й, юрган масофаси – 350 000 км) – 1 500 ш.б., MATIZ (ишлаб чиқарилган йили – 2006 й, юрган масофаси – 300 000 км) – 2 300 ш.б.,га харид қилинди. Изоҳ: Нархлар шартли бирликда (ш.б.) берилмоқда. Aвтомобилларни юқорида кўрсатилган нарх билан олишингизга «Carzone.Uz» сайти кафолат бермайди. - деб хабар бермоқда Carzone.uz нашри.


Канадада енгил самолёт ҳалокатга учраб, 7 киши ҳалок бўлди. Уларнинг ҳаммаси ўзбекистонлик… — manzur.uz\nmanzur.uz / 29.11.2019 81\nCBC маълумотларига кўра, Техасда истиқомат қилган Отабек Облоқулов, унинг рафиқаси ва 3, 11 ва 15 ёшдаги уч нафар фарзанди, шунингдек, Торонтода яшаган Бобомурод Набиев ва унинг рафиқаси ҳалок бўлишган. Улар асли ўзбекистонлик бўлган.\nПолиция ва Транспорт вазирлиги расмийлари ҳалокат юзасидан текширув бошлади. Воқеага об-ҳаво шароити ҳам сабаб бўлган бўлиши мумкинлиги айтилмоқда.\nНегаки 27 ноябрь куни Кингстонда Environment Canada томонидан махсус огоҳлантириш эълон қилинган, унда жуда кучли шамол эсиши айтилган.


Етти ҳамшира ишига тикланди - Huquq.uz\nЕтти ҳамшира ишига тикланди\n12:00 - 26.04.2021\nҲар бир соҳада иш меъёрий ҳужжатларга асосан ташкил этилади. Ана шу ҳужжатларга амал қилинса ҳеч қандай муаммо бўлмайди. Афсуски, айрим раҳбарлар қонунларни етарлича билмайди, баъзилари эса билиб туриб амал қилмайди. Бу борада ходимларнинг ҳуқуқий билими камлиги ёки ўз ҳуқуқини талаб қилмаслиги уларга қўл келмоқда.\nХусусан, Зарбдор тумани тиббиёт бирлашмаси бошлиғининг 2021 йил 18 январдаги буйруғига асосан бирлашмада ишловчи Рўзигул Абдураззоқова невропатолог ҳамшираси, Бувсара Оқмирзаева Бўстон филиали диагностика ҳамшираси, Раҳима Жабборова Бўстон филиали ҳамшираси, Раъно Нурбоева тиббий массаж ва хатлаш ҳамшираси, Соҳиба Тилакова Бўстон филиали доя ҳамшираси, Қўзихон Усмонова патронаж ҳамшираси, Назира Йўлдошева Бўстон филиали муолажа ҳамшираси вазифаларидан бўшатилиб, улар билан тузилган меҳнат шартномаси бекор қилинган.\nХодимларнинг тиббиёт бирлашмаси буйруғидан норози бўлиб ишга тиклаш ҳақидаги мурожаати фуқаролик ишлари бўйича Зарбдор туманлараро судида кўриб чиқилиб, қаноатлантирилган.\nСуднинг 2021 йил 19 мартдаги ижро варақалари Мажбурий ижро бюросининг Зарбдор тумани бўлимига 31 март куни келиб тушган ва туман тиббиёт бирлашмаси ходимларни ишига тиклаши лозимлиги хусусида огоҳлантирилган.\nШундан сўнг туман тиббиёт бирлашмаси бошлиғининг 1 апрелдаги буйруғига асосан ҳамширалар ишига тикланиб, суд қарори ижроси таъминланди.


Бухоро шаҳрида содир бўлган портлаш натижасида жабрланган беморларнинг аҳволи маълум қилинди\n4 февраль куни Бухоро шаҳрида содир бўлган портлаш натижасида жароҳатланган беморларнинг аҳволи қай даражада эканлиги маълум бўлди. Бу ҳақда ССВ матбуот хизмати хабар бермоқда.\nМаълум бўлишича, портлаш юзага келганда кўп қаватли уйда бўлган 3 нафар, портлаш жараёнида йўлдан транспорт воситаларида йўловчи сифатида кетаётган 9 нафар фуқаро турли даражадаги тан жароҳатлари олган.\nШундан сўнг, улар зудлик билан Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази Бухоро филиалига олиб келинган.\nМаълумотларга кўра, портлашдан жабрланган 12 нафар бемордан 5 нафари филиалнинг нейрореанимация бўлимига «миянинг ёпиқ шикастланиши ва мия чайқалиши» ташхиси билан ётқизилган бўлиб, ҳозирда уларнинг аҳволи ўрта ҳолатда.\nШунинигдек, 2 нафар бемор умумий реанимация бўлимига жойлаштирилган. Улардан бир нафарининг юз ва қўлларида 35 фоиз куйиш аниқланган, аҳволи нисбатан оғирроқ. Иккинчи беморда эса кўкрак қафасининг ёпиқ шикастланиши кузатилган, унинг аҳволи қониқарли эканлиги таъкидланган.\nХабарга кўра, қолган беш нафар беморга амбулатор ёрдам кўрсатилган бўлиб, уларга ситуацион невроз (қаттиқ қўрқиш) ташхиси қўйилган. Зарур муолажалар амалга оширилгач, уйларига жавоб берилган.\nТаъкидланишича, 5 февраль куни нейрореанимация бўлимидаги беморлардан бирининг аҳволи яхшиланганлиги учун жавоб берилган.\nЭслатиб ўтамиз, 4 февраль куни Бухоро шаҳри Ислом Каримов кўчаси йўл ёқасида бунёд этилаётган кўп қаватли уйда портлаш юзага келган эди.\nБухорода портлаш содир бўлди\nБухородаги портлаш бўйича жиноят иши кўзғатилди\nҚашқадарёдаги хонадонда содир бўлган портлаш оқибатлари — фото


Перинатал марказ ҳамшираси қўлга олинди. У танишининг ўғлини сотиб юбормоқчи бўлган\n08:39 / 11.02.2019 23215\nНатижада, Урганч тумани Бекобод қишлоғи Қўнғирот маҳалласида яшовчи, Хоразм вилояти перинатал маркази ҳамшираси Н.Ю. (аёл) Янги Урганч кўчасида, таниши Ш.В. (аёл)нинг шу йил 21 январда туғилган ўғлини Л.Б. (аёл)га 1 700 000 сўмга сотаётган вақтида қўлга олинди.\nЭслатиб ўтамиз, аввалроқ Навоийда аёл киши уч ёшли ўғлини сотаётган вақтида ушланганди.\nУрганч тумани ФҲДЁ бўлими мудираси ушланди. У фамилияни ўзгартириб бериш эвазига пул олган


Олмалиқлик икки ўсмир ўғрини қўлга олди\nОлмалиқда ўсмирлар ўғрини қўлга олди\n30 Dekabr 20:59 Жамият\nДИИБ ЎСМИР ЎҒИРЛИК ҲИБСГА ОЛИШ\nОлмалиқлик ўсмирлар ўғрини қувиб етиб, ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимлари етиб келгунига қадар қўлга олишди.\n20-декабр куни кечқурун Олмалиқ шаҳрида 20 ёшли қиз кийим-кечак бозори ҳудудида сайр қилиб юрган вақтида талон-тарож қилинди. Бекобод шаҳрида яшовчи 38 ёшли Г.Ю. унинг қўлидан телефонини тортиб олди ва югура бошлади.\nВоқеага “Бухоро мактаби”нинг икки ўқувчиси, 16 ёшли Ҳасан Махаматов ва Шоҳрух Абдуҳакимов гувоҳ бўлган. Ўсмирлар ўғрининг орқасидан югуриб, унга етиб олишга муваффақ бўлишди. Улар бу ҳақда ички ишлар бўлимига хабар беришди, телефон эгасига қайтарилди.\nҚўлга олинган Г.Ю.га нисбатан Жиноят кодексининг 166-моддаси (талончилик) билан жиноят иши қўзғатилган. Унинг шериги борлиги маълум бўлиб, у ҳам қўлга олинган.\nШаҳар ички ишлар бошқармаси бошлиғи, подполковник Жамолиддин Маназаров ўғрини қўлга олган мактаб ўқувчиларига миннатдорчилик мактуби ё‘ллади, деб хабар қилди Тошкент вилояти ИИБ ЙҲХБ матбуот хизмати.\n– Сиздек йигитлар туфайли юртимизда тинчлик ва осойишталик ишончли ҳимоя қилинмоқда, – дейди Маназаров. “Сизнинг жасорат ва жасоратингиз ҳар қандай таҳсинга лойиқдир. Сизни тарбиялаганингиз учун ота-онангизга раҳмат.\nОлий ўқув юртларида ўқиш тўловини қисмларга бўлиб тўлаш мумкин


Сканерлаш ва рақамлаштириш хизмати\nМуродов Анваржон Собирович\nСканерлаш ва рақамлаштириш хизмати раҳбари\nСканерлаш ва рақамлаштириш хизмати низом (.pdf 256 KB)\nХизматнинг асосий вазифаларига Ўзбекистон Миллий кутубхонасида фондларни сканерлаш ва рақамлаштириш ишлари Ўзбекистон Республикасида қабул қилинган соҳавий меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар асосида ташкил этилиб, унда асосий эътибор муалифлик ҳуқуқини таъминлаган ҳолда мавжуд адабиётларни босқичма-босқич электрон кўринишга ўтказишдан иборат.\nСканерлаш ва рақамлаштириш хизмати Германияда ишлаб чиқарилган замонавий 6 турдаги сўнгги профессионал сканерлар билан таъминланган.\n1. ZEUTSCHELOS 14000 AOLS маркали формати А0, ўлчами 84х120 см, газета ва плакатлар учун мўлжаланган сканер. Унинг ёрдамида нодир ва ноёб газета, журнал, чизма ва плакатларни 8-10 сония давомида сканерланаш имкониятига эга. Ушбу сканернинг қулайлиги оёқ ёрдамида яьни махсус педаль ёрдамида сканерлаш имкониятига эга. Унинг нурлари сканерлаш жараёнида инсон саломатлигига зарар этказмайди. Бу сканер орқали нашрни электрон кўринишга ўтказишда унинг йўриқномасига амал қилган ҳолда амалга оширилади. Биринчи навбатда нашрни электрон кўринишга ўтказишда сканернинг махсус педальлари орқали сканернинг ойнаси кўтарилади ва педаль ёрдамида ёпилади. Сўнг нашрни электрон кўринишда яъни қайси форматда (PDF, JPEG, TIFF) белгилаб олинади ва сканернинг махсус дастури орқали амалга оширилади.\n2.XINO SCAN S700 маркали формати А3, ўлчами 30х42 см, икки томонлама нусха кўчирувчи рангли сканер. Мазкур сканер ҳар хил турдаги А3 форматдаги ҳужжат, ҳисобот, каталог карточкаларни 1-1,5 сония вақт давомида тезкор сканерлаш имкониятига эга. Бу сканерда асосан ҳар хил ҳисоботлар, ҳужжатлар, журналлар, адабиётлар ва католог карточкалар электрон кўринишга ўтказилади. Бу сканер орқали нашрни электрон кўринишга ўтказишда унинг йўриқномасига амал қилган ҳолда амалга оширилади. Биринчи навбатда электрон кўринишга ўтказиладиган нашр сканернинг махсус жойига қўйилади ва сканернинг махсус дастури орқали керакли амаллар бажарилади.\n3. ZEUTSCHEL OS 12000 AOLS маркали формати А1, ўлчами 60х84 см, газета, журнал, фотоалъбомлар учун мўлжаланган сканер. Бу сканер А1 форматдаги газета, журнал, фотоалъбомларни 6-8 сония вақт давомида сканерлайди. Бу сканер орқали нашрни электрон кўринишга ўтказишда унинг йўриқномасига амал қилган ҳолда амалга оширилади. Биринчи навбатда нашрни электрон кўринишга ўтказишда сканернинг махсус педальлари орқали сканернинг ойнаси кўтарилади ва педаль ёрдамида ёпилади. Сўнг нашрни электрон кўринишда яъни қайси форматда (PDF, JPEG, TIFF) белгилаб олинади ва сканернинг махсус дастури орқали амалга оширилади.\n4.MICROFORM S 395 маркали формати А3 гача бўлган, ўлчами 30х42 см, икки томонлама нусха кўчирувчи сканер. Нашрларни рангли ва оқ-қора тасвирда 1-3 сония вақт давомида тезкор сканерлаш имкониятига эга. Бу сканерда асосан ҳар хил адабиётлар, журналлар, авторефератлар, дитсертатсиялар электрон кўринишга ўтказилади. Бу сканер орқали нашрни электрон кўринишга ўтказишда унинг йўриқномасига амал қилган ҳолда амалга оширилади. Биринчи навбатда электрон кўринишга ўтказиладиган нашр сканернинг махсус жойига қўйилади ва сканернинг махсус дастури орқали керакли амаллар бажарилади.\n5.Robotic Book Scanner маркали формати А3, ўлчами 30х42 см китоб ўқувчи робот сканер. Унинг ёрдамида китобнинг ҳар бир саҳифасини ўртача 10-15 сония вақт давомида сканерлаш имконияти мавжуд бўлиб, сканернинг қулайлиги нодир ва ноёб китобларни асл ҳолатини сақлаган ҳолда сифатли сканерлаш имкониятига эга. Ушбу робот сканерда 3 та функтсия мавжуд бўлиб, қўл ёрдамида, ярим автомат ва автомат ёрдамида китобни сканерлаш имкониятига эга. Бу сканер орқали нашрни электрон кўринишга ўтказишда унинг йўриқномасига амал қилган ҳолда амалга оширилади. Биринчи навбатда электрон кўринишга ўтказиладиган нашр сканернинг махсус жойига қўйилади ва сканернинг махсус дастури орқали керакли амаллар бажарилади.\n6. MEKEL M 200 VIEWSCAN маркали фотоплёнка ва флишкардларни электрон кўринишга ўтказадиган сканер. Ушбу сканер 1 та плёнкани 1-2 сония вақт давомида сканерлаш имкониятига эга бўлиб, плёнкаларни сканерлаш жараёнида ҳар хил форматлардан (PDF, BMP, JPEG, TIFF) фойдаланиш имконига эга.\nЎзбекистон Миллий кутубхонасида мавжуд бўлган юқори самарадорликка эга бўлган, замонавий техник воситалар нашрларни турли форматдан (PDF, JPEG, TIFF, RTF, EPUB, DOC, BMP) электрон кўринишга ўтказиш, ўтказилган нашрларга махсус Acrobat® 7.0 Professional, Acrobat® 7.0 Elements, ABBYY Fine reader, Scan Tailor дастурлари орқали ишлов бериш, материалларни махсус дастурлар орқали муҳофазалаш ҳамда электрон кўринишдаги нашрларни рақамлаштириш ва автоматлаштирилган ахборот кутубхона тизими (ААКТ) дастурига сифатли юклаш имконини беради.


Мадуро “масхарабоз” Гуайдони Венесуэлада сайловлар эълон қилишга чақирди\nЖаҳон 07:30 / 20.02.2019 9808\nВенесуэла президенти Николас Мадуро мухолиф парламент спикери, ўзини вақтинчалик президент деб эълон қилган Хуан Гуайдони мамлакатда сайловлар эълон қилишга чақирди.\n“Нимага у халқ овоз бериши орқали ағдариб ташланиши учун сайловлар чақиртирмаяпти? Ўз-ўзини тайинлаган масхарабоз уни ағдариб ташлашлари учун сайловлар эълон қилсин”, деб айтган Мадуро тиббиёт университети битирувчилари олдидаги нутқида.\nГуайдо 23 январда муваққат ҳукумат амал қилиши вақтига ўзини вақтинчалик президент деб эълон қилганди. АҚШ ва бошқа бир қатор давлатлар Мадуродан Гуайдони тан олишни ва мухолифатга қарши куч ишлатмасликни талаб қилишган. Мадуро бунга жавобан ўзини конституциявий президент деб эълон қилган, мухолифат етакчисини эса “АҚШ қўғирчоғи” деб атаган.\nРоссия, Хитой ва бошқа бир қатор давлатлар Мадурони қонуний президент деб, Европанинг 20 дан кўпроқ давлати эса Гуайдони вақтинчалик президент деб тан олган. Гуайдо мамлакатда янги сайловлар ўтказилишини эълон қилиши керак.


«Қирғизистонлик Трамп». Президентлик сайловида ғолиб номи...\n10.01.2021 21:37 0 5747\n10 январь куни Қирғизистонда ўтказилган президентлик сайлови натижаси деярли маълум бўлди. Дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, 52 ёшли Садир Жапаров мамлакат президентлигига сайланди. Қирғизистон марказий сайлов комиссиясига кўра, 80 фоиз бюллетень ҳисоблангач, С.Жапаров 79 фоиз овоз йиққани маълум бўлди.\nСайловда мамлакат халқи президентлик ҳамда парламент бошқаруви бўйича ҳам ўз нуқтаи назарини билдирди. Дастлабки ҳисоблар кўпчилик электорат президентлик бошқарувини ёқлаганини кўрсатмоқда.\nЎтган йил октябрь ойидаги оммавий норозиликлар пайти жазони ижро этиш муассасасидан озод этилган С.Жапаров (у гаровга олиш ва ҳокимиятни босиб олишда айбдор деб топилиб 11,5 йилга озодликдан маҳрум этилган эди) кутимаганда намойишлар етакчисига айланди. Кейинроқ бош вазир ва муваққат президент вазифаларини бажарди.\nТаҳлилчилар сайлов кампанияси давридаёқ Жапаровнинг ғалабасини башорат қилган эдилар. Негаки, ижтимоий сўровлар унинг қўли баланд келишига ишора қилаётган эди. Боз устига, унинг яқин тарафдорлари ҳукумат бошқарувида муҳим лавозимларни эгаллаган эди.\nМаълумотларга қараганда, у сайлов кампанияси учун 600 минг евро миқдорида пул сарфлади. Бу 20 га яқин номзод орасида энг юқори кўрсаткичдир.\nВашингтондаги миллий мудофаа университети профессори Эрика Маратнинг фикрича, сайловни легитим деб аташ амримаҳол. Аввало, президентлик сайлов ўтказилиши ҳақида атиги икки ой аввал маълум қилинди. Э.Маратга кўра, муддатдан олдин ўтказилган ҳамда қонунчиликка у қадар мувофиқ келмаган сайлов ғалаба қозонган номзоднинг давлат раҳбари сифатида мақомини қонунийлаштиришга хизмат қилди, холос.\nС.Жапаровнинг қамоқдан чиққанидан беш кун ўтиб бош вазир лавозимини эгаллаши кўпчилик томонидан кутилмаган ҳол ўлароқ баҳоланди. Сиёсатчи қамоқда жазо муддатини ўтаётган пайтда ота-онаси ҳамда фарзанди вафот этди. Бу орада тўрт девор орасида у ўз жонига қасд қилишга уринди. Шу тариқа жамоатчилик онгида тақдир томонидан оғир синовларга рўбарў бўлган С.Жапаровга нисбатан ҳамдардлик ва хайрихоҳлик шакллана бошлади. Сиёсатчи қамоқда туриб амалдаги ҳукуматги қарша танқидий баёнотлар бериш билан эса нуфузини янада мустаҳкамлашга муваффақ бўлди.\nТаҳлилчи Азим Азимовга кўра эса, Қирғизистон раҳбарияти томонидан содир этилган кетма-кетма хатолар Садир Жапаровнинг сиёсий етакчи бўлишига олиб келди. Яъни амалдаги раҳбарлардан ҳафсаласи пир бўлган жамоатчилик унга ишонч билдирди.\nҚирғизистон сиёсий доираларида С.Жапаров АҚШ президенти Дональд Трампга қиёсланади. Айниқса, сўнгги ҳафталарда Трамп тарафдорлари Капитолий биносига бостириб киргач, ушбу муқояса янада кенгроқ доираларда янграй бошлади.\n«Бир неча кун АҚШда Капитолий биноси босиб олинди. Бу эса популистлар ҳамда автократлар қашшоқ ҳамда билимсиз аҳоли табақаси онгини чалғитиш орқали ҳокимиятни сақлаб қолишга уринишининг ёрқин намунасидир. АҚШда улар қўлга олинди ва қонун бўйича жазо олади. Қирғизистонда эса буткул ўзгача сценарий», – дейди профессор Эрика Марат.\nС.Жапаровнинг ўргамчик сиёсатчи ҳам деб бўлмайди. У 2005 йилда депутат сифатида иш бошлаган. Тез орада эътибор қозониб президент Қурманбек Бакиевнинг маслаҳатчиси этиб тайинланган. 2010 йилда рўй берган ҳамда икки мингдан ошиқ инсон ҳаётига зомин бўлган этник низолар пайтида у очиқдан-очиқ титул миллат тарафини олган, мамлакатдаги миллий озчилик вакилларини эса «ижарачи»га ўхшатган.\nС.Жапаров сайловолди кампанияси даврида конституцияга ўзгартириш киритиш, халқ қурултойи деб аталган янги тузилма ташкил этишни таклиф қилди. Россия, Қозоғистон ҳамда узоқ хориж мамлакатларида меҳнат қилаётган қирғизистонлик муҳожирлар ҳам С.Жапаров тарафдори экани айтилади.\nСиёсатчининг мухолифлари эса уни конституцияга ўзгартириш киритиш орқали ҳокимиятни ўз қўлига олишга уринишда айбламоқда. Қамоқдан чиққан сиёсатчининг дастлаб ҳукумат, сўнгра давлат раҳбари лавозимини эгаллаши ҳам ғайриқонуний ҳолат деб баҳоланган. Аммо С.Жапаровнинг тарафдорлари мамлакатда парокандалик ҳукм сураётган ҳозирги шароитда ҳокимият жилови ягона кучли қўлда тўпланиши энг мақбул йўл деб ҳисобламоқда.\nҚирғизистон Садир Жапаров\nХориж 08/02, 17:02\nҚирғизистон президенти раҳбарлардан хонасига унинг портретини илмасликни сўради\nХориж 05/02, 09:30\nҚирғизистоннинг янги бош вазири укасини ҳокимлик лавозимидан четлатди\nХориж 30/01, 17:43\nПрезидент Садир Жапаровнинг матбуот хизмати раҳбари қўлга олинди


11:02 29.07.2017 Ҳавола олиш\nTOШКЕНТ, 29 июл — Sputnik. Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги Россия ҳудудига кириш учун қўйилган тақиқни бекор қилиш, уни аниқлаш ва бу ҳолат билан боғлиқ масалаларни кўриб чиқиш агентлик ваколатида эмаслигини маълум қилди.\n"Маълумки, хорижга меҳнат қилиш учун боришнинг шартларидан бири сафарга отланган мамлакатдан депортация қилинмаганлик, унинг худудига кириш учун тақиқнинг мавжуд эмаслигидир", дейилади агентлик ахборот хизмати хабарида.\nХабарда айтилишича, Ташқи меҳнат миграцияси агентлигининг мавқеидан фойдаланишга уринадиган, тақиқи мавжуд эканлигига қарамай, хорижга чиқишга уринаётган ва қилинган ҳаракатлари ва маблағлари беҳуда кетаётган кимсалар ҳам учрамоқда.\nАгентлик шу боис эслатиб ўтди: Ўзбекистон Республикаси фуқароларини Чет элларда иш билан таъминлаш бўйича хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги талабгор фуқаро ва унинг кафили имзолайдиган уч томонлама шартноманинг 7.7-бандига кўра, "фуқаро илгари Россия Федерациясига борган ва унга нисбатан Россия ҳудудига кириш учун тақиқ қўйилган бўлса, ушбу тақиқни бекор қилиш, уни аниқлаш ва бу ҳолат билан боғлиқ масалаларни кўриб чиқиш агентлик ваколатида эмас ва бунга агентлик жавобгар ҳисобланмайди".\n"Ўз ҳаётингиз, вақтингиз ва сармоянгизга масъулият билан ёндашинг, аввал сиз боришга интилаётган мамлакатга сизни киритишга тақиқ мавжуд эмаслигини аниқ билгандан сўнг ҳаракат бошланг!", дейилади Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги ахборот хизмати томонидан.


Украинада бўладиган президентлик сайловлари олдидан Киевда катта намойиш ўтказилди\nоктябр 25, 2004\nФаррух Юсуфи Украинада президентлик сайловлари яқинлашган сари сайлов кампанияси қизигандан-қизиб боряпти. Олдин ҳабар берганимиздек, сайловларнинг ўтказилиши келаси якшанба 31 октябр кунига белгиланган. Президентликка номзодлар 26 киши. Уларнинг ичида асосий даъвогар иккита – Украинанинг ҳозирги бош вазири Виктор Янукович ва унинг рақиби «Наша Украина» муҳолифат партияси вакили Виктор Юшенко. Ўтган шанба куни Киевда Юшенко тарафдорлари намойиш ўтказди. Йиғилишдан сўнг тартибсизликлар ҳам бўлгани ҳабар қилинди. Бу ҳақда ҳамкасбим Фаррух Юсуфи билан суҳатлашамиз.\nА.И.: Фаррух, Киев марказида йиғилган Юшенко тарафдорлари нима мақсадда намойиш ўтказишди?\nФ.Ю.: Абдулла Искандар, йиғилган одамларнинг асосий мақсади президентликка номзод Юшенкони қўллаб-қувватлаш эди. Шунингдек, намойиш қатнашчилари 31 октябр куни ўтказиладиган сайловлар адолатли ўтказилишини талаб қилди. Яна шуни айтиб ўтиш керакки, намойиш оҳирги ўн йил ичида энг катта намойиш, деб эътироф этиляпти. Озодлик радиосининг Киевдаги муҳбири Асколд Крушельницкийнинг ҳабар беришича, муҳолифат вакиллари номойишларда 200 минггача одам қатнашди, деб таъкидламоқда.\nУкраина ички ишлар вазирлиги эса намойиш қатнашчиларининг сони 150 минг кишигача бўлган, деган таҳминларни бермоқда.\nНима бўлганда ҳам, намойишга йиғилганлар Украинанинг турли бурчакларидан келишган. Бунда айтиб ўтиш жоизки, ҳукумат уларнинг келишига тўсқинлик қилган. Масалан жума ва шанба кунлари Киевга поездда бормоқчи бўлганларга чипта қолмади, деган баҳоналр билан чипталар сотилмаган. Лекин аниқланишича, ўша кунлари поездлар Киевга бўш келган.\nА.И.: Намойишда Виктор Юшенконинг ўзи ҳам қатнашдими?\nҲа Юшенко ҳам намойишда қатнашди. Намойишчилар олдида сўзга чиқиб, Юшенко ҳукумат сайлов натижаларини қалбакилаштириши мумкинлиги ҳақида огогҳлантирди. Ва майдонга кўп минглаб тарафдорларининг йиғилиши Украинада ҳаётни ўзгартиришга қатъий қарор қилганликларининг далили эканлигини таъкидлади. Шунингдек, у Украина фуқароларини сайлов натижалари қалбакилаштирилишни жимгина кутиб ўтирмасликка ва ҳар бир овозни ҳимоя қилишга чақирди.\nА.И.: Фаррух маълумотларга кўра, намойишлардан кейин тартибсизликлар рўй берган. Шу ҳақда ҳам гапириб берсангиз?\nОзодлик муҳбирининг ҳабар беришича, аввалига намойиш тинч ўтаётганди, лекин кейинроқ юзларини тўқ сариқ рўмол билан ёпиб олган бир гуруҳ шахслар марказий сайлов комиссияси биносининг ойналарини синдириб, тутун гранаталарини портлатишган. Айтиб ўтиш керак тўқ сариқ рангни Юшенко ўз кампаниясида ишлатяпти. Шундан кейин, Юшенконинг «Наша Украина» партияси хавфсизлик хизмати юзини рўмол билан ёпиб олган одамларни ушлаб, милицияга топширган. Юшенко тарафдорларининг таъкидлашича, бу одамлар атайлаб тартибсизликларни уюштириш учун юборилган.\nОрадан кўп ўтмай, таҳминан 40 киши «Наша Украина» тарафдорларига хужум қилган. Бунда намойишчилар ва хужум қилганлар мушталишиб кетган. Натижада Юшенко тарафдорлари 3 кишини ушлаб, милицияга топширган. Кейинчалик қўлга олинган учала шахснинг ёнидан ички ишлар махсус кучлари ходимлари гувоҳномалари топилган.\nА.И.: Ўша ерда бўлган милиция ходимлари рўй берган тўқнашувларга аралашмадими?\nЙўқ, Озодлик муҳбири ҳабар беришича милиция ходимлари ҳодисани томоша қилиб аралашмаган. Бунинг устига сайлов комиссияси биносини қўриқлаб турган милиция ҳодимлари бирдан бино ичига кириб, ғойиб бўлган.\nМуштлашиш гувоҳи бўлган парламент аъзоларидан бири Алксандр Турчанов бу ҳақда Озодлик радиосига хужум қилганлар намойишчиларни уриб ўлдирмоқчи бўлиб турганда милиция буни четдан кузатиб турди, деб айтди\nКейинроқ «Беркут» номли хавфсизлик хизматига қарашли гуруҳ қўлга олинган уч кишини қутқариш учун сайлов комиссияси биносига бостириб киришга уриниб кўрган. Лекин шахсан Юшенко ва парламентнинг бир неча аъзолари уларнинг йўлини тўсган. Бу ҳодиса телекамераларга тушириб олинган ва тасвирда форма кийган одам Юшенкони қаттиқ итариб юборганини кўриш мумкин.\nА.И.: Украина ички ишлар вазирлиги бу ҳодисаларни қандай изоҳлади?\nИчки ишлар вазирлиги якшанба куни матбуот анжумани ўтказишини эълон қилган эди. Лекин матбуот анжуманига муҳбирлар ва муҳолифат вакиллари келганлигини кўриб, уни ўтказмади. Кейинроқ ички ишлар матбуот котиби қўлга олинган уч одам қонуний равишда хавфсизлик операциясини олиб борган милиция ходими эди, деб баёнот берди.


Горбачёв Лукашенконинг хатосини кўрсатди | Qalampir.uz\nГорбачёв Лукашенконинг хатосини кўрсатди\nОлам\t19 Август 13:09 17047\nБеларусь Президенти Александр Лукашенко мамлакатда юзага келган вазиятда ўз тарафдорларига мурожаат қилишда кечиккан. СССР собиқ Президенти Михаил Горбачёв Беларусдаги вазиятга муносабат билдириб, шундай фикр билдирди.\n“Лукашенко саноат корхоналари ишчиларига қўллаб-қувватлашларини сўраб, мурожаат қилди. Афтидан, кечка қолди”, деган Горбачёв.\nСССР ўзининг сўнгги кунларини яшаётганда у ўзи ҳам меҳнаткашларга мурожаат қилганини таъкидлаб ўтди.\n“Керакли ёрдам бўлмаганди. Барчасини ишчиларга ағдаришга менда мойиллик йўқ”, дея тан олган Горбачёв.\nУнинг сўзларига кўра, Беларусда юз бераётган воқеаларда чегаранинг таъсири билиняпти. Горбачёв СССР Президенти лавозимидан парчаланиш ва ички урушлардан қочиш учун кетганини маълум қилди.\nЭслатиб ўтамиз, Беларусь президентлик сайлови ўтказилди. Марказий сайлов комиссияси маълумотига кўра, Александр Лукашенко 80,1 фоиз овоз олган, иккинчи ўриндаги Светлана Тихановская 10,12 фоиз овоз олган. Мухолифат бу натижаларни тан олишдан бош тортди.\nСайловлар тугаши билан мамлакатда норозилик намойишлари бошланди. Дастлаб кучишлатар тузилмалар уни бостириш ва тарқатишга уринди. Акция иштирокчилар калтакланди. Аммо кейинроқ аҳолига куч ишлатиш тўхтади, намойишлар эса ҳамон давом этяпти.\nМихаил Горбачёв Беларусда намойишлар\n21 Октябрь 13:20 38015\n20 Октябрь 19:41 37878\n20 Октябрь 18:27 23351\n20 Октябрь 13:10 20014\n20 Октябрь 12:56 19545


UzNews - “Мен кўпинча ‘трезвый’ ҳолда машина ҳайдаёлмайман, камида битта пиво ичиб, ҳайдайман” — Тошкентда йигит машинани ўғирлаб, ‘дача’га кетиб қолди\n“Мен кўпинча ‘трезвый’ ҳолда машина ҳайдаёлмайман, камида битта пиво ичиб, ҳайдайман” — Тошкентда йигит машинани ўғирлаб, ‘дача’га кетиб қолди\n27 ёшли йигит ўзига таниш бўлган қизга жаҳл қилиб, бошқа одамнинг Nexia-3’ини ўғирлади.\nИИВ ЙҲХББ Матбуот хизматининг хабар қилишича, 2022 йил 13 июнь куни Тошкент шаҳар ИИББга Олмазор туманида Nexia-3 ўғирлангани ҳақида хабар келиб тушган. Шундан сўнг, автомобиль камарелаштирилган базага киритилган.\nКамера автомобиль ҳаракатланаётган ҳудудни аниқлагач, Бектемир туманида ЙПХ инспектори мазкур автомобилни бошқариб кетаётган ҳайдовчига тўхташ ишорасини берган. Аммо, ҳайдовчи бу талабга бўйсунмай, автомобилни бошқариб кетишда давом этган.\nКўрилган чора-тадбирлар натижасида автомобиль тўхтатилиб, ҳайдовчи ушланган.\nАниқланишича, машинани олиб қочган шахс Қашқадарё вилояти Шаҳрисабз туманида яшовчи 1998 йилда туғилган йигит бўлган.\n“Қизга жаҳл қилиб, машинани олиб чиқиб кетганман, ўзимча. Чунки, машина қизники деб, ўйлаганман. Сабаби, бу қиз олдин Gentra’да юрарди. Учтепада ‘квартирам’га яқинлашган пайтим бир танишим йўлдан чиқиб, тоққа олиб бориб қўйишимни илтимос қилди. Кейин, Дачага келдик. Магазинга бориш учун катта йўлга чиққанимда ходимлар тўхтатишди.\nОзгина ходимларга бўйсунмадим. Мен кўпинча ‘трезвый’ ҳолда машина ҳайдаёлмайман, камида битта пиво ичганимдан кейин ҳайдайман. Мен фақат Чилонзор атрофини айланиб, уйини олдига ташаб кетмоқчи эдим. Дачага олиб бориб қўйинг, дегани учун дачага кеп қолдим. Минг, минг афсусдаман”, - дейди машинани олиб қочган йигит.


Жиззахда қанча ер ва мол-мулк солиғи тўланди? » Sangzor.uz - Инновацион ахборот портали\nSangzor.uz » Солиқ хабарлари » Жиззахда қанча ер ва мол-мулк солиғи тўланди?\nМаълумки, Солиқ кодексининг 423-моддасига биноан, ер ва мол-мулк солиқларини йилда икки маротаба – 15 апрель ва 15 октябргача тенг улушларда тўлаш белгиланган. Жорий йил 15 октябрь ҳолатига Жиззах вилоятида 62.3 млрд. сўм солиқлар бюджетга ундирилди. Бу жами ҳисобланган 86,2 млрд. сўм маҳаллий солиқларнинг 72,3 фоизи демакдир.


Форумда Корея Республикаси ташқи ишлар вазирининг биринчи ўринбосари Чо Тхэ Ёнг, Ўзбекистон Республикаси ташқи ишлар вазирининг ўринбосари Ғайрат Фозилов ва бошқалар Жанубий Корея билан Марказий Осиё мамлакатлари, хусусан, Ўзбекистон ўртасидаги ҳамкорлик кенг кўламли ва мустаҳкам эканини таъкидлади. Бунда «Корея Республикаси — Марказий Осиё» ҳамкорлик форуми алоҳида аҳамият касб этаётгани қайд этилди.\nМамлакатларимиз Президентлари ўртасидаги мунтазам мулоқотлар ва халқларимизнинг муштарак интилишлари самарасида бу муносабатлар барча соҳада изчил ривожланиб бормоқда. Ўзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримовнинг шу йил 27-29 май кунлари Корея Республикасига давлат ташрифи икки томонлама муносабатларни янги босқичга кўтарди. Ташриф доирасида имзоланган савдо-иқтисодий, инвестициявий, молиявий-техникавий ҳамкорликка оид қатор ҳужжатлар халқларимиз манфаатларига хизмат қилаётир.\nМамлакатларимиз ҳамкорлик кўлами савдо, сармоя, экспорт-импорт, ёқилғи-энергетика, кимё, транспорт ва логистика, автомобилсозлик, тоғ-кон саноати, енгил саноат, озиқ-овқат, қишлоқ хўжалиги, ахборот технологиялари ва телекоммуникациялар, тиббиёт, туризм, фан-таълим ва маданият каби кўплаб соҳаларни қамраб олган. Савдо соҳасида энг кўп қулайлик яратиш тартиби жорий қилинган.\nЎзбекистонда Жанубий кореялик сармоядорлар билан ҳамкорликда ташкил этилган тўрт юздан зиёд корхона фаолият кўрсатмоқда. Ўзаро товар айирбошлаш ҳажми мунтазам ўсиб бормоқда. Устюрт газ-кимё мажмуи, Қандим газни қайта ишлаш мажмуи, «Навоий» интермодал логистика марказида истиқболли лойиҳалар амалга оширилмоқда.\nМаданий-гуманитар алоқалар мамлакатларимиз ўртасидаги ҳамкорликни янада мустаҳкамламоқда. Фан, таълим, санъат, спорт, туризм каби йўналишлардаги ҳамкорлик ҳам тобора ривожланмоқда.\nКореянинг Тэгу ва Пусан чет тиллари университетларида ўзбек тили, Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети, Тошкент давлат шарқшунослик ва Самарқанд давлат чет тиллар институтларида корейс тили ўргатилмоқда. Мамлакатимиз олий ўқув юртлари Корея Республикасининг ўттиздан ортиқ илмий тадқиқот муассасалари билан ҳамкорлик қилиб келаётир. Тошкент шаҳрида Инха университети филиалининг ташкил этилиши таълим борасидаги ҳамкорлик кўлами ва истиқболининг яна бир ёрқин ифодаси бўлди.\nМамлакатимиз Жанубий Корея раҳбарияти илгари сурган “Евроосиё ташаббуси”ни қўллаб-қувватлайди. Ушбу ташаббус қадимий Буюк Ипак йўлини замонавий шароитларда қайта тиклашга қўшилган муҳим ҳисса сифатида эътироф этилмоқда. Бунда Корея Республикаси ва Марказий Осиё мамлакатлари ҳамкорлиги муҳим аҳамият касб этади.\n«Корея Республикаси — Марказий Осиё» ҳамкорлик форуми Жанубий Корея билан Марказий Осиё мамлакатлари ўртасидаги турли соҳалардаги ҳамкорликни мустаҳкамлаш ва янада кенгайтириш мақсадида 2007 йилда таъсис этилган. Ҳар йили мунтазам ўтказиладиган форум мажлисларида икки томонлама ва кўп томонлама алоқалар ҳолати ва истиқболлари атрофлича муҳокама қилинади.\nФорумда Ўзбекистон билан Жанубий Корея ўртасидаги юксак суръатларда тараққий этаётган ҳамкорлик самаралари ҳақида сўз юритилди. Бу алоқаларни янада ривожлантириш учун ҳар икки мамлакат ҳам улкан салоҳиятга эга экани алоҳида қайд этилди.\n— Соғлиқни сақлаш соҳаси Корея Республикаси ва Ўзбекистон Республикаси ҳамкорлигининг муҳим йўналишларидандир, — деди Корея тиббиёт саноатини ривожлантириш институти глобал соғлиқни сақлаш департаменти директори Ким Су Унг. — Жанубий Кореянинг кўплаб клиникалари Ўзбекистон шифохоналари билан яқин ҳамкорлик қилмоқда. Мутахассислар ўртасида тажриба алмашинуви йўлга қўйилган. Ташкилотимиз Ўзбекистон билан фаол ва самарали ҳамкорлик қилиб келмоқда, биргаликда қатор лойиҳалар устида иш олиб бормоқдамиз.\nЖанубий Корея билан Марказий Осиё мамлакатлари ўртасида қишлоқ хўжалиги, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, соғлиқни сақлаш, номоддий маданий ресурсларни асраш ва фойдаланиш, божхона бошқарувини ахборотлаштириш ва савдони ривожлантириш каби қатор соҳалардаги ҳамкорлик истиқболларига оид маърузалар тингланди. Форум доирасида икки томонлама ва кўп томонлама ҳамкорликни янада фаоллаштиришга келишиб олинди.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Иш ўринлари ташкил этиш ва аҳоли бандлигини таъминлаш дастури амалда\tДепутатлар ижтимоий-иқтисодий ислоҳотларни чуқурлаштиришга йўналтирилган қонун лойиҳаларини муҳокама қилишди »


Ўзбекистонда Умра зиёрати тўхтатилди\n06 июл 2022, Тошкент вақти: 11:56\n“Ислом ва мусулмонлар” дастурининг бугунги сонида яна бир бор Умра ва Ҳаж зиёратига оид баъзи янгиликлар хусусида тўхталмоқчимиз.\nБаъзи оммавий ахборот воситаларида чўчқа гриппи пандемияси боис Ўзбекистондан борувчи зиёратчилар учун Умра зиёрати тўхтатилгани, Ҳаж зиёрати масаласи эса мавҳум қолаётгани ҳақида хабар пайдо бўлди.\nАйни пайтда Саудия Арабистони Ҳаж вазирлиги ҳам зиёратчилар сонига бу йил чеклов жорий қилгани ҳақида хабарлар берилди.\nЧўчқа гриппи пандемияси эса ҳақиқатан кенгайиб бормоқда ва “шундай шароитда мусулмонларнинг Ҳаж ва Умра зиёратлари қандай амалга оширилади?” деган саволлар ҳам туғилмоқда.\nБу гал шу саволларга жавоб изладик.\nДиний идора мутасаддилари Умра зиёрати хавфсизлик важидан ортга сурмоқдалар\nЎзбекистон мусулмонлари идорасининг Озодлик саволларига жавоб берган, аммо расман интервью беришни истамаган ходимига кўра, Ўзбекистондан борувчилар учун вақтинча Умра зиёрати тўхтатилган.\n- Умра зиёрати Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти томонидан чўчқа гриппи пандемия, деб эълон қилинганидан сўнг ўз фуқароларимизнинг хавфсизлигини кўзлаб тўхтатилди ва худди шу составни кейинги йилга жўнатишга қарор қилинди. Вакцина чиққанидан сўнг вакцина қилиниб, кейинги йилга жўнатилади, деди Ўзбекистон мусулмонлари идораси вакили.\nИдоранинг яна бир вакилига кўра, эҳтимол, кейинги йил кузни кутиб ўтирмасдан баҳорда жўнатиш имкони ҳам туғилар. Бу вакцина масаласининг ҳал этилишига боғлиқ бўлади. Айни пайтда, бу ходимнинг сўзларига кўра, Умра зиёрати учун тўланган пуллар ўша давргача сақланиб туради.\nҲаж зиёрати борасида эса, идора вакилларига гап-сўзларига кўра, ҳеч бир чеклов йўқ.\n- Ҳаж зиёратига тайёргарлик ишлари кетяпти. Зиёрат қолдирилади, деган гап бизнинг идорадан чиққани йўқ, бунга ҳожат ҳам йўқ, деди Ўзбекистон мусулмонлари идораси вакили.\nДемак, идора вакилларига кўра, Умра зиёратини тўхтатиш Мусулмонлар идорасининг фуқаролар хавфсизлигини кўзлаб қабул қилган қарори. Бу қарорга сабаб чўчқа гриппи пандемияси эълон қилинганидир.\nБошқача айтганда, Саудия Арабистони Умра ёҳуд Ҳаж зиёратига чеклов қўйгани боис шундай қарорга келингани ҳақида идора расмийлари ҳеч гап айтмади. Буни алоҳида эътироф этганимизнинг сабаби бор ва бу ҳақда кейинроқ гаплашамиз.\nБормаганга бир, борганга минг армон\nФарғоналик Зулфия аяга Умранинг бекор қилингани жуда кутилмаган янгилик бўлди.\nЗулфия ая ўқитувчи бўлиб ишлаган ва 10 йил муқаддам Ҳаж зиёратини адо қилган. Аммо кейин яна ўз пенсиясидан тийинлаб пул йиғиб, Умра зиёрати орзусига тушган.\nЗулфия ая бу йил Қадр кечасини Макка шаҳрида кутишни ният қилганди.\nЗулфия ая: Бизни Фарғонага чақириб: “Чўчқа гриппи тарқалган, қачон бунга қарши эмланадиган дори топилса¸ эмлаб дарров жўнатиб юборамиз” дейишди. Энди мана рўза ўтиб кетди. Билмадик энди¸ ҳеч нарсанинг тайини йўқ. Ҳаммамизни чақиришди.\nОзодлик: Тахминан неча киши эди?\nЗулфия ая: 500 киши бор.\nЗулфия ая: Ҳа.\nОзодлик: Кейин “Нима экан бу чўчқа гриппи? Нимага таъқиқ қўйишди экан?” деб сўраб суриштирдингизми?\nЗулфия ая: Йўқ¸ нима қиламан сўраб? Нимани ҳам суриштираман? Жўнатишади деб, умид қилиб ўтирибмиз-да.\nОзодлик: Умрага жуда ҳам боргингиз келаяпти-а?\nЗулфия ая: Ҳа¸ борамизда, Худо хоҳласа. Насибамизни қўшса.\nОзодлик: Ҳаж зиëратига бориб келган экансиз-а?\nЗулфия ая: Ҳа¸ Ҳажга 1998 йилда бориб келганман.\nОзодлик: Энди яна боргингиз келаяптими?\nЗулфия ая: Ҳа¸ энди Умрага¸ Қадр кечасига боргим келаëтувди. У ëқни бориб кўрган одамнинг яна боргиси келади-да. Пайғамбаримизнинг (с.а.в) қабрларини кўргимиз келади. “Бормаганга бир армон¸ борганга минг армон” дейилади-ю. Бормаган одам: “бориб кўрсам экан” дейди¸ борган одам “ҳар йили борсам экан” дейди.\nОзодлик: Фарз билан суннатни бажарган экансиз. Бу касаллик Саудия Арабистонида ҳам чиққан. Касаллик хавфи бўлса ҳам бориш орзусидан қайтмаяпсизми дейман-да.\n- Агар ўша дардга қарши эмлаб жўнатилса¸ таъсир қилмаса керак, дейман-да. Давоси топилса¸ эмлаб жўнатишса¸ яхши бориб келсак. Пенсиямиздан йиғиб¸ яна ўша ерни орзу қилиб¸ ҳар қандай одамнинг боргиси келади-да. Одамлар ҳар йил борар экан-ку. Бизнинг борганимизга 10 йил бўлди. У ëққа борган одамнинг юраги эзилиб¸ яна кўргиси келади¸ дейди Зулфия ая.\nФарғоналик суҳбатдошимиз чўчқа гриппи деган дардга тезда даво топилиши ва тинч-омон Умра зиёратини адо қилишни астойдил ният қилмоқда.\nПандемия боис зиёратдан қолдирилган, аммо ниятидан қайтмаган бу каби орзумандлар Ўзбекистонда кўп бўлса керак.\nВакцина Маккага тўсиқ эмас\nАммо турли оммавий ахборот воситаларида бу йилги Умра ва Ҳаж зиёрати учун чўчқа гриппи боис Саудия Арабистони Ҳаж вазирлиги чекловлар жорий қилгани хабар қилиб келинмоқда.\nБу ҳақда Озодликка сўзлаган вазирлик мутасаддиси бироз муқаддам чеклов Умра зиёратига эмас, фақат Ҳаж зиёратига нисбатан жорий этилгани ва бу ҳам катта ёшли ҳамда кичик ёшли зиёратчилар учун эканини айтган эди.\n- Ҳукумат Умра зиёрати учун ҳеч қандай чеклов жорий қилгани йўқ. Лекин Ҳаж ибодати учун муайян чекловлар бор, улар фақат 65 ёшдан каттароқ ва 12 ёшдан кичикроқ бўлганларга тааллуқлидир. Бошқа ҳеч қандай чеклов йўқ, деган эди Саудия Арабистони Ҳаж ишлари вазирлиги ходими.\nАммо айни пайтда бу йил Ҳаж зиёратига келишни истовчилар учун Саудия Арабистони Соғлиқни сақлаш вазирлиги чўчқа гриппи пандемияси туфайли алоҳида тартиб жорий қилди.\nҲаж вазирлиги расмий сайтида келтирилишича, агар ноябр ойида кутилаётган Ҳаж зиёратига қадар чўчқа гриппига қарши вакцина ишлаб чиқилса, зиёратчилар сафардан икки ҳафта олдин шу вакцина билан эмланиши ва бу ҳақдаги ҳужжатни тақдим қилиши лозим.\nАгар у даврга қадар вакцина ишлаб чиқилмаса, у ҳолда зиёратчилар мавсумий грипп касаллигига қарши икки ҳафта муқаддам эмланиши ва бу ҳақда ҳужжат тақдим қилиши керак.\nЯъни чўчқа гриппига қарши вакцина олмасангиз, бу йил сизга зиёрат йўқ, деган гап ҳали чиқмади.\nБироқ шу ерда бир савол туғилади: мабодо вакцина чиқса ҳам, у қисқа муддатда барча мамлакатларга етиб бормаслиги мумкин-ку?\nСаудия Арабистони Ҳаж вазирлигидан бу саволимизга ҳозирча жавоб ололмадик. Аммо келгусида бунга ҳам ойдинлик киритишга ҳаракат қиламиз.\nДарвоқе, эслатиб ўтиш керак, ўзбекистонлик фуқароларни Умра зиёратига юбормаслик мутлақо Ўзбекистон томонининг қарори бўлиб чиқмоқда ва Мусулмонлар идораси расмийларига кўра, Ҳаж зиёратига чеклов ҳақида ҳозирча ҳеч гап йўқ.\nШу кунларда Саудия Арабистонида бўлган ўзбекистонлик тингловчимиз Абдулҳамиднинг сўзларига кўра, Умра зиёрати ҳар йилгидек тартибда амалга оширилмоқда ва бундай зиёратга Ўзбекистонга қўшни давлат фуқаролари келмоқда.\nАбдулҳамиднинг айтишича, Макка шаҳрида чўчқа грипи боис зиёратчилар сони қисқараркан, деган гап-сўз ва ваҳималар кузатилмайди.\nАбдулҳамид: Вазият хавотирли эмас. Жуда ҳам бемалол. “Биров чўчқа гриппидан ўлибди ëки касалланибди” деган гапни ҳали эшитганимиз йўқ.\nОзодлик: Ҳозир зиëрат бўладиган жойларда тайëргарлик кетаëтгандир. Мана шу эпидемияга қарши қанақадир чоралар кўрилаëтгани сезиладими?\nАбдулҳамид: Йўқ. Баъзи бир одамлар ўзларини эҳтиëт қилган ҳолатда ниқоб тақиб олган демасангиз¸ одамларнинг аксарияти хотиржам. Мен кимнингдир бу нарсага жиддий эътибор қилаëтганини кўрганим йўқ. Яъни бу нарсани Ўзбекистон ҳукуматига ўхшаш ҳукуматларнинг ўзлари хоҳламаган шекилли. Чунки бу ерда унақа хатар йўқ. Ҳар куни Ўзбекистонга минглаган одам кириб чиқади. Улар билан касаллик келмайди деб ўйлайсизми?..\nОзодлик: Демак¸ аҳвол ҳар йилгидай хотиржам. Одамлар Умрага келиб кетаяпти.\n- Хотиржам. Кейин олдингидан кўра одам кам. Қозоғистон¸ Қирғизистондан одамлар бор. Қирғизистондан қария чолларни кўрдим¸ дейди Абдулҳамид.\nҚадардан қочиб, қадарга бориш\nШу ўринда “Инсон соғлиги учун хавфли касаллик тарқалган пайтда зиёратларни амалга ошириш тартиб-қоидаси ҳақида Исломда нима дейилган?” деган савол ҳам туғилади.\nБу саволга ҳозир ғарб давлатларидан бирида яшаётган илм толиби Муқимжон Маҳмуд жавоб берди.\nМуқимжон Маҳмуд: Умуман инсонга зиëн қиладиган¸ инсоннинг соғлигига¸ ўзига хавф бўлган нарсалардан эҳтиëт бўлинади. Шундай ҳолатлар бўладики¸ фарз амаллар ҳам қилинмайди. Бу зиëн бўлиши аниқ бўлган пайтларда қилинмайди. Масалан¸ сув аниқ зарар бўладиган бўлса¸ таҳорат қилинмайди¸ таяммум қилинади. Масалан¸ соғликка зиëн бўладиган бўлса¸ ҳатто рўза тутилмайди.\nЭнди вабо масаласи бор. Олдин бизда вабо¸ ўлат деб ишлатилган. Бир жойга кетсангиз¸ ўша жойда вабо бўлса¸ жуда кўп одам касал бўлиб ўлиб кетаëтган бўлса¸ касаллик юқумли бўладиган бўлса¸ ўша шаҳарга келинмайди¸ бу шаҳардан одамлар бошқа шаҳарларга чиқарилмайди. Умар (р.а) бир жойга кетаëтганларида бир жойда вабо тарқаганини эшитиб¸ ўша жойга кирмаганлар. Ўшанда саҳобалардан биттаси: “Ë Умар¸ сен Оллоҳнинг қадаридан қочаяпсанми?” деганда¸ Умар (р.а) “Ҳа¸ Оллоҳнинг қадаридан Оллоҳнинг қадарига қочаяпман” деб жавоб беради. Яъни кирмаслик ҳам қадар¸ киришлик ҳам қадар. Лекин одам билиб туриб ўзини ҳалокатга солмаслиги керак бўлади.\nОзодлик: Шундан келиб чиқадиган бўлсак¸ бизга маълумки, Умрага Саудия Арабистони ҳеч қандай чеклов қўймаган¸ Ҳажга эса чўчқа гриппи туфайли 65 ëшдан катта ва 12 ëшдан кичикларга чеклов қўйилган. Лекин Ўзбекистон ҳукумати мана шундай шароитда чўчқа гриппига қарши вакцина чиққунга қадар Умрани қолдирди. Шунга қандай муносабат билдирасиз?\nМуқимжон Маҳмуд: Менимча¸ буни мутахассислари кўпроқ билса керак. Қайсидир даражада ҳақиқий хавф бўладиган бўлса¸ мумкин бўлмайди. Лекин эҳтимол билан фарз амали тўхтатилмайди. Борилаверади.\nОзодлик: Умра энди суннатда-а?\n- Ҳа¸ Умра суннат. Эҳтимоли озроқ бўлса ҳам тўхтатиш мумкиндир суннат амални. Лекин фарз амални қайсидир бир фоизими¸ даражасими бўлмагунча тўхтатилмайди. Энди буни олимлар¸ мутахассислар¸ фақиҳлар айтиб беради-да. Хавфи зарарайн деган қоида бор. Зарарнинг енгилроғини кўтараверасиз. Лекин¸ менимча¸ ҳозирги ҳолатда катта эҳтимол йўқ. Агар катта эҳтимол бўлганда Саудиянинг ўзи ҳам таъқиқлаб қўйган бўларди¸ дейди Муқимжон Маҳмуд.\nЎзбекистонда Умра зиëрати тўхтатилди


Уйингизда гўдак туғилди - Farzand.uz\nУйингизда гўдак туғилди\nОта-онанинг ширин ташвишлари\nФарзандингизнинг дастлабки хатти-ҳаракатлари сизни беэътибор қолдирмаслиги аниқ. Унинг илк озуқаси оғиз сутидир. Чақалоқ овқат ҳазм қилиш жараёнини ўзлаштиради. Ташқи муҳит таъсирларига тегишли равишда жавоб қайтаришга ҳаракат қилади, кўради ва эшита бошлайди. Унда туғма (шартсиз рефлекслар) эмиш, ютиш, кўзини очиб-юмиш каби кўникмалар ва онгли фаолиятнинг биринчи белгилари (шартли рефлекслар) юзага чиқади.\nГўдак қорнига ётқизилганда қисқа муддат бошини тик ушлай олади. Шу муддат давомида ёрқин нарсаларга қарайди. Лекин жажжи инсон мушаклари ўз таранглигини сақлаган, яъни эмбрионлик даврига хос бўлган юқори таранглигини йўқотмаган бўлади.\nУнда мушаклар сиқиқлиги камаяди. Дастлаб бўйин мушаклари анча бақувватлашиб, ўз фаолиятини бажара оладиган бўлади. Бу кичкинтойга қоринда ётиб бошини кўтара олишига ёки уни атрофга буришга имкон беради. Бола энди тепада осилиб турган ўйинчоқларга қарай бошлайди. Агар гўдак билан ёқимли овозда сўзлашсангиз, у кулгу билан жавоб қайтаради. Фарзандингиз тўғри ривожланиши учун тез-тез поликлиникага, педиатр кўригига бориб туриш лозим. Болалар поликлиникасида боланинг вазни ва бўйи ўлчанади. Ота ва оналар учун керакли маслаҳатлар: уқалаш муолажалари, ўйинчоқларни тўғри танлаш, дастлабки гимнастика машқларини қандай бажариш лозимлиги ўргатилади.\nМиттивойнинг жисмоний кўрсаткичини асосини тана вазни ва узунлиги ташкил этади. Бола гавдасининг оғирлиги ҳаётининг биринчи ҳафтасида камайган бўлишига қарамай, кейинчалик кўпайиб боради. Кейинги уч ҳафтада унинг оғирлиги ўртача 600 грамм ёки 20 фоизга кўпаяди. Гавда узунлиги 3 см. га ўсган бўлса, умрининг 2-ойида боланинг гавда оғирлиги 800 гр., узунлиги 3 см. га ошади.\nБу вақтда бола қадам қўйганда – унинг руҳий ривожланишида дастлабки сезиларли давр ҳисобланади. Бола гавдасини узунлиги 9 см. га ортади. Унинг тана вазни эса туғилган вақтдагига нисбатан 2 кг. дан зиёд кўпаяди. У онасига маъноли қарай бошлайди. Эркаласа гўдак юзида табассум пайдо бўлади, қўлчаларини чаққон ҳаракатлантириб, ноаниқ бўлган товушлар билан жавоб қайтаради. Чақалоқ уйғоқ вақтида ўзини тинч тутади. Теварак-атрофга шунчаки қарамай, балки осиб қўйилган ўйинчоқларни ва ҳаракатланаётган предметларни нигоҳи билан кузатиб боради.\nБу даврда жуда кўп туғма рефлекслар қаторига яна шартли рефлекс деб аталган ҳаракатлар ҳам қўшилади. Болани онаси қўлига олиб эмизса унда қувноқ жонланиш пайдо бўлади. Лаби билан қимтиниб, тамшана бошлайди. Уйқу ва уйғоқлик даври аниқ бир маромга туша боради. Боланинг психикаси унинг ҳаракат кўникмалари билан баравар ривожланиб боради. Қорни билан ётқизилганда гўдак энди ўз тирсакларига таяниб ётади. Бошини ҳам яхши тутади. Фарзандингиз бошини баланд товуш келган тарафга қаратиб, бемалол бура олади. У чалқанча ётқизиб қўйилганда ўйинчоқларни томоша қилиш билан чекланмай, уларни ўзининг тартибсиз қўл ҳаракатлари билан тасодифан уриб ўйнайди. Шу сабабли боланинг тепасига ўйинчоқларни унинг қўли етадиган баландликка осиш керак.\nГўдак энди чалқанча ётган ҳолатда бошини бемалол кўтаради. Қорни билан ётганда тирсак ва билакларига таяниб туришга ҳаракат қилади. Агар қўлтиғидан ушланса, оёқларини ерга қаттиқ тираб тура олади. Мушаклар ҳаракати ҳам анча ривожлана боради. У чалқанча ётган ҳолатидан ёнбошлаб қолади. Гавда ҳолатини ўзгартиришга ҳаракат қилади. Ўйинчоқларини узоқ вақт ўйнаб ётади. Болага ҳаракатланадиган очиқ рангдаги предметлар ёқади. Гўдак билан ўйнасангиз ва уни эркалаганда қаттиқ “қиқирлаб” кулади.\nКатта ёшли кишини турган жойини уни овозига қараб белгилай олади. Овқатлантириш вақтида онасининг кўкрагини ёки овқат солинган шишани ушлаб олади. Тўрт ой мобайнида ҳаммаси бўлиб гўдак вазнига қўшилган оғирлик тахминан 3 кг га етади. Унинг гавда узунлигига эса 11 см. қўшилади. Тўртинчи ой боланинг жисмоний жиҳатдан тўғри ўсаётганлигини кўрсатувчи яна бир муҳим белги билан характерланади.\nГўдак кўкрак қафасининг ўсиш суръати бошининг ўсишидан юқори бўлади. Мана шу даврда 4 ойлик боланинг кўкрак қафас айланаси билан бошнинг айланаси бир бирига тенг бўлади. Шундан кейин эса соғлом кўкрак қафасининг айланаси ҳар доим бошнинг айланасидан катта бўлади. Шу даврда боланинг кўзида ёш пайдо бўлади. Бунда ёш ажратиб чиқарувчи безларнинг худди сўлак ажратиб чиқарувчи безлар сингари фаоллиги ошган бўлади. Шу пайтдан бошлаб у йиғлаганда кўзларидан ёш чиқади, оғзидан оқаётган сўлак сезилиб туради. Чақалоқда сўлак оқишининг кўпайишига сабаб сўлак безларининг яна ҳам жадал ишлай бошлашидир. Бола оёқ ва қўлларини куч билан узатиб ва йиғиб ўйнай бошлайди.\nФарзандингиз беш ойлик бўлганида ҳаракат кўникмалари яна ривожланиб боради. У энди фақат бошинигина эмас ҳатто, кафтига таяниб, гавдасини ҳам кўтариб тура олади. Чалқанча ётқизиб қўйсангиз, қийналмасдан қорнига ётиб олади. Гавдасидан тўғри ушлаб ёрдам берилса, ишонч билан тикка туради. Оёқлари билан қадам ташлашга ҳаракат қилади. Бу ойда бола ота-онасини ва яқин кишиларини танийди. Нутқнинг баланд-пастлигини аниқ фарқ қилиб, шунга яраша кулади ёки йиғлаб юборади. Гўдакниниг жисмоний имкониятлари ҳисобга олиниб, энди ўйинчоқларни унинг қўли етадиган масофага ташлаб қўйилади. Беш ойлик бўлган боланинг вазнига 600-700гр бўйига эса 2, 5 см. қўшилади.\nБола олтинчи ойга қадам қўйганида ўйинчоқларни бемалол қўлига олади ва уларни узоқ ушлаб ётади. Бир жойдан иккинчи жойга сурилиб бора олади. Эмаклаш малакаси икки жиҳатдан муҳим: биринчидан бу умумий ҳаракат фаоллигини рағбатлантиради. Орқанинг узун мушаклари ривожланишига ёрдам беради. Бу эса ўпкада ҳаво алмашишини яхшилайди. Келгусида гўдакнинг қадди-қомати нотўғри ривожланишининг олдини олади. Аъзо ва тўқималарнинг қон билан таъминланишини оширади. Иккинчидан гўдакнинг билиш имкониятларини кенгайтиради. Бу эса боланинг асаб-руҳий ривожланиши учун қулай шароит яратади. Шунингдек, бу даврда бола бўғинга ўхшаш товушлар чиқаради. Онанинг қўлида бемалол ўтира олади. Лекин, унинг умуртқа поғонаси ва орқа мушаклари зарур меъёрда мустаҳкамланмагунча болани ўтиришга мажбурлаш керак эмас.\nОлтинчи ойда боланинг руҳий ҳолати сезиларли даражада ривожланади. У теварак-атрофдаги воқеаларга қизиқиб қарайдиган бўлади. Қорни тўқ бўлса-да, унга ҳеч ким эътибор бермаса ёки хонада бир ўзи қолса, йиғлайдиган одат чиқаради. Бундай пайтда соғлом бола уйғоқ бўлганида бир неча муддат ёлғиз қолишга ўргатилиши керак. Бу уни теварак-атрофдаги буюмларни ўзи мустақил равишда билишга ўргатади. Бу даврда бола қошиқдан бемалол овқат ея олади. Таомни кўриши билан оғзини очади ва лаблари билан қимтиб олади.\nБола ҳаётининг еттинчи ойида аниқ ва мақсадли ҳаракатлар кўпайиб боради. Кичкинтой шиқилдоқ билан теварак-атрофидаги нарсаларни ура бошлайди. Илгари у ўйинчоқларини тез-тез қўлидан тушириб юборган бўлса, энди уларни кўпинча улоқтириб ўйнайди. Кун сайин бола чаққонроқ, эпчилроқ бўлиб боради. Унга қанча кўп эркин ҳаракат қилишга имкон берилса, у ўз гавдасини шу қадар ишонч билан бошқаришга интилади. Бола энди бемалол эмаклайди. Икки қўлидан ушласангиз, тик тура олади. Бу ёшдаги кичкинтойлар учун қўғирчоқчалар, қутичалар, резина ва пластмассадан ясалган ўйинчоқлар, пластмасса қошиқчалар ва бошқа шунга ўхшаш буюмлар энг яхши овунчоқ ҳисобланади. Бу даврда боланинг психикаси тез ривожланади. Агар катта ёшли киши хонада турган буюмларнинг номини айтса, у кўзлари билан ўшани қидиради ва топади. Кичкинтой энди нуқул бир хил бўғинлар ва оҳанглардан иборат товушлар чиқариб, узоқ вақт ўзича ғудурлаб ётади. Еттинчи ой – боланинг ота-онасига биринчи марта тўполон ва хархаша қиладиган давридир. Бу ҳаракатлар унинг ўз истаги бажарилиши учун қатъий интилишидан иборат бўлади. Бола ўзини кўтаришларини талаб қилиб йиғлайди, хонада бир ўзи қолишни истамайди.\nСаккиз ойлик бўлганида кўпчилик болаларнинг тиши чиқиши боис, безовталаниб, инжиқ бўлиб қолади. Ўзини бошқача ҳис қилиши ва хатти-ҳаракатлари ҳам ўзгариши мумкин. У турли буюмлар ва бармоқларини оғзига олиб бораверади. Буни кичкинтой ўша нарсалар нима эканлигини билиш учунгина қилмай, тиши чиқаётганлиги сабабли милкларини гўё қашигандек бўлади. Кўпчилик ота-оналар бундай пайтда махсус резина ҳалқаларини болага ўйинчоқ қилиб берадилар. Бу ўйинчоқлар ҳар куни қайноқ сувда қайнатилади ва тоза идишларда сақланади.\nТўққизинчи ойда бола одатда бирор нарсага суяниб бемалол тик тура олади. Қўлидан ушласангиз, “атак-чечак” қилиб юра олади. Баъзи бир нарсалар (ёстиқ, китоб, чамадон ва бошқалар)нинг устига чиқиб кетади. Ўйинчоқларни ўтириб ўйнашни ёқтиради. Бу унга ўз гавдасини турли томонларга буриш, қўли билан ўйинчоқларни эркин ҳолда суриш имконини беради.\nБола энди предметларнинг ранги ва шаклинигина ажратиб қолмай, уларнинг катта-кичиклигини ҳам фарқлай оладиган бўлади. Бу ойда бола ўз исмини билиб олади. Чақирган кишига ўгирилиб қарайди. Энди у сўзларнинг фақат оҳангини илғаб қолмай, балки ўша сўзларнинг (берма, ташла, кел, кўтараман ва бошқа шунга ўхшаган сўзларнинг) маъносини ҳам тушуна бошлайди.\nЎнинчи ойда боланинг танаси ўрта ҳисобда 500 граммга ортади. Бўйи эса тахминан 2 см. ўсади. Шундай қилиб, бу кўрстакичларнинг ўсиш суръати бир қадар пасаяди. Лекин кичкинтойнинг жисмоний кўникмалари ва руҳияти тез ривожланаётгани кузатилади. У энди оддий нутқни тушунади. Бошқа болалар билан учрашиб қолганида улар билан мулоқотга киришмоқчи бўлади. Янги нарсаларни ушлаб кўришни ва бармоқлари билан уларни кўрсатишни яхши кўради. Катталарнинг ўзини эркалаб, ўйнатишларини ёқтиради.\nЎн биринчи ой\nЎн биринчи ойга келиб, уларнинг гавда оғирлиги туғилган вақтдагига қараганда уч ҳисса ортади. Бу даврда бола узоқ вақт мустақил равишда тик туришга ва ҳатто, “атак-чечак” қилиб юришга уринади. Баъзан бу ёшдаги кичкинтойлар, ўзининг аравачаси ва стулчасини олдига итариб, шу нарсаларга таянган ҳолда секин-аста юра бошлайди. Бармоқлар ҳаракати ҳам бу даврга келиб, сезиларли даражада ортади. Гўдак энди нисбатан мураккаброқ ҳаракатларни бажара бошлайди. Ўйинчоқ пирамидадан ҳалқаларни чиқариб олади ва яна уни жойига қўяди. Қутичаларни очиб-ёпишни яхши кўради. Бола ҳаётининг ўн иккинчи ойи, унинг бир ёшга тўлишини якунловчи энг қийин ва масъулиятли ой ҳисобланади. Бу даврда гавдага қўшиладиган вазн миқдори камаяди. Бутун ўн икки ой мобайнида гўдакнинг бўйи фақат бир сантиметрга ўсади. Унинг вазни эса 350 граммга ортади. Бир ёшли бола энди мустақил туради ва юра олади. Фарзандингиз зиналардан эмаклаб чиқади ёки унча баланд бўлмаган стулчасига тирмашади. Бола икки бўғинли сўзларни фаол ўзлаштира бошлайди. Сўзларни айтаётганида, у имо-ишоралар қилади.\nЎн иккинчи ой\nЎн иккинчи ой боланинг ҳаётида бир ёшга тўлиш тантанаси – биринчи байрам оила даврасида қувонч билан нишонланади.


Ислом Каримов ҳали ҳам ўзгаргани йўқ\nИслом Каримов янги муддатга президент этиб сайланганига бир ойдан ошди. Шу муддат ичида президент ўз сайловолди дастурида эълон қилган тамойилларнинг бажарилишига ҳеч бўлмаганда шаъма қилувчи бир белги бердими?\nИ.Каримов президент сайлови арафасида эълон қилган сайловолди дастурида мамлакатда демократик ислоҳотлар ўтказилишига умид уйғотувчи бир қатор тамойилларни ирод этган эди. Улардан бири Андижон воқеаларидан сўнг ёмонлашган Ўзбекистон–Ғарб алоқаларини тиклаш ваъдасидир.\nШунингдек, И.Каримов ўзининг навбатдаги президентлик муддати давомида нодавлат ташкилотлар ва инсон ҳуқуқлари борасида ҳам бир қатор ижобий жараёнлар амалга оширилиши ҳақида эълон қилган эди.\nУ янги муддатга президентлик вазифасини бажаришга киришганидан бери ўтган муддатда бу ваъдаларини бажариш йўлида бирор қадам қўйдими?\nЎзбекистонлик собиқ дипломат Тошпўлат Йўлдошев бу саволга жавоб берар экан, И.Каримов ўз тақдиридан хавотирга туша бошлаган сиёсий элитанинг нуфузли қисми ўтказаётган қаттиқ ички босим остида Ғарб билан номига бўлса ҳам яқинлашув йўлларини излаётган бўлиши мумкинлигини айтди.\n“Ўзбекистон ташқи сиëсати кўп векторли бўлади, яъни қаттиқ ички босим остида Ғарб билан ҳам алоқаларни ривожлантириш сиëсати олиб бориляпти. Бу борада қамоқдаги ҳуқуқ ҳимоячилари ва журналистларни яқин орада чиқаришса керак, деган умидлар ҳам бор. Бу И.Каримов демократ бўлади, демократик мамлакатлар билан сидқидилдан ишончли ҳамкорликда сиëсат юрғизади, дейишга ҳозирча ҳеч қанақа асос йўқ. Ҳозирча бу шунчаки сиëсий ўйин. Бунинг қандай натижа беришини кейинроқ кўрамиз”,- дейди Т.Йўлдошев.\nЎз исмини айтишни истамаган тошкентлик сиёсатшунос Ўзбекистонда тез кунларда демократик ўзгаришлар тўлқини кўрина бошлашини таъкидлади.\nУнинг сўзларига кўра, 14 йил давомида ўзбек парламентига раислик қилган Эркин Халиловнинг ишдан олиниши ва устидан жиноят иши очилиши мамлакатда кутилаётган ўзгаришлар шаббодасидан даракдир.\n“Яна узоғи билан икки ҳафтадан кейин демократик ўзгаришлар тўлқини Вазирлар Маҳкамасида ҳам кўрина бошлайди. Катта ўзгаришлар бўлиши кутиляпти, лекин мен бу ҳақда ҳозир очиқ айта олмайман. Лекин ўзгаришлар ижобий томонга бўлади”,- деди тошкентлик сиёсатшунос.\nТошпўлат Йўлдошев эса бу ўзгаришлар кадрларни алмаштиришдангина иборат бўлиб қолиши, бундан мақсад Ўзбекистон иқтисодини олға силжитишга уриниш эканини таъкидлади.\n“Кадрлар ўзгариши давлат тизимида бошқарув услуби ўзгаришига олиб келмайди. Чунки давлат тизими ҳақиқатда И.Каримовнинг шахсий табиати ва хоҳишига мосланган. Бошқарув услуби эса диктатура. Шунинг учун шу пайтгача диктатор бўлиб келган Каримовни энди демократ бўлади, дейиш ҳеч ақлга сиғмайдиган ва шароитга тўғри келмайдиган гап”,- деди Т.Йўлдошев.\n1991 йилда Ўзбекистон парламентининг ҳозирда собиқ депутати Шуҳратбек Нусратов Олий Мажлис минбаридан туриб мана бундай башорат қилган эди:\n“Бизни 37- 40 йиллардагидек қатағонлар кутади. Оқибатларни ҳатто тахмин ҳам қила олмаймиз. Ўртоқлар, бизни кутаëтган даҳшат кўламини тахмин ҳам қила олмаяпсизлар, айниқса, бизнинг президентнинг жиловсиз характерини ҳисобга олсак. Эртага бизни қамашади. Эртага сизни қамашади”.\nБу сўзлар айтилганидан 17 йил ўтгач, И.Каримов шу йил 16 январида қасамёд қабул қилар экан, 1991 йилдан бери асло ўзгармаганини билдирди.\n“Мен бугун шу минбардан туриб, чин қалбимдан сизларга юзингизга, кўзингизга қараб айтмоқчиман: мен 1991 йилда қандай бўлган бўлсам, шундай қолдим”,- деганди президент ўзининг навбатдаги қасамёдида.


МЕВАЛИ ДАРАХТЛАРНИНГ ҚОРА РАК КАСАЛЛИГИ ВА УНГА ҚАРШИ КУРАШ ЧОРАЛАРИ | АгроОлам.Uz\nБош саҳифа Боғбончилик МЕВАЛИ ДАРАХТЛАРНИНГ ҚОРА РАК КАСАЛЛИГИ ВА УНГА ҚАРШИ КУРАШ ЧОРАЛАРИ\nҚора рак касаллиги олма, беҳи ва нокда дунёнинг барча мамлакатларида, жумладан Марказий Осиё давлатларида ҳам тарқалган, Ўзбекистонда барча вилоятларда учрайди.\nКасаллик белгилари. Қора рак билан олма ва беҳи дарахтларининг гул, барг ва мевалари зарарланади, аммо унинг энг хавфли шакли – дарахт танаси ва йўғон шохлари зарарланишидир. Гулкосабаргларда касалликнинг 1-белгилари кичик қизил доғлардан бошланади, вақт ўтиши билан улар қизил ҳошияли, тўқ-қизил рангли доғларга айланади. Бир неча ҳафтадан кейин гулкосабарглар доғлар билан қопланиб, тўқ-қўнғир тус олади, куйганга ўхшаб қолади.\nГуллар тўкилгандан сўнг 1-3 ҳафта ўтгач баргларда касалликнинг биринчи белгилари – кичик тўқ-қизил доғлар пайдо бўлади. Улар ўсади, кенглиги 4-7 мм га етади, четларида тўқ-қизил ранг сақланиб қолади, ўрталари жигарранг, сўнгра қизғиш-қўнғир тус олади. Кучли зарарланган баргларнинг усти олабула бўлиб қолади ва улар тўкилиб кетади. Баргдаги доғлар устида ҳар хил иккиламчи замбуруғлар ривожланади, натижада доғлар кенглиги катта бўлиб кетади ва улар концентрик доиралар шаклини олади. Гул ва барглардаги доғлар устида пикнидалар жуда кам ҳолларда пайдо бўлади.\nГулкосабарглар зарарланиши мевалар гул бўлган томондан зарарланишига олиб келади. Ёш меваларда касаллик гуллар тўкилгандан кейин, кичик қизил доғлардан бошланади, вақт ўтиши билан улар тўқ-қизил рангли, кенглиги 0,1-1,0 мм келадиган бўртмаларга айланади. Бўртмалар фақат мева пишиб бошлаганда катталашади. Мавсум бошида ёш мевалар зарарланиши (гуллар тўкилгандан кейин бир ой ичида) улар тўкилиб кетишига олиб келади. Дарахтда қолган зарарланган ёш мевалар вақтидан 3-6 ҳафта олдин пишиб етилади ва устида касалликнинг ташқи белгилари пайдо бўлмасдан, тўкилиб кетади. Бундай меваларнинг ички қисмлари кўпинча чириб кетган бўлади. Етилаётган мевалар устида кичик, қизил ҳошияли қора доғлар ривожланади, улар ўсиб, қора ва қўнғир тасмалардан иборат концентрик доиралар ҳосил қилади. Зарарланган мева тўқималари юмшамайди, уларнинг устида, бўртмалар тагида, қора нуқталар – замбуруғнинг пикнидалари пайдо бўлади (1 кв. см да 200 та пикнида мавжуд бўлиши мумкин). Касалланган мевалар баъзан чиримасдан, мумиёлашади, улар кўпинча дарахтда осилиб қолади. Меваларнинг устида бўртмалар мавжудлиги билан қора рак монилиоз мева чиришидан ажралиб туради. Меваларнинг кўпчилиги ҳосил етилиши, уни йиғиш, ташиш ва омборхоналарда сақлаш даврида зарарланади.\nДарахтларнинг танаси, новда ва шохлари зарарланганида уларнинг пўстлоғида бироз ботиқ, қўнғир доғлар пайдо бўлади. Уларнинг баъзилари ўсмайди, бошқалари ўсиб, узунлиги 0,5 м ва ундан ҳам каттароқ, қора яраларга айланади. Яралар новдани ўраб олган тақдирда, у зарарланган жойидан синиб кетади. Баъзи яралар пўстлоқ усти бутунлай чатнаши, пўстлоқ ҳалок бўлиши ва тушиб кетиши, дарахт танаси ва шохларининг ёғоч қисми очилиб қолиши ва дарахт нобуд бўлишига олиб келади. Қора ракнинг олма, беҳи ва нокдаги характерли белгиси – зарарланган дарахт танаси, шохлари ва новдаларининг пўстлоқларида, эпидермис остида пикнидалар кўплаб ривожланиши, натижада усти бўртмалар билан қопланиб, ғадирбудур бўлиб қолишидир. Олма ва беҳининг зарарланган пўстлоқлари қора тус олади. Зарарланган нок танаси ва шохларида пўстлоқ қораймайди, усти чатнаб, концентрик доиралар шаклидаги ёриқлар ҳосил қилади, пўстлоқ осон уваланиб кетади ва дарахтнинг ёғоч қисми очилиб қолади.\nҚўзғатувчи замбуруғ бошқа сабаблар (бактериал куйиш, совуқ уриши, механик жароҳатлар) туфайли дарахт танаси ва шохларида пайдо бўлган яраларга ҳам кириб олиб, яралар жуда катта бўлиб кетишига олиб келади.\nКасалликнинг зарари. Мева чириши, барглар доғланиш туфайли тўкилиши, дарахт танаси, шохлари ва новдаларида яралар ривожланиши, натижада дарахтлар кучсиз бўлиб қолиши, қора ракнинг зарари катта эканлигини кўрсатади. АҚШ да касаллик туфайли олма ва нок ҳосилининг 25-50 фоизи йўқотилади. Ўзбекистонда танаси ва катта шохлари зарарланган дарахтлар 3-4 йилда қуриб қолади.\nКураш чоралари. Олмада калмаразга қарши тавсия қилинган барча агротехник усулларни қўллаш ва мумланган меваларни териб йўқотиш қора ракка қарши ҳам самара беради. Жумладан кучли зарарланган дарахтлар ва шохларни кесиб олиш ва боғдан чиқариб, ёқиб юбориш, мумиёлашган мевалар ва кесилган новдалар касаллик манбаи эканлигини эсда тутиб, уларни ҳам тўплаб йўқотиш лозим. Кесилган жойларга боғ суртмаси ёки мойли бўёқ суркаш керак.\nКимёвий кураш. Барглар ва ёш мевалар зарарланишига қарши Топсин, Каптан ва Фолпет фунгицидларидан бирини қўллаш самарали. Касалликнинг асосий шакли – дарахт танаси ва шохларидаги яраларни пуркаш ёрдамида йўқотадиган фунгицидлар мавжуд эмас.\nЗарарланган пўстлоқларни тозалаш ҳаво ҳарорати 15оС дан паст бўлганида амалга оширилади, бунда зарарланган пўстлоқни (унинг атрофидаги 1,5-2 см келадиган зарарланмаган қисмини ҳам қўшиб) ёғоч қисмигача ўткир пичоқ билан кесиб тозаланади ва боғдан чиқариб, ёқиб юборилади, тозаланган жойни фунгицидлардан бири (3% темир купороси эритмаси, 1-2% ли ДНОК3, 1-2% ли нитрафен ёки 1-2% ли мис купороси) билан зарарсизлантириш ва унга дарҳол боғ суртмаси (70% нигрол + 15% канифоль + 15% парафин ёки 70% нигрол + 30% кул) ёки мойли бўёқ (200 г олифа + 100 г охра) суркаш лозим.\nПўстлоқни кесиб тозаламасдан ҳам ООҚ ёки рух сульфати билaн бор элементининг аралашмасини суркаш касалликни анча камайтиради. Вегетация даврида калмаразга қарши тавсия қилинган фунгицидларни пуркаш қора ракка қарши ҳам бироз самара беради.\nЧидамли навлар экиш. Бельфлёр китайка, Пепин шафранный, Боровинка, Папировка ва б. чидамли навлар қаторига киради, Гоулден Делишес ва пайвандтаг сифатида Делишес навини қўллаб олинган кўп навлар ўртача чидамли, Роум, Жонатан, Стэйман Уайнсап ва Макинтош чидамсиз. Нок навларининг чидамлилиги ҳақида маълумотлар мавжуд эмас.\nҲасанов Б. А., Очилов Р.О., Гулмуродов Р.А.


Дарс тайёрлаётганда болага тазийқ ўтказманг! – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Таълим / Дарс тайёрлаётганда болага тазийқ ўтказманг!\nНоябр 30, 2019\tТаълим Изоҳ қолдириш 912 Кўрилди\nҲозирги кунда фарзанд билан ота-она ўртасидаги муносабатлар долзарб муаммолардан биридир. Чунки ота-она фарзанд тарбиясида турли муаммоли вазиятларга дуч келади. Ваҳолангки, бундай пайтларда болани сабр-тоқат билан тушунишга ҳаракат қилинса, таълим-тарбия жараёни самарали бўлади.\nОдатда ота-оналар онггида кўп ҳолларда улар қўйган талабларни фарзандлари сўзсиз бажарса бўлди, деган тушунча шаклланган. Айрим ҳолларда болага куч ишлатиб, қўрқитиш йўли билан тарбия бериш ҳолатларини ҳам учратамиз. Бу жараён болани турли руҳий инқирозларга олиб келиши мумкин. Инсон болалик пайтида олган руҳий зарбани бутун умри давомида унутмаслигини эсда тутишимиз керак.\nЭнг асосийси, мактаб ёшидаги боланинг тарбиясига беэътибор бўлманг. Дарс тайёрлаб ўтирган боланинг тепасида туриб, ҳар бир камчилиги учун танбеҳ бериб ёки “қўл ишлатиб” унинг дарсга бўлган қизиқишини сусайтирманг. Бу кейинчалик болани ёлғон ишлатишга мажбур қилади. Бундай ҳолларда фарзандингизни жазолаш ўрнига, унга тўғри талаб қўйишнинг самарали йўлларини ўрганинг, яъни боланинг бирон-бир эришган ютуқларини айтиб, унга берилган топшириқни тўғри ёки нотўғри бажараётганини назорат қилинг. Ўзига юклатилган вазифани тўлиқ бажаришига ишонч билдириб, топшириқни маълум бир пайтда текширишингизни айтинг. Шундагина фарзандингиз сизнинг ишончингизни оқлашга ҳаракат қилади. Фақат мақташ керак экан, деб ўринсиз мақтаманг. Бу ҳолат уни манманлик, ўзбошимчалик ва менсимасликка ўргатади.\nОлимларнинг кузатувларига кўра, бугунги кунда ишдан толиқиб келган ота-она боласининг тарбиясига 10-15 да-қиқа вақт ажратар экан. Бу саноқли дақиқаларнинг аксар қисми кундаликни текшириш, камчиликларни кўрсатиш ва танқид остига олишга ажратилиши аниқланган. Ҳатто, баъзи бир ота-оналар ҳаддан ташқари қаттиққўл бўлсак, фарзандимизнинг тарбияси яхши бўлади, деб ҳисоблайди. Бироқ бунақа вазиятларда аксинча болалар тортинчоқ, ўзига нисбатан ишончсиз, ёлғон гапирадиган бўлади.\nБОЛА ТАРБИЯСИДА ҚУЙИДАГИ ҚОИДАЛАРГА АМАЛ ҚИЛИНСА, МАҚСАДГА МУВОФИҚ БЎЛАДИ:\nагар сиз огоҳлантириш бермоқчи бўлсангиз, авваламбор фарзандингизнинг яхши томонларини санаб ўтинг;\nфарзандингизнинг камчилигини бирданига юзига солмасдан, ётиғи билан тушунтиринг;\nўзига буйруқ берилишини ҳеч ким ёқтирмайди. Шунинг учун бевосита буйруқ беришдан кўра, савол бериб, панд-насиҳат йўли билан берилган топшириқни бажартирганингиз маъқул;\nфарзандингизга ўз обрўсини сақлаб қолишига имконият беринг;\nинсонлар ҳақида яхши фикрда бўлинг, шунда фарзандингиз уларга ўхшашга ҳаракат қилади.\nОлдинги ОАВга хуруж – инсон ҳуқуқларига хуруж\nКейинги Ҳарбий ўқув қуроллар