05:00 / 04.01.2017 4513 pdf Ўқиш режими + -\nНамозни қуйидаги нарсалар бузади:\nМутлақ калом, қасддан берилган салом ва унга алик олиш, ингираш ва унга ўхшаш овозли нарсалар, охират ишидан бошқа сабабла овозли йиғи, узрсиз тамоқ қириш, акса урганга соғли тилаш, каломга зикр билан бўлса ҳам жавоб бериш, имомидан бошқага луқма бериш, мусҳафга қараб қироат қилиш, нажасга сажда қилиш, одамлардан сўраладиган нарса сўраб дуо қилиш, емоқ, ичмоқ ва кўп амал қилиш. Икки қўлга муҳтож бўладиган ёки намозхон кўп ҳисоблайдиган ёхуд назар солувчи буни қилаётган одам намоз ўқимайди деб гумон қиладиган иш кўп амалдир.\nНамозда қуйидагилар макруҳдир;\nХушуъни таркига сабаб бўладиган ҳар бир ҳайъат, қўлини белига қўйиш, сажда қилиш учун бир мартадан ортиқ ташларни текислаш, пешонасига теккан тупроқни артиш, салласининг пешига сажда қилиш, билакларини ерга тираш, сочини турмакаш, кийимни осилтириш ва шимариш, имомга хос макон қилиш, масжидда туриб маҳробга сажда қилиш бундан мустасно, олдиндаги сафда жой бўла туриб кейингисига туриш.\nНамозхоннинг кийими, саждагоҳида ва орқа ҳамда остдан бошқа тарафларида ҳайвон сурати бўлиши макруҳдир. Сурат жуда кичик бўлса ёки боши ўчирилган бўлса майли.\nЖанда кийимда ва бошяланг (хорликни изҳор қилишдан бошқа ҳолда) намоз ўқиш ёки ўқиладиган нарсани санаш ҳам макруҳдир.\nМасжиднинг эшигини қулфлаш, унинг томида жинсий яқинлик ва қазои ҳожат қилиш макруҳдир. Ичида намоҳхонаси бор уйда бу нарсалар макруҳ эмас. Шунингдек масжидни зийнатлаш, намоз ўқимаётган одамнинг орқасига сажда қилиш, ундаги илон ва чаённи ўлдириш ҳам макруҳ эмас.\nКичик масжидда намозхоннинг олидан ўтиш ила гуноҳкор бўлинади. Аммо ундан бошқа жойда саждагоҳига назар солиб ўқиётган намозхоннинг кўзи етадиган жойдан ўтган гуноҳкор бўлади.\nАгар намозхон дўкон устида ўқиётган бўлса ва олдидан ўтаётган одамнинг аъзоси аъзоларига тенглашса ўтувчи гуноҳкор бўлади.\nБуларнинг ҳаммаси намозхоннинг икки қошидан бирининг тўғрисига санчиб қўйилган сутраси ёки бир аршин миқдоридаги ва бармоқ йўғонлигидаги ёғочи бўлмасадир.\nИмомнинг сутраси кифоя қилади. Уни ўтиш эҳтимоли ва йўл бўлмаганда тарк қилиш жоиздир. Агар сутра бўлмаганда ёки ўтувчи намозхон билан сутрасининг орасидан ўтганда тасбиҳ ва ишора билан қайтарилади.\nЮқорида зикр қилинган матнларда ҳар биримиз учун ўта муҳим бўлган масалалар эслаб ўтилди. Буларнинг ичида қайси нарсалар намозни бузиши бор. Имомнинг намози қачон ва муқтадийнинг намози қачон бузилиши бор. худди шу каби намоза макруҳ саналган нарсалар ҳам мавжуд. Сутра масаласи ҳам бор. Келинг, ўша нарсаларни бирма бир, ҳужжат далили билан яхшилаб ўрганиб чиқайлик.\nНамозда уни адо қилиш учун шариатда кўрсатилган кайфиятга хилоф нарса содир бўлса, у бузилади ёки бошқача қилиб айтганда ботил бўлади. Бу вақтда намозни қайта ўқишга тўғри келади. Қуйида ҳанафий мазҳаби уламолари намозни бузади деган нарсаларнинг баъзилари билан танишиб чиқамиз;\n1. Мутлақ калом.\nНамозда қасданми, унитибми, билмасданми, хато тариқасидами ёки мажбуранми гапирилса, у ботил бўлади. Бу нарса икки ҳарфни ёки фаҳмласа бўладиган бир ҳарфни нутқ қилиш билан бўлади.\nБу ҳукмнинг далили;\nЗайд ибн Арқам розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Намозда гаплашар эдик. Бир одам намозда ёнида турган шеригига гапираверар эди. Токи, «Аллоҳ учун тоат ила жим туринглар» ояти тушганда сукут сақлашга амр қилиндик, гапдан наҳий қилиндик». Бешовлари ривоят қилишган.\nАбдуллоҳ розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга намоз ўқиб турганларида салом берар эдик, У зот бизларга жавоб қайтарар эдилар. Нажошийнинг ҳузуридан қайтганимиздан сўнг салом берсак, жавоб қайтармадилар. Шунда биз:\n«Эй, Аллоҳнинг Расули, сизга салом берсак жавоб қайтарар эдингиз?» дедик. У зот:\n«Албатта, намозда машғуллик бор», дедилар». Икки Шайх ривоят қилишган.\nМуслим, Абу Довуд ва Аҳмадлар келтирган ривоятда:\n«Албатта, бу намозда одамларнинг каломидан ҳеч нарса мумкин эмас. У фақат тасбиҳ, такбир ва Қуръон қироатидан иборатдир», дедилар».\n2. Қасддан берилган салом ва унга алик олиш.\nҚасддан салом бериш намозни бузишига далил.\n«Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга намоз ўқиб турганларида салом берар эдик, У зот бизларга жавоб қайтарар эдилар. Нажошийнинг ҳузуридан қайтганимиздан сўнг салом берсак, жавоб қайтармадилар. Шунда биз:\n«Албатта, намозда машғуллик бор», дедилар».\nМуслим, Абу Довуд ва Аҳмадлар келтирган ривоятда: «Албатта, бу намозда одамларнинг каломидан ҳеч нарса мумкин эмас. У фақат тасбиҳ, такбир ва Қуръон қироатидан иборатдир», дедилар».\nНоқасддан бировга салом бериш намозни бузмайди. Чунки салом хитобни ўз ичига олган зикрдир. Бас, у қасддан бўлганда одамларга хитоблиги эътиборга олинади ва намоз бузилади. Ноқасддан бўлган ҳолатда эса зикрлиги эътиборга олинади ва намоз бузилмайди. Саломнинг зикрлиги ташаҳҳудда ўқилишидир.\nАммо алик олганда қасддан бўлса ҳам, ноқасддан бўлса ҳам намоз бузилади. Чунки аликнинг лафзи намознинг зикрида йўқ.\n3. Ингираш ва унга ўхшаш овозли нарсалар.\nОҳ уриш ва уҳ уришга ўхшаш нарсалар ҳам икки ҳарфдан иборат бўлса намозни бузади. Бу нарсалар беморлик, дунё иши учун бўлса, намоз бузилади. Аммо охират учун бўлса, бузилмайди.\n4. Охират ишидан бошқа сабабла овозли йиғи.\nАгар охират учун номоз ичида овоз чиқариб йиғланса, намоз бузилмайди. Бунинг далили қуйидагича.\nМутаррифдан у отасидан ривоят қилади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг намоз ўқиётганларини кўрдим. Кўксиларидаги йиғидан тегирмоннинг ёки қозоннинг овозига ўхшаш овоз чиқиб турар эди».\nИкковини «Сунан» эгалари ривоят қилишган.\nМусибат туфайли овоз чиқариб йиғласа, намози бузилади.\n5. Узрсиз тамоқ қириш.\nМажбур бўлиб ёки овозини яхшилаб олиш тамоқ қирган кишининг намози бузилмайди. Аммо узрсиз икки ҳарф миқдорида овоз чиқариб тамоқ қириш намозни бузади.\n6. Акса урганга соғлик тилаш.\nНамозхон акса урган кишига «ярҳамукаллоҳ» деса, намози бузилади. Чунки бу нарса одамлар орасида урф бўлган каломдир. Акса урганга соғлик тилаш намозни бузиши ҳақида ҳадис ҳам келган.\n7. Каломга зикр билан бўлса ҳам жавоб бериш.\nНамозхон мисол учун ўзига хурсандчилик ҳақида хабар етганда «алҳамдулиллаҳ» деса, намози бузилади.\n8. Имомидан бошқага луқма бериш.\nНамозхон ўз имомидан бошқа қироатда адашиб қолган одамга луқма берса, намози бузилади. Чунки имомдан бошқага луқма бериш таълим қаторига киради.\nШунингдек, агар имом бошқа оятга ўтиб кетган бўлса, олдинги адашган оятини луқма берса, луқма берувчининг намози бузилади. Агар имом унинг ноўрин луқмасини олса, унинг ҳам намози бузилади.\nИмомга луқма бериш жоизлигига далил.\n«Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам бир намозда қироат қилаётиб илтибосга тушиб қолдилар. Ўқиб бўлганларидан кейин Убай ибн Каъабга:\n«Биз билан намоз ўқидингми?» деб сўрадилар.\n«Нима сени ман қилди?» дедилар.\nАбу Довуд ривоят қилган. Ибн Ҳиббоннинг лафзида:\n«Сени менга луқма беришдан нима ман қилди?» дедилар» дейилган.\n9. Мусҳафга қараб қироат қилиш.\nИмом Абу Ҳанифа р-ҳ.нинг наздларида мусҳафга қараб қироат қилган намозхоннинг намози бузилади. Чунки бу иш кўп амалга қўшилади.\nАбу Юсуф ва Муҳаммад р-ҳ.моларнинг наздида мусҳафга қараб қироат қилган намозхоннинг намози бузилмайди. Чунки намоз ҳам, қироат ҳам ибодатдир. Аммо бу иш аҳли китобнинг иши бўлгани учун макруҳ бўлади.\nМактубга назар солиб ундаги маънони англаса, намози бузилмайди.\n10. Нажасга сажда қилиш.\nЧунки сажда намознинг бир бўлагидир. Бир бўлаги бузилган намознинг ўзи ҳам бузилади.\nАммо нажас икки тизза ёки кафт қўйиладиган жойда бўлса, намоз бузилади.\n11. Одамлардан сўраладиган нарса сўраб дуо қилиш.\nНамозхон қаъдаи охирда ташаҳҳуд миқдорича ўтирмасдан олдин «Аллоҳим! Менга минг динор бергин! Аллоҳим! Менга фалончини хизматчи қилиб бергин!» каби дуоларни қилса намози бузилади. Ташаҳуддан кейин мазкурларга ўхшаш дуо қилган одам ўша нирса ила намоздан чиқади ва намози бузилмайди.\n12. Емоқ ва ичмоқ.\nЧунки бу икки иш кўп амалга киради. Бунда қасддан еб ичдими ёки унитибми фарқи йўқ. Тиши орасига кириб қолган таомни еса, намози бузилмайди.\n13. Кўп амал қилиш.\nИкки қўлга муҳтож бўладиган ёки намозхон кўп ҳисоблайдиган ёхуд назар солувчи буни қилаётган одам намоз ўқимайди деб гумон қиладиган иш кўп амалдир.\nНамознинг амалларидан бўлмаган ва намозни тузатиш учун бўлмаган ҳар бир кўп амал намозни бузади. Одатда икки қўл билан қилинадиган салла ўраш, кўйлак кийиш, иштон кийиш, камон отиш каби амални бир қўл билан қилинса ҳам намоз бузилади.\nМухтасар муаллифи бу ердан бошқа жойларда, шунингдек бошқа уламоларимиз намозни бузувчи деб айтган бошқа амаллар ҳам бор.\n14. Қибладан юз ўгириш.\nБу узрсиз кўксини қибладан бурилиши ила содир бўлади. Аммо таҳорат қилиб келиш учун бурилса, бўлади.\n15. Авратни қасддан очиш.\nАгар шамол ва шунга ўхшаш нарсалар сабабли аврат очилса, уч тасбиҳ айтгунча вақтда ёпиб олса бўлади. Ундан кўп аврати очиқ ҳолда қолса, намози бузилади.\n16. Катта ёки кичик бетаҳоратлик ориз бўлиб қолса, намоз бузилади.\n17. Баданда, кийимда ва маконда афв қилиб бўлмайдиган даражада кўп нажосат пайдо бўлса, намоз ботил бўлади.\n18. Намозхон ўзи эшитадиган даражада кулса, намози бузилади, таҳорати кетмайди. Агар ёнидагилар ҳам эшитадиган даражада кулса, намоз ҳам, таҳорат ҳам бузилади. Овоз чиқармай табассум қилса, намоз ҳам, таҳорат ҳам бузилмайди.\n19. Охирги қаъдага ўтиришидан олдин таяммум ила намоз ўқиётган одам сувни кўриб уни ишлатишга қодир бўлмоғи.\n20. Икки махсига тортилган масҳнинг муддати чиқиши.\n21. Махсини ечиш.\n22. Якка ўзи намоз ўқиётган уммий одамнинг бир оят ўрганиб олиши. Ўша оятни ўқиб намозни адо этиши лозим бўлиб қолгани учун.\n23. Имо билан намоз ўқиётган одамнинг рукуъ ва саждага қодир бўлиб қолиши.\n24. Ялонғоч намоз ўқиётган одамга авратини ёпадиган кийим топилиб қолиши.\n25. Яранинг устидаги боғич тушиб кетиши.\n26. Хушидан кетиш.\n27. Жинни бўлиш.\n28. Назар солиш ила жунублик етиши.\n29. Аёл кишининг намозда эр киши билан баробар туриб қолиши.\n30. Муқтадийнинг имомидан олдинга ўтиб кетиши ва бошқалар.\nҲанафий уламолар барча далилларни чуқур ўрганиб чиқиб намозда макруҳ ҳисобланадиган нарсаларни айтиб ўтганлар. Ўшалардан баъзиларини эслаб ўтамиз;\n1. Хушуъни таркига сабаб бўладиган ҳар бир ҳайъат.\n«Хушуъ» аъзоларнинг сукунатда ва қалбнинг Аллоҳ билан бўлишидир.\n«Хушуъ» қўрқув билан сукунатнинг бирга қўшилганидир. Мўминлар намоз ўқиганларида Аллоҳ таоло мақоми ҳузурида қалбларини, вужудларини, ҳаракату саканотларини қўрқинч ва сокинлик ўраб олишидир.\nАллоҳ таоло «Мўминун» сурасида: Улар намозларида хушуъ қилувчилардир», деган (2-оят).\nФазл ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят: «Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Намоз икки (ракъат) икки (ракъат)дир. Ҳар икки ракъатда ташаҳҳуд ўқийсан. Хушуъ қиласан, тазарруъ қиласан, мискинлик изҳор қиласан, Роббингга икки қўлингнинг кафтларини юзингга қилиб кўтариб «Ё Робб!» дейсан. Ким шундоқ қилмаса намози чаладир», дедилар». «Сунан» соҳиблари ривоят қилишган.\n2. Қўлини белига қўйиш,\nАбу Ҳурайра р-у.дан қилинган ривоятда Р-м.нинг намозда қўлни белга қўйишни наҳий қилганлари айтилган.\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам қўлни белга тираб намоз ўқишдан қайтардилар».\nҚўлни белга тираб туриш мутакаббирлик аломатидир. Намоз эса, банда ўзини энг хор тутиши лозим бўлган мақомдир. Ўз Роббиси ҳузурида гуноҳлари кечирилиши ва сўровлари берилишини хоҳлаган банда қўлини белига қўйиб керилишнинг ўрнига, тавозуъ ила, ўзини хокисор олиб туриши лозим.\n3. Сажда қилиш учун тошларни бир мартадан ортиқ текислаш.\n«Қачон бирингиз намозда турса, тошларни тўғриламасин. Чунки, раҳмат унга юзма-юз турган бўлади», дедилар».\n4. Пешонасига теккан тупроқни артиш.\nАлбатта, намоз ичида артиш макруҳ. Аммо намозни ўқиб бўлгандан кейин риёкорликдан четлаш учун пешонага теккан тупроқни дарҳол артиб ташлаш лозим бўлади.\n5. Салласининг пешига сажда қилиш.\nШунингдек, намозхон ўз устидаги кийимнинг бирор қисмига сажда қилиш ҳам макруҳдир.\n6. Билакларини ерга тираш.\nОиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам\nШайтоннинг ақибидан ва йиртқичнинг ястанишидан наҳий қилар эдилар. Намозни салом бериш билан тамом қилар эдилар».\n«Шайтоннинг ақиби»дан наҳий қилар эдилар. Яъни, «ит ўтиришдан» қайтарар эдилар.\n«Йиртқичнинг ястаниши»дан наҳий қилар эдилар».\nБу саждада бўлиб, ҳам кафтини, ҳам чиғаноғини ерга қўйиб, билагига суяниб туриш. Буни ҳам олдин ўрганганмиз.\n7. Сочини турмаклаш.\nПайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг озод қилган қуллари Абу Рофеъ тик туриб намоз ўқиётган Ҳасан ибн Али розияллоҳу анҳунинг ёнидан ўтди. У (Ҳасан) соч ўримини орқасига турмаклаб олган эди. Абу Рофеъ ечиб юборди. Бас, Ҳасан унга ғазаб ила назар қилди. У бўлса:\n«Намозингни ўқи. Ғазаб қилма. Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг:\n«Бу шайтоннинг тўқимидир», деганларини эшитганман», деди».\nИнсон намоз ўқиганида, сажда қилганида, унинг барча аъзолари, бутун вужуди ҳатто кийимлари ҳам иштирок этиши керак. Агар эркак киши сочини қайтариб турмаклаб олса, ўша ҳолатга футур етади. Шунинг учун бу иш макруҳ ҳисобланади.\n8. Кийимни осилтириш ва шимариш.\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам намозда кийимни осилтиришдан ва одам оғизини тўсишида наҳий қилдилар».\nУшбу ҳолатлар кўпроқ Арабистон шароити ва у ердаги халқларнинг одатларидан келиб чиққан. Маълумки, уларда эркаклар ҳам узун кийим киядилар. Нафақат узун кийим киядилар, балки кийимини узун қилиш ила фахрланар эдилар.\nШунингдек, арабларда салласининг бир тарафи ила оғзини беркитиб юриш одати ҳам бор эди.\nИслом дини кибру ҳавога боғлиқ ҳамма нарсаларни манъ қилганидек, кийимни фахр, кибру ҳаво билан судраб юришни ҳам манъ қилди. Намоздан ташқарида манъ бўлган нарса, намозда манъ бўлиши турган гап. Шунингдек, киши намозда оғзини бирор мато билан тўсиб олиши ҳам макруҳдир.\n«Етти аъзо ила сажда қилишга амр қилиндим; «Пешона ила, деб қўллари билан бурунларига ишора қилдилар-икки қўл, икки тизза ва икки оёқнинг учлари ила ва кийим ва сочни йиғиштирмаслигимизга», дедилар».\n9. Имомга хос макон қилиш.\nМисол учун имомнинг ёлғиз ўзи учун махсус баланд жой қилиб қўйиш макруҳдир. Бу аҳли китобларнинг иши.\nАбу Довуд ривоят қилади:\n«Аммор Ибн Ясир Мадоинда одамларга имомилк қилди. У баланд жойда эди. Одамлар ундан пастда эдилар. Ҳузайфа р-у. унинг олдига бориб қўлидан тутди. Аммор унга эргашди. Ҳузайфа уни пастга туширди. Аммор намозидан фориғ бўлганида Ҳузайфа унга:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг «қачон киши бир қавмга имом бўлса, уларнинг маконидан баланд турмасин» деганларини эшитмовдингми?» деди.\n«Шунинг учун қўлимдан тутганингда сенга эргашдим-да», деди Аммор».\n10. Масжидда туриб маҳробга сажда қилиш бундан мустасно.\nБунда аҳли китобга ўхшаш йўқ.\n11. Олдиндаги сафда жой бўла туриб кейингисига туриш.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Абу Бакра р-у.га у киши ёлғиз ўзлари такбир айтиб кейин сафга қўшилганларида «Аллоҳ ҳирсингни зиёда қилсин. Энди буни қайтармагин», деганлар.\n12. Намозхоннинг кийими, саждагоҳида ва орқа ҳамда остидан бошқа тарафларида ҳайвон сурати бўлиши макруҳдир.\nБу ҳолатларда намознинг макруҳ бўлиши суратга чўқинадиганларнинг ибодатига ўхшаб қолишидандир. Шунинг учун ҳам сурат хорланадиган жойда, намозхоннинг оёқ остида ва ўтирадиган жойида бўлса, макруҳ эмас. Намозхоннинг орқасидаги сурат ҳам зарарсиз.\nЖумлада «ҳайвон сурати» дейилишидан жонсиз нарсаларнинг сурати бўлса ҳам зарар қилмаслиги чиқади.\nСурат жуда кичик бўлса ёки боши ўчирилган бўлса майли.\nУзоқдан қараган одам нималигини ажрат олмайдиган даражада жуда кичкина бўлган суратлар бўлса, намозга зарар қилмайди. Шунингдек, жонли нарсанинг суратида боши бўлмаса ҳам, зарари йўқ. Бунинг далили қуйидаги ҳадисдир.\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам олдимга кирдилар. Мен токчамга нафис парда тўсиб қўйган эдим. Унда сувратлар бор эди. У зот уни кўришлари билан тортиб олдилар ва ранглари ўзгариб:\n«Эй, Оиша! Аллоҳнинг ҳузурида қиёмат куни энг ашаддий азобга учрайдиганлар, Аллоҳнинг яратганига ўхшатишга уринганлардир», дедилар. Бас, биз уни бўлиб, битта ёки иккита болиш қилиб олдик».\nМазкур пардадаги сувратлар жонли нарсаларнинг сувратлар эканлиги шубҳасиз. Аввал ҳам айтиб ўтилганидек, мусулмон кишининг уйида жонли нарсаларнинг суврати бўлмаслиги лозим. Жумладан, ўша суврат пардада бўлса ҳам жоиз эмас.\nАммо кесилган, йиртилган ҳолда болиш ёки шунга ўхшаш оёқости бўладиган нарсаларда бўлса жоиз.\n13-14. Жанда кийимда ва бошяланг (хорликни изҳор қилишдан бошқа ҳолда) намоз ўқиш.\nЖанда кийим деганда, хароб аҳволдаги кийим кўзда тутилган. Баъзилар буни иш кийими, уй кийими бўлиши ҳам мумкин деганлар.\nБош яланглик виқорсизлик ҳиобланганидан бу ҳолда намоз ўқиш макруҳ ҳисобланган. Зотан Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам, саҳобаи киромлар ва аҳли солиҳ уламолар ва ўтган барча улуғлардан ҳеч ким бош яланг намоз ўқиганларини ҳеч ким кўрган эмас.\nҲаж ва умрага ўхшаш банданинг Аллоҳ олдида хорлигини изҳор қилувчи мақомларда бош яланглик хушуъ ва синиқлик аломати бўлади.\n15. Ўқиладиган нарсани санаш ҳам макруҳдир.\nБу санаш намоз ичидаги санашдир. Намоз ичида сура ва оятларни ҳамда тасбеҳларни бармоқлари ёки тасбеҳ билан санаш мумкин эмас. Тилида айтиб санаш мутлақо жоиз эмас. аммо қалбида ёки бармоқларини турган жойида қаттиқроқ сиқиб санаса бўлади.\n16. Масжиднинг эшигини қулфлаш.\nНамоздан бошқа вақтларда масжидга қулуф солиш намозни ман қилишга ўхшаб қолгани сабабли макруҳ ҳисобланган.\nАли қори р-ҳ. «Ниқоя»да бизнинг замонимизда масжидлардаги матоларни сақлаш учун қулфланса, ҳечқиси йўқ, деган.\n17. Масжиднинг томида жинсий яқинлик ва қазои ҳожат қилиш макруҳдир.\nЧунки масжиднинг томи ҳам масжиддан ҳисобланади. Шунинг учун ҳам масжиднинг устидаги одам унинг ичидаги имомга иқтидо қилса, жоиз бўлади. Масжид ичида эътикоф ўтирган одам унинг устига чиқса, эътикофи бузилмайди.\nИчида намозхонаси бор уйда бу нарсалар макруҳ эмас.\nЧунки мазкур хона тўлақонли масжид ҳукмига эга бўлмайди.\nШунингдек, масжидни зийнатлаш, намоз ўқимаётган одамнинг орқасига қараб намоз ўқиш, ундаги илон ва чаённи ўлдириш ҳам макруҳ эмас.\nМасжидни зийнатлаш макруҳ эмас деган уламолар ҳазрати Усмон р-у.нинг Р-м.нинг масжидларини зийнатлаганларини далил қилиб келтирадилар ва қарши тарафларнинг масжидни зийнатлаш макруҳлигига келтирган далилларини риё ва хўжакўрсинга бўлса эканлигини айтадилар.\nНамоз ўқимаётган одамнинг орқасига қараб намоз ўқиш макруҳ эмаслигига Ибн Умар р-у.нинг Нофеъ р-у.нинг орқаларига қараб намоз ўқишлари далилдир.\nМасжиддаги илон ва чаённи ўлдириш ҳам макруҳ эмаслигига қуйидаги ҳадис далилдир.\n«Икки қорани; заҳарли илон ва чаённи намозда ҳам ўлдиринглар», дедилар».\n«Сунан» эгалари ва ал-Ҳоким ривоят қилишган.\nМухтасарнинг муаллифидан бошқа уламоларимиз жумладан қуйидаги нарсаларни ҳам макруҳ дейдилар;\n18. Намознинг вожиб амалларидан бирортасини қасддан тарк қилиш макруҳи таҳримийдир.\n19. Рукуъга бораётганда ва ундан қайтаётганда икки қўлни кўтариш.\n20. Намознинг суннатларидан бирортасини қасддан тарк қилиш.\n21. Иккинчи ракъат қироатини биринчи ракъат қироатидан узун қилиш.\n22. Фарз намозда бир сурани бир ракъатда такрор ўқиш.\n23. Қуръондаги тартибга хилоф тартибда қироат қилиш.\n24. Рукуъ ва саждада қироат қилиш.\n25. Қўли билан кийим, бадан ва соқолни оз миқдорда ушлаб ҳаракат қилиш.\n26. Панжаларини бир бирининг орасига киритиш.\n27. Кўзини юмиб олиш.\n28. Беҳожат аланглаш.\n29. Кўзини осмонга қаратиш.\n30. Бир оёғини кўтариб туриш.\n31. Ҳожат қистаб турганда намоз ўқиш.\n34. Саломга ишора билан алик олиш.\n35. Фарзнинг кейинги икки ракъатида сура ёки оят қироат қилиш.\n36. Ёниб турган оловга қараб намоз ўқиш.\n28. Кийимни киймай елкасига ташлаб олиб ўқиш ва бошқалар.\nЭнди намозда сутра масаласига оид матнларни ўрганамиз.\nКичик масжидда намозхоннинг олдидан ўтиш ила гуноҳкор бўлинади.\nБу ҳукмга қуйидаги ҳадиси шариф далилдир.\n«Агар намоз ўқувчининг олдидан ўтувчи ўзига қанчалик гуноҳ бўлишини билганида, албатта, унинг олдидан ўтишдан кўра қирқ…гача тўхтаб турмоғи ўзи учун яхши бўлар эди», дедилар.\nАбу Назр: «Қирқ кун, дедими ёки ой, ёхуд йил, дедими билмай қолдим», деди». Бешовлари ривоят қилишган.\nАммо ундан бошқа жойда саждагоҳига назар солиб ўқиётган намозхоннинг кўзи етадиган жойдан ўтган гуноҳкор бўлади.\nБу ҳолатда кўзи етадиган жой сажда қиладиган ери бўлади. Буни кўпчилик уламолар таъкидлаганлар.\nБундаги дўкондан мурод қадимда савдогарлар растада ўзлари ўтириб атрофига савдо молини қўйиб қўядиган сўри – краватлардир. Уларнинг баландлиги ҳар хил бўлган. Агар дўкон соҳиби унинг устида намоз ўқиётган бўлса-ю, унинг олдидан ўтувчининг бўйи дўкондан паст бўлса, намоз дуруст бўлади. Бўлмаса, дуруст эмас.\n«Сутра», деганда намозхоннинг олдидан бирор нарса ўтмаслиги учун қўйилган тўсиқ тушунилади.\n«Сутра»ни Ҳанафий ва Моликий мазҳаблари мандуб, Шофеъий ва Ҳанбалий мазҳаблари мустаҳаб, деганлар.\nДевор, устун, найза, асо, бошқа бирор нарса сутра бўлиши мумкин. Ҳеч нарса топилмаса, бир чизиқ чизиб қўйса ҳам бўлади. Мақсад намозхоннинг олдидан бирор нарса ўтиб кўнглини бузмасин, хусусан, Шайтон васваса қилмасин.\nТолҳа розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қачонки, бирингиз олдига эгар суянчиғичалик нарсани қўйса, унинг ортидан ким ўтганига эътибор бермай намозни ўқийверсин», дедилар». Муслим, Абу Довуд ва Термизий ривоят қилишган.\nМиқдод ибн Асвад розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни бир шохга ёки устунга, ёхуд дарахтга томон намоз ўқиётганларини кўрсам, албатта, ўша нарсани ўнг ёки чап қошлари тўғрисига олиб ўқиётганларини кўрдим. У нарсага тўппа-тўғри турмас эдилар». Иккаласини Абу Довуд ва Аҳмад ривоят қилишган.\nИмомнинг сутраси кифоя қилади.\nИбн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга калта найза санчиб бериларди ва У зот ўшанга томон намоз ўқир эдилар». Учовлари ривоят қилишган.\nСаҳобалардан бирлари «Ҳарба» ёки «Анза» деб аталадиган калта найзани кўтариб юрар эди. Очиқ жойларда намоз ўқиладиган бўлса, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг тўғриларига санчиб қўйилар эди. Ўша найза тўсиқ вазифасини ўтар эди. Имомнинг тўсиғи қавмга ҳам тўсиқ ҳисобланар эди.\nУни ўтиш эҳтимоли ва йўл бўлмаганда тарк қилиш жоиздир.\nНамозхоннинг олдидан бирор нарсанинг ўтиш эҳтимоли бўлмаса, намоз ўқилаётган жой йўл бўлмаса, сутра қўймай намоз ўқиса ҳам бўлади.\nИмом Абу Довуд Фазл ибн Аббос р-у.дан қелтирган ривоятда қуйидагилар айтилади:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сайҳонликда турганимизда ҳузуримизга келдилар. Аббос у зот билан бирга эди. Бас, у зот саҳрода намоз ўқидилар. Олдиларида сутра йўқ эди».\nАгар сутра бўлмаганда ёки ўтувчи намозхон билан сутрасининг орасидан ўтганда тасбиҳ ва ишора билан қайтарилади.\nАбу Довуд, Молик ва Дора Қутнийнинг ривоятида:\n«Намозни ҳеч нарса кесмайди. Қудратингиз етгунча қайтаринг. Бас, у шайтондан бошқа нарса эмасдир», дейилган.\nЯъни, намоз ўқиётганингизда олдингиздан ўтувчининг қудратингиз етгунча қайтаринг, у шайтондан бошқа нарса эмасдир, деганлари. Ўша қайтариш намозхоннинг «субҳаналлоҳ!» деб тасбеҳ айтиши ёки ишора қилиши билан бўлади.\n05:00 / 04.01.2017 4973\n05:00 / 04.01.2017 2392\n10793 05:00 / 04.01.2017\n3500 05:00 / 09.01.2017\nУмму Салама розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади .Аёл киши қандоқ кийимда намоз ўқийди, деб сўралди. У киши .У химорда ва бутун жисмини тўсиб икки қадамининг устини давоми...\n2528 05:00 / 09.01.2017\n3828 05:00 / 04.01.2017\n12604 15:03 / 10 март


25.03.20 17:10\tmsk\nАндрей Кудряшов аккредитацияси «Фарғона» фотосурати\n«Фарғона» ахборот агентлигининг Ўзбекистондаги махсус мухбири Андрей Кудряшовнинг аккредитацияси 2021 йил 25 мартгача узайтирилди. 24 март куни республика Ташки ишлар вазирлиги томонидан мухбирга шу тўғрида гувоҳнома берилди.\nТошкентлик журналист ва фотограф Андрей Кудряшов «Фарғона» ахборот агентлиги ходими сифатида 2002 йилдан 2005 йилгача аккредитациядан ўтиб келганди. Андижон воқеаларидан сўнг Ўзбекистондаги интернет фойдаланувчилари кўплаб мухолифат веб-ресурслари ва мустақил оммавий ахборот воситалари сайтларидан маҳрум бўлдилар. Улар қаторида «Фарғона» ҳам бор эди.\nОрадан 14 йил ўтиб, ўтган йили Ўзбекистон ҳукумати «Фарғона» вакилларининг республикада расман фаолият юритишига рухсат берди. 2019 йил 22 апрелда Кудряшов хориж матбуоти мухбири сифатида ярим йиллик аккредитацияга эга бўлди. У пайт ахборот агентлигининг сайти Ўзбекистонда блокланган эди. 10 май куни веб-ресурс тақиқдан озод бўлди. ЎзбекистонТИВ маълумотига кўра, 2020 йил 20 февраль ҳолатига биноан мамлакатда 14 давлатдан 51 нафар журналист аккредитациядан ўтган. Аккредитациядан ўтган ОАВ орасида Хитой (13 нафар мухбир) ва Россия (11 нафар мухбир) етакчилик қилади.


«Барселона» футболчилари ва Луис Энрике ўртасида янги муаммо пайдо бўлди\n«Барселона» футболчилари ЕЧЛнинг 1/8 финал босқичи доирасида «ПСЖ»га қарши ўйиндан кейин жамоа бош мураббийи Луис Энрикега бўлган ишончни бутунлай йўқотишди. Бу ҳақда Cadena CОРЕ хабар тарқатди.\nБундан ташқари, «кўк-анорранглилар» футболчилари мавсум якунида Луис Энрике ўз лавозимини тарк этишига ишончи комил бўлиб туришибди. Улар ҳозирги ҳолатда мураббий вазиятни ўзгартира олмайди, деб ҳисоблашмоқда.\n«Барселона» «ПСЖ»га 0:4 ҳисобида имкониятни бой берди. Каталонияликлар бу баҳсни ҳар томонлама имкониятни бой беришди. Буни жамоанинг ўзи ҳам тан олди. Жавоб учрашуви 8 март куни бўлиб ўтиши лозим.\nЛуис Энрикенинг «Барселона» билан шартномаси 2017 йилнинг ёзида якунига етади. Аввалроқ, у апрель ойигача ўзининг келажаги борасида бир қарорга келмаслигини таъкидлаганди. Клуб раҳбарияти эса мураббий билан шартномани узайтириш ниятида экани билдирган.\n10тадан 9та! Испан клублари еврокубокларда тенгсиз\n05:11 / 27.05.2018


5 февраль куни Uzbekistan Airways чартер рейсида Хитойдан олиб келинган 84 кишидан 5 нафари – Қозоғистон фуқаролари.\nЎзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги коронавирус эпидемияси туфайли Хитойдаги ўзбекистонликларни ватанга қайтариш бўйича 5 февраль куни амалга оширилган иккинчи рейс бўйича маълумот берди.\n«Мамлакатимизнинг Пекиндаги Элчихонаси маълумотига кўра, ватанига қайтишни истаган 260га яқин ватандошларнинг дастлабки рўйхати тузилган.\nДипломатик ваколатхона томонидан Хитойнинг турли минтақаларида таҳсил олаётган 800дан ортиқ ўзбекистонлик талабалар билан кун-у тун тўғридан-тўғри алоқа ўрнатилган. Тушунтириш ишлари мунтазам равишда давом эттирилмоқда, хавфсизлик чоралари тўғрисидаги долзарб тавсиялар ҳамда ватандошларни олиб кетиш бўйича чораларнинг ҳар бир босқичи тўғрисида маълумотлар тизимли тарзда юборилди ва юборилмоқда, зарур ҳолларда турли масалаларни ҳал қилишда Хитой ҳукумати билан биргаликда ёрдам кўрсатилди.\nАввал 4 феврал куни Пекин шаҳри аэропортидан Тошкент шаҳрига чартер рейс билан 250 нафар Ўзбекистон фуқаролари олиб келиниб, карантинга жойлаштирилди.\nЭлчихона томонидан Хитой расмий идоралари, жумладан Хубей провинцияси маъмурияти билан биргаликда карантин ҳудудидаги Ўзбекистон фуқароларини босқичма-босқич эвакуация қилиш режаси ишлаб чиқилди ва амалга оширилди. Мазкур провинциядаги 20дан ортиқ манзилдан ҳамюртларимиз, асосан 14та олий таълим муассасаси талабалари Ухан шаҳри аэропортига етказилиб, 5 феврал куни эрталаб «Uzbekistan Airways» АЖнинг чартер авиарейси орқали Тошкентга олиб келинди.\nСамолёт бортида 84 йўловчи, жумладан 79 нафар ватандошимиз ватанга қайтарилди. Қозоғистон томонининг сўровига биноан, мазкур самолёт бортида 5 нафар Қозоғистон фуқароси ҳам Хитойдан ортга қайтди. Уларнинг ҳам барчаси карантин даврида махсус жиҳозланган тиббиёт муассасаларига жойлаштирилди», – дейилади Ташқи ишлар вазирлиги билдиришида.\nХабарда режадаги учинчи рейс ҳақида маълумот келтирилмаган.


ИМОМЛАР САБАБ ОИЛАЛАРДАГИ АЖРИМЛАРНИНГ ОЛДИ ОЛИНДИ - Fitrat.uz\nБош саҳифа / Хабарлар / ИМОМЛАР САБАБ ОИЛАЛАРДАГИ АЖРИМЛАРНИНГ ОЛДИ ОЛИНДИ\nИМОМЛАР САБАБ ОИЛАЛАРДАГИ АЖРИМЛАРНИНГ ОЛДИ ОЛИНДИ\nIyul 27, 2017\tИМОМЛАР САБАБ ОИЛАЛАРДАГИ АЖРИМЛАРНИНГ ОЛДИ ОЛИНДИda fikr bildirishni o'chirish 189 Кўришлар\nЧеченистон Дин ишлари вакилларининг сай – ҳаракатлари сабаб охирги пайтларда 240 та ажрим арафасидаги оилалар сақланиб қолинди. Бу ҳақда Чеченистон раҳбари Рамзон Қодиров ўзининг Instagramдаги саҳифасида маълумот беради.\nКуни кеча Қодиров Чеченистон Республикаси муфтийи Салах Межиев ва давлат маслаҳатчиси Адам Шахидовлар билан учрашиб, оилавий муносабатларни уйғунлаштириш ва оилавий низоларни тартибга солиш масалаларини муҳокама қилди.\nМуфтийнинг таъкидлашича, аксар ҳолларда оилаларни тушунтириш ишлари олиб борилганлиги сабаб сақлаб қолишга эришилмоқда. Улар эр, хотинларнинг вазифалари, ҳақлари ва ҳар иккила тарафда фарзанд тарбияси борасида, оилани сақлаб қолишда қандай масъулият ётганлигини тушунтирмоқдалар.\n“Ўтган камгина вақт ичида дин хизматчилари, шунингдек Чеченистон Республикаси раҳбарияти ва маъмурияти, маҳаллий ҳокимият органлари 1970 нафар ажрим арафасидаги оилалар билан учрашдилар. Машаққатли меҳнат натижасида 240 та оилаларни қайта бирлаштиришга эришилди”, – деб ёзади Қодиров.\nУ таассуф билан 59 та ҳолатда эр, хотинлар “ахлоқий, диний ва маънавий жиҳатдан оиланинг мавжуд бўлиш” чегараларидан четга чиққанлиги ҳақида хабар беради.\nШу муносабат билан Чеченистон раҳбари оила ришталарини узишга шошмасликка чақирди: “Бунга доим улгурасиз! Орқага қайтиш жараёни эса жуда мураккаб!”\nУ имомлар аҳолига никоҳ қуриш масъулияти, фарзанд тарбияси, оилани сақлаб қолишдаги мажбуриятлар ҳақида доимий тушунтириш ишларини олиб боришлари лозимлигини қўшиб қўйди.\nАввалги Сармояларнинг энг яхшиси …\nКейинги ФАЗОНИ ЗАБТ ЭТГАН МУСЛИМА


АЁЛ КИШИ ҲАЙЗ ҲОЛАТИДА ҚУРЪОНДАН ТИЛОВАТ ҚИЛСА БЎЛАДИМИ? – .:: Xadicha.uz\nАЁЛ КИШИ ҲАЙЗ ҲОЛАТИДА ҚУРЪОНДАН ТИЛОВАТ ҚИЛСА БЎЛАДИМИ?\nМуқаддас ислом динимиз поклик устига бино қилинган бўлиб, динимиздаги фарз баданий ибодатларни бажаришда мўмин киши таҳорат ила покланиши, сўнг ибодат томон юзланиши талаб қилинади. Агар таҳорати бўлмас экан, унинг бажарган ибодатлари қабул бўлмайди. Шу жумладан аёл киши ҳам рўза тутадими, намоз ўқимоқчими ёки Қуръон тиловат қилмоқчими ундан ҳайз ва нифосдан ҳоли ҳолатда бўлиши талаб қилинади.\nҲозирги кунда ижтимоий тармоқларда қўштирноқ ичидаги айрим ўзларини «шайх» деб атувчи шахслар мусулмонларни ибодатига нуқсон етказиш, уларни орасида тафриқа чиқариш мақсадида ўз «фатво»ларини чиқаришмоқда. Масалан нима эмишки, пайпоққа масх тортиш жоиз, ҳайз кўрган аёл Қуръонни ушламаган ҳолатда ундан тиловат қилиш мумкин. Булар чиқараётган «фатво»ларни асоси эса ўзларидан юқорига кўтарилмайди. Ваҳоланки, шариат улар чиқараётган «фатволар»га тобе эмас. 14 аср аввал шариатдаги барча ҳукмлар Буюк Зот томонидан тушурилган ва Ҳабиби Росулуллоҳ с.а.в. томонларидан амалда кўрсатиб берилган.\nАллоҳ таоло оят каримасида «уни фақат покланганларгина ушлайди» (Воқеъа сураси 79-оят) дея марҳамат қилди. Росулуллоҳ с.а.в. : « Қуръонни фақат пок ҳолатда ушланглар»- дедилар. Демак, мусуломон киши Қуръонни пок ҳолатда ушлаши керак бўлади. Энди уни тиловат қилиш учун ҳам поклик шарт қилинадими деган савол бўлиши мумкин. Росулуллоҳ с.а.в. : « Жунуб киши ҳайз кўрган аёл Қуръондан ҳеч бир оятни тиловат қилмайди» – дедилар. (Термизий ривояти)\nМана шу ҳадисдан келиб чиқадики, ҳайз кўрган аёл Қуръондан бирор оятни ҳам тиловат қилмас экан. Чунки ҳайз кўрган аёлга ғусл вожиб бўлади. Ғуслда эса оғизни чайиш фарздир. Демак ҳайз вақтида аёлнинг оғзи ҳукмий ҳолатда нопок бўлади, нопок ўриндан эса Аллоҳ таолонинг каломи тиловат қилинмайди. Инсон таҳоратсиз ҳолатда Қуръонни ушламаган ҳолда тиловат қилса бўлади. Чунки, таҳоратда оғизни чайиш суннат, фарз эмас. Шундан келиб чиқадики, тиловат қилинадиган ўрин ҳукман пок ҳисобланади.\nБиз мусулмонлар исломни тўла моҳиятини англасак, динни кимдан ўрганаётганимизга эътиборли бўлсак, мусулмонларни орасига ҳеч ким раҳна сололмайди, ибодатларимиз оят ва суннатга мувофиқ бўлади.\nӯрта махсус ислом таълим муассасаси


Азиза Ниёзметова: АҚШга чарларга эмас концерт бергани борганмиз\nЎзбекистонлик таниқли хонанда Азиза Ниёзметова ўзи ва яна ўзбекистонлик икки ашулачининг АҚШдаги концертига билетлар сотилмай, барбод бўлгани ҳақида Интернетда тарқалган хабарларни рад қилди. Қўшиқчига кўра, улар Филаделфиядаги концертдан ўзлари "отказ" қилганлар.\nЎзбекистонлик хонандалар Азиза Ниязметова, Анвар Ғаниев ва Шароф Муқимовларнинг АҚШдаги концерти атрофидаги гап-сўзлар ижтимоий тармоқларда баҳсларга сабаб бўлмоқда.\nКонцертлар АҚШнинг Чикаго, Филаделфия ва Ню Йорк шаҳарларида бўлиши режалаштирилган эди.\nЛекин айрим хабарларга кўра, ўзбекистонлик ашуллачиларнинг Филаделфиядаги концерти гўёки кам билет сотилгани сабаб бекор бўлган.\nОзодлик билан суҳбатда Азиза Ниёзметова бундай “бўхтон” хабарлар ўзи ва яна икки хонанда Анвар Ғаниев ҳамда Шароф Муқимовларни шаънини ерга уриш мақсадида тарқатилганини таъкидлайди.\n- Бизга бу нарса қаттиқ тегаяпти. Уларни шахсий хусумати борми, билмадим. Биз 15 ёшли бола эмасмиз-ку, улар билан хола-хола ўйнашга. Биз қудали одамлар бўлсак. АҚШга чарларда қўшиқ айтиш учун борган эмишмиз. Биз “Ўзбекнаво”дан рухсат олиб, концерт бергани кетганмиз, у ерга. Қандай бордик, қаерда бўлдик, ҳар бир минутимизни текшириб туради. Ҳамма нарсага отчёт берамиз. Ҳатто Қозоғистонни Чимкентига борсак ҳам хат ёзиб ҳамма нарсани жавобини бериб турамиз. Ҳеч кимни алдаб билмаймиз-да бу ерда. Америкада кимлар концертимизга йиғилаяпти, қаерда бўляпти, кимларга билет сотилган, ҳаммасини қоғозини олдирган “Ўзбекнаво”. Бизга қарши бўхтон тарқатишни тўхтатишсин,- деди Ниёзметова.\nКишмиш қўшиб бол бераман келсангиз\nАввалроқ, www.sayyod.com сайти ўзбекистонлик хонандалар Анвар Ғаниев, Азиза Ниёзметова ва Шароф Муқимовларнинг АҚШнинг Пенсилвания штати Филаделфия шаҳрида 19 ноябрь куни бўлиши керак бўлган концертига атига тўртта билет сотилгани ва шу сабабдан бекор қилингани ҳақида хабар қилган эди.\nНашрга кўра, хонандаларнинг бошқа шаҳарлардаги концертлари ҳам бўлмаган.\n"Чипталар сотилмади, фақатгина биттасида атиги 40та одамни зўрға концертга йиға олишди ва улар иштирокида сурат ва видеолар билан ясама "ажиотаж" ижтимоий тармоқларда "ўзини оқлаш акцияси" тарғиботи кетмоқда", - деб ёзди www.sayyod.com.\nМазкур нашр раҳбари Сардор Комилов Озодлик билан суҳбатда ўзбекистонлик учта қўшиқчининг концерти умуман бўлмаганини тасдиқлайди.\nКомиловга кўра, қўшиқчилар кўзбўямачлик қилмасдан ҳеч қанақа концерт бўлмаганини тан олишлари керак.\n- У ерда ҳеч қанақа концерт бўлмаган. Яқинда буни тасдиқловчи далилларни сайтимизда эълон қиламиз. Энди майли омадини берсин қанақа концерт берган бўлса, юзта одам йиғганми, омадини берсин, лекин алдаш керак эмас-да. Билет сотилмаган бўлса Шароф тан олиши керак эди. Унақа "машениклар" демаслиги керак эди. У ерда ташкилотчилар катта суммага тушган. Менга айтишдики, Интернетдагилар айтишдики, сен шу учта артистни қадр -қимматини ерга уриб, устидан куляпсан, дейишди. Ҳақиқатга тик қараш керак-да. Агар сен ҳақиқатан шунча йўл юриб, шунча ҳаражат қилгандан кўра ўшани Ўзбекистонда ижод устида ишлаб, талабгорлар кўпайганидан кейин бориб концерт берса одам ҳам йиғилади. Мен тўртта билет сотилди деганимга унқа эмас ўнта, деб эътироз билдиришади. Вахоланки битта дона билет сотилган экан. Бу уят эмасми.Билишим бўйича ташкилотчилар ганарар айтишган, "Анор" гуруҳидан экан ўша бола. Биринчи иши экан, катта пулга тушган. Билетни сотиб, пул қиламан, деб ўйлаган. Ўхшамаган. Лекин, хонандаларга ганарарини берибди, - дейди Сардор Комилов.\nБу иддаоларга Азиза шундай жавоб қилди:\n- Қанақанги тўртта билет? Филаделфидаги концертимизни бошқа штатларга кўчирдган эдик-ку. Ўзимиз отказ қилганмиз. Чикагода ва Нью Йоркда жуда зўр концерт бўлди. Нью Йоркнинг Квинз қисмидаги "Амадеус" ресторанида элитний концерт бўлди. Ҳақиқий мухлисларимиз келади, - деди Ниёзметова.\nАҚШга бориб концерт бериш ҳаражатлари ўзини оқлайдими?\nАзиза Ниёзметовага кўра, улар АҚШга бориб концерт беришдан катта пул қозонишни мақсад қилмаганлар.\n- Мақсадимиз мухлисларимизга қўшиқ айтиш. Америкада ҳам мухлисларимиз бор экан, улар кўплигидан жуда ҳурсанд бўлиб қайтиб келдик. Анвар акани ҳам, Шарофни ҳам мухлислари бор экан. Улар соғиниб эшитяпти-да бизни ашуллаларимизни. Ҳаражатларга келсак, таклиф қилган томон бизга ҳаммасини олдиндан бериб қўйган, меҳмонхналарни, учоқ билетларини кўтарган. Биз қўшиқ айтдик, мухлисларимиз ҳурсанд бўлишди, шуни ўзи бизга катта бахт, - деди Ниёзметова.\n19 ноябрь куни Филаделфия шахрида жойлашган "Самарқанд" ресторанида ўзбекистонлик уч хонанданинг катта гала концерти бўлиши ҳақида плакатлар ҳам чиқарилган эди.\nАҚШдаги Филадельфия шаҳрида жойлашган "Самарқанд" ресторани ходимларидан бири Азиза Ниёзметова, Анвар Ғаниев ва Шароф Муқимовларнинг концерти билет сотилмагани учун бекор қилинганини айтди.\nМаълум бўлишича билет нархи 40 АҚШ доллари қилиб белгиланган. Таъкидлаш жоиз, АҚШнинг Филаделфия шаҳри ўзбеклар кўп яшайдиган шаҳарлардан саналади.\nАзиза Ниёзметова эса концертдан ўзлари воз кечганликларини қайта-қайта айтмоқда.\n- Ҳеч қанақа билет сотилмаган у ерда. Филаделфидаги концертимизни ўзимиз отказ қилдик. Ўша куни у ерда иш кунлари экан. Шунинг учун концертни сурдик, бошқа штатларга, - дейди Ниёзметова.\nАзиза Ниёзметова ўн беш йил аввал “Бир муҳаббат тарихи” қўшиғи билан ўзбек санъат шинавандаларига танилган эди.\nАнвар Ғаниев эса “Кўнгил кўчалари” телесериалидаги қўшиғи билан машхур бўлган.\nШароф Муқимов эса Ўзбекистонда кўпроқ фильмлардаги роллари билан ёшлар эътиборини қозонган.


Жанубий Кореяда биринчи бор Зика вируси билан касалланиш ҳолати қайд этилди\nКорея Республикасида Зика вируси билан касалланиш ҳолати расман тасдиқланди. Бу ҳақда мамлакат касалликларни назорат қилиш ва олдини олиш давлат қўмитаси хабар бермоқда.\n"Ташхис 11 март куни Бразилиядан қайтган 43 ёшли эркакка қўйилган. Айни дамда у Сеулдан 330 км узоқликда жойлашган Кванжу шаҳридаги шифохонага ётқизилган", - дейилади хабарда. Бемор карантинда бўлиб, тиббиёт ходимлари ундаги касаллик бошқаларга юқадими йўқми, шуни ўрганишмоқда.\nМаълумот учун: Зика вируси юқори ҳарорат, бошда ва бўғинлардаги оғриқ, яллиғланиш жараёнлари, алоҳида ҳолатларда эса кўнгил айниши ва қайт қилиш, қоринда пайдо бўладиган оғриқ билан ажралиб туради. Касаллик Осиё, Африка, Жанубий ва Шимолий Америка ва Тинч океани ҳудудларида қайд этилган.


"Ҳумо" тарихий ғалаба эришди!\n12 март, 2020, 23:23\nБугун Петров кубоги чорак финал ўйинлари давом эттирилди.\nТошкентнинг "Ҳумо" жамоаси Москвада "Звезда" меҳмони бўлди ва 3:2 ҳисобида рақибдан устун келди. 15-дақиқада Владимир Пешехонов ҳисобни очган бўлса, 29-дақиқада Евгений Григоренко мувозанатни тиклади.\n33-дақиқада Максим Казаковнинг узатмасидан сўнг Иван Яценко мезбонлар дарвозасини ишғол қилишга эришди - 2:1. Орадан 6 дақиқа ўтиб эса Платон Попов "қанотлилар"нинг учинчи шайбасини киритди.\nУчинчи давр тўлиқ москваликлар устунлигида ўтди ва 55-дақиқада Сергей Лапин ҳисобни қисқартирди, бироқ мувозанатни тиклаш учун уларга вақт камлик қилди. Шу тариқа Евгений Попихин шогирдлари сериядаги ҳисобни 1:1 кўринишга келтиришди.\nМаълумот учун, "Ҳумо" бунга қадар "Звезда"га қарши кечган 5 та беллашувнинг барчасида (2:7, 2:3 Б, 1:2, 0:3, 1:2 ОТ) ) имкониятни бой берган эди. Бугунги ғалаба тошкентликлар учун "армиячилар" устидан қозонилган дастлабки муваффақият бўлди.\nВХЛ Плей-офф 1/4 финал\n1:0 — Пешехонов Владимир (Антипов Артём, Филин Егор), 14:45\n1:1 — Григоренко Евгений (Здунов Павел, Воронин Артём), 28:44 сон жиҳатдан устунликда\n1:2 — Яценко Иван (Казаков Максим), 32:22\n1:3 — Попов Платон (Воронин Артём), 38:53\n2:3 — Лапин Сергей (Соркин Максим, Пеньковский Артём), 54:27\n"Ҳумо" ва Хабиб. Барчасига ойдинлик киритилди\n"Ҳумо" ҳимоячиси Хабибнинг жамоага келиши ҳақида: Бу янгиликни катта ҳаяжон билан қарши олдик\nХабиб Нурмагомедов "Ҳумо"да!


Қирғизистон мустақиллигинининг 25 йиллигини нишонламоқда\nҚирғизистон мустақиллигининг 25 йиллиги муносабати билан 31 август куни мамлакатнинг бош майдонида ҳарбий парад бўлиб ўтди. Унда 1,5 мингдан ортиқ ҳарбий хизматчилар, иштирок этди, ҳарбий техника ва авиация намойиш этилди. Ҳарбий парад шунингдек Ўшда ҳам бўлиб ўтди.\nКундузи бутун мамлакат бўйлаб байрам тадбирларининг ўтказилиши белгиланган. Бишкекдаги «Аккула» отчопарида от мусобақалари бўлиб ўтади. Ккчқурун «Ала-Тоо» майдонида маҳаллий шоу-бизнес юлдузлари иштирокида концерт ташкил этилади, шунингдек шаҳарликлар байрам мушакбозлигига гувоҳ бўла оладилар.\nҚирғизистон 1991 йил 31 августда мустақилликка эришган. Мамлакатнинг биринчи президенти Асқар Акаев бўлди ва у 15 йил бошқарувдан кейин 2005 йил инқилоби вақтида ағдариб ташланди. Ўша йилнинг ўзида Қирғистоннинг иккинчи президенти бўлиб 2010 йилдаги инқилоб вақтида ҳайдалган Қурманбек Бакиев сайланган эди.\n2010 йил 27 июнида умумхалқ референдуми натижасида Вақтли ҳукуматни бошқариб келган Роза Отунбаева кейинги президент сайловларигача давлат бошлиғи қилиб сайланди. 2011 йилдан бошлаб мамлакатни Олмосбек Атамбаев бошқариб келмоқда.


Ўзбекистонда совуқ қачонгача давом этади? | EFFECT.UZ\n. 14:30 | 22.11.2020\nЎзбекистонда 23 ноябрь куни қандай об-ҳаво кузатилиши маълум қилинди. Шунингдек, совуқ об-ҳаво ноябрь ойи охирига қадар давом этиши мумкин.\nТошкент шаҳрида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 6-8 даража совуқ, кундузи 0-2 даража илиқ бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси, Хоразм вилоятида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шамол шимоли-шарқдан 5-10 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 5-10 даража совуқ, кундузи 2-3 даража совуқ бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шамол шимоли-шарқдан 5-10 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 4-9 даража совуқ, кундузи 2 даража совуқ -3 даража илиқ бўлади.\nТошкент, Сирдарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шамол шимоли-шарқдан 5-10 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 5-10 даража совуқ, кундузи 2 даража совуқ -3 даража илиқ бўлади.\nСамарқанд, Жиззах вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, кечга томон баъзи жойларда бироз қор ёғиши мумкин. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шамол шимоли-шарқдан 5-10 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 5-10 даража совуқ, кундузи 2 даража совуқ -3 даража илиқ бўлади.\nҚашқадарё ва Сурхондарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шамол шимоли-шарқдан 5-10 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 3-8 даража совуқ, кундузи 2-7 даража илиқ бўлади.\nАндижон, Наманган, Фарғона вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шамол шимоли-шарқдан 5-10 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 5-10 даража совуқ, кундузи 0-5 даража совуқ бўлади.\nРеспубликанинг тоғли ҳудудларида ҳаво ўзгариб туради, тоғ олди ва тоғ ҳудудларда қор ёғади. Баъзи жойларга туман тушади. Шамол шимоли-шарқдан 5-10 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 10-15 даража совуқ, кундузи 4-9 даража совуқ бўлади.


Тижорат таклифини тўғри тузинг\nАО КДБ Банк Узбекистан\nС начала работы biznes-daily.uz 8 006 390\nТўғри ва саводли тузилган тижорат таклифи нафақат тижорат билан боғлиқ ҳар қандай ишни тезлаштиради, балки компания, ташкилот, корхона ёки фирмангиз ҳақида буюртмачи ёки мижозда яхши таассурот қолдириб, кейинги алоқаларни мустаҳкамлашга замин яратади.\nТижорат таклифи ташкилотингиз ҳақида батафсил маълумот бериши, қўйилган таклиф ва талабларни тўлиқ қамраб олиши керак. Яъни бу ҳужжат сиз ва буюртмачи ўртасидаги ишончли воситага айланиши лозим.\nДемак, тижорат таклифини барча тартиб-қоидаларга амал қилган ҳолда тўғри тузишни ўрганамиз.\nТижорат таклифи ташкилотнинг махсус бланкасида ёзилади ва варақнинг тепа қисмида фирма бланкаси (“шапка”) жойлаштирилади, яъни ташкилот логотипи, манзили, алоқа телефонлари ва факс келтирилади. Агар фирма бланкаси рангли бўлса, янада яхши.\nТижорат таклифлари ташкилотнинг бошқа барча ҳужжатлари каби рўйхатга олинади. Шунинг учун тижорат таклифининг биринчи бетида ўнг тарафда ҳужжатни рўйхатга олиш тартиб рақами ва санаси ёзиладиган икки қатор жойлаштирилади, биринчиси сизнинг иш юритувчингиз, иккинчиси – буюртмачининг иш юритувчиси томонидан тўлдирилади.\nТижорат таклифи жўнатиладиган ташкилот номи, почта ёки электрон манзили, телефон ва факс рақамлари каби маълумотлар унинг биринчи бетида, юқори ўнг қисмида жойлаштирилади. Ташкилотингиз буюртмачи билан азалдан ишласа-да, унинг юридик маълумотлари сизга ёд бўлиб кетган бўлса-да, мазкур ахборотни бланкага барибир шу тартибда киритиш зарур – бу ишни енгиллаштириш баробарида ҳужжат билан ишлайдиган бошқа ходимларга қулайлик яратади.\nТижорат таклифи юборилаётган шахснинг лавозими ва тўлиқ фамилияси, исми, шарифи ёзилади. Эҳтиёт бўлинг, шахснинг лавозими ёки исми-шарифини адаштириб ёзиб юборманг!\nКириш қисми тижорат таклифининг мақсадини ўзида акс эттириши керак. Мисол учун, агар сиз буюртмачи билан қандайдир йиғилиш, ярмарка ёки кўргазмада учрашиб, унга тижорат таклифини юбориш ҳақида келишиб олган бўлсангиз, айнан шу ҳақда ёзасиз. Ҳужжатнинг биринчи сўзларини ўқиши билан буюртмачи ушбу тижорат таклифини ўзи сўрагани учун сиз унга юбораётганингизни аниқ ва равшан тушуниши керак.\nКейинги матнда буюртмачининг талаби ва қизиқтирган ҳолатлар бўйича маълумотлар берилади. Яъни ташкилотингиз буюртмачига қай даражада хизмат кўрсата олиши, қандай маҳсулот етказиши ва унинг ҳажми ҳақида айтиб ўтилади. Матннинг бу қисмини ўқиб, буюртмачи сизга ўз талабини қанчалик тўғри ва тўлиқ етказа олганлиги ҳақида тушунчага эга бўлади ва кейинги суҳбатингизда сизга қўшимча маълумотларни етказади. Тижорат таклифининг мазкур қисми умумий матннинг 1/4 дан 2/3 қисмигача бўлиши мумкин.\nТижорат таклифининг асосий қисмида ташкилот томонидан таклиф қилинадиган маҳсулот ва хизмат турларига қисқача таъриф берилади. Таклифлар техник тафсилотларсиз ёзилиши керак. Бу маълумотлар ҳужжатнинг илова қисмида келтирилади, матнда эса илова тақдим этилаётгани кўрсатилади. Агар маҳсулот ёки хизмат турлари бир нечта бўлса, уларнинг бир-биридан фарқи тўғрисида қисқа ва лўнда айтиб ўтилади.\nБарча махсус қўшимча ахборотлар, шу жумладан, техник тафсилотларни ўз ичига қамраб олган маълумотлар, ҳисоб-китоблар тижорат таклифининг охирида иловада келтирилади. Агар маълумотлар чизма, жадваллар ёки расм кўринишида ва сони бир қанча бўлса, у ҳолда иловаларга саҳифанинг юқори ўнг қисмида тартиб рақами қўйилади: “1-илова”, “2-илова” ва ҳ.к.\nМаҳсулот (иш, хизмат) нархларини келтиришдан аввал ва кейин буюртмачига ҳар бир таклифнинг афзалликлари ҳақида қисқача маълумот берилади. Агар таклифлар бир қанча бўлса, нарх-наволардаги тафовут қисқача тушунтириб ўтилади.\nМаҳсулот (иш, хизмат)ни етказиб бериш муддати, нархи ва ҳ.к.лар вақт ўтиши билан ўзгариши мумкин. Буюртмачи сиз юбораётган тижорат таклифи муддатсиз эмаслигини тушуниши керак. Шунинг учун сиз айтиб ўтилган шартлар қайси муддат давомида кафолатланишини аниқ белгилаб олишингиз керак.\nТашкилотингиз бизнесҳамкор сифатида\nМатннинг сўнггида айнан сизнинг ташкилотингиз билан ҳамкорлик қилишнинг афзалликлари, рақобатбардош омиллар, таклифларингизнинг бошқа ташкилотларникидан фарқи қисқача – бир абзац ёзилади.\nКейинги алоқанинг санаси\nТижорат таклифида кейинги алоқанинг санасини келтириб ўтиш мақсадга мувофиқдир. Бунда ўзаро боғланиш шакли (электрон почта, телефон орқали ёки шахсан учрашув) аниқлаштириб олинади. Ҳеч қачон кейинги алоқани буюртмачининг ихтиёрига ташлаб қўйманг, ундан кўра ташаббусни ўз қўлингизга олинг.\nМатн охирида буюртмачига ишонч ва ҳурмат сўзларингиздан сўнг, албатта, эгаллаб турган лавозимингизни, фамилия, исм ва шарифингизни ёзиб, имзо қўйишни унутманг.\nАгар тижорат таклифингиз бир неча саҳифалардан иборат бўлса, уларни рақамлаш керак. Шунда буюртмачи учун қулай бўлиши учун, масалан, “1, 2, 3-бетда” каби эслатмани қўллаш мумкин. Бунда мижоз тижорат таклифининг охирги варағини йўқотиб ёки ўқимай қолишининг олди олинади.\nМатнни тўғри жойлаштириш\nМатннинг ҳар бир абзацини янги қатордан бошлаб, абзацлар ораси очиқ қолдирилса, ўқиш учун қулайдир. Матнни “бутун энига” жойлаштирса, яхшироқ кўринади. Шрифт ҳам соддароқ бўлиши лозим. Яхшиси, кўз ўрганган Times New Roman ёки Arial шрифтларида ёзиш керак. Шрифтнинг жуда майда бўлиб кетмаслигига эътибор қаратиш зарур, 12 ёки 14 катталикдаги шрифт маъқулроқ. Курсив ва қора билан ажратишни ҳам керак жойлардагина қўлланг.\nТижорат таклифининг бутун матни одатда икки варақдан кўп бўлмаган жойни эгаллайди. Матн иккинчи бетга ўтиб кетадиган бўлса, ҳар икки бетга бир текис жойлаштиришга аҳамият қаратинг. Матн корпоратив услуб элементлари ёки корпоратив сайт безаклари билан ҳамоҳанг бўлса, янада чиройли кўринади. Лекин бачканалаштириб юборманг.\nАгар тижорат таклифи буюртмачига курьер воситасида юбориладиган бўлса, у ҳолда уни юпқа полиэтилен жилд (файл)га солиб ёки алоҳида муқовага жойлаштириб олиб бориш керак.


Пике: “Барселона”да ўйнаш — охиригача курашиш демакдир / CHAMPIONAT.asia\nПике: “Барселона”да ўйнаш — охиригача курашиш демакдир\n06 июл 09:52\nТеглар : БарселонаЖерар ПикеВильярреал\n“Барселона” ҳимоячиси Жерар Пике “Вильярреал”га қарши баҳсдан (4:1) сўнг фикрлари билан бўлишди.\n“Курашни давом эттириш учун уч очко жуда муҳим. Жуда яхши футбол намойиш этдик. Ортда қолиш бизга ёқмайди. Вазиятни ўзгартириш учун биз курашамиз. “Барселона”да ўйнаш — охиригача курашиш демакдир. Гризманнинг голи унга ишонч беради. Аммо кейинги рақибларимиз бизнинг бу ўйинимизни кўришига ва шу орқали тайёргарлик кўришига ишонаман. Биз анчадан бери бир тизим асосида ҳаракат қиляпмиз, шу боисдан ҳам мураббий янги усулларни қидирмоқда”, — дейди Пике.\nРасман: Даниэль Парехо - "Вильярреал" футболчиси 3\nРасман: Коклен - "Вильярреал" футболчиси 0\n"Мухлислардан карикатура": Юлдузлар жангига тайёрмисиз? 12\n06 июл 11:54:57\n))) кеча хакконий урмадими?\nMarcelo shamolga yiqildi Garsiyaga penalti berilmadi\n06 июл 11:49:28\nРеал Мадрид мухлисиман деб ёзибхам куйибман шекил охирига. кеин Барса охирги 5 та уйиндан нечтасида ютти? уша\_ сиз айтаётган Реал бир мавсумда нечта гол уриб нечта утказворибди? 10000 чандон уйнамади ва уйнай олмайдихам, агар уйнасахам бунинг учун моргдан уликларни оп келиш керак, сал уйлаб фикр билдиринг илтимос. Атлетик билан сизлархам зурга 1-0 уйнагансилар эсдан чикарманг.\nzato xaqqoniy urdi o'sha o'yinda Rakitich\n06 июл 10:39:05\nЛиверпул - Барселона 4 : 0 болганида Барсани шиори бошкача болганмиди Пикежон.\nReal Ajax 1-4 Булгандачи? ёки Juve Ajax 1-2 булгандачи яна давом этаверайми?\n06 июл 12:46:19\nБу ерда Пикени гапи хакида ёзиляпти.\nУнда кутти кавламанг!\n06 июл 11:01:58\nЦСКА дан 3-0, 1-0 ларга еганичи дараозага йул тополмай\n06 июл 10:55:12\nохирги пайтларда! Барсада уйнаш охиригача курашиш деган суз йук наоборот 1-2та кетма кета гол утказиб юборса дарров таслим булмокда. Барсада характер ёколиб колган. Клуб ички мухити бузилганини охирги айтган сузлариданхам билса булади. Бунака гапларни футболчилар гапиришга хакки йук бу тренерга булган хурматсизлик булади. манимча Хави кайтса хаммаси яхши буп кетади. Хозирда биронта буш мураббий йук ки Барсадаги футболчиларидан обруси баланд шунга гапи утмайдихам. (Реал мухлиси)\nrealdanligiyiz fikirdan ham bilindi kecha Barca Realdan 10000 chandon ustun va chiroyli va haqqoniy o'ynadi\n06 июл 12:56:44\nШлы фойдаланувчининг фикрига жавоб бериш\ns͎a͎l͎o͎m͎ d͎u͎s͎t͎l͎a͎r͎ k͎i͎m͎ r͎u͎y͎x͎a͎t͎d͎a͎n͎ u͎t͎o͎l͎m͎A͎s͎a͎ 9͎9͎ 0͎9͎1͎ 2͎4͎ 2͎4͎ g͎a͎ m͎u͎r͎o͎j͎a͎t͎ q͎i͎l͎i͎n͎g͎\nБулдида болам бошка ишинг йукми ?\n06 июл 10:45:52\nKop barsa fanatlari bugun Realchilar villa(real) bulib olibdi deb yozibdi qani keyingi turda barsa fanatlari villarealga yonbosmasmikan, xech kim azaliy raqibini yutishini xoxlamasa kerak!\n06 июл 15:12:58\nBiz Yana qaytdik demabdida oxirida\n06 июл 12:49:16\nУзокка борманг шу якиндаги эл классикони эсга олинг етади ))))\nШуни озига Барсачилар оптом болиб ташланябти менга )))))\n06 июл 12:47:32\n06 июл 11:45:45\nкечаги ўйиндаги қўл харакатига қойил Пикени қўлини худди расмни монтаж қилаётган инсондай қилиб\n06 июл 19:25:10\nБилмасликка олманг бу йил яккол Реалга кучлари етмади барсани )))) мен якиндагини свежий хали совимаган уйин хакида гапирдим)))\n06 июл 12:52:38\nХа енди фикир ёзишга хакким борми\nха Бемалол факат бировни хурмат килинг! Сиз ёзган уша хабар барса мухлислари ва реал мухлислари уртасида жан-жал чикаради. Сизни шунмай.\n06 июл 12:48:29\nБу ерда Пикени гапи хакида ёздим. Реални нима алокаси бор бу ерда. Шунга шунчами.


ШЕРБЕК ШОДИЕВ: ОИЛА МАСЪУЛИЯТИ! МЕН ЖАНЖАЛ УЧУН САБАБ ҚИДИРМАЙМАН! 17.11.2013 15:03\nЎзининг “Мажнунингман” қўшиғи биланоқ ўз ижодини ярқ этиб намойиш қила олган Шербек Шодиев, ҳозир айни тинимсиз ижод билан банд. Бундан ташқари, хонанда бу йил янги ҳаётга қадам қўйди, уйланиб оилали бўлди.\n- Яқинда янги ҳаётга қадам қўйдингиз. Кечинмалар қандай?\n- (самимий кулиб) Ҳа, янги ҳаётга қадам қўйдик. Тўғриси, ҳаммаси ўйлаганимдан бошқачароқ кечди. Масъулият кучли, шунинг учун ҳам қийинроқ, бошқачароқ бўлса керак, деб бошқачароқ кўп фикрлар бўлганди. Лекин, ўйлаганимдан бошқача бўлди! Ҳаммаси жуда ҳам яхши. Масалан, ҳозирги жуфтимдан розиман, рафиқам жуда яхши. Қийинчиликлар йўқ. Бир хиллар: “оила қийин бўлади, хотинга ҳар куни ҳисоб беришинг керак, кўчага чиқиб, қайтганингдан кейин рашк қилади” дейишарди. Худога шукур, бизнинг оилада ундай гаплар йўқ! Рафиқам ҳурматимни жойига қўяди, муомаласи ширин.\n- “Ҳозирги” деб айтиб ўтдингиз! Олдин оилангиз бўлганмиди?\n- (кулади) Ҳозирча, демоқчи эдим! (жиддийлашиб) Йўқ, битта хотиним бор! Биринчи марта уйландим, аввал уйланмаганман.\n- Лекин, турмуш қуришингиздан олдин шундай гаплар ҳам тарқалди. Сиз ҳақингизда “олдинги турмуши ҳам бор эди", дейишди!\n- Тўғри шундай гаплар жуда кўп тарқалди! Бундай гапларни ҳаттоки ўзимга ҳам келиб айтишди! Ҳатто, концертларда ҳам хат ёзишди, “иккинчи хотингиз яхшими? Икки ўртада рашк бўлмаяптими?” деган гаплар ҳам бўлди! Мен уларга жавобан, “агар иккита хотиним бўлганида, иккита узук тақиб юрган бўлардим” дедим. Энди шоубизнесдамиз, балки, у бу жойда, иш юзасидан бирор қиз билан бирга кўришган бўлса, йигит кишимиз, ўшанга, ўзларича баъзилар “хотини бўлса керак” деб гап тарқатишгандир? Шундан шунақа миш- миш пайдо бўлгандир? Лекин, яна айтаман қонуний битта хотиним бор! Биринчи марта уйландим!\n- Рафиқангиз билан қандай танишдингизлар? Биринчи бўлиб, рафиқангизнинг қайси хислати, сизнинг эътиборингизни тортди?\n- Рафиқам Зиёдахон билан Тасвирий санъат галериясида танишганмиз! Олдин Театр ва Рассомчилик институти бўларди, шу институтда ўқийдиган бир йигит ўша ерда ишларди. Мен расм кўргани ўша ерга борганимда, Зиёдахонга кўзим тушиб қолган. Зиёдахоннинг касби санъатшунос. У ҳам институтнинг топшириғи билан у ерга келган экан. Бўй-басти, ўзини тутиши, ўғил бола гап отса, бирдан қизиқиб жавоб қайтармаслиги, ибо-ҳаёси ёққан. Кейин озгина гаплашдик. Қарасак, дунё қарашимиз, фикрлашимиз бир–биримизга тўғри келмоқда. Мен яна бир хурсанд қилган тарафи, у ҳам санъатга бегона эмас, яқинроқ. Шу инсон мени тушунса керак, деб ўйладим. Инсон барибир ким билан тақдири боғланишини билмас экан. Бу нарса, бир зумда бўлиб кетар экан.\n- Қанчада совчи юбордингиз? Улар қанча вақт ўйлаб рози бўлишди?\n- Тахминан, 6 ойларча учрашиб юрдик. Кейин совчи юбордим. Сўнг оналари билан учрашиб, гаплашдик. Ҳаммаси маъқул келди. Ортиқча қаршиликлар бўлмади!\n- Оила бошлиғи бўлиш маъсулияти ўзингизга қандай бўлди?\n- Олдин ҳам айтардим, оила бу жиддий қадам! Инсон ўйлаб қадамини босмаса қийинлашиб қолиши мумкин. Чунки, мен ҳам ҳозир янги оила қурганлар сафидаман! Шунинг учун, ҳар бир қадамимизни ўйлаб босишимиз керак! Масалан, турмуш ўртоғингизга муносабатингиз, муомалангиз, уйда қандайдир арзимаган нарсалардан зиддиятлар келиб чиқадиган бўлса, уни катта жанжалга айлантирмасдан яхши муроса билан ҳал қилиш керак. Оилага бошидан яхши қарасангиз, кейинги қадамлар ҳам яхши бўлади. Бошидан қизишиб кетсангиз бўлмас экан. Масалан, уйланган аёлим ҳали ёш, эндигина 19 ёшга кирган. Мени ёшимга нисбатан ёш, чунки мен 33 ёшдаман. Рафиқамни бирор камчиликлари бўлиши мумкин. Мисол, овқат пиширишда, кийимларни дазмоллашда, ёки уй йиғиштиришда, менга ёқмайдиган қандайдир камчиликлар бўлиши мумкин. Лекин, мен аҳамият қилмайман. Чунки, мен жанжал учун сабаб қидирмайман! (кулади) Қандайдир сабаб бўлса ҳам, шуни осонлик билан муроса қилиб тушунтираман. Буни ундай қилмай, бундай қилган яхши бўлади, деб тушунтирмоқдаман. Кўз тегмасин, мана 2 ой бўлди турмуш қурганимизга, турмушимиз яхши!\n- Оилада уй ишларида рафиқангизга ёрдам берасизми?\n- Албатта, ёрдам бераман. Керак бўлса, таом учун сабзавотларини ҳам тўғрашга вақт топишга ҳаракат қиламан. Рафиқам институтда ўқийди. Масалан, ўқишдан чарчаб келишини ҳисобга олиб, кўп ишларга ҳам уринтирмаймиз. Мисол учун, “ухлаб дам олиб олгин, кўп ишларга ўзингни уринтирмагин” дейман. Овқат пиширишларига ҳам ёрдам бераман. Энди келажакда, яна ёрдам бераман. Буни ҳеч қандай айби йўқ!\n- Қайси овқатларни ўзингиз пишира оласиз?\n- Хамирли овқатлардан ташқари, ҳамма овқатларни биламан. Ошни яхши пишираман.\n- Сизнинг-ча, севишиб турмуш қурган яхшими, ёки совчи орқали? Нима деб ўйлайсиз?\n- Масалан, ота-боболаримиздан қолган урф-одат совчига ҳам қарши эмасман! Чунки, фарзанднинг дунёқарашини, тарбиясини онаси жуда ҳам яхши билади. Шунга қараб, қандай қиз унга мос келишини ҳам билади. Шу сабаб, мен унга ҳам қарши эмасман. Лекин, севишиб турмуш қурганда ҳам, ҳозирги ёшларимиз кўпроқ ўзаро бир–бирларини тушунишга ҳам аҳамият беришлари керак. Чунки, уларнинг фақат яхши томонларини кўриб туриб, эртага турмушда ҳар ҳил нюанслар келиб чиқади-да. Сабаби, инсон бир–бирини яхши кўриб қолса, фақат яхши томонларини кўрсатишга ҳаракат қилади. Шу сабаб, ҳеч шошилмасдан севса ҳам, бир–бирини синаб, ўйлаб, сўнг оила қурса яхши бўлади, деб ўйлайман.\n- Турмуш ўртоғингизга энг кўп айтадиган сўзингиз?\n- (ўйланиб) Эркалайдиган сўзларим-де... (кулади) Энг кўп айтадиган сўзларим, шу эркалайдиган сўзларим. Кўпинча “тузукмисан” дейман. Ўзи ҳам билиб қолди, фақат “тузукмисан” дейсиз, дейди (кулади) Чунки, телефон қилсам, биринчи “тузукмисан” дейман-де.\n- Оилавий турмуш қуриш арафасида бир–бирингизга қандай талаблар қўйдингизлар? Чунки, барибир санъаткорнинг рафиқаси бўлиш осон эмас.\n- Мен рафиқамга “менинг олдинги ҳаётим билан қизиқмай қўявер” деганман, чунки ўғил боламиз, ҳар хил гап сўзлар бўлган бўлиши мумкин. Бу энди асосий талаб эмас. Асосий талаб, мен кеч келсам ҳам, у сабр қилишни яхши билади. Кейин ҳадеб рашк қилавермаслигини талаб қилганман. Чунки, кўп қизлар телефон қилишади. Яна ҳам телефонимни тўйдан сўнг ўзгартирдим. Лекин, барибир топиб олишяпти. Кечқурунлари бир, иккиларда телефон қилишади. Вацапни-ку, умуман ўчириб ташладим. Энди, рафиқамнинг қўйган талабларини айтмайман.\n- Ким кўпроқ рашкчироқ оилада?\n- Оилада аёлим! Лекин, мен ҳам рашкчиман. Энди рафиқамни мени рашк қилишига арзийдиган сабаблар ҳам бор-да. Мисол, “Одноклассники” тармоғида қизлар бир нарсалар ёзишади, ҳатто эркалаб ҳам ёзилган хатлар бўлади. Қолаверса, телефон қўнғироқлари. Энди бу нарсалар ҳар бир санъаткорнинг бошида бор, чунки эркак санъаткорнинг мухлислари кўпинча, қизлар, аёллар бўлади. Лекин, шуни ҳам айтишим керакки, мен самимий, софдил мухлисларимни жуда ҳам ҳурмат қиламан.\n- Муҳаббатга қандай таъриф берган бўлардингиз?\n- Муҳаббат бу илоҳий туйғу! Юракка буйруқ бериб бўлмайди дейишади-ку. Инсон севиб қолганини ҳам билмайди.\n- Севги-романтика оилавий ҳаётда қанча вақтгача бўлиши мумкин, деб ўйлайсиз?\n- Бу инсоннинг ўзига боғлиқ. Ҳоҳласа 40, 50 ёки 60 ёшида ҳам, романтика билан яшаса бўлади. Романтика инсонга керак! Романтика бўлмаса, инсон ёвузлашиб кетади. Шунинг учун, инсон романтика ўйлаб, сюрпризлар қилиб туриши керак.\n- Ўзингиз нимани энг яхши романтика, деб биласиз?\n- Мен энг яхши романтика, деб, олдин ҳам мен шу нарсани ўйлардим. Масалан, саёҳатни яхши кўраман. Мисол, янги йил кечаси 31 декабрь, ёки 1 январь энг яхши кўрган инсонингиз билан Парижда, Эйфел минорасининг ёнида кафетерийлар бўлади. Тасаввур қилинг, қор ёғяпти. Ана ўша ерда ўтириб битта кофе билан Янги йилни кутиб олса, зўр романтика!\n- Турмуш ўртоғингизга қилган романтикангиз-чи, яқин орада?\n- Тўйдан олдин романтикалар бўлган. (ўйланиб) Тўйдан кейин жиддий романтика қилмадим. Бу хатони тўғрилаймиз.\n- Ҳаётда ўз ўрнингизни топишингизда кимнинг ўрни катта, деб ўйлайсиз?\n- Ҳали яна ҳам ҳаётда ўз ўрнимни топишга кўп харакат қилишим керак, деб ўйлайман. Энди кимнинг ўрни катталигига келсак, албатта онамларни! Чунки, онамлар Мавлуда опа ҳар доим “ўғлим ёлғон гапирмагин”, “бировнинг ҳаққинни емагин, ҳеч кимга хиёнат қилмагин” дейдилар. Онам кўчага чиқаётганимда буни кўп тайинлайдилар. Энг кўп айтадиган сўзлари, “ёлғон гапирмагин”. Шу сабаб, мен ёлғон гапирмайман. Бировнинг ҳаққини емайман. Ҳеч кимга хиёнат қилмайман. Шунинг учун, мана шу қилган яхши амалларим мени ўсишимга катта ёрдам беради, деб ўйлайман.\n- Қайси қўшиғингизни тингловчилар кўп сўрашади?\n- Тингловчилар босқичма–босқич сўрашади. Масалан, “Мажнунингман” қўшиғимизни кўп сўрайдиган мухлисларимиз ҳам бор. Кейин, “Қани энди” деган, дўст тўғрисида айтган қўшиғимизни, ундан ташқари, “Уйқудаги гўзал” деб номланган миллий қўшиғимизни ёши катталар сўрайди. Ҳозир яқинда янги қўшиқ ёздик, Аҳмад Яссавий ғазалларига “ Ҳар не қилсанг, ошиқ қилғил Парвардигор” деган. Нима қилсанг ҳам, ошиқ қилгин, деган маънода, уни ёши катталарга ҳам ёқади, деган умиддамиз. Ёшларимиз ҳозир кўпинча тўйларда “Кўзлари Чўлпон”, “Дарёман-эй” қўшиқларимни кўп сўрашади.\n- “Мажнунингман” қўшиғингиз билан ярқ этиб чиқиб, томошабинлар эътиборига тушгансиз. Кўпчиликнинг билдирган фикрига кўра, негадир бошқа қўшиқларингиз у даражага етмагандек. Бунинг сабаби нимада, деб ўйлайсиз?\n- Бунинг сабабини биламан. Чунки, “Мажнунингман” телевидения орқали кўп айланган. 6 ойлар давомида, узлуксиз эфир юзини кўрган. Бошқа қўшиқларим эса ундай эмас! Эътибор қилган бўлсангиз, мен кўп клип ҳам олмайман. Телевиденияга ҳам кўп қўшиқларимни бермайман.\n- Қўшиқ ёзаман. Вилоятларда мухлисларимиз ўзлари топиб эшитаверади. Масалан, яқинда “Кўзлари Чўлпон” қўшиғимизга клип олдик. Жасур Шаметов билан биргаликда. У ҳам зўр қўшиқ. Уни ҳам тўйларда, “Мажнунингман” қўшиғимиздан кўра, кўпроқ талаб қилишади! Ҳатто, “Дарёман” қўшиғимизни 5 марта талаб қиладиган кўплаб инсонлар бор. Лекин, у қўшиқларим реклама кўрмаган.\n- Нима учун унда рекламага ҳам эътибор қаратмайсиз?\n- Энди... Олдин озгина муаммолар бор эди ҳаётда. Энди айни дамда шу реклама билан шуғулланмоқдамиз.\n- Маълум вақт танаффус қилиб, яна ижодга қайтдингиз. Бунга сабаб нима бўлди?\n- Ҳамма сабаб ўзимда! Ишонувчанлигим, соддалигим менга барибир панд беради! Яқин кўрган инсонингиз, кейин шу соддалигингиздан, ишонувчанлигингиздан фойдаланиб сизни ўша жарга қулатиб ҳам кетади-да! Лекин, уларнинг кимлигини айтиб ўтирмайман! Чунки, номини айтсам, бу ҳам уларга манфаат келтириши мумкин.\n- Ҳаётингизда бундай воқеалар кўп бўлдими?\n- Ҳа, 2-3 марталаб шундай бўлди! Энди у қадар ишонувчан ва содда бўлмасликка қатъий аҳд қилдим!\n- У инсонлар шоу бизнесдагиларми ёки ташқаридагилар?\n- Йўқ, шоу бизнесдаги ҳамма инсонлардан жуда ҳам миннатдорман ва розиман ҳаммасидан! Мисол камтарона ижодимизни юқори баҳолаб, улар ҳам қўлидан келган ёрдамларини аяшмайди. Масалан, радио соҳасини оламизми, ёки матбуот соҳасини оламизми, телевидениядагиларми, ҳаммаси қўлидан келганича ёрдам қилишади. Ҳаммасига чин дилдан раҳмат, дейман.\n- Кинода ҳам роль ижро қилгансиз, дарс олганмисиз?\n- Албатта! Тошкент Давлат Санъат институтини тугатганман, соҳам актёрлик. Аброр Ҳидоятов номли театрда, 1999 ёки, 2001 йиллар, шу оралиқда 3 ёки 4 ойча муддат фаолият юритганман.\n- Нима учун актёрлик соҳасида театрдан кетдингиз?\n- У ерда иш жуда қийин! Мен актёрларни, айниқса театр актёрларини жуда ҳам яхши тушунаман. Уларга осон эмас, жуда ҳам катта куч талаб қилинади. Ундан ташқари, театрнинг фидоийси бўлмасангиз, театрда ишлай олмайсиз. Театрда фидоий инсонларгина ишлайди. Шунинг учун, ишлаётган актёрларга гап йўқ. Мен уларнинг касбини жуда ҳам ҳурмат қиламан.\n- Бундоқ олиб қараганда хонандалик касби ҳам осон эмас, ўзига яраша фидойи касб!\n- Тўғриси, хонандалик ҳам оғир, машаққатли касб. Лекин, театр актёри бўлиш бундан ҳам оғир! Ишлаб ёки кўриб юрган инсон мени гапимга қўшилади.\n- Биринчи қайси кинодан ўз актёрлик фаолиятингизни бошладингиз?\n- Кинода “Мерсквич” фильмидан бошладим. Институт пайтларида массовка, эпизодларда суратга тушган вақтларим бўлган. Лекин, “Мерсквич” фильмидаги ролим, илк бош ролдим. Сўнг, “Кутилмаган қўнғироқ” фильмида суратга тушдим. Режиссёр Саид Мухторовнинг “Кўча” фильмида ҳам бир образ яратдим. Лекин, ҳали у фильм чиқмади. Шуни ҳам айтиб ўтишим керак, “Мерсквич” фильмидан сўнг, баъзи борган жойларимизда мени қўшиқчи сифатида танимаган инсонлар ҳам, ”Вой, ана Мерсквич келди!” дейишади (кулади). Масалан, қўшиғимни эшитмаган инсонлар бўлади, улар мени актёр сифатида билишади. Талаб ва яхши роллар бўлса, актёрликни ҳам давом эттиравераман!\n- Ўзингиз ҳам мухлис бўлиб, кимдандир дасхат олганмисиз?\n- Мен Тоҳир Содиқовнинг қаттиқ мухлиси бўлганман. Даврон Ғойипов ва Рустам Ғоиповларнинг ҳам мухлиси эдим. Шу даражада мухлис бўлганманки, Тоҳир Содиқов бизнинг юртимиз Самарқандга борганда, ҳар бир концертига қўймасдан кирар эдим. У кишининг ижодини жуда ҳам яхши кўрар эдим. Лекин, ҳеч қайси санъаткордан дасхат олмаганман. Ҳаётимда фақат бир инсондан дасхат олганман, у ҳам бўлса, ёзувчи Чингиз Айтматовдан! Чунки, уларнинг романларни жуда кўп ўқирдим. Абдулла Ориповнинг Ҳужжатли фильми премьерасига келганда, ўша инсонни кўриб, хурсанд бўлиб кетганман, сўнг дасхат олганман. Бошқа ҳеч кимдан дасхат олмаганман.\n- Қўшиқларингиз ичида рафиқангизга атаб куйлаганингиз ҳам борми, ёки энди куйламоқчимисиз?\n- Ҳозирча йўқ, лекин кўп қўшиқларим севги тўғрисида. Энди насиб қилса, албатта рафиқамга атаб ҳам қўшиқ куйлайман.\n- Оила мустаҳкамлиги кўпроқ кимга боғлиқ, деб ўйлайсиз?\n- Оила мустаҳкамлиги, ўзи 50 га 50 деса ҳам бўлади. Лекин, бу мени фикрим, кўпроқ аёл кишига ҳам боғлиқ. Ота-боболаримиз бекорга “Эрни эр қиладиган ҳам, қаро ер қиладиган ҳам хотин” дейишади. Шунинг учун, кўп нарса аёл кишига боғлиқ, фикримча. Эр энди инжиқ бўлади. Масалан, мен инжиқман, тўғриси. Сал нарсага ҳам жаҳлим чиқади. Фикримни айтадиган бўлсам, аёл кишига кўп нарса боғлиқ.\n- Ҳаётингизда нотўғри қарор қабул қилган пайтларингиз ҳам бўлганми?\n-Ҳа. Дўст танлашда хато қилганман бир–икки марта. “Хатосиз дўст қидирган инсон дўстсиз қолади” деган Жалолиддин Румий. Ҳамма инсонда ҳам хато бор. Билиб-билмай қилган ҳолатлар, ҳар бир инсонда бўлади. Ҳаётнинг ўзи инсонни тарбия қилар экан. Энди ундай хатоларга йўл қўймасликка ҳаракат қиламиз.\n- Хонанда томошабинларнинг меъдасига тегиб қолмаслик учун нималардан сақланиши керак, деб ўйлайсиз?\n- Бачканаликдан, манманликдан сақланиши керак, менимча энг асосийлари шу. Бачкана бўлмаслиги керак, камроқ гапириши керак.\n- Ўзингиз шуларга амал қиласизми?\n- Ҳа, қўлдан келганича амал қиламан. Лекин, қанчалик амал қилишим ўхшаётганини ўзим билмайман. Буни фақат, атрофимдаги инсонлар билишади. Лекин, ҳозирча “бачканалашма, ёки манмансан” деган, жиддий бир танқид бўлмади.\n- Ўзи танқидларни эшитиб, унга амал қиласизми? Тўғри қабул қиласизми, ёки жаҳлингиз чиқадими?\n- Энди қандай инсон танқид қилишига боғлиқ. Масалан, хаёли жойида, яхши фикрлайдиган, ақлли инсон танқид қиладиган бўлса, ҳар қандай инсон уни анализ қилади. Агар жуда ёмонлаб ташласа ҳам, танқид тўғри бўлса, уни инсон қабул қилади.\n- Танқидни кўнглингизга тез оласизми? Яъни, тез хафа бўлиб қоладиган инсонларданмисиз?\n- Энди мен хафа бўлсам ҳам, биринчи навбатда, “наҳотки мен шу ишни қилдим”, деб ўзимдан биринчи хафа бўламан. Мисол учун, ёнимдагилар “ака, мана бу ерда нима деб қўйдингиз ёки, клипингизнинг мана бу ери, мана бундай бўлиб қолибди” дейишади. Шунда биринчи навбатда, у инсондан эмас, ўзимдан хафа бўламан, “нега шу ишни қилдим” дейман. Буни айтган инсондан аксинча миннатдор бўламан. Яхши ҳам, шу инсон айтди, дейман.\n- Энг биринчи танқидчингиз ким?\n- Онамлар Мавлуда опа.\n- Ижро этган қўшиқларингизга ўзингиз четдан танқидий назар билан қараб турасизми?\n- Қарайман... Баъзи қўшиқларимда ижро маҳорати камлиги билинади. Қайтадан ёзгим келади. Кейин шу қўшиқ устида ўтираман. Ўзимча ишлайвераман. Яқинларим “нима қиласан пишган маҳсулотни, яна қайта маҳсулот қилишга уриниб” дейишади. Баъзи маҳсулотлар сифатли бўлади. Бир хилларида барибир камчилик бўлади. Ҳадеб, бир нарсага боғланиб қолсанг, иккинчи яхши нарсани қилишга вақтинг қолмайди. Майли, бир нарсада сал камчилик бўлиб қолдими, уни ташла, янгисига интилавер, ҳадеб биттасига боғланиб қолмагин, дейишади.\n- Шербек Шодиевни бир мухлис сифатида ўзингиз четдан танқид қилиб беринг!\n- Ўзимни танқид қиладиган бўлсам, “вақтлироқ тур, камроқ ухла” деган бўлардим. Кейин “ҳозир сал семиряпсан, спорт залга боргин”, деган бўлардим. “Олдин борардинг-ку, нега уйлангандан кейин боргинг келмай қолдими”, дердим. “Сал сочингни ўстирсанг, сенга ярашади” дердим. “Тезроқ эфирларга ҳаракат қилгин, нега клип бермайсан? Зўр клипларингни айлантириш учун бергин” дердим.\n- Нега шуларни билиб туриб, амал қилмайсиз?\n-Энди амал қиламан (кулади). Ҳозир энди ўзимни танқид қиляпман.\n- Хонанда сифатида энг катта ютуғим нимада, деб ўйлайсиз?\n- Бу энди инсон ўзини мақташга кириб қолмасин. Энг катта ютуғим, мана шу ўтиб кетган улуғ шоирларимизнинг яъни дунёга фахрлансак бўладиган шоирларимизнинг ижодларига бефарқ эмаслигим, деб биламан. Шундан хурсанд бўламан. Шундай санъаткорлар қаторидаман, дейман. Масалан, Машраб, Ҳофиз Шерозий, Аҳмад Яссавий бобомизни, яқинда Алишер Навоий бобомизнинг ғазалларига қўл урмоқдамиз, бефарқ эмасмиз. Шу ижодимиздаги ғазалларга басталанган қўшиқларимиз ёшларимизга ҳам ёқмоқда. Унга ёшларимиз бефарқ бўлмаётганига хурсандмиз. Уларга ёқадиган ижод намуналари чиқаётганидан ҳам хурсанд бўламиз.\n- Демак, ғазал ўқишни ёқтирасиз? Кимнинг ижоди кўпроқ ёқади?\n- Умар Ҳайёмнинг! Лекин, ҳали уларнинг ижодиган мурожаат қилиб, бирорта қўшиқ ярата олмадим. Басталашга ҳаракат қилмоқдаман, негадир кўнглимдагидек чиқмаяпти. Ўзимни алдаб, шунчаки ёзиб, қўшиқ чиқара олмайман. Юрак, қалб, у қўшиқни тасдиқлаши керак. Унгача мен қўшиқ ёза олмайман. Минг кимдир мажбурласа ҳам. Шунинг учун ҳам, қўшиқларим сони камдир балки?\n- Мусиқий альбом чиқарганмисиз?\n-“Тарона Рекордс” билан 2009 йил номи “Уйқудаги гўзал” мусиқий альбомимизни чиқарганмиз. Эндиликда “Пантерра” студияси билан шартнома тузишни ўйламоқдамиз.\n- Ўз хатойингизни ўзингиз тушунган вақтларингиз ҳам бўладими?\n- “Севгилим” деган қўшиғимизга меҳмонхонада туркча жанрда клип суратга олгандик. Сал очиқроқ кийимларда, бизни мителитетга сал зидроқ бўлган. Ўша пайтда “нега бунақа клип олдинг” деб айтишган. Аммо, телевиденияда ҳамма жой қабул қилган. Масалан, у клипда замонавийлик, ҳаммаси қоғозга ўралган. Ўша даврда, у клипим, ҳозирги клиплардан анча ёпиқ эди! Замонавий клипни биринчилардан бўлиб, бизлар олгандик. Лекин, бу қоғозга ўралган муҳаббат эди. Треклар ётоқхонада айтилганди.\n- У клип адашмасам кўп айланмаган эди?\n-Ҳа. Бир-иккита дўстларимиз, “Шербек бу клип сизга тўғри келмайди, сизни бунақада кўра олмаймиз” дейишган. Мен шунда ўз хатойимни тушуниб, ўзим телевидение эфирлардан клипни олиб қўйганман!\n- Нимани кечира олмаган бўлардингиз?\n- Ёлғонни ёмон кўраман. Ҳаётда инсон кечиримли бўлиши керак. Лекин, олдиндан ҳеч нарса дея олмайман. Чунки, ҳаёт инсонни ўзи кутмаган сўқмоқларга олиб бориб қўйиши мумкин экан. Буни олдиндан билмас экансиз. Шунинг учун, энди хиёнатни ёмон кўраман. Ўша хиёнатни кечира олмасам керак. Худо асрасин.\n- Ёлғонни ёмон кўраман, деб айтдингиз. Ўзингиз яхшиликка бўлса ҳам ёлғон ишлатганмисиз?\n- Яхшиликка ишлатамиз. Бир хилги пайт ёмонликка ҳам билмасдан, ёлғон гапириб қўйишимиз мумкин. Бу нарса инсон ҳаётида бўлади. Лекин, бир жиддий инсонни дилига, ҳаётига ёки бошқа инсоннинг фойдасига, турмуш тарзига таъсир қиладиган ёлғон ишлатмаганман. Бундан жуда қўрқаман.\n- Дуэтлар борасизда нима дея оласиз?\n- Дуэтлар борасида куйлаган бўлардим. Куйлаш керак экан, деб бориб, “илтимос мен билан дуэт куйланг” дейиш ниятим йўқ. Ижодини ҳурмат қиладиган бир-иккита санъаткорларим бор. Агар таклифимга рози бўлишса, қўшиқ ёзган бўлардим ва улар билан дуэт куйлаган бўлардим. Масалан, кимлар улар, деган саволга Севара Назархон билан, Нилуфар Усмонова билан дуэт куйлаган бўлардим. Ҳатто, Нилуфар Усмонова учун битта қўшиғим ҳам бор ўзим басталаган.\n- Лекин, ҳали уларга таклиф билан чиқмадингиз?\n- Ҳали уларга таклиф билан чиқмадик. Нилуфар Усмоновага ёқса керак, яхши басталанган қўшиқ бор. Кўрамиз, балки чиқиб қолармиз. Мен ўзимни бошланғич, ёки энди ижодини бошлаган санъаткор, деб ҳисобламайман. Менимча санъатда керакли нуқтагача ниманидир билсам керак, деб ўйлайман. Жуда профессионал бўлмасам ҳам, энди бошлаган хонанда ҳам эмасман. Шунинг учун, кимгадир “илтимос сиз билан дуэт куйлайлик” десам, у йўқ деса, бу нарса менга оғир ботади. Шунга мен ҳали чиққаним йўқ. Ҳозир матбуот орқали балки етиб борар, балки етиб бормас, мен айтяпман агар қизиқтирса, ҳамкорлик қилишимиз мумкин.\n- Ижодингизда дуэт қўшиқ бўлганми?\n- Ҳа, бир ёш хонанда билан куйлаганман. Дуэт даҳшат чиққан. 2009 йиллар эди. Аммо, у қиз турмушга чиқиб кетди ва суратга олинган клипимиз ҳам айланмай қолиб кетди. Қўшиқни ҳам, ҳеч қаерга унча тарқатмадик.\n- Ҳозирги санъатимизнинг қайси тарафлари сизга ёқмоқда-ю, қайси тарафлари ёқмаяпти?\n-Санъат олдингига нисбатан жуда ривожланди. Жуда рақобат ҳам кучли, бу албатта яхши. Истеъдодлар жуда кўп. Аммо негадир кимдир битта зўр қўшиғи билан уриб чиқа олмаяпти. Охиргиси ҳаммамиз “Уммон” гуруҳини биламиз! Шу гуруҳда тўхтаб қолдик. Уларнинг чиққанига 2 йилча бўлди, тахминан, адашмасам. Шу 2 йил давомида ярқ этиб чиққан шлагер бўлмади. Масалан, Ёдгор Мирзажоновни биламиз, “Гўзалим яна сен учун” деган қўшиғи билан ўша даврда ярқ этиб, уриб чиқа олган. Ёки Жўрабекни биламиз, яна Улуғбек Рахматуллаевни! Сардор Рахимхонни ҳам биламиз, бир қўшиғи билан уриб чиққан. Ёки, мени “Мажнунингман” қўшиғим ҳам уриб чиқа олган. Майли, ўзимни қўшмайман, мақтанчоқликка кириб қолмасин. Шу 2 йилдан бери кимдир чиққани йўқ-де. Аммо, ҳамма санъаткорлар изланишда. Бир ўғирлашга берилиб қолгандик ҳамма санъаткорлар. Ҳозир энди ҳамма ишламоқда. Бастакорлар шаклланди. Эсласангиз, бундан 6-7 йил олдин бастакорлар қолмаганди. Ҳамма ўғирларди. Ҳозир ҳамма ўзи янгилик яратиш билан банд!\n- Ўзингизни ҳам ижодингизда ўғирланган қўшиқларингиз борми?\n- Бор. Масалан, ўғирланган қўшиқлардан “Сендан садо” қўшиғи. Эронча қўшиқдан олинган. “Ёмғир” деган қўшиғимиз, русча қўшиқдан. Лекин, унинг ижроси ҳаммага ёқдими, билмадим. Оригиналини қидиришмади.\n- Балки, сиз айнан ўғирламагандирсиз?\n- Менга таклиф бўлган, бир акамиз “Шербек сизни ижодингизни жуда ҳурмат қиламиз, мана шу қўшиқни айтсангиз, ҳамма ҳаражатларини бизлар кўтарамиз, шу қўшиқни сизни овозингизда эшитишни ҳоҳлардик” деган. Шунда Тоҳир Муҳаммадга ўзлари шеърни буюртма қилганлар, ҳаттоки қўшиқнинг ортидан мен югурмаганман! Аранжировкачи Шуҳрат Зокировга ўзлари буюртма қилишган. Мени қилган ишим фақат студияга бориб уни айтиб берганман. У аслида бир инсонни ёқтирган инсонига совға тарзида буюртма қилинган қўшиқ бўлган. Мен айтганман, у киши бўлса, ўша ёқтирган инсонига “Шербек Шодиев ижросида сенга қўшиқ эшитиб кўр”, деб олиб борган. Шундан у қўшиқ тарқаб кетган.\n- Тўғридан –тўғри кўчирилганмиди, ёки қанақадир оҳанглари олинганми?\n- “Сендан садо” қўшиғим тўғридан тўғри кўчирилган. Фақат оҳанглари олинди, “Кўзлари Чўлпон” қўшиғимда, фақат бошидаги солоси олинган. “Кўзлари Чўлпон” басталанган қўшиқ. Бошидаги солоси Эрон қўшиғидан олинган. Уни ўғирланган деб, ҳисобламайман. Лекин, ўғирлаганларимни айтиб ўтдим.


Ўзбекистон мудофаасига кўмаклашувчи “Ватанпарвар” ташкилоти Тошкент вилояти кенгаши, Тошкент ҳарбий Округи фахрийлар кенгаши билан ҳамкорликда Чирчиқ Олий танк қўмондонлик мухандислик билим юртида “Ватан – муқаддас, уни ҳимоя қилиш шарафли бурчдир” шиори остида тантанали байрам тадбири ташкиллаштирилди.\n“Ватанпарвар” ташкилоти Хоразм вилоят кенгашининг фаоллари Урганч шаҳридаги чегара қўшинларининг ҳарбий қисмида бўлиб аскарларнинг ҳаёти ва турмуши билан яқиндан танишдилар.\n“Ватанпарвар” ташкилотии Асака туман Ўқув спорт техника клубида парашют спорти тўгараги ташкил этилиб, аҳоли ва ёшлар учун тантанали равишда фойдаланишга топширилди.\nЎзбекистон Республикаси мудофаасига кўмаклашувчи “Ватанпарвар” ташкилоти Тошкент шаҳар кенгаши ҳамда Мирзо Улуғбек туман Ўқув спорт техника клуби томонидан Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари давлат музейида “Ибратли умр!” мавзусида Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари фахрийлари билан давра суҳбати ўтказилди.\nЎзбекистон мудофаасига кўмаклашувчи “Ватанпарвар” ташкилоти Амударё туман Ўқув спорт техника клуби томонидан спортнинг ҳаво милтиғидан ўқ отиш тури бўйича мусобақа ўтказилди.\n“Ватанпарвар” ташкилоти Самарқанд вилоят кенгаши томонидан вилоятининг чегарадош Ургут туманида жойлашган Давлат чегара қўшинларига қарашли ҳарбий қисмда “Ватан сарҳадлари муқаддас” шиори остида ҳарбий-ватанпарварлик тадбири ташкил этилди.\n“Ватанпарвар” ташкилоти Қашқадарё вилоят кенгаши томонидан Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи вилоят кенгаши билан ҳамкорликда Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари ташкил этилганлигининг 27 йиллиги ҳамда “Ватан ҳимоячилари куни” муносабати билан мусобақа ташкил этилди.\n“Ватанпарвар” ташкилоти Термиз автомобиль мактабининг чақирилувчилари иштирокида “Тарихий хотирасиз – келажак йўқ” шиори остида Термиз шаҳридаги Археология музейи ва Адиб Собир Термизий номидаги Сурхондарё вилоят Ахборот-ресурс марказларига саёҳат уюштирилди.\nЎзбекистон мудофаасига кўмаклашувчи “Ватанпарвар” ташкилоти Тошкент шаҳар кенгаши Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи Тошкент шаҳар кенгаши билан ҳамкорликда Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлар академиясида олий ҳарбий билим юртлари ўртасида “Заковат” интеллектуал танловини ўтказилди.\n“Ватанпарвар” ташкилоти Элликқалъа туман кенгаши томонидан Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари ташкил этилганлигининг йигирма етти йиллиги ва “Ватан ҳимоячилари куни” муносабати билан туман Мудофаа ишлар бўлимида “Мардлик ва жасорат” дарси ўтказилди.\n“Ватан ҳимоячилари куни” муносабати билан тадбир ташкил этилди\n“Ёшлар – юрт таянчи” шиори остида мусобақа ташкил этилди\nАвтокўпкурашчилар мусобақаси ўтказилди


Россиянинг Кострома шаҳрида тўрт нафар хитойлик студент калтаклаб кетилди.\n02 июл 2022, Тошкент вақти: 14:04\nМилиция ходимлари 21 апрел куни кечқурун содир этилган мазкур жиноятга алоқадорликда гумон қилинган уч нафар шахсни қўлга олди. Россия матбуоти хабарларига кўра, ҳибсга олинганларга ирқчилик асосида ҳужум қилганлик айби қўйилмоқда. Қўлга олинганлардан бири шу ҳафта бошида озарбайжонлик бир студент қизни урганликда ҳам гумон қилинмоқда.\nШунингдек, шанба куни Интерфакс ахборот агентлиги Москва марказидаги “Пушкин” метросида бир арман пичоқлаб ўлдирилганини хабар қилди. Гувоҳлар айтганига асосланиб милициянинг билдиришича, арманистонликни қора кийимдаги тақирбош шахс пичоқланган.


Ҳиндистон пойтахти Деҳлининг марказий масжидида иккита портлаш рўй берди.\n26 июн 2022, Тошкент вақти: 07:24\nБирин кетин амалга содир этилган портлашларда бир неча киши жароҳатлангани айтилмоқда.\nЖума номозига юзлаб мусулмонлар тўпланган Жаъма масждидаги портлашларга нима сабаб бўлгани ҳозирча номаълум қолмоқда.\nЖаъма масжиди Деҳли марказида жойлашган.\nҲиндистондан олинган яна бир хабарга кўра, Синағар шаҳрчасида бешта гранатанинг бирн-кетин портлатилиши оқибатида беш киши ҳалок бўлган ва камида 15 киши жароҳатланган. Синағар Кашмирнинг Ҳиндистонга тегишли қисмида марказий шаҳар ҳисобланади. Мазкур портлашлар учун ҳеч ким масъулиятни ўз зиммасига олгани йўқ, лекин полиция исломчи жанггариларни гумон қилмоқда.\n16 йил олдин Кашмир ҳудудида Ҳиндистон бошқарувига қарши исломчилар кураш бошлаганидан бери ўн минглаб одам ҳалок бўлган.


«Эркатойимизнинг феъл-атворини ўрганамиз!»\nТеглар: Ота-она, Она ва бола\nДобавлено: 19.10.2016, 10:43\n«Бола бошидан маълум» деган гап айни ҳақиқат. Кичиклигидан айтганини қиладиган, бир сўзли болакайлар улғайгач ҳам ўзига яраша феъл-атвори билан ажралиб туришади. Агар фарзандингизнинг характерини билсангиз, асосийси, уни тушунсангиз, муносабатларингиз илиқ ва самимий бўлиши тайин. Акси бўлганида эса, бироз қийналасиз. Келинг, бу борада кичик қўлланма билан танишамиз.\nфарзандингизнинг туғилган куни санасини қуйидаги кўринишда ёзиб чиқинг: масалан, 2007 йил 16 апрель — 2+0+0+7+1+6=20\nЙиғинди икки хонали сон чиқди. Энди уни ҳам алоҳида қилиб бўлиб ёзамиз. Мана бундай:\nДемак, болангизнинг характерини билиш учун 2 рақамидаги таърифга қарайсиз.\n!Диққат қилинг, йиғинди бир хонали сон бўлмагунча қўшиш амалини бажарасиз.\nБу болакайнинг характерига, ҳатто, катталар ҳам ҳавас қилса арзийди. Кичиклигидан айтганини қиладиган, қатъиятли ва ўзига нисбатан ишончи баланд бўлиб улғаяди. Ғайрати ичига сиғмайдиган жажжи шумтака расм чизиш, ўйинчоқлардан бирор нималар ясашни ёқтиради. Бу ундаги тасаввур шаклланганлигининг белгисидир. Балки келажакда рассом ёки дизайнер бўлар. «Ўзим қиламан, сиз қарашманг» дейдиган фарзандингиз вақти-вақти билан ота-онасига болаларча эркалик қилишни, тиззасига бошини қўйиб, унга меҳр кўрсатишингизни истаб қолади. Фақат ҳар доим ҳам буни ошкор қилавермайди. Сергак бўлсангиз, бу ҳолатни кўздан қочирмайсиз.\nҲисоб-китоблар икки рақамини кўрсатаяптими, демак, фарзандингиз мулойим, мўмин-қобил бола. Барча масалалар бўйича, албатта, сиз билан маслаҳатлашади. Атрофидагилари билан киришимли, жанжал, тўпалонларни ёқтирмайди. Унга уйда бирор машғулот билан банд бўлиш кўчада тўп тепишдан кўра афзалроқ. Болангизнинг феъл-атворидан шикоятингиз бўлмаса ҳам, аста-секинлик билан мустақилликка ўргатинг. Шунда кейинчалик турли муаммоларга дуч келмайсиз. Ва ёлғизланиб қолмаслигига ҳам диққат қилинг.\nУч рақамига яширинган таърифнинг соҳибу соҳибалари туғма иқтидор эгаларидир. Кичиклигидан қизлар рақсга тушиш, қўшиқ куйлашга қизиқишса, ўғил болалар расм чизиш, спорт ёки бирор санъат йўналишини танлашади. Ижодкорлик кайфияти ҳар бир бажарган ишларида билиниб туради. Масалан, ўйинчоқларини шунақанги тартиб билан жойлаштирадики, кўриб ҳайрон қоласиз. Ҳар бир кичик ҳолатга ҳам ўта диққатлик билан ёндашадиган бу болаларни ёрқин келажак кутаяпти. Уни амалга ошириш эса сизга боғлиқ. Агар болалигидан унинг қизиқишларини тўғри баҳолаб, керакли шарт-шароитларни яратиб берсангиз, меҳнатингиз муносиб тақдирланиши аниқ. Фақат уларни бўлар-бўлмасга танқид қилаверманг.\nФарзандингиз ишончли, бир сўзли ва мақсад сари интилувчан. Балки кичиклиги учун унинг бу хислатларини пайқамаётгандирсиз. Аммо улғайгач, атрофида дўст-дугоналарининг жам бўлиши, ташаббускорлиги билан сизни лол қолдиради. Тўрт рақами нумералогияда меҳрибонлик сифатини ифодалайди. Демакки, ушбу рақам таърифига тушган болакай кўнгилчан ва сахий бўлади. Ундаги етакчилик ва ташкилотчилик қобилияти келажакда катта марраларни забт этиши, карьера қилишида омад келтиради. Ягона шарти, бунга сиз ҳам, унинг ўзи ҳам бунга ишониши керак.\nБу тоифа болалар жуда зийрак бўлишади. Ер тагида илон қимирласа ҳам билишади. Нумералогияда ушбу сон беш хил кайфият: жаҳл, хурсандчилик, қайғу, қайсарлик ва аразни билдиради. Фаҳмлаган бўлсангиз, фарзандингизда ҳам кайфият ўзгарувчанлиги тез-тез содир бўлиб туради. Гоҳида буни биласиз, гоҳо билмай қоласиз. Келжакда жажжи танқидчингиз фикр-мулоҳазаларини ўз ўрнида ва вазиятга қараб ишлата олиши учун ҳозирдан уни бунга тайёрлаб боринг. Бўлмаса, қалтис саволлари билан уялтириб қўйиши ҳам ҳеч гап эмас.\nАгар бу сизнинг биринчи фарзандингиз бўлса, кейингиларини бемалол режалаштираверинг. Чунки олти рақами ҳадя этаётган таърифга кўра, болажонингизга ука-сингил керак. У ҳамиша диққат-эътиборда бўлишни истайди, ёлғизлик уни диққинафас қилади. Доимо ота-онаси, ака-укаларининг фикр-мулоҳазалари, кўмакларига суянади. Бир тарафдан бу яхши. Аммо шахс сифатида шаклланиши учун дилбандингизни мустақил бўлишга ўргатинг.\n7. Ҳаммадан бошқача\nТашқи кўринишидан мулойим болакай дейсиз. Аммо хулоса қилишга шошилманг. Кичкинтойнинг ўзига яраша феъл-атвори бор. Тўпалончи бўлмагани билан хоҳламаган ишини қилмайди, ҳатто мажбурласангиз ҳам. Бирор нарсани тўғри дедими, тамом, аксини исботлаб овора бўлманг. Барибир, фикрини ўзгартирмайди. Бу тоифа болани тергамай, яхши гап билан йўлга солиш керак. Ҳар ишда бошқаларга ўрнак қилиб кўрсатиш ҳам қўл келади. Қатъий кун тартибини ёқтирмайдиган феъли кейинчалик ҳам ўқиш, иш масаласида ўзини намоён этиши мумкин.\nНумералогияда 8 сони ҳукмронлик маъносини англатади. Агар фарзандингизга мос таъриф ушбу рақамда яширинган бўлса, болакай ўз хоҳиш-истакларини қай тариқа ифода этади, ана шунга эътибор беринг. Тенгқурларини қандай таништиради, исмини айтадими ёки турли лақаблар биланми? Бу омиллар бола феъл-атворини тўғри тушуниш учун ғоят муҳим. Кичкинтой ўзини бошқалардан устун қўйиши билан ажралиб туради. Агар унга тўғри тарбия бериб, саволларини жавобсиз қолдирмасангиз, ўзига нисбатан ишончини атрофидагилар билан муомалада билинтирмасликка ўрганади.\nМазкур рақам таърифи фарзандингиздаги доноликни мадҳ этади. У билан ҳаётнинг ҳар қандай синовларини ҳам қийинчиликсиз енга оласиз. Болажонингиз сизни ҳар қандай шароитда ҳам қўллаб-қувватлайди. Катталарга хос вазминлиги, мушоҳада юритиши кези келганида ўзингизни ҳам ўйлантириб қўйиши мумкин. Бу характердаги болакайни тарбиялашда олтин ўрталикни топиш керак. Фарзандингиз билан маслаҳатлашинг, аммо унга ортиқча маъсулиятни юклаб қўйманг. Фикрини инобатга олишингизни билсин, фахрлансин, бироқ ёшига нисбатан эрта улғайиб қолмасин. Ана шу ҳолатларни эътиборга олсангиз, ҳаммаси рисоладагидек бўлади.\nОта-онанинг кўз ўнгида қизини ёқиб юборган ашаддий жиноятчига еттита умрбод қамоқ жазоси берилди


Ўзбек Миллий академик драма театрида тиббиёт ходимлари байрами нишонланди / Ўзбекистон янгиликлари, энг сўнгги хабарлар\nЖАМИЯТ 0 Шархлар 2313 кўрилди\nЎзбек Миллий академик драма театрида тиббиёт ходимлари байрами нишонланди\nМамлакатимизда 2006 йилдан буён ҳар йили ноябрь ойининг иккинчи якшанбаси тиббиёт ходимлари байрами сифатида кенг нишонланади.\nПойтахтимиздаги Ўзбек Миллий академик драма театрида ушбу санага бағишланган тадбир бўлиб ўтди. Унда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати аъзолари ва Қонунчилик палатаси депутатлари, давлат, жамоат, халқаро ташкилотлар вакиллари, олимлар, шифокорлар, журналистлар иштирок этди, дея хабар беради ЎзА.\nЖамиятимиздаги тиббий-ижтимоий ислоҳотлар жараёнида эл саломатлигини асраш йўлида фидокорона меҳнат қилаётган шарафли ва масъулиятли касб соҳиблари  шифокор ва ҳамширалар фаолиятини ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш ва рағбатлантиришга алоҳида эътибор қаратилмокда.\nЎзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тиббиёт ходимларининг малака ва маҳоратини ошириш, соҳада эришилган илғор тажрибаларни оммалаштириш борасида қатор лойиҳалар ҳаётга татбиқ этилмоқда. Тиббиёт муассасалари, хусусан, оналик ва болаликни муҳофазалашга ихтисослашган шифохоналар, санитария-эпидемиология назорати марказлари, шифокорлар ва ҳамширалар ўртасида ўтказилаётган турли танловлар шулар жумласидан.\nЎзбек Миллий академик драма театри жамоасининг "Иймон" спектакли намойиш этилди.


Давлатни боқаётган 'дангаса'лар - BBC News O'zbek\nДавлатни боқаётган 'дангаса'лар\nImage caption Жаҳон бўйлаб мигрантлар ҳар йили уйларига 400 миллиард доллар пул жўнатишади.\nЎзбекистонлик меҳнат муҳожирлари 2017 йилда уйларига 3.9 миллиард доллар пул юборишган.\nБу бир йил олдингига нисбатан 42 фоизга кўпдир.\nРоссия Марказий Банки эълон қилган рақамларга мувофиқ, ўзбекистонлик мигрантлар пул жўнатмалари бўйича минтақада етакчиликни сақлаб қолишган.\nТожикистон (2,54 миллиард) ва қирғизистонлик (2,21 миллиард) муҳожирларнинг пул жўнатмаларида ҳам сезиларли ўсиш қайд этилган.\nРоссия Марказий Банкига кўра, 2014 йилдан буён иқтисодий инқироз ва рубль курсининг тушиши боис пул жўнатмалари ҳажмида пасайиш кузатилганди.\nБМТ Тараққиёт Дастури маълумотларига кўра, ўзбекистонлик мигрантларнинг миллий даромаддаги улуши 12 фоизни ташкил этади.\nМамлакатнинг аҳолисининг 7 фоизи хорижда мавсумий ишлар билан банд.\nЎзбекистон ҳукумати охирги бир йил мобайнида мигрантларнинг иқтисодиётдаги улушини расман эътироф этган ва уларнинг шароитларини яхшилаш сари қадамлар қўйган.\nПрезидент Мирзиёевни мигратнларни ватанларида иш билан таъминлаш кераклигини айтган, аммо таҳлилчиларга кўра, мамлакатдаги иқтисодий имконлар ҳозирча муҳожирларни уйларига қайтариш учун етарли эмас.\nМарҳум президент Ислом Каримов мигрантларни "дангаса" деб атаган ва уларни ношукурчиликда айблаганди.\nАммо ўз вақтида меҳнати ва қадри эътироф этилмаган фақат ўзбекистонлик муҳожирлар эмас экан.\nХорижда меҳнат қилаётган муҳожирлар ва уларнинг ўз яқинларига пул жўнатмалари камбағал давлатларга йўналтириладиган молиявий кўмакнинг энг кўп эътибордан четда қолган шаклига айланиб қолмоқда. Баъзида бу жўнатмалар ҳажми мамлакатга бериладиган хорижий расмий ёрдамлардан анчайин ошиб кетмоқда.\n«The Pew Research» гуруҳи муҳожирларнинг йиллик пул жўнатмалари оқими $574 миллиардни ташкил қилишини тахмин қилмоқда. Мексика, Филиппин ва Нигерия каби энг кўп пул жўнатмалари қабул қилувчи давлатлар ичида Марказий Америкада жойлашган Эл Салвадор ҳам бор.\nСиниб ётган баскетбол саватчаси ўрнатиладиган тахталар Эл Салвадордаги Генерал Франсиско Менендез Миллий Институти номли юқори мактабда ҳозиргина баскетбол бўйича йиллик мусобақа тугагандек тасаввур ҳосил қилар эди.\nИспанча қисқартмаси «Инфрамен» бўлган бу мактабнинг аслида тахталарни таъмирлашга маблағи етарли эмас эди.\nШу сабабли асосий қисми АҚШда истиқомат қиладиган мактабнинг собиқ ўқувчилари янги тахталар сотиб олишга қарор қилдилар.\nБундай хайриялар ташкил қилиш борган сари оммалашиб бормоқда. Асосан, АҚШда яшайдиган салвадорлик муҳожирлар шу йўл билан ватан соғинчини бироз бўлсада, юмшатишга уринадилар. Айни вақтда ушбу муҳожирлар жўнатадиган пул Салвадор ЯИМининг асосий қисмини ташкил қилади.\n«Бизга ўқитувчиларимиз кўп ёрдам берган. Шахсан ўзим шу йўл билан ўқитувчиларим олдидаги қарзимни узишни истайман,» дейди 56 ёшли Роберто Пилиани. «Инфрамен»нинг собиқ ўқувчиси бўлмиш Роберто 32 йилдан буён Сан Франсискода яшайди.\n«Бундан ташқари мен кун ўтган сари ватанини янада соғиниб бораётган салвадорликман.»\nҲозирда икки миллиондан кўпроқ салвадорлик хорижда муҳожир. Шундай бўлсада, улар ватандан узилиб қолмаган - ўтган йили ортда қолган яқинларига $4 миллиарддан кўпроқ маблағ жўнатганлар.\nЭл Салвадор иқтисодиёти кўп томондан хориждан келадиган пул жўнатмаларига қарам. 2017 йилда пул жўнатмалари мамлакат ялпи ички маҳсулотининг 18 фоизини ташкил қилган.\nБу жўнатмалар мамлакатнинг таълим соҳасига ижобий таъсир кўрсатиши тахмин қилинади.\nБироқ Трамп маъмурияти режалаган муҳожирлар бўйича сиёсат тўлиқ амалга ошса, кўплаб, ҳатто, қонуний мақомдаги салвадорликлар қийин аҳволда қолиши мумкин.\nҲозирдан маълум бўлишича, 2019 йил сентябрига бориб, 200,000 нафар вақтинчалик муҳофазаланган мақомига эга салвадорлик бу мақомдан маҳрум қилинади. Эл Салвадорда 2001 йилда содир бўлган даҳшатли зилзила ортидан АҚШ ҳукумати молиявий ночор аҳволга тушиб қолган маълум миқдордаги салвадорликка мамлакатда қонуний ишлаш ҳуқуқини берувчи ушбу мақомни тақдим қилган эди.\nЕврооблигациялар бўйича кредит рейтингларини белгилайдиган «Moody's» агентлиги маълумотларига кўра, Эл Салвадорга юбориладиган пул жўнатмаларининг тахминан 20 фоизи айнан вақтинчалик муҳофазаланган мақомдаги муҳожирлар ҳиссасига тўғри келади.\nТрамп ҳокимиятга келгандан бери йиллардан буён АҚШда яшаб келаётган муҳожирларни депортация қилиш 34 фоизга ўсди.\nЭндиликда, Эл Салвадордаги муҳожирлик ҳуқуқи фаоллари кўплаб салвадорликлар АҚШда сиёсий муҳит ўзгарганлиги сабабли ўз ихтиёри билан ватанига қайтишга мажбур бўлаётгани ҳақида хабар қилмоқда.\nРуҳий кўтаринкилик ва пул\nСалвадор мактабларини давлат томонидан молияланиши анчайин абгор ҳолда. Мободо муҳожирлар юборадиган пул камаядиган бўлса, мамлакатдаги бошқа соҳалар ҳам қашшоқланиб қолиши борасида хавотирлар юқори.\n«Хорижда ишлаётган ака-сингилларимизнинг бизга бераётган ёрдами салмоғи жуда катта. Улар ҳам иқтисодий томондан ёрдам берадилар, ҳам руҳимизни кўтарадилар,» дейди «Инфрамен» директори Мануэл Ҳюго Канжура.\nImage caption Салвадор шаҳарлари мигрантлар ҳисобидан кун кўради.\nМактабнинг собиқ ўқувчилари даргоҳ учун тез-тез ўқув формалари, волейбол тўрлари, баскетбол учун саватлар сотиб оладилар ёки ўқувчилар учун кичик стипендиялар ташкил қиладилар.\n«Мактабнинг аксарият ўқувчилари қашшоқ оилалардан чиққанлигини ҳисобга олиб, уларга ёрдам беришни ва бу орқали яхши ўқиган шахс учун ёрқин келажак бир кун албатта келишини кўрсатиб, улар руҳиятини кўтаришни истайман,» дейди 1980-йилларда «Инфрамен»ни ташлаб кетган жаноб Пилиани.\nУнинг оиласи ҳозирда Эл Салвадорда яшамайди. Шу сабабли у асосий ёрдамини ватанда қолган мактабига йўналтиради.\nИқтисодий қашшоқликдан ташқари Эл Салвадор қуролли зўравонлик авж олган мамлакатлардан бири ҳисобланади. Ўтган йили Словения билан тенг бу митти Марказий Америка давлатида 4,000 га яқин қотиллик ҳисобга олинган.\nБезори тўдаларга қарши кураш\nЭл Салвадорда ёшларнинг безори тўдаларга қўшилиб кетиш эҳтимоли жуда юқори. 6,5 миллион аҳолига эга бу мамлакатда кўча безори тўдалари аъзоларининг тахминий сони 60,000 атрофида.\nКўплаб мактаб ҳовлилари безори тўдаларнинг ўзаро ихтилофларини ҳал қилиб олиш учун жанг майдони сифатида танланади. Ўқувчиларнинг аксарият қисми безори тўдалар назорат қиладиган маҳаллаларда истиқомат қилади. Уларнинг баъзилари бундай тўдаларга қўшилиб кетади ҳам.\nДарсдан ташқари машғулотлар ўқувчилардаги безори тўдаларга қўшилиш ва гиёҳвандликка берилиб қолиш мойиллигини камайтиришига умид қилинмоқда.\n«Биз ўқувчиларни спорт билан банд қилсак, уларда баъзи ижобий қадриятларни шакллантира оламиз,» дейди баскетбол мураббийи Жеймс Дуглас Напалеон.\nМураббийнинг ишонишича, баскетбол жамоасидаги икки нафар бола ўтган йили кўча безориларига қўшилиб қолган. У баскетбол билан банд бўлиш болаларда ижобий ўзгаришлар пайдо қилишидан умид қилади.\n«Мен спорт билан шуғулланиш сиздаги тушкунликни енгади, деб ҳисоблайман. Бундан ташқари спорт ўзлигимизни англашда ҳам катта ёрдам беради,» дейди баскетбол жамоасининг 16 ёшли аъзоси Эсмералда Антиллон.\nДарсдан ташқари машғулот ўтгани учун ўқитувчиларга тўланадиган маблағ таъминотига давлат масъул ҳисобланади. Бироқ мактаб директори давлат ўтган йили бу масъулиятни бажармаганлигини айтади.\nСобиқ ўқувчилар ҳамжамияти эса бу ҳолдан хабардор.\n«Ҳа, бу ҳолда давлат масъул ҳисобланади, лекин у ўз вазифасини адо этишни истамас экан, биз - собиқ ўқувчилар эшикларни тақиллатиб, ҳомийлар қидирамиз,» дейди ҳамжамиятнинг Эл Салвадорда яшайдиган кам сонли аъзоларидан бири Марвин Веласкез.\n«Бизга хориждан келадиган кўмак миқдори катта. Агар у тўхтаб қоладиган бўлса, очиғи, кейин нима қилишимизни билмайман,» дейди мактаб директори жаноб Канжура.


БАБАЯННИНГ ИСТЕЪФОСИ - Ўзбекистон овози газетаси\nҳақидаги гапларни йўққа чиқарган ғалаба\n2018 йилда Россияда ўтадиган жаҳон чемпионати саралаш баҳсларида қатнашаётган Ўзбекистон миллий терма жамоаси 28 март куни «Бунёдкор» стадионида Қатар терма жамоасини қабул қилиб, 1:0 ҳисобида ғалаба қозонди.\nЎйиндаги ягона гол 66-дақиқада киритилди. Игорь Сергеевга нисбатан ишлатилган қўполликдан сўнг ҳакам рақиб дарвозаси томон жарима белгилади. Тўп ёнига яқинлашган Одил Аҳмедов кучли зарба йўллаб, ҳисобни очди.\nЭнди терма жамоамизни сафарда Эрон ва Хитойга қарши ўйин кутиб турибди. Охирги турда ўз майдонимизда Жанубий Кореяни қабул қиламиз. Мана шу ўйинларда максимал натижа қайд эта олсак, жаҳон чемпионатида иштирок этамиз.\nСамвел БАБАЯН, Ўзбекистон терма жамоаси бош мураббийи:\n— Бугунги ўйинда ғалаба қозонишимиз жуда муҳим эди. Учрашув оғир кечди. Рақиб яхши ҳимояланди. Биз ўйин суръатини ўзгартиришга ҳаракат қилдик ва юзага келган имкониятдан унумли фойдаландик. Бизни қўллаб турган ишқибозларга раҳмат. Бугунги ғалабада уларнинг ҳиссаси катта.\nАзиз ҲАЙДАРОВ, терма жамоа ярим ҳимоячиси:\n— Ўйин жуда қийин бўлди. Буни ҳамма кўрди. Рақиб билан кучимиз тенг эди. Лекин бизга ғалаба керак эди. Мен мухлислардан натижага эътибор беришларини сўрардим. Биз уч очко олдик. Энг муҳими — шу.\nБу ўйинда ҳаммамиз бирлашдик. Мухлислар, мураббийлар, футболчилар... Бу халқимиз интизорлик билан кутган муҳим ғалабамизни таъминлашга хизмат қилди.\nСервер ЖЕПАРОВ, терма жамоа ярим ҳимоячиси:\n— Бугун биз бор кучимизни сарфладик. Бунга ўтган турдаги мағлубиятимиз ҳам сабаб бўлди. Ўйинимизни кўриш учун минглаб ишқибозлар келди ва улар кўз ўнгида ғалаба қозонишимиз керак эди.\nКейинги турда Эрон билан ўйнаймиз. Мухлисларнинг ҳам, футболчиларнинг ҳам руҳи баланд. Бу ўйинда албатта ғалаба қозонамиз.\n1 Эрон 7 17\n2 Жанубий Корея 7 13\n3 Ўзбекистон 7 12\n4 Сурия 7 8\n5 Хитой 7 5\n6 Қатар 7 4