(1) Эй одамлар! Сизларни бир жондан яратган ва ундан унинг жуфтини яратиб, икковларидан кўплаб эркагу аёллар таратган Роббингиздан қўрқинглар! Номини ишлатиб бир-бирингиздан сўровда бўладиганингиз Аллоҳдан ва қариндошлик (алоқаларини узиш)дан қўрқинг. Албатта, Аллоҳ устингизда кузатиб турувчи Зотдир.\n(2) Ва етимларга ўз молларини беринг. Нопокни покка алмаштирманг. Уларнинг молларини ўзингизнинг молларингизга қўшиб еманг. Зеро, бу катта гуноҳ бўлур.\n(3) Агар етимларга адолат қила олмасликдан қўрқсангиз, ўзингизга ёққан аёллардан иккитами, учтами, тўрттами никоҳлаб олинг. Агар адолат қила олмасликдан қўрқсангиз, биттани (олинг) ёки қўлингизда мулк бўлганлар билан (кифояланинг). Мана шу, жабр қилмаслигингизга яқинроқдир.\n(4) Аёлларга маҳрларини кўнгилдан чиқариб беринг. Агар улар ундан бирор нарсани чин кўнгилдан тутсалар, бас, уни енглар. Ош бўлсин, офият бўлсин.\n(5) Аллоҳ (ҳаётингизни) турғизиш (воситаси) қилган молларингизни эси пастларга берманг. Уларни ўша моллардан ризқлантиринг, кийинтиринг ва уларга яхши сўзлар айтинг.\n(6) Етимларни то никоҳ(ёши)га етгунларича синаб туринглар. Агар уларнинг эс-ҳуши жойида эканини билсангиз, уларга ўз молларини топширинг. У молларни исроф ила ва эгаларининг катта бўлиб қолишидан қўрқиб шошилиб еманг. Бой бўлганлар иффатли бўлсинлар. Ким камбағал бўлса, тўғрилик билан есин. Уларга ўз молларини топшираётганингизда гувоҳлар келтиринг. Ҳисобчиликка Аллоҳнинг Ўзи кифоя қилур.\n(7) Ота-оналар ва қариндошлар қолдирган нарсада эркакларнинг насибаси бор. Ота-оналар ва қариндошлар қолдирган нарсада аёлларнинг насибаси бор. У оз бўлсин, кўп бўлсин — фарз қилинган насибадир.\n(8) Агар тақсимлашга қариндошлар, етимлар ва мискинлар ҳозир бўлсалар, уларни у(мерос)дан ризқлантиринглар ҳамда уларга яхши гаплар айтинглар.\n(9) Ўзлари заифҳол зурриётларини ортдан қолдиришдан қандай қўрқсалар, (бошқалар ҳақида ҳам) шундай қўрқсинлар. Бас, Аллоҳдан қўрқсинлар ва тўғри сўз айтсинлар.\n(10) Албатта, етимларнинг молини зулм ила еганлар қоринларида оловни еган бўлурлар. Ва, шубҳасиз, дўзахга кирурлар.\n(11) Аллоҳ сизга фарзандларингиз ҳақида васият этиб, бир ўғилга икки қиз насибасича беришни амр этади. Агар улар иккитадан кўп (аёл) бўлсалар, уларга у (ота) қолдирганнинг учдан иккиси. Агар қиз битта бўлса, унга ярми. Агар у(маййит)нинг боласи бўлса, у тарк қилган нарсадан ота-онасининг ҳар бирига олтидан бир. Агар унинг боласи бўлмаса ва ота-онаси меросхўр бўлса, онасига учдан бир. Агар унинг ака-укалари бўлса, онасига олтидан бир. У қилган васият ёки қарзини адо этгандан сўнг. Оталарингиз ва болаларингиздан қайси бирлари сизга манфаатлироқ эканини билмассизлар. Бу, Аллоҳ жорий қилган фарздир. Албатта, Аллоҳ билувчи ва ҳикматли Зотдир.\n(12) Сизларга хотинларингиз қолдирган нарсанинг — агар уларнинг боласи бўлмаса — ярми тегади. Агар уларнинг боласи бўлса, сизга улар қолдирган нарсанинг чораги тегади. Улар қилган васиятни ёки қарзларини адо этгандан сўнг. Уларга сиз қолдирган нарсанинг — агар болангиз бўлмаса — чораги тегади. Агар болангиз бўлса, уларга сиз қолдирган нарсанинг саккиздан бири тегади. Сиз қилган васиятни ёки қарзингизни адо этгандан сўнг. Агар бир эркак ёки аёл калола ҳолида мерос қолдирса, унинг биродари ёки синглиси бўлса, улардан ҳар бирига олтидан бир тегур. Агар улар бундан кўп бўлсалар, учдан бирига шерикдирлар. Зарар қилмайдиган васиятни ёки қарзни адо этгандан сўнг. Булар Аллоҳнинг васиятидир. Ва Аллоҳ билувчи ҳамда Ҳалийм Зотдир.\n(13) Ана ўшалар Аллоҳнинг чегараларидир. Ким Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат этса, У Зот уни остидан анҳорлар оқиб турган жаннатга абадий қолиш учун киритадир. Бу эса, улкан ютуқдир.\n(14) Ким Аллоҳга ва Унинг Расулига исён қилса ва Унинг чегарасидан тажовуз қилса, У Зот уни абадий қолиш учун дўзахга киритадир. Ва унга хорловчи азоб бордир.\n(15) Аёлларингиздан фоҳиша (зино) қилганларига ўзларингиздан тўртта гувоҳ келтиринг. Агар гувоҳлик берсалар, уларни то ўлим етгунча ёки Аллоҳ бир йўл кўрсатгунча уйларида тутиб туринг.\n(16) Сизлардан ўша(фоҳиша) ишни қилган икки эркакка озор беринглар. Агар икковлари тавба қилсалар ва тузалсалар, уларни тек қўйинг. Албатта, Аллоҳ тавбаларни қабул қилувчи ва раҳимли Зотдир.\n(17) Жаҳолат-ла ёмонлик қилиб қўйиб, сўнгра тезда тавба қиладиганларнинг тавбаси Аллоҳнинг зиммасидадир. Аллоҳ ана ўшаларнинг тавбасини қабул қиладир. Ва Аллоҳ билувчи ва ҳикматли Зотдир.\n(18) Ёмонликларни қилиб юриб, бирларига ўлим етганда, энди тавба қилдим, деганларга ва кофир ҳолларида ўлганларга тавба йўқ. Ана ўшаларга аламли азобларни тайёрлаб қўйганмиз.\n(19) Эй, иймон келтирганлар! Сизларга аёлларни зулм-ла меросга олиш ҳалол эмас. Очиқ фоҳиша иш қилмасалар, берган нарсаларингизнинг баъзисини олиш учун уларни зўрлик-ла ушлаб турманг ва улар ила яхшиликда яшанг. Агар уларни ёқтирмасангиз, шоядки, Аллоҳ сиз ёқтирмаган нарсада кўпгина яхшиликларни қилса.\n(20) Ва агар хотин ўрнига бошқа хотин олмоқчи бўлсангиз ва уларнинг бирига ҳаддан зиёд маҳр берган бўлсангиз ҳам, ундан ҳеч нарсани қайтариб олманг. Уни бўҳтон ва катта гуноҳ ҳолида олаверасизми?\n(21) Ва қандай ҳам олурсиз?! Ахир, бир-бирингизга қовушдингиз ва улар сиздан мустаҳкам аҳду паймон олганлар-ку?!\n(22) Оталарингиз ўз никоҳларига олган аёлларни сиз ўз никоҳингизга олманг! Аввал ўтган бўлса, майли. Бу иш, албатта, фоҳиша, ғазабнок иш ва қандай ҳам ёмон йўлдир!\n(23) Сизларга оналарингиз, қизларингиз, опа-сингилларингиз, аммаларингиз, холаларингиз, ака-укаларингизнинг қизлари, опа-сингилларингизнинг қизлари, эмизган оналарингиз, эмикдош опа-сингилларингиз, хотинларингизнинг оналари, ўзингиз қовушган хотинларингизнинг қарамоғингиздаги қизлари ҳаром қилинди. Агар у(хотин)лар билан қовушмаган бўлсангиз, (қизларига уйланишингизда) гуноҳ йўқ. Ва пуштингиздан бўлган ўғилларингизнинг хотинлари, опа-сингилни қўшиб олмоғингиз ҳаром қилинди. Магар аввал ўтган бўлса, майли. Албатта, Аллоҳ мағфират қилувчи ва раҳимли Зотдир.\n(24) Қўлингизга мулк бўлиб тушганлардан бошқа эрли аёллар ҳам (ҳаром қилинди). Бу сизларга Аллоҳнинг ёзганидир. Ана ўшалардан бошқаларни поклик ва зино аралаштирмаган ҳолда молларингиз ила талаб қилмоғингиз ҳалол қилинди. Улардан ҳузурланишингиз сабабидан маҳрларини беринг. Бу фарздир. Фарз маҳрдан кейин ўзаро розилик ила келишганингиз гуноҳ эмас. Албатта, Аллоҳ билувчи ва ҳикматли Зотдир.\n(25) Сизлардан ким ҳур мўминаларни никоҳига олишга имкон топмаса, қўлингизда мулк бўлган мўмина қизларингиздан (уйлансин). Аллоҳ иймонингизни билувчи Зотдир. Ҳаммаларингиз бирсиз. Уларни никоҳингизга аҳлларининг изни ила олинг. Ва яхшилик билан маҳрларини беринг. Улар покиза, зинокор эмас ва ўйнаш тутмаган бўлсинлар. Эрга текканларидан сўнг фоҳиша иш қилсалар, уларга ҳур аёлларга бериладиган азобнинг ярми бериладир. Бу бузилишдан қўрққанлар учундир. Сабр қилмоғингиз сиз учун яхшидир. Аллоҳ мағфиратли ва раҳимлидир.\n(26) Аллоҳ сизларга баён қилиб беришни, сизни олдингиларнинг йўлига ҳидоят қилишни ва тавбаларингизни қабул этишни хоҳлайдир. Аллоҳ билувчи ва ҳикматли Зотдир.\n(27) Аллоҳ сизнинг тавбангизни қабул қилишни хоҳлайдир. Шаҳватларга эргашадиганлар эса, улкан оғишга мойил бўлишингизни хоҳлайдир.\n(28) Аллоҳ сиздан енгиллатмоқни хоҳлайдир. Ва инсон заиф яратилгандир.\n(29) Эй, иймон келтирганлар! Бир-бирларингизнинг молларингизни ботил йўл билан еманг. Магар ўзаро розилик ила тижорат бўлса, майли. Ўзингизни ўзингиз ўлдирманг. Албатта, Аллоҳ сизларга раҳимлидир.\n(30) Ким ўшани тажовузкорлик ва зулм ила қилса, албатта, уни дўзахга киритурмиз. Бу эса, Аллоҳга осондир.\n(31) Агар қайтарилган нарсаларнинг катталаридан четда бўлсангиз, гуноҳларингизни кечирурмиз ва сизни яхши жойга киритамиз.\n(32) Аллоҳ баъзингизни баъзингиздан афзал этган нарсаларни (ҳасад ила) орзу этманг. Эркакларга ўз касбидан насиба бор. Аёлларга ўз касбидан насиба бор. Аллоҳдан фазлини сўранг. Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчи Зотдир.\n(33) Ота-она ва қариндошлар қолдирган нарсага ҳар бир киши учун меросхўрлар қилдик. Қасамингиз ила боғланганларга насибасини беринг. Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага шоҳиддир.\n(34) Аллоҳ баъзиларини баъзиларидан устун қилгани ва молларидан сарфлаганлари учун эркаклар аёлларга раҳбардирлар. Солиҳа аёллар — итоаткор ва Аллоҳнинг ҳифзи-ҳимояси бўйича ғойиб (эр)ларининг муҳофазасини қилувчилардир. Бош кўтаришларидан хавф қилинган аёлларга ваъз-насиҳат қилинг, ётоқларида ҳижрон қилинг ва уринг. Агар итоат қилсалар, уларга қарши бошқа йўл ахтарманг. Албатта, Аллоҳ юксак мақомли буюк Зотдир.\n(35) Агар икковларининг оралари бузилишидан қўрқсангиз, эрнинг аҳлидан бир ҳакам ва хотиннинг аҳлидан бир ҳакам ажратинг. Агар улар ислоҳни ирода қилсалар, Аллоҳ эр-хотиннинг орасини мувофиқлаштирур. Албатта, Аллоҳ билувчи ва хабардор Зотдир.\n(36) Ва Аллоҳга ибодат қилинглар ва Унга ҳеч нарсани ширк келтирманглар. Ота-онага, қариндошларга, етимларга, мискинларга, яқин қўшниларга, ён қўшниларга, ёнбошдаги соҳибларга, кўчада қолганларга ва қўлингизда мулк бўлганларга яхшилик қилинглар. Албатта, Аллоҳ ўзини юқори тутувчиларни ва одамлар устидан фахр қилувчиларни хуш кўрмас.\n(37) Улар бахиллик қиладиган, одамларни бахилликка буюрадиган ва Аллоҳ уларга Ўз фазлидан берган нарсаларни беркитадиганлардир. Ва кофирларга хорловчи азобни тайёрлаганмиз.\n(38) Улар молларини кишилар кўриши учун сарфларлар. Ҳамда Аллоҳга ва қиёмат кунига иймон келтирмаслар. Кимнинг яқини шайтон бўлса, у қандай ҳам ёмон яқин!\n(39) Агар Аллоҳга ва қиёмат кунига иймон келтирсалар, Аллоҳ уларга ризқ қилиб берган нарсадан нафақа қилсалар, уларга нима зарар бўладир? Аллоҳ уларни яхши билувчи Зотдир!\n(40) Албатта, Аллоҳ заррача ҳам зулм қилмас. Агар яхшилик бўлса, бир неча бор кўпайтирур ва Ўз ҳузуридан улуғ ажр берур.\n(41) Ҳар бир умматдан бир гувоҳ келтириб, сени уларнинг ҳаммасига гувоҳ этиб келтирган чоғимизда ҳол қандоқ бўлур?!\n(42) Куфр келтирганлар ва Расулга исён қилганлар ўша кунда ерга қоришиб кетишни истарлар ва Аллоҳдан ҳеч гапни яшира олмаслар.\n(43) Эй, иймон келтирганлар! Маст ҳолингизда — то айтаётган гапингизни биладиган бўлмагунингизча — намозга яқинлашманг ва жунуб ҳолингизда ҳам, то ғусл қилмагунингизча. Магар йўлдан ўтувчи бўлса, майли. Агар бемор ёки сафарда бўлсангиз ёки сиздан бирингиз таҳоратхонадан келса ёхуд аёлларга яқинлашган бўлсангиз-у, сув топа олмасангиз, покиза тупроқ-ла таяммум қилинг. Бас, юзингизга ва қўлларингизга масҳ тортинг. Албатта, Аллоҳ афв этувчи ва мағфират қилувчи Зотдир.\n(44) Китобдан насиба берилганларнинг залолатни сотиб олишларини ва сиз йўлдан адашишингизни исташларини кўрмайсизми?\n(45) Аллоҳ сизнинг душманларингизни билувчи Зотдир. Валийликка Аллоҳнинг Ўзи кифоя қилур. Нусрат берувчиликка Аллоҳнинг Ўзи кифоя қилур.\n(46) Яҳудий бўлганлардан калималарни ўз жойидан бузиб ўзгартирувчилар бор. Улар тилларини буриб ва динга таъна етказиб: «Эшитдик ва исён қилдик, эшит, эшитмай қолгур ва «Роина» дерлар. Агар улар, эшитдик, ва итоат қилдик, эшит ва бизга назар сол, деганларида, албатта, ўзларига яхши ва тўғри бўлар эди. Лекин Аллоҳ уларни куфрлари сабабли лаънатлади. Бас, озгиналаридан бошқалари иймон келтирмаслар.\n(47) Эй, китоб берилганлар! Юзларни бузиб, орқаларига бурмасимиздан ёхуд уларни шанба одамларини лаънатлаганимиздек лаънатламасимиздан олдин, сизлардаги нарсани тасдиқловчи бўлиб келган нарсага иймон келтиринг. Аллоҳнинг иши амалга ошгусидир.\n(48) Албатта, Аллоҳ Ўзига ширк келтирилишини кечирмас. Ундан бошқа гуноҳни, кимни хоҳласа, кечирадир. Ким Аллоҳга ширк келтирса, шубҳасиз, катта гуноҳни тўқибдир.\n(49) Ўзларини пок қилиб кўрсатаётганларни кўрмайсанми?! Йўқ! Аллоҳ кимни хоҳласа, шуни поклайдир. Ва қилча зулм қилинмаслар.\n(50) Уларнинг Аллоҳга ёлғон тўқишини кўрмайсанми?! Шунинг ўзи ҳам очиқ-ойдин гуноҳликка етарлидир.\n(51) Китобдан насибадор бўлганларнинг ботилга ва тоғутга иймон келтиришларини ва куфр келтирганларни (кўрсатиб): «Анавилар, иймон келтирганлардан кўра ҳидоятлироқ йўлдалар», дейишларини кўрмайсанми?!\n(52) Ана ўшаларни Аллоҳ лаънатлагандир. Кимни Аллоҳ лаънатласа, унга ҳеч нусратчи тополмассан.\n(53) Ёки улар мулкдан насибадорлар-у, шундай тақдирда ундан одамларга зиғирча ҳам бермасларми?!\n(54) Ёки Аллоҳ одамларга Ўз фазлидан берган нарсаларга ҳасад қилмоқдаларми? Батаҳқиқ, Иброҳим оиласига китобни, ҳикматни ва улуғ мулкни берганмиз-ку?!\n(55) Бас, уларнинг ичида у(Муҳаммад)га иймон келтирганлар ҳам бор, ундан юз ўгириб куфр келтирганлар ҳам бор. Жаҳаннам куйдириш азобига кифоя қилур.\n(56) Оятларимизга куфр келтирганларни, албатта, дўзахга киритармиз. Қачонки, терилари етиб пишганда, азобни тортишлари учун бошқа тери алмаштирармиз. Албатта, Аллоҳ Азийз ва Ҳакийм Зотдир.\n(57) Иймон келтирган ва солиҳ амалларни қилганларни, албатта, остидан анҳорлар оқиб турган жаннатларга киритармиз. Унда абадий, боқий қолурлар. Унда уларга покиза жуфтлар бор. Ва уларни қуюқ сояларга киритармиз.\n(58) Албатта, Аллоҳ сизларга омонатларни ўз аҳлига эриштиришни ва агар одамлар орасида ҳукм қилсангиз, адолат ила ҳукм қилишни амр қилур. Аллоҳ сизларга қандай ҳам яхши ваъз қилур! Албатта, Аллоҳ эшитувчи ва кўрувчи Зотдир.\n(59) Эй, иймон келтирганлар! Аллоҳга итоат қилинг, Пайғамбарга ва ўзингиздан бўлган ишбошиларга итоат қилинг. Бирор нарса ҳақида тортишиб қолсангиз, агар Аллоҳ ва охират кунига иймон келтирган бўлсангиз, уни Аллоҳга ва Пайғамбарга қайтаринг. Ана шундай қилиш хайрли ва оқибати яхшидир.\n(60) Сенга нозил бўлган нарсага ва сендан олдин нозил бўлган нарсага иймон келтирганларини даъво қилаётганларни кўрмайсанми?! Тоғутдан ҳукм сўраб боришни истарлар. Ҳолбуки, унга куфр келтиришга буюрилганлар. Шайтон эса, уларни йўлдан бутунлай адаштиришни истайдир.\n(61) Агар уларга: «Аллоҳ нозил қилган нарсага ва Пайғамбар ҳузурига келинглар», дейилса, мунофиқлар сендан тамоман юз ўгирганларини кўрурсан.\n(62) Энди, қилган нарсалари туфайли уларга мусийбат етгандан сўнг, сенга келиб, Аллоҳ ила қасам ичиб: «Биз фақат яхшилик ва тавфиқни хоҳлаган эдик», дейишлари қандай бўлди?\n(63) Ана ўшаларнинг қалбларидагини Аллоҳ биладир. Бас, уларнинг қилганидан юз ўгир! Уларга ваъз қил! Ёлғиз ўзларига етказиб сўзла!\n(64) Қайси бир Пайғамбарни юборган бўлсак, Аллоҳнинг изни ила фақат итоат қилиниши учун юборганмиз. Агар улар ўзларига ўзлари зулм қилган чоғларида ҳузурингга келиб, Аллоҳга истиғфор айтганларида ва Пайғамбар ҳам улар учун истиғфор айтганида эди, албатта, Аллоҳ тавбаларни қабул этувчи ва раҳимли Зот эканини топган бўлур эдилар.\n(65) Йўқ, Роббингга қасамки, сени ўз ораларида чиққан келишмовчиликларга ҳакам қилмагунларича, кейин, чиқарган ҳукмингга дилларида танглик топмасдан, бутунлай таслим бўлмагунларича, зинҳор мўмин бўла олмаслар!\n(66) Агар Биз уларга, ўзларингизни ўлдиринг ёки ўзингизни диёрларингиздан чиқаринг, деб фарз қилганимизда, озгиналаридан бошқаси буни қилмас эдилар. Улар ўзларига ваъз қилинган нарсаларни қилганларида эди, ўзларига яхши ва саботлари мустаҳкам бўлар эди.\n(67) У ҳолда, Биз ҳам уларга Ўз ҳузуримиздан улуғ ажр берган бўлур эдик.\n(68) Ва уларни тўғри йўлга ҳидоят қилур эдик.\n(69) Ким Аллоҳга ва Расулга итоат қилса, бас, ана ўшалар Аллоҳ неъмат берган набийлар, сиддиқлар, шаҳидлар ва солиҳлар билан биргадирлар. Ва улар қандай ҳам яхши рафиқ (ҳамроҳ)лардир!\n(70) Бу — Аллоҳдан бўлган фазлдир ва билгувчиликда Аллоҳнинг Ўзи кифоя қилур.\n(71) Эй, иймон келтирганлар! Ўзингизни ҳушёр тутинг ва гуруҳ-гуруҳ бўлиб қўзғалинг ёки тўп ҳолингизда қўзғалинг!\n(72) Албатта, ичингизда ортда қоладиганлар ҳам бор. Агар сизга мусийбат етса, у: «Аллоҳ Ўзи менга неъмат берди, яхшиямки, улар билан бирга ҳозир бўлмаганим», дейди.\n(73) Агар сизга Аллоҳдан фазл етса, худди сиз билан унинг орасида дўстлик бўлмагандек, «Қани энди, мен ҳам улар билан бўлганимда, улуғ зафар қозонар эдим», дейди.\n(74) Охират учун бу дунё ҳаётини сотадиганлар Аллоҳнинг йўлида жанг қилсинлар. Ким Аллоҳнинг йўлида жанг қилиб ўлдирилса ёки ғолиб келса, Биз унга, албатта, улуғ ажрни берурмиз.\n(75) Нима учун Аллоҳнинг йўлида ва: «Эй Роббимиз, бизни аҳли золим шаҳардан чиқаргин, бизга Ўз томонингдан дўст ато қилгин ва Ўз томонингдан нусратчи ато қилгин» деяётган заифҳол эркагу аёл ва болалар йўлида жанг қилмайсизлар?!\n(76) Иймон келтирганлар Аллоҳнинг йўлида жанг қилурлар. Куфр келтирганлар тоғутнинг йўлида жанг қилурлар. Бас, шайтоннинг дўстларига қарши жанг қилинг. Албатта, шайтоннинг ҳийласи заифдир.\n(77) Қўлингизни тийинг, намоз ўқиб, закот беринг, деб айтилган кимсаларни кўрмайсанми?! Уларга уруш фарз қилинганда, бирдан, бир гуруҳлари одамлардан худди Аллоҳдан қўрққандек ёки ундан ҳам қаттиқроқ қўрқишмоқда. Ва: «Эй Роббимиз, бизга урушни нега фарз қилдинг, бироз ортга суриб турсанг бўлмасмиди?!» демоқдалар. «Дунёнинг матоҳи оз, охират эса, тақво қилганларга яхшидир. Ва қилчалик зулм қилинмассизлар», деб айт.\n(78) Қаерда бўлсангиз ҳам, ҳаттоки мустаҳкам қалъаларда бўлсангиз ҳам, ўлим сизни топадир. Агар уларга яхшилик етса, бу Аллоҳдан, дерлар. Ёмонлик етганда эса, бу сендан, дерлар. «Ҳаммаси Аллоҳдан», деб айт! Анави қавмларга нима бўлдики, гапни тушунай демаслар?!\n(79) Сенга етган яхшилик Аллоҳдандир. Ва сенга етган ёмонлик нафсингдандир. Биз сени одамларга Пайғамбар қилиб юбордик. Шоҳидликка Аллоҳнинг Ўзи кифоя қилур.\n(80) Ким Пайғамбарга итоат қилса, Аллоҳга итоат қилган бўлур. Ким юз ўгирса, Биз сени уларга қўриқчи қилиб юборганимиз йўқ.\n(81) Улар, итоат, дерлар. Ҳузурингдан чиққач эса, бир тоифалари айтганингдан бошқага хуфёна тил бириктирарлар. Аллоҳ хуфёна тил бириктирган нарсаларини ёзиб қўядир. Бас, улардан юз ўгир ва Аллоҳга таваккал қил. Вакилликка Аллоҳнинг Ўзи кифоя қилур.\n(82) Қуръонни тадаббур этиб кўрмайдиларми?! Агар у Аллоҳдан бошқанинг ҳузуридан бўлганида, ундан кўп ихтилофлар топар эдилар.\n(83) Қачонки уларга эминлик ёки ҳақ тўғрисида бир иш — хабар етса, уни таратурлар. Агар уни Пайғамбарга ва ўзларидан бўлган ишбошиларга ҳавола қилганларида эди, улардан иш негизини биладиганлари уни англаб етар эдилар. Аллоҳнинг фазли ва марҳамати бўлмаганда, озгинангиздан бошқангиз шайтонга эргашиб кетар эдингиз.\n(84) Аллоҳнинг йўлида жанг қил! Ўзингдан бошқадан масъул қилинмассан. Мўминларни қизиқтир. Шоядки, Аллоҳ куфр келтирганларнинг шиддатини дафъ қилса. Аллоҳ шиддати қаттиқ ва азоби ортиқ Зотдир.\n(85) Ким яхши шафоат қилса, ундан ўз насибаси бўлур. Ким ёмон шафоат қилса, ундан ўз насибаси бўлур. Аллоҳ ҳар бир нарсанинг баҳосини берувчи Зотдир.\n(86) Қачонки сизга бир саломлашиш ила салом берилса, сиз ундан кўра яхшироқ алик олинг ёки худди ўзидек жавоб беринг. Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсанинг ҳисобини олувчи Зотдир.\n(87) Аллоҳдан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ. У сизларни қоим бўлишида ҳеч шубҳа йўқ қиёмат куни албатта жамлайдир. Ким Аллоҳдан кўра ростгўйроқ?!\n(88) Сизга нима бўлдики, мунофиқлар ҳақида иккига бўлинасизлар?! Ҳолбуки, Аллоҳ уларни расво қилиб қўйди-ку. Аллоҳ адаштирган кимсаларни ҳидоят қилмоқчи бўласизларми?! Аллоҳ кимни адаштирган бўлса, унга йўл топа олмассан.\n(89) Улар сиз ҳам худди ўзларидек кофир бўлиб, уларга тенглашишингизни хоҳларлар. Токи Аллоҳ йўлида ҳижрат қилмагунларича, улардан дўст тутманг. Агар юз ўгириб кетсалар, бас, уларни тутинг ва қаерда топсангиз, ўлдиринг. Улардан дўст ҳам, ёрдамчи ҳам тутманг.\n(90) Магар сиз билан орасида аҳднома бор қавмга етиб борсалар ёки сизлар билан ҳам, ўз қавмлари билан ҳам урушиш кўнгилларига сиғмасдан ҳузурингизга келсалар, майли. Аллоҳ хоҳлаганида, уларни сиздан устун қилиб қўярди ва улар сизларга қарши уруш қилардилар. Агар сиздан четлансалар ва сиз билан урушмасдан, тинчликни таклиф қилсалар, Аллоҳ сизларга уларнинг зиддига йўл бермас.\n(91) Сиздан ҳам, ўз қавмларидан ҳам омонда бўлишни хоҳлайдиган, фитнага қайтарилган чоғларида унга шўнғийдиган бошқа бировларни ҳам кўрасизлар. Агар сиздан четланмасалар, сизга тинчликни таклиф қилмасалар ва қўлларини тиймасалар, бас, уларни тутинг ва қаерда топсангиз, ўлдиринг. Ана ўшандайлар устидан сизга очиқ ҳақ бердик.\n(92) Мўмин мўминни ўлдирмас. Магар билмасдан қилиши мумкин. Кимки мўминни билмасдан ўлдириб қўйса, бас, унга мўмин қулни озод қилиш ва (ўлганнинг) аҳли кечирмасалар, хун бериш вожиб бўлур. Агар у сизга душман қавмдан бўлиб, ўзи мўмин бўлса, мўмин қулни озод қилиш вожиб бўлур. Агар у сиз билан орасида аҳдномаси бор қавмдан бўлса, аҳлига бериладиган хун ва мўмин қулни озод қилиш вожиб бўлур. Ким топмаса, Аллоҳга тавба учун кетма-кет икки ой рўза тутиш вожиб бўлур. Аллоҳ билувчи ва ҳикматли Зотдир.\n(93) Ким бир мўминни қасдан ўлдирса, унинг жазоси жаҳаннамдир. Унда абадий қолур. Унга Аллоҳнинг ғазаби ва лаънати ёғилур. Ва Аллоҳ унга улкан азобни тайёрлагандир.\n(94) Эй, иймон келтирганлар! Аллоҳнинг йўлида жиҳодга чиқсангиз, аниқлаб олинглар ва сизга салом берган кимсага, мўмин эмассан, деманглар. Бу дунё ҳаётининг ўткинчи ўлжасини истайсизлар, Аллоҳнинг ҳузурида эса, кўплаб ўлжалар бор. Авваллари сиз ҳам шундай эдингиз, Аллоҳ сизга неъмат берди. Бас, аниқлаб олинг. Албатта, Аллоҳ нима қилаётганингиздан хабардордир.\n(95) Мўминлардан бешикаст бўла туриб ўтириб қолганлари билан Аллоҳнинг йўлида моллари ва жонлари ила жиҳод қилувчилари баробар бўлмаслар. Аллоҳ моллари ва жонлари билан жидду жаҳд қилувчиларнинг даражасини ўтириб қолувчилардан афзал қилди. Аллоҳ ҳаммага яхшиликни ваъда қилган. Аллоҳ мужоҳидларни ўтириб қолувчилардан улуғ ажр ила афзал қилган.\n(96) Ўзидан бўлган даражалар ила, мағфират ва раҳмат ила (афзал қилган). Ва Аллоҳ мағфират қилувчи ва раҳимли Зотдир.\n(97) Ўзига зулм қилувчи ҳолида жони олинаётганларга фаришталар: «Нима қилаётган эдинглар?» дерлар. Улар: «Ер юзида бечора эдик», дерлар. «Аллоҳнинг ери кенг эди-ку, ҳижрат қилсангиз бўлмасмиди?!» дерлар. Ана ўшаларнинг жойи жаҳаннамдир. У қандай ҳам ёмон жой!\n(98) Фақат эркаклар, аёллар ва болалардан иборат, бирон чорага қодир бўлмаган, йўлни топа олмаган бечораларгина бундан мустасно.\n(99) Ана ўшалар, шоядки, Аллоҳ уларни афв этса. Зотан, Аллоҳ афв этувчи ва мағфират қилувчи Зотдир.\n(100) Ким Аллоҳнинг йўлида ҳижрат қилса, ер юзида кўпгина паноҳгоҳлар ва кенгчилик топадир. Ким уйидан Аллоҳ ва Расулга ҳижрат қилиб чиқса-ю, сўнгра унга ўлим етса, албатта, унинг ажри Аллоҳ зиммасига тушадир. Ва Аллоҳ мағфират қилувчи ва раҳимли Зотдир.\n(101) Ер юзида жавлон урганингизда, куфр келтирганлар сизга фитна қилишидан хавф қилсангиз, намозни қаср қилиб адо этмоғингизда гуноҳ йўқдир. Албатта, кофирлар сизга очиқ душмандирлар.\n(102) Улар ичида бўлсанг-у, намоз адо қилмоқчи бўлсанг, улардан бир тоифаси сен билан турсин ва силоҳларини ўзлари билан олсинлар. Сажда қилганларидан кейин орқангизга ўтсинлар. Намоз ўқимаган бошқа тоифа келиб, сен билан намоз ўқисин. Эҳтиёт бўлиб, силоҳларини ўзлари билан олсинлар. Силоҳларингиз ва матоҳларингиздан ғофил бўлсангиз, куфр келтирганлар устингиздан бирдан ҳамла қилишни истарлар. Ёмғирдан озор етса ёки бемор бўлсангиз, силоҳларингизни қўймоғингизда гуноҳ йўқдир. Ҳушёр бўлинглар! Албатта, Аллоҳ кофирларга хорловчи азоб тайёрлагандир.\n(103) Намозни адо этганингиздан сўнг, Аллоҳни турган, ўтирган ва ёнбошлаган ҳолингизда эсланг. Хотиржам бўлганингизда намозни тўлиқ адо этинг. Албатта, намоз мўминларга вақтида фарз қилингандир.\n(104) У қавмни қувишда бўш келманг. Агар алам чекаётган бўлсангиз, улар ҳам сиз алам чекаётганингиздек алам чекмоқдалар. Сиз эса, Аллоҳдан улар умид қилмаган нарсани умид қилмоқдасиз. Аллоҳ билувчи ва ҳикматли Зотдир.\n(105) Албатта, Биз сенга китобни ҳақ ила одамлар орасида сенга Аллоҳ кўрсатганича ҳукм қилишинг учун туширдик. Сен хоинларнинг ёнини олувчи бўлма!\n(106) Аллоҳга истиғфор айт! Албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳимли Зотдир.\n(107) Ўз жонларига хиёнат қиладиганларни мудофаа қилма. Албатта, Аллоҳ хиёнатчи ва гуноҳкор бўлган кимсани хуш кўрмас.\n(108) Одамлардан яширарлар ва Аллоҳдан яшира олмаслар. Ҳолбуки, У Ўзи рози бўлмайдиган гапни хуфёна келишаётганларида ҳам улар ила биргадир. Ва Аллоҳ улар қилаётган амалларни иҳота қилувчи Зотдир.\n(109) Ҳой, сизлар! Бу ҳаёти дунёда уларнинг ёнини олдингиз. Қиёмат кунида Аллоҳ олдида уларнинг ёнини ким оладир ёки ким уларга вакил бўладир?!\n(110) Ким ёмонлик қилса ёки ўзига зулм этса, сўнгра Аллоҳга истиғфор айтса, Аллоҳни мағфиратли ва раҳимли Зот топадир.\n(111) Ким гуноҳ қилса, уни фақатгина ўз зарарига қиладир. Ва Аллоҳ билувчи ва ҳикматли Зотдир.\n(112) Ким хато ёки гуноҳ қилса-ю, сўнгра уни беайбга ағдарса, шубҳасиз, бўҳтон ва очиқ гуноҳни ўз бўйнига олибдир.\n(113) Агар сенга Аллоҳнинг фазли ва раҳмати бўлмаганида, улардан бир тоифаси сени адаштиришга уринган эдилар. Улар фақат ўзларини адаштирадилар, холос. Сенга ҳеч зарар етказа олмаслар. Аллоҳ сенга китобни ва ҳикматни туширди ҳамда билмаган нарсангни билдирди. Ва сенга Аллоҳнинг фазли улуғ бўлди.\n(114) Уларнинг кўпгина махфий суҳбатларида яхшилик йўқ, магар ким садақага, яхшиликка ва одамлар орасида ислоҳга амр қилсагина, яхшилик бор. Ким ўша ишни Аллоҳнинг розилиги учун қилса, албатта, унга улуғ ажр берурмиз.\n(115) Ким ўзига ҳидоят равшан бўлгандан кейин Пайғамбарга хилоф қилса ва мўминларнинг йўлидан бошқа йўлга юрса, кетган томонга қўйиб қўямиз ва жаҳаннамга киритамиз. У қандоқ ҳам ёмон жой!\n(116) Албатта, Аллоҳ Ўзига ширк келтирилишини кечирмас. Ундан бошқани, кимни хоҳласа, кечирур. Ким Аллоҳга ширк келтирса, шубҳасиз, қаттиқ адашган бўлур.\n(117) Улар Ундан бошқа фақат аёл санамларга ибодат қилурлар ва фақат бебош шайтонга ибодат қилурлар.\n(118) Аллоҳ уни лаънатлади. У эса: «Қасамки, бандаларингдан маълум насибани оламан.\n(119) Уларни адаштираман, хомхаёлларига соламан, уларга амр қилсам, чорваларнинг қулоқларини кесарлар ва уларга амр қилсам, Аллоҳнинг яратганини ўзгартирарлар», деди. Кимки Аллоҳни қўйиб шайтонни дўст тутса, батаҳқиқ, очиқ-ойдин зиёнга учрайдир.\n(120) У уларга ваъда берур ва хомхаёлларга солур. Шайтон уларга ғурурдан бошқа нарсани ваъда қилмас.\n(121) Ана ўшаларнинг жойлари жаҳаннамдир. Ва ундан қутулиш йўлини топа олмаслар.\n(122) Иймон келтириб, яхши амалларни қилганларни остидан анҳорлар оқиб турган жаннатларга киритурмиз. Унда абадий — бардавом қолурлар. Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир. Аллоҳдан ростгўйроқ зот борми?\n(123) Сизларнинг хомхаёлингизча ҳам эмас, аҳли китобларнинг хомхаёлича ҳам эмас. Ким ёмонлик қилса, унинг жазосини тортадир. Ва ўзига Аллоҳдан ўзга дўст ҳам, ёрдамчи ҳам топа олмас.\n(124) Эркакми, аёлми — ким мўмин бўлган ҳолда яхшиликлар қилса, ана ўшалар жаннатга кирурлар ва уларга қилча ҳам зулм қилинмас.\n(125) Яхшилик қилувчи бўлган ҳолида юзини Аллоҳга таслим қилган ва Иброҳимнинг тўғри динига эргашган кимсанинг динидан ҳам яхшироқ дин борми? Ва Аллоҳ Иброҳимни дўст тутган эди.\n(126) Осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳга хосдир ва Аллоҳ ҳар бир нарсани иҳота қилган Зотдир.\n(127) Сендан аёллар ҳақида фатво сўрарлар. «Аллоҳ сизга улар ҳақида ва китобда тиловат қилинадиган, сиз уларга тайин қилинган нарсани бермай никоҳига рағбат қилганингиз аёллар ҳақида, заифҳол болалар ҳақида ва етимларга адолат қилмоғингиз ҳақида фатво берадир», деб айт. Аллоҳ қилган ҳар бир яхшилигингизни билувчи Зотдир.\n(128) Агар аёл киши ўз эридан нафрат ва юз ўгириш содир бўлишидан қўрқса, икковлари ўзаро сулҳга келишишларида гуноҳ йўқ. Сулҳ яхшидир. Нафслар қизғанишга ҳозирдир. Агар яхшилик ва тақво қилсангиз, албатта, Аллоҳ нима қилаётганингиздан хабардор Зотдир.\n(129) Агар роса ҳаракат қилсангиз ҳам, хотинлар ўртасида адолатли бўла олмассизлар. Бир йўла мойил бўлиб кетиб, (баъзисини) муаллаққа ўхшатиб қўйманг. Агар ислоҳ ва тақво қилсангиз, албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳимли Зотдир.\n(130) Агар ажрашсалар, Аллоҳ Ўз фазлидан ҳар бирини беҳожат қилур. Аллоҳ фазли кенг ва ҳикматли Зотдир.\n(131) Осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳникидир. Батаҳқиқ, Биз сиздан олдин китоб берилганларга ҳам, сизга ҳам: «Аллоҳга тақво қилинглар», деб васият қилдик. Агар куфр келтирсангиз, албатта, осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳникидир. Ва Аллоҳ беҳожат ва мақталган Зотдир.\n(132) Осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳникидир. Вакил бўлишга Аллоҳ кифоядир.\n(133) Агар У Зот хоҳласа, эй одамлар, сизларни кетказиб, бошқаларни келтирур. Ва Аллоҳ бунга қодир бўлган Зотдир.\n(134) Ким бу дунё савобини истаса, билсинки, Аллоҳнинг ҳузурида ҳам бу дунёнинг, ҳам у дунёнинг савоби бордир. Ва Аллоҳ эшитувчи ва кўрувчи Зотдир.\n(135) Эй, иймон келтирганлар! Адолат ила туринг ҳамда агар ўзингиз, ота-онангиз ва қариндошларингиз зиддига бўлса ҳам, Аллоҳ учун тўғри гувоҳлик берувчи бўлинг. Агар у бой бўлса ҳам, камбағал бўлса ҳам, Аллоҳ унга яқинроқдир. Ҳавойи нафсга эргашиб, адолатсизлик қилманг. Агар тилингизни бурсангиз ёки юз ўгириб кетсангиз, албатта, Аллоҳ нима қилаётганингиздан хабардордир.\n(136) Эй, иймон келтирганлар! Аллоҳга, Унинг Расулига, У Ўз Расулига туширган китобга ва бундан олдин туширган китобга иймон келтиринг. Ким Аллоҳга, Унинг фаришталарига, китобларига, Пайғамбарларига ва охират кунига куфр келтирса, батаҳқиқ, қаттиқ адашган бўлади.\n(137) Албатта, иймон келтирганларидан кейин куфр келтирганлар, сўнгра иймон келтириб яна куфрга кетган ва куфрида зиёда бўлганларни Аллоҳ мағфират қилмас ва тўғри йўлга ҳидоят этмас.\n(138) Мунофиқларга уларга албатта аламли азоб бўлишининг башоратини бер.\n(139) Улар мўминларни қўйиб, кофирларни дўст тутадиганлардир. Уларнинг олдида иззат, куч-қудрат излайдиларми? Албатта, иззат, куч-қудратнинг барчаси Аллоҳнинг ҳузуридадир.\n(140) Батаҳқиқ, сизларга китобда: «Аллоҳнинг оятларига куфр келтирилган ва уларни истеҳзо қилинган чоғда, бошқа гапга ўтмагунларича, улар билан ўтирманглар», деб туширди. Агар ўтирсангиз, сиз ҳам уларга ўхшашсиз. Албатта, Аллоҳ мунофиқ ва кофирларнинг ҳаммасини жаҳаннамда жамловчидир.\n(141) Улар сизларни кузатиб турурлар. Сизларга Аллоҳ томонидан фатҳ бўлса: «Сизлар билан бирга эмасмидик?!» дерлар. Агар кофирларга насиба бўлса: «Сизларга устун келиб, мўминлардан ҳимоя қилмадикми?» дерлар. Аллоҳ қиёмат куни улар орасида ҳукм қилур. Аллоҳ ҳаргиз кофирларга мўминлар устидан йўл бермас.\n(142) Албатта, мунофиқлар Аллоҳни алдамоқчи бўлурлар. Ҳолбуки, Аллоҳ уларни «алдовчи»дир. Агар намозга турсалар, дангасалик билан, хўжакўрсинга турурлар ва Аллоҳни камдан-кам зикр қилурлар.\n(143) Улар орада сарсондирлар. На анавиларга қўшила оладирлар ва на манавиларга қўшила оладирлар. Аллоҳ кимни йўлдан адаштирса, ҳаргиз унга йўл топа олмассан.\n(144) Эй, иймон келтирганлар! Мўминларни қўйиб, кофирларни дўст тутманг. Аллоҳнинг ҳузурида ўз зиддингизга очиқ ҳужжат қилишни хоҳлайсизми?!\n(145) Албатта, мунофиқлар дўзахнинг энг остки қаватидадирлар ва ҳаргиз уларга бир ёрдамчини топа олмассан.\n(146) Магар тавба қилиб, солиҳ амаллар қилган, Аллоҳни маҳкам ушлаган ва Аллоҳ учун динга ихлос қўйганлар — ана ўшалар мўминлар ила биргадирлар. Аллоҳ, албатта, мўминларга улуғ ажр берур.\n(147) Агар шукр қилсангиз ва иймон келтирсангиз, Аллоҳ сизни азоблаб нима қиладир?! Аллоҳ Шакур(оз амал учун кўп савоб берувчи) ва билувчи Зотдир.\n(148) Аллоҳ ёмон гапни ошкор қилишни хуш кўрмас. Магар мазлумдан бўлса, майли. Аллоҳ эшитувчи ва билувчи Зотдир.\n(149) Агар яхшиликни ошкора ёки махфий қилсангиз ёки ёмонликни афв этсангиз, албатта, Аллоҳ афвли ва қодир Зотдир.\n(150) Албатта, Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарларига куфр келтирадиганлар ва Аллоҳ ила Пайғамбарлари орасида айримчиликни ирода қиладиганлар ҳамда баъзиларига иймон ва баъзиларига куфр келтирамиз, деб ана ўшандай ора йўлни тутишни хоҳлайдиганлар.\n(151) Ана ўшалар, ҳақиқий кофирлардир. Ва кофирларга хорловчи азобни тайёрлаб қўйганмиз.\n(152) Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарларига иймон келтирганларга ва уларнинг бирортасини ҳам айирмаганларга — ана ўшаларга ажрларини албатта берурмиз. Ва Аллоҳ мағфиратли ва раҳимли Зотдир.\n(153) Аҳли китоблар сендан уларга осмондан китоб тушириб беришингни сўрарлар. Мусодан бундан ҳам катта нарсани сўраганлар — «Бизга Аллоҳни ошкора кўрсат», деганлар. Бас, зулмлари туфайли уларни чақмоқ урди. Сўнгра, уларга очиқ-ойдин баёнотлар келганидан кейин бузоқни (худо қилиб) олдилар. Бас, Биз буни ҳам афв қилдик ва Мусога очиқ-ойдин султон бердик.\n(154) Ва аҳдномаларига мувофиқ, устиларига Турни кўтардик ва уларга: «Эшикдан эгилиб киринглар» ҳамда «Шанба куни ҳаддингиздан ошманг», дедик. Ва улардан мустаҳкам аҳднома олдик.\n(155) Аҳдномаларини бузганлари, Аллоҳнинг оятларига куфр келтирганлари, Пайғамбарларни ноҳақдан ўлдирганлари, «қалбларимиз берк» деганлари учун. Йўқ! Балки, куфрлари сабабли Аллоҳ қалбларига муҳр босган, озгиналаридан бошқаси иймон келтирмаслар.\n(156) «Ва куфрлари, Марямга қарши улкан бўҳтон айтганлари учун».\n(157) «Биз Аллоҳнинг Расули Масийҳ Ийсо ибн Марямни ўлдирдик», деганлари учун (уларни лаънатладик). Ҳолбуки, уни ўлдирмадилар ҳам, осмадилар ҳам, лекин уларга шундай туюлди. У ҳақида ихтилофга тушганлар унинг ўлимидан шак-шубҳададирлар. У тўғрисида уларнинг билимлари йўқ, магар гумонга эргашарлар. Уни ўлдирмаганлари аниқдир.\n(158) Балки, уни Аллоҳ Ўзига кўтарди. Аллоҳ азийз ва ҳакийм бўлган Зотдир.\n(159) Ҳеч бир аҳли китоб йўқки, унга ўлимидан олдин иймон келтирмаса. Қиёмат куни эса, у уларнинг зиддига гувоҳ бўлур.\n(160) Яҳудий бўлганларга, уларнинг зулми, Аллоҳнинг йўлидан кўп тўсганлари учун, ўзларига ҳалол қилинган нарсани ҳаром қилдик.\n(161) Ва қайтарилган бўлсалар ҳам, рибо олганликлари ва одамларнинг молларини ботил йўл билан еганлари учун. Ва уларнинг кофирлари учун аламли азобни тайёрлаб қўйдик.\n(162) Лекин, улардан илмда мустаҳкам бўлганлари ва мўминлари сенга нозил бўлган нарсага ва сендан олдин нозил бўлган нарсага иймон келтирурлар. Хусусан, намозни қоим қилувчилар, закот берувчилар, Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирувчилар ҳам. Ана ўшаларга албатта улуғ ажр берурмиз.\n(163) Биз сенга худди Нуҳ ва ундан кейинги Пайғамбарларга ваҳий юборганимиздек ваҳий юбордик. Биз Иброҳим, Исмоил, Исҳоқ, Яъқуб, асбот, Ийсо, Айюб, Юнус, Ҳорун ва Сулаймонга ваҳий юбордик. Довудга эса Забурни бердик.\n(164) Ва Биз сенга бундан олдин қиссаларини айтиб берган ва қиссаларини айтиб бермаган Пайғамбарларни юбордик. Ва Аллоҳ Мусо ила ўзига хос гаплашди.\n(165) Башорат берувчи ва огоҳлантирувчи Пайғамбарларни Аллоҳ ҳузурида одамларга Пайғамбарлардан сўнг ҳужжат бўлмаслиги учун юбордик. Ва Аллоҳ азийз ва ҳакийм бўлган Зотдир.\n(166) Лекин Аллоҳ сенга нозил қилган нарсаси ила гувоҳлик берадир. Уни Ўз илми ила нозил қилди. Фаришталар ҳам гувоҳлик берурлар. Гувоҳликка Аллоҳнинг Ўзи кифоя қилур.\n(167) Куфр келтирган ва Аллоҳнинг йўлидан тўсганлар, батаҳқиқ, қаттиқ адашгандирлар.\n(168) Албатта, куфр келтирганлар ва зулм қилганларни Аллоҳ зинҳор мағфират қилмас ва йўлга ҳидоят ҳам қилмас.\n(169) Магар жаҳаннам йўлига (ҳидоят қилур) ва унда абадий қолурлар. Бу, Аллоҳ учун осондир.\n(170) Эй одамлар! Батаҳқиқ, сизларга Роббингиздан ҳақ ила Пайғамбар келди. Бас, иймон келтиринг, ўзингизга яхши бўладир. Агар куфр келтирсангиз, албатта, осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳникидир. Ва Аллоҳ билувчи ва ҳикматли Зотдир.\n(171) Эй, аҳли китоблар! Динингизда ҳаддан ошманг ва Аллоҳ ҳақида ҳақдан бошқани айтманг. Албатта, Масийҳ Ийсо ибн Марям Аллоҳнинг Пайғамбари, Марямга илқо қилган калимаси ва Ундан бўлган руҳдир. Бас, Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарларига иймон келтиринг. Уни учта деманг. Тўхтанг, ўзингизга яхши бўлади. Албатта, Аллоҳ ягона илоҳдир, ўзга эмас. У Ўзининг боласи бўлишидан пок бўлди. Осмонлардаги нарсалар ва ердаги нарсалар Уникидир. Вакилликка Аллоҳнинг Ўзи кифоя қилур.\n(172) Масийҳ ҳам, муқарраб фаришталар ҳам Аллоҳга банда бўлишдан зинҳор бош тортмаслар. Ким Унинг ибодатидан бош тортса ва мутакаббирлик қилса, уларнинг ҳаммасини Ўзига тўплар.\n(173) Иймон келтириб, яхши амалларни қилганларни эса, ажрларини тўлиқ қилиб берур ва Ўз фазлидан зиёда ҳам қилур. Аммо, ор қилиб кибрга кетганларни аламли азоб билан азоблар ва улар ўзлари учун Аллоҳдан ўзга дўст ҳам, ёрдамчи ҳам топмаслар.\n(174) Эй одамлар! Сизга Роббингиздан бурҳон келди ва сизга аниқ нурни нозил қилдик.\n(175) Аллоҳга иймон келтирган ва Уни маҳкам тутганларни, шубҳасиз, Ўзидан бўлган раҳматга ва фазлга киритур ва уларни унга — тўғри йўлга ҳидоят қилур.\n(176) Сендан фатво сўрарлар. «Аллоҳ сизга калола ҳақида фатво берур», деб айт. Агар бир одам ўлса-ю, унинг боласи бўлмаса, синглиси бўлса, унга марҳумдан қолганнинг ярми берилур. Агар сингилнинг боласи бўлмаса, у ҳамма меросни олур. Агар сингил иккита бўлса, улар марҳумдан қолганнинг учдан иккисини олурлар. Агар (меросхўрлар) эркак-аёл биродарлар бўлсалар, бир эркак икки аёл ҳиссаси асосида олурлар. Адашмаслигингиз учун Аллоҳ баён қилмоқда. Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчи Зотдир.


Тарихдаги энг эрта туғилиш AҚШда қайд этилди NUR-SULTAN. Kazinform - AҚШнинг Aлабама штатида тарихдаги энг эрта туғилган чақалоқ расман қайд этилди. Кертис Минс ўтган йили 21 ҳафта ва 1 кунлик ҳомиладорлик даври билан 420 грамм вазнда туғилган, деб хабар беради Kazinform BBCга таяниб.\nАҚШда CОVID-19 ва унинг вариантларини самарали равишда зарарсизлантириш учун янги антитана топилди NORTH CAROLINA. Kazinform - Дьюк университети ва Шимолий Каролинадаги Чапел-Хилл университети олимлари қўшма тадқиқот натижасида турли турдаги коронавирус, жумладан, CОVID-19 ва ноодатий пневмония келтириб чиқарадиган юқумли касалликларнинг оғриқларини камайтирадиган антитана топди ва синовдан ўтказди, дея хабар беради Kazinform Шимолий Каролинадаги Чапел Ҳилл университети сайтига таяниб.\nAҚШда содир бўлган отишмада уч аёл ҳалок бўлди, яна икки нафари яраланди NUR-SULTAN. Kazinform - Виргиния штатининг Норфолк шаҳрида содир бўлган отишмада уч аёл ҳалок бўлди, яна икки нафари яраланди. Бу ҳақда чоршанба куни маҳаллий полиция Тwitterда ёзди, дея хабар беради Kazinform.\nОAВ: AҚШ 5-11 ёшдаги болалар учун Pfizer вакцинасини тасдиқлади NEW YORK. TASS-Kazinform-AҚШ Касалликларни назорат қилиш ва олдини олиш федерал маркази 5-11 ёшли болаларни Aмериканинг Pfizer ва Германиянинг BioNTech компаниялари томонидан ишлаб чиқарилган вакцина билан эмлашни тавсия қилди. Бу ҳақда сешанба куни Axios ахборот портали сайтида маълум қилинди, деб хабар беради Kazinform TASSга таяниб.\nAҚШда фильм суратга олиш мажмуасидаги отиш натижасида оператор ҳалок бўлди NEW MEXICO. TASS - Kazinform - Aмерикалик актёр Aлек Болдуин иштирокидаги «Rust» фильмини суратга олиш мажмуасида нотўғри отилган қурол туфайли икки киши турли даражадаги тан жароҳатлари олди, киноператор кейинчалик касалхонада вафот этди. Бу ҳақда ТMZ портали пайшанба куни Санта Фе округи Шериф идорасига таяниб ахборот тарқатди. Бу ҳақда Kazinform TASSга таяниб хабар беради.\nКанадада вертолёт океанга қулаб тушди ОTTAVA. Kazinform - Британия Колумбияси ғарбидаги вертолёт Тинч океанига қулаб тушди, деб хабар беради Kazinform CBC телеканалига таяниб.\nМексикада 3,5 мингдан ортиқ уй сув остида қолди MEXIKO. Kazinform - Мексиканинг марказий қисмидаги Керетаро штатида кучли ёмғир туфайли 3,5 мингдан зиёд уйни сув босди, дея хабар беради Kazinform Мilenio газетасига таяниб.\nAҚШнинг Жоржия штатида турар -жой биносида содир бўлган портлаш оқибатида 4 киши тан жароҳати олди DUNWOODY. Kazinform - Якшанба куни Жоржия штатининг ДеЛалб округидаги турар -жой биносида портлаш содир бўлди, натижада уч қаватли бино қисман қулаб тушди ва тўрт киши енгил тан жароҳати олди, дея хабар беради Kazinform APга таяниб.\nМексика Президенти сув остида қолган шифохонада 17 киши вафот этганини эълон қилди MEKHIKO. TASS- Kazinform - Мексиканинг марказий қисмидаги Идальго штатидаги сув остида қолган касалхонада камида 17 киши ҳалок бўлди. Бу ҳақда сешанба куни Лотин Aмерикаси давлати раҳбари Aндрес Мануел Лопес Обрадор Twitterда маълум қилди, деб хабар беради Kazinform TASSга таяниб.\nAҚШда саҳро ўртасида 5 миллион аҳолига мўлжалланган шаҳар қурилади NUR-SULTAN. Kazinform - Даниянинг Bjarke Ingels Group (BIG) компанияси AҚШнинг саҳро ўртасида Телос номли беш миллион аҳолига мўлжалланган шаҳар қурилиши учун лойиҳа таклиф қилди, деб хабар беради Kazinform World Architecture Communityга таяниб.\nAҚШда даҳшатли бўрон: Қурбонлар сони 45 кишига етди NEW YORK. Kazinform - AҚШ шимоли-шарқида «Ида» тропик бўрони қурбонлари сони 45 кишига етди. Бу ҳақда Kazinform CNN телеканалига таяниб хабар берди.\nБўрон AҚШнинг икки штатида 15 кишининг ҳаётига зомин бўлди NUR-SULTAN. Kazinform - AҚШнинг Луизиана ва Миссисипи штатларида «Ида» тропик бўрони камида 15 кишининг ҳаётига зомин бўлди, деб хабар беради Kazinform BBCга таяниб.\nНью -Йоркдаги метро бекатини сув босди NEW YORK. Kazinform - Нью -Йоркдаги «28 -кўча» ерости метро станциясини сув босди, деб хабар беради Kazinform.\nAҚШ разведкаси коронавирус қандай пайдо бўлганлиги ҳақида умумий фикрга кела олмади NUR-SULTAN. Kazinform - AҚШ разведкаси сешанба куни Президент Жо Байденга коронавируснинг келиб чиқиши ҳақида хабар берди, аммо вирус лабораторияда ёки табиий равишда яратилганми, деган саволлар бўйича яхлит жавоб айтилмади. Бу ҳақда Kazinform TASSга асосланиб хабар бермоқда.\nПолиция Капитолийда бомба борлиги ҳақида хабар берган гумонланувчининг шахсини аниқлади WASHINGTON. Kazinform- Пайшанба куни АҚШ Конгресси кутубхонаси олдида узоқ давом этган музокаралардан сўнг, АҚШ Капитолий полицияси машинасида портловчи мосламаси борлигини айтган одамни ҳибсга олди. Полиция гумондорни Шимолий Каролина штатининг Гровер шаҳрида яшовчи 49 ёшли Флойд Рэй Роузберри деб топди, дея хабар беради Kazinform CNN телеканалига таяниб.\nАҚШ иммунитети заиф одамларни коронавирусга қарши қўшимча эмлашни маъқуллади NUR-SULTAN. Kazinform - Африка қитъаси COVID -19 юқтириш ҳолатлари бўйича етакчилардан биридир. Африка Касалликларни назорат қилиш ва профилактика маркази маълумотларига бўйича, 12 август ҳолатига кўра, 7,136,140 та коронавирус инфекцияси тасдиқланган ҳолати қайд этилган.


Улуғликка эришишнинг энг қисқа йўли – иффатдир. Иффат бу – энг юқори одоб ва олий даражадаги хулқ бўлиб, бу билан халқлар шон-шуҳратга эришади ва юксалади. Қайси бир халқ иффатини йўқотса, у халқ тезда қалқиб кетади, беқарорлашади ва инқирозга юз тутади. Бу гўзал хулқ софдил ва ақлли киши билан табиати бузилган ва ақлдан озган кишининг орасини ажратиб беради. Иффат аёлларгагина хос бўлган хулқ эмас. Балки эркаклар ҳам иффатли бўлишга буюрилганлар. Лекин бу хулққа эркаклардан кўра аёллар кўпроқ тарғиб қилинади. Имом Тобароний Абдуллоҳ ибн Саломдан ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам:\nخَيْرُ النِّساءِ مَنْ تُسِرُّكَ إذا أبْصَرْتَ وَتُطِيعكَ إذا أمَرْتَ وَتَحْفَظ غَيْبَتَكَ في نَفْسِها ومالِكَ. أخرجه الطبرانى عن عبد الله بن سلام\n“Аёлларнинг энг яхшиси – назар солганингда сени хурсанд қиладиган, буюрганингда сенга итоат қиладиган ва сен йўғингда ҳам ўз нафсини ва сенинг молингни муҳофаза қиладиган аёлдир”, деганлар.\nБу ҳадисда “сен йўғингда ҳам ўз нафсини ва сенинг молингни муҳофаза қиладиган аёл” деган сўз билан эркакларга аёл танлашда иффатли аёлни танлаш тарғиб қилинмоқда. Чунки аёллар иффати билан таққосланади. Уларнинг ўзга аёллардан ортиқлиги ҳам иффатдадир. Қуръони каримда қуйидагича келган:\n... فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ ... (سُورَةُ النِّسَاءِ:34)\nЯъни, “Солиҳа аёллар – (эрларига) итоаткор, (эрлари) йўқлигида Аллоҳнинг ҳифзи-ҳимояси бўйича (уларнинг ҳақларини) сақловчилардир” (Нисо;34)\nМуфассирлар бундан мурод аёл киши эри йўқ вақтда ҳам ўз нафсини ва эрининг мол-мулкини сақлаши лозимлигидир ва бунда иффатга ишора бордир, дейишган. Бу эса юксак ахлоқ соҳибаси бўлган пок, софдил ва иффатли аёлнинг мақоми иффатини йўқотган, ёмон хулқли аёллардан қанчалар юқори эканига далолатдир.\nЭътибор беринг, қизларни эрмак қилиб, улар билан ўйнашиб, гаплашиб юрадиган йигитлар уйланиш вақти келганда қалби хотиржам бўлиши учун диёнатли, иффатли, шарм-ҳаёли аёлни қидириб қолишади. Ўзлари гаплашиб юрган ёки ўзгалар билан гаплашиб юрган қизларга уйлангиси келмайди. Нима учун? Чунки ундай қизларга уларнинг қалби хотиржам бўлмайди. Уларга шубҳа билан қарайди. Ғурури йўл бермайди.\nШунинг учун аёлларни юксак чўққига олиб чиқадиган энг қисқа йўл бу – иффатдир. Қуръони каримда ҳам жаннатнинг аёллари ва ҳурлари иффат билан васф қилинган:\nوَعِنْدَهُمْ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ عِينٌ (سورة الصافات:48)\nЯъни, “Олдиларида кўзларини (бегоналардан) тийгувчи шаҳло кўзлилар бордир.” (Соффат;48)\nفِيهِنَّ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَلَا جَانٌّ (سورة الرحمن:56)\nЯъни, “Уларда (яъни, ўша жаннатларда) кўзлари тийилган, аввал инс ҳам, жин ҳам тегмаган (ҳур)лар бор”. (Роҳман;56)\nحُورٌ مَقْصُورَاتٌ فِي الْخِيَامِ (سورة الرحمن:72)\nЯъни, “Чодирларни лозим тутган ҳурлар бор.”. (Роҳман; 72)\nДемак, жаннатдаги гўзал ҳурларни ўз хожаларидан бошқалар кўришмайди. Мазкур ҳурлар ҳам эрларидан ўзгаларга кўз тикмайдилар. Улар ўз зийнатларини бегоналарга кўз-кўз қилиб намойиш қилишмайди, аксинча ўзларининг ҳурматини сақлашади. Улар тилло, кумуш, луълу-маржон, ёқут ва зумрадлар билан безалган чодирларда бўлишади. Демак, иффатли, диёнатли ва шарм-ҳаёли бўлиш аёлларнинг юксак ахлоқли ва покиза эканидан далолат беради.\nАзизлар, инсон иффатли, диёнатли, шарм-ҳаёли бўлса, улуғлик чўққисини энг қисқа йўл билан забт этади.


Аллоҳ таолонинг ибодатидан кейин келадиган иш ота-онага яхшилик қилишдир. Бу ҳол, ўз навбатида, Ислом динида ота-онанинг ҳаққи қанчалик улуғ эканини кўрсатади. Ота-она ҳар бир инсон учун жуда мўътабар, эъзозли кишилардир. Ислом дини ота-она ким бўлишидан қатъиназар, уларни хурмат-эҳтиром қилишни буюради. Динимизда ота-онага яхшилик қилиш билан бирга ота-онага ёмонлик қилмаслик, яъни уларга оққ бўлмаслик ҳам қаттиқ тайинланади. Бундайин таълимотга ҳеч бир дин ёки фалсафада бизнинг динимизчалик эътибор қаратмаган. Ота онага яхшилик қилиш борасида Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай марҳамат қиладилар: “Оталарингизни хурматлаб, уларга яхшилик қилинглар, фарзандларингиз сизларга ҳам яхшилик қилишади.” Демак, инсон ота онасига яхшилик қилса, фарзандидан яхшилик, ёмонлик қилса, фарзандидан унга ҳам ёмонлик қайтар экан. Бу борада доно халқимизда гўзал нақл ҳам бор-ки, “Ҳар ким экканини ўради” дейилади. Киши ота-онасига қандай муомала қилса, ўша иш фарзандидан ўзига ҳудди шундай қайтиши муқаррар.\nБир ўғлининг қарамоғида қолган кекса отаси бор эди. Ўғил кўзлари хиралашган, овқат еяётганида қўллари қалтирайдиган қари отасининг иззат ва ҳурматини бажо келтирмас эди. Бир куни бечора отасининг қўллари қалтираб, ош сузиб берилган чинни косани тушириб, синдириб қўйди. Буни кўрган келини аччиқ гап айтиб отанинг кўнглини синдирди. Ўғил эса отасини ҳовли этагидаги зах хонага кўчирди. Келин энди қайнотасига эски ёғоч косада таом берадиган бўлди. Бундан кўнгли озор топган қария вафот этиб кетган кампирини эслаб, зор-зор йиғларди. Унинг ёлғиз юпанчи ва суянчиғи беш ёшли набираси эди. Бола бобосининг ёнига келиб ўтирарди, маъсумона сўзлари, ёқимли қилиқлари билан бобосининг кўнглини овлаб, униг ғам ва аламларини бир оз бўлса-да енгиллатарди.\nШу зайлда бир неча кунлар ўтди. Кунлардан бир кун бола қўлига пичоқ олиб бир ёғочни йўниб ўтирганида отаси ишдан келиб: “Ўғлим, нима қилаяпсан?”, деб сўради.\nБола ишидан бош кўтармаган ҳолда жавоб берди: “Дадажон, ойим эски ёғоч косада бобомга овқат берадилар. Мен ҳам ёғоч коса ясаяпман, катта бўлганимда ойим билан сизга шу косада овқат бераман.” Бу-ку бир хикоя аслида, лекин хаётда ота-онасига хизмат қилиб, розилигини олиб дунёда саодатга эришганларни ҳам, аксинча уларга бехурматлик қилиб, дилини оғритиб, дийдори зор қилаётганларни, кексалар уйига ташлаб кетаётганларни ёхур ўз уйида қаровсиз қолдириб норози қилганларни шу дунёнинг ўзида ота-онасига қилганларини фарзандидан қайтганини кўрганлар бор. Аллоҳ борчаларимизни ота-оналаримизни рози ризолигини олиб дунё ва охиратда саодатга эришмоқлигимизни насиб этсин. (Омин.)\n/ Экканингни ўрасан...


10:54 20 Феврал 2020\n18:20 24.01.2020 (Янгиланган 18:23 24.01.2020) Ҳавола олиш\nАндрей Коц. Россияни ушлаб туриш, терроризмга қарши кураш, Хитойнинг таҳдидларига жавоб топиш - бу ҳафта НАТО бош котиби Йенс Столтенберг америкаликлар нега Европада ҳарбий кучларини кучайтираётганликларини тушунтирди. Унинг сўзларига кўра, Европа Иттифоқи мамлакатларида Совуқ Уруш тугаганидан кейин АҚШ ҳарбийлари ҳар қачонгидан ҳам кўпроқ. Уларнинг сони ўсишда давом этади: бир неча ҳафта ичида 25 йил ичида энг катта "Defender-2020" машқлари бошланади ва яна 20 минг аскар ва зобит океан ортидан етиб келади. Ушбу маневрлар ҳақида маълумотлар РИА Новости материалида.\nҚирқ минг каска\nМарт ойида бўлиб ўтадиган "Defender-2020" машқлари учун логистика маркази Германия бўлади. Январ ойи охирида бу ерга, шунингдек Белгия, Франция ва Нидерландыга минглаб Америка ҳарбийлари келади. Машғулотлар НАТОнинг 18 мамлакати иштирокида ўнта давлат ҳудудида бўлиб ўтади. Ҳаммаси бўлиб Қўшма Штатлар машқлар учун 37 минг аскар ва зобит ажратади, қўшинларнинг умумий сони эса 40 мингдан ошади.\nАльянсда 1969 йилдан 1993 йилгача Европада ҳар йили ўтказиладиган REFORGER машқларини жонлантириш ҳақида гапирилмоқда. Уларнинг асосий мақсади НАТОнинг Варшава блоки билан уруш вужудга келиши холатида Ғарбий Германияда кучларни тезкор жойлаштириш қобилиятини тасдиқлаш эди. REFORGER да америкалик ҳарбийларни қайта-қайта океан ортидан тезкор равишда кўчириш амалиётлари ишлаб чиқилган. Германияда утказилган REFORGER-88 машқлари энг катта ва энг кўламли бўлиб унда 125000 кишилик армия гуруҳи жойлаштирилган.\n"Бу машқлар қайсидир маънода REFORGERдан кўра мураккаброқ бўлади", деди АҚШ армиясининг Европадаги қўмондони генерал-лейтенант Крис Каволи. "Совуқ уруш даврида қўшинлар аниқ душманга қарши ҳимоя қилиш учун аниқ ҳудудга жўнатилган. Биз уруш қачон бошланишини билмас эдик. Бу сафар биз кўплаб мамлакатларда жойлаштирилиши керак бўлган улкан кучларни қитъага ўтказмоқдамиз. Биз кимга қарши туришимиз керак ва кимга қарши ҳимоя қилишимиз кераклигини билмаймиз." Каволи ҳийла қилди.\n"Defender-2020"-нинг Россияга қарши йўналтирилгани аниқ. Америка қўшинларининг асосий қисми Болтиқбўйи ва Польшада - бизнинг чегарамиз яқинида жойлашади. Машқларнинг редасига кўра, маълум бир "тажовузкор мамлакат"нинг плацдармини босиб олиб экспедиция қўшинларнинг асосий кучлари яқинлашгунига қадар ушлаб туриш керак.\nҒарбда "Россия ҳарбий таҳдиди" ҳақидаги даҳшатли воқеалар ҳанузгача ишлатилмоқда. "Биз Ғарб оммавий ахборот воситаларининг бир қатор нашрларига эътибор қаратдик. Уларнинг муаллифлари томошабинларга НАТОга аъзо давлатлар учун" жиддий "қўрқувни келтириб чиқарадиган, гўё Россиянинг Калининградидан келиб чиқаётган юқори технологик қуролларга тўла" тахдидни сингдириб боришмоқда, деб хабар берди Россия Ташқи ишлар вазирлиги ўтган йил декабрида. - Ғарб матбуоти ўзларига ҳос тарзда жамиятда "рус тажовузкори" имиджини уйғотишга ҳаракат қилмоқдалар. Бир қатор нашрларда АҚШнинг Европадаги Ҳарбий ҳаво кучлари қўмондони генерал Жефф Херриганнинг "Россия Болтиқбўйи давлатларига бостириб кирган тақдирда" Калининград вилоятининг кўп қаватли ҳаво мудофаасини бузиб ўтиш тўғрисида Пентагоннинг режаси ҳақида айтган гапларига ишора қилинмоқда. Шу ўринда, эксклав ҳудудида ҳарбий имкониятларнинг яхшиланиши фақат кучлар мувозанатини сақлаш билан боғлиқ. "\nЎтган йили НАТОнинг разведка самолётлари Калининград вилояти бўйлаб 800 мартадан кўпроқ парвоз қилган. Пентагон стратеглари ушбу минтақани "кириш ва маневрни чеклаш ва тақиқлаш" (A2AD) зонаси деб билишади. Ғарбий ҳарбий экспертларнинг фикрига кўра, С-400 ракета тизимлари ва “Бастион” кемага қарши қирғоқ тизимлари билан биргаликда жойлаштирилган “Исакандер” операцион-тактик комплекслари анклавни ҳар қандай ҳужумдан ишончли ҳимоя қилади.\nМутахассисларнинг фикрига кўра, агар воқеалар энг салбий сценарий бўйича ривожлана бошласа ва НАТО бутун кучи билан Калининградга ташланса, эртами-кечми шаҳар қулаши мумкин. Албатта, агар Россия тактик ядро қуролидан фойдаланмаса ёки захираларни олдин сурмаса. Аммо ҳар қандай ҳолатда ҳам, тажовузкорлар номақбул йўқотишларга дуч келишади.\nБуни Россия Мудофаа вазирлигининг сўнгги янгиликлари тасдиқлайди. Идоранинг 22 январ кунги хабарига кўра, Бурятияда жойлашган ракета бирикмасининг ҳарбий хизматчилари шартли ҳудудга махсус ўқ-дорилар етказиб берилишини машқ қилишди. Машғулотларнинг асосий мақсади - "Искандар-М" комплексларининг транспорт-юклаш машиналари экипажлари билан транспорт бўлинмаларининг келишилган ҳаракатларини ишлаб чиқиш.\nСтратегиялар ва технологияларни таҳлил қилиш маркази блоги мутахассисларининг фикрига кўра, Мудофаа вазирлигининг ушбу хабари ОТРК Искандер-М-да ядровий жанговар қисми мавжудлигини биринчи расмий тасдиғи сифатида қабул қилиниши мумкин. Бундай комплексларнинг Калининград вилоятига жойлаштирилиши бутун мамлакатнинг мудофаа қобилияти учун минтақада стратегик аҳамиятга эга. Буни Ғарбда тушунишади.\n"НАТО мамлакатлари доимий равишда бизнинг чегараларимиз яқинида ҳарбий кучларини оширмоқдалар ва кучларни шарқий қанотда самарадорлигини оширишга ҳаракат қилмоқдалар", - деди яқинда Россия ТИВ. АҚШ / НАТО ракеталарга қарши мудофаа тизимининг Европа сегментини ривожлантиришни давом этмоқда."\nТашқи ишлар вазирлиги Москва Россия чегаралари яқинида НАТОнинг ҳарбий инфратузилмаси, хусусан, ҳаво мудофаа ракеталари ва ўрта масофага мўлжалланган қанотли ракеталарини ишга тушириш учун ишлатилиши мумкин бўлган Америка Aegis Ashore тизимларининг ўрнатилиши билан боғлиқ хавотирларини бир неча бор билдирган.\nФҲДЁ адлия тизимига ўтади\nПрезидент фармони билан 2020 йил 1 апрелдан бошлаб ФҲДЁ органлари Адлия вазирлиги ҳузуридаги Давлат хизматлари агентлиги тасарруфига ўтказилади.\n10:53 ФҲДЁ адлия тизимига ўтади\n10:44 Сурияда АҚШ ва Россия зирҳли автомобиллари иштирокида можаро содир бўлди - видео\n10:40 Ҳеч қандай "Бук" йўқ, лекин асорати бор. MH17 ишида нима ҳисобга олинмаган?\n10:39 Ўзбекистон-Туркия: қандай муҳим ҳужжатлар имзоланди


29.10.2018 14:54 0 1432\n2018 йилнинг январь — сентябрида Ўзбекистонда ялпи ички маҳсулот (ЯИМ) ҳажми жорий нархларда 244 343,7 млрд. сўмни ташкил этди. Бу ҳақда Ўзбeкистон Рeспубликаси Давлат статистика қўмитаси маълум қилди.\nДастлабки маълумотларга кўра, 2018 йилнинг январь — сентябрида Ўзбекистонда ялпи ички маҳсулот (ЯИМ) ҳажми жорий нархларда 244 343,7 млрд. сўмни ташкил этди ва ўтган йилнинг мос даври билан таққослаганда 5,2 фоизга ўсди. ЯИМ дефлятори индекси 2017 йилнинг январь — сентябридаги нархларга нисбатан 131,6 фоизни ташкил этди.\nЯнварь — сентябрда ЯИМнинг физик ҳажми ва дефлятори индекслари динамикаси қуйидаги маълумотлар билан ифодаланади\n(ўтган йилнинг мос даврига нисбатан, % да)\nАҳоли жон бошига ҳисобланган ЯИМ 7 433 минг сўмни ташкил этди ва бу кўрсаткич ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 3,5 фоизга юқоридир.


. 21:47 | 22.11.2021\nБугун, 23 ноябрь куни Ўзбекистонда кузатиладиган об-ҳаво маълумотлари билан танишиб олинг. Маълумотлар Гидрометерелогия маркази томонидан тақдим этилган.\nТошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли бўлади, вақти-вақти билан ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 4-6° илиқ, кундузи 16-18° илиқ бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикасида ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 0-5° илиқ, кундузи 12-17° илиқ бўлади.\nХоразм вилоятида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғади. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 0-5° илиқ, кундузи 12-17° илиқ бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғади. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 1-6° илиқ, кундузи 14-19° илиқ бўлади.\nТошкент, Самарқанд, Жиззах ва Сирдарё вилоятларида ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 4-9° илиқ, кундузи 13-18° илиқ бўлади.\nҚашқадарё вилоятида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғади. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 4-9° илиқ, кундузи 15-20° илиқ бўлади.\nСурхондарё вилоятида ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 2-7° илиқ, кундузи 15-20° илиқ бўлади.\nАндижон, Наманган ва Фарғона вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 5-10 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 0-5° илиқ, кундузи 10-15° илиқ бўлади.\nРеспубликанинг тоғли ҳудудларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Баъзи жойларга туман тушади. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 0-5° илиқ, кундузи 7-12° илиқ бўлади.


Мавжуд тизим мигрантлар хавфсизлигини таъминлай олмаяпти\n00:01 08 Июл 2020\n13:12 24.10.2019 Ҳавола олиш\nРоссияда хавфсизликни таъминлаш учун комплекс чоралар талаб қилинади. Айни вақтда, бу чоралар мигрантларнинг мамлакатда бафуржа яшашига ҳалақит қилмаслиги керак.\nТОШКЕНТ, 24 окт - Sputnik. Москва ҳукумати ҳузуридаги Миллатлар ишлари бўйича кенгашининг миграция комиссияси раиси Юрий Московский Sputnik билан суҳбатида РФнинг амалдаги меҳнат қонунчилигида муайян ўзгартишларга зарурият борлигини айтиб ўтди.\nРоссияда хорижликларнинг ўз уйларида четдан келган шахсларни рўйхатга қўйишига рухсат берилиши мумкин. Ҳозирда тегишли ўзгартишларни Россия вазирлар маҳкамаси ҳузуридаги Ҳукумат комиссияси кўриб чиқмоқда. Қонун лойиҳаси қабул қилинса, РФда турар-жой сотиб олган хорижий фуқаро ўз яшаш ҳудудида яқинларини рўйхатдан ўтказиши мумкин бўлади.\nЭксперт қайд этишича, Россияда ўзига уй-жой сотиб олишга имконияти бор хорижликлар у қадар ҳам кўп эмас. Кўпинча улар умуман рўйхатсиз яшайди.\nПутин мигрантлар учун Россия фуқаролигини олишни соддалаштирди\nАйнан шунинг учун ҳам хорижликларнинг рўйхатга олинишида мавжуд тизим тўғирланиб, унга аниқ шарҳ берилиши талаб қилинади. Чунки ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар қонунни икки ёқлама талқин қилиши кузатилмоқда. Мигрантларнинг рўйхатга турган манзиллари ва яшаш жойлари билан боғлиқ ҳолатларда қатор тушунмовчиликлар бор. Ҳам маҳаллий ва ҳам чет эл фуқароларининг кўпинча ўринсиз турли санкцияларга тортилишини кузатиш мумкин. Бунда, албатта, ИИВ томонидан чет элликнинг рўйхатда туриши тизимига аниқлик киритиши талаб қилинади.\n“Жорий тизим муҳожирларнинг хавфсизлиги учун ҳеч қандай реал асосларни ҳосил қилмайди. Фикримча, илгариги меъёрни қайта жорий этишга эҳтиёж мавжуд, бунда хорижликларни иш жойлари бўйича рўйхатга олиш, хавфсизликни кучайтириш учун эса мамлакатдаги барча муҳожирларни оммавий дактилоскопиядан ўтказиш талаб қилинади”, - дейди эксперт.\nСанкт-Петербургда оммавий рейддан сўнг юзлаб мигрантлар қўлга олинди\nРоссияда ҳозир хавфсизликни таъминлаш учун комплекс чоралар кўрилиши талаб этилади, айни вақтда, улар кишиларнинг мамлакатда бафуржа яшашларига ҳалақит қилмаслиги керак.\nЭксперт о новых правилах регистрации мигрантов в РФ: нужен системный подход


Видео: Мексикада Попокатепетл вулқони отилди. У дунёдаги энг хавфли вулқонлардан бири ҳисобланади - Daryo\n10:19, 10.01.2020 18890\nМексикада 9 январь куни энг фаол вулқон бўлган Попокатепетл вулқони отилиши оқибатида ҳавога 3 километр баландликдаги кул устуни кўтарилди, деб хабар бермоқда Meduza нашри. Мексикадаги табиий офатларнинг олдини олиш бўйича Cenapred миллий маркази. Вулқон ҳудудида ўрнатилган веб-камерада лава ажралиб чиққани тасвирланган.\nMeduza’нинг ёзишича, АҚШнинг Миллий океан ва атмосфера маъмурияти (NОАА) вулқон отилишини сунъий йўлдошдан суратга олди. Ҳодиса маҳаллий вақт билан эрталаб соат 6:33 да содир бўлган.\nМутахассислар вулқонга яқинлашмасликни маслаҳат берган.\nМаълумот учун, аксетлар тилидан таржима қилганда «тутаётган тоғ» деган маънони билдирувчи Попокатепетл Мексидакада катталиги жиҳатидан иккинчи ўринда турувчи энг фаол вулқонлардан биридир. Унинг баландлиги 5 426 метрни ташкил этади. Олимларнинг фикрига кўра у одамлар ҳаёти учун энг катта хавф туғдирувчи бешта вулқонлардан биридир.\nМавзуга доир: Вулқон отилишининг самолётдан олинган видеоси тармоқ фойдаланувчиларини лол қолдирди (видео)\n22:21, 27.04.2022 58294\n12:05, 25.04.2022 68559\n22:41, 29.04.2022 51007\n12:20 Бугун 717\n07:30, 15.05.2022 78384\n22:38, 14.05.2022 61770\n18:10, 14.05.2022 48897


СИЗГА КИМ ТАЗЙИҚ ЁКИ ЗЎРАВОНЛИК ЎТКАЗАЯПТИ? ҳуқуқ\nГлавная / Ҳуқуқ / СИЗГА КИМ ТАЗЙИҚ ЁКИ ЗЎРАВОНЛИК ЎТКАЗАЯПТИ?\nОила кодексининг 79-моддасида ота-оналик ҳуқуқини суиистеъмол қилса, болаларга нисбатан шафқатсиз муомалада бўл-са, жумладан, жисмоний куч ишлатса ёки руҳий таъсир кўрсатса, ўз болаларининг ҳаёти ёки соғлиғига ёхуд эри (хотини)нинг ҳаёти ёки соғлиғига қарши қасддан жиноят содир қил-ган бўлса, ота-оналик ҳуқу-қидан маҳрум қилиниши мумкинлиги белгиланган.\nОиладаги зўравонлик билан боғлиқ ҳуқуқбузар-ликлар жабрини асосан аёллар кўради. Бу кўплаб аёлларнинг ҳуқуқлари топталишига, турмуш тарзи-дан қониқмай, ҳатто ўз жонига қасд қилиш даражасигача боришига, вояга етмаган фарзандларнинг она меҳридан эрта мосуво бўлишига сабаб бўлмоқда.\nЎзбекистон Респуб-ликаси “Хотин-қизларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилиш тўғрисида”ги Қонунда зўравонликнинг тўрт асосий тури белгиланган. Жисмоний зўравонлик: шапалоқ тортиш, тепиш, турткилаш, мушт билан уриш; зарб билан итариб юбориш; турли ўткир буюм ва нарсаларни отиш; қурол билан хавф солиш ёки яралаш; уйдан чиқишга жисмонан йўл қўймаслик; кечаси ухлашга қўймаслик ва бошқалар.\nРуҳий зўравонлик: ҳиссиёт ва ҳис-туйғуларни тан олмаслик; унинг фикрлари устидан кулиш; жазо чораси сифа-тида жабрланувчининг ҳиссиётларига эътибор бермаслик; ёлғон сўзлар айтиб, ундан ўз манфаати йўлида фойдаланиш; унинг дўстлари ва қарин-дошларига хавф етказаман деб қўрқитиш ва улар билан алоқа қилишга йўл қўймаслик; жабрланувчи билан оммавий жойларга чиқишдан бош тортиш; қариндош-уруғлар орасида шарманда қилиш; уйдан кетишини айтиб қўрқитиш; касал ёки ҳомиладор бўлганда унга ёрдам беришдан бош тортиш, тиббий ёрдам олишга қаршилик кўрсатиш; доимий равишда танқид қилиш, хафа қилиш, ғазабга келтириш ва ҳоказо.\nЖинсий зўравонлик: эркакнинг аёли билан фақат жинсий объект сингари муомала қилиши; жинсий алоқадан бош тортиш ёхуд аёлга мулойимлик қилмаслик; жинсий алоқа қилишда мажбурий хатти-ҳаракатлар қилдириш; жинсий алоқани ўта шафқатсизлик билан амалга ошириш; зўрлаш йўли билан жинсий алоқа қилишга киришиш; аввал калтак-лаб, кейин жинсий алоқа қилиш; порнографик кўри-нишдаги бузуқ хатти-ҳаракатларни кўришга ёки такрорлашга мажбурлаш; доимий равишда ҳаммага рашк қилиш ва кимлар биландир зинокорликда айблаш ва ҳоказо.\nИқтисодий зўравонлик: бирламчи эҳтиёжлари (озиқ-овқат, кийим-кечак, дори) учун асоссиз пул бермаслик; уй-жойдан фойдаланиш ҳуқуқини чеклаш; таълим олиш ва меҳнат қилишга рухсат бермаслик; қанча пул сарфлашини назорат қилиш; ўзи топган пулни тасарруф этишга йўл қўймаслик; оила бюджетидан фойдаланиш ҳуқу-қидан маҳрум қилиш ва ҳ.к. ҳаракат ёки ҳаракатсизликда намоён бўлади.\nҚонуннинг 23-моддасида тегишли ҳудудда тазйиқ ва зўравонликнинг якка тартибдаги профилактикасини амалга ошириш учун масъул бўлган ички ишлар органининг мансабдор шахси тазйиқ ва зўравонлик факти ёки уларни содир этиш хавфи аниқланган пайтдан эътиборан 24 соат ичида ҳимоя ордерини ўттиз кун муддатгача бериши белгиланган.\nвилоят суди судьялари.


Таъсир этувчи модда (ХПН): метформин (metformin)\nфаол модда: 500 мг метформин гидрохлориди;\nёрдамчи моддалар: повидон К90, магний стеарати, гипромеллоза, макрогол 4000, титан диоксиди (Е171).\nТаърифи: думалоқ, оқ, икки томонлама қавариқ, бир томонида “М 500” ёзуви босиб туширилган ва бошқа томони силлиқ бўлган плёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар.\nФармакотерапевтик гуруҳи: гиполипидемик воситалар, инсулинлардан ташқари; бигуанидлар.\nАТХ коди: А10ВА02.\nМетформин гипогликемик таъсирга эга бўлган бигуанид бўлиб, қон плазмасида глюкозанинг ҳам базал, ҳам постпрандиал даражасини пасайтиради. У инсулин секрециясини рағбатлантирмайди ва шунинг учун ҳам гипогликемияни чақирмайди.\nЖигарда глюконеогенез ва гликогенолиз жараёнларини сусайтириш орқали глюкозани ишлаб чиқарилишини камайтиради, мушакларни инсулинга бўлган сезувчанлигини оширади, шунингдек периферик тўқималар томонидан глюкозани қамраболиниши ва утилизациясини яхшилайди. Ҳужайра ичида гликогенсинтетазага таъсир қилиб, гликоген синтезини рағбатлантиради, ҳозирги вақтда маълум бўлган глюкозани мембраналар орқали ташувчиларининг барча турларини транспорт ҳусусиятларини оширади.\nКлиник тадқиқотларда метформинни қўллаш тана вазнини ёки ўзгармаслиги, ёки бироз пасайиши билан кечган.\nДавомийлиги ўртача ва узоқ муддатли бўлган, назоратли клиник тадқиқотларда метформин терапевтик дозаларда қўлланганида умумий холестерин, ПЗЛП холестерини ва триглицеридларнинг даражаси пасайган.\nҚандли диабетнинг 2 типи билан хасталанган катта ёшдаги пациентларда жадал гликемик назоратнинг узоқ муддатли ижобий самарасига эришилиши аниқланган.\nҚандли диабетнинг 2 типи билан хасталанган, 1 йил давомида даволанган, 10 ёшдан 16 ёшгача бўлган болаларнинг чекланган сонида гликемик назорат катталардаги билан бир хил бўлган.\nИчга қабул қилинганидан сўнг плазмадаги максимал концентрациясига (Cmax) 2,5 соатдан кейин эришилади. Соғлом одамларда 500 мг ёки 850 мг метформин гидрохлориди қабул қилинганидан сўнг мутлоқ биокираолишлиги тахминан 50-60% ни ташкил этади. Перорал қабул қилинганида сўрилмасдан ахлат билан чиқариладиган фракцияси 20-30% ни ташкил этади. Ичга қабул қилинганида метформинни сўрилиши тўйинувчан бўлиб, тўлиқ бўлмайди. Метформинни сўрилишининг фармакокинетик кўрсаткичлари нопропорционал деб тахмин қилинади.\nПлазмада мувозанатли концентрациясига 24-48 соат давомида эришилади ва одатда\n1 мкг/мл дан камни ташкил этади. Назоратли клиник тадқиқотларда, метформин ҳатто максимал дозаларда қўлланганда ҳам, унинг плазмадаги максимал даражаси (Cmax)\n4 мкг/мл дан ошмаган. Овқатланиш метформинни сўрилишини пасайтиради ва бироз секинлаштиради.\nПлазма оқсиллари билан жуда оз даражада боғланади.\nМетформин эритроцитларга тақсимланади. Қонда чўққи концентрацияси плазмадаги чўққи концентрациясидан кам ва тахминан уша вақт давомида эришилади. Эритроцитлар, эҳтимол, иккиламчи тақсимланиш заҳираси бўлиши мумкин. Ўртача тақсимланиш ҳажми (Vd) 63 дан 276 л гача ўзгариб турган.\nМетформин сийдик билан ўзгармаган ҳолда чиқарилади.\nМетформиннинг буйрак клиренси > 400 мл/мин ни ташкил этади, бу метформин калавалар фильтрацияси ва найчалар секрецияси ёрдамида организмдан чиқарилишини кўрсатади. Перорал қабул қилинганидан сўнг якуний ярим чиқарилиш даври тахминан 6,5 соатни ташкил этади. Буйрак фаолияти бузилганида метформиннинг буйрак клиренси креатинин клиренсини пасайишига пропорционал равишда пасаяди ва шу орқали унинг ярим чиқарилиш даври узаяди, бу плазмада метформиннинг даражасини ошишига олиб келади.\n500 мг метформин гидрохоридининг бир марталик дозаси қабул қилинганидан сўнг болаларда кузатиладиган фармакокинетик кўрсаткичлари соғлом катталардаги билан бир хил бўлган.\n500 мг метформиннинг кўп марталик дозалари суткада икки марта 7 кун давомида қўлланганидан сўнг болаларда метформиннинг плазмадаги максимал концентрацияси (Cmax) ва тизимли экспозицияси (AUC0-t), 500 мг кўп марталик дозаларини суткада икки марта 14 кун давомида қабул қилган катта ёшдаги диабетик-пациентлардаги кўрсаткичларга нисбатан мувофиқ тахминан 33% ва 40% га кам бўлган. Препаратнинг дозаси индивидуал равишда гликемик назорат нитижаларига қараб титрланганлиги туфайли, ушбу маълумотларнинг клиник қиймати чекланган.\nҚандли диабетнинг 2 типини даволаш, хусусан тана вазни ортиқча бўлган пациентларда, парҳез ҳамда жисмоний машқлар ёрдамида етарли гликемик назоратга эришиш самарасиз бўлганида даволаш учун қўлланади.\nКатталарда метформинни монотерапия сифатида ёки бошқа перорал диабетга қарши препаратлар ёки инсулин билан мажмуада ишлатиш мумкин.\n10 ёш ва ундан ошган болаларда, шунингдек ўсмирларда метформинни монотерапия сифатида ёки инсулин билан мажмуада ишлатиш мумкин.\nҚандли диабетнинг 2 типи билан хасталанган ва тана вазни ортиқча бўлган, парҳез тутиш самарали бўлмаган метформин препаратини биринчи қатор дори воситаси сифатида қабул қилаётган катта ёшдаги пациентларда диабетик асоратларнинг учраш тезлигини пасайиши кузатилган.\nИчга қабул қилиш учун мўлжалланган. Тавсия этилган дозада қабул қилинг.\nМетформиннинг 500 мг таблеткалари ёрдамида 850 мг дозага эришиш мумкин эмас. 850 мг дозага эришиш учун, метформиннинг мувофиқ дозасини сақловчи дори воситасини қўллаш керак.\nМонотерапия ва бошқа перорал диабетга қарши препаратлар билан мажмуавий даволаш\nСтандарт бошланғич доза: 500 мг ёки 850 мг суткада 2 ёки 3 марта овқат вақтида ёки овқатдан кейин қабул қилинади. 10-15 кундан кейин препаратнинг дозаси қондаги глюкозанинг кўрсаткичларига қараб тўғриланади. Дозасини аста-секин ошириш меъда-ичак йўллари томонидан препаратни ўзлаштирилишини яхшилаш имконини беради. Тавсия этилган максимал доза: суткада 3 г, 3 марта қабул қилишга бўлинади.\nАгар бошқа перорал диабетга қарши препаратлар билан даволашдан метформинни қабул қилишга ўтиш режалаштирилса: бошқа препарат бекор қилинади ва метформининг кўрсатилган дозасидан юқори дозаси билан даволаш бошланади.\nИнсулин билан мажмуада қўллаш\nЯхши гликемик назоратга эришиш учун метформин ва инсулинни мажмуада қўллаш мумкин. Стандарт бошланғич доза: 500 мг ёки 850 мг суткада 2-3 марта қабул қилинади, бунда инсулиннинг дозасига қондаги глюкозанинг даражаси кўрсаткичларига қараб тузатиш киритилади.\nМетформиннинг дозасига буйрак функциясига қараб тузатиш киритилади, чунки кекса ёшдаги пациентларда пасайган бўлиши мумкин. Буйрак функциясини мунтазам равишда баҳолаш керак (“Махсус кўрсатмалар” бўлимига қаранг).\nМонотерапия ва инсулин билан мажмуада қўллаш\nМетформин препаратини 10 ёш ва ундан катта болаларда, шунингдек ўсмирларда қўллаш мумкин.\nСтандарт бошланғич доза: 500 мг ёки 850 мг дан суткада бир марта овқат вақтида ёки овқатдан кейин қабул қилинади. 10-15 кундан кейин қонда глюкозанинг даражаси кўрсаткичларига қараб дозага тузатиш киритилади. Дозасини аста-секин ошириш меъда-ичак йўллари томонидан ўзлаштирила олинишини яхшилаш имконини беради. Тавсия этилган максимал дозаси: суткада 2 г, 2 ёки 3 марта қабул қилишга бўлинади.\nНожўя самараларни ривожланиш тезлиги қуйидаги тарзда аниқланади: жуда тез-тез (≥1/10), тез-тез (≥1/100, <1/10); тез-тез эмас (≥1/1000, <1/100), кам ҳолларда (≥1/10000, <1/1000), жуда кам ҳолларда (<1/10000), учраш тезлиги номаълум (мавжуд бўлган маълумотлар асосида учраш тезлигини аниқлаш имкони йўқ).\nМоддалар алмашинуви ва озиқланиш томонидан кузатиладиган бузилишлар\nЖуда кам ҳолларда: метформин билан даволанишда В12 витаминини сўрилишини камайиши оқибатида унинг зардобдаги даражасини пасайиши. Пациентда мегалобласт анемия ривожланганида шундай этиология оқибатида юз бериши мумкинлигини ҳамиша ҳисобга олиш керак. Лактат-ацидоз (“Махсус кўрсатмалар” бўлимига қаранг).\nТез-тез: таъм билиш ҳиссини бузилиши.\nЖуда тез-тез: меъда-ичак йўллари томонидан, кўнгил айниши, қусиш, диарея, қоринда оғриқ ва иштаҳани йўқолиши каби бузилишлар. Ушбу ножўя самаралар кўпинча даволашни бошида ривожланади ва кўпчилик ҳолларда ўз-ўзидан йўқолади. Уларни олдини олиш учун метформин препаратини овқат вақтида ёки овқатдан кейин суткада 2 ёки 3 марта қабул қилиш тавсия этилади. Препаратнинг дозасини аста-секин ошириш ҳам меъда-ичак йўллари томонидан препаратни ўзлаштирилишини яхшилаш имконини беради.\nЖигар ва ўт чиқариш йўллари томонидан кузатиладиган бузилишлар\nЖуда кам ҳолларда: метформин бекор қилинганидан сўнг соғайиб кетувчи гепатитни ривожланиши ёки жигарнинг фунуционал синамалари кўрсаткичларини бузилиши юзасидан айрим маълумотлар бор.\nТери ва тери ости тўқималари томонидан кузатиладиган бузилишлар\nЖуда кам ҳолларда: эритема, қичишиш, эшакеми каби тери реакциялари.\n1 йил давомида даволанган, 10 ёшдан 16 ёшгача бўлган болаларнинг чекланган миқдорида ножўя самаралар характери ва оғирлик даражаси бўйича катталарда кузатиладиган самаралар билан ўхшаш бўлган.\nМетформинга ёки препаратнинг ёрдамчи моддаларидан бирортасига ўта юқори сезувчанлик.\nДиабетик кетоацидоз, диабетик прекома.\nБуйрак етишмовчилиги ёки буйрак функциясини бузилиши (креатинин клиренси\nДегидратация, оғир инфекция, шок каби буйрак функциясини бузилишига олиб келиши мумкин бўлган ўткир ҳолатлар.\nЮрак ёки нафас етишмовчилиги, яқинда ўтказилган миокард инфаркти, шок каби тўқималар гипоксиясига сабаб бўлиши мумкин бўлган ўткир ёки сурункали касалликлар.\nЖигар етишмовчилиги, ўткир алкоголли интоксикация, алкоголизм.\nҚуйидаги моддалар билан бирга қўллаш тавсия этилмайди\nЎткир алкоголли интоксикация, айниқса оч қолганда, етарли даражада овқатланмасликда, жигар етишмовчилигида лактат-ацидозни ривожланиш ҳавфини ошиши билан ассоциацияланади. Алкоголь ва таркибида этанол сақловчи дори воситаларини истеъмол қилишдан сақланиш керак.\nТаркибида йод сақловчи контраст моддалар\nТаркибида йод сақловчи контраст моддаларни қон-томир ичига юбориш оғир даражадаги буйрак етишмовчилигига олиб келиши мумкин, бунда метформинни тўпланиши ва лактат-ацидозни ривожланиш ҳавфини ошиши кузатилади. Рентгенологик текширув ўтказишдан олдин ёки ўтказиш вақтида метформин бекор қилинади, ва уни қабул қилиш текширувдан кейин 48 соат ўтгач, буйрак фаолиятини такроран баҳолаш натижалари бузилишнинг йўқлигидан далолат бергандагина бошланади (“Махсус кўрсатмалар” бўлимига қаранг).\nЭҳтиёткорликка риоя қилишни талаб этувчи мажмуалар\nГлюкокортикоидлар (тизимли ва маҳаллий қўллаш учун мўлжалланган) ва симпатомиметиклар каби, ички гипергликемик фаолликка эга бўлган дори воситалари. Гликемик назоратли айниқса даволашни бошида янада тез-тез ўтказиш талаб этилиши мумкин. Мувофиқ дори воситалари билан даволаш вақтида зарурат бўлганида метформиннинг дозасига тузатиш киритиш талаб этилади.\nААФ ингибиторлари қонда глюкоза даражасини пасайтиришлари мумкин. Зарурат бўлганида бошқа препарат билан даволаниш вақтида ва у бекор қилингандан кейин диабетга қарши дори воситаларнинг дозасига тузатиш киритилади.\nДиуретиклар, айниқса халқали диуретиклар, буйрак функциясини пасайтириш ҳусусияти туфайли, лактат-ацидозни ривожланиш ҳавфини ошириши мумкин.\nЛактат-ацидоз кам кузатилади, аммо метформинни тўпланиши натижасида ривожланиши мумкин бўлган жиддий метаболик асорат (шошилинч тиббий ёрдам кўрсатилмаса, ўлим кўрсаткич юқори) ҳисобланади. Метформин қабул қилаётган пациентларда лактат-ацидоз ҳолатлари асосан яққол буйрак етишмовчилиги бўлган диабетикларда кузатилган. Лактат-ацидозни ривожланиш тезлигини, қандли диабетни етарли бўлмаган назорати, кетоз, узоқ вақт оч қолиш, алкоголни ҳаддан ташқари кўп истеъмол қилиш, жигар етишмовчилиги ва гипоксия билан кечувчи ҳар қандай ҳолатлар каби бошқа ёндош ҳавф омилларини аниқлаш ёрдамида пасайтириш мумкин керак.\nОвқат ҳазм қилиш йўллари томонидан қоринда оғриқ кўринишидаги бузилишлари билан кечувчи мушак тиришишлари ва оғир даражадаги астения каби носпецифик белгилар пайдо бўлган ҳолларда лактат-ацидозни ривожланиш ҳавфини шубҳа қилиш мумкин.\nЛактат-ацидоз кейинчалик комани ривожланиши билан кечувчи ацидотик ҳансираш, қоринда оғриқ ва гипотермия билан характерланади. Диагностик муҳим лаборатор кўрсаткичлар қон рН ни пасайиши, плазмада лактат даражасини 5 ммоль/л дан ошиши, шунингдек анион интервали ва лактат/пируват нисбатини ошиши ҳисобланади.\nМетаболик ацидозни ривожланганига шубҳа қилинганида метформин бекор қилинади, пациент эса зудлик билан госпитализация қилинади (“Дозани ошириб юборилиши” бўлимига қаранг).\nМетформин буйрак орқали чиқарилганлиги туфайли, препарат билан даволашни бошлашдан олдин, шунингдек даволаниш вақтида креатинин клиренси мунтазам равишда аниқланади (ушбу кўрсаткични Кокрофт-Голт формуласи ёрдамида зардобдаги креатинин даражаси бўйича ҳисоблаш мумкин):\nбуйрак функцияси нормал бўлган пациентларда йилига камида бир марта;\nкреатинин клиренсининг даражаси норманинг қуйи чегарасида бўлган пациентларда ва кекса ёшдаги пациентларда йилига камида икки-тўрт марта аниқланади.\nКекса ёшдаги шахсларда буйрак функциясини пасайиши тез-тез кузатилади ва симптомсиз кечади. Буйрак функциясини бузилишига олиб келиши мумкин бўлган ҳолатларда, масалан агар гипотензив, диуретик воситалар билан даволаш бошланса ёки ностероид яллиғланишга қарши препаратлар (НЯҚП) билан даволаш бошланса, ўзига хос эҳтиёткорликка риоя қилиш керак (“Қўллаш мумкин бўлмаган ҳолатлар” га қаранг).\nТаркибида йод сақловчи контраст воситаларни қўлланиши\nРентгенологик текширувни ўтказиш мақсадида таркибида йод сақловчи контраст препаратларни қон томир ичига юбориш оғир буйрак етишмовчилигини ривожланишига олиб келиши мумкин. Бу лактат-ацидозни ривожланиш ҳавфини ошишига сабаб бўлувчи метформинни тўпланишини чақириши мумкин. Рентгенологик текширувни ўтказишдан олдин ёки ўтказиш вақтида метформин бекор қилинади, ва уни қабул қилиш текширувдан кейин 48 соат ўтгач, буйрак функциясини такроран баҳолаш натижалари уни издан чиқмаганлигига далолат берган ҳоллардагина бошланади (“Дориларнинг ўзаро таъсири” бўлимига қаранг).\nМетформин препаратини умумий, спинал ёки эпидурал анестезия ёрдамида ўтказиладиган режали жарроҳлик аралашувларини бажаришдан 48 соат олдин бекор қилиш керак. Даволашни жарроҳлик аралашуви бажарилгандан сўнг камида 48 соатдан кейин ёки оғиз орқали овқатланиш тикланганидан кейин ва буйрак функциясини нормаллашган тасдиқланган шароитлардагина бошлаш мумкин.\nБарча тоифадаги пациентлар сутка давомида углеводларни қабул қилиш бир текис тақсимланган парҳезга риоя қилишни давом эттиришлари керак. Тана вазни ортиқча бўлган пациентлар энергетик қиймати чекланган тавсия этилган парҳезга риоя қилишни давом эттиришлари керак.\nҚандли диабетни назорат қилиш учун стандарт лаборатор таҳлиллар мунтазам равишда бажарилади.\nМетформиннинг ўзидан ўзи гипогликемияни чақирмайди, шундай бўлса-да, у инсулин ёки бошқа перорал диабетга қарши препаратлар (масалан, сульфонилмочевина препаратлари ёки меглитинидлар) билан мажмуада қўлланганида эҳтиёткорликка риоя қилиш керак.\nНазорат қилиб бўлмайдиган қандли диабет ҳомиладорлик вақтида (гестацион ёки перманент) туғма ривожланиш нуқсонлари ва перинатал ўлим ҳавфини ошиши билан кечади.\nҲомиладор ёки ҳомиладорликни режалаштираётган аёлларда қандли диабетни даволаш учун метформинни қўллаш мумкин эмас. Ҳомилада, қонда глюкозанинг патологик даражалари билан боғлиқ бўлган туғма ривожланиш нуқсонлари ҳавфини пасайтириш мақсадида, гликемия даражасини нормал даражага яқинлаштиришни инсулин ёрдамида ушлаб туриш керак.\nМетформин одамнинг кўкрак сутига ўтади. Янги туғилган чақалоқлар ва эмадиган болаларда препаратнинг салбий таъсири аниқланмаган. Шундай бўлмасада, маълумотлар чекланганлиги туфайли, метформин билан даволаниш вақтида эмизиш тавсия этилмайди. Эмизишни бекор қилиш масаласи эмизишдан кутиладиган фойда ва бола учун препаратнинг ножўя самаралари ҳавфини ҳисобга олган ҳолда ҳал қилиниши керак.\nМетформин билан даволашни бошлашдан аввал, қандли диабетнинг 2 типи ташхисини тасдиқлаш керак. Айниқса препубертат ёшида болаларни ўсиши ва жинсий ривожланишига метформиннинг таъсирини синчиклаб кузатиш тавсия этилади.\nПрепарат 10 ёшдан 12 ёшгача бўлган болаларга буюрилганида жуда эҳтиёткорликка риоя қилиш тавсия этилади.\nМетформин билан монотерапия ўтказиш гипогликемияни чақирмайди ва демак транспорт воситаларини бошқариш ва механизмлар билан ишлаш қобилиятига таъсир кўрсатмайди. Шундай бўлмасада, пациентлар метформин бошқа диабетга қарши препаратлар (сульфонилмочевина препаратлари, инсулин ёки меглитинидлар) билан мажмуада қўлланганида гипогликемияни ривожланиш ҳавфи тўғрисида огоҳлантирилган бўлишлари керак.\nМетформин гидрохлориди 85 г гача бўлган дозаларда қўлланганида гипогликемия ҳолатлари кузатилмаган, аммо бундай ҳолатда лактат-ацидоз ривожланган. Метформиннинг юқори дозалари ёки ёндош ҳавф омиллари лактат-ацидозни ривожланишига олиб келиши мумкин. Лактат-ацидоз даволаш стационар шароитида амлага оширилиши керак бўладиган шошилинч ҳолат ҳисобланади. Организмдан лактат ва метформинни чиқариб ташлашни энг самарали усули гемодиализ ҳисобланади.\nПВХ/алюминий блистерда. 60 таблеткадан қутида.


Ушбу кузда Европага боришингиз учун 10 та сабаб\nЖорий йилнинг ёз фасли юртимизда ниҳоятда иссиқ келди, шундай эмасми? Ҳатто баъзилар куз ва бироз салқинликни қумсаб қолишгани ҳам рост... Кўпчилик инсонлар ёз дам олиш учун энг яхши фасл деб ҳисоблайдилар. Ҳа, Анталия пляжларида дам олиш учун шундайдир. Бироқ Европада кузда дам олишнинг ижобий томонлари ҳам кўп!\n1-сабаб – тежамкорлик\nДарҳақиқат, кузда, сайёҳлар ташрифи камайган пайтда меҳмонхонада яшаш нархи бироз арзонлашади.\nКузда чипталар билан боғлиқ муаммолар бўлмайди.\n2-сабаб – виза\nБу йили кўплаб сайёҳлар Шенген визасини олиш билан боғлиқ муаммога дуч келишди. Саёҳат қилишни хоҳлайсизу, лекин элчихоналардаги навбат бир неча ойга чўзилганлигини кўриб шаштингиздан қайтишингиз ҳеч гап эмас! Кузда виза олишни хоҳловчилар кескин камаяди. Сабаби, биринчидан, кўпчилик дам олишга болалари билан бормайди (чунки уларнинг ўқув йили бошланган бўлади). Иккинчидан эса, кўпчилик, мисол учун, Париж кўчаларида айланиш учун бу мавсум салқинлик қилади, деб ўйлайди. Бироқ буларнинг барчаси асоссиз!\n3-сабаб – об-ҳаво\nАслини олганда, кузда Европада об-ҳаво ёздагига қараганда янада ёқимли бўлади. Масалан, Римда об-ҳаво +23-25 даража атрофида. Яъни Сиз кофта кийиб «абадий шаҳар» бўйлаб кечаси ёки тунда бемалол сайр қилишингиз мумкин.\nАйтганча, ёзда Европанинг кўпчилик мамлакатларида жазирама иссиқ бўлади. Мисол учун, Испаниядаги сиеста, яъни ҳатто дўкон ва қаҳвахоналар бироз вақтга танаффусга кетувчи ўзига хос «жимжит вақт»ни эсланг. Буларнинг барчаси кучли иссиқдан! Шу боис, Европадаги таътилингизни салқин ҳавода ўтказган яхши эмасми?\n4-сабаб – даволовчи\nАгар Сиз Европага нафақат экскурсияга, балки соғлиғингизни тиклаш мақсадида кетаётган бўлсангиз, Франция қишлоқларида сайр қилиб Альп тоғлари ҳавосининг мўъжизавий кучини туйинг!\n5-сабаб – мазали\nКуз – ҳосил йиғим-терими даври. Шу сабабли Европадаги деярли барча давлатлар дастурхони ноз-неъматлар ва табиат инъомларига тўлади. Масалан, Францияда ҳақиқий француз пишлоғи ва виноси, шунингдек, фермадан ҳозиргина терилган янги сабзавотлардан тайёрланган шўрваларни татиб кўришингиз мумкин.\n6-сабаб – сайёҳлик\nКузда одамлар фаол саёҳат қилишмайди, шу боис кўчаларда сайёҳларни камроқ учратасиз. Навбатлар ҳам бўлмайди. Каталониядаги Гуэль парки бўйлаб сайр қилиш ёки бетакрор Гауди архитектурасини томоша қилиш нақадар ажойиб эканлигини тасаввур қиляпсизми?\n7-сабаб – сайр\nЧиндан ҳам, кузда мусаффо ҳаводан баҳра олиб сайр қилишга нима етсин? Кўпроқ юриш учун қулай пойабзал кийишни унутманг ва Италия кўчалари бўйлаб сайр қилиб бетакрор обидаларни томоша қилинг!\n8-сабаб – фестиваллар\nКузги Европа турли томоша ва фестивалларга бой бўлиб, ҳар бирида қатнашгингиз келади.\nМисол учун, Мюнхенда машҳур Октоберфест пиво фестивали бўлиб ўтади.\nВенгрияда Budapest Contemporary Art Festival замонавий санъат фестивали ташкиллаштирилади.\nИталиянинг Перужа шаҳридаги шоколад фестивали эса бутун дунё ширинликхўрларини ўзига ром этади.\nБарселонада сентябрь ойида бўлиб ўтувчи Каталония куни сайёҳлар эътиборини ўзига тортади.\n9-сабаб – суръатга олиш\nКузги Европа – бу ҳар бир кишини лол қолдирувчи, таърифлаб бўлмас гўзал манзаралар! Бир томоша қилинг!\n10-сабаб – кайфият учун!\nКузда кўпчиликда маъюслик, кўнгил ғашлиги кузатилади. Бундай бўлмаслиги учун таътилга чиқиб, самолётга чипта харид қилиш, жомадонни тайёрлаб Париж кўчаларида сайр қилиш учун йўлга чиқиш керак...\nБиз ажойиб кайфият Сизни ҳеч қачон тарк этмаслигини истаймиз! Шу сабабли Tatil.uz билан Европага саёҳат қилишни таклиф этамиз! Бизда кўплаб қизиқарли экскурсион турлар бор! Йилнинг ҳар бир фаслини қадрланг ва ҳар бир мавсумдан кўпроқ ижобий кайфият олишга интилинг!\nот UZS 8,165,250\nот UZS 7,640,000


ЎзА - БАДИИЙ ГИМНАСТИКА: жаҳон чемпионатида Олимпия йўлланмалари ўйналади\n12.09.2018 13:47 Чоп этиш версияси\nБАДИИЙ ГИМНАСТИКА: жаҳон чемпионатида Олимпия йўлланмалари ўйналади\nБолгария пойтахти София шаҳрида ўтказилаётган бадиий гимнастика бўйича XXXVI жаҳон чемпионатида уч нафар ҳамюртимиз иштирок этмоқда.\nЖаҳоннинг олтмишга яқин мамлакатидан энг кучли гимнастикачилари иштирок этаётган мазкур нуфузли мусобақа нафақат ғолиб ва совриндорларни аниқлаш, балки Токио олимпиадасига биринчи йўлланма ўйналиши жиҳатидан ҳам аҳамият касб этмоқда. Ушбу турнирда ватанимиз шарафини яккалик дастурларда Сабина Тошкенбоева, Нуринисо Усманова ҳамда Дилдора Раҳматовалар ҳимоя қилмоқдалар.\nЖаҳон чемпионатида тўққизта медаллар жамланмаси ўйналади. Спортчилар яккалик кўпкураш, жамоавий кўпкураш, ҳалқа, тўп, булава ҳамда тасма бўйича баҳсларда кураш олиб боришади. Жамоавий баҳсларда эса кўпкураш, бешта ҳалқадаги машқлар финали, учта тўп ва иккита арқон билан машқлар финали мусобақа дастуридан ўрин олган.\nУшбу жаҳон чемпионатида жамоавий кўпкураш бўйича совринли ўринларни эгаллаган терма жамоалар Токио-2020 Олимпия ўйинларига дастлабки лицензияни қўлга киритишади. 2019 йил Боку шаҳрида бўлиб ўтадиган жаҳон чемпионатида эса яккалик кўпкурашда ижобий натижа қайд этган 16 нафар гимнастикачи ҳамда бешта жамоавий баҳсларда етакчилик қилган жамоалар Олимпиада йўлланмаларига эга бўлишади.\nМаълумот сифатида шуни айтиш мумкинки, Болгария учинчи бор жаҳон чемпионатига мезбонлик қилмоқда, 1969 ва 1987 йилги йирик мусобақалар ҳам Софияда ўтказилган эди.


Темур Кападзе "Сречко Катанецга терма бош мураббийлигида омад тилайман" 19-09-2021, 15:43 | Zamin.uz\n07:53 / 19.08.2021\nТемур Кападзе: "Сречко Катанецга терма бош мураббийлигида омад тилайман"\nCoca Cola Ўзбекистон Кубоги 1/8 финали доирасида "Динамо" устидан қозонилган ғалабадан кейин "Олимпик" бош мураббийи Темур Кападзе ўз фикрларини билдириб ўтди.\n- Ўйин оғир ўтди. Бу кутилган эди. "Динамо"га чемпионатда ҳам рақобатчилик қиляпмиз. Учрашувга яхши тайёрландик. Пенальтилар сериясига ҳам ҳозирлик кўргандик. Ўйин бобида ютқазмадик. Бир неча вазиятларга эга бўлдик. Аммо кераксиз вазиятларда голлар ўтказиб юбордик. Пенальтилар серияси - бу лотерея. Унда йигитлар рухий томондан яхши ҳолатда эканлигини кўрсата олди.\n- Қўшимча бўлимда жамоа ҳисобда олдинда бораётган пайтда навбатдаги голга ҳаракат қилди. Бундан мақсад нима эди?\n- Энг яхши ҳимоя - бу ҳужум. "Динамо" катта куч билан олдинга ўтишини билдик ва шу сабабли катта худудлар очила бошланди. Аммо футболчилар бундан фойдалана олишмади. Балки футболчиларга тажриба етишмаётгандир. Гол ўтказиб юбордик. Балки бу мантиқан тўғридир. Пенальтилар сериясига яхши тайёрлангандик. Асосийси - ғалаба. Футболчиларни табриклайман.\n- "Олимпик" гол урганидан кейин тезда ўтказиб юборди. Балки шундай пайтда жамоага ёши катта тажрибали футболчи керакдир? "Олимпик"да шундай режа борми?\n- Йўқ. Шундай ўйинлар орқали ёшлар пишади, тажриба олади. Иккинчи давра эндигина бошланди. Бунга қадар улар ёшлар жамоалари таркибида ўйнаб юришарди. Шу билан бирга Про-лиганинг даражаси ҳам ошди. Чунки жамоалар кучли. "Динамо", "Нефтчи" ва "Бухоро" каби клублар Суперлига даражасида. Уларнинг барчаси олдига Суперлигага чиқиш вазифасини қўйган. Уларга қарши ўйинлар эса ёшларга тажриба бўлмоқда. Доимо ўйинларни тахлил қиламиз. Шу сабабли футболчилар навбатдаги ўйинда янада эътиборлироқ, тажрибалироқ бўлиб тушади.\n- Ўзбекистон миллий термаси бош мураббийлигига Сизнинг ҳам номзодингиз бор эди. Энди Сречко Катанец терма бошқарувини қўлига олди. Бу ҳақида фикрингиз.\n- Миллий терма - барчаники. Унинг ғалабаси барчани хурсанд қилади. ЎФА раҳбарияти бу борада кўплаб мураббийларнинг номзодини кўриб чиқди. Менинг номзодим эса матбуот томонидан қўйилди. Чунки ҳамма билади - мен Олимпия терма бош мураббийиман ва олдимга катта мақсадлар қўйилган. Сречко Катанецга термамиз бош мураббийлигида омад тилайман. Оёғи енгил келган бўлсин. Унинг қўл остида термамиз мухлислар кутган ўйинни намойиш қилсин. Бу йўлда биз мураббийлар унга қўлимиздан келган ёрдамни берамиз. «Замин» янгиликларини «Вконтакти»да кузатиб боринг\n18-09-2021, 23:54, Жамият\n19-09-2021, 00:30, Дунё\n19-09-2021, 01:46, Спорт\n19-09-2021, 08:58, Жамият\n19-09-2021, 08:53, Спорт\nЯнгиликлар » Спорт » Темур Кападзе: "Сречко Катанецга терма бош мураббийлигида омад тилайман"\nБугун, 22:54, Жамият\nБугун, 22:44, Дунё


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - ЭНГ ЯХШИ УММАТ\n«Одамларга чиқарилган (маълум бўлган) умматнинг энг яхшиси бўлдингиз (эй мусулмонлар! Зеро, сиз) амри маъруф, наҳйи мункар қиласиз ва Аллоҳга имон келтирасиз...» (Оли Имрон, 110).\nОятнинг нозил бўлиш сабаби ҳақида Икрима ва Муқотил (раҳимаҳумаллоҳ) бундай дейишган: “Оят Ибн Масъуд, Убай ибн Каъб, Муоз ибн Жабал ва Абу Ҳузайфанинг қули Солим (розияллоҳу анҳум) ҳақида нозил бўлган. Яҳудийлардан баъзилари уларга: “Бизнинг динимиз сиз даъват қилаётган диндан яхши, биз ҳам сиздан яхшимиз!” дейишди. Шу воқеадан сўнг Аллоҳ таоло бу оятни нозил қилди” (Найсабурий, “Асбоб ан-нузул”).\n«...умматнинг энг яхшиси...» оятнинг бу қисмини муфассирлар турлича тафсир қилганлар.\nПайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бундай марҳамат қилганлар: “Сизлар етмиш умматнинг хотималовчилари ҳамда Аллоҳ таоло наздида уларнинг энг яхшиси ва мукаррамисиз” (Имом Термизий ривояти).\nИбн Аббос (розияллоҳу анҳу): “Улар Маккадан Мадинага ҳижрат қилиб, Бадр ва Ҳудайбияда қатнашганлардир”, деган.\nИмрон ибн Ҳусайн ривоят қилади: «Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Инсонларнинг энг яхшиси, менинг замондошларим (саҳобаларим)дир, сўнг (умматларим ичида) улардан кейин келадиганлар, сўнгра кейингилар”, деганлар».\nАмр ибн Шуъайбдан, у отасидан, у бобосидан ривоят қилади: «Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Сизнингча кимнинг имони яхши?” деб сўрадилар.\n– (Саҳобалар:) “Фаришталарники”, – дейишди.\n– “Улар осмонда, сизлар кўрмаган нарсаларни кўришади, шундай бўлгач нега имон келтирмасинлар?” – дедилар.\n– “Набийларники”, – дейишди.\n– “Уларга ваҳий тушиб туриб ҳам имонга келмасалар, қандай бўлади? ” – дедилар.\n– “Бизники”, – дейишди.\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Мен ораларингизда туриб ҳам имон келтирмасаларингиз, қандай бўлади?” дедилар-да, ўзлари жавоб қилдилар: “Мен учун халойиқнинг ичида имони яхшиси сизлардан кейин келадиган ва саҳифаларда китобни (Қуръонни) кўриб, ундагиларга имон келтирадиган қавмлардир”, дедилар» (Ҳоким ривояти);\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтадилар: “Мени кўрган ва менга имон келтирган киши бахтлидир! Мени кўрмаган ва менга имон келтирган киши етти карра бахтлидир!” (Имом Аҳмад ривояти).\nҲазрат Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу) бундай деганлар: “Саҳобалар каби амал қилган (одам), ўшалардек (мақомда) бўлади”.\nМужоҳид оят тафсирида айтади: “Сизлар, оятдаги шартларга кўра, (яъни, яхшиликка буюриб, ёмонликдан қайтарсангиз) одамлар учун маълум бўлган энг яхши умматсиз”.\nОятни бундай тафсир қилганлар ҳам бор: “Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) умматларининг энг яхши уммат бўлиши улар орасида яхшиликка буюриш ва ёмонликдан қайтариш жорий бўлгани туфайлидир”.\nОятда умматларнинг энг яхшиси Ислом уммати деб билдирилган бўлса-да, у мақомда туришнинг шарти – яхшиликка буюриш ва ёмонликдан қайтариш экани айтилган. Демак, биз мусулмонлар яхшиликка чақириб, ёмонликдан қайтаришда давом этсак ва Аллоҳга бўлган имонимиз тўғри, самимий ва бенуқсон бўлса, ана шу юксак мартабада тура оламиз.\nИмом Фахруддин Розий бундай дейди: “Аллоҳга имон келтириш барча умматларнинг муштарак хусусиятидир. Аммо энг яхши уммат бўлиш учун Аллоҳга имон келтиришнинг ўзи етарли эмас. Яхшиликка буюриш ва ёмонликдан қайтариш хусусияти мусулмон умматини энг яхши уммат даражасига олиб чиққан” (“Мафотиҳул ғайб”).\nДемак, мусулмонлар бир-бирларини яхшиликка буюриб, ёмонликдан қайтаришмас экан, яхши уммат мақомига эришолмайди, балки бу ҳол уларнинг ҳалокатига сабаб бўлади (“Ал-Жомиъ ли аҳкамил Қуръон”).\nАбу Мансур Мотуридий ҳазратлари “Таъвилоти Аҳлис сунна” асарида биз тафсирини кўриб чиқаётган оятни, Моида сурасининг 79-оятини ва бир неча ҳадиси шарифларни далил келтириб, амри маъруф ва наҳйи мункар ҳар бир мусулмон зиммасига фарздир, деб таъкидлайди.\nПайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)дан сўрашди: “Эй Аллоҳнинг расули, одамларнинг энг яхшилари кимлар?” У зот (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Бир-бирларини доимо яхшиликка буюрадиган, ҳамиша ёмонликдан қайтарадиган, Аллоҳдан қўрқадиган ва қариндошлик алоқаларига эътибор берадиганлардир”, деб жавоб бердилар (Имом Аҳмад ривояти).\n1067 марта ўқилган.


“Ўзбекистон темир йўллари” томонидан мамлакат ичидаги йўналишлар ва Россия шаҳарларидан келувчи поездларга 60 фоизли чегирма ўрнатилди Ўзбекистон янгиликлари\n“Ўзбекистон темир йўллари” томонидан мамлакат ичидаги йўналишлар ва Россия шаҳарларидан келувчи поездларга 60 фоизли чегирма ўрнатилди\n15 October 2019, 16:53\nЎзбекистон, Тошкент – Batafsil.uz ЯА. “Ўзбекистон темир йўллари” томонидан мамлакат ичидаги қатор йўналишларга 20 фоиздан 60 фоизгача чегирмалар жорий қилинди. Бу ҳақида Batafsil.uz мухбири хабар бермоқда.\nХусусан, 060/059, 062/061 рақамли “Тошкент-Андижон” поездига қуйидаги чегирмалар белгиланган:\n- поезднинг жўнашидан олдин 2 суткадан 5 суткагача қолган муддатда чипта олинса – 20%;\n- поезднинг жўнашидан олдин 6 суткадан 45 суткагача қолган муддатда чипта олинса – 60%.\n007/008 рақамли "Тошкент – Шахрисабз – Тошкент" поездининг барча тоифадаги вагонлари учун:\n- поезднинг жўнашидан олдин 2 суткадан 5 суткагача қолган муддатда чипта олинса – 50%;\nШу билан бирга, Ўзбекистонга Россия Федерациясидан келадиган давлатлараро поездининг плацкарт вагони чиптасининг нархига 50 фоизли чегирма ўрнатилди. Ўзбекистондан Россия ва Қозоғистон йўналишида бўлган давлатлараро поездларининг барча турдаги йўловчи вагонлари чипталарига 30 фоиз миқдорида чегирма жорий қилинмоқда.\nТаъкидлаш лозимки, илгари давлатлараро поездаларга чегирмалар фақат Ўзбекистондан Россияга кетадиган поездларга нисбатан белгиланар эди. Эндиликда Россия Федерацияси ҳудудида бўла туриб ҳам чегирмали чипталарни харид қилиш имконияти яратилди.


11/Май/2021 9 май - Хотира ва қадрлаш куни\nЎзбек дипломатлари Бельгияда яшаётган фахрий ватандошлар ҳолидан хабар олди\nБРЮССЕЛЬ, 11 май. /«Дунё» АА/. Ўзбекистоннинг Бельгиядаги элчихонаси 9 май — Хотира ва қадрлаш куни муносабати билан ушбу мамлакатда яшаётган ёши улуғ ватандошларимизни байрам билан табриклади, деб хабар бермоқда «Дунё» АА мухбири.\nИккинчи жаҳон уруши бошланиши арафасида туғилган ўзбек театр санъатининг таниқли намоёндаларидан бири Светлана Тагирова ва урушдан кейинги йилларда турли меҳнат биржаларида фаолият юритган Надежда Федорова бугунги кунда элчихона консуллик округида яшаётган ўзбекистонлик кекса фахрийлар сирасига киради.\nЎзбек диломатлари уларнинг хонадонида бўлиб, байрам билан табриклади. Фахрийлар билан самимий суҳбат қурилди. Улар Иккинчи жаҳон уруши йилларидан сўнг кечган ҳаёти ва меҳнат фаолияти хотираларини ўртоқлашди. Бугунги ёш авлоднинг бахту истиқболи ва тинч-хотиржамлиги барча учун бебаҳо бойлик эканини таъкидлади.\nУчрашувда, шунингдек, мамлакатимизда амалга оширилаётган ислоҳотлар ва қонунчиликка киритилган ўзгартиришлар, уларнинг замирида кекса авлодга яратилган имтиёзлар, ижтимоий хизматлар ҳақида ҳуқуқий тушунтиришлар ва маслаҳатлар ҳам берилди.\nСуҳбат якунида фахрийларга элчихонанинг эсдалик совғалари топширилди.\nБеларусда ўзбек қаҳрамонлари Абдусалим Д...\nБеларуснинг Гомель вилояти Лоевский туманидаги Деражичи ва Хоминка қишлоқларида Қаҳрамонла...\n“Рейхстаг”гача борган ўзбек қаҳрамони…...\nПолковник Ботир Бобоев номи бугун кўпчилик юртдошларимизга нотаниш туюлиши табиий....


Болаларга беринг, дунёни! — Марғилон ҳақиқати\nЁШЛАР КЕЛАЖАК БУНЁДКОРИ ...Август 17, 2017\nСИФАТ – МУВАФФАҚИЯТ ГАРОВИ ...Август 17, 2017\nЧАҚҚОН ҚИЗЛАР ...Август 17, 2017\nУСТУВОР ВАЗИФАЛАР БЕЛГИЛАБ ОЛ ...Август 17, 2017\nМАРҒИЛОН ЯНАДА ЧИРОЙ ОЧМОҚДА ...Август 17, 2017\n1 июнь — «Халқаро болаларни ҳимоя қилиш куни» муносабати билан шаҳримиздаги сўлим ва кўркам «Ёшлар хиёбони» кўзларида қувонч порлаган, юзларида табассум кулган болажонлар билан янада файзли ва тароватли бўлди.\nҚўлларига шар, гулдасталар ушлаб олган болажонлар дам концерт тамоша қилишса, дам аттракцион ўйинлари томон чопишар, дам эса музқаймоқ ялаб шодон-шодон қийқиришар, бахтиёрликлари оламга сиғмас эди.\n“Ҳар бир болага меҳр ва эътибор” шиори остида ўғил –қизларнинг кайфиятини шод айлаётган концерт дастурининг жўшқин наволари қалбларга хушнудлик бахш этар, рақс тушиб қўшиқ куйлаётган болажонларнинг орзулари осмон қадар юксак эди.\n-Болаларнинг шод-хуррамлигини кўриб, биз катталар ҳам хурсанд бўлиб кетяпмиз. Улар ўз байрамларини зўр шодиёна билан нишонламоқдалар. — Бугун барча яхши нарсалар болалар учун, -дей-\nди Марказий маданият уйи бадиий раҳбари Р.Умаров. — Хиёбонда ташкил этилган турфа гуллар, ноёб қушлар байрами ҳам болажонларда катта қизиқиш уйғотмоқда. Улар бугун жуда-жуда бахтиёр!\n— Байрамга чиройли қафасда олиб келинган митти яшил тўти менга жуда ёқди. Ҳатто уни қўлимга олиб кўрдим. Келгусида мен ҳам тўти парвариш-\nлайман. Ахир ўзингнинг тўтичанг бўлгани қандай яхши, – дейди ҳайратини яширолмай 11-мактабнинг 5-синф ўқувчиси Жавоҳир Раззоқов.\nКўм-кўк арчалар салқинида сочлари майда-майда ўрилган, атлас кўйлакчалари ўзларига бирам ярашган қизалоқларнинг ироқи дўппиларни кийиб кўраётганликларини кўриб ўша томон юрдим.\n-Дўппи сизларга жуда ярашди , дедим жилмайиб.\n-Раҳмат, дейишди қизлар бараварига.\n-Бу дўппиларни коллежимизнинг 3 босқич ўқувчи қизлари Шаҳнозахон Мусахонова, Оминахон Мўминова ҳамда Хадичахон Усмонова каби чевар қизларимиз ўз қўллари билан тиккан. Бундан ташқари, сопол лаганларга натюрморт кўринишида бадиий безак берилиб, рангтасвирлар ҳам чизилган. Кўргазмага қўйилган зардўзлик ва каштачилик буюмлари ҳам моҳир ўқувчиларимизнинг яратаётган ишларидан намуналардир, -дейди шаҳримиздаги Миллий ҳунармандчилик касб-ҳунар коллежи касбий таълим бўйича директор ўринбосари Сожидахон Жўраева.\nМанзарали гуллар ифори сочилган йўлакда эса эртак қаҳрамонлари қиёфасига кириб олган болажонлар жажжи кичкинтойлар билан суратга тушаётир.\nАна шўх мусиқа садолари самони тутиб, “Ойдин” бадиий ҳавас-\nкорлик дастасининг “Болалигим” рақси бошланди. Олти нафар бўйи басти бир хил, ҳудди раққосалардек кийиниб олган қизалоқлар даврани тўлдириб хиром айладилар. Бир зумда саҳна ўғил-қизлар билан тўлиб, эндигина йўлига юриб атак-чечак қадам ташлаётган болакай ҳам қўлчаларини ёйиб, рақс тушмоққа ошиқди…Кичкинтойлар рақсини кузатиш қандай завқли. Бахтиёр лаҳзалар сурури узоқ вақт ўчмайди болалар ёдидан. Тадбир давомида ташкилотчилар томонидан 11 та лойиҳа доирасида спорт, маданий ва маърифий тадбирлар ташкилланиб, ғолиблар шаҳар ҳокимлиги ва ҳамкор ташкилотларнинг эсдалик совғалари ва дипломлари билан тақдирландилар.\nБолалар байрами тантаналари шаҳримиздаги 1-сонли Меҳрибонлик уйида, 22-сонли болалар махсус мактабида ҳам кенг нишонланди. Байрам шодиёналарида шаҳар хокими М. Убайдуллаев, шаҳар прокурори А.Мавлонов, шаҳар ИИБ бошлиғи Б.Абдуллаев ҳамда шарқий ҳарбий округ тасарруфидаги ҳарбий қисмлар вакиллари иштирок этиб, болажонларга совғалар улашдилар.\nБоланинг табассуми куёшнинг заррин ёғдусидан ҳам ёқимлироқ ва тотлироқдир. Зотан, дунёни унинг эгалари бўлмиш болаларга берайлик! Тилагимиз, уларнинг бахтиёр кулгуси олам осмони узра мангу жаранг сочаверсин. Байрамингиз муборак бўлсин, азиз болажонлар!\nЎзбекистон Ёшлар Иттифоқи томонидан ташкил этилган “Ёшлар поезди” акцияси […]\n“Natsional Silk Сotton” масъулияти чекланган жамияти маҳсулотлари буюртмачиларга […]\n13-16 август кунлари шаҳардаги “Меҳнат” ўйингоҳида 2000-2001 йилда туғилган қизлар […]\nБугун юртимизда сиёсий партиялар фаолиятини янада жонлантириш муҳим жараёнга […]\nХалқимиз учун ҳар томонлама қулай ва муносиб турмуш шароити яратиш мамлакатимизда […]\nЎзбекистон Ёшлар Иттифоқи томонидан ташкил этилган “Ёшлар поезди” акцияси доирасидаги тарғибот-ташвиқот гуруҳи вилоятимизда меҳмон бўлиб турибди. “Фидойинг бўлгаймиз сени Ўзбекистон” деган ғояни бирлаштирган ижодий гуруҳ…