ХАЛҚ УЧУН ТЎҚИЛГАН ЛАПТИ НЕЧА ПУЛ ТУРАДИ? | Huquq Olami\n← ТИРИК ҚОЛИШ БУЮРИЛГАН\nУчинчи Жаҳон Уриши—термоядро уриши бўлади! →\nХАЛҚ УЧУН ТЎҚИЛГАН ЛАПТИ НЕЧА ПУЛ ТУРАДИ?\nPosted on Noyabr 13, 2014 | Leave a comment\nДавлат бошқарувидагилар ношуд ёки ёвуз бўлса, беҳисоб берилган мамлакат аҳолисининг катта қисми ночорликда, хадикда ва умидсизликда яшайди. Шуларнинг биттаси Ўзбекистон бўлса, яна биттаси Россиядир. Бу мамлакатлар раҳбарларида ана шу икки сифат яққол кўринади. Бири халқнинг ахволи билан иши йўқ, илгари ҳам бўлмаган, ҳозир эса 2015 йилда бўладиган президент сайловини кутиб ётибди. Иккинчиси ҳам халқини ўйлаётгани йўқ, у қўшни давлатни босиб олишни ўйлаб ётибди, уруш бошлаб юборган, икки халқни абгор қилаяпти. Кичкинагина Словакия ўзиучар автомобиль ишлаб чиқибди ва унинг оммавий ишлаб чиқаришини йўлга қўймоқчи бўлаяпти. Бу – учинчи мамлакат. Айни пайтда биринчисида ҳокимлар фермерларни уриб ўлдираяпти. Иккинчисида эса ўз миллий пулининг қадри тўлиқмас бир йилда 30% га пасайиб кетди. Иккинчи мамлакатда ваҳима, бу ваҳима биринчисигача етиб келаяпти. Вячеслав Костиков иккичи мамлакатдаги ҳақиқий ахволни ёзган, мен эса унинг ёзганларини ватандошларимиз ўқиса ёмон бўлмайди, деган ўйда мақолани ўзбек тилига баҳоли-қудрат таржима қилдим.\n16 июль, 2014 йил\nНега русларни Европадан тўсиб қўйишаяпти.\nУкраинадаги воқеалар Россия – Европа муносабатларини жиддий издан чиқарди. Кўп россияликлар хафа: биз сизларни, европаликларни, шундай севардик-ки, сизлар бўлса “Вашингтон обкоми” тагига “ётдиларинг”, бизларни санкциялар билан ўраб ташлаяпсизлар, виза бермаяпсизлар, бизни агрессор деб атаяпсизлар…\nХафачилик ўринли. 1917 йилда Европадан большевиклар томонидан ўғирланган Россия гумон туғдиришда давом этмоқда ва катта қийинчилик билан Европага суқилиб кириб бормоқда. Европа элитасининг гумонсираши, “Москва айиғи” олдидаги қўрқув Москванинг ҳар бир қалтис қадами ортидан туғилмоқда. Бироқ бахтимизга, яқинлашиш двигателининг кучи сиёсатдан кўра бизнес ва ўзаро манфаатдадир. Европанинг иқтисодий ўсиши ресурслар топишни талаб қилади, Россия уларни ўз хоҳиши билан ва арзонроқ нархда бераётган эди. Россия учун эса янги технологиялар керак, Европа уларни бериб турувди. Иқтисод ортидан сиёсий, инсонпарварлик ва маданий алоқалар боғланиб бораётган эди.\nГорбачёв пайтида Россия ўз фуқароларига чегараларни очганда Европага руслар оқими бостириб кирди. Кўзларини катта очган ҳолда кириб боришди. Сюрпризлар кўп эди. Тартибга туширилган, безатилган шаҳарлар, кўчалар, йўлга қўйилган ҳаёт, жамоат транспорти, товарлар ва озиқ-овқатнинг мўллиги, Россия ҳаётига ўтириб қолган навбатларнинг йўқлиги уларни ҳайратлантирар эди. Сафардан қайтганлар улкан қизиқиш объектига айланар эди. Бугун кўпгина саволлар кулгули туюлади, у пайтда эса “совет турмуш тарзи”га ўрганиб қолган одамларни энг оддий нарсалар қизиқтирарди: Дўконларда гўшт борми? Автомобиль сотиб олиш қийин эмасми? У ерда болалар боғчалари борми? Текин медицина-чи? Жавоблар “чириётган Ғарб” ҳақидаги одатий тафаккурни инкор қилар эди.\nБироқ асосий кашфиёт бу эмас эди. Руслар: биз алоҳида ва имтиёзли “совет одами” деган тоифага тегишлимиз, дея ўнйиллар давомида ишониб келишган бўлса-да, улар аслида французлар, немислар, итальянлар ёки испанлар каби оддий одамлар эканини англашди. Руслар, балки, юзида табассум камроқ кўринадиган, ҳатти-ҳаракати эркинроқ бўлмаган одамлар бўлсалар-да, барибир… европалик эканликлари билинди. У-бу фарқни ҳисобга олмаганда уларда ҳам, бизда ҳам кийимлар, таомлар, ичимликлар бир хил. Турмуш тарзимиз ҳам бир хил, оиладаги ёки дўстларга бўлган муносабатлар ҳам ўша-ўша. Китоб дўконларимиз пештахталарида совет одами учун “зарарли” бўлган европалиларнинг романлари, театрларда эса – пьесалари пайдо бўлганда унча-мунча, бироқ принципиал бўлмаган фарқларни ҳисобга олмаганда бизлар ягона маданиятга ҳам тегишли эканимизни кўрдик. Ақлан иш юритадиган одамлар эса СССРда душман деб саналган католик ва протестантлар билан сўҳбатлашиб кўрганларида, биз православлар амал ва ақидалардаги баъзи фарқлар эътиборга олинмаса, биз бир бирига қарши турган черковларга эмас, балки ягона христиан дунёсига тегишли эканимизни тушундик. Бизларни бир хил диний эътиқод, маданият ва тарих манбъалари озиқлантирар экан.\nРус рухи …\nБугун, бизда Европадан аразлаш кучайганда, биз ўзимизда яна, гўё-ки бошқаларда бўлмаган, рус фарқини, ўзига хос “рус кўрками”ни излай бошладик. Ва, кўзимиз тиниб, бошимиз айланиб бутунлай адашиб қолдик. Аслида бу кўркамлик нимадан иборат? Яқинда Коломенскда “Рус даласи” номли, ташкилотчилар ўйлашича рус қалбининг ўзига хослигини кўрсатадиган славянлар маданияти фестивали бўлиб ўтди. Фестивални кўргани келган одамларга рус пайпоқлари қандай тўқилиши, тўр елкапешларни қандай тикилишини кўрсатдилар. Ёғоч ўймакорлиги усталари, темирчи ва кулоллар ўз ҳунарларини намойиш этдилар. Кўпчилик усталар маҳоратидан завқланган бўлсалар-да, бироқ улар ҳайрон бўлишди: бу ҳунарларда қандай рус ўзига хослиги бор? Пайпоқларни эстонлар ҳам қойилмақом қилиб тўқишади, Голландияда эса ўта нафис елкапешлар тикишади. Германияда ўзининг ҳам, рус бургасининг ҳам оёғига тақа қоқиб қўядиган темирчилик устахоналари тиқилиб ётибди. Бельгияда ҳам кўйлакка кўнгирали нақшлар тикадиган аёллар беҳисоб. Машҳур рус лаптиларига келсак, уларни японлар, ва ҳатто австралиялик маҳаллий аҳоли ҳам кийишган экан. Мана сенга рус дунёси! Русларники бўлган нарсалар эса фақат окрошка ва квас бўлиб чиқади…\n“Россия – Европа эмас” ғояси тарафдорлари бизни қайтармоқчи бўлаётган “Рус дунёси” ҳақиқатан мавжуд бўлган. Бироқ у рус қишлоқ жамоасида, халқ ҳаётини славянпарастлик, қўшиқ-лубокча англашдан анча узоқ бўлган крепостнойлик шароитида мавжуд бўлган. Бу рус дунёси, М. Горький таъбири билан айтилганда, “инқилобнинг пўлат омочи” билан ҳайдаб ташланган эди. Пролетарийлар орасида эса ҳеч қандай “рус дунёси” (ароқ ва сўкинишдан бошқа) ҳеч қачон бўлган эмас. К. Маркс “Пролетарийларнинг ватани бўлмайди”, – деб таълим берган. Венециановнинг Рус музейидаги расмларига қараб бизни хушнуд қиладиган “русс дунёси” ўзи ҳам бутунлай бошқача бўлган.\n“ХIХ асрда рус адабиёти бутун дунёга ишончли ва гўзал қилиб баён этган хушфеъл, ўйлаб иш қилувчи, тиниб-тинчимай ҳақиқат ва адолатни изловчи рус деҳқони қани? – дея М. Горький ўзининг “Рус деҳқонлари ҳақида” номли машҳур памфлетида савол беради. – Ёшлигимда мен Россия қишлоқларида шундай одамни изладим ва – уни топа олмадим”. Бу дунёнинг келажаги ҳақидаги М.Горькийнинг башорати эса ўта даҳшатли бўлган: “рус қишлоқлари ва селоларининг яримёввойи, ахмоқ, оғир одамлари ўлиб кетишади …”.\nБизнинг халқсевар классикамиз томонидан куйланган рус дунёси, рус даласи, рус дон сепувчиси, рус монастири, турган гап, бизга қадрлидир. Ва у, албатта, рус тарихи намуналари, шеърий эсдаликлар, қимматбаҳо археологик топилмалар кўринишида яшаяжак. Уни ҳозирги кунда ҳам халқ қўшиқлари, Есенин шеърлари, ўтмиш фильмларида топиш мумкин. Ва – тўлиқ унинг фожеали маҳкумлиги ҳам – ўтмиш кинохроникаси кадрларида сақланган.\nБу йўқотилган дунёга бизни ким ва нима сабабдан қайтармоқчи бўлаяпти? “Европадан тезроқ қоч” шиори остида қилинаётган манёврнинг сиёсий маъноси умуман олганда тушунарли. Россия элитаси Россияни Европа метрикаси ва стандартларига мослаштиришни уддалай олмаяпти. Европага кириб бориш нима? Бу бизнинг сиёсий маданиятимиз, институтларимиз (яъни, давлат ташкилотлари), суд системаси ва фуқаровий ҳуқуқларни Европа стандартларига мослаштиришдир. Европага мослашиш – бу турмушимиз даражаси, таълим ва медицинани Европа билан таққослашдир. Аммо, тан олинг: деярли ҳар қандай шунга ўхшаш таққослаш ҳукуматимизни одамлар олдида шарманда қилади. Бизнинг элитамиз учун европача яшаш, бу – ўз очкўзлиги ва исрофгарчилигини тийиш, ўз қасрлари атрофидаги деворларни бузиб ташлаш, имтиёзлар ва амалан судланмасликдан воз кечишдир. Европача яшпш – бу эркин сайловлар таваккалини қабул қилиш ва ҳукумат алмашишига кўникишдир. Элита шунга тайёрми? Табиий, улар бу саволга жавоб бермайди. “Россия – Европа эмас”, дея айтаётган элита айёрлик қилмоқда. Унинг ўзи, турган гап, Европага боришни жуда истайди. Фақат халқсиз ва мамлакатсиз боришни хушлайди. Хитой чопонини ҳам у ўзи учун.\nЛапти – липа, вязь, тол ва бошқа дарахтлар пўслоғидан тўқилган оёқ кийими (ковуш, калиш);\nВашингтон обкоми – i) обком – “областной комитет” (вилоят қўмитаси) сўзларининг қисқартмаси; ii) обком КПСС – коммунистик партиянинг вилоят қўмитаси; iii) Вашингтон обкоми – олдинги асрнинг 90-чи йилларида, АҚШнинг Россия ва бошқа постсовет давлатларидаги элчихоналарига нисбатан киноя ёки нафратомуз маънода муомалага киритилган ибора; бир қатор постсовет давлатлари (Украина, Грузия, Қирғизистон ва б.)да бўлиб ўтган “рангли” инқилоблар АҚШ элчихоналари томонидан уюштирилган (молиялаштирилган) деб ҳисоблангани сабабли шу ибора юзага келган;\nБурганинг оёғига тақа қоқиш – Н.С.Лесков ўзининг “Чапақай” ҳикоясида инглиз темирчилари темирдан бурга ясаб рус усталарига совға қилиб юборишганини, рус темирчилари эса унинг оёқларга тақа қоқиб ўзларига қайтаришганини келтиради. Бу – темирчиликда энг олий ҳунармандчилик намунаси сифатида қаралади;\nКвас – сувга қотган нон ёки бошқа унлик маҳсулот ва ачитқи (хамиртуруш) солиб тайёрланадиган ёзги ичимлик;\nОкрошка – сув ёки квасга янги узилган бодринг, кўкпиёз, кашнич, қайнатилган картошка ва гўшт (ёки тухум)ни майда тўғраган ҳолда солиниб тайёрланадиган ёзги емак (одатда, истеъмол қилишдан олдин окрошка холодильникда совутилади);\nЛубок – бирор нарсанинг расмини кўпайтириш мақсадида устига ўша нарсанинг рсми туширилган юпқа тахтача;\nПролетарий – Рим империясида давлатга хизмат қилувчи болалар етказиб берувчи сифатида қаралган энг камбағал оқтанли одам; К.Маркс асарларида ишчилар синфи пролетариат деб аталган;\nПамфлет – ҳажвий, кўп ҳолларда мунозара характерли, бирор сиёсий ёки ижтимоий воқеълик, ёки шахсга қарши қаратилган асар (қисса);\nСело – черкови бор рус деревняси (қишлоғи);\nМонастир – монах (таркидунё қилган эркак) ва монахинья (таркидунё қилган аёл)лар яшайдиган бино; монастирлар эркак ва аёллар учун алоҳида-алоҳида қурилади;\nЭлита – давлат ҳокимияти ёки иқтисодда энг юқори лавозимларни эгаллаган шахслар гуруҳи;\nМанёвр – аслида бу атама ҳарбий тушунча бўлса-да, ундан сиёсатчилар ҳам кенг фойдаланишади. Айниқса, нияти бузуқ сиёсатчилар алдов, тўҳмат, ғийбат ёки, аксинча, мақтов, лаганбардорлик, сохта табассум билан одамларни чалғитиш учун ўз манфаатига мос келадиган йўл излайди. Сиёсатда манёвр шу каби тушунилади.\nЕвропа метрикаси – Демократик эркинликларга асосланган қонун-қоидалар, тамойиллар, ҳужжатлар;\n12 ноябрь, 2014 йил Франция


Журналист фаолиятига тўсқинлик қилганлар 1 млн сўмгача жарима тўлаши мумкин\n16 август 2020, Тошкент вақти: 01:43\nЎзбекистоннинг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига журналистлик фаолиятига аралашиш ва тўсқинлик қилишга оид қўшимчалар киритиш кутилмоқда. Бунга оид қонун лойиҳаси Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари муҳокамаси сайтида ёйинланди.\nЛойиҳа Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг қуйидаги мазмундаги 197-5-модда билан тўлдирилишини кўзда тутади:\n197-5-модда. Журналистлик фаолиятига аралашиш ва тўсқинлик қилиш:\nЖурналистлик фаолиятига аралашиш ва тўсқинлик қилиш, журналистни ахборотни тарқатиш ёки тарқатишни рад қилишга мажбурлаш, аккредитация қилишни асоссиз равишда рад этиш ёки аккредитацияни ноўрин бекор қилиш, журналистнинг сўров билан мурожаат қилиш ва зарур ахборотни олиш ҳуқуқини бузиш, журналистнинг материаллари ва зарур техника воситаларини ғайриқонуний равишда олиб қўйиш базавий ҳисоблаш миқдорининг икки бараваридан беш бараваригача жарима солинишига сабаб бўлади.\nШу кунда Ўзбекистонда базавий ҳисоблаш миқдори 223 минг сўмга тенг экани эътиборга олинса, мазкур ҳуқуқбузарликни содир этган шахс келажакда камида 446 минг сўмдан 1 миллион 115 минг сўмгача жаримага тортилиши мумкинлигини аниқлаш қийин эмас.\nҚонун лойиҳаси 28 январга қадар муҳокамада бўлади.


Ҳасанбой Дўсматов: Олтин медаллар фақат мен учун яратилмаган\n25 сентябрь, 2018, 09:34\nШуни алоҳида таъкидлаш жоизки, Осиё ўйинларида андижонлик спортчилар ҳам Ўзбекистон шарафини муносиб ҳимоя қилишди. Бир қатор спорт турлари бўйича қўлга киритилган муваффақиятларни алоҳида эътироф этсак арзийди. Айниқса, Андижонда бокс спорт тури анча ривожланган бўлиб, Осиё ўйинларида Ўзбекистонга тақдим этган медалларнинг салмоқли қисми айнан боксчиларимиз томонидан амалга оширилгани ҳам эътиборга моликдир. Жумладан олтин, кумуш ҳамда бронза медалларни қўлга киритган спортчилар орасида андижонликлар ҳам салмоқли кўриниш олишди. Айниқса, боксчиларимизнинг қўлга киритган муваффақиятлари ҳам алоҳида эътиборга моликдир. Яқинда Ўзбекистон Кубоги чорак финал доирасидаги “Андижон” ҳамда “Бунёдкор” жамоалари ўртасидаги учрашувдан аввал вилоят ҳокими Шуҳратбек Абдураҳмонов Осиё ўйинларида совриндор бўлган андижонликлар спортчилар ва уларнинг устозларини мухлислар қаршисида мукофотлаган ҳолда қизғин табриклади. Барчага яхши таниш бўлган боксчимиз Ҳасанбой Дўстматов Осиё ўйинларида кумуш медални қўлга киритди. Айнан уларни тақдирлаш арафасида қисқача Дўстматов билан суҳбатда бўлдик.\n- Осиё ўйинларидан кейин вилоятими ҳокими биз спортчиларни тақдирлаш учун “Андижон” – “Бунёдкор” ўртасидаги Ўзбекистон Кубоги чорак финал баҳсига таклиф этди, - дея гап бошлади, Ҳасанбой Дўстматов. - Ўз навбатида Андижон вилояти ҳокимига ўз миннатдорчилигимизни билдирамиз. Чунки спортга жуда катта эътибор қаратяпти. Шунинг натижасида Осиё ўйинларида андижонлик спортчилар катта марраларга эришиб, Ўзбекистон шарафини муносиб ҳимоя қилдилар. Лекин биз бу натижа билан тўхтаб қолмаймиз. Ҳали олдимизда кўплаб мусобақалар турибди. Мисол учун жаҳон чемпионати, ундан кейин эса Олимпиада каби йирик мусобақалар бор. Шундай экан, биз янги марралар сари интиламиз.\n- Осиё ўйинларидаги спортчиларимизнинг иштирокларини диққат билан кузатиб бордик ва шу жумладан сизни ҳам. Хўш, Осиё ўйинларидаги иштирокингиз борасида нима деган бўлардингиз?\n- Ҳар бир мусобақа биз учун жуда муҳим ҳисобланади. Шу боис Осиё ўйинларига ҳам жиддий тайёргарлик кўргандик. Бу Олимпиададан кейинги ўринда турадиган нуфузли мусобақа ҳисобланади. Шу боис биз қўлимиздан келганича тайёргарлик кўрдик ва мураббийларимизнинг кўрсатмаларини бажаришга ҳаракат қилдик. Лекин охирида омад кулиб боқмади деб айтган бўлардим. Финалда ҳам ғолиб чиқишни жуда-жуда истагандим. Балки омад етишмагандир, балки ўзимизнинг хатоимиз бўлгандир, нима бўлса ҳам иккинчи ўринни олдим. Аммо бундай ҳолатлар спортда бўлиб туради. Насиб қилса, кейинги жаҳон чемпионати ҳамда Олимпиадада буни тўғрилаб кетамиз.\n- Дарҳақиқат, финалда рақибингизни енгиб олтин медални қўлга киритишингизни кутгандик. Айтинг-чи, ўшанда сизга нима етишмади?\n- Финалда омад етишмади деб ўйлайман. Ҳал қилувчи баҳсда рақибим мени у даражада ургани ҳам йўқ, аммо ўз навбатида мен ҳам рақибимга етарли даражада зарбалар бера олмадим. Бир сўз билан айтганда, финал жанги тенг курашлар остида ўтди деб ўйлайман. Рейтингда рақибимдан юқори ўринда бўлганим боис финалда ҳам фаворит эдим. Аммо рейтингда ўзимдан пастки боксчилар билан тенгма-тенг баҳс олиб борсам, бу мен учун мағлубият билан тенг ҳисобланади. Шу боис мен бундан кейин ҳам олдинга қараб интилишда давом этаман.\n- Нимага? 2017 йили Осиё чемпионатида олтин медални олдим. Спортда олтин медаллар фақат мен учун яратилмаган-ку. Шунинг учун бошқа спортчилар ҳам ҳаракат қилишяпти, ўз устида ишлашяпти. Спортни яхши тушунган одам биладики, доим ҳам сиз ўйлаган натижа келавермайди. Бир ундай бўлса, бир бундай бўлади. Мисол учун Олимпиадада ғолиб чиқишимдан олдин ҳам икки марта жаҳон чемпионатида ютқазганман. Спорт шуниси билан қизиқ-да. Ҳар доим ҳам ютишнинг иложиси йўқ.\n- Энди бор эътиборимизни жаҳон чемпионати ҳамда Токиода бўлиб ўтадиган Олимпиадага қаратамиз.


Туркманистон Президенти касалхоналарни ëпишни таклиф қилди\nА.Арал Яқинда Туркманистон қишлоқларидаги касалхоналарни ëпиш ташаббуси билан чиққан Президент Сапармурат Ниëзов куни-кеча вилоятлардаги касалхоналарни ëпишни ҳам таклиф қилди.Ниëзовнинг айтишича¸ беморлар атроф вилоятлардан пойтахт Ашхободга келиб даволаниши мумкин. Кузатувчилар фикрича¸ президентнинг бу сиëсати мамлакатда тиббий ходимлар сонини қисқартириш ва фуқароларнинг тиббий хизматдан текинга фойдаланишлари олдини олишга қаратилган.\nМамлакатда туркманбоши номи билан танилган Ниëзов умрбод президент бўлганидан буëн соқол ўстириш¸ тилла тиш қўйдиришни тақиқловчи ва қишлоқ жойларидаги кутубхоналарни ëпиш тўғрисида фармон қабул қилди. Сўнгги қарорларидан бири эса вилоятлардаги касалхоналарни ëпиш тўғрисида бўлди.\nНиëзовнинг маҳаллий расмийлар йиғилишида сўзлаган нутқида айтишича¸ беморлар Ашхободга келиши мумкин бир пайтда¸ вилоятларда касалхоналарга ҳожат йўқ.\n"Вилоятлардаги касалхоналарни ëпамиз. У ерларда бизга касалхонанинг кераги йўқ"¸ - дейди Туркманистон президенти.\nАйрим кузатувчилар фикрича¸ мамлакатда шифокорларни ишдан бўшатиш билан бошланган бу ҳаракат туркманбошининг тиббиëт соҳасидаги ўзига хос ислоҳотлари бўлиши мумкин.\nТуркман Ҳелсинки қўмитаси ҳисоботида айтилишича¸ яқинда мамлакат президенти ташаббуси билан республика касалхоналаридан расмий маълумотларга кўра 15 минг тиббий хизмат ходимлари ишдан бўшатилган.\nОчиқ жамият институтининг Туркманистон лойиҳаси бўйича директори Эрика Дейлининг Озодлик радиосига айтишича¸ Ниëзовнинг касалхоналарни ëпиш тўғрисидаги баëноти ҳатто унинг ажабтовур баëнотларига кўникиб қолган туркманистонликларни ҳам ҳайратда қолдирди. Мутахассисга кўра¸ Марказий Осиë республикаларида сўнгги бир неча йил давомида соғлиқни сақлаш тизими деярли яхши ишламаяпти. Бунга камбағаллик¸ бошқарув тизимининг ëмонлиги ва мутахассисларнинг кўчиб кетиши каби қатор омиллар сабаб бўлмоқда. Бу соҳада Туркманистондаги аҳвол қўшни республикаларга қараганда анча оғир.\n"Туркманистондаги вазият жуда кескин. Чунки президент тизимни ишдан чиқариш сиëсатини олиб бормоқда. Қўшни мамлакатларда бунга қашшоқлик ва бошқа турли омиллар сабаб бўлаëтган бўлса¸ Туркманистонда бу соҳага ҳукумат етарли эътибор бермаяпти"¸ - дейди Эрика Дейли.\nУнга кўра¸ сағлиқни сақлаш тизимини хусусийлаштитиш иқтисодий жиҳатдан туркманлар учун қабул қилиб бўлмайдиган ҳолдир.\nТуркманистон Конституциясида республика фуқароларининг давлат соғлиқни сақлаш тизимидан бепул фойдаланишлари кафолатланган.\nБироқ бу имконият кейинги пайтларда кун сайин чекланиб бормоқда. Туркманистондаги поликлиникалар ҳар бир алоҳида тиббий хизмат учун пул талаб қила бошлади. Натижада 10-15 доллар атрофида ойлик оладиган Туркманистон фуқаролари учун тиббий хизматдан фойдаланиш амри маҳол бўлиб қолмоқда. Бунинг устига атроф вилоятларда касалхоналарнинг ëпилиши аҳоли мураккабликларини янада кескинлаштирмоқда.\nТуркманистон ҳудудий жиҳатдан Марказий Осиëда йирик республика ҳисобланади. Шаҳар ва қишлоқлар бир-биридан анча олисда жойлашган. Иқтисодий жиҳатдан ночор аҳволдаги бемор учун юз километрлаб масофани босиб ўтиш анча мушкул. Пойтахтдан узоқ ҳудудларда мураккаб жарроҳлик талаб қиладиган беморнинг аҳволи ҳақида гапирмаса ҳам бўлади. Бу борада мулоҳаза билдирмаган туркманбоши малакали шифокорлар фақат пойтахтда бўлишлари кераклигини таъкидламоқда.\nОчиқ жамият институти вакиласи Эрика Дейли фикрича¸ бундай қарор халққа қарши ва оқибатлари ўта хавфли.\n"Бу ҳаракат жуда даҳшатли. Агар у амалга ошадиган бўлса¸ жуда даҳшатли бўлади. Баëнотдан кўриниб турибдики¸ президент ўз халқини унга қарши тура олмаслиги учун бўшлиқда ушлаб турмоқчи"¸ - деб фикр билдирди Эрика Дейли. Унга кўра¸ Ниëзовнинг соғлиқни сақлаш тизимини вайронага айлантириш ҳаракатларини кечириб бўлмайди.


АҚШ ва Британия Россия ФСБсининг 7 зобитига санкция киритди\n23 май 2022, Тошкент вақти: 16:45\nАҚШ ва Британия россиялик мухолифатчи сиёсатчи Алексей Навальнийнинг заҳарланишига алоқадор деб ҳисобланган Россия Федерал Хавфсизлик Хизмати (ФСБ) нинг 7 нафар зобитига санкция киритди, деб хабар беради Британия ҳукумати сайти.\nБуюк Британиянинг санкциялар рўйхатига Александров (Алексей Фролов), Владимир Паняев, Иван Осипов (Иван Спиридонов), Владимир Богданов, Кирилл Василев, Станислав Макшаков, Алексей Седовлар киритилди.\nАҚШ рўйхати фақат Кирилл Василев ўрнига Константин Кудрявцевнинг борлигидан фарқ қилади.\n2020 йил 20 август куни мухолиф сиёсатчи Алексей Навальний Томскдан Москвага учган пайтда у минган самолёт зудлик билан Омскга қўнди.\nНавалний бортда ўзини ёмон ҳис қила бошлади ва кейин ҳушини йўқотди.\nУ шаҳар клиник тез тиббий ёрдам шифохонасининг токсикологик реанимация бўлимида сунъий комага ётқизилди.\nКейинчалик, Бундесвер лабораторияси ва ундан мустақил равишда Франция ва Швеция мутахассислари Навальний асаб қўзғатувчиси Новичок билан заҳарланганини аниқладилар.\nПутиннинг ашаддий мухолифи Алексей Навальний заҳарланганига бир йил тўлди\nThe Insider, Bellingcat ва CNN канали Навальнийнинг заҳарланиши ортида ФСБ суд экспертизаси институти билан боғлиқ саккизта тезкор ходим турган бўлиши мумкин деган хулосага келишганди.


МАВҚЕ ЯХШИЛАНИШИ СЕЗИЛМАЯПТИ - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nМАВҚЕ ЯХШИЛАНИШИ СЕЗИЛМАЯПТИ\nЧоп этилган 10 Март 2016\tКӯришлар: 807\nХалқаро футбол ассоциациялари федерацияси (ФИФА) март ойи учун жаҳон миллий терма жамоаларининг янги рейтинг варақасини эълон қилди.\nУнга кўра, Тожикистон миллий терма жамоаси икки поғона пастлади ва аввалги 148-ўриндан 150-жойга тушиб қолди.\nАйни пайтда миллий термамиз ҳисобида 143 очко бор.\nОсиё футбол конфедерациясига аъзо 46 давлат ўртасида эса, 26-поғонани сақлаб турибди.\nТожикистон миллий терма жамоаси ўзининг навбатдаги ўйинини 24 март куни "Жаҳон чемпионати-2018" турнирининг саралаш босқичи доирасида Австралия термасига қарши ўтказади.\nАна шу ўйин натижасига қараб, терма жамоамиз мавқеи навбатдаги рейтинг варақаси рўйхатида пастлаши ёки кўтарилиши мумкин.\n------------- Кураш -------------\nЙЎЛЛАНМАЛАР НАСИБ ҚИЛМАДИ\nЧехия давлати пойтахти Прага шаҳрида курашнинг дзюдо тури бўйича халқаро мусобақа якунига етди.\nБу ҳақда Тожикистон миллий олимпиада қўмитасидаги манба хабар тарқатди.\nУнда тўрт нафар: Фарҳод Раҳимов (81 килограмм вазн тоифасида), Комроншоҳ Устопириён (90 килограмм), Саиджалол Жалолов (100 килограмм) ва Муҳаммадмурод Абдураҳмонов (+100 килограмм) каби дзюдочилар мамлакатимиз байроғи остида чиқиш қилишди.\nБеллашувларда Фарҳод Раҳимов ва Муҳаммадмурод Абдураҳмоновлар дастлабки чиқишларида рақибларни доғда қолдириб, иккинчи босқичда имкониятни бой беришди.\nКомроншоҳ Устопириён ҳамда Саиджалол Жалоловлар эса, илк курашдаёқ майдондан бош эгиб чиқишди.\nДунёнинг 52 давлатидан 268 нафар курашчи қатнашган ушбу халқаро турнирнинг аҳамияти шунда эдики, ғолибларга "Рио-де-Жанейро-2016" ёзги олимпиада ўйинларида иштирок этиш ҳуқуқи берилди.\n------------- Олимпизм -------------\nСУҒДДА СТУДЕНТЛАР СПАРТАКИАДАСИ\nМамлакатимизнинг шимолий минтақаси - Суғд вилояти маъмурий маркази Хўжанд шаҳрида Тожикистон Республикаси давлат мустақиллигининг XXV йиллигига бағишланган студентлар спартакиадаси ўтказилади.\nМарт-апрел ойларида ташкил этилиши режалаштирилган бу тадбирда студентлар спортнинг баскетбол, шаҳмат, стол тенниси, мини-футбол ва волейбол турлари бўйича ўзаро куч синашадилар.\nВилоят ҳокими матбуот хизматидан маълум қилишларича, бу тадбир ёшлар ўртасида спорт турларини оммалаштириш ва соғлом турмуш тарзини жорий этиш мақсадига йўналтирилган.\n------------- Теннис -------------\nХИТОЙЛИКЛАР - ЖАҲОН ЧЕМПИОНИ\nМалайзия пойтахти Куала-Лумпур шаҳрида спортнинг стол тенниси тури бўйича терма жамоалар ўртасидаги жаҳон биринчилиги мусобақалари ўз ниҳоясига етди.\nНуфузли турнирнинг ҳал қилувчи финал босқичида Хитой ва Япония терма жамоалари бош соврин учун ўзаро беллашдилар.\nШиддатли курашлар асосида ўтган учрашув 3:0 ҳисобида хитойлик стол теннисчилари фойдасига ҳал бўлди.\nЖаҳон чемпионатининг бронза медаллари Буюк Британия ва Жанубий Корея намояндаларига насиб этди.\n"ОҚ ТАЙСОН" МАҒЛУБ БЎЛДИ\nРоссия Федерациясининг Чеченистон Республикаси пойтахти Грозний шаҳридаги "Колизей" спорт қасрида касбий бокснинг WBA (Бутунжаҳон боксчилар ассоциацияси) йўналиши бўйича чемпионлик жанги бўлиб ўтди.\nУнда мазкур йўналиш бўйича жаҳон чемпиони, "Оқ Тайсон" лақабли ўзбекистонлик боксчи Руслан Чагаев ва чемпионликка даъвогар австралиялик Лукас Браунлар рингга кўтарилишди.\nМуштлашув ўзбекистонлик "чарм қўлқоп" устаси устунлигида бошланди. Ва олтинчи раундда, ҳатто, у рақибини нокдаун ҳолатига туширди.\nЎтказган барча 23 учрашувида мағлубиятга учрамаган Лукас Браун ҳам бўш келмади. Аввалига вазиятни тенглаштирди, кейин эса, аста-секин ташаббусни ўз қўлига олди.\nЎнинчи раундга келиб, "Оқ Тайсон"ни техник нокаут ҳолатига туширди ва чемпионлик камари соҳибига айланди.\n------------- Шаҳмат -------------\nДАЪВОГАРНИ АНИҚЛАШ ТУРНИРИ\nМосква шаҳридаги Марказий телеграф биносида шаҳмат бўйича 2016 йилда жаҳон чемпионлигига даъвогарлик қилувчи "дона сурувчи"ни аниқлаб олиш турнирига старт берилди.\nУнда икки ватандош - россиялик Сергей Корякин ва Пётр Свидлерлар ўзаро рақиблик қилмоқдалар.\nБу турнир март ойининг охиригача давом этади ва ўтказилган партиялар натижаларига кўра, жаҳон чемпионлигига даъвогар шаҳматчи маълум бўлади.\nҒолиб эса, жорий йилнинг 10-30 ноябр кунлари Ню-Йорк шаҳрида ташкиллаштириладиган мусобақада амалдаги жаҳон чемпиони, норвегиялик Магнус Карлсен билан "шаҳмат тожи" учун курашади.\nАввал кассага, кейин киссага…\nБу дунё бозорга менгзайди…\nБунда ҳар бир нарсанинг, кўрсатиладиган хизматнинг ўз нарху навоси бор. Қийматнинг эса, кўрадиган кўзи, сийлайдиган қўли, бағишлайдиган меҳр-оқибати, эшитадиган қулоғи, раҳм-шафқатга тўла қалби, қийналадиган виждони йўқ.\nБарчага бир хил…\nБугун: 23-01-2020 10:56:34


Озарбайжонлик сиëсий қочқин Чехия қайтиб келди.\n07 март 2021, Тошкент вақти: 08:20\nУч ой олдин ватанига борганида қамоққа олинган озарбайжонлик қочқин Сади Назаров сиëсий бошпана сўраган мамлакати Чехия республикасига бугун қайтиб келди.\nОзарбайжон ҳукумати уни давлатга хиëнат қилганликда айблаб¸ қўлга олган эди.\nЧехияда сиëсий бошпана берилган Назаров 1994 йилдан буëн бу мамлакатда яшаб келмоқда. Январ ойида у кекса отасини кўргани Озарбайжонга борганида қамоққа олинган эди.


Эй бефаҳм галатияликлар! Ҳақиқатга бўйсунмаслик учун сизларни ким сеҳрлаб қўйди? Сизларнинг кўз ўнгингизда Исо Масиҳнинг хочга михлаб қўйилгани аниқ тасвир этилмаганмиди?\nСизлардан бир нарсанигина билмоқчиман, сизлар Муқаддас Руҳни қандай қабул қилдингизлар: Таврот Қонунига амал қилиш биланми ёки имон тўғрисидаги хабарни эшитиш биланми?\nСизлар шунчалик фаҳмсизмисизлар? Муқаддас Руҳ кучи билан бошлаб, энди ўзингизнинг башарий кучингиз билан битирмоқчимисизлар?\nБекорга шунча синовлардан ўтдингизларми? Ҳақиқатан ҳам бекорга эдими?\nХудо сизларга Ўз Руҳини бахш этиб, орангизда ажойиб мўъжизалар яратмоқда. У буни Қонунга амал қилганингиз учун қиляптими ёки эшитганларингизга имон келтирганингиз учунми?\nИброҳим пайғамбардан ибрат олайлик: У Худога ишонди ва шунинг учун оқланди.\nШундан билингларки, ким имонга эга бўлса, у Иброҳимнинг ўғли саналади.\nХудо Иброҳимга: “Бутун халқлар сендан барака топажаклар” деб, унга даставвал Хушхабар келтирган эди. Тавротнинг ана шу ояти аниқ кўрсатадики, Худо инсонни миллатига қарамай, имони туфайли оқлайди.\nИмон соҳиби Иброҳим пайғамбарга шундай эргашган ҳамма аҳли имон худди Иброҳимдай Худо раҳматига эришади.\nИлоҳий Қонунга амал қилдим, деб ўзини оқламоқчи бўлган барча кишилар лаънат остидадирлар. Чунки Тавротда шундай ёзилган: “Қонун китобининг ҳар бир моддасига қаттиқ риоя қилмайдиган барча лаънати бўлади”.\nШундай экан, Илоҳий Қонунга амал қилиш билан ҳеч ким Худо олдида ўзини оқлаёлмаслиги аниқдир. Тавротда ёзилганидек*: “Имони билан оқланган киши яшайверади”.\nҚонунга амал қилиш эса имонга боғлиқ эмас, аксинча, Тавротда*: “Бу буйруқларни бажо келтирган киши шу билан яшайверади”, деб ёзилган.\nМасиҳ эса биз учун лаънатланиб, бизни Қонун лаънатидан халос қилди, худди Тавротда ёзилганидек: “Ёғочга осилган ҳар бир киши лаънатидир”.\nШу йўсин Худо Иброҳимга ваъда қилган қут-баракалар Исо Масиҳ орқали мажусийларга ҳам насиб этди, биз имонимиз туфайли Худо ваъда берган Муқаддас Руҳни қабул қилдик.\nБиродарлар! Одамлар ҳаётидан бир мисол келтирай: одам қилган васиятни ҳеч ким бекор қилолмайди ва унга қўшолмайди.\nХудонинг Иброҳим ва унинг зотига берган улуғ ваъдалари бундан кам эмас. Худо Иброҳимга: “Сенинг зотларингга бераман” деб, кўпчилик ҳақида гапирмади, аксинча: “Сенинг зотингга бераман” деб, битта кишини, яъни Масиҳни кўзда тутди.\nШуни айтмоқчиманки, Илоҳий Қонун Иброҳимдан тўрт юз ўттиз йил кейин пайдо бўлган бўлса-да, Худонинг Иброҳим билан олдинроқ тасдиқлаган аҳдини ўртадан кўтармади, Худонинг Масиҳ ҳақида берган ваъдасини бекор қилмади.\nАгар мерос Қонунга амал қилиш шарти билан берилганда эди, ваъда бекорга чиққан бўлур эди. Аммо Худо меросни Иброҳимга ваъда бўйича ато қилди.\nУ ҳолда Илоҳий Қонун нима учун берилган? Илоҳий Қонун гуноҳкорлигимизни очиқ кўрсатиш учун, илоҳий ваъдага қўшимча қилиб берилган. Ваъдани олган Иброҳим Зоти келмагунча, бу Қонун жорий бўлиши керак эди. Илоҳий Қонун фаришталар орқали берилган, воситачи эса уни халққа эълон қилган.\nВаҳоланки, битта одам иш қилганда, воситачи керак бўлмайди. Худо эса биттадир.\nДемак, Илоҳий Қонун Худонинг ваъдаларига зидми? – Асло! Агар абадий* ҳаёт ато қилишга қодир бир Қонун берилган бўлса эди, унда шубҳасиз Қонунга амал қилиш билан оқланса бўлар эди.\nАммо Муқаддас Китоб бутун борлиқни гуноҳнинг ҳокимияти остида деб эълон қилган. Демак, илоҳий ваъда фақат Исо Масиҳга ишониш орқали рўёбга чиқади ва барча имонлиларга насиб этади.\nБўлғуси имон пайдо бўлишидан аввал, биз бу имоннинг ваҳий қилинишини кутиб турган тутқунлардай эдик, Илоҳий Қонун назорати остида қамаб қўйилган эдик.\nБошқача айтганда, биз имон билан оқланишни кутар эканмиз, Қонун Масиҳга бошловчи мураббийимиз бўлган.\nЛекин имон пайдо бўлганидан сўнг, биз энди Қонуннинг тарбиясида эмасмиз.\nШундай қилиб, сизлар, Исо Масиҳга ишонган ҳамма, Худонинг ўғилларисизлар.\nСизлар Масиҳни тан олиб, сувда имон келтирдингизлар ва ҳар бирингиз Масиҳни кийиб олдингизлар.\nЭнди на яҳудий бор, на юноний, на қул бор, на озод, на эркак бор, на аёл. Сиз Исо Масиҳ уммати бўлганингиз учун, ҳаммангиз бирсизлар.\nАгар Масиҳники бўлсангизлар, у ҳолда Иброҳимнинг ҳам зурриётисизлар, шунингдек, Худо Иброҳимга ваъда қилган меросдан баҳрамандсизлар.


“Пахтакор” Тошкентда “АГМК”ни йирик ҳисобда енгди\nЎзбекистон чемпионатининг 10-туридан ўрин олган “Пахтакор” – “АГМК” учрашуви ўз якунига етди. Тошкентда бўлиб ўтган ўйинда мезбонлар йирик ҳисобдаги ғалабани қўлга киритишди.\nУчрашувни мезбонлар фаол бошлашди ва бу тез орада ўз самарасини берди. 5-дақиқада Жалолиддин Машарипов бошлаган ҳужум кескин тус олди ва Игорь Сергеев аниқ зарбаси билан тўпни дарвозанинг пастки чап бурчагига йўллади.\n17-дақиқада майдон эгалири иккинчи голни уришди. Чиройли комбинациядан сўнг Драган Черан Тўраевни доғда қолдирди. 32-дақиқада Марко Симич бурчакдан узатилган тўпни дарвозага аниқ йўллаб, ҳисобни йирик кўринишга олиб келди.\nИккинчи бўлим дебютида олмалиқликлар ҳисобни қисқартиришди: Мирғиёс Сулаймоновнинг пасидан сўнг Зафар Полвонов боши билан дарвозани ишғол қилди.\n76-дақиқада Марат Бикмаев узоқ масофадан аниқ зарба йўллаб якуний ҳисобни ўрнатди.\nШу тариқа, "шерлар" очколарини 26тага етказиб олган ҳолда якка пешқадамликда давом этишмоқда. "АГМК" (7) эса 12-ўринда қолди.\nCoca Cola Суперлига, 10-тур\n“Пахтакор” – “АГМК” 4:1 (3:0, 1:1)\nГоллар: 1:0 – 5 Сергеев, 2:0 – 17 Черан, 3:0 – 32 Симич, 3:1 – 49 Полвонов, 4:1 – Бикмаев.\n"Пахтакор": Санжар Қувватов, Акром Комилов, Марко Симич, Шерзод Аъзамов, Фаррух Сайфиев, Одил Ҳамробеков, Жаҳонгир Аҳмадов (Асқаров, 80), Жалолиддин Машарипов (Маҳмудҳожиев, 75), Марат Бикмаев, Драган Черан (Собит Синдаров, 86), Игорь Сергеев.\nАГМК: Акбар Тўраев, Сайдулло Раҳматов, Сардор Раҳмонов, Бобур Йўлдошев, Мирғиёс Сулаймонов, Миржамол Қосимов (Ғуломхайдар Ғуломов, 72), Дилшод Жўраев (Миролюб Костич, 46), Камрон Саидазимов (Шохназар Норбеков, 64), Санъат Шихов, Мурод Тошматов, Зафар Полвонов.\nОгоҳлантириш: Комилов (67).\nЖейдон Санчо "Манчестер Юнайтед"га ўтишга тайёр!\nҚитъа миқёсидаги бир қатор мусобақалар бошқа муддатга кўчирилди\nГвардиола бир кўрсаткич борасида Моуриньюни ортда қолдирди


Исломда Аёл – Baxtiyor oila\nСавол: “Ислом аёлларга ҳуқуқ бермайди, уларга иккинчи даражали инсонлар сифатида муомала қилади” деган гап тўгрими?\nЖавоб: Бу гап Исломий таълимотлардан ва мусулмонлар ҳаётидан беҳабар, Ислом душманларининг китобларидан маълумот олган кишилар гапидир. Ислом аёл у ёқда турсин, ҳайвонларнинг ҳақларини ҳам ҳимоя қилади. Уларни бесабаб азоблаш, тоқатидан ташқари ишларни қилдириш сабабли охиратда жазо берилади. Исломда ҳайвонга зулм қилиш ҳам ман қилинган.\nМуҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам ансорлардан бирининг боғига келди. У ерда бир туя бор эди. У набий соллаллоҳу алайҳи васалламни кўриб ингради ва кўзларидан ёш тўкди. Пайғамбаримиз туяга яқинлашиб, унинг ўркачи ва қулоқ орқасини силади. Туя тинчланди. Кейин: “Туя кимники?” – деб сўради. Ансордан бир йигит: “Меники”, – деди. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Аллоҳ сенга омонат қилиб берган бу туя борасида Аллоҳдан қўрқмайсанми? Бу туя оч қолдирганингни ва жуда чарчатганингни менга шикоят қилди”, – (“Риёзус-солиҳин”дан).\nИсломнинг аёлга берган ҳуқуқларини билишдан аввал Ислом келишидан олдин дунёдаги аёлларнинг мавқеи ҳамда ғарбдаги аёлнинг 150-200 йил олдииги ҳолатини билиб олиш лозим. Ислом келишигача аёлга деярли бутун қавм ва миллатларда энг паст бир махлуқ, каби қаралар, у залил ва ҳақир бир асир ҳолатида эди.\nАввалги ҳинд ҳуқуқида аёлнинг никоҳ, мерос ва бошқа кўп ҳуқуқлари ёқ эди. “Аёл мурдор мойилли, мизожи заиф ва ёмон ахлоқли”, деган эътиқод ҳукмрон эди. Буддизмнинг асосчиси Будда аввал аёлларни динига умуман қабул қилмаган.\nИсроил ҳукукига кўра, қизлар ҳатто оталарининг уйида хизматчи каби яшар, отаси уни сотиши ҳам мумкин эди. Қизлар бошқа бирон ворис бўлмасагина мерос олишга ҳақли эдилар.\nЭронда Сосонийлар даврида кишининг ўз синглиси, қизига уйланишига рухсат бериларди. Ҳатто бунга ташвиқ қилинарди. Опа-сингиллик ва оналик ришталарининг бирон эътибори ёқ эди.\nЕвропада аёлнинг ва эркакнинг ўз жинсдошига қонун ёли билан уйланишига рухсат берилиши, диёнатли ва виждонли ҳар бир инсонни ларзага солади. Америкада баъзи аёллар итга ҳам турмушга чиқмокда ва буни ошкора намойиш қилишмоқда.\nАнглияда милодий В асрдан ХИ асргача эр хотинини сотиши мумкин эди. Биринчи гуноҳ қилинишига ва инсониятнинг ҳалокатига сабабчи Ҳавво онамиз деб ишонгаи насронийлар аёлга доим “шайтон” назари билан қарашарди. Аёл мурдор махлуқ ҳисобланиб, Инжилни қўлига ололмасди. Бу ҳукм қирол Генри ВИИИ (1509-1547) даврида парламент қарори билан тўхтатилди. Шу қарорга кўра аёлларга Инжил ўқишга рухсат берилди.\nЕвропада ХИХ асргача аёлнинг руҳи борми-ёқми, деган баҳслар бўлиб турарди. Рум ва Юнонда баъзи аёллар айрим хусусиятлар ва имтиёзларга эга бўлишига қарамай, бу фақат пойтахт ва муайян шахслар доираси билан чекланган эди. Хулоса, Европада аёлларнинг бундай тубан даражадаги ҳолати саноат инқилобигача давом этди. Бу инқилоб сабабли хотинлар ва болалар ҳам ишлай бошлашди. Оилавий ришталар заифлашиб, ҳаёт низоми бузилди.\nБиринчи жаҳон урушида Европа ва Америка ёшларидан 10 миллионга яқини ҳалок бўлди. Аёл бола-чақасини боқиш учун ишлашга мажбур бўларди. Эркакка нисбатан уларга маош кам тўланарди. Бу қийин ҳолатдан фойдаланиб, сармоядорлар ўзларининг ифлос ҳою ҳавасларини қондиришга ҳаракат қилардилар. Уларни тўхтатувчи бирон моне ёқ эди. Аёл бутун кучини, номусини қурбон қилишига қарамай, эркак билан тенг маош олиш ҳуқуқига эришолмади. Лекин шу мақсадга етишга жиддий ҳаракат қила бошлади. Мажлислар, чиқишлар ташкил қилиб, мақолалар ёзди. Кейин сиёсий ҳуқуққа эга бўлишга ҳаракат қилди. Аввал сайлов хуқуқи, кейин вакил қилиш ҳуқуқини талаб этди. Бу Европада аёлнинг ўз ҳуқуқи учун мужодаласи тарихидир.\nКомунист давлатларда ҳолат бундан ҳам ёмонроқ эди. Яратилишдан нозик бўлган аёллар эртаю кеч завод, фабрика ва далаларда ишлашарди. Эр бир заводда, хотин бошка заводда, бола эса умумий тарбия уйларида. Учаласининг жам бўлиши бир муаммо. Эр уйга келса, хотин ёқ, хотин келса, эр ёқ. Ошхона умумий, ҳожатхона умумий. Шахсий мулк ёқ. Ҳаётдан мақсад ҳам ёқ. Қул ҳаёти. Роботдан фарқи қолмаган аёл қайси бахтдан гапирсин?! Аёлни ишлатишдан мақсад нима? Уйми, молу мулкми? Булар коммунизмда мавжуд эмас-ку. Ҳамма нарса муштарак.\nИслом келишидан олдинги ҳолатни ҳам, хозирги ХХИ аср жоҳилиятини ҳам тасаввур қилгач, энди Исломнинг аёлга берган ҳакларидан гапирсак бўлади.\nАёлларни асрлар бўйи қийнаб, эзиб келаётган золим қулларни Ислом ҳавода ушлаб қолди. Бутун мазлумлар билан бирга бу тутқунларни ҳам қутқарди. Ислом аёлнинг асрлар давомида қийналган нозик баданини “иффат тимсоли” дея ипакларга ўради. Эркакларнинг қўлларидан олтин, жавхарларни олиб, аёлларга тақди. Золим қўллар тортган сочларини авайлаб, рўмолга ўради. Кейин эркакларга:\n“Аёлларга яхши муомала қилинглар” (Нисо, 19), – деб буюрди.\nБу инқилобни келтирган Мухаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам: “Сизларнинг энг яхшиларингиз аёлига энг яхши бўлганингиздир”, – дея мурожаат қилди (Имом Термизийдан). Чеккан изтиробларининг, тўккан кўз ёшларининг мукофотини “Жаннат оналар оёғи остидадир” (“Файзул-қодир”дан) ҳадиси билан олган аёл бахту саодатни Исломда топди. Пайғамбаримиздан сўрашди:\nОнангга, – деб жавоб берди.\nИслом аёлни тубан хаётдан қутқаргач, унга қуйидаги моддий ва маънавий имконларни берди:\nа) аёлнинг инсонлигидан шубҳаланган, уни шайтон ё ҳайвон деб ўйлаган баъзи қавмларга ҳақиқатни қуйидагича етказди:\n“Eй инсонлар, дарҳақиқат биз сизларни бир эркак (Одам) ва бир аёл (Ҳавво)дан яратдик” (Ҳужурот, 13).\n“Eй инсонлар, сизларни бир жондан (Одамдан) яратган ва ундан жуфтини (Ҳаввони) вужудга келтирган ҳамда у икковидан кўп эркак ва аёлларни тарқатган Парвардигорингиздан қўрқингиз!” (Нисо, 1).\nб) буддизм ўз қавмига аёлларни қабул қилиш тараддудини узоққа чўзар экан, Европа аёлларни Инжилни ушлашдан ман этар экан, Ислом кўп ўтмай, “Мусулмон эркаклар ва мусулмон аёллар” каби иборалар билан диний эътибордан иккисини тенг деб эълон қилди. Исломни биринчи қабул қилган одам ҳам аёл (Хадича онамиз) эди;\nв) эски хуқуқий тизимларнинг кўпчилигида аёл мерос олишга ҳақли эмасди. Ҳаммураби ҳамда Браҳма қонунлари, Эски Исроил ҳуқуқида, Исломдан аввалги араб қавмларининг тартиб-қоидаларида шундай эди. Ислом аёлларга яна ёрдам берди.\n“Аёллар учун ҳам ота-оналари ва қариндош-уруғлари қолдириб кетган нарсадан – меросдан улуш бордир. Бу улушлар озми-кўплигидан (қатъи назар) фарз қилинган ҳақлардандир” (Нисо, 7).\nИслом аёлга мулк ҳақи билан бирга тижорат ва тасарруф ҳақини ҳам ато этди:\n“Аёллар учун ҳам қилган меҳнатларидан насиба бордир” (Нисо, 32).\nБу билан аёл мол-мулкка эгалик, ижара, вақф, ҳиба, олди-сотди каби соҳаларда ҳақларга эга бўлди. Бу муомалотлардан келадиган маблағ-фойдада эркак билан аёлнинг ҳеч фарқи ёқ.\nАмерикада аёлга мулк ва тасарруф ҳақлари ХХ асрда берилди. Франсияда аёл киши эрининг изнисиз мулкни ишлатиш ҳақига эга эмасди.\nСавол: Ислом аёлни тўрт девор орасига зиндонбанд қилганми?\nЖавоб: 1. Эркак ва аёл қайси мақсад ва вазифага мувофиқ қилиб яратилган? Шу масала англашилса, эркак ва аёлнинг тенглик масалалари ҳам осон тушунилади.\nғайридинлар аёл эркак билан тенг, ёнма-ён туриб ишлаши керак деган фикрни бутун дунёга тарқатдилар. Лекин улар шу нарсага аҳамият бермайдиларки, биринчидан, эркак ва аёлнинг бир хил оғир иш қилиши имконсиз, иккинчидан, улар бир хил вазифа учун яратилган бўлишса, нега жисми, табиати ва истеъдоди жиҳатидан фарқ қилишади? Орасидаги тафовут равшан кўриниб турган ҳақиқат-ку! Янги маданиятлар бу фарқни ёқ қилишга ҳаракат қиляпти. Аёл эркак каби кийинса ҳам, сочларини эркакка ўхшаца ҳам, барибир баданий қувват ва ақлий истеъдод фарқли эканини ҳеч ким инкор қилолмайди.\nИнсон ҳаёти 2 қисмдир:\nУй ичи ҳаёти.\nУй ташқарисидаги ҳаёт.\nБу икки жабҳа тўғри идора қилинса, инсон бардавом ва осуда ҳаёт кечиради. Агар биронтасида камчилик бўлса, эр-хотин орасида ҳамжиҳатлик ёқолади.\nАллоҳ таоло бу икки қисмни эр-хотин ўртасида жуда гўзал ва мувофиқ тарзда тақсим қилди. Эркак уйдан ташқаридаги ишларга масъул. Касб-кор, сиёсий ва ижтимоий фаолиятлар унинг зиммасида. Уй ичидаги ишларни эса аёлга топширди.\nПайғамбаримиз даврида эр-хотин ўртасида иш шундай тақсим қилинган эди. Эркак киши уй ташқарисидаги ишларни қиларди. Аёл эса уй ичидаги ишлар бошида: ҳовлига сув сепиб супурар, қўл тегирмонида буғдой янчиб, ун қилар, тикиш-бичиш билан шуғулланар, сув олиб келар, овқат пиширар, фарзанд тарбияси билан машғул бўларди.\nОлдин Европада ҳам шундай ҳаёт тарзи бўлган. Кейинчалик жамият диндан узоқлашиб, бузилгач, аёл-эркак қўшилиб ишлаш фикри ёйилди. Куфрий ҳукуматлар бу фикрни безаб, “Аёлларни озод қилиш”, “Аёл ҳуқуқларини ҳимоя қилиш” шиорларини тарқатишди. Аёллар шу пайтгача зиндонда яшаб келганига ва энди озодликка чиқиш пайти етганига ишонтирдилар. “Зиндондан чиқинглар! Эркаклар билан ёнма-ён туриб, ҳар бир ишга ҳиссангизни қўшинглар. Сизлар ҳам сиёсат ва ҳукуматда иштирок этинглар. Сизларни баланд мартабалар, мансаблар кутмоқда”, деб улар қалбига қутқу солдилар. Бу шиорларга ишонган бечора аёл ташқарига чиқди.\nФапб тижорат моли яхши кетиши учун аёллардан сотувчи сифатида, манекен ўрнида фойдаланди. Хулоса: шу ҳийла билан аёлнинг ҳар бир аъзосини бозорларга тайин қилиб кўйдилар. Ҳаёсизлик авж олди.\nОлдин Ислом, диёнат, фитрат, ҳаё аёлнинг бошига иззат тожини кийдирган бўлса, энди бу эътиқоддан йироқ жойларда у тижорий мол, реклама олати, эркакларнинг шаҳватини қондириш воситасига айланиб қолди.\nАёллар озодлиги ғояси тарқатилганидан буён бутун дунёда қанча аёл давлат раҳбари, ҳоким бўлди? Бу кўрсаткич жуда арзимас камчиликни ташкил қилади. Ҳийла ишлатиб, бир-икки аёлга баланд мансаблар беришди. Эвазига миллионлаб аёлларни кўчаларга, бозорларга чиқариб, тижорат ва бизнес матоҳига айлантирдилар. Шунинг учун ҳозир ғарбда аёлларни ишга олишда аксар ишхоналарда қуйидагиларни шарт қилиб қўядилар:\nЧиройли бўлиши керак.\nҲушмуомала бўлиши лозим.\n35 дан ёшроқ, бўлсин.\nЕвропа, Америка ва бошқа ривожланган давлатларга қарасак, ресторан, меҳмонхоналарда тозалик ишлари, дўконларда сотувчилик юмушларининг аксарини аёллар қилади. Кўп ҳолларда бирон бошлиққа котиба бўлиб ёки меҳмонхона, аеропорт, банк каби идораларда нисбатан паст вазифаларда ишлайдилар. Аммо улар орасида бир жинсли кишилар никоҳи, фаҳш ишлар ҳам илдиз отаётганидан кўз юмиб бўлмайди…\nҒарб ўз фалсафасини одамларга чиройли қилиб кўрсатди. Гуё аёл ўз уйида эри, ота-онаси, ака-ука, опа-синглиси, фарзандларига қараб, хизматини қилса, бу унинг учун зиндон ва хорлик эмиш. Лекин оғип амалларни бажариб эзилса, фаҳш ишларга жалб қилинса, корхоналарда юқори амалдорларнинг таъна-дашномларини торца, оқибатда соғлиғидан айрилса ва фарзандига меҳр беришдан узоқлаштирилса ҳам, бу барибир озодлик ва эркинлик экан. Бундай озодликнинг фойдасидан зарари кўпроқ эмасми?!\nАёл ҳар куни тўлиқ кун ишлаб ҳам уй-рўзғор ташвишларидан қутулгани ёқ. Уй ишларининг ҳаммаси аввалгидек унинг зиммасида. Европа, Америка, собиқ СССР давлатларида аксар аёллар саккиз соатлик оғип ишдан сўнг уйга келиб, овқат пиширишади, идиш-товоқларни, кирларни ювишади, уйни йиғиштириб-тозалашади, бозор қилишади. Бу ишлар аёлга осон эмас.\nУлар аёлларни озодликка даъват қилар эканлар: “Давлатни ривожлантиришни хоҳлар эканмиз, жамиятимизнинг ярмини уйларда сақлай олмаймиз!”, – дедилар. Бу уларнинг навбатдаги ёлғони эди. Чунки ишсизлик сабабли баъзи давлатларда миллионлаб эркаклар уйда ўтиради. Айрим мамлакатларда бу кўрсаткич даражаси шунчалик баландки, бир қоровул ишдан кеца, унинг ўрнига кўз тикиб ўн киши навбатда турган бўлади.\nАгар аёллар уй вазифаси билан машғул бўлганда эди, жамиятдаги барча муаммолар ўз-ўзидан ечимини топган бўларди. Жумладан, ишсизлик муаммоси ҳам кескинлигини анча ёқотарди. Зеро, аксар иш жойларини аёллар эгаллаган. Жамият, давлат катта бир механизм бўлиб, унинг ҳар қайси қисми бошқа бўлагига узвий боғликдир. Бири ўз жойига қўйилмаса, бутун механизм ишдан тўхтайди. Ислом эса бу механизмни тўғри ишлата олади. Чунки унинг низоми ноқис башардан эмас, барча нарсани билувчи Аллоҳдандир.\nАллоҳ эркакни ҳокимлик, аёлни маҳкумлик психологияси-онгу руҳияти билан яратди. Уларнинг фитрати, жисмоний кучи, ақлий қуввати ва бошқа барча сифатлари шунга мувофиқдир. Ҳоким (раҳбар) иложи борича бошқаларга нисбатан кучлироқ, ақллироқ, чидамлироқ бўлиши керак. Эркакда шу сифатларнинг ҳаммаси топилади.\n– Эркак буюришга мойил бўлади, аёл киши эса бўйсунишга мойилдир.\n– Эркак ақли билан қарор қилади. Аёл эса ҳис-туйғуси билан ҳукм чиқаради.\n– Эркак бир ишни шошилмай, ўйлаб қилади, аёл шошқалоқ бўлади.\n– Эркак туғма равишда бир вақтда кўп аёлларни яхши кўролади, аёл эса ўзини бир эркакка, оиласига бағишлашга мойил.\nДемак, эркак оила раҳбари бўлса, аёл унинг ёрдамчиси ва уй ишларига масъулдир.\nҲар бир киши ўзининг қимматбаҳо нарсасини бошқалардан яширади, бегоналар кўришини, қўлига олишини хоҳламайди. Аёл ҳам мусулмон кишининг энг қимматли нарсаларидандир. Шунинг учун уни ҳаммадан қизғанади. Унга бегона кўзлар тушиши, бегона қўллар тегишини истамайди. Демак, мусулмон киши ўз аёлини қизғанса, авайласа, асло камситиши ва паст кўришидан эмас, балки муҳаббати ва эҳтироми сабаблидир.\nАёл ҳам болаларига эркак каби муомала қилса, она-бола ўртасидаги алоқа заифлашади. Бола асосий тарбияни боғча ва мактабларда олса-да, унинг учун оила муҳитидаги гамхўрлик умумий тарбия муассасаларидагидан яхшироқдир. Гўдак тарбияси она қучоғидан бошланади. У энг муҳим тарбиявий омил – она меҳри ва муҳаббати билан улғаяди. Шундай ҳис-туйғулар болада ҳам ҳосил бўла боради. Агар бола тарбиясини фақат боғча ёки мактабларга топшириб қўйиб, она тарбиясини унуцак, унинг оқибатида жамиятда шафқатсиз, меҳру муҳаббатсиз инсонлар етишиб чиқиб, дунё зулму ситамга тўлади.\nАёл ҳам эркак каби ташқарига чиқиб ишласа, сафарма-сафар юриб, болалар ўз ҳолича ўсса, эр-хотин ўртасидаги алоқа заифлашади. Аёл ўз иши билан, эр ўз иши билан овора бўлиб қоларкан, орада ўзаро муносабат ва муҳаббат камаяди. Киноларда кўрганимиз каби улар фақат баъзи-баъзидагина қисқа муддат дийдорлашадилар. Бири ишдан келса, иккинчиси ухлаб колган, униси келса, буниси ухлаётган бўлади. Шунинг учун зино ва ажралишлар ниҳоятда кўпайган. Бу ҳақиқатларни ғайридинларнинг ўзлари эътироф қилмокда.\nСобиқ СССР президенти Михаил Горбачев “Перестройка” (Қайта қуриш) деган китобининг “Аёллар мавқеи” деган бўлимида мана буларни зикр қилган: “ғарбда аёлларни ташқари чиқаришди. Аёлларни чиқаришдан ҳосил бўлган ижтимоий зарарлар иқтисодий фойдадан кўпроқ бўлди. Шунинг учун мен ўз давлатимда “Қайта қуриш” ўтказиб, бу аёлларни уйга қайтаришни мақсад қилдим. Агар бундай қилмасак, нафақат оила низоми, балки бутун миллат қўлдан кетиши мумкин. Барча бу фасодларга сабаб биз аёл нима вазифа учун яратилганини тушуниб етмаганлигимиздандир”.\nҲозирги моддий манфаатта асосланган айрим низомлар ҳамма нарсани бойлик билан ўлчайди. Ҳолбуки, бойликнинг ўзи билангина бахтли бўлиш мумкин эмас.\nБойлик тўплашга ружу қўйиш мисоли: Бир катта бой мол-дунёсини кўпайтиргандан-кўпайтириб, ўз пуллари, олтин-кумушларини бир омборда сақларди. Омбор жуда мустаҳкам қурилган бўлиб, темир эшиклари ичкаридан ёпилиб қолса, очилмасди. У бойлигини текшириш учун кирганида, эсдан чиқариб, эшикни ёпиб қўйибди. Ичкарида қамалиб қолибди. Қорни очиб, чанқабди. Лекин бирон егулик ва ичгулик ёқ экан. Олтинлари унинг очлигини ва ташналигини кеткизмабди. ўша ерда қолиб ўлиб кетибди. Маълум бўладики, молу дунёнинг ўзи бахтли бўлиш учун кифоя қилмайди. Башарий низомлар фақат молиявий, иқтисодий томонни ўйлайди, шунинг учун ҳам ноқислиги билан инсониятнинг бахтсизлигига сабаб бўлади.\nЭркак ва аёлнинг ўзига хос хусусиятлари бор. Бу туғма хусусиятларга зид иш қилиш уларга зарар етказади. Балиқни сувдан чиқариб, қуруқликда яшатиб бўлмайди, булбул ўтирган шохга филни ўтқазиш ақлга сиғмайди. Ҳар жинснинг ўзига хос мавқеи, ўрни бўлади. Ҳамманинг баробарлиги, тенглиги ҳам адолат бўлавермайди. Масалан, бақувват бир одамга ҳам, заиф кишига ҳам 40 килодан юк орцак, адолат бўладими? Албатта, ёқ. Адолат ҳар бирига муносиб юкни кўтартиришдадир. Эркак билан аёл ҳам шундай. Иккаласига ҳам бир хил вазифа юкланса, адолат меъёри бузилган бўлади.\nИслом биттадан ортиқ хотин олишга рухсат бергани билан улар ўртасида адолат қилишни шарт этиб қўйди, адолат қилолмаса, бир хотин билан кифояланишга буюрди. Қуръонда шундай амр этилади:\n“Сизлар учун (никоҳи) ҳалол бўлган аёлларга иккита, учта, тўрттадан уйланаверинглар. Энди агар (улар орасида) адолат қилолмасликдан қўрқсангиз, бир аёлга (уйланинг)” (Нисо, 3). Адолат, албатга, ейиш-ичиш, макон, либос, кечаси олдида тунашда бўлади. Муҳаббат эса, албатта, мураккаб масала.\nПайғамбаримиз с.а.в айтдиларки: “Ким икки хотини орасида адолат қилмаса, қиёматда бир томони шол бўлган ҳолда келади”.\nКўп хотинга уйланиш Исломда фарз – мажбурий ибодат эмас. Балки зинодан сақланиш, жамиятни ҳалокатли иллатлардан сақлаш учун бир ёл ва рухсатдир. Фақат қуйидаги ҳолатларда қўшимча хотинга уйланиш зарур бўлади:\nа) табиатан аёлининг жинсий хоҳиши бўлмаса;\nб) хотинлик вазифасига тўсқинлик қиладиган бир касаллик бўлса;\nв) аёл бола туғмайдиган бўлса;\nг) қарилиги сабабли аёл жимога қодир бўлмаса (аёлларнинг жинсий қудрати эркакларга нисбатан 10-20 йил олдин заифлашади);\nд) уруш ва бошқа сабаблар билан эркаклар камайиб кеца.\nИккинчи жаҳон урушидан кейин Германиядаги ҳолат бунга мисол бўлади. Шунчалик эркак камайиб кетган эдики, аёллар чет элдан “еркак импорти” (эркаклар келтирилиши)ни орзу қилиб қолдилар.\nИсломдаги кўпхотинлилик моҳиятини тўғри тушунмаган ва унга ҳужум қилган айрим давлатлар юқорида зикр қилинган муаммоларни “еркин мухаббат”, йаъни “зинога буюриш” билан ҳал қилмоқчи бўлдилар. Улар зино, фоҳиша тутиш, валади зинолар пайдо бўлишини қонуний никоҳ, қонуний хотин, қонуний фарзанддан афзал билдилар. Натижада, насабсизлар, қахри қаттиқлар, тарбиясиз ва золимлар кўпайиб, шахс ва жамиятга кўп зарарлар етказгани илмий асослар билан кўрсатиб берилган.\nМасалани тиббий ва физиологик жиҳатдан кўриб чиқадиган бўлсак, Аллоҳнинг буйруғи билан кўпхотинлиликда ҳам ҳикмат борлигидан кўз юмиб бўлмайди. Полигамияни ман қилиш бузғунчилик, фаҳшга олиб келади.\nМашҳур адиб Виктор Маркверитте жаҳон урушидан сўнг Франсияда рўй берган аҳоли камайишига парламентнинг диққатини жалб қилиб, бундай деган: “18 миллион европалик аёл эрлари ўлганлиги учун бир хотинлилик қонунининг қурбони сифатида бевалик ҳаётининг иқтисодий ва ахлоқий тубанлигига маҳкум бўлмоқда”. Аяндан Гогслеро: “Расмий тадқиқотларга кўра, бу йили Франсияда уйланадиган бир эркакка тўрт аёл тўғри келяпти. Шунга кўра, агар полигамия ман қилинса, Франсия жиноят кодексининг 340-моддаси ўзгартирилиши керак”, – дейди. Киши улардан бирига уйланса, қолган уч нафари эркакларнинг бир кечалик кўнгилхушлигига маҳкум бўлади.\nДоктор Раволт айтадики: “Инсон ўлимига энг кўп сабаб бўладиган касалликлар касбий ва ирсий хасталиклардир. Кўп хотинга уйланиш ва ёш уйланиш билан бу касалликлар камаяди”.\nПолигамия сабабли аҳоли сони кўпаяди. Бу эса давлатнинг кучли бўлиши, иқтисоднинг ривожланиши ва соғлиқни сақлашни таъминлайди. Виктор Гамбон “Реwе Cомтемпораине” (Ревве Комтемпорейн) нусхаларида айтадики: “Чорак асрдан кейин Франсиянинг 40 миллион аҳолиси 25 миллионга тушиб қолиши математик ёллар билан маълум бўлмокда”.\nФизиолог олим Чарлз Ричет “Прогрессиф” деган китобида “Франсия аҳолиси кундан-кунга камаймоқда. 200 йилдан кейин биронта франсуз қолмайди”. Кўпхотинлилик аҳоли кўпайиши учун фойдали эканини тушунган бу олимлар уни Франсия ҳукуматига расмий қабул қилдиришга ҳаракат қиладилар. Америкада насронийларнинг мормон деган тоифаси бор. Уларнинг одатида кун хотинга уйланиш кенг тарқалгани сабабли ўша қавмда фаҳш ва бузғунчилик бошқаларга нисбатан анча кам экан ва ҳар мормон кишига 7 бола тўғри келаркан.\nЧарлз Ричет ва Бинет Санглет каби машхур докторлар айтадики: “Кўпхотинлилик аҳоли сонини оширгани каби унинг сифатини ҳам кўтаради. Қайси аёл соғлом ва қодир бўлса, ўшандан насл-фарзанд олинади. Бунинг аёлга ҳам фойдаси бор. Чунки раҳм (бачадон), қанча дам олса, тухум хужайралари шунча яхши етишади. Етарлича дам олганидан кейин ҳомиладор бўлса, аёлдан соғлом ва кучли бола туғилади. Шунинг учун полигам (кўп хотинли киши)ларнинг хотинларида аёл касалликлари камрок учрайди”.\nРуҳий медицинанинг устози Форел айтадики: “Eркак киши яратилишдан кўп хотинлиликка мойилдир. Аёлининг муҳаббати камаймаган ҳолда, ҳар кўрган чиройли аёлни севишга, орзу қилишга эркакнинг руҳий қобилияти бор. Ҳолбуки, аёллар яратилишдан моногам (бир эркакни севувчи) бўлади. Албатта, насабсиз, руҳий хаста аёллар бундан мустасно. Шунинг учун ҳатто фоҳишалардан ҳам баъзан ҳаётида фақат бир эркакни севганлиги эшитилади. Ер юзида қонуний ё ноқонуний кўпхотинлилик ортмоқда. Ҳатто полигамия ман қилинган Шимолий Америкада ҳам кўпхотинли мормонларнинг сони миллиондан ошган.\nАйтилганлардан маълум бўладики, Исломнинг хотинлар ҳақидаги ҳукми инсон ва жамият ҳаёти учун фойдали бўлиб, аксар ижтимоий муаммоларга ечим хизматини ўтайди.


Бенгал бўғозида кема ағдарилди\nБангладешнинг Бенгал бўғозида кема ағдарилиши оқибатида 120 одам бедарак кетгани хабар қилинмоқда.\nМаълумотларда айтилишича, мазкур кема йўловчиларининг асосий қисми мянмалик қочқинлар бўлган. Маҳаллий балиқчилар ағдарилган кеманинг фақат 13 йўловчисини қутқариб қолишга муваффақ бўлган.\nКема бортида асосан Мянмадаги рахиня миллатига мансуб мусулмон қочқинлар бўлган. Мянма ғарбидаги Рахин штатида мусулмонлар ва буддистлар ўртасида давом этаётган зўравонликлар оқибатида Мянмани сўнгги бир ҳафта ичида 20 минг одам ташлаб чиқиб кетган.


Туркия санкциялар Россия-Туркия ихтилофини тартибга солишда ёрдам бермаслигини айтди\n20:39 / 03.12.2015\nТуркия бош вазири Ахмет Довудўғлу ўзининг Озарбайжонга расмий ташрифи давомида Россиянинг Туркияга қарши киритаётган иқтисодий санкциялари Россия-Туркия муносабатларида юзага келган ихтилофни тартибга солишда ёрдам бермаслигини айтди.\n“Биз иқтисодий санкциялар билан сиёсий тартибга солишга ҳисса қўшиб бўлмаслигига ишончимиз комил. Биз бу муносабатни Эрон, Сурияга нисбатан кўрсатганмиз. Россия Европа санкциялари остида қолган оғир вақтларда, Туркия бу санкцияларда иштирок этмади”, деб айтди Довудўғлу.\nДовудўғлунинг айтишича, ҳозир Туркия унга қарши иқтисодий санкциялар қўллаш ҳақидаги қарорни қабул қилишда Россиянинг ўзида қарама-қаршиликларни кўрмоқда.\n“Санкциялар икки томонга ҳам зиён келтиради. Шу сабабли авваламбор яна бир бор жаноб Путинни тангликни оширувчи баҳслар, баёнотлар қизғинлигини камайтиришга чақираман. Биз музокара бошлашни таклиф қилмоқдамиз”, деб айтди Довудўғлу.\nБундан аввал Владимир Путин Туркияга махсус иқтисодий чоралар қўллаш ҳақидаги фармонни имзолаганди.


278-сон 02.11.1991. Ўзбекистон Республикаси Миллий хавфсизлик хизмати тўғрисида\nЎзбекистон Республикаси Миллий хавфсизлик хизмати тўғрисида НИЗОМ\nII. Миллий хавфсизлик хизмати органларининг вазифалари ва ҳуқуқ доиралари\nIII. Миллий хавфсизлик хизмати органлари фаолиятининг асосий принциплари\nIV. Ўзбекистон Республикаси Миллий хавфсизлик органларининг ҳуқуқлари\nV. Миллий хавфсизлик органларининг кадрлари ва уларнинг ҳуқуқий мавқеи\nVII. Миллий хавфсизлик хизмати органлари ходимларини ижтимоий ҳимоя қилиш\nVII. Ўзбекистон Республикаси Миллий хавфсизлик хизмати Ўзбекистон Республикаси Давлат герби тасвирланган ва ўз номи ўзбек ва рус тилларида ёзилган муҳрга эга бўлади


Андижонда чувалчанг боқувчилар бирлашмаси тузилади — Sof.uz\n7.03 11:31 158 Ўзбекистон\nАндижон вилояти Хонобод шаҳрида Ўзбекистон сўлжон (чувалчанг) боқувчилар бирлашмасини тузиш бўйича таъсис йиғилиши бўлиб ўтди. Бу ҳақда ЎзА хабар берди.\nТаъкидланишича, ёмғир чувалчанглари ернинг мелиоратив ҳолатини, ҳосилдорлигини оширишга ижобий таъсир кўрсатади. Ўзбекистонда калифорния чувалчангларини боқиш, бу орқали ер учун энг фойдали табиий ўғит – гумус ишлаб чиқариш ХХ асрнинг саксонинчи йиллари охирида Андижон вилояти Хонобод шаҳридаги «Дўстлик» жамоа хўжалигида бошланган.\nҲозирда республиканинг турли ҳудудларида чувалчанг боқиш билан шуғулланаётган тадбиркорлар бор, аммо улар тарқоқ ҳолда иш юритиб келмоқда. Чувалчанг боқувчиларни қўллаб-қувватлаш, уларга услубий ва амалий ёрдамлар кўрсатиш мақсадида тадбиркор Рустам Усмонов ташаббуси билан «Биогумус» Ўзбекистон сўлжон (чувалчанг) боқувчилар бирлашмасини ташкил этиш бўйича ўтказилган таъсис йиғилишида Андижон, Фарғона ва Наманган вилоятларида чувалчанг боқиш билан шуғулланаётган тадбиркорлар иштирок этган.\n«Мақсадимиз — чувалчанг боқувчиларга илмий, молиявий ва амалий ёрдам кўрсатиш. Илмий асосда тоза ва соф биогумус маҳсулоти ҳамда биомасса етиштириш орқали экин майдонлари унумдорлигини ошириш, табиий соф қишлоқ хўжалик маҳсулотлари етиштиришга ёрдам бериш. Қолаверса, биогумус маҳсулотини экспорт қилишни йўлга қўйишдир», — дейди тадбиркор Р. Усмонов.\nЙиғилишда чувалчанг боқиш орқали биогумус тайёрланиши, бу қишлоқ хўжалиги ривожида муҳим аҳамият касб этиши, қолаверса, мазкур фаолият катта даромад манбаи эканлиги алоҳида таъкидланган. Унда уюшма низоми тасдиқланиб, кузатув кенгаши ва ижро органи раҳбар ва аъзолари сайланган. Шунингдек, бирлашмани тегишли тартибда давлат рўйхатидан ўтказиш бўйича вазифалар белгиланган.


Мунажжимлар башорати: 7 декабр куни юлдузлар сизга нималарни ваъда қилмоқда? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nМунажжимлар башорати: 7 декабр куни юлдузлар сизга нималарни ваъда қилмоқда?\nБугун хотиржам кўчага чиқаверсангиз бўлади. Муаммоларга деярли дуч келмайсиз. Режалаштирилган барча ишларингиз бароридан келиб катмонингиз пулга тўлади. Шубҳали тадбирларда иштирок этманг, спортнинг фаол турлари билан шуғулланманг. Оила қурмаган дўстларимиз бугун романтик учрашувларни ортга суришлари тавсия этилади. Танлаганингиз билан жанжаллашиб қолишингиз эҳтимоли бор.\n7 декабр куни ишга ҳам, ҳаётга ҳам негадир мослаша олмай ҳалак бўлишингиз мумкин. Кун давомида қон босимингиз сакраб кетиш ҳолатлари кузатилиши мумкин. Шунинг учун дориларни доимо ўзингиз билан олиб юринг. Кечки пайт хизмат сафарига жўнаш тўғри келса, бу сафардан воз кечинг. Жароҳат олишингиз хавфи бор. Ўзингизни жуда эҳтиёт қилинг. Ҳали яқинларингизга кўп йиллар керак бўласиз.\nАтрофдагиларга нисбатан илиқ муносабатда бўлмасангиз, жанжалга рўбарў бўлишингиз турган гап. Жанжал сиз тарафингиздан келиб чиқиши мумкин. Дўстлардан бирининг ҳаёти яхши тарафга ўзгаришида хизматингиз беқиёс бўлиши кутилади. Шахсий ҳаётингизда ўзгаришлар ясашга уринманг, жуфтингиз билан орангиз бузилиш эҳтимоли бор. Кечқурун уйдагилар билан бирга вақт ўтказинг.\n22:00 28 июн Сизга нималарни ваъда қилмоқда?


Ўзбек тили давлат тили (эмас) - Darakchi\nЖАМИЯТ 21.10.2019, 15:28\nҲасанхон Яҳё Абдулмажид фейсбукдаги саҳифасида ўзбек тилига давлат тили мақоми берилганига 30 йил тўлганлиги билан ўз муносабат билдирган. Унда муаллиф ўттиз йилдирки, биргина тил борасидаги қонунни эплаб жойига келтира олмаётганимиз қаттиқ танқидга олинган. Қоғозда давлат тили мақоми берилган, лекин воқеликда уни давлат учун тил деб юз фоиз қабул қилмаганлигидан куйинади. Шаҳарчаларга қўйилаётган ажнабийча сўзларни танқид қилади. Қуйида унинг мақоласини эътиборингизга ҳавола этамиз.\n"- Афсуски, ўзбек тилини ўзидан энг узоқ тутаётган қатлам ўқитувчилар, олимлар ёки бошқалар эмас, айнан давлат муассасалари бўлмоқда. Буни билиш учун жуда катта тадқиқот керак эмас, кўплаб идораларда оддий ҳужжатлардан тортиб, қонун-қоидаларгача ҳануз рус тилида тузилаётгани сўзимизга ёрқин далил бўла олади. Ҳозиргача давлат қонунлари рус тилида ёзилади, ўқилади, муҳокама қилинади ва кейин кимдир ҳафсала қилса, ўзбек тилига ўгирилади. Бекорчи таржимон топилмаса, қонунлар таржима қилинмай қолиб ҳам кетаверади. Энг ачинарлиси, аслида бошқа тилда ёзилгани учунми ёки таржима нўноқми, кўпинча қонунларнинг ўзбек тилидаги нусхасини ўқиб яхши тушунмайди одам. Мазмун-моҳиятдан ташқари, гап ва жумла тузишлар ҳам табиий ўзбекча эмас. Камига таржима қилинмай қолган сўзлар ҳаддан ташқари кўп", дейди муаллиф.\nТилмиз бир жойга ном бера олмайдиган даражада яроқсизми?\n"-Ўзбек тили давлат тили бўла олмаётганини ҳукумат тарафидан қурилаётган иншоотлар, муассасаларнинг номларида ҳам кўриш мумкин. Камига улар ҳақида узатилаётган хабарларда ўша номлар бира тўла ажнабийча ёзувда берилмоқда. Масалан, “Халқ сўзи” газетасида берилган ушбу сарлавҳага эътибор беринг: “Tashkent City”: “Hilton”даги давлат раҳбарлари учун мўлжалланган номерлар қандай кўринишда?\nСарлавҳадаги ҳар бир ажнабийча сўзни таҳлил қилсак, гап чўзилиб кетади. Биргина “Tashkent City” жумласини олайлик. Нега кирилл алифбосида ёзилган мақолада “Tashkent City” лотин алифбоси ҳарфлари билан, ажнабийча битилган? Матбуотни кузатинг, бу ном ҳамиша ажнабийча шаклда қайд қилинмоқда: “Президент “Tashkent City” лойиҳалари билан танишди”, “Давлатимиз раҳбари “Tashkent City” халқаро бизнес марказига ташриф буюрди” ва ҳоказо. Нега энди кирилл ёзувидаги газетада айнан шу ибора фақат ажнабийча ёзилиши керак? Бу иншоот ўзи қаерда қуриляпти, Ўзбекистондами ё бошқа жойдами? Бу шаҳарча ўзбекларга тегишлими ёки инглизларгами? Нега уни ўзбекча номлашдан қочилади? Тилмиз шу битта жойга ном бера олмайдиган даражада яроқсизмасдир?\nАслида бу мажмуани “Тошкент шаҳарчаси”, “Шош кент”, “Янги Шош” ёки шу каби ўзбекча ибора билан номласа ҳам бўлар эди. Жуда бировлар тушунмай қолади-да, дейилса, ёнига ажнабийча номни ҳам илова қилиш мумкин. Боринг ана, давр талаби, халқаро истеъмолдаги сўз бўлсин деган ўйда ном танланганда ҳам уни “Тошкент сити” деб ёзса, нимаси чатоқ? Масалан, руслар шундай қилишади: расмий матбуотларда ҳам “Москва сити” деб ёзишади. Хўш, шу билан ўша ситининг бозори юрмай қоладими? Ёки бу билан руслар бошқалар олдида обрўсизланиб қолдими? Йўқ, аксинча, ўз тилини ҳурмат қилган халқни бошқалар ҳам ҳурмат қилади. Жуда ажнабийпарастлигимиз қўймаётган бўлса, келинг, руслардан ўрнак олайлик, “Тошкент сити” деб ёзайлик.\nЎзбек ўзбек бўлиб ўз юртидаги энг баланд бинони қурмоқда, аммо номи инглизча: NEST ONE\n"- Камига, бу ҳам ҳалигидай “дахлсиз”, “муқаддас” жумла, таржима ҳам қилинмайди, уни лотинчадан бошқа алифбода ёзиб ҳам бўлмайди. Тилни оёқ ости қилиш бунчалик эмаса‑да, жўра!\nЯхши изланса, шу бинога ҳам ўзбекча ном қўйиш мумкин эди. Масалан, «Танҳо», «Танҳо бино», «Чўққи» ва ҳоказо. Аслида хорижликлар учун мана шуниси жозибали бўлади. Лекин биз ўта “меҳмондўст”лигимиздан ҳар бир оғага: «Биз сизларданмиз, тилингларни яхши биламиз, бу ер ўз юртингиз», деб ялтоқланишга ўрганиб қолганмизми, уларни кўрганда тилимизни ҳам ютиб юборамиз.\nХуллас, бунёдкори ўзбекми, унинг дастхати қурган биносида яққол кўриниши керак ва бу ўша қурувчининг ўзлигини йўқотмаганидан дарак беради. Дастхат аввало номларда намоён бўлади.\nОчиғини айтганда, расмий матбуотда ўзбек тилига бўлган эътиборсизлик анчагина юқори. Яна ҳам аниқроғи, бу борада давлат муассасалари етакчилик қилиб келмоқда. Аслида улар тилшуносларни жалб қилиб бўлса ҳам, ўзбек тилининг бойлигини халққа намоён этиш, янги сўз ва ибораларни ўзбекча талқинини жорий қилишда бош‑қош бўлишлари керак. Чунки ўзбек тили давлат тили деб қўйилибди."\nЎзбек тили чин маънода давлат тили мақомига эришиши учун давлатнинг қарови керак\n"Бир йилда бир жўш урадиган мақолалар, қанақадир фаолларнинг ҳаракати билан мақсад ҳосил бўлмайди. Давлат ўз фаолиятининг ҳар бир қадамида ўзбек тилининг давлат мақомига эга эканини намоён қилиб туриши лозим. Яна ҳам аниқроқ қилиб айтганда, ўзбек тилини аввало давлат ўзи сева олиши, қадрлаши керак. Ана шунда у бошқаларни ҳам ўз тилини ‒ давлат тилини ҳурмат қилишга, унга риоя қилишга ундай олади, буни назорат қила билади ва ана шунда тил ҳақида сўзлаш унга ярашадиган бўлади.\nЯна бир мисол. Ҳозирда уяли алоқадан фойдаланиш усулларидан бирортасини ишга туширишни “фаолллаштириш” деб юритиш истеъмолда кенг қўлланмоқда. Аслида фаоллаштириш деганда мавжуд иш‑ҳаракатнинг қизғинроқ тус олиши тушунилар эди. Аммо янги истеъмолга кўра у маълум амални бошдан ишга туришни билдирмоқда. Яна бири – “илова” сўзи. Уни жиҳозлардаги дастурчаларга нисбатан ҳам ишлатилмоқда ва аста-секин одамлар уни қабул қилмоқда. Худди шу каби айрим мавжуд сўзларни маълум бир ҳаракат ёки нарсага ишлатиш орқали унга янги маъно юклаш мумкин. Тилдаги ушбу хусусиятдан унумли фойдаланиш айни муддао бўлади.\nЎзбек тили давлат мақомига эришолмаётганига олифталар ҳам сабабчи\n"Одатда ҳар йили октябр ойида матбуотда тил ҳақида гаплар айланиб, телевизорда тилшунослар кўриниш бериб қолишади, кейин шу бўйи томошабинлар билан бир йилга хайрлашишади. Аслида тил бўйича ҳар ҳафта, иложи бўлса, кун ора мана шундай кўрсатувлар бериб борилиши керак. Унда тилнинг хусусиятлари ўргатилиши, мавжуд муаммолар ўртага ташланиши, муҳокама қилиниши лозим. Бирор иш-ҳаракат ёки буюмга ном бериш учун эълон бериб, халқдан фикр олиш ҳам мумкин. Одамлардан кутилмаган жавоблар бўлиши тайин. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Одамлар ‒ конлардир» (Бухорий ривояти), деб бежизга айтмаганлар. Бу борада туркларда, форсларда анчагина фаоллик бор. Улар янги яратилаётган замонавий ускуналарга ҳам ном бериш учун бош қотиришади, муҳокама қилишади ва кўпинча яхши натижага эришишади. Бу каби ишлар ҳам давлат тарафидан уюштирилиши, юргизилиши даркор. Бунинг учун давлат ўзбек тилини чиндан ҳам ўз тили деб эътироф этиши ва буни амалда кўрсата билиши лозим.\nТил ҳақида ҳарчанд гапирилса ҳам, мақолалар ёзилиб, телевизорда муҳокамалар қилинса ҳам, кўзланган мақсад ҳосил бўлмаётганининг сабабларидан бири ‒ халқимиз руҳиятида ўзликни англаш, она тилини севиш етишмаётгани бўлса, ажаб эмас. Яшириб нима қиламиз, ўз она тилида гаплашишни ўзига эп кўрмайдиган ўзбексимон олифталар қанча. Буларнинг барчаси одамларда миллий ғурур, ўзлик туйғуси емирилганидан дарак беради.\nБиз тилни асраш учун, уни ривожлантириш учун аввало ёшларимизда, раҳбару фуқарода ўзликни англаш руҳини шакллантиришимиз, уларга ўзбек тилини танитишимиз, севдира олишимиз даркор. Танимаса, севмайди. Демак, биз одамларимизга тилимизнинг бойлигини, гўзаллигини уқтира билишимиз керак. Бунинг учун ўзбек тили том маънода давлат тили мақомига эга бўлиши лозим."


“Украинанинг янги энергияси” альянси келажакда Ернинг айланишидан электр қуввати олиш имконини берадиган технология устида иш олиб бормоқда. Бу ҳақда маҳаллий матбуот'га асосланиб Kun.uz маьлум қилди..\n“Бу ўзига хос геостанция бўлади, - деди альянс бошлиғи Валерий Боровик. – Тасаввур қилинг, уйингизда жавон турибди, ва сиз ҳеч нарсага уланмай, фақатгина Ернинг айланиши ҳисобига 100 кВт оласиз”. Унинг айтишича, биринчи тажриба ускунаси шу йилнинг охиригача қурилади.\nШунга ўхшаш лойиҳа илгари NASA ва Чикаго университети ходимлари томонидан яратилаётган эди. Аммо бу борадаги тадқиқотлар ҳали чоп этилмаган.\n18:39 Олимлар мобил телефонларнинг соғлиқ учун безиён эканлигини исботлади


53 та давлат орасида Ўзбекистон томонидан онкологик хизматни ривожлантириш истиқболлари ҳақида тақдимот ўтказилди - Darakchi\nЖАМИЯТ 17.06.2019, 18:08\nАввал хабар берганимиздек, Ўзбекистон делегацияси Будапешт шаҳрида Марказий ва Шарқий Европа мамлакатларининг онкология соҳасида ҳамкорлик бўйича халқаро конферецияда иштирок этмоқда. Эслатиб ўтамиз, ушбу тадбир ташкилотчилари – Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти, Венгрия ҳукумати ҳамда Венгрия инсон ресурслари вазирлиги ҳисобланади.\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг Европа минтақавий бюросига аъзо 53 давлат орасида Ўзбекистон делегацияси мамлакатимизда онкологик хизмат ҳолати ва ривожлантириш истиқболлари ҳақида тақдимот ўтказди. Республика ихтисослашган Онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази директори Мирзағолиб Тиллашайхов ўз нутқида таъкидлаб ўтганидек, жаҳонда йилига 15 миллионга яқин инсон саратон билан касаллангани аниқланмоқда, мамлакатимизда эса бугун 96 мингдан зиёд беморлар онкологик хасталик билан рўйҳатга олинган. Мазкур масаланинг долзарблигини ҳисобга олган ҳолда, Президентимизнинг 2017 йил 4 апрелда “2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасида онкология хизматини янада ривожлантириш ва аҳолига онкологик ёрдам кўрсатишни такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори қабул қилинди. Шу асосда юртимизнинг барча ҳудудларида Республика ихтисослашган Онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази филиаллари ташкил этилди. Онкологик касалликлар диагностикаси ва даволашнинг замонавий стандартлари ишлаб чиқилиб, клиник амалиётга жорий қилинди ҳамда вертикал онкология хизмати яратилди.\nЭътиборли жиҳати, сўнгги йилларда ўзбекистонлик онкологларнинг фаол саъй-ҳаракатлари туфайли соҳада энг нуфузли саналган ESMO, ASCO каби халқаро ташкилотларга аъзо бўлди. 2017-2018 йилларда 100 дан зиёд мутахассисларимиз Россия, АҚШ, Корея, Туркия, Полша, Ҳиндистон, Белорусь каби мамлакатларнинг нуфузли клиникаларида давлат ҳисобидан малака оширишди. Сўнгги икки йил ичида кимёвий препаратлар билан таъминлаш ҳам сезиларли даражада яхшиланиб, 85-90 фоизгача етди. Марказ томонидан видео-лапароскопик жарроҳлик мажмуаси сотиб олингандан сўнг, республикада биринчи марта видео-лапароскопик нефректомия, тромбектомияли нефректомия ва буйрак резекцияси каби юқори технологияли операциялар ўтказилади.\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти вакили Лиде Лазер Ўзбекистоннинг барқарор ривожланиш мақсадларига эришиш бўйича мажбуриятларни ва соғлиқни сақлаш хизмати билан бутун мамлакатни қамраб олиш йўналишидаги вазифаларни бажаришдаги ютуқларини юқори баҳолади.\n– Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти Ўзбекистон соғлиқни сақлаш тизимида амалга оширилаётган тизимли ислоҳотларни тўлиқ қўллаб-қувватлайди. Олиб борилаётган ушбу ўзгаришлар кўплаб мамлакатлар учун намуна бўла олади, – деди, жумладан, Лиде Лазер. – 2019 — 2025 йилларда Ўзбекистон Республикаси соғлиқни сақлаш тизимини ривожлантириш концепциясини ишлаб чиқишда ЖССТ мутахассисларининг тавсиялари эътиборга олиниб, қабул қилиниши чиндан ҳам тарихий воқеадир. Ишончим комилки, тизимни ривожлантириш учун бутунлай янги концепцияни жорий этилиши аҳоли саломатлигини самарали ҳимоя қилишда асос бўлиб хизмат қилади. Зеро, тиббиётни ислоҳ қилишнинг мазкур етти йиллик ривожланиш концепциясини амалга ошириш сифатли тиббий хизматлар кўламини янада кенгайтириш, Ўзбекистон аҳолисининг саломатлиги ва фаровонлигини оширишда муҳим аҳамиятга эга.\nКонференция якунида иштирокчилар Марказий ва Шарқий Европа ҳамда Марказий Осиёда онкологик таълим, илмий тадқиқотлар ва ривожланиш соҳасида ҳамкорлик тўғрисида декларацияни имзоладилар.\n13 август куни Нью-Йоркка қўшимча чартер рейс қўйилади


Янги коронавирус нима? — Teletype\nЯнги коронавирус нима?\nКоронавируслар - бу кенг тарқалган совуқдан тортиб, Яқин Шарқдаги нафас олиш синдроми (МЕРС) ва САРС (САРС) каби бир қатор юқумли касалликларни келтириб чиқарадиган вирусларнинг катта гуруҳи. Янги коронавирус (2019-нCоВ, кейинчалик оғир ўткир респиратор синдром-2 коронавирус ёки САРС-CОВ-2) биринчи марта Ухан (Хитой) да аниқланди. Бу илгари одамларда аниқланмаган коронавируснинг янги тури. Вирус асосан ҳаво томчилари ва алоқа орқали юқади. Ҳавода патогеннинг юқори концентрацияси мавжуд бўлган, нисбатан ёпиқ муҳитда узоқ вақт қолиш шароитида аерозол орқали инфекцияни юқтириш эҳтимоли ҳам мавжуд. Одамлар ушбу ҳолатда вирус юқтириб олишлари мумкин.\nCOVID-19нинг инкубация даври ўртача 1 кундан 14 кунгача давом этади, ўртача 3-7 кун. Асосий аломатлар орасида иситма, қуруқ йўтал ва ноқулайлик мавжуд. Баъзи беморларда бурун тиқилиши, буруннинг оқиши, томоқ оғриғи, мушак оғриғи ёки диарея бўлиши мумкин. Оғир ҳолатларда, беморлар нафас қисилиши ёки кислород этишмовчилигини вирус юқтирганидан тахминан бир ҳафта ўтгач сезишлари мумкин. Дунёда биринчи бўлиб коронавирусга қарши экспериментал вакцинани олган америкалик Женнифер Холлер ўз ҳис-туйғулари ҳақида “The Telegraph”га берган интервьюсида гапириб берди.\n“Биринчи куни ҳароратим бироз кўтарилди. Иккинчи куни қўлим жуда қаттиқ оғриди. Аммо буларнинг ҳаммаси ўтиб кетди”, деди аёл инъекцияни одатдаги грипп билан солиштирар экан.\nУнинг сўзларига кўра, тажриба вақтида у коронавирус устидан ғалаба қозонишга ҳисса қўшиш имкониятини ҳис этган. “Мен ушбу жараённинг бир қисми бўлганимдан ғурурланаман”, дея қўшимча қилган Халлер.\nЯқин келажакда 44 ёшли Халлерга эмлашнинг иккинчи дозаси берилиши керак ва мутахассислар назорати остида у 2021 йил баҳоригача сақлаб турилади.\nСиэтл миллий аллергия ва юқумли касалликлар институти янги SARS-CoV-2 коронавирусига қарши вакцинанинг одамларда клиник синови март ойининг ўрталарида бошланганини эълон қилди. Унда қатнашган кўнгиллилар йил давомида назорат қилиниши маълум этилди.\nСинов учун 45 кўнгилли танлаб олинди, уларнинг ҳар бирига 28 кунлик интервал билан бир хил дозадаги иккита вакцина юборилади. Дозаларнинг ўзи ҳар хил бўлиб, 25, 100 ва 150 микрограмни ташкил қилади. Тадқиқот экспериментал вакцинанинг хавфсизлигини ва иштирокчиларда иммунитетни оширадиган реакцияни баҳолайди, шунингдек, мақбул дозани аниқлайди.Албата биз биргаликда карантин қоидаларига риоя қилиб уйда ўтирсак ортиқча кўчага чиқмасак тез орада яьна олдинги турмуш тарзимизга қайтамиз озгина сабр қилсак бўлди.\nШайхонтохур тумани Кенгаши раиси,\nХалқ депутатлари Шайхонтохур тумани Кенгаши деп


БААда алкоголли ичимлик ичиш ва никоҳсиз бирга яшашга рухсат берилди | Qalampir.uz\nБААда алкоголли ичимлик ичиш ва никоҳсиз бирга яшашга рухсат берилди\nОлам\t09 Ноябрь 13:45 28211\nБирлашган Араб Амирликларида (БАА) спиртли ичимликлар ичиш ва никоҳдан ўтмасдан бирга яшаш энди жиноят сифатида қабул қилинмайди. “The National” нашри берган хабарга кўра, мамлакат Президенти Халифа ибн Заид ал-Наҳаён шахсий мақом тўғрисидаги қонунга, федерал жиноят кодексига ва федерал жиноят-просессуал кодексига тузатишлар киритишни тасдиқлаган.\nБу сўнгги йиллар ичида ҳуқуқ тизимининг энг катта кўламда қайта кўриб чиқилиши бўлиб, у ажрашиш ва ворислик қоидаларидан тортиб, алкоголь истеъмолигача бўлган масалаларга тааллуқли бўлди.\nЛицензиясиз алкоголь истеъмол қилиш\nНашрнинг қайд этишича, “зудлик билан кучга кирадиган қонунлар сайёҳларни ва тўғридан-тўғри хорижий инвестицияларни қўшимча жалб этишга, шунингдек, амирликлар аҳолиси учун қоидаларни соддалаштиришга қаратилган”. Хусусан, тегишли лицензиясиз алкоголь истеъмол қилиш жиноятлар қаторидан чиқарилди, бу хусусий тартибда ёки бунинг учун махсус ажратилган жойларда лицезиясиз одам спиртли ичимликларни истеъмол қилгани, сақлагани ёки сотгани учун суд таъқибига учрамайди. Аммо аввалгидек 21 ёш чегараси сақланиб қолади. Вояга етмаганларга ичимлик сотишда қўлга тушганлар қонун бўйича жазоланади.\nБААда алкоголь бўйича чекловлар 2018 йилдан бошлаб босқичма-босқич олиб ташланяпти. Ўшанда Абу-Дабида диний байрамлар арафасида ва байрам куни алкоголь истеъмол қилиш ва сотишга қўйилган тақиқ бекор қилинганди. Ўша йилнинг сентябрида шу шаҳарда амирликлар фуқаролари учун лицензия — дўконлар, бар ва ресторанларда алкоголь сотиб олиш имконини берувчи махсус карта олиш қоидалари ҳам бекор қилинган эди. Дубайда эса картали тизим шу пайтгача сақланиб қолганди. Сайёҳлар ҳам вақтинчалик лицензия олиши шарт эди.\nНикоҳдан ўтмасдан бирга яшаш\n“Grazia” нашри маълумотларига кўра, қонунчиликдаги ўзгаришлар энди қариндош бўлмаган ёки никоҳдан ўтмаган эркак ва аёлнинг бирга яшашига рухсат беради. 14 ёшдан ошганлар учун ўзаро розилик билан муносабатларга киришиш эндиликда жиноят ҳисобланмайди. Шу билан бирга вояга етмаганларга ва ақлий қобилияти чекланган одамларга тажовуз қилганлик учун жазо кучайтирилмоқда — бундай жиноят учун ўлим жазоси белгиланган. Аёлларга нисбатан таъқиб ва жинсий зўравонлик учун ҳам янада қатъийроқ жазо кўзда тутилган.\nЎз жонига қасд қилиш ҳам жиноятлар қаторидан чиқарилди\nЖиноят кодексидан ўзини ўзи ўлдиришга уринганлик учун жазо тўғрисидаги модда чиқариб ташланди. Шунингдек, кимгадир шошилинч ёрдам кўрсатган, аммо уни ўлимдан сақлаб қололмаган одамлар ҳам жавобгарликка тортилмайди.\nВорислик қоидаларининг ўзгартирилиши\nХорижий инвесторларнинг молиявий барқарорлигини таъминлаш мақсадида ворислик қоидалари янгиланди. Энди агар васиятномада бошқача ҳолат кўрсатилмаган бўлса, мерос вафот этган шахс келиб чиққан мамлакат баённомаларига мувофиқ равишда амалга оширилади. БААда маҳаллий қонунлар ҳар қандай мулкка нисбатан қўлланилади. Никоҳдан ўтиш ва ажрашиш шартлари эр келиб чиққан мамлакат эмас, никоҳ тузилган мамлакат қонунларига мувофиқ амал қилади.\nалкоголь БАА Никоҳ\n04 Декабрь 18:19 47689\n05 Декабрь 13:16 30272\n04 Декабрь 12:42 19466\n03 Декабрь 15:38 17454\n05 Декабрь 20:25 16438


Шавкат Мирзиёев тадбиркорлар билан ҳар йили очиқ мулоқот ўтказади – Kommers.uz\nБизнес\t12:30 | 1.1.22\nШавкат Мирзиёев тадбиркорлар билан ҳар йили очиқ мулоқот ўтказади\nУшбу фармойишни бош вазир ўринбосарлари — Жамшид Қўчқоров ва Сардор Умурзоков назоратга олади.\nЎзбекистонда Преизденти Шавкат Мирзиёев ҳар йилнинг 20 август санасида тадбиркорлар билан очиқ мулоқот ўтказади. Бу ҳақда Ўзбекистоннинг 2022–2026 йилларга мўлжалланган тараққиёт стратегияси лойиҳасида сўз боради.\nҚайд этилишича, хар йили «20 август — Тадбиркорлар куни» доирасида Ўзбекистон Президентининг тадбиркорлар билан «Очиқ мулоқот» тадбирини ўтказиш режалаштирилган.\nМаълум қилинишича, «Очиқ мулоқот» давомида билдирилган таклифларни амалга ошириш юзасидан «йўл харитаси» тасдиқланади. Ҳар бир ҳудуд бўйича аниқ режалар ва эришиладиган мақсадли кўрсаткичларни белгилаб олади.\nЯнги ташаббусларнинг мазмун-моҳияти ва аҳамияти, тадбиркорларнинг фикр-мулоҳазалари оммавий ахборот воситаларида ёритилади. Ушбу фармойишни бош вазир ўринбосарлари — Жамшид Қўчқоров ва Сардор Умурзоков назоратга олади.\nМаълумот учун, Шавкат Мирзиёев тадбиркорлар билан 2021 йил 20 август куни учрашув ўтказган эди.


Виктор Жалилов: “Мухлислардан ёмон ўйин учун узр сўрайман” - PFС "Navbahor"\nCoca Cola Суперлига 6-туридан ўрин олган “Навбаҳор” - “Турон” (0:0) жамоалари ўртасидаги учрашувдан кейинги матбуот анжуманининг иккинчи қисмида “лочинлар” устози Виктор Жалилов ўйин ҳақидаги фикрлари билан ўртоқлашди.\n- Биринчи навбатда, мухлисларимиздан бугунги учрашув учун узр сўрамоқчиман. Жуда ёмон ўйин ўтказдик. Жорий мавсумда бундай ёмон ўйин ўтказмагандик.Мухлислардан қониқарсиз натижа ва ёмон ўйин учун яна бир марта кечирим сўрайман.Албатта, бу ҳолатимиз яхши эмаслигимиздан далолат. Тўпни йўқотишдан қўрқиш, тўп ўтказиб юборишдан ҳайиқиш кузатилмоқда. Йигитлар “Локомотив”, “Насаф”, АГМК ва “Пахтакор” жамоалари билан бўлган баҳсларда намойиш этишган ўйинни кўрсата олишмади. Ўша учрашувларда шогирдларим жамоавий ўйинни яхши йўлга қўйган ҳолда, тўп суришганди. Бугунги учрашувда эса бундай ўйин намойиш этилмади. Буларнинг барчаси руҳий ҳолат билан боғлиқ деб ўйлайман.\n- Гарчи “Навбаҳор” аутсайдер жамоага қарши майдонга тушган бўлсада, рақиб яхши ўйин намойиш эта олди. Жамоага ғалаба қозониш учун нима етишмади?\n- Рақиб яхши шаклланган жамоа. Яйпанликлар “Сўғдиёна” билан ўйинда можароли гол ўтказиб юборишганди, “Локомотив”га қарши кечган баҳсда эса ғалабани бой беришганди. “Турон”даги ташкилотчилик ва ўйиндан келиб чиқсак, унинг ҳозир эгаллаб турган ўрни ўзига мос эмас. Албатта, бугунги хатоларни ўрганиб чиқамиз, камчиликларни бартараф этамиз. Жамоамизнинг учта ўйиндан буён ғалаба қозонмаётгани, ишончнинг йўқолаётганидан далолат. Бу руҳий ҳолат билан боғлиқ. Агар бугун дарвозабонимизнинг мустаҳкам ўйини бўлмаганда, ютқазишимиз ҳам мумкин эди.\n- “Навбаҳор” футболчилари қачон ўз спорт формаларини тиклаб, яхши ўйин намойиш этишади?\n- АГМК ва “Пахтакор”га қарши кечган ўйинлардан кейин футболчиларимизнинг ўзига ишончи ортишига умид қилгандик. Афсуски, футболчиларимизда ўзларига ишонч етишмаяпти. Бу мени ҳам ҳайрон қолдирмоқда. Ўрта чизиқ ва ҳужум чизиғи вакиллари негадир ўзларини кўрсата олишмаяпти.\n- Жамоа ҳужумчиларининг намойиш этаётган ўйинлари борасида нима дея оласиз?\n- Ҳужумчилар масаласидаги саволга вазиятнинг ўзи жавоб бериб турибди.\n6 та ўйинда ўйиндан атиги 2 та гол урдик. Голларга Эҳсони Паншанбе ва Исломбек Исоқжонов муаллифлик қилишди. Қолган голлар эса пенальтидан урилди. Шундан ҳам муаммо кўлами қандайлигини билиб олиш мумкин.


Чиқиндига тўлган «Нурафшон» ёхуд Каттақўрғон шаҳридаги бир маҳалла муаммолари\n11:00 / 01.03.2019\nКаттақўрғон шаҳридаги «Нурафшон» маҳалласи аҳолиси Kun.uz таҳририятига бир неча муаммо юзасидан мурожаат қилди.\nМурожаатда ёзилишича, маҳалла аҳолисини табиий газ йўқлиги, электр энергияси таъминотидаги узилишлар, ичимлик суви, маҳаллага яқин жойлашган бозордан чиқаётган чиқиндилар, зовурларга сув тўпланиши каби муаммолар қийнаб келмоқда.\nУшбу мурожаатни жойида ўрганиш мақсадида «Нурафшон» маҳалласида бўлдик ва аҳолининг юқоридаги масалалар бўйича эътирозларини тингладик.\n«Маҳалламиздан «Сиплон» ариғи оқиб ўтган. Шу ариққа сув тўплангандан кейин уйларга захи уради. Бетон пойдевор ва деворлар кўчиб тушяпти. Ерлар шўрланганидан томорқамизда ҳеч нарса унмайди. Кўчаларимиз абгор. Электр токи кунига ўн икки соатлаб ўчади. Ичимлик сувини 3-4 километр наридан олиб келамиз. Табиий газ йўқ. Сотиб олинаётган кўмир эса сифатсиз. Маҳалла аҳолиси шундай муаммолардан қийналиб яшамоқда. Қолаверса, маҳалла яқинидаги бозордан чиққан чиқиндилар зовур яқинига тўкилади. Унинг ҳидига чидаб бўлмайди. Ёзнинг иссиқ кунларида чиқиндилар туфайли пашша-ю чивинлардан ҳам озор кўрамиз. Шаҳар марказида жойлашган маҳалладаги аҳволни кўриб турибсиз», – дейди маҳалланинг бир гуруҳ фаоллари биз билан суҳбатда.\nАҳоли эътирозлари асосида ушбу ҳолатларни кўздан кечирдик. Маҳалла яқинидан оқиб ўтган «Сиплон» ариғида қазиш ишлари бошланган бўлса-да, айни вақтда ишлар тўхтаб қолган. Айрим фуқаролар томонидан ариқ кўприклар ва ноқонуний қурилишлар ўзбошимчалик билан қуриб олинган. Бунинг натижасида ариққа сув тўпланиб, уйларга зиён етказмоқда. Бетон фундамент ва деворлар кўчиб тушаётганини кўриш мумкин. Шўрланган ер туфайли ҳақиқатан ҳам томорқага бирор нарса экилмаган.\nЎрганиш жараёнида маҳаллага етиб келган Каттақўрғон шаҳри ҳокимининг қурилиш ишларига масъул ўринбосари Даврон Раҳмонов ва бошқа тегишли ташкилотлар мутасаддиларидан мавжуд муаммолар юзасидан изоҳ сўрадик.\n«Кўриб турганингиздек, ушбу ариқни кенгайтириш мақсадида қазиш ишлари бошланган эди. Аммо фуқаролар томонидан ноқонуний равишда қуриб олинган қурилишлар ва кўприклар туфайли тўхтаб қолди. Аҳолига тушунтиришларимиз наф бермаяпти. Энди белгиланган тартибда қонуний чоралар кўрамиз», – дейди Д.Раҳмонов.\nМаҳалла яқинида Каттақўрғон шаҳар «Деҳқон бозори» жойлашган. Унда ҳафтанинг уч кунида бозор бўлади.\nБозордан чиқаётган чиқиндилар «Сиплон» ариғи бўйига тўпланиб, маҳалла ҳудудида хунук қиёфа касб этган.\nУшбу ҳолат юзасидан Каттақўрғон шаҳар «Тоза ҳудуд» давлат унитар корхонаси мутасаддиси бозор ичидаги чиқиндилар олиб чиқилаётгани, аммо бозор ташқарисидаги чиқиндиларга жавоб бермаслигини билдирди.\nМазкур масала юзасидан бозор маъмурияти мутасаддилари билан ҳам учрашдик. Ўзини бозор ҳуқуқшуноси деб таништирган масъул шахс бу масалада бор айбни аҳолининг ўзига ағдариб қўяқолди. Унинг айтишича, бу чиқиндиларни аҳолининг ўзлари ташламоқда. Аммо аҳоли бу эътирозларни рад этмоқда.\nЭлектр энергияси таъминотидаги узилишлар юзасидан шаҳар «Электр тармоқлари» корхонаси бошлиғи Баҳодир Рустамов билан телефон орқали боғландик.\n«Бу муаммодан хабаримиз бор. Айни вақтда тармоқда техник ишлар амалга оширилмоқда. Бу эса вақтинча узилишларга сабаб бўлмоқда. Бугун-эрта техник ишлар якунига етади ва бу муаммо бартараф этилади», – дейди Б.Рустамов.\nМаҳалла аҳолисини қийнаётган асосий масалалардан бири бу ичимлик сув муаммосидир. Аҳоли 3-4 километр узоқликдан ичимлик сув ташиб, истеъмол қилади. Айримлар хонадонларда тарновига ёмғир сувини тўплаш учун идишлар қўйилган. Аҳолининг таъкидлашича, тўпланган ёмғир сувидан кир ювишда фойдаланади, зарур бўлганда қайнатиб, истеъмол ҳам қилади.\nМаҳалладаги ичимлик сув, табиий газ ва йўлларнинг абгорлиги масалалари юзасидан ҳам Каттақўрғон шаҳри ҳокимининг қурилиш ишларига масъул ўринбосари Даврон Раҳмонов изоҳ берди.\n«Маҳалла аҳолиси табиий газ тармоғидан бир неча йил аввал узилган. Қайта улашнинг имкони йўқ. Айни вақтда аҳоли суюлтирилган газ баллонлари билан тўлиқ таъминланган. Бу борада муаммо йўқ. Аммо ичимлик суви масаласи ҳақиқатан ҳам оғир вазият. Маҳаллага ичимлик сув тармоғини тортиб келиш қийин. Шунинг учун маҳалла ҳудудидан артезиан қазиш маъқул йўлдир. Шу мақсадда бурғилаш ишларини амалга ошириш зарур. Бу борада бурғилаш техникаси бор тадбиркор билан келишувга эришганмиз. Муаммога шу йўл орқали ижобий ечим қилинади. Маҳалладаги ички йўлларни таъмирлаш юзасидан ҳам тегишли чора-тадбирларни олиб борамиз», – дейди мутасадди.\nУшбу маҳалла шаҳар прокурори секторига бириктирилган экан. Маълумки, секторлар фаолияти ташкил этилгандан сўнг ишчи гуруҳлар томонидан маҳалла ва хонадонларда аҳоли муаммолари ўрганиб чиқилган. Шунча муаммо йиғилиб қолган маҳаллага шаҳар прокурори сектори ишчи гуруҳи келмаганми? Келган бўлса, нега шунча муаммолар йиғилиб қолди ва бу борада бирор ижобий ечим қилинмаган?\nАҳолининг айтишича, ишчи гуруҳлар келади, муаммони ўрганиб, суратларга тушириб, ваъдалар бериб кетишади. Аммо натижадан дарак йўқ.\nЎрганишимиз давомида маҳалладаги мавжуд муаммолар юзасидан масъуллар томонидан ваъдалар берилди. Муҳими, ваъдалар бажарилса бўлгани. Каттақўрғон шаҳар ҳокимлиги ва тегишли ташкилотлар мутасаддилари «Нурафшон» маҳалласи аҳолисини қийнаётган юқоридаги масалаларга жиддий эътибор қаратишларига ишонч билдирамиз. Акс ҳолда, чиқиндига тўлган «Нурафшон» ўз номига мос ва хос бўлмаган, кишининг таъбини хира қиладиган ҳолатда қолаверади.\nТошкентда чиқиндиларни саралаш бўйича илк синов лойиҳасига старт берилди


Депутат ёшлар билан учрашувда ўқувчиларга бадиий китоблар совға қилди | Ўзбекистон "Адолат" социал-демократик партияси\n4 Октябрь, 10:01 • Бухоро вилояти, Ёш адолатчилар, Янгиликлар • 56 марта кўрилди • Комментариев к записи Депутат ёшлар билан учрашувда ўқувчиларга бадиий китоблар совға қилди нет\nМамлакатимизда ёшлар учун ҳар бир тизимда улкан ўзгаришлар кузатилмоқда. Таълим тизимини тубдан такомиллаштириш мақсадида жуда кўп шароитлар яратилмоқда. Уларнинг масъулияти фақатгина яратилган шароитлардан унумли фойдаланиш ҳамда ўз вазифаларини астойдил бажаришдир.\nТўғри, ёшлар орасида ўзларининг кичик бўлса-да, муаммолари йўқ эмас. Айнан уларнинг мурожаатларини эшитиш ва муаммоларининг ечимини топиш мақсадида Халқ депутатлари Когон шаҳар Кенгаши депутати Нодира Мўминова 8-умумтаълим мактабида бўлиб, ёшлар билан давра суҳбатлари ташкил этди. Партиянинг Когон шаҳар Кенгаши «Ёш адолатчилар» қаноти ташаббуси билан ташкил этилган учрашувда ёшлар ўзларининг қизиқишлари ҳамда фикрлари билан иштирок этишди.\nЖумладан, ўқувчилар депутат билан мулоқот чоғида умумтаълим мактабида яратилаётган имкониятлар ҳақида тўхталиб ўтишди. Шунингдек, бир қатор ўзгаришлар сабаб ўқувчиларнинг фаоллиги ошаётганлигини алоҳида таъкидлашди. Мактабда «Адолат» иқтидорли болалар театр клубининг ташкил этилганлиги уларни ўзаро бирлаштириб, дунёқарашлари кенгайишига хизмат қилиб келаётганлигини мамнуният билан айтишди.\nГулноза Бозорова, 8-умумтаълим мактаби директори ўринбосари:\n— Ёшлар учун мамлакатимизда жуда кўп шароитлар яратилган. Уларнинг иқтидори қўллаб-қувватланмоқда. Бугун депутатнинг учрашуви ўқувчиларимизнинг келажакка бўлган ишончини янада оширди, қизиқишларини ривожлантирди. Бу эса уларнинг имкониятларини кенгайтиришга хизмат қилади.\nДепутатнинг ёшлар билан учрашуви уларнинг фикрини ривожлантирди. Мактаб кутубхонасини кенгайтириш, электрон дарсликларни ташкил этиш, интернет тизими асосида китобхон ёшлар учун шароитларни яратиш, чет тиллари хонасини электрон жиҳозлар билан таъминлаш сингари таклифларнинг билдирилганлиги депутатни бениҳоя қувонтирди. У ёшларнинг шижоати ва илмга бўлган қизиқишини кўриб, мактабнинг ўндан ортиқ иқтидорли ўқувчиларига бадиий китоблар совға қилди. Депутатнинг ёшлар билан учрашуви уларга завқ бағишлади.\nКогон шаҳар Кенгаши раиси\nДепутат ёшлар билан учрашувда ўқувчиларга бадиий китоблар совға қилди was last modified: Октябрь 4th, 2018 by matbuot\n« Маҳалладаги муаммолар «адолатчилар» эътиборида Таълим масканида учрашув: Педагоглар бир қатор таклифларни билдиришди »


Евро-2020: асосий саволларга жавоблар\nТурнир қоидалари: плей-офф иштирокчилари қандай аниқланади ва бошқа муҳим саволлар.\nГуруҳ босқичига кимлар йўл олган?\nА гуруҳи — Туркия, Италия (мезбон), Уэльс, Швейцария\nВ гуруҳи — Дания (мезбон), Финляндия, Бельгия, Россия (мезбон)\nС гуруҳи — Нидерландия (мезбон), Украина, Австрия, Шимолий Македония\nD гуруҳи — Англия (мезбон), Хорватия, Шотландия (мезбон), Чехия\nЕ гуруҳи — Испания (мезбон), Швеция, Польша, Словакия\nГуруҳ босқичи ўйинлари якунларига кўра энг яхши 16 жамоа 1/8 финалга чиқади ва буёғига олимпия тизимига кўра ғолиб иштирокини давом эттиради, мағлуб уйига қайтади.\nЎйинлар қаерда бўлиб ўтади?\nЕвропа чемпионатининг 60 йиллик тарихида финал босқичи илк бор бутун қитъа бўйлаб ўтказилади. Евро-2020 ўйинларига 11 шаҳар мезбонлик қилади. E гуруҳи мезбони Испания ўйинлар (гуруҳнинг уч ўйини ва бир нимчорак финал) ўтадиган шаҳарни Бильбаодан Севильяга алмаштирди, E гуруҳининг Дублинда ўтиши керак бўлган уч ўйини Санкт-Петербургга кўчирилди, шунингдек, нимчорак финалнинг бир учрашуви Дублиндан Лондонга кўчирилган.\n(гуруҳ босқичида уч ўйин, 1/8 финалда икки ўйин, ярим финаллар ва финал)\n(гуруҳ босқичида олти ўйин, бир чорак финал)\nБоку, Озарбойжон: «Олимпийский»\n(гуруҳ босқичида учтадан ўйин, биттадан чорак финал)\nАмстердам, Нидерландия: «Йоҳан Кройфф Арена»\nБухарест, Руминия: «Арена Националэ»\nГлазго, Шотландия: «Ҳэмпден Парк»\nКопенҳаген, Дания: «Паркен»\n(гуруҳ босқичида учтадан ўйин, биттадан 1/8 финал)\n11 июнь куни Римдаги Олимпико стадионида Туркия ва Италия ўртасида турнирнинг очилиш ўйини бўлиб ўтади. А гуруҳидаги ўйинларнинг учтаси Италияда, яна учтаси турнирда иштирок этмайдиган Озарбойжон пойтахти Бокуда ўтказилади.\nB гуруҳида Россия ва Дания мезбонлар ҳисоблангани учун қўшимча қуръа орқали уларнинг ўзаро учрашуви Копенгагенда ўтказиладиган бўлди. Гуруҳдаги уч ўйинга Дания, яна уч ўйинга Россия мезбон бўлади.\nС гуруҳидаги ўйинларнинг 3таси Нидерландия пойтахти Амстердамда, яна учта ўйин турнирга йўлланма ололмаган Руминия пойтахти Бухарестда бўлиб ўтади.\nD гуруҳидаги ўйинларнинг учтаси гуруҳ мезбони бўлмиш Англия пойтахти Лондонда, яна учтаси қўшни Шотландия пойтахти Глазгода бўлиб ўтади.\nЕ гуруҳида мезбон Испания ўзи иштирокидаги уч ўйинни Мадридда қабул қилади, гуруҳдаги яна уч ўйин Санкт-Петербургда бўлиб ўтади.\nF гуруҳида мезбон Германия ўзи иштирокидаги уч ўйинни Мюнхенда қабул қилади, яна уч ўйин гуруҳнинг бошқа бир иштирокчиси бўлмиш Венгрия пойтахти Будапештдаги стадионда ўтказилади.\nСтадионларда томошабинлар киришига рухсат берилади, Санкт-Петербург ва Бокудаги стадионлар сиғимининг 50 фоизи тўлдирилиши мумкин. Будапешт трибуналарни 100 фоизга тўлдирмоқчи, аммо стадионга киришда қатъий талабларга амал қилиниши назорат қилинади. Амстердам, Бухарест, Глазго, Копенҳаген, Рим ва Севильяда стадионлар 25 фоиздан 45 фоизгача тўлдирилади. Лондон гуруҳ босқичи ўйинларида ҳам, нимчорак финал ўйинларида ҳам стадион сиғимининг 25 фоизидан фойдаланади. Мюнхен ўйинларга кўпи билан 14,5 минг томошабин киритмоқчи, бу эса трибуналар сиғимининг 22 фоизига тенг.\nA гуруҳи: Туркия - Италия (00:00, Рим)\nA гуруҳи: Уэльс - Швейцария (18:00, Боку)\nB гуруҳи: Дания - Финландия (21:00, Копенҳаген)\nB гуруҳи: Бельгия - Россия (00:00, Санкт-Петербург)\nD гуруҳи: Англия - Хорватия (18:00 Лондон)\nC гуруҳи: Австрия - Шимолий Македония (21:00, Бухарест)\nC гуруҳи: Нидерландия - Украина (00:00, Амстердам)\nD гуруҳи: Шотландия - Чехия (18:00, Глазго)\nE гуруҳи: Польша - Словакия (21:00, Санкт-Петербург)\nE гуруҳи: Испания - Швеция (00:00, Севилья)\nF гуруҳи: Венгрия - Португалия (21:00, Будапешт)\nF гуруҳи: Франция - Германия (00:00, Мюнхен)\nB гуруҳи: Финландия - Россия (18:00, Санкт-Петербург)\nA гуруҳи: Туркия - Уэльс (21:00, Боку)\nA гуруҳи: Италия - Швейцария (00:00, Рим)\nC гуруҳи: Украина - Шимолий Македония (18:00, Бухарест)\nB гуруҳи: Дания - Бельгия (21:00, Копенҳаген)\nC гуруҳи: Нидерландия - Австрия (00:00, Амстердам)\nE гуруҳи: Швеция - Словакия (18:00, Санкт-Петербург)\nD гуруҳи: Хорватия - Чехия (21:00, Глазго)\nD гуруҳи: Англия - Шотландия (00:00, Лондон)\nF гуруҳи: Венгрия - Франция (18:00, Будапешт)\nF гуруҳи: Португалия - Германия (21:00, Мюнхен)\nE гуруҳи: Испания - Польша (00:00, Севилья)\nA гуруҳи: Италия - Уэльс (21:00, Рим)\nA гуруҳи: Швейцария - Туркия (21:00, Боку)\nC гуруҳи: Шимолий Македония - Нидерландия (21:00, Амстердам)\nC гуруҳи: Украина - Австрия (21:00, Бухарест)\nB гуруҳи: Россия - Дания (00:00, Копенҳаген)\nB гуруҳи: Финландия - Бельгия (00:00, Санкт-Петербург)\nD гуруҳи: Чехия - Англия (00:00, Лондон)\nD гуруҳи: Хорватия - Шотландия (00:00, Глазго)\nE гуруҳи: Словакия - Испания (21:00, Севилья)\nE гуруҳи: Швеция - Польша (21:00, Санкт-Петербург)\nF гуруҳи: Германия - Венгрия (00:00, Мюнхен)\nF гуруҳи: Португалия - Франция (00:00, Будапешт))\n24 ва 25 июнь кунлари - дам олиш\n1: 2A - 2B (21:00, Амстердам)\n2: 1A - 2C (00:00, Лондон)\n3: 1C - 3D/E/F (00:00, Будапешт)\n4: 1B - 3A/D/E/F (00:00, Севилья)\n5: 2D - 2E (21:00, Копенҳаген)\n6: 1F - 3A/B/C (00:00, Бухарест)\n7: 1D - 2F (21:00, Лондон)\n8: 1E - 3A/B/C/D (00:00, Глазго)\n30 июнь ва 1 июль кунлари - дам олиш\n1-чоракфинал: 6-ўйин ғолиби - 5-ўйин ғолиби (21:00, Санкт-Петербург)\n2-чоракфинал: 4-ўйин ғолиби - 2-ўйин ғолиби (00:00, Мюнхен)\n3-чоракфинал: 1-ўйин ғолиби - 3-ўйин ғолиби (21:00, Боку)\n4-чоракфинал: 8-ўйин ғолиби - 7-ўйин ғолиби (00:00, Рим)\n4-5 июль кунлари - дам олиш\n1-яримфинал: 1-чоракфинал ғолиби - 2-чоракфинал ғолиби (00:00, Лондон)\n2-яримфинал: 4-чоракфинал ғолиби - 3-чоракфинал ғолиби (00:00, Лондон)\n8, 9, 10 июль - дам олиш кунлари\nЯримфинал ўйинлари ғолиблари (00:00, Лондон).\nПлей-офф иштирокчилари қандай аниқланади?\nГуруҳ босқичида ҳар бир жамоа ўзаро биттадан ўйин ўтказади. Ғалаба учун 3, дуранг учун — 1 очкодан берилади, мағлубиятга — 0.\n— ўзаро ўйинларда олинган очколар сони;\n— ўзаро ўйинлардаги тўплар нисбати;\n— гуруҳ якунларига кўра тўплар нисбати;\n— гуруҳлардаги барча ўйинларда урилган голлар сони;\n— гуруҳдаги барча ўйинлардаги ғалабалар сони;\n— интизомий очколар сони камлиги (сариқ карточка — 1 очко, қизил карточка — 3 очко, икки сариқ карточка билан четлатиш — 3 очко);\n— саралаш турнири якунларига кўра рейтингдаги ўрин.\n— очколар сони;\n— тўплар нисбати;\n— урилган голлар сони;\n— ғалабалар сони;\nПлей-офф ўйинида ғолиб қандай аниқланади?\nАгар плей-офф (1/8 финал, 1/4 финал, 1/2 финал, финал) ўйинининг асосий вақтида дуранг ҳисоб қайд этилса, 15 дақиқадан икки бўлим қўшиб берилади. Агар шунда ҳам ғолиб аниқланмаса, пенальтилар сериясига ўтилади.\nТаркиблар ва футболчи алмаштиришлар\nҲар бир жамоа турнир учун 26 нафардан футболчини заявка қилиши мумкин. Турнирга 24 нафар футболчи билан йўл олган Испаниядан бошқа барча жамоалар шундай йўл тутди.\nБиринчи ўйинга қадар заявкада оғир жароҳатлар ва футболчиларнинг касалланишини инобатга олган ҳолда чексиз ўзгаришлар қилиш мумкин.\nЗаявка қилинган дарвозабонни ҳар ўйин олдидан алмаштириш мумкин - у майдонга чиқишга жисмонан қодир бўлмаган ҳолларда.\nАлмаштирилган футболчи заявкага қайтарилмайди.\nШу билан бирга, бир ўйинга уч дарвозабонни қўшиб ҳисоблаганда максимум 23 футболчини киритиш мумкин.\nЕвро-2020 турнирида ҳар бир жамоа бир ўйинда беш нафаргача футболчи алмаштириш имкониятидан фойдаланиши мумкин.


«Норма Маслаҳатчи» газетасининг 2018 йил 5 июнь 23-сони - Gazeta.Norma.uz\n«Норма Маслаҳатчи», №23, 2018й. 5 июнь\nОлий Мажлис Қонунчилик палатасининг навбатдаги мажлисида депутатлар Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг ва давлат мақсадли жамғармалари бюджетларининг 2017 йилги ҳамда 2018 йилнинг биринчи чорагидаги ижроси тўғрисидаги ҳисоботларни кўриб чиқдилар.\nТақдим этилаётган, шунингдек сўнгги пайтда қабул қилинган бошқа ҳужжатларнинг тўлиқ матни билан «Norma» АҚТ ва norma.uz, nrm.uz сайтларида танишиб чиқишингиз мумкин.\nБизга жавоб бердилар\nМаърифий мавзудаги тўплам*\nМеҳнат дафтарчаси: тўлдириш санаси – ҳисобварақ-фактура бўйича\nХодимни 3 майда ишга қабул қилдик, меҳнат дафтарчасини эса Бандликка кўмаклашиш ва аҳолини ижтимоий ҳимоялаш марказидан 22 майда олдик. Меҳнат дафтарчасининг титул варағини тўлдириш чоғида қайси санани кўрсатиш зарур – ҳисобварақ-фактура бўйича олинган сананими ёки ходимни қабул қилиш санасиними?\nБир неча касбда ва лавозимда ишлаш шартлари\nБош бухгалтер меҳнат таътилига чиқмоқда. Бош бухгалтер ўринбосарининг лавозим йўриқномасида бош бухгалтер меҳнат таътилига чиқиши ёки касаллиги сабабли ишда бўлмаган вақтда ўринбосар унинг мажбуриятларини бажариши қайд этилган. Бош бухгалтернинг мажбуриятларини бажаришни унинг ўринбосарига буйруқ билан юклаш ва унга қўшимча ҳақ тўлаш керакми?\nИшловчи талаба – ўриндош эмас\nБошқа ташкилотда фармацевт ассистенти бўлиб ишлаган қизни фармацевтика компаниямизга ишга қабул қилдик. Даромадлари тўғрисидаги маълумотномага кўра, у ерда унга даромад ҳисобланган ва барча солиқлар тўланган. Бироқ ўша пайтда институтнинг кундузги бўлимида ўқиётганлигини (институт берган маълумотнома бор) рўкач қилиб, унга меҳнат дафтарчасини очишдан бош тортганлар. Ҳатто унга архив маълумотномасини ёзиб берганлар, унда у ўриндошлик асосида ишлаганлиги қайд этилган. Аслида меҳнат дафтарчаси асосий иш жойида сақланадиган шахс ўриндош ҳисобланади, талабалар олий таълим муассасасида ўқишлари сабабли улар учун меҳнат дафтарчаларини юритмайди. Корхона олий таълим муассасасида ўқийдиган ва бошқа ҳеч қаерда ишламайдиган ходимга меҳнат дафтарчасини очиши керакми?\nТалаб қилиш ҳуқуқини ўтказиш\n«А» корхонанинг «В» корхонадан қарзи бор, ўз навбатида «В» корхонанинг ҳам «С» корхонадан қарзи бор. Айтинг-чи, «В» корхона ўзининг дебиторлик қарзини уч томонлама шартнома тузиш орқали «С» корхонага ўтказса бўладими? Шунда «А» корхона «С» корхонадан қарз бўлади.\nШифокорга қанча мукофот тўлансин\nТиббий хизмат кўрсатишга ихтисослашган хўжалик ҳисобидаги корхонамизда шифокорлар ўзлари корхона ҳисобрақамига тушираётган сумманинг қанча фоизини иш ҳақи ёки мукофот тарзида берилишини талаб қила оладилар?


ВАЛЮТАФУРУШЛАР ЖАЗО ОЛДИ - Ўзбекистон овози газетаси\nМамлакатимизда олиб борилаётган ислоҳотлар жараёнида асосий эътибор амалдаги қонунларнинг ишлашига, сўз билан иш бирлигига қаратилмоқда. Қинғир йўллар билан пул топишга ўрганиб қолган шахсларга нисбатан кескин чоралар қўлланилмоқда.\nБундан уч-тўрт йил олдин гарчанд банклар қошида валюта айирбошлаш шохобчалари мавжуд бўлса-да, мижозлар ўз валюталарини қора бозорда айирбошлаб оларди. Бунга сабаб — банк шохобчаларида бир нарх, қора бозорда бошқа нарх бўларди.\nЭнди-чи? Энди ҳар бир фуқаро банк шохобчасидан хоҳлаган миқдорда валюта сотиш ва сотиб олиш имконига эга бўлди. Ҳаммавақт ур-сур бўлиб ётадиган валюта айирбошлаш манзиллари санжоблашди, қора бозор ўз-ўзидан барҳам топди. Лекин «Ўрганган кўнгил ўртанса қўймас», деганларидай, бозорларда ноқонуний тарзда фаолият юритишни давом эттираётган баъзи бир «валючик»лар ҳали ҳам учраб турибди.\nОлмос Махсадмуродов, Мажнун Қиличев, Феруз Раҳимовлар тоғни урса, талқон қиладиган йигитлар. Лекин улар бир касбнинг бошини тутмай, енгил даромаднинг ортидан қувиб, Ургут туманидаги «Ургут савдо комплекси» МЧЖ бозорининг дарвозасини ноқонуний валюта айирбошлайдиган майдончага айлантириб олишди. Бозорга келадиганлар учун ҳам бу қулай — бир сўм-икки сўм учун тортишиб ўтирмай, улардан валюталарини алмаштиришади.\nЛекин кўза кунда эмас, кунида синади, деганларидай, Ургут туман Ички ишлар бўлими тезкор гуруҳи томонидан «Ургут савдо комплекси» МЧЖ бозорида ўтказилган тадбирда «валютафурушлар» қўлга олинди. Улар ёнидан топилган 6 миллион сўмдан кўпроқ миқдордаги пул мусодара қилиниб, гувоҳлар иштирокида далолатнома тузилди. Маъмурий ишлар бўйича Ургут туман суди қарорига кўра, «валютафурушлар»га нисбатан жазо чоралари қўлланилди ҳамда уларга тегишли бўлган 6 миллион сўмдан кўпроқ миқдордаги пул давлат фойдасига мусодара қилинди.\nМазкур ҳолат шуни кўрсатадики, қонундан ташқари ишлар ташвиш келтиради. Ҳар бир хатти-ҳаракатимиз қонун доирасида амалга оширилса, хотиржам яшаймиз. Эл-юрт олдидаги обрў-эътиборимизга путур етмайди. Кимки қонунларга итоат этмасликка уринса, барибир бир кун ўз жазосини олиши муқаррардир.