Жаҳонгир Меҳмонов: "Вадим Абрамов мен кўрган мураббийлар орасида энг яхшиси" - Offside.uz – Offside'да бўлинг, офсайдда қолманг!\n"Навбаҳор" сардори Жаҳонгир Меҳмонов жамоасининг чемпионлиги учун охиригача курашмоқчи.\n- Балки футболчи мураббий ёки раҳбарлар билан келиша олмай қолиши мумкин. Қолаверса, ҳамма ҳам ўзи учун ўйин амалиёти етарли даражада бўлишини исташади. Тўғриси, нима учун бундайлигини ҳар бир футболчининг ўзи билади. Ўзим ҳам футболчиман ва бошқа ҳамкасбларимнинг номидан гапиришим ҳам ноўрин. Балки менда ҳам келишмовчилик бўлганида жамоамни алмаштиришим мумкин эди. Ҳа, аслида менда ҳам қандайдир келишмовчиликлар бўлган. Лекин ҳеч қачон “Навбаҳор” жамоасини тарк этишни хоҳламаганман. Шундай ўйинчилар борки, улар бутун фаолиятини ўз клубига бағишлашган. Мисол учун Стивен Жеррард “Ливерпуль” учун борини берди ва клуб тарихидан жой олган. Мени ҳам шундай футболчиларга ўхшагим келади. Доим битта жамоа учун ўйнашни истаганман. Аммо орада уч йил “Нефтчи” жамоасида ўйнаб келдим. Лекин ўзим учун жонажон бўлган Наманган жамоаси шарафини ҳимоя қилиш учун яна қайтиб келганман. Ўзим ҳам ҳадеб клубларни алмаштираверишга қаршиман.\n- Сиз айтгандек, вазиятга реал баҳо бериб гапирадиган бўлсам, чиндан ҳам ҳозирги пайтда бизга жуда қийин. Ўз майдонимизда кетма-кет икки марта “Металлург” ва “Андижон” билан дуранг ўйнаб қўйдик ва бу биз учун катта йўқотиш бўлди. Ўзимизга-ўзимиз муаммо яратиб олдик. Энди шунинг ҳисобини ўйлаяпмиз. Шунга қарамай, мақсадимиз битта: чемпионлик. Ўтган йили чемпион бўлган “Локомотив”нинг мавсумни қандай бошлагани ёдингиздами? Улар чемпионатни яхши бошлай олишмаган ва кетма-кет очколар йўқотишиб, 7 – 8-турларда ҳам пастки ўринлардан бирида юришганди. Ўша пайтда биз бу жамоага ишониб, яна ўз мавқеига қайтиб, кучли олтиликка киришини билардик. Шундай экан, биз ҳам ўз кучимизга ишонамиз. Тўғри, ҳозир “Пахтакор” билан “Локомотив” кучли. Лекин биз ҳам улардан қолишмаймиз. Фақат Намангандаги охирги иккита учрашувда ғалаба қозона олмаганимиз туфайли муаммоларимиз кўпайди.\n- Тўғри, “Пахтакор” билан жуда қийин ўйинни ўтказдик. Айниқса, иккинчи бўлимда боримизни бердик. Биз ҳам чемпионлик учун курашаётганимизни майдонда кўрсатиб қўйишимиз керак эди. Балки бутун эътибор ва кучимизни ўша учрашувга қаратганимиз боис ўз уйимиздаги учрашувларда яна қийинчиликларга учрадик. Қолаверса, “Металлург” ва “Андижон” футболчилари майдонда кўп вақт чўзишди ва ўйин темпини туширишга ҳаракат қилишди. Балки шунинг учун биз ҳам ўз ўйинимизни кўрсата олмагандирмиз. Тўғриси, шунинг оқибатида уларнинг ўйинига мослашиб қолдик. Агар ғалаба қозонганимизда бундай гапларни гапирмаслигимиз мумкин эди. Ҳозир эса баҳонадек бўлиб туюлиши мумкин. Лекин ҳаммаси ўз қўлимизда эди. Бироқ ҳали ҳеч нима йўқотилгани йўқ. Биз охирига курашамиз.\n- Нафақат биз, балки чемпионатимизда пешқадам бўлиб келаётган “Пахтакор”дек клуб ҳам ўз майдонида “Қўқон-1912”га 0:4 ҳисобида ютқазиб қўйди. Ҳолбуки, қўқонликлар охирги ўринда боришяпти. Лекин бу ҳақида ҳеч ким гапирмаяпти. Фақат “Навбаҳор”нинг йирик мағлубияти ҳақида саволлар кўп бўляпти. Майли, ҳамманинг эътибори бизда бўлаётганидан ҳам хурсандмиз. Лекин йирик мағлубият албатта бизни ранжитди. Лига Кубоги бизга керак. Биргина мағлубият билан мусобақа тугаб қолгани йўқ. Олдинда “Машъал” ва “Андижон”га қарши ўйинларимиз бор. “Насаф”га ютқазганимизнинг сабабига келсак, учрашувни яхши бошлагандик, голли имкониятларга эга бўлгандик. Қолаверса, биринчи бўлим ўрталарида футболчимиз майдондан четлатилгач, бирин-кетин иккита голлар ўтказиб юбордик. Кейин эса яна бир ўйинимиз ҳам қизил карточка туфайли майдондан чиқиб кетди.


Россияда «Америка овози» ва «Озодлик радиоси» хориж жосуслари деб эълон қилиндиHaqida.net\nHome Dunyo Россияда «Америка овози» ва «Озодлик радиоси» хориж жосуслари деб эълон қилинди\nРоссияда «Америка овози» ва «Озодлик радиоси» хориж жосуслари деб эълон қилинди\nРоссия Адлия вазирлиги «Озодлик радиоси» ва «Америка овози» қаторида яна 7та нашрни хориж жосуслари сифатида тан олди.\nБу рўйхатда «Озодлик радиоси»га яқин бўлган бошқа нашрлар, хусусан, «Настоящее Время» телеканали, «Озодлик»нинг татар-бошқирдлар учун версияси (AzatliqRadiosi), «Сибирь.Реалии», «Idel.Реалии», «Фактограф», Кавказ.Реалии ва «Крым.Реалии» нашрлари ҳам жой олган.\n«ОАВ тўғрисидаги» қонуннинг янги таҳририда АҚШда Россиянинг RT нашри хорижий жосус сифатида қайд этилишига жавобан тузатишлар киритилган. Давлат дума қонун лойиҳасини учинчи ўқишда қабул қилган. Путин ушбу ҳужжатни 25 ноябрь куни имзолаган.\nТузатишларга кўра, Адлия вазирлиги хориждан молиялаштириладиган ва асосан хорижда фаолият кўрсатадиган нашрларни хориж жосуслари деб эълон қилиши мумкин бўлади. Шунингдек, нашрлар ҳар чоракда ўз фаолияти ҳақида, шунингдек, харажатлари ва даромадлари тўғрисида ҳисоб бериши кераклиги белгиланган.\nХитой ОАВ келишилган ўйинлар ва спорт коррупцияси ҳақида жар солмоқда


Франция президентлигига номзод Евроиттифоқ "ўлиши"ни таъкидлади\n12:52 / 27.03.2017\n"Миллий фронт" ультраўнг партиясидан Франция президентлигига номзод Марин Ле Пен Лилль шаҳрида ўтказилган митингда Европа иттифоқининг тез орада барбод бўлишидан сўз очди, деб хабар беради Reuters.\n"Евроиттифоқ ўлади, чунки инсонларга унинг ортиқ кераги йўқ. Мутакаббир гегемониялар Ер юзидан ўчиб кетишга маҳкум", — деди у. У, шунингдек, Францияда ўтажак президентлик сайловлари "халқнинг умумбашарий исёни"даги кейинги қадам бўлиши ҳам таъкидлаб ўтди.\nИлгарироқ берилган хабарларга кўра, Ле Пен Москвага ташрифи чоғида Россия ва Франция терроризмга қарши кураш соҳасида разведка маълумотларини алмашиш лозимлигини айтиб ўтган эди. Унинг сўзларига кўра, Москва ва Париж доимий хатар ҳисобланувчи терроризмга қарши реал кураш олиб бораётган кучлар сирасига киради. «Афсуски, бу оммавий хуружларгина эмас, яккам-дуккам ҳужумлар ҳамдир. Барчангиз бир неча кун муқаддам Буюк Британияда юз берган ходисалардан хабардорсиз. Ўйлайманки, давлатларимиз ўртасида разведка маълумотларини алмашиш ҳам фойдадан холи бўлмас эди», — деди Ле Пен.\nЕвроиттифоқ Марин Ле Пен


Тинч ва осойишта замон қаҳрамонлари\nБугунги кунда мамлакатимиз тинчлиги ва хавфсизлигига таҳдид солиши мумкин бўлган барча ички ва ташқи хатарлардан ўз вақтида огоҳ бўлиш ҳар биримизнинг бурчимиздир. Ватанпарварлик бу юртимизда ҳукм сураётган тинчлик ва осойишталик, жамиятдаги бунёдкорлик муҳити, биз барпо этаётган фаровон ва осуда ҳаётни асраш демакдир.\n2019 йил 24 июнь соат 9.20да Арис шаҳрида Қозоғистоннинг мустақиллик йиллари тарихида юз бермаган фавқулодда вазият – Арис шаҳридаги ҳарбий гарнизондаги ўқ-дори омборида кучли портлаш юз берди. Бутун мамлакат оёққа турди. Ушбу фавқулодда вазият орамизда довюрак, ватанпарвар, шижоатли ёшларни яна бир бор синовдан ўтказди.\nДавлат хизматчиларини бежиз ҳарбийларга тенглаштирмайдилар. Улар халқ осойишталиги ва фаровонлиги учун ҳар қандай хатарнинг олдинги сафида туради, энг оғир юк зиммасига тушади.\nБугунги суҳбатдошим – Арис шаҳрида юз берган ФВ чоғида барча ҳамкасблари каби ҳаётини хавф остига қўйиб, киндик қони томган ватанини кўз қорачиғидек асрашда бор билим ва тажрибаси билан синовдан ўтган Арис шаҳар меъморчилик ва шаҳарсозлик бўлими бошлиғи Нурғиса Ережепули Жанбатир.\n– Нурғиса Ережепули, айнан ушбу фожиа юз берган вақтида қаерда эдингиз?.\n– Душанба куни эди. Ҳокимликда девон йиғилишида ўтирган эдик. Телефонга хабар келди. Арис шаҳри ҳокими Мурат Бўлатули ўрнидан сапчиб туриб, бетоқатланиб, телефонда ким биландир гаплашди. Шу пайт кучли портлаш зарбидан деразалар синиб кетди. Ҳамма тез бинодан чиқди. Арисдан чиқиб кетинглар, деган сигнал берилди. Бундай пайтда миянгизга биринчи навбатда оила келаркан. Болаларим шу куни боғчага боришмаган эди. Уйга телефон қилиб, аёлимга тайёр бўлинглар, ҳарбий база портлаяпти, дедим. Кўп қаватли уйда яшайман, ҳамма шошиб қолган, турли томонга қараб қоча бошлашди. Менинг бир ёшли эгизакларим ҳам бор. Машинанинг олди ўриндиғида аёлим болалар билан, орқада эса 11 одамни сиғдирдим. Қўшнилар олиб кет, деб йиғлаб туришибди. Улови борлар уловда, йўқлар пиёда Шимкент томонга қочишарди. Йўлларга машина сиғмайди. Уларни шаҳарга ташлаб, тезда қайтдим. Атрофимизда снарядлар портлаяпти. Бир соат ичида Арис таниб бўлмас даражада хароба шаҳарга айланиб қолди. Мен соат 12да ФВ машинасида ишхонага қайтиб, биринчи навбатда деворда осиғлик турган шаҳарнинг бош режаси ва планшетларни олиб чиқдим. Отам телефон қилиб, қаердасан, деб сўради, “мен ишдаман”, дедим. Отам “Тўғри, сен ишда бўлишинг керак, фақат эҳтиёт бўл, болам”, деб, далда берди. Шу куни тунда ҳарбий қисм томон қип-қизил бўлиб, яна кучли портлаш бўлиши айтилди. Биз шаҳарнинг Nur Otan партияси биносида эдик. Бизга шаҳардан чиқиб кетиш буюрилди. Шу пайтда кучли портлаш бўлса, Шимкент ҳам яксон бўлиб кетаркан, деган миш-мишлар тарқалди, кўп одам Шимкентдан ҳам кўчиб кетганини биласиз.\n– Эвакуация масаласи қандай амалга оширилди? Аҳоли қачон кириб келди?\n– Шу кундаги талатўпларни сўз билан тарифлаш жуда оғир. 24 июнь куни соат 11гача аҳоли батамом шаҳардан чиқарилди. Фавқулодда вазият туфайли вилоят ҳокими Ўмирзақ Шўкеев ташаббуси билан тезкор штаб Ўрдабоши туманида тузилди. Арисда фақат ҳокимлик, ФВ ходимлари ва ҳарбийлар қолишди, улар снаряд қолдиқларини териш билан шуғулланишди. Хавф-хатар остида иш бошланди. Шу куни соат 15.00лар чамасида яна қаттиқ портлашда жуда кўп жойлар ер билан яксон бўлди. Вилоят ҳокими Ўмирзақ Шўкеев, Арис шаҳри ҳокими Мурат Қадирбек, вилоят ҳокими ўринбосари Қўсманғали Айтмухамбетов, вилоят қурилиш бошқармаси раҳбари Тўхтар Усипалиев ва мен штабга йиғилдик. Мен шаҳарнинг бош режасини олиб бордим. Шу ерда вилоят ҳокими шаҳарни 17 секторга ажратишни таклиф қилди. Менга “қани, қандай ишлаймиз, қоғозга чиз”, деди. Рангли маркер билан Арисни 17та секторга бўлиб, чизиб бердим. Эрталаб, компьютер билан чизилган нухсасини олиб бордим. Бош режа харитаси бўйича Қозоғистондаги 14 вилоят ва 3та шаҳарга бўлинди. 1-сектор Атиров, иккинчи шўъба Павлодар вилояти, дея шаҳар 17 секторга бўлинди. Мен ўзим 5-секторда ишладим. Ҳар куни вилоят ҳокими ёнида бўлдик. Шунингдек, шаҳримизга илк бор келаётган ҳамюртлар билан биргаликда ишлаш учун вилоят, туман, шаҳарлар ҳам биттадан вилоятга бириктирилди. Штабда куну тун иш тўхтамади. Ҳар бир сектор ўз харитасини чизиб тайёрлади. Тунда Президент келди, аҳвол билан танишиб кетди. Биз яна вилоят ҳокими Ўмирзақ Естайули билан штабда йиғилдик. Эртасига вилоятлар озиқ-овқат, қурилиш маҳсулотлари, зарур анжомлар билан ёрдамга кела бошлади. Улар ўз штабларини очиб, иш бошлашди. Иш юритиш тартиби ушбу секторларга боғлиқ бўлди. Ҳокимликнинг ходимлари, кўнгиллилар ҳам ҳар секторларга бириктирилди. 26 июнь куни аҳоли Арисга қайта бошлади. Уларга биринчи навбатда озиқ-овқат тарқатилиб, уйларнинг аҳволи баҳоланиб, ҳужжатлар тўплаш ишлари бошланди. Ҳар куни штаб мажлисида кундалик иш режасини муҳокама қиламиз. Арисга Астанадан турли соҳа вазирлари келиб-кетишарди. Бош вазир Асқар Мамин ҳар ҳафтада келиб, вазиятни назорат қилиб кетарди. Тез ва соз, тизимли иш режаси билан амалга оширилган ишлар нафақат мени, шу ерда Арис учун, арисликлар учун жон куйдириб ишлаётган ҳар бир қозоғистонликни чархлади, десам муболаға бўлмайди. Шахсан ўзим атрофимда туну кун бирга бўлган вазирлик, ҳокимлик, бошқа вилоятдан келган мутахассислардан кўп нарса ўргандим. Бирма-бир исмини айтмай қўяқолай, ишбилармон, тажрибали инсонлар билан бирга меҳнат қилиб, уларнинг камтарона инсоний фазилатларини кўриб, лол қолдим.\n– Нурғиса Ережепули, Арисда қад ростлаган 100та янги уй ҳақида фикр билдирсангиз.\n– Қозоғистонлик миллиардер Бўлат Утемуратов ташаббуси билан Ариснинг кичик туманида, янги 100та уй қуриладиган бўлди. Аслида ушбу кичик туманда масжид қурилишига ЛСҲ тайёрланган эди. Бевосита менинг ташаббусим билан бош режага ўзгартириш киритилиб, янги “Баламекен” аҳоли манзили қуриладиган бўлди ва унинг қозиғини қоқдик. Эл оғзида шундай номланиб кетди, аммо ономастик номи ҳозирча йўқ. Бу уйлар шаҳардаги кам таъминланган, бошпанаси йўқ, ҳарбий қисмга яқин жойдаги барак уйларда яшаган аҳоли учун бепул бериладиган бўлди. Уларнинг пудратчи компанияси билан тиғиз ишладик. Ушбу янги биноларнинг қад кўтаришида вилоят уй-жой коммунал хўжалиги раҳбари Игорь Алексеевич ва Арис шаҳар уй-жой коммунал хўжалиги ходимларининг фидойи меҳнатини таъкидлаб ўтиш жоиз. Чунки улар ушбу кичик туманга инфратузилма тизимларини тортишда жонбозлик кўрсатишди. Келажакда биз ушбу кичик туманда панель усулида кўп қаватли уйлар қурилишини режалаштирганмиз.\n–“Ҳар бир синовнинг орти хайрли”, деган нақл бор. Халқимиз тинч ва осойишта ҳаётнинг қадрига етиш нақадар муҳим эканлигига амин бўлди. Янги Арис бугунги кунда қандай нафас олмоқда?\n– Ҳамюртларимизнинг юрт равнақи, тинчлиги йўлидаги хайрли саъй-ҳаракатлари, киндик қони тўкилган тупроғининг ҳар бир қарич ерини кўз қорачиғидек асраб-авайлиши, ватанпарварлик тушунчасини чуқур англаб етиши асосий омиллардан бири бўлди. Бугунги кунда арисликлар бошидан кечирган мудҳиш портлашлардан катта сабоқ олди. Ана шу фавқулодда вазиятда қабул қилинган қарорлар, иш режалари, секторлар билан ишлаш тизими пандемия пайтида ҳам жуда асқотди. Ҳар бир секторга бириктирилган бўлим раҳбарлари, ходимларига аҳоли билан ҳамжиҳатликда ишлаш, карантин талабларига риоя қилиш, турли тадбирлар, шанбаликлар уюштириш жуда осон кечмоқда. Чунончи, 500та уй батамом бузилди ва 470таси янгидан қурилди. Айниқса, Нур-Султан, Атиров шаҳарларига бириктирилган секторларда аҳоли тиғиз жойлашганлиги сабабли уй ҳужжатларини расмийлаштиришда кўламдор ишлар амалга оширилди. Ҳужжатларни расмийлаштиришда ҳам сектор хариталарининг фойдаси катта бўлди. Қолаверса, барча арисликларнинг уй ҳужжатлари тўлиқ расмийлаштирилди. Сўнг рақамлаштириш бошқармаси бизга “смартгеохап” тизими асосида Арис шаҳрининг беш метр баландликдан кузатиш имконига эга фотохарита\nтайёрлаб берди. 1-харита 24 июнь кунги хароба Арис, иккинчиси 19 ноябрь янги ва гўзал Арис кўринишини суратга олган. Биз ҳозир шаҳарнинг қаерида нима бўлаётганини компьютер орқали кузатиш имконига эга бўлдик. Қолаверса, фавқулодда вазият бизни обдон чархлади, пойтахтдаги барча юксак лавозимдаги амалдорлар билан яқиндан мулоқотда бўлдик. Катталарнинг ақл-заковати, ёшларнинг шижоати билан ҳамжиҳатликда ишладик. Улардаги хушмуомалалик, камтарлик, довюраклик, пухталик каби фазилатлари менга жуда ёқди, кўп нарса ўргандим, тажрибам ортди. Шунингдек, вилоят ҳокими Ўмирзақ Шўкеевнинг шахсан ўзи ва унинг жамоасидаги барча даражадаги давлат хизматчиларидан миннатдормиз. Ўмирзақ Естайули аҳвол бир маромга тушиб, Арис эркин нафас олгунига қадар туну кун биз билан бирга бўлди.\n– Тинч ва осойишта замонда юз берган портлаш барчамизни хавотирга солгани рост. Ҳозир ҳам аҳолида ана шу ҳадиклар борми?\n– Хавотир хоҳланг-хоҳламанг, бўлади. Ҳозирги кунда Мудофаа вазирлиги томонидан шаҳардан 80 чақирим жой портлаш ҳудуди деб белгиланган. Унинг овози аҳён-аҳёнда эшитилиб туради. Дунёнинг турли нуқталарида тинчлик ва осойишталикка таҳдид ва хатарлар юз бериб турибди. Ана шундай хавфларга муносиб қарши тура олиш учун инсонда чинакам ватанпарварлик, юксак билим ва тафаккур, метин ирода бўлиши керак, деб ўйлайман. Ариснинг бошига тушган кулфатда қўлни-қўлга бериб меҳнат қилган жамики ҳамюртларимиз қалбида муқаддас тупроғимизга садоқат туйғулари кучайди, десам, муболаға бўлмас.\nДарҳақиқат, давлатимизда халқимизнинг тинч ва осойишта ҳаёти, сарҳадлар дахлсизлигини ишончли ҳимоя қилиш соҳасида кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Мустақилликнинг энг олий мақсади ҳам инсон капиталини асраб-авайлаш. Арис фожиаси бизга катта мактаб бўлди, ундан жуда катта сабоқ олдик. Ўз ҳаётини Ватан ҳимоясидек муқаддас ва масъулиятли ишга бағишлаган ва буни фавқулодда вазиятда исботлаган касбига фидойи Нурғиса Жанбатир каби ёшларимиз бизнинг фахримиз ва ғуруримиздир.\nФурсатдан фойдаланиб, ушбу мавзу юзасидан Жетисай тумани ҳокими (собиқ Арис шаҳри ҳокими) Мурат Қадирбек Бўлатули билан ҳам суҳбатлашдик.\n– Мурат Бўлатули, сиз Арисда ҳоким вақтингизда ҳарбий гарнизонда фавқулодда вазият юз берди. Шу кунги воқеаларни эслаш оғир бўлса-да, бугун шаҳарнинг қайта тикланишида қатнашган ҳар бир ҳамюртимизни элимиз қаҳрамонлари дея, ёдга олайлик.\n– Дарҳақиқат, бу кунни қайта эслаш юракларни оғритади. 2019 йилнинг 24 июнь ҳафтанинг биринчи иш куни кичик мажлислар залида девон йиғилиши ўтаётган эди. 9дан 4-5 дақиқа ўтганда қўл телефонимга гарнизонда ёнғин, деган хабар келди. Ҳарбий гарнизон бошлиғига қўнғироқ қилдим, у “бизда ёнғин бошланди, аҳолини эваукациялашни бошлайверинглар”, деди. Мен зудлик билан вилоят ҳокими Ўмирзақ Естайулига хабар бериб, аҳолини эвакуациялаш зарурлигини айтдим. У киши селектор йиғилишида ўтирган барча туман ҳокимларига вазиятни айтиб, ўт ўчириш машиналари, “тез ёрдам” машиналари, жамоат транспортларини Арисга жўнатишни топширди. Мен шу заҳоти фавқулодда вазият бўлими бошлиғига “тревога” берилсин, дедим. Биз тасдиқланган алгоритм бўйича шаҳардаги барча таксопарклар билан боғланиб, болалар боғчаларидаги болаларни эвакуация қилишни топширдик. Бу орада ярим соат вақт ўтди, аҳолини шаҳардаги мавжуд техникалар билан чиқариш бошланди. Унгача Ўрдабоши ва Ўтрор туманларидан техникалар етиб келди. Боғчадаги болаларнинг ярми Қазиғуртга, ярми Шардарага, ярми Шимкентга олиб кетилди. Бундан ташқари, касалхоналардаги жонлантириш бўлимидаги беморлар “тез ёрдам” билан, уйда ёлғиз қолган қариялар, ногиронларга машина топиб олиб чиқиб кетиш буюрилди. Шаҳардаги сув, газ, электр энергияси ўчирилди. Ўрдабоши туманида тезкор штаб қурилди, чунки шаҳарда бунинг имкони бўлмади. Штабда иш юритиш режаси муҳокама қилинди. Шаҳар меъмори Нурғиса Жанбатир бош режани олиб келди. Шаҳарда 8200та уй бўлса, унинг 7500 яроқсиз ҳолга келган эди. Аҳолини зудлик билан уйларига киритиш учун вилоят қурилиш соҳасининг ҳам, бюджетнинг ҳам қурби етмаслиги аниқ эди. "Энг маъқул йўл – Тошкент зилзиласидан кейинги тиклаш усулини қўллаш", деди Ўмирзақ Естайули. “Совет Иттифоқи даврида Тошкентни тиклашда барча республикалар иштирок этган. Биз ҳам шу йўлни тутамиз”, деди у. Шундай қилиб, масъул соҳа вакиллари ёрдамида шаҳар 17та секторга бўлинди ва вилоятларга бириктирилди. Маҳаллий туман, шаҳар ҳокимликлари вакиллари халқ билан ишлаш учун уларга бириктирилди. Кўз олдингизга келтиринг, икки кун давомида снарядлар учиб, портлашлар юз бериб турибди. Шаҳарда қолган ҳар биримизнинг жонимиз омонат эди. Бу ерда бизнинг ютуғимиз – тўғри қарор қабул қилингани ва тизимли иш юритиш чизмаси қўл келди. Биринчи навбатда аҳоли шаҳардан олиб чиқиб кетилди, иккинчидан, шаҳардаги ёнғинларни ўчириш, шаҳарни тозалаш, уйларни қайта тиклашга киришилди. Уч кун миллий гвардия аскарлари Арисни тозалади. Тасаввур қилинг, шаҳардан 27та КамАз снаряд қолдиқлари олиб чиқилди. Бу Ариснинг ҳар бир одамига 400тадан снаряд тўғри келади, дегани. Шу вақтда жамиятда давлат хизматчилари тўғрисида нотўғри фикрлар шаклланди. Мен ишонч билан айтардимки, энг оғир юк биринчи навбатда давлат хизматчилари елкасига тушди, айнан снарядлар учиб, ён-атрофда портлашлар, ёнғинлар бўлиб турган майдонда фақат ҳарбийлар ва давлат хизматчилари бир қадам ортга чекинмай, хизмат қилдилар.\n– Бугун биз ишонч билан ана шу фавқулодда вазият чоғида жон куйдириб, сидиқидилдан меҳнат қилганларни қаҳрамонлар дея оламизми?\n– Албатта. Арис воқеасида қатнашган ҳар бир каттаю кичик, миллатидан қатъий назар, қаҳрамон, деб айта оламан. Чунончи, шаҳар уй-жой коммунал бўлимида ишлайдиган Қазибек исмли йигит ҳарбий гарнизондан 1,5 чақирим узоқликдаги автозаправканинг қулфини очиб, икки кун бўйи шаҳарда юрган техникаларни ёнилғи билан таъминлаб, ёнилғи тугагач, тунги 12ларда қайтди. Даҳшатли портлашларда шаҳарда ит билан мушук ҳам қолмаган бир вақтда унинг жасоратига тан бериш керак. Ўт ўчирувчилар орасидан ҳам довюраклари чиқди. Ёнаётган уйдан ёш болаларни олиб чиққан ўт ўчириш ҳизмати ходимлари бўлди. Яна бир қурилиш бошқармаси бошлиғининг ўринбосари Ғани аҳолини эвакуациялаш вақтида қайсидир кўчадаги бир уйнинг ёнаётганини кўради-да, ўт ўчирувчиларга хабар берайлик, анави уйни ўчирсин, бўлмаса бошқа уйларга ўтиб кетади, дейди. Уй кимники экан, деб сўраганда, мени уйим, деб жавоб беради. Бола-чақанг қаерда, деган саволга, “билмадим, хабарлаша олмадим, Аллоҳ ўз паноҳида асрасин” дейди. Ана, мана шундайлар ҳақиқий қаҳрамон эмасми?.\n– Фавқулодда вазиятнинг халққа яхши томони ҳам бўлди. Уйи йўқлар уйли, уйининг ҳужжати йўқлар ҳужжатли бўлиб қолишди, шундайми?\n– Албатта, қисқа муддатда 50 минг одамнинг маиший турмушдаги зарур ҳожатини чиқариш осон эмас. Қолаверса, 15 кунда уйларнинг инфратузилмаси, ҳужжатлари, гуманитар ёрдамни улаштириб бериш, моддий ёрдам, руҳий кўмак кўрсатиш каби кўламдор юмушларни биргаликда бажардик. Ахборот маркази тузилиб, боласи, онасини топмаётган арисликларга тезкор ёрдам уюштирилди. Бу борада ижтимоий тармоқларнинг ёрдами катта бўлди. Ҳали гапиролмайдиган болаларнинг ота-онаси ижтимоий тармоқ орқали топилди.\nҚолаверса, ушбу кутилмаган даҳшатли вазият барчамиз учун катта мактаб бўлди. Айниқса, зиммасига оғир юк тушган Ўмирзақ Естайулининг тажрибаси, билимдонлиги, жонкуярлиги, ҳақиқий ватанпарварлигига такрор ва такрор гувоҳ бўлдик. Юқори лавозимдаги кишилар билан бир қаторда қарорлар қабул қилиб, унинг ижросида барча қатори ҳиссамни қўшганимдан фаҳрланаман. Илойим, бундан кейин юртимиз тинч, осмонимиз мусаффо, халқимиз хотиржам ҳаёт кечирсин.\nМухтабар УСМОНОВА. Собиржон ИСАМАТОВ тасвирлари, 2021-09-22, 02:46 195


Нима, сен Амриқода яшаяпсанми? « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nНима, сен Амриқода яшаяпсанми?\n27 July 2016 - 8:00\n10 май. Эрталаб икки қўриқчи Баҳромни тергов хонасига олиб чиқди. Эълон этилган айбловга кўра уни бугун терговчи прокурорга олиб бориши керак. Қамоққа олишга рухсатни шаҳар прокурори Баҳриддин Валиев ўтган йилнинг 9 июнида берган эса-да, у қўлга тушгач, рухсатнома янгиланиши лозим эди. Ёзилмаган қонунларга кўра шаҳар прокурорини туман прокурори қўллаб-қувватлашга мажбур. Унинг қарорини чипакка чиқариш жорий ҳукуматга уруш эълон қилиш билан баробар…\n– Мелисни кўрдингизми?\n– Телефонда гаплашдик, кўриша олмадик! – деди у. – Мелис барчаси назорат остида деяпти.\n– Сийратжон, хавотир олманг, ҳаммаси жойида! – деди қўллари қалтираётган адвокат унга.\n– Шамшод ака! – деди Баҳром ўзини босиб олиб. – Қоидага кўра барчасини сиздан талаб қилишга тўла ҳаққим бор. Бош терговчи билан ишни пишитдим деганингизда, сўралган маблағни қўлингизга тутқазганман. Тийин-тийинигача қурутдек санаб олгансиз. Мелисни номини ҳимоя воситаси сифатида ишлатиб, йўқ қалқон орқасига беркинишга уринманг. Мелисдан нима учун сиз билан учраштириб, оғримаган бошимга сақич ёпиштирганини сўрамоқчиман, холос. Пулни сизни қўлингиз билан олгунча, мард бўлиб, ўз қўли билан олса бўлмасмиди? Унда ортиқ даъвойим йўқ. Сиз ваъда берганингиздек, етмиш икки соат ичида мени бу ердан олиб чиқиб кетишингизга тўғри келади. Бунинг учун прокурорга бориб менинг айбсизлигимни исбот қилишингиз лозим. Осон йўли – мен билан Сожида Нозирни юзлаштириш. У менга пул берганини исботлаб берсин. Исботлаб беролмаса, қонунга биноан прокурор мени айбсиз деб эълон қилсин.\n– Менга деса ўлмайдими! – деди жаҳли чиққан Баҳром. – Менинг тақдирим уларни қизиқтирмагандан сўнгра, нима учун уларнинг тақдири мени қизиқтириши керак? Қонунлар ишламаслигини билганим учун ҳам сизга ўн беш минг доллар пул берганман. Яъни, ўз номи билан айбсизлигимни исботлаб, адолатни қарор топтиришингиз учун пора беришга мажбур бўлганман. Бу исқирт жойларда бир кун ҳам ётгим йўқ. Масъулиятни зиммангизга олдингизми, энди бажаринг. Қўлингиздан келмас экан, вақтида айтишингиз керак эди. Мен ҳам шунга қараб иш тутардим. Ниятингиз чалғитиш бўлган бўлса, жуда катта хато қилган бўласиз. Акси бўлса, ваъдангизни устидан чиқинг!\nУнинг прокурорга тақдим этиладиган ҳужжатларни ўқиб кўрмасдан, имзо қўйиши Баҳромнинг жонини баттар ҳалқумига келтирди. У буни сабабини прокурор ўринбосари олдига кириб-чиққач англади.\nБеш маҳбусни қўриқчилар йўлчи машинага ортдилар. Улар орасида Азиз ҳам бор эди. Машина ичи икки бўлинмадан иборат бўлиб, барчаси сидирға темирдан ясалганди. Ҳамма ёқ берк, бўлинма эшиклари панжара билан тўсилганди. Бўлинмалар билан ҳайдовчи кабинаси оралиғида қўриқчилар учун жой бўлиб, ён томонида бир кишига мўлжалланган каталакча жойлашганди. Бу ўрин аёллар, юқори лавозимли кимсалар ва хавфсизлик ташкилотлари ходимларига мўлжалланганди. Бўлинма торлигидан темир скамейкада ўтирган одам тиззалари тўсиққа тиркалиб турар, тор жойда томоша деганларидек, ичкари ҳаддан зиёд иссиқ бўлганлиги боис нафас олиш учун ҳаво етишмасди. Эшик ёпилгач, ичкари хиралашиб, кабина томондан сизиб кираётган бир тутам нурдан бошқа ҳеч нарса кўринмай қолди. Шифтдаги коса оғзидек келадиган тешикни ҳисобга олмаганда, бошқа жойдан ичкарига тоза ҳаво кирмасди. Бошқарма билан прокуратура биноси ораси беш юз қадам масофа бўлса ҳам, ўтган беш дақиқада ҳавога тўймаган тутқунлар ғишт терга ботдилар. Офтобда қизиган темир дўзах мўрисидек дам қайтариб, жаҳаннам оловини пуркаётганди. Машина прокуратура ҳовлисида тўхтаб, эшик очилганда, ташқаридан танни яйратадиган сергин ҳаво уриб кирди.\nТўртинчи тутқун ўринбосар ҳузурига киришга чоғланаётганда Ниғмат етиб келди. Адвокатдан эса ҳамон дарак йўқ эди. Аслида бошқа тутқунларнинг адвокатлари ҳам ўз мижозларини ҳимоя этиш учун прокуратурага келмаган эдилар. Ўринбосар ҳузурига кирган тўртинчи тутқун бошқалар сингари бир дақиқа ҳам ўтмасдан терговчиси билан қайтиб чиққач, Ниғмат ичкарига кириб кетди.\n– Саволларга эҳтиёт бўлиб жавоб қайтаринг. Сўрамаса, ўзингизча гапирманг! – деди. – Бу инсон прокурордан ҳам қатъиятли. Ортиқча гапириб қўйсангиз, болохонадор қилиб сўкиб юримасин тағин. Жаҳли ёмон. Нима деса “хўп бўлади” деб индамасангиз, ютасиз.\n– Сожида Нозирдан алдов йўли билан ўн икки минг АҚШ долларни олганингга иқрормисан? – деди.\n– Ишонмайман! Барча ишлар бошида мана шуларнинг ўзлари турипти. Ҳатто президентга ҳам аниқ исбот-далиллар билан икки марта уларни кирдикорлари ҳақида хат ёзганман.\n– Эртага гумондорнинг айбини бўйнига қўйиб келасиз! – деди ўринбосар тутқун айтаётган сўзлардан ғазаби қайнаётган бўлса ҳам, аламини ичига ютиб, терговчига еб қўйгудек ўқраяр экан.\nБаҳром ўринбосар ҳузуридан чиққанидан кейин ҳам тутқунлар ортилган йўлчи машина прокуратура ҳовлисида йигирма дақиқадан кўпроқ туриб қолди.\n– Э, ҳали ҳам тутқун экансиз-да! – деди у ўзини хурсанд кўрсатишга уриниб. – Тўрталамиз маҳбуслик мақомига мушарраф бўлдик. Ўринбосар жаноблари даражамизни бир поғона кўтардилар. Барча замонларга мос шоирнинг “Дориломон кунлар келди, ёноқларинг ол, Бу кунларга етганлар бор, етмаганлар бор,” деган шеърида айтилган қўшиғидек, пешонамиз шўри бор экан, бахтимиз гул-гул бўлиб очилди. Советлар замонида қадрланган бу қўшиқ мустақиллик йиллари ҳам авжи камолида куйланяпти. Мустақиллик бир кун барбод бўлиб, ўрнига бошқа тузум келса ҳам бу қўшиқ минбарлардан тушмайди. Чунки у буқаламун услубида ёзилган ‒ ҳамма замонга мослашиб кетаверади. Унинг худди товусдек турланиб-эврилиб туриши сабаби шоирнинг замонасозлигидан бўлса керак.\nБу билан нима демоқчилигини ўзи ҳам билмаётган Азиз ўз гапидан нашъа қилиб хохолаб кулди. Аммо, бу гаплар унга тегишли эмаслиги, кимнингдир сўзларини тўтидай қайтараётгани билиниб турарди.\n– Нима гап, маймун ўйнаяптими сенларга? – деди шунда машина эшигидан ичкарига мўралаган қўриқчи. – Шовқин солманглар. Қурбонов қовун тушириб қўйипти-ку. Ўринбосар жаҳли чиққанидан ҳозир Мадраҳимовни тўнқайтириб, иккита тешигини битта қиляпти. Ажриқ тишлаган Мадраҳимов омон-эсон қутулса, Қурбоновни ясайди.\n– Билмасам! – дея елка қисди. Ўз дарди ўзига етиб ортаётгани учун ҳам у бировга ҳисоб беришни истамасди. Шу боис гапни чалғитмоқчи бўлиб: – Тутқун билан маҳбуснинг бири-биридан нима фарқи бор? – деди томдан тараша тушгандек.\n– Катта фарқи бор! – деди гапга аралашиб. – Тутқун гумонланиб қўлга олинган одам. Унинг айби бор-йўқлигини исботлаш керак. Маҳбус жинояти тасдиқланиб, терговда ушлаб турилган шахс. Жиноятлари суд жараёнида исботини топса, ҳақ-ҳуқуқлари кескин чегараланган маҳбус маҳкумга айланади. Ҳукм ўқилгач, маҳкумлар тергов ҳибсхонасидан жазони ўташ муассасаларига тарқатиладилар.\n– Нима, сен Амриқода яшаяпсанми? – деди кўкраги нақшли маҳбус лабини бир томонини қийшайтириб куларкан. – Бизда адвокатнинг кимга кераги бор? Унинг турган-битгани даҳмаза бўлса. Охирги чақаларингни ҳам чўнтагингдан қоқиб бермоқчимисан? Унинг фойдасидан кўра кўпроқ зарари тегади. Сирларингни бошида терговчига пуллайди, охирида камчиликларингни судя билан баҳам кўради. Ошиб-тошиб ётган пулинг бўлса, адвокат ёлласанг, бошқа гап. У орқангдан ул-бул олиб киришга, яқинларингга хат-хабар чиқаришга ярайди, холос. Уддабуронроғи учраб қолса, терговчи билан келишиб, айблов хулосасини енгилроқ қилиши, судянинг тилини топса, умр бўйи йиққанларингни қўлига тутқазиб, ўн йиллик қамоқ жазосини беш йилга қисқартириши ҳам мумкин. Каттароқ пул ташласанг, йўриғини топиб, бу жойлардан чиқартиришга қурби етадиганлари ҳам учрайди. Адвокат – терговчи, прокурор ва судянинг халқ орасидаги ишончли вакили. Икки ўртада олди-бердидан бошқасига ярамайди. Ақлли одамлар адвокатсиз, керакли тугмачани босиб, муаммоларини ими-жимида ҳал этиб кетаверадилар. Бир сўз билан айтганда, у ҳам битта текинхўр!\n– Адвокатлар бошқармадаёқ ҳужжатларга қўл қўйиб бўлганлар! – дея нақшли маҳбус мийиғида ўхшовсиз куларкан, эскирган темир тишлари хунук кўриниб кетди. – Қолаверса, прокурор қамашга рухсат бераётган жараёнда, қонунда “адвокат иштирок этади” деган модданинг ўзи йўқ. Мижозини ҳимоя қилмоқчи бўлган адвокат билан прокурор умуман гаплашмаслиги ҳам мумкин. Хоҳламаса, уни хонасидан ҳайдаб чиқаради.\nБу гаплардан сўнгра Баҳром адвокатнинг нима учун ўз орқасидан етиб келмаганини англай бошлади. Илгарилари у бу каби гап-сўзларни кўп бора эшитган бўлса-да, кўз билан кўриб, қулоқ билан эшитиш бошқа нарса эканини тушунди. Унинг қолган-қутган умидлари ҳам хазон чалган япроқлардек ер билан чилпарчин бўларкан, Азизга қайрилиб:\n– Жим, жим! – дея Азиз гапни бошқа томонга буришга ҳаракат қилди. – Кўп туриб қолдик. Чўллаб, тамоқларим қақраб кетди! ‒ У Баҳромга гапираётган бўлса ҳам, кўзларининг қири кўкраклари нақшли маҳбусда эди. У тупураётган кишидай эгилди-да, Баҳромга пичирлади: – Мени миршаб деб чақирманг, илтимос!


Хуршид Даврон. Маърифат шижоатдир (1989) - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотҚайта қуриш даври матбуотиХуршид Даврон. Маърифат шижоатдир (1989)\nЧингиз Айтматовнинг “Асрга татигулик кун” асаридаги манқурт ҳақидаги ривоят эсингиздами? Ўзининг кимлигини унутган, аждодлари тарихидан бехабар йигит ўзини излаб келган онасини ўлдиради. Бу ривоят замирида “Ўз халқи ўтмишини унутган, юрагида аждодлар ёди ўчган одам маънавий таназзулга, маънавий ўлимга маҳкумдир”, деган буюк ҳикмат бор.\nҲар бир инсон ўз халқини севиши табиий. Ўз онасига, ўз юртига хиёнат қилган фарзанд ҳамма замонларда оналар қарғишига учраган. Ҳамма замонларда оталар ўз халқига хиёнат қилганларни оқ қилган, лаънатлаган. Ҳамма замонлардаям Ватан устида хавф-хатар пайдо бўлганида уни жонидан ортиқ кўрган Широқ, Тўмарис, Спитамен, Мавлонозода, Маҳмуд Торобий, Темурмалик, Бобон, Қурбонжон, Номозга ўхшаган халқнинг номусли фарзандлари юрт муҳофазасига, қонли жанггоҳларга чиқиб борганлар. Ҳамма замонларда Ватан дарахти бу олижаноб кишиларнинг тарих йўлларида, озодлик жанггоҳларида тўккан муқаддас қонларини ичиб ўсган ва қувватга тўлган.\nУшбу мулоҳазалар орқали миллат ҳақида, унинг асоси бўлмиш тарих, тил, уларга қувват бағишловчи маърифат хусусидаги фикрларга, бу фикрлардан келиб чиқиб айрим талабларга диққатингизни тортмоқчиман.\nТил – миллат ижодининг кўринишларидан бири. Яна аниқроқ айтадиган бўлсак, тил миллат моҳияти, миллат дили, миллат устунидир. Тил фақат сўз ёки сўзнинг шакли эмас, Тил – ижтимоий ҳаёт, фалсафа, аҳлоқ, руҳ, ҳаяжон. Миллат ижодидаги, яъни унинг адабиёти, санъати, илм-фанидаги ҳар қандай тўсиқ ёки инқироз энг аввало тилда акс этади. Тилга нисбатан қилинган ҳар қандай зуғум ҳам ўз навбатида миллатнинг ижодкор тафаккурида намоён бўлади, уни турғунликка бошлайди. Турғунлик эса бугун ҳаммамиз англаб етганимиздек, таназзулдир. Таназзул бор жойда эса ўлим ҳукмрондир. Демак, ўзбек тилининг келажаги шу тилда сўзловчи халқ ижодий тафаккурининг қувватига боғлиқ. Бу тафаккур ҳаракатда бўлгандагина муваффақиятга эришади.\nТил ишлатиладиган ўн учта соҳа мавжуд: хўжалик ишлари, сиёсий-ижтимоий соҳа, бадиий адабиёт, фан, ҳужжатларни юритиш, ахборот, эстетик таъсир воситалари (театр, кино…), халқ ижоди, маориф, турмуш, ўзаро ёзишмалар, диний маросимлар, ҳарбий соҳа. Мана шу соҳаларнинг ҳаммасида тил ҳаракатда бўлгандагина унинг келажаги ҳақида гапириш мумкин.\nЎзбек тилининг бугунги аҳволи инобат бўлиб, унга давлат тили ҳуқуқи берилиши шарт. Зеро, биринчидан, туб аҳоли тилининг давлат тили деб қабул қилиниши Совет Республикаси бўлиш принципларидан бири; иккинчидан, ўзбек тилининг давлат тили деб эълон қилиниши унинг ўз имкониятларини тўла намоён этиши учун шароит яратади; учинчидан, Конституцияга биноан ҳар бир одам қонун ҳимоясига олингани каби, инсонликнинг биринчи фазилати бўлмиш тил ҳам қонун ҳимоясида бўлиши керак. Бунинг учун бир жумла: “Ўзбекистон ССРнинг давлат тили ўзбек тилидир” деб ёзилиши кифоя эмас, албатта. Энг аввало, ўзбек тили равнақи ҳақида узоқ йилларга мўлжалланган давлат программасини ишлаб чиқиш зарур.\nОдам гўдаклигиданоқ она тили таъсирида бўлиши муҳим ижодий омилдир. Бу муайян шароит таъсирида гўдак дунёни тўла ва аниқ қабул қилиши, буюмлар хусусида ҳар томонлама пухта тасаввурга эга бўлиши мумкин. Агар гўдак икки тил таъсирида тарбияланса, албатта унда сўз бойлиги бир тил таъсирида шаклланган гўдакка нисбатан кўп бўлиши мумкин. Бироқ, икки тил воситасида вояга етган боланинг маълум тушунчалар ва бу тушунчаларни англашдаги имкониятлари жуда паст савияда бўлади. Бу эса оқибатда чала билимга эга кишини тарбиялашга хизмат қилади.\nМутахассислар эътирофича, гўдак 10-12 ёшга етгандагина чет тилни ўрганишга киришса маълум муваффақиятларга эришиши, энг муҳими дунёқараши шаклланишига салбий таъсир етмаслиги мумкин. Буни яқинда халқаро симпозиумда нутқ сўзлаган москвалик олим Л.Извеков олиб борган тадқиқотлар тасдиқлайди. Унинг ёзишича, икки тил таъсирида тарбияланган гўдаклар дунёқараши бир тилда шаклланган болалар дунёқарашидан орқада қолади, ҳатто баъзан салбий оқибатларга, жумладан, унинг дудуқланишига сабаб бўларкан. Ёки икки тиллилик масаласини давлат программаси сифатида ўрганган швед олимлари тадқиқоти натижалари “Икки тиллилик? Чала тиллилик!” деб номланган тўпламдаги мақолаларнинг қисқача шарҳида ёзилганидек,гўдак энг аввало она тилида тарбияланса, тилнинг бутун хусусиятларини эгаллаб, иккинчи тилни ўргана бошласа, етук натижаларга эришиши мумкин экан. Швед олимларининг бу масалага бўлган муносабати тўплам номида ўз аксини топгани диққатга сазовор. Ҳатто ЮНЕСКО эълон қилган маданий программалардаям замонавий психолингвистика ва педагогика талабларидан келиб чиққан ҳолда боланинг она тилида савод чиқариши жуда муҳим деб таъкидланади.\nҚадим битикларда “ҳифзи лисон” деган ажиб бир сўз учрашига эътибор берганмисиз? Ҳифз – сақлаш, қўриқлаш, лисон – тил маъносини билдиришини ҳам биласиз. Бу сўзни ХХ аср мутафаккири Абдулла Авлоний шундай шарҳ этади: “Ҳифзи лисон ҳар бир миллат ўз она тил ва адабиётининг сақламагини айтилур. Ҳар бир миллатнинг дунёда борлиғин кўрсатадурғон оинаи ҳаёти тил ва адабиётидир. Миллий тилни йўқотмак миллатнинг руҳини йўқотмакдир. Ҳайҳот, биз туркистонлилар миллий тилни сақламак бир тарафда турсун, кундан-кун унутмак ва йўқотмакдадурмиз. Тилимизнинг ярмига арабий, форсий улангани камлик қилуб, бир четига рус тилини ҳам ёпишдурмакдадурмиз. Дуруст, бизларга ҳукуматимиз бўлғон рус лисонин билмоқ ҳаёт ва саодатимиз учун ош ва нон каби кераклик нарсадур. Лекин, ўз еринда ишлатмак ва сўзламак лозимдур. Зиғир ёғи солуб, мошкичири каби қилуб, аралаш-қуралаш қилмак, тилнинг руҳини бузадур”.\nТил мустақиллигини сақловчи воситаларнинг бири таржимадир. Бегона маданиятга мансуб асар таржима йўли билан миллий маданиятимиз қатламига сингади. Лекин бу ўриндаям ҳақиқий ижодкор таржимонгина бу вазифани уддалай олиши мумкинлигини таъкидлаш лозим. Чаласавод таржимон бажарган иш тилимизга, демак, маданиятимизга фақат зарар келтиради. Агар Макс Фришни саводсиз, тилбилмас одам таржима қилса, бизга Макс Фришниям саводсиз қилиб кўрсатиши мумкин. Агар тилимиз фақат бошқа тилда пайдо бўлаётган янги сўзларнинг таржимаси билан тўлар экан, тилимиз бойимоқда деб гапириш ҳақиқатга зид бўлади. Тараққиёт давомида янги сўзлар (неологизмлар) табиий равишда пайдо бўлиши учун тил ҳаётимиз учун хизмат қилаётган ҳамма соҳаларда фаол ҳаракат қилиши шарт.\nТаржима ҳар бир миллий маданиятнинг ўз-ўзини чет таъсиридан ҳимоя қилиш қуроли эканини унутмаган тарзда, бугунга келиб республикамизда 50 га яқин қардош ва чет тиллардан таржима қилувчи мутаржимлар мактаби шаклланганини тан олган ҳолда таржима асарлари босиладиган “Ер юзи” номли журнални ташкил қилиш керак. Бугун жамиятимизда миллатлараро муносабатлар ва алоқалар бош масала бўлиб қолганини тан олмасдан иложи йўқ. Шундай экан, бўлажак журнал халқлар дўстлиги иши учун хизмат қилиши шак-шубҳасиздир.\nАгар тилимиз бугунга келиб ҳимояга муҳтож бўлиб қолган экан, бу, энг аввало, дилимиз ҳимояга муҳтож бўлганидан келиб чиққан ҳодисадир.\nТил равнақини адабиётнинг қудрати белгилайди. Ҳар бир истеъдод – тил ижодкори. Тил кучини уйғотувчи қудрат ижодкор юрагидадир. Ижодкор – халқ яратувчилик қудратининг элчиси, халқ юрагидаги рангин қирраларни дунёга намоён этувчи, асрлар давомида йиғилган маърифат хазинасини бойитувчи хизматчидир. Далада тер тўкаётган деҳқон, пода ортидан юрган чўпон, бино тиклаётган қурувчи, нон дўкони сотувчиси, масжидда ваъз айтаётган имом, талабаларга илм бераётган ўқитувчи ҳам тил ривожи учун хизмат қиладиган ижодкор бўлиши учун уларнинг дили маърифат билан бойиши шарт.\nМаърифат – узоқ ўтмишдан то бугунгача бўлган мутараққий ғоялар замирида бунёд бўлган маънавий бойлик. Асарлар юкига елкасини тутган одамга фақат маърифат қанот бағишлай олади. Ҳар қандай инқилоб, шу жумладан, қайта қуриш ҳам фақат маърифат билан йўғрилган тақдирда ғалаба қозона олади.\nИнсонларни яхшиликка чақирувчи, ёмонликдан қайтаргувчи маърифатдир. У инсоннинг шарофатлик, ғайратлик бўлишига сабаб бўлади, инсон эътиқодини маҳкам қилади. Инсон маърифат соясида ўзига келадиган зарар ва зулмдан паноҳ топади.\nМаърифатли деҳқон ҳеч қачон тепадан қанча зуғум бўлмасин, ерни заҳарламайди, у бу иши билан ўз келажагини ва юрагини заҳарлашини англайди.\nМаърифатли ўқитувчи болалар дилига фақат эзгулик уруғини сочади. Зеро, у биладики, эртага бу уруғлар кўкарса, ниҳоллар улкан дарахтларга айланса, Ватан қудрати яна юксалади.\nМаърифатли сиёсатчи ўз халқини алдаш йўлидан бормайди. У алданган халқ қалбида фақат қаҳр-ғазаб тўпланишини, ишончи топталган халқда олдга ҳаракат қилиш завқи сўниб боришини, унинг ижодкорлик қуввати сусайишини билади.\nМаърифатдан йироқ амалдор ҳеч қачон халқ дилидаги дардни тушунмайди. Қолаверса, у буни заррачалик тушунишни истамайди. Маърифатсиз раҳбар ҳамиша ўз теварагида маърифатсиз раҳбарчаларни йиғиш билан шуғулланади. У куч ишлатишга, зўрликка, дўқ-пўписага, ҳур фикрдаги кишиларни қатағон қилишга мойил бўлади.\nҲозир матбуотда жуда кенг ёритилаётган Сталин шахсини олайлик. Сталин партиядаги олий мансабни эгаллаб олгач, Лениннинг сафдоши бўлган жуда кўп зиёлилар жонига қасд қилди, ўз атрофига Жданов, Ворошилов, Каганович, Берияга ўхшаган маърифатсиз кимсаларни йиғиш билан шуғулланди. Бу ҳодисани ўрганган жуда кўп мутахассислар буни турли сабаблар: бировлар Сталлиннинг яккаҳокимликка ўчлиги, бировлар унинг руҳий касаллиги, баъзилар эса давр зарурати билан изоҳлайдилар. Менингча, бу даҳшатли қатағонларнинг барчасига Сталиннинг жоҳиллиги, у яратган жаҳолат сиёсати сабабчи, деб ўйлайман.\nСталинча жаҳолат халқ маънавий камолотининг асоси бўлмиш тилимизга нисбатан 1929 ва 1940 йилда имло ўзгариши баҳонаси билан қилинган икки даҳшатли қатағонда янада ёрқин кўринади. Фозил халқ сталинча шовинизм тазйиқи натижасида ўзининг минг йилдан зиёд вақт билан ўлчанадиган хазинасидан бемалол фойдаланиш ҳуқуқидан маҳрум бўлди. Минг йилликлар давомида бемалол оққан Нил дарёси Асвон тўғони билан тўсилгандан сўнг Мисрда қурғоқчилик бошланганидек, имло ўзгаришидан асрлар давомида шаклланган ўзбек тили табиатидаям жиддий салбий ўзгаришлар юз берганини ҳеч ким инкор этолмаса керак.\nСталин 1929, 1940 йилларда ўзбек тилининг асосига зарба берган бўлса, 1950 йилда уни бошқа тиллар қатори ўлимга маҳкум этди. Халқлар отасининг “Правда” газетасидаги ҳукмномасида шундай сўзлар бор: “Икки тилнинг бир-бирига қўшилуви оқибатида янги учинчи бир тил пайдо бўлади, деб ўйлаш мутлақо хатодир… Аслида эса қўшилув натижасида бир тил ғолиб келиб, ўз сўз бойлигини сақлаб қолади ва келажакда ўзининг табиий оқими билан ривожланади, иккинчи тил эса аста-секин ўз сифатини йўқотиб бориб, охир-оқибатда ўлишга маҳкум бўлади”. Доҳий ўз ҳукмини: “Рус тили ҳамиша ғалаба қозониб келган”, деб тугатади.\nЖаҳолатдан жаҳолат туғилади. Сталинча жоҳиллик давлат сиёсатига айланди. Сталинча жаҳолатпарастлар жон-жаҳдлари билан буюк доҳий ғояларини амалга оширишга киришиб, “улкан ғалаба” ва баланд мансабларга эришдилар. Масалан, ўша пайтдаги автоном республикаларнинг бирида район маориф бўлимини бошқарган бир жоҳил ўз районидаги барча миллий тилдаги мактабларни бекитиб ташлагани эвазига республика Маориф министри этиб тайинлангани маълум. Кимдир Сталин маърифатли эди деб, исботи учун унинг шеър ёзганини мисол қилиб кўрсатиши мумкин. Лекин ҳақиқат шундаки, одам жуда кўп китоб ўқиши, бир неча тилни билиши, бадиий ижод билан шуғулланиши, бироқ у шу билан бирга ўта жоҳил, маърифат кушандаси бўлишиям мумкин. Масалан, Искандар Мақдунийга ўз даврининг буюк олимлари, шу жумладан буюк Аристотель ҳам сабоқ берган. Искандар ўша давр учун жуда юксак билим эгаси бўлган. Бироқ, у дунёни забт этиши йўлида неча-неча халқларнинг бошига кулфат бошлаб борганиниям яхши биламиз.\nЁки машҳур рус мусаввири В.Верешчагиннни олиб кўрайлик. Ўша даврнинг буюк кишилари қаторида саналган бу истеъдодли рассом Чор Россияси Ўрта Осиё халқлари устига юриш бошлаганда бир қўлида мўйқалам ушлаб қонли жанггоҳларни чизгани, иккинчи қўлида милтиқ ушлаб бегуноҳ одамларни отгани маълум. Ижоди қанчалик пеш қилинмасин, унинг жоҳил босқинчи бўлгани ҳақидаги ҳақиқатга шак келтира олмаймиз. Мана шу юриш давомида гўдакларга ўқ узишдан бош тортган оддий рус аскарлари отиб ташлангани ҳам тарихий ҳужжатларда акс этган ойдин ҳақиқатдир.\nЖаҳолат ҳукмрон давр ҳамиша инқироз давридир.\nБугун Орол фожиаси ҳақида сўз юритганда, энг аввало, пахта монокультураси сабаб қилиб кўрсатилади. Буни инкор қилмаган ҳолда, бу фожиани келиб чиқишигаям маърифатсизлик сабабчи деб таъкидлашни истардим. Ахир, монокультура ер кушандаси эканини англамаган кишиларни қандай қилиб фозил, деб аташ мумкин.\nАгар боболаримизнинг фалсафий дунёсига бағишланган ноёб илмий тадқиқотларни ўқиган бўлсангиз, улар ўша даврдаги турли фалсафий мактаблар билан яхши таниш бўлганлари, ўз асарларида бошқа фалсафий оқимлардан ижобий фойдаланиб, бу илмда катта ўзгаришлар қилишгани атрофлича ёзилади. Биз бўлсак, ўтган етмиш йил ичида бирор-бир фалсафий асар – на қадим, на замонавий файласуф асари оммабоп тарзда ўзбек тилига таржима бўлганини биламиз. Ўзбек зиёлиси бугунгача дунёнинг жуда кўп буюк файласуфлари асарларини она тилида ўқиш бахтидан маҳрум. Шу пайтгача уларнинг асарларидан бир саҳифаям таржима қилинмаганини нима билан изоҳлаш мумкин? Наҳотки, В. И. Ленин «эски жамиятдан бизга мерос қолган материаллар» деганда мана шу хазинани назарда тутганини англамаган бўлсак.\nКинофильмларимиз, адабий асарларимиздан маърифат нури тобора узоқлашиб кетаётгани мана шу фоижанинг оқибати эмасми? Қаҳрамонларимиз тобора жоҳил, бешафқат бўлиб бораётганини сезяпсизми? Яқинда мен бир япон киношуносининг совет фильмлари ҳақида билдирган мулоҳазасини ўқиб даҳшатга тушдим, аммо унинг сўзлари ҳаққоний эканлигига ишондим.\n“Сизлардаги кино бешафқат, ўта бешафқат, — деб ёзади у. – Бу эса япон томошабинига нақадар ёқмаслигини билмайсиз. Сизлар бутун фильм давомида бошқа халқларга хос бўлмаган тарзда бақириб гаплашасиз. Суҳбатларингиз ҳамиша эътирозга ўрин қолдирмайдиган қатъият билан айтиладиган “Йўқ!” сўзи билан бошланади. Сизларда ҳатто эру хотин ҳам бақириб-чақириб, бутун фильм давомида ўзаро келишмовчиликлари устида тортишадилар. Биз сизлар қачон жаҳл билан, қачон ақл билан фикр юритишингизни билолмай қийналамиз. Биз японлар эса ўзаро суҳбатлашганда, ҳатто бир-биримизнинг кўзимизга қарамасликка ҳаракат қиламиз, токим нигоҳимизда бирор йилт этиб ўтган шубҳа билан суҳбатдошимизнинг дилини оғритиб қўймайлик, деймиз. Суҳбатдошингизни тинглашни ўрганинг. Биз ҳам баъзан бир-биримизни тушунмаймиз, лекин суҳбатдошимизни эшитишга, уни англашга ҳаракат қиламиз. Сиз эса умуман бир-бирларингизни эшитмайсиз, фақат таъкидлайсиз, таъкид бўлгандаям бақириқ билан, демак зўравонлик билан таъкидлайсиз”.\nЯпон киношуноси аслида Фозил ва Жоҳил одам ҳақида гапиргандек туюлди менга.\nХалқ фақат сон билан эмас, балки сифат билан қадрланишини унутмайлик. Халқ сифати эса унинг маънавиятидир. Маърифатли халқни кичик деб бўлмайди. Агар кичик халқ дунёга Чингиз Айтматовни ёки Манасни берган бўлса, бундай халқни буюк халқ деймиз. Маърифатли халқнинг виждони тийрак бўлади. Виждон эса, Абу Али ибн Сино айтганидек, руҳ ва фикримизни туйғун қилмоққа биринчи воситадир.\n“Ҳар бир миллатнинг тараққий ва тоолийси ёшларнинг илм ва маърифатига, ҳунар ва санъатига боғлидир» «Илм ўқимоқ ҳар бир мўъмин эру-хотинга фарздир», демишлар. Донишмандларимиз “Олим бўл, илм талаб қилувчи бўл ёки илм эшитувчи бўл. Ҳеч бўлмаганда, шуларга муҳаббат қилувчи бўл, бешинчиси бўлма, ҳалок бўлурсан” демадиларми?\nҲа, маърифатли халқ шижоатли бўлур. Шижоат қалбнинг мантонатидан, руҳнинг саломатлигидан иборатдир. Маорифдан, фунундан ва маданиятдан маҳрум қолган халқ жаҳолат панжаларининг орасида ҳамир каби эзилгандек, афъоли замимадан ҳам ўз нафсининг ёқасини бўшатолмас… Зероки, жаҳолат энг қўрқинч, фақир ва муҳтожликдан зиёда даҳшатлироқ бир мусибатдур”, деб ёзади Авлоний.\nТарих асосида халқ хотираси ётади. Д.С.Лихачев айтганидек, одамнинг одамлигини кўрсатувчи ягона бисот хотирадир. Хотира эса вақтни енгувчи, ўлимни тан олмовчи кучдир. Хотира вақтнинг барбод этувчи кучига бас келадиган ёлғиз воситадир. Хотира бор экан, ўтмиш бугун билан ҳамнафас бўлади ва бу ҳамдамлик натижаси ўлароқ келажакнинг ҳали унча аниқ бўлмаса-да, бўртиб чиқаётган хира қиёфаси кўрина бошланади.\n“Агар ўтмишга бўлган муносабатингни айтсанг, келажагинг қандай бўлишини айтиб бераман”, — дейди шарқ донишманди. Демак, халқнинг ўтмишга бўлган муносабати унинг келажагини белгилайди.\nНега одамлар тарих билан қизиқади? Бунинг жуда кўп изоҳи бор. Лекин энг муҳими, одамлар тарих битикларидан ўзларининг бугунги сўроқларига жавоб топишга уринади. Одамлар бунга онгли интиладиларми, йўқми, албатта, бу муҳим эмас. Муҳими, тарих йўлларидан ўтган одамлар ҳаётимиз, юртимиз ва инсоният бугуни ҳақида ўйлашга мажбур бўладилар, улар бугунги кун жуда қадим замонларда бошланган жараённинг давоми эканини яхши англайдилар.\nТарихга бўлган қизиқиш хусусан жамиятнинг оқими қаёққа кетаётгани номаълум бўлганда янада ортади. Ўз даври идеалларидан кўнгли қолган, ижтимоий турғунликка маҳкум бўлган, аммо ҳаётини бойитишни истаган одам дилидаги шубҳа-ю-гумонларга жавоб топиш учун тарихга мурожаат қилади. Жамият буҳрони даврида, инсон ўзининг омма билан уйғунсизлигини сезар экан, у мана шу маънавий уйғунликни ўтмишдан топишга уринади.\n“Ёлғон айтиш – қулнинг қисмати, озод одам қисмати эса ҳақиқатни айтишдир”, дейди Тианли Аполлон.\nТарихни сохталаштириш касаллиги фақат бугун кўзга ташланаётгани йўқ. Жуда узоқ вақтдан буён Геродот, Мела, Плиний асарларида учрайдиган ва Танаис (Дон) дарёси ортида яшаган халқ номи сифатида келтирилган “торки” атамаси рус тарихчи олимлари томонидан “иирки” ёки “июрки” деб таржима қилингани атоқли олим Аброр Каримуллиннинг “Татарлар “Этнос ва этноним” (Қозон. 1988 й) асарида “тарихни бузишга уриниш” сифатида қайд этилади. Бундай чалкашликлар бир қатор ғарб, рус, арман тарихчиларининг китобларидаям учрайди. Тарих фани халқдан узоқроқ тутилгани бундай чалкашликларни кўпайтирди ва бу ҳамиша салбий оқибатларда намоён бўлади.\nТарихимиздаги янгича мушоҳада билан қараш зарур бўлган масалалардан бири – Ўрта Осиёнинг, хусусан, бугунги Ўзбекистон территориясига кирган ерларнинг Чор Россияси томонидан забт этилганига оид илмий ишларда, дарсликларда учрайдиган “оқ доғ”лар ва сохта хулосалардир. Чор Россиясининг босқинчилик сиёсатини оқлаш учун баъзи олимлар шу қадар ёлғон ва тўқима мулоҳазаларни айтишадики, бу одамлар кўнглида равшанлик эмас, фақат шубҳа уруғи униб чиқиши учун замин тайёрлайди, холос. Масалан, 1986 йили Москвада рус тилида нашр этилган “Ўзбекистон ССР педагогик илми антологияси”га кириш сўзи ёзган С.Ражабов, М.Хайруллаевнинг ушбу фикрларига нима дейсиз: “Ўрта Осиёнинг Россияга қўшиб олиниши… билан эрон, араб, афғон, турк феодаллари истилосига барҳам берилди”. Наҳотки, бир босқин бошқа босқинни йўққа чиқаргани мутараққий ҳодиса бўлса? Демак, мўғул истилоси Россияни швед, поляк, турк, тевтон босқинларидан сақлаб қолди, деб айтиш мумкин экан-да?!\nБугун мерос ҳақидаги ҳар қандай суҳбат йўналиши узоқ давом этган лоқайдлик натижаси ўлароқ юзага чиққан камчиликларга, келажак авлодлар олдида жавобгар эканимизга бориб тақалади. Бугун “Бу воқеаларга ким сабабчи?” деб берилаётган сўроқларга жавоб бериш, тавба-тазарруга қодир одамларни, мутасадди ташкилотларни кутиш вақти эмас, балки қадимий қўлёзмаларни тезроқ халққа етказиш, вайрон обидаларни тиклаш, халқдан яширилган тарих ҳақиқатларини айтиш билан шуғулланиш мавсумидир.\nЎзбек халқининг бой маданий меросига нисбатан узоқ йиллик лоқайдликни тезроқ бартараф этиш пайти келди. Ҳар бир халқнинг маданий мероси – халқ даҳосининг бутун қудрати жо бўлган бойлик, авлоддан-авлодга ўтиб келаётган маънавий хазинадир. Минг йиллар давомида яратилган ва келажакда яратиладиган мерос халқнинг яшаш ҳуқуқини таъминлайди, унинг ижодкорлик руҳини белгилайди.\nХалқнинг маданий мероси – хоҳ обида, хоҳ қўриқхона, хоҳ муайян урф бўлсин – уларни барбод этувчи ташқи кучлар; эрозия, нам, ифлосланган ҳаво, одамнинг жоҳилона хатти-ҳаракати, урбанизация, ёлғон таъсирида қолиб кетмаслиги керак. Ҳар бир инсон мана шу даҳшатли зуғумлар олдини олиш учун ўзини масъулиятли деб билиши керак. Худди шу мақсадда ташкил қилинган СССР Маданият фондининг “Наше наследие”, “Правда” газетаси қошида нашр этилаётган “Родина” журналлари каби халқимизнинг моддий ва маънавий меросини асраб-авайлаш, бу хазинани фаол ўрганиш ва халққа етказиш учун хизмат қилувчи “Мерос” номли журнал нашрини амалга ошириш шарт. Ҳар қандай кечикиш халқимизнинг маърифат ва маданият йўлидаги интилишларига оғир зарар етказади.\nМаданий меросимизнинг узвий қисмларидан бири – миллий анъаналар, халқ феъл-атвори, асрлар давомида шаклланган одоб доирасидир. Уларни англаш ва ўрганиш масаласи маданиятимизнинг умуминсоний мазмунидан келиб чиқиб, бу миллий хусусиятлар шаклланиши – узилмас бир жараён бўлганини унутмагандагина амалга ошиши мумкин.\nҲар бир халқ ўзига хослиги билан ажралиб туриши исботсиз ҳақиқатдир. Мана шу хослик халқнинг инсоният маданиятига қўшган моддий ва маънавий бойликларнинг қийматини белгилайди.\nЎзбек халқи урф-одати, феъл-атворига хос хусусиятлар ҳам олис боболаримиздан қолган маданий мерос эканини англаш, тилимизни ҳимоя қилгандек, дилимизни ҳам бегона таъсирдан, лоқайдликдан ҳифз этишни ўйлайлик.\nҲар бир халқ этикети, яъни одоб-русуми у яшаётган жамиятнинг ижтимоий тузилишига боғлиқ ва ундаги ижтимоий вазият таъсирида шаклланади ёки бузилади. Асрлар давомида шаклланган аҳлоқ тушунчаларининг унутилиши миллий хосликнинг, халқ юзининг йўқолишига сабаб бўлади. Муайян воқеага ҳар бир халқ ўз одоб-русумидан келиб чиққан ҳолда муносабат билдиради: ё маъқуллайди, ё рад қилади. Бу халқимизнинг аёл кишига нисбатан муносабатида ҳам аён кўринади.\nАсрлар давомида аёлни улуғлаш адабиёт ва санъатнинг мангу мавзуси бўлди. Аёл бадани ҳар қандай либосдан гўзалдир, деб билган қадимий юнонлар уни яланғоч тасвир этдилар.\n“Аёлга муҳаббат туйғуси ҳар қандай ҳирсий иштиёқлардан мустасно бўлиши керак, чунки у ўз бағрида тирик мўъжизани – гўдакни авайлаб юради” (Межелайтис). Шарқ учун, демак, ўзбек учун қўлидаги гўдакни бағрида босиб турган аёл – нафосат, гўзаллик, шу билан бирга фалсафий моҳиятга эга бўлган муқаддаслик рамзидир.\nАйнан мана шу фалсафий моҳият, ўзбек урф-одати, феъл-атвори моҳиятидан келиб чиққан ҳолда республика ҳукумати олдида кейинги пайтда киноэкранларни тобора эгаллаб олаётган фаҳшга қарши тадбирлар ишлаб чиқиш масаласини қўйиш шарт, деб ўйлайман. “Кичкина Вера” фильмига ўхшаш бадиий ленталар, Тошкент циркида болаларга намойиш қилинаётган эротик мазмунли рақс шоулари, Навоий шаҳридаги Марказий универмаг олдида олти нафар яланғоч аёллар ҳайкалларининг ўрнатилиши ўзбек халқи турмуш тарзига, унинг руҳий дунёсига раҳна солишини, унга қаратилган кучли зарба бўлишини қачон англаймиз? Бу масалани мутасадди ташкилотлар ўйлаб кўришлари зарур.\nБу мулоҳазаларни кино санъатига, тилга олинган фильмга, ҳайкалтарошликка қарши қаратилган деб тушунмасдан, халқимиз аҳлоқ тушунчаларига, ҳали шаклланмаган мурғак дилларга асорат қолдириши мумкин бўлган салбий ҳодисага қарши қаратилган, деб қабул қилинишини истардим.\nТарихий шароит ўзбек ёзувчисидан фақат адабий иш билан шуғулланмай, балки ҳаётимиздаги сталинча қатағон, брежневча турғунликнинг бугунги кўринишларига қарши курашишни, халқ манфаати, тил ва дил ҳуқуқига оид ҳар бир масалага фаол аралашишни, она халқини янги йўлга – маърифат ва ҳуррият йўлига чиқариш учун чидам билан меҳнат қилишни тақозо этади.\n← Аввалги Аввалги Ўролбой Қобил. Ёбонлик момо (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Нилуфар Бекмуродова. Оқ олмалар (ҳикоя)


“МИЛЛИЙ ЛИБОС” РЕСПУБЛИКА МОДА ФЕСТИВАЛИ ҲАҚИДА ДИЗАЙНЕР, АКТРИСА ВА ХОНАНДАЛАР ФИКРЛАРИ! 14.12.2014 01:37\nХолида Ҳафизовна Комилова “Осиё рамзи” Ўзбекистон дизайнерлари уюшмаси раиси, Тошкент Тўқимачилик енгил саноат институти Ўқув ишлари бўйича проректор: - Бугунги фестивалнинг асосий мақсади, бугунги кунда ёшларимизни, аҳолининг дидини шакллантириш, бизнинг урф-одатларимизга мос, ўзимизнинг анъанавий либослар элементларини замонавий либосларда кўрсатиш. Бу асосий мақсад! Бугунги кунда тўпламларда ўзимизнинг Бухоро, Самарқанд, Қорақалпоғистон, Сурхондарё либосларининг элементлри ишлатилди. Ўзимизнинг материалларимиз турли хилда, мазкур либосларда қўлланилди. Бугунги либослар ҳам, кундалик, ҳам миллий услуб бўйича яратилган, ҳамда байрамона либослар! Бизнинг дизайнерларимиз бу либосларни тайёрлашда, ишни биринчи эскизлардан бошлашади ва бугунги кунда биринчи жараёнга келган 80 та дизайнерлардан фақат 17 та тўплам подиумга чиқди. Улардан эса, 5 та ғолиб бўлди. Асосий талаб, фестиваль номидан ҳам келиб чиққан ҳолда, тўпламларда ўзбекона материаллардан фойдаланиш ёки ўзбекона либослар элементларини ишлатиш ! Бу либосларда ўзимизнинг тарихий либосларимизга ҳурмат билан қараш, ҳар битта элементни ишлатганда унинг аҳамияти, унинг маъноси, ҳаммаси эътиборга олинади. Бу либослар орқали бизнинг фарзандларимиз, тарихимиз, урф-одатларимизни ўрганишади, Ҳозирги кунда ўзбекона мода атамаси, нафақат Ўзбекистонда балки, хорижда ишлатилмоқда. Чунки, бизнинг дизайнерларимиз маҳорати, улар ишлаб чиққан тўпламлар, ҳар томонлама талабларга жавоб бермоқда, ҳамда бизнинг тўпламларимиздан олинган ғояларни хорижлик дизайнерлар айтиб ўтишмоқда. Яъни, бизга мурожаат қилганликларини таъкидлаб, “бу ўзбекона мода, бу Ўзбекистондан келган либослар элементлари” деб айтиб, бизга ҳурмат билан қараб, ўша либосларни катта подиумларда намойиш қилишмоқда! Бизнинг асосий мақсадимиз, ўзимизнинг миллий либосларимиз, модамизни юқори подиумларга чиқариш!\nДилноза Кубаева актриса: - Мен ўзи мода фестивалларида кўп қатнашмасдим, аммо бу ҳам бир санъат ва санъатимга яқин бўлганлиги учун ҳам, таклифни қабул қилдим. Ҳақиқатдан ҳам, ҳаммаси гўзал! Дид билан, завқ билан, ёндошилган. Ҳозир кўпгина дизайнер қизларни кўряпман, ҳаммалари бахтли, чунки бугун уларнинг либослари намойиш қилинмоқда! Улар мана шу либослар устида астойдил ишлашган, либослари томошабинларга манзур бўлишини исташмоқда. Ҳаммалари ҳаяжонда, уларнинг ҳар бирига омад тилайман! Мазкур фестиваль туфайли, ўзим ҳам модага оид янгиликларни кўриб, гувоҳи бўляпман.\nМуниса Ризаева хонанда: - Менга мазкур либослар жуда ҳам манзур бўлмоқда. Чунки, ўзим шундай йўналишда бошлаганман! Замонавийлик билан миллийлик уйғунлашуви! Мендан “кўчада шундай либосларни кийиш мумкинми? Бундай услубдаги кийимларни эркак киши ҳам кийиши мумкинми?” деб сўрашди ҳам. Албатта, мумкин! Бир тарафдан жуда чиройли кўринса, иккинчи томонлама ўзига хос! Масалан, ўзим ҳам жинси шим билан, миллий элементлардаги калта кўйлак, ёки узун чопонлар кияман, шундай либосларда суратга тушиб, ижтимоий тармоқларга ҳам жойлаштираман! Мен миллийлигимиз, миллий либосларимиздан ғурурланаман! Мана шу эгнимдаги либос ҳам, шу бугунги фестиваль иштирокчилари бўлган дизайнерлар Шахзод ва Акмал томонидан тикилган!\nЗиёда хонанда: - Фестиваль менга манзур бўлди! Биринчи марта подиумда қўшиқ куйлашим! Ҳаммаси, ажойиб, дид билан ташкил этилган. Намойишдаги либосларни кўриб, миллий либосларимизнинг қанчалик гўзаллигини ҳис қилиш мумкин! Нафақат қўшиқларимиз, санъатимиз, балки миллий либосларимиз ҳам, жаҳонда миқёсида машҳур бўлишини ҳоҳлардим!\n“Элдидо” гуруҳи: - Фестиваль кўтаринки руҳда ўтди! Бу фестиваль замон билан ҳамнафас, чунки қайси замонда, қайси либослар энг юқори чўққиларни забт этган либослар эканлиги дизайнерлар томонидан белгиланади. Ўзимизнинг клипларимиздаги, фильмлардаги либосларимизни ҳам, дизайнерлар ҳал қилишади. Чунки, саҳна либоси ҳам куйлаётган қўшиғимиз ва ҳатти-ҳаракатларимизга тўғри келиши керак. Шунинг учун ҳам, дизайнерларнинг ўрни ва меҳнати, жуда катта, деб ўйлайман.


9 йил аввал 2080 siyrat.uz\nСаййидул коинот соллаллоҳу алайҳи васаллам дунёға қадам қўюб, волидаи меҳрибонларин сийналаридин уч кунгина сут эмдилар. Кейин бир неча кунға қадар амакилари Абу Лаҳабнинг озод қилғон чўриси Сувайба эмизди. Ҳазрат соллаллоҳу алайҳи васаллам туғулган соатларида туғдурган доялари – Абдураҳмон ибн Авф розияллоҳу анҳунинг оналари Шифо ҳамда Расулуллоҳнинг оталари Абдуллоҳнинг жориялари Баракаи ҳабашия эрдилар. Бу хотуннинг кунялари Умму Айман эрди. Бу хотун оталаридин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламға мерос қолди. Ҳазрат ёшлари улуғ бўлганда бу жорияларини озод этуб, мавлолари Зайд ибн Ҳорисаға хотун қилуб бердилар.\nЖоҳилият арабларин ва Қурайш буюкларин хотунлари болаларин ўзлари эмизмай саҳро хотунлариға эмизмак учун берур эрдилар. Чунки саҳро ҳавоси тоза ва инсонға ёқимлик бўлур эрди. Саҳрода тарбия топган болалар жисмлари соғ ва димоғлари чоғ юрур эрди. Ҳазрат Расули акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам волидалари, боболари ва афроди хонадонлари ҳам бу жанобни саҳройи эмизикчиларнинг бирлариға бермакчи бўлдилар. Иттифоқо, ўшал кунларда Бани Саъд қабиласи турган ерларда ниҳоятда оғир қаҳатлик пайдо бўлган эрди. Қабила хотунлари шаҳарға эмизиш учун болалар ахтаришиб келишган эрдилар. Алар ичларида Ҳалимаи саъдия номлик бир некбахт (бахтли) хотун ҳам эри ила шул ғаразда келган эрди. Мазкура хотун ўз муборак тили ила бу баённи берубдур: «Бизлар, яъни Бани Саъд қабиласидин Маккаға келган хотунлар ҳаммамиз Муҳаммад (алайҳиссалом)ни кўрдук. Оналари ҳаммамизға бу болани олинглар, деб арз қилдилар. Лекин бизлар отаси йўқ етим болани эмизиб, нима ҳосил олурмиз ва онаси бизға нима мукофот бера олур, деб унамадик. Мен била баробар келган хотун рафиқаларим ҳаммалари бирдин-бирдин бола олиб хотиржам бўлишди. Биргина мен бола ололмадим. Вақтийки ҳамма Маккадин жўнамакчи бўлуб эрди, мен эримға дедим: «Рафиқаларим бир-бир бола олдилар. Мен нечук маҳрум қайтурман, Худо номиға қасамки, етим бўлса ҳам ҳеч ким олмағон бу болани олуб кетурман». Эрим деди: «Олсанг яхши бўлур, ажаб эмас, Аллоҳ таоло бу бола баракатидин бизнинг аҳволимизни дуруст қилса». Кейин ҳеч бир бола топилмагандин шул етим болани онасин қўлидин олиб ватанимға қайтдим».\nҲазрат Ҳалима розияллоҳу анҳонинг хонадони ҳолатлари ниҳоятда ёмон бўлғон эрди. Рўзгорларидин баракат учган, оғир паришонликға учраган эрдилар. Бутун қабила ҳаммаси буюк қаҳатға мубтало эрдилар.\nЖаноб Расули акрам соллаллоҳу алайҳи васалламни олиб қабиласиға қайтиши ила баробар ҳазрат Ҳалима хонадонлари баракатға тўлди ва бутун қабила илоҳий раҳматлар ила навозиш қилинди. Осмондин файз ёға бошлади. Ҳазрат Ҳалима ҳар олти ойда ҳазрат Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни Маккаи мукаррамаға олиб келиб, волидаларини зиёрат қилдириб, яна олиб кетур эрдилар. Жаноб Набийи маъсум соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳазрат Ҳалима сутларини икки йил эмдилар. Ҳамиша ўнг эмчагини эмар эрдилар. Чап эмчагини бошқа ака-укалариға қўюр эрдилар. Гўё гўдаклик замоналаридин инсоф табиатлик ва адолатлик зот эрдилар. Икки йил комил ўтгандин кейин ҳазрат Ҳалима сутдин чиқариб, волидалариға тобширмак учун Маккаи мукаррамаға олиб келдилар. Ўшал кунларда Маккада ҳаволар бузилган эрди. Саҳрода яхши ҳаволар ила тарбия топган бола шаҳарда сиҳҳати хароб бўлмасун деб, волидалари яна ҳазрат Ҳалимаға ёндуруб бердилар. Жудоликға кўнгли рози бўлмаган, вужудларидин беҳисоб баракатлар кўрган, ўз ичида Худоға нолалар қилган Ҳалима онамиз Аллоҳ таолоға шукрлар қилган ҳолларида ниҳоятда хуш ва хуррам бўлуб, болаларин бағирлариға босиб, ватанлариға олиб келдилар. Кейин муборак ёшлари тўртға тўлганда волидаи можидалари ҳазрат Ҳалима қўлларидин қайтариб олдилар. Ёшлари олтиға етгунча ўз қошларидин йироғ қилмай давлатхоналарида олиб турдилар. Оталарин йўқликларин билдирмай, етимликдин мажруҳ дилларин ўкситмай, ҳам онаи меҳрибон, ҳам отаи () бўлуб ўтдилар. Бу тариқада олти ёшға тўлганларида волидаи можидалари Мадинаға қариндош-уруғларин зиёрат қилдириб келмак қасдида ҳазрат Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни олиб бордилар. Мадинада бутун бир ой туриб, Маккаға ёндилар. Йўлда Абво деган мақомда фоний дунёдин риҳлат қилдилар. Жаноб Расули акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам эмди чиндин етим бўлдилар. Ота соясидин ҳам, она қучоғидин ҳам баробар жудо бўлдилар. Абводин Маккаи мукаррамаға бу жанобни сафарларида оналариға ҳамроҳ бўлуб борган жориялари ҳазрат Умму Айман розияллоҳу анҳо олиб келиб, боболари Абдулмутталибға топширдилар. Боболари бул жанобни ўз тарбиялариға олиб, ниҳоятда шафқату иноят ила сақладилар. Шул ҳолда ҳам ҳазрат Умму Айман розияллоҳу анҳо бутун хизматларини инжом беруб турдилар. Кейин ёшлари саккизға тўлганда бобои меҳрибонлари Абдулмутталиб ҳам вафот қилдилар. Ўшал кунларда ҳазрат Набий карим соллаллоҳу алайҳи васаллам умрлари саккизға тўлуб, икки ойю ўн кун зиёда бўлғон эрди. Абдулмутталиб жанозаси (яъни, тобути) кўтарилганда Онҳазрат соллаллоҳу алайҳи васаллам баробар борар эрдилар. Муборак чеҳралари маҳзун ва кўзларидин ёшлари оқуб турур эрди. Боболари ўлишдин илгари бу () етимни ҳақиқий амакилари Абу Толибға тобширди ва бу жаноб ҳақларида кўб таъкидлар қилди. Анинг учун Абу Толиб ҳам ниҳоятда яхши тарбия қилди. Қўлидин келган меҳрибонлиғни дариғ тутмади. Ҳамиша ўзи ила баробар олиб юрди. Онҳазрат соллаллоҳу алайҳи васаллам агарчи ёш бўлсалар ҳам ниҳоятда оғир, хомуш фикрлик, амакилариға мутеъ, муҳиб, ҳурматлик, ўзлари ила машғул, боадаб, вафолик, хайрихоҳ бир зот эрдилар. Амакиларин хотирларин кўб эҳтиёт қилур эрдилар. Бошқа омм болалар каби ул жанобда беҳуда йиғлаш, уйдагиларни қийнаш, сўзға кирмаслик, кўчаларда ўйнаш табиати йўқ эрди. Дастурхон ёзилса, оҳиста амакиларин ёнлариға келиб таомни баробар еб, туруб кетур эрдилар. Ахлоқу одобларин кўрган киши ҳуши кетиб, ҳайратда қолур эрди. Тўққиз ёшлик бола бўлиб туриб ҳам амакимға оғирлиғим тушмасин, қари одамға дардисар бўлмай, мен ҳам кўмак қилай, текин емай деб одамларнинг қўю эчкиларин боқур эрдилар, тобган нарсаларини амакилариға келтуриб берур эрдилар.


Туркия Афғонистондаги ҳарбийларини олиб чиқишни бошлади | Qalampir.uz\nТуркия Афғонистондаги ҳарбийларини олиб чиқишни бошлади\nОлам\t26 Август 08:34 4693\nТуркия НАТОнинг ҳарбий миссияси дориасида Афғонистонга киритилган ҳарбий контингентини олиб чиқишни бошлади. Бу ҳақда Туркия Миллий мудофаа вазирлиги маълум қилди, дея хабар бермоқда "Anadolu" агентлиги.\nМудофаа вазирлиги Туркия ҳарбийлари 2002 йилдан буён Афғонистонда бўлиб тургани, БМТ ва НАТО миссиялари доирасида икки томонлама келишувларга мувофиқ берилган топшириқларни бажарганини эслатган.\n“Туркия ҳарбийларининг саъй-ҳаракатлари Афғонистонда тинчлик ва барқарорликни таъминлашга қаратилган эди. АҚШ ва НАТОнинг Афғонистондан қўшинларини олиб чиқиш ҳақидаги баёнотидан сўнг, Туркия “афғон халқининг ўзи хоҳлаган тақдирда уларни қўллашда” давом этишини эълон қилди. Шу билан бирга, агар зарур шарт-шароитлар яратилса, турк ҳарбийлари сўнгги олти йил давомида амалга оширган Қобул халқаро аэропорти хавфсизлиги ва бошқарувини таъминлаш вазифасини давом эттириши мумкинлиги таъкидланди”, дейилади хабарда.\nТуркия Мудофаа вазирлигининг маълум қилишича, контингенти олиб чиқиш қарори вазиятни таҳлил қилиш асосида ва Афғонистон бўйича музокаралар ҳамда учрашувлар натижаларини ҳисобга олган ҳолда қабул қилинган.\nМудофаа идораси Туркия ҳарбийлари бошқа давлатлар аскарлари билан биргаликда охирги кунлардаги бетартибликнинг олдини олгани ва Қобулдаги Ҳамид Карзай аэропорти ҳудудида хавфсизликни таъминлаганини таъкидлаган.\nШу билан бирга, сўнгги ҳафталарда Aфғонистондан 1129 турк фуқароси эвакуация қилинганлиги кўрсатилган.\n20 Сентябрь 18:17 58918\n20 Сентябрь 13:55 46626\n22 Сентябрь 15:47 24689\n20 Сентябрь 22:27 23733\n21 Сентябрь 12:00 23464


12 Июл 2019 4703\n15 июлдан бошлаб банк картаси билан операциялар ҳақида SMS-хабарнома нархи оширилади.\n11313 қисқа рақамидан кирувчи SMS-хабарнома нархи 42,1 сўмдан 84,2 сўмга ошади. Ўсиш HUMO тўлов тизимида, «Info Zone» МЧЖда SMS-хабарнома етказиб берувчи компания харажатларининг, яъни мобил алоқа оператори нархларининг ошиши билан боғлиқ.\nБу ҳолатда HUMO карта эгаларига банк картаси билан операциялар ҳақида маълумот олишнинг муқобил усулини таклиф қилишади - @ HUMOcardbot миллий тўлов тизимининг расмий телеграм-боти ёрдамида.\nҲозирча хизмат синов муддати доирасида бепул тақдим этилмоқда. Келгусида фойдаланувчи қуйидагиларни танлаши мумкин: хизматга ҳақ тўлаб фойдаланишда давом этиш ёки ўчириб қўйиш. Нархларга кейинроқ аниқлик киритилади.\nФикримизча, бу хизматга уланиш бироз ноқулай. HUMO карта эгасининг банкда SMS-хабарни фаоллаштириши, сўнг Телеграм-ботни ишга тушириш ва рақамни рўйхатдан ўтказиши керак, шундан кейин худди ўша Телеграм-ботда SMS-хабарни ўчириб қўйиш лозим. Лекин танлаш истеъмолчидан – нарх ошишига ҳеч бўлмаганда муқобил бор.


Тарихий қиёфа кашф этади\nТуркистон вилояти ҳокими Жансейит Туймебаев Ўтрор туманига хизмат сафари билан бориб, “Ўтрор тепа”да меъморлар, археологлар ва тарихчилар билан учрашди.\nТуркистон шаҳри ривожланишига ҳисса қўшиш учун келган мутахассислар, мутасаддилар қолаверса, ўз соҳасининг билимдонлари тўпланган Ўтрор қалъасидаги учрашувда минтақа раҳбари бир вақтлар қадим шаҳарда агломерация кучли бўлганини таъкидлади.\n– Ўтрор қалъасига келаётганда бир неча тепалик бор. Уларнинг ҳар бирини ўрганиш керак. Бир вақтлар Ўтрор улкан шаҳар бўлиб, атрофидаги қишлоқлар унга хизмат қилган. Масалан, “Олтинтепа” деган жойда тангалар, аёллар тақинчоқлари ишланган. “Жаман тўбе” деган жойда мол сўйилган, “Шақти тўбе”да пичоқлар қайралган. Яъни, агломерация шу даврда ривожланган. Ҳозир қадимий қалъани ривожлантиришга вилоят хазинасидан маблағ ажратилмоқда. Сабаби, бу ерга келадиган туристларга қулай шароитлар яратиш керак. Бу ҳудуд келгусида очиқ осмон остидаги музей кўринишига эга бўлиши керак, – деди Ж. Туймебаев.\nИшчи гуруҳи Ўтрор давлат археологик қўриқхона-музейига ташриф буюриб, экспозиция залини томоша қилди.\n“Маданий мерос” ҳамда “Қадимий Ўтрорни янгилаш” давлат дастурлари доирасида 2004-2007 йилларда Ўтрор қалъасидаги XIV асрга оид жума масжиди, XVI асрга оид бинолар, XI-XII асрларда қурилган иморатлар, марказий дарвоза ҳамда “Дарвазаи сўфи”, XIV аср ҳаммоми каби қатор ёдгорликлар ўрганилиб, уларни музейлаштириш бўйича кенг қамровли ишлар олиб борилган.\nБугунги кунда Ўтрор туманида 50 мингдан зиёд аҳоли бор. Қадимий қалъани кўришга йилига ундан икки баравар кўп сайёҳ келади. Уларга қулай шароит яратиш мақсадида туман бюджети ҳисобидан Арслонбоб мақбараси ва “Ўтрор тепа” қалъаси оралиғидаги 1,7 чақирим ерни ободонлаштириш лойиҳа-смета ҳужжатлари тайёрланиб, таҳлил натижалари олинди.\nМ. УСМОНОВА, 2018-07-17, 11:17 271\nВилоят прокурори тайинланди 37


15.10.2021 19:33 0 1087\nШу билан бирга, сиёсий партиялар томонидан кўрсатилган номзодларнинг сайловолди дастурлари таҳлили, номзодлар ва уларнинг ишончли вакиллари иштирокидаги тадбирларда билдирилган турли мулоҳазалар ушбу сайловолди ташвиқоти жараёнининг ижобий жиҳатлари ва йўл қўйилган айрим камчиликлар ҳақида фикр билдириш имконини беради.\nАввало, шуни таъкидлаш керакки, сиёсий партиялар ва номзодлар ўз сайловолди дастурларида аҳолининг турли қатламлари манфаатларини имкон даражасида тўла акс эттиришга ҳаракат қилганлари кўринади. Бу албатта тўғри ҳаракат, лекин унинг қай шаклда ифодалангани ҳам муҳимдир. Фикримизча, айнан шу муҳим жиҳатни етарли даражада эътиборга олинмагани айрим номзодларнинг дастурларида бир-бирига ўзаро ўхшаш ва ўзаро боғлиқ бўлган умумий вазифалар жуда кўп учрашига олиб келган.\nБу эса уларнинг бошқа номзодлардан фарқини кўрсатиб турадиган жиҳатлар ҳамда устувор мақсадларини таъкидлаб кўрсатишларига тўсқинлик қилмоқда. Айрим сайловолди дастурларида ўзига хос жиҳатлар ва ғояларнинг камлиги, охир-оқибат, номзодларга ўз тарафдорларини кўпайтиришга, сайловчиларга эса ким учун овоз бериш маъқул эканини аниқлашга халақит бермоқда.\nЎзбекистон Экологик партияси номзоди Нарзулло Обломуродовнинг дастурида «яшил иқтисод»га ўтиш, қайта тикланувчи ва муқобил энергияларга устувор эътибор қаратиш, «яшил» иш ўринларини яратиш сингари яхши таклифлар кўп учрайди. Лекин бу ташаббусларнинг кўп ҳолларда умумий гаплардан иборат экани тегишли экспертлар ва сайловчиларнинг эътирозига сабаб бўлмоқда. Чунки бугунги кунда муқобил энергияга ўтиш кўплаб ривожланган давлатларда етакчи ҳаракатга айланиб улгурган, уни барча учун керакли эканини қайта-қайта уқтиришга ҳожат йўқ. Қолаверса, кейинги йилларда мамлакатимизнинг айрим ҳудудларида бу соҳада, хусусан, қуёш энергиясини ўзлаштириш йўналишида бир қатор йирик лойиҳалар амалга оширилаётгани кўпчиликка маълум. Шу сабабли ҳам, бу соҳада аниқ ташаббуслар ва уларни жорий қилиш йўлларига етарли эътибор бериш мақсадга мувофиқ бўларди.\n«Адолат» социал демократик партияси номзоди Баҳром Абдуҳалимовнинг дастурида, жумладан, фуқароларнинг осойишталиги ва жамият хавфсизлигини таъминлаш, ҳуқуқ-тартиботни мустаҳкамлаш мақсадида ички ишлар тизими фаолиятини тубдан такомиллаштириш ва уни «Халқ полицияси» деб номлаш, ички ишлар вазирлиги, шунингдек йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати таркибини мақбуллаштириш, қуйи прокуратура органларига «Халқ прокуратураси» мақомини бериш таклифлари илгари сурилган. Аслида бу таклифлар фуқароларнинг ҳуқуқ ва манфаатлари ҳимоясига бевосита боғлиқ, шунинг учун бу йўналишдаги таклифлар аниқ ва ҳар томонлама асослантирилган бўлиши керак. Юқорида кўрсатилган тизимларнинг номини ўзгартириш билан нима ўзгаради, уларнинг фаолиятида қандай ижобий натижаларга олиб келади ва уларга қайси усуллар эришиш режалаштирилган? Бу ислоҳатлар ҳуқуқий, ижтимоий-сиёсий ва иқтисодий жиҳатдан қанчалик асослантирилган? Афсуски, дастурда бу саволларга жавоб келтирилмаган.\n«Миллий тикланиш» партияси номзоди Алишер Қодиров томонидан илгари сурилган вакиллик органларига сайловларнинг мажоритар ва пропорционал тизимини уйғунлаштириш ҳақидаги таклиф Ўзбекистон шароитига умуман тўғри келмаслиги ҳақида асосли фикрлар билдирилмоқда. Пропорционал тизимга мос ўтказиладиган сайловларда сайловчи аниқ бир номзод эмас, балки партия учун овоз беради, сайловчилар жуда кўп ҳолларда ўз номзодини билмайди, номзод ҳам ўз сайловчиларининг қизиқиш ва манфаатларини ҳисобга олишдан деярли фойда ёки зиён кўрмайди.\nБу сайлов тизимида сиёсий технологлар «паравоз» деб аталадиган усулдан кенг фойдаланиши мумкин бўлиб, унда партиянинг сайлов рўйхатига дастлаб халқ орасида обрў-эътиборга эга бўлган таниқли инсонлар киритилади. Сайловдан кейин улар турли сабабларга кўра ўз депутатлик мандатларидан «воз кечиши» ташкиллаштирилади. Натижада сайлов рўйхати охирида келтирилган ва сайловчилар эътиборидан четда бўлган ҳамда ҳеч ким танимайдиган, сиёсий технологияда «вагон» деб аталадиган шахслар парламент аъзосига айланиши мумкин.\n«Таълим инспекцияси» фаолиятини Олий Мажлис ҳузурида қайта ташкил қилиш тўғрисидаги таклиф юзасидан ҳам бир қатор саволлар пайдо бўлмоқда. Чунки мазкур инспекция Вазирлар Маҳкамаси ҳузурида фаолият юритиб, ижро ҳокимияти вазифаларини бажаради. Унинг парламент таркибига ўтазилиши умумэътироф этилган ҳокимиятлар бўлиниши тамойилига зиддир.\nЎз ўрнида хотин-қизлар учун иш вақтини қисқартириш, ўзбек тилини билувчи ўзга миллат вакилларининг иш ҳақига қўшимчалар тўлаш ҳақидаги таклифлар ҳам ижобий оқибатларга олиб келмаслиги аниқ. Масалан, бундай шароитларда иш берувчилар хотин-қизларни умуман ишга олмасликка ҳаракат қилиши мумкин. Давлат тилини билган бошқа миллат вакиллари иш ҳақига қўшимча ҳақ тўланиши бундай тўлов олмайдиган тоифадаги ходимларнинг норозилигини келтириб чиқариши, меҳнат жамоаларида ишчанлик муҳити бузилишига олиб келиши мумкин. Қолаверса, бу харажатлар қайси маблағлар ҳисобидан қопланиши ҳам ноаниқ, чунки бу ташаббус давлат корхоналарини қўйиб турайлик, хусусий ёки қўшма корхоналарда қандай амалга оширилишига тушунтириш берилмаган.


Суҳбат бошида Р.Эмомали 2019 йили Ўзбекистонга амалга оширган ташрифи ва музокараларда эришилган ижобий натижаларни илиқ хотирлаб, давлатимиз раҳбарининг оталарча меҳр кўрсатган қабулидан ҳозиргача чуқур таассуротда эканини билдирди.\nМажлиси милли Мажлиси Оли раиси мамлакатларимиз ва биродар халқларимиз ўртасидаги дўстона муносабатлар ва ўзаро манфаатли ҳамкорликни янада мустаҳкамлашга алоҳида эътибор қаратаётгани учун Президент Шавкат Мирзиёевга чуқур миннатдорлик изҳор этди.\nУнинг таъкидлашича, давлатимиз раҳбарининг Марказий Осиёда тинчлик ва хавфсизликни таъминлаш, барқарор ижтимоий-иқтисодий тараққиётга эришиш йўлида конструктив ғоя ва ташаббусларни илгари сургани натижасида бугунги кунда минтақамизда буткул янги – ўзаро ишонч ва ҳамжиҳатлик муҳити ўрнатилди.\nЖумладан, сўнгги йилларда Ўзбекистон – Тожикистон муносабатларида эришилган барча ижобий кўрсаткичлар икки мамлакат раҳбарларининг кучли сиёсий иродаси, бир-бирига юксак ишончи ва устувор йўналишлар бўйича стратегик қарашлари самарасидир.\nБугунги кунда мамлакатларимиз ўртасидаги самимий дўстона муносабатлар бошқа давлатлар учун ўзаро самарали ҳамкорликнинг намунавий модели бўлиб хизмат қилиши мумкин.\nТожикистон халқи ва раҳбарияти Шавкат Мирзиёевнинг икки томонлама муносабатларга доир барча масалаларни ўзаро манфаатларга ҳурмат билан ёндашган ҳолда, конструктив шаклда ечиш бўйича ташаббуслари ва амалга оширган саъй-ҳаракатларини юксак қадрлайди.\nРустам Эмомали, шунингдек, Тожикистон дўст Ўзбекистонга муҳим стратегик шерик сифатида қарашини ҳамда ўзаро ҳамкорликнинг барча соҳаларида икки томонлама асосда ва минтақа миқёсида ҳамжиҳатлик билан ҳаракат қилишдан манфаатдор эканини таъкидлади.\nУчрашувда томонлар кўплаб соҳаларда, хусусан, икки мамлакат парламентлари йўналишида ҳамкорликни кенгайтириш зарурлигига эътибор қаратди. Чунончи, биринчи навбатда дўстлик гуруҳлари ва парламентлараро ҳамкорлик механизмини ҳозирги замон талабларига жавоб берадиган шаклда йўлга қўйиш учун мавжуд барча имкониятлар ишга солинишини таъкидладилар.\nКўришлар сони: 523


Ўзбекистонда Қуёш энергияси институти очилади\n18 январ 2021, Тошкент вақти: 13:12\nФранциядаги қуёш батареялари.\nЎзбекистон ҳукумати 2013 йилга қадар Осиё Тараққиёт Банки кўмагида Қуёш энергияси институти ташкил қилишни режаламоқда.\nTrend агентлигининг Ўзбекистон ҳукуматидаги манбаларга таяниб хабар қилишича, янги институт илмий-техник ва лойиҳалаш ташкилоти ўлароқ фаолият юритади.\nХабарда айтилишича, серқуёш Ўзбекистонда бундай муассасанинг очилишини тўлиқ қувватлаган ОТБ Ўзбекистон ҳукумати таклифини қувватлаган.\nБунга қадар ОТБ раҳбари Харухико Курода Осиёда экологик тоза энергия заҳираларидан фойдаланиш масаласига қаратилган форумда Марказий Осиё давлатлари ҳукуматларини энергиянинг муқобил манбаларини ўзлаштириш борасида жиддий чора кўришга чақирган эди.\nАйни кезда ОТБ Ўзбекистон, Хитой, Ҳиндистон, Таиланд ва Покистон каби давлатларда қуёш энергиясини ишлаб чиқариш ва бу борадаги илмий техник тадқиқотларга оид лойиҳаларни фаол молиялаштириб келмоқда.\nШунингдек, бунга қадар Россиянинг ЛУКОЙЛ ширкати Ўзбекистонда қуёш электр станциясини қуришни режалаётганини маълум қилган эди.\nРасмий маълумотларга кўра, Ўзбекистонда 2010 йилда олинган суюқ углеводорот ҳажми 2009 йилдагига қараганда 17,9 фоизга, газ конденсати ҳажми 22,5 фоизга, табиий газ ҳажми эса 2,1 фоизга камайган.


СЕССИЯДА БАНДЛИК ДАСТУРИ ИЖРОСИ КЎРИБ ЧИҚИЛДИ - Ўзбекистон овози газетаси\nХОТИН-ҚИЗЛАРНИНГ МУАММОЛАРИГА ЕЧИМ\nБУЮК ИПАК ЙЎЛИДАГИ ҲАМКОРЛИК\nСЕССИЯДА БАНДЛИК ДАСТУРИ ИЖРОСИ КЎРИБ ЧИҚИЛДИ\nМаҳаллий Кенгашлардаги ЎзХДП гуруҳлари бандлик дастури ижроси бўйича депутатлик назоратини кучайтиришга, шу масалада ташаббуслар билан чиқишга алоҳида эътибор қаратмоқда. Мақсад режалаштирилган иш ўринлари ўз вақтида очилиши, барқарор бўлишига эришишдир.\nТўрақўрғон туман Кенгашидаги ЎзХДП гуруҳи касб-ҳунар коллежлари битирувчиларини иш билан таъминлаш масаласини ўз назоратига олган. Депутатлар томонидан битирувчилар билан учрашувлар ўтказилиб, тўрт томонлама шартномалар қандай ижро этилаётгани, амалиёт ўташ, ишга жойлашиш масалалари ўрганиб чиқилди.\nМаълум бўлишича, 2014-2015 ўқув йилида тумандаги касб-ҳунар коллежларини 3214 нафар йигит-қиз тамомлаган бўлса, улар билан тузилган шартнома талаблари айрим корхона-ташкилотлар томонидан бажарилмаган ҳолатлар кузатилган. Назорат-таҳлил давомида бу борада қатор камчиликларга ҳам йўл қўйилгани, бунинг сабаблари аниқланди. Шундан сўнг депутатлик гуруҳимиз масалани туман Кенгашининг тегишли доимий комиссияси ва сессия муҳокамасига олиб чиқишга қарор қилди.\n— Аҳолининг бандлик даражасини ошириш, даромад манбаларини кенгайтириш тарафдори бўлган партиямиз учун бу масала долзарб аҳамиятга эга, — дейди Тўрақўрғон туман Кенгашидаги ЎзХДП гуруҳи раҳбари Аҳмадали Мусабоев. — Шундай экан, бандлик дастури ўз вақтида, тўлиқ бажарилаяптими, деган савол ҳақида ҳаммамиз бирдек ўйлашимиз, иш ўрни яратиш, одамлар турмушини енгиллаштиришга ҳаракат қилишимиз лозим, албатта.\nНазорат-таҳлил давомида аҳоли, айниқса, касб-ҳунар коллежлари битирувчиларини иш билан таъминлаш борасида қатор амалий саъй-ҳаракатлар олиб борилгани маълум бўлди. Масалан, битирувчиларнинг таълимга мос равишда амалиёт ўташи ва ишга жойлашиши бўйича ижобий натижаларга эришилган. Ёшлар бандлигини таъминлаш, бу борадаги ташаббусларга йўл очиб беришда маҳаллий ҳокимликнинг масъулияти ошган.\nБироқ айрим жойларда уч томонлама шартномалар тўлиқ бажарилмаётганлиги, битирувчилар учун ажратилган иш ўринлари уларнинг мутахассислигига тўғри келмаслиги билан боғлиқ муаммолар учрамоқда. Бундан ташқари, ишга жойлашган битирувчиларнинг муайян қисми кўп ўтмай бўшаб кетаётгани кишини ўйга толдиради.\n— Битирувчилар ишга жойлашиши уларнинг келажаги билан боғлиқ долзарб масаладир, — дейди туман Кенгашидаги ЎзХДП гуруҳи аъзоси Шоира Раҳимова. — Коллеж — корхона ҳамкорлигини йўлга қўйиш, меҳнат ярмаркаларини тизимли ўтказиш, ёшлар ўз ишини ташкил этишига кўмаклашиш, имтиёзли микрокредитлар ажратиш каби тадбирлар ўз самарасини бераяпти. Аммо касб-ҳунар коллежлари битирувчиларини ишга жойлаштириш бўйича қатор камчиликларга йўл қўйиляпти. Бу масала ЎзХДП гуруҳи йиғилишида атрофлича муҳокама этилди, таклиф ва мулоҳазалар билдирилди. Депутатлар мазкур йўналишда олиб борилаётган ишлар бўйича мутасадди ташкилотлар ҳисоботларини сессияларда эшитиш, шу асосда қатъий қарор қабул қилиш керак, деган якдил фикр билдиришди.\nМасала сессияда ҳам қизғин муҳокама этилди. Касб-ҳунар коллежлари директорлари, туман бандликка кўмаклашиш ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш маркази раҳбарлари зиммасига аниқ вазифалар юклатилди.\nБирор масаланинг ўрганилиши, сессия кун тартибига киритилиши ва муайян қарор қабул қилиниши билан кўтарилган муаммо тўлиқ ечим топди, деб бўлмайди, албатта. Бу борада амалий натижага эришиш учун изчил фаолият юритиш зарур. Яъни, сессия қарорлари ижросини мунтазам мониторинг қилиб боришимиз талаб этилади.\nСамарқанд шаҳар Кенгашидаги ЎзХДП гуруҳида 6 нафар депутат фаолият юритади. Улар аҳоли, хусусан, касб-ҳунар коллежи битирувчиларини ишга жойлаштириш, ҳудудларнинг ижтимоий-иқтисодий ҳолатидан келиб чиқиб, бандликни таъминлашга катта эътибор қаратяпти.\nХусусан, яқинда партиямиз гуруҳи 2016 йилда иш ўринлари ташкил этиш ва аҳоли бандлигини таъминлаш дастури ижроси бўйича назорат-таҳлил олиб борди. Дастурда белгиланган объектларнинг ўз вақтида очилиши, вақтинча фаолиятини тўхтатиб турган ишлаб чиқариш тармоқларида учраётган муаммоларни бартараф этиш, касаначилик, оилавий тадбиркорликни ривожлантириш орқали янги иш жойлари яратиш билан боғлиқ масалалар ўрганилди.\nДепутатларнинг қайд этишича, шаҳарда йилнинг ўтган 6 ойи давомида 5814 иш ўрни яратилган. Шундан саноатда 528, хизмат кўрсатишда 183, уй меҳнатини ташкил қилиш ҳисобига 644 иш жойи очилган. Шаҳарда аҳоли бандлигини таъминлаш, уларни бўш иш ўринлари билан таништириш мақсадида мунтазам равишда меҳнат ярмаркалари ташкил этиб келинмоқда.\nДепутатлар назорат-таҳлил ишлари натижаларини умумлаштириб, уларни сессия муҳокамасига олиб чиқишди. Унда маҳаллийлаштириш ва бошқа қатор мақсадли дастурларнинг муваффақиятли амалга оширилиши иш ўринлари очилиши учун қулай шароит яратаётгани қайд этилди. Бандлик дастури ижросини таъминлаш, битирувчиларнинг ишга жойлашгани ҳақидаги маълумотларнинг ҳаққонийлигига эришиш билан боғлиқ масалалар атрофлича муҳокама қилинди.\nШундан сўнг дастур ижросида аниқланган хато ва камчиликларни бартараф этиш юзасидан таклифлар ишлаб чиқилди. Депутатларнинг қайд этишича, коллежларнинг касбга тайёрлаш йўналишларини ҳудуд иқтисодиёти билан мувофиқлаштириш битирувчиларни ишга жойлаштиришда муҳим аҳамиятга эга. Чунки битирувчи талаб ва эҳтиёж бор жойга келади, муҳими, қийинчиликсиз иш бошлайди.\n— Йўл қўйилган камчиликларнинг олдини олиш мақсадида шаҳар ҳокимлиги, масъул бошқармалар билан ҳамкорликда ишни тизимли ва самарали ташкил этишимиз керак, — дейди Самарқанд шаҳар Кенгашидаги ЎзХДП гуруҳи аъзоси Фаррух Саъдуллаев. — Дастурга киритилган ҳар бир лойиҳа ташаббускори билан учрашиб, уни амалга ошириш йўл-йўриқларини маслаҳатлашсак, шунда юзага келаётган муаммоларни бартараф этиш чоралари аниқ белгиланади.\nШунингдек, жойларда уй меҳнати, оилавий тадбиркорликни кенг йўлга қўйиш лозим. Бунинг учун, керак бўлса, уйма-уй юриб, одамлар билан юзма-юз учрашиш талаб этилади. Ишлаб чиқаришнинг қайсидир турига қизиқиши бор, бироқ қўлида маблағи йўқлиги учун иш бошлашга қийналиб юрган одамларни аниқлаш зарур. Уларга меҳнат қонунчилигини кенг тушунтириш, бизнес-режа ишлаб чиқиш тартиби ҳақида маълумот бериш, сарсонгарчиликларсиз кредит олиши учун яқиндан кўмаклашиш керак, дейишди ЎзХДП депутатлари.\nПартия гуруҳи билдирган таклифлар депутатлар томонидан қизғин муҳокама этилди ва сессия тегишли қарор қабул қилди.\nУнга кўра, Самарқанд шаҳар бандликка кўмаклашиш ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш маркази, солиқ инспекцияси, статистика бўлими раҳбарлари зиммасига аниқ вазифалар юклатилди. Бандлик дастури ижросининг бориши устидан тизимли мониторинг ишлари олиб борилиши ҳамда барча соҳалар, йўналишлар бўйича ҳисоботларнинг ҳаққонийлигини таъминлаш, жойларда хизмат кўрсатиш, оилавий тадбиркорлик ва уй меҳнатини ривожлантиришга эътиборни кучайтириш бўйича чоралар белгиланди. Инфратузилма объектларини қуриш ва ишлаб турганларини кенгайтириш, ишламаётган корхоналар фаолиятини қайта тиклаш бўйича муҳим тавсиялар ишлаб чиқилди.


Бош прокуратура Академияси магистратурасига қабул давом этмоқда\n2020/2021 ўқув йили учун Бош прокуратура Академияси магистратурасига ҳужжатларни қабул қилиш давом этмоқда (ҳужжатларни онлайн топшириш учун ҳавола: https://new.proacademy.uz/uz-lat/login). Ҳужжатларни топширишнинг охирги куни 10 август ҳисобланади.\nАкадемия томонидан махсус ишлаб чиқилган платформада қуйидаги ҳужжатларни электрон шаклда онлайн топшириш кўзда тутилган:\n3,5 х 4,5 см ўлчамли фотосурат;\nолий маълумот тўғрисидаги диплом (давлат гранти асосида таълим олган Ўзбекистон Республикаси олий таълим муассасалари битирувчилари учун – дипломдан кўчирма);\nчет тилини B2 ва ундан юқори даражада билишини тасдиқловчи давлат намунасидаги малака сертификатининг ёки халқаро сертификатлар нусхаси (мавжуд бўлганда);\nмеҳнат фаолияти ҳақида маълумот (иш стажи мавжуд бўлганда).\nПрокуратура органлари ходимлари ҳисобланган ички номзодлар юқоридагилардан ташқари бевосита раҳбари томонидан ёзилган тавсиянома ва аттестация комиссиясининг магистратура кириш имтиҳонларида иштирок этишга тавсия этиш тўғрисидаги қароридан кўчирмани ҳам тақдим этадилар.\nНомзодлар учун қулайлик яратиш ва ҳужжатларни топшириш жараёнини осонлаштириш мақсадида Академия томонидан ҳужжатларни онлайн тарзда тақдим этишни босқичма-босқич тушунтирадиган видеоқўлланма тайёрланди (https://www.youtube.com/watch?v=pUOgmTqtJPE).\nАввал хабар қилганимиздек, кириш имтиҳонлари ёзма имтиҳон ва суҳбатдан иборат. Ёзма имтиҳон хуқуқий мавзуларда эссе ва чет тили бўйича саволлардан иборат.\nИмтиҳонларни ўтказишда очиқлик ва ошкораликни таъминлаш мақсадида:\n– чет тили бўйича тест саволлари Давлат тест маркази томонидан тузилиб, марказ томонидан имтиҳон ўтказилади ва жавоблари баҳоланади;\n– ёзма имтиҳонга, имтиҳон жавобларини текширишга ва суҳбат бўйича комиссия фаолиятига бошқа идоралар вакиллари кузатувчилар ва мутахассислар сифатида жалб қилинади;\n– имтиҳон билетлари автоматик тарзда электрон генерация қилинади;\n– имтиҳонни олиш, унинг жавобларини текшириш ва суҳбат жараёни тўлиқ видеотасвирга олинади;\n– ҳар бир номзодга идентификацион рақам берилади ва имтиҳон жавоблари тўлиқ шифрланади.\nЭссе мавзулари жиноят ҳуқуқи, жиноят-процессуал ҳуқуқи, фуқаролик ҳуқуқи ва фуқаролик-процессуал ҳуқуқи каби фанлардан тузилган.\nЭссенинг ҳар бир билети 4 та саволни ўз ичига олиб, номзодга таклиф этилган саволлар орасидан ўзига энг яқин бўлган мавзуни танлаш имконияти берилади, бу эса уларнинг қобилияти ва билимларини янада юқори даражада очиб беришга ёрдам беради.\nЭссе ёзиш учун 2 соат вақт ажратилади. Натижалар 100 баллик тизимда баҳоланади.\nЧет тили бўйича ёзма имтиҳон 2 та бўлим ва 40 та саволдан иборат:\n– 1-бўлим: Ўқиш (20 та савол), ҳар бир тўғри жавоб учун 1,5 балл берилади;\n– 2-бўлим: Лексик ва грамматик компетенциялар (20 та савол), ҳар бир тўғри жавоб учун 1 балл берилади.\nТест топшириғини бажариш учун 1 соат ва 20 дақиқа, жавоблар варақасини тўлдириш учун – 10 дақиқа, жами 1 соат ва 30 дақиқа вақт ажратилади.\nМиллий сертификат ёки халқаро сертификатларнинг қуйидаги даражаларига эга бўлган номзодларга чет тилидан имтиҳонларсиз максимал балл берилади:\nбошқа тиллар учун – B2 ва ундан юқори даражадаги миллий сертификат ёки халқаро имтиҳон тизимлари бўйича тилни билиш даражалари B2 ва ундан юқори.\nЭссе натижаларига кўра 55 ва ундан юқори балл тўплаган номзодлар кириш имтиҳонларининг кейинги босқичи – суҳбатга киритилади.\nСуҳбат саволлари мутахассислик фанларидан тузилган бўлиб, ҳар бир билет 10 та саволни ўз ичига олади, шу билан бирга, номзодга 3 та саволга жавоб бериш имконияти берилади. Суҳбат натижалари 100 баллик тизимда баҳоланади.\nКириш имтиҳонлари билан боғлиқ барча саволлар, шу жумладан ёзма имтиҳон (эссе мавзулари) ва мутахассислик фанлари бўйича суҳбат саволлари Бош прокуратура Академиясининг расмий сайтида эълон қилинган.\nКириш имтиҳонларини муваффақиятли топширган номзодлар Академия магистратурасига қабул қилинади.\nКириш имтиҳонлари санаси ва жойи Академиянинг Қабул комиссияси томонидан қўшимча равишда эълон қилинади.\nКириш имтиҳонлари ҳақида қўшимча маълумот олишни истаган номзодлар учун ҳар куни онлайн консультациялар ўтказилмоқда.\nШунингдек, номзодлар Бош прокуратура Академияси ташкил топганидан буён бўлган фаолияти, таълим соҳасида ва илмий-тадқиқот фаолиятидаги ютуқлари, халқаро ҳамкорлик ва истиқболли соҳаларни ривожлантириш режалари ҳақида батафсил маълумот олиш имкониятига эга (https://www.youtube.com/watch?v=m2dKCw30lo4).\nАкадемиянинг жорий биринчи ўқув йили магистрантлари томонидан Академиянинг магистратурасида таълим олиш тажрибалари ҳақида батафсил маълумот берилган видеоматериал (https://www.youtube.com/watch?v=jsMcq2jJCvQ) тайёрланди.\nУшбу видеоролик номзодларга Академиянинг магистратурасида ўқув жараёнини ташкил этишнинг ўзига хос хусусиятлари билан танишишга ва ўқишга кириш учун олий таълим муассасасини тўғри танлашда ёрдам беради.\nБош прокуратура Академиясининг жамоаси номзодларга кириш имтиҳонлари давомида зарур шароитларни яратиб беришга қаратилган барча чораларни кўради ва уларга омад тилаб қолади.\n2020/2021 ўқув йили учун Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси Академияси магистратура мутахассисликларига қабул квоталари\nҚўшимча маълумотларни (71) 202-04-96 (1775) рақамига қўнғироқ қилиб, magistratura@proacademy.uz электрон почтаси манзилига хабар юбориш ёки Академиянинг t.me/ProsecutorAcademy телеграм каналига обуна бўлиш орқали олишингиз мумкин.


Путин: қўзғолон пайти Эрдўғонни биринчи бўлиб дастакладим - BBC O'zbek\nПутин: қўзғолон пайти Эрдўғонни биринчи бўлиб дастакладим\nРоссия Президенти Владимир Путин айтишича, 15 июлдан 16 июлга ўтар кечаси Туркиядаги давлат тўнтаришига уриниш пайти Президент Ражаб Тойиб Эрдўғонни қўллаб-қувватлаб қўнғироқ қилган биринчи раҳбарлардан бири бўлган.\nБу ҳақда Президент Путин Санкт-Петербургда Туркия Президенти Ражаб Тойиб Эрдўғон билан учрашув пайти айтган.\nПрезидент Эрдўғон Россия президентининг телефон қўнғироғидан хурсанд бўлганини айтган.\n"Ҳақиқатан ҳам, давлат тўнтаришига уринишдан кейин дарҳол қилган қўнғироғингиз шахсан мени, менинг ҳамкасбларимни ва бизнинг халқимизни жуда суюнтирди", деб айтган Ражаб Тойиб Эрдўғон.\n"Туркиядаги мураккаб ички сиёсий вазиятга қарамасдан сизнинг қилган ташрифингиз шундан далолатки, биз ҳаммамиз мулоқотни қайта тиклашни, Туркия ва Россия халқлари манфаатлари йўлида муносабатларни қайта йўлга қўйишни хоҳлаяпмиз", деб айтган Президент Путин.\nПрезидент Путин Туркия раҳбарининг ташрифи алоқаларни қайта йўлга қўйиш учун яхши имконият эканини таъкидлаган.\nБу Туркиядаги давлат тўнтаришига уринишдан кейин Президент Эрдўғоннинг илк хорижий сафари бўлган.\nКўпчилик Президент Эрдўғоннинг Россияга сафари олдидан ТАСС ахборот агентлиги билан суҳбатда ишлатган иборасига эътибор қаратган.\nПрезидент Эрдўғон "дўстим Владимир" деб айтган.\n"Бу тарихий ташриф, янги бошланиш бўлади. Менинг ишончим комил, дўстим Владимир билан музокараларда бизнинг икки томонлама муносабатларимизда янги саҳифа очилади. Бизнинг мамлакатларимизнинг биргаликда қиладиган ишлари кўп", деб айтган Туркия раҳбари.\nРоссия тарафи таърифларда ўзини тийиб тургани кузатилган, фақат Россия Президентининг ёрдамчиси Юрий Ушаков, учрашувлар муҳим аҳамиятга эга бўлади, деб айтган.\nШундан келиб чиқиб Туркия Россия билан алоқаларини аввалги ҳолатига қайтаришни истамоқда, демоқдалар экспертлар.\nПрезидент Эрдўғон учун Россия билан муносабатларини яхшилаш Туркиянинг АҚШ ва Оврўпо Иттифоқи билан алоқалари совиши манзарасида муҳим деб кўрилаяпти.\nРоссиянинг Туркия маҳсулотларини тақиқлаши, россиялик сайёҳларнинг Туркияга боришларини тўхтатгани ва Россиядаги қурилишларда банд бўлган Туркия ширкатлари фаолиятини тўхтатганидан Анқара иқтисодий жиҳатдан анча зиён кўрди, Анталия соҳилларидаги оромгоҳлар бўшаб қолди.\nТаҳлилчилар, ушбу жазо чоралари билан Россия Туркияни алоқаларни яхшилашга мажбурлашни кўзлаган эди ва ниҳоят ўз ниятига етди, демоқдалар.\nЖаноб Эрдўғоннинг дастлабки сафаридан кучли ўзгариш кутилмаётган эса-да, муносабатларни эски ҳолига қайтариш йўлида аҳамиятли бўлиши айтилмоқда.\nБу музокараларда асосий эътибор иқтисодий масалаларга қаратилади, деб кутилмоқда.\nЭкспертлар Россия учун Туркиядек йирик давлат аҳамиятини урғулайдилар.\nТомонлар мавқеълари бир-биридан фарқ қиладиган нуқталардан бири Сурия масаласи бўлиб қолмоқда.\nРоссия Президент Башар ал-Ассад қўшинларини ҳаво зарбалари билан дастаклаб аксилассад исёнчилар қўлидан анча ҳудудлари тортиб олинишига ёрдам берди.\nТуркия ҳамон Президент Ассад ҳокимиятдан кетиши керак, деган мавқеда турибди.\nКурдлар масаласида ҳам Туркия ва Россия мавқеълари бир-бирига қарама-қаршидир.\nТуркия Курд қуролли гуруҳларини террорчи ташкилотлар деб билади.\nРоссия эса Курд исёнчиларига ИШИДга қарши курашдаги самарали восита деб қарайди.\nТуркия матбуотида бир неча йил олдин Россия бошлаган Туркия ҳудуди орқали Россия газини олиб ўтиш имкониятини берадиган "Жанубий оқим" газ қувури масаласи муҳокама этилиши ҳақидаги хабарлар пайдо бўлган.\nИкки мамлакат муносабатлари ёмонлашишига 2015 йил ноябрида Туркия-Сурия чегарасида Россия қирувчи учоғининг уриб туширилиши сабаб бўлган эди.\nТуркия огоҳлантиришларга қарамасдан, Россия учоғи Сурия ҳудудидан Туркия ҳудудига киргани ва шу сабаб уриб туширилганини айтган.\nРоссия Мудофаа вазирлиги эса ўз учоғи Туркия ҳудудига кирганини рад этган.\nПрезидент Путин буни "орқага урилган пичоқ" деб таърифлади ва Россия Туркияга қарши жазо чораларига қўл урди.\nБундан бир ой олдин Президент Эрдўғон Президент Путинга мактуб юборди ва ўз мактубида ҳалок бўлган россиялик ҳарбий учувчи оиласига таъзия изҳор этди.\nБу Туркиянинг Россия билан муносабатларини қайта тиклаш томон илк қадами, дея баҳоланди.


“Amazon” товарларни учар роботлар ёрдамида етказмоқчи (ВИДЕО) - www.Voydod.net\nАмериканинг “Amazon” интернет-дўкони товарларни учувчисиз автоном дронлар ёрдамида етказиб бериш ишларинийўлга қўймоқчи, дейилади компания хабарномасида.\n“Дронлар оғирлиги 2,3 кг гача бўлган юкларниетказиб бериши мумкин. Ҳозир бундай вазндаги товарлар интернет-дўкон буюртмаларининг 86%га яқинини ташкилэтади”, - дейди компания бош директори Жефф Безос “CBS” телеканалига берган интервьюсида. Етказиб беришишлари интернет-дўкон омборхоналаридан 10 мил (тахминан 16 км) радиусда амалга оширилади. Бунда буюртманирасмийлаштиришдан товарни олишгача бўлган максимал вақт 30 дақиқани ташкил этади. Ҳаво орқали етказиббериш ишларига пуллик Prime дастури ҳам киритилади, унинг ёрдамида обуначилар ўз харидларини буюртмаданкейин икк кун давомида олишлари мумкин бўлади.\nБезоснинг сўзларигакўра, ҳозир “Amazon” лойиҳанингтехник томони устида ишламоқда, бундай етказиб бериш тизимини амалга ошириш тўрт-беш йил вақтни олади. Айнипайтда компания учувчисиз дронларнинг парвозига рухсат олиш мақсадида АҚШ Федерал фуқаро авиациясибошқармасига мурожаат қилишга ҳам улгурган.


Канадада Ўзбекистонлик оила ўз шахсий самолётида ҳалокатга учради - Namanganliklar.uz\nКанадада Ўзбекистонлик оила ўз шахсий самолётида ҳалокатга учради\nЎзбекистонлик Отабек ва унинг оиласи 27 ноябр куни ўзларининг олти кишилик хусусий учоғида Торонтодан 200 км шарқда ерлашган Кингстон шаҳрига учиб, манзилга бир километрча қолганида қулаб тушишди. 7 киши вафот этди. Улар орасида 3 нафар бола бўлган. Бу ҳақда Канадада яшаётган колумнистимиз Бахтиёр Шоҳназар хабар бермоқда.\nҲаво булутли ва жуда кучли шамол эсаётган бўлган. Ҳозирча учоқ нега қулагани сабаби айтилгани йўқ.\n«Отабек билан ўтган март ойида Чикагода ўтказилган Наврўз байрамида танишиб, гаплашгандик. Мен унга ўғлим учувчилигини айтсам, «менинг ҳам учоғим бор, Ҳюстондан ўзим учиб келдим» деганди.\nРаҳматлик жудаям хайрсевар киши эканлигини эшитгандим.\nУчоқ ҳалокатида Отабекнинг хотини, ўғли, қизи ва Торонтода яшовчи қариндоши Аллоҳнинг раҳматига қовушди.\nЯқинларига сабр-тоқат беришини, жойллари жаннатда бўлишини дуо қилиб қоламиз» деб ёзди Бахтиёр Шоҳназар.\nKnopka.ca сайтининг ёзишича, ҳалокатга учраган Piper PA-32R енгил моторли самолётини излаб топишга бир неча соат сарфланди. Самолёт етиб бориш қийин, ботқоқ ерга қулаган.\nСўнгги маълумотларга кўра, Piper PA-32R самолёти АҚШда рўйхатдан ўтказилган, Баттонвил аэропортидан Торонтога йўналган.\n3 124 Ko'rishlar\nШавкат Мирзиёев қўшни давлатлар раҳбарлари билан учрашди\nОдил Аҳмедов Хитойда қанча маош олишини биласизми?