Тадбирнинг очилиш маросимида юртимиз таълим тизимида амалга оширилаётган изчил ислоҳотлар ёшларни баркамол қилиб тарбиялашда муҳим ўрин тутаётгани, эришилаётган ютуқлар халқаро ҳамжамият томонидан кенг эътироф этилаётгани алоҳида таъкидланди. 2016 йилнинг 15 сентябридан кучга кирган Ўзбекистон Республикасининг “Ёшларга оид давлат сиёсати тўғрисида”ги Қонуни бу йўналишдаги чора-тадбирларнинг ҳуқуқий асосларини янада мустаҳкамлади. Мазкур кўргазма ҳам ёш мутахассисларнинг ишга жойлашиш самарадорлигини юксалтиришга хизмат қилаётгани билан алоҳида аҳамиятга эга.\nМамлакатимиз ёшларини Ўзбекистон ва хорижий давлатлар таълим тизими билан яқиндан таништириш, ўғил-қизларимизнинг қизиққан соҳалари бўйича таълим муассасаларини танлашларига кўмаклашиш ҳамда мутахассислик фаолиятидаги маълум йўналишлар бўйича иш ўринларини тақдим этишга қаратилган ушбу тадбирнинг нуфузи йилдан-йилга ошиб бормоқда. Хусусан, ўтган йилларда иштирокчиларнинг салкам ўттиз фоизи айни шу лойиҳа орқали олий ўқув юртлари ва келгусида эгаллайдиган мутахассисликларини танлаш имконига эга бўлган. Бундан ташқари, бу ердаги бўш иш ўринлари -ярмаркасида 2,5 мингдан зиёд йигит-қизларнинг бандлиги таъминлангани ҳам диққатга сазовордир.\nЖорий йилги халқаро форумда иштирокчилар сони ҳар қачонгидан-да кўп. Чунончи, мамлакатимизнинг 35 дан ортиқ олий ўқув юртлари, 40 дан зиёд ўқув марказлари, шунингдек, Германия, Россия, Польша, Латвия, Буюк Британия, Хитой, Япония каби қатор давлатлар етакчи олий таълим муассасалари, турли марказлар вакиллари, иш берувчилар қатнашмоқда.\n...Ёшлар ижод саройининг иккала қавати ҳам гавжум. Кимдир таълимнинг кейинги босқичини чет элда давом эттириш, яна биров хорижий тилларни пухта ўргатувчи марказлар фаолияти билан танишиш, қизлар эса ўқув марказларида билим ва тажриба тўплаш пайида. Юртимиздаги турли корхоналар, Меҳнат вазирлигининг Тошкент шаҳридаги бандликка кўмаклашиш марказлари стендлари ҳам кўпчиликнинг диққат-эътиборида.\nКўргазма давомида бозор иқтисодиёти шароитида энг рақобатдош, талаб қилинаётган мутахассисликлар билан таништирувчи таълим дастурлари намойиш этилаётгани бу галги тадбирнинг ўзига хос жиҳатларидан биридир.\n— Ушбу кўргазманинг доимий иштирокчилариданмиз, — дейди Польшанинг Таълим тизимини ривожлантириш фонди бош мутахассиси Катажина Жоховка. — Ўзбекистонлик ёшларнинг салоҳияти юқори. Бугун улар бир эмас, бир неча хорижий тилларда эмин-эркин сўзлашаяпти. Йигит-қизларингиз мамлакатимизда таҳсил олишга қизиқиш билдиришаяпти. Стендимизда Польша олий таълим муассасаларидаги йўналишлар бўйича маълумотлар тақдим қилинмоқда.\n“Таълим ва мутахассислик” XVI халқаро кўргазмаси бугун ўз ниҳоясига етади.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « «Ўзбекистон фуқароси бўлиш — катта бахт»\tФарзандларимиз тарбиясига бефарқ бўлмайлик »


Ишларни эртага қолдириш — Dilkashradio.com\nИшларни эртага қолдириш\nАссалому алайкум қадрдон опа-сингиллар. Бувиларимиз, “Қолган ишга қор ёғар”, дейишарди. Бу мақолни ҳозиргача жуда ақл билан айтилган деб ҳисоблаймиз. Аммо шунга қарамай, бу шиддатли замонда ишларимизнинг кўпи кейинга қолиб кетади. Баъзан улгурмаганимиздан, баъзан вақтни тўғри тақсимлай олмаганимиздан, бошқа ҳолларда эса бу бизнинг одатимизга айланиб қолгани туфайли шундай қиламиз. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) маълумотларига кўра, одамларнинг 50 фоиздан кўпи — сурункали прокрастинатор. Улар лойиҳаларни топшириш вақтини кечиктиришади, зарур ҳисоб-китобларни вақтида амалга оширишмайди ва иш вақтида ижтимоий тармоқлар бўйлаб «кезишади». Ишингиз кўп бўлса-ю, ҳеч унга кириша олмаётган бўлсангиз, нима қилиш керак? «Здоровье с Еленой Малышевой»да шунга доир маълумотлар берилди. Прокрастинация нима?\nПрокрастинация — инсоннинг муҳим ишларни рад этиб, майда ишлар билан шуғулланиш ёки кўнгилочар машғулотларга берилиш ҳолати. У бир вақтнинг ўзида ишнинг муҳимлиги ва шошилинчлигини яхши англайди. Прокрастинация шу жиҳати билан дангасаликдан ажралиб туради: бирор ишни бажаришга эринган инсон буни тушуниб турса-да, хавотир ҳам олмайди. У шунчаки ишни четлаб ўтишга уринади. Прокрастинатор эса ўзини оқлаш учун баҳона излайди ва виждони олдида қийналади. Бу ҳолат 96 фоиз одамларга таниш ва умуман нормал ҳолат ҳисобланади. Прокрастинация фақат ишда ёқимсиз вазиятлар ва атрофдагиларнинг норозилигини келтириб чиқаргандагина муаммога айланади. Бу муаммо одамларда болалигидан намоён бўлади. Агар ота-оналар боласидаги шу одатни пайқаб, бунинг олдини олмаса, бола катта бўлганида, муҳим ишлардан кўра арзимас, майда ва вақтини ўғирлайдиган ишлар билан шуғулланиб, асосий вазифасини четга сурадиган ёмон ишчига айланиб қолади.\nНима учун прокрастинацияга дуч келамиз? Бу ҳолатни изоҳлаш мумкин бўлган кўп назариялар бор. Уларнинг энг машҳури ҳиссиётлар учун миянинг бир участкаси, режалаштириш ва эътибор учун эса — бошқаси жавоб бериши тўғрисидаги назариядир. Шу боис кўнгил ёзиш истаги ва фойдали иш қилиш зарурати ўртасида қарама-қаршилик юзага келади. Агар ҳузур-халоват маркази ғолиб бўлса, прокрастинатор ишни кейинга қолдиради ва ўзига ёққан бирор бошқа машғулот билан шуғулланади. Унга қарши қандай курашиш мумкин? Тажрибали прокрастинатор ва WaitButWhy.com сайти асосчиси Тим Урбан TED анжуманида прокрастинацияга қарши курашга доир қўлланмалар иш бермаслигини айтди. Уларни ахир ақлли, теран фикрловчи кишилар ёзади-ку — акс ҳолда улар бундай ҳажмдаги матн ва тадқиқотларни уддалай олишмас эди. Шундай бўлса-да, вазиятдан чиқиш йўлини излаш керак, бўлмаса, прокрастинация бутун ҳаётингизни «еб битиради».\nОлимларнинг прокрастинацияга оид асосий маслаҳатларини эътиборингизга ҳавола қиламиз — агар уларнинг ҳеч бири сизга ёрдам бермаса, психоаналитикка учрашиш вақти келган бўлади. Сизнинг прокрастинацияга мойиллигингиз қандайдир чуқур психологик муаммонинг асорати бўлиши мумкин. Рўйхат тузинг — Ишларингизни кичик ва оддий пунктларга ажратинг. Шу тариқа катта ва жуда оғирдек туюлган иш бир неча майда ва оддий ишларга айланади. Ижтимоий тармоққа киришни блокланг — Ижтимоий тармоқлар — энг кучли чалғитувчи омил. Реалист бўлинг — Олдингизга ҳаддан ташқари мураккаб вазифа қўйманг: киришмоқчи бўлган ишингиз қанча мураккаб бўлса, уни бошлаш шунча қийин бўлади. Охир-оқибат сиз уни кейинга кўчирасиз ва куни бўйи ижтимоий тармоқларни саҳифалаб ўтираверасиз.


Тожикистонда Янги йил байрами тадбирлари бекор қилинди - zarnews.uz\nТожикистонда COVID-19 пандемияси сабаб, Янги йил байрами муносабати билан ўтказиладиган барча оммавий тадбирлар бекор қилинди.\nТегишли қарор COVID-19 га қарши кураш бўйича Республика штаби томонидан қабул қилинди.\nДушанбе шаҳридаги маданият ва истироҳат боғларида янги йил арчалари ўрнатилмайди.\nБайрам кунлари мамлакат аҳолиси истироҳат боғларида ва маданий ҳордиқ чиқариш жойларида фақат шахсий ва жамоат гигиенаси қоидалари, ҳимоя маскаларидан фойдаланиш ва ижтимоий масофага қатъий риоя қилиш шарти билан сайр қилишлари мумкин.\nАнъанага кўра, ҳар йили Тожикистонда Янги йил жуда кенг нишонланган. Янги йил арафасида мамлакатнинг барча майдонлари ва боғлари, асосан Душанбедаги «Дружба» майдони янги йил арчалари билан безатилган ва оммавий тантаналар бўлиб ўтган.\nБугунги кунда Тожикистонда коронавирус инфекцияси билан зарарланиш ҳолати 40 тани ташкил этяпти. Мамлакатда коронавирус билан касалланганларнинг умумий сони 11 731 тага, вафот этганлар сони эса 86 тага етди. Жами 11 105 киши хавфли инфекциядан даволанди.\nТеглар: Янги йил Тожикистон\nМосквада Янги йил базмлари бекор қилинди\nТожикистоннинг амалдаги президенти навбатдаги сайловларда иштирок этади\nТожикистон президентлигига илк номзод кўрсатилди


Онлайн: Олий таълимда қизлар учун қўшимча имтиёзлар берилади\nАввал хабар берганимиздек, Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Олий Мажлиснинг Сенати ва Қонунчилик палатасига навбатдаги Мурожаатномани тақдим этмоқда.\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги “Эл-юрт умиди” жамғармаси 700 нафар зиёли олимлар, профессорлар ва тадқиқотчилар давлат гранти ҳисобидан хорижга малака ошириш учун юборилади. Бу кейинчалик икки баробарга оширилади. Бу ҳақда Президент ўз нутқида маълум қилди.\nДарҳақиқат, Президентимиз Мурожаатномада бугунги кундаги энг долзарб масалаларга тўхталяпти. Хусусан, таълим соҳаси ҳақида гапираркан, Давлатимиз раҳбари таълим сифатини халқаро талаблар даражасига кўтариш мақсадида қатор чора-тадбирлар ишлаб чиқилишини қайд этди.\nРеспубликамизда 348 та таянч мактаби белгиланиши, 6000 дан зиёд ўқитувчининг халқаро миқёсда малака ошириши таъминланиши айтиб ўтилди. Шунингдек, мамлакатимизда 340 та касб-ҳунар мактаблари, 200 дан ортиқ ихтисослашган умумтаълим мактаблари фаолияти йўлга қўйилиши тизимни ривожлантиришга бевосита хизмат қилади.\nПрезидент олий таълим тизимида ҳам келажакда катта ўзгаришлар рўй беришини айтиб ўтди. Мамлакатимизда ёшларни олий таълимга қамраб олиш 2020 йилда 25 фоизга, яқин келажакда эса 50-60 фоизга оширилади.\nЭнг муҳими, олий таълимга қамраб олиш тўлов-контракт масаласига боғлиқ бўлиб қолиши керак эмас, дея алоҳида таъкидлади Президентимиз. Бунинг учун грант асосида олий таълим олиш кўрсаткичи икки баравар ошади. Қизлар учун эса алоҳида қўшимча имтиёзлар яратилади. Давлатимиз раҳбарининг бу фикрлари олқишлар билан кутиб олинди.\nМанба: Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати\nby 2020-01-24 21:01:07\nИслом динининг инсонпарварлик моҳиятини тарғиб этиш кун тартибидаги доимий масала\nby 2020-01-24 21:10:07


Афғонистонда жангарилар ҳужуми оқибатида ўнлаб ҳарбийлар ҳалок бўлди\nМаъсулият “Толибон” ҳаракати зиммасига юклатилган Афғонистондаги бир қатор ҳужумлар оқибатида ўнлаб афғон ҳарбийлари ҳалок бўлди. Ҳужумлар бир вақтнинг ўзида мамлакат шимолий қисмидаги Қундуз вилоятида бўлиб ўтди.\n«Биз талофатлар кўрдик. “Толибон” ҳам талофат кўрди», — деди 12 июль куни France-Presse ахборот агентлигига Афғонистон мудофаа вазирлигининг матбуот котиби Моҳаммад Радманиш. У ўз сўзига қўшимча қилар экан, толибларга қарши ҳаво ва ерда амалиёт олиб борилаётганини айтди.\nМансабдорларнинг баёнотига қараганда, бир вақтнинг ўзида Дашти Арча туманидаги армия базалари ва постларига уюштирилган ҳужумлар вақтида жангарилар тунги кўриш жиҳозларидан фойдаланган ва артиллериядан ҳужум уюштирган.\n«Бизда тунги кўриш [жиҳозлари] бўлмагани боис, толиблар аскарлар олдига яқин келиши мумкин», — деган Афғонистон армияси қўмондонларидан бирининг сўзларидан France-Presse иқтибос келтиради.\nТолиблар “Хамви” автомобилларидан, қурол ва махсус жиҳозлардан, жумладан Америкада ишлаб чиқарилган тунги кўриш жиҳозларидан қонунга зид равишда фойдаланган ҳолда Афғонистон ҳарбий иншоатларига қарши ўзларининг кураш имкониятларини кучайтиришмоқда.\nБу ҳужумлар натижасида ҳалок бўлганларнинг аниқ рақамлари ҳақида маълумот йўқ. Бироқ Associated Press ва France-Presse ахборот агентликлари ўзларининг манбаларига таянган ҳолда хавфсизлик хизматининг камида 30–40 ходими ўлдирилганини ва кўплаб ярадорлар борлигини маълум қилди.


Туркиянинг 31 вилоятида яна комендантлик соати жорий қилинди — Sof.uz\n12.05 10:30 216 Жаҳон\nТуркиянинг 31 вилоятида 16-19 май кунлари коронавирус эпидемияси муносабати билан тўрт кунлик комендантлик соати жорий этилади, деди Президент Таййиб Эрдоған.\nАввалроқ комендантлик соатлари 11-12, 18-19, 23-26 апрел, 1-3 ва 9-10 май кунлари Туркиянинг 31 вилоятида, шу жумладан Анқара, Истамбул ва Анталияда жорий қилинган эди.\n"16-19 май кунлари комендантлик соати қайтадан киритилади. У шанба куни соат 0.00 дан бошланади ва сешанба куни соат 24.00 гача давом этади" деди Эрдоған телевидение орқали халққа.\nУнинг қўшимча қилишича, Туркиянинг тўққиз вилоятида (Адана, Диёрбакир, Мардин, Трабзон, Ўрду, Денгизли, Қаҳрамонмарас, Шонлиурфа, Текирдоғ) кириш ва чиқиш тақиқлари бекор қилинмоқда, шу билан бирга ушбу тадқиқ 16 вилоятда, жумладан Анқара ва Истанбулда ҳам сақланмоқда.\nТуркия Соғлиқни сақлаш вазири Фахреттин Кожанинг сўзларига кўра, мамлакатда аниқланган коронавирус ҳолатлари сони кунига 1,5 мингдан ошди, 47 бемор вафот этмоқда, тасдиқланган коронавирус ҳолатларининг умумий сони 138 мингдан ошди ва 3786 киши вафот этди.\nТуркия Яқин Шарқ коронавирус\nКеча, 15:04 1962\nКеча, 17:05 354 Ўзбекистон\nКеча, 16:13 514 Ўзбекистон\nКеча, 15:36 141 Жаҳон\nКеча, 15:04 1962 Жаҳон


Дино Буццати. Кўчки (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиДино Буццати (1906-1972; Италия)Дино Буццати. Кўчки (ҳикоя)\nЧоп этилган 09.01.2020 30.06.2019 МуаллифZiyouz.uz\nЖованни телефон қўнғироғи товушидан уйғониб кетди. Гўшакни кўтарса, бош муҳаррир экан.\n– Дарҳол Ортика водийсига жўна! У ерда кўчки рўй берган. Горо ҳудуди яқинида. Бутун бир қишлоқ кўчки тагида қолган эмиш, қурбонлар бўлиши ҳам мумкин. Қолганини борганда билиб оласан. Вақтни бекорга кетказма. Шошмасанг бўлмайди.\nБу унга юкланган биринчи жиддий топшириқ бўлиб, Жованни масъулиятдан бироз чўчирди. Аммо ўзини қўлга олиб, сафар вақтини чамалаб кўрди. Бу ёқдан икки юз километрлик йўл, тахминан уч соатда етиб олади. Пешинда у ерда тафтиш олиб боради ва мақола тайёрлаш учун маълумот йиғади. Бу иш унга ҳали катта шуҳрат келтиради.\nЖованни февралнинг совуқ тонгида машинада йўлга чиқди. Кўчада ҳеч зоғ йўқлигидан фойдаланиб қўрқмай газни босди. Йўлнинг ён томонидан уни тепаликлар қарши олди, сўнг енгил туман орасидан қор билан қопланган чўққилар кўринди.\nЖованнининг хаёли тоғ кўчкиси хабарида эди. Балки бу фалокат юзлаб одамларнинг ёстиғини қуритгандир? Агар шундай бўлса, ҳар куни икки устундан хабар ёзса бўлади. Жованни аслида бағритош эмас, лекин шунча одамнинг бошига тушган кўргиликдан қалби сира ўртанмади. Бошқа газета мухбирларининг рақобатлашиши мумкинлиги ҳақида ўйлаганида эса хаёлига ёқимсиз фикрлар келди. Унинг айёр ва ишбилармон рақиблари аллақачон фалокат содир бўлган ерга бориб, қимматбаҳо маълумотларни йиғиб улгуришгандир. Жованни олдинда кетаётган машиналарни кўздан кечирди. Ҳойнаҳой, улар Горога, ҳалокат содир бўлган ерга кетишаётгандир. Йўлдаги барча машиналар унга шубҳали кўринар, уларга етиб олиш ва ичидаги одамни кўриш учун газни босарди. Ҳозир қандайдир мухбирни кўраман, деб турганида, улар қишлоқ аҳолиси, ижарачи, даллол ёки руҳоний ҳам бўлиб чиқарди. Уларнинг юзи ғамгин ва мудроқ, худди бу даҳшатли офат улар учун заррача аҳамиятга эга эмасдек.\nЖованни машинани равон йўлдан чап томонга, тор ва чанг босган Ортика водийсининг йўлига бурди. Аллақачон тонг отганига қарамай, атрофда кулфат аломати кўринмайди: у тасаввур қилган аскарлар ҳам, тез ёрдам машиналари ҳам, ёрдамга етиб келган юк машиналари ҳам кўринмаcди. Ҳамма қишки уйқуда, фақат қишлоқдаги баъзи уйларнинг мўрисидан тутун чиқиб турарди.\nЙўл четидаги устунларга “Горогача йигирма километр, ўн тўққиз километр, ўн саккиз километр қолди” деб ёзилган, аммо ҳеч қандай фожиа аломати кўринмасди. Жованни кўчки бошланган ерни топиш учун тоғнинг тик ёнбағирларини кўздан кечирди, аммо ҳеч нимани илғамади.\nУ Горога пешинга яқин етиб келди. Бу ғалати қишлоқ тараққиётдан юзлаб йиллар орқада қолиб кетгандай. Қаровсиз ва абгор бу маскан тоғлар чангалида қолган, дов-дарахт кўринмайди, фақат яккам-дуккам уйларгина кўзга ташланарди, холос.\nМарказий майдон бўм-бўш. Қизиқ, деб ўйлади Жованни таажжубланиб, одамлар ҳойнаҳой ҳалокатдан ваҳимага тушиб, тумтарақай қочиб қолишган ёки уйларига беркиниб олишган. Ёки кўчки четроқда бўлгани учун ҳамма ўша ёққа кетдимикан? Қуёшнинг хира нури меҳмонхонанинг ташқи деворини ёритиб турарди. Жованни машинадан тушди, меҳмонхонага бориб ойнали эшикни очди, ичкаридан баланд овозлар қулоғига чалинди, худди қувноқ одамлар стол атрофида чақчақлашиб ўтиргандек.\nМеҳмонхона эгаси ҳақиқатан катта оила даврасида нонушта қилаётган эди. Бундай мавсумда мижозлар афтидан келишмаса ҳам керак. Жованни ичкарига киришга изн сўради ва ўзини журналист деб таништирди ва кўчки ҳақида суриштиришни бошлади.\n– Кўчки? – деди чорпаҳилдан келган, бақувват меҳмонхона эгаси хушмуомалалик билан. – Бу ерда ҳеч қандай кўчки бўлган эмас. Балки бир пиёла чой ичарсиз? Марҳамат, келинг, уялманг! Биз билан бирга ўтиринг, азиз меҳмон! Зал бироз совуқроқ.\nУ Жованнини даврага қўшилишга ундади столдаги икки ўсмир бола, оила аъзоларининг гапидан кулиб, даврани қиздириб ўтирарди. Хўжайин Жованнига ўтиришни астойдил сўради, бу мавсумда водийда иссиқ овқат ва уй топиш қийин эканлигини уқтирди. Жованни эса безовта эди, албатта, овқатланишни истайди, аммо унинг мақсади кўчкининг қаерда бўлганини билиш. Нега гороликлар кўчки ҳақида ҳеч нима билишмайди? Бошлиғи унга аниқ кўрсатма берди-ку?\nСтол атрофидаги иккала бола отаси билан тортишиб, Жованнининг саволига жавоб бермоқчи бўлишди.\n– Кўчки? – деди ўн икки ёшли болакай гап нима ҳақда кетаётганини англагандай. – Ҳа-да, кўчки, билишимча, у юқорироқда, Сант-Эльмода содир бўлган, – болакай отасидан кўра жўяли гап айтгинидан қувониб кетди. – Сант-Эльмода, бу хабарни кеча Найнов айтди.\n– Найнов ниманиям биларди, – эътироз билдирди отаси. – Жимгина ўтирсанг-чи. Охирги кўчки болалигимда, Городан анча пастда содир бўлганди. Балки жаноб ўша кўчкини кўргандир, бу ердан ўн километр нарида, йўл яқинида.\n– Дада, ахир айтдим-ку, кўчки Сант-Эльмода бўлган деб!\nАгар Жованни гапни бўлмаганда, улар тортишишда давом этишарди.\n– Майли, мен Сант-Эльмога уни кўргани кетяпман, – деди Жованни.\nМеҳмонхона хўжайини ва болалар янги русумдаги машинасини томоша қилиш учун уни майдонгача кузатиб қўйишди.\nГорони Сант-Эльмодан бор-йўғи тўрт километрлик масофа ажратиб турибди, аммо шу масофа ҳам Жованнига жуда узоқдек туюлди. Илонизи йўл тик ва шунчалик тор эдики, машинани тез-тез орқага ҳайдаб, бурилишга тўғри келди. Водий борган сари қоронғи ва ваҳимали кўрина бошлади. Фақатгина олисдан жаранглаган қўнғироқдан у енгил тортди.\nСант-Эльмо Городан ҳам кичкина экан, ташландиқ ва аянчли бир қишлоқ. Соат ўн бештакам бир, аммо атрофга қараса, қоронғи тушаётгандек туюларди; балки осмонўпар тоғларнинг сояси водийга тушаётгандир. Бу ерлар кўчкилар туфайли ташландиқ бўлиб қолганмикан?\nЖованни яна безовталана бошлади. Кўчки қаерда бўлган, ахир? Балки бошлиғи шошиб қолиб, хабарнинг тўғрилигини билолмагандир ёки манзилнинг номини айтишда адашгандир? Вақт аёвсиз ўтмоқда, у эса газетадаги ишидан қуруқ қолиши мумкин.\nЖованни машинани тўхтатди ва бир боладан кўчки ҳақида сўради, бола уни дарров тушунди.\n– Кўчки? Анави ерда! – деди болакай ва қўли билан юқорини кўрсатди. – У ёққа йигирма дақиқада етиб олса бўлади.\nБола Жованнидан машинадан тушишини сўради ва огоҳлантирди:\n– У ерга машинада боролмайсиз, пиёда юриш керак, у ёққа фақат бир сўқмоқ олиб боради.\nБола уни бошлаб боришга рози бўлди. Улар қишлоқдан ўнг томондаги тоғ сўқмоғи бўйлаб тепага кўтарилишди. Жованни болага эргашиб, ҳаллослаб қолди ва ундан бироз нафас ростлаб олишни сўради. Озгина юрса, кўчкини ўз кўзи билан кўради ва бу ҳақида биринчи бўлиб газетасида хабар чиқаради. Ҳамкасбларидан ҳеч ким ҳали кўчки бўлган ерга келмаган. Фақат одамларнинг у ёққа шошилмаётгани ғалати. Демак, жабрдийдалар йўқ, ҳеч ким ёрдам сўрамаган экан-да? Кимсасиз, ҳувиллаган иморатларгина бузилган шекилли.\n– Мана шу ер, – деди бола ниҳоят ва тоғ тизмасида туриб, бармоғи билан кўчки бўлган ерни кўрсатди. Ён томондаги қизғиш ер кўчки бўлганидан далолат берарди. Чўққидан ер бўлаги ажралиб, водий ичкарисигача тушган, пастда йирик харсангтошлар йиғилиб ётибди, улар тахминан уч юз метрдан ўпирилган. Аммо пастда қишлоқ ёки уй борлигига ишониш қийин эди. Фақат тик қояда илдиз отган ўсимликлар бор.\n– Жаноб, кўприкни кўряпсизми? – сўради бола, харсанглар орасида, водийнинг ичкарисида ётган кўприк харобаларини кўрсатиб.\n– Бу ерда ҳеч ким йўқми? – ҳайратланди Жованни атрофга қараб. Ҳеч ким кўринмайди. Фақат бўртиб чиққан қоялар, жилғадан намланган қияликлар, аллақандай деворлар қолдиғи ва тошлар уюми бор, ҳаммаёқ қўнғир рангда, осмонни эса аста-секин булутлар қопламоқда.\nБола унга анграйиб қаради.\n– Бу кўчки қачон содир бўлган? – уни саволга тутди Жованни.\n– Ким билади! – деди бола. – Баъзилар уч юз йил, баъзилар тўрт юз йил илгари содир бўлган дейди. Аммо ҳозир ҳам ер ўпирилиб-ўпирилиб туради.\n– Жин урсин! – бақириб берди Жованни ғазабдан. – Буни нега бошида айтмадинг?\nУч юз йиллик кўчки, қара-я, буларни қанча одамлар кўрган, ҳатто Сант-Эльмонинг диққатга сазовор геологик ерлардан бири сифатида саёҳат китобчаларида ҳам кўрсатилгандир! Тор водийдаги деворлар қолдиғи эҳтимол римликлар давридаги кўприк харобаларидир. Қандай бемаънилик, ҳадемай кеч тушади. Кўчкидан эса ҳалиям дарак йўқ.\nЖованни сўқмоқдан шошиб пастга тушди, болакай йиғламсираб, чойчақадан қуруқ қолганидан чўчиб унга эргашди: бечора бола Жованнининг нимадан жаҳли чиқаётганини тушунмасди ва кўнгли юмшашига умид қилиб, ялинганнамо югурарди.\n– Жаноб кўчкини қидиряпти! – дерди ўтган-кетганга Жованнини кўрсатиб. – Мен жаноб анави эски кўприкни қидиряпти деб ўйлагандим. Бизда яна қаерда кўчки бўлган?\n– Тўхтанг, тўхтанг! – деди ниҳоят уйининг эшиги ёнида нарса сотиб ўтирган, бир кампир унинг гапини эшитиб. – Ҳозир эримни чақирман!\nБир зум ўтиб, ёғоч бошмоқларнинг тўқиллашидан сўнг эшик бўсағасида эллик ёшлардаги, хунук ва ғамгин киши пайдо бўлди.\n– Воҳ, кўчкини кўргани келишибди-да! – деди у баланд овозда. – Саёҳатга келишгани етмагандек, яна текин томошани кўришга ҳам келадиган бўлишибди-да! Марҳамат, келсинлар, кўрсинлар!\nБу кинояли гаплар Жованнига қарата айтилган бўлса-да, бошқаларга ва ҳатто сўзловчининг ўзига ҳам дахлдор.\nУ Жованнининг қўлидан ушлади ва тор йўлакдан судраб кетди. Бу йўл ҳам боягисига ўхшайди, фақат қизғиш тошлар билан тўсилган. Жованни пальтога яхшироқ ўраниш учун чап қўлини кўтарди-ю (совуқ тобора кучайиб борарди), соатига кўзи тушди: соат бешу қирқ беш, кеч тушаяпти, кўчки ҳақида эса заррача ҳам маълумотга эга эмас, қаерда бўлганини ҳам билмайди. Ишқилиб, манави ёқимсиз кимса уни керакли жойга олиб борсин-да.\n– Энди кўнглингиз жойига тушдими? Мана қаранг! Ўша лаънати кўчкингизни тўйиб томоша қилинг! – деди деҳқон тўхтаб, ташландиқ ерга нафрат билан қараб. Жованни бир неча юз метр квадратли майдончанинг четида турарди. Бу тик тоғ этагида машаққатли меҳнат эвазига қаричма-қарич текисланиб, ёввойи табиатдан тортиб олинган заминнинг кичик бир бўлаги эди, холос. Мана шу очиқ ернинг тахминан чорак қисмини тупроғу-тош уюми босиб қолганди. Балки ёмғир, нам мавсум ёки бошқа сабаб туфайли тоғнинг бир бўлаги пастга, майдонга сирғалиб тушгандир.\n– Кўрдингизми, энди кўнглингиз жойига тушдими? – деб койинди деҳқон. Шунча меҳнат қилиб текислаган ерини кўчки босиб қолганидан унинг фиғони фалакда эди.\nЖованни бу арзимас кўчкига тикилиб қолди. Ҳолбуки вақт ўтар ва қош қораяётганди, у эса журналга қўнғироқ қилиши керак.\nЖованни деҳқонга қарамай, ундан узоқлашди ва машинани қолдирган жойга югура кетди, у ерда машинасининг ғилдирагини пайпаслаётган уч чўпонни кўриб, “кўчки қаерда ўзи?” деб аламидан бақирди, бунга худди улар айбдордай. Ғира-ширада тоғлар кўринмай қолди.\nБинойидек кийинган бир новча эркак нарироқдаги черков зинасида тамаки чекиб ўтирарди, ўрнидан туриб, Жованнининг ёнига келди:\n– Сизга буни ким айтди? Бундай хабарни ким етказди? – ўша кимса Жованни билан саломлашиб ўтирмай, уни сўроққа тутди. – Кўчки ҳақида гапириб юрган ким экан?\nХудди кўчки ҳақидаги хабар жаҳлини чиқаргандек у дағдаға билан савол берарди. Ҳа, деб ўйлади Жованни. Бу тушунарсиз воқеада қандайдир сир борга ўхшайди. Маъмурият ҳам огоҳлантирилмаган, қутқарувчилардан ҳам дарак йўқ. Агар оддийгина офат тафсилотини билиш ўрнига, дунёдан четдаги овлоқ ерларда, қандайдир ғаройиб ва ҳайратли фитнани фош қилса-чи?\n– Кўчкимиш! – Жованнининг жавобини кутиб ҳам ўтирмай бояги дароз ижирғаниб ўзи яна гап қотди. – Қандай сафсата! Биров айтган чўпчакка лаққа тушибсиз-да!\nГапини гапириб, у ортига бурилди-да, нари кетди.\nУнинг важоҳатидан чўчиб, Жованни бирор нима сўрашга жазм этолмади.\n– Анави киши нималар деяпти ўзи? – Жованни чўпонлардан бирига юзланди.\n– Э-э… – деди-да, чўпон йигит кулиб юборди, – бунга анча бўлган. Яхшиси, гапирмай қўяқолай. Бошимга ғалва орттириб оламан.\n– Ундан қўрқасанми? – деб эътироз билдирди шериги. – У ёлғончи-ку, сен буни яширмоқчимисан? Кўчкини кўчки деб аташ керак-да!\nЖованни воқеани билишга ошиқди, чўпон тушунтира бошлади. Анави кимсанинг Сант-Эльмодан сал нарида сотиш учун икки уйи бор экан, аммо у ерларда тупроқ юмшоқ, эртами-кечми деворлар ўпирилиб тушаркан, аллақачон ёриқлар пайдо бўлибди, уларни таъмирлаш учун анча меҳнат, харажат керак эмиш, бунинг устига исталган вақтда кўчки босиб қолиши мумкин экан. Бу ҳақда авваллари кўпчилик билмас экан, аммо миш-миш тез тарқалибди, шу сабаб энди ўша уйларни ҳеч ким сотиб олишни хоҳламай қолибди. Шунинг учун ўша дароз киши кўчки ҳақида ким гапирса энсаси қотармиш.\nШунча сир-синоат нима учун керак? Аҳмоқ ва сирли одамлар орасидаги ғамгин оқшом. Салқин шамол эсяпти. Одамлар тарқала бошлади, ғариб уйларнинг эшиклари ғичирлаб ёпилади, уч чўпон машинани томоша қилишдан чарчаб, йўларига равона бўлишди.\nКўчки ҳақида энди сўраб-суриштириш бефойда, деб ўйлади Жованни. Ҳамманнинг жавоби шундоғам маълум, кимдир уни яна арзимас жойга олиб боради, йўқ, булар газета учун янгилик эмас. Ҳар ким кўчкини ўз қаричи билан ўлчайди, кимнингдир ерига тоғдан ҳарсангтош ўпирилиб тушган, кимнингдир ўрасига тупроқ тўлиб қолган, хуллас, ҳар кимнинг ўз “кўчки”си бор, аммо булар Жованнини заррача қизиқтирмайди, унга газетанинг уч устунини тўлдирадиган шов-шувли ва обрў келтирадиган хабар керак.\nЧексиз сукунатни олисдан эшитилган кўнғироқ жаранги бузди. Етар, бас. Жованни машинага миниб, моторни ўт олдирди-да, чироқларни ёқиб, тушкун кайфиятда йўлга тушди.\nТутуриқсиз машмаша, деб ўйлади у. Кимнингдир кафтдек экин майдонигами, уйиганми раҳна солган арзимаган кўчки ҳақидаги миш-миш тоғдан шаҳаргача ёйилиб, улкан фожеа тусини олибди-я. Ҳаётда шунақасиям бўларкан-да. Ишда эса ҳамма айбни Жованнига юклашади. Унинг заррача айби йўқ, ишига қуруқ қўл билан қайтяпти.\nМашина Сант-Эльмодаги кулбалару, эгри-бугри йўлларни ортда қолдириб, нишабдан пастлай бошлади. Атрофда ҳеч зоғ йўқ. Уловнинг остида шағал ғичирлайди, унинг икки чироғи зулмат қўйнидаги тор водийни ёритиб бораётир, ғамгин қоялар, жонсиз дарахтларнинг қораси кўриняпти. Жованни худди ниманидир кутаётгандек ҳеч қаёққа шошмай бир маъромда олға кетиб борарди.\nТўсатдан машинанинг мотори тўхтаб қолгандай бўлди, Жованни ортидан нимадир гуриллаб келаётганини эшитди, балки бу саробдир, қандайдир шовқиндан ер силкинди. Бирдан Жованнининг юрагини чексиз ҳаяжон эгаллади, бу ғалати туйғу шодликни эслатарди.\nИтальян тилидан Аброр Умаров таржимаси\n← Аввалги Аввалги Воқиф Султонли. Қутб кечаси (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Демьян Бедний. Шеърим


13:00 / 04.03.2019 1696 pdf Ўқиш режими + -\nБу сифат Аллоҳ таолонинг зотида азалдан қоим бир сифат бўлиб, у билан У Зот амр қилувчи, наҳий қилувчи ва хабар берувчидир. У Зот у ила Ўз расулларига Қуръон, Таврот ва Инжил каби ваҳийларини билдирган.\nБу сифатнинг Аллоҳ таолода собитлигига Қуръони карим ва ҳадиси шарифдан далиллар бор.\n«Ва Аллоҳ Мусо ила ўзига хос гаплашди», деган (164-оят).\n«Агар мушриклардан биронтаси паноҳ сўраса, унга паноҳ бер, токи у Аллоҳнинг каломини эшитсин», деган (6-оят).\nНабий соллаллоҳу алайҳи васаллам Меърожга чиққанларида Аллоҳ таоло билан гаплашганлари кўплаб саҳиҳ ҳадисларда келган.\nАраб тилида икки нарсага «калом» дейилади.\nБиринчиси: ичида пайдо бўлган гапни лафзлар билан ифода қилиш «калом» дейилади.\nИккинчиси: гапириш учун ичида тайёрлаб қўйилган маъно ҳам «калом» дейилади.\nМисол учун, «Менинг сенга айтадиган гапим бор», дейилади. Ҳали айтилмаган бўлса ҳам, уни «калом» дейилаверади.\nАллоҳ таолонинг калом сифати ақийда илмида чуқур ўрганилган масалалардан биридир. Деярли ҳар бир ақийда китобида бу масалага алоҳида эътибор берилгандир.\nЖумладан, «Шарҳи Ақийдатут-Таҳовия» китобида бу ҳақда қуйидагилар айтилади:\n«Ва албатта, Қуръон Аллоҳнинг каломидир. Қуръон У Зотдан кайфиятсиз сўз бўлиб зоҳир бўлди. У Зот уни Ўз Расулига ваҳий сифатида нозил қилди. Мўминлар уни ана шу ҳолда «ҳақ» деб тасдиқ қилдилар ва уни «ҳақиқатда Аллоҳнинг каломи» деб қаттиқ ишондилар. У одамларнинг каломига ўхшаб, махлуқ эмасдир.\nКим уни эшитса-ю, башарнинг каломи, деб даъво қилса, батаҳқиқ, кофир бўлар. Батаҳқиқ, ундай одамларни Аллоҳ мазаммат қилган, айблаган ва унга дўзах ила дўқ урган.\nАллоҳ: «Тезда уни сақарга (дўзахга) киритаман», деган (Муддассир сураси, 26-оят).\n«Қачонки Аллоҳ «Бу башар сўзидан ўзга ҳеч нарса эмас» деган кимсага сақар (дўзах) билан дўқ урганидан кейин, билиб, қаттиқ ишондикки, албатта, у башар Холиқининг сўзидир. Башарнинг сўзига ўхшамас» (Муддассир сураси, 25-оят).\nШарҳ: Ушбу жумлаларнинг «Ва» сўзи билан бошланиши уларнинг ўзидан олдинги жумлаларга боғланганини билдиради.\n«Қуръон У Зотдан кайфиятсиз сўз бўлиб зоҳир бўлди».\nЯъни: Қуръон Аллоҳ таолодан зоҳир бўлган сўздир. Аммо унинг қандай сўзлангани кайфиятини билмаймиз, деган маънодадир.\n«Қуръон» аслида масдар, яъни ўзак бўлиб, гоҳида «қироат» маъносини англатади. Аллоҳ таоло:\nﭴ ﭵﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ\n«Ва «фажр Қуръони»ни ҳам. Албатта, «фажр Қуръони» гувоҳлантирилгандир», деган (Исро сураси, 78-оят).\nФажр вақтида Қуръон қироатига фаришталар шоҳид бўлурлар.\nНабийимиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қуръонни овозларингиз ила зийнатланг!» деганлар.\nЯъни «Қуръонни» деганда Қуръон қироати назарда тутилгандир.\nГоҳида эса «Қуръон» дейилганда ўқилган нарса кўзда тутилади.\n12:00 / 04.03.2019 1497\n21:00 / 04.03.2019 2812\nВа Роббларига тақво қилганлар жаннатга гуруҳгуруҳ қилиб олиб борилдилар. Унга етиб келган чоғларида, унинг эшиклари очилди ва унинг қўриқчилари уларга .Сизга давоми...\n3604 22:29 / 24.02.2018\nАҳли сунна олимлари асрлар оша Ашъарий ва Мотуридий ақийда мазҳабида бўлганлар (саккизинчи мақола)\nЮқоридаги сатрларда Ашъарий ва Мотуридий ақийда мадрасаларининг тарихи, моҳияти ва бу хусусда уламоларнинг фикрларини ўрганиб ўтдик. Энди эса айнан ушбу давоми...\n764 17:05 / 17.06.2020\n3899 18:27 / 02.12.2016\n3673 10:07 / 16.11.2018


Хотин-қизлар ҳуқуқлари учун курашган Шарқ ва Осиё фаол аёллари • NeMolchi.uz\nBosh sahifa Statistikalar Хотин-қизлар ҳуқуқлари учун курашган Шарқ ва Осиё фаол аёллари\nХотин-қизлар ҳуқуқлари учун курашган Шарқ ва Осиё фаол аёллари\nБугун хотин-қизлар ҳуқуқлари учун курашган ва курашиб келаётган ҳамда жамиятни ўзгартиришга ўз ҳиссасини қўшган Шарқ ва Осиёнинг мард аёллари ҳақида ҳикоя қилмоқчимиз.\nФатима Мерниси (1940-2015) — Марокколик ёзувчи, социолог, адиба, Ислом феминизми вакили.\nФотима ислом феминизми вакили сифатида халқаро миқёсда шуҳрат қозонди. У ислом фалсафасининг ривожланиши, шу жумладан ҳозирги босқични таҳлил қилди. Мернисининг фикрича, Қуръонда аёлларнинг бўйсунувчи мавқеи тўғрисида тўғридан-тўғри далиллар мавжуд эмас.\nМернисининг кўплаб асарлари ҳарамлардаги ҳаёт (Мернисси ота томондан бувисининг ҳарамида ўсган), жинс муносабатлари, шунингдек шахсий ва ижтимоий ҳаётга бағишланган. Мерниси асарлари дунёнинг кўплаб тилларига таржима қилинган. У Астурия шаҳзодаси мукофоти, Эрасмус мукофотига сазовор бўлган.\nМалала Юсуфзай (12.07.1997 й.т.) — Покистонлик ҳуқуқ ҳимоячиси, бутун дунёда хотин-қизлар таълим олишида тенг ҳуқуқлар учун курашади.\n2009 йилда Малала блог очиб, тахаллус остида ўз шаҳридаги жанговар ҳаракатлар фаоллашгани ва мактабига ҳужум қилишларидан қўрқиши ҳақида ёзган.\n2012 йилда Малала дўстлари билан мактабдан қайтаётганда террорчи жангчилар томонидан ҳужумга учраган. Покистонда 2 миллиондан зиёд киши таълим олиш ҳуқуқига оид петиция имзолади ва Миллий Ассамблея Покистоннинг бепул мажбурий таълим олиш ҳуқуқи тўғрисидаги биринчи қонунини ратификация қилди.\n2013 йилда Малала ва унинг отаси қизлар таълим олишининг ижтимоий ва иқтисодий аҳамияти тўғрисида хабардорликни ошириш мақсадида “Малала” фондини ташкил этишди. 2014 йил декабр ойида Малала Нобел Тинчлик мукофотининг энг ёш лауреати бўлди.\nШерин Ханкан (13.10.1974 й.т.) — диний социолог ва ёзувчи, Даниянинг илк аёл имоми, Ислом масалалари бўйича фаол.\nХонкан ўз мамлакатидаги биринчи аёл имом бўлди ва аёллар мавқеини яхшилашни ўз мақсади деб билади.\nШерин тобора кучайиб бораётган исломофобия билан курашиш ва илғор исломий қадриятларни тарғиб қилишни олдига мақсад қилди. Ханкан BBC-2016 бўйича 100 аёллардан бири деб топилди.\nЛейла Ахмед – Миср-АҚШлик исломшунос олим. 1992 йилда у «Исломда аёллар ва жинс» китобини нашр этди, унда араб мусулмон жамиятларидаги аёлларнинг аҳволи асосий тарихий таҳлил сифатида баҳоланади.\n1992 йилда Лейла Аҳмеднинг «Аёллар ва Исломда гендер: замонавий мунозаранинг тарихий илдизлари» («Women and Gender in Islam: Historical Roots of a Modern Debate») китоби нашр этилди.\nЛейла болалигида бувиси орқали Ислом билан танишади. Кейинчалик унинг биринчи машҳур «Исломдаги аёллар ва гендер» китобига асос бўлди. Аёллар ҳақидаги илк ислом таълимотининг ўзига хос хусусиятларини таъкидлаш учун Аҳмед Ўрта Шарқда Ислом пайдо бўлгунга қадар мавжуд бўлган гендер тизимларини тасвирлаб берди.\nАмина Вадуд (25.09.1952 й.т.) – гендер масалалари ва Қуръонни ўрганиш бўйича мутахассис, АҚШ да имом сифатида диний маросимларни ўтказувчи илк аёл.\n2005 йил 18 мартда Амина Вадуд Жума жамоат намозида имомлик қилган биринчи аёл бўлди. Маросим Нью-Йоркдаги черковлардан бирида бўлиб ўтган. Маросимда 100 га яқин киши қатнашди, кўчада эса қаршилик намойишлари бўлиб ўтди.\nВадуд «Қуръон ва аёл. Қуръонни аёллар нуқтаи назаридан ўқиганда» (Qur’an and Woman: Rereading the Sacred Text from a Woman’s Perspective) китобининг муаллифи, Виржиния Ҳамдўстлик Университетининг исломшунослик профессори.


Исмоил Оллаберганов (1957) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологияси Исмоил Оллаберганов (1957)\nРубрика: Исмоил Оллаберганов (1957)\nИсмоил Оллаберганов 1957 йилда Хоразм вилояти Хонқа туманидаги Қорақош қишлоғида туғилган. 1981 йилда Низомий номидаги Тошкент Давлат педагогика Университетининг фиолология факультетини сиртдан битказган.Иш фаолиятини 1975 йилда Хонқа туман “Шонли меҳнат” газетасида адабий ходимликдан бошлаган. Сўнгра “Хоразм ҳақиқати” газетасида мухбир, “Хоразм” нашриётида директор бўлиб ишлаган. 1995 йилдан буён “Хоразм зиёкори” газетаси бош муҳаррири бўлиб ишламоқда. Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси\nИсмоил Оллаберганов. Тўй нони (ҳикоя)\n— Галдингизми, хўжайин!?— Галдим, Маралим!— Овқатни солаверайми, ё чой ичасизми?!— Тайёр бўлса, овқатингни келтиравер. Болалар қани?— Меҳмонхонада телевизор кўришяпти…Оводон ширин хўрсиниб қўйди. * * *Унинг бўртиб чиққан нимпушти ёноқлари оппоқ чеҳрасига тенгсиз тароват бағишлайди. Сал жилмайса, пешонасида юлдуз балқиб, кулгичларига давоми…\nРукнларИсмоил Оллаберганов (1957)\nИсмоил Оллаберганов. Қанот чиқарган ҳофиз (ҳикоя)\nБошим кал, дилим нозик, деган экан биттаси. Мен кал эмасману аммо кўнглим хийла нозикроқ. Сал нарса ғашимга тегади. Бутун тўй давомида ҳофизнинг бир ерда ўтириб олганча қўшиқ айтиши таъбимни хира қилиб, кайфиятимни бузиб турибди. Ҳофиз дегани бундоқўртага чиқиб, бор-йўқ маҳоратини давоми…\nҚўчқор Норқобил. Тирик ҳайкал (ҳикоя)\nҲикоянинг сеҳрли дунёси (Марҳабо Қўчқорова тавсия этади)


“Оммавий маданият” – маданиятсизлик тарғиботи\nШу боис оилада ҳақиқий ўзбекона тарбия кўрган бола ҳеч қачон катталарга нисбатан ҳурматсизлик қилмайди, беҳаёлик, бетгачопарлик, ўзибилармонлик иллатларига йўл қўймайди.\nТаассуфки, бугунги кунда интернет орқали ижтимоий тармоқларда авж олаётган “оммавий маданият” намойишлари йигит-қизларни юқоридаги иллатларга “ошно” қилиб қўймоқда. Энг ёмони “оммавий маданият” кўринишлари ёшларимиз орасида урфга айланиб улгурмоқда. Аслида бу хатар замирида менталитетимизга мутлақо зид, оилаларни таназзулга, парокандаликка бошлайдиган, меҳр-оқибатдан йироқлаштирадиган худбинлик, инсоннинг фаҳм-фаросатини ўтмаслаштирадиган маданиятсизлик ётади. Сайтлар ва ижтимоий тармоқлар орқали ёшларни “оммавий маданият” сари етаклаётганлар сони кундан-кунга ортиб бормоқда.\n“Оммавий маданият” тарафдорлари биринчи навбатда сериаллар орқали тарғиб этишга ҳаракат қилмоқдалар. Кейинги пайтларда ёшлар, ҳатто мактабнинг бошланғич синфида ўқийдиган ўқувчилар орасида айрим чет эл сериаллардаги воқеаларни муҳокама қилаётганлар ҳам учраб турибди. Сериал қаҳрамонларининг тартибсиз турмуш тарзи, эркин муҳаббати, йигит ва қизнинг интим муносабатларидан ёшлар “андоза” олишмаяптими, деган хавотирга тушасан.\nБу тарғиботнинг яна бир воситаси кийим-кечак, озиқ-овқат маҳсулотлари, канцелария маҳсулотларидир. Оилалардаги можароларга ҳам келинларнинг қайнона ёки куёвга ёқмайдиган кийимларнинг кийиб юришидир. Уларнинг “оммавий маданият” нинг мода намойишига эргашиб, қадриятларимизни оёқ ости қиладиган либосларни кийиб юришлари- тиззаси йиртиқ шим, турли ёзув ва суратлар туширилган кийим-бошлар аҳлоқ-одоб меъёрларига тўғри келмайди. Ёки аксинча, куёв бўлмиш калта шёртик кийиб, бошига аллақандай шакллар тушириб юрса унинг йигитлик шаъни қаёқда қолади? Бу ҳолатлар айнан “оммавий маданият” дан сизиб чиққан “маданиятсизлик”нинг ўзгинасидир.\nБугун огоҳлик сўзи ҳар доимгидан кўра муҳимроқ аҳамият касб этмоқда. Оилаларда биринчи навбатда фарзандларимизни турли таҳдидлардан, “оммавий маданият” иллатларидан ҳимоя қилиш учун ота-оналар ҳамиша огоҳ ва ҳушёр бўлишлари керак. Зеро, зарарли таъсирлар худди ҳавога кўтарилаётган чанг атроф-муҳитга, инсон саломатлигига хавф солгани каби ёшлар онгида ҳам заҳарли асоратларни қолдиради. Буни унутмайлик…\n« Хотин-қизларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш – доимий эътибор марказида\nТадбиркорликни ривожлантириш жамиятимиз тараққиёти ва фаровон ҳаётимизнинг энг муҳим кафолатидир! »


Тошкентда совуқ қурол олиб юриш билан боғлиқ ўнлаб ҳолатлар аниқланди\nТошкент шаҳар йўлларида тунги вақтда назоратни кучайтиришга қаратилган “Йўл ҳаракати хавфсизлиги” ойлиги доирасида “Тиғ” профилактик тадбири ўтказилмоқда.\nПойтахт ИИББ хабарига кўра, 2021 йилнинг 14 март кунидан 15 март кунига ва 15 март кунидан 16 март кунига ўтар тунда 235та транспорт воситаси текширилди. Текширувлардан мақсад – ёнида психотроп ёки гиёҳвандлик воситалари бўлган, шунингдек қурол ҳамда саломатликка зарар етказиш учун қўлланилиши мумкин бўлган бошқа буюмларни аниқлаш.\nЎтказилган ишлар натижасида, қайд этилган давр ичида жамоат жойида совуқ қурол олиб юриш билан боғлиқ 30та факт аниқланди, улар қаторида 25та пичоқ, 2та кастет, 2та бита, 1та пневматик милтиқ топилди.\nМиробод тумани Шаҳрисабз кўчасида совуқ қуролни қонунга хилоф тарзда олиб юриш факти билан бир қаторда, “Cobalt” автомобили юкхонасидан ҳайдовчига тегишли бўлмаган транспорт воситасининг давлат рақамлари топилди. Ҳайдовчи мазкур рақамларни топиб олгани ҳақидаги маълумот текширилмоқда.\nЮқоридаги ҳолатларда холислар гувоҳлигида топилган ҳар бир буюм эгаси билан ички ишлар органларига етказилди. Мазкур йўналишдаги ишлар давом этаётгани айтилади.


Ўзбекистондаги сиëсий партия вакиллари фаол секс тарафдори\nРоссия либерал-демократик партияси етакчиси Владимир Жириновский партия аъзоларининг жинсий ҳаётига дахлдор меъёрлар жорий этилишини маълум қилди. Жириновский партиядошларидан жинсий алоқа билан бир чоракда бир мартадан ортиқ шуғулланмасликни талаб қилмоқда. Аммо ўзбекистонлик сиёсатчилар бундай фикрга қўшилмайди.\nЎзбекистонда расман қайддан ўтган партиялар вакиллари Озодлик мухбири билан норасмий суҳбатда Жириновскийнинг фикрига қўшилмасликлари ва фаол жинсий алоқа тарафдори эканлигини билдиришди.\nЎзбекистон Халқ демократик партиясининг Намангандаги фаолларидан бири исми очиқланмаслик шарти билан Озодликка гапирган чоғида партия аъзоларининг жинсий ҳаётига дахлдор белгиланган меъёрлар жорий этилишини "кулгили", деб атади.\nЎзССР Коммунистик партиясининг вориси бўлган Халқ демократик партияси аъзосининг айтишича, ўзбек жамиятида сиëсий активликдан кўра сексуал фаоллик қадрият ўлароқ кўрилади. Айни суҳбатдош жинсий алоқанинг оила ичида бўлиши лозимлигини таъкидлаб, ўз партияси аъзоларининг “чапани” ишларини маъқулламаслигини ҳам писанда қилди.\nЎзбекистон Миллий тикланиш партиясининг ўзини Баҳодир деб таништирган фаоли ҳар бир ўзбек ўзидан кўпайиши лозимлигини урғулади. Миллий тикланиш фаолининг айтишича, ўзбекнинг ўзидан кўпайиши кундалик жинсий алоқани тақозо қилади:\n- Бу биологик жараëн. Ҳар ким қувватига қараб, аҳли аëли билан иложи бўлса, ҳар куни қўшилса, савоб олади. Бу нарса ҳадисларда ҳам бор. Ҳадисларда ўз шаръий аëли билан қўшилиш эҳсонга тенглаштирилган. Энди эҳсон қанча кўп қилинса, савоби ҳам шунча кўп бўлади, бола-чақа кўпаяди. Эсимда, қайсидир мажлисда президентимиз бир вазирни койиб ташлади. Бу вазир: "Оилани режалаштирамиз" деган таклиф билан чиққан эди. Бизга оилани режалаштириш керак эмас. "Ўнта бўлса, ўрни бошқа" деган гапимиз бор, - дейди Ўзбекистон Миллий тикланиш партиясининг ўзини Баҳодир деб таништирган фаоли.\nЎзбекистон либерал-демократик партияси Марказий кенгаши вакили Озодликка бу борада расман изоҳ бермади.\n- Бу нозик масала. Боз устига, халқаро масала экан. Жириновскийнинг фикрига муносабат олиш учун матбуот вакилимиз билан учрашинг ëки газетамизни варақланг. Газетамизда Ўзбекистон либерал-демократик партиясининг барча масалалардаги қарашлари акс этган, - деди Ўзбекистон либерал-демократик партияси Марказий кенгаши вакили.\nБиз бу партиянинг органи бўлган газетадан Россия либерал-демократик партияси етакчиси Владимир Жириновский баëнотларига оид муносабатни топа олмадик.\nЎзбекистон либерал-демократик партиясининг ўзини Шоназар деб таништирган Хоразмдаги фаолларидан бири биз билан микрофонсиз суҳбатлашишга рози бўлди.\nШоназар ҳам Жириновскийнинг бир чоракда бир мартадан ортиқ жинсий алоқа билан шуғулланмасликни талабини маъқулламаслигини билдирди:\n- Жириновскийни порнография, порно-кассета ва турли шундай енгилтак фильмларни кўрмаслик керак, деган талабида жон бор. Ароқ ичиш ва сигарет чекиш зарар, дегани ҳам тўғри. Лекин "йилда фақат 4 маротаба жинсий алоқа қилинглар, гўшт еманглар" деган гапи нотўғри. Мен Жириновскийнинг бу гапини қўллаб-қуватламайман, - деди хоразмлик либерал-демократ.\nЎзбекистондаги “Адолат” социал-демократик партияси вакили саволимизни диққат билан тинглади ва ким биландир маслаҳатлашганидан кейин Озодлик мухбири бу саволни бериш учун Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирлигидан изн олиши кераклигини тушунтирди.\n- Биз телефонда бундай нозик масалаларга дарров муносабат билдира олмаймиз, - деди фирқа вакили.\nЎзбекистонда 1991 йили расман рўйхатга олинган илк мухолифат фирқаси бўлмиш “Эрк” демократик партияси бош котиби Отаназар Ориповдан ҳам айни саволни сўрадик:\n- Жириновский ўз партиядошларининг жинсий ҳаётини белгилайдиган норма жорий қилишга ҳақли эмас. Бу умуман нотўғри талаб. Бировнинг шахсий ҳаëтига аралашишга ҳеч кимнинг ҳаққи йўқ. Бу талабнинг тагида ëтган мафкура ҳам зарарли, - дейди Отаназар Орипов.\nЖириновскийдан фарқли ўлароқ, Отаназар Орипов ўз партиядошларининг сиëсий ва жинсий жабҳада бирдай фаол бўлиши тарафадори.\n- Бу борада ҳадислар бизга йўл кўрсаткич. Мусулмон одам энг камида ҳафтада бир марта аҳли аëли билан қўшилиши лозим. Жинсий фаоллик ҳам соғломлик белгиси. "Соғлом танда соғ ақл", - деди “Эрк” партияси бош котиби Отаназар Орипов.\nРоссия либерал-демократик партияси етакчиси Владимир Жириновский ўз баëнотида: “Порнография, порно-кассета ва турли шундай енгилтак фильмлар таъсири остида ёшларда: қанча кўп бўлса, шунча яхши, деган норма шаклланиб қолаяпти. Қанча кам бўлса, шунча яхши! Яна, қачонки ўзаро хоҳиш-истак бўлсагина. Стандарт: бир чоракда бир марта – йилига 3-4 марта етарли”, деган.\nЖириновскийнинг фикрича, керагидан ортиқ жинсий алоқадан ўзни тийиш ҳам соғлом турмуш тарзининг бир қисмидир. Бундан ташқари, сиёсатчининг сўзларига кўра, саломатликни меъёрида сақлаб туриш учун алкоголь ичимликлар ичиш, тамаки чекиш ва гўшт истеъмол қилишдан воз кечиш керак.\nDurex компанияси томонидан 2008 йилда ўтказилган тадқиқот натижаларига мувофиқ, Россия аҳолиси энг кўп жинсий алоқа билан шуғулланадиган мамлакатлар орасида биринчи учликка кирган. Қайд этишларича, россияликда бу йилига ўртача 143 марта содир бўлади. Россияликларнинг тахминан 80 фоизи эса ҳафтасига камида бир марта жинсий алоқа билан шуғулланади.


Сўз эркинлигига навбатдаги ҳужумлар\nТошкентда матбуот эркинлигига бағишлаб халқаро анжуман ўтказилиши ортидан бир мустақил журналист қамалди, “Фарғона.ру” ва “Ўзньюс.нет” каби сайтларга киберҳужумлар уюштирилиши кузатилди.\nАслида матбуот эркинлигига бағишлаб анжуман ўтказиш Европа Иттифоқи ва Ўзбекистон ҳукумати ўртасидаги мулоқот доирасидаги режалардан бири эди. Аввал европаликлар билан ўтказилиши ният қилинган анжуман бекор қилинди. Кейин эса Ўзбекистон томони кутилмаганда бу тадбирни ўтказиб юборди. Фақат Европа Иттифоқини бу ҳақда хабардор қилиш кимнингдир эсидан чиқди ёки тадбир ташкилотчилари бунақа тадбирни ўзлари ҳам боплаб ўтказа олишини кўрсатиб қўймоқчи бўлди. Йиғинга таклиф қилинмаган матбуот эркинлиги ва инсон ҳуқуқлари бўйича нуфузли халқаро ташкилотлар бу анжуманни майнавозчилик, деб атади. Таклиф қилинганлари ҳам анжумандан кўнгли тўлмай қайтди.\nАнжуман ортидан аввал қорақалпоғистонлик ҳуқуқ ҳимоячиси ва “Ўзньюс.нет” Интернет нашри мухбири, “Озодлик” ва “Америка овози” радиолари собиқ мухбири Солижон Абдураҳмонов ҳибсга олинди. Тадбир ўтказилаётган кунларда Ўзбекистондаги бир нечта вилоят телевидениеларида “Озодлик” радиоси мухбирларини қораловчи бир соатлик ҳужжатли фильм намойиш этилди.\nЕвропада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилотининг матбуот эркинлиги бўйича вакили Миклош Харасти Тошкентдаги анжуманга таклиф қилинган ягона нуфузли халқаро ташкилот расмийси бўлди. Уйга қайтгач М.Харасти Тошкентда сўз эркинлиги анжумани ўтказилаётган пайтда мамлакатда сўз эркинлигига уюштирилган ҳужумлардан хабар топиб ҳхафсаласи пир бўлди.\n“Тошкентга сафарим ва анжуман чоғида расмийлар матбуот эркинлигини таъминлаш ва бу соҳада ислоҳотлар ўтказишга тайёрлигини ваъда қила туриб, эркин матбуотга нисбатан бундай хуружни уюштиргани, айниқса, таассуфлидир”,- деди Миклош Харасти.\nУ “Озодлик” билан суҳбатда Тошкентдаги анжуманда сўзга чиққан нотиқларнинг кўпчилиги матбуот эркинлигига мойил бўлмагани, унда тадбир ташкилотчиларининг холис ниятлари борасида шубҳа уйғотганини таъкидлади.\nТошкентдаги сўз эркинлиги анжуманидан бери ўтган 10 кун ичида содир бўлган ғалати ходисалар сирасига “Фарғона.ру” ва “Ўзньюс.нет” сайтларига уюштирилган киберҳужумларни эслаш ҳам жоиз бўлади. Ўтган бир ҳафта давомида бу сайтлар бир неча марта ишдан чиққан.\n“Тахминан бир ҳафта аввал сайтимизга киришда қийинчиликлар пайдо бўлганини сезиб қолдик, лекин бу ярим соат давом этгани боис унчалик хавотирга тушмадик. Икки-уч кун аввал эса сайтимиз умуман очилмай қолди. Ҳатто ўзим ҳам у ерга на кира олдим, на хабарларни жойлаштириш имконим бўлди. Турли мамалкатлардаги танишларимга қўнғироқ қилиб, сайтимизни очиб кўришни илтимос қилганимда улар ҳам “Ўзньюс.нет”ни оча олмади”,- дейди “Ўзньюс.нет” муҳаррири Галима Бухорбоева.\nЎтган жума куни “Фарғона.ру” ҳам шундай муаммога дуч келди. Ярим кун давомида ишдан чиққан сайтга хизмат кўрсатувчи хостинг “Фарғона.ру”га ҳужум уюштирилганини маълум қилди.\nГалима Бухорбоева мазкур киберҳужумлар қаердан уюштирилаётганини билишини маълум қилди ва бунинг ортидаги сабабларга тўхталди.\n“Шу кунларда бизнинг асосий мавзумиз журналист Солижон Абдураҳмонов ҳибсга олингани, яна бири ҳамма майнабозчилик, деб атаган Тошкентдаги сўз эркинлиги анжумани бўлди. Лекин “Фарғона.ру” муҳаррири Даниил Кислов билан гаплашиб, Ўзбекистон ҳукуматининг ғашини келтирган мақола Алишер Соиповнинг отаси Аваз Соиповнинг очиқ хати бўлса керак, деган тўхтамга келдик. Унда Аваз ака ўғли Алишернинг ўлдирилишида бевосита президент Каримовни айблаган ва менимча, бу Оқсаройдагиларнинг қаттиқ ғашига теккан чоғи. Ҳар қалай воқеалар хроникасидан шундай тахмин қиляпмиз”,- дейди Галима Бухорбоева.\nУнинг таъкидлашича, Ўзбекистондаги бу воқеалар ҳокимият ичида қандайдир саросима пайдо бўлганига ишора қилади.\n“Бу воқеалар бир-бирига жуда зид воқеалардир. Бу дегани Оқсарой бир-бирига қарши иккита лагер, қандайдир иккиҳокимиятчилик пайдо бўлганга ўхшайди. Тўғри, сўз эркинлиги анжумани майнавозчилик, лекин у Ўзбекистон ҳукуматининг Европа санкцияларидан қутулиш ва обрўсини тиклашга қаратилган уриниши эди. Яъни ҳокимият ичида Ўзбекистон обрўсини тикламоқчи бўлганлар бор. Бошқа томондан эса Тошкент обрўсига атайлаб путур етказиб, ўйинни бузмоқчи бўлганлар бор. Бундайлар худди сувараклар каби ўзларини изоляцияда ҳолатида яхши ҳис қилади. Уларга эса Ўзбекистоннинг обрўсини тикла, уни қутқариш пайти келганини тушунганлар қаршилик қиляпти”,- деди Галима Бухорбоева.


19/Март/2020 Бухоро - Ислом олами маданияти пойтахти\nМир Араб мадрасаси - асрлар синовидан ўтган улуғ даргоҳ\nТОШКЕНТ. 19 март. /«Дунё»АА/. Юртимиз азалдан ислом илм-фани ва маданиятининг қадимий бешикларидан бири бўлган. Хусусан, ислом дини ривожига Бухоро заминидан етишиб чиққан олиму уламолар катта ҳисса қўшган. Имом Бухорий, Абу Али ибн Сино, Абу Ҳафс Кабир, Абу Ҳафс Сағир, Абдухолиқ Ғиждувоний, Хўжа Ориф Ревгарий, Анжир Фағнавий, Рометаний, Бобойи Самосий, Амир Миркулол, Баҳоуддин Нақшбанд каби улуғ аждодларимизнинг мусулмон дунёсида катта ҳурмат билан тилга олинишида ҳам катта маъно бор аслида. Бухоро ана шу буюк аждодларимизнинг соф ислом таълимотига қўшган ҳиссалари учун «Қуббатул ислом» номи билан машҳур бўлди.\nШундан бўлса керак, таълим олиш учун мусулмон оламининг турли мамлакатларидан одамлар илм излаб Бухорога келган. Хусусан XVI асрда ташкил этилган Мир Араб мадрасаси ислом дунёсида катта мавқега эришган. Мир Араб мадрасасини бутун оламга машҳур қилган нарса ҳеч муболағасиз айтишимиз мумкинки, у ердан етишиб чиққан забардаст алламолар ва улар мерос қолдирган буюк асарлардир.\nШу ўринда ўқувчиларда мадрасанинг номи нега Мир Араб деб аталиши бўйича савол пайдо бўлиши табиий. Мир Араб - ўз замонасида ислом дини ривожига ҳисса қўшган тасаввуф оламининг етук намоёндаларидан бири бўлган. У киши ҳақида турли китобларда кўплаб ривоятлар ва маълумотлар келтирилади.\nМанбаларда айтилишича, Ҳазрат Мир Араб нақшбандия тариқатининг улуғ пири муршиди, соҳибкаромат авлиё, улкан тарбиячи бўлган. У кишининг асл исмлари Саййид Абдуллоҳ Яманийдир ва Яманнинг Ҳадрамавт деган жойида тахминан 1461 йилда подшоҳ оиласида туғилган.\nСаййид Абдуллоҳ Яманнинг амири бўлган, лекин 22 ёшга кирганларида, тожу тахтдан воз кечиб, ҳозирги Туркистон ҳудудига кўчиб яшайди. Кейинчалик Самарқандга – Хожа Аҳрори вале даргоҳига келиб илм ўрганадилар. Абдуллоҳни «Мир Араб Яманий» дейишларига сабаб, у кишининг миллати, амирлиги ва туғилган жойига ишорадир.\nВосифий «Бадоеъ ул вақоеъ» асарида ёзишича, ўша даврда Бухорони бошқарган Убайдуллохон Ҳазрат Мир Арабни ўзига пир деб билган.\nМир Араб Бухорода кўплаб иншоотлар, ариқлар, кўприклар қурилишига ҳисса қўшган. Бухоро шаҳридаги «Мир Араб» мадрасаси ҳам у кишининг кўмагида 1530–1536 йиллар мобайнида қурилган. Мадраса шаҳар марказида, қадимий Шаҳристонда жойлашган. Бино икки улкан гумбази билан бошқа тарихий бинолардан ажралиб туради. Мадрасанинг кириш қисми кунботар томонда. Дарвоза улкан пештоқ остида жойлашган. Бино тўрт қаватдан иборат бўлиб, унда 114 та хона бор. Мадрасанинг ички қисми ҳам ажойиб тарзда лойиҳалаштирилган. Ҳужраларни тўртта улкан пештоқ ажратиб туради. Мадрасанинг меъморий шакли тўртбурчак – Қуръон китобини эслатади. Ҳужраларининг 114 талиги эса Қуръон суралари сонига мос келади. Ривоятларга кўра, мадраса асоси чуқур қилиниб, тоғ тошлари билан мустаҳкамланган, қор, ёмғир сувини қочириш учун тазарлар ишланган, улар орқали сувлар шаҳар қўрғонидан ташқарига чиқарилган. Ҳазрат Мир Араб мадраса қурилишининг якунини кўра олмаган. Чунки у киши 1536 йил бошида вафот этганлар. Алломанинг сағаналари мадраса ҳовлисига қўйилган.\nМадраса бунёд этилганидан буён у ерда улуми нақлия (исломий) ва улуми ақлия (дунёвий) таълим берилади. Улуми нақлияда — Қуръони Карим, ҳадиси шариф, фиқҳ илмлари, уларга ёзилган шарҳлар ўргатилган. Улуми ақлияда дунёвий фанлар - фалакиёт, риёзиёт, илми нужум, ал-жабр, кимё, геометрия, география, тарих, фалсафадан сабоқ олинган. Адабиёт, мантиқ, араб тили грамматикаси, мусиқа, хаттотлик санъати ва аҳлоқ-одоб илмларидан ҳам дарслар ўтилган. Шу ўринда таъкидлаш жоизки, мадраса турли сулолалар ва ҳукмронликлар даврида ўз мавқеини йўқотмаган. Лекин шонли тарихи ҳамиша осуда кечмаган. Жумладан, собиқ мустабид тузум даврига келиб диний соҳага қарши қаттиқ кураш бошланди. Деярли барча мадраса ва масжидлар ёпилди. Минг йиллар мобайнида битилган қўлёзмалар, китоблар олиб кетилди.\nДарҳақиқат, шўролар даврида ушбу мадраса фаолияти вақтинча тўхтатилган. Кейинчалик яна қайта тикланган. Бироқ ўқув режаларига тарих, география ва рус тили каби фанларни киритиш ва уларга диний фанлардан кўра кўпроқ дарс соатлари ажратилиши шарт эди. Шундай бўлсада ушбу таълим даргоҳидан ислом оламида катта мавқега эришган машҳур олимлар етишиб чиқди. Улар орасида Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Усмонхон Алимов, Россия муфтийлар кенгаши раиси Равил Гайнутдин, Татаристон муфтийси Талгат Тожуддин, Озарбайжон муфтийси Оллошукур Пошшозода, Чеченистоннинг биринчи Президенти Аҳмад ҳожи Қодиров каби уламолар мусулмон оламида ҳурмат билан тилга олинади.\nМадрасанинг асрлар давомида илм маскани бўлиб, зиё нури таратиб келаётганига яна бир сабаб - бу мадрасага асос солган улуғ зот, нақшбандия тариқатининг улуғ пири Мири Араб Саййид Абдуллоҳ Яманийнинг шарофати ва барокотларидан, десак ҳеч муболаға қилмаган бўламиз. Зеро ривоятларда айтилишича, шайх Мир Араб ҳазратлари, мадраса қиёматгача илм ва таълим маскани бўлиб қолишлигини сўраб дуо қилган эканлар.\n1997 йил Бухоронинг 2500 йиллиги байрами арафасида Мир Араб мадрасаси таъмирланди.\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 2017 йил 10-11 март кунлари Бухоро вилоятига ташрифи чоғида Бухоро вилоятида Мир Араб олий мадрасасини ташкил қилиш бўйича кўрсатмалар берилган эди. Орадан кўп ўтмасдан бу таклиф ҳаётга тадбиқ этилди.\nУшбу диний таълим муассасасининг ташкил қилиниши фуқароларнинг Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ҳамда «Виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар тўғрисида»ги қонунда белгиланган виждон эркинлиги ҳамда диний таълим олишга бўлган ҳуқуқларини амалга оширишлари учун яна бир имконият бўлди.\nМадраса мусулмон дунёси уламолари, мактабдор, мударрис, қозилар, масжид имомлари ва турли даражадаги давлат амалдорлари тайёрлайдиган олий ва ўрта даражали ўқув юртидир. Олий мадрасада барча мусулмон мамлакатлари мадрасаларида бўлгани каби диний таълим билан бирга дунёвий фанлар ўқитилмоқда.\n2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси асосида бошланган халқимизнинг маънавий қадриятлари ва аждодларимизнинг бой меросини чуқур ўрганиш ва кенг тарғиб қилиш билан биргаликда бутун жаҳон жамоатчилигига ислом динининг асл инсонпарварлик моҳиятини етказиш йўлида амалга оширилаётган улкан ишларнинг мантиқий давоми, дейиш мумкин.\nМаданият вазирлигида ISESCO делегацияси ...\nЎзбекистон Республикаси Маданият вазирлигида мамлакатимизда бўлиб турган ISESCO делегация...


Шу десанглар, аёлим бошқаларнинг хотинидан тубдан фарқ қилади. Уйимиздаги энг кичик деталлдан маҳаллада бўлаётган шов-шувли воқеаларгача бефарқ. Қўлига турфа рангдаги ипларни олиб, телевизорнинг қаршисида ўтиради-да, тўқишга тушади. Тўқигани-тўқиган. Дунёда нима бўлаяпти, майли, қизиқмасин, аммо менга, уйга озгина эътибор қилмаса бўлмайдиган аҳволга келдик. Келинг, ҳаммасини бир бошдан сўзлаб берай…Батафсил... Comments (2) «Қудамнинг яна бир қизини келин қилдим!»\nҚиз болани палахмон тошига ўхшатишади. Тушган жойига кўниб яшаб кетаверади. Аммо умрида бирор маротаба оқ отдаги шаҳзодаси ҳақидаги ширин орзуларга берилмаган қиз бўлмаса керак. Мен ҳам шулар қатори турмушнинг илк кунларидаги ширин дамларни бошқача тасаввур қилган эканман...Батафсил... Comments (1) «Қайнсинглимни чиғириқдан нари қилганимиз» Турмушга чиққанимга саккиз йилдан ошди. Тўйимиздан олдин эримнинг оиласини таниган-билганлар «Жуда ҳавас қиларли оила. Фақат турмушга чиқмаган синглиси бор-да», деб секингина гапириб қўйишганди. «Ит билан бўри туғма душман» бўлади, келин билан қайнсингил эмас», деб билағонлик қилгандим ўшанда.\nБатафсил... Янги шарх қўшиш «Дугонамга куёв топиш операцияси»\nБатафсил... Янги шарх қўшиш «ЭРИМНИ ЎЗИМГА «ОШИҚ» ҚИЛГАНИМ»\n«Суғдиёна»нинг «Макрнинг 41-туяси» саҳифасини ҳар доим ўқиб бораман. Ундаги айрим воқеалардан хулоса чиқараман, баъзиларидан ҳайратга тушаман. Аммо кўп нарса ўрганаман. Саҳифадаги қизиқ воқеаларни ўқийвериб, ўзим ҳам айёрлик қилгим келиб қолди. Тўғрироғи, бунга эримнинг ўзи сабабчи бўлди…Батафсил... Comments (2) Бошқа мақолала...\nЕТТИ БОЛАЛИ ОНА САБОҒИ\nҚайнаган қайнонанинг қуйилиши


Япония 60 йилдан сўнг такрорланаётган улкан...\n11.10.2019 11:24 0 1999\nЯпонияга «Хагибис» тўфони яқинлашяпти. Метеорологлар унинг кучини 61 йил аввал 1,2 минг кишининг умрига нуқта қўйган «Ида» тўфонига тенглаштиришди.\nТўфон бугун, 11 октябрда, кечга яқин Токаи ҳудудига етиб келиши айтилган. Бир суткадан сўнг «Хагибис» шимоли-шарққа, Тохокуга йўналиш олади. Тўфон ўзи билан кучли шамол ва ёмғирни бошлаб келади. Кўчки, сув тошқинлари, қаттиқ шамол хавфи бор.\nNHK телеканали маълумотига кўра, японлар сув, озиқ-овқат ва бошқа энг муҳим нарсаларни ғамлашга тушган. Бош вазир Синдзо Абэ ҳукумат ва ҳудуд маъмуриятларини аҳоли хавфсизлигини таъминлаш учун тадорикни кўриб қўйишга чақирган.\nЯпониядаги кўплаб катта тадбирлар, хусусан, Сузукедаги «Формула-1» мусобақалари бошқа пайтга қолдирилган.


Finance.uz - “Mikrokreditbank” акциядорлик-тижорат банки Бошқарув раисининг биринчи ўринбосари лавозимига танлов эълон қилади\n“Mikrokreditbank” акциядорлик-тижорат банки Бошқарув раисининг биринчи ўринбосари лавозимига танлов эълон қилади\nМазкур танловда иқтисодий ёки ахборот технологиялари соҳасида юқори малакага эга бўлган мутахассислар иштирок этиши мумкин.\nБошқарув раисининг биринчи ўринбосари банкда трансформация жараёнларини мувофиқлаштириш масалаларига масъул бўлади. Лавозим вазифалари:\nа) банк фаолиятини трансформация қилиш бўйича ишлаб чиқилган “Йўл харита”даги вазифаларнинг амалга оширилишини назорат қилиш;\nб) банкдаги бизнес жараёнларни самарали йўлга қўйиш ва рақамлаштириш йўналишидаги лойиҳаларни бошқариш;\nв) трансформация режаларини амалга оширишда банкнинг тегишли таркибий бўлинмалари фаолиятини мувофиқлаштириб бориш;\nг) халқаро банклар тажрибасидан, шунингдек, илғор ахборот технологиялари ва янгиликларидан келиб чиққан ҳолда банкда замонавий бошқарув амалиёти ва технологияларини жорий етиш бўйича таклифлар ишлаб чиқилиши ва амалга ошириш жараёнларини мувофиқлаштириш;\nд) банкнинг ривожлантириш дастурларини ташаббус қилиш ва мувофиқлаштириш, шу жумладан:\n- банк атрофида экотизим яратиш;\n- бизнесни ривожлантиришнинг истиқболли йўналишлари, бозор сегментлари ва ҳамкорларни қидириш.\nэ) хизмат кўрсатиш сифатини ошириш, маҳсулотларни стандартлаштириш бўйича тегишли департаментларнинг ташаббуслари ва лойиҳаларини қўллаб-қувватлаш;\nж) банк ахборот технологиялари тизими хизмат кўрсатишнинг асосий қўллаб-қувватловчи воситаси сифатида шаклланиши учун зарур чора-тадбирларни амалга ошириш.\nБиринчи босқичда номзоднинг тақдим этилган ҳужжатлари ўрнатилган талабларга мос келиши кўриб чиқилади:\n– иқтисодиёт ёки ахборот технологиялари йўналишда олий маълумотга эга бўлиши;\n– банк соҳасида халқаро тажрибага ва юқори малакага эгалиги, раҳбарлик лавозимларидаги иш тажрибаси, ташкилотчилик қобилиятига эга бўлиши;\n–ўзбек, рус ва инглиз тилларида эркин мулоқот қилиши;\n– лойиҳаларни амалга ошириш ва бошқаришда замонавий инноватсион усулларни қоʼллаш қобилиятига эга боʼлиши.\nНомзодлар ўрнатилган талабларга жавоб беришларини тасдиқловчи ҳужжатлар билан бирга қуйидагиларни илова қилиши лозим:\n– танлов шартлари ва ўтказилиши тартиби билан танишганлиги кўрсатилган аризаси;\n– паспорт нусхаси ҳамда анкета (резюме, CВ каби шахсий ва иш фаолияти, эришган натижалари тўғрисидаги) маълумотлари.\nИккинчи босқичда биринчи босқичдан ўтган номзодлар тўғрисидаги маълумотлар банк Кузатув Кенгашига тегишли қарор қабул қилиш учун киритилади. Номзод Кузатув Кенгаши йиғилишига ёки унинг аъзолари билан суҳбатга таклиф этилиши мумкин.\nЮқоридагилар билан бирга, номзоднинг хушмуомалалиги, аналитик фикрлаши, стрессга қаршилиги, жамоавий иши, ижодкорлиги, инноватсион ғоялар ва уларни амалга ошириш қобилияти баҳоланади.\nҲужжатлар 2021-йилнинг 15-майидан 15-июнигача қабул қилинади. ўрнатилган муддатдан сўнг тақдим этилган ҳужжатлар қабул қилинмайди ва кўриб чиқилмайди.\nТанлов 2021-йил 1-июл куни ўтказилади.\n1) Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019-йил 26-апрелдаги қарорига асосан, устав капиталида давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ боʼлган хўжалик жамиятлари ижро органи раҳбари ва раҳбар ўринбосари лавозимларига номзодларни кўрсатиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири ёки унинг тегишли Ўринбосарлар ва маслаҳатчилари билан келишилган ҳолда амалга оширилади.\n2) Тақдим этилган ҳужжатлар номзодларга қайтариб берилмайди. Танлов натижаси тўғрисида фақатгина мазкур босқичдан ўтган номзодларга хабар берилади.\nМанзил: 100096, Тошкент шаҳар, Лутфий кўчаси, 14-уйда\nҚўшимча маълумотларни 71 202-99-99 (1022, 1024) рақамларидан олишингиз мумкин.


Имомнинг маникен қизи (3-қисм) - Zamin.uz\n13:06 / 04.10.2018\n– Нима дейсан, дўстим. Фарзандларимизнинг мияларига ўрнашиб олган бу дунёни уларга қандай берамиз?\n– Тўғри айтасиз, лекин бошқа чорамиз ҳам йўқ-да. Мен ҳам роса ҳаракат қилдим оиламни фикрларидан қайтаришга. Лекин охири барибир телевизор олдим. Уйдалигимда исломий каналлар кўришади, йўқлигимда эса яна ўша сериаллар, беҳаё клиплар... Олдини олиб бўлмаяпти. Ҳатто баъзи исломий каналлар ҳам ҳозир ўша каналларга йўл очиб бераётгандай. Нима қилишни билмай қолдим. Бошқа чора бўлмагандан кейин олиб берасиз-да.\n– Майли нима бўлганда ҳам олишга рози бўлдим дейлик, лекин қайси пулга? Баъзида онамни кўриб келгани ҳам пул топа олмай қолсам. Одамларчи? Одамлар нима дейди? Мен уйга телевизор олганимдан кейин...\n– Имомлар нима деса десин, халқ аллақачон олиб бўлган. Маҳаллада кимнинг телевизори йўқ экан, мана ўзингиз айтинг.\nЁқуб имомга телевизор сотиб олиш жуда оғир бўлаётган эди.\n– Эй дўстим. Қани энди шу фильмларни оила даврасида кўриб бўлсайди? Болаларимни йўлдан оздиради деган қўрқувда бўлмаганимда эди. Тўғри ўзимниям телевизорга эҳтиёжим бор. Янгиликларни, баҳс кўрсатувларини кўргим келади. Лекин аҳволимизни қара. Ҳатто Россия ҳам бунақанги фильмларни кўрсатишга йўл қўймаса керак. Ҳа майли, сени ҳам бошингни оғритиб юбордим.\n– Йўқ, асло. Нима деяпсиз, шунча йиллардан бери сиз бизнинг дардимизни тинглар эдингиз, биз ҳам бирозгина сизникини эшитсак эшитибмиз-да. Кошки, дардингизга дармон бўла олсайдим.\nЁқуб имом уйга келганида ярим кеча бўлган эди. Ҳар доимгидай уйга кирар кирмас қизининг оёқ кийимларига қаради. Фотиманинг оёқ кийими йўқ эди. Бошидан қайноқ сув қуйиб юборишгандай ҳис қилди. Дарров аёлини уйғотиб сўради:\n– Фотима қани?\n– Бетуш холасиникига кетган. Борма десам ҳам гапимга кирмади.\nЁқуб имом бу гапни эшитиб қаттиқ жаҳли чиқди.\n– Тез кийин, ўша Бетуш холаникига борамиз.\nГул хоним уйқусираганидан рад этаётган эди:\n– Роса уйқум келяпти. Ўзингиз бориб келақолинг.\n– Уйида эркаги йўқ уйнинг эшигини аёлимсиз тақиллатмайман. Бу менинг принципларимга тўғри келмайди. Тур ўрнингдан, кийин. Жудаям асабийлашиб кетяпман ўзи, йўқ демагин.\n– Хўп, хўп мана турдим. Ўзи гапингизни фақат менга ўтказасиз.\nКўп ўтмай Бетуш холанинг эшик қўнғироқларини чалишди. Салдан кейин эшик очилди. Ёқуб имомни кўрган одам унинг қаттиқ асабий эканлигини дарров сезар эди:\n– Фотима шу ердами?\nЁқуб имомга бошдан оёқ разм солгач Бетуш хола:\n– Шу ердаку-я. Бугун бизникида ётиб қолса яхши бўларди-да, – дея жавоб берди.\n– Йўқ бўлмайди, агар малол келмаса уни менга чақириб берсангиз.\nБир–неча дақиқадан сўнг эшик олдида Фотима кўринди. Дадасининг қаттиқ жаҳли чиққанини кўргач, ҳеч қандай эътироз билдирмай устига кийимини кийиб йўлга тушди.\nЙўл бўйи гаплашмай келдилар. Уйларига етиб келгач Ёқуб имом қизига деди:\n– Мен кечаси қизимни ҳеч кимникига юбормаслигимни билмасмидинг?\nФотима жавоб бермади. Ёқуб имом охирги сўзини айтди:\n– Бундан кейин бундай иш қила кўрма. Сенга яхшиликча гапиряпман. Мени суистеъмол қилма, хўпми?\nФотима эса гапни бошқа ёққа бурди:\n– Сиқилиб кетяпман. Рўмолимни деб ўқитмадингиз. Ҳеч бўлмаса ишлай. Бугун айтишди. Биздан ўн дақиқача йўл нарида тикув фабрикаси бор экан. У ерга ишчилар керак дейишди. Эркаклар умуман йўқ экан.\nЁқуб имом бироз ўйлаб қолгач деди:\n– Сен нима фақат эркаклар хавфли бўлади деб ўйлайсанми, қизим? Ҳозирги пайтда эркак ё аёлга энг катта зарар ўз жинсидан келади. Мен билмаган инсонларимнинг орасига қизимни юбора олмайман.\n– Улар менга нима ҳам қила олардилар?\n– Дунёқарашингни ўзгартира олишади. Эътиқодингни...Сени ўзгартира олишади, қизим. Агар Аллоҳдан узоқ жамият бўлса, шунақанги таъсир қилишадики, ўзингни ўзинг топа олмайдиган ҳолатга олиб келишади. Тўғри яхши, дуруст инсонлар ишлайдиган фабрикалар ҳам бор. Кўрамиз. Агар ростдан ҳам яхши жой бўлса юборамиз. Буни ҳам сендан пул кутаётганим учун эмас...\nГапини тугата олмади у.\nЭртаси куни Фотима онаси билан фабрикага боришди. Фабрикага киришдан аввал Фотима рўмолини орқадан ўраб, юбкасини сал кўтариб олди. Улар иш жойини кўриб, ҳамма нарсани келишиб олишди. Уйга қайтаётганларида эса Фотима онасига танбеҳ бера бошлади.\n– Қаранг ойи. Дадамга “у ердаги қизлар очиқ-сочиқ экан” – дея кўрманг. “Ҳаммаси намозхон экан. Хўжайини эса ҳожи экан, – дейсиз, хўпми?\nЙўл бўйи ҳам юриб, ҳам эсига тушганида онасига гап ўргатар эди:\n– Айтганча, “у ерга эркак кишиларнинг кириши мумкин эмас экан” – деб қўйинг, тағин кўргани келиб қолмасин... Сал ўзимга келиб қолардим мен ҳам.\n– Ёки умуман ўзингдан кетасан.\n– Дадамга ўхшаб гапирманг. Айтганларимни дадамга етказасиз-а?\n– Бошқа чорам бормиди? Иккалангизнинг орангизда қийналиб кетдим. Мен ҳам сал нафас олай энди.\nШундай қилиб Гул хоним эрига биринчи хиёнатини амалга оширар ва қизининг “келажаги” учун замин ҳозирлар эди.\nМасжиднинг ёнига келишганида улар ногирон йигитчани кўриб қолишди. У айвонда ўтирганча китоб ўқир эди. Китобдан бошини кўтарганида кўзлари Фотиманинг кўзлари билан тўқнаш келди-ю, бироқ у яна китобини ўқишда давом этди. Фотима унга эшитиладиган овозда онасига деди:\n– Биласизми ойи, баъзи одамлар ўзларини ловияга ўхшаб неъмат ҳисоблашади.\nГул хоним қизининг нима демоқчи бўлганини дарров тушунган эди.\n– Нима ловия неъмат эмасми?\nЙигитча Фотимани кўрмаганга олиб, Гул хонимга деди:\n– Гул хола, ассалому алайкум. Яхшимисиз?\n– Яхши ўғлим, раҳмат, ўзинг тузукмисан?\n– Шукур, мен ҳам яхшиман. Имтиҳонларга тайёрланяпман.\n– Қанақа имтиҳон экан?\n– Университет имтиҳонларига-да! Уларга ҳам оз вақт қолди.\n– Имтиҳондан ўтсанг, қаерда ўқийсан?\n– Тиббиёт соҳасида ўқимоқчиман.\n– Аллоҳ ёрдамчинг бўлсин!\nФотима йўлда давом этар эканлар, деди:\n– Кўрдингизми, ойи. Атайлаб менга эшиттириб гапирди.\n– Сен шунақа деб ўйлайвер. Нима энди у бечора гапирмай юрсинми?\n– Унинг ҳар бир сўзи асабимни ўйнатади. Овозини эшитишга ҳам тоқатим йўқ.\nОрадан икки ҳафта ўтмасдан Фотима ўзига бошқа иш топди. Бу ерда ойлик маоши кўпроқ берилар, аммо у отасига бу ҳақда оғиз очмаганди.\nЁқуб имом қизида кун ўтган сайин бўлаётган ўзгаришларни сезиб турарди. Бу ҳол уни ранжитар эди, албатта. Минглаб ёш қизлар ишласалар ҳам, тўғри йўлдан адашмас эдилар; лекин имом қизининг характеридан хабардор бўлгани учун унга ишонмас эди. Ичидан бир овоз қизини йўқотаётганини таъкидлар эди нуқул. Шунинг учун имом пул топишнинг турли йўлларини қидирар эди.\nНиҳоят бир қарорга келди. Масжид деворининг тагига аравада мева сабзавотлар сотиб, пул топади ва қизини иш жойидан бўшатиб олади. Ҳозирча бу қарорини ҳеч кимга айтмади. Озгина пул топсин, дарров қизига керакли нарсаларни олиб беради.\nБир куни Фотима ишга кетгач, хонасига кирган Ёқуб имомнинг сигарет ҳидидан кўнгли беҳузур бўлиб кетди. Қизи сигарет чекишни бошлабди. Бу ёмон одатларга ташлаган илк қадами эди. У дардини бориб яна дўсти Аҳмадга тўкиб солди:\n– Мана қизим охириям чекишни бошлади. Ҳали бир кун келиб ичишга ҳам ўтади. Олдинлари чекиш ичишдай айб саналар эди. Ҳамма чекишга ўтгач, ҳозир ҳатто ҳижобли қизлар ҳам кўча-кўйда бемалол чекиб юришади, гапирсангиз сиркаси сув кўтармайди. Эрта бир кун ичиш ҳам одатий ҳолга айланади. Нима қилсам экан? Қизимга исломий тарбия бера олмадим. Битта–ю битта чорам аравада қовун-тарвуз, сабзи пиёз сотиш.\nАҳмад ҳам жуда хомуш эди:\n– Жуда ҳақлисиз, бир чора топиш керак. Унга исломни тушунтириш билан иш битмайди шекилли. Лекин чекишига сиз қаттиқ сиқилманг. Чунки ҳамма сигарет чекадиганлар бузилиб кетган ҳисобланишмайди. Ҳаммасиям ичишга ўтиб кетмайди. Инша Аллоҳ ҳаммаси ўз йўлига тушиб кетади. Қизингиз ҳали ёш. Ақл кириб қолади.\nЁқуб имом хафа бўлиб:\n– Балки яхши бўлиб кетар, ишқилиб мени адойи тамом қилиб кейин тўғри йўлга кирмаса бўлди.\nЁқуб имом ич-ичидан ёниб, адойи тамом бўлаётган эди. Қаерда хато қилди экан? Нега қизига исломни севдира олмади?\nМасжидда намоз ўқиётганларида ҳам, маъруза ўқиётган пайтида ҳам ич-ичидан эзиларди. Баъзида ўзига ўзи “демак мен намунали инсон эмас эканман, намунали бўлганимда эди қизимни тарбия қила олган бўлар эдим” – деб маърузани ҳам қисқа қиладиган бўлди. Ёқуб имом тушкунликка тушиб қолган эди, илгари ўзини ҳеч қачон бундай даражада ёмон ҳис қилмаган эди. Овози жонсиз, гаплари эса бўлак-бўлак тушунарсиз туюларди ўзига. Ҳолбуки бу курсига чиқиш учун анча–мунча ҳаракат қилган эди. Профессорларнинг ўша даражага чиқиш учун қилган сай-ҳаракатлари ҳисобга олинади-ю, имомларники назарга ҳам илинмайди.\nЁқуб имомнинг хаёлида исломий қонунларга асосланган оила қуришдан бошқа нарса йўқ эди. Бу ниятига етиш учун у кўп ҳаракат қилди. Болаларига севикли ота бўлишни хоҳлаган эди. Бироқ нега натижа бундай бўлди-ю, қаерда хато қилди?\nБугун қизи билан яхшилаб гаплашиб оладиган бўлди, балки уни тушуна олар. Масжид эшигидан уйига чиқадиган зинадан осилиб чиқар эди. Шунча йиллардан бери уни кўтариб юрган оёқлари гўёки ундан тўйиб кетгандек эди. “Демак” – деди у, “оёқларнинг жонли қадам ташлаши ҳам инсоннинг миясига боғлиқ экан. Менинг хомушлигимни билиб, улар ҳам ўз хомушликларини билдирмоқдалар”.\nЧўнтагида калити бўлса ҳам, эшик қўнғироғини чалди. “Балки уйда аёл меҳмон бордир” – деб доим шундай қилар эди.\nСтолга ўтирганча яна бошини чангаллаб олди. Бу ўй-хаёллардан қутула олмаётган эди. “Қизига қандай усул қўлласа экан? Келақол қизим, гаплашиб оламиз”, деса, қизини яхши билади. Фотима ҳеч нарса демай отасини тингларди. Ёки “гаплашадиган гаплар қолмади–ку, неча йилдан бери гапирасиз”, – дерди. Майли нима бўлса ҳам бугун яна бир бор уриниб кўради.\nФотима уйга яна кечикиб келди. Ёқуб имом қизини хонасига чақирганида яна қалби тўла меҳр билан сўзлар эди.\n– Фотима қизим, кел сен билан бир дардлашайлик. Фотиманинг эса овози чиқмас эди. Бу сафар сал баландроқ товушда деди:\n– Фотима, мени эшитяпсанми?\n– Ҳа, мана келдим.\n– Хуш келибсан, қизим. Кел мана бу ерга ўтир, бир гаплашайлик.\nФотима ҳавотирли кўринар эди. Дадасининг муомаласини ёқтирмади. Тинчликмикан? Ёки отаси бирор нарсани сезиб қолдимикан? – деб хаёлидан ўтказди. Секин кўрсатилган жойга ўтирди. Шаддодлиги йўқолиб, айбдор одамдай дадасининг нима дейишини кута бошлади.\nЁқуб имом қизига бир разм солгач:\n– Қандайсан қизим? Иш жойинг ёқяптими? – деб сўради.\n– Ал... албатта ёқяпти.\n– Биласанки қизим, одам яшаган жойида қўшниси муҳим бўлса, иш жойида ҳамкасблари муҳим ҳисобланади. У ердаги ўртоқларинг қанақа қизлар экан? Сенга фойдалари тегяптими ёки зарарларими?\n– Уларнинг менга қандай зарарлари тегиши мумкин?\n– Ёмон бўлишса зарарлари жуда катта бўлади. Яхши бўлишса фойдалари.\nФотима ўйлаб ҳам ўтирмай жавоб берди:\n– Ҳаммалари жуда яхши одамлар. Ундан кейин менга ким ҳам таъсир эта олади? Менинг ўзимга яраша фикрим бор.\n– Ундай дема қизим, инсоннинг дўсти қайси томонга юрса, шеригини ҳам ўша йўлга даъват қилади. Сигарет чекса, сенга ҳам чектиради. Наркотик моддалар қабул қилса, сени ҳам шу йўлга бошлайди. Шунинг учун сен билан гаплашишни хоҳлагандим. Улар сенга тўғри йўлни кўрсатишмаса, сен уларга тўғри йўлни кўрсатишинг керак.\nҚизи билан нари бери бўлиб қолмаслик учун у шу усулни қўллаётган эди. Кейин яна гапида давом этди:\n– Кўриб турибсан, ҳозир ҳамма нарса ёшларни издан чиқариш учун режалаштириляпти. Сен ўртоқларингга намуна бўлишинг керак. Сенга “Имомнинг қизи эканлигингни унутма демайман” “Аллоҳнинг қули эканлигингни унутма” – дейман. Шуни ёдда сақлагинки, сен Аллоҳни унутсанг, мажозан айтаман, У ҳам сени унутади.\nЁқуб имом гапида давом этар, қизи эса жимгина тинглар эди-ку, ҳеч қандай таъсири сезилмаётган эди. Ёқуб имом буни кўриб тургани учун, сўзини тугатиб, қизига жавоб берди.\nБир неча кун ўтгач Ёқуб имом аравача сотиб олган эди. У қарз олиб ишини ҳал қилган эди.\nБир куни Фотима уйдан чиқиб иши томон йўл олар экан, дадасининг аравача тепасида бақирганча одамларни чорлаётганини кўриб қолди:\n– Келиб қолинг, яп-янги узилган помидорлардан олинг!\nФотима муздай бўлиб кетди. Дадасини бу аҳволда кўришни истамас эди. Унга яқинлашиб жаҳл билан сўради:\n– Бу нима қилганингиз дада?\n– Савдо қиляпман, қизим. Пул топишим керак. Сени бахтли кўришни истайман. Ойингга айтаётганингда эшитиб қолдим. Эски креслоларимиздан уялар экансан. Биринчи қиладиган ишим сени магазинга олиб бориш бўлади, ўзинг бизга янги кресло танлайсан. Сени иш жойингдан бўшатиб оламан, қизим. Уйда ўтир. Сиртқи ўқишга кир. Китоблар ўқи, билим ол. Лекин танимаган инсонларингнинг орасида бўлма, болам. Шунинг учун мана бу ишларни қиляпман, болам.\nЁқуб имом қизининг жудаям хурсанд бўлиб кетишини кутгани учун унинг кўзларига тикилиб қараб турар эди. Отасининг бу фидокорлигини англадими у? Фотима ҳайрон ва ҳавотирли тарзда отасига қаради. Кўп ўтмай дарров уйга қайтди. Онаси дастурхонни йиғиштираётган эди. Уйга ғазаб билан кириб, ўкириб-ўкириб йиғлай бошлади.\n– Тўйиб кетдим, тўйиб кетдим дадамдан. Менга қаранг ойи. Эрингизга айтинг, мени ўз ҳолимга қўйсин. Менга сарой олиб берса ҳам ишимни ташламайман. Мен ишимни яхши кўраман. Унга ҳеч нарса дея олмаганим учун ўзидан кетмасин. Айтиб қўйинг, мени ишдан бўшатиб олишни хаёлига ҳам келтирмасин.\nБу сафар у бақириб–бақириб йиғлар ва қўлига тушганини деворга отар эди. Кўзлари катта-катта бўлиб, жойидан чиқиб кетай дерди. Баъзан сал тинчланар, баъзан яна ўзини тута олмай оғзидан кўпик сачраб бақирар эди. Инсон исён қилаётганида жуда хунук кўриниб кетар экан.\n– Бу қандай азоблар бўлди? Нима мен сизларни деб бошқа ёшлар каби яшай олмайманми? Болалигимдан бошланди ўзи. Арқон ўйнасам, имомнинг қизи арқонда сакрар эканми? Тўп ўйнасам, ҳожининг қизи тўп ўйнар эканми? Дадам имом бўлганига менинг ҳам имом бўлишимни хоҳлашди. “Отаси имом бўлса нима қилибди, майли барибир бола бола-да” – дейишмади. Нуқул менинг қилган ишларим, хатти-ҳаракатларимни ҳисоб–китоб қилишарди. Яна ўша гап-сўзлар билан ёшлигимни ўтказмоқчисизлар. Ўтказмоқчисизлар!\nГул хоним хотиржам оҳангда қизидан сўради:\n– Қизим, исломга бўйсуниб ёшликни яшаб бўлмайдими? Сен ёшлик деганингда ўша кўчасанғи, очиқ–сочиқ кезадиганларнинг ҳаётини айтяпсанми? Гуноҳ ичида “эркинлик” бўлганда яшаладими ёшлик? Исломий чегарадаги “эркинлик” етмайдими сенга? Имомнинг қизи бўлишга келсак, у азобларни мен ҳам тортганман. Менинг ҳам ҳар бир ҳаракатимни кузатиб юрадиганлар бор эди. Бу миллат агар имомни, боласини-ю аёлини кузатиб юрганчалик ўз оиласини тартибга солиб олса эди, ҳаётимиз анча изга тушган бўлар эди. Буларнинг ҳаммасини биламан, лекин нима қилай? Сенга яна бир марта айтаман, исломий “эркинлик” билан яша.\nФотиманинг кўз ёшлари тинмай оқар эди. У ҳам кўз ёшини артар, ҳамда овозининг борича қичқирар эди:\n– Қаёқда? Исломий “эркинлик”ни яшашимга ҳам имкон беришмади–ку. Қўғирчоқ ўйнаш гуноҳмиди? Арқонда сакрашим, тўп ўйнашим гуноҳмиди? Менга эркинлик берилдими? Айтинг-чи, берилдими? Нима қилсам, “болам, сен имомнинг қизисан” демасмидингиз? Имом қизининг Аллоҳи бошқа-ю, бошқа болаларнинг Аллоҳи бошқами? Нега мендан ўзгача бола бўлишимни хоҳлашди?\nЗалдаги йиғма краватда бағрини ерга бериб йиғлашда давом этди. Кейин бирдан ўрнидан сакраб туриб, онасига деди:\n– Эрингизга айтинг, ишларимга аралашмасин. Бўлмаса уйдан кетаман.\nУй ичида бирдан жимжитлик ҳукм сура бошлади. Гўё мотам ҳавоси ҳукм сурар эди. Бу гаплар душманлар учун ғалаба эди. Илгари қайси фарзанд “уйдан қочиб кетаман” дея олар эди?\nФотима юз-қўлини ювиб яна уйдан чиқди. Дадасининг юзига ҳам қарамай ўтиб кетди. Ёқуб имом қизининг йиғлаб, кўзлари ишиб кетганини сезди. Тушунарли, демак, қизи бориб онасига хархаша қилибди. Нима деди экан? Савдосини ташлаб, дарров аёлининг олдига келди. Зиналардан ҳаяжон билан кўтарилди. Ичкарига кирганида аёлининг йиғлаб идиш юваётганини кўрди-ю, вазиятни янаям аниқроқ тушунгандай бўлди. Қўлини ошхона эшигига тираганча, сўради:\nГул хоним кўзларини эридан беркитгандай, бошини кўтармай:\n– Ҳеч нима демади, – дея жавоб берди.\n– Мендан беркитишга уринма, чунки фойдаси йўқ барибир.\n– Қизимиз бошидан оёғигача исёнга тўла. Гапирмаган гапи қолмади. Дадам ишларимга аралашмасин, деяпти. То кичкиналигида имомнинг қизи деб тўп ўйнатишмаганидан тортиб, бугунгача бўлган ҳамма нарсани санаб, роса йиғлади. Имом қизининг Аллоҳи бошқа бўладими, деди. Болалигини ҳам мириқиб яшай олмабди.\nЁқуб имом чўкиб қолган, руҳидаги олов аланга олган эди. Бироз вақт хотинига қараб қолгач, секин ерга чўккалади.\n– Қизимизнинг гаплари тўғрику-ю, лекин исён қилишга ҳаққи йўқ. Исён этишнинг ҳеч қандай узрли бир иш эмаслигини унга тушунтиришим керак. Халқимиз жуда тушунчасиз. Имом қизини бошқача бўлиш керак деб ўйлашади.\n– Ҳа, менинг ҳам имом бўлишимни хоҳлашди, деб айтди ўзи. Шунақанги гапларни гапирадики, одам нима дейишни билмай қолади.\n– Биламан, азизам. Қизимиз, анча ақлли. Шайтонни ҳам орқада қолдиради.\nГул хоним эрининг сўзини бўлиб, ичидагиларини тўкиб сочмоқчи бўлди:\n– Сизга бир нарса айтай: биз қизимизни йўқотяпмиз. Нима қилсак ҳам уни тўғрилайлик. Унинг бутун фикру хаёли бошқа ёқларда.\n– Тўғри, лекин қаерда, нима истайди?\n– Билмайман, лекин менимча, очилиб сочилмоқчи шекилли.\n– Балки у бирортасини севиб қолгандир. Агар шундай бўлса, сен бир аниқлагин-чи, ким экан. Керак бўлса, ўзим бориб таклиф қиламан.\n– Унга асло бундай дея кўрманг. Бирор безорини севиб қолиб куйдирмасин.\n– Нима бўлса ҳам майли, мусулмон йигит бўлса бас. Яхши мусулмон бўлса бўлди.\nБу гаплардан сўнг елкасидаги юк янаям оғирлашгандай бўлди. Бу юк унинг бутун жисмини эгиб қўйди, кўзларида ёш билан растасининг бошига бориб ўтирди. У одатда пешингача савдо қилиб, намоз вақти бўлганида аравачасини масжид ҳовлисига олиб кириб қўярди.\nЁқуб имомнинг руҳи йиғлар эди. Қизини қандай йўл билан тўғри йўлга солиши ҳақида ўйлайверганидан, ўғлини унутиб қўйибди. Қизиқ ўғли нималар қилиб юрган экан? У-чи, у қайси оламда юрган экан? Энди ўғлининг қайғусига тушди. Эртага биринчи қиладиган иши ўғлининг мактабига бориб суриштириб келиш бўлади.\nЎша куни Фотима уйга яна кеч келди. Остона хатлар хатламас дадасига эшиттириб:\n– Ишда ушланиб қолдим, шунга кеч қолдим, – деди овозини баландлатиб.\nКейин хонасига кириб кетди. Ёқуб имом эса қизининг ортидан қараб қолди.\nЭртага қизини кузатиб боради.\nТонгда қизидан аввал уйдан чиқиб, таксига ўтирди–ю, қизининг ўтадиган йўлида кутиб турди. Ниҳоят Фотима қўлида сумкасидан ташқари бир пакет билан кўринди. Таксининг ёнидан ўтаётганида имом кўринмаслик учун эгилиб турди. Қизи автобус бекатига бориб, кута бошлади. Кўп ўтмай, хусусий такси келиб бекатда тўхтади. Имом ўзи ўтирган такси ҳайдовчисига четроқда тўхтаб туришни айтди-да, қизининг нима қилишини кузата бошлади. Фотиманинг ўша хусусий таксига ўтирганини кўргач, ўзини бутунлай йўқотиб қўяёзди. Ҳайдовчи эса ҳеч нарсага тушуна олмаганидан сўради:\n– Энди нима қиламиз?\nЁқуб имом жавоб бера оладиган ҳолатда эмас эди.\nСаволни яна такрорлаган ҳайдовчи бу сафар ҳам жавоб ололмагач, орқага ўгирилиб қаради. Ёқуб имом титраб-титраб, аммо унсиз йиғлар эди. Бироз муддат ўтгач зўрға:\n– Мана шу машинанинг ортидан борайлик, – деди.\n– Хўп бўлади, нима десангиз шу, – жавоб берди ҳайдовчи.\nЁқуб имомнинг кўзлари қизида эди. Қизи ҳеч қандай истиҳоласиз эркин ҳаракатлар билан бошидаги рўмолини ечиб, сумкасига солди. Энди эса сочларини тараб, ёнидаги одам билан кулишиб алла нималарни гаплашиб кетар эди. Ёқуб имом кўз олдидаги манзарани кўрар экан, ич-ичидан ёнар эди. Қизи уни эшитмаса ҳам йиғлаб унга гапириб кетарди.\n– Кетма қизим, болажоним. Уларнинг тузоғига тушма. Ўзимнинг гўзал қизим, кетма болам. Ёлвораман, кетма...\nЁқуб имом ўкириб-ўкириб йиғлар эди. Шунча йиллардан бери қизининг ҳақиқий мусулмон бўлиши учун ҳаракат қилган эди-ю, аммо ҳозир кўзлари нималарни кўрмаяпти-я.\nЎша лаҳзаларда у Қуръоннинг яна бир ҳикматини тушуниб етаётган эди. Ёқуб алайҳиссаломнинг ҳам ислом амрига зид ишлар қилган ўғиллари укаларини қудуққа ташлаган эдилар. Лекин Ёқуб алайҳиссалом укаларини ўлдириш учун режалар тузган ўша ўғилларидан воз кечмас, ҳатто уларнинг ҳидоятга эришишлари учун Аллоҳга тинмай ёлвориб, дуо қилар эди.\nУ жуда яхши билар эди. Булар “Юсуф”имга ёмонлик қилиб, энди менга ҳам ёлғон гапиряпти, дер эди. Йўқотган ҳам, йўқолган ҳам ўз жигарбанди эди. Лекин у тилидан дуо тушмай, сабр билан кутди.\nЁқуб имом мен ундан яхшироқ вазиятдаман, деб ўйлади. Ҳеч бўлмаганда қизимни бошқа болам йўлдан ургани йўқ. Мен азалдан бери душман бўлган тузум йўлдан урди.


Насроний атиргули (10-қисм) | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n4093 23:55 21.09.2019\nЁнимиздаги уйга кўчиб келган Исмат девона жаҳлимни чиқарарди. Лекин сўзлари ўйлантирмасди ҳам деёлмайман. Ҳар гал кўрганимда ҳар хил гапирарди.\n– Қара, – дерди менга, – денгизнинг чиройига қара. Денгизда кезаётган кемаларни томоша қил. Балиқчилар қайиғининг овозини эшит. Баъзан мовий, баъзида кулранг кўринадиган тўлқинлари қандай қилиб шамол уйғотишини кузат. Табиатнинг ўз тилидан ёзилган шеърини ўқишга ҳаракат қил. Одамийлиги йўқ одамлардан узоқлаш. Одамлар одамийликдан истеъфо беришган. Буларни тушунгин.\n– Сени яқиндан кўриш учун юқоридаги маҳалладан бу ерга кўчиб келдим, – деди. Уни жеркиб ташладим:\n– Нега энди сен мени кўриш учун бу ерга кўчиб келасан? Менга ким бўласан сен?\nКўзларимга узоқ термилди. Яна бемаъни гапларни гапиришда давом этди.\n– Худди мен сен учун ҳамма нарса бўлсам керакдек туюлади, – деди. Қаттиқ ғазабландим:\n– Зинҳор бундай аҳмоқона гапларингни менга гапирма!\nҚовоқларида ўн килолик оғир юк бордек, қоп-қора кўзларини менга тикди:\n– Майли. Модомики, хоҳламайсан, майли.\nГаплашаётганимизни бувим кўриб қолди. Исмат девонага салом берди. Исмат девона бувимнинг ёнига борди. Чўнтагидан иккита банан ва бир қути юмшоқ печенье чиқариб, унга берди. Уни бағрига босди. Бувим жуда ҳайрон бўлди.\n– Ўғлим, нега бунча менга эътиборлисан? Нега менга ҳар доим банан ва печенье олиб келасан? – дея ундан сўради. Девона йиртиқ пойабзалининг учига маҳзун-маҳзун тикилиб жавоб қилди:\n– Мен сизни онамдай кўраман. Ўтинаман, бу ғамхўрлигимдан безовта бўлманг.\nАслида Исмат девона кўчамиздаги энг бадавлат оилалардан бирининг ўғли. Лекин руҳий касал бўлгани учун янги пойабзал олмасмиш. Оиласи жуда диндор. Лекин нега, нега шунча қизнинг ичидан энг кўп менга ўралашади? Баъзан бу эътиборидан хавотирланардим.\nИсмат девона ҳақида ҳамма ҳар хил ўйларди. Баъзилар Исмат девонадан қўрқарди, айримлар эса устидан кулиш учун уни гапиртирарди. Хаёлига келган нарсани гапирарди. Сохта гапирадиган кишилар учун бунақа тўғри гапирадиган киши қизиқ туюларди. Қолавреса, Исмат девона бошқача услубда сўзлагани учунми, уни эшитиш кўпчиликка хуш ёқарди. Қачон қараса, мен билан Лайлога ўчакишарди.\n– Ёшлигингизни, ҳуснингизни арзон сарфлаяпсизлар. Увол бўлиб кетасизлар, – дерди. Гапларига кулардик. Роса кулардик, чунки тўлиқ-тўлиқ сўзларни эшитардик, лекин бир ўқитувчимиз айтганидек, сўзларнинг ичини эмас, ташини тушунардик.\nБир неча кундан кейин ўқишдан қайтаётиб, Вера билан учрашиб ҳаёт ҳикоясини эшитмоқчи бўлдим. Биз диндор насронийларнинг одамшавандаларини кўрмаганимизданми, билмадим, насронийнинг бундай яхшиси бўларканми деб ҳайрон қолардим. Ҳолбуки, Германияда жуда кўп насроний билан танишгандим. Ҳатто уларни насроний ўлароқ кўрмасдим ҳам. Чунки улар худди ота-онамдек ва Туркиядаги яқинларим, танишларимдек эди. Лекин Вера жуда бошқача эди. Бобом эса мудом мени огоҳлантирарди:\n– Бу Вера деган кофир сенга бирор ёмонлик қилмасин, ундан узоқ тур!\nҚизиқ, шунчалик яхши кўринган бу аёлдан бобом айтганидек менга бирор ёмонлик етиши мумкинмиди? Менимча, бундай бўлмасди. У ёмонлик қилмасди, бунга ишонардим.\n– Сен уларни билмайсан, – дерди бобом. – Салиб юришларида мусулмонларни шафқатсизларча ўлдириб ташлади булар!..\nХўп, ўша салиб юришининг бадалини Вера ўташи керакми энди? Шу адолатданми энди?\nХуллас, аралаш ҳиссиётлар ичида унинг ҳаёт ҳикоясини эшитгим келди.\n– Аввал сенга бир чой дамлай, кейин суҳбат бошлаймиз, – деди. – Айтганча, сомса ҳам тайёрадим. Фақат сен учун!..\nМен билган насронийларнинг акси эди Вера: ниҳоятда сахий, қўли очиқ. Уйига борганимда олдимга топганини қўярди. Унинг бу меҳрибонлиги мендаги она соғинчидан пайдо бўлган бўшлиқни тўлдирарди.\nБўғознинг кўз қамаштирувчи чиройли оқшомида айвонда ўтирдик. Ҳикоясини бошлади:\n– Эрим билан Германияда турмуш қурдик. Кейин Туркияга келдик. Биринчи фарзандимга ҳомиладор эдим, қайнонам мени кўрганида ғазаби қайнаб эримга бақирди: “Бу кофирни қаердан олган бўлсанг, ўша ерга ташлаб кел! Мен кофир келин олишни истамайман!”\nЖуда хафа бўлдим. Йиғладим, узоқ йиғладим. Мен йиғлаганим сари у мени ҳақорат қиларди. «Ўчир! Кўз ёшидан томоша кўрсатма! Сиз кофирлар дардни ҳис қилмайсиз, бошқаларга раҳмингиз келмайди! Кўз ёшларингга алданмайман, аҳмоқ ўғлим алданади! У ақлсиз тентак, айиқдан пўст, кофирдан дўст чиқмайди, деган гапни билмасмиди? Биларди, лекин сен уни сеҳарлаб қўйгансан!” – дея бадтар тутақарди. Шунча ҳақоратлардан кейин аввал мен билмаган нарсани гапирди: “Ўғлимнинг оиласини буздинг! Гулдай хотини бор эди. Ўғлимнинг бошини айлантирмаганингда, у хотинини севарди. Ҳеч қачон хотинидан воз кечмасди. Аллоҳ билади-да, бирорта пасторга сеҳрлатгансан!”\nЭримнинг оиласи билан бемалол гаплашиш учун кечаю кундуз турк тилини ўрганишга ҳаракат қилдим. Аммо туркчани бу шумхабарни, ҳақоратларни эшииш учун ўрганган эканман. Эрим бу гаплардан кейин мендан уялди. Немисчалаб узр сўради. Уятдан ўлгим келарди. Эримга тезроқ мени бу ердан олиб кет, дея ёлвордим. Лекин: “Бунинг иложи йўқ, бизнинг урф-одатларимиз қатъий”, – деди. Ўша тунни кўз ёшларга бўғилиб ўтказдим. Эртаси куни уйғониб деразадан қарасак, ярим метрга яқин қор ёғибди. Йўллар бекилган. Эрим электр печка олиш учун кўчага чиқмоқчи бўлди, чиқолмади. Пешингача қор эрийди деб ўйлагандик, эримади. Қайнонам мени ўзлари ўтирган иссиқ хонага киргизмади. Қайнотам қайнонамдан кўра раҳмлироқ эди, лекин у ҳам хотинининг гапидан чиқолмасди. Шунинг учун у ҳам мени хонага чақирмади. Ўша куни эримга Ислом жуда гўзал дин дердинг, шумиди сенинг гўзал дининг, дея исён қилдим. Эрим тушунтиришга уринди: “Онам динни билмайди-ку. Онамга ўхшаган жоҳиллар сени алдаб қўймасин. Динимиз онамнинг бу ишини ҳеч оқламайди”. Албатта, оқламайди! Ҳеч қайси дин бундай шафқатсизликни оқламайди. Лекин мен мусулмоннинг бундай шафқатсизлигидан ранжидим. Германияда яхши мусулмонларни кўрдим. Тарих китобларида ўқиганим учун оз бўлса-да, билардим. Мен ҳақиқий мусулмон муносабатини кўришни истардим. Айниқса, хўжайинимнинг онасидан меҳр, эътибор, шафқат кутардим. Буткул тескарини кўрдим. Хонада қалтираб ўтирганимда бирдан санчиқ тутди. Бор овозим билан бақиришга тушдим. Қайнонам иссиқ уйидан туриб менга: “Ўлиб кет! – дея бақирди. – Ўлиб кет, ифлос кофир, уйимни булғадинг! Рўзғоримизни буздинг!..”\nМен эримнинг оилали эканини билмасдим. Қолаверса, оилали экан, мен туфайли хотинидан ажрашган экан, нега фақат мен айбдор бўлишим керак? Ўғлига нега бир оғиз гапирмай, бор нафратини менга сочарди? Бу қандай адолат? Севгили Тангрим! Эй Исо, мени халос қил, дея ёлвора бошладим. Ҳали олти ойлик ҳомиладор эдим, нега тўлғоқ тутди? Билдимки, ҳаддан ортиқ ғам-қайғу сабабли бола эрта туғилаётганди. Эрим электр печка олгани кетган, қоронғи тушган бўлса-да, ҳалиям қайтмаганди. Бахтсиз ҳодиса юз бериб, касалхонага тушган экан, менинг хабарим йўқ. Тун ярмидан ўтди. Совуқдан аъзойи баданим қақшаб қалтирай бошладим. Қайнотам яширинча иссиқ шўрва келтириб турди, лекин ичолмадим, шўрва совиди. Совуқ шўрва ичига бармоқларимни солиб, қўлимни иситишга уриндим. Ишониш қийин, лекин мен қўлимни шўрва билан иситдим. Дардим зўрайди. Қон кета бошлади. Қайнотам келиб ҳамма ёқ қон бўлиб ётганини кўриб, қанонамга бақирди: “Аслида сен кофирсан, сен! Бу аёл ўлади, кел, бунинг аҳволини кўр! Бориб доя чақириб келайлик!”\nҚайнонам яна ғудранди: “Ифлос кофирлар, энди ўғилларимизни ҳам қўлимиздан олишади!”\nҚандай рўй берди билмайман, қайнотам бирданига аввалгидан ҳам қаттиқ бақиршга тушди. Худди бўғизланган шер каби бўкира бошлади. Бора солиб қайнонамни тарсакилай кетди: “Сен қандай одамсан, ахир?! Шайтон ҳам сен қилган ишни қилмайди!”\nҚайнонам эса бақириб яна мени ҳақорат қилди: “Кофир! Кофир! Мени калтаклаттирдинг ҳам, ҳали бунинг учун жавоб берасан, кофир!..”\nШу гапларни эслайман, қолганини эслолмайман.\nКомага тушиб қолибман. Қайнотам қўшниларни чақириб, мени чойшабга солиб, тўрт учидан тутиб касалхонага етказишибди. Ўша заҳоти операцияга олишган. Болани кесарча кесиш йўли билан олишган, албатта, гўдак нобуд бўлган. Мен ҳам кўкариб қолган эканман, бир амаллаб асраб қолишган.\n1-қисм 2-қисм 3-қисм 4-қисм 5-қисм 6-қисм 7-қисм 8-қисм 9-қисм\nнаср Насроний атиргули Амина Шенликўғлу Мақолалар


Илонлар | Megadunyo.UZ\nАвтор: admin 0 Комментариев гюрза, заҳарли, илон, кобра, эфа\nТабиатда 3000 дан ортиқ турдаги илонлар мавжуд бўлиб, улар 13 та биологик оилага мансуб. Булар: ёлғоноёқлилар, сувилонлар, денгиз илонлари, аспидлар, қора илонлар, шақилдоқ илонлар ва бошқалар. Илон турининг қарийб ярмини сувилонлар ташкил қилади.\nИлонларАнтарктидадан бошқа ер юзининг барча материкларида учрайди. Уларнинг аксарияти тропик ҳудудларда — Осиё, Африка, Жанубий Америка ва Австралияда яшайди. Хусусан, мамлакатимизнинг Қарши дашти ва Мирзачўлида кўзойнакли илон — кобра, ўқилон, қум бўғма илони анча кенг тарқалган.\nЗаҳарли илонлар (мамба, эфа, гюрза, кобра ва бошқ.) одам ва уй ҳайвонлари учун хавфли ҳисобланади. Уларнинг заҳаридан тиббиётда кенг фойдаланилади.\nИлонларнинг айрим турлари болаларини тирик ҳолда дунёга келтирсада, уларнинг аксарияти тухум қўйиш йўли билан кўпаяди. Улар бир мартада 2-5 тадан то бир неча ўнлаб тухум қўяди. Илон болаларининг сони 10 тадан ошмайди. Тухум инкубацияси 2-3 ҳафтадан 2 – 2,5 ойгача давом этади. Боласини тирик туғадиган илонларда ҳомиладорлик 2,5 -4 ойгача чўзилади.\nИлонлар 20 йилдан 40 йилгача умр кўради. Барча илонлар йиртқич ҳисобланиб, улар калтакесаклар, қурбақалар, қушлар, уларнинг тухумлари, балиқлар, ҳашаротлар ва бошқа умуртқасиз жониворлар билан озиқланади. Илон ўз ўлжасини тириклайин ёки бўғиб ўлдириб ёки бўлмаса заҳари билан ўлдиргач ютади.


Данило Пантич: «Челси»га қайтишни истайман. «Витесс»да сербларни ёқтиришмас экан» - Спорт UZ - Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nГолландия чемпионати иштирокчиси бўлмиш «Витесс» жамоаси сафида ижара асосида ўйнаб келаётган футболчи, трансфер ҳуқуқи «Челси» жамоасига тегишли бўлган сербиялик ёш футболчи Данило Пантич ўзининг ўйин амалиётисиз қолиб кетаётганидан шикоят қилди. «Мен ҳозир фақат «Челси»га қайтишни истаяпман. У ерда ҳеч бўлмаса машғулотларда қатнашардим. Агар мени яхши футболчи деб билмаса, «Витесс»дагилар мени нега чақиришганини тушунмаяпман. Балки, уларга шунчаки серблар ёқмас? Бу ерда Неманья Матич ҳам ўйнаб кета олмаганди, Урош Журжевич билан ҳам худди шундай бўлганди», — дейди Пантич. - деб хабар бермоқда Stadion.uz нашри.


TIB.UZ / 45 ёшдан кейин… - TIB.UZ\nTIB.UZ Янгиликлар 45 ёшдан кейин…\nОлимлар 1997-2007 йиллар давомида 45-70 ёшли 7 мингга яқин эркак ва аёлни текширувдан ўтказишди. Мунтазам равишда уларнинг хотираси, эшитиш ва ўқиш қобилияти, сўз бойлиги текшириб турилган.\nМаълум бўлишича, 45-49 ёшдаёқ ақлий қобилият 3,6 фоизга камаяр экан. Бу жараён борган сари тезлашаверади. Масалан, 65 дан 70 ёшгача эркакларнинг ақлий қобилияти 9,6 фоизга, аёлларники эса 7,4 фоизга камаяди. Бу ҳолат кексаларда деменцияга (ақли заифликка) олиб келиши мумкин. Олимлар унинг давосини билишмаслигини, бироқ ўрта ёшлардаёқ соғлом турмуш тарзига риоя қилинса, касаллик ривожланиши бирмунча секинлашинини айтишмоқда.\nЭнг кўп учрайдиган деменция турларидан бири бу Альцгеймер касаллигидир. У одатда 60 ёшдан кейин ривожланади. Альцгеймер касаллиги миянинг қариши билан боғлиқ бўлса-да, унинг ривожланиш сабаблари ҳалигача фанга маълум эмас.


СамВМИ Нукус филиали Халқаро чорвачилик ярмаркасида иштирок этишди\nБугун Нукус шаҳрида илк бор Халқаро чорвачилик ярмаркаси бўлиб ўтди. Унга хорижий давлатлардан АҚШ, Германия, Венгрия, Латвия, Швеция. Италия, Греция, Сербия, Россия давлатларининг йирик чорвачилик ва фермерлик корхоналари билан ташкилотларининг вакиллари иштирок этищди. Мазкур Халқаро чорвачилик ярмаркаси Қорақалпоғистон Республикасида насилдор чорвани кўпайтириш, чорва молларини хорижий давлатлардан олиб келиш, чорвачилик маҳсулотларини етиштириш ва қайта ишлашда хорижий технологияларни жорий қилиш сингари муҳим ишларни амалга оширишда катта аҳамият касб этади.\nШу сабабли Самарқанд ветеринария медицинаси институти Нукус филиалининг профессор-ўқитувчилари ва талабалари директор А.Есимбетов бошчилигида\nярмаркада иштирок этишди. Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат академик мусиқали театрига ташриф буюрган меҳмонлар қўргазмалар билан танишдилар. Шундан сўнг Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси Раиси Муса Ерниязов сўзга чиқиб тадбирни очиб берди. Тадбир давомида хорижий давлатларнинг чорвачилик ва фермерлик корхоналари вакиллари ўз тақдимотларини намойиш этдилар.\nФилиал талабалари ҳар бир тақдимотни диққат билан тинглаб ўтиришди. Ветеринария ва чорвачилик соҳасида таҳсил олаётган талабалар учун мазкур халқаро чорвачилик ярмаркасининг аҳамияти катта ҳисобланганлиги сабабли улар тадбирда фаол иштирок этишиб, ҳар бир талаба ўзлари учун муҳим ва керакли бўлган маълумотларга эга бўлишди. Республикамизда илк бор ташкиллаштирилган чорвачилик ярмаркаси кўтаринки кайфиятда бўлиб ўтди.