ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ОЛИЙ СУДИМУШТ КЕТДИ… ВА ҚАЙТДИ from\nМУШТ КЕТДИ… ВА ҚАЙТДИ\nБолалигимизда «Мушт кетди» деган ўйин бўларди. Унга кўра, кимдир ёнида турган болага бир мушт туширса, у бошқасига мушт тушириши керак эди. Кейин тескари тартибда мушт эгасига қайтиб келарди. Шу тариқа тўпланиб турган болалар орасида мушт емагани қолмасди. Қуйидаги воқеа ана шу ўйинга жуда ўхшаб кетади.\nЁзнинг жазирамасида кимдир ўзини соя-салқин жойларга уради, бошқаси тоғ бағрида дам олади. Тоҳир (воқеа иштирокчиларининг исмлари ўзгартирилди) эса пойтахтимиздаги Қорасув каналида чўмилишга қарор қилди.\nУ сувга калла ташлаши билан аввалига аъзои бадани совқотиб титради.\nАммо аста-секин сувнинг ҳароратига кўниккач, яйрагандан яйради. Билган усулларида сузди, сув остига шўнғиди, ўзини эркин қўйиб, оқим бўйлаб оқди.\nХуллас, маза қилди.\nЧўмилиб, тоза хумори босилгач, қирғоққа чиқаётиб, шундоқ канал бўйида ўсиб ётган ёввойи наша ўсимлигига кўзи тушди. Унинг бир бутоғи синиб, ерда ётарди. Хаёлидан бир фикр ўтиб, «Қуруқ қайтмайдиган бўлдим», деди.\nЧор атрофга аланглаб, ҳеч ким йўқлигига ишонч ҳосил қилгач, наша баргларидан териб, чўнтагидаги гугурт қутисига жойлай бошлади. Сўнг апил-тапил кийиниб, уйи томон йўл олди.\nҒафур Ғулом номидаги метро бекати ёнидан ўтиб кетаётганда қариндоши Барот олдидан чиқиб қолди. Шунда хаёлидан ўтган режаси ёдига тушиб, Баротга гугурт қутисига жойланган баргларни кўрсатди.\n– Бу нима? – ҳайрон бўлиб сўради Барот.\n– Наша, – деди шивирлаб Тоҳир. – Мабодо харидор чиқиб қолса, менга хабар қил. 50 минг сўмга сотаман. Баҳонада ўзинг ҳам уч-тўрт сўмлик бўлиб қоласан.\n– Хўп, бўпти, – деди Барот ҳам паст овозда.\nТоҳирга башоратчиликдан озгина юққан, шекилли. Бундай деяётганимизнинг боиси, эртаси куни кечки соат 22:00 ларда Баротга собиқ синфдоши Баҳриддин қўнғироқ қилиб, «Ўртоқ, «ҳайдар» топишнинг иложи борми?» деб сўраб қолди. Барот аввалига мужмалроқ қилиб, «Суриштириб кўраман», деди. Бироздан кейин ўртоғига қўнғироқ қилиб, «Айтган нарсангни топдим. Ҳозир бориб оламан», деди. Кейин Тоҳир билан қўнғироқлашиб, «Себзор» мавзесидаги фитобар олдида кечаси соат 22:30 ларда учрашиб, «товар»ни олди. Пулини кейин беришини айтиб, Баҳриддин билан шу мавзедаги мактаб олдида кўришди. Нашанинг нархи 100 минг сўм бўлишига олдиндан келишишган эди. Баҳриддин ҳам «мол»ни олди-ю, пулини насия қилди.\nБарот «Эртага пулни қўлга киритарман» деган умидда ухлагани кетди.\nГарчи Барот заҳри қотилнинг бирламчи нархи 50 минг сўмлигини айтган бўлса ҳам, бежиз Баҳриддин унга 100 минг сўм беришга кўнгани йўқ. Чунки синфдоши Шавқиддин қўнғироқ қилиб, наша эвазига 50 АҚШ доллари ваъда қилганди. Баҳриддин «мол»ни эгасига топшириш учун шошиб кетаётганида олдидан икки таниши чиқиб қолди. Уларнинг машинасига ўтириб, «Оғайнилар, машинага бензин қуйиб бераман. Мени Машҳадий кўчасига олиб боринглар», деб илтимос қилди.\nКўча бўйида турган Шавқиддинни узоқдан кўргач, «Машинани шу ерда тўхтатиб юборинглар. Дўкондан менинг ҳисобимдан сув-пув олиб туринглар», деб машинадан тушди. Шавқиддиннинг ёнига бориб, машинадаги танишларига сездирмай, наша жойланган гугуртни узатди.\n«Товар»ни олгач, Шавқиддин «Шу ерда кутиб тур», деб шипшиди-да, қаёққадир югуриб кетди. Аниқроғи, у таниши Ринат топган «мижоз»га «мол»ини 100 АҚШ долларига пуллаш учун шошаётган эди. Кечаси соат бирларга яқин қабристон ёнида заҳри қотилни буюртмачига топшираётган пайти ички ишлар органлари ходимлари томонидан қўлга олинди. Дастлабки суриштирув чоғидаёқ нашани кимдан олганини айтди. Шу тариқа бирин-кетин гиёҳфурушларнинг барчаси қўлга олинди.\nШундай қилиб, Тоҳир чўмилаётиб кўриб қолган ёввойи наша ўсимлиги қанча одамни суднинг қора курсисига ўтқизди. Аслида бунга уларнинг ўзи айбдор.\nЖиноят ишлари бўйича Яшнобод туман суди уларнинг ҳар бирига қилмишига яраша жазо тайинлади.\nСуд материаллари билан танишар экансиз, баъзи нарсаларга ҳайрон қоласиз. Ушбу жиноятга қўл урганларнинг аксарияти Тошкент шаҳрилик.\nЛекин бирортаси ҳам тайинли жойда ишламайди. Улар орасида талабалар, ҳали 18 ёшга тўлмаган коллеж ўқувчиси ҳам борлиги кишини янада афсуслантиради.\nЯшнобод тумани суди судьяси,\n2019 йил 25 сентябрь)


ЖУМА НАМОЗИ — Исломобод\nСиз шуердасиз Бош саҳифа → ЖУМА НАМОЗИ\nislomobod Сентябрь 20, 2019 0 Изоҳ\nЖума намозини ўқиш фақатгина одамларни тўплайдиган шаҳарлар ёки шаҳарнинг намозгоҳида тўғри бўлади. Демак, хароба жойларда ўқиш жоиз эмас. Шаҳардан мурод раҳбар, суд-ҳуқуқ тизимига эга макондир.\nЖума намозида мамлакат раҳбари амр этган кишигина имомликка ўта олади. Чунки жума катта жамоат ичида ўқилади, гоҳида имомликка ўтказиш ёки имомликка ўтишда низо чиқиб, баъзида жамоат ўртасида бошқа гаплар бўлиши ҳам мумкин. Шу жиҳатдан тамоман итоат юзасидан давлат раҳбарининг амри, ҳукуматнинг розилиги керак.\nЖума намозидан аввал иккита енгил хутба ўқилади. Бу хутбалар ўртаси бир муддат ўтириш билан ажратилади. Унинг мақдори ҳар бир аъзо ўз ўрнига тушиб олганига қадардир. Аммо хутба ўрнида “Алҳамду лиллаҳ”, “Субҳаналлоҳ” ва “Ла илаҳа иллаллоҳ” кабиларни ҳам айтса, жоиз бўлади.\nХутба – жума шартларидан. Чунки Пайғамбаримиз (с.а.в.) умрлари давомида хутбани тарк этмаганлар.\nЖума шартларидан бири – вақт. Уни пешин вақтида ўқиш тўғри бўлади. Демак, ундан кейин ўқиш жоиз эмас.\nЖума шартларидан яна бири – жамоат. Абу Ҳанифанинг фикрига кўра, жамоатнинг энг ози имомдан ташқари уч кишидир.\nЖума ўқиш вожиб бўлмаган шахслар\nЖума намозини ўқиш мусофир, аёл, касал, қул ва кўр кишиларга вожиб эмас. Улар жамоатга қўшилиб, жума ўқисалар, бу пешиннинг фарзи ўрнига ўтади. Чунки уларга пешин буюрилган. Бу мусофир тутган рўзага ўхшайди. Бинобарин, мусофирнинг рўзаси фарз ўрнига ўтади. Шу билан бирга, уларнинг ҳар бири жумага имомлик қилиши жоиз. Шунингдек, улар жамоат савобига тўлиқ эришадилар. Аммо аёлнинг имомлик қилиши жоиз эмас.\nЖума куни пешин намозини ўқиш\nКимки жума куни ҳеч бир узрсиз уйида имом жумани ўқишдан олдин пешин намозини ўқиса, макруҳ ҳолда жоиз бўлади. Аммо шу билан бирга, у намоз ўрнига ўтади.\nЖума фарз бўлган шахсларнинг пешин намозини ўқиши\nШаҳарда узрли ва маҳбус кишиларнинг жамоат бўлиб жума куни пешин намозини ўқишлари макруҳдир. Чунки пешинни жамоат билан ўқисалар, унда жума намозига халал беришлари мумкин.\nЖума намозига етиб қўшилиш\nЖума намози бошлангандан кейин келган киши имомга иқтидо қилиб, келган ердан давом этади ҳамда етиша олмаган қисмини кейин тамомлаб қўяди.\nКечикувчи агар имомни ташаҳҳудда ёки саҳв саждасида топса, Абу Ҳанифа ва Абу Юсуф наздида, иқтидо қилиб, жумани охирига етказиб қўяди. Имом Муҳаммад наздида, агар имомнинг иккинчи ракаатнинг бошроғида топса, иқтидо қилиб, жумани охирига етказади. Агар иккинчи ракаатнинг сўнгида топса, пешин намозини охирига етказиб қўяди.\nЖумага шошилишнинг вожиблиги\nАзонни эшитган кишига жума намозига шошилиш вожиб. Бу “Эй, имон келтирганлар! Қачонки, жума кунида намозга (азон) чақирилса, дарҳол Аллоҳнинг зикри сари (имом хутбасини тинглаш учун) ҳаракатга тушингиз ва савдо-сотиқни тарк қилингиз! Агар биладиган бўлсангиз, мана шу (иш) ўзларингиз учун яхшидир” оятига биноандир.\n«Янги Масжид» жоме масжиди имом-хатиби\nРАМАЗОН ҲАЙИТИ МУБОРАК БЎЛСИН.\nМория ал-Қибтийя розияллоҳу анҳо


Ўзбекистон ўрик етиштириш бўйича жаҳон етакчисига айланган ва ҳозирги кунгача Туркия билан бу борада рақобатлашиб келмоқда.\nХалқаро рейтингларга кўра, Ўзбекистон 2001 йилдан жаҳоннинг ўрик етиштирувчилар кучли ўнталигига кирган. 2004 — 2007 йиллар оралиғида мамлакатимиз 300 000 тонна ўрик етиштирган ҳолда кучли учликдан ўрин олган. 2014 йилга келиб, Ўзбекистон ўрик етиштириш бўйича жаҳон етакчисига айланган ва ҳозирги кунгача Туркия билан бу борада рақобатлашиб келмоқда.\nДавлат статистика қўмитасининг 2020 йил 1 июнь ҳолатига кўра, экспорт қилинган ўрик маҳсулоти бўйича маълумотида жами 11,2 минг тонна 10,9 миллион АҚШ долларига тенг бўлган ўрик меваси 9 та хорижий мамлакатлар бозоридан жой олган. Мазкур мамлакатлар орасида Қозоғистон 6 минг тонна, Россия 3,6 минг тонна, Қирғиз Республикаси 1,2 минг тонна билан юқори улушга эга бўлди. Шунингдек, жорий йилда ўрик меваси Озарбайжон, Грузия ва Туркманистон давлатлари бозорларида ҳам сотила бошланганини кўриш мумкин.\nЭслатиб ўтамиз, ўтган йилнинг шу даврига нисбатан ўрик мевасининг экспорти 1,3 минг тоннага ошган.


Вафодорлик - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Оила ва жамиятВафодорлик\nОдоб, ахлоқ қоидалари битилган китобларда вафодорлик сифати ҳам мадҳ этилади ва ваъдага вафо қилмоқ, омонатга хиёнат қилмаслик, берган сўзининг устидан чиқиш каби хислатлар инсоний фазилат эканлиги уқтирилади. Яна шундай дейиладики, ваъдага вафо қилмоқ мард кишиларнинг ишидир. Вафо билан зийнатланган кишилар ҳар доимо эъзозда, роҳат-фароғатда бўлишини айтиб ўтирмаса ҳам бўлади. Қуйида вафодорлик туфайли бахт топганлар ҳақида ҳикоя қиламиз.\nБу воқеани менга бир дугонам сўзлаб берган эди. Унинг айтишича, опаси жуда ростгўй, ваъдасига вафоли, берган сўзининг устидан чиқадиган аёл экан. Болалигида бўлган бир воқеа туфайли, у умри давомида бирор марта ҳам ёлғон гапирмай, одамлар кўнглини оғритмасликка ҳаракат қилиб яшаётган экан.\nТуғилган кун муносабати билан дугонамнинг уйига бордик. Менга таърифланган ўша аёл билан танишдим. У билан суҳбат қуришга, ундаги олижаноб фазилатларнинг камол топишига сабаб бўлган омилларни билишга қизиқдик. Кеч тушиб қолганлигини баҳона қилиб, бу хонадонда қолишга аҳд қилдик. Юзидан нур ёғилиб турган бу онахонни ҳам ўзимиз билан қолишга кўндирдик.\nМеҳмонлигимиз ҳамда синглисининг яқин дугоналари бўлганимиз сабабли, онахон ҳам биз билан қолишга рози бўлдилар.\nҚатор қилиб солинган жойларга ўрнашар эканмиз, иложи борича онахонга яқинроқ ётишга ҳаракат қилдим. Ўринларимизга жойлашиб бўлганимиздан сўнг, онахоннинг синглисидан эшитган таърифларимни гапириб бердим, “Сизнинг бу қадар вафодор бўлишингизга сабаб бўлган воқеани айтиб беринг” дея илтимос қилдим.\nОнахон воқеани шундай хотирладилар:\n— Болалигимда жуда шўх, шаддод, эрка бир қизча бўлган эканман. Тўнғич набиралигим учун ҳам бува, бувим жуда эркалатиб юборишган. Аммаларим ҳам бир-кетин узатилган, ўртанча аммамнинг катта қизи мендан бир ёшгина кичкина бўлганлиги боис, у билан деярли тенгдошдек улғайибмиз. Тўрт-беш ёшлар бўлиб қолганимда, аммамнинг қизини соғиниб йиғлайверар ва “машина ютиб олсам Раҳим тоғамга бераман” деяверар эканман. Раҳим тоғам аммамнинг турмуш ўртоқлари.\nКатта аммамнинг фарзанди йўқ эди. У кишининг турмуш ўртоғи бизларни жуда яхши кўрарди. Қачон соғиниб қолсалар мени, укамни, амакимнинг қизини уйларига олиб кетиб, чиройли-чиройли кийимчалар, ўйинчоқлар бериб, бир-икки кун ўзлари билан олиб юришарди. У кишини ҳам тоға дер эдик.\nБир куни мени уйларига олиб кетдилар. Каттароқ лавозимда ишлар эканлар-да, машина олиб юрарди. Машинада юришни жуда-жуда яхши кўрганим учун, уларга эргашиб ишхоналарига ҳам борардим. Кичкина қизалоқ бўлсам ҳам бурро-бурро гапирардим, шекилли, мен билан катта одамлардек суҳбатлашиб ўтирардилар. Ўша куни ҳам ишдан қайтаётиб мени гапга солиб кетдилар ва “Лотореяда машина ютиб олсанг нима қиласан?” дедилар суҳбат орасида. Мен ҳам ўйланиб ўтирмай “Раҳим тоғамга бераман” дедим. “Раҳим тоғанг ким?” дедилар. “Шуниям билмайсизми, Гулруҳнинг дадаси-да” дедим ва гапимни давом эттириб “машинада Раҳим тоғам Гулруҳларни бизникига олиб келади” деб қўшиб қўйдим.\nУйга келганимиздан кейин тоғам аммамга мендан эшитган гапларини кула-кула гапириб бердилар. Кейин мен ўйинчоқлар билан овора бўлиб кетибман. Улар нималар тўғрисида гаплашганликларини билмайман. Эрта билан турсам қўлимга битта лоторея тутқаздилар. “Момо қизим, мана лоторея, агар машина ютиб олсанг Раҳим тоғангга олиб бориб берамиз-а” дедилар. Мен “ҳа” маъносида бош силкидим ўйлаб ўтирмай.\nУ пайтларда лоторея ютуқлари газетада эълон қилинарди. Тоғам бир менинг қўлимдаги лотореяга, бир газетага қараб “мана, мана 6 сони бор экан, иэ бир ҳам тўғри келяпти” деб турдилар. Кейин бирдан “яшасин, мана Садоқат машина ютиб олди” дея кулиб юбордилар.\nБу пайтда мен ҳам хурсанд бўлиб кетдим. “Уре, уре машина ютволдим” деб аммамнинг ёнига чопдим. Ўша пайтда биз янги ҳовлига кўчиб чиққан, дадамнинг ҳам машинаси йўқ эди. Бир оздан сўнг “Раҳим тоғамга бермайман, дадамга бераман. Гулруҳларникига дадам олиб бораверадилар” деб йиғлашни бошладим. Ўзимизнинг ҳам машинамиз бўлишини хоҳлагандим-да.\nШунда тоғам мени тиззаларига ўтказиб олиб, сочларимни қўллари билан силаб, пешонамдан ўпдилар. Бу воқеани эсласам, ҳали-ҳануз соғинчдан энтикиб кетаман. У киши шу қадар меҳрибонлик ва самимийлик намунасини кўрсатган эдиларки, буни сўз билан таърифлаш қийин.\n“Момо қизим, — дедилар, — Одамзот қандай ният қилса, Аллоҳ Таоло уни ниятига, албатта, етказади. Агар биз ҳам ваъдамизга вафо қилсак, у бизни яхши кўради ва нимани сўрасак бераверади. Сен «машина ютиб олсам, Раҳим тоғамга бераман», деб ният қилдинг, худо сени синаш учун лотореяга ютуқ чиқарди. Агар сен айтган сўзингнинг устидан чиқсанг, у яна ва яна кўп яхши нарсаларни бераверади. Бу машинани Раҳим тоғангга бер, сенга Аллоҳ яна беради.” Сўнгра “тушунгдингми, момо қизим” деб яна пешонамдан ўпиб қўйдилар.\nТоғам бу гапларни шу даражада ишонч, босиқлик, мулойимлик билан худди ўз тенгдошига гапиргандай тушунтирдиларки, ўзимни бир зумда улғайиб қолгандек ҳис қилдим. Ортиқча эркалик ҳам, ортиқча хархаша ҳам қилмай “хўп” деб юбордим.\nБир куни тоғам уйимизга яп-янги “Жигули” машинасини миниб келдилар ва бувам,бувим, мен, дадам, катта аммам ҳаммамиз шу машинага чиқиб, Гулруҳларникига бордик. Калитни тоғам менга бердиларда, “Бор, Гулруҳнинг дадасига бер” дедилар. Мен калитни Раҳим тоғамга тутқаздим ва “Энди Гулруҳ билан Ферузабонуни ҳар куни бизникига олиб борасиз-а” дедим. Раҳим тоғам ҳам мени даст кўтариб, бағриларига олдилар, пешонамдан ўпиб, “Раҳмат қизим” дедилар.\nШу-шу бўлдию ҳар сафар бирор ишга қўл уришдан аввал ана ўша ишнинг охирини ўйлайдиган, бирор бир гапни гапиришдан аввал унинг оқибатлари ҳақида фикр юритадиган бўлдим. Мабодо сўзимдан қайтсам тоғамнинг “Аллоҳ ваъдасига вафодор инсонларни яхши кўради” деган жумлаларини эслардим ва ўзимни ёмон кўриб кетардим. Ҳаммага севимли инсон бўлиш учун ҳамма вақт айтган сўзимда турадиган бўлдим.\nЙиллар ўтиб бир ҳақиқатни билиб олдим. Ўшанда лотореяга ҳеч қандай ютуқ чиқмаган, менинг болаларча қилган орзуимни амалга ошириш учун тоғам ўз пулига машина сотиб олган экан. Тоғамнинг одамийлиги, бағрикенглиги шу даражада бўлган эканки, менинг яхши одам бўлиб улғайишим, ҳеч қачон субутсиз бўлиб қолмаслигим учун мана шундай тарбия усулини қўллаган эканлар. Бу ҳақиқатни билгач, тоғамга меҳрим янада ошди. Ана ўшаларга суюкли жиян, у киши бошлаб берган савобли ишни давом эттириш учун ҳам яхши одам бўлишга ҳаракат қила бошладим.\nБугун кимдир менга “сен шундай одам экансан” деб яхши гап айтса, ана ўша тоғамни эслайман. У киши бошлаб берган ибратли ишни давом эттираётганимдан хурсандлигимни яширмайман.\nТурмушга чиқдим, фарзандлар кўрдим. Болаларимни тарбиялашда ҳам ана ўша мезонлардан фойдаландим. Одамзотнинг яхши ёки ёмон бўлиб улғайишида кимнингдир ибрати рол ўйнар экан-да.\nСуҳбатдошим шундай деб сўзини якунлади.\n“Машина нима бўлди, Раҳим тоғангиз уни узоқ йиллар мингандир” дедим кулиб.\n“Ҳа, ҳар сафар уйимизга келганларида мени қучиб эркалар, асал қизим, доно қизим, мени машинали қилиб қўйган қизим” дея дуо қилардилар, ана ўшандаги қувончимни кўрсангиз эди, — дедилар онахон. — Одамзот яхшилик қилишни ҳам кимдандир ўрганиши керак экан-да».\nБу пайтда ҳаммамизнинг уйқумиз ўчиб кетган, яхши одамлар ҳақида, яхши одам бўлиш ҳақида ўйлаётган эдик, назаримда.\n1-курс талабалари орасида энг одоблиси, оғир-босиғи Нурмуҳаммад эди. Ҳамма қий-чув кўтариб дарсдан қочса ҳам, қандайдир шумликлар ўйлаб топиб, домлаларнинг асабига тегса ҳам бу рўйхатда Нурмуҳаммад бўлмасди. Ҳар куни бир хил кийимда келиш ҳам унинг ўзига хослигини билдириб турарди. Ахир талабалик дегани кунига турфа хил кийим кийиш, ўйнаб-кулиш, дискотекалар уюштириш, дарслардан қочиб кинога тушиш дегани эмас-ку? Нурмуҳаммад ҳамма дарсга қатнашар, бирор марта ҳам беодоблик қилмасди.\nКамгап ва одамови бу йигит ҳаддан ташқари чиройли ва хушсурат эди.\nНурмуҳаммаднинг курсдоши Хосият шаҳарда туғилиб катта бўлган, «оқсуяк» деб таърифланадиган қизлар сирасига кирарди. Хосиятнинг ишқи Нурмуҳаммадга тушдию ақлидан буткул айрилди. Юрса ҳам, турса ҳам ана ўша индамас, «ичимдагини топ» Нурмуҳаммад кўз олдидан кетмай қолди. Шу тариқа уч йил ўтиб кетди. У даврларда қизларда шарму ҳаё, йигитларда орият ва ғурур бошқача бўлган эканми, уч йил давомида Хосият ич-ичидан куйиб, ёниб юрса ҳам йигитга бир бора ҳам ўз муҳаббати ҳақида айтолмади. Тўртинчи йили ҳамма бир-бирини яхши таниб олган, қадрдонлашиб кетган эди. Курсдошлар бир-бирларининг оилавий аҳволлари, ота-онасининг қандай касбу кор билан машғул эканликлари, оилада нечанчи фарзанду уни кутаётган келажак ҳақида билиб олишган эди.\nКунларнинг бирида Хосият юрак ютиб Нурмуҳаммадга шундай деди: «Сизга турмушга чиққан қиз жуда бахтли бўлади-да».\nЙигитнинг ҳам жавоби тайёр экан, қиз сўзини тугатмай сўз олди: — Бизнинг оилага унча-мунча қиз кўниколмаса керак. Ахир ўнта укам бор-а. Ҳар куни нон ёпиш, кир ювишу овқат тайёрлаш келиннинг зиммасида бўлади.\n— Сиздан ва ота-онангиздан бир оғиз ширин сўз бўлса, бўлди-да, одам меҳнатдан ўлмайди-ку. Муҳими, сиз яхшисиз, ҳар қандай қиз ҳам яхшилигингиз учун ўша хонадоннинг ўтидан кириб, сувидан чиқади.\n— Ҳозирги қизлар «оқбилак» бўлиб кетишган. Ҳатто овқат қилишга ҳам эринишади. Ўн учта одамнинг ташвишини бўйнига оладиган қиз борлигига ишонмайман-да, — деди Нурмуҳаммад. Хосият эса эшитилар-эшитилмас қилиб “мен бўйнимга олардим” деди.\nНурмуҳаммад унинг бу гапини ё эшитди, ёки эшитган бўлса ҳам ўзини эшитмаганликка олди. 5-курс якунида Нурмуҳаммад Хосиятни яхши кўришини, аммо шаҳарлик қиз қишлоқ шароитига кўника олмаслигидан хавотирда бўлганлиги учун унга севги изҳор қилаолмаётганлигини дўсти орқали билдирди. Хосиятнинг жавоби шу бўлдики, “мен ҳамма қийинчиликни бўйнимга оламан”.\nСовчилар келиб-кетгач, Хосиятни ота-онасининг капалаги учди. Ахир ўн битта боласи бор оиланинг тўнғич келини бўлмоқ осонми? Вақти келса, бир донагина укасининг кийимига дазмол босишга эринадиган қиз, ўн бир боланинг хархашасини қандай кўтаради? Бирор марта хамир ёймаган қиз, қандай қилиб ҳар куни хамир қориб, нон ёпади? Ҳамма бир бўлдию Хосиятнинг ўзи бир томон бўлди. У тўтиқушдек бир гапни такрорларди: “ҳамма оғирликни бўйнимга оламан, Нурмуҳаммад билан яшасам бўлди”.\nТўйнинг учинчи куниёқ қиз бечора хаёл бошқаю ҳаёт бошқа эканлигини билди. Ўша куни биринчи бор хамир қорди. Нонни ҳам бир амаллаб тандирдан узиб олди. Нурмуҳаммад айтганидек, бу хонадонда ҳар куни кир ювилар, ҳар куни икки тандир нон ёпилар эди. Қиз бечоранинг тинка-мадори қуриб кетар, дастурхонга келиб эндигина бир тишлам нон тишлаганда чойнакдаги чой тугаб қолар, чой дамлаш учун яна ошхонага югурар, чой олиб келиши билан кичкинтойлардан бири яна овқат ичишини айтиб, косасини узатиб турарди.\nНурмуҳаммад ҳам иложи борича Хосиятга ёрдамлашар, ҳамма ухлаган пайтида уюм-уюм кирларни бирга ювишар, хамир қориб берар, овқат бошласа, ўчоққа ўт қалаб турарди.\nУйдаги шунча меҳнатни кўриб, Хосият ишга кираман деб айтолмади. Ахир қайнонаси «келин қилсам шу меҳнатлардан қутиламан, мен ҳам одамга ўхшаб яшайман», деб ният қилган эди-да. Болаларнинг энг кичиги Хосият келин бўлиб тушган пайтда икки ёш эди. Саккиз нафар ўғил бола, уч нафар қизнинг шунча дунёси, фикр юритиши, феъл-атворини ўрганиб олишнинг ўзи Хосиятга бир мактаб бўлди. Қайнонаси келин бечора шунча меҳнатни қилса ҳам, туну кун қўли косов, сочи супурги бўлса ҳам Хосиятнинг ҳар бир ишидан камчилик топар, ўғлимга қандоқ қизларни келин қилмасдим, дея жаврагани-жавраган эди.\nБундай оғир меҳнат ва қайнонанинг зулмларидан бошқа биров бўлганда-ку, аллақачон тугунини кўтариб, бу уйдан қочиб кетарди, аммо Хосият ҳамма-ҳаммасига сабр ва матонат билан чидади.\nЙиллар ўтди. Қайнукалари ҳам улғайиб, уйланишди, қайнсингиллари турмушга чиқиб кетишди. Катта ҳовлида қайнона-қайнота Хосиятлар билан яшашни маъқул кўришди.\nҲар сафар катта-катта давраларда Хосият холанинг матонати, сабру қаноати ҳақида гапиришар экан, нуроний онахон кулиб ўтираверади. Жуда гапиргиси келса, бир оғизгина сўз қўшиб қўяди: “Берган сўзимга вафо қилдим, холос. Жуда катта иш қилмадим”. Кўпчилик эса унинг қандай сўз берганини билмайди ҳам.\nШарифа Муроджон қизи\n← Аввалги Аввалги Ўнг қўшни – чап қўшни\nКейинги → Кейинги: Оқибат ва андишани асрайлик


Добавлено: 21.12.2015, 12:03\nАёл зоти қизиқ. Айниқса, унинг кўнгли. Келинг, сизларга мана шу кўнглимни бир очай. Ахир қачонгача билолмай хуноб бўласиз.\nРостини айтсам, кўнглимизни ўзимиз ҳам яхши билмаймиз. Чунки у гўё интернет! Яъни, “google”! Янаям аниғи — “кўнgoogle”! Баъзида истаган нарсангни жуда тез топасан ва қувонасан, айрим ҳолларда излаганларингнинг акси чиқиб, асабларингни шунақа ўйнайдики...\n— Ҳайит ўтгандан кейин... — эрим шундай деди-ю, яна “япалоқойими”нинг оғушига бармоқлари орқали кириб кетди.\nМен эса унга тикилганча, яна ваҳимага туша бошладим. Аёллар “кўнgoogle”и шунақа-да!


ФАОЛЛИК ОШМОҚДА » Bulung‘ur hayoti газетаси\nGazeta: admin Қўйилган сана: 21-12-2018, 14:18 Рукун: СИЁСАТ Кўрилди 294\nТадбиркорлар ва ишбилармонлар ҳаракати - O`zLiDeP туман Кенгаши аниқ чора-тадбирлар режасига мувофиқ фаолият олиб бормоқда. Ташкилий-партиявий ишлар, бошланғич партия ташкилотлари фаолиятини такомиллаштириш, уларнинг мавқеини кучайтириш, партиянинг истиқболли кадрлар заҳирасинишакллантириш йўналишида кўплаб давра суҳбатлари, очиқ мулоқотлар, йиғилишлар ўтказаяпмиз.\nЙиғилишларда бошланғич партия ташкилотлари аьзолари сифат таркибини яхшилаш масалаларига алоҳида эьтибор қаратилиб, уларнинг ҳужжатлар тўпламларини шакллантириш ва аьзолик гувоҳномалари билан таьминлаш аниқлик асосида йўлга қўйилган. Ҳисобот даврида БПТлар сони 55 тага, партия аьзолари сони 2301 нафардан 4523 нафарга етказилди. Жорий йилда жами 2222 нафар янги аъзолар партия сафига қабул қилинди.\nПартиянинг дастурий кўрсатмаларини ишлаб чиқиш ва чуқурлаштириш масалалари, партия мафкурасини ривожлантириш, унинг ғояларини аҳоли ўртасида кенг тарғиб қилиш борасида кўплаб давра суҳбатлари, очиқ мулоқотлар, йиғилишлар ўтказилди.\nЖисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари билан ишлаш борасида халқ депутатлари туман Кенгашидаги O’zLiDeP депутатлик гуруҳибилан ҳамкорликда “Меҳржон”, “Самарқанд”, “Булунғур”, “Чўянтепа”, “Гулистон”, “Янгиқўрғон” МФЙларда сайёр қабуллар ўтказилиб, аҳолидан 26 та мурожаатлар қабул қилинди ва улар мутассадди ташкилотлар ҳамкорлигида ўз ечимини топди.\nЖорий йилда депутатларимиз томонидан ҳозирга қадар фуқаролар мурожаатларидаги масалаларни ечиш, қонунлар ва давлат қарорлари ижросининг депутатлик назорати билан боғлиқ масалаларда мутассадди ташкилотларга 54 та депутатлик сўровлари юборилди. Шунингдек, 15 маротаба мутассадди раҳбарларининг ҳисоботлари эшитилди. Ушбу эшитув ва депутатлик сўровларидакўплаб муаммоли масалалар ўз ечимини топди.\nЁшлар билан ишлаш борасида ҳам 19 маротаба давра суҳбатлари, йиғилишлар ташкил этилди. Мазкур тадбирларда 1000 нафардан ортиқ ёшлар иштирок этди.\nШунингдек, ёшларнинг тадбиркорлик ва фермерлик фаолиятига қизиқишларини кучайтириш, ўз бизнесини ташкил этиш учун иқтисодий ва ҳуқуқий шароитлар яратиш, олий ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасалари битирувчиларини кичик ва хусусий тадбиркорликка жалб қилиш, ёшларнинг мамлакатимиз келажаги йўлидаги интилиши, изланишлари, жамоат ишларидаги фаол иштирокини қўллаб-қувватлаш ва ижтимоий-сиёсий фаоллигини оширишга қаратилган ўқув-семинарлар ва тренинглар ўтказилмоқда.\nХотин-қизларнинг сиёсий фаоллигини, жамиятдаги ўрни ва мавқеини ошириш борасида ҳам ҳамкор ташкилотлар ҳамда Кенгаш қошидаги “Аёллар қаноти” томониданкўплаб давра суҳбатлари, ўқув-семинарлар, йиғилишлар ташкил этилмоқда. Тадбирларда юзлаб фаол хотин-қизлар иштирок этаяпти.\nМамлакатимизда амалга оширилаётган ижтимоий-иқтисодий ислоҳотлар мазмун-моҳиятини жамиятимизнинг илғор қатлами - деҳқон ва фермерларга, партия аъзоларига етказиш, уларнинг тажрибасини оммалаштириш, фермер хўжаликларида замонавий экспортбоп ва рақобатдош маҳсулотларни замонавий технологиялардан фойдаланиб ишлаб чиқариш, саноатнинг жадал суръатлар билан ривожланишига кўмаклашиш, жойларда, айниқса чекка қишлоқларда янги иш ўринларини яратиш бўйича тизимли амалий чора-тадбирларни амалга ошириш ҳамда аҳоли, айниқса тадбиркорлар ва фермер хўжаликлари фаолиятида учраётган долзарб масалаларни халқ депутатлари туман Кенгашидаги депутатлик гуруҳимиз ёрдамида ҳал этиш бўйича депутатлик гуруҳимиз томонидан амалий ишлар давом эттирилмоқда.\nO’zLiDeP туман Кенгаши раиси\n1-ўринбосари, аппарат раҳбари.\nСуратда: O’zLiDeP туман Кенгаши раиси Ҳайитбой Эроновга партиянинг 15 йиллиги ҳамда Ўзбекистон Ре6спубликаси Конституцияси қабул қилинганлигининг 26 йиллиги муносабати билан O’zLiDeP Сиёсий Кенгаши раиси А. Хаитовнинг ташаккурномасини туман ҳокими Б. Бахрамов тантанали равишда топшираяпти.


TIBET MOUNTS FLORA бош ошпази овқатлар ва миллий таомлар ҳақида\nДўстлар, биз TIBET MOUNTS FLORA санаторий-курорт комплекси ҳақида ҳикоя қилишда давом этамиз ва бугун энг қизиқарли мавзу ҳақида гаплашамиз! Биз тўғри ва мазали овқатланиш, санаторийда меҳмонларга қандай овқатлар берилиши тўғрисида бош ошпаз Ўткир Абдураҳмонов билан қизиқарли суҳбат қурдик.\nЎткир ака, кўпчилик инсонлар санаторийдаги таомлар доим қандайдир парҳезбоп ва унчалик ширин эмас, деб ўйлашади. Чиндан ҳам шундайми?\nЗамонавий санаторий-курорт комплекслари нафақат даволаниш муолажаларини, балки «тўғри» ва мазали таомларни ҳам ўз ичига олади. Бу ерда ҳеч қандай чеклаш йўқ: агар мижозимизда аллергия ёки касаллик бўйича бошқа қарши кўрсатмалари бўлмаса, истаганини еявериши мумкин!\nИшимиз сифатига юқори талаблар қўйилади ва ҳар куни жиддий назорат ўтказилади.\nTIBET MOUNTS FLORA меҳмонларига қайси таомларни татиб кўришни маслаҳат берасиз?\nБизнинг санаторий-курорт комплексимизда учта ресторан бор – «Ромашка», «Годжи» ва «Барбарис».\nБиз шведча стол тизими бўйича ишлаймиз ва таомномамиз ҳам хилма-хил.\nБиз итальян пастаси ёки япон сушиси ва ролларни таклиф қилишимиз мумкин. Мол гўшти, товуқ ва балиқ гўштини хуш кўрувчилар учун таомларимиз бор.\nШифокорларимиз томонидан парҳез буюрилган кишилар, яъни ошқозон-ичак йўллари, қандли диабет касалликлари билан оғриган беморлар учун алоҳида парҳезбоп столлар таклиф қилинади.\nТаомларни тайёрлашда фақатгина энг янги маҳсулотлардан фойдаланилади, меҳмонларга турли салатлар, мева ва сабзавотлар таклиф қилинади.\nШунингдек, уч маҳал овқатланишдан ташқари меҳмонларимиз исталган пайтда кичик тамадди қилиб олишлари, янги сиқилган шарбатлардан ичишлари, салат ва мевалар истеъмол қилишлари мумкин.\nTIBET MOUNTS FLORA ошхонасида бугунги кунда нечта ошпаз ишлайди?\nҲаммаси бўлиб 6 та ошпаз, қандолатчи, шунингдек, тайёрлаш цехи, яхна овқатлар ошпази, официантлар ҳам бор. Жамоамиз аҳил ва барчасини ўз вақтида бажаради.\nОшхонамиз очиқ, шу боис меҳмонларимиз таомлар тайёрланиши жараёнини бемалол кузатишлари мумкин. Бундай амалиёт сайёҳлик соҳаси ривожланган давлатлар – Туркия ва Мисрда анча оммалашган. Бизнинг юртимизда эса очиқ ошхонаси бор санаторий-курорт комплекслари, афсуски, кўп эмас. Унинг мавжудлиги – бу очиқлик, ошпазлар маҳорати ва тайёрланаётган таомлар сифати кўрсаткичи, чунки меҳмонлар овқатнинг қандай шароитда, қайси маҳсулотлардан ва қандай идишда тайёрланаётганини бевосита кўриш имкониятига эга бўладилар. Бу озодалик ва тозаликнинг юқори кўрсаткичи бўлиб хизмат қилади.\nАйтганча, ошхонамиздаги барча жиҳоз ва асбоб-ускуналар янги, текширилган, зарур талабларга жавоб беради.\nЎткир ака, ўқувчиларимиз сиз билан яқинроқ танишишлари учун ўзингиз ҳақингизда ҳам икки оғиз сўзлаб берсангиз.\nМен шу ерда, Бўстонлиқ туманида туғилиб ўсганман. Менинг онам маҳоратли ошпаз. Ёшлигимдан уларга қарашганман, уларнинг ошхонадаги тажрибаларини кузатиш мен учун қизиқ бўлган. Шунинг учун мактабни тугатиб мен ошпаз-технолог соҳасига ўқиганман. Ҳозир менинг асосий йўналишим – европа ва япон таомлари. Бироқ доим ўз устимда ишлашга ва янгиликларни ўрганишга ҳаракат қиламан ва ўзбек, турк ёки бошқа давлатларнинг миллий таомларини бемалол тайёрлай оламан.\nЎз фаолиятингизни қаерда бошлагансиз?\nБўстонлиқ туманида жойлашган «Горняк» пансионатида. Кейинчалик мен Россияга бориб, турли ресторанларда ишладим, суши тайёрлашда узоқ вақт маҳоратимни оширганман. Бироқ кейин уйдан узоқда бўлиш мен учун эмаслигини тушуниб етдим ва Ўзбекистонга қайтиб келдим. Мени дарҳол LAYNER тоғ курорт комплексига чақиришди. TIBET MOUNTS FLORA га чақиришганида ўйлаб ўтирмасдан рози бўлдим, чунки бундай юқори даражадаги санаторий-курортни Ўзбекистонда бошқа ҳеч ким таклиф қила олмайди, деб ҳисоблайман. Бундай ажойиб лойиҳада ишлаш ҳам ёқимли, ҳам қизиқарли. Бу худди ўзингиз учун янги имкониятларни очишдек гап.\nTIBET MOUNTS FLORA га келиш учун учта асосий сабабни келтириб ўтсангиз.\nМалакали шифокорлар, ажойиб табиат ва мазали таомлар! Ишонинг, бизга бир марта келсангиз, бу ерга яна албатта қайтасиз!\nЯнги йилга қандайдир ўзгача меню тайёрланяптими?\nҲа, албатта! Ҳамма сирларни очмайман, фақат биз ҳақиқий ошпазлик шоусини уюштиришимизни ва TIBET MOUNTS FLORA да Янги йил меҳмонлар учун «энг мазалиси» бўлишини айтиб ўтишим мумкин!\nTatil.uz вакиллари билан танишишдан хурсанд бўлдим. Сайёҳлик компанияси ходимларининг ҳаммасини синчиклаб ўрганишганини, зарур маълумотлар тўплашга ҳаракат қилишганини ва санаторий-курорт комплексида бўлажак дам олувчилар ва тегишлича, ўзларининг мижозлари билан боғлиқ жойларни астойдил ўрганишганини кўриш ёқимли. Биз эса, ўз навбатида, ўзимизнинг ошпазлик маҳоратимизни намойиш қилишга ҳаракат қилдик ва энди Tatil.uz ўқувчиларини TIBET MOUNTS FLORA да кутиб қоламиз! Уларнинг дам олишлари юқори даражада ўтишига кафолат берамиз! Барча эзгу тилаклар сизларга ҳамроҳ бўлсин! Сизларни Янги йилда кутиб қоламиз!\nҲа, байрам ҳам кириб келмоқда! Tatil.uz эса Янги йилингизни TIBET MOUNTS FLORA да ўтказишга таклиф этади! Бу ерда ҳаммаси қизиқарли ва унутилмас тарзда ўтишига кафолат беришяпти! Тур учун нархлар билан бу ерда танишишингиз мумкин. Батафсил маълумот +99871 200 55 44 рақами орқали.


Фаррух Жабборов. Темурвойнинг адаси (ҳикоя) - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиФаррух Жабборов (1985)Фаррух Жабборов. Темурвойнинг адаси (ҳикоя)\nАсли илгари ҳам пилдираб юрарди. Энди болалар ўйинчоғи – пирилдоқдай пириллай кетди. Бир жойда кетини босиб ўтира олмай қолди. Ишини чала ташлаб, тамаки тутатгани чиқиб келаверади. Мижозлари оғзини ланг очиб, жағлари оғриб, интизор кутади уни. Яна денг, бари катта одамлар ёки уларнинг оила аъзолари. Шундай олиймақом шифохонага ишга киргунча ҳам оғзидан она сути анқиган. Ўрта махсус маълумотли бўлса-да, қўли енгиллиги боис унча-мунча дўхтирдай ишга аралашиб, у-бу кимни даволай бошлади ҳам. Беморлар атайин уни сўраб келадиган бўлишди. Ўзига яраша обрў қозонди. Катта жойнинг кичкина имтиёзларидан фойдаланишга ўрганди. Ёлғиз эркатойини казо-казоларнинг арзандалари қатнайдиган олиймақом боғчага базўр жойлаштирди.\nТонг саҳарлаб ўғлини уйқусини чала қилиб уйғотади-да, хотини оғзига ул-бул тутадими-йўқми – ҳай, майли, боғчада каша ея қолар, болани пўрим кийинтиргач, кўтариб чопқиллайди. Тўртинчи қаватдан тушгунча ўпкаси келиб оғзига тиқилади. Шап-шап қадам товушларидан қўшнилар ҳам биладики, Темурвой каллаи саҳарлаб боғчага кетяпти. Бу пайтда дўмнинг болалари айни ширин уйқуни олаётган бўлади. Ҳовлига чиқиши билан ўғлини пастга туширади, қўлидан етаклаб бекат томон ошиқади. Икки сумкасини бурноғи йили кесиб ташланган азамат чинорнинг кенг-мўл тўнкасига жойлаштириб, “Мо-ло-коо!” деб бақиришга чоғланиб, томоқ қирганча овоз пайчаларини созлаётган сутчи хотинга бош ирғаб салом беради гўё. Жувон ҳам кўзларини пирпиратиб кетаётган бир бурдагина эркакка эмас, пичинон кавшаб бораётган болакайга қараб жилмаяди. Хуши келса, “Ҳа, боғчагами?” дейиши мумкин. Жавоби ўзи билан. Худо уриб уйқу кучлилик қилса-ю, кечроқ уйғонса, сутчининг олдидан шамолдай учиб ўтади. Ўғлини ҳам кўтариб олади, ерга қўймайди. Ҳалитдан зил-замбил, тенгқурларига қараганда бўйдорроқ. Хотини боласининг сочини силаб, истарали юзларидан ўпиб, “Тоғаларига тортган-да!” дейишдан чарчамайди. Бу бўлса баҳслашиб ўтирмайди. Ичини мушук тирнамасаям кераг-ов. Ҳеч қурса, ўғлимни ўзимдан ўздириш учун, ана, ҳукуматнинг боғчасига жойлаштириб қўйганман, ҳали сузишга, ҳали курашга олиб югураман, деса бўларди. Лекин дими чиқмайди. Тарбияси шунақами…\nМана шу автобусга илинмаса, кейингиси йигирма дақиқада келади, ишга кечикиши аниқ. Шу учун сулоқмондай ўғлини кўтарганча бекатга қараб югургилайди. Автобус ҳали тирбанд эмас, ойна томондаги бўш жойга ўрнашиб, Темурвойни тиззасига олади, ўзининг кичкина жуссаси кўринмай ҳам қолади. Узоқдан қараган киши бир ўриндиқда икки болакай ўтирволибди, деб ўйлаши ҳеч гап эмас. Автобус шаҳри азимнинг қишлоқдан кўчиб келганлар яшайдиган бу чеккасидан марказга етиб боргунча кўп бекатларда тўхтайди, одам тушириб, одам олади. Бу бўлса миқ этмай кетаверади. Кўча манзараларига маъносиз боқиб бораверади. Ўғли бир нималар сўраса, жа зеҳни ўткир қурмағурнинг, билганича жавоб беради. Кўпинча боланинг ўзи дадасининг жавобини тузатиб қўяди.\n– Ана Темур бобом! – болакайнинг ҳар кунги хитоби шу. Хиёбон ўртасидаги ҳайкални кўрсатиб, исми бир хиллигидан ғурур туяди. Бу бўлса доимгидай синиқ жилмайиб, чаккаларидан сочлари тўкилаёзган бошини оҳиста ирғайди.\nАвтобус николай ғиштин бино қаршисида тўхтайди. Ота-бола йўловчилар орасидан ситилиб, таниш бекатга тушгач, бу ёғига секин салобат билан (агар шу салобат дейилса) қадам босадилар. Боғча яқинида ҳали иномарка машиналар кўргазмаси бошланмаган, битта-иккита мерс-перс, прадо-срадони ҳисобга олмаса. Темурвой кўринган автомобилнинг маркасию моделини айтиб боради, дадаси бош силкиб қўяверади.\n– Сизга бунақасидан! Ойимга анавинақасидан, фақат ранги қизил бўлади. Ойим қиз бола-ку! – шаҳарда туғилган-да, ойи, ада дейишга ўрганган. Шуниси тузук, ўзига яхши, эна, ота деб ўртоқларининг олдида мулзам тортмайди. – Ўзимга эса Муҳаммадқодирнинг додасининг мошинасидан оламан! Котта бўлсам, пулим кўп бўлади…\nОтаси болакайнинг доимги гапларига парво қилмайди. “Кашангни е! Ҳеч ким билан уришма!” дея қайта-қайта уқтирганча боғча дарвозасидан кириб боради. Ҳали болалар келмаган бўлади. Темурвойнинг кўча кийимларини ечиб, жавонига илади, ичкари кийимларини кийдириб, оёғига шиппагини беради. Боғча опасига топширади. “Майли…” дейди ерга тикилганча. Ўғли келиб қучоқлайди: “Деразадан қарайман!” дейди. Бу ҳовлига чиққач, иккинчи қават ойнасидан Темурвойнинг қўл силкиётганини кўради. Дарвоза остонасидан ҳатлаётиб, яна ортига ўгрилади. Энди ўғлининг нигоҳи тирбандлаша бошлаган кўчада, иномарка машиналарда, қўлида бир нималар кўтарволган ўртоқларида бўлади. Унинг кўзидаги мунг аралаш ҳавасга ортиқча эътибор қилмай, чунки ҳамишаги ҳолати шу, ишхонасига шошади. Бошлиқлар келгунча, у ёқ-бу ёққа қараб қўйиши керак…\n– О-о-ой!… – аёлнинг жон аччиғида бақирган овозидан ҳуши жойига қайтиб, дарҳол ускунани ўчирди. Хаёл билан чалғиб, беморнинг соғ тишини ўйиб юборишига сал қолибди-я. Бирпасда фаррошдан тортиб бош шифокоргача ҳамма шу ерда ҳозир бўлди: хайрихоҳ қараган, заҳарханда илжайган, маъносиз боққан қиёфалар…\n– Кечирас… кечирас… – тилидан шу сўз тушмайди, беморнинг атрофида гирдикапалак айланади.\nЁши қайтиб, юзига ажинлар уя сола бошлаган аёл ўнг ёнига эгилган кўйи туфдонга қайта-қайта туфлайди. Ҳамширалар тутган қоғоз сочиқ билан лаб-лунжини артади. Бу бўлса унинг елкасига енгилгина қоқиб, узрини айтмоққа шайланади-ю, қимматбаҳо светирига бармоқ теккизишга ботинмайди. Қўли ҳавода қолади. Беморни шаштидан тушириб, отанг яхши, онанг яхши, деб кўнглини овлаб, бир амаллаб кузатишгач, ҳамма енгил нафас олади. “Ўзи, олий маълумоти йўқ, бу ер эса ҳукумат шифохонаси, тиш даволашни ким қўйибди унга…” деган писандаларга қулоқ қоқмай, кўзини пирпиратиб тураверади. Худо урган бандасини пайғамбар ҳам ҳассаси билан туртибди деганларидек, унга ҳамкасбларининг муносабати бирдан ўзгаради. Бир-икки одамшавандаси ичи ачигандай қарайди, холос. Ҳатто ҳамишабаҳор ҳамшираой ҳам менсимасдан: “Главрач чақирвотти…”, деб кетади чимрилиб. “Кунингни кўрсатишади энди”, деган иддао сизиб туради гапириш оҳангидан.\nХонасида тек қотиб ўтирган эди, нима қиларини билмай. Бундан кўра тепиб-тепкилашгани яхшийди. Бош шифокорнинг чақиртирганини эшитиб, бир ҳисобда сал енгил тортди ҳам. Зум ўтмай қабулхонада пайдо бўлди. Котибага айбдор-айбдор мўлтиради. Қорақош хоним пардоз ойначасидан бирров кўз узиб, “Қанча кутиш мумкин? Имилламасанг-чи!” деганнамо ўқрайди, ичкарига ишора қилиб бош ликиллатди. Бу бўлса шундан кейин ҳам бироз тараддудланиб турди. Ҳашамдор эшикни оҳиста очиб, муҳташам хонага бош суқди. Раҳбарнинг қовоғидан қор ёғади, лекин кўзларида важоҳат сезилмайди. Сал дадиллашиб, бир қадам олдинга ташлади. Эшик ўзи келиб, тирқ этиб ёпилди. Қўлини қовуштириб, хўжайиннинг оғзини пойлади.\n– Каллангни еб қўйибсан сан бола. Кимларга хизмат қилишимизни эсдан чиқардингми?! Ҳалиям унча инжиқ эмас экан. Ўғлига айтса, санга қўшилиб, маниям оёғим осмондан бўлиб кетади-я… – Бошлиқ кўпни кўрган одам, инсон тақдирига дахлдор масалада етти ўлчаб, бир кесиш кераклигини яхши билади. Устига устак, шу мусичадай йигитни ошириб жазолашга ҳам кўнгли бормайди. Бу бўлса бурнини тортиб, қўлини қовуштириб, елкасини тириштириб, кўзини пирпиратиб тураверади. Кўрган одамнинг ичи ачийди, кўнгли юмшайди. – Бирор гап бўлса, айт. Қўлдан келса, ёрдам қиламиз. Охирги пайтда ғалати бўп қолдинг, ўзи…\nХўжайиннинг мулойим гапидан кўзида ёш ғилтиллади. Ўзининг ишда қолишини эмас, ўғлининг боғчада қолишини ўйлаб кўнгли тўлиқди. Хайрихоҳ тикилган бош шифокорга вазиятни тушунтиришга уриниб ғулдиради. Раҳбар ҳеч нимани англамаётганди, бу бўлса ҳаммасини аралаш-қуралаш қилиб ташлади:\n– Ёмонликка олса, ҳайдатворади, дедила… Шу навараларини жуда яхши кўрар эканла… Боғчага ўзлари машинада олиб келиб, ташлаб кетарканла… Биргина шапати… – ўзининг юзига аста уриб кўрсатди.\nБошлиқ узоқ вақт анграйиб турди. Масаланинг тагига етиб, бу нотавон ходимининг ҳолига ачинишини ҳам, ачинмаслигини ҳам билмай қолди. Арзимаган нарсадан шунчалик ваҳимага тушиш мумкинми одам? Атрофидагилар ҳар нима деб ҳовлиқтириб қўйибди-да.\n– Окахонни кенгфеъл деб эшитаман. Шу муштдай бола билан пачакилашиб ўтирмаса керак…\n– Муштмас, шапати… – шошиб айтган изоҳидан сезилдики, раҳбарининг гапини тузук-қуруқ тушунмаган эди. Бош шифокор бунга эътибор қилмади, стол чертиб бироз ўйланди, сўнг бўлари маслаҳатга ўтди:\n– Полвонни олинг-да, тўғри олдиларига боринг, – энди қадимгидай сизлай бошлаганди. – Шундай, шундай денг. Тушунадилар. Асли буям шарт эмас. Жа кўнглингиз жойига тушмаса, дейман-да.\nБошлиқнинг хонасидан қушдай енгил бўлиб чиқди. Яна денг, муаммонгизни ҳал қилволгунча, ишдан рухсат бериб турамиз, дегани-чи. Боғча опалари: “Шахсан ўзлари келиб, мудирадан: “Қани, ўша зўравонни кўриб қўяйлик-чи?!” деб сўраб, қош чимирибдила…” деяверганидан кейин ўғлини тоби қочдига чиқариб, уйда қолдираётганди. Ким билади дейсиз, айтиб бўлармиди, катталардан ҳар нарса кутиш мумкин. Лекин Темурвой боғчага бораман деб хархаша қилгани-қилган. Саҳар мардондан туриб олади. Аскарлар кунига байрам бўлади, шунга шеър ёдлаганман, дейди. Генерел Темурбек Йўляхшиев чақириғингизга биноан етиб келди, деб қаддини ғоз тутади, шу тариқа байрамдаги ролини репетиция қилади. Унга сайин онаси кулади: генерал етиб келмайди, генералнинг ҳузурига етиб келадилар, деб. Минг қилса ҳам аёл-да: “Мана, қаранг, ўғлимизнинг ҳам бети кўкарган”, дея эрини ишонтиришга тиришади – ўхшамайди, суртган упа-элигини Темурвой кафти билан артиб ташлайди. Ё, чиндан ҳам, эт-бетини сал кўкартириб, боғчага оборсакмикан, деган хаёлларга берилади. Лекин боласига ичи ачийди.\nИшни эртага қолдирмади. Ўғлини кийинтира солиб, шаҳар марказига ошиқди. Баланд ойнаванд бино пойига етгунча ҳеч иккиланмади. Яшил формаларни кўриб суст босди, қадамлари секинлашди. “…вич…вич”, деб каловланди, ичида ўзига ўзи такрорлаб келган гаплари фаромуш бўлди. Ўғли эса мелисанинг камарига тақилган қинда чинакам пистолет борми ё тушликка ейиш учун помидор-бодринг солволганми, балки носвойини шу ерда асраб юргандир, деб қизиқсиниб қарайди – билолмайди. “Йиғилишдалар, навбатга ёзилган бўлсангиз, кутиб туришингиз мумкин”, дея деворга тираб терилган қатор ўриндиқлардан жой кўрсатишади. Бориб ўтирадилар. Фақат қари-қури, хотин-халаж… Бир кампир ёнидаги чолга ҳар икки гапининг бирида: “Бу йил, ахир, халқ билан мулоқот йили бўлса”, деб такрорлайверади. Қора-кўк костюм-шим кийган, бўйинбоғ таққан сипта йигитлар шошиб кириб-чиқади, ҳали у ёққа, ҳали бу ёққа ўтади. Турникет тез-тез чийиллаб, шиқиллаб туради.\nБир пайт ҳаммада енгил жонсараклик бошланди. Келяпти, келяпти, деб қолишди. Мелисалар қаддини ростлаб, қорнини ичига тортиб, қўлини чаккасига тираб тек қотди. Буғдойранг юзига, қисиқроқ кўзига, сокин қадам ташлашига… яна қандайдир ҳаракатларига, белги-аломатларига қараб кишининг беихтиёр кўнгли юмшарди. Амалдор турникетдан ўтиб, ўзини маҳтал кутаётганларга эҳтиром билан салом берди, қўлини кўксига қўйиб таъзим қилган бўлди. Кампирлар яйраб-ёйилиб кетди, чолларнинг юзидан ҳам дард ариди, қуруқшаган лабларида табассум ўйнади. Ҳамма мана шу саломга алик олиб, яна юзлаб чақирим наридаги қишлоғига қайтиш учун атайин келгандай хушҳоллик сезди. Барча муаммолари ўз-ўзидан ечим топгандай эди. Амалдор болакайни кўриб, тўхтади: юзида ажабсиниш аломати балқиди. Бу бўлса ҳалиям анқайиб турарди. Ўғли “Муҳаммадқодирнинг додаси-ку!” дея енгидан тортгач, ҳушини йиғволди. Ёноғига секин уриб, “шапати…” деди, бироқ овозини ўзидан бошқа ҳеч ким эшитмади. Амалдор эркатой неварасининг номи қулоғига чалиниб, улар томон юрди. Бу бўлса гапни нимадан бошлашни билмай, ғудранарди.\n– Ассалому алайкум! – деди Темурвой дадил, болаларга ярашмайдиган, катталарга хос ўктам овозда.\n– Генерал Темурбек Йўляхшиев чақириғингизга биноан етиб келди!\nАмалдор жилмайиб, болакайнинг сочини меҳр билан тўзғитиб қўйди:\n– Генерал етиб келмайди, генералнинг ҳузурига етиб келадилар. Хўш, ўртоқ генерал, бизга нима хизмат?\nТемурвойнинг адаси кўзларини пирпирата-пирпирата тушунтира кетди:\n– Шапати… – яна ўзининг юзига уриб кўрсатди. – Неварангизни… Муҳаммадқодиржонни… шапати… Ўғлимиз бироз шўх-да…\n– Шапатисига кўзи кўкарибдими?! – қувлиги тутди амалдорнинг, довдиратиб томоша қилгиси келдими. – Муштлаб туширганида нима бўларди?! Темурвой темир мушт соҳиби экан-да. Катта бўлса…\n– Катта бўлсам, додангникидақа мошина оламан, дегандим, Муҳаммадқодир додам санга мошиналарини сотмайдила, деди… Шунга… шунга…\n– Йиққан пулинг машинага етадими, ўзи?!\n– Яқинда суннат тўйимни қиламиз, ҳамма менга пул беради. Ҳозирча кам… – боланинг шашти бироз пасайди.\nАмалдор костюмининг ички чўнтагидан беш-олтита қоғоз пул чиқариб, болакайга узатди. Отаси шошиб қолди: “Олма! Олма!” дея шипшиди. Темурвойнинг эса юзига табассум югурди:\n– Ҳай, майли… катталарнинг қўлини қайтариш яхши эмас.\nЧол-кампирлар камшик тишларини қоқшол бармоқлари билан яшириб кулиб юборди. Мелисалар ҳам охири нима бўлар экан деб қизиқсиниб, кўз қирларини ташлаб турарди. Болакай пулни бамайлихотир санаб, чўнтагига тиқди. Миннатдор боқди ён-ёғига.\n– Ўртоқ генерал! Кетишга рухсат сўрайман!\nТемурвой боғчадоши Муҳаммадқодирнинг бобосига эмас, байрам тадбирида роль ўйнаётган тенгқурига гапиргандай баралла: “Рухсат!” деди. Бу бўлса амалдорга етти букилиб раҳмат айта кетди.\nОта-бола фавворалар ёнидан ўтиб борарди. Темурвой ҳовуз зийидаги мармар ҳошия устида дикинглаб сакрайди. Дадасидан қўлини қўйиб юборишини сўрайди. Оғзида хўрозқанд: олдин бир-икки ялади, сўнг шима бошлади, охири қарсиллатиб чайнашга тушди. Лаб-лунжидан шира оқиб деди:\n– Ада! Сиз бу дунёда ҳеч кимдан қўрқмайсиз-а?!\n«Ёшлик» журнали, 2018 йил, 10-сон\n← Аввалги Аввалги Бобомурод Даминов. Тил равнақи (1989)\nКейинги → Кейинги: Иқбол Қўшшаева. Ерга қўнмайдиган қушлар…


ОАВ вакиллари учун IFABнинг янги қоидалари бўйича семинар бўлиб ўтди — Ўзбекистон футбол ассоциацияси расмий сайти.\nОАВ вакиллари учун IFABнинг янги қоидалари бўйича семинар бўлиб ўтди\nХалқаро Футбол Ассоциациялари Кенгаши IFAB март ойидаги йиғилишида жорий йилнинг 1 июнидан бошлаб футбол қоидаларига бир қатор ўзгартиришлар киритилишини маълум қилган эди.\nУшбу қоидалар футболнинг жонли девор, голни нишонлаш, тўпни ўйинга киритиш, қўл билан ўйнаш, ўйинчи алмаштириш, пенальти, баҳсли тўп, мураббийга карточка кўрсатиш каби ҳолатлари бўйича қабул килинган.\nЎзбекистон футбол ассоциацияси ҳамда Профессионал футбол лигаси байроғи остида ўтказиладиган мусобақаларда ҳам ушбу қоидалар жорий мавсумнинг иккинчи даврасидан эътиборан амал қилишни бошлайди. Қоидаларга киритилган ўзгартиришлар бўйича дастлаб миллий чемпионатимиз ва кубок баҳсларида ишлайдиган ҳакам ҳамда назоратчилар, шунингдек, клублар футболчи ва мураббийлари учун семинар ташкил этилди.\nБугун эса миллий чемпионатимизни ёритиб борувчи оммавий ахборот воситалари вакиллари учун ҳам семинар бўлиб ўтди. Унда Спорт ва UzReport телеканаллари шархловчилари, футболни ёритиб борадиган сайт ва газеталар мухбирлари иштирок этишди. Семинар давомида ЎФА Ҳакамлар ва назоратчилар бошқармаси мутахассислари иштирокчиларга қоидаларга киритилган янги ўзгартиришлар хусусида батафсил маълумот беришди. ОФК инструктори Владислав Цейтлин томонидан тайёрланган тақдимотда видеолавҳа ёрдамида ҳар бир ўзгартириш бўйича тўлиқ тушунтириш берилди.\nСеминар қатнашчиларида юзага келган саволларга, шунингдек, ЎФА Биринчи вице-президенти Равшан Эрматов ҳам жавоб берди. Келажакда бу каби учрашувларни мунтазам равишда ўтказиб боришга келишиб олинди.\nЎзбекистон футбол ассоциацияси мутахассислари Сирдарё вилоятида бўлишди\nСирдарёда футбол фестивали бўлиб ўтди\nЎФА ва “Ucell” савдо белгиси ўзаро ҳамкорлик қилади


Ўзбекистон U-23 Уммонга қарши учрашувга тайёргарликни бошлади / CHAMPIONAT.asia\n18:45"Олд Траффорд"даги афсоналар тўқнашувидан фотогалерея 3 18:27Давид Сильва Қатарга кетади? 2 18:11"Манчестер Сити" Копа Америкада Аргентина терма жамоаси футболчисини кузатади 0 17:42Осиё футболи. Умар Абдулраҳмон яна терма жамоага қайтди 6 17:34Olamsport: Хабиб Ўзбекистонда UFC ўтказиш ҳақида, Маҳмуд Муродовнинг навбатдаги жанг санаси маълум 0 17:2330 май куни ҳакамлар билан навбатдаги очиқ мулоқот бўлади 18 16:59Элдор Шомуродов "Ростов" билан шартномасини узайтирди 21 16:49Виллаш-Боаш "Марсель" билан келишиб олди 1 16:39Голландияда ҳакам гол урди ва буни ҳисобга олди 12 16:38«Бунёдкор»: Академия жамоаси Грузияда 2 16:08Роналду киритилмаган OPTAнинг А Серия рамзий жамоаси билан танишинг 6 16:06"Сурхон" - "Қўқон-1912". Пенальти бормиди? 73 15:58Омар Моманидан янги карикатура: Мессини "эшак" тепди 24 15:46"Арсенал" ўйинчиларига Мхитаряннинг исми ёзилган либосларда чиқишларига рухсат берилмади 13 15:32"Рома" Де Росси билан қай тарзда ҳайрлашди? 6\nЎзбекистон U-23 Уммонга қарши учрашувга тайёргарликни бошлади\nХитойда давом этаётган U-23 ёшлар ўртасидаги Осиё чемпионатида иштирок этаётган Ўзбекистон олимпия терма жамоаси бугун 3-тур учрашуви бўлиб ўтадиган Жиянгйин шаҳрига етиб борди.\nБугун Равшан Ҳайдаров шогирдлари Уммон олимпия терма жамоасига қарши ўйин олдидан ўзининг илк машғулотини ўтказди.\nТаъкидлаш лозим, терма жамоа бугун тўлиқ таркибда машғулот ўтказди. Илк учрашувдаги жароҳати туфайли Хитойга қарши 2-турда майдонга туша олмаган терма жамоа ҳимоячиси Акром Комилов ҳам бугунги машғулотларда иштирок этди ва якка тартибда шуғулланди.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистон ёшлари Хитойга қарши учрашувдаги ғалабадан сўнг, айни дамда турнир жадвалида 2-ўринда бораётган бўлса, Қатар ёшлар терма жамоаси иккита ғалабадан сўнг 6 очко билан турнир жадвалида пешқадам бўлиб турибди.\nУммон ёшлар терма жамоасига қарши "A" гуруҳи 3-туридан ўрин олган учрашув 15 январь куни ўтказилади. Учрашув Тошкент вақти билан соат 13:00да старт олади.\nПольшада бўлиб ўтаётган U-20 жаҳон чемпионатига атрофлича назар 2\nЎзбекистон Лига кубоги. 1-турнинг бошланиш вақтлари 18\nЭктор Купер миллий терма жамоага жалб қилинган футболчилар рўйхатини эълон қилди. Таркибда янги номлар бор 221\nЎзбекистон олимпия терма жамоаси Тошкентда йиғинга киришди 36\nU-20 Сенегал - Kолумбия 2:0 0\nU-20 Эквадор - Италия 0:1 0


Ўзбекистон 2019 йилда хорижга қанча олтин сотмоқчи? - Халқ сўзи\n11:43 01 Апрель 2019 Иқтисодиёт\nЎзбекистон 2019 йилда хорижга 80 тонна олтин сотишни режалаштирмоқда. Бу ҳақда Марказий банк ҳисоботида маълум қилинди.\nБу маълумотларни тоннада сотишга оид маълумотларнинг илк бор тақдим этилишидир. Шунингдек, ўтган йиллардаги ахборот ҳам берилган.\nМасалан, Давлат статистика қўмитаси мамлакатимиз 2018 йилда экспорт қилган олтин(2,9 млрд. доллар) қиймати ҳақида хабар берганди.\nМБ ҳисоботидан шу нарса аён бўлдикки, Ўзбекистон чет элга охирги уч йилда 70-80 тоннадан тилла сотган. Хусусан, ушбу кўрсаткичлар 2016 йилда 70 тонна, 2017 йилда 80 тонна, 2018 йилда яна 70 тонна бўлган эди.\nҲисоботда жорий йилда 1 трой унция олтиннинг дунёдаги нархи ўртача 1320 АҚШ долларигача қимматлашиши прогноз қилинган. 2018 йилда бу нарх ўртача 1268 доллар, 2017 йилда 1258 доллар, 2016 йилда 1248 доллар бўлганди.


Тошкент метросида яна бир “техник носозлик” юз берди\n03 декабр 2021, Тошкент вақти: 06:08\nТошкент метросида бу каби воқеалар сўнгги етти ой ичида тез-тез юз бермоқда.\nТошкент метрополитенининг “Халқлар дўстлиги” бекатида 22 сентябрь куни яна бир техник носозлик юзага келди.\nТошкент метрополитени матбуот хизматининг хабар беришича, соат 08:37 да 13-йўналишдаги ҳаракат таркибининг 2-вагонидаги 4-эшиклари техник носозлик туфайли ёпилмай қолган. Бунинг ортидан йўловчилар поезддан туширилган ва ортдан келаётган 5-йўналишдаги ҳаракат таркибига ўтқизилган.\nТошкент метросида бу каби воқеалар сўнгги етти ой ичида тез-тез юз бермоқда. Бундан олдин “Ғафур Ғулом” бекатидан “Чорсу” бекатига ҳаракатланаётган 41-йўналишдаги поезд 20 сентябрь куни соат 09:10да тўхтаб қолди. Расман билдирилишича, поезднинг тўхтаб қолишига ҳаво тақсимлаш тизимида техник носозлик юзага келгани сабаб бўлган.\n28 август соат 14:35 атрофида "Ойбек" бекатидан "Тошкент" бекатига ҳаракатланаётган поёзд тўхтаб қолгани ҳам хабар қилинган эди. Июнь, май, апрель ойларида ҳам шунга ўхшаш ҳолатлар юз берган.\n18 март куни эса Тошкент метрополитенида тўхтаб қолган поездга унинг ортидан келаётган поезд келиб урилган. Йўловчилар эвакуация қилинган. Ҳодисада жабрланган ва ҳалок бўлганлар йўқлиги билдирилган.


Ҳар куни бир бўлакдан саримсоқ пиёз ейилса, организмда қандай ўзгариш кузатилади? - Zamin.uz\nҲар куни бир бўлакдан саримсоқ пиёз ейилса, организмда қандай ўзгариш кузатилади?\nСаримсоқ пиёз кучли антиоксидантлик ва вирусга қарши хусусиятга эга ҳисоблангани учун ҳам шифокорлар томонидан, айниқса, шамоллаш кўп учрайдиган фаслда канда қилмаслик тавсия қилинади. Шифокор-парҳезшунос Наталья Григоревна саримсоқ пиёзни рационга киритиш муҳимлиги сабаблари ҳақида маълумот беради.\nСаримсоқ пиёз таркибидаги аллицин вирусга қарши хусусиятга эга эканлиги кўплаб тадқиқотларда аниқланган. У иммун системасини мустаҳкамлайди, вируслар йўқ бўлишида аҳамиятли бўлган Т-лимфоцитларни синтез қилинишини рағбатлантиради.\nТадқиқотларда саримсоқнинг ўзи эмас, экстрактидан фойдаланилган. Экстрактдаги ва саримсоқ таркибидаги аллицин миқдорида фарқ бўлгани сабаб иммунитет мустаҳкам бўлиши учун қанча саримсоқ ейиш кераклигини аниқ айтиш мушкул. Аксарият ҳолларда бу ҳазм тизимидан келиб чиққан ҳолда индивидуал бўлиши мумкин. Умуман олганда эса бир кунда 1-2 дона саримсоқ бўлагини истеъмол қилиш етарли бўлади. Майдаланган саримсоқда аллицин миқдори кўпроқ бўлади. Саломатликка кўпроқ фойда бериши учун биринчи уни эзиб, сўнгра майдалаш тавсия қилинади.\nОғиз бўшлиғи касалликларида самара беради\nСаримсоқ истеъмол қилиш милкдаги яллиғланиш касалликлари хавфининг олдини олади. Гап шундаки, таркибидаги фитонцидлар бактерияларга қарши таъсир кўрсатади. Улар периодонтит келтириб чиқарадиган патоген микроорганизмлар билан курашиб уларни йўқ қилади.\nАллергияда ёрдам беради\nСаримсоқ аллергик реакцияларни қўзғатадиган гистамин оқсилларини камайтириш хусусиятига эга бўлган этилацетатни ўз ичига олади. Аллергик реакция пайтида бир дона саримсоқ ейиш ижобий самара беради.\nАёллардаги касалликларнинг олдини олади\nСаримсоқ пиёз аёлларда учрайдиган кандидозларга қарши самарали таъсир кўрсатади. Уни мунтазам истеъмол қилиш натижасида патоген ўсимталарнинг ривожланиши назорат қилинади. Фитонцидлар замбуруғ, бактерия ва микроблар кўпайишининг олдини олади.\nСаримсоқ бой бўлган аллициннинг яна бир ўзига хослиги унинг антиоксидантлик хусусияти ҳисобланади. Рационда антиоксидантларга бой маҳсулотларнинг мавжуд экани ва уларнинг канда қилмасдан истеъмол қилиниши тери таранглигини таъминлайди ва эрта қаришнинг олдини олади.\nЖигар саломатлиги яхшиланади\nИнсон организмида детоксикация, яъни организмдаги заҳарли, зиён келтирувчи моддаларни нейтраллаш жараёнига жигар жавоб беради. Саримсоқ пиёзда эса детоксикация жараёнида иштирок этадиган жигар ферментларини кўпайтириш хусусиятига эга бўлган моддалар бўлади. “Замин” янгиликларини “Youtube”да кузатиб боринг\n17-05-2020, 05:55, Ҳаёт тарзи\nИфторликка тўйимли ва тез тайёр бўладиган «лўли кабоб»\n27-04-2020, 18:57, Ҳаёт тарзи\n17-02-2020, 20:10, Ҳаёт тарзи\n1-02-2019, 09:53, Ҳаёт тарзи\n20-06-2017, 19:44, Ҳаёт тарзи


МУҚАДДАС ҚЎРҒОН - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nМуаллиф: Super user Категория: БОШ САҲИФА\nЧоп этилган 16 Июл 2015\tКӯришлар: 19173\nАссалому алайкум, азизлар!\nОила – муқаддас қўрғонни асраб турадиган, унинг бирон ери дарз кетмаслиги, ёрилмаслиги, ўпирилмаслиги учун катта, бақувват устунлари борлигини яхши биласиз. Ана шу устунларнинг энг қудратлиси ота эканлиги қадим-қадимдан буён ўз исботини топганлиги ҳам сизларга маълум.\nОта йиртқич ҳайвонлар хавфидан қўрқмасдан ов қилиб келиб, кекса ота-онасини, хотинини, болаларини боққан, ота тоғу тошдан ўтин йиғиб келиб, қишда оила аъзоларини совуқдан асраган, юртга ёв оралаганда ота кўксини қалқон қилиб майдонга чиққан...\nЎз ҳаётининг давомини фарзандларида кўрган оталар ҳали болаларининг тили чиқмасдан бурун уларга оиланинг нақадар муқаддас эканлигини уқтириб келишган. Бу муқаддас қўрғонни асраб-авайлаб, унинг нурашига йўл қўймаслик учун курашиш зарурлигини, бу аввало, оталик бурчи эканлигини айтиб, буни фақат сўзда эмас, балки ўзларининг хатти-ҳаракатлари билан ҳам ибрат қилиб кўрсатишган.\nМуқаддас китоб – Қуръонда ҳам оила тутишда, унинг равнақида, мустаҳкам қўрғоннинг чегараларини дахлсиз тутишда эркакнинг – отанинг масъулияти нечоғлик катта эканлиги кўрсатилган.\n“Эркаклар хотинлар устидан (оила бошлиғи сифатида доимий) қоим турувчилардир. Сабаб – Аллоҳ уларнинг айримлари (эркаклар)ни айримлари (аёллар)дан (баъзи хусусиятларда) ортиқ қилгани ва (эркаклар ўз оиласига) ўз мол-мулкларидан сарф қилиб туришларидир” – дейилган Қуръон оятларидан бирида.\nОтанинг оила олдидаги масъулияти, бурчи, вазифалари ҳақида кўпдан-кўп донишмандлар, файласуфлар, олим ва адиблар таъкидлаб ўтишган. Биз шу ўринда улардан айримларинигина келтириб ўтмоқчимиз:\nОталар билан болалар бир-бирларидан рози-ризолик кутиб ўтирмасдан, зарур нарсаларни олдиндан бир-бирларига беришлари лозим, лекин бу ишни биринчи бўлиб ота қилиши керак.\nОта бўлиш жуда осон. Оталик қилиш эса қийин.\nОта донолиги болалар учун чинакам сабоқдир.\nҚоровулдан тортиб вазиргача - истаган ходимни худди ундай ёки ундан ҳам қобилиятлироғи билан алмаштириш мумкин. Яхши отани эса, яхши ота билан алмаштириб бўлмайди.\nМен катта ҳаётий тажрибалар асосида битилган бу фикрларга ҳеч қандай изоҳнинг ҳожати йўқ, деб ўйлайман.\nКатак дафтар варағидаги шикоят\nАзизлар, сиз ўзингиз ҳам кўп эшитгансиз, дуч келгансиз, айтгансиз: ҳар бир чинакам фарзанд дунёдаги оталар орасида энг яхшиси менинг отам, дейди. Мен ҳам ана шундай фарзандлардан истисно эмасман.\nДадамлар (Аллоҳ жойларини жаннатдан қилсин) ҳақида ҳозиргача яхши сўз эшитсам, яйраб кетаман, кўнглим тоғдек кўтарилади. Падари бузрукворимизнинг дунёдан ўтганларига декабр келса, эллик йил тўлади. Лекин ҳозиргача мен таниган, танимаган одамлар дадамларнинг яхши фазилатлари ҳақида гапириб юришади.\n«Агар Усмон акамлар бўлмаганларида, мен оилам билан ажралган бўлардим. Иккита болам тирик етим қоларди. Мен аламимни ичкиликдан олиб юрган кунларим Усмон акамларни учратиб қолдим. Эртага қаерда бўлишимни суриштирдилар. Ва тонг саҳарда эшикдан кириб келдилар...»\nБу одамнинг айтишича, дадамлар нега оиласи билан ажралаётганини суриштирганлар. Гапини эшитиб, ажралиш сабаби арзимас эканлигини, дарҳол хотинини ва болаларини қайтариб олиб келишини айтганлар. У индамасдан ер чизиб ўтираверган. Шунда дадамлар «Бўпти, агар қайнотангникига узр сўраб борсанг, бирон еринг камайиб қоладиган бўлса, менинг борганим бўлсин! Лекин битта шартим бор – ичкиликни оғзингга олмайсан!» дея йўлга чиққанлар.\n«Бу гапларнинг бўлиб ўтганига олтмиш йил бўлай деди. Энди, ёшликда ким адашмайди. Лекин ҳамма ҳам адашган одамни тўғри йўлга солиб қўймайди. Кўпчилик эр-хотиннинг ўртасига эсини еган тушади, қабилида иш тутади. Мана, ҳозир саксон беш ёшга киряпман. Иккита болам бешта бўлди, невараларим, эвараларим қирқтадан ошган. Усмон акамлар-нинг ўшанда айтган гаплари ҳамон қулоғимдан кетмайди: сен эркаксан, оилани асраш биринчи навбатда сенинг ишинг!»\nОтахон дуога қўл очади. Дадамларнинг, ўзига тўғри йўл кўрсатган бошқа инсонларнинг руҳига фотиҳа ўқийди...\nВилоят газетасида ишлаб юрган пайтларим. Бир куни Новдан олтмиш ёшлардаги бир киши келди. У ўғилларини ёмонлай кетди. Қариганида сарсон қилиб қўйишгани, отам деб хабар олмасликлари, кўпинча оч қолиб кетиши, кир-чирини ўзи ювишини айтди.\nКап-катта одам биздан тортинмасдан йиғламсираб гапирар экан, негадир мен дадамларни эсладим. Ақалли мана шу одамнинг ёшига етмаганликлари, агар ҳаёт бўлганликларида бошимга кўтариб юришни ўйлардим. Йиғлоқи чол эса, ўғилларини ёмонлашни қўймасди.\nГапнинг очиғи, у одамга раҳмим келди. Лекин у ёзган аризага ўхшаш мактуб билан танишгач, ҳоврини босишга уриндим. Чунки фарзандларидан норози қария талаб қилаётганидек, ўғиллари ҳақида газетада мақола берилса, оқибати яхши бўлмаслиги мумкин эди. Балки ака-укалар маҳалла-кўйда, ишхоналарида, дўсту ёрлари даврасида бош кўтара олмай қолишар, ҳамма уларга қўлини бигиз қилиб, «отасини кўчага ҳайдаб қўйган оқпадарлар ана шулар бўлишади», дер! Бу гапларга йигитлар қандай чидар эканлар!..\nМен қўлимдаги катак дафтар варағига тикилганча қарияга мақола бериш қочиб кетмаслигини, аввал бир суриштириш, ўғиллари билан гаплашиш зарурлигини айтдим. «Нимасини суриштирасизлар, мана, ипидан игнасигача ёзиб келганман-ку, пичоқ бориб суякка қадалмаса, қайси ота ўғилларининг устидан шикоят қилади?!», деди қария негадир ғазабидан кўкариб кетиб.\n... Норози отанинг ўғилларини топиб гаплашдик. Фақат ўғиллар билан эмас, уларнинг қўни-қўшнилари, қариндош-уруғлари билан ҳам суҳбатлашдик. Хуллас...\nОта, ҳа, ҳозир ўғилларини ёмонлаётган ота болаларининг бири беш яшар, иккинчиси уч яшарлигида битта хотинга илашиб қолган экан. Кўз очиб кўрган хотинини иккита боласи билан ҳайдаб юборибди. Онаизор йиғлаб-сиқтаб ота уйига кетибди. Эрта саҳардан қош қорайганча далада ишлаб, болаларини боқибди. Унга томорқа беришибди. Ака-укалари, қўни-қўшнилар ёрдамида ҳашар қилиб уй солибди. Икки йил деганда, уй битибди. Аёл ўғилларини олиб ота уйидан янги уйига кўчибди...\nЙиллар ўтиб, иккинчи хотин дунёдан ўтгач, унинг биринчи эридан бўлган ўғли ўгай отани уйидан ҳайдаб чиқарибди...\n- Отамизни кўрганимизда бобомнинг ҳовлисидаги гувала девори, ҳатто, сувалмаган пастаккина уйда яшаганимиз, тоғаларим ишдан қайтишганда, уларнинг ўғиллари «дадажон», дея бўйинларига осилишганда, ўксинганларимиз, маҳаллада болалар билан жанжаллашиб қолсак, оналари «Худо сизларни бекорга тирик етим қилмаган», дея яниб-яниб олишлари эсимизга тушаверарди, – деди катта ўғил. – Лекин бизни хўрлаган бўлса ҳам, қийнаган бўлса ҳам, у бизни дунёга келтирган отамиз. Тўғри на мен, на укам у кишини уйга олиб келишни истамадик, бунинг сабабини изоҳлаб ўтирмайман. Лекин битта бир хонали уй олиб бердик.\n- Лекин отангиз кўпинча оч қолиб кетар экан, ундан хабар олмас экансизлар? - дедим мен.\n- Хабар олмаслигимиз рост, - деди кичик ўғил. – Чунки мен ... уни кўрсам, бобомникида турганимизда дадам қачон олиб кетаркинлар, дея кўчага... ҳа, майли. Лекин оч қолишлари ёлғон. Чунки акам икковимиз ҳар ой эллик сўмдан пул жўнатиб турамиз. Сиз яна буни миннат, деб ўйламанг. Энди соқоли оқарган одам ёлғон гапириб, туҳмат қилиб турганда....\nКатта ўғил кўкрак чўнтагидан пулжўнатма қоғозини кўрсатди. Менинг бироз ҳайратланиб қараганимни сездими, у:\n- Бизга буни бошидан ўтган бир киши маслаҳат берди. Ҳа, отамнинг бир ошналари «дадангнинг хулқ-атворини яхши биламан, еб туриб, очман, болаларим қарашмаяпти», дейиши турган гап, дея огоҳлантирганди. Шунинг учун...\nБиз суҳбатлашган қўни-қўшнилар, норози отанинг яқин қариндошлари ҳам унинг ўғиллари гапларини тасдиқлашди. Газетада мақола босилмади.\nҲозир нега бу воқеани бунчалик тафсилотлари билан ҳикоя қилганимга ҳайрон бўлаётганлар чиқиб қолар. Мен оталик бурчини бажармаганлар, ўзининг муқаддас қўрғон устуни эканлигини унутганлар, натижада оиланинг бузилиб кетишига йўл қўйган инсонлар ҳақида эшитганимда негадир худди ўша воқеани эслайман. Ўшанда ёшлик қилиб қарияга бир гап айтгандим: хато ўзингиздан ўтган экан-ку!\nУ тишларини ғижирлатганча, борадиган бошқа жойлари борлигини, ўғиллари хўрлаган отанинг додига етадиганлар топиладиганини айтиб чиқиб кетганди...\nМана, азизлар, ўша воқеани эслаяпману, афсуски, оиласи, хотини олдидаги бурчини унутиб қўяётган эркаклар кўп бўлмаса-да, борлигини ўйлаяпман. Эр ўз хотини олдидаги ҳамма бурчларини бажаргандагина оила устувор бўлиши тажрибадан маълум. У ижтимоий ё иқтисодий бўладими, жисмоний ё молиявий бўладими, холислик ё меҳрибонлик бўладими, агар эркак бу бурчларидан биронтасини бажармаган тақдирда, оилада тинчлик, тотувлик йўқолиши исботланган.\nИслом динида ўз аёлларига нисбатан яхши муносабатда бўлган эркаклар энг яхши инсонлардан, деб талқин қилинади. Расулуллоҳ (с.а.в.) шундай деганлар:\n“Сизларнинг ичингиздаги яхши эркак ўз аҳли аёлига нисбатан яхши муносабатда бўлганидир. Мен эса, ўз аҳлимга сизлардан кўра яхшироқ муносабатдаман”.\nОиланинг мустаҳкам бўлишида бошқа омиллар қатори, албатта, иқтисоднинг ҳам муҳим ўрни бор. Оилада иқтисодий тўкинчилик бўлиши эса, биринчи навбатда отага боғлиқ. Ҳа, бу муҳим бурчини, масъулиятини унутиб қўйганлар ҳам йўқ эмас. Лекин оталар бу бурч ва масъулиятни доим ўйлаб иш тутсалар ҳам, чорасиз аҳволга тушиб қолиш мумкин бўлган ҳоллар йўқ эмас. Ахир, ҳаёт ҳар доим ҳам бир маромда кечавермайди, кутилмаганда тақдирнинг тушириб турадиган муштлари бор....\nКелинг, яхшиси, худди шу борадаги бир воқеий ҳикоя билан танишайлик.\nҚолдирилган тўй ё данғиллама уй пойдевори\nҲабиб отасини кўришга борди-ю, у ердан ўйчан, маъюс қайтди... Отаси уни кўриб, «Ке, ўғлим», деди-да, тўшакда ётганча қўл узатди. Ҳабиб отаси билан кўришар экан, унинг синиққан юзига, тўсатдан ёшланган кўзларига қарар экан, юраги эзилиб кетди.\n- Дада, нега йиғлаяпсиз, ўзингиз дард - меҳмон, ўтиб кетади, дейсиз-ку, эрта-индин отдек бўлиб кетиб, неварангизнинг тўйига бош бўласиз, Худо хоҳласа.\n- Худо хоҳласа, ўғлим, Худо хоҳласа...\n- Ҳа, бобой ҳасрат халталарини очдиларми? – Ҳабиб орқасига ўгирилиб, укаси Ҳалимни кўрди. – Келинг ака, яхши юрибсизми?\nҲалим билан ҳол-аҳвол сўрашар экан, Ҳабиб отасининг майда доғлар босган кафти билан кўз ёшларини артишга уринганини пайқади.\n- Бўлди энди, ҳадеб хотинларга ўхшаб йиғи-сиғи қилаверманг! – Ҳалим отасини жеркиди.\nҲабибнинг кўнгли оғриди. Отасининг укасига қўрқа-писа мўлтираб қараётганини кўриб, Ҳа-лимга икки-уч оғиз аччиқ гапиргиси келди. Лекин ўзини босди. Ўзи отасини кўриш учун икки-уч кунда бир келиб-кетаётган бўлса, яхшиям, тили аччиқми, бироз қўполроқми, мана шу Ҳалим бор. Отасининг иссиқ-совуғидан хабар олиб туради. Шунда Ҳабибнинг ичидаги қитмирлик «бир уйда яшагандан кейин хабар олади-да», дея шивирлагандайин бўлди. Ҳабиб уни эшитмасликка олди.\n- Дада, яхши кўрган сомсангиздан опкелгандим. Иссиғида еволасизми? – Ҳабиб сомса ўралган қоғозни очаётганди, Ҳалимнинг гапини эшитиб, қотиб қолди.\n- Ака, нима, сиз дадам оч қолганлар, деб ўйлаяпсизми? Келин кунига тўрт марта қозон қайнатади, одам қариган сари иштаҳаси очилиб кетарканми, дейман. Дадам тўйганларини билмайдилар.\n- Ўғли-и-и-м,.. қорним тўқ. Кўнглим ҳеч нарса тиламайди, - отанинг кўзидаги ёш қуриган, лекин овози йиғламсираб чиқди. - Укангга, келинга раҳмат, нима десам, бир зумда пишириб келишади.\n- Ҳалим, барака топкур келин борликлари учун кўнглим тўқда, дадажон. Уларни дуо қилинг.\n- Дуо қиламан. Нега дуо қилмас эканман, - отанинг овози ҳамон титрарди.\n- Ака, юринг, сизга бир нарса кўрсатаман.\nҲалим отасининг маъюслиги беҳуда эмаслигини ўйлаётган акасини ҳовли тўри томон бошлади. Девор ўртасидаги кичик эшикдан ўтишди.\n- Мана, қаранг!\nҲабиб укаси ишора қилган нақ бир ярим метрли уй пойдеворига қараганча ҳеч нарсани тушунмади.\n- Мана шу пойдеворни қурганимга қанча бўлганини яхши биласиз. Ҳа, ҳадемай, икки йил бўлади. Қачон девори кўтарилади, қачон томи ёпилади? Сувоғи, бўёғи, эшик-деразалари... Катта ўғлим бу йил бешинчига ўтади. Шу кетишда у йигирмага кирганда ҳам уйни битказа олмайман...\nҲабиб укаси уч йил олдин қўшни ҳовлини сотиб олганини эслади. Сотиб олди-ю, туппа-тузук уйларни буздириб ташлаб, беш хонали янги уй пойдеворини ташлади...\n- Ҳалим, ука, намунча сиқилавермагин. Ҳали ўғлинг мактабни битирганча яна етти йил бор экан. Шошмасдан қурсанг, қайтага уй мустаҳкам чиқади.\n- Ака, бобой аллақачон қулоғингизга қуйишга улгурибди-да. Нима, мен топган-тутганимни тузалмас касал ортидан сочайми? Кунига шаҳар қатнаш осонми? Яна касал кўргани ҳеч қачон қуруқ бориб бўлмаса! Устига духтурлар ҳам аждаҳо бўлиб кетишган.\nҲабиб шу пайтда отасининг яқинда бир ой беморхонада ётиб чиққанини эслади. Барака топишсин, духтурлар яхши қарашди. Пул сўрашгани йўқ, лекин қўл ҳақларинг, дея Ҳабиб уларни хурсанд қилганди. Ҳалим... Ҳалим бир марта духтурларга ош қилиб борганди, ҳа, яна бир марта «оқ халатли тўймасларни бурнидан чиққанча шашликка тўйдирдим», деб келганди.\n- Ҳалим, қарасак, ўз отамизга қарабмиз, сарфласак, ўз отамизга сарфлабмиз, - Ҳабиб иложи борича босиқ гапиришга уринди.\n- Ҳа, бўпти, гапни чувалаштирмайлик, лекин сиз духтурларнинг охирги хулосасидан бутунлай бехабарга ўхшайсиз?!\n- Қанақа хулоса? – Ҳабиб ҳозир бу хулосадан бехабарлигидан хижолат чекиб, лавлагидай қизариб кетди.\n- Бобой айтмадиларми? Тўнғичимнинг чўнтагига қўл солмай, деганлар-да.\n- Бу нима деганинг? Очиғини гапир, нима бўлди?\n- Бобойни апаратса қилишмаса, тузалмас эмиш.\n- Сенга ким айтди? - Ҳабиб бу гал укасининг кўзига қаттиқ тикилди. У отасининг қандай гапи бўлса, ўзига айтишини, лекин асло Ҳалимга айтмаслигини яхши биларди. - Отамлар сенинг чўнтагингга ҳам кўз тикмагандирлар.\n- Духтурлар айтишди. Етмиш-кетмиш, деганлар. Қариб-чуриганингдан кейин биқининг оғрийди, юрагинг санчади. Апаратса яхши чиқмаса, нима бўлади? Топган пулимни апаратсага сарфлаб қўйиб, бобой таппа ўлиб берса, кўмишга кимдан пул сўрайман?\nҲабибнинг тишлари ғижирлаб кетди. Аламидан тишини тишига қўйди. Эшикчадан ўтаётиб, бошини кесакига уриб олди. Отасининг олдига яқинлашар экан, авзойини ўзгартиришга уринди. Лекин ота ўғлининг зўраки жилмайиши ортида унинг нимадандир қаттиқ ўртанаётганини сезиб олди.\n- Дада, ҳали мен келинингиз билан маслаҳатлашиб келгандим, сизни уч-тўрт кун уйга олиб кетмоқчимиз. Ҳозир мен бориб биронта улов олиб келаман.\n- Тўхта, ўғлим, менга қулоқ сол! Менинг бир оёғим гўрда. Онанг раҳматли келинг, дея чақиргани-чақирган. Мен шаҳардаги уйингда сиқилиб кетаман. Мен... мен... нима бўлсам ҳам, ота-боболаримнинг даргоҳида... шу ерда жон бермоқчиман...\nҲабиб у деди, бу деди, отасини кўндира олмади.\n- Ака, тил учидаги манзират билан қайсар чолни кўндира олармидингиз?\nҲабиб шу лаҳза Ҳалимнинг ортида туриб гапларини эшитганини сезди ва унга бир сўз демасдан, кўчага қараб юрди...\nШу чиққанича тўғри шаҳар шифохонасига бориб, отасини даволаган духтурлар билан учрашди.\n- Отангизнинг дардлари оғир. Лекин тузатиш мумкин. Фақат операция қилишга тўғри келади. Тўғриси, у анча қиммат операция. Ўзларига бу гапни айта олмадик. Лекин укангизга айтгандик. Ундан эшитгандирсиз? – деди духтур худди бемор тузалмагани учун у айбдордек ердан кўз узмай.\nҲабиб духтурдан операциянинг қанчага тушишини суриштирди. Суриштирди-ю, боши қотиб қолди. Шунча пулни қаердан топса бўлади? Балки тўйни тўхтатиб қўйиш керакдир? Унда қудалар нима дейишади? Қудалар инсофли, тушунадиган одамлар кўринишади. Лекин уларга гап ўргатадиганлар топилса-чи? Билган-билмаганнинг оғзига элак тутиб бўлармиди? Қизникига эшик тақиллатиб киришдан олдин тўйга тайёргарлик кўриб, белга бир нима тугиб қўйиш керак-да, дейдиганлар йўқми? Бор! Майли, ҳар хил сассиқ гапларни эшитиб, эшитмасликка олсин, лекин хотинига, ўғлига нима дейди? Хотинини тез кўндириш мумкин, лекин бир ойдан кейин тўй бўлади, деб ўртоқларига айтиб қўйган ўғлининг тенг-тўшлари орасида боши эгилиб қолмасмикан? Устига ўша кунга бориб банд бўлиб қолмасин, дея элбурутдан тўйхонани, санъаткорларни гаплашиб қўйишган бўлишса?!\n- Тўғри айтасиз, дадаси, - деди хотини Ҳабибнинг сўзини эшитиб. – Ҳозир қўлингизда милён-милён пулингиз бўлсаям раҳматли аянгизни, онажонимни топа олармикансиз? Худо кўрсатмасин, тўйдан олдинми, кейинми дадамлар... Биз, хотинлар, одамларнинг гап-сўзига унчалик парво қилмаймиз. Лекин сиз... бир ёстиққа бош қўйганимизга йигирма беш йил бўляпти, кўриб келяпман, эл орасида ҳеч қачон бошингиз қуйи эгилмаган.\nҲабиб хотинига миннатдорчилик билан тикилди. У айрим хотинларга ўхшаб «тўйхонага, артистларга закалат бериб қўйгансиз, тўйни қолдирсангиз, шунча пулга куйиб қоламизми», деса нима бўларди?\nЎғлига бобосининг хасталигидан гап очганди, унинг ўзи агар бобомлар қатнашмасалар, тўй бўлмайди, деб қолди. «Ўғлим, аҳволимни тушунганинг учун раҳмат, лекин қудалар нима дейишаркин? Қиз боланинг иши бошқа, қудалар тўйни қолдиришга рози бўлишармикан?», - деди Ҳабиб. «Дада, одамнинг қандайлиги қалтис вазиятларда, бошга иш тушганда синалади», деб айтмасмидингиз!» Ҳабиб бу гапни эшитиб, ақлли, инсоф-диёнатли ўғли борлиги учун Яратганга шукр айлади.\nҲабиб қанотсиз уча бошлади. Тонг отишини интиқ бўлиб кутди. Нонушта қилиб бўлгач, шаҳар шифохонасига қараб йўл олди. Духтурлар билан гаплашиб, отасини шифохонага ётқизди. Орадан йигирма кун ўтгач, отасини уйига олиб келди. Йўлда келар экан, қулоқларида жарроҳнинг гаплари янграрди: «Операция биз кутганимиздан ҳам яхши ўтди. Отангиз бақувват эканлар. Худо хоҳласа, бахтларингга узоқ яшайдилар. Биласизми, операцияга опкираётганимизда нима дедилар: «Худойим, неварамнинг тўйини кўришни насиб айлагин! Келин-куёвни ўзим дуо қилайин. Ҳа, менга Ҳабибжонимдайин ўғил ато этганинг учун ўзингга минг шукр!»\nҲабиб отасини уйига олиб келгандан кейин орадан тўрт кун ўтгач, Ҳалим кўргани келди. У ҳали эшикдан кирмасдан бурун Ҳабибдан гина қила бошлади: «Ака, нега дадамни касалхонадан уйингизга опкелдингиз? Ўз уйим - ўлан тўшагим, деган гаплар бор. Ё бизни дадамга тузук қарай олишмайди, деб ўйладингизми?»\nҲабиб укасининг гапини эшитар экан жилмайиб қўйди. «Ҳалимжон, ука, сен қандай ўғил бўлсанг, мен ҳам шундай ўғилман. Менинг уйим - отамларнинг уйлари. Қачон зериксалар, қишлоққа, уйларингга олиб бориб қўяман. Ҳа, кейин, менинг уйим шифохонага бир қадам яқинроқ. Муолажага олиб бориб-келиш бизга осонроқ», - деди Ҳабиб укасининг ёлғондакам гина-кудурат қилаётганини сезиб турса-да.\n...Ҳабиб укасини кузатиб келар экан, эшик ёпаётиб, тасодифан унинг гапини эшитиб қолди. У кўчадан ўтаётган кимгадир гапирарди: - «Бобойни нақ ажалнинг оғзидан қайтариб келдик. Духтурлар оғизларига сиққанларича сўрашди. Хайрият, ўғлимга данғиллима уй қураман, деб пул йиғиб қўйган эканман. Бир тийини қолмасдан кетди. Майли, отам дуо қилсалар бўлди. Дуо олма, олтин ол, дейишади-ку!»\nАрпа экиб, буғдойдан умид қилма, дейдилар\nАрпа эккан одам ҳеч қачон буғдой ўриб олмаган. Ҳеч нарса экмаган одам эса, йил охирлаганда бутунлай оч қолган. Бу оддий ҳаёт ҳақиқатлари не-не асрлар давомида ўз исботини топиб келган. Лекин унинг маъносини тушуниб етса-да, бу менга тегишли эмас, дея моддий бойлигини бир умрлик ҳисоблаб, ота-она олдидаги бурчларини унутиб қўяётганлар ҳануз топилади. Уларга «ортиқча оғиз», дея отасини узоқ-узоқларга элтиб ташлаб, ундан қутулиш ниятида кетаётган ўғилнинг бир тош устига ўтириши борасидаги ривоятга ўхшаш воқеани ўқиш, эшитиш ҳам таъсир этмайди. Ривоятдаги отанинг бир пайтлар у ҳам дадаси қариганда уни ташлаб кетиш учун кетаётганда чарчаб қолиб, худди шу тошга ўтиргани ҳақидаги ҳикояси у қулоғидан кириб, бу қулоғидан чиқиб кетади.\nХудди шу маънода грек файласуфи Исократнинг «Болаларинг сенга қандай муносабатда бўлишини истасанг, ота-онангга ҳам шундай муносабатда бўл», деган сўзларини эслатмоқчиман. Гарчи эрамиздан олдинги бешинчи асрда дунёга келиб, узоқ умр кўрган афиналик машҳур олимнинг бу ҳикматни айтганига орадан деярли йигирма беш аср ўтган бўлса-да, у бизнинг давримизда ҳам аҳамиятини йўқотган эмас.\nМен бир оилани яхши танийман. Ҳали бола эдим. Ошнамни чақиргани ўша оила яшайдиган ҳовлига киргандим. Қарасам, ошнамнинг отаси бобосининг ёқасидан бўғиб олганча бақиряпти... Орадан йиллар ўтди. Мактабни, ортидан олий ўқув юртини битирдик. Бир куни ўша ошнамни отасига тош кўтариб югураётганида тутиб қолдим. Бу чархпалак дунё-ни қаранг: ўтган йили ошнамнинг оғриб қолганини эшитиб, уни кўргани бордим. Унинг эшигига етганимда, ичкаридан чиқаётган шовқин-суронни эшитиб, ҳовлига кириш-кирмаслигимни билолмай қолдим. Ўртоғим кимнидир бўралаб сўкар, нималардир тарақларди. Ҳовлига кирмасам бўлмаслигини сездим. «Бу оқпадар мени ажалимдан беш кун олдин ўлдиради, - мени кўрган ўртоғимнинг овози янада баландлашди. - Туришини қара, туришини! Мени еб ташлай дейди. Ҳе, ўқрайган кўзларинг, отага кўтарган қўлинг лаҳадда чирисин!..»\nМен не иложда борган сари тутақаётган ўртоғимни тинчлантирдим. Ўғлини эса, бир четга бошладим. Ётиғи билан бобосининг катта бобосини ургани, ундан кейинги кўрганларимни айтдим. «Сен ёшсан, занжирни уз, майли, отанг қаттиқ гапирса-да, унинг ҳурматини жойига қўй, агар шундай қилмасанг, яна занжир уланиб кетаверади ва вақти келиб ўғлинг сенга қўл кўтаради», дедим...\nМенимча, ҳар бир ўғил ҳазрат Алишер Навоийнинг қуйидаги сатрлари мағзини чақиши зарур:\nФарзанд ато қуллиғин чу одат қилғай,\nУл одат ила касби саодат қилғай,\nҲар кимки атоға кўп риоят қилғай,\nЎғлидан анга бу иш сироят қилғай.\nАлбатта, фарзандлар отани қандай иззат-ҳурмат қилсалар, онага бундан бир неча чандон иззат-ҳурмат кўрсатишлари зарур. Яна Ҳазрат Алишер Навоийга мурожаат этамиз:\nОналар оёғи остидадур\nРавзайи жаннату жинон боғи.\nРавза боғи висолин истар эсанг,\nБўл онанинг оёғин тупроғи.\nМуқаддас Ҳаж пайтида биз билан бирга муборак сафарга чиққан танишимизнинг Каъба атрофида онасини опичлаб юрганини кўрдим. Вақт топиб, унга: - «Бу дунёда Сизга ўхшаган ўғиллар кўпайсин», дедим. «Нима қилиб қўйибман, ҳаммасини айтмайман, онамнинг тўққиз ой тўққиз кун мени юраклари остида авайлаб кўтариб юрганлари ҳақини, кечалари ширин уйқудан воз кечиб, бешик тебратиб чиққанлари ҳақини тўлаш учун у кишини яна юз марта Ҳажга олиб келиб, минг марта Каъба атрофида опичлаб айлантирсам ҳам, оз», деди эллик ёшни қоралаб қолган бу ҳожи.\nМуқаддас қўрғоннинг таянч устунларидан бири – она васфида не-не файласуфлар, донишмандлар, сиёсатчи раҳбарлар дил сўзларини битишмаган, дейсиз. Агар, насиб этса, келгуси гал биз ҳам онажонларимиз ҳақида суҳбатлашамиз. Ҳозирча, хайр азизлар!\nТожикистон ёзувчилар иттифоқи ва\nТожикистон журналистлар иттифоқи аъзоси.


Буюк Британияда бир ҳафтада қарийб 140 минг киши коронавирусга қарши эмланди - Daryo\n06:07, 17.12.2020 10228\nБуюк Британияда бир ҳафтада қарийб 140 минг киши коронавирусга қарши эмланди\nБуюк Британияда COVID-19’га қарши эмлаш кампаниясининг биринчи ҳафтасида 138 минг киши вакцина қабул қилди. Бу ҳақда эмлаш дастури назорати бўйича вазир Надхим Закави маълум қилди, деб ёзмоқда «Korrespondent.net».\n«Эмлаш дастурининг ҳақиқатдан ҳам ажойиб бошланиши. Етти кун ўтди ва Англияда 108 минг, Уэльсда 7897, Шимолий Ирландияда 4000, Шотландияда 18 000 киши эмлаш олди. Жами 137 897 киши», — деб ёзган Захави Twitter’да.\nУнинг сўзларига кўра, бу рақам тезлик билан ортмоқда, чунки расмийлар «ёрдам кўрсатиш бўйича юзлаб тармоқларни фаоллаштирган».\nЭслатиб ўтамиз, Буюк Британия 8 декабрь куни дунёда биринчи бўлиб коронавирусга қарши оммавий эмлаш бошлади. Мамлакат расмийлари АҚШнинг Pfizer ва Германиянинг BioNTech компаниялари томонидан яратилган вакцинадан фойдаланмоқда. Вакцинанинг самарадорлиги якуний клиник синовлар натижаларига кўра 95 фоизни ташкил этган.\nБуюк Британияда пандемия бошидан буён 1,8 миллиондан ортиқ одамда коронавирус аниқланган, қарийб 65 бемор вафот этган.\nАввалроқ АҚШ ва Россияда ҳам коронавирусга қарши эмлаш бошлангани ҳақида хабарлар берилганди.\n18:05, 25.11.2021 81289\n08:57, 13.11.2021 78004\n18:02, 06.11.2021 58251\n06:26 Бугун 1358\n00:11 Бугун 8541\n23:53, 28.11.2021 9440\n23:33, 28.11.2021 9751\n20:20, 27.11.2021 87681\n07:08, 27.11.2021 85934\n15:32, 27.11.2021 68594\n08:35, 28.11.2021 49929


08:24 04 Июл 2020\n17:17 14.05.2019 Ҳавола олиш\nТошкентдаги форум очилишида Ўзбекистон Ташқи ишлар вазири Абдулазиз Камилов, USM Holdings асосчиси, МГИМО васийлик кенгаши раиси Алишер Усманов, Россия маданият вазири Мединский иштирок этадилар\nТОШКЕНТ, 14 май - Sputnik. 18-19 май кунлари Тошкент шаҳрида МГИМО битирувчилари иштирокида V Халқаро форум ўтказилади. Бу давлат арбоблари, йирик бизнесменлалқарр, хао институтлар раҳбарлари, обрўли журналистларнинг норасмий учрашувидир.\nФорум иштирокчиларини МГИМО биродарлиги, Россиянинг энг яхши университетларининг бирида ўтказилган йиллар бирлаштириб туради.\nФорумни анъанага кўра давлат раҳбарлари очиб беради. Бундан олдинги форумларда иштирокчилар Озарбайжон, Арманистон, Қозоғистон, Россия президенти Владимир Путин билан учрашиш имкониятига эга бўлганлар.\nТошкентдаги форум очилишида Ўзбекистон Ташқи ишлар вазири Абдулазиз Камилов, USM Holdings асосчиси, МГИМО васийлик кенгаши раиси Алишер Усманов, Россия маданият вазири Мединский иштирок этадилар.\nСиёсат, хавфсизлик, иқтисод ва маданият соҳаларига бағишланган сессияларда Мўғулистон Ташқи ишлар вазири Д. Цогтбаатар, Камбоджа таълим вазири Н. Хан Чуон, Рособрнадзор раҳбари С.С. Кравцов, МГИМО Васийлик кенгаши аъзоси Ф.К. Шодиев нутқ сўзлайди.\nКуннинг иккинчи ярмида иштирокчиларга Словакия ташқи ишлар вазири М. Лайчак келиб қўшилади. Нутқ сўзловчиларнинг барчаси - МГИМО битирувчилари.\nФорумнинг асосий дастури идоралар раҳбарлари ва компаниялар раҳбарлари ўртасида амалий учрашувлардан иборат. Учрашувлар давомида таълим, маданият, инвестициялар соҳасида иккиёқлама муносабатларни муҳокама этадилар.\nФорум майдонларида Марказий Осиёда кўптомонлама ҳамкорлик ва хавфсизлик масалалари бўйича экспертлар ўзаро фикр алмашадилар, бунда МГИМО Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатияси мутахассислари ҳамда Россия ва Ўзбекистоннинг бошқа институтларидан вакиллар қатнашади.\nФорум давомида МГИМОчилар университетни ривожлантиришнинг янги стратегиясини муҳокама қилишади.\nФорум Тошкентда очилаётган МГИМО филиали дастурлари презентацияси учун майдон сифатида хизмат қилади.


Ҳар бир юртдошимизнинг орзу-истаги эркин ва фаровон ҳаёт кечириш, обод ва мустақил Ватан равнақига ҳисса қўшишдан иборат. Фуқароларнинг манфаатлари йўлида иш олиб бораётган сиёсий партиялар, жумладан, Ўзбекистон “Адолат” СДП фаолияти негизида ҳам шу олий мақсадлар мужассамдир. Бу эзгу мақсадларни рўёбга чиқаришда партиянинг ҳудудий ташкилотлари ва депутатлик бирлашмалари муҳим ўрин тутади.\nХалқ депутатлари Қувасой шаҳар Кенгашида партиямизнинг 12 нафар депутати сайловчилар олдидаги масъулиятни чуқур англаган ҳолда, икки гуруҳга бирлашиб иш олиб бормоқдалар.\nХусусан, Меҳмон Мўсинов раҳбарлигидаги депутатлик гуруҳига жорий йилнинг 2-чораги давомида сайловчилардан 47 та мурожаат келиб тушган бўлиб, мутасадди ташкилотлар билан ҳамкорликда олиб борилган амалий ишлар натижасида уларнинг 42 таси фуқаролар фойдасига ҳал этилди. Қолган мурожаатлар юзасидан қонуний тартибда ўрганишлар давом этмоқда. Ҳар ҳафтанинг жума куни шаҳардаги “Кокилон”, “Исфайрамсой”, “Пакана”, “Дўстлик”, “Қўчқорчи”, “Қалача” сайлов округларида депутатлик гуруҳи қабули ташкил этиб келинмоқда.\nАҳолининг мурожаатлари асосида депутатларнинг амалий саъй-ҳаракатлари билан шаҳардаги “Кокилон” маҳалласида замонавий гузар ишга туширилди. Айни пайтда бу ерда маҳалла аҳли учун ҳар томонлама қулайликлар яратилган, савдо терминаллари ўрнатилган дўконлар, чойхона, бир қатор маиший хизмат кўрсатиш шохобчалари ишлаб турибди. Депутатлик гуруҳи аъзолари ташкилотчилигида “Дўстлик” ҚФЙ ҳудудидаги кам таъминланган оилалар, ногиронлар ҳолидан хабар олиниб, уларга зарур ёрдамлар кўрсатилаётгани ҳам кўпчиликни мамнун этди. Депутатларнинг самарали ишлари фуқаролар эътиборини жалб этиб, партиямизга хайрихоҳлар сони ортаяпти, десак янглишмаймиз, бугунги кунда Қувасой шаҳрида маслакдошларимиз сони 600 нафардан ошди.\n“Қалача” маҳалласида истиқомат қилаётган ижтимоий ҳимояга эҳтиёжманд оилаларга депутат Турсунбой Мирзашарипов ташаббуси билан ҳомийлар кўмагида ёрдам кўрсатилиб, зарур дори-дармонлар бепул тарқатилди. Ана шундай ҳомийлик туфайли маҳаллада умргузаронлик қилаётган нуронийлардан икки нафари “Қувасойкварц” АЖга қарашли сиҳатгоҳга бепул йўлланма билан таъминланди.\nАндижон Партия етакчисида ташаббус етишмаса......\nАндижонда Ўзбекистон “Адолат” СДП вилоят кенгашининг 2019 йил якунлари муҳокамасига бағишланган йиғилиши бўлиб ўтди. Танқидий руҳда...


Аудиторлик ташкилотига мурожаат этган янги мижознинг биринчи бўлиб сўрайдиган саволларидан бири ташкилот рейтинг тизимида қандай ўринни эгаллаб турганлигига оид бўлади. Мижоз эшитган жавобига қараб муайян хулосалар чиқаради ва қарорлар қабул қилади.\nШу ўринда рейтинг тизимида барча фирмалар энг яхши деган номдан энг ёмонига қараб муайян бир тартибда жойлашганми ўзи деган табиий бир савол туғилади. Мабодо шу тартиб амал қилаётган бўлса, ҳар бир фирма рейтингда имкон қадар юқорироқ ўринга кўтарилиш ҳаракатида бўлади. Аудитни ривожлантиришга, энг асосийси эса, аудиторлик хизматлари сифатини оширишга рейтингнинг таъсири масаласи бир неча бор кўтарилган бўлса-да, унинг долзарблиги ҳамон ҳам ўз кучини сақлаб қолмоқда.\nСаволга жавоб беришда қандайдир сифат кўрсаткичларига қаралиши турган гап. Таассуфки, рейтингнинг мавжуд тизимида бундай сифат кўрсаткичлари йўқ. Аслида бу жуда мураккаб масала бўлиб, ниҳоятда муфассал муҳокама этиш ҳамда далиллашни талаб этади. Борди-ю, бундай қилинмаса, аудиторлик хизматлари сифати ошишига доир ҳеч қанақа рағбатлантирувчи омиллар бўлмайди.\nМасаланинг амал қилиб турган сифат кўрсаткичлари бўйича рейтинг тизими қанчалик ўхшаш ва мутаносиб деган томони, шунингдек рейтинг бўйича ҳақли равишда дастлабки ўринларни эгаллаш учун аудиторлик ташкилотининг сифат кўрсаткичлари аслида қандай бўлиши билан боғлиқ жиҳатлари ҳам бор.\nМижозларнинг даъво, иддаолари бўйича тўловлар ҳисобини олиб боришни бир неча бор сифат кўрсаткичлари тариқасида таклиф этишди. Фирма бундай тўловлар бўлмаган тақдирда, аудиторлик хизматлари бозоридаги фаолиятнинг ҳар бир йили учун муайян ижобий баллар олади, даъволар, иддаолар бўлган тақдирда эса, жарима баллари олади. Ана шу кўрсаткич бўйича тақдим этиладиган маълумотларнинг тўғрилиги ва ишончлилигини текшириш мураккаблиги ҳақидаги барча важ-корсонлар тузукроқ далил бўла олмайди, негаки аудиторлик ташкилотининг мижозларга уларнинг даъво ва иддаолари бўйича ёки суднинг ҳал қилув қарори бўйича тўлов тўлаш тарзидаги харажатларини текшириш осон. Юқорида таклиф этилаётган кўрсаткич муҳим сифат кўрсаткичи бўла олмаслиги хусусидаги жўяли далиллар муҳокамалар асносида умуман кўрсатиб ўтилмади.\nАудиторларнинг аудит, бухгалтерия ҳисоби ва солиқ солиш соҳасидаги муаммоли масалаларни ҳал этишдаги фаоллигини ҳисобга олиш ҳақида ҳам анча гаплар бўлди. Мазкур соҳалардаги муаммоли масалаларни ҳал этиш билан шуғулланаётган мутахассислар юқори малакали эканлигига шак-шубҳа йўқ. Зотан бу нарса аудиторлик хизматлари сифати билан чамбарчас боғлиқдир.\nҚўлланиб келинаётган сифат мезонлари орасида муҳим кўрсаткичлардан бири дея тушум ҳажмига алоҳида эътибор қаратишади. Бизда бошқа ташкилотларнинг кучи билан бажарилган иш ҳажми каттагина ҳиссани ташкил этувчи фирмалар ҳам пайдо бўлган. Бундай ҳажмни рейтинг кўрсаткичига киритиш тўғри бўлмайди. Бу нарса статистика маълумотларини бузиб кўрсатади, чунки тушум ҳажмларининг муайян қисми икки бора ҳисобга олинади. Ташкилот фақат ўз кучи билан бажарган ҳажм ҳисобга олинмоғи лозим. Шу муносабат билан аудиторлик ташкилотлари Молия вазирлигига тақдим этадиган ҳисоботларда «Шу жумладан ўз кучи билан бажарилган ҳажм» деган кўрсаткични қўшиб қўйиш мақсадга мувофиқ бўлар эди.\nБиринчи, кўпроқ иккинчи даражадаги солиштирма оғирлик тизимини такомиллаштириш ҳам муҳим йўналиш ҳисобланади. Ҳар хил сертификатларнинг солиштирма оғирлиги бўйича ҳар йили турфа хил низолар келиб чиқади. Бу борада мавжуд барча сертификатларнинг тўлиқ ёки деярли тўлиқ жамламасига эга бўлган мутахассисларнинг фикр-мулоҳазаларини ҳисобга олган ҳолда натижаларни қайта ишловдан ўтказиб, тегишли солиштирма оғирликни аниқлаб олиш лозим.\n«Энг яхши аудитор» деган ном учун ўтказиладиган танлов аҳамиятига баҳо беришга янада теранроқ тарзда ёндашмоқ керак. Бунда шунчаки иштирок этиш эмас, балки натижалар инобатга олинмоғи даркор. Муаллифнинг танловни 2 номинация бўйича ўтказишга доир таклифлари «Норма маслаҳатчи» газетасининг 18.03.2014 йилдаги 11 (452)-сонида эълон қилинган «Аудитор хабарномаси»да баён этилган эди.\nЭнди 2013 йил натижалари бўйича рейтинг якунлари тўғрисида икки оғиз сўз. Аудиторлик ташкилоти раҳбарларининг ҳар бири якуний ахборотни олгач, ўз ташкилоти натижаларини рақобатчилари натижалари билан солиштириб кўради, албатта. Чунончи, ташкилотимиз иш натижаларини рейтинг бўйича дастлабки ўнлик таркибидаги фирмалардан бирининг натижалари билан муқояса қилиш ҳар иккала ташкилотнинг дастлабки икки бўлим – «Молиявий натижалар» ва «Ишчанлик фаоллиги» бўлимлари бўйича баҳоланган фаолият натижалари хил эканлигини кўрсатди, аммо учинчи, «Корпоратив салоҳият» деб номланган бўлим бўйича фарқ бор. Ана шу тафовут бизни 20-ўринга тушириб юборди.\nБундай тафовутнинг асосий сабаби ходимлар сонидаги фарқдир. Бу йил «Ходимларнинг умумий сони» деган қўшимча кўрсаткич ҳам пайдо бўлибди. Натижада, агар фирма ходимлари сони 2–3 баравар кўпайган бўлса, ана шунинг эвазига рейтингда у дастлабки ўнликдан ўрин олади. Бироқ фирма кўрсатадиган хизматлар сифати пасаяди, чунки кўп киши ишлайдиган ташкилотда ишнинг юқори сифатини таъминлаш кам сонли ташкилотдагидан мураккаброқдир. У ҳолда рейтинг олдига қандай рағбатлантирувчи вазифа қўйса бўлади? Корпоратив салоҳият дегани энг аввало ташкилотнинг ранг-баранг вазифаларни ҳал эта билиш қобилияти демакдир. Бунда ҳар қандай мураккабликдаги вазифани юксак профессионал даражада ҳал эта биладиган фирма энг яхши деб топилмоғи даркор.\nРейтингнинг мезонлари ҳамда солиштирма оғирлигини (аҳамиятини) узил-кесил шакллантириш тартиби сир эмас. Янги кўрсаткичлар хўжалик юритувчи барча субъектларни аудитдан ўтказиш ҳуқуқига эга бўлган йирик фирмаларнинг вакиллари қарори билан киритилади. Янги мезоннинг (кўрсаткичнинг) киритилиши аудиторлик фирмаларининг ўн-ўн бешта вакиллари томонидан ҳал этиб қўя қолинмаслиги лозим. Барча фирмаларнинг фикр-мулоҳазаларини тўплаб, ишловдан ўтказиш ва далиллаш таомилларидан кейингина тегишли қарор қабул қилинмоғи керак.\nРейтинг якунлари бўйича конференцияда «Tsiar-Finans» аудиторлик ташкилоти вакили томонидан йирик аудиторлик ташкилотларида аудиторлар сонини 12 кишига етказиш таклифи билдирилди. Бунда нима сабабдан уларнинг сони 10 ёки 14 нафар эмас, айни 12 нафар бўлишига доир биронта важ-далил кўрсатилмади. Сертификатланган аудиторлар сони билан боғлиқ талаблар қонунчилик йўли билан мустаҳкамлаб қўйилган Ўзбекистондан бўлак давлат жаҳонда йўқ экан. Аудиторлар сонининг энг кам чегарасига оид талаблар ҳозирги вақтда Россияда белгилаб қўйилган бўлиб, бу кўрсаткич 3 кишидан иборат. Кўпгина мамлакатларда, шу жумладан қўшни Қозоғистонда мазкур кўрсаткич 2 кишидан иборат қилиб белгиланган. Жаҳонда ҳеч бир мамлакатда Ўзбекистонда бўлгани каби аудиторлик ташкилотларини аудиторлар сонига (2, 4 нафар ва 6 нафардан ортиқ) қараб уч гуруҳга бўлмайдилар. Ўзбекистонда аудитни ривожлантиришнинг муайян босқичида гуруҳларга бўлиш таомили қандайдир даражада асосли бўлган эса-да, бугунги кунда сунъийлик теграсидаги бундай ёндашув оддий саволларга ҳам мужмал жавоблар берилишига олиб келиши мумкин. Шу муносабат билан муқобил таклиф сифатида қуйидагилар тавсия этилади:\nаудиторлик ташкилотларини гуруҳларга (лицензияларни турларга) бўлишни бекор қилиш;\nлицензия олиш учун аудиторларнинг энг кам миқдори 3 кишидан иборат бўлади деб белгилаш;\nлицензия талаблари жумласига давлат улуши бўлган акциядорлик жамиятлари ва йирик корхоналарни текширишда аудиторларнинг энг кам миқдори юзасидан тегишли талабларни киритиш.\nАна шу таклифларни амалга ошириш, фикримизча, аудитни янада ривожлантиришга ва ҳозирги кунда учраб қолаётган салбий ҳолатларни бартараф этишга ёрдам беради.\nРейтинг услубиятини такомиллаштириш ва тасдиқлаш тартибига оид янги низом ишлаб чиқилиши мақсадга мувофиқдир. Унда қуйидаги изчиллик назарда тутилмоғи керак: рейтингнинг дастлабки якунлари барча аудиторлик ташкилотларига юборилади ва улар юзасидан келиб чиқиши эҳтимоли бўлган даъволар, иддаолар йиғиб олиш учун муайян (10 кундан кам бўлмаган) муддат белгиланади. Ана шундан кейингина рейтинг якунлари Кенгаш томонидан тасдиқланади ва аудиторлик ташкилотларининг рейтинги якунланади. «Аудитрейтинг» компаниясининг иши ҳам баҳоланмоғи керак.\nМазкур материалда мавжуд барча муаммоларни бирма-бир санаб чиқиш вазифаси ўртага қўйилмаган. Гап янада асосли ва далил-исботли тарзда тузатишлар киритиб, бутун рейтинг тизимини мукаммаллаштирсак, у Ўзбекистонда аудитни ривожлантиришга шунчалик ижобий тарзда таъсир ўтказишини тўғри англаб етишдадир.\nмиллий уюшмаси ҳузуридаги\nАудиторлар кенгаши раиси, «Fineks» МЧЖ аудиторлик ташкилоти директори.


“Сўғдиёна” клуби нега ПФЛга кафолат хати юборди?\n9 март, 2019, 16:49 429\nТеглар:ЎзПФЛ | Сўғдиёна\nБугун — 9 март санасида “Сўғдиёна” ва “Бунёдкор” клубларининг U-21 жамоалари 1-тур доирасида майдонга тушиши керак эди.\nАйни вақтда “Сўғдиёна” ўринбосарлари тўп сурадиган мажмуада таъмирлаш ишлари давом этмоқда. Профессионал футбол лигаси ўйингоҳларда реконструкция ишларини олиб бораётган жамоаларга имконият бераётгани барчага маълум. Шундан келиб чиқиб, “Сўғдиёна” U-21 ва “Бунёдкор” U-21 жамоалари ўртасидаги беллашув сунъий қопламали стадионда бўлиб ўтади.\nУчрашув комиссари Жаҳонгир Раҳматуллаев ўйин ўтиши керак бўлган майдонда айрим камчиликларни аниқлади. Хусусан, дарвоза тўрлари, устун ва тўсинларидаги камчиликларни кўз билан бемалол илғаш мумкин эди. Шунингдек, сунъий қопламада ҳам муаммолар бор.\nКомиссар талаби билан дарвозаларга янги тўр олиб келинди, устун ва тўсинлардаги ҳунук манзаралар бартараф этилди. Бироқ қопламани бир куннинг ўзидаёқ тартибга келтиришнинг имконияти йўқ.\n“Сўғдиёна” жамоаси U-21 жамоаси тўп сурадиган майдон қачон тўлиқ таъмирдан чиқиши аниқ эмас. Шундан келиб чиқиб, Профессионал футбол лигаси “Сўғдиёна” клубининг олдига жиддий талаб қўйди. Клубнинг кейинги уй учрашувига қадар ё сунъий майдондаги муаммолар тўлиқ бартараф этилиши керак ёки U-21 жамоалар учрашувни асосий майдонда ўтказади. Шунингдек, захира майдонидаги таъмирлаш ишлари энг камида биринчи давра якунига қадар битиши керак.\n“Сўғдиёна” клуби раҳбарияти ЎзПФЛ талабини қабул қилди ва навбатдаги уй учрашувига қадар кафолат хати тақдим этди. Бу каби ҳолатлар қолган клублар учун ҳам ўрнак ўрнида хизмат қилиши керак. Жорий мавсумдан эътиборан U-21 жамоаларга беэътибор бўлган клубларни жиддий санкциялар кутади. Агар U-21 жамоалар иштирокидаги икки учрашув ўз вақтида бўлиб ўтмаса, у ҳолда асосий жамоа ҳам лигадан четлаштирилиши мумкин.\nПФЛ Суперлигадан четлаштириш масаласи кўриб чиқилиши юзасидан икки клубни огоҳлантирди


ИТАЛИЯ: КЎППАРТИЯВИЙЛИККА АСОСЛАНГАН ТИЗИМ - Ўзбекистон овози газетаси\nжамиятнинг янада ривожланишига кенг йўл очади\nРивожланган демократик давлатлар тажрибасига эътибор қаратадиган бўлсак, мамлакатни изчил тараққий эттириш, ижтимоий барқарорликни таъминлаш, аҳолининг турмуш даражасини юксалтиришда сиёсий партиялар фаолиятига кенг ўрин берилганига гувоҳ бўламиз. Италиядаги сиёсий жараёнларни кузатар эканмиз, бу фикр яна бир ўз исботини топганини кўрамиз.\nИталия қонунчилигига кўра, сиёсий партиялар фақат мамлакат ҳудудида ташкил этилади ва фаолият юритади. Ушбу давлат Конституциясида сиёсий партия — бу фуқароларнинг кўнгилли бирлашмаси бўлиб, демократия асосида миллий сиёсатни амалга оширишга кўмаклашади, дея белгиланган.\nУмуман олганда, Италияда сиёсий партияларнинг пайдо бўлиши ХIХ асрнинг ўрталарига бориб тақалади. Дастлаб, 1849 йилда консерватизм ғояларини илгари сурган «Ўнг» ва 1861 йилда либерал қарашлар тарафдори «Сўл» партия ташкил этилади. Дастлабки ўн беш йил давомида мамлакат сиёсий ҳаётида «Ўнг» партияси етакчилик қилади. 1876 йилга қадар барча парламент сайловларида мазкур партия ғолибликни қўлга киритиб келган. Аммо ўша йили муддатидан олдин ўтказилган парламент сайловида «Сўл» партия парламентда кўпчилик ўринларни эгаллайди ва бу ҳукмронлик чорак аср давом этади. Бу икки сиёсий партия ўртасидаги кураш 1919 йилда якунланади. Биринчи жаҳон урушидан сўнг ушбу партиялар ўзаро бирлашди. Бугун ҳам Италиядаги сиёсий партиялар ана шу икки партиянинг анъаналарини ўзида сақлаб қолган.\n2013 йилдаги парламент сайловида 25 сиёсий партия иштирок этди. Бундан кўриниб турибдики, мамлакатда кўппартиявийликка кенг йўл очиб берилган. Умуман, Италияда 50 га яқин катта-кичик сиёсий партиялар фаолият кўрсатади. Бироқ мамлакатдаги йирик сиёсий партиялар парламентда мутлақ кўпчиликни ташкил эта олмаган. Шу боис улар парламентда коалиция тузишга мажбур бўлган. Италия қонунчилигига биноан фашистик ғояларни тарғиб этувчи тузилмаларни ташкил этишга йўл қўйилмайди.\nБугунги кунда мамлакатдаги энг йирик сиёсий кучлардан бири — Италия Демократик партияси ҳисобланади. Унинг сайлов жараёнларидаги иштирокига эътибор қаратадиган бўлсак, 2008 йил муддатидан олдин бўлган парламент сайловида қуйи палата учун 12 092 998, Сенатдаги ўринлар учун эса 11 042 325 овоз тўплайди. Шундай қилиб, мазкур сиёсий партия парламент қуйи палатасидаги 630 ўриндан 246, Сенатдаги 315 ўриндан 132 тасини қўлга киритди. Партия Сайловолди дастурида асосан кучли ижтимоий сиёсатни йўлга қўйиш, барқарор сиёсат олиб бориш ғоясини илгари суради.\nСўнгги 2013 йилдаги сайловлар натижасига кўра, партия «Умумий манфаат» коалициясини ташкил этади. 24-25 февраль кунлари ўтказилган сайловда партия Депутатлар палатаси учун сайловчиларнинг 25,42 фоиз овозини олиб, 292 ўринга эга бўлди. Сенат учун эса сайловчиларнинг 27,4 фоиз овозини олиб, 105 та ўринни қўлга киритиб, шу орқали ўз ғояларини ҳаётга татбиқ эта бошлайди.\n2014 йил 13 февралда партия тизимида ислоҳотлар ўтказиш, унинг ғоя ва мафкурасини такомиллаштириш мақсадида янги етакчи сайланади. Ўша йилнинг 22 февралидан буён Маттео Ренци партияга етакчилик қилиб келмоқда.\nМаттео Ренци партия раҳбарлигига келгач, бир қанча ислоҳотларни амалга оширди. У асосан қонунчиликка қатор ўзгартишлар киритишга ҳаракат қилди. Хусусан, сайловга оид янги қонун лойиҳасини тақдим этди. Уни коалиция тўлиқ қўллаб-қувватлади. Оппозициянинг қаршилиги эса ҳеч нарса келтирмади. Қизғин давом этган курашлардан кейин 2015 йилнинг 15 майида мамлакат президенти сайловга оид қонунни имзолади.\nБундан ташқари, Демократик партия тарафдорлари Италиянинг меҳнат қонунчилигига ҳам бир қатор ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш таклифини берди. Таҳлилчилар томонидан мазкур қонунлар мамлакат ҳаётида муҳим ўрин тутиши тахмин қилинмоқда.\n2015 йил 2 июнь ҳолатига кўра, Демократик партиянинг Депутатлар палатасидаги фракцияси аъзолари 309 нафарни ташкил этиб, унга Роберто Сперанца раҳбарлик қилади. Сенатда эса Луижи Занза раҳбарлик қилувчи 113 кишидан иборат фракция фаолият юритмоқда.\n2014 йил 25 майда Европарламентга бўлган сайловларда мазкур партия Италия учун ажратилган 73 ўриндан 31 тасини эгаллашга муваффақ бўлди.\nДемократик партиянинг ташкилий тузилишига эътибор қаратадиган бўлсак, унинг олий органи — Миллий Кенгаш ҳисобланади. Партия ҳаётига оид муҳим масалалар айнан Миллий Кенгашда муҳокама этилади. Шунингдек, партиянинг ҳудудий бўлимлари ҳам мавжуд бўлиб, вилоят, туман ва кичик ҳудудлар миқёсида фаолият юритади.\nПартияда ёшлар тузилмаси ташкил этилган. У «Ёш демократлар» деб номланади. «Ёш демократлар» партиянинг барча даражадаги тузилмаларида фаолият юритади.\nАгар эътибор қаратилса, бутун дунёда сиёсий партияларнинг тузилиши бир-бирига ўхшаб кетади. Аммо жамият ҳаётида уларнинг ўрни турличадир. Биз Италиядаги мазкур партия фаолияти билан танишиб, шундай хулосага келдик: сиёсий партия мукаммал шаклланса, жамият ҳаётида ўз таъсир кучига эга бўлса, мамлакатга дахлдор стратегик масалаларни ҳал этишда иштирок этсагина, сайловчи ишончини қозона олади.


Ўзбекистонда шакардан 150 баробар тотлироқ ўсимлик етиширилмоқда - Hidoyat.uz\nАсосий саҳифа Жамият Саломатлик Ўзбекистонда шакардан 150 баробар тотлироқ ўсимлик етиширилмоқда\nЧоп этилди Fevral 28, 2019 Ўзбекистонда шакардан 150 баробар тотлироқ ўсимлик етиширилмоқдаda fikr bildirishni o'chirish\nШакар шакарқамишдан ёки қандлавлагидан олинишини барчамиз яхши биламиз. Дарҳақиқат, ҳар куни дастурхонимиздан ўрин олувчи шакарнинг асосий хом ашёси айни шу экинлар ҳисобланади.\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти кунига 60 грамм атрофида шакар истеъмол қилишни тавсия этади. Бу тахминан 4 ош қошиқ, деганидир. Демак, унга бўлган талаб кам эмас. Лекин табиатимиз сахий. Унинг бағрида шундай ноёб ўсимликлар мавжудки, у ширинлиги борасида юқорида таъкидланган икки экиндан ҳам аъло. Стевия — улардан бири.\nМазкур ўсимлик Ўзбекистонга ҳаваскор ботаниклар томонидан олиб келинган. Хусусан, унинг дамламасидан олинадиган стевиозид моддаси шакардан 150 баробар ширин. Стевиозидни қайта ишлаш натижасида олинадиган ребадиозид моддаси 300 баробаргача тотли.\nШунингдек, у ўта шифобахш ҳамдир. Яъни унинг ширинлик даражаси юқори бўлса-да, қандли диабет билан хасталанган беморларнинг ширинликка бўлган чанқоғини қондиришда қўл келади. Ваҳолонки, бундай беморларга ширинлик мумкин эмас. Ўзига хос парадоксни қарангки, стевия ширинлиги бунга халақит бермайди.\nҚолаверса, у инсон иммунитетини оширади. Қон босимини меъёрлаштиради. Антиаллергин, антисептик ва антиоксидантлик таъсири бор. Асосийси, истеъмолда меъёри чексиз. Инсон организми учун салбий таъсири кузатилмайди. Шу боис Ўзбекистон Республикаси СоҚлиқни сақлаш вазирлиги томонидан дамлама сифатида тавсия қилинган.\nЮртимизда стевияни ўстириш ҳамда чуқур қайта ишлаш жараёнлари тўлиқ ўрганиб чиқилган. Уни уруғлантириш, қаламча усули билан кўчат етиштириш қўлланиб келинмоқда. Натижалар эса ҳайратланарли. Заминимизда парваришланган ўсимликдаги стевиозид моддаси дунёнинг бошқа мамлакатларида етиштирилганига қараганда анча юқори — 19,7 фоизни ташкил қилади. Мазкур кўрсаткич, масалан, бу борада илғор бўлган Жанубий Кореяда 16 фоизга тенг. Мутахассислар бунинг сабабини республикамизнинг ўзига хос иқлими билан таснифлашади.\nЯна бир маълумот: Жанубий Кореяда етиштирилган стевиянинг асосий харидори Япониядир. Ушбу мамлакат аҳолисининг узоқ умр кўриш сири ҳам стевиядан дамланган чой истеъмоли билан боғлиқ экан.\nҚайд этганимиздек, юртимизда ҳам ушбу йўналишдаги ишларга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Шундан келиб чиқиб, 2014 йили мазкур ўсимлик кўчатини кўпайтириш мақсадида “Stevia Boʻston” масъулияти чекланган жамиятига асос солдик. Ўша йилнинг баҳорида хўжалигимизга мўъжизакор ўсимликнинг 6 мингтасини келтириб қададик. Айни пайтда хўжалигимизнинг 5 гектар майдонида\n600 минг туп кўчат мавжуд. Улардан ўртача 6 минг килограмм қуритилган стевия баргини олиш мумкин. Бу 300 тонна шакар, деганидир. Яна шу ўсимликдан 10 гектар ерга кўчат тайёрлаш имкониятимиз бор.\nРаҳматилла АБДУЛЛАЕВ, “Stevia Boʻston” масъулияти чекланган жамияти раҳбари\nМуҳокама марказида журналистлар хавфсизлиги масалалари\nФотолавҳа: «Масжидул ҳаром»нинг саудиялик фотограф нигоҳидаги бетакрор кўринишлари