Мирзаали Муҳаммаджонов. Ер, пахта, тақдир (1989) - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотҚайта қуриш даври матбуотиМирзаали Муҳаммаджонов. Ер, пахта, тақдир (1989)\nЧоп этилган 19.11.2021 05.04.2021 МуаллифZiyouz.uz\nКейинги 25—30 йил мобайнида Ўрта Осиёнинг ҳамма жойларида бўлгани каби, Ўзбекистонда ҳам сув ва ердан фойдаланишда пала-партишликлар содир бўлди. Бунинг оқибатида республиканинг табиий-иқтисодий ҳолатига путур етди. Ўрта Осиё шароитида ўта танқис бўлиб турган сув ва ҳавонинг саноат чиқиндилари билан ифлосланиб бораётганлиги аҳоли саломатлигига ҳам зиён етказмай қолмади, тупроқ унумдорлиги ва қишлоқ хўжаликларининг маҳсулдорлиги сезиларли даражада камайиб кетди. Келтирилган иқтисодий зарар миллиард-миллиард сўмларни ташкил этади, ижтимоий ва маънавий зарарнинг-ку ҳисоби йўқ.\nЎрта Осиёдаги барча иттифоқдош республикалар сингари Ўзбекистон ҳам ниҳоятда қулай табиий иқлим шароитларига, юксак самарадорлик имкониятларига, айниқса, меҳнат ресурсларига эга. Сўнгги ўн беш йил мобайнида ишлаб чиқариш фондлари 3,9, энергетика қуввати 2,1, шу жумладан тракторларнинг умумий қувватлари 8,2, минерал ўғитлар таъминоти 1,7 баравар ўсди. Суғориладиган майдонлар эса, кейинги икки беш йиллик оралиғида 900 минг гектаргача кенгайиб кетди.\nҚишлоқ хўжалигидаги ишлар замонавий фан ютуқларига таянган ҳолда олиб борилса, ҳар гектар пахта хомашёси — 45—50 центнер, беда пичани — 250—270, силосбоп маккажўхори — 700—800, маккажўхори дони — 80—100, сабзавот ва полиз экинлари — 600—800, узум — 250—280 центнер, кузги бошоқли экинлар ва маккажўхори такроран экилганида эса, суғориладиган ҳар бир гектар ердан 130— 140 центнердан дон ҳосили етиштириш мумкин. Чорвачилик маҳсулотларидан эса, суғориладиган 100 гектар ер ҳисобига 130—140 центнердан гўшт, 800—850 центнердан сут етиштириш имкониятлари мавжуд.\nБуларнинг барчаси Ўрта Осиёда суғориладиган ер майдонлари қишлоқ хўжалиги экинларининг ҳосилдорлиги ва чорвачилик маҳсулдорлиги имкониятлари беқиёс ва чексиз эканлигидан далолат беради. Юқорида баён қилинган кузатишлар шу нарсани кўрсатадики, Ўзбекистон 20—30 миллион кишинигина эмас, балки ундан бир неча баравар кўп аҳолини бемалол тўйдириб-кийдириши, бундан ташқари, умумиттифоқ фондига ҳам самарали ҳисса қўшиши мумкин.\nБироқ ана шу имкониятлардан фойдаланиш ниҳоят даражада қониқарсиз. Республикада қишлоқ хўжалиги соҳасида олиб борилаётган ишлар самарасиз, бу ерда ғўза ҳукмронлигига, ўйламай-нетмай ерларни кенгайтиришга хуруж қўйилган, меҳнат унумдорлиги ҳамда аҳоли жон бошига қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг асосий турларини етказиш бўйича даромад ва истеъмол даражаси йилдан йилга пасайиб бормоқда ёхуд бир жойда депсиниб қолмоқда. Миллий даромад аҳоли жон бошига республикада атиги тўрт минг сўмни ташкил этади, ҳолбуки, мамлакат бўйича бу борадаги ўртача кўрсаткич саккиз минг сўмга тенг. Барча жиҳатлари устун бўлган ўлкамиз аҳолиси эса бутун мамлакат аҳолисига нисбатан гўшт, сут, сабзавот, мева, узум ва бошқа қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини 2—2,5 баравар кам истеъмол қилаяпти. Расмий маълумотларга кўра, республикамиз қишлоқ хўжалиги аҳолиси йилига киши бошига 8 килодан ёки РСФСР аҳолисига нисбатан 8 баравар кам гўшт истеъмол қилаяпти.\nҲозирги пайтда Ўзбекистон колхозлари ва совхозлари пахта хомашёси ва беда пичанидан икки баравар, силосбоп маккажўхори ёки жўхоридан 4—5, уларнинг донидан 2,5, сабзавот ва полиз экинларидан 3—4, мевадан 5 баравар, узум, гўшт, сут етиштиришдан 4 баравар кам ҳосил етиштирмоқдалар. Ҳолбуки, бизнинг тупроқ-иқлим шароитимизда йилига уч марта сабзавот ҳосили етиштирса бўлади. Республика хўжаликларининг учдан бири зарарига ишлаяпти, 40 фоизининг рентабеллиги 15 фоиздан ошмайди. Кўплаб колхозчи ва совхоз ишчиларининг оилалари қашшоқликда яшамоқдалар. Қишлоқ хўжалигида банд бўлган ҳар киши бошига маҳсулот даражасида икки баравар, АҚШга қиёсан эса, ўн баравар кам маҳсулот ишлаб чиқарилаяпти.\nАкадемик Мирзаали Муҳаммаджонов\nАйниқса, республикамизнинг асосий соҳаси бўлган пахтачилик аҳволи чинакамига жиддий ташвиш уйғотмоқда. Пахта ҳосилдорлиги паст. Республика 1988 йили кўп йиллардан буён биринчи марта пахта сотиш планини бажаришга муваффақ бўлди, ҳосилдорлик гектар бошига 26 центнерга етди, бу — аввалги йилдагига нисбатан 3 центнер ортиқ, 1980 йилга нисбатан эса 3,5 центнер камдир, давлат омборларига 5 миллион 360 минг тонна пахта хомашёси етказиб берилди.\nАгросаноат комплексининг бошқа тармоқларида ҳеч қандай ўзгаришлар содир бўлмади. Озиқ-овқат Программасини бажариш ва аҳолини муҳим истеъмол маҳсулотлари билан таъминлаш масалалари ҳамон ташвишли даражада. Қишлоқ хўжалигида маҳсулот ишлаб чиқариш миқдорининг ўсиши сўнгги икки йилда республика аҳолисининг табиий ўсиш суръатини зўр-базўр қопламоқда. Кўриниб туриптики, республика меҳнаткашларининг моддий аҳволи яхшиланаётгани йўқ.\nБуларнинг барчаси республикамиз иқтисодий ва ижтимоий муносабатларда оғир аҳволда эканини, экологик жиҳатдан эса, Иттифоқда аянчли ўринлардан бирини эгаллаб турганлигини кўрсатади.\nТабиий суратда, бундай аҳволдан чиқишнинг чора-тадбири борми, деган савол туғилади.\nҲа, бор. Бунинг учун энг аввало республика қишлоқ хўжалигини илмий асосга кўчириш лозим. Колхозлар ва совхоларимиз, шу пайтгача бўлганидек, бир томонлама ривожлантирилмасдан, уларнинг ҳар томонлама равнақ топишини таъминламоқ керак. Қишлоқ хўжалик экинлари хилини қанча кўпайтирсак, ернинг табиий тузилишини асраб қолсак, уларнинг ҳосилдорлигига, ўсимлик дунёси ҳамда қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришининг туб самарадорлигига эришган бўламиз. Хўжаликларнинг майдонларида бир хил экинни сурункали экаверишга зўр бериш жуда зарарлидир. Бундай ихтисослаштириш, эртами-кечми, тупроқни толиқтиради, кучини олади, турли зараркунандаларнинг пайдо бўлишига, юқумли касалликларнинг кенг тарқалишига, бегона ўтларнинг кўпайишига ва бошқа кўнгилсиз ҳодисаларга сабаб бўлади, пировардида эса, ихтисослаштирилган экиннинг ўзига қирон келади. Қишлоқ хўжалигида бир хил экин экишга хуруж қўйган кўплаб мамлакатларнинг аччиқ сабоқлари бизга ибрат бўлмоғи лозим. Энг кўнгилсиз ҳодисалардан бири айнан бизнинг шароитимизда рўй бераётганлигидан кўз юмолмаймиз. Юқумли вилт касаллиги, қишлоқ хўжалиги зараркунандалари, такрорий шўрланиш, ернинг ботқоққа айланиши, ҳосилдорлиқнинг камайиб кетиши йилдан-йилга кучаймоқда.\nШунинг учун ҳам деҳқончиликда ихтисослашиш меъёрида бўлиши керак. Ана шу муносабат билан соҳа структурасини тубдан қайта кўриб чиқиш, ҳар бир хўжаликда унинг мувозанатини сақлаш зарур. Бу — қишлоқ хўжалигини илмий асосда юксак маданият билан юритишнинг қонуний талабига айлантирилмоғи шарт. Ғўзани асосий экин сифатида мақсадга мувофиқ деб билишдан ташқари, чорвачилик, ипакчилик, боғдорчилик, узумчилик, сабзавотчилик кенг суратда ривожлантирилмоғи, шунингдек, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини қайта ишлаш ва сақлаш, қурилиш материаллари ишлаб чиқариш, маданий-маиший хизмат соҳаларига эътиборни кучайтириш лозим.\nРеспубликамизда ғўза ва шоли экинларининг ҳукмрон мавқега эгалиги хўжаликларни айнитди, жамоат ва шахсий чорвачилик равнақига тўсқинлик қилиб қолди. Натижада суғориладиган 100 гектар ер майдонига 41 бош қорамол, шу жумладан 11 та сигир тўғри келади, холос. Хўжаликларнинг 37 фоизида сигир, 50 фоизида қўй зоти йўқ. Умуман олганда, республикамизда аҳоли жон бошига 20,7 килограмм гўшт, 132 литр сут тайёрланади, бу борада мамлакатдаги ўртача рақам муқобил равишда 64 ва 341 ни ташкил этади.\nБир сўз билан айтганда, тўла хўжалик ҳисобига ва ўз-ўзини маблағ билан таъминлашга ўтиш шароитида ишлаб чиқаришни бошқарадиган бош ўзак бозор ва маҳсулот коньюктурасидир. Бу — ҳар қандай йўл билан маҳсулот ишлаб чиқариш «принципи»ни инкор этади ва маълум экин ҳукмронлигига чек қўяди. Бу, ўз навбатида, экин майдонлари структурасини тубдан ўзгартиришни тақозо этади. Ҳамма соҳалар бўйича равнақ топаётган айрим илғор хўжаликлар тажрибаси шуни кўрсатмоқдаки, пахтачилик хўжаликларида ғўза экинларига эллик фоиз ер ажратишнинг ўзи кифоядир. Ана шу асосда, биз, беда ва бошқа озуқа экинларига 30—35, уруғли дон экинларига (маккажўхори, шоли…)га 6 фоиз, сабзавот, полиз, боғ ва узум учун 8 фоиз ўрмон иҳоталари ва тутзорлар учун 6 фоиз ер ажратиш маъқул, деб ҳисоблаймиз. Бу структурани табақалаштирилган ҳолда амалга ошириш зарур. Масалан, тупроқнинг мелиоратив ҳолати кўнгилдагидай бўлмаган хўжаликларда умумий ернинг 40—45 фоизини, шўрланмаган ҳосилдор ерларда эса 55—60 фоизини пахта учун ажратиш мумкин.\nҒўзадан холи бўлган майдонларда бутунлай алмашлаб экишни жорий этиш ва ернинг мелиоратив ҳолатини тубдан яхшилаш лозим. Шунда биз республика аҳолисини чорва маҳсулотларининг асосий турлари ва мева-сабзавот билан асосан таъминлаймиз. Бундан кейинги пахтачилик ривожи фақат ҳосилдорликни ўстириш ҳисобига бўлмоғи керак. Илмий жиҳатдан асосланган алмашлаб экиш ва ерга ишлов беришнинг интенсив технологиясини жорий этиш билан деҳқончиликнинг янги системасини ўзлаштириш туфайли, шунингдек, бўшаган моддий-техника ресурсларининг бир қисмини бошқа соҳаларга жалб этиш ҳамда ижара пудратига ўтиш туфайли 1,4—1,5 миллион гектар суғориладиган майдонларда пахта ҳосилдорлигини ўртача гектар бошига 35 центнерга етказиш ёки 1995—97 йилларда 5,2—5,3 миллион тонна пахта етиштириш имконияти юзага чиқади.\nУмумиттифоқ меҳнат тақсимотида ва республикамизнинг иқлим шароитларига кўра, пахта етиштириш бизнинг бурчимиз эканлигини яхши англамоғимиз керак. Пахтачилик авлод-аждодларимизнинг бизга қолдирган мероси бўлиб, деҳқонларимизнинг меҳр қўйган соҳаси ва ҳунаридир. Пахта ишлаб чиқаришни ўстира бориш ва мамлакатни мазкур хомашё билан таъминлаш — республика экономикасининг асосий манбаидир. Ҳамонки, биз пахта етиштириш билан машғул эканмиз, республикамиз аҳолисининг дон маҳсулотларига ва қисман чорва маҳсулотларига бўлган эҳтиёжи иттифоқ фонди ҳисобидан таъминланмоғи керак.\nСуғориладиган пахта майдонларини ва пахта сотиш планини қисқартириш хоҳиш-иродамиз ифодаси эмас, балки ҳаётий заруратдир, зеро ғўза экини ҳукмронлиги республика хўжаликлари учун фожиавий бўлиб, иқтисодий ва экологик жиҳатдан оғир оқибатларга олиб келади. Буни ҳамма, жумладан СССР Давлат плани ва Давлат агросаноати ҳам яхши англайди. Лекин бу катта мавқега эга бўлган ташкилотлар республикага ўз иродасини ўтказиш, зарарли одатга айланган «ўта марказлаштириш» истагидан воз кечишга ўргана олмаётирлар. Бу йил ҳам пахта сотиш юксак планлари белгиланди, демак, ғўза экини ҳукмронлиги яна аввалгидай сақланиб қолаверади. Ҳамма кулфат шундаки, бу борада қанчалар кўп гапирмайлик, амалда ҳеч қандай иш қилинмаётир. Республикамиз раҳбарлари, энг аввало ЎзССР Министрлар Совети марказ иродасига маҳкам боғланиб қолганлар. Ахир КПСС Марказий Комитети ва СССР Министрлар Советининг Оролни асраб қолиш ҳақида 1988 йилнинг 20 сентябрида қабул қилган қарорини бажаришимиз керак-ку.\nМазкур қарорда, жумладан, қуйидаги вазифалар олға сурилган эди:\n«Орол денгизи ҳавзасида қишлоқ хўжалик ишлаб чиқаришини тармоқлар ривожини мақбул йўлга солишни, ҳадеб пахта ва шоли етиштираверишни тугатишни, тупроқ ҳолати ёмонлашувини бартараф этишни, чорвачиликни жадал ривожлантириш учун мустаҳкам озуқа базасини яратишни кўзда тутувчи қатъий илмий асосга ўтказиш вазифаси қўйилди. Шу мақсадда ўн учинчи беш йилликда қишлоқ ҳўжалигини юритишнинг тупроқни муҳофаза қиладиган ва ресурсларни тежайдиган зона системалари ишлаб чиқарилсин ва жорий этилсин».\nКўриниб туриптики, қарорда ҳамма нарса аниқ-равшан баён этилган. Пахта майдонларини ва пахта сотиш планини қисқартирмасдан туриб, ғўза экини ҳукмронлигига чек қўйиш мушкул. Истиқболда пахтачилик тармоғини самарали ривожлантириш учун ҳам ана шу вазифани амалга ошириш лозим. Эндиликда иттифоқдош республикалар планлар ва бошқа масалаларни ишлаб чиқишда фаол иштирок этишлари керак, деб айтди ўртоқ М. С. Горбачев.\nҲозирги пайтда республика 4,1 миллион гектар экин майдонларига эга бўлиб, шундан 3,4 миллион гектари суғориладиган ерлардир. Бундан бир миллион гектарга яқин майдон кам ҳосилли, 600—700 минг гектари эса, шағалли, заранг, тик адирлар, ўта шўрланган ва қум аралаш ерлардир. Турғунлик йилларида қандай қилиб бўлмасин шон-шарафга эришиш мақсадида бу ерларга пахта экилаверди ва ҳозир ҳам давом этмоқда. Мазкур майдонлар гектарига 5—10 центнердан, нари борса, 18— 20 центнердан пахта беради. Бундан ташқари, бу ерлар жуда катта сув миқдорини ва сарф-харажатларни тақозо этади ва хўжаликларга фақат зиён келтиради, холос. Мазкур ерларда бундан буён ҳам ғўза экишни давом эттиравериш — республикани ҳолдан тойдиришга, Озиқ-овқат Программасини бажариш вазифаларини тўла барбод қилишга ва Оролнинг қисматини янада оғирлаштиришга олиб келади.\nАйтганларимизни кўплаб мисоллар билан асослаб беришимиз мумкин. Масалан, Фарғона область, Боғдод район, «Большевик» колхозининг 2-бригадаси шағалли ерларда деҳқончилик қилиб, энг қулай келган йилда 51 гектар майдоннинг ҳар гектаридан 11 центнердан пахта ҳосили етиштирди, ҳолбуки, белгиланган план 21 центнер эди. Қадимдан суғорилиб келинган ерларда деҳқончилик қилаётган бригада эса гектаридан 30,7 центнердан ҳосил етиштирди. Агар шағалли ер 12 марта суғорилган, 10 марта культивация қилинган бўлса, одатий ерда бу — муқобил равишда, 6 ва 5 мартани ташкил этади. Бир центнер пахта хомашёсининг таннархи шағалли жойларда план бўйича 48 сўм бўлишига қарамасдан 83 сўмга тушди.\nҚува районидаги собиқ Жданов номли колхоз раиси ўртоқ Юсуповнинг айтишича, деҳқончилик қилинадиган 2 минг 36 гектар ернинг 470 гектари шағалли, 320 гектари эса, соф қумлик аралаш майдонлардан иборат бўлиб, асосан пахта етиштирилади, ҳосилдорлик ниҳоятда паст, пахта таннархи жуда юқори, 15 мартагача суғоришга тўғри келади, ҳар бир суғоришда 1200—1300 кубометр сув сарфланади, 15—16 марта культивация қилинади, ҳолбуки, шу жойларда боғлар ва узумзорлар барпо қилинганида эди, бутун ёз давомида 1—2 марта суғоришнинг ўзи кифоя эди.\nМазкур районнинг Муса Шербўтаев раислик қилаётган «Коммунизм» колхозида ҳам аҳвол шундай.\nФарғона областида ҳаммаси бўлиб 312 минг гектар майдонда деҳқончилик қилинади, бунинг 54 минг гектари шағалли ва тошлоқ, 53,3 минг гектари қумоқ ва қум аралаш, 40 минг гектари адирлардан иборат.\nАҳоли жон бошига энг кам ер майдони тўғри келадиган Андижон областида ғўза экини ҳукмронлиги яққол кўзга ташланиб туришига қарамай адирлардан, шағалли ерлардан, барханлардан пахта учун ўн минглаб гектар майдон ўзлаштирилди. 28 минг гектар майдоннинг пахта ҳосилдорлиги гектар бошига асосан 12—20 центнердан иборат. Бу ерлардаги бир центнер пахтанинг таннархи гектарига 120(!) сўмни ташкил этди, сув сарфи эса уч мартадан зиёд. Адирларни такрор-такрор суғориш оқибатида қадимдан суғориб келинаётган майдонларда ботқоқланиш, шўрланиш ҳоллари юз берди.\nНаманган областида эса, адирлар, шағалли майдонлар 54 минг гектарга яқин майдонни ташкил этади.\nСирдарё областининг Меҳнатобод районида ўта заранглашган 20,3 минг гектар майдонга чигит қадалади. Совхозлар янги ташкил топган 1976 йилда ҳосилдорлик гектар бошига 7,2 центнерни ташкил этган бўлса, 1987 йилга келиб атиги 11 центнерга, ўтган йили эса 13 центнерга кўтарилди. Фақат еттита совхознинг ўзигина 1981—1986 йилларда пахтачиликдан давлатга 75 миллион сўм зарар келтирди, бир центнер пахта хомашёсининг таннархи район совхозларида 159 сўм 79(!) тийинга етди. Ялпи пахта ҳосили етиштириш учун ҳар қандай ноқулай ер шароитларига қарамасдан, давлатга қанчалар зиён келтираётгани очиқ-ойдин кўриниб турибди. Бундай заранг ер майдонлари, Марказий Фарғонада ҳам, Зарафшон воҳасида ҳам анчагина.\nУ ёки бу сабабларга кўра, асосан тупроқ ва иқлим шароитларининг ноқулайлиги Зомин, Янгиер, Муборак, Усмон Юсупов, Қўнғирот, Чимбой, Когон ва бошқа районларда қатор йиллардан буён жуда кам (гектарига 8—20 центнердан) пахта ҳосили етиштирилмоқда. Иқтисодий жиҳатдан фойдали экинларни эмас, балки ерларни ғўза экини ҳукмига боғлаб қўйиш республикани молиявий жиҳатдан оғир аҳволга солиб қўйди.\nЎзбекистон ССР Агросаноат Давлат комитети ер тузилиши бошқармасининг 1987 йил 1 январгача бўлган маълумотларига кўра, республикада 321,5 минг гектар ерда; жумладан 238 минг гектар ўта шўрланган ерларда, капитал таъмирлаш ва мелиорация ишларини амалга оширмасдан туриб, ҳеч қандай қишлоқ хўжалиги экинлари экиб бўлмайди.\nЮқорида келтирилган далиллар ғўзага ажратилган экин майдонларини камида 600 минг гектарга қисқартириш ва бу чора-тадбир билан қишлоқ хўжалигида юзага келган оғир аҳволни соғломлаштириш мумкин ва лозим, деган фикримизни тасдиқлаш учун асос бўлади.\nҚишлоқ хўжалнгида ғўза экинларини қисқартириш билан боғлиқ тармоқ структурасини қайта кўриб чиқиш, яъни ғўза ҳукмронлигига чек қўйиш умумий даромаднинг камайишига олиб келмайдими?\nЙўқ, албатта. «Савай» совхозининг мутахассислари мураккаб оғир аҳвол юзага келгани муносабати билан тармоқ структураси ва суғориладиган майдонлар структурасини қайтадан кўриб чиқиб, алмашлаб экишда пахта ҳиссасини 40 фоизга келтирдилар, бу — хўжаликнинг умумий даромади беш йил ичида 13 миллиондан 21,5 миллион сўмга кўтарилади демак.\nБизнинг ҳисоб-китобларимизга қараганда эса, қисқартирилган экин майдонларига асосан сув сарфи кам талаб қиладиган экинлар экиш эвазига 4 миллиард кубометр сув иқтисод қилиб қолинади. Ана шундай майдонларда ўрик, узум, анор каби меваларнинг сифат жиҳатидан янги навларини кўпайтириш, маълум шароитларда эса, қовун ўстириш зарур. Саноат негизида уларни қуритиш, қайта ишлаш ва қадоқлашни ташкил этиш орқали республикамиз жаҳон бозорида бемалол рақобатга киришиши ва етарли миқдорда валюта даромадини таъминлаши мумкин. Бунинг учун суғориладиган ерларда алмашлаб экиш жараёнини тубдан қайта кўриб чиқмоқ лозим.\nБизнинг фикримизча, пахтачилик хўжаликларида янгича алмашлаб экишни жорий этиш учун бир йил давомида мелиоратив ҳолати яхшиланган ёхуд озуқа экинлари билан банд бўлган майдонларда уч йил давомида беда пичани етиштирилиши, 2—3 йил пахта экилиши, сўнгра бу ерлар ғалла ёки дуккакли ғалла экинлари билан банд бўлиб, кейин яна 2—3 йил давомида чигит қадалиши керак. Хўжаликнинг табиий шароитларига қараб, у ёки бу хил экинлар ҳиссасини қамраб олган бошқача схемалар қўлланилиши мумкин. Алмашлаб экиш, схемалар ва экин турларини мақсадга мувофиқ танлаш масалалари ниҳоятда муҳимдир. Шунинг учун ҳам яқин муддат ичида республикамизда махсус агрономия мутахассислари кенгаши ўтказиш, бу масалаларни батафсил муҳокама қилиш ва хўжаликлар учун муқобил тавсияларни ишлаб чиқариш зарурдек туюлади. Агрономиянинг муҳим масалалари муҳокамасига бағишланган кенгашлар 60-йилларга қадар мунтазам ўтказилиб турилар эди, афсуски, бу тажриба кейинчалик батамом унутиб юборилди.\nПахтачилик хўжаликларидаги майдонларнинг тахминан ярми юқумли вилт касаллиги ва бошқа касалликлар билан зарарланган, қолган ярми эса, шўрланиш, ҳаддан зиёд заҳарли кимёвий дориларни қўллаш туфайли ҳолдан тойган. Ҳозирча илм-фан ана шу иллатларга қарши курашнинг қатъий методларини ишлаб чиқа олганича йўқ. Бироқ, тупроқни ана шу балолардан батамом халос этишга қодир бўлган, синовдан ўтган халқ усули мавжуд. Бу — шоли экинидир. Гап шундаки, вилт ва бошқа зараркунандаларни қўзғатувчилар кислород билан озиқланадилар ва кўпаядилар, далалар узоқ муддат шолизор каби сув билан бостириб қўйилганида эса, бошқача жараёнлар содир бўлади, яъни тупроқда кислородсиз яшай оладиган микроорганизмлар вужудга келади ва кўпаяди. Ана шу микроорганизмлар барча зарарли ҳашоратларни жумладан вилт қўзғатувчиларини ҳам батамом ўлдиради. Бундан ташқари, бир йил, кўпи билан икки йил давомида шоли ҳосили етиштирилиши натижасида тупроқ шўри тўла-тўкис ювилади, ҳатто пестицидларнинг юқидан ҳам халос бўлинади. Шунинг учун ҳам шоли — мелиоратив жиҳатдан самараси юксак, тозаловчи ва касалликлардан фориғ этувчи экиндир. Бизнинг шароитимизда тупроқ шўрланиши ва вилт билан касалланишига қарши самаралироқ кураш учун бундан зўрроқ экин ва бундан фойдалироқ усул йўқ.\nБизнинг деҳқонларимиз қадим-қадимдан шолининг ана шу афзалликларидан устакорлик билан фойдаланиб келган эдилар, афсуски, халқ яратган усулни биз аллақачонлар унутиб юбордик. Ўрта Чирчиқ районидаги Охунбобоев номли колхоз раиси Миразиз Рўзиматов хозирги пайтда ана шу тажрибадан кенг фойдаланиб, 130 гектар ерга шоли экди ва ҳар гектар ердан 75—80 центнердан ҳосил олмоқда. Сўнгги пайтларда Хоразм областида шоликорликка ихтисослашган хўжаликлар майдонининг бир қисмига пахта экилди ва бу яхши натижалар берди.\nРеспубликамиз шароитида шолизорлардан фақат озуқа экинлари етиштириш учунгина эмас, ерларнинг мелиоратив ва санитария ҳолатини яхшилаш йўлида фойдаланиш зарур.\nҲозирги пайтда республикамизда асосан Қорақалпоғистон АССР ва Хоразм областининг ихтисослашган хўжаликларида 170 минг гектар майдонга шоли экилади. Фақат уруғчиликка мўлжалланган хўжаликларнигина қолдириб, шоличиликка ихтисослашган хўжаликларни тугатиш масаласи кун тартибида кўндаланг турибди. Шоли экинларини пахтачилик ва сабзавотчилик хўжаликларида жойлаштириш мақсадга мувофиқдир. Шолизорларнинг ёппасига касалликка чалиниши ва ихтисослашган хўжаликларда йилдан-йилга ҳосилдорлик камайиб боришини бартараф этиш учун юқорида биз айтган йўл энг қулайи эканини кўрсатмоқда.\nАлбатта, шолизорларни ариқ-зовур тармоғи яхши ишлайдиган хўжаликлардагина барпо этиш лозим.\nПахтачиликка ихтисослашган хўжаликларда шолизорлар барпо этиш суғориш учун қўшимча сув талаб қилмайди, қисқаси, бу — ҳамма жиҳатдан қулайдир.\nЕрдан фойдаланишда пудрат системаси тобора кенгроқ ёйилмоқда, шу муносабат билан алмашлаб экишни ташкил этиш ва ўзлаштириш шаклла.ри ҳам ўзгариб бормоқда. Эндиликда ерларни ижарага бериш ва оилавий пудратлар ташкил этилиши муносабати билан ижарачилар ва оилавий пудратчилар асосида экиндан ташқари алмашлаб экишни жорий этиб, бошқа экинлардан ҳам фойдаланишлари мумкин ва шарт. Бу — чорва молларига эга бўлиш, сабзавот-полиз экинлари ишлаб чиқариш учун ҳам зарурдир.\nШу билан бирга ердан фойдаланишнинг пудрат системаси замирида битта хавф мавжуд, у ҳам бўлса, айрим ижарачилар иложи борича кўпроқ фойда олишга хуруж қилиб, ернинг бор шарбатини тортиб олишлари ва ҳосилдорликка зарар етказишлари мумкин.\nШуни ҳам таъкидлаш лозимки, алмашлаб экишни тезроқ жорий этиш ва ўзлаштириш йўлида Ўзбекистон ССР Олий Совети ва республика ҳукумати қарорлар қабул қилган ва бунга жавобгарлик белгиланган эди. Бу қарорлар рамзий бўлиб, йўл қўйилган камчиликлар учун ҳеч ким ҳеч қачон жазо олгани йўқ. Ундай ҳолатга йўл қўйилмаслиги керак.\nАлмашлаб экишни ўзлаштириш ва тупроқ ҳосилдорлигини кўтаришнинг анчагина самарали усуллари мавжуд. Бу борада айрим социалистик ва капиталистик мамлакатларнинг тажрибаси ибратли. Масалан, Австралия парламенти ер ресурслари ва тупроқни муҳофаза қилиш ҳақида қарор қабул қилган бўлиб, унга биноан бутун мамлакат бўйлаб фермерлар ва ҳукумат вакилларидан иборат район маслаҳат комитетлари тузилган. Мазкур комитетлар зиммасига тупроқ бузилишининг олдини олиш учун унинг ҳолатини ўрганиш ва тадбирлар ишлаб чиқиш вазифалари юкланган. Ўз фаолияти билан ернинг табиий ҳолатига зарар етказаётган фермерлар йўл қўйган камчиликларни йўқотиш учун тавсияномалар билан бирга огоҳлантириладилар. Езма равишда берилган ана шу огоҳлантиришга бўйсунмаганларга икки минг доллар маблағ ҳажмида жарима солинади. Бизга мос тушадиган ана шу йўсиндаги қандайдир қонун қабул қилиниши ҳақида ўйлаб кўриш керак.\nАлмашлаб экишни ўзлаштириш ва ер ресурсларини муҳофаза қилиш бўйича етилиб қолган бу ва бошқа масалаларни республикамиз меҳнат аҳлининг моддий ва маънавий манфаатларига биноан ҳал этиш кечиктириб бўлмайдиган вазифалардан биридир.\n«Гулистон» журнали, 1989 йил, 4-сон\nРукнларҚайта қуриш даври матбуотиТегларҚишлоқ хўжалиги, Мирзаали Муҳаммаджонов\n← Аввалги Аввалги Чингиз Айтматов. Шохдор она буғу ривояти\nКейинги → Кейинги: Бердиали Имомов. Кўп қиррали санъаткор (1990)


“Суд тизими Ўзбекистонда қандай ишлаяпти?” – Jurnalist\nR S2020-07-14T07:58:47+05:0014 Iyul, 2020|Умумий янгиликлар|\n“Таҳлиллар бугунги кунда юртимизда минг долларлик ялпи ички маҳсулот яратиш учун ривожланган давлатларга нисбатан 2-3 баробар кўп энергия сарфланаётганини кўрсатяпти. Нефть маҳсулотларига йиллик талабнинг 44 фоизи импорт ҳисобидан қопланмоқда. Ҳолбуки, иқтисодиёт тармоқларида энергия самарадорлиги чораларини кучайтириш ҳисобидан икки йилнинг ўзида 3,3 млрд. кВт.с электр энергияси ва 2,6 млрд. кубометр табиий газ, 16,5 минг тонна нефть маҳсулотларини тежаш имконияти мавжуд…”\n“Янги Ўзбекистон” газетасида эълон қилинган “Самарадорлик ва тежамкорлик — тараққиётнинг қўш қаноти” сарлавҳали мақолада ана шундай мулоҳазаларни ўқишингиз мумкин. Хусусан, муаллиф — Рауф Нуруллаевнинг ёзишича, бундан тўрт-беш йил олдин қуёш, шамол, биогаз, кичик гидроэлектрстанциялар каби қайта тикланувчи манбалардан фойдаланиш тугул лойиҳалашнинг ўзи олисдаги орзу бўлиб туюларди. Мана, эндиликда, шундай станциялардан ўз эҳтиёжлари учун ишлаб чиқарилган ортиқча электр энергияни кафолатланган тарзда сотиб олиш бўйича тарифлар ҳақида сўз бормоқда…\n“Халқ сўзи” газетасида “Ижтимоий муаммолардан холи жамиятда маънавий ва жисмоний иммунитет мустаҳкам бўлади” сарлавҳаси остида туркум мақолалар чоп этилган. Унда бугунги пандемия шароитида мамлакатимизда аҳоли ва тадбиркорларни қўллаб-қувватлаш, камбағалликни бартараф этиш борасида амалга оширилаётган ишлар таҳлил қилинган. Уларнинг аҳамияти ҳақида юртдошларимизнинг фикр-мулоҳазалари берилган. Материалда қайд этилганидек, бугун бутун дунё иқтисодиётида ўзгариш кузатилмоқда — аксарият ишлаб чиқариш корхоналари фаолиятини тўхтатган, хизмат кўрсатиш соҳаси хизматларига талаб эса йўқ. Одамлар ишсиз, демак, даромадсиз қолмоқда. Шундай экан, нима қилмоқ керак? Бу саволга шу йилнинг 8 июль куни Президентимиз раислигида ўтказилган видеоселектор йиғилишида аниқ ва лўнда жавоб берилди: кичик бизнес ва тадбиркорликка қулай муҳит яратиш бугунги пандемиядан кучли бўлиб чиқишнинг бирдан-бир йўлидир.\n“Далилларни қийноқ усулларини қўллаган ҳолда тўплаш ҳолатлари бўлгани ҳеч кимга сир эмас. Аммо бу масалани очиқ-ойдин айтиш билан чекланмай, бунга барҳам бериш талаби шахсан давлат раҳбари томонидан қўйилаётгани учун ҳам бу борада ижобий ўзгаришлар сари қадамлар қўйилди. Қийноқлар қўлланилиб олинган далилларни мақбул ҳисобламаслик ҳақида қонунчиликка ўзгартиш ҳам киритилди” — дейилади “Инсон ва қонун” газетасида берилган “Суд тизими Ўзбекистонда қандай ишлаяпти?” номли давра суҳбатида. — Материалда айтилишича, бундай ҳолатлар ҳақида илгари оммага маълум қилинмагани учун ҳам бу мавзуда баҳс-мунозаралар бўлмасди. Ҳозир эса жамиятдаги очиқлик туфайли шундай ҳол рўй берса, бу жамоатчиликка маълум бўлмоқда ва табиийки, бу аҳоли томонидан қораланмоқда. Бироқ авваллари тергов жараёнлари узоқ чўзилгани учун бундай шикоятларни исботлаш имконсиз эди. Масалан, тан жароҳати етказилиб, гумондорнинг бўйнига айб қўйилган бўлса, 5-6 ойдан кейин бу иш судга келиб тушган бўлса, ўша тан жароҳатлари излари йўқолиб кетган бўларди”.\nКоронавирус пандемияси таъсиридан одамларни асраш ва тезроқ бу касалликни бартараф этиш учун Сурхондарё вилоятида ҳам барча куч ва воситалар сафарбар этилмоқда. “Ўзбекистон бунёдкори” газетасида эълон қилинган “Воҳада карантин зонаси тайёр ҳолга келтирилди” сарлавҳали материалда шу ҳақда сўз юритилган. Хусусан, газета мухбирининг хабар беришича, Термиз туманининг Қорахон маҳалласида 1000 кишини қабул қилишга мўлжалланган карантин зонаси ҳамда 100 ўринли махсус шифохона қурилиши жадал суръатларда олиб борилмоқда. Ҳозир махсус жиҳозланган контейнерлардан иборат карантин зонаси фойдаланишга тайёр ҳолга келтирилди. Якунланиш арафасида турган шифохона эса енгил конструкциялар асосида барпо этилмоқда. Умумий майдони 15 гектарни ташкил қиладиган ушбу комплексда шифокорларга алоҳида хона, жарроҳлик, жонлантириш бўлимлари, муолажа хоналари, тиббиёт бўлимларидан ташқари, карантин ҳудудига келтириладиганлардан шу ернинг ўзида таҳлил олиш учун лаборатория, дорихона, ошхона, кир ювиш бўлими, утилизация бўйича алоҳида жой ҳам қурилмоқда.


Ўзбекистонда «Спутник V» вакцинасининг 2-дозасини олиш нима учун кечикаётганига изоҳ берилди - Bugun.uz\nЎзбекистонда «Спутник V» вакцинасининг 2-дозасини олиш нима учун кечикаётганига изоҳ берилди\n16:17 | 23-08-2021\nАОКАда 23 июль куни ўтказилган брифингда Коронавирусга қарши курашиш штаби аъзоси Севара Убайдуллаева «Спутник V» вакцинасининг 2-дозасини олиш нима учун кечикаётганига изоҳ берди. Бу ҳақда «Bugun.uz» мухбири хабар қилди.\nМутахассиснинг сўзларига кўра, «Спутник V» вакцинасида вақтинчалик узилиш ҳолати келиб чиққани тўғри. Бу жараён яқин кунларда ечимини топади ва кейинги дозаси белгиланган шартнома асосида етиб келади.\n«Бу ҳолат олдиндан кўра билмаслик ёки назорат қила олмаслик эмас. Бу вакцина ишлаб чиқариш қуввати билан боғлиқдир, яъни шартнома асосида барча давлатларга тақсимот тенг бўлишини таъминлаш ва ишлаб чиқаришда узилиш бўлгани боис вакцинанинг бизга келишида узилиш ҳолати кузатилди. Бу жараён яқин кунларда ечимини топади. Албатта, бу вакцинанинг кейинги дозаси белгиланган шартнома асосида давлатимизга кириб келади», — деди Севара Убайдуллаева.\nКоронавирусга қарши курашиш штаби аъзосининг айтишича, бугунги кунда кўпгина давлатларга Россия келишув асосида бу давлатлар ўз ахолиси учун «Спутник V» вакцинаси ишлаб чиқаришини йўлга қўйишига ёрдамлашмоқда. Жумладан, Ўзбекистонда ҳам бу жараён бошланиб кетган.\n«Вакцинанинг 2-босқичини олувчилар эътибори учун, биринчи компонент ва иккинчи компонент орасида 90 кунгача оралиқ масофа бўлиши меъёр даражада ҳисобланади, албатта, ‘Спутник V’ вакцинаси яқин кунларда давлатимизга келтирилиб, бу давргача аҳолимиз кутишига эхтиёж қолмайди», — деди у.\nЭслатиб ўтамиз, аввалроқ Ўзбекистонда «Спутник V» вакцинасининг иккинчи компоненти қолмагани маълум бўлганди. Кейинчалик ушбу вакцинанинг 90 минг дозалик 2-компоненти келтирилиши ҳақида хабар берилганди.\nШунингдек, Тошкент вилоятида 10 млн дозагача «Спутник V» вакцинаси ишлаб чиқарилиши маълум қилинганди. Бундан ташқари, Ўзбекистон ҳукумати икки вакцинани давлат рўйхатидан ўтказишга розилик берганди.\n⚡Ўзбекистонда ҳайдовчилар учун енгилликлар берилди


ИШИД теракт содир этган вилоятда зилзила содир бўлди - EFFECT.UZ\n. 02:13 | 18.10.2021\nАфғонистонда теракт содир бўлган Қундуз вилоятида ер қимирлади. Бу ҳақда ФВВ Сейсмопрогностик мониторинг Республика маркази хабар бермоқда.\nМаълум бўлишича, 18 октябрь куни Тошкент вақти билан 01:12 да (17.10.2021 йил, Гринвич бўйича 20:12 да) Афғонистоннинг Қундуз вилоятида зилзила содир бўлди.\nЗилзила координаталари: 36,29 градус шимолий кенглик; 70,35 градус шарқий узунлик. Магнитуда М=4,9. Чуқурлик 185 км. Зилзила эписентри Тошкентдан 562 км жанубий-шарқда.\nҚайд этиш жоиз, 8 октябрь куни Афғонистоннинг Қундуз вилоятидаги масжидида портлаш содир бўлган эди. Ушбу портлаш натижасида 80 киши ҳалок бўлди, 100 нафар одам жароҳат олди. Ушбу терактни ИШИД бўйнига олди.\nЭслатиб ўтамиз, 12 октябрь куни Тошкент вақти билан 03:35 да (11.10.2021 йил, Гринвич бўйича 22:35 да) ер силкинишлари содир бўлган эди.\nАвгуст ойининг бошида “Толибон” Афғонистон ҳукумат қўшинларига қарши ҳужумини кучайтирди, 15 августда Кобулга кирди ва эртаси куни уруш тугаганини эълон қилди.\n"Ньюкасл"да қўрқинчли дақиқалар. "Тоттенхем" билан ўйин тўхтатилишига нима сабаб бўлди?


Муносабат: Яқин дўстлик ришталари мустаҳкамланмоқда\nЎзбек ва қирғиз халқи азалдан яхши қўшни бўлиб бир-бирига йўлдошу қўлдош бўлиб яшаб келган. Бу халқларнинг илдизини суриштириб бораверсангиз, томири бир чиқади. Шунинг учун боболаримиз қону қондош бўлиб қуда-андачилик қилиб аҳил-иноқ ҳаёт кечирган.\nИкки давлатнинг улуғ адиблари Чингиз Айтматов ва Шароф Рашидовнинг қалин дўст бўлгани ҳам ана шу руҳий яқинлик тимсолидир.\nЎзбекистон ва Қирғизистон мустақилликка эришгач, икки давлат ўртасида дипломатик муносабатлар ўрнатилди. 1992 йилнинг июлидан Тошкентда Қирғизистон элчихонаси, 1998 йилнинг октябридан Бишкекда Ўзбекистан элчихонаси фаолият юритмоқда. 1996 йил 24 декабрда икки давлат ўртасида имзоланган «Абадий дўстлик тўғрисида»ги шартнома давлатлар ўртасидаги муносабатларнинг шартномавий-ҳуқуқий асоси ҳисобланади. Давлатлар ўртасида гуманитар соҳадаги ҳамкорлик ана шу шартнома, 1994 йилнинг 16 январида имзоланган Маданият, соғлиқни саклаш, фан, таълим, туризм ва спорт бўйича ҳамкорликни чуқурлаштириш тўғрисидаги ҳукуматлараро битим, 1996 йил 24 декабрда имзоланган Маданий ҳамкорлик тўғрисидаги муассасалараро битимга мувофиқ амалга оширилади. 2005 йилгача икки давлат ўртасида икки томон учун аҳамиятли бўлган 181 ҳужжат имзоланган.\nАммо кейинги йилларда трансчегаравий дарёлардан фойдаланиш масаласида икки давлат ўртасида бир озгина тушунмовчиликлар бўлиб ўтган эди.\nАйни кунларда бир-бирини соғиниб қолган халқларнинг алоқалари яна эски узанига тушиб кетмоқда. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев таклифига биноан Қирғизистон Республикаси Президенти Сооранбай Жээнбеков бугун расмий ташриф билан мамлакатимизга келди.\nСооронбой Жээнбековнинг Қирғизистон Президенти сифатида Ўзбекистонга ташриф буюришида жуда ҳам катта тарихий аҳамиятга эга.\n“Қирғизистон – бизнинг яқин қўшнимиз. Шунинг учун бизнинг орамизда ҳеч қандай чегара бўлиши керак эмас. Биз бир-биримизга қалбимизни, бағримизни очдик. Шу боис бугун қандай масала бўлса, ечилиши лозим”, деди юртбошимиз.\nЎз навбатида, Сооронбой Жээнбеков Шавкат Мирзиёевга Ўзбекистонга таклиф этгани учун миннатдорлик билдириб, Қирғизистон халқи номидан чуқур ҳурмат ва эҳтиром изҳор этди. Шу билан бирга “Сиз мамлакатларимиз ўртасидаги давлат чегарасини чинакам дўстлик, яхши қўшнилик ва шериклик чегарасига айлантирдингиз”, деб Давлатимиз раҳбарининг яқин қўшниларимиз билан олиб бораётган дўстона сиёстига юқори баҳо бериб ўтди.\nГеополитик нуқтаи назардан Ўзбекистон Марказий Осиёнинг қоқ марказида жойлашган. Аҳолисининг нуфузи, қишлоқ хўжалиги инфратузилмасининг яхши ривожлангани, кончилик саноати, ишлаб чиқариш салоҳияти каби масалаларда минтақада етакчи давлат ҳисобланади. Шунингдек, қирғизистонликлар Ўзбекистон автосаноати, қишлоқ хўжалиги техникаларига ҳам қизиқиш билдирмоқда. Қўшни Қирғизистонда ҳам фойдали қазилмалар: нефть, газ, қўнғир кўмир ва тошкўмир, олтин, темир, алюминий, вольфрам, мис, қалай, симоб, қўғошин-рух, сурма рудалари конлари мавжуд.\nАна шу ишлаб чиқариш қувватидан, табиий бойликлардан унумли фойдаланиш учун кучларни бирлаштириш керак. Шунинг учун ҳам президентлар ушбу ташриф савдо-иқтисодий, транспорт-коммуникациялари ва маданий-гуманитар ҳамкорликни ривожлантириш, давлат чегараларини делимитация қилиш борасидаги ишларни якунига етказиш, янги ўтказиш пунктлари очиш ва уларнинг самарали фаолият юритишини таъминлаш, сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш масалаларини муҳокама қилиш учун яхши имконият эканини таъкидладилар.\nЎзбекистон ўз ташқи сиёсатида аввало қўшни давлатлар билан муносабатларни ривожлантиришга устувор аҳамият қаратмоқда. Кейинги даврда Марказий Осиё мамлакатлари ўртасидаги интеграция жараёнлари ва шериклик алоқалар фаоллашаётгани бунинг ёрқин далилидир. Жумладан, Қирғизистон Республикаси билан алоқалар ҳам янги мазмун билан бойиб бормоқда. Парламентлар, турли вазирлик ва идоралар, ҳудудлар ўртасидаги борди-келдилар кенгаймоқда.\nМузокарада Президент Сооронбой Жээнбеков Қирғизистон Ўзбекистон Республикасининг Марказий Осиё давлатлари раҳбарларининг мунтазам маслаҳат учрашувларини ўтказиш тўғрисидаги ташаббусини қўллаб-қувватлашини яна бир бор қайд этди.\nДарҳақиқат, бугун бутун дунёда минтақалар жипслашиб ўзларининг ички имкониятларидан фойдаланишга ҳаракат қилмоқда. Халқаро сиёсатда шу структура ўзини оқламоқда. Шундай экан, нега Марказий Осиё минтақаси давлатлари жипслашмаслиги керак. Ўзбекистон Республикасининг Марказий Осиё давлатлари раҳбарларининг мунтазам маслаҳат учрашувларини ўтказиш тўғрисидаги ташаббуси энг оқилона таклифдир. Чунки минтақани ривожлантиришнинг энг оптимал йўли – шу йўлдир.\n18 октябрда пойтахтдаги Симпозиумлар саройида бўлиб ўтган “Ислом ҳамжиҳатлиги: Ўзбекистон ва Озарбайжон мисолида” мавзуида илмий-амалий конференцияда қатнашган Қирғизистон Республикаси муфтийси Максатбек Токтомешов:\n– Бу анжуманга келганларнинг аксари бир-биримизни танидик. Чунки илгари муфтиятимиз битта эди. Бизнинг ота-боболаримиз шу маконда – Тошкентда, Бухорода таълим олган. Биз ўз мамлакатимизда янги диний таълим муассасалари очишни режалаштиряпмиз. Аммо ҳозирги вақтда ана шу заминдаги ўқув даргоҳларидан фойдаланмоғимиз керак. Негаки, бу ерда азалий диний тажриба, катта илмий база бор. Ҳозир анжуманда ўтириб ана шуларни ўйладим. Анжуман ана шу илиқ муносабатларимизни қайта тиклаш сари қўйилган дадил қадам бўлди, – деган эди.\nБугунги икки томонлама ҳам манфаатли, ҳам дўстона алоқаларнинг мустаҳкамланиши халқларимиз фаровонлиги, осойишталиги учун қуйилаётган муҳим қадамлар ҳисобланади. Қирғизистон Республикаси янги Президентининг мамлакатимизга ташрифи муносабатларимизни янги босқичга олиб чиқишига хизмат қилади. Шу сабабдан ҳам мазкур ташрифни икки халқ хурсандчилик ва катта умидлар билан кузатиб бормоқда.\n1336 марта ўқилди


Ҳикматлар соҳиби ҳақида\nПайғамбаримиз (алайҳиссалом) айтдилар: “Мен қиёмат қойим бўлган кунда Одам фарзандларининг энг улуғиман, (бу билан) фахрланмайман, икки қўлимда ҳамду сано байроғи юқори кўтарилган бўлади, (бу билан ҳам) фахрланмайман, ана шу кунда Одамдан бошлаб барча пайғамбарлар менинг байроғим остига жамланишгай ва қабри биринчи очиладиган ҳам, биринчи шафоат қилувчи ҳам ва биринчи шафоати қабул қилинадиган ҳам мен бўламан (булар билан фахрланмайман)” (ИмомТермизий ва Имом Аҳмад ривояти).\nБу ҳадиси шарифда Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) дунё аввалидан бошлаб афзал ва улуғ банда экани айтилмоқда. Қиёмат кунида Одам болаларининг саййидиман, дейишлари ҳам у зотнинг нафақат бу дунёда, балки охиратда ҳам башариятнинг саййиди бўлишларини ҳадисда зикр қилмоқдалар.\nҚиёмат кунида Пайғамбаримиз Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг қўлларида ҳамд байроғи бўлиши ҳадисда таъкидланмоқда. Бу эса, “Мен катта шафоатни қилганимда аввалгию охирги халойиқ менга мақтов айтади”, деганидир.\nБу гапларни Пайғамбаримиз Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) фахрланиш ёки мақтаниш учун айтаётганлари йўқ, балки ҳақиқат шудир. Бу эса, Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) қиёмат кунида энг улуғ ва шарафли банда эканликларини кўрсатади.\nҲадис давомида “Қабри биринчи очиладиган ҳам менман”, дедилар. Қиёматдан олдин дунё пайдо бўлгандан бошлаб то ўша пайтгача бўлган барча халойиқ қабрда бўлиши маълум. Ўша қабрдагилар ичидан биринчи тирилтириладиган зот уларнинг энг афзали экани билинади. Мана шу улуғ зот Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)дир. Бу сўзларнинг ҳеч бирида ғурур ва кибр бўлиши мумкин эмас. Чунки Қуръони каримда у зотнинг ҳаводан олиб гапирмаслиги собит бўлган.\nАбдуллоҳ ибн Аббос (Аллоҳ улардан рози бўлсин) айтади: «Бир кун Расулуллоҳ (алайҳиссалом) саҳобалар пайғамбарларнинг қай бири афзаллиги ҳақида баҳслашаётганларини эшитиб қолдилар ва айтдилар:\n“Мен сизларнинг баҳсингизни эшитдим… Албатта, Иброҳим Аллоҳнинг дўсти, бу тўғри, Мусо Аллоҳнинг сирдоши, бу ҳам тўғри, Исо Руҳуллоҳ ва Аллоҳнинг калимаси, бу ҳам тўғри, Одам Аллоҳнинг ердаги халифаси, бу ҳам тўғри. Лекин эй саҳобаларим! Билинглар, мен Аллоҳнинг (улардан кўра) энг суюклигиман, (аммо) фахрланмайман, қиёмат кунида ҳамду сано байроғини баланд кўтарган мен бўламан, (аммо) фахрланмайман ва мен қиёмат куни биринчи бўлиб шафоат қилувчи ва биринчи бўлиб шафоати қабул қилинадиган кишиман, (аммо) фахрланмайман, жаннат эшигини биринчи қоқадиган менман, шунда мен учун Аллоҳ таоло жаннат эшигини очади ва мени жаннатга дохил қилади, мен билан мўминларнинг фақирлари бирга (киради), (аммо) фахрланмайман, аввалгилар ва охиргиларнинг барчасини энг мукаррами ўзимман, (аммо бунга ҳам) фахрланмайман”» (Имом Термизий ривояти).\nПайғамбарларнинг бир-бирларидан фазлли эканини Аллоҳ таолонинг ўзи хабар берган. Бу ҳақда:\n«Ўша пайғамбарларнинг баъзиларидан баъзиларини афзал этдик. Улар ичида (Мусо каби) Аллоҳ (у билан) гаплашгани ва (Муҳаммад каби) даражасини (бошқа пайғамбарлардан) юқори қилгани бор. Марямнинг ўғли Исога мўъжизалар бердиква уни Руҳул Қудус (Жаброил) билан қувватладик. Агар Аллоҳ хоҳлаганида эди,(одамлар) пайғамбарлар (юборилгани)дан кейин, уларга ҳужжатлар келгач (ўзаро) уришишмаган бўлур эди. Аммо улар ихтилоф қилди. Улар орасида имонкелтирганлари ҳам, куфрга кетганлари ҳам бор. Агар Аллоҳ хоҳлаганида, (улар) уришишмаган бўлур эди. Лекин Аллоҳ Ўзи хоҳлаган ишини қилур» (Бақара, 253-оят).\nОяти каримадан маълум бўлади, баъзи пайғамбарлар баъзиларидан афзалдир. Уларнинг фазллари ўзларининг муҳитларига қараб турлича бўлади. Масалан, баъзи пайғамбарлар бир қабилага, бошқалари бир авлодга, яна бирлари бир умматга, баъзилари эса барча умматларга ва барча авлодларга юборилгандир.\nОяти карима тўғридан-тўғри Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг ўзларига хитоб бўлаётгани учун у зотнинг фазллари зикр этилмади. Пайғамбарлар ичида Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)га назар соладиган бўлсак, у зот (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) энг олий даражада турадилар. У зот (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг пайғамбарлиги бошқа пайғамбарларга ўхшаб бир миллат, бир авлод ёки бир наслга эмас, балки барча миллатларга, барча авлодларга ва барча наслларга тегишли бўлиб, бу рисолат қиёмат кунига қадар давом этади.\nУ зот (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг пайғамбарликлари тўлиқ, ҳеч қандай камчиликсиз ва кишиларга икки дунё саодатини берувчи пайғамбарликдир. Шунинг учун ҳам у зотдан кейин ваҳий келмайди. Шунинг учун ҳам у зот (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг рисолати ўзидан олдинги барча дин ва рисолатни мансух қилади.\nАллоҳнинг салавоти ва саломи сизга бўлсин, эй Саййидимиз, эй Расулуллоҳ!\nАллоҳ таоло айтди:\n«Сизларнинг (суҳбатдош) биродарингиз залолатга кетгани ҳам йўқ, йўлдан озганиҳам йўқ» (Нажм, 2).\nМаккаликлар, Қурайш аҳли ўзларининг биродарлари Муҳаммад (алайҳиссалом) келтирган динни, бутун инсониятга то қиёматга қадар турадиган ҳақ динни қатъиян рад этибгина қолмай, у зот (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)ни “адашган ва ақлдан озган мажнун” дея айблади. Уларнинг бундай айбловларига Ҳақ таоло: “Йўқ, у Муҳаммад адашган эмас, эс-ҳушидан айрилиб қолгани ҳам йўқ, у тўғри йўлда, балки ўзларинг залолатда юрган, ҳақ ноҳақни ажрата олмайдиган жоҳилу нодонсиз”, дея жавоб беради юқоридаги ояти каримада.\nАллоҳ таоло: «(Яна у Қуръонни) хомхаёлдан олиб сўзлаётгани йўқ» дея, тилингиз (сўзингиз)ни поклади.\nПайғамбар (алайҳиссалом) Аллоҳ таоло ва унинг шариати ҳақида ёки охират билан боғлиқ воқеалар ҳақида нима деган бўлсалар, албатта, ҳақни гапирганлар, чунки у зот (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ўз ичларидан тўқиб эмас, балки Аллоҳ берган илм билан сўзлаганлар.\n«Унга (тиловатни) мустаҳкам қувватга эга бўлмиш зот (Жаброил) таълим берди» дея (Нажм, 5) суҳбатдошингизни поклади:\nПайғамбар (алайҳиссалом)нинг суҳбатдошлари, Қуръон илмини ўргатадиган муаллимлари Жаброил (алайҳиссалом) эдилар. Аллоҳ таоло Ўзи билан Пайғамбар (алайҳиссалом) ўртасида элчилик қилишдек буюк вазифани адо этишни соҳиби қудрат дея сифатлаган Жаброил исмли машҳур фариштага юклаган эди.\nВа кўнглингизни улуғлади:\n«Кўрган нарсасида қалби ёлғончи бўлмади» (Кўзи билан Жаброилни ёки қалби билан Аллоҳни кўрди) (Нажм, 11).\nЯъни, Жаброил (алайҳиссалом)ни асл суратида кўриб, Пайғамбар (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг кўнгиллари ҳам қаноатланди ва у Аллоҳ таоло томонидан тайин қилинган вакил, элчи эканига ишондилар. Ёки Пайғамбар (алайҳиссалом) Меърож кечасида ғайб оламининг кўпгина сир-асрорига шоҳид бўлдилар, кўзлари билан кўрдилар. Шу кўрган нарсаларга чин қалбларидан ишондилар, уларнинг ҳақлигига заррача ҳам шубҳаланмадилар.\nВа кўзингизни ҳам поклади:\n«(Пайғамбарнинг) кўзи (четга) оғгани ҳам йўқ, ўз ҳаддидан ошгани ҳам йўқ» (Нажм, 17). Пайғамбар (алайҳиссалом) Меърож кечасида чексиз олам, илоҳий даргоҳга чиққанларида фақат Аллоҳ таоло изн берган нарсаларгагина қарадилар.\nҲар бир нарсани кузатиб, билиб тургувчи Алим Зот Аллоҳ таоло бу ҳолатни билди, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг камтарона кўз қарашларини кўрди ва албатта, биз уммати Муҳаммадияга бунинг хабарини берди.\nВа қалбингизни поклади:\n«(Эй Муҳаммад!) Кўксингизни (илму ҳикматга) кенг очиб қўймадикми?!» (Шарҳ, 1)\nАллоҳ таоло Пайғамбаримиз Муҳаммад (алайҳиссалом)га берган неъматларидан бирини эслатиб айтади, биз сизнинг кўнглингизни шу даражада кенг қилиб қўйдикки, у барча маънавият, улкан ҳидоятни ичига сиғдира олди. У зот (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг кўнгиллари бамисоли ҳикмат булоғи эди.\nВа хулқингизни поклади:\n«Албатта, сиз буюк хулқ узрадирсиз» (Қалам, 4).\nАллоҳ таоло ушбу муқаддас хитоби билан Ўзининг маҳбуб Пайғамбари Муҳаммад (алайҳиссалом) нақадар чиройли, гўзал ахлоқ эгаси эканларини таъкидламоқда.\nБу ояти каримани шарҳлаб Имом Аҳмад ибн Ҳанбал (раҳматуллоҳи алайҳ) ривоят қилади: «Ойша онамиз (розияллоҳу анҳо) Пайғамбаримиз (алайҳиссалом) ҳақларида бундай деган: “Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳеч қачон на қўл остидаги ходимни ва на хотинни урмаганлар. Жиҳоддан бошқа жойда ҳеч нарсани қўллари билан урмаганлар. Икки ишдан бирини танлайдиган бўлсалар, гуноҳ бўлмаса, албатта, осонини танлардилар. Агар гуноҳ иш бўлса, ундан узоқда бўлардилар. Ўзлари учун ҳеч қачон ўч олмаганлар. Магар Аллоҳ ҳаром қилган нарсалар содир қилинсагина, Аллоҳ учун интиқом олганлар”».\nОйша Онамиз (розияллоҳу анҳо)дан Пайғамбаримиз (алайҳиссалом) хулқлари ҳақида сўрашганда: “Хулқлари Қуръон эди”, деб жавоб берган, яъни Муҳаммад (алайҳиссалом) Қуръондаги барча олий хулқлар билан хулқланганлар, яхши одоб-ахлоқни ўзларига сингдирган эдилар.\nАллоҳ таолонинг юқоридаги ояти каримаси у зот (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) учун катта баҳодир.\nАллоҳ таоло бундай марҳамат қилган:\n«(Эй имон келтирганлар!) Сизлар учун – Аллоҳ ва охират кунидан умидвор бўлганва Аллоҳни кўп ёд қилган кишилар учун Аллоҳнинг пайғамбарида гўзал намунабордир» (Аҳзоб, 21).\nЭй Саййидимиз, Набийимиз! Исро кечасида барча пайғамбарларга имом бўлдингиз, Байтул Мақдис (Қуддуси шариф)да бўлган пайтингизда сизга ва умматларингизга Аллоҳнинг берган неъматларини сўзлаб, (қуйидагича) енгил хутба қилдингиз:\n“Аллоҳга ҳамд бўлсин, мени оламлар учун раҳмат қилиб юборди, барча одамлар учун (жаннатдан хабар бериб) севинтирувчи, (дўзахдан) огоҳ қилувчи этиб юборди, (Аллоҳ менга) ҳар бир нарса ҳақида тушунчани ўз ичига олган Қуръони каримни нозил қилди ва умматимни ўрта уммат қилди, умматимни (қиёмат кунида) аввалги уммат, (фоний дунёда эса) охирги уммат қилди ва менинг кўксимни (имон-эътиқод учун) кенг қилиб қўйди, оғир юкимни енгиллатди, номимни баланд қилди, мени (охиратда жаннатни) очувчи (дунёда пайғамбарликка) якун ясовчи қилди”.\nЭнг покиза ва улуғ салавот-саломлар сизга, аҳли байтингизга ва саҳобаи киромларингизга бўлсин, ё Расулуллоҳ!\n“Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг муборак васиятлари” (1-жилд) китобидан\n502 марта ўқилди\nДругие материалы в этой категории: « Бандликдан олдин бўш вақтингни қадрла\tДиндорини танланг! »\nАҳли сунна вал жамоа эътиқоди: Пайғамбарлардан кейин одамларнинг энг афзали\n“У жамиятни парчалайди”\nОилада фарзанд тарбияси: БОЛА БОШИДАН…\n“Шаҳидлик” ниқобидаги қотиллик\nВақт – бебаҳо неъмат!\nБиз унутиб қўймадикми?\n22.11.2019 й. Исломда улуғ инсонларга ҳурмат ва итоат масаласи\nНурул изоҳ: Ғуслни вожиб қиладаган нарсалар\nЖинсий яқинликда бажариладиган 4 амал\nТараққиёт ва тафаккурни рад этиш жоҳилликдир\nЗийраклик ва фаросат мўминнинг сифатидир\nДиний бағрикенглик диёри\nАҳли сунна вал жамоа эътиқоди: Банданинг барча феъллари Аллоҳнинг қазо ва қадари билан амалга ошади\nЭкстремизм ва терроризм – инсоният душмани\nИслом тарихи: ИККИНЧИ ФАСЛ. ИРОҚ ПАЙҒАМБАРЛАРИ ВА ПОДШОҲЛИКЛАРИ ҲАҚИДА\nОдоб олтиндан афзал\nДажжол ҳақида савол-жавоб\nЗолимлар кўзини очсин!\nЭътиқод дурдоналари: ИСЛОМ ШАРИАТИДАГИ АСОСИЙ ИЛМЛАР\nНояб 17, 2019\nҲотамул Асомнинг хушуъси


Актёр Миролим Қиличев ўзидан 15 ёш кичик қизга уйлангани ҳақида сўзлаб берди видео 30-08-2021, 18:37 | Zamin.uz\n18:37 / 30.08.2021\nАктёр Миролим Қиличев ўзидан 15 ёш кичик қизга уйлангани ҳақида сўзлаб берди (видео)\nАктёр Миролим Қиличев «Дарё» интернет-нашрига эксклюзив интервью берди. Интервьюни Дарё мухбири Феруз Муҳаммад ташкиллаштирди.\nСуҳбат давомида Миролим Қиличев ўзидан 15 ёш кичик қизга уйлангани ва «бу Миролим Қиличевнинг иккинчи оиласи» деган гап-сўзларга ойдинлик киритди.\n- "Тўйимиз ҳақиқатан жуда тез бўлиб кетди. Аслида, тўйимизни Тошкентда қилмоқчи эдик. Лекин дадам тўйни Бухорода бўлишини хоҳладилар. Сиз нима десангиз, шу бўлади, дедим ва тўйимизни Бухорода қилдик. Кўп дўстларимизни, акаларимизни таклиф қилишга ҳам улгурмадим.\nТўйимга уч кун қолганида мен учун азиз бўлган устозим, Ўзбекистон санъат арбоби Муҳаммад Рафиқов оламдан ўтиб қолдилар. Бу хабарни эшитганимдан сўнг таклифномалар ҳам, ҳаммаси қолиб кетди.\nУйланиш жуда ҳам мушкул бўлди. Ўттиз уч ёшда уйландим. Бундан аввал неча марталаб уйланмоқчи бўлганман, совчи юборган хонадонларим ҳам кўп бўлган. Санъат соҳасидаги қизларга ҳам совчи қўйганман, бошқа соҳадаги қизлар ҳам бўлган. Арзимаган сабаблар билан бўлмай қолган. Хуллас, насиб этган куни ҳозир экан.\nАёлим билан бир тўйда танишиб қолганмиз, улар келин дугона эканлар. Бир танишим шу қиз билан танишиб кўр, жуда яхши, ақлли қиз, дегани учун кўришдик, менга ҳар томонлама маъқул бўлди. Кейин мана, тўй бўлиб кетди.\nЎзи ота-онам ҳам қачон уйланасан, дея жуда кўп айтишаётганди. Авваллари ота-онам ‘уйланасан’ деб жанжал қилган вақтларида акам, опам, сингилларим ёнимни олиб туришар эди. Ўттиз ёшларимда ҳам ёнимни оладиган одамлар бор эди. Кейинги вақтларда ота-онамдан бошлаб устозларимгача ‘уйланасан’ деб, қатъий туриб олишди.\nОта-онамга сизлар нима десангиз шу, қаердан келин топсангиз, ўша қизга уйланаман, дегандим. Бухородан ҳам келин қидирдик, учрашганларимиз ҳам бўлди, совчилар юборган хонадонларимиз ҳам бўлган, аммо тақдир эмас экан. Аёлим Тошкент вилоятидан, уч-тўрт ой оила қуриш учун жиддий ёндашдим.\nМен ҳақимда ‘қизлар билан кўп юради, бир неча марта уйланган’ деган мазмунда ҳар хил миш-мишлар чиққан. Кўп йилдан буён уйланмасдан юрганимни ҳам шу билан изоҳлашарди. Мен оддий қишлоқ боласиман, Бухоро вилояти, Ромитан тумани, Чандир қишлоғида туғилганман. Қишлоқдан Тошкент шаҳрига келиб ўқиш, ишлаш, бу ердан уй-жой қилиш осон эмас. Бугун уй қилишим керак, эртага бошқа бир ташвишлар билан уйланиш ўз-ўзидан кечикиб кетаверган. Ҳаттоки интернетда Миролим Қиличевнинг нечта хотини бор, деган сарлавҳали хабарлар чиққан экан.\nАёлимнинг оиласига ҳам бу гап-сўзлар етиб борган, бу хабардан сўнг улар қизимизни бермаймиз, деб туриб олишди. Аёлим яқинда айтиб қолди, унинг уйидаги 95 % одам тўйимизга қарши бўлибди. Ҳаттоки онаси ҳам ‘майли қизим, фотиҳа қайтса қайтсин, лекин сенинг бутун умр қийналиб яшашингни хоҳламайман, қизим’ дебди. Лекин аёлим битта ўзи, ёш жонига менга ишониб, курашибди. ‘Чунки мен сиз билан бутун умрли ҳаётимни чизиб чиққан эдим, нима бўлса бўлди, ортга йўл йўқ, шу йигитга тегаман, дедим’ деди. Бу гапни айтганидан сўнг ўзим ҳам жуда хурсанд бўлдим.\nОрамизда ўн беш ёш фарқ бор. Аммо менга жуда катта ёш оралиғи сезилмаяпти. Энг муҳими, ақли, фаросати, дунёқараши жойида", - дейди Миролим Қиличев.\nМаълумот учун, Миролим Қиличев 1987 йил, 28 ноябрь куни Бухоро вилояти, Ромитан туманида дунёга келган. Актёр «Умид», «Жасур», «Балли, Комолиддин», «Уқубат» каби фильмлардаги бош роллари билан машҳурликка эришган. Бугунги кунда Ўзбек миллий академик драма театрида фаолият юритади. “Замин” янгиликларини “Telegram”да кузатиб боринг\n17-09-2021, 16:27, Спорт\n17-09-2021, 18:04, Ҳаёт тарзи\nЯнгиликлар » Маданият » Актёр Миролим Қиличев ўзидан 15 ёш кичик қизга уйлангани ҳақида сўзлаб берди (видео)\nПитер Хюистра "Пахтакор"нинг мавсумдаги илк мағлубиятига нима сабаб бўлганини айтди\nКеча, 19:52, Спорт


Албендазол 200 мг 1 таблеткада\n- Нематодозлар: энтеробиоз, анкилостомоз ва некатороз, гименолепидоз, тениоз, стронгилоидоз, аскаридоз, трихоцефалёз, клонорхоз, опистархоз, шу жумладан аралаш инвазиялар;\n- Тўқима цестодозалар: цистицеркоз, эхино- ва альвеококкози, гименолепидоз;\nПрепарат ичга, овқат қабул қилиш вақтида ёки ундан кейин қабул қилинади.\nАскаридоз, трихоцефалёзда суткада 15 мг/кг дан 2 қабулда буюрилади.\nЭнтеробиозда препарат 5 мг/кг тана вазнига дозада бир марта буюрилади. Қайта даволаш курси 14 кундан кейин қилинади.\nСтронгилоидозда, анкилостомидозда 10 мг/кг тана вазнига дозада бир марта, 3 кун давомида буюрилади. Бир ҳафтадан кейин қайта даволаш курсларни худди шундай дозаларда ўтказиш тавсия қилинади.\nТрихинеллёзда препарат 10 мг/кг тана вазнига дозада суткада 2 қабулга 7-10 кун давомида буюрилади.\nТоксокарозни даволаш. 10 мг/кг тана вазнига дозада суткада 2 қабулга, овқатдан кейин 10 кун давомида буюрилади. Қайта даволаш курсларини 2 ҳафта бир ой интервалларида ўтказиш талаб қилинади.\nГидатидоз эхинококкозни даволаш. Даволашни лаборатория кўрсаткичлари меъёрда бўлганида ўтказиш лозим. 10 мг/кг тана вазнига дозада 2-3 қабулга буюрилади. Даволаш курсининг давомийлиги – 28 кунлик 3 циклдан иборат бўлиб цикллар орасида 14 кунлик танаффус қилинади.\nЦистицеркозда 15 мг/кг тана вазнига дозада 3 қабулга буюрилади. Даволаш курси 28-30 кун.\nЛямблиозда 400 мг/суткада ёки 15 мг/кг тана вазнига 5 кун кабулга буюрилади. Қайта даволаш курси 14 кундан кейин қилинади.\nИстеъмол қилишдан олдин флакондаги суспензияни чайқатиш керак.\nГелмадол таблеткалар №2.\nГелмадол гелминтларга қарши препаратдир. Асосий таъсир механизми гельминтларнинг ичак йўлларидаги ҳужайраларнинг цитоплазматик микронайчаларни деструкциясига олиб келадиган бета-тубулиннинг полимеризацияланишига ингибирловчи самараси билан боғлиқ; биокимёвий жараёнларнинг кечишини ўзгартиради, думалоқ чувалчангларнинг мушак ҳужайраларидаги секретор гранулалар ва бошқа органеллаларни ҳаракатланишини блоклаб, уларни ўлимига олиб келади. Цестодлар - Echinococcus granulosus ва Taenia solium, нематодлар - Strongyloides stercolatis нинг личинка шаклларига нисбатан жуда фаолдир. Препарат ичга қабул қилинганидан сўнг меъда-ичак йўлларида ёмон сўрилади, қон плазмасида ўзгармаган ҳолда аниқланмайди. Ичга қабул қилинганида биокираолишлиги паст. Ёғли овқатни қабул қилиш сўрилишини ва плазмадаги максимал концентрациясини 5 мартага оширади. Албендазол сульфоксиди плазмада максимал концентрациясига қабул қилинганидан сўнг 2-5 соатдан кейин эришилади. Метаболити плазма оқсиллари билан 70% га боғланади, сийдик, сафро, жигар, кистанинг деворлари ва киста суюқлигида, орқа мия суюқлигида аниқланади. Албендазол сульфоксиднинг ярим парчаланиш даври – 8-12 соат. Сийдик билан турли метаболитлар ҳолида чиқарилади.\nПрепаратнинг компонентларига ва бошқа безимидазол ҳосилаларига юқори сезувчанлик; кўзнинг тўрсимон қаватини патологияси; ҳомиладорлик; лактация даври.\nҚайтувчан алопеция, тери тошмаси, қичишиши.\nЦиметидин, празиквантел ва дексаметазон қон плазмасида албендазолнинг метаболитларини даражасини оширадилар, бу унинг дозасини ошириб юборилишини чақириши мумкин. Ёғли овқат билан бирга қабул қилинганида Гелмадолнинг тизимли таъсири ошади.\nЖигар фаолиятини бузилишларида Гелмадол препарати эҳтиёткорлик билан ишлатилади. Даволанишдан олдин ва даволаниш вақтида жигарнинг фаолиятини мунтазам равишда назорат қилиш керак.


Оқ уй: АҚШ ва Афғонистоннинг хавфсизлик соҳасидаги ҳамкорлиги давом эттирилади\n10:02 / 24.07.2016\nАҚШнинг Афғонистон ва минтақанинг бошқа мамлакатлари билан хавфсизлик соҳасидаги ҳамкорлиги давом эттирилади. Кобулдаги терактдан кейин Оқ уй томонидан шундай баёнот берилди.\n"Биз Афғонистон махсус хизматлари билан минтақадаги хавфсизликни таъминлаш борасидаги ҳамкорликни давом эттирамиз. Мамлакат фаровонлигиги, барқарорлиги ва хавфсизлигига таҳдид қилаётган кучларга қарши биргаликда курашамиз", дейилган баёнотда.\nШунингдек, унда Кобулдаги теракт "тинч аҳолига ҳужум" бўлгани қайд этиб ўтилган.\nАфғонистон пойтахти Кобулда 23 июль куни рўй берган портлаш оқибатида 80 киши ҳалок бўлди, 230 киши жароҳатланди.\nМамлакат ички ишлар вазирлиги матбуот хизмати раҳбари Сиддиқ Сиддиқийнинг маълум қилишича, уч экстремист намойишчилар оломони ичига кириб олган. Улардан икки нафари эгнидаги портловчи ускунани ҳаракатга келтирган, учинчиси эса полициячилар томонидан ўлдирилган.\nИШИД ушбу теракт учун жавобгарликни ўз зиммасига олган.


Велоспортчиларимиз Осиё чемпионатига жиддий тайёргарлик кўрмоқдалар / Olamsport.com\n11 дек 16:50\nВелоспортчиларимиз Осиё чемпионатига жиддий тайёргарлик кўрмоқдалар\nХабарингиз бор, 2019 йилнинг апрель ойида юртимизда велоспортнинг шоссе йўналиши бўйича Осиё чемпионати бўлиб ўтади.\nАна шу мусобақага муносиб тайёргарлик кўриш мақсадида, шоссе бўйича терма жамоамиз аъзолари шу кунларда Тошкент вилоятининг Ғазалкент шаҳрида ўқув-машғулот йиғинлари олиб бормоқдалар. Терма жамоамизнинг 16 нафар спортчиси мураббий Ю.Абреков бошчилигида 20 декабрга қадар йиғин ўтказадилар.\nЭслатиб ўтамиз, шоссе бўйича Осиё чемпионати келаси йилнинг 22-28 апрель кунлари Тошкентда ўтказилади. Баҳсларда қитъамизнинг 40 га яқин давлатидан 600 нафардан зиёд велоспортчи иштирок этиши кутилмоқда. Ушбу Осиё чемпионати Токио 2020 Олимпиадасига лицензия тақдим этувчи мусобақа ҳисобланади.


Обод этилаётган масжидлар: “Бахт” жомеси кенгаймоқда\nСобиқ иттифоқ давридан то мустақиллик йилларигача вилоят бўйича тўртта масжид бўлган. Ана шулардан бири - ҳозирги “Бахт” масжиди “Малик” номи билан аталиб, кичик бир кулбасифат бўлган, одамлар бўйраларда намоз ўқишган. Яртаган Аллоҳ инояти, истиқлол насими туфайли 90 йиллар бошида масжид қайтадан қурилиб, шу даврга қадар хизмат қилди. Ўтган 27 йил мобайнида масжидни кўпроқ жамоат сиғдира оладиган, янада кенгроқ қилиб, қолаверса катта йўл бўйига кўчиришга эҳтиёж мавжудлиги сабабли 2019 йилда янги лойиҳа асосида қурилиш ишлари бошлаб юборилди”, дейди имом-хатиб Нурмуҳаммад Нарзуллаев.\nДругие материалы в этой категории: « Бухородаги Етти пир зиёратгоҳларида инфокиосклар ўрнатилди\tЮз ёшдан ошган юртдошларимиз қайси ҳудудда кўпроқ? »


НУР-СУЛТОН – Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти (ЕХҲТ) душанба (8 июль) куни Нур-Султонда юридик факультетлар талабалари ва ёш ҳуқуқшунос-тадқиқотчилар учун инсон ҳуқуқлари ва киберхавфсизлик ўртасидаги муносабатларга бағишланган ёзги мактабни ташкил этди.\nҚозоғистон, Қирғизистон ва россиялик ўттиз нафар ҳуқуқшунос талаба ҳамда ёш тадқиқотчилар кибермаконда инсон ҳуқуқларини ривожлантириш ва амалга оширишнинг муҳим ҳуқуқий жиҳатларини ўрганадилар, дейилади ЕХҲТ хабарида.\nБеш кунлик ёзги мактабда иштирокчилар интернетни бошқариш соҳасидаги миллий ва халқаро сиёсат, шунингдек «фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш ва улардан фойдаланиш» билан боғлиқ муаммолар ва имкониятларни муҳокама қиладилар.\nТренинг давомида кибермакондаги жамоавий дахлсизлик, шахсий маълумотларни бошқариш ва ҳимоя қилиш қоидалари, шунингдек, интернетдаги хавфсизликни яхшилашга қаратилган чоралар муҳокама қилинади.\nИштирокчиларга, шунингдек, «инсон ҳуқуқлари ва киберхавфсизлик масалалари бўйича халқаро ҳамкорликка оид умумий лойиҳа ғоясини ишлаб чиқиш вазифаси юклатилади», дейилади хабарда.


Тилимизни, динимизни буздилар… « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nТилимизни, динимизни буздилар…\n20 December 2017 - 7:00\n– Ҳар бир ўзбек сизнинг даъвойингизни қилади. Бу одатга айланган. Адабиётимиз бир, тарихимиз бир дея оғиз кўпиртиради. Қанақасига?\n– Шунақасига. Ўзбекнинг илғор зиёлилари ҳали Совет йилларида, Ўлжас Сулаймоновдай миллатнинг забардаст ўғли бор, дея унинг асарларини ўқиб фахрланардилар. Унинг ёзганларидан турклик руҳини туйиб, ўзларидан-ўзлари бир қучоқ бўлиб семириб юрардилар. Уни қирқинчи йиллардан кейинги ўтган адибларнинг Туркистондаги шаҳаншоҳи ҳисоблардилар. Ҳозиргача ҳам унга ҳеч кимни тенглаштирмайдилар. Чингиз Айтматов ҳам бизлар учун худди шундай бир мақомда. Сиз бизларнинг юрагимиздаги шу каби эътироф ҳис-туйғуларини юлиб олиб, Туркистонни тикламоқчимисиз ҳали? Тарихимиз бошқа-бошқа бўлса, Форобийларни, Яссавийларни бобокалонларимиз деманглар. Бир замонлар Қипчоқ даштларидан қозоқларни сиқиб чиқарган Шайбонийларнинг боболари Абулхайрхонларни бошларингизга кўтарманглар… Тўғри, бизлар мустаққилликка эришиб, раҳбарга чув тушдик. Бу нарса миллатнинг озодлигини, миллий меросларимизга эгалик ҳуқуқини таъминлай олмади, албатта. Тилимизни, динимизни буздилар. Қадрятларимизнинг қадр-қимматини тушунмаслигимиз учун қўлларидан нимаки келса, қиляптилар. Аммо қозоқ қардошларимиз ҳар тугул раҳбарга ёлчидилар-ку. Нима учун бизлар бундан суюнмаслигимиз керак? У ҳам бизники сингари уқувсиз бир жоҳил бўлганда, бизлар қўлга киритганларимиздан ҳам айрилмасмидик?! Кундалик ҳаётимизда бизларга рўпара келаётган муаммолар янаям улканроқ бўлмасмиди? Шундай бўлганда, талафотларимизнинг чеки-чегарасини билмасдик. Қўшнининг кимлиги жуда муҳим масалалар сирасига киради. Сизлардаги раҳбарнинг қаътияти, холис нияти бизларга фақат ва фақат яхшиликлар олиб келади. Буни биз жудаям яхши биламиз. Биз ўзбеклар Туркистон республикаларидаги ҳар бир соҳага шу тамойилдан келиб чиқиб ёндошамиз. Биз нафақат Туркистон, бутун дунёни шу назар билан ўқиб ўрганамиз, ўзлаштирамиз. Сизлар ўзиб кетсангизлар, бизлар ҳеч қачонда орқада қолиб кетмаймиз. Аксинча, истасак-истамасак ҳаётнинг ўзи бизни орқангиздан чопишга мажбур қилади. Сизлар бир жойда депсиниб туриб қолсаларингиз-чи? Бизлар олис-олисларда қолиб кетамиз. Кунимиз бундан ҳам қора, бундан ҳам зимистон бўлади. Кеча, Қозоғистоннинг ҳудудлари Ўзбекистоннинг пойтахтигача кириб борган, Тошкент аслан қозоқларники деб мақтаниб ўтирипсиз. Мазкур чегараларни ўтган асрнинг йигирманчи йилларида бизларга Сталин бошчилигидаги Шўро ҳукутмати белгилаб бермаган эдими?! Ундан олдинроқ, Қўқон хонлигининг чегаралари Олмаотадан юзлаб чақирим нариларда эмасмиди? Ундан ҳам аввал Бухоро амирлиги у ёғи Аштархон, бу ёғи бутун Сибирни назорат қилмасмиди? Ундан ҳам олдинини қўя турайлик… Бизлар индамаймиз-ку! Чунки энди бу гаплар фойдасиз. Билъакс, қозоқ қардошларимизнинг чексиз-чегарасиз ҳудудларда ястаниб ётган мулкларини кўриб ич-ичимиздан қувонамиз. Бу биргина қозоқларнинг эмас, бутун туркистонликларнинг мувафаққияти-ку, ахир. Шу ҳудудларни ҳам Руссия ўз мулкларига айлантирганда, қўлимиздан нима келарди? Тошкент хусусида беҳуда гап-сўз қилгандан кўра, Шарқий Туркистон ҳақида ўйлаш керак! Бизда бўлди нимаю, сизларда бўлди нима?! Ўттизинчи йилларнинг бошида бутун қозоқларни Сталин очарчиликка маҳкум этганда, милёнлаб қозоқлар совуқдан, очликдан ўлиб кетмадиларми?! Милёнлаб қозоқларни ажал домидан олиб қолган ўзбеклар эмасмидилар?! Дуйсенбай ва сиз ўшаларнинг болалари эмасмисизлар? Муштипар ўзбек, ўзи емай едириб, ўзи киймай кийдириб, яна босқинчи, ёмонотлиқ бўлади. Ўша йилларда қозоқлар жон асраш илинжида Тошкент ва Сирдарё бўйларида жойлашган бўлса, Тошкент қозоқларники бўладими? Бундоқ олсак, Чимкентдан тортиб Жамбулу Туркистонгача бўлган кенгликларда Чор Русияси босиб келмагунга қадар умуман қозоқлар яшамаганлар ҳисоби. Бу дегани бу ерлар қозоқники эмас деган маънони англатмайди. Қозоқ халқи кўчманчи чорвадор бўлгани сабаб, бутун Туркистон ҳудудларини қуюн сингари кезиб юрган. Бутун Туркистон ҳудудларида худди бошқа маҳаллий халқлар сингари уларнинг ҳам ҳақлари борлигини бизлар яхши биламиз. Ҳозир ер талашишнинг мавридими? Борига қаноат қилиб, бўладиган ишлар билан шуғулланганимиз маъқул эмасми? Дунёнинг тенг ярмини идора қилган ота-боболаримиздан қолган бир кафт тупроқ биз ўзбекларга етиб ортади. Ўз уймизда тинч бўлсак, озод бўлсак, шунинг ўзи бизларга парвозлар йўлини беради. Жилла қурса, раҳбаримиз сизларнинг раҳбарларингиз даражасида бўлганда эди, бизлар мустақилликнинг ўтган йиллари асносида Японияга етиб олган бўлардик. Шунинг учун ҳам бизларга меҳнат қилиш учун, ижод қилиш учун имконият беринглар. Озодликда, эркинликда тараққиёт қанақа бўлишини дунёларга кўрсатиб қўямиз, дея қичқиргиларим келади… Ҳурликни ўзимиз қозонмасак, бизларга уни ким олиб беради? Ҳеч ким…\n– Сиз жуда чуқурлашиб кетдингиз! – деди ўзини ноқулай ҳис қила бошлаган Мирзелимбай. – Мен бу маънода гапирмадим.\n– Балким. Аммо гап-сўзларингиз шунақа мазмун касб этяпти. Тожиклар хусусидаги гап-сўзларингиз ҳам, Алишер Навоий хусусидаги иддаоларингиз ҳам менга ёқмаяпти. Наҳотки, тожиклар Туркистоннинг бир бўлаги эканлигини инкор этсангиз?\n– Улар форслар бўла туриб қанақасига Туркистонга алоқадор бўладилар? На тили, на маданияти туркларникига ўхшамайди-ку!\n– Эронда турк қавмлари йўқми? Тиқилиб ётипти. Нима, уларнинг Эронга тегишли жойи бўлмаслиги керакми? Тожиклар тил жиҳатдан форс гуруҳига киради, холос. Руҳиятлари ўзбекларникидан тирноқча ҳам тафовутланмайди. Ўзбек билан тожик – бири жон, бири тан бўлган битта вужуд. Уларнинг бир-бирларисиз бу дунёдаги барча иддаолари беҳуда. Ахборатингиз учун Хоразм, Бухоро тамаддунлари дея дунё эътироф этган буюк тамаддунлар ҳам уларнинг гўзал урф-одатлари асосига қурилиб, ислом билан ишлов берилган. Тожикларнинг Туркистондаги ҳар битта ғиштда панжа изи бор, ҳар битта осори атиқада чеҳрасининг акси, безакларида нафаси ифори бор. Дунёда ўзбексиз тожик, тожиксиз ўзбекнинг бўлмоғи гумон. Уларсиз Туркистоннинг озодлиги – ушалмас орзу, гўё бир афсона! Қадимда Туркистоннинг Туркистон бўлиши йўлидаги меҳнат-машаққатларда уларнинг хизматлари бошқа турк қавмлариникидан кам эмас. Яна сизлар сарт дея атаётган халқ, аслида, ҳозирда қозоқ, қирғиз, қорақалпоқ, туркман, уйғур, тожик деб аталаётган қавмлардан таркиб топган. Ҳамиша илм-фан, маърифатпарварлик ғоялари гуллаб-яшнаб турадиган ҳозириги Ўзбекистон деб аталган давлат ҳудудларида араблар, худди форсийлар каби, ҳар битта турк қавми ўзининг ўғил-қизини ўқитишни, илмли-ҳунарли этишни орзулаган. Оқибатда бу макондаги ассимиляция жараёнлари ҳеч қачон тўхтаб қолмаган. Бу қоннинг, ирсиятнинг ҳамиша янгиланиб туришига, потенциал иқтидорнинг кучайишига олиб келган. Урф-одатлар, инсонларнинг турмуш тарзлари шунинг учун ҳам бу жойларда гуллаб-яшнаб, ҳаёт тўхтовсиз тараққий этаверган. Шунинг учун ҳам Ўзбекистоннинг бой маданияти, тарихи ва адабиёти бугун ҳам бутун Туркистон ўлкаларига тегишли бўлиши керак!\n– Сарт деган ном қаердан пайдо бўлган? Бу ном нима маънони англатади? Минг ўйласам ҳам бунинг таг-замирига етолмайман!\n– Сартлар – ота-боболаримизнинг айтишларига кўра, кўчманчи турк қавмларининг ўтроқлашган бир қисми. Қўпол қилиб айтганда, маданийлашгани. Илму ҳунарга, савдо-сотиққа қунт қилган, қилич билан отдан довот-қаламни устун қўйган қавмлардир. Яъни “ўзлик”ларидан чекинмаган бошқа турк қавмлари наздида: сараланганлари – қаттиқ – ишига пишиқ, пухталик, киборлик касб этганлари. Саҳройиликдан узоқлашиб, “нозиклаша” бошлаганлари – “нимжон”лари.\n– Ўзбек номи қаердан келиб қолган?\n– Йигирма тўртинчи йилда Туркистонни парчалаш керак бўлган. Ўшанда бошқа эллар каби кун тартибида ҳозирги Ўзбекистонни “нима деб атаймиз” деган масала ҳам кўндаланг турган. Шунда, бизникилар “…ном қидиришга ҳожат йўқ. Бизнинг ерлар азалдан Туркистон” деб аталган деган иддаони олға сурганлар. Шунда, Сталин: “Назовите хоть чёртом, но чтобы не был Туркестан” деган экан. Чунки у Туркистонни жинидан ҳам ёмон кўрган. Иккинчи томондан, туркистонликларнинг ўзларининг туркиялик қардошлари билан боғлиқ эканликларини билишларини у истамаган. Туркистон деган ном қолса, туркистонликларнинг ҳар дақиқада Туркияни эслаб туришлари табиий эди. Сталин бу халқ қон-қардошларини билмасин, аста-секин тарихини, тилини, динини унутсин, деган ниятда бўлган. Туркистонликларнинг тарихий хотираларидан жудо бўлишлари коммунизмнинг узил-кесил ғалабасини таъминлашини ўша пайтда коммунистлар жуда яхши англаганлар. Русларнинг ярмидан кўпроғини ташкил этадиган турк нишонли элатлар каби туркистонликлар ҳам русларга вақти етиб ассимиляция бўлса, бу минтақаларда буюк давлат тиклаши мумкин бўлган бошқа бир халқ қолмас эди. Бу руслар билан хитойларнинг кимса билмас режаларига мос тушарди. Улар ўз назарларича, гўё минг йиллар асносида қутқу солиб келган катта хавфдан қутулардилар. Шунинг учун ҳам улар ишни Туркистонни парчалашдан, бир бутун турк халқларини бир-бирларига қарши қўйишдан бошлаганлар. Ўшанда, ўртага “Сартия” деб атасак қандай бўларкин, деган таклиф тушади. Кимдир, “сарт” дегани қозоқ, қирғиз тилида сўкиниш, “сарт – сари ит ” дегани, дейди. Шунда бошқа биров айтадики, ўн олтинчи асрда Дашти қипчоқдан бир қисм ўзбек деган қавм Шайбоний бошчилигида кўчиб, Туркистон марказига келиб ўрнашган. Улар ҳам ўзимизнинг қавмимиз. Келинглар, шуларнинг номи билан Марказий Туркистонни “Ўзбекистон” деб атайлик, деган таклифни олдинга суради. Шундан сўнгра Марказий Туркистон – Ўзбекистон, бир бутун турклар – ўзбеклар дея юритила бошлайди.\nШунинг учун ҳам ялтоқланишни суядиган Ғофур Ғулом:\nИосиф Сталин улуғ отамиз,\nШунинг-чун ўзбеклар ҳар қутлуғ ишда,\nАзиз номингиздан олади илҳом, –\nдея ўз вақтида Сталинга шеър бағишлаган эди.\nЯна, ўзбек деган сўзнинг ўзагини “Ўғузбек” деган номдан келиб чиққан деб ҳам айтишади.


Шифокорлар ва мундиал » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nШифокорлар ва мундиал\nКомментариев: 0 Просмотров: 204 Дата: 9-02-2016, 10:10 Шифокорлар - спортда ўз ўрнига эга инсонлар. Уларсиз миллионлар ўйинини тасаввур қилиб бўлмайди. Футбол нафақат дриблинг ёки техника, балки аёвсиз кураш майдони ҳамдир. Шундай экан, шифокор ёрдамисиз ҳеч бир футболчи фаолиятини давом эттира олмаган бўларди. Бугунги саҳифамиз меҳмонлари эса нафақат спортчилар соғлиғини муҳофаза қиладилар, балки ўзлари ҳам футбол билан мунтазам шуғулланиб борадилар. ШИФОКОР-ФУТБОЛЧИЛАР Футзал бўйича ҳаваскорлар ўртасида ўтказилган Тошкент шаҳар биринчилигида бу йил шифокорлар жамоаси ғолибликни қўлга киритди. Аммо бу ғалаба соғлиқ посбонлари эришган муваффақиятлар ичида ягона эмас. Республика ихтисослаштирилган хирургия маркази базасида ташкил этилган жамоа бунга қадар икки марта халқаро мусобақаларда ҳам қатнашган ва ғолибликни қўлга киритган эди. Ҳа, профессионал футболчиларимиз учун ҳозирча фақат орзу бўлиб қолаётган ғалабалар улар учун «чўт» эмас. Мамлакатимиз шифокорларидан иборат Ўзбекистон терма жамоаси 2013 йилда Жанубий Корея термасини 6:4 ҳисобида мағлуб этган эди. 2014 йилда эса Россияда ўтказилган халқаро мусобақада Россия, Украина ва беларуслик ҳамкасбларидан устун келиб, ғолибликни қўлга киритишди. 2015 йилда эса худди шундай мусобақа Тошкентда ташкил этилди ва бу сафар ҳам уларга бас келадиган рақиб топилмади. Эътиборли томони, ўша мусобақада ўзбекистонлик шифокор-футзалчиларга 4:1 ҳисобида имкониятни бой берган Чехия терма жамоаси орадан бир ой ўтиб, АҚШда ташкил этилган жаҳон чемпионатида ғолибликни қўлга киритган эди. Чехлар аслида, Тошкентга жаҳон чемпионати олдидан йиғин ўтказиш мақсадида келган эканлар. Ким билади дейсиз, балки ҳамюртларимизга қарши ўтказилган ўша ўйиндаги тажриба уларга мундиал ғолиблигини келтиргандир. Мана энди, Ўзбекистон шифокорлар терма жамоаси ҳам Испанияда ўтадиган мундиалга тайёргарлик кўрмоқда. Насиб қилса, ёзда ҳамюртларимиз Каталониянинг Барселона шаҳри мезбонлик қиладиган XII жаҳон чемпионатида иштирок этадилар. Мана шу мусобақа олдидан шифокор-футзалчилар тайёргарликка зўр беришган. Қуйида улар билан танишиб олишингиз мумкин. Темур КАБУЛОВ (ҳужумчи, академик В.Воҳидов номидаги Республика ихтисослашган хирургия маркази хирурги) Темур Кабулов 2007 йилдан буён «РИХМ» шифокорларидан тузилган жамоа шарафини ҳимоя қилиб келади. Шу билан бирга, моҳир шифокор-спортчи Ўзбекистон терма жамоасида мунтазам тўп суради. Ўзи шундоқ ҳам ҳафта давомида оғир иш билан банд инсон қандай қилиб футбол учун вақт топа олади? Темур ака билан қилган суҳбатимиз мана шу мавзудан бошланди. - Ҳордиқ чиқариш - бу фақат дам олиш ёки телевизорда футбол томоша қилиш дегани эмас. Футболни дарҳақиқат яхши кўрган одам майдонга тушиб югурса, чарчамайди, балки дам олади. Ғуборлари кетади. Кейин спорт билан шуғулланиш танани чиниқтиради. Шахсан ўзим ҳам ҳаваскор спортчи, ҳам профессионал шифокор сифатида шунга интиламан. - 2013 йилда футбол бўйича Жанубий Корея шифокорлар терма жамоасига қарши майдонга тушиб, 6:4 ҳисобида ғалабага эришган экансизлар. Кореяликларни профессионал даражада мағлуб этиш, терма жамоаларимизга қийинчилик туғдиришидан хабардормисиз? - Албатта биламан. Аммо биз уларни ортиқча муаммосиз мағлуб этгандик. Энди Ўзбекистон миллий терма жамоасидан ҳам шуни кутамиз (кулади)... - Темур ака, яқинда Қатарда кечган олимпия жамоалари ўртасидаги Осиё чемпионатида икки марказий ҳимоячи - Бобур Йўлдошев ва Одил Ҳамробековлар соғлигида юзага келган муаммо туфайли ўйнай олмадилар. Шифокор сифатида айтинг-чи, профессионал футболчининг бундай ҳолатга тушишида ким айбдор? Ўзими ёки клуб? - Бу борада асосий масъулият клуб шифокорлар хизматида, деб ўйлайман. Футболчи ҳар бир машғулот ва ўйиндан сўнг тиббиёт ходимлари назоратида бўлиши шарт. Билишимча футболчиларимиз ҳар йили чуқурлаштирилган тиббий кўрикдан ўтиб турадилар. Бироқ оғир босим остида юрадиган спортчига бу камлик қилиши мумкин. Клублар шифокорлари улардаги муаммони ўз вақтида пайқаганда, балки вазият бу қадар оғирлашмаган бўлармиди. Яна бир жиҳат - спортчи ўз ҳолатини назорат қила олиши лозим. Ўзидан ўтганини инсоннинг ўзидан бошқа ҳеч ким яхшироқ билмайди. Қаеридир безовта қилдими, демак дарҳол тиббиёт ходимига мурожаат қилиш керак. Афтидан, ёш спортчилар мураббий олдида ўзини кўрсатиш учун танасини ҳаддан ортиқ зўриқтириб юборган кўринади. Шифокор сифатида ёшларга бундай қилмасликни маслаҳат берган бўлардим. Энг аввало, соғлиқни ўйлаш керак. Акс ҳолда, профессионал фаолият ҳам бўлмайди... - Ёзда Испанияда ўтадиган жаҳон чемпионатида иштирок этаркансизлар. Бу таклиф қандай пайдо бўлди? Айни вақтда тайёргарлик қандай кетмоқда? - Мусобақага таклиф В. Воҳидов номидаги Республика ихтисослаштирилган хирургия маркази директори Назиров Феруз Ғофурович номига келган эди. Клиникамиз раҳбарияти спортга жуда қизиқади. Масалан, бош шифокор Ҳошимов Шуҳрат Хуршидович ҳам футбол жамоамиз аъзоси. Улар дарҳол бу таклифни қўлладилар ва Соғлиқни сақлаш вазирлиги кўмагида жаҳон чемпионатига тайёргарликни бошлаб юбордик. Айни вақтда ҳужжатлар билан боғлиқ расмиятчиликлар ўталмоқда. Жамоамиз ҳафтасига икки марта машғулот олиб боряпти. - Жаҳон чемпионатида жамоа олдига бирор вазифа қўйилганми? - Албатта. Биз камида кучли учликка киришимиз шарт. Бу - минимал вазифа. Энг асосий мақсад эса албатта, жаҳон чемпиони бўлиш. Абдулазиз ЙЎЛДОШЕВ (дарвозабон, Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази, Самарқанд филиали, травматолог) Абдулазиз Йўлдошев футболга шу қадар қизиқадики, ҳар ҳафта машғулотга етиб келиш учун Самарқанддан Тошкентга қадар 300 километр йўл босиш - унга чўт эмас. Бундай фидойилик билан ҳатто профессионал футболчи ҳам мақтана олмаган бўларди. Абдулазиз ака билан суҳбатимизни - «Динамо» ҳақидаги савол очиб берди. - «Динамо» ҳақида нима ҳам дейиш мумкин? Қўйиб берсангиз, бир соат шу мавзуда гапиришим мумкин, - дейди самарқандлик шифокор-футболчи. - У ёғини сўрасангиз, бир томондан, «Динамо»нинг олий лигадан тушиб кетгани ҳам яхши бўлди. Чунки ҳар йили бир нарсага кўникиб қолгандик. Клуб биринчи даврада жуда ёмон ўйнайди. Кейин иккинчи давра олдидан кучли футболчиларни фалон пулга олиб келиб, бир амаллаб жон сақлаб қолади. Қачонгача шундай юриш мумкин? Менинг фикрим мана бундай - биринчи лигада ўйнаб, ҳаммасини бошидан бошлаш керак. Зора, шунда юқори ўринлар учун курашадиган жамоа ташкил қилинса... - Ўзингиз ҳар ҳафта 300 километр йўл босиб, Самарқанддан келаркансиз. Мана шу фидойилик самарқандлик футболчиларда ҳам бўлганида, балки биринчи лигага тушиб кетишмасмиди? - Ўзим ҳам шундан куюнаман. Мен 29 ёшимда илк марта мураббий кўрдим. Мана шу жамоа сафига қўшилганимдан кейин «Локомотив»да ишлайдиган Воҳид Холбоев қўл остида биринчи марта росмана машғулот ўтаганмиз. Бунга қадар эса бирор жамоада шуғулланишни фақат орзу қилганмиз. Мана, энди шу орзуга етишиб турибман ва 300 километрдан қатнаб футбол билан шуғулланяпман. Насиб қилса, ёзда Испанияда бўладиган мусобақада шу меҳнат самарасини кўрсатамиз. Бизнинг футболчиларга эса шунча шароит яратиб қўйилган, нимага бундан фойдаланишмайди? Ахир улар машғулотга бориш учун 300 километр йўл босмайдилар-ку! Киши яхши кўрган иши билан шуғулланса, ҳеч қандай муаммо кўзга кўринмаслиги керак. Футболчиларимиз об-ҳаво, нотекис майдон ва бошқа нарсаларни баҳона қилишса, жаҳлим чиқади. Ахир рақиб ҳам худди шундай шароитда ўйнаяпти! Ундан кўра, мағлубиятдан хулоса чиқариб, кейинги ўйинда яхшироқ ўйнашга ҳаракат қилса бўлмайдими? Азиз РАҲМАТОВ (ҳимоячи, ногиронларни реабилитация қилиш ва протезлаш миллий маркази, травматолог) Азиз Раҳматов - нафақат тиббиёт соҳасида, балки футболда ҳам ўз ишининг усталаридан. Бежизга у ҳаваскорлар ўртасида ўтказилган Тошкент шаҳар биринчилигида «энг яхши ҳимоячи» деб топилмаган эди. Азиз ака саволларимизга нафақат ҳаваскор футболчи, балки профессионал шифокор сифатида ҳам жавоб қайтарди. - Футболда ҳам тиббиёт билан боғлиқ кўникмамиз иш бериб туради, - дейди малакали шифокор. - Миллионлар ўйинига қизиқамиз, ўзимиз ўйнашдан ташқари яна Европанинг кучли клублари ўйинини ҳам томоша қилиб турамиз. Агар бирор футболчи жароҳат олса, дарров қанчалик оғир шикастланганини чамалашга тушганимизни ўзимиз ҳам билмай қоламиз, баъзида. - Демак, масалан, Месси жароҳат олгани ҳақида хабар чиқса, қанча вақтда сафга қайтишини расмий хабарсиз билиб олишингиз мумкин. - Ҳа (кулади). Тахминан бўлса ҳам биламиз. - Азиз ака, ҳозир юртимизда ҳаваскорлар футболи жадал суръатда ривожланмоқда. Ҳар бир вилоятда сунъий майдонлар қурилган. Шунга яраша футбол ўйновчилар ҳам кўпайган. Сиз энди футбол ўйнашни бошлаётган ҳаваскорларга қандай маслаҳат берган бўлардингиз? - Ҳеч қачон кўчадан келиб, дарҳол бир ёки бир ярим соат футбол ўйнаш мумкин эмас. Ўша вақтда қизишиб турган тана буни ҳис қилмаслиги мумкин. Аммо бирор жароҳатга йўлиқиб қолиш ҳеч гап эмас. Боз устига, бундай вақтда юрак-қон томир билан боғлиқ муаммолар ҳам келиб чиқиши мумкин. Шунинг учун ҳаммасини аста-секин бошлаш керак. Футбол ўйнаб юрмаган инсон биринчи куни 5-10 дақиқа югурса, етади. Организмни аста-секин чиниқтириб бориш лозим. АБДУЛЛОҲ тайёрлади - деб хабар бермоқда Stadion.uz нашри.


25 нафар инсон учун атрофдагиларга ёрдам бериш масъулиятли вазифа | LifeHaq.uz\nКийик Колорадодаги дўконга кирди. Дўкон эгаси унга шоколадли печенье ва шоколад берди. У дўкондан чиқиб кетиб, ярим соат ўтгач, дўстларини бошлаб келди.\n© Hannibal Goddamnit/reddit\nАёл машинада кетаётиб, маршрутка ўриндиғини тикиб қўйди\nЁнғин қурбони бўлган қизалоқ “интернетдан” унга Рождество байрамида откритка юборишини сўради. Юборилган совғалар фонида олинган сурат\nБу каби ҳайдовчилар кўпроқ бўлганда эди\nЭшикдаги қирилган жой учун узр сўрайман, шамол пайтида эшик боланинг қўлидан чиқиб кетди. Рақамни теринг ва биз ҳаражатларни қоплаб берамиз. –09 – 57 -74 Дима\nПочтачи болага орзусини амалга оширишда ёрдам берди\nПочтачи 12 ёшли Мэтью оиласининг китобни сотиб олишга имкони йўқлиги, кутубхонага автобусда бориш ҳаражати ўта қиммат бўлгани туфайли реклама ролигини ўқишини билиб қолди.\nПочтачи ўз саҳифасига бола тўғрисидаги маълумотларни жойлаштирди, Австралия, Буюк Британия, ҳатто Ҳиндистон каби дунё мамлакатларидан болага китоблар юборишди. Мэтью 350 дан ортиқ китобга эга бўлди ва улардан ҳар бирини ўқишни ваъда бермоқда.\n«Альцгеймер касаллигига чалинган отам ва менинг кучугим»\n«Отамда Альцгеймер касаллиги ривожланишининг илк босқичи. Шу йили Рождество байрамида уйга янги ит олиб келдим. Отам шундай деди: “Мен кўп нарсани унутиб юборишимни биламан, бироқ бу ит узоқ вақт давомида ёдимда бўлади”.\n«Бу йил мен олган энг яхши совға»\n«30 йил давомида бувим бу ликоплардан Рождество байрамларида фойдаланиб келганлар. Ўтган йилдан кейин улар бор-йўғи 7 дона қолди. Шунинг учун бувим уларни рамкага солиб, ҳар бир 7 набирага бердилар.\n«Кеча эрталаб итлар учун махсус маҳаллий боғда кимдир совға қолдириб кетди»\nҚурбонлик қилиш муносабатларни мустаҳкамлайди\nОтам байрамда ҳар бир қариндош учун унинг исми ёзилган кока-кола олиб келди\nУ қариндошлар исми ёзилган 47 та кола топиш ва уларнинг ҳар бирига аталган совға тақдим этиш учун 3 ойдан кўп вақт сарфлаб, деярли 10 мингдан ортиқ кола бутилкасини кўздан кечирди.\n«Янги оила аъзоси пайдо бўлди»\n«Кеча 10:30 да байрам арафасида жиянимни аэропортдан олиб келиш учун кетаётгандим. Аэропорт ходимлари кимдир мушукчани ташлаб кетгани, улар уни сақлаб қолишганини айтиб, уни олиб кетишимни сўрашди».\n«У 50 йил лего ўйинчоқларини орзу қилган ва мен унга лего-тарктор совға қилдим»\n«Онам доимо Ки-Уэстга боришни истардилар. Тўйларининг 24 йиллигида отам уларни ўша ерга океан ёнида қуёш ботишини илк марта томоша қилиш учун олиб бордилар».\n«Амаким бу ғаройиб уйни фарзандлари учун қуриб, уни байрамга мослаб бўяди»\n«Аёлим фарзандсиз оилага суррогат она бўлди»\n«Туғилганимда 2 бармоғим бўлмаган, болалигимда онам доим қўлқопларни менга мослаштириб берардилар. Ҳозир 30 ёшдаман, улар менга яна ўшандай қўлқоп совға қилдилар»\n«Бугун менга бир бегона киши янги йил арчаси сотиб олиб, уни безатишим учун 200 АҚШ доллари берди. Раҳмат, сизга саҳий инсон. Биз ҳеч қачон буни унутмаймиз».\n«Интернетда ривожланиши орқада бўлган укам тўғрисида ҳикоя қилгандим. Кўплаб инсонлар укамга унинг севимли юк машиналарини юборишди»\n«Уйи йўқ аёл велосипедимни ўғирламоқчи бўлган одамни тутиб олди, шунинг учун у ва ўғлини байрамга таклиф этдим»\n«Кучугимиз машина тагида қолиб кетди. Ўғлим уни қўллаб-қувватлаш учун ёнида ётибди»\n«Аёлим ветеринария шифохонасини бошқаради, йилнинг бу пайти жуда даҳшатли»\n«Ҳар куни кечқурун у уйга келиб, дивандаги одеяло тагига кириб ётади ва йиғлайди. Бу эса унинг дўсти Гэтсби, унинг энг яхши дўсти. Мушук унинг ёнига келиб, ёнида ётади ва ухлаб қолмагунича узоқ вақт мур-мур қилади».\n«Арча сотиб олиш ўрнига бор пулни бу мушукни уйга олиб келиб, ҳамма эҳтиёжини қондириш учун сарфладик».\nБу полициячи “Харви” тўфони қурбонларига ёрдам кўрсатиб, чарчоқдан хушини йўқотмагунича чексиз соат давомида ишлади\nОфициант эркакка у бемалол таом истеъмол қилиши учун унинг ногирон аёли қорнини тўйдиришда ёрдам беришга қарор қилди\nБош миясидаги бир неча ўсимталарни 32 соат давом этган операция давомида муваффақиятли олиб ташлаган 2 жарроҳ\nСиз ёки бошқа инсонлар қандай эзгу ишларни амалга оширгансиз? Изоҳларда ўз ҳикояларингиз билан ўртоқлашинг.\n10/10/2020 10:45:14 2524 0 Манба: https://www.adme.ru