Зарбдор туман 4-сектор раҳбари, Давлат солиқ инспекцияси бошлиғининг сектор ҳудудидаги Шарқ Юлдузи МФЙда сайёр қабули бўлиб ўтди. » Зарбдор тумани ҳокимлиги расмий сайти\nЗарбдор тумани ҳокимлиги » Янгиликлар » Зарбдор туман 4-сектор раҳбари, Давлат солиқ инспекцияси бошлиғининг сектор ҳудудидаги Шарқ Юлдузи МФЙда сайёр қабули бўлиб ўтди.\nЗарбдор туман 4-сектор раҳбари, Давлат солиқ инспекцияси бошлиғининг сектор ҳудудидаги Шарқ Юлдузи МФЙда сайёр қабули бўлиб ўтди.\n2022 йил 11 май куни Шарқ Юлдузи МФЙда “Аҳоли ва сектор раҳбари” учрашуви ва сайёр қабули бўлиб ўтди. Сайёр қабулда Ўзбекистон Республикаси Президентининг Зарбдор тумани Халқ қабулхонаси етакчи мутахассиси Н.Ўрозбоев, туман ташкилот ва идоралари раҳбарлари иштирок этди.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 8 январдаги “Ҳудудларни комплекс ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича секторлар фаолиятини янада такомиллаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги ПҚ-4102-сонли қарори ижросини таъминлаш мақсадида фуқаролар қабули бўлиб ўтди.\nҚабул давомида тиббий ёрдам, сафарбарлик чақируви резерви тўловини амалга оширишда амалий ёрдам, ичимлик сув истеъмоли тўловларидаги муаммолар каби таклиф ва мурожаатлар қабул қилинди. Айрим мурожаатлар жойида ҳал этилган бўлса, баъзи мурожаатлар вақт ва маблағ талаб этилганлиги сабабли тегишли ташкилотларга кўрсатма ва топшириқлар берилди. Топшириқлар сектор раҳбари томонидан назоратга олинди\nЗарбдор туман 4-сектор ҳудудидаги Тинчлик МФЙда “Аҳоли ва ёшлар билан сектор раҳбари” учрашуви бўлиб ўтди.\nЗарбдор туман 1-cектор ҳудудидаги “Ёшлик” МФЙда “Аҳоли ва ёшлар билан сектор раҳбарлари учрашуви” бўлиб ўтди.\nЗарбдор туман ҳокимининг навбатдаги қабули бўлиб ўтди.\nЗарбдор тумани 2-сектор ҳудудидаги Янгиҳаёт МФЙда “Аҳоли ва ёшлар билан сектор раҳбари учрашуви” бўлиб ўтди.\nЗарбдор тумани Янгикент МФЙда қандай ишлар амалга оширилади?


СИЙРАТНИ АНГЛАШ ИСЛОМНИ АНГЛАШДИР — Zamaxshariy.uz\nСИЙРАТНИ АНГЛАШ ИСЛОМНИ АНГЛАШДИР\nҲаётларининг ҳар бир лаҳзаси биз учун ибрат манбаи бўлган ҳабибимиз ва шафоатчимиз Муҳаммад мустафо соллаллоҳу алайҳи васалламга батамому мукаммал саловоту дурудлар бўлсин. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мўминлар учун тутган ўрни шунчалик улуғки, у асраб олган отадан ҳам, сулбий отадан ҳам, ҳатто ҳар бир мўминнинг ўз нафсидан ҳам юқори даражададир. Унинг бу даражаси доимий ва боқийдир. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳар бир нарсада мўминлар учун ҳаммадан, ҳатто ўзларидан ҳам устун мақомдадир. Бу ғоятда олий мақомдир. Бу дунёда Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламдан бошқа инсонга берилмаган мақомдир. Бу мақомнинг улуғлигини янада чуқурроқ тушунишимизга ҳадиси шарифлар ёрдам беради. Имом Бухорий ривоят қилган ҳадисда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам қуйидагиларни айтадилар: «Менинг нафсим Унинг қўлида бўлган Зот билан қасамки, сизлардан бирортангиз мен то унга ўзидан, молу дунёсидан, боласидан ва барча одамлардан маҳбуброқ бўлмагунимча, мўмин бўла олмайди».Шубҳа йўқки, Муҳаммад мустафо соллоллоҳу алайҳи ва салламнинг сийратлари турли забону макондаги мусулмонлар фахрланадиган, қувватланадиганбуюк тарихнинг асосий устунидир. Мусулмонлар тарихни мана шу сийрат асосида ёзганлар, яъни мусулмон тарихчилар ёзган биринчи тарихий воқеалар ва ҳодисалар сийрати набавий воқеаларидан иборат бўлган. Кейин унинг орқасидан ҳозирги замонимизгача бўлган ҳодиса ва илмлар битилган.\n«Сийрат» сўзи арабчадан таржима қилинганда “таржимаи ҳол”, “ҳаёт йўли” ва “ҳаёт тарихи” ибораларига тўғри келади. Истилоҳда «Сийрат» – “Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг таржимаи ҳоллари, ҳаёт йўллари ва ҳаётлари тарихи” дея оламиз.\nБу борада сўз юритар эканмиз, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг сийратлари бу дунёда ўтган барча пайғамбарларнинг сийратларига нисбатан энг мукаммали ва энг ишончлисидир. Инсоният тарихидаги ҳеч бир пайғамбарнинг ҳаёти Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳаётларичалик ёритилмаган. Ҳеч бир пайғамбар ҳақида у зотнинг ҳаётлари ҳақида саҳобалар қилган ривоятларчалик узлуксиз ривоятлар келмаган.Аллоҳ таолонинг инояти ва ёрдами билан мусулмон уммати Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг муборак ҳаётларининг ҳар бир лаҳзасини катта аниқлик ва эҳтимом билан ўрганиб, авлоддан-авлодга нақл қилиб келди. Муҳаддис уламолар бу ривоятларни аниқ илмий йўл билан тадқиқ қилиб китобларга битдилар.Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг сийратларини ўрганиб, англашдан мақсад, Ислом таълимотини Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳаёт йўлларида амалда ўз аксини топганини тасаввур қилишдир. Демак, сийратни ўрганиш Ислом моҳиятини англаш учун амалий татбиқ баробарида экани маълум бўлади.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳаёт тарзларини ўрганиш орқали у зотнинг шахсиятларини англаш ва бунинг натижасида Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам юксак фазилатлар соҳиби ва юртдошлари олдида катта обрў-эътибор қозонган баркамол инсонгина бўлиб қолмай, у зот энг аввало Аллоҳ таоло Ўз ваҳийси ва тавфиқи билан қувватлантирган «Расул» эканларини ҳам таъкидлашдир.\n“(Эй, имон келтирганлар!) Сизлар учун – Аллоҳ ва охират кунидан умидвор бўлган ҳамда Аллоҳни кўп ёд қилган кишилар учун Аллоҳнинг пайғамбарида гўзал намуна бордир.” (Аҳзоб сураси, 21-оят)\nДемак, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳаётлари ҳар жабҳада етук намунадир. Зотан, у зот атрофдагилари ва дўстларининг ишончини қозонган, ўз йўлини тўғри танлаган инсон, Аллоҳ таолонинг рисолатини етказишда бор кучини аямайдиган, инсонларни Аллоҳ таолонинг динига чиройли мавъиза ва донишмандлик билан чақирувчи даъватчи ҳамда аҳли оиласига чиройли муомалада бўлувчи эр, фарзандларининг ҳақларини ўз ўрнига қўйган меҳридарё ота, ҳам сиёсий моҳир раҳбар, Парвардигорига гўзал ва чин ибодат қилувчи мусулмон эдилар.\nШулардан аён бўладики, Пайғамбар соллоллоҳу алайҳи ва салламнинг сийратлари инсон ҳаётининг энг гўзал ва олий намунаси ҳамда У зотнинг сийратларини ўрганиш, Ислом моҳиятини англаш ҳисобланади.\nҚолаверса, турли мафкуравий хуружлар авж олиб бораётган бугунги бир даврда инсонларга ислом дини асосларини соф ҳолатда етказиш – энг долзарб масалалардан бири ҳисобланади. Чунки, халқимизнинг дину диёнатга бўлган ихлосидан фойдаланиб, уларга диний таълимотларни ғаразли ниятларда бузиб талқин этишга уринаётганлар ҳам йўқ эмас. Шубҳасиз, диний таълимотларнинг барчаси Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳаётлари билан боғлиқ. Киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳаёт йўлларини қанчалик илмий асосда ўрганиб, ундан теран хулосалар чиқара олса, демак, у шунчалик диннинг моҳиятини теран англайди. Ва аксинча, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳаётлари ҳақида қанчалик маълумоти оз бўлса, ислом дини моҳиятини англаб етиши шунчалик мушкул бўлади.\nЮқоридаги сўзимизнинг маъносини ўтган асрнинг буюк ақл эгаларидан бири, забардаст инглиз мутафаккири ва ёзувчиси Жўрж Бернард Шоу: “Агар Муҳаммад пайғамбар тирик бўлганида, замонамиз муаммоларини бир пиёла чой устида ҳал қилган бўлар эди. Агар Муҳаммад алайҳиссаломдек бир одам ҳозирги дунёни бошқарганида эди, бу дунёнинг мушкулотларини ҳал қилишга муваффақ бўлар эди, бу эса, ўз навбатида, ҳозирги дунёга етишмаётган хотиржамлик ва бахтни олиб келган бўларди”, деган сўзлари билан ифодалаган эди.\nШундай экан Пайғамбаримизнинг ҳаётлари мисолида исломни ўрганиб, бугунги глобаллашув ва маънавий таҳдидлар даврида ислом динига қарата отилаётган туҳмат тошлари ва ҳар хил хатар ва фитналарга қарши илму маърифат билан жавоб беришимиз керак бўлади.\nNext Post:Тўй-хашамлар тўғрисида динимиз нима дейди?


Муаммоли буюртмачидан тўловни қандай олиш мумкин | NORMA.UZ\nҚурилиш ташкилотлари ишни бажаргач, буюртмачидан унинг ҳақини ололмайдиган ҳолатларга кўп тўқнаш келадилар. Муаммоли буюртмачидан тўловни қандай олиш мумкинлиги ҳақида юридик масалалар бўйича «Норма» эксперти Олег ЗАМАНОВ гапириб берди.\n– Объектлар қурилиши, капитал таъмирланиши ёки реконструкция қилиниши, монтаж қилиш ва ишга тушириш-созлаш ишлари билан боғлиқ муносабатлар қурилиш пудрати шартномаси билан тартибга солинади. Буюртмачи пудратчи ишлаши учун шарт-шароит яратиши, уни қабул қилиши ва келишилган маблағни тўлаши шарт. Бажарилган ишлар қиймати – сметада, ҳақ тўлаш тартиби ва муддатлари қурилиш пудрати шартномасида кўрсатилади.\nБажарилган ишлар ҳақини тўлаш юзасидан буюртмачи билан низолашиш эҳтимоли бўлганда пудратчи ўз позициясини мустаҳкамлаш учун:\n1) сметада тўғри сумма акс эттирилганига, шартномада эса бажарилган ишлар ҳажми учун ҳақ тўлаш тартиби ва муддатлари қайд этилганига ишонч ҳосил қилиши. Пудратчи 50% ёки ундан ортиқ давлат улушига эга бўлган субъект бўлса, шартномада ишлар қийматининг камида 15%ини мажбурий равишда олдиндан тўлаш назарда тутилиши кераклигини инобатга олинг. Қолган ҳолларда, шартномада олдиндан тўлов назарда тутилмаган бўлса, буюртмачи иш натижалари тўлиқ топширилгач – башарти иш лозим даражада ва келишилган муддатда бажарилган бўлса, ёхуд – буюртмачининг розилиги билан – муддатидан олдин келишилган маблағни тўлаши шарт;\n2) буюртмачи бажарилган ишлар далолатномаси ва маълумотнома-ҳисобварақ-фактурани олганига ишонч ҳосил қилиши, сабаби:\nдалолатнома пудратчи иш натижаларини топширгани, буюртмачи эса уларни қабул қилганини тасдиқлайди.\nБуюртмачи далолатномани имзолашдан бош тортса, бу унда қайд этилади ва далолатномани фақат пудратчи имзолайди. Бунда буюртмачи рад жавобини асослаб бериши керак. Яъни ишда объектдан фойдаланиш имконини истисно этадиган бартараф этиб бўлмайдиган нуқсонлар бўлиши керак. Акс ҳолда суд бир тарафлама далолатномани ҳам қабул қилади;\nмаълумотнома-ҳисобварақ-фактура буюртмачи бажарилган қурилиш-монтаж ишлари ҳажмлари учун ҳақ тўлашига асос бўлади. У 3 нусхада (буюртмачи, унга хизмат кўрсатувчи банк ва пудратчи учун) расмийлаштирилиб, буюртмачига топширилади. Буюртмачида уни кўриб чиқиш ва расмийлаштириш ёки қўшимча ишлов беришни сўраб, асосли эътирозлар билан қайтариш учун 3 кун вақт бор.\nОдатда, пудратчи қилган харажатлар («процентовкалар») расшифровкаси билан бирга бажарилган ишлар далолатномаси ва маълумотнома-ҳисобварақ-фактура буюртмачига умумий пакетда топширилади. Пудратчида бунинг ҳужжатли тасдиғи – қўлига топширилгани қайд этилган илова хат нусхаси (бажарилган ишларни топширишга тайёр эканлик ҳақида хабар), буюртма почта билдиришномаси, курьер орқали етказиб бериш хизматининг юкхати ва ҳ.к. бўлса, буюртмачи ҳужжатларни олган деб тасдиқлаш мумкин;\n3) кафолат муддати ҳақидаги шартнома шартларини диққат билан ўрганиб чиқиши зарур. Шартномада бошқа нарса назарда тутилмаган бўлса, у буюртмачи объектни қабул қилган кундан бошлаб 10 йилни ташкил этади. Шартномада бажарилган ишлар қийматининг бир қисми (одатда, кўпи билан 5-10%) кафолат муддати ўтгач тўланиши ҳам кўрсатилиши мумкин. Бу ҳолда пудратчи кафолат муддати ўтмасдан 100% ҳақ тўлашни талаб қила олмайди.


Австрия канцлери: Путин “Донбасс масаласини ҳал этиш” фикрида собит турибди\n23 май 2022, Тошкент вақти: 08:24\nНехаммер Россия Украинага уруш очган 24 февралдан бери Москвага борган илк Европа лидери бўлди.\nАвстрия канцлери Карл Нехаммер Москва яқинида Россия президенти Владимир Путин билан бўлиб ўтган учрашуви тафсилотларини очиқлади.\nАвстрия журналистлари учун ўтказилган брифингда канцлер Путин билан учрашувдан ҳеч қандай ижобий таассурот олмаганини айтди. Нехаммер Путин санкцияларга қарамай, “Донбасс масаласини ҳал этиш” фикрида собит қолаётганини таъкидлади. Айни пайтда Путин Россияга нисбатан жорий этилган санкциялар ўта оғир эканини тан олган.\nКарл Нехаммер Путинга “Украинада уруш тезроқ тўхтатилиши шарт” эканини, “Украинада одамлар ўлар экан, Россияга нисбатан санкциялар янада кучайтирилишини” маълум қилган.\nКанцлер Путин билан учрашув қатъий оҳангда ва очиқ ўтганин билдирди. “Бу дўстона ташриф эмас эди. Бу сафар мажбурий бўлди”,-деди у.\nИкки давлат лидерлари Буча воқеаси юзасидан қарама-қарши позицияни билдирди. Бучада Россия ҳарбийлари томонидан юзлаб тинч аҳолининг қатлом қилинишини Россия президенти “ғарбнинг нохолислиги” сифатида баҳолаган.\nНехаммер Россия Украинага уруш очган 24 февралдан бери Москвага борган илк Европа лидери бўлди. Москва яқинидаги Ново-Огарёво резиденциясида ўтган учрашив бир ярим соат давом этди.\nАвстриянинг Kronen Zeitung газетасининг ёзишича, Нехаммер учрашувда Путин билан қўл бериб кўришмасликни ва суратга тушмасликни илтимос қилган. Нехаммер бу учрашувдан ва фотосуратлардан Россия пропагандаси фойдаланмаслиги учун шундай йўл тутганини айтган.\nКремль матбуот котиби Дмитрий Песков учрашув аввалидаёқ музокаралар тўғрисида ҳеч қандай баёнот ва хабар берилмаслигини маълум қилган эди.


Ҳижома нима?: «Чумчуқ сўйса ҳам қассоб сўйсин» - BBC News O'zbek\nҲижома нима?: «Чумчуқ сўйса ҳам қассоб сўйсин»\n1 Апрел 2015\nФото муаллифлик ҳуқуқи BBC World Service\nImage caption Қуш сўйса ҳам қассоб сўйсин\nДард бор экан. Шифоси ҳам бор. Лекин уни излаш керак. Излаганда ҳам тўғри жойдан излаш керак. Ўзбегим одатда осон ва арзон йўлини излайди. Қолаверса дарднинг олдини олиш у ёқда турсин, вақтида шифокорга бормайди. Йиқилдим деганда яқинлари етаклаб олиб боради.\n«Ака анчадан бери кўринмайсиз, тинчликми?», - деган саволга, “Гемотома (қонталаш) бўлганди, ҳижома қилдирдим,” - деб жавоб берди битта акахон, оёғини кўрсатиб.\n“Ёрдам қилдими?” - десам, “Ҳа бошида енгил тортдим, лекин кейинчалик сепсис бўлиб (йиринглаб) кетди. Шунга даволаниб чиқдим,” - дедилар.\nҲижома нима экан деб, интернетдан излаб кўрдим.\nБаъзи олимлар ҳижомани (сўриб олиш шарти билан) сўриб олиш асбоби орқали бошнинг орқа томонидан қонни чиқариб олиш деб таъкидлашади.\nЗарконий деган аллома эса: ″Ҳижома фақатгина, бошнинг орқасига хос эмас балки, баданнинг бошқа қисмларидан ҳам ҳижома қилиш мумкин, яъни, ҳижома йўли билан бузилган қонни чиқариб ташлаш мумкин″,— дейдилар.\nҲижома қадимдан маълуму машҳурдир. Қадимги чинликлар (хитойлар), бобилликлар ва фиръавнлар давридаги мисрликлар ҳам уни амалда қўлланган. Улардан қолган осори атиқаларда баъзи касалларни ҳижома йўли билан даволашаётганлигини тасвирловчи суратлар бунга далолатдир.\nҚадимдагилар бу ишда маъданий (тилло, кумуш) каъс (банка)лар ва хўкиз шохларидан фойдаланганлар. Улар бу шохларни беморнинг танасидан қон олишмоқчи бўлган ўринга қўйиб, унинг ичидаги ҳавони шохнинг уч қисмидаги кичкина тешикча орқали сўриб чиқариб, шохнинг ичини ҳаводан ҳоли қилиб қўйганлар.\nСаҳиҳ Бухорий ва Муслимда қўйидаги ҳадис ривоят қилинади: «Анас ибн Молик разияллоҳу анҳудан, ҳажжом (қон олувчи)нинг касби ҳақида сўралганда, у зот: ″Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳижома қилдирганлар. У зот саллаллоҳу алайҳи ва салламга ҳажжомлик қилган Абу Тоййибага икки соъ (ўртача 5 кг атрофида) таом беришга буюриб ва аҳилларига унинг хирожидан бир оз камайтиришни тайинладилар. Кейин (расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам) дедилар: ″Даволанишларинг учун энг афзал нарса ҳижомадир».\nДемакки, муҳаддислар наздида ҳижома яхши нарса экан. Лекин акахоннинг мисолида шу муолажани амалга оширган шахс ёки малакасиз, ёки ўзлари гигиена қоидаларига бўйсинмаганлар. Кўп ҳолларда, ҳар мақомга йўрғалаб, устоз кўрмаган шогирдлар, бир ухлаб туриб ўзини табиб деб эълон қилишади. Шунақаларнинг қўлига тушишдан асрасин.\nХуллас, қиссада ҳисса шуким, акахоннинг мисолида битта ўзларига зарар етган. Лекин жамиятни ҳам бир тан-у, бир жонга қиёсласак, ўз ишини устаси бўлмаган таниш-билишчилик орқали лавозимга эришадиганлар ҳам бамисоли шу акахоннинг қонига тушган микробдекдир.\nШунинг учун ҳам ўзбегим, қуш сўйса ҳам қассоб сўйсин, деб бежиз айтмаган.\nБи-би-си Ўзбек хизмати билан Whatsapp орқали боғланишни истасангиз, телефонимиз: +44 78-58-86-00-02


Эркинжон Турдимов афв этилганларнинг муаммосини тинглади - zarnews.uz\nБугун вилоят ҳокими Эркинжон Турдимов Самарқанд шаҳрида ўтказган сайёр қабулида Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 6 декабрдаги фармонига асосан афв этилиб, жазони ижро этиш муассасаларидан озод этилган фуқаролар билан учрашди.\nФармонга кўра, вилоятда 14 нафар фуқаро афв этилган.\n- Ўғлим қамалганида 44 ёшда эдим. Ҳозир 64 ёшдаман, - деди ургутлик Муҳайё опа Ходиева. – Худога шукр, фарзандим бағримга қайтди. Келинимга ҳам минг раҳмат, 20 йил сабр қилди.\n- Онахон, нима муаммонгиз бор? – деди вилоят ҳокими.\n- Ўғлимнинг уй-жойи йўқ, шунга ёрдам берсангиз.\nУргут тумани ҳокими М.Турдиев афв этилган Н.Эргашевга кўп қаватли арзон уй-жойлардан беришни ва ишга жойлаштиришни ваъда қилди.\nАфв этилганлардан бири иштихонлик С.Султонов жазодан тўғри хулоса чиқаргани, энди ҳалол меҳнат билан шуғулланишини таъкидлади.\n- Тоғамнинг уйида катта бўлганман. Синглим турмушга чиқиб кетди. Мен ва онамга уй-жой керак, - деди С.Султонов.\nИштихон тумани ҳокими Ш.Негматов янги қурилаётган уйлардан 3 хонали уй беришга ваъда берди.\n- Олдимга қўйган мақсадим – Ватанимга хизмат қилиш, - деди жомбойлик Ю.Муҳаммадиев. – Менга давлатимиз шундай имконият берганидан хурсандман. Диний билими бўлса-да, маънавий қашшоқ бўлган одам адашиб қолиши ҳеч гап эмас экан. Энди тўғри йўлда яшайман.\nҲоким ҳар бир афв этилган фуқаро билан алоҳида гаплашди. Қандай касби борлиги, нима иш қўлидан келишини бирма-бир сўради. Шу ернинг ўзида афв этилганларга муносиб ишлар таклиф этилди. Соғлиғидан муаммоси борлар даволаш муассасаларига жойлаштириладиган бўлди. Қувонарлиси, уй-жойга муҳтожларга уй бериладиган бўлди.\nТеглар: Эркинжон Турдимов авф этиш


Можизаларга ишонгим келмайди! Узбек хикоя (реал)\nVatanda.Com » Хикоялар » Можизаларга ишонгим келмайди!\nМожизаларга ишонгим келмайди!\n«Бу саволни нима учун берганимни тўғри тушунасиз, деган умиддаман. Мен динни ва диний китобларни ўта кучли тарбияловчи манба деб биламан ва уларда буюрилган амалларни бажаришга ҳаракат қиламан. Лекин китобларда барчага ибрат тариқасида келтириладиган мўжизаларга ишонгим келмайди. Илтимос, менга тушунарсиз бўлган шу жиҳатлар ҳақида малумот берсангиз».\n– Аввало, "мўжиза” (арабча – ақлни ожиз қолдирувчи ҳодиса) дейилганида, пайғамбарларнинг ҳақиқатан ҳам Аллоҳ таоло бандаларга юборган элчилар эканига далил-ҳужжат сифатида юз берган ғайритабиий ҳодиса тушунилади.\nМасалан, Мусонинг (алайҳиссалом) ҳассаси таёқ сифатида қўй ҳайдашдан ташқари, керак пайтда бошқа шаклга кириб, дарёга кўприк бўлар ёки аждарга айланиб, ҳазрат Мусо фойдасига хизмат қилар эди. Исога (алайҳиссалом) оғир ва бедаво касалликларни бир нафас билан тузатиш, мурдаларни тирилтира олиш каби мўжизалар берилган. Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) эса бир неча ўнлаб мўжизаларга эга бўлганлар. Улардан энг улуғи – ўқиш, ёзишдан мутлақо хабари бўлмаган ҳолда Қурони карим оятларини ёддан тиловат этишлари. Бу оятнинг шакл ва мазмун жиҳатидан башарият имконида йўқ тенгсиз, олий даражада айтилган илоҳий ваҳийлар эканидир. Зеро, пайғамбарлик ана шундай мўжизалар билан тасдиқланади.\nҚурони карим ва Пайғамбаримизнинг ҳадиси шарифларида мўжизалар "оят” ёки "бурҳон” дейилади. Аллоҳ таоло табиат қонунларини қандай яратган бўлса, ғайритабиий ҳолларнинг қонунларини ҳам Ўзининг қудрати ва ифодаси билан яратган. Аммо биз ғайритабиий ҳолларнинг сабабларини билолмаймиз. Буни фақат пайғамбарларгина билишади, тушунишади. Аллоҳнинг пайғамбарлари инсонлар билмаганини билишади. Кўрмаганини кўришади, эшитмаганини эшитишади. Моддалар оламини ўзгармас қонунларга боғлаб қўйган Аллоҳ таоло пайғамбарларини қувватлантириш, уларни янада шарафлантириш учун табиат ҳодисаларига ўзгартириш киритиши ҳамда уларнинг сабабларини ҳам, тасирини ҳам йўқотиши мумкин. Масалан, олов ҳамма нарсани ёндириб-куйдирувчи бўлишига қарамай, Аллоҳнинг қудрати билан Иброҳимни (алайҳиссалом) ёндирмади, унга тасир ўтказа олмади: "Биз айтдик: "Эй, олов! Иброҳимга салқин ва омонлик бўл!” (Анбиё, 69).\nМўжизаларга ҳар қандай кишининг ҳам ақли етавермайди. Лекин мўжизалар бор ва улар ҳақиқатдир. Бу мўжизаларни тушуниб етиш, қабул қилиш учун инсон аввало Аллоҳ таолонинг буюк қудратига, кўз билан кўриш имконсиз бази ҳақиқатларга ишонмоғи лозим. Қурони карим ақл бовар қилмас холларнинг ҳам бўлиши мумкинлигидан хабар бериб, мўжизаларни ёлғиз Аллоҳ иродаси билан содир этилишини. Пайғамбарлар ҳам хоҳлаган пайтларида мўжиза кўрсата олмасликларини ҳам билдиради: "Агар уларга бирон оят-мўжиза келса, албатта, имон келтиришлари ҳақида жон-жаҳдлари билан Аллоҳга қасам ичадилар. "Оятлар Аллоҳнинг ҳузуридадир”, – деб айтинг! Қайдан ҳам билурсизлар (оятлар) келганда ҳам. Балки имон келтирмаслар” (Аном, 109).\nМўжизаларга ишонтирмоқ учун кўрсатилган далиллар ниҳоят даражада ҳақиқий бўлиши керак. Такидлаш лозим, Муҳаммаднинг(алайҳиссалом) мўжизалари билан боғлиқ далиллар бошқа ҳодисаларнинг тарихий далиллардан ҳам ишонарли ва қувватлидир: "Эсланг, Исо ибн Марям: "Эй, исроил авлоди! Мен Аллоҳнинг сизларга (юборган) пайғамбаридирман. (Мен) ўзимдан олдинги Тавротни тасдиқловчи ва ўзимдан кейин келадиган Аҳмад исмли бир пайғамбар ҳақида хушхабар берувчиман”, деган эди” (Саф, 6).\nХулоса ўрнида айтиш мумкин, диннинг кўрсатмаларига амал қилиш азмидаги шахс унинг манбаларида зикр этилган ва пайғамбарлар кўрсатган мўжизаларга ишонмоғи лозим. Акс ҳолда, имони тўлиқ шаклланишига зарар етиб қолиши мумкин. Зеро, пайғамбарларга имон келтирганида, уларга Аллоҳ таоло берган мўжизаларга ҳам имон келтириш назарда тутилади.


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - Кексани қадрлаган...\nМуҳтожга ёрдам кўрсатиш, маҳзун кўнгилга таскин бериш, етимлар бошини силаш, аёл ва болаларни авайлаш, кексаларни эъзозлаш бағри кенг халқимизнинг ўзига хос хислатларидандир. Айниқса, мустақиллик йилларида бу миллий қадриятларимиз, азалий урф-одатларимиз қайта тикланиб, тобора теран илдиз ота бошлади. Муҳтарам Юртбошимизнинг жорий йилни “Кексаларни эъзозлаш йили”, дея эълон қилишларида ҳам мана шундай беназир қадриятларимиз ўз ифодасини топган.\nҚуръони каримда бундай баён қилинади: “Биз кимга узоқ умр берсак, унинг вужудини ҳам (эгик, заиф) қилиб қўюрмиз. Ахир, ақл юргизмайдиларми?!” (Ёсин, 68).\nИнсон заиф ва нимжон бўлиб туғилади. Аста-секин улғайиб, қувватга тўлади. Вақт ўтиши билан яна мадори қочиб заифлашади. Ояти каримада ҳар ким кексайганида ёрдамга муҳтож бўлиши айтилмоқда. Шунинг учун қарамоғида кекса ота-онаси ёки қариндоши бор кишилар вақти келиб ўзлари ҳам кексайишларини ўйлаб, уларга доим яхши муомалада бўлишлари керак.\nКексаларнинг борлиги биз учун бахт. Чунки улар ҳамиша дуога қўл очиб эл-юрт тинчлигини, фарзандлар камолини Аллоҳдан сўрайдилар. Зеро, Пайғамбаримиз (алайҳиссалом): “Соч-соқоли оқарган, суннатни маҳкам ушлаб, тўғри йўлда бўлган киши Аллоҳ таолодан нима сўраса, унга сўраган нарсасини бермасликдан Аллоҳ таоло ҳаё қилади” (Ибн Нажжор), деб кексаларнинг дуолари ижобат эканига ишора қилганлар.\nМуқаддас манбаларга суянган ҳолда айта оламизки, қарияларни қадрлаган киши ҳеч қачон кам бўлмайди. Шундай экан, муҳтарам Юртбошимиз ташаббусларини қўллаб-қувватлаб, “Кексаларни эъзозлаш йили” Давлат дастурини ҳаётга изчил татбиқ этиш учун сидқидилдан ҳаракат қилиш ҳаммамизга ҳам қарз, ҳам фарздир.\nКитоб шаҳар "Хўжа Бухорий"\nислом ўрта махсус билим\n782 марта ўқилган.


НАСА: инсоният ўзга сайёраларда ҳаёт борлигини кашф қилиш остонасида турибди\n00:09 / 27.04.2017\nФото : Shane Kimbrough/NASA\nИнсоният ўзга сайёраларда ҳаёт борлигини кашф қилиш остонасида турибди, деб айтди АҚШ конгрессида НАСА коинот агентлиги директори ёрдамчиси Томас Цурбухен.\n"Биз ҳаётни қидириш билан боғлиқ бундай миқдордаги фандаги бундай кенг фаолиятда тарихдаги энг муҳим кашфиётлардан бирининг очилиши остонасида турибмиз", деб айтди Цурбухен.\nУ НАСАнинг охирги бир қатор ютуқлари, жумладан Далв юлдузлар туркумида TRAPPIST-1 юлдузи тизимида Ерга ўхшаш 7 та сайёра очилганини айтиб ўтди.\nЦурбухен "Кассини" зонди томонидан Юпитер йўлдоши Европа ва Сатурн йўлдоши Энцеладдаги музости океанларида водород бўлиши мумкинлигидан дарак берувчи далиллар очилганини эслатиб ўтди.\n"Биз бошқа ерларда ҳаёт борлигининг аниқ изларини топмаган бўлсак-да, олимларимиз яхши тараққиётга эришмоқдалар, астробиологлар эса НАСАнинг борган сари кўпроқ миссияларида иштирок этмоқдалар", деб таъкидлаб ўтди Цурбухен.\nУнинг айтишича, НАСА Ерда ҳаётнинг қандай пайдо бўлгани ва ривожланганини, қандай шароитлар Коинотнинг ҳудудларини ҳаётнинг ривожланишига қодир қила олишини тушунишга қаратилган тадқиқотларни фаоллик билан қўллаб-қувватлайди.\nУмр хотимасининг яхши ва ёмон белгилари\n21:57 / 07.03.2018\n08:22 / 29.01.2018\n21:20 / 10.01.2018


“Депутат ва ёшлар” учрашуви: ХАЛҚ ВАКИЛИ ФАОЛ БЎЛИШГА МАЖБУР – Фарғона ҳақиқати\n“Депутат ва ёшлар” учрашуви: ХАЛҚ ВАКИЛИ ФАОЛ БЎЛИШГА МАЖБУР\nДолзарб мавзу Жамият\nBy ferpravda.uz 21.06.2021\n“Янги Ўзбекистон ёшлари, бирлашайлик!” шиори остида ташкил этилган фестиваль доирасида Учкўприк туманида “Депутат ва ёшлар” учрашуви бўлиб ўтди.\nОлий Мажлис Қонунчилик палатаси депутатлари Дониёр Ғаниев ва Расул Кушербаев билан очиқ мулоқот тарзида ўтказилган учрашувда мамлакатимизнинг 138 та олий таълим муассасаларидан келган 200 нафарга яқин талабалар қатнашди.\n— Яқин вақт ичида депутатлар портали ишга тушиб, унинг мобиль иловаси орқали ҳар бир сайловчи ўз ҳудудидан сайланган депутатга электрон тарзда савол йўллаш имконига эга бўлади, — деди Дониёр Ғаниев. — Ўз навбатида, ҳар бир депутат ўзи сайланган ҳудуддаги Халқ қабулхоналарига уланиб, мурожаатларни ўрганиб боришига шароит яратилади. Депутат фаолияти бўйича баҳолаш тизими жорий этилади.\nШу йилнинг декабрь ойидан бошлаб Қонунчилик палатаси йиғилишларини телевидение орқали онлайн тарзда эфирга узатиб бориш режалаштирилмоқда. Демак, бундан буён ҳар бир депутат фаол бўлишга мажбур. Чунки қонун лойиҳалари муҳокамаси жараёнига тайёр бўлмаган депутатни барча кўриб туради. Керак бўлса, бунинг учун сайловчилари унга эътироз билдириши мумкин.\n— Бир юзу эллик нафар депутат бирдек фаол бўлса, “қовун тушириш” камаяди, баҳс-мунозараларда яккаланиб қолиш ҳолатларига барҳам берилади, — дейишди бугунги кунда энг фаол, машҳур бўлган депутатлар.\nУчрашувда депутатга мурожаат қилишнинг ҳам тартиби борлиги тушунтирилиб, бу борада маҳаллий ҳокимлик идоралари яхши ишламаётгани, ҳамюртларимизда ҳуқуқий маданият етишмаслиги афсус билан таъкидланди.\nЮзма-юз мулоқотда талаба ёшлар ўзларини қизиқтирган саволлар юзасидан депутатларга мурожаат қилиб, қизғин баҳс-мунозарага киришишди.\nТўрт эгизак дунёга келди


Тўрақўрғон тумани Наманган вилоятининг энг тўнғич туманларидан бири ҳисобланиб, 1936 йил 17 февралда ташкил топган. Туман Наманган вилоятининг ғарбий қисмида жойлашган бўлиб, шимолда Косонсой тумани билан, ғарбда Чуст, жанубда Мингбулоқ ва шарқда эса Наманган тумани ҳамда қисман Наманган шаҳри билан чегарадошдир.\nУмумий майдони 309 кв.км бўлиб, аҳолиси 200484 нафарни, шундан доимий яшовчи ахоли сони 198890 нафарни ташкил этади.\nТуманда ўзини ўзи бошқариш органларининг ижтимоий шерикчиликни амалга ошириш борасидаги фаолияти таҳлили.\nТўрақўрғон туманида жами 42 та аҳоли яшаш пунктлари мавжуд бўлиб, улар 1 та шаҳар, 1 та шаҳарча, 8 та қишлоқ фуқаролар йиғинлари ҳамда 72 та маҳалла фуқаролар йиғинларига бириккан. Маҳалла йиғинларининг 6 таси Тўрақўрғон шаҳри худудида жойланган бўлиб, унда\n26 мингдан зиёд аҳоли яшайди. Умуман олганда туман аҳолисининг\n59 фоизи шаҳар ва шаҳарчалар, 41 фоизи эса қишлоқ жойларида истиқомат қилади.\nТуманда фаолият кўрсатаётган ўзини ўзи бошқариш органларида жами 250 нафардан ортиқ аҳоли иш билан банд бўлган. Шундан 8 нафар қишлоқ фуқаролар йиғини раиси, 72 нафар маҳалла фуқаролар йиғини раиси, шунингдек, ҳар бир маҳаллада маҳалла маъсул котиби, диний маърифат ва маънавий-ахлоқий тарбия масалалари бўйича маслаҳатчи ҳамда «Маҳалла посбони» лавозимидаги штатлар мавжуд. Мавжуд МФЙларнинг 4 таси (Оқтош МФЙ, Елхон МФЙ, Бахт МФЙ, Қурама МФЙ) жамоатчилик асосида фаолият кўрсатиб келмоқда.


Норма маслахатчи / 2019 йил / № 10 / Ҳамкорлик\nЖумладан, Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев томонидан Марказий Осиё давлатлари ва Афғонистон билан амалий, ўзаро манфаатли ва яхши қўшнилик муносабатларини шакллантириш, минтақада хавфсизликни таъминлаш ташқи сиёсатнинг устувор йўналиши сифатида белгиланди.\nШунингдек, 2017 йил 4-6 декабрь кунлари Афғонистон Ислом Республикаси (АИР) Президенти А.Ғанининг Ўзбекистонга расмий ташрифи икки мамлакат ўртасида савдо-иқтисодий ҳамкорликнинг сифат жиҳатидан янги даражасини таъминлади.\nМузокаралар якунида хавфсизлик, энергетика ва транспорт масалалари бўйича 20 та қўшма ҳужжат, шунингдек, Афғонистонга қурилиш материаллари, озиқ-овқат маҳсулотлари, буғдой, маиший техника, транспорт воситалари ва бошқаларни етказиб бериш учун 500 млн АҚШ доллари қийматидаги 40 та шартнома имзоланди.\nБундан ташқари, икки мамлакат раҳбарлари ўртасида тузилган шартномалар вазирликлараро ва идоралараро алоқаларни ҳам кучайтиришга хизмат қилмоқда. 2017–2018 йилларда Ўзбекистонга Афғонистондан келган 20 дан ортиқ делегациялар ташрифи давомида савдо-иқтисодий муносабатларни янада ривожлантиришга оид 50 дан ортиқ идоралараро келишувларга эришилди.\nХусусан, 2017 йилда Ўзбекистон ва Афғонистон ўртасида ўзаро савдо айланмаси 617 млн АҚШ долларини ташкил этган бўлиб, бу кўрсаткич 2016 йилга нисбатан 18,7 фоизга кўпдир. Эътиборли жиҳати шундаки, Ўзбекистоннинг Афғонистонга товарлар экспорти ҳажми 614,9 млн АҚШ долларига тенг бўлди.\nТаъкидлаш жоизки, Ўзбекистон Республикаси Президентининг топшириғига кўра, 2017 йил бошида иккала мамлакат ўртасида савдо ҳамкорлигини ривожлантириш учун «Йўл харитаси» қабул қилинган бўлиб, унда назарда тутилган чора-тадбирларни амалга ошириш келгуси йилларда товар айланмасини сезиларли даражада оширишга, пировардида унинг ҳажмини 1,5 млрд АҚШ долларига етказишга имкон беради.\nКобулдаги Ўзбекистон Савдо уйида «Ўзбекистонда ишлаб чиқарилган» номли доимий кўргазманинг ҳамда 2017 йил сентябрда Мозори-Шарифда «Узтрейд» шоу-румининг очилиши икки томонлама ҳамкорликни кенгайтиришда муҳим амалий қадам бўлди.\nБиргина «Узтрейд» шоу-румида ҳозирга қадар афғон ҳамкорлари билан қиймати 29 млн АҚШ долларлик шартномалар тузилди.\nЎзаро савдо ҳамкорлигини самарали амалга оширишда Термизда ташкил этилган божхона терминали билан халқаро логистика марказининг аҳамиятини ҳам алоҳида эътироф этиш жоиз. Ушбу «Карго-марказ» икки мамлакат ўртасида экспорт-импорт ва транзит учун Европа ва Осиёнинг бозорларига киришни таъминлашга хизмат қилмоқда.\nҲозирда Афғонистон билан автомобиллар, қишлоқ хўжалиги техникаси ва тўқимачилик маҳсулотларини ишлаб чиқариш соҳасида ҳамкорлик қилиш истиқболлари кўриб чиқилмоқда. Афғонистон шимолидаги истиқболли нефть ва газ конларини ҳисобга олган ҳолда, Ўзбекистон экспертлари ўзбек-афғон савдо алоқаларининг имкониятларини атрофлича ўрганмоқда.\nЎзбекистон Афғонистон билан савдо ҳамкорлигини ривожлантириш учун транспорт-коммуникация соҳасидаги лойиҳаларга катта эътибор бермоқда.\nХусусан, «Мозори-Шариф–Ҳирот» темир йўл лойиҳасининг амалга оширилиши Афғонистон ва Ўзбекистон ташқи савдо айланмасини 50 фоизга оширишга ёрдам беради. Темир йўл линиясининг биринчи босқичи ишга туширилгач, юк ташишнинг прогнозланган ҳажми 5,3 млн тоннани ташкил этиши назарда тутилмоқда, бу эса ташиладиган юклар ҳажми йилига 15 млн тоннагача кўпайишини англатади.\nМаълумот учун: Осиё Тараққиёт Банкининг ҳисоботига кўра, «Ҳайратон–Мозори-Шариф» темир йўлининг ишга туширилиши билан 1 000 дан зиёд киши янги иш билан таъминланди. Афғонистонни темир йўл бўйлаб иш билан таъминлашнинг ўсиш суръати йилига 10-11%ни ташкил этди ва бу 2008 йилга нисбатан иш билан бандликнинг икки баравар кўпайишига имкон берди.\nШу билан бирга, 2017 йилнинг ноябридан бошлаб Тошкент–Кобул ва «Ўзбекистон ҳаво йўллари» ва «КамЭир» Афғон ҳаво йўллари ўртасида мунтазам қатновлар йўлга қўйилди.\nБундан ташқари, 2017 йилда Ўзбекистон орқали Афғонистон юкларининг транзит ўтиши 2016 йилга қараганда 70%га ўсди.\nЖумладан, 2002 йилдан бошлаб Ўзбекистон Афғонистонни электр билан таъминлаш соҳасида стратегик ҳамкор бўлиб келмоқда. 2002 йилга нисбатан 2017 йилда Афғонистонга электр энергияси етказиб бериш ҳажми 30 баробар ошди. Шу билан бирга, 2018 йил январидан бошлаб Афғонистонга етказиб бериладиган электр энергиясининг нархи 35%га камайди: 1 киловатт электр токи 7,6 центдан 5 центгача туширилди.\nБундан ташқари, Афғонистон Президентининг Ўзбекистонга ташрифи чоғида «Сурхон-Пули-Хумри» электр узатиш линияси лойиҳасини амалга ошириш бўйича келишув имзоланди. Унинг узунлиги 260 км, шу жумладан, Ўзбекистон Республикаси ҳудуди бўйлаб 45 км. Томонлар ўртасида олиб борилган мунозаралар натижаларига кўра, келажакда лойиҳалаш учун маршрутнинг координаталари келишилган.\nШу билан бирга, Ўзбекистон-Афғонистон қўшма энергетика лойиҳалари кўп жиҳатдан мультипликатив таъсирга эга. Кобулдаги электр узатиш линиясининг қурилиши нафақат аҳолининг энергия жиҳатидан энг кам таъминланган қисмини, балки ишлаб чиқариш қувватларини ва иш ўринлари яратиш, АИРда янги корхоналарни ишга тушириш учун қўшимча имкониятларни очади.\nЖумладан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг ташаббуси билан Термиз шаҳрида Афғонистон фуқароларини тайёрлаш бўйича ўқув маркази ташкил этилди.\nМаълумот учун: Таълим харажатларининг 50 фоизи жўнатувчи томонидан қопланади, қолган қисми эса «Ўзбекистон темир йўллари» компанияси томонидан қопланади. Ҳозирги кунда Марказда «Ўзбек тили ва адабиёти» мутахассислиги бўйича 100 га яқин талаба таҳсил олмоқда. Ўқиш муддати – 2 йил, ундан кейин бакалавриат дипломи берилади.\nХулоса қилиб айтганда, 2017–2018 йилларда Ўзбекистон ва Афғонистон иқтисодий ҳамкорликнинг деярли барча асосий соҳаларида улкан натижаларга эришди.


САФАРДАН МУҲИМ ҒАЛАБА БИЛАН ҚАЙТДИК\nИккинчи даврани катта ўзгаришлар билан бошлаган «Динамо» жамоаси давранинг илк турида Қаршида тур сенсациясини қайд этди. Шу куни дебют ўйинида янги жамоасини майдонга олиб тушган Аҳмад Убайддулаев ва унинг шогирдлари «Насаф»ни ўз майдонида таслим этишди. Жамоамизнинг янги вакили Дилявер Абибуллаевнинг ягона голи бизга муҳим ғалаба ва очколарни тақдим этди.\nЎйиндан олдин кўпчилик кутганидек баҳс Анатолий Демьяненко шогирдларининг ҳужумлари остида бошланди. Меҳмонлар эса қарши ҳужум тактикасида тўп суришни лозим топишди. Биринчи бўлимнинг ўзида қаршиликлар қатор ҳужумлар уюштиришди, аммо шу куни бу ҳужумларни қайтаришда ҳимоя ва дарвозабонимиз аъло даражада ҳаракат қилди.\nИккинчи бўлимнинг бошланиши ҳам ўша сценарий асосида давом этди. Яъни, мезбонларнинг ҳужумлари, меҳмонларнинг эса ҳимоя ва қарши ҳужумлари асосида. Мураббийларимизнинг айнан ушбу ўйин усуллари учрашувнинг 57-дақиқасида ўз сўзини айтди. Ўнг қанотдан қарши ҳужумга отланган Акмал Бозоров тўпни жарима майдонига узатди. Иван Нагаев ва Боян Малисичнинг иккинчи қаватдаги курашларидан сўнг, тўп Дилявер Абибуллаевга келиб тушди. Унинг жарима майдони ташқарисидан йўллаган кучли зарбаси Зуҳуров қўриқлаётган дарвозанинг узоқ бурчагидан жой олиб, Самарқанддан ташриф буюрган 300га яқин мухлисларнинг беҳад қувончига сабаба бўлди, 0:1.\nУшбу ҳисоб қаршиликларни қониқтирмаслиги аниқ эди. Шу боис бош мураббий дарҳол майдонга Илҳом Юнусов ва Илҳом Шомуродовларни туширди. Бу эса мезбонларнинг ҳужумлари янада кескинлашишига сабаб бўлди. Хусусан, Носир Отақўзиев, Илҳом Шомуродов, Артур Геворкян сингари футболчиларда гол уриш учун қулай имкониятлар юзага келганди, аммо вазиятларда Андрей Мельничук ҳушёр ҳаракат қилди. Хуллас, шу куни бутун жамоа бўлиб жипслаша олган ҳамда ғалаба учун бор маҳорат ва кучини ишга солган «Динамо» футболчилари Қаршидан муҳим ғалаба ва очколар билан қайтишди.\nОлий лига. 14-тур. 30 июнь.\nҚарши, 3 648 томошабин.\n«Насаф» - «Динамо» - 0:1 (0:0)\nҲакамлар: Виктор Серазитдинов - 8,5, Руслан Самандаров - 8,4, Обид Жумаев - 8,3, Зокир Қодиров - 9.\nГол: Д.Абибуллаев, 57.\n«Насаф»: М.Зуҳуров, М.Каримов, Б.Қораев, Ж.Жиямуродов, А.Переплёткинс (К.Тўраев, 82), Н.Отақўзиев, А.Геворкян, И.Бошкович (И.Шомуродов, 61), Э.Бойдуллаев, Ш.Мирҳолдиршоев (И.Юнусов, 61), Б.Малисич.\n«Динамо»: А.Мельничук, Д.Ония, А.Ерохин, С.Мустафоев, А.Хвостунов, А.Бозоров (Ш.Мусаев, 80), У.Абдураҳмонов (И.Кликунов, 85), Д.Абибуллаев, С.Мамадалиев (Н.Риндюк, 88), С.Сайфиев, И.Нагаев.\nОгоҳлантиришлар: А.Мельничук (56), Иван Нагаев (64).\nЭнг яхши футболчилар: Б.Қораев – И.Нагаев.\nЎқилди (марта): 2128. Киритилган сана: 2011-07-30 00:00:00.


БОТУЛИЗМ ВА ОВҚАТДАН ЗАҲАРЛАНИШ КАСАЛЛИКЛАРИДАН ЭҲТИЁТ БЎЛИНГ » "Оқдарё овози" газетаси\nБОТУЛИЗМ ВА ОВҚАТДАН ЗАҲАРЛАНИШ КАСАЛЛИКЛАРИДАН ЭҲТИЁТ БЎЛИНГ\nБотулизм - касаллиги овқатдан заҳарланишнинг энг оғир тури ҳисобланади. Бу микроб озиқ-овқат маҳсулотларига тушиб кислородсиз муҳитда кўпаяди ва ўзидан ҳайвон заҳарлари ичидаги энг кучли ҳисобланган токсин (микроб заҳари)ни ажратиб озиқ-овқат маҳсулотларини зарарлаб қўяди ва бу маҳсулотни билмасдан исътемол қилинганда касаллик ривожланади.\nБотулизм касаллигини чақирувчи микроблар кўпинча сабзавотлар, қўзиқорин, гўшт ва балиқ маҳсулотларидан тайёрлаш технологиясига риоя этмасдан уй шароитида тайёрланган, сифатсиз консерва маҳсулотларида кўпайиб, уларни истеъмол қилганда ёки оғизга солганида касаллик ривожланиши мумкин.\nОзиқ-овқат маҳсулотларига ботулизм қўзғатувчилари турли йўллар билан ўтади. Macaлан, гўштга - ҳайвон сўйилаёгганда, нимталанаётганда, балиқларга эса, тутилаётганда тирналган, жароҳатланган тери қопламаларидан ёки ичакларидан тушиши мумкин. Кўп ҳолларда ботулизм тузланган балиқлардан тарқалади.\nБотулизм токсинлари билан зарарланган озиқ-овқатларни истеъмол қилгандан кейин, 2-3 соат ичида, баъзи ҳолларда эса, бир суткадан ке-йин, заҳарланган кишининг ошқозони беҳузур бўлиб, қайд қилади. Боши қаттиқ оғрийди, оғиз бўшлиғи ва томоқ йўллари қурийди. Кўзи хиралашиб, ҳамма нарса қўшалоқ кўринади (диплопия), қовоқлари тушиб кетади (птоз), бемор ютинишга, чайнашга қийналади. Ботулинотоксинга асаб тизими, айниқса, кучли сезгир бўлганлиги учун, менингиал симптомлар кузатилади. Нафас олиш, оғзидагини ютиш рефлекслари юрак уриш рефлексларининг бузилиши оқибатида ўлим ҳолатлари кузатилади.\nБотулизм касаллигида шифокор келгунга қадар беморга кўп миқдорда суюқлик бериш тавсия қилинади. Бу эса, ошқозон-ичак йўлида микробларнинг заҳарли таъсирини бирмунча пасайтиради. Унга қарши зардоб беморга фақатгина шифохона шароитида қилинади. Ҳозирда ботулизм қўзғатувчиларининг 6 та: А, Б, С, Д, Е, Р турлари аниқланган бўлиб, энг кўп тарқалган турлари А, Б, Е ҳисобланади. Даволашда специфик ботулизм токсинларини нейтрализация қилувчи анатоксинлардан фойдаланилади. Энг кучли токсин А, энг кучсиз эса С тури ҳисобланади.\nБОТУЛИЗМГА ЧАЛИНМАСЛИК УЧУН ҲАР БИР ИНСОН\nҚУЙИДАГИЛАРГА АМАЛ ҚИЛИШИ КЕРАК:\n*уй шароитида помидор, бодринг, патиссон маринади, бақлажон икралари каби консерва маҳсулотларини тайёрламаслик;\n*белгиланмаган жойлар, бозор ва кўча-куйларда сотилаётган консерва маҳсулотларини харид қилмаслик;\n*дўконлардан консерва маҳсулотларини харид қилиш жараёнида маҳсулот яроқлиги ва унда келтириб ўтилган ишлаб чиқарувчи корхона номи, ишлаб чиқарилган санаси, яроқлилик муддатига алоҳида эътибор бериш;\n*ҳар қандай консерва маҳсулотларини очишдан олдин уни чайқатмасдан яхшилаб кўздан кечириш, қопқоғи кўтарилмаганлигига, суюқлигининг тиниқлигига ва маҳсулотнинг эзилмаганлигига эътиборли бўлиш лозим;\n*Ботулизм касаллигини даволаш ҳамда асоратларини олдини олишнинг ягона йўли шифокорга ўз вақтида мурожаат қилиш. Беморни уй шароитида, ўзи билганича даволаш оғир асоратларга, ҳаттоки ўлимга олиб келиши мумкин. Шу сабабли касаллик белгилари кузатилса, зудлик билан шифохонага мурожаат килинг.\nОвқатдан заҳарланиш - бу санитария-гигиена ва эпидемиология меъёр ва қоидаларига зид равишда тайёрланган ҳамда сақланган озиқ-овқат маҳсулотларини истеъмол қилганда пайдо бўладиган микробли ва микробсиз касалликлардир.\nКасаллик белгилари: касаллик тўсатдан кутилмаганда бош оғриши, қусиш, қоринда оғриқ, кейинчалик ич кетиши билан айрим ҳолларда ҳарорат кўтарилиши билан бошланади. Ич кетиши касалликларни келтириб чиқарган микроб турига қараб тез-тез, сувдек, кўп миқдорда, оғриқли бўлиши мумкин. Оғир ҳолларда қалтираш, тери қопламаларининг рангсизланиши, ҳушидан кетиши ва бошқа белгилар билан кечиши мумкин.\nтуман СЭО ва жамоат саломатлиги\nжамоатчилик билан ишлаш бўлими мудири.\nБАЙРАМ ДАСТУРХОНИДА БОТУЛИЗМ ХАВФ СОЛМАСИН\n22 мар, 01:31


Ўқувчини уриб комага туширган мураббий устидан жиноят иши очилди\n22 март 2019, Тошкент вақти: 23:54\nДарс чоғида калтакланган боғотлик бола ҳануз комада.\nХоразм вилоят, Боғот туман прокуратураси 1 октябрь куни Олимпиада миллий спорт турлари бўйича давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернатининг 36 яшар мураббийси шу мактабнинг 5- синф ўқувчисини дарс пайтида калтаклагани воқеасини ўз назоратига олди.\nБола яқинларининг Озодликка билдиришича, 5 синф ўқувчиси 20 сентябрь куни калтаклангани ортидан комага тушган.\nЎзбекистон Бош прокуратурасининг 1 октябрь куни Озодликка билдиришича¸ «ўқувчи калтаклангани юзасидан Боғот туман ИИБ тергов гуруҳи томонидан 28 сентябрь куни ЖКнинг 104-моддаси 1-қисми билан жиноят иши қўзғатилган»\nПрокуратура билдирувида таъкидланишича¸ «Спорт мактаб- интернатида ва Хоразм вилоят Жисмоний тарбия ва спорт бошқармасида хизмат текшируви» ўтказилмоқда.\nБоғот туман, Қипчоқ қишлоқ, Бўка маҳалласида яшовчи ота-она ўз фарзандини жорий йил сентябрида тумандаги махсус спорт интернатнинг дзю-до синфига берган. Озодлик билан суҳбатлашган боланинг қариндошларидан бирига кўра¸ “дзю-до” мураббийси болага илк кундан бошлаб "ўгай кўз билан қараб бошлаган":\n- Сен теннис синфга ўтиб ўқи¸ “дзю-до”ни эплолмайсан, деб айтибди болага. Боланинг отаси теннис керак эмас, “дзю-до”да ўқийди, деб қаттиқ турди. Ўқитувчи эса, болани бездириш учун ҳар куни 40 ўқувчининг олдида урган. 20 сентябрь куни эса, болани ҳушидан кетгунга қадар урибди¸ деди исми айтилмаслигини истаган боланинг қариндоши.\nНотўғри ташхис ëки мураббий докторни алдади\nОзодлик суҳбатлашган Боғот туман марказий касалхонаси Бош врачи ўн кундан бери комада ëтган бола шифохонага спорт мактаби мураббийси тарафидан олиб келинганлигини айтиб берди:\n- Келганда боланинг хуши ўзида эди. Нима бўлди, деб сўрасак, мураббийга қараб "ҳеч нарса, йиқилиб тушдим," деди. Мураббий бўлса "бу боланинг эпилепсия касали бор, тутқаноғи тутиб йиқилиб тушди", деб бизни ишонтирди. Аслида, болада бундай касал бўлмаган. Эътиборсиз врач эса, касалга эпилепсия диагнози доирасида укол қилибди.\nРеспублика Бош прокуратурасининг Озодликка билдиришича¸ “ўқувчи 21 сентябрь, тонгги 4 да кома ҳолатига тушган”.\nБоғот туман марказий касалхонаси Бош врачига кўра¸ “ўқувчи бола эпилепсияга қарши укол қилинганидан кейин тонгга яқин ўзига келган”:\n- Қоидага кўра¸ уни бадантарбия қилдирдик. Шунда бола бирдан комага тушиб қолди¸ миясига қон қуйилгани аниқланди.\nЎқувчи ëшлигидан хисобда турган педиатрнинг Озодликка айтишича¸ бу болада эпилепсия касали йўқ:\n- Соғлом бола, ҳатто грипп бўлиб ҳам касалхонага тушмаган.\nЎқувчининг қариндошларига врачлар “Боланинг умри битиб бўлди¸ жаноза тайëргарлигини кўраверинглар”, деб айтади.\nАммо боланинг аммаси унинг юзидаги кўкарган жойларидан ташвишга тушади.\nБу орада “ўқувчнинг калтаклангани” ҳақида ҳабар тарқалади.\nИшга мухбир аралашди\n"Хоразм ёшлари" газетаси мухбири Давлат Назар воқеани ўрганишга киришади. Озодлик билан суҳбатда журналист маҳаллий мулозимларнинг воқеани бекитишга тиришганини айтди:\n- Боланинг отаси 22 сентябрь куни туман ИИБ бошлиғи номига ариза билан мурожаат қилиб, унда 20 сентябрь куни тумандаги Олимпиада миллий спорт турлари бўйича давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернатининг 5-синфида таълим олувчи ўғли Б.ни спорт фани ўқитувчиси Ж.Р. бош қисмига уриб тан жароҳати етказганлигини билдирган. 24 сентябрь куни бориб милициядан сўрасам, ҳали ҳам текширув бошланмаган эди.\nЖурналист Давлат Назар Хоразм вилоят спорт қўмитаси раиси Шокир Мадаминов¸ вилоят хокимининг ëшлар сиëсати бўйича ўринбосари Санъатбек Салаев билан учрашганидан кейин бемор нейрожарроҳлар томонидан муолажа қилина бошлайди.\nАммо ўқувчини калтаклаган мураббий устидан жиноят иши воқеадан 8 кун ўтиб очилади.\n"Нега бу қадар кеч?" деган саволга жавоб берган ўқувчининг яқинлари “Тумандаги мулозимлар ишни бости-бости қилиб ëпиғлиқ қозон ëпиғлиқ қолишини исташган эди", деб жавоб беришди.\nОзодлик билан суҳбатда вилоят ҳокимлиги вояга етмаганлар ишлари бўйича комиссиясининг масъул котиби Маримбой Машарипов ҳам воқеанинг ошкор бўлишидан манфаатдор эмаслигини таъкидлади:\n- Бўлар иш бўлди, нима қиласизлар энди шуни шов-шув қилиб?\nБўлиб ўтган воқеа юзасидан ўтказилаëтган тафтиш чоғида спорт мактаб-интернатида болаларни калтаклаш оддий ҳол экани маълум бўлди.\nМаҳаллий журналист Рўзимбой Ҳасаннинг айтишича¸ нафақат туман, балки вилоятдаги барча мактабларда болалар калтакланади.\nЎтган жума куни туман прокурори Алишер Рўзметов ўқувчи калтакланган спорт мактабидаги ўқувчилар билан яккама- якка суҳбатлашганида барча ўқувчилар калтак егани ҳақида айтиб беришган.\nХоразм вилоят прокуратураси мулозимига кўра¸ ўқувчини калтаклаган мураббий ҳозир очиқда қолмоқда:\n- Жиноят ишлари Боғот туман судининг 2 октябрь кунги маҳкамасида ўқувчини калтаклаган мураббийга нисабтан эхтиëт чораси қўллаш масаласи кўриб чиқилади. Мураббий ҳозирча очиқда юрибди. У калтаклаган 11 яшар Б. Х. эса, Боғот туман марказий шифохонасида кома холатида ëтибди.\nТВда изза қилинган ўқитувчи ва ўқувчилар журналистни судга бермоқчи\nАндижонда 7- синф ўқувчиси оғилхонада ўзини осди\nЎқитувчига жинсий тегажоғлик қилган ўқувчини тергаган ўқитувчи ишдан бўшатилди


Ўзбекистонлик ҳарбий альпинистлар Эльбурсни, ҳарбий разведкачилар эса Тар чўлини забт этди - Халқ сўзи\n12:35 16 Август 2019 Жамият\n“Эльбурс ҳалқаси” халқаро мусобақасида бешта давлатнинг ҳарбий хизматчилари ўта мураккаб тоғ шароитида ва чидаб бўлмас босим остида ҳаракатланди. Кабардин-Болқордаги Эльбурс чўққисига амалга оширилган марш эса ҳақиқий ҳарбий алпинистлар нимага қодир эканлигини кўрсатиб берди. Бу ҳақда Мудофаа вазирлиги Ахборот ва оммавий коммуникациялар департаменти хабар берди.\nМахсус вазифаларни бажариш чоғида ҳарбий хизматчилар “Азау — Приют-11” йўналиши бўйича қурол-аслаҳа ёрдамида марш юришни амалга оширди.\nТаъкидлаш керакки, “Эльбрус ҳалқаси — 2019” халқаро танловининг финал босқичида Ўзбекистон жамоаси биринчи бўлиб Эльбрусни забт этди. Бунинг учун жамоамизга 4 дақиқаю 25 сония керак бўлди.


Ховосда ҳавасга арзигулик ишлар — Huquq\nHome / / Ховосда ҳавасга арзигулик ишлар\nХовосда ҳавасга арзигулик ишлар\nХалқимизда “Сув келтирган элда азиз” деган нақл бор. Авваллари каналлар йиллар давомида қазилган бўлса, бугун бу ишни қудратли техникалар ёрдамида қисқа фурсатда бажаришга эришилмоқда.\nДавлатимиз раҳбарининг 2018 йил 13 апрелда Сирдарё вилояти Сайхунобод туманида вилоят фаоллари билан учрашувида аҳоли вакиллари қўшни Тожикистон билан чегарадош Ховос туманидаги “Чамбил”, “Фарҳод” ва “Бобур” сув истеъмолчилари уюшмалари ҳудудида оқова сув таъминотидаги муаммоларни ҳал килиб бериш бўйича мурожаат қилишганди. Узоқ йиллар сувсизликдан қийналган фуқаролар учун бу ўша дамларда ушалмайдиган орзудек эди гўё.\nПрезидентимиз аҳоли мурожаатига дарҳол эътибор қаратди. Мутасадди ташкилотларга аниқ вазифалар белгилаб берилиб, топшириқ ижросини назорат қилиш вилоят прокуратурасига юклатилди.\nХалқ ишончи орадан бир йилча вақт ўтиб тўла оқланди. Ховос туманининг юқорида қайд этилган ҳудудига обиҳаёт келди. Сув борган жойда халқнинг ҳаёти фаровонлашади, даромади ошади. Ҳатто иқлим ҳам ўзгаради.\n“Нуроний” жамғармасининг Ховос туман бўлими раиси Жумабой Суюнов масала ижобий ҳал қилинганидан сўнг қуйидаги фикрни билдирди: “Ўтган йил баҳор ойларида бошланган канал қурилишида ўндан ортиқ махсус техника ва мингдан ортиқ ишчи қатнашди. Лойиҳа қиймати 23 миллиард сўмга тенг бўлган иншоот барпо этилиши билан секундига 2,2 куб метр сув ўтказиш қувватига эга бўлган насос станцияси ҳам қуриб битказилди. 11 километрлик канал қурилишида 5126 куб метр бетон ишлари бажарилди”.\nШу ўринда Ховос тумани ҳокими Раҳимжон Бобоев ҳам мазкур лойиҳанинг аҳамияти ҳақида гапирар экан, иншоот ишга туширилиши билан туманнинг “Чамбил”, “Фарҳод” ва “Бобур” сув истеъмолчилари уюшмалари ҳудудидаги 4 минг гектар ернинг сув таъминоти яхшиланганини таъкидлади.\nШундай қилиб сирдарёликлар ҳаётидаги воқеа — канал қурилиши фаровонлик йўлидаги яна бир муҳим қадам бўлди.\nСирдарё вилоят прокуратураси жамоатчилик\nбилан алоқалар ва ҳуқуқий ахборот тармоғи


Rost24 - Ўзбекистон дунёнинг энг ифлосланган давлатлар рейтингида 12 ўринда: Вазиятни қандай тузатиш керак?\nДунёда йилдан-йилга инсониятни ўйлантираётган экология муаммолари ортиб бормоқда. Бу табиий офатлар Ўзбекистонни ҳам четлаб ўтгани йўқ. Тинимсиз ёққан ёмғирлар, чанг-бўрон остида қолган шаҳарлар, ҳаводаги зарарли заррачаларнинг ортиши. Булар инсонлар соғлиғига салбий таъсир кўрсатаётгани хавотирга солмасмикан?\nИқлим ўзгариши глобал экологик муаммо. Ўзбекистондаги ҳолат қандай?\nЁдимда, 10 йиллар аввал Тошкентга келишимизда, албатта ўзимизни вилоятда юрганимиздан кўра иссиқроқ кийинар эдик. Ҳатто ёз фаслида ҳам уст кийим олволардим. Ҳақиқатда, пойтахт соя-салқин, тоза ҳаволи мегаполислардан бири эди.\n«Эди!» деган сўзлар билан беришимиз бежиз эмас. Ҳозирда нафақат пойтахтда, балки бутун республика бўйлаб ёз ойларида аномал иссиқ ҳарорат, мамлакатда совуқ ҳаво оқимининг кириши 2 баробаргача қисқаргани, нафас олганда ҳавонинг тозалиги сезилмаётгани инкор этиб бўлмайдиган ҳақиқат.\nXXI асрда иқлим ўзгариши инсониятнинг глобал экологик муаммоларидан бири. У дунёнинг барча мамлакатлари ва сайёрамиз экотизимларига таъсир кўрсатиб, ҳаво ҳароратининг кўтарилиши, океан сатҳининг ортиши, ёғингарчилик камайиши, сув тошқинларининг тез-тез қайтарилиб туришига олиб келмоқда. Бундай ачинарли ва фалокатли ҳолатларнинг юзага келишига инсонларнинг ўзлари фаол иштирок этишаётганини қандай тушунса бўлади? Аммо ҳақиқий таҳдид қаерда ва кимлар томонидан амалга оширилаётгани ҳақида бонг уришимиз зарур. Ва келажакда бизнинг авлодларимизга қандай экологик муаммолар хавф туғдираётганини билишимиз жуда муҳим.\nАсосий таҳдид: Дарахтларни кесиш ортмоқда!\nЖССТнинг аниқлашича, иқлим ўзгаришига ҳаддан ташқари тутунларнинг ортиши, ишлаб чиқариш ортидан ҳавога қўйиб юборилаётган карбонат ангидриднинг ортиши ва фаунанинг йўқолиб бораётгани сабаб қилинмоқда. Статистик маълумотларга кўра, 7 миллион бевақт ўлим ҳолатлари атмосфера ҳавоси ва хоналар ҳавоси ифлосланиши оқибатида келиб чиққан. Океанлардан чиқадиган кислород эса инсонларнинг нафас олишига тўлиқ имкон бермайди. Бу етишмовчиликни асосан дарахтлардан чиқадиган кислород тўлдириб боради. Дарахтлар иссиқда салқинлик бериб, атроф-муҳитни шовқинлардан ҳам ҳимоя қилади. Аммо, кислород билан тўйинтириб борадиган дарахтлар сони сўнгги вақтларда қурилиш ва ободонлаштириш ишлари жараёнида таг қисмигача бетон қилианаётгани ва кесиб ташланаётгани сабаб кескин камайиб кетмоқда. Маълум қилинишича, ўтган 2021 йилнинг 6 ой давомида, яъни мораторий амал қилган даврда 316 минг дона қимматбаҳо дарахтлар асраб қолинган. Бироқ, бу даврда 2,8 мингта қимматбаҳо ва 2 мингдан зиёд кам қимматли дарахтлар ноқонуний кесилган. Мана шундай ҳолатлар натижасида инсонларда нафақат аллергик бронхит, ўпка билан боғлиқ касалликларни келиб чиқишига, балки, генетик ўзгаришларгача олиб келмоқда.\nШунингдек, дарахтларни кесиш оқибатида кўплаб ўсимлик ва ҳайвонлар турлари нобуд бўлишининг ҳамда ер ости ва усти сувлари сатҳининг пасайиб, чўл, саҳролар юзага келишини кузатяпмиз. Инсоният фаолияти натижасида барча ёввойи сутэмизувчиларнинг 83 фоизи ва ўсимликларнинг ярми аллақачон Ер юзидан йўқ бўлиб кетган. Бу вақт ўтган сари инсониятнинг озиқ-овқат билан таъминланиши ҳамда саломатлигига таҳдид солмоқда.\nҲаводаги қаттиқ заррачалар нафас олиш тизимига таъсир қилади\nОзон қатлами емирилиши билан бир қаторда қаттиқ зарралар ҳавонинг ифлосланиши натижасида соғлиқнинг ёмонлашишига асосий сабаб бўлмоқда. Хусусан, «PM 2.5» деб номланган модданинг жуда нозик зарралари соғлиққа салбий таъсир кўрсатади. Чунки улар нафас олиш тизимига таъсир қилиши мумкин. БМТ маълумотига кўра, дунё бўйлаб ҳар 10 кишидан 9 нафари ифлосланган ҳаводан нафас олади, ва бу юрак-қон томир касалликлари, инсульт, ўпка саратони ва бошқа нафас йўли касалликларига олиб келади.\nШвейцариянинг IQAir компанияси ҳар йили жаҳондаги «ҳаво сифати индекси»ни эълон қилиб боради. 2021 йил IQAir мутахассислар дунёдаги 6475 шаҳарлардан атиги 222 тасида ҳаво тозалиги ЖССТ стандартларига жавоб беришини аниқлади. Ва бу рўйхатда Ўзбекистон "Дунёнинг энг ифлосланган мамлакатлар ва минтақалари» рўйхатидан 12-ўринни эгаллади. Ўзбекистон ҳавосидаги хавфли PM2.5 зарраларининг ўртача қиймати ҳозирги вақтда ЖССТнинг йиллик ҳаво сифати бўйича қийматидан 8,6 баравар юқорини кўрсатган.\n2021 йилнинг ноябрь ойида кузатилган чанг-қумли бўрон миқдори эса тавсия этилган концентрация чегарасидан 30 баравар ошиб кетди. Бу ҳодиса бир неча кун ҳавода сақланиб қолиб, аҳоли соғлиғига таъсирини ўтказди. Шунингдек, мавжуд беморлар бундан азият чекишди.\nҲавонинг сифати минтақанинг кўплаб шаҳарларида бўлгани каби, қазиб олинадиган ёқилғидан ортиқча фойдаланиш, атроф-муҳит ифлосланиши билан боғлиқ айрим муаммолар, шунингдек, паст сифатли ёқилғидан фойдаланиш каби нотўғри экологик усулларни қўллаш сабабли юзага келади. Шунингдек синтетик, материаллар дунёнинг бу қисмида содир бўлган кучли чанг бўронлари билан бирлашиб кетмоқда.\nШаҳар аҳолисининг автомобиллардан ҳаддан ташқари кўп фойдаланиши ифлосланиш даражасига сезиларли даражада ҳисса қўшмоқда. Ҳаво ифлосланишига аксарият ҳолларда фабрикалар, электростанциялар ва бошқа саноат ҳудудларидан чиқаётган газлар ҳам сабаб бўлиши мумкин. Кўмир ва бошқа материалларнинг ёниши нафақат Тошкент шаҳри, балки бутун республика бўйлаб ҳаводаги тутун, буғлар ва бошқа зарарли моддаларнинг пайдо бўлишига олиб келади.\nШу сабаб табиатни асраб қолиш учун ҳавога карбонат ангидрид миқдорини кўпайишига сабаб бўлаётган енгил автотранспортлар сонини камайтириш, йўлларни торайтириш, пиёдалар йўлакчаларини кенгайтириш ва жамоат транспорти сонини орттириш лозим. Ҳамда Ўзбекистоннинг турли чеккаларидаги иқлим шароити ҳар хил бўлганлиги сабабли уларда ҳам айнан ўша шароитга мос дарахтлар чинор, эман, каштан, оқ акация, ёнғоқ, қайрағоч, сада каби дарахтлар сонини кўпайтиришимиз зарур\nЭкотуризмдан табиат озорланмасин\nЎтган асрнинг охирларидан бошлаб жаҳон туризми индустриясига аста-секин экотуризм кириб кела бошлади. Ўзбекистонда экотуризмни ривожлантириш учун барча шароит етарли. Аммо бу табиатимизга янада зиён келтирмаяптими? Экотуризм ривожлангач, фақатгина даромад орқасидан қувиб, ўзига хос табиий гўшалар топталмаяптими?\n–Жаҳон туристик хизмат бозорида Ўзбекистоннинг экотуристик салоҳияти, табиий потенциали ва ресурсларини намойиш қилади, ҳудудларнинг, айниқса табиатнинг, геотизимларнинг экотуристик ресурслари ва имкониятларидан янада самарали фойдаланишга қаратилган илмий тадқиқотлар олиб боришни рағбатлантириши мумкин, Ўзбекистонда жорий этилган туристик фаолиятда экотуристик хизматлар сифатини тубдан такомиллаштириш ва улар ҳажмини жадал ошириш имкони пайдо бўлади.Экотурлар, тоғларига саёҳат, чўл ҳудудларда туядаги сайр, нафақат Ўзбекистон, балки бутун дунё туристларининг эътиборини тортаётир,- дейди журналист-эколог Наргис Қосимова.\nЭкспертимиз сўзларига кўра, туристик маршрутлар ўтказилган ҳудудлардаги аҳвол яхши эмас. Масалан, Навоий вилояти Қизилқум чўлидаги Тошўрмон сайёҳларнинг бетартиб бориши, тошларнинг олиб кетилиши натижасида дунёдаги 3 тадан бири бўлган ноёб, қадимий тошга айланган дарахт қолдиқлари камайиб бормоқда. Бу борадаги назорат эса ўта суст. Ёки Қашқадарё вилояти Чироқчи туманидаги ноёб қадимги артефактлар, ибтидоий одамлар чизилган суратлар тошнинг маҳаллий аҳоли ва сайёҳлар томонидан бўлакланиши оқибатида йўқолиб бормоқда. Зарафшон қўриқхонасининг Миллий табиат боғига айлантириб, тадбиркорларга экотуризмни ривожлантириш учун ажратилган ерлардаги қурилишлар оқибатида Зарафшоннинг ноёб табиатига тиклаб бўлмас зарар етказилди. Зомин миллий табиат боғида назоратнинг деярли йўқлиги боис айниқса, ёзда сой бўйи чиқиндиларга тўлиб кетади, дам олувчилар ноёб, аксарият ҳолатда «Қизил Китоб»га киритилган ўсимликларни, арча шохларини юлиб кетишади. Зоминда дам олувчилар томонидан эҳтиётсизлик билан ўчирилмаган гулхандан ёниб кул бўлган салкам 80 гектар ўрмоннинг товонини ким тўлайди?- дейди куюниб Наргис Қосимова\nБир сўз билан айтганда, мамлакатимизда экотуризмни ривожлантириш учун сайёҳларни, тадбиркорларни назорат қилиш, табиатни асраш, ҳуқуқбузарларни хоҳ у хориж фуқароси бўлсин, хоҳ Ўзбекистон фуқароси бўлсин жавобгарликка тортиш чора-тадбирларини ишлаб чиқиш лозим,–дейди эксперт,\n«Яшил макон» –келгуси юз йилликларга татийдиган эзгу ҳаракат\n- «Мамлакатимиз бўйлаб «Яшил макон» умуммиллий ҳаракатини самарали амалга ошириш учун «Долзарб 40 кунлик» эълон қилинди. Бу шунчаки номига ўтказиладиган бир тадбир ёки акция эмас. Бу — натижаси келгуси юз йилликларга татийдиган эзгу ҳаракат, Ўзбекистоннинг эртаси учун қайғуриб қилинаётган чин маънодаги хайрли ташаббус – дейди Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси раиси Нарзулло Обломуродов,«Янги Ўзбекистон» газетасига берган интервьюсида.\nАйтиш жоизки, мамлакатимиз ва бутун дунёдаги вазият ҳам экологик муаммоларга мана шундай тизимли ва самарали ёндашувни тақозо этмоқда. Экологик масалаларга бу қадар катта аҳамият қаратилиб, мана шундай умуммиллий лойиҳа ўтказилиши эса Ўзбекистон тажрибасида шу пайтга қадар кузатилмаган.\nЭкспертнинг сўзларига кўра, экиладиган кўчатларнинг ҳудудлар иқлим шароитини инобатга олиб танланиши масаласи ҳам мазкур лойиҳада ўз аксини топган. Мисол учун, «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида кўп йиллардан буён ўстириб келинаётган, аммо тур сифатида бироз камёблашиб қолган дарахт ва буталар селекцияси масаласига ҳам алоҳида эътибор қаратилган. Ҳар бир кўчат, аввало, экилаётган ҳудуднинг иқлим, тупроқ ва сув шароитига мувофиқлиги ҳам инобатга олиняпти, - дейди, Нарзулло Обломуродов\nЯқинда Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, БМТ Европа иқтисодий комиссияси, БМТ Тараққиёт дастури ҳамда «Замин» халқаро жамоат фонди ҳамкорлигида «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси: шаҳарларда яшил ҳудудлар ва дарахтларни кўпайтириш» мавзусида ташкил этилган халқаро илмий-амалий семинарда италиялик профессор Франческо Феррини бир фикрни алоҳида таъкидлади: «Бутун дунёда шаҳарлар ўсмоқда, шунинг учун ҳам яшил майдонларни сақлаб қолишга эътибор зарур. Европа Иттифоқида 2030 йилга қадар 3 миллиард дарахт экиш дастури мавжуд бўлиб, Италияда 200 миллион дарахт экиш режалаштирилган. Шу боис, «Яшил макон» дастури анча юқори марраларни кўзлаган бўлиб, ҳар йили 200 миллион туп, беш йилда 1 миллиард кўчат экилиши нафақат мамлакат учун, балки бутун Марказий Осиёда экологик вазиятни яхшилаш учун улкан аҳамият касб этади.\nТег: экология хавонинг ифлосланиши Тошкент Ўзбекисто Иқлим азон қатлами БМТ рейтинги\nЖаҳонгир Артикходжаев Тошкентни бетонлаштирмокда. Олдинги дарахтлардан асар ҳам қолмаяпти.\nJahongir Ortiqxojayevdan so'rash kerak buni. Shu odam kelgandan keyin daraxtlar yo'qolib qoldi.


2018 йил, 28 август. Бу сана Ўзбекистон спорти тарихига зарҳал ҳарфлар билан битилди. Боиси шу куни Индонезиядаги ёзги Осиё ўйинлари дастурига тарихда биринчи маротаба киритилган ўзбек кураши усталари ғолиблик учун гиламга чиқишди.\nҚувонарлиси, Жакарта ва Палембанг шаҳарларида давом этаётган XVIII Осиё ўйинларида Ўзбекистон терма жамоаси таркибида 63 килограмм вазнда баҳсларга киришган Ўзбекистон “Миллий тикланиш” демократик партияси Наманган вилояти кенгаши “Ёшлар қаноти” фаоли Мухлиса Абдумаликова Ватанимиз шарафини муносиб ҳимоя қилиб, бронза медалини қўлга киритди.\nНаманган давлат университетида таҳсил олаётган Мухлиса мусобақанинг дастлабки учрашувида афғонистонлик рақибаси Рамзиа Саиди устидан катта устунлик билан ғалабага эришди. Нимчорак финал баҳсида вьетнамлик Нгуэн Ти Тан Трамни мағлубиятга учратиб, кейинги босқичга йўл олди. Чорак финалда эса Хитой Тайпейи вакиласи Ли Вантига ҳам ҳеч қандай имкон қолдирмади.\nФинал йўлланмаси учун бўлган баҳсда мўғулистонлик Баярбат Басанжаргалга қарши гиламга чиққан Мухлисанинг омади чопмади. Якуний натижаларга кўра, у Осиё ўйинларининг бронза медалини қўлга киритди.\n— Мусобақага аслида олтин медаль олиш учун келган эдим, — дейди Осиё ўйинлари совриндори, ЎзМТДП аъзоси Мухлиса Абдумаликова. — Баҳслар жуда қизғин ва кучли рақобат остида ўтди. Ҳар бир беллашувда ғалаба осонликча бўлгани йўқ. Келажакда бронза медалини олтинга айлантириш учун астойдил ҳаракат қиламан. Осиёнинг мазкур нуфузли мусобақасида миллий курашимиз кенг тарғиб этилаётгани ҳам кўнглимизни тоғдек кўтарди.\n…Янгиқўрғон туманининг тоғларга туташ маскани — Заркент қишлоғида туғилиб ўсган Мухлиса болалигиданоқ спортга ошно тутинди, кураш майдонларида тобланди. У Янгиқўрғон туманидаги 31-сонли болалар-ўсмирлар спорт мактабида устози, моҳир мураббий Комилжон Бўтаевдан кураш сир-асрорларини пухта ўрганди. Машғулотларда ўз устида тинимсиз изланиши, қолаверса, Наманган олимпия захиралари коллежида катта тажриба мактабини ўтагани мамлакат, халқаро миқёсидаги мусобақа ва турнирларда сезиларли ютуқларни қўлга киритишига замин ҳозирлади.\nМухлиса охирги беш йилда кураш бўйича 10 карра, дзюдо бўйича 3 карра, самбо бўйича 2 карра, белбоғли кураш бўйича 2 карра Ўзбекистон чемпиони унвонига эга бўлди. Шунингдек, у 9 кумуш, 4 бронза медалларини ҳам ўз ҳисобига ёздириб қўйди. Англиянинг Борнмут шаҳрида ўтказилган ёшлар ўртасидаги жаҳон чемпионатида кумуш медал соҳибасига айланди. Италиянинг Казерца шаҳрида бўлиб ўтган халқаро мусобақа ва Хитойнинг Тайпей шаҳри мезбонлигида ўтган Осиё чемпионатида ғолиблик шоҳсупасининг энг юқори поғонасига кўтарилди. Ҳиндистоннинг Кочи шаҳрида бўлиб ўтган жаҳон чемпионатида эса барча рақибларидан устунлигини исботлаган Мухлиса Абдумаликова чемпионлик унвонига сазовор бўлди.\n— Сафдошимиз Мухлисанинг Осиё ўйинларидаги муваффақиятли натижасидан беҳад қувондик, — дейди ЎзМТДП Наманган вилояти кенгаши “Ёшлар қаноти” фаоли Илҳомжон Ҳожиев. — Унинг Индонезиядаги ҳар бир беллашувини ҳаяжон билан кузатдик. Дарвоқе, энг нуфузли спорт ареналарида “ҳалол”, “ёнбош”, “чала”, танбеҳ”, “дакки” каби соф ўзбекона ибораларнинг баралла янграётгани ҳар бир ўзбек фарзандининг қалбида чексиз фахр ва ғурур туйғуларини жўш урдирмоқда.\nШуни алоҳида таъкидлаш жоизки, Индонезиядаги Осиё ўйинларида миллий курашимизни Олимпиада дастуридан ўрин эгаллаши борасида дастлабки қадамлар ташланди. Умид қиламизки, келгусида Мухлиса ҳамда унга эргашадиган чаққон ва зукко спортчи-ёшлар халқаро мусобақаларда ўзларининг юксак маҳоратларини, албатта, намоён этади.


''Туғилган юрт'' лойиҳаси: вилоятимиз етакчилар сафида\nТуркистон вилояти “Маънавий янгиланиш” дастурини амалга ошириш борасида мамлакатимизда пешқадам саналади. Бугунги кунда вилоятнинг барча узоқ-яқин қишлоқларида “Маънавий янгиланиш” дастурининг “Туғилган юрт” лойиҳаси асосида ижтимоий бинолар, спорт майдонлари ва бошқа аҳоли учун зарур иншоотлар барпо этилмоқда. Вилоятда апрель ойидан бошлаб ҳомийлар ҳисобидан 19та бино эл-юрт эзгулиги йўлида ишга туширилди.\nШу билан бир қаторда, 12та бино таъмирланиб, янги қиёфага эга бўлди. Масалан, Сўзоқ тумани, Жартитўбе қишлоғида болалар ўйингоҳи барпо этилса, Қизилкўлдаги Маданият клубига янги саҳна ўрнатилди. Шунингдек, ушбу туманда отчопар фаолиятини бошлади.\nБайдибек туманида қиймати тахминан 4 млн. тенге бўлган “Ёшлар хиёбони” қад ростласа, Туркистон шаҳрида “Эртаклар олами” номли катта болалар боғчаси кичкинтойларга бағрини очди. Ўрдабоши тумани, Тўрткўл қишлоғида янги масжид фойдаланишга топширилди.\nМинтақада “Туғилган юрт” лойиҳасининг бир тармоғи сифатида “Олтин уйим” лойиҳаси ҳам ҳаётга татбиқ этилаётир. Унинг мақсади – мактаб битирувчиларининг 10, 20, 30 йиллик юбилей учрашувларидан самарали фойдаланиш, яъни хайрли ишлар билан намоён этишдир. Жумладан, битирувчилар беҳудага ва ортиқча сарф-харажатли тадбирлар ўтказмасдан ўзлари туғилиб-ўсган жойлари ёки қадрдон мактабига ҳомийлик қилмоқдалар.\nЖорий йилда Туркистон шаҳридаги “Бекзат” кичик туманида 1999 йилдаги битирувчилар бир оилага уй қуриб, бошпанали бўлишига ёрдамлашишди. Шунингдек, Байдибек туманида 1982 йилда туғилган йигит-қизлар кам таъминланган оилага бошпана ҳадя қилишди. Чордара, Тулкибош, Тўлебий туманларидаги битирувчилар ҳам кўп болали ва муҳтож оилаларга уй олиб бериб, савобга қолишди.\n“Туғилган юрт” лойиҳаси доирасида 2017 йилда қиймати 6 млрд. тенгедан ортиқ маблағга 473та лойиҳа амалга оширилди. 2018 йилда эса ҳомийлар ҳисобидан қиймати 3 млрд. 386 млн. тенгелик 97та бино ишга туширилди. Ушбу иморатларнинг 28таси таълим иншоотларининг қурилиши ва 3таси қайта таъмири, 2таси тиббий муассаса, 12таси спорт иншооти қурилишлари ва 2таси спорт майдонларини қайта тиклашдир. Шунингдек, 15та маданият биносининг қурилиши ҳам амалга оширилиб, 5та иншоот қайта таъмирланди. Ободонлаштириш ишлари бўйича 30та лойиҳа ҳаётга татбиқ этилди.\nҲозирги кунда вилоят миқёсида бу каби хайрли ишлар давом эттирилмоқда.\n, 2019-07-19, 18:37 68


Дино Буццати. Ўликлар нега тирилмайди (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиДино Буццати (1906-1972; Италия)Дино Буццати. Ўликлар нега тирилмайди (ҳикоя)\n— Сенга нима деб айтишни ҳам билмайман… Кун бўйи аллақандай ғалати бўлиб юрибман… Назаримда худди кечқурун бизникига Аппашер кириб келадигандек.\n— Тушуниб турибман… Одамнинг ваҳми келади! — деди хотини. — Аммо, нима қилай, шу хаёл ҳеч миямдан кетмаяпти.\n— Агар бордию… —деб ғўлдиради Торти ғамгин товушда, лекин фикрини давом эттириб ўлтирмади. Фақат бош чайқаб қўйди.\n— Ким экан бемаҳалда? — деди хотин.\nЙўлакдан оқсоч қиз Инеснинг шипиллаб ўтгани, сўнгра эшик очилгани, бўғиқ товушлар эшитилди. Зум ўтмай Инес емакхонага мўралади. Унинг рангида ранг қолмаган эди.\n— Ким у, Инес? — деб сўради бека.\n— Синор Торти, бир мунутга бу ёққа чиқсангиз. У ерда… Вой, агар билсангиз эди! — деди.\n— У ёқда… у ёқда… Синор Торти, ўзингиз чнқинг… Маэстро Аппашер қайтиб кепти!\n— Э, нима деб валдираяпсан! — деди Торти бу жумбоқдан ғижиниб ва хотинига юзланди: — Қани, кўрай-чи… Сен шу ерда қол.\n— Кўриб турибсан-ку. Ўзимман, — деди Аппашер шляпасинниг гардишини баттар эзғилаб. — Лекин… Биласан-ку, сен билан менинг ўртамда қандай такаллуф бўлиши мумкин? Хуллас, гапнинг қисқаси… Агар сенга ноқулай бўлмаса…\n— Менга қара, Амедео, — деди Аппашер. — Мендан хафа бўлма… Менда айб йўқ… У ёқда, — дея ноаниқ ишорат қилди у, — қандайдир чалкашлик бўпти… Хуллас, мен яна бир ойча бу ерда бўлиб туришимга тўғри келади шекилли… Бир ойми ё ундан кўпроқми… Хабаринг бор, энди менинг уйим йўқ, у жойда янги эгалари турибди…\n— Ухлаш дейсанми? Мен энди ухламайман… Гап бунда эмас… Менга бир кичкина бурчак бўлса… Мен ҳеч кнмга халақит бермайман — чунки емайман-ичмайман, ҳожатга ҳам бормайман. Биласанми, мен шу кечаси дайдиб юрмасам, деган эдим, айниқса, ёмғир ёғиб турганда.\n— Кечирасан, сен… ёмғирда ивиб кетасанми?\n— Агар рухсат берсанг…\n— Рухсат берсанг эмиш! Мен сенга тушунолмай қолдим. Сен ақлли одамсан, эски дўстимсан… сенинг бутун ҳаётинг, айтиш мумкинки, орқада қолган… Наҳотки шуни ўзинг тушунмасанг? Албатта тушунмайсан, чунки сенинг ҳеч қачон оиланг бўлмаган-да!\n— Кечирасан, мен ўйлабманки… Ахир бор-йўғи бир ойгина, холос.\n— Йўқ, сен менинг аҳволимни тушунишни истамаётибсан-вассалом! — деди Торти тутақиб. — Мен ўзим учун ташвиш қилаётганим йўқ… Менинг бола-чақам бор, ахир!.. Бола-чақа, тушуняпсанми!.. Ҳали ўнга ҳам тўлмаган иккита бегубор гўдак кеча ўлиб кетган одамни кўриб туриши, сенинг назарингда, балки ҳеч гап эмасдир? Қолаверса, ҳозир ўзингнинг ким эканингни ҳам бир ўйлаб кўрдингми?! Қаттиқ гапираётган бўлсам кечирасан-у, аммо сен… сен ҳозир — шарпасан, менинг болаларим бор жойда эса шарпага ўрин йўқ, жон дўстим…\n— Йўқ, азизим… Бошқа ҳеч нарса деёл…\nКонсерватория директори маэстро Тамбурлани контсертдан чиқиб уйига қайтганида соат ўн икки яримга занг урган эди. Эшик олдига яқинлашиб, қулф тешигига калит соларкан, у орқасида кимдир турганини, «Маэстро, маэстро!» деб ншвирлаётгапини сезди. Шартта ўгирилиб, Аппашерга кўзи тушди.\n— У, азизим! — дея хуш-хандон сайрай кетди у қўлларини скрипкачи томон чўзиб. Лекин орада бир қулочча масофани сақлаб қолди. — У, азизим, қадрдоним!.. Билсанг эди, ўрнинг қанчалик билинаётганини…\n— Нима-нима? — деб қайта сўради Аппашер. У эшитмади, чунки шарпаларнинг жамики қобилияти пасайиб кетади. — Биласанми, энди қулоғим оғир, илгаридек эмас…\n— У, тушунаман, азизим, тушунаман. Аммо мен нима қилай, бақиролмайман-ку, ичкарида Ада ухлаяпти, кейин қолаверса…\n— Қечирасан-ку, бирпасга уйингга кирсам майлими? Кун бўйи тик оёқда юравериб жонимда жон қолмади…\n— А? Нима дейсан?\n— Блитс, овчаркам-чи? Итимнинг ёмонлигини биласан-ку? Шунақанги шовқин кўтарадики!.. Қоровул ҳам уйғониб етиб келади. Кейин шунақа машмаша бошланадики, асти қўявер. Бунинг устига…\n— Демак, лоақал бир-икки кунга ҳам…\n— Меникида турмоқчимисан? У, азизим, Аппашер, албатта, албатта!.. Сендек дўстим учун… Аммо-лекин анави… Менга қара… кечирасан-ку, лекин итни нима қилдик-а?\n— У, азизим, ундай дема… Дардим оғир. — У шундай деб қўлини кўксига қўйди. — Э худо, Блитс уйғониб кетдими, дейман!..\n— Тўхтаб тур, қадрдоним, мен бу ярамас махлуқни тинчлантириб қўяй… Ҳозир, бир минутгина, азизим.\n— Тамбурлани, Тамбурлани.\n— Бир ўзингмисан? Оч, бу мен… Тони.\n— Шу вақтда-я? — деб сўради у иштиёқсиз, аммо ўзига хос ювош оҳангда. — Тўхтаб тур… ҳозир…\n— Ахир сен… Ахир сен… Ахир сен…\n— Ахир сен… Ахир сен… — Шу асно бўғзидан қичқириқ отилиб чиқди. — Кет бу ердан!.. Худо ҳаққи, кет бу ердан! — дея бақирарди у кўзлари ола-кула бўлиб.\n— Ўтинаман сендан, Жанна… Озгина дам оливолсам бас.\n— Вой, Тони, кечир, мен билмасдан! — деб чирқиллаб қолди қиз қўрқа-писа.\n— Йўқ-йўқ… Қитиғим келяпти! — деб ҳиринглади у. — Илтимос қиламан, тўхтат. Вой-вой, қитиғим келяпти! — У жиннига ўхшаб қаҳ-қаҳ отиб кула бошлади.\n— Мени танимадинг-а? Мен — Аппашерман… Дон Раймондо, бирор бурчакда бекиниб туришга ижозат бер. Ҳадемай тонг отади. Бирорта ҳам ит менга бошпана бермади… Дўстларим мендан юз ўгирди. Балки, лоақал сен…\n— Мен сенинг кимлигингни билмайман, — дея ҳорғин ва баландпарвоз оҳангда жавоб қайтарди руҳоний. — Эҳтимол сен иблис ёки рўёдирсан, билмайман. Аммо сен чиндан ҳам Аппашер бўлсанг, унда ичкари кир, мана сенга менинг тўшагим, ётиб дамингни ол…\n— Раҳмат, раҳмат, дон Раймондо, билардим сенинг…\n— Майли, менга аллақачондан буён епископ кўз тикиб тургани сени безовта қилмай қўяқолсин, — дея сохта мурувват билан давом этди руҳоний. — Майли, сенинг бу ерда бўлишинг бошимга бало олиб келиши ҳам сени хижолат қилмай қўяқолсин… Хулласи калом, сен менинг ташвишимни тортмай қўяқол. Агар сени бу ерга мени буткул хонавайрон қилмоқ учуи юборган бўлсалар, начора, бу ҳам Яратганнинг иродаси!.. Тўхта, қаёққа? Иэ, кетяпсанми?\n← Аввалги Аввалги Михаил Шолохов. Хол (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Дино Буццати. Инсоннинг улуғлиги (ҳикоя)


Миср президенти ҳамон аниқ эмас\nАраб баҳоридан кейинги илк президент сайлови ғолибини эълон қилишни пайсалга солиш Мисрдаги сиёсий бўҳронни чуқурлаштирмоқда.\nМиср сайлов комиссияси президент сайлови натижаларини, аввал айтилганидек, пайшанба куни эълон қилмаслигини маълум қилгач мамлакатдаги сиёсий вазият янада таранглашмоқда. Сайлов комиссяси ўз қарорини номзодлардан тушган шикоятларни кўриб чиқиш учун вақт талаб этилиши билан изоҳлади. Бўҳрон кучайиши нафақат сайлов ғолибини аниқлаш, балки ҳарбийларнинг янги сайланган президент ваколатларини қисқартириш уринишлари билан ҳам шартланган.\nМиср сайлов комиссиясининг президент сайлови натижаларини эълон қилишни кейинга қолдиргани мамлакатдаги шундоқ ҳам қалтис вазиятни янада кескинлаштирди.\nИккала номзод – ҳам Мусулмон биродарлиги вакили Муҳаммад Мурсий, ҳам собиқ бош вазир генерал Аҳмад Шафиқ ғалаба қозонганини даъво қилмоқда ва вужудга келган вазият, таҳлилчилар фикрича, жамоатчиликнинг сайлов жараёнига нисбатан ишончига путур етказади.\nЛондондаги Халқаро муносабатлар қироллик институтининг Яқин Шарқ бўйича таҳлилчиси Шашанк Жўший бўҳрон таҳликали тус олаётганини айтади.\n- Сайлов натижаларини эълон қилишни кечиктиришдан ҳамма томон ютқазади. Биринчидан, бу ҳарбийларга нисбатан шундоқ ҳам суст бўлган ишончнинг йўқолишига олиб келади, иккинчидан агар сиёсий элита номзоди Аҳмад Шафиқ ғалаба қозонадиган бўлса, бу сайлов натижалари қалбакилаштирилди ёки армия ўз номзоди фойдасига натижаларни бекор қилди, дея талқин қилинади. Менимча, бу одамларнинг ғазаби ва ҳатто кўчага чиқишларига сабаб бўлади, дейди таҳлилчи.\nИкки номзод тарафдорлари ўртасидаги ишончсизлик ҳарбийлар ўтган ҳафта тарқатиб юборилган парламент ваколатларини ўзлаштириши ортидан янада кучайди.\nСобиқ президент Ҳусни Муборак даврида тайинланган судялардан иборат Олий Конституциявий суд кўпчилик ўринларни Мусулмон биродарлиги назорат қилган парламентни сайловлар ноқонуний бўлган деган важлар билан тарқатиб юборди.\nҲозирда бўш қолган парламент биноси ҳарбийлар томонидан ўраб олинган ва Мусулмон биродарлиги олий суд қарорини Муборак давридан қолган элитанинг “давлат тўнтариши” дея атади. Янги парламент сайловлари қачон ўтказилиши белгиланганича йўқ.\nАйни пайтда Муборакнинг тақдири ҳам вазиятга оид сиру синоатларга ҳисса қўшмоқда. Ҳафта бошида баъзи матбуот агентликлари Муборак клиник ўлимни бошдан кечирганини хабар қилди. Орадан сал ўтиб эса, бошқа агентликлар унинг комада эканини маълум қилди.\nУнинг қамоқхонадан шифохонага кўчирилиши кўпчиликнинг ҳарбийлар собиқ етакчиларини қамоқдан ҳимоя қилмоқда, дейишига сабаб бўлди. 2 июн куни Миср суди Муборакни ўтган йилнинг февралида Араб баҳори пайтида тинч намойишчиларни ўққа тутганликда айбдор, деб топиб умрбод қамоққа ҳукм қилди.\nҲозир кўпчиликни қизиқтираётган савол ҳарбий элита кейинги кунларда президент ваколатларини кескин қисқартиришга қаратилган чораларни кўргач, Мусулмон биродарлиги номзоди Мурсийни президент сифатида қабул қиладими, йўқми.\nЛондондаги Халқаро муносабатлар қироллик институтининг Яқин Шарқ бўйича яна бир таҳлилчиси Маҳа Аъзам ҳарбийлар тарқатиб юборилган парламентдан тортиб олган ваколатлардан энг муҳими мамлакатнинг Муборакдан кейинги конституцияси лойиҳасини ишлаб чиқиш жараёнини тўла назорат қилиш ҳуқуқидир, дейди.\n- Улар констиутция лойиҳасини тузадиган кенгаш аъзоларини танлаш имконига эга бўлади, бундан ташқари уларнинг вето қўйиш ваколати ҳам бўлади. Бошқача қилиб айтганда, ҳарбийлар “биз Мисрдаги сиёсий жараён ҳамда конституция ёзилиши устидан ҳакамлармиз” демоқда. Бу эса демократик жараённинг қанчалик илгарилаши учун жуда муҳимдир, дейди лондонлик таҳлилчи.\nҲам ҳарбийлар, ҳам янги сайланган президент конституция лойиҳаси бўйича эътироз билдириш ва Олий Конституциявий суддан масалани ҳал қилиб беришни сўраш ваколатига эга. Лекин таҳлилчи Аъзамнинг айтишича, суд аъзоларининг барчаси Муборак даврида тайинлангани факти бундай вазиятда ҳакамлик ваколатини де-факто ҳарбий элита ҳукмига ҳавола қилиб қўйади.\nМурсий охир-оқибат президент бўладиган бўлса, унинг олдидаги энг асосий вазифа ўз ҳукуматини ҳарбийлар назоратидан чиқариш бўлади. У ўз қарори билан генералларни ҳокимиятдан четлата олмайди, чунки ҳафта бошида ҳарбий ҳокимият буни тақиқловчи чорани олдиндан кўриб қўйди.\nПрезидентликка Мурсийми ёхуд Шафиқми сайланадиган тақдирда ҳам Муслумон биродарлиги ва сиёсий элита ўртасидаги тортишувлар давом этиши аниқ, демоқда таҳлилчилар. Уларнинг фикрича, сайловни ким ютиши фақатгина бу тортишув Миср ҳокимияти ичида бўладими, ё кўчага чиқадими шуни аниқлаб беради.


Россия ТИВ: Яқин Шарқ навбатдаги “қора туйнук”ни бошдан кечира олмайди\n12:50 / 10.11.2015\n“Яна битта қора туйнук минтақага оғирлик қилиши мумкин, - таъкидлади у. – У шунчаки бир нечта гуриллаб ёнаётган давлатлар тўпламига айланиб қолиши, балки бутунлай портлаб кетиши мумкин. Кейин нима бўлади? ИШИДга ахир фақат шу керак. Яна битта хаос минтақаси уларга керак”.\nЗахарова минтақадаги вазият ниҳоятда жиддий тус олаётганини алоҳида таъкидлаб ўтди. Агар куч билан ҳокимият ўзгартириш ҳаракати амалга оширилса, бу террорчиликка қарши кураш ишига тўсқинлик қилади ва Сурия давлатчилигига якун ясайди. Айнан шу туфайли Россия Сурия давлат структурасини сақлаб қолишни ёқлаб чиқмоқда.\n“Башар Асад тақдирини Сурия халқи ҳал қилсин”, - хулоса қилди Захарова.


08 август 2020, Тошкент вақти: 14:34\nТиллерсон ва Йилдирим Сурияда етти йилдан бери тўхтамаëтган уруш ҳамда Сурия ва Ироқни “Ислом давлати” жангариларидан тозалаш масалаларини муҳокама қилди. Бу ҳақда Туркия бош вазири маъмурияти билдирди.\nАҚШ Давлат департаменти эса¸ учрашувларда “минтақадаги муҳим хавфсизлик ва иқтисодий алоқаларни яхшилаш истиқболи" муҳокама қилинганини билдирди.\nАҚШ расмийсининг айтишича, Тиллерсон мазкур мақсадларга эришишда “минтақадаги етакчи давлат¸ НАТОдаги яқин ҳамкор Туркия ўйнайдиган муҳим ролга” урғу берган.\nАнқара “Ислом давлати” жангарилари назоратида қолаëтган сўнгги шаҳар Раққани озод этиш учун Вашингтонни ҳамкорлик қилишга чорлаб келади. Туркия шунингдек АҚШ дастаклаётган суриялик курд жангчиларининг ИШИДга қарши амалиётлардан четлатилишини истайди.\nТиллерсон ва Йилдирим яна Анқара мамлакатдаги муваффақиятсиз давлат тўнтаришини уюштиришда айблаётган турк уламоси Фатҳулло Гуланни АҚШдан экстрадиция қилиш масаласини ҳам муҳокама қилишган.\nГулан ўзига Туркия томонидан қўйилаëтган айбловларни инкор этиб келади.\nТўнтариш уриниши ортидан Эрдўғон ҳукумати айбдорларни қўлга олиш учун кенг кўламли амалиёт бошлаб юборди. Бу Анқара ва Ғарб мамлакатлари ўртасидаги алоқаларга путур етказди.\n16 апрелда Туркия конституциясига президент ваколатларини оширишни кўзда тутувчи ўзгартишлар киритишга қаратилган референдум ўтказилади.\nТиллерсон референдумдан олдин “нозик сиёсий масалаларга” эҳтиёткотлик билан ёндашишини билдирган.\nАҚШ расмийлари Тиллерсоннинг Туркиядаги мухолиф гуруҳлар билан учрашмаслигини билдиришди.\nТуркия ташқи ишлар вазири Мавлуд Човушўғли эса ўз мамлакати ҳафта бошида Нью-Йоркда “Халқбанк” турк банкининг юқори лавозимли ишчиси қўлга олингани ҳам муҳокама қилинишини айтди.\nМаҳмуд Ҳоқон Атилла АҚШ банклари ёрдамида Эрон учун миллионлаб доллар маблағни ўтказишда айбланмоқда.\nАтилла турк-эрон тадбиркори Ризо Зарраб билан ҳамкорлик қилишда гумонланмоқда. Зарраб эса АҚШ томонидан Эронга қарши жорий қилган санкцияларни бузиш, Америка банкларини алдаш ва пул ювишда айбланмоқда.\nТуркия Адлия вазири Бекир Бўздоғ 30 март куни Анқара Атилланинг қўлга олиниши Туркия ва Эрдўғон обрўсига путур етказишни кўзлашига ишонишини айтди.


Халық билимлендириў министрлиги онлайнға рухсат берди – Kar24.uz\nХалық билимлендириў министрлиги онлайнға рухсат берди\n10.01.2021 1023 views0\nХалық билимлендириў министрлиги ата-аналардың пикир-усынысларын есапқа алған ҳалда онлайн тәлим даўам етиўин мәлим етти. Перзентлерин мектепке жибермейтуғын ата-аналардан үйинде зәрүрли шәрт-шәраятлар жаратып бериўин сорады.\n«Ҳурматли ота-оналар! Куни кеча III чоракдан барча мактабларда ўқув жараёнлари тўлиқ анъанавий шаклга ўтказилиши тўғрисидаги хабарнома ижтимоий тармоқларда кўплаб тушунмовчилик ва эътирозларга сабаб бўлмоқда.\nАйтиш жоизки, мамлакатимизда мактаблар 2020 йил сентябр ойидан санитар-эпидемиологик талабларга жавоб берган ҳолда босқичма-босқич фаолиятини тиклади.\nҚишки таътилдан аввал, республика ўқувчиларининг 90 фоизи анъанавий таълимга қайтди. Қолган 10 фоиз ўқувчиларни ҳам келажагига бефарқ бўлмай, уларни ҳам мактаб таълимига бевосита қамраб олиш мақсад қилинган эди.\nХалқ таълими вазирлиги хавотирга ўрин йўқ эканлигини, уйида касаллик тарқалишига хавотир катта бўлган, кекса одамлари бор ҳамда саломатлигида сурункали хасталиги бўлган ўқувчиларнинг таълим олиши учун параллел равишда «Онлайн-мактаб» лойиҳаси ҳам давом эттирилишини маълум қилади.\nБундай оилалар аввалги чоракдагидек ўқишларини уйидан давом эттиришларига имконият яратилади.\nАзиз ота-оналар! Ўқувчилар ўртасида ўтказилган сўровномаларда уларга карантин даврида ўқитувчилари ва тенгдошлари билан ўзаро бевосита мулоқот етишмагани аниқланди. Мактабга бормаётган ўқувчилар эса афсуски, ана шундай имкониятдан маҳрум бўлиб қолмоқда, бола учун дўстлари билан доимий мулоқотда бўлиш ва улар билан бир жамоа бўлиб таълим олиш жуда муҳим, ҳеч қандай энг замонавий технология айнан шу муҳитни бола учун таъминлаб бера олмайди.\nШу ўринда фарзандини мактабга юбормайдиган ота-оналардан, уларнинг вақтини бесамар ўтказмасликлари ҳамда уйда таълим олишлари учун барча зарур шарт-шароитларни яратиб, уларни тўлиқ назоратга олишларини сўраб қоламиз», дейди министрлик хабарда.\n9-январь күни министрлик мектеплерде оқыў 3-шеректен толық дәстүрий тәризде өткерилиў бойынша рәсмий түрде хабар берилди.\nЖаңа тәртип бойынша студентлер ушын стипендия муғдары мәлим болды: ким қанша стипендия алады?\nПрезидент қарори асосида Нукус ДПИ ҳузурида математикага ихтисослаштирилган мактаб ташкил этилди\nIT орайы ашылды\n“Права”да оқып атырғанлар онлайн түрде қадағаланады. Келмей алалмайсыз…


Миллий гвардия марказий девонида Миллий гвардия қўмондони, генерал-майор Рустан Жўраев иштирокида тантанали йиғилиш бўлиб ўтди.\nЙиғилиш якунида раҳбарлар 2022 йилга мўлжалланган икки томонлама амалий ҳамкорлик режасини имзолади.\nШунингдек, кадрлар тайёрлаш, уларнинг жанговар ва жисмоний тайёргарлигини ошириш бўйича қўшма тадбирларни амалга ошириш, шунингдек, хизмат кўрсатишнинг барча соҳаларида тажриба алмашишга келишиб олдилар, дейилади хабарда.\nКиритилди: 10:10 25.11.2021. Ўқилди: 648 марта. Фикрлар сони: 0 та.


Имконияти чекланган аёлдан нафақасини узайтиришга 100 доллар сўрашган – Сот адилеттигине жетүү\nЎш областининг Қорасув район яшовчиси Замира Қосимова иккинчи гуруҳ ногирони. Тўрт йил аввал нафақага чиққан. Бироқ уч йилдан бери давлатдан ёрдам пули ололмайди.\nУч йилдан буён пенсия олмаслигига ижтимоий жамғармани айблаган аёл бундан 4 йил аввал нафақага чиқаётган вақтда ҳам беш минг сом берган.\n“Саратон касаллигига чалиниб қолдим. Бир неча марта касалхоналарда даволаниб чиқдим. Ўшанда шифокорлар менга нафақага чиқишим мумкинлиги ҳақида айтишди. Ҳужжатларимни тўғрилаб Қорасув район ижтимоий жамғармасига бордим. Мени нафақага чиқаришга беш минг сом сўрашди. Бўлмаса менга нафақа ажратилмаслигини айтишди. Айтган пулини бериб ойига бир ярим минг сомдан пенсия ола бошладим. Орадан бир йил ўтгандан кейин нафақани давом эттириш учун борсам яна 100 доллар (ўша вақтда 6000 сом бўлган) сўрашди”,-дейди Қосимова.\nБошқармалик ҳодимлари сўраган пулни топиб бера олмаган Қосимова кейин пенсия бўйича ҳеч кимга мурожаат қилмай қўйган. Барибир пулсиз ишим битмайди деган аёлнинг кундалик турмуши куёвининг топгани билан ўта бошлаган. Бу орада куёви ҳам оламдан ўтиб фарзандларини моддий таъминлаш аёлнинг зиммасида қолиб кетган.\n“Куёвим борида-ку билинмас экан. Ундан кейин анча қийналиб қолдим. Бир қизимни турмушга берган эдим, икки боласи билан қайтиб келди. Ҳозирги вақтда вояга етмаган икки болам билан икки неварамни ҳам ўзим қараяпман. Бироқ ўзим оғир касалликка чалинганим сабабли, ҳеч қаерда ишлай олмайман. Уйда ўтириб у-бу нарса тикяпман. Бироқ топганим рўзғордан ортмаяпти”, – дейди Замира Қосимова.\n“Биз”дан нажот кутган аёл муаммоси билан мурожаат қилди. Бизнинг мухбирлари иккинчи гуруҳ имконияти чекланган аёлнинг нафақа олмаслиги билан қизиқиб кўрди.\nҚорасув район ижтимоий ривожлантириш бўлимининг раҳбари пора сўралиш ҳолатидан бехабар эканини маълум қилди.\n“Мен бундан бехабар эдим. Буни устига шу йили ишга келганман. Ўша аёл менга келсин. Бизнинг ҳодимлар томонидан ҳақиқатдан ҳам қонунни бузган ҳоллар учраса, улар жиноий жавобгарликка тортилади. У аёл нафақаси ҳужжатларини топширган кундан бошлаб берила бошлайди”,- дейди Қорасув район ижтимоий жамғарма бўлимининг раҳбари Султанбек Усонов.\nУсоновнинг қўшимчасига кўра, шу йили ҳодимлар устидан пора талаб қилиш бўйича бирорта ҳам ариза тушмаган.\nИжтимоий жамғарма бўлими эса аёлга ҳужжат тиббий-ижтимоий экспертиза комиссияси томонидани берилмаётганини маълум қилишди. Агар комиссия ҳақиқатдан ҳам аёлни имконияти чекланган эканини тасдиқлаган ҳужжат берса, тез орада нафақа ажратилишини таъкидлаб ўтди ижтимоий жамғарма вакиллари.\nҲозирда аёл ҳужжатларини янгилаб, ижтимоий жамғармага топширишга тайёргарлик кўра бошлаган.\nТаъкидлаб ўтсак, ҳозирги кунда Қорасув район ижтимоий жамғармасидан етти минг нафар имконияти чекланганлар нафақа олишади.\nМақола БМТТД ва Финландия ташқи ишлар вазирлиги ҳамкорлигидаги «Қирғизистон Республикасида суд адолатидан фойдаланишни кенгайтириш” ва “Барқарор тинчликни таъминлаш мақсадида ҳуқуқ ҳамда адолат устуворлигини такомиллаштириш” лойиҳалари кўмагида тайёрланди


Икки ўт орасида қолган Қрим ёки ичкарида нелар кечмоқда? - BBC O'zbek\nImage caption "Қримдаги одамлар ўзаро муносабатларида таранглик ҳарорати кўтарилган, аммо кескин эмас", дейди журналист Ленур Юнусов\nБугун Қрим татарларининг Мажлиси Ислом Ҳамкорлик Ташкилотига мурожаат билан чиққан, Қрим татарлари яна бир фожеа остонасида туриптилар, деган хавотир изҳор этган. Ислом Ҳамкорлик Ташкилотидан инқирозни тинч йўл билан ҳал этишда мадад бериш сўралган. Қримдаги бугунги вазият ҳақида биз Симферополдан журналист Ленур Юнусовдан сўрадик:\nЛенур Юнусов: Овоз бериш бирор бир муаммосиз давом этаяпти. Энг катта муаммо - Қрим жамияти бугун иккига бўлиниб қолгани. Бир қисми референдумда иштирок этиб, уларнинг аксари Россияга қўшилиш учун овоз бераяпти. Иккинчи қисми эса уйида ўтирипти, шу йўл билан бу референдумни бойқот қилаяпти. Маълумки, бу референдумни Украина ҳукумати ҳам, хорижий давлатлар ҳам, халқаро ташкилотлар ҳам қонунга зид деб эълон қилганлар ва унинг натижаларини ҳеч ким эътироф этмаслиги ҳақида огоҳлантирганлар. Қрим татарлари Мажлиси референдумга бойқот эълон қилган ҳамда Қримда яшайдиган аҳоли, нафақат татарлар, бошқа миллат вакилларини ҳам овоз беришда қатнашмасликка чақирди. Ҳақиқатан ҳам жуда кўп одамлар сайлов участкаларига чиққанлари йўқ.\nБи-би-си: Қрим Татарларининг Мажлиси бугун Ислом Ҳамкорлик Ташкилотига мурожаат эълон қилди. Бу мурожаатда, 20 асрда сургун қилинган Қрим Татарлари яна бир фожеа остонасида туриптилар, дейилади. Бу хавотир асоси нимада?\nЛенур Юнусов: Чунки, Қрим Татарлари Қримнинг Россияга қўшилишига мутлақ қаршилар. Улар Украина таркибида яшашни хоҳлашади ва бу ҳақда ушбу инқирознинг бошидаёқ эълон қилишган. Ҳозир эса бу референдум ноқонуний ва Қрим Украина тасарруфида қолиши лозим, дея таъкидлаб туришипти. Шу муносабат билан одамларда хавотир уйғонган: яъни маҳаллий ҳокимият ва Қрим аҳолисининг аксар қисмини ташкил қилган русийзабонлар қолган одамларни кўпчилик фикрини қўллаб-қувватламагани учун, қўпол қилиб айтганда, жазолашни ҳохлаб қолади, деган хавотир юзага келган. Қрим татарларига қарши фитна уюштирилиши ҳақидаги хабарлар тарқалган. Бугунги замондаги мана шунга ўхшаган инқирозлардан кўриниб туриптики, бундай инқирозлар баъзан "этник тозалашлар", қатлиом, депортация ва ҳоказолар билан тугалланади. Боя айтганимдай, Қрим жамияти иккига бўлинган ва ҳар бир тараф ўзини ҳақ деб ҳисоблайди. Шунинг учун ҳам, Қрим татарлари ўзларининг ва фарзандларининг келажагидан ҳақиқий хавотирга тушганлар.\nФото муаллифлик ҳуқуқи AP AFP\nImage caption Бугун Қрим жамияти иккига бўлинган...\nБи-би-си: Ҳозир оддий одамларнинг ўзаро маиший маънодаги муносабатлари қандай?\nЛенур Юнусов: Ушбу инқирозга қадар Қримдаги миллатлараро муносабатлар барқарор эди, дейиш мумкин. Ҳозир воқеаларнинг таъсири миллатлараро муносабатларнинг маиший даражада ҳам таранглашишига олиб келган, деб айтиш мумкин. Бироқ, бу тарангликни мен кучли, демаган бўлардим. Одамлар ҳам аввалгидек яшашмоқда: руслар, украинлар, Қрим татарлари, арманилар, яҳудийлар олдингидек қўшничилик алоқаларини давом эттиришаяпти, бир-бирлари билан мулоқот қилишаяпти. Айни пайтда мен охирги ҳодисалар ҳатто бир оила аъзоларининг ўртасидаги келишмовчиларга туртки бергани ҳақида эшитдим. Мисол учун, эри Қрим Украина таркибида қолиши керак, деса, хотини ва хотинининг ота-онаси Россияга қўшилиши керак, деб ҳисоблагани учун зиддият келиб чиққан. Мана шундай таранглик ҳарорати кўтарилганини кўриш мумкин. Лекин, бу таранглик кескин эмас.\nҚрим парламентида Россия таркибига кириш учун овоз берилди\nЛавров ва Керри Қрим бўйича келиша олмадилар\nАҚШ Давлат котиби Россия Президенти билан учрашувни бекор қилди


Ануштегиний Хоразмшоҳлар давлати (1097-1231) нафақат Хоразм, балки Дашти Қипчоқнинг жануби, Шарқий Туркистон, Ўрта Осиё, Яқин ва Ўрта Шарқ давлатларини бирлаштирган буюк салтанат бўлган.\nХоразмшоҳ Такиш қипчоқлар билан иттифоққа кириб, уларни ўзига оғдириш ниятида қипчоқ хони Жонкишининг қизи Туркон Хотунга уйланади. Баёт уруғидан бўлган Туркон Хотун Хоразмга турк қабилалари (уранийлар, қарлуқлар, уғроқлар, халаж қабилалари)ни олиб келади ва уларнинг қудратли ҳомийсига айланади.\nҲижрий 596 йил 20 шаввол (1200 йил 3 август)да Гурганж аҳолиси, давлат аъёнлари ва амирлари иштирокида Хоразмшоҳлар давлати тахтига Такиш ва Туркон Хотун ўғли Қутбиддин Муҳаммад ўтирди ва у отасининг Алоуддин лақабини қабул қилди. Кейинроқ эса Санжар иккинчи номини олди.\nАн-Насавий Туркон Хотун ҳақида қуйидагича тавсиф қолдирган: «Юқорида айтиб ўтилган Туркон Хотун Байавут тоифасидан бўлиб, йемак уруғининг шохобчасидандир. Қачонки, унинг мавқеи мустаҳкамлангандан сўнг «Худованди Жаҳон», яъни бутун дунё ҳукмдори лақабини олган эди. У туркий ҳукмдорлардан Жонкишининг қизи бўлиб, Эл-Арслоннинг ўғли Такиш унга уйланади. Такиш ўлгандан сўнг давлат тепасига келган ўғли Алоуддин Муҳаммад Хоразмшоҳ даврида онаси Туркон Хотуннинг обруси кўтарилиб, давлат ишларини ҳам бошқарган".\nҲатго Хоразмшоҳ Муҳаммад мастлигида онаси Туркон Хотуннинг хиёнати туфайли шайх Нажмиддин Кубронинг шогирди шайх Мажидиддин Бағдодийни қатл қилиш ҳақида фармон ҳам беради. Бағдодийнинг қатл қилдирилиши дин уламоларини Муҳаммаддан ихлосини қайтарган эди. Туркон Хотуннинг бундай нодонлиги Хоразмшоҳлар давлатига сонсиз кулфатлар келтирди.\nНасавийнинг гувоҳлик беришича, маккор Туркон Хотун ўғлига шу даража ўз таъсирини ўтказганки, натижада Хоразмшоҳ Муҳаммад мамлакат ичкарисидагина эмас, балки халқаро майдонда ҳам Хоразмнинг ягона ҳукмдори сифатидаги ролини бой берди. Бундан ташқари, катта қудратга эга бўлган саркардаларининг кўпчилиги қипчоқлардан бўлгани боис, ҳукмдор онасига ён беришга мажбур эди.\nАн-Насавий бундай ёзади: «Агар маликадан ва султондан бир иш ҳақида иккита кўрсатма келса, у ҳолда уларнинг санасига қарар эдилар ва барча мамлакатларда кейинги санага амал қилардилар...»\nТуркон Хотун «Жаҳон ҳокими» лақабига ҳам эга эди, унинг фармонларидаги шахсий муҳри — туғрисида: «Исмат уд-дунё вад-дин Улуғ Туркон малика нисо ал-оламийн» (Дунё ва унинг покдомони, Улуғ Туркон, олам аёлларининг маликаси) деб битилган эди. У «Иътасамту биллаҳи» («Фақат Аллоҳдан ҳимоя кутаман») дейилган сўзларни бош шиор қилиб олган. У ўз шиорини ўғли шиорининг ёнига қўяр эди.\nХоразмшоҳлар давлатида мўғуллар босқини арафасида бир мамлакатда иккита пайтахт — Гурганж ва Самарқанд, иккита ҳукмдор — Туркон Хотун ва Хоразмшоҳ Алоуддин Муҳаммад бор эди.\nГурганж шаҳрида Туркон Хотуннинг қариндошларидан султоннинг туркий қўшинига тегишли нуфузли аъёнларгина (бошлиқ ўрнида) эдилар, жумладан, Хумор Ағу — ҳожиб сипоҳсолор (лашкарбоши), Бука Паҳлавон, Али Марғини ва бошқалар.\nХоразмшоҳ 1216 йилда онасининг шайхини қатл қилдирганди. Она-ўғил рақобати давлатни ич-ичидан нуратмоқда эди. Султоннинг халифа номини хутбада зикр этмаслик тўғрисидаги фармонига фақат Марв, Балх, Бухоро ва Сарахсда амал қилинар, Самарқанд, Ҳирот ва Хоразмда эса аксинча эди. Маҳаллий анъаналарнинг кучли эканлиги, Туркон Хотуннинг ва унинг таъсири остидаги хонлар ва уламоларнинг Султон Муҳаммад ҳукмронлиги даврида давлатчилиқда ўзига хос икки ҳокимиятчиликнинг юзага келишида салжуқийларнинг бош вазири машҳур Низомул-мулк (1018-1092) ишора этганидек, «Қачонки подшоҳлик иши аёллар ва гўдаклар қўлига ўтса, билгинки, подшоҳлик ўша хонадонни тарк этгай».\nХуллас, амирлар, ҳарбийлар иложи борича ўз мавқеларини қандай бўлмасин мустаҳкамлаб боришга ҳаракат қилганлар.\nХоразм пойтахтини қамал этган Чингизхон лаш-карлари турли найранглар билан шоҳнинг онаси Туркон Хотунни таслим бўлишини талаб қилишган. Урганждаги қўшин ва аҳолиси мудофаа кучига эга бўлса-да, Туркон Хотун Ватанни душманга. ташлаб қочган ўғли Муҳаммаддан кейин ваҳимага тушади.\nСамарқанд таслим бўлгандан сўнг, Чингизхон Хоразмшоҳнинг қўшин тўплаб, қаршилик кўрсатишига йўл бермаслик ва ўзини қўлга тушириш мақсадида, саркардалари Жебе нўён ва Субэдей нўённи тахминан 20 минглик қўшин билан Султон кетидан жўнатди. Мўғулларнинг таъқибига учраган Хоразмшоҳ Хуросон ва Эрон орқали ўтиб Каспий денгазидаги ороллардан бирига келиб қолади. Бор-будидан мосуво бўлиб, ғам-алам остида оғир касалликка чалинган Султон Алоуддин онаси Туркон Хотуннинг мўғулларга асир тушганини эшитиб валиаҳд тайинлаш борасида бурунги фармонини бекор қилиб, Жалолиддинни тахт вориси деб эълон қилган эди.\n1220 йили Хоразм мўғуллар томонидан истило қилингач, Султон Алоуддин Хазар денгизидаги Абискин оролларидан бирига қочишга мажбур бўлди. Шоҳ хотинлари ва фарзандлари хазинадаги бойликлар ва бошқа қимматбаҳо буюмларини олиб шаҳарни тарк этади. Бераҳм малика эса шаҳарда қолган барча султонлар, ҳокимлар ва уларнинг ўғилларини, жами 26 кишини қатл қилдирган, яъни Амударёга чўктирган. Бундай шармандалик Туркон Хотундан кўп тарафдорларини юз ўгиртирган. У фақат ўз хизматкорлари, вазир Муҳаммад Солиҳ ҳамда йўл кўрсатувчи Умархон ҳамроҳлигида қочиб кетган.\nНошукр малика Илол шаҳри Мозандаронга етгач, йўлбошловчини ҳам қатл қилдиради. Чингиз лашкарлари Туркон Хотун изидан бориб, Илол шаҳрини қамал қилиб, кўп ўтмай уни ҳам босиб олади. Малика Хоразмшоҳнинг бутун ҳарами, болалари билан асирга тушади. Мўғуллар шоҳ болаларини ўлдириб, ҳарам аёлларини хотин қилиб оладилар, Туркон Хотун эса Чингизхон қароргоҳига жўнатилади. Туркон Хотуннинг асирликдаги аҳволи жуда аянчли эди, у Чингизхоннинг дастурхонида қолган сарқити билан овқатланарди. Бир пайтлар ҳар қандай фармойиши дарҳол бажарилган маликаи жаҳон Туркон Хотун 1233 йили хору зорликда вафот этади.


Россияда ночорлар сони миллионларга ортган - BBC O'zbek\nРоссияда ночорлар сони миллионларга ортган\nБунга расмий ҳисоб-китоблар далолат қилган. Россия Давлат статистика федерал хизматининг энг сўнгги маълумотларига таянилса, биргина жорий йўлнинг биринчи чорагида мамлакатда 3.1 миллион киши янгитдан ночорлар сафига қўшилган.\nБу билан топаётган пули тирикчилик ўтказиш учун етарли даражада бўлмаган одамларнинг сони Россияда қарийб 23 миллион кишига етган.\nРоссиялик масъулларга кўра, шунда ҳам, сўнгги тадқиқотлари Қрим Республикаси ва Севастополни ўз ичига олмаган.\nСўнгги ҳисоб-китоблар билан Россияда қашшоқлик даражаси бирданига 15.9 фоизга чиқиб кетган.\nЎтган йилнинг худди шу чорагида бу рақамлар 14 фоизлар атрофида бўлган.\nТирикчилик ўтказиш учун зарур бўлган маблағнинг миқдори эса, бир йилнинг ичида қарийб 2000 Россия рублига ортган.\nРоссия Давлат статистика федерал хизматидагиларга кўра, буларнинг барчасига инфляция даражасининг юқорилиги сабаб бўлмоқда.\nДейлик, бундан бор-йўғи икки йил бурун Россия аҳолисининг бор-йўғи 10 фоизга яқини йўқчиликда яшаган.\nЎтган йили Россия ҳукумати вакилларининг ўзлари ҳам тез орада мамлакатда ночорлар сони ортиши мумкинлигидан огоҳлантириб чиқишганди.\nУлар ҳам бунга инфляция ва Россия ичкарисида кечаётган бошқа жараёнлар сабаб бўлиши мумкинлигини тахмин этишганди.\nЎз ўрнида таъкидлаш жоиз, янги маълумотлар расмий Кремлнинг Украина можаросида тутган ўрни учун изоҳида Ғарб томонидан Россияга киритилган устма-уст санкциялар манзарасида кузатилмоқда.\nУстига устак, жаҳон бозоридаги арзонлашув асосий экспорт маҳсулоти нефть бўлган Россиянинг иқтисодига жиддийгина зарба бермай қолмаган.\nБуларнинг барчаси оқибатида, Россия миллий пул бирлиги АҚШ доллари ва еврога нисбатан ўз қимматини мамлакат тарихида кузатилмаган бир даражада йўқотган.\nАммо, бошқа томондан, Россиянинг ўз миллионерлари ва миллиардерларининг сони бўйича дунёда ҳамиша юқори ўринларни эгаллаб келаётгани ҳам бор гап.\nЭкспертларнинг хавотирланишларича, жамиятдаги бу каби кескин табақалашув Россиянинг тараққиётига ғов бўлиб, мамлакатдаги ички вазиятни ҳам хавфли даражада беқарорлаштириши мумкин.\nАгар, Boston Consulting Group ширкатининг маълумотларига таянилса, бундан бор-йўғи беш йил бурун Россия супер бойларнинг сони бўйича бутун жаҳонда юқори бешликка кирган.\nРоссиялик социологлар ўзларининг ҳам эътироф этишларича, бу каби шароитда одамларда давлатнинг адолатли эканига бўлган ишонч сўнади.\nУлар ўзларини ҳокимиятдан четга тортиб, расмийларнинг айтган илиқ ва баландпарвоз сўзлари, қилаётган ишларига совуққонлик билан қарашни бошлашади.\nСоциологларга кўра, Россия аҳолиси, ҳозирча, мавжуд вазиятдан ўз норозилигини қатъий ва ошкора намоён этмаётган бўлса ҳам, хотиржамликка берилишга асос йўқдир.\nУларнинг айтишларича, агар халқни кўтарувчи қандайдир куч ўртага келса ёки мамлакат аҳолисининг ўзи аста-секинлик билан бош кўтарадиган бўлса, ҳамма нарса чилпарчин бўлиши мумкин.\nРоссия яқин-яқингача миллионлаб марказий осиёликлар учун ҳам ўз тирикчиликларини ўтказишнинг асосий манбаи бўлиб келган.\nШу боис, Россиядаги иқтисодий вазиятнинг таъсири сўнгги ойларда бутун минтақа бўйлаб ҳам яхшигина сезилган.\nЧунки аксарият Марказий Осиё давлатларининг иқтисоди Россиядан келаётган пул ўтказмалари ва импортга қарам.\nМеҳнат муҳожирларининг йилига миллиардлаб долларлик пул ўтказмалари эса, бу мамлакатларда, йилларки, ижтимоий муҳофаза камари вазифасини бажариб келган.\nЯқинда Иқтисодий Ҳамкорлик ва Тараққиёт Ташкилоти ҳам янги ҳисобот билан чиқиб, ўзига аъзо давлатларда бойлар ва камбағаллар ўртасидаги фарқ сўнгги 30 йил давомидаги энг юқори нуқтасига етгани билан огоҳлантирганди.\nҲисобот муаллифларига кўра, тенгсизликнинг бу қабила ортиб бориши иқтисодий ўсишни барбод этади, ижтимоий тизимларни ишдан чиқаради.\nТашкилотнинг янги ҳисоботида айтилишича, дунёнинг 34 давлатида бир сиқим (10 фоиз) бойлар бир сиқим(10 фоиз) камбағаллардан кўра 10 баробар кўпроқ пул топишади.\nПрезидент Назарбоев: ‘Россияга қарши санкциялар ноқонуний’