Реестр эндигина тўлдирилаётганда | NORMA.UZ\nРеестр эндигина тўлдирилаётганда\nМамлакатимизда онлайн НКМни жорий этишга тайёргарлик ишлари давом этмоқда. Барчанинг эътибори фискал маълумотларни узатиш технологиясини танлашга қаратилган. Янги технологияларга ўтиш жараёнида савдо ускуналари тақчиллиги юзага келиши мумкинлиги, шунингдек уни бартараф этиш йўллари ҳақида ҳам ўйлаб кўриш керак. Ушбу материалда ана шулар хусусида батафсил сўз юритамиз.\nНималар рўй бериши мумкин?\nҚуйидаги вазият юз берди дейлик. Давлат солиқ қўмитаси (ДСҚ) онлайн НКМга ўтиш ҳақида эълон қилди.\nБу эълон назорат-касса машиналаридан фойдаланиб ишлаётган барча тадбиркорлар ўз савдо шохобчаларини ДСҚ қўядиган янги талабларга жавоб берувчи ускуналар билан таъминлаш чораларини кўришлари кераклигини англатади. Бинобарин, улар мавжуд назорат-касса машиналарини модернизация қилишлари ёхуд янгиларини сотиб олишлари зарур бўлади.\nҲатто Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикасида онлайн назорат-касса машиналари тизимини жорий этиш ва пилот тарзида ишга тушириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори лойиҳасида таклиф этилаётган (шарҳга қаранг) технология танланса, яъни компьютерлар ва девайслардан НКМ сифатида фойдаланиш мумкин бўлса ҳам, тадбиркорларнинг бир қисми назорат-касса машиналаридан фойдаланишда давом этаверади. Фақат назорат-касса машиналаридан фойдаланилиши ҳақида қарор қабул қилинса, янги НКМга талаб анча юқори бўлади.\nУшбу сценарийларнинг ҳар бири фискал маълумотларни белгиланган форматда онлайн узата оладиган НКМга эҳтиёж ошишига олиб келади. Бинобарин, ушбу талабни қондиришга олдиндан тайёргарлик кўриш лозим. Мазкур вазифани ҳал қилишнинг бир нечта варианти бор.\nБиринчи вариант. Онлайн НКМ ўзимизда ишлаб чиқарилишини кенгайтириш ҳисобига эҳтиёжни қондириш. Бироқ буни амалга оширишнинг деярли иложи йўқ. Маҳаллий ишлаб чиқарувчилар ишлаб чиқаришни кенгайтиришга маблағ сарфлаб, барқарор даромад ололмайдилар. Онлайн НКМга талабнинг бирдан ошиши қисқа вақт давом этади. Бир неча ойдан кейин ускуналарга талаб ишдан чиққан ускуналарни алмаштириш ва янги савдо шохобчаларини жиҳозлаш учун зарур бўлган ҳажмга чиқади. Ишлаб чиқаришни бундай кенгайтириш истиқболлари фойда келтирмаслигини инобатга олган ҳолда ҳеч ким бу йўлни танламайди.\nИккинчи вариант. Хорижда ишлаб чиқарилган онлайн НКМларни зарур миқдорда олиб келиш мумкин, бир қарашда, шу билан муаммо ҳал бўлади. Бироқ бу қимматга тушадиган вариант бўлиб, тадбиркорлик ривожида ва товарлар нархларида салбий акс этади. Хорижий ишлаб чиқарувчи ва импорт қилувчилар эса маҳаллий тадбиркорларни қўллаб-қувватлаш ҳақида қайғурмайдилар.\nУчинчи вариант. Иккала вариантни қўллаган ҳолда масалани ҳал этиш. Мамлакатимизда мавжуд бўлган назорат-касса машиналарини ишлаб чиқариш қувватларини тўлиқ ишга тушириб, етишмаётган миқдорини хориждан олиб кириш. Бу вариант ҳам арзонга тушмайди. Обороти катта бўлмаган савдо шохобчасига янги НКМ сотиб олиш малол келади, унинг келгусидаги фаолиятига салбий таъсир кўрсатади.\nТўртинчи вариант, энг мақбул йўл. Мавжуд назорат-касса машиналарини янги талабларга мувофиқ модернизация қилиш имкониятидан фойдаланиш. Бу вариант камчиқим эканлиги сабабли аксарият тадбиркорлар шуни афзал кўрсалар керак. Имконият яратилса бас.\nНазорат-касса машиналари билан ишловчи тадбиркорларга иложи борича кам харажат қилиб, мавжуд ускуналарни модернизация қилиш йўли билан онлайн НКМга ўтиш имконини бериш керак.\nБироқ барча НКМларни ҳам онлайн НКМ талабларига жавоб берадиган қилиб ўзгартирса бўладими, деган табиий савол юзага келади. Конструкциясини ўзгартиришнинг имкони бўлмайдиган моделлар борлиги аниқ. Бундай ускуналар эгаларини ҳозирданоқ тайёргарлик кўриб, янги НКМ сотиб олишлари кераклиги ҳақида огоҳлантириш зарур.\nБошқа тадбиркорларнинг мавжуд ускуналари ишдан чиққанлиги сабабли бугунги кундаёқ уни алмаштиришга эҳтиёж юзага келиши мумкин. Уларга ҳам модернизация қилса бўладиган назорат-касса машинасини сотиб олишни тавсия қилиш керак.\nБугунги кунда давлат назорат-касса машиналарини танлашда тадбиркорларга кўмак бера олади. Бунинг учун ҳуқуқий ва ташкилий механизмлар аллақачон яратилган, фақат улардан тўлақонли фойдаланилмаяпти.\nЭкспертлар бугуноқ вазиятни тузатиш мумкин, деган фикрдалар. Бунинг учун «Ўзэлтехсаноат» АЖ ишчи органи ҳисобланган Фискал хотирали назорат-касса машиналари ва уларнинг дастурий маҳсулотлари (версиялари) бўйича идоралараро ишчи комиссия ишини фаоллаштириш зарур холос.\nНафақат киритиш, балки чиқариб ташлаш ҳам муҳим\nБизда фақат Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қўлланиши рухсат этилган фискал хотирага эга бўлган назорат-касса машиналарининг давлат реестрига (бундан кейин – Давлат реестри) киритилган НКМлардан фойдаланиш мумкин. Мантиқ нуқтаи назаридан қараганда, бугунги кундаёқ унда онлайн НКМ талабларига жавоб берадиган қилиб модернизациялаш осон бўлган ускуналар қайд этилиши керак. Бироқ аслида ушбу рўйхатга нималар киритилган?\nХоҳловчилар ДСҚ сайтида Давлат реестри билан танишиб чиқишлари мумкин. Бу рўйхатда қайсилари бор? Жами 42 та ускуна...\nУнга янги НКМлар 2017 йилда киритилган. Учала моделнинг ҳаммаси ўзимизда ишлаб чиқарилгани, уларнинг иккитаси ўзбекистонлик конструкторларнинг ишланмалари эканлиги эътиборга лойиқ. Ушбу рўйхат 2016, 2014, 2013, 2012 йилларда ва ундан илгари тўлдирилган. Бу рўйхат «жонли» эканлигидан, ваколатли органлар унинг мавжудлигини унутмаганликларидан далолат беради.\nБироқ савол туғилади: нима сабабдан унда 1995 йилда киритилган ускуналар ҳанузгача қайд этилган? Бу йилда мамлакатимизда механик назорат-касса машиналаридан, бир неча ой ўтгач эса фискал хотирага эга бўлмаган НКМдан фойдаланишдан воз кечганлар. Моҳиятан олганда, ушбу моделлар реестрдан чиқарилгандан кейин бошқа НКМлар Давлат реестридан чиқариб ташланмаган.\nҲолбуки, ВМнинг 17.11.2011 йилдаги 306-сон қарорига мувофиқ, Идоралараро ишчи комиссияда шундай йўл тутиш учун кўп асослар бор.\nКомиссия, хусусан, қуйидаги назорат-касса машиналари моделларини (моделлари версияларини) реестрдан чиқариб ташлаши керак:\nмаънан эскирганлиги сабабли хўжалик юритувчи субъектлар томонидан амалиётда фойдаланилмаётган;\nишлаб чиқарилмаётган ва узоқ вақтдан (1–2 йил) буён бозорда эҳтиёт қисмлари бўлмаган.\nМутахассисларнинг фикрича, бу рўйхатда ана шу иккала параметрга жавоб берадиган ускуналар талайгина. Уларнинг рўйхатда мавжудлиги тадбиркорларни янглиштиради, шунингдек назорат-касса машиналарининг ноинсоф ишлаб чиқарувчилари ва тарқатувчилари учун қўл келади.\nБундан ташқари, 2014 йилда янги Ягона техник талаблар тасдиқланиши муносабати билан Давлат реестрига киритилган барча НКМлар ушбу талабларга мувофиқлиги юзасидан экспертизадан ўтказилиши керак эди. Бироқ бу ҳанузгача амалга оширилмаган. Рўйхатнинг ҳозирги ҳолати шундан далолат беради, унда 1987 йилда ишлаб чиқилган контроллерларда ишловчи ускуналар шу пайтгача қайд этиб келинмоқда.\nЭҳтимол, Давлат реестрининг долзарблигини, унга киритилган моделлар қонунчилик талабларига мувофиқлигини қайта кўриб чиқиш мақсадида Идоралараро ишчи комиссия йиғилишини ўтказиш пайти келгандир.\nЗамонавий назорат-касса машиналаридан фойдаланиш зарурати қайд этилган Президентнинг 29.09.2017 йилдаги ПҚ–3300-сон қарорига мувофиқ ҳам шундай қилиш зарур.\nҲатто энг прогрессив электр техника моделлари ҳам ишлаб чиқарила бошлаган пайтдан бошлаб 6–7 йил ўтгандан кейин ишлаб чиқаришдан олиб ташланади, кўп ҳолларда бу муддат янада қисқа бўлади. Сабаби – технологиялар ривожланишида. Беш йил аввал долзарб бўлган ускуна бугунги кунга келиб рақобатга дош бера олмайди. Назорат-касса машиналари ҳам бундан мустасно эмас. Бундан ташқари, 10–15 йил аввал яратилганларидан кўра бир неча йил илгари ишлаб чиқилган моделни фискал маълумотларни онлайн режимда узатувчи мавжуд ҳар қандай технологияларга мослаб модернизация қилиш осонроқ.\nКелгусида савдо жараёнлари автоматлаштирилганда улардан фойдалана олиш мумкинлигига баҳо берилса, бу ҳам муайян моделни реестрда қолдиришнинг мақсадга мувофиқлиги борасида қарор қабул қилиш учун туртки бўлади.\nРеестрнинг амалдаги шаклини ҳам Вазирлар Маҳкамасининг 17.11.2011 йилдаги 306-сон қарори талабларига мувофиқлаштириш лозим. Ана шунда тадбиркорлар хилма-хил назорат-касса машиналари орасидан кераклисини танлашда қийналмайдилар.\nМисол учун, Ўзбекистон товарлар ҳаракатини назорат қилиш ва ҳисобга олиш тизимларини жорий этиш йўлини танлади. Бу истиқболда савдо шохобчаси эгаси назорат-касса машинасига ўз савдо шохобчасида сотилаётган барча товарлар ҳақидаги маълумотларни киритиши кераклигини англатади. Бугунги кунда турар жой даҳасида жойлашган кичик дўконда ўрта ҳисобда 3 000 номланишдаги, супермаркетларда эса ундан кўп товарлар сотилади. Давлат реестрида ҳозир ҳам товарларнинг рақамли кодлари билан ишлай оладиган ускуналар мавжуд. Бунда киритилган моделлар орасида фақат юзлаб номланишдаги товарлар билан ишлаш имконини берадиганлари ҳам, ўн минглаб ва ундан ортиқ номланишдаги товарларга ишлов бериш имконини берадиганлари ҳам бор.\nДавлат реестрининг мавжуд шаклида бу ахборот акс эттирилмаган, тадбиркор унинг ушбу хусусияти ҳақида ахборот олиш учун ускуналардан фойдаланиш йўриқномасини ёхуд тегишли ахборотни излаб топиши зарур. Бу унча қулай ва самарали бўлмаган вариант. Давлат реестри белгиланган шаклга мувофиқлаштирилиб, унда ушбу ахборот акс эттирилганда, иш осонлашган бўлар эди.\nДавлат реестрининг мазмуни қонунчилик талабларига мувофиқлаштирилишини таъминлаш зарур, бу тадбиркорлар фойдаланадиган ускуналарни вақти-вақти билан янгилаб туриш имконини беради. Бу мамлакатимиз жаҳондаги технологияларни ривожлантириш тамойилларига мувофиқ ривожланишида муҳим омил бўлади.\nФикримизча, давлат замонавий юқори технологик ечимларни амалиётга самарали жорий этиш учун мавжуд имкониятлардан фойдаланибгина қолмай, бизнес билан очиқ-ошкор мулоқотни ҳам йўлга қўйиши лозим, бу билан инсофсиз тадбиркорларнинг йўли тўсилади.\nҚҚС қайд этилган чек қандай бўлиши керак\nЖиҳозни ўзи созлай оладими


Жануби-Шарқий Осиё Усама бин Ладини ҳибсга олинди\n27 январ 2021, Тошкент вақти: 00:42\nФарангис Саид Ҳамбали лақаби билан танилган Ридуан Исомиддиннинг Таиланд полицияси томонидан уч кун олдин ҳибсга олиниши аксил-террор урушдаги энг йирик ғалабалардан бири сифатида эътироф этилмоқда.\nАвстралия Бош вазири Жон Ховард ҳодиса юзасидан мана бундай деди:\n- Австралия ҳукумати Ҳамбалининг ҳибсга олинишидан ниҳоятда мамнун. Бу жуда катта аҳамиятга эга бўлган ҳодиса, чунки Ҳамбали Жануби-Шарқий Осиё Усама бин Ладини ҳисобланади.\nАйни вақтда Австралия раҳбари америкаликларни бу ғалаба билан табриклаб, Ал-Қайда террор тармоғига катта зарба берилганини таъкидлади.\nАҚШ президенти Жорж Буш ҳам террорчиларнинг энг катталаридан бўлган Ҳамбали ҳибсга олинганини олқишлади:\n- Биз катта террорчи Ҳамбалини қўлга туширдик. У қотил сифатида ҳаммага яхши таниш. У 11 сентябр террор ҳужумларини уюштирган Халид Шайҳ Муҳаммадга яқин одамлардан биридир.\nАлбатта, Ҳамбалининг Таиландда ҳибсга олиниши ва сўнг АҚШнинг Марказий разведка бошқармасига топширилиши катта аҳамиятга эга ҳодисадир. У 2002 йил октябр ойида Бали оролидаги тунги клублар, ўтган ҳафтада эса Жакартадаги “Марриот” меҳмонхонасидаги портлашларни уюштирганликда гумон қилинмоқда. Бали фожиаси 200 дан зиёд, “Марриот” ҳодисаси эса 12 одам ҳаётига зомин бўлди. Полиция тахминларига кўра, Ҳамбали, шунингдек, 2001 йил 11 сентябр террор ҳужумларини Усама бин Ладин билан биргаликда уюштирган бўлиши мумкин.\nҲозирда Ҳамбалининг қаердалиги номаълум. Тергов давом этмоқда. Берилаётган маълумотларга кўра, Ҳамбали шу йил октябр ойида Осиё-Тинч Океани Ассоциацияси саммити давомида портлашлар уюштиришни режалаштираётган эди. Демак, унинг ҳибсга олиниши ҳужумлар олди олинганини англатади.\nҲақиқатан ҳам шундайми? Ал-Қайда террор тармоғининг бир қисми бўлмиш “Жамааи Исломия” ташкилотининг бир аъзоси ҳибсга олингани терроризмнинг тўхтаганини англатадими?\nМутахассислар фикрича, қарийб 10 йил аввал тузилган “Жамааи Исломия” ташкилотининг мақсадлари ва услублари бугунги кунда ўзгача. Унинг сафлари ҳам анча кенгайган. Ҳозирда унга 300дан 400 гача яхши тайёргарлик кўрган жангари киради. Сўнгги пайтда ташкилотнинг бир неча аъзоси ҳибсга олинганига қарамай, мутахассислар таъкидлашларича, “Жамааи Исломия” ўз террор фаолиятини давом эттираверади.\nБостондаги Симмонс коллежи профессори, яқинда чоп этилиши кутилаётган “Жануби-Шарқий Осиёда Ислом”, деб номланган китоб муаллифи Захари Абуза айтишича, сўнгги 7 йил давомида “Жамааи Исломия” сафларига кўплаб янги аъзолар жалб этилди, улар учун тренинглар ташкил қилинди, янги ширкатлар таъсис этилиб, террорчилик фаолияти учун қўшимча маблағ ажратилди.\nТренинг ўтган жангарилар сони кўпайганидан сўнг 2000 йил декабрида ташкилот Индонезия, сўнг Филиппин пойтахти Манила метросида қатор бомба портлашлари уюштирди. Ўтган октябр Бали, бу йил август ойи эса “Марриот” меҳмонхонасидаги хуруж ташкилотнинг кучаяётганини англатади, деб ҳисоблайди профессор Абуза. У, шунингдек, бундан сўнг АҚШнинг етти йирик компанияси, шу жумладан Халлибёртон, Экксон Мобил, Юнокал ширкатлари террорчилар нишонига айланганини таъкидлайди. “Бунинг натижасида Индонезия ва умуман Жанубий-Шарқий Осиё иқтисодига катта зарар етказилади. Террорчилар мақсади айнан шу”, - дейди профессор Абуза. Режа муаллифларидан бири, мутахассис фикрича, Ҳамбали бўлган.


Қирғизистонда сайланган президент Сўўрўнбай Жээнбековнинг инагурация маросими ўтказилади\nСайланган президент Сўўрўнбай Жээнбеков (чапда) Алмазбек Атамбаев билан.\nҚирғизистонда 24 ноябрь куни янги сайланган президент Сўўрўнбай Жээнбековнинг инагурация маросими ўтказилади.\n“Ала Арча” давлат резиденциясида ўтказиладиган инагурация маросимига хориж давлатлари президентлари ва ҳукумат делегациялари таклиф қилинмаган. Маросимда хориж давлатлари элчилари, давлат ва сиёсат арборблари, жамоатчилик ва халқаро ташкилот вакилларидан иборат 450 киши иштирок этиши режалаштирилган.\nИнагурация маросимига давлат бюджетидан 8 миллион 404 минг сом (доллар ҳисобида 120 минг доллардан кўпроқ) маблағ сарфланади.


Ўзбекистоннинг табиий иқлим шароити қишлоқ хўжалиги экинларни ҳосилдорлигини оширишда асалари оилаларни замоновий илғор технология асосида экинзорларда боқиб, асаларчилик маҳсулотлар етиштиришни кўпайтириш учун қулай имкониятга эга. Асал, мум, гулчанги, прополис, асалари сути ва захри ниҳоятда қимматбаҳо неъматлар бўлиб, инсон саломатлиги, тиббиёт ва фармацевтика саноати учун жуда ноёб хом ашё саналади.\nҚишлоқ хўжалик экинларни асаларилар ёрдамида чанглатиш экинлар ҳосилдорлиги оширишга катта таъсир бор. Ғўза ўсимлиги асаларилар билан чанглатилса, ҳосилдорлик 25% гача ортиши, кўсаклар сони 12-13% га кўпайиши илмий жихатда исботланган. Шунинг билан бирга кўсакларни етилиш муддатлари тезлашади, тола ва уруғ сифати яхшиланади. Чигитнинг унувчанлик қобилияти ортади ва пуч уруғлар сони камаяди.\nАсаларилар ғўза, мевали боғлар, полиз ва резавор мевалар гулини четдан чанглатиш натижасида уларни турларни соғломлаштириш ва юқори маҳсулдор навларни вужудга келтиришга шароит яратади. Бу ўз аҳамиятига кўра асаларичиликда маҳсулот етиштиришга нисбатан мухимроқ ҳисобланади.\nАсаларилар орқали боғларда, сабзовотчиликда, уруғчилигида ва пахтачиликда гулларни четдан чанглатиш мева ва сабзовотларнинг харидорбоп кўринишини яхшилайди. Асаларилар билан чанглантирилган дарахтлар ва ўсимликлар уруғидан экилган ўсимликлар, мевалар ва полиз экинларни ўсиш қобилияти юқори бўлади.\nДарахтларни гуллаш вақтида боғзорларга асалари оилаларни жойлаштирилиб, асаларилар ёрдамида чангланганда боғларни хосилдорлиги ошган. Фарғона вилояти асаларичилик уюшмасида қишлоқ хўжалик экинларни асаларилар билан чанглатиш ҳисобига мевали дарахтлар хосилдорлиги ошириш бўйича олиб борган илмий тадқиқот ишларида ўрганиб кўрилган. Масалан, шафтоли ҳосилдорлиги 1,2 мартага, беҳи 1,43 мартага, олма хосилдорлиги 6-8,3 мартагача, олхўри ҳосилдорлиги 8-11 мартага, гилос ҳосилдорлиги 15-20 мартагача ва ўрик ҳосилдорлиги эса 5-5,9 мартагача ошганлиги аниқланган.\nРеспублика бўйича ўтказилган тажирабаларга асосланиб, ўсимлик ва боғларни чанглаш учун керак бўладиган асалари оилаларининг сони қуйидаги миқдорда бўлиши тавсия этилади:\nузумзор учун 2-3 асалари оиласи;\nуруғлик пиёзга 0,5-1 асалари оиласи;\nуруғлик сабзи 0,5-1 асалари оиласи;\nолма, олхўри, беҳи, нок, ўрик, шафтоли каби меваларга 3 асалари оиласи;\nолча ҳамда гилос дарахтлари учун 4 асалари оиласи.\nҚишлоқ хўжалик экинларини асаларилар ёрдамида чанглатишда асаларичилик иқтисослашган хўжаликлар билан келишув шартномалари асосида келтирилган меъёрини эътиборга олган ҳолда амалга оширилади.\nАсалари канаси зарари


Эронда ўқитувчилар уч кундан бери иш ташлаш тадбирини ўтказмоқда\nЭрондаги иш ташлашда иштирок этаётган ўқитувчилар гуруҳи.\nЭрон шаҳарларида уч кундан бери мактаб ўқитувчилари иш ташлаш тадбирини ўтказмоқда. Улар ойликларнинг озлиги ва ўқитувчилар ҳуқуқини ҳимоя қилган фаоллар қамоқларга ташланганидан норозилик билдирмоқдалар.\nИш ташлаш Эрон ўқитувчиларининг мувофиқлаштирув кенгашлари синдикати томонидан уюштирилди.\nХабарда айтилишича, Теҳрон, Исфахон, Ҳамадон, Караж, Керманшох, Широз, Язд шаҳарларида мингдан ортиқ бошланғич ва ўрта мактаб ўқитувчилари норозилик билдирмоқда.\nЭрон давлат нашрлари иш ташлаш ҳақида хабар бермади. Расмийлар ҳам бу борада изоҳ бермаяптилар.\nИш ташлашда иштирок этаётган ўқитувчиларга нисбатан куч қўлланилмаётгани ва улар полиция томонидан қўлга олинмаётгани билдирилди. Ўқитувчиларнинг бундан аввалги иш ташлашлари пайтида кўплаб одамлдар қўлга олинган эди.\nЭронлик ўқитувчилар ўтган йили икки марта иш ташлаш тадбирини ўтказган. 2017 йилнинг декабри ва 2018 йилнинг январь ойларида Эрондаги 80дан ортиқ шаҳарларда одамлар нархлар кўтарилишига, ишсизлик ва коррупцияга қарши норозилик намойишларига чиққан эди.


Ўзбекистон ЯИМдаги саноат улушини 35 фоизга етказмоқчи\nЎзбекистон ҳукумати 2020 йилгача мамлакат ялпи ички маҳсулотидаги саноат улушини 35 фоизга етказмоқчи. Айни пайтда бу кўрсаткич 24 фоиздан кўпроқни ташкил қилади.\nМарказий Осиё янгиликлар хизматининг маълум қилишича, бу мақсадга эришиш учун Ўзбекистон иқтисодиёт вазирлиги 2015-2020 йилларга мўлжалланган махсус дастурни ишлаб чиқмоқда. Дастурга асосан саноатни ривожлантириш учун 2020 йилгача жами 50 миллиард долларга тенг лойиҳаларни амалга ошириш назарда тутилган.\nМаълумотда айтилишича, 2011-2015 йилларга мўлжалланган саноатни ривожлантириш дастурида Ўзбекистон ҳукумати 30 миллиард доллардан ортиқроқ лойиҳаларни амалга ошириши назарода тутилган эди. Хабарда эълон қилинган кўрсаткичларга қай даражада эришилгани ҳақида маълумот берилмаган.


10:30 / 18.03.2018\nПрезидент Самарқанд вилоятига хорижий инвестицияларни олиб кириш бўйича салмоқли ишлар амалга оширилиши кераклигини уқдирди. Ўзбекистон раҳбари Самарқанд вилоятида хорижий сармоядорлар учун имкониятлар чексизлигини қайд этар экан, Паст Дарғом туманида ўтказилган видеоселекторда инвесторларни ким топиб келтиришига доир фикрларини билдирди.\n«Ҳар бир туман ҳокими бир ойда 1 млн доллар олиб келмаса, унақа ҳокимнинг нима кераги бор? Мана аэропорт бор, ҳокимлар ҳар ойда 15 кун Кореяга, Хитой, Малайзия, Индонезияга борсин. Бизга туманга қоровул керак эмас. Ўзимизнинг участка нозирларимиз бор. Маҳалламиз бор», - дея президентнинг сўзларини келтирган Kun.uz мухбири.\nШавкат Мирзиёев ўз маърузасида, шунингдек, хорижий инвесторларни қийнаб келаётган муаммоларга ҳам эътибор қаратиб, коррупцияга аралашган амалдорни ўша куни қаматишини таъкидлади.\n«Ҳар бир туманга хориждан инвестиция олиб кириш бўйича муовин бердим. Натижа йўқ. Ўзи келган одамни ҳам сарсон-саргордон қиласизлар, 10 фоизини бер, 20 фоизини бер. У замон ўтиб бўлди. Бирорта одам коррупцияга аралашса, ўша куни қаматтираман. Ким бўлишидан қатъи назар. Мана эшитаяпсизлар, қанча одамни қаматвордим. Нега десангиз, порахўр ҳаммаси. Бош прокурорни нега қамадим? Ҳаммаси ўғри эди. Ҳар бир туман прокурори қанчадан пул берганини булбулдек сайраб ётибди турмада.\nҚўлимиз калта эди, бир-иккита ташкилотлар бор эди. Ғўддайиб, атрофимизда пойлаб юрарди. Ўзлари энг катта ўғри эди. Бу ҳам ҳақиқат. Энди ишлаш керак. Мана биз шароит қилиб беряпмиз. Аравани тортиш керак», - деди Шавкат Мирзиёев.


Тунис расмийлари меҳмонхоналарда қуролли қўриқчилар сонини кўпайтирмоқчи\n01 декабр 2020, Тошкент вақти: 14:39\nТунисда 26 июнь куни содир этилган ҳужумда ҳалок бўлганларнинг аксарияти хорижлик сайёҳлар экани айтилмоқда.\nТунис расмийлари саёҳат объектлари ва меҳмонхоналарни қўриқлаш учун мингга яқин қуролли полициячини жалб қилмоқчилар.\nБу қарор Сус курорт шаҳарчасида сайёҳларга қарши уюштирилган ҳужумдан кейин қабул қилинди.\n26 июнь куни 24 ёшли тунислик шахс томонидан Marhaba меҳмонхонасига қилинган ҳужум чоғида 38 киши ҳалок бўлган, ўнлаб одам жароҳатланган. Ярадорлардан айримларининг аҳволи оғирлиги айтилмоқда.\nМазкур ҳужум учун масъулиятни “Исломий давлат” гуруҳи ўз зиммасига олган.\nТунис президенти Бежи Қоид ас-Сабсий келажакда бу каби жиноятлар содир этилишига йўл қўймаслик бўйича “махсус чоралар” кўриш имкониятини қараб чиқиши ҳақида ҳукуматга топшириқ берди.\nАввалроқ Тунис расмийлари ҳукумат назоратида бўлмаган 80 та масжидни ёпишга қарор қилгандилар.


Қозон шаҳрида фирибгарлик, солиқ тўлашдан бўйин товлаш ва жиноий даромадни легаллаштиришда айбланиб, халқаро қидирувда бўлган ўзбекистонлик ҳибсга олинди\n11 February 2020, 22:42 281 ... Ҳодисалар\nЎзбекистон, Тошкент – Batafsil.uz ЯА. Қозон шаҳрида халқаро қидирувда бўлган 32 ёшли Ўзбекистон фуқароси Виктор Ким ҳибсга олинган. Россия ОАВга асосланган ҳолда мухбиримиз берган хабарга кўра, у фирибгарлик, солиқларни тўлашдан бўйин товлаш ва жиноий даромадни легаллаштиришда айбланмоқда.\nВиктор Кимга қарши айблов 2016 йил май ойида Тошкент ҳуқуқ-тартибот идоралари томонидан сиртдан қўзғатилган. Унинг жиноятлари рўйхатидан шунингдек, савдо қоидаларини бузиш ва сохта штамплар тайёрлаш ўрин олган.\nБарча жиноятлар тижорат фирмалар фаолияти билан боғлиқ. Қозон шаҳри Советский туман суди матбуот хизматига асосланиб “Реальное время” нашрининг хабар беришича, прокуратуранинг ҳисоб-китобига кўра, Ким томонидан етказилган зарар 2,5 миллиард долларга баҳоланмоқда. Жиноят ишлари бўйича Тошкент шаҳар Чилонзор туман суди айбланувчини сиртдан ҳибсга олиш тўғрисида қарор қабул қилиб, шундан сўнг прокуратура уни халқаро қидирувга берган.\nВиктор Ким 2019 йилнинг октябрь ойида Қозон шаҳрида ҳибсга олинган. Экстрадиция қилинишини кутиб яширинмаслиги учун Совет туман судининг қарори асосида у қамоққа олинган. 11 февраль куни суд ҳибсда сақлаш муддатини узайтириш тўғрисида прокурор илтимосини кўриб чиқади.\nРоссиянинг “Реальное время” нашрининг ёзишича, Россия Федерацияси Бош прокуратураси ўзбекистонликни республикага бериш тўғрисидаги сўровни қабул қилиб олган.


Университетга қабул жараёнидаги барча сўнгги ўзгаришлар бир мақолада — Minbar\n14 май 10:54 3 дақиқада ўқийсиз Ё ҳаёт, ё мамот\nЎзбекистон президентининг ва Вазирлар маҳкамасининг қарорлари билан олий ўқув муассасаларига қабул жараёнига бир қатор оламшумул ўзгаришлар киритилди.\nАбитуриентлар учтагача бакалавриат йўналишида танловда иштирок этиши мумкин\n2019/2020-ўқув йили қабулидан бошлаб абитуриентларга олий таълим муассасаларининг тест синови топшириладиган фанлар мажмуаси бир хил бўлган учтагача бакалавриат таълим йўналишида танловда иштирок этиш ҳуқуқи берилди.\nОлий таълим муассасасига ўқишга қабул қилиш бўйича тест синовлари июль-август ойларида ўтказилади.\nАбитуриентнинг тест синовида тўплаган баллари ҳақидаги маълумот тест синови ўтказилган куннинг эртасига, унинг талабаликка тавсия этилгани ёки этилмагани бўйича белгиланган тартибда тасдиқланган танлов натижаси эса тест синовини ўтказиш жараёни тўлиқ якунланганидан кейин бир ҳафта муддат ичида Давлат тест марказининг расмий веб-сайтида эълон қилинади.\nКелгуси ўқув йилидан абитуриентлар 5 та фандан тест синови топширадилар, 3 таси мажбурий\n2020/2021-ўқув йили қабулидан бошлаб тест синови топшириладиган фанлар мажмуаси икки бўлимга ажратилади.\nБиринчи бўлимга барча тест топширувчилар учун мажбурий бўлган қуйидаги учта фан киритилади:\nона тили (ўзбек, рус ёки қорақалпоқ тили);\nИккинчи бўлимга абитуриент танлаган бакалавриат таълим йўналишига мос иккита фан киритилади.\nIELTS, TOEFL (инглиз тили), DELF (француз тили), Goethe-Zertifikat (немис тили) ва бир қатор бошқа хорижий тилларнинг халқаро сертификатига эга абитуриентларга шу фандан белгиланган максимал балл берилиб, тестдан озод этилади.\nМасалан, агар инглиз тили биринчи фан сифатида киритилган бакалавриат йўналишларига ҳужжат топширган бўлса:\nInternational English Learning Testing System (IELTS 5,5) ва ундан юқори,\nTest of English as a Foreign Language (TOEFL IBT 72) ва ундан юқори,\nCambridge Assessment English FCE ва ундан юқори кўрсаткичларга эга бўлишлари керак.\nИнглиз тили биринчи фан бўлмаган бошқа бакалавриат йўналишларида:\nTest of English as a Foreign Language (TOEFL IBT 42) ва ундан юқори,\nCambridge Assessment English PET, B1 ва ундан юқори кўрсаткичларга эга бўлишлари керак.\nМагистратура йўналишларида ҳам шундай тартиб жорий этилади.\nБу нафақат инглиз тилига, балки немис, француз, испан, араб, форс, дари, ҳинд, урду, хитой, корейс, уйғур, итальян, япон тилларига ҳам тааллуқли.\nҲужжатлар университет қабул комиссиясига топширилмайди\nАбитуриентлардан ҳужжатлар фақат Давлат хизматлари марказлари ёки Ўзбекистон Республикаси Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали қабул қилинади.\nҚайта тест топшираётганлар пул тўлайди\nТест синовлари ташкил этилаётган ўқув йилидан аввалги йилларда таълим муассасаларини тугатган абитуриентлардан тест синовларида иштирок этиши учун ЭКИҲнинг ярим баравари (101 минг 365 сўм) миқдорида тўлов ундирилади.\nНогирон ёки тўлиқ давлат таъминотидаги шахслар бундан мустасно.\n17 июн 20:04 35 дақиқада ўқийсиз\n30 мар 09:25 1 дақиқада ўқийсиз\n15 мар 10:35 1 дақиқада ўқийсиз


Бахтиёр Исабек. Буюк қомусий олим - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Илм ва фанАдабиётБахтиёр Исабек. Буюк қомусий олим\nЧоп этилган 17.05.2019 19.04.2019 МуаллифZiyouz.uz\nТилшунос олим сифатида буюк тилшунос Маҳмуд Кошғарийнинг “Девони луғатит турк” асарини қайта-қайта ўқийман. Қизиғи, бу асар билан қанча кўп шуғуллансангиз, шунча кўп илмий ҳақиқатлар, янги хулосаларга дуч келасиз ва буюк олимнинг илмий салоҳияти, ўткир зеҳни, кенг мушоҳадасидан ҳайратга тушасиз. Тилимизнинг салкам минг йил олдинги ҳолати ва бугунги шакли ҳақида муайян қиёсий тўхтамлар чиқариш имконига эга бўласиз. Шу муносабат билан қадим тилимизнинг ривожи йўлида оламшумул хизмат қилган олимнинг илмий изланишлари ҳақида айрим мулоҳазаларимни муҳтарам журналхонлар билан ўртоқлашсам.\nМилодий IX асрдан XVI асргача бўлган узоқ муддат тарихимизнинг маданият ва илм-фан тараққий этган ажойиб даври эди. Бу даврнинг улуғ алломалари қаторида Маҳмуд ибн ал-Ҳусайн ибн ал-Муҳаммад Кошғарийнинг алоҳида ўрни бор. Бу улуғ бобомизнинг бизгача етиб келган ягона асари “Девони луғатит турк”дир. Лекин мана шу бир асарнинг ўзи биланоқ Маҳмуд Кошғарий жаҳон тилшунослиги, хусусан, туркологияда энг йирик, истеъдодли олимлар қаторида етакчи ўринни мустаҳкам эгаллади. Яна шуниси эътиборлики, асар ёзилганидан кейин орадан 800 йил ўтиб, жаҳон илм аҳлига маълум бўлганига қарамай, туркология фанининг кейинги тараққиётига беқиёс таъсир кўрсатди. “Туркология” деганда фақат тилшунослик билимини эмас, туркийлар тарихи, этнографияси, адабиёти, оғзаки адабиёти, тарихий географияси, картографиясини тушунсак, Маҳмуд Кошғарийнинг илмий хизмат кўламини анча равшан кўра бошлаган бўламиз.\nЎрта асрларда юзага келган араб тилшунослиги замонасининг энг илғор тилшунослиги бўлиб, унинг ўрганиш объекти, асосан, араб тили бўлган, бошқа тилларга икки ва кўп тилли луғатлар тузиш жараёнидагина, яъни уларнинг фақат лексикасига эътибор берилган. Бундай луғатларда араб тилига нисбатан алоҳида ҳурмат, унинг луғавий қудратини кучайтириб кўрсатиш тамойиллари кучли бўлгани ҳолда, Маҳмуд Кошғарий биринчи бўлиб, туркий тилни араб тили билан тенг қудратли тил сифатида кўриб, “бу икки тилни мусобақа қилиб чопишаётган икки улоқчи от”га менгзайди. Олим ўша даврда араб тили сиёсатда, илмда ҳукмрон мавқега эга бўлишига қарамай, ўз ватандошлари ва ҳукмрон салтанат аъёнларига туркий тил тузилиши: фонетикаси, грамматикаси, сўз ясалиши, лексикасини ўрганишни илк бора бошлаб берди. Мана шундай тушунча асосида олим араб тилли инсонларни “туркий тилни ўрганиб, ҳукмдорлар илтифотига сазовор бўлиш”га ундайди.\nШундай қилиб, аслида амалий мақсадда ёзган асари билан Маҳмуд Кошғарий Яссавий ва Навоийлардан ҳам олдин туркий тил инсоният ҳамжамиятида ўз ўрнига эга бўлиши учун, унинг қўлланиш доираси кенгайиши учун, туркий тил софлиги учун курашнинг етакчисига айланди.\nАгар ҳозирги замон филолог олимлари ҳам туркий тилдаги сингармонизм ҳодисасини унлилар чўзиқлиги билан чалкаштириб, баъзилари фақат унлилар уйғунлиги билан чегаралаб юрган бўлса, бундан минг йил олдин бу фонетик ҳодисани соддагина қилиб: “к” товуши қўлланган масдарда ўтган замон ва ҳозирги замон (феъллари) юмшоқ, “қ” товуши қўлланган сўзларда қалин бўлиши доимий ва асосий қоидадир”, дейиш билан, биринчидан, унлиларнинг чўзиқ ёки қисқа бўлиши сингармонизмга алоқаси йўқлигини илмий исботлаган бўлса, иккинчидан, тил билимига дохил кишиларга сингармонизм сўздаги барча товушларга (унлилар ва ундошларга) бирдек тегишли эканлигини исботлаб берди. Бу фикр ҳозиргача “туркий тилларда ундошларнинг юмшоқ ва қаттиқ вариантлари борми-йўқми” каби долзарб саволларга ҳам жавоб эди.\nМаҳмуд Кошғарий аслида онгли тарзда туркий тиллар қиёсий грамматикаси ва лексикологиясини яратди, туркий тиллар лаҳжаларидаги товуш мосликлари, унлилар сингармонизми, туркий тиллар морфемаларини ажратиб кўрсатиб, уларни синчиклаб таҳлил қилди. Афсуски, ўз ғоялари билан давридан илгарилаб кетган бу асар, тилшуносликнинг тараққиётига ўз вақтида таъсир ўтказа олмади, чунки у фақат 1912–1915 йиллардагина кашф қилинди.\nМаҳмуд Кошғарий илмий методи билан, қиёсий-тарихий метод асосчиларидан бири ҳисобланмиш Якоб Гримм методини солиштириб кўрайлик. Чунки Гримм ҳам бир тил оиласи доирасида илмий ишлар олиб борган. Н.А.Кондрашов: “Гримм алоҳида олинган ҳинд-оврупо тиллари тарихини ўрганишда тил фактларига амалий ёндошиши билан бошқа тиллар тадқиқотчиларига мислсиз таъсир кўрсатди. “Немис грамматикаси” асарида Гримм тилшуносликнинг умумий қоидаларини яратиш ёки дадил бир фикрларни илгари суриш йўлидан бормади. У қариндош тилларни ўрганишга тарихий ёндошиб, герман тилларида грамматик шакллар ўзгаришининг ҳақиқий манзарасини акс эттирди. Гриммнинг яна бир тамойили фактларни синчиклаб ўрганишга интилиши эди. Ҳинд-оврупо бобо тилидаги “бҳ”, “дҳ”, “гҳ” товушлари герман тилларида: “б”, “д”, “г”га; ҳинд-оврупо тилидаги “б”, “д”, “к” товушлари эса “п”, “т”, “к”га ўзгаришини кўплаб тил фактлари асосида исботлаб берди. Бу фонетик қонунларнинг дастлабки намунаси бўлиб, исталган ҳозирги замон тили тарихи ана шуни эътироф этиш ва англашга таянади”.\nХIХ асрда Оврупода вужудга келган қиёсий-тарихий тилшунослик билан ХI асрдаги Маҳмуд Кошғарий ижоди орасидаги фарқни аниқлаб хулоса чиқаришни биз ўқувчиларимизнинг ўзларига қолдирамиз ва бунинг учун “Девон”дан айрим фактларни келтирамиз:\n“ўғузлар ва қипчоқлар (қорахонийлар лаҳжасидаги – давр адабий тилидаги. – Б.И.) “н” ўрнига “қ” қўллаб, “ғ” ни тамоман туширадилар. Бу тизимли бир қоидадир”;\n“…“б” товуши билан “т” товуши, “н” товуши билан “л” товуши алмашиниши ва бошқа алмашишлар доимийдир”;\n“Билгинки, бу тилда феъллар буйруқдан ясалади. Буйруқ шакли ўзак бўлиб… феъл шакллари буйруқ охирига турли қўшимчалар қўшиш билан ясалади”.\nБулардан ташқари, туркий тиллар (аниқроғи лаҳжалар, чунки Маҳмуд Кошғарий қарашича, туркий тиллар ҳозирги тушунчадаги қариндош тиллар эмаслиги, балки бир-бирига нисбатан лаҳжа, шева мақомида эканлиги аниқ кўриниб туради)ни ўрганишни осонлаштириш учун ҳам қиёсий қоида, яъни ўзига хос метод қўллаганини таъкидлайди: “…асарнинг қийматини ошириш, фойдаланувчиларга осонлик туғдириш… (мақсадида) ҳар бир қабила тили хусусиятларига кўра қиёсий қоидалар туздим”.\nКошғарий мазкур асарда фақат қариндош тилларнинг (генеологик) қиёсигагина эмас, бошқа тилларнинг ҳам (типологик) фонетик ва грамматик хусусиятларини қиёслаган. Олимнинг араб тилидаги олд қўшимчалар билан туркий тилдаги ўзакдан кейин қўшиладиган қўшимчалар вазифаси бирлиги ҳақидаги қараши қуйидаги кўчирмада акс этади: “…бу хил сўз охиридаги “к//г” қўшимчалари арабча феъл олдига қўшилиб, қурол оти ясовчи “м”га ўхшайди”.\nАраб тили билан туркийчани мукаммал ўзлаштирган олим туркийда “улук” сўзининг “улуш” шакли ҳам борлиги ҳақида фикр юритиб, бу ўринда “к” товуши “ш”га айланиши ҳодисасини араб тилидаги бир мисол билан қиёслайди ва “бу ҳар икки тилда “к”ли шакл дастлабки, “ш”ли шакл кейинги” эканлигини айтиб ўтади. Гарчи “Девони луғатит турк”да бобо тилни тиклаш мақсади бўлмаса-да, бу жараёнда тилда табиий ўзгаришлар, тарихий тараққиёт бўлганини қайд этади.\nШу ўринда Маҳмуд Кошғарий араб тилшунослиги таъсирида туркий тилдаги сўзларни морфологик жиҳатдан уч туркумга (исм, феъл, ёрдамчилар) ажратгани ҳақидаги қарашга оид айрим мулоҳазаларни билдириб ўтсак.\nЯқин-яқингача “Маҳмуд Кошғарий ўрта асрлар араб тилшунослиги ва тили таъсирида туркий тилда ҳам ҳозирги тилшунослигимиздаги от, сифат, сон, олмош, равишлар ўрнида битта сўз туркуми – исмни ажратиб кўрсатиб, уни араб тили қолипига тиқиштирган” деган нохолис хулосалар мавжуд эди. Кошғарий мазкур асарда нима учун туркий тилда фақат учтагина сўз туркуми бор деб ҳисоблаган? Бу саволга қуйидаги асослар орқали жавоб топиш мумкин:\n1) туркий тилларда (ўша даврда ҳам, ҳозир ҳам) исм деб атаган сўз туркумлари (от, сифат, сон, олмош) орасида шаклий фарқ йўқ, мазмун фарқлари эса морфологик ажратиш учун асос бўла олмайди;\n2) исмларнинг турланишида бир-биридан фарқ қиладиган жиҳати йўқ, яъни бегона тиллардаги каби ҳар бир сўз туркуми ўзининг турланиш тизимига эга эмас. Феъл (унинг биз ҳозир феълнинг вазифадошлик шакллари ҳисоблайдиган сифатдош ва ҳаракат номининг айрим турларини олим асосли равишда исм тоифасига киритади) ва ёрдамчилардан бошқа ҳамма сўзлар турлана олади;\n3) исм деб аталган бир туркум сўзлар иккинчи туркумга ҳеч қандай морфологик ўзгаришсиз ўта олади. Биз буни асоссиз тарзда “отлашиш” деб атадик, ҳолбуки, тилимизда фақат отлашиш эмас, сифатлашиш (тахта кўприк), равишлашиш (яхши гапирди) каби ҳоллар борлигини синтактик ўлчовлар билан ўлчашга мажбур бўлдик. Умуман олганда, туркий тилда сўз туркумларининг биридан иккинчисига ўтиши Маҳмуд Кошғарий белгилаганидек, улар бир катта – исм аталмиш сўз туркуми билан боғланишини кўрсатади;\n4) туркий тилда исмлар билан феъллар орасида ҳам баъзан чегара йўқолиши, бу тилнинг бошқа тиллардан ажратиб турадиган муҳим жиҳатидирки, ҳозирги ўзбек тилидаги мисоллар буни тўла тасдиқлайди, яъни исмлар ҳеч қандай морфологик тайёргарликсиз туслана олади: одамман, одамсан, одам// одаммиз, одамсиз, одам // ёмонман, ёмонсан, ёмон// ёмонмиз, ёмонсиз, ёмон// кимман, кимсан, ким// киммиз, кимсиз(лар), кимлар//озман, озсан, оз// озмиз, озсиз, оз. Бу тусланиш феълнинг ўқийман, ўқийсан, ўқийди// ўқиймиз, ўқийсиз, ўқийди тусланиши билан айнан эканлиги исбот талаб қилмас ҳақиқатдир.\nЮқоридаги қарашлардан келиб чиқиб, Маҳмуд Кошғарий араб тили, араб тилшунослиги таъсирида эмас, балки туркий тилнинг табиий хусусиятлари ва морфологик ўзига хосликларидан келиб чиқиб, туркий тилдаги сўз туркумларини учта деб белгилайди, деб хулоса чиқариш илмийроқдир.\nБундан ташқари, биз рус тилшунослиги воситасида Европа тилшунослигидан кириб келган – аналогия, метонимия, метафора каби илмий тушунчалар бизнинг тилшунослигимизда бундан 800 йил муқаддам Кошғарий қайд этган мисолларда мавжудлигини кўришимиз мумкин. Шунингдек, турли тилларнинг ўзаро муносабати масаласида ҳам Маҳмуд Кошғарий ўз замонасидан анча ўзиб кетган эди. У туркий тиллар учун “ҳ” товуши ёт эканлиги ҳақида сўз юритиб: “хўтанлилар сўзида бу товуш учрайди, чунки бу ҳинд тилининг таъсиридир”, дейди. Менимча, бу мисолни жаҳон тилшунослиги тарихида қўшни яшаган халқлар тили бир-бирига фақат лексик эмас, фонетик томондан ҳам таъсир этиши масаласида келтирилган дастлабки илмий далил сифатида қабул қилиш мумкин.\nМаҳмуд Кошғарий ота тилининг мантиқий тил эканлигини англаб, бу билан фахрланганини биз доим ёдда тутишимиз ва у зотга тилимизга муносабат масаласида эргашишимиз керак. Масалан, тилимизда кишини унча хурсанд қилмайдиган бир қайта ўзлашма бор: руслар “Гора с горой невстречается, человек с человеком встречает”, дейди. Биз уни “Тоғ тоғ билан учрашмайди, одам одам билан учрашади”, дея таржима қилганмиз. Ҳолбуки, Маҳмуд Кошғарийнинг “Девони луғатит турк” асари кашф қилингач, бу мақол “Тоғ тоғ билан қовушмас, киши киши билан қовушур” шаклида ўз мақолимиз эканлиги маълум бўлди. Гап бу ерда мақол ҳақида эмас, балки тилдаги мантиқийлик ҳақида кетмоқда. Кошғарийдаги “қовушмас” сўзи русларда “учрашмас” шаклида нотўғри олинган. “Учрашмоқ” феълини эса тоққа нисбатан қўллаш нотўғри. Чунки тоғ жонли мавжудотлар каби ҳаракатланиш қобилиятига эмас. Ана шунинг учун ҳам Кошғарий масалага тўғри ёндашган.\nХулоса ўрнида шуни таъкидлаш керакки, Маҳмуд Кошғарий бу асари билан туркий тил билимдони сифатида ўз она тили қудрати, жозибасининг дунё миқёсида тан олинишига улкан ҳисса қўшди. Тилшунослигимизнинг тамалтошини қўйган қомусий олим сифатида ҳам унинг хизматлари бебаҳо. Бундан-да муҳими, тилшунос бобомиз она тилининг тақдири учун жонкуярлик қилувчилар сафида ҳам илғордир.\n«Жаҳон адабиёти», 2016 йил, 5-сон\n← Аввалги Аввалги Шавкат Раҳмон. Уйғоқ тоғлар\nКейинги → Кейинги: Бахтиёр Менглиев. Юксалиш методологияси ҳақида ўйлар


КИТОБ КИРГАН ХОНАДОНДА\n≡Китоб бу — мўъжиза 10:43, 16.03.2017 ✔893\nҳар куни маънавият байрами\nКитоб байрамининг қанчалик катта хурсандчилик эканини, менимча, китобга ошно ҳар бир киши яхши тушунади.\nҚЎШРАБОТГА КИТОБ ДЎКОНИ КЕРАК...МИ?\n≡Китоб бу — мўъжиза 10:06, 09.03.2017 ✔1201\nБундан икки йил илгари, айни ёз чилласида Қўшработ тумани марказида тадбиркорликни янада ривожлантириш масалаларига бағишланган катта йиғилиш бўлган эди.\nУМРБОҚИЙ КИТОБЛАР ВАРАҚЛАБ ЎҚИЛМАЙДИ\n≡Китоб бу — мўъжиза 10:01, 02.03.2017 ✔1801\nКитобхонликни шакллантириш учун оила давраси ва боғчалар катта аҳамиятга эга. Аввало, ота-онанинг ўзи китобхон бўлиши, китоб ўқиб, ундаги айрим ҳолатларни гапириб бериши лозим. Шундагина маърифатли оила шаклланади.\nМАСТ ОТАНИНГ ТАНБЕҲИ\n≡Китоб бу — мўъжиза 11:16, 23.02.2017 ✔1206\nёхуд ёзувчининг китоб чоп этиш ва тарқатиш масаласига муносабати\nҲаётда номуҳим нарсанинг ўзи йўқ. Инсонга аввало саломатлик, таом, билим, сўнгра оиласи, қавм-қариндошларининг фаровон турмушини таъминлайдиган қулайликлар, хуллас, барча-барчаси муҳим.\nСАРА КИТОБЛАР ХАЛҚ ҲУЗУРИДА\n≡Китоб бу — мўъжиза 11:15, 23.02.2017 ✔1395\n«Китоб олами»нинг яна бир туҳфаси\n«Шаҳримизда янги китоб мажмуаси очилганини эшитиб, фарзандларим билан дарров ўша ерга ошиқдим.\n«Сени яхши кўрамиз, Ўзбекистон!»\n≡Китоб бу — мўъжиза 11:14, 23.02.2017 ✔997\nЎзбекистон Ёзувчилар уюшмаси тавсияси билан «Сени яхши кўрамиз, Ўзбекистон!» номли китоб дунё юзини кўрди. Ёзувчилар уюшмасида ушбу китобнинг тақдимоти ўтказилди.\nЎҚУБ ЎТМАК — УҚУБ ЎТМАК ШИОРИ\n≡Китоб бу — мўъжиза 10:59, 16.02.2017 ✔1032\nБир мамлакатда улкан бир кутубхона бор. Унинг биноси биз кўрган иморатларга ўхшамайди — тўртбурчак эмас, тарвузнинг бир палласи каби ярим шар шаклида, аммо қиррадор. Тунлари бу қирралар бўйлаб терилган электр чироқларининг нури жилва қилади, кутубхона бамисоли олтин узукка қўйилган олмос кўз янғлиғ шуъла сочади.\nКИТОБ ЎҚИГАННИ ЙЎЛДАН УРИБ БЎЛМАЙДИ\n≡Китоб бу — мўъжиза 10:58, 09.02.2017 ✔1400\nБугун қайси газета-журнални варақламанг, қайси теле ва радиоканалга юз буриб, қулоқ тутманг, бир мавзуга кенг ўрин бериляпти: одамларни китобга қайтариш, мутолаа маданиятини юксалтириш, китобхонликни кучайтириш. Тўғри, мавзу янгилик эмас, лекин бугун ушбу масала кун тартибига долзарб муаммо сифатида чиқаётганига етарлича асослар бор.\n≡Китоб бу — мўъжиза 10:57, 09.02.2017 ✔1059\n«...Бомба портлади. Бироқ Оллоҳ суйган бандасини ҳаётдан маҳрум этиш одамзоднинг қўлида эмас. Элим деб, юртим деб ёниб яшайдиган инсонлар мангуликка дахлдор.\n≡Китоб бу — мўъжиза 09:55, 02.02.2017 ✔1273\nБугун реклама айвонларини турли дори-дармон воситалари, чақалоқлар тагликлари-ю айрим озиқ-овқат маҳсулотлари забт этяпти. Худди ана шу маҳсулотлар пештахталарда анча бозоргир экани ҳам сир эмас. Тарғиб қилинаётган маҳсулотнинг сифати-ю фойдаси ҳақида ўйлаб ҳам ўтирмай, керак бўлса-бўлмаса, сотиб олиб, «ғамлаб» қўяётганлар ҳам топилади. Демак, тарғиб қилинса, ҳар қандай маҳсулот, истаймизми-йўқми, одамлар эътиборида юқори ўринга чиқади. Бугунги замоннинг инкор этиб бўлмас ҳақиқати шу.\n«БИР КЕЧАДА ТУГАТДИМ»\n≡Китоб бу — мўъжиза 09:54, 02.02.2017 ✔1139\nЗуҳра АШУРОВА, Ўзбекистон халқ артисти\nБолалигимда кўп бадиий асарлар ўқиганман. Шеърий китобларни жуда яхши кўраман. Мактаб давримизда синфдошлар ва оила даврасида ким кўп китоб ўқиш ўйнардик. Янги асар чиққанини эшитсам, «олиб беринг», деб дадамни ҳол-жонига қўймасдим.\nЭркин МАЛИК: ОИЛАНГИЗДА УЧИНЧИ ТАРБИЯЧИ БОРМИ?\n≡Китоб бу — мўъжиза 10:04, 26.01.2017 ✔1271\nМени бир муаммо доим ўйлантиради: биз кўчага чиққанда уйимиздаги боламизга, албатта, бирон ширинлик кўтариб келиш ўрнига боланинг савияси ва қизиқишидан келиб чиқиб, бирор фойдали китоб олиб келишга қачон одатланамиз экан-а? Афсуски, бу бизда ҳали одат тусига киргани йўқ. Болаларга кийим-кечак, ўйинчоқ каби нарсаларни олиб берамизу, кўчадан китоб кўтариб келмаймиз.\n≡Китоб бу — мўъжиза 10:03, 26.01.2017 ✔952\n≡Китоб бу — мўъжиза 11:36, 19.01.2017 ✔1810\n≡Китоб бу — мўъжиза 12:20, 05.01.2017 ✔1015


17:04 15.09.2020 (Янгиланган 17:38 15.09.2020)\nРоссия ўз чегаралари яқинида НАТО ҳаво разведкаси ҳамда стратегик бомбардимончилар парвозларини пайқамоқда. Бу нимадан дарак бериши мумкин?\nТОШКЕНТ, 15 сен — Sputnik, Николай Протопопов. Қуруқлик қўшинлари, бомбардимончи ва қирувчи самолётлар, денгиз кучлари - Пентагон ва НАТО Беларус чегараси яқинида яна фаоллигини оширмоқда.\nЯқинда Литвада АҚШнинг танк батальони жойлаштирилди. У “Атлантик қатъийлик” ҳарбий операциясида иштирок этади.\nБир неча ўнлаб Abrams танклари, Bradley пиёдадар жанговар машиналари, зирҳланган йўлтанламаслар – Пабрад полигонида кичик армия пайдо бўлди. Бироз олдин америкаликлар Литвага авиация ҳамда Apache ва Black Hawk вертолётларини юборишган эди.\nРоссия Су-24лари ва Америка Donald Cook кемаси: Болтиқбўйи минтақасида нима рўй бермоқда\nБеларус Мудофаа вазирлиги хабарига кўра, чегарадан 15 км масофада бўлган полигонга 500 нафар аскар, 29та танк ва 43та пиёдалар жанговар машиналари жамланган.\nЛитва эса ушбуни – литва қўшинлари америкалик ҳарбийлар билан бирга ўқув-машғулотлари ўтказишга тайёргарлик кўраётгани билан изоҳлади. Ушбу манёврлар режа бўйича амалга оширилмоқда ва учинчи мамлакатларга қарши қаратилмаган, - деб изоҳлади.\nАйтиш жоизки, Вильнюс америкаликлардан Литва полигонларида имкон қадар тез-тез ана шундай машғулотлар ўтказиб туришни сўрашмоқда. Хорижий меҳмонлар учун қулай шароит яратиш қўшни давлат ҳукуматининг асосий вазифаларидан бирига айланган.\nАмерика қўшинларининг “Атлантик қатъийлик” дастури Оқ уйнинг олдинги раҳбари вақтида бошланган эди, - дейди ҳарбий эксперт “Валдай”клуби аъзоси Артем Куреев. — ушбу дастур Беларус воқеалари билан бевосита боғлиқ эмас. Лекин коронавирус пандемиясига қарамасдан америкалик ҳарбийлар ротация грфикига қатъий риоя қилган ҳолда режадаги дастурларини амалга оширмоқда.\nЭслатиб ўтамиз “Атлантик қатъийлик” дастури 2014 йилда Қрим Россияга қўшилганидан сўнг ишга тушган эди. Ўшанда амеркаликлар “Россия агрессияси” баҳонасида Европанинг турли давлатларида қўшинларини жойлаштира бошлаган эди.\nЭкспертлар хулосасига кўра, НАТО 2014 йилдан бошлаб Россия чегаралари яқинида ҳарбий фаолликни 2 баравар оширган. Россия Мудофаа вазири Сергей Шойгу айтишига қараганда Шимолий Атлантика альянси совуқ уруш давридаги қарама қаршиликка қайтишга ҳаракат қилмоқда: НАТО Шарқий Европада ҳарбий инфратузилмани ҳамда ракетага қарши тизимларни ривожлантирмоқда.\nБолтиқбўйидаги ҳарбий кучлар сони камаймаслиги аниқ, - дейди Куреев. – Ушбу мамлакатлар раҳбарлари учун ўз сайловчиларига “рус таҳдиди”дан ҳимоя сифатида АҚШ билан ҳамкорлик ривожлантирилаётганини намойиш қилиш керак. Бу билан улар ўзларининг иқтисодий муваффақиятсизликлари ҳамда портлар тўлиқ ишламётганини оқлаши мумкин.\nУндан ташқари, Германиядан фарқли ўлароқ, Латвия, Эстония ва Литва бегона армияни ўз ҳисобларидан боқишга рози.\nАҚШ қўшинлари ҳаракатланишини Европа кўчаларида тез-тез кўриб туриш одатий ҳолга айланган. Уларнинг Европадаги энг катта плацдарми Польшада жойлашган. Ҳозир бу ерда 4,5 мингга яқин ҳарбийлар бор. Яқинда улар яна минг кишига кўпаяди.\nВашингтон ва Варшава кенгайтирилган ҳарбий ҳамкорлик ҳақида шартнома имзолашди. Унга кўра Польшада АҚШ кучларининг қўмондонлик-штаб тизим яхшиланади, жанговар тайёргарлик марказлари яратилади ҳамда ҳарбий транспорт ва авиация бўлимларини ҳамда махсус кучларни тезда жойлаштириш учун қулай шароит яратилади.\nНАТО ва Европа иттифоқининг севимли Rail Baltica лойиҳаси қандай барбод бўлмоқда\nБунда АҚШ Россия билан НАТО орасида 1997 йилда имзоланган Асосий битимнинг шартларини моҳирлик билан айланиб ўтмоқдалар. Битимга кўра Альянс ўзининг шарқий чегараларида катта миқдорда ҳарбий кучларни доимий жойлаштирмаслиги керак эди.\nРоссияни “қўрқитиш” мақсадида Европага ўнлаб самолётлар ва вертолётлар олиб келинди. Польшада F-16 қирувчилари ва C-17 Hercules транпорт самолётлари жойлаштирилди. Литвага баъзи баъзида қирувчи самолётлар юборилади. Ўз кучини намойиш қилиш мақсадида Пентагон НАТОдаги иттифоқчилари аэродромларига ўзининг 5-авлод “кўринмас” F-35 Lightning ва F-22 Raptor самолётларини ҳам юбориб туради. Польшада эса разведка-жанговар MQ-9 Reaper учувчисиз аппаратлари базаси қурилмоқда.\nЕвропада АҚШ стратегик авиацияси фаол ишламоқда. Август охирида учта В-52Н бомбардимончи самолётлари Калининградга қанотли ракеталар билан зарба бериш сценарийсини машқ қилишди. “Стратеглар” Британиянинг Фэрфорд авиабазасидан осмонга кўтарилиб Нидерланд, Германия, Польша устидан учиб ўтишди ва Эстониянинг Тапа полигони ҳудудида устида Россия ҳудудидаги объектлар бўйича ракета зарбалари беришди.\nСентябр бошида “учувчи қалъалар” Украина устидан секин учиб ўтишган эди. Ўшанда 3та самолёт илк бор Украина ҳаво ҳудудига кириб келиб, ушбу давлат қиручилари кузатуви остида Азов денгизигача учиб бориб орқага қайтишган эди.\nРоссия ҳаво-космик кучлари бош қўмондони Сергей Суровикин айтишига кўра, фақатгина бир ҳафтда ичида— 28 августдан 4 сентябргача — АҚШ бомбардимончи самолётлари Ғарбий ва Шарқий Европа осмонида 10та якка ва гуруҳли парвозлар амалга оширишди. Ундан ташқари ўнлаб турли хил разведкачилар Россия чегаралари бўйлаб секн учиб ўтмоқда – Россия ҳаво кучлари қирувчиларига уларни “тутиб олиш” учун кунига бир неча бор осмонга кўтарилишга тўғри келмоқда.\nКуреев айтишига қараганда Россия, ўз ҳудуди бўйлаб турли зарба бериш сценарияларини, Хитойдан фарқли ўлароқ, хотиржам қабул қилмоқда. Пекин бунга жуда асабий муносабатда бўлиб, дарҳол ўз ҳарбий қувватини намойиш қилишга ҳаракат қилмоқда”, - дейди эксперт.\n"Ҳаммаси жиддий": нима учун НАТО Россия чегара яқинидаги сувларда машқ ўтказмоқда\nАҚШ сув ҳавзаларини ҳам диққатсиз қолдирмаяпти. Уларнинг кемалари нафақат Қора денгизда тез-тез меҳмон бўлмоқда, балкин август охирида АҚШ Норвегияга ҳам USS Seawolf денгиз кемаларини жойлаштириди. Бироз олдин эса НАТО кемалари Шимолий Анлантиканинг Исландия қирғоқлари яқинида кемаларга қарши машғулотлар ўтказган эди.\nМай ойида америка флоти 30 йилдан ортиқ вақт ичида биринчи маротаба Барецово денгизига кириб келди. "Портер", "Дональд Кук", "Франклин Рузвельт" ракета крейсерлари экипажлари ҳамда Британиянинг "Кент" фрегати мураккаб иқлим шароитларида ҳаракат қилишни ўрганишган эди.\nБуларнинг барчаси альянс томонидан Шимолда ўз ҳарбий потенциалини кучайтириш. Балким Россия Шимолий флотининг қуввати ошиб бораётганидан дарак беради. Ахир АҚШ СССР тарқалиб кетгани ва Совуқ уруш тугаганидан сўнг Россия флотини жиддий рақиб сифатида тан олмаётган эди.\nАҚШ сиёсат кучи билан иқтисодий ғалабага эришмоқчи - эксперт\n18:08 29.09.2020 (Янгиланган 18:13 29.09.2020)\nЕвропа углеводородлар бозорида иқтисодий йўл билан Россияни енга олмаган АҚШ сиёсий босимни тобора кучайтирмоқлда.\nТОШКЕНТ, 29 сен - Sputnik. АҚШ бугунги кунда Европада олиб бораётган сиёсатининг асл мақсади нима? Ушбу мавзуда ўз мулоҳазаларини Глобализация ва ижтимоий ҳаракатларни ўрганиш институтининг Иқтисодий изланишлар маркази директори Василий Колташов айтиб берди.\nАҚШ Европа углеводородлар бозоридан рақобатчиларни ноиқтисодий услублар билан сиқиб чиқаришга ҳаракат қилмоқда. Бугунги кунда Шимолий Юнонистонда уларнинг ҳарбий гуруҳи кучайтирилишининг сабаби ҳам ана шунда.\nДональд Трампнинг геостратегик мақсади - Европани Россия ва "Газпром" таъсиридан холи қилиш. Бу ҳақида АҚШ давлат котиби Майк Помпео Афинанинг АМНА агентлигига маълум қилган.\nАҚШни "Шимолий оқим-2" ва умуман Россиядан Европага углеводородлар етказиб бериш тақдири жуда ҳам хавотирга солмоқда. Бунга, жумладан, бир қатор АҚШ ичики муаммолари ҳам сабаб бўлмоқда.\n"Америка иқтисодиёти тобора кучайиб келаётган муаммоларга дуч келмоқда. Ушбу вазиятда АҚШ ҳукумати Европага суюлтирилган газ етказиб бериш буюртмасини айнан АҚШ амалга оширишини истайди. Иқтисодий йўл билан буни амалга ошириш уларнинг қўлидан келмайди. (чунки суюлтирилган газ қимматга тушади) Шу сабабли ҳам АҚШ Россияни Европа углеводородлар бозоридан ноиқтисодий услублар билан сиқиб чиқаришга ҳаракат қилмоқда", - дейди Колташов.\nБошқа томондан қараганда Европанинг барча давлатлари ҳам АҚШ таъсири остида эмас. Ҳар ҳолда ўзи манфаатини унутадиган даражада эмас. Устига устак шу кунларда евро ҳам долларга нисбатан қимматлашмоқда. Бундай шароитда Америка суюлтирилган газини сотиб олиш янада қимматга тушади.\nШундай бўлсада АҚШ "Шимолий оқим-2"ни тўхтатиш учун сиёсий босимни тобора кучайтириб келмоқда ва бир қатор давлатлардан Россия билан энергетика масаласида ҳамкорликни тўхтатишни талаб қилмоқда.\nАҚШ Юнонистонда ўз ҳарбий кучи миқдорини оширишда "Туркия таҳдиди"дан ҳам фойдаланмоқда.\n16:54 29.09.2020 (Янгиланган 19:07 29.09.2020)\nБритан-швед AstraZeneca фармакология компанияси ва Оксфорд университети томонидан ҳамкорликда ишлаб чиқилган AstraZeneca вакцинаси муаммолари янгича оборот олишни бошлади\nАҚШ бир неча ҳафта олдин музлатиб қўйилган синовларни нафақат янгиламади, балки американинг етакчи ОАВлари томонидан препарат хавфсизлигига доир саволлар тез-тез янграй бошлади. Айниқса, улар орасида Си-эн-эн овози жарангдор.\nМаълумки, AstraZeneca клиник синовлари икки марта тўхтатиб қўйилган эди - июль ва сентябрь ойларида: гап шундаки, икки кўнгиллида келиб чиқиши неврологик бўлган ғайритабиий симптомлар намоён бўлганди. Иккала ҳолат ҳам одамларга киритилган вакцина билан боғлиқ эмас, дея тан олинди ва аксарият давлатларда, шу жумладан, Буюк Британияда ҳам синовлар давом эттирилди.\nАммо америкалик олимлар ва АҚШ соғлиқни сақлаш тизими мутахассислари ўта синчков чиқишди ва салбий таъсирлар ҳақидаги ҳисоботларда жиддий тафовутлар борлигини аниқлашди.\nAstraZeneca июль ойида юз берган ҳодисани олдиндан диагностика қилинмаган паришонхотир склероз билан изоҳлади. Аммо Оксфорд университети сайтида бу ҳолат "тушунарсиз неврологик симптомлар" сифатида тушунтирилган.\nИккинчи - сентябрдаги воқеада - компания кўнгилли аёллардан бирида "номаълум касаллик" намоён бўлгани ҳақида оммага маълум қилди. Аммо ички ҳужжатчиликда ушбу ҳолат кўндаланг миелит (кам учрайдиган неврологик касаллик) сифатида қайд этилган.\nНатижада, америкаликлар эндиликда бундай тафовутнинг юзага келиши сабаблари ҳақида жуда ўринли саволларни беришмоқда. AstraZeneca шусиз ҳам вакцина устида олиб бораётган ишларининг шаффофлиги борасида жиддий эътирозларни эшитаётган эди, юзага қалқиб чиққан қарама-қаршиликлар эса эндиликда буларга қўшимча равишда препаратга ва унинг хавфсизлигига бўлган ишончни йўққа чиқармоқда.\nУстига-устак синовдан ўтаётганлар соғлиғида юзага келган муаммолар мавзуси ҳам алоҳида эътиборни тортмоқда. Дарвоқе, америкалик профессор-иммунологларнинг бири бу ҳақда очиқчасига: иккала касаллик ҳам неврологик табиатга эгалиги кишини "шокка" солмоқда, дея фикр билдиришга улгурди.\nЭҳтимол, AstraZeneca’дан шунчаки омад юз ўгирган ва гап ҳақиқатан ҳам бахтсиз тасодифлар ҳақида бориб, улар ишлаб чиқилаётган вакцина билан мутлақо боғлиқмасдир. Аммо соғлом идрок ушбу ҳолатга ойдинлик киритишни талаб қилади - шу ўринда бошини қумга тиқмай, дарҳол ўзидаги синовларни музлатиб қўйган американинг масъул хизматлари иши таҳсинга сазовордир.\nБу ерда уларнинг европалик ҳамкасблари позицияси кўпроқ кишини таажжубга солмоқда. Улар санаб ўтилган барча ғалатиликларни кўрмаганга олиб, тест ўтказишни давом эттиришга рухсат беришди.\nУмуман олганда, Европа иттифоқи ҳукумати ва компаниянинг ушбу (вакцина ростдан ҳам хавфсиз бўлмаган тақдирда) улкан муаммоларни келтириб чиқариш билан хавф солаётган нозик мавзуда хотиржамлиги сабаби оддий.\nШу кунларда Reuters ахборот агентлиги ЕИ расмий вакилига таянган ҳолда AstraZeneca Европа иттифоқи билан битим доирасида қисман иммунитетга эга бўлгани ҳақида хабар берди.\nБитим август ойида имзоланган, аммо унинг айрим нозик тафсилотлари энди эълон қилинди.\nБор гап шундаки, фармкомпания ЕИга препаратни нисбатан арзон нархда етказади, аммо бунинг эвазига у препарат салбий таъсир кўрсатган тақдирда молиявий (муайян лимитдан юқори) жавобгарликдан озод этилади. Битимнинг аниқ кўламлари очиқланмаяпти, аммо Европа AstraZeneca’га бир доза учун 2,5 евродан тўлаши маълум. GlaxoSmithKline билан ҳамкорликда ўз препаратини ишлаб чиқараётган Франциянинг Sanofi фарм-ишлаб чиқарувчиси вакцинани Европага ўн евродан пуллаган - ва шу боис унга иммунитет тақдим этилмаган.\nДарвоқе, иккала компания ҳам ЕИдан қайтарилмайдиган аванс тўловларни олиб бўлишган. 400 миллион доза вакцинани етказиб бериш учун AstraZeneca’га тўланган бундай тўлов миқдори 336 миллион еврони ташкил этди, Sanofi эса 300 миллион доза учун — 324 миллион евро олган.\nТўққизта вакцина: Ўзбекистон коронавирусга қарши эмлаш дастурига қўшилди\nШу тариқа, агар режалаштирилаётган оммавий вакцинация жараёнида тўсатдан AstraZeneca препарати ҳақиқатда аксарият ҳолатларда инсон соғлиғига зиён етказиши аниқланса, компания бу учун ҳеч қандай жиддий оқибатларни юзага келтирмайди.\nЖабрланганларга компенсацияларни миллий ҳукуматлар, аниқроқ қилиб айтганда - тегишли давлатларнинг солиқ тўловчилари қоплаб беради.\nШу аснода Европа истеблишментининг турли хил ёндашувлар билан яратилган бу икки вакцинага қилаётган ставкаси таъсирлантирмай қолмайди, албатта.\nБу ижтимоий ва сиёсий манипуляциялар учун бир дунё имкониятларни тақдим этиши шундоқ ҳам тушунарли. ЕИнинг қайси давлатлари қайси препаратларни олиши, шунингдек, бу вакциналар мамлакатларнинг ичида, туманлар эпидемиологик осойишталиги ва уларда истиқомат қилувчи одамларнинг жамиятдаги ўрни кесимида қандай тақсимланиши томоша қилиш жуда қизиқ.\nИчки бир туйғу билан шуни ҳис этиш мумкинки, шубҳали дори-дармон билан соғлиғига хавф солиш мутлақо мумкин бўлмаган сара европаликлар учун ҳар доим Sanofi препарати қўл остида тайёр туради. Ахир бу препарат учун француз компанияси жавобгарликни ўзи олиб боришига тўғри келади, демакки, унинг хавфсизлиги ва самарадорлигига кўпроқ ишониш мумкин.\nБу фонда рус воқеликлари деярли экзотикадек кўринмоқда, ахир бунда кўплаб таниқли ва юқори мартабали фуқаролар маҳаллий вакцина синовлари иштирокчиларига айланишган эди. Жаҳон ОАВлари ҳатто "Россия элитаси вакиллари кўп ойлар давомида клиник синовлардан ўтмаган препарат билан эмланган", дея таъкидлаганди.\nШундай экан, уларнинг "Спутник-V"ни эҳтимолий хавфсиз эмаслиги билан боғлиқ ҳужумларини айни ҳолатда қандай тушуниш мумкин, бу ўта қизиқ масала.\nЭҳтимол, Россияга нисбатан ҳар доим ғайришуурий тарзда "ким нима дардда" тамойилига амал қилиш Ғарбнинг пешонасига ёзилган бўлса керак.


ЧЕКЛАНГАН ҲУҚУҚ... - Ўзбекистон овози газетаси\nБош Қомусимизда давлатимиз ҳар бир фуқаросининг билим олиш ҳуқуқи кафолатлаб қўйилган. Аслида эса бу ҳуқуқ олий ўқув юртлари кесимига келганда сунъий тарзда чекланарди, яъни кириш учун танлов масаласи ўртага чиқарди.\nТест синовлари — адолат мезони. Аммо олийгоҳда узоқ йиллар ишлаб, орттирган тажрибамдан биламанки, ана шу «адолат мезони» омадга ҳам боғлиқ бўлиб қоларди. Ҳатто ўн йиллаб тест синовларида бахти чопмаган, аммо ўқиш иштиёқи зўр ёшларни биламан. Улар билан суҳбатлашсангиз, қизиққан фани бўйича мулоҳазаси кенг, кўплаб саволга жавоб беришади. Лекин уч соат давом этадиган тест синовларида чалкаш саволларга дуч келишган. «Барибир талаба бўламан, кейин илм билан шуғулланаман», деб куйинади бундай ёшлар.\nПрезидентимиз Олий Мажлисга Мурожаатномасида айнан шу оғриқли масалага кенг тўхталиб, бу борада жаҳоннинг ривожланган давлатларини мисол тариқасида келтирди. Ўша давлатларда ёшларни олийгоҳларга қамраб олиш 60-70 фоизни ташкил этади. Бизда эса бу кўрсаткич ўтган даврда ҳатто ўн фоизга ҳам етмаган. Айнан шу чеклов олийгоҳларга киришда коррупция ҳолатлари ва бошқа муаммоларнинг бош сабаби, дейиш мумкин.\n«...2019 йилда мамлакатимизда битирувчиларни олий таълим билан қамраб олиш даражасини 20 фоизга етказиш ва келгуси йилларда ошириб бориш — муҳим вазифамиздир», деб таъкидланди Мурожаатномада. Шу билан бирга, олий ўқув юртларининг нуфузини ошириш, нодавлат таълим масканлари сонини кўпайтириш, соҳага юқори малакали кадрларни жалб қилиб, рақобатни кучайтириш заруратига эътибор қаратилди. Олий маълумотли киши билан ўрта маълумотли киши дунёқараши орасида фарқ катта. Бу — ҳаёт ҳақиқати. Қанча кўп ёшларимиз олийгоҳларда таҳсил олса, улар орасидан шунча кўп етук олимлар етишиб чиқиши ҳеч шубҳасиздир.\nШу маънода Президентимиз Мурожаатномасида белгиланган вазифалар талабалик бахти учун умид боғлаган ёшларимиз ва олийгоҳ муаллимлари кўнглидаги орзулар ушалишига ишончни оширмоқда.\nХоразм Маъмун академияси ходими, докторант.


Давлат томонидан молиялаштириладиган стартаплар тасдиқланди – Газета.uz\nФото: Фото: Мининноваций\nИнновацион ривожланиш вазирлиги ҳайъати қишлоқ хўжалиги, биология, тиббиёт, филология, IT ва бошқа соҳаларда 12 та стартап лойиҳасини маъқуллади. Улар орасида 1,2 млрд сўмлик Google ва «Яндекс» қидирув тизимлари учун ўзбек морфологияси дастурий анализаторини ишлаб чиқиш лойиҳаси ҳам бор.\nLotinchada На русском языке 15 октябр 2021, 21:25 Иқтисодиёт\nЎзбекистон Инновацион ривожланиш вазирлиги 13 октябрь куни бўлиб ўтган ҳайъат йиғилишида вазирликнинг илмий-техник кенгашлари томонидан тақдим этилган 12 лойиҳани кўриб чиқди ва маъқуллади, деб хабар берди вазирлик матбуот хизмати.\nХабарга кўра, лойиҳаларнинг учтаси фундаментал, тўрттаси амалий ва яна учтаси инновацион ҳисобланади. Бундан ташқари, тижоратлаштиришга тайёрлаш ва стартап соҳаларида биттадан лойиҳаларни молиялаштириш кутилмоқда.\nКейинги 5 йил учун илмий давлат дастурларига киритилган фундаментал лойиҳалар:\nРеспублика тупроқларини халқаро тупроқ кимёвий таҳлиллари стандарти (51ISO/TC 190 Soil quality) асосида таҳлил қилиш технологиясини яратиш — 2,3 млрд сўм;\nАллергодерматозларни оғирлилик даражасини ташхислаш учун дастурий маҳсулот яратиш — 2,3 млрд ўм;\nCOVID-19 беморларда инвазив ўпка аспергилёзини ташхислаш ва даволаш алгоритимини ишлаб чиқиш — 660 млн сўм;\nАхборот-қидирув тизимлари (Google, Yandex, Google translate) учун автоматик ишлов бериш воситаси — ўзбек тилининг морфолексикони ва морфологик анализатори дастурий воситасини яратиш — 1,2 млрд.\nЎзбекистон флораси ўсимликларининг терпеноидлари асосида янги дори воситаларни (антипаразитар, гинекологик ва яллиғланишига қарши) яратиш ва технологиясини ишлаб чиқиш — 2,596 млрд сўм;\nbolalaradabiyoti.uz мультимедиа электрон платформа ва унинг мобил иловасини яратиш — 697 млн сўм;\nуяли алоқа операторлари томонидан тезкор-қидирув фаолияти учун абонент маълумотларини тўплаш, сақлаш ва тақдим этиш ёндашувларини тадқиқ этиш ва таҳлил қилиш — 2,06 млрд сўм.\nБундан ташқари, вазирлик металл қуйиш қолиплари учун бойитилган гил кукунини ишлаб чиқиш лойиҳасига 894,6 млн сўм ажратади. Тошкент вилоятининг Оҳангарон туманида автоном суғориш тизимини яратиш лойиҳасига яна 1,5 млн сўм ажратилади.


Сўнги йилларда хусусий мулкни ҳимоя қилиш ва мулкдорлар ҳуқуқларининг Конституцияда кафолатланган дахлсизлигини таъминлаш борасида бир қатор норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар қабул қилинмоқда.\nЛекин айрим жойларда мазкур норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг амалда ижроси таъминланмаган. Буни мазкур йўналишда Сенатга келиб тушаётган мурожаатлар сонининг деярли икки баробарга кўпайганидан кўриш мумкин.\nХусусан, Ўзбекистон Республикаси маъмурий судлари томонидан маҳаллий ҳокимликларнинг қарорларини ҳақиқий эмас деб топишга доир 2019 йилда жами 3 мингга яқин ишлар кўрилган бўлиб, уларнинг 42 фоизи қаноатлантирилган.\nШу боис, мазкур Қонун билан “Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш тўғрисида”ги, “Маҳаллий давлат ҳокимияти тўғрисида”ги, “Хусусий мулкни ҳимоя қилиш ва мулкдорлар ҳуқуқларининг кафолатлари тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси қонунларига ҳамда Ер кодексига ўзгартишлар киритилмоқда.\nБундан кўзланган мақсад, биринчи навбатда, ер участкасини ёки унинг бир қисмини давлат ва жамоат эҳтиёжлари учун ҳокимлар томонидан олиб қўйилишига тақиқ белгилашдир.\nҚолаверса, амалдаги қоидалардан фарқли ўлароқ, энди ер участкасига ёки унинг бир қисмига эгалик қилиш ҳуқуқи ёхуд ундан фойдаланиш ҳуқуқи, шунингдек ер участкасини ижарага олиш ҳуқуқини бекор қилиш аксарият ҳолатларда суд томонидан амалга оширилади. Бундай ҳолатлар этиб Қонунда ер участкасидан белгиланганидан бошқа мақсадларда фойдаланиш, ер участкасидан оқилона фойдаланилмаслик, қонун ҳужжатларида белгиланган муддатларда ер солиғини мунтазам тўламаслик кабилар белгиланмоқда.\nЎз ўрнида, туман, шаҳар, вилоят ҳокимларининг қарори ёки Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан ер участкасига эгалик қилиш ҳуқуқи ёхуд ундан фойдаланиш ҳуқуқини фақат тўрт ҳолатда тугатиш амалга оширилиши мумкин. Яъни ер участкасидан ихтиёрий воз кечилганда, ер участкаси берилган муддат тугаганда, юридик шахс тугатилганда, хизматда фойдаланиш учун ер беришга асос бўлган меҳнатга оид муносабатлар бекор бўлганда.\nБундан ташқари, Қонунда корхона ва ташкилотларни давлат тасарруфидан чиқариш ҳамда мол-мулкни хусусийлаштириш натижаларининг қайта кўриб чиқилиши ва бекор қилинишига йўл қўйилмаслигини назарда тутувчи ўзгартиш киритилиши белгиланмоқда.\nМазкур Қонуннинг ҳаётга татбиқ этилиши натижасида мулкдорлар ҳуқуқлари, уларни ўз мулкига бўлган мулк ҳуқуқидан асоссиз равишда маҳрум этишдан ҳимоя қилиш кафолати мустаҳкамланади. Қолаверса, ер участкалари олиб қўйилиши муносабати билан мулкдорларга етказилган зарарларининг ўрни, шу жумладан, давлат томонидан тўлиқ қопланади.


Ҳабиб Сиддиқ. Америкалик қўшниларим (ҳажвия) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиҲабиб Сиддиқ (1953)Ҳабиб Сиддиқ. Америкалик қўшниларим (ҳажвия)\nИшдан қайтсам, хотиним гап топиб қўйибди: ёнимиздаги ҳовлига янги қўшнилар кўчиб келаётган эмиш. Яна қаердан денг. Нақ Амриқодан.\n— Э-э, ҳарбийдан қайтгач, бир қизиқувдим. Тижоратга ўтгандан кейин ҳаммаси қоп кетди.\n— Алло, дадаси… Ану янги қўшниларимиз сизни қаерда, деб сўрашяпти. Ҳеч тушунтиролмаяпман… «Дежурство»ни ўзбекчасига нима дейди?..\n— Ҳа, бўлди. Хайр.\nОрадан ҳеч қанча ўтмай талаффузидаги жиндай сезилар-сезилмас нуқсонни демаса, соф ўзбек тилида гапирадиган назокатли, хушсухан амриқолик аёлни қишлоғимизда деярли ҳамма танийдиган бўп кетди. Эри бўлса маҳалланинг тўйидан ҳам, маъракасидан ҳам қолмайди. Бир маросимда офтоба олиб, оқсоқолларнинг қўлига сув қуйиб қолса бўладими…\n— Анави янги қўшниларимиз-да. Ўзларигаям, болаларигаям аллақачон ўзбекча исм қўйиб олишибди. Эри сиз билан маслаҳатлашмоқчи. Детсаддан келаётсам поворотта турган экан.\n— Кимларни таклиф қилганимиз маъқул? — деди у кечки пайт бизникига кириб. — Ҳар қалай, сиз бу ернинг паст- баландини биласиз…\n— Қанақа одамлар ўзи, а? «Обед» десанг тушунмаса. «Дом культура»ни билмаса. «Оптом»и нимаси, деганига ўлайми?.. Нақ давлениям кўтарилиб кетади-да!\n— Қўй, қизишма, аяси. Ахир, айб ўзимизда-ку. Мен ҳам аввалига шулардан танбеҳ эшитаманми, деб ғашим келди. Аммо сал ўзимни босиб ўйлаб кўрсам, улар икки юз процент..э, йўғ-э, фоиз ҳақ экан. Тилимизга бўлган ҳурмати боис уларга ихлосим бениҳоя ортиб кетди.\n← Аввалги Аввалги Назар Эшонқул: «Самовий завқ лаззати» (2003)\nКейинги → Кейинги: Неъмат Арслон. Синов (ҳикоя)


Нобел мукофотининг сўнгги номзодлари аниқланди\nИқтисодиёт бўйича 2009 йилги Нобел мукофоти америкалик иқтисодчилар Элинор Остром ва Оливер Уилямсонга берилди.\nЭлинор Остром Нобел мукофоти таъсис этилгандан буён иқтисод соҳасида ушбу нуфузли мукофотга сазовор бўлаётган биринчи аёлдир.\n- Бу нарса мен учун кутилмаган хабар бўлди. Жуда ҳам кўп инсонлар бу нуфузли мукофотга лойиқ деб топилишни истайдилар. Мен ҳануз бу хабардан ҳаяжондаман, деди Элинор Остром журналистлар билан суҳбатда.\nЎтган ҳафта давомида бешта соҳа бўйича, яъни тиббиёт, физика, кимё, адабиёт ва тинчлик бўйича 11 нафар Нобел мукофоти совриндори эълон қилинди.


Рим папасига ўқ узган шахс озод қилинди\n23 октябр 2021, Тошкент вақти: 20:14\nТуркияда бундан қарийб 30 йил муқаддам Рим папаси Иоанн Павел II га ўқ узиб, тан жароҳати етказган туркиялик Меҳмет Али Ағжа қамоқдан озод қилинди.\n52 га кирган Меҳмет Али Ағжа умрининг 29 йилини қамоқда ўтказди.\nАғжа Рим папасига 1981 йилнинг 13 майида Римнинг Муқаддас Пëтр майдонида ўқ узган эди.\nБу ҳужум мотивлари шу кунгача қороғулигича қолмоқда.\nАғжа Папага ўқ узгани учун Италияда 19 йилга қамалган, 1983 йили Иоанн Павел II у билан учрашиб, гуноҳини кечирган эди. Италия қамоғидан озод қилингач, Ағжа Туркия ихтиëрига топширилган ва бу ерда у 1979 йили туркиялик журналистни ўлдирганликда айбланиб, 10 йилга озодликдан маҳрум қилинган эди.\nХабарларга кўра, озод қилингач Али Ағжа Анқарадаги ҳарбий бўлинмалардан бирига олиб кетилган. Айтилишича, Али Ағжа ёшлигида армияда хизмат қилмагани учун мажбурий ҳарбий хизматга чақиртирилиши мумкин.


Энг яхши ўқитувчига бир миллион доллар...\nДунёнинг энг яхши ўқитувчиси соврини («Global Teacher Prize») ва бир миллион доллар мукофот пули Кениянинг оддий қишлоқ ўқитувчиси Питер Табичига берилди. Бу ҳақда BBC хабар берди.\nТабиий фанлар ўқитувчиси Табичи ҳар ой маошининг бешдан тўрт қисмини аксарияти ота-онасини йўқотган ўқувчиларига кийим-бош ва дарсликлар сотиб олишга сарфлайди.\nПитер Табичининг мақсади болаларда фанга меҳр уйғотишдир. У мактабга келмай қўйган ўқувчиларидан хабар олиб туради, балоғатга етмаган қизларини турмушга бераётган ота-оналарни фарзандларига мактабни тугатишларига имкон беришга кўндиради.\nУнинг ўқувчилари миллий ва халқаро фан танловларида, хусусан, Британ қироллиги кимё жамияти танловида совринли бўлишган.\n«Global Teacher Prize» мукофоти «Varkey Foundation» жамғармаси томонидан ҳар йили топширилади. Унинг 150 нафарлик ҳакамлар ҳайъати бор. Мукофот таъсисчиси — ҳиндистонлик тадбиркор Санни Варкининг мақсади ўқитувчи касбининг нуфузини оширишдир. Бу йилги ғолиб 179 мамлакат муаллимлари орасидан танлаб олинди.


Ўзбекистонда 2020 йилнинг январ-сентябр ойларида ишсизлик даражаси 11,1 фоизни ташкил этиб, жорий йилнинг биринчи ярим йиллигига нисбатан 2,1 фоизга камайди.\nБандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги томонидан тарқатилган хабарда айтилишича, жорий йилнинг сентябр ойида Республика аҳоли бандлиги ва меҳнатни муҳофаза қилиш илмий маркази томонидан республиканинг 108 та шаҳар ва туманларида навбатдаги ижтимоий сўров ўтказилди. Тадқиқот давомида 490та ўзини-ўзи бошқариш органлари, 4,9 мингта уй хўжаликлари ҳамда 26,0 минг нафар фуқаролар қамраб олинди.\n2020 йилнинг январ-сентябр ойларида меҳнат ресурслари сони 19,1 млн кишини ташкил этиб, 2019 йилнинг шу даврига нисбатан 0,7 фоизга ёки 135,5 минг кишига ошган.\nИқтисодиёт тармоқларида банд бўлганлар сони 13,2 млн кишини ташкил этиб, жорий йилнинг биринчи ярим йиллигига нисбатан 3,7 фоизга (468,5 минг кишига) ошган.\n2020 йилнинг январ-сентябр ойларида расмий секторда банд аҳоли сони 5,6 млн кишини ташкил қилиб, жорий йилнинг январ-июн ойларига нисбатан 1,7 фоизга ёки 92,6 минг кишига ошди.\nНорасмий секторда банд бўлганлар сони 5,6 млн кишини ташкил этиб, жорий йилнинг январ-июн ойларига нисбатан 9,9 фоиз ёки 504,2 минг кишига ортган. Бу асосан республикадан ташқарига ишлаш учун чиқадиган меҳнат мигрантларининг ички меҳнат бозорига қайтиб келиши ҳамда мавсумий ишлар қишлоқ хўжалигида банд бўлганларнинг ортиши эвазига юзага келгани айтилади.\nРеспубликадан ташқарига ишга кетганлар сони 1,9 млн кишини ташкил этган, бу жорий йилнинг январ-июн ойларига нисбатан 128,3 минг кишига ёки 6,3 фоизга камайган.\nЎтказилган тадқиқот натижалари кўра, ишга муҳтож бўлганларнинг умумий сони 1,6 млн кишини ташкил этди. Ишсизлик даражаси иқтисодий фаол аҳоли орасида 11,1 фоизни ташкил этганлигини кўрсатди. 16-30 ёшгача бўлганлар ўртасида ишсизлик даражаси - 17,1 фоиз, аёллар ўртасида ишсизлик даражаси эса - 14,7 фоиз бўлди.\nЖорий йил январ-сентябр ойларида республикада иқтисодий нофаол аҳоли 4,2 млн кишини ташкил этиб, жорий йилнинг биринчи ярим йиллигига нисбатан 3 фоизга ёки 130,3 минг кишига камайган.\n2020 йилнинг январ-сентябр ойларида туман (шаҳар) Аҳоли бандлигига кўмаклашиш марказларига мурожаат қилган 910 201 нафар фуқарога хизмат кўрсатилди.\nМурожаат қилган фуқароларнинг 243 946 нафари иш билан таъминланди, 500 449 киши жамоат ишларига жалб қилинди, 25 384 нафар ишсизлар касбга ўқитилди, 45 036 нафар фуқарога ишсизлик нафақаси тайинланди, 38 002 кишига меҳнат муносабатлари бўйича консултациялар берилди.


Қишлоққа саккиз соат электр бериб, тўлов камлигидан шикоят қилиб ўзимизни алдаб келдик – Вазир ўринбосари\nЭнергетика вазири ўринбосари Шерзод Хўжаев билан Мажбурий ижро бюросидаги ислоҳотлар ва энергетика вазирлиги олдида турган вазифалар ҳақида очиқ мулоқот бўлиб ўтди. У шаҳар ва қишлоқлардаги тўлов кўрсаткичи бўйича фарқларни улардаги электр ва газ таъминоти сифатида ҳам катта фарқ бор бўлгани билан изоҳлаш мумкинлигини айтиб ўтди.\n«Тўлов масаласида энг яхши тарғибот – истеъмолчиларга ниманидир тушунтириш орқали эмас, уларга ўрнак бўлиш орқали қилиниши керак. Масалан, «Мен бор куч-ғайратимни сизларга сифатли электр ва газ етказиб беришга сарфлаяпман, сизлар эса хизматимдан рози бўлинглар», деган тартибда ишлашимиз керак.\nСабаби истеъмолчи кўрсатилган хизматдан қанчалик рози бўлса, тўловчанлик даражаси шунчалик юқори бўлади», деди Энергетика вазири ўринбосари матбуот анжуманида.\nВазир ўринбосари шаҳар ва қишлоқлардаги газ, электр тўлови маданияти ўртасидаги фарқнинг турлича изоҳлаб келингани ҳақида ҳам тўхталиб ўтди. Унинг сўзларига кўра, шаҳар ва қишлоқлардаги тўлов кўрсаткичи бўйича фарқларни улардаги электр ва газ таъминоти сифатида ҳам катта фарқ бор бўлгани билан изоҳлаш мумкин.\n«Нега шаҳарда тўлов интизоми яхши-ю, қишлоқларда яхши эмас? Биз шаҳарда тўлов қобилияти яхшироқлигини айтиб, узоқ вақт ўзимизни алдаб келдик. Йўқ, 8 соат эмас, узлуксиз электр энергияси берилса, ўша ерда тўловга муносабат ҳам яхши бўлади. Ҳар қандай турдаги сифатсиз хизматга эса одамлар тўлов қилишга оғринади. Аксинча, одамлар хизматдан рози бўлса, улар оғринмасдан тўлов қилишади.\nБиз тўлов маданияти бўйича олиб борадиган тарғиботларимизда буларга урғу бермоқчимиз. Аввало, қандай қилсак, истеъмолчи ортиқча оворагарчиликларсиз тўлов қилиши мумкин деган савол устида бош қотирамиз. Бундан ташқари, тўланган ҳар бир сўм фойдаланувчи хонадонидаги энергия сифатини яхшилаш учун сарфланишини уларга кўрсатишимиз зарур», дея қайд этди Шерзод Хўжаев.\nШунингдек, Энергетика вазири ўринбосари туманларда истеъмолчи ва хизмат кўрсатувчи ўртасида ҳар бир жараён ҳақида очиқ тарзда маълумот бериб борилиши лозимлигини айтиб ўтди.\n«Бу борада жамоатчилик назорати тизимини жорий этиш ҳам яхши самара беради. Агар истеъмолчилар тўловларни доим ўз вақтида амалга оширса, лекин масъуллар сифатни ошириш борасида камчиликларга йўл қўйса, тўловчилар бу ҳақида ўз муносабатларини билдириши лозим. Агар аксинча бўлса, яъни сифат учун биз ҳаракат қилсак, лекин тўловлар вақтида қилинмаса, унда бу ҳолатда ҳам истеъмолчиларга тўғри тушунтириш олиб борилиши ва ҳамкорликда ишланиши лозим.\nБундан ташқари, туманлардаги тўловчанлик қобилиятини таққослаш ва улардаги энергия таъминотини етказиб беришдаги фарқларни ҳам солишитириб, одамларнинг ўзларига кўрсатишимиз мумкин», - дея қўшимча қилди вазир ўринбосари.\nВазир ўринбосари мулоқот давомида вазирликнинг йиғимлар ваколати нега МИБга берилгани ва энди МИБдан қайтариб олингани бўйича ҳам изоҳ берди.\n«Бу ваколат нега МИБга берилганига келсак, айрим истеъмолчилар тўловни тўлашга имконияти бўлатуриб, беписандлик билан қараб тўловни амалга оширишмаган. Иккинчидан – электр ва газ таъминотларига ўзбошимчалик билан уланган ёки қарздорлиги учун тармоқдан узиб қўйилганда қайта уланиб олган истеъмолчиларга нисбатан қонунчиликда маъмурий ва жиноий жавобгарликлар белгиланган бўлишига қарамасдан айнан мана шу жавобгарликка тортадиган орган мавжуд эмас эди. Яъни ҳудудий электр тармоқлари ва ҳудудий газ таъминоти корхоналарининг қоидабузарлик ҳолати бўйича расмийлаштирган далолатномалари ушбу фуқарони ёки юридик шахсни маъмурий ёки жиноий жавобгарликка тортиши учун етарли асос бўла олмас эди.\nМана шундай пайтда «Бу қоидабузарларни, қонун-қоидаларни бажармаётган, менсимаётганларни қандай жазога тортиш керак?» деган савол туғилганди.\nШу пайтда Ўзбекистон Республикаси бош прокуратураси қошида алоҳида «Мажбурий ижро бюроси» ташкил қилинганди. Бу ташкилот тузилганидан кейин биринчи қилган иши бу – қонунбузарлик учун жазонинг муқаррарлигини таъминлаш бўлди.\nСавол туғилади – нега унда ваколат қайтариб олинди? Ўтган вақт ичида жазо муқаррарлиги таъминланди. МИБнинг функциялари ўзгаряпти, лекин, тугатилгани йўқ. Асосийси, биз электр энергия ва газ таъминотларида ислоҳотларни бошладик», – деди вазир ўринбосари матбуот анжуманида.


АҚШда 8 миллион хавфсизлик ёстиқчалари текширилади\n14:05 / 06.08.2016\nАҚШ йўл ҳаракати хавфсизлиги миллий маъмурияти (NHTSA) ARC Automotive компанияси томонидан ишлаб чиқилган 8 млн донадан ортиқ носоз хавфсизлик ёстиқчаларига оид текширув ишларини бошлади, деб хабар қилмоқда Reuters агентлиги.\nСуриштирув ишларига июль ойида Канадада рўй берган ҳодиса туртки бўлган.\nHyundai автомобили ҳайдовчиси, тўқнашув чоғида ёстиқчанинг насоси ёрилиб кетгани туфайли ҳалок бўлган эди.\nARC компанияси ишлаб чиққан хавфсизлик тизимларидан General Motors ва Fiat Chrysler Automobiles (FCA) альянси ҳамда Жанубий Кореянинг Hyundai ва Kia компаниялари фойдаланиб келади. NHTSA маълумотларига кўра, 2004 йилдан ҳозирги вақтгача, автомобиль ишлаб чиқарувчилари 8 млндан ортиқ носоз хавфсизлик ёстиқчаларини ўрнатган бўлиши мумкин.\nNHTSA вакилининг сўзларига кўра, ташкилот ARC тизимларини танлаб, текширади. Қайд этиш жоизки, ARC фирмасига қарши биринчи даъво иши 2015 йил июлида очилган эди. Ўшанда, 490 минг машинадаги хавфсизлик тизими шубҳа остига олинганди.


Суд эшикларни ëпди\n03 июл 2022, Тошкент вақти: 09:48\nҚирғизистон ҳукумати ҳам кейинги пайтларда Ҳизбут-Таҳрир гуруҳига қарши курашда қўшни Ўзбекистон сиëсатини қўллай бошлади.\n21 ноябр куни Ўш вилоят судида Новқатдаги тартибсизликларни уюштирган 32 нафар Ҳизбут-Таҳрир аъзоси устидан маҳкама жараëни бошланди.\nРасмийлар тарафидан суд жараёнининг очиқ тарзда ўтказилиши эълон қилинган эди. Бироқ ҳуқуқ-тартибот ходимлари мустақил телевидиние, радио ва газета журналистларини суд жараёнига киритмадилар. Жараёнга Ўшдаги давлат телеканалларининг журналистларигина киритилди.\nРасмийлар бу борада бирон-бир маълумот беришни истамадилар. Бироқ, ўз овозини ёзиб олишимизни истамаган милиция ходимига кўра, суд зали тор бўлгани ва барча журналистлар учун жой етишмаслиги туфайли мана шундай қарор қабул қилинган.\nСуд жараёнига Қирғизистон собиқ Омбудсмени, мухолифатдаги “ЭрК” партияси раиси Турсунбой Бакир ўғли ҳам киритилмади.\nУ жараённи каттароқ хонага кўчириш борасида судья билан гаплашмоқчи бўлгани, бироқ ҳуқуқ-тартибот ходимлари уни бинога киритмаганларини айтади:\n- Милиция ёрдамида судланувчиларнинг яқин қариндошларини ҳам маҳкама жараёнига киритмадилар. Мен журналистларнинг холис одам эканини биламан. Улар нимани кўрса, шуни гапирадилар. Бироқ уларни ҳам киритишмади. Шу сабабли мен маҳкама жараёни жуда ёмон уюштирилган, деб ҳисоблайман. Мен судья билан жараённи каттароқ хонага кўчириш тўғрисида гаплашмоқчи эдим. Аммо мени ҳам киритишмади. Мен бу ерда ҳеч қандай очиқ суд жараёнини кўрмадим¸ - дейди Турсунбой Бакир ўғли.\nШу йилнинг 1 октябрида мусулмонларнинг Рамазон байрамини марказий майдонда ўтказишга рухсат берилмаганидан норози бўлган мингдан зиёд новқатлик диндорлар туман давлат маъмурияти биносини тошбўрон қилгандилар. Орадан бир неча кун ўтиб, Ўш вилоят ички ишлар бошқармаси тартибсизликларни Ҳизбут- Таҳрир партияси уюштиргани¸ партиянинг 32 нафар аъзоси қўлга олинганини ҳамда улар қонун доирасида жазоланишларини маълум қилганди.\nЛекин айрим судланувчиларнинг қариндошлари маҳкамага тортилган ўз яқинлари беайб қўлга олинганини таъкидламоқдалар. Судланувчи Илғоржон Саидалиевнинг рафиқаси Мавлуда Мадалиева эрининг воқеага тасодифан аралашиб қолганини айтади:\n- Куёвим бозорда тарвуз сотаётган эди. Тўполон бошланиб, одамлар қоча бошлаган пайтда менинг уч фарзандим байрамда ўйнагани кетганди. Газ баллонлар отилганидан сўнг куёвим болаларни излаб, ҳокимият биноси олдига борган пайтда видеога тушган экан. У ерда куёвимнинг бирон-бир ножўя ҳаракат қилгани ҳам кўринмайди. Тўртинчи ҳайит куни тарвуз сотаётган пайтда фуқаро кийимидаги милиционер келиб, эримни: “Илҳомжон, менга қараб қўйинг”, деб чақирибди. Шериклари фақат шуни кўрган эканлар. Олиб кетилган бўйича дараги бўлмади. Куёвим Туямўйиндан тарвуз олиб келса, бир-икки кун колиб кетарди. Биз тарвузга кетган бўлса керак, деб ўйлабмиз. Орадан уч кун ўтиб, куёвимнинг милицияхонадалиги тўғрисида қоғоз келди. Шундан сўнг уни ушлаб кетишганини билдик. Куёвимнинг Исломдан илми ҳам йўқ, ваҳҳобий деган нарсаларни билмайди ҳам. Айби бўлмаса-да, шу кунгача қамоқхонада ётибди, - дейди Мавлуда Мадалиева.\nҚўлга олинганлардан яна бири - Зарифа Абдумажидованинг қайнонаси Мунаввар Шарипова келини байрамда фарзандларини айлантириб келиш учун чиқиб кетганини ва қайтиб келмаганини айтади. Кейинроқ билса, келинини милиция ходимлари кўчадаёқ ушлаб олиб кетган эканлар. Мунаввар Шариповага кўра, келини қўлга олинган пайтда унинг уч ойлик ҳомиласи бўлган, аёл қўлга олинганидан сўнг эса ҳомиласидан ажраган.\n- Келиним фарзандларини айлантиргани келиб, қуруқ туҳматга қолди. Нима қилишни билмайман. Келинимнинг тўрт боласи билан қийналиб кетдим. Келинимнинг уч ойлик ҳомиласи бор эди. Милицияхонада ҳомиласидан ҳам ажради. Келинимни биринчи маротаба суд жараёнига олиб келишганида кўрдим, холос (биринчи суд жараёни қўлга олинганларни қамоқда сақлаш тўғрисида санкция бериш учун ўтказилган эди – таҳр.), ўшанда фарзандларига онасини кўрсатишмади. Ўғлим бир неча йил олдин Россияга ишлагани кетган, ўшандан бери тайини йўқ. Бирор-бир хабар ҳам юбормаган. Қаердалигини ҳам билмайман (маълум бўлишича, ўғли бедарак кетганидан кейин Мунаввар опа келинини ўз қизи қатори бошқа бировга узатган - таҳр.), - дейди Мунаввар Шарипова.\nМустақил журналистлар суд залига киритилмагани туфайли судланувчиларнинг адвокатлари ва ҳакамларнинг маҳкама ҳақидаги фикрларини олишнинг имкони бўлмади.\nЎш вилоят милицияси раҳбарлари, прокуратураси ва вилоят судининг бошқа расмийлари эса журналистлар билан бу борада мулоқот қилишни истамадилар.\nРасмийлар Новқатдаги тартибсизлик иштирокчилари сифатида айбланганлар устидан маҳкама жараёни бир неча кунга чўзилиши мумкинлигини айтиш билангина чекландилар.


«Барселона» қайси футболчилар билан камчиликда ҳаракат қилмоқда?!\n22 март, 2021, 09:25\nТеглар:Барселона | Месси | Лионель Месси | Усмон Дембеле | Антуан Гризманн | Луис Суарес | Ла Лига | Реал Мадрид | Атлетико\nSPORTS.uz Каталония жамоаси тушиб қолган мураккаб вазият ҳақида фикр юритади.\nЯқиндагина «Барселона» собиқ футболчиси Христо Стоичков жамоанинг айни дамдаги аъзоларини кескин танқид қилди. Айниқса, Антуан Гризманн ҳақида қаҳрамонимиз айтган сўзлар интернетни «портлатиб» юборди: “Ҳар сафар Антуан асосий таркибда майдонга тушганида, «Барса» бир киши кам бўлиб ҳаракат қилмоқда. Агар раҳбарият клуб узоқ йиллик лойиҳага эга бўлишини истаса, Гризманни сотиб юбориши керак”.\nБолгариялик собиқ футболчи айтган сўзларга қўшилишимиз мумкин. Бугунги кунда клуб сафида Гризманн сингари жамоа ўйинини орқага тортаётган футболчилар мавжуд. Бугун ана шундай футболчилар ҳақида сўз боради.\nДаниялик футболчини таркибга қўшиб олгач, «Барселона» Луис Суаресни қўйиб юборишга қарор қилди. Тўғриси, Мартин «Барса» ёки бошқа гранд клуб даражасидаги ижрочи эмаслиги аввал бошидан маълум эди. Ла Лига ва ЕЧЛ учрашувларида 22 бор майдонга тушган бўлса-да, қаҳрамонимиз бирорта ўйинда ишончли кўринмади, «Эйбар» ёки «Ювентус»га қарши оғир учрашувларда фойдасиз эканини исботлаб қўйди. Оқибатда, Куман уни тўлиқ захира футболчисига айлантирди.\nАчинарлиси шундаки, Мартин захирадан ўйинга қўшилсада, керакли эффектни бера олмаяпти. Шу боис, жамоани тарк этиш учун биринчи рақамли номзодлардан бири сифатида бемалол уни кўрсатишимиз мумкин.\nАфсуски, Пьяничнинг трансфери ҳам омадсиз бўлиб чиқди. Айниқса, тактик жиҳатда «Барселона»га Миралем умуман мос келмади. Қаҳрамонимиз Роналдуни ташлаб, Мессининг олдига келган эди, бироқ ниятига ета олмади. Асосий таркибдан тушиб қолгани етмаганидек, клуб фалсафаси ўзига бегона эканлигини англаб етди. Майдонда 1000 дақиқадан ортиқ ҳаракат қилган бўлса-да, ҳисобига бирорта ассист ёздириб қўйгани йўқ. Диспетчер голли узатма бермаса, унинг клубга нима кераги бор? Ҳатто, Фирпо ва Мориба ҳам ўз номини таблога ёздириб қўйишга муваффақ бўлди. Уларнинг бири ҳимоячи бўлса, иккинчи эндигина 18 ёшга тўлган. Шу йигитларчалик бўлмаган босниялик ҳам Каталониядан кўчиб кетишга асосий даъвогарлардан бири.\nЛапорта сайловларда ғалаба қозонгач, Усмонни жамоада узоқ олиб қолмоқчи эканини маълум қилди. Яқинда французга 3 йиллик шартнома таклиф этилиши ҳақидаги миш-мишлар янграб турибди.\nЖоан "Реал"да Флорентино Перес Винисиусни қандай қилиб ўз қанотига олган бўлса, Дембелени ҳам шундай ҳимоя қилишга киришди. Бу йигит учун Каталония жамоаси маош ва бонусларни қўшиб ҳисоблаганда 200 миллион евро сарфлади.\nУсмон иқтидорли йигит, аммо унга барқарорлик етишмайди. У кучсиз рақибларга қарши ишончли кўриниши мумкин, аммо керакли паллада доимо «қовун» туширишда давом этмоқда. Вазиятлардан фойдаланиш, жароҳатдан нари бўлиш, ички муҳит ва тартиб-интизом борасида муаммоларга эга Усмонни сотиб юбориш клубга зарар келтирмаслиги аниқ. Унинг трансферидан келиб тушган пулларга ёш ва ғалабаларга ўч янги кучларни клубга жалб этиш мумкин.\nКаталония жамоаси ўйин схемасига Коутиньо сингари эркин ижодкор керак эмас. Рональд Куман қанчалар истамасин, Филиппега майдонда жой топа олмади. Боз устига, бразилиялик ярим ҳимоячи жароҳат ҳам орттириб олди. «Бавария» билан ЕЧЛда зафар қучган йигитни Каталония сотиб юбормаганидан ҳозир афсус чекаётгани аниқ.\nСўнгги маълумотларга қараганда, Коутиньо камида 114 кун футболдан четда қолишига тўғри келади. Агар майдонга қайтса ҳам, уни асосий таркибда кўришимиз даргумон. «Ливерпуль» билан тузилган шартномага кўра, агар Филиппе яна 7 ўйинда иштирок этса, мерсисайдликлар «Барса»дан 5 миллион еврони бонус тариқасида қабул қилиб олади.\nАслида, Коутино аллақачон жамоани тарк этиши лозим эди. Прессингда жуда бўш ҳаракат қилгани учун ярим ҳимояда муаммолар пайдо бўлганини «Кадис», «Валенсия» ва «Атлетико»га қарши ўйинлар кўрсатиб берди. Биргина Коутиньо учун клуб 10 йиллик ўйин фалсафасидан воз кечилмайди. Шундай экан, уни қўйиб юборишнинг ҳозир айни вақти.\nАмалдаги ЖЧ ғолибининг статистикаси чакки эмас - 8+6! Лекин унинг «Атлетико»даги фаолиятига назар ташласангиз, бу рақамлар қанчалар кичик эканлигини дарров англайсиз. Симеоне Антуаннинг атрофида жамоани шакллантиргани боис, Гризманн мавсумни 15+10 дан кам кўрсаткич билан якунламаган.\nСтоичковнинг сўзларида ҳақиқат бор. Антуан кучли футболчи, бироқ у етакчи эмас. Бундай йигитлар ҳал қилувчи баҳсда майдонда кўринмай қолади. Мисол учун, ПСЖ билан икки ўйинни олайлик. 180 дақиқа давомида Антуан атиги икки бор дарвоза сари зарба йўллади, холос. Таянч ярим ҳимоячиси Серхио Бускетснинг зарбалари сони уникидан икки баробар кўпроқ.\nЎтган мавсумда «Бавария»қарши баҳсни ёдга олинг. Қаҳрамонимиз иккинчи бўлимда майдонга чиқди, аммо «сувга тушган тошдек» йўқ бўлиб кетди.\nАргентиналик футболчини бу рўйхатда кўриш бироз ғалати, аммо бунга ўзига яраша сабаблар мавжуд. Бундан 3 йил илгари «Манчестер Сити» Лео учун 200-300 миллион евро атрофидаги суммани таклиф этган эди. Каталонияликлар эса, рад этган Мессини жамоада олиб қолишга қарор қилади. Якунда нима бўлди? Клуб Лео учун деярли ярим миллиард евро маош тўлади. Оқибатда, жамоа қарз ботқоғига ботиб қолди. Агар Месси ўз вақтида қўйиб юборилганида, ҳозир ўша пуллар Виржил Ван Дейк, Эрлинг Холанд, Килиан Мбаппе ёки бошқа ёш футболчига сарфаланган бўлар эди. Бу вақт оралиғида янги мутахассис Мессисиз «Барселона»ни тўлиқ шакллантирган ва аллақачон бу жамоа натижа бериши лозим эди.\nҲозир ҳам Лео сайёрамизинг энг кучли футболчиларидан бири. Унинг юқори даражадаги футболчи эканлигини борасида ҳеч қандай саволларга ўрин йўқ. Шундай бўлса-да, «Барселона» учун унинг жамоада қолиши жуда қимматга тушгани ҳам рост. Ички муҳит, янги сайловллар, улкан маош ва турли бонуслар Каталония жамоасини анча эзиб қўйди. Боз устига, энди Месси ўзи истаган пайтда эркин агент мақомида клубни тарк этиш ҳуқуқига эга.\nУнинг кетиши эса, бутун бошли жамоани қулашига олиб келади. Бугунги кундаги «Барса» Месси атрофида қурилган. У кетса, бутун бошли жамоа «бошсиз чавандоз»га айланиб қолади. Оқибатда, янги жамоа тузиш учун яна миллионларни сарфлаш лозим. Икки ўртада, клуб 3 йилни бой берди.\n"Кўк-анорранглилар"га янги етакчи керак!\nҲозирги «Барселона»ни кўринмас футболчилар жамоаси десак, адашмаган бўламиз. Клуб аввалги «енгиб бўлмас» номини йўқотиб қўйган. Кўпчилик Мессини олиб қолиш керак, деган фикрда, бироқ бундан кимга наф? Лео бугун ёки келаси йил нари борса икки йилдан сўнг, у барибир кетади. Унга тўланган маошни бемалол янги трансферлар ва жамоани қайта қуришга сарфлаш мумкин.\nБускетс, Альба, Умтити, Тер Штеген ҳам икки ёки уч йилдан сўнг, қария футболчиларга айланади. Янги жамоа қуриш учун бироз мардлик лозим. Лапорта «Барса»нинг янги версиясини мухлисларга тақдим этмоқчи бўлса, ишни таркибни тозалашдан бошлаши керак. Сўнгги йилларда Мессига ишонган мухлислар ЕЧЛ плей-оффларида беш бор («Ювентус», «Рома», «Ливерпуль», «Бавария», ПСЖ) "Барселона"нинг йирик ҳисобдаги мағлубиятни қабул қилишга мажбур бўлди.\nБундай аламли мағлубиятлар ортида эски муаммоларнинг таъсири бор эканлигини англаш керак эди. Лео 30+15 натижа қайд этган бўлсада, клуб совринсиз қолиб кетганини кўрдик. Узоғи билан яна икки йилдан сўнг, Месси деярли фойдасиз футболчига айланади. Буни тан олиш ва келажак сари бугундан қадам ташлаш керак.\nМадридликлар ашаддий рақиб – “Барса”дан 100 млн евролик футболчи сўраяпти!\nМесси “реалчиларни” доғда қолдирди


Хитойликларнинг навбатдаги ихтироси: лазерли «Калашников автомати» - Zamin.uz\n14:06 / 08.07.2018\nХитой компанияси полицияни мутлақо янги турдаги қурол билан таъминламоқчи. Бу, енгил винтовка бўлиб, лазер нурини отади ва душманнинг кийими ёки терисини 800 метрлик масофагача куйдира олади. Лазер нури овоз чиқармайди, кўринмайди, қолаверса, у дераза ойнасидан ҳам ўта олади.\nҚурол Хитой фанлар Академияси қошидаги Сиань оптика ва аниқ механика институти бўлими саналган ZKZM Laser компанияси томонидан тайёрланди.\nМазкур винтовка фуқароларни гаровдан қутқаришда ҳамда махфий ҳарбий амалиётларда фойдаланиш мақсадида таклиф этилмоқда. Шу билан бирга, қурол одамни ўлдирмайди, бироқ танага жуда сезиларли оғриқ етказади.\nҚуролнинг оғирлиги уч килограмм, АК-47’нинг оғирлигича. Винтовкани ишлатишда литий батареясидан фойдаланилади, у қарийб, 1000 марта отишга етар экан. Ҳозирда ZKZM ишлаб чиқариш учун ҳамкор қидирмоқда, бир донасининг нархи 15 000 доллар қилиб белгиланди.\nДарвоқе, хитойликлар яратган қуролнинг бундай имкониятларига шубҳа билан қарайдиганлар ҳам топилди. Уларнинг фикрича, лазер нури 800 метргача чўзиладиган бўлса, демак у жуда кучсиз бўлади ва кийим ёки танага сезиларли зиён етказмайди. Қуролнинг батареяси ҳам шунчалик қучли ва ихчам бўлишига ишониш қийин, минг марта отиши эса лофдан бошқа нарса эмас, дейишмоқда улар.\nМанба: Terabayt “Замин” янгиликларини “Twitter”да кузатиб боринг\n6-05-2019, 20:39, Технология\n22-07-2018, 15:25, Технология\nFortnite янги қурол ва лимитланган костюм билан бошқача бўлиб қолди\n8-07-2018, 07:53, Технология\n3-07-2018, 10:02, Технология\n14-07-2017, 08:56, Технология\n15-01-2017, 18:02, Технология


Бош прокурор - xabar.uz\nБош прокуратурада навбатдаги селектор йиғилиши бўлиб ўтди. Бу ҳақда «Xabar.uz»га маҳкама матбуот хизмати маълум қилди.\nБир неча йил Олий Мажлис Сенатига раҳбарлик қилган Ниғматилла Йўлдошев ўтган йилнинг 20 июнь куни Ўзбекситон Республикаси Бош прокурори вазифасига тайинланганди. Шу муносабат билан «Телеграм»даги каналларнинг бирида ижтимоий сўров ўтказилди.\nҚорақалпоғистонга янги прокурор тайингани хабари берилганди. Қонунга кўра, Қорақалпоғистон Республикаси прокурори Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори билан келишилган ҳолда Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси томонидан лавозимга тайинланади.\nСирдарё вилояти, Сайхунобод туманида тез тиббий ёрдам шифокорлари маст фуқаролар томонидан калтаклангани ҳақида хабар берилганди.\n2006 йилда чирчиқлик фуқаро Қамчиқбоева таниши Ҳусаиновга қарзга берган 300 АҚШ долларни сўраб борганида қарздор томонидан ўлдириб юборилади.\nЎзбекистон Республикаси Бош прокурори Н.Йўлдошевнинг Соғлиқни сақлаш вазири А.Шодмоновга ёзган хати эълон қилинди.\nБугун Олий Мажлис Сенатининг тўртинчи ялпи мажлисида Бош прокурор Ниғматилла Йўлдошевнинг ҳисоботи эшитилгани хабари берилганди.\nКун тартибидаги масалалар бўйича жойлардаги прокурорларнинг ахборотини эшитиш билан чекланилгани йўқ. Балки улар жиддий равишда танқидий таҳилил қилиниб, анча-мунча прокурорлар «обориб-опкелинди».\nБош прокурор Сардоба фалокати, Президент қатъияти, аҳоли бирдамлиги ва янги ташкил этилган штаб ҳақида гапирди