Ўзбекистон цементнинг катта қисмини Қозоғистондан сотиб олади\n04 May 11:47 / Published in Иқтисодиёт\nЎзбекистон Қозоғистонда ишлаб чиқарилган сементнинг энг йирик импортёрига айланди. Қўшни мамлакат мониторинг агентлигининг маълумотларига кўра, жорий йилнинг биринчи чорагида Қозоғистонда 2,1 миллион тонна портландцемент ишлаб чиқарилган, бу 2020 йилнинг биринчи чорагига нисбатан 17,6% га кўпдир.\nБир йил аввал шу даврда ишлаб чиқариш йилига 23,3% га ўсиб, 1,8 миллион тоннани ташкил этди.\nМаълумот учун: умуман олганда, 2020 йил январ-декабр ойларида 10,8 миллион тонна портландцемент ишлаб чиқарилди, бу 2019 йилнинг шу даврига нисбатан 8,9% га кўпдир.\nИкки ойлик натижалар бўйича Қозоғистон компаниялари ўтган йилги 93,1% га нисбатан портланд тсементига бўлган эҳтиёжни (ички бозорда сотувлар ва экспорт) 94,1% га таъминладилар. Импорт улуши мос равишда 5,9% ни ташкил этди. Қозоғистонга 77,6 минг тонна портлендцемент етказиб берилди, бу ўтган йилга нисбатан 12,9% га кўпдир.\nЭкспорт улуши 21,2% ни ташкил этди. Экспорт йил давомида 26,2% га ўсиб, 281,3 минг тоннани ташкил этди. Ўз навбатида, ички бозорда 1 миллион тонна Портландцемент сотилди, бу ўтган йилги 768,1 минг тоннага нисбатан — йилига 35,9% ни ташкил этди.\nШу билан бирга, Қозоғистон Республикасининг цемент заводлари ортиқча ишлаб чиқариш инқирозини бошдан кечирмоқда. Компаниялар мамлакат ички бозорига керак бўлганидан икки баравар кўп маҳсулот ишлаб чиқариши мумкин. Шу билан бирга, агентлик маълумотларига кўра, материаллар импортининг улуши юқори.\nЙил бошидан бери икки ой давомида Қозоғистон 13,7 миллион АҚШ доллари миқдорида 282,4 минг тонна портландцемент, алумина оксиди, шлак ва суперсулфатцемент экспорт қилди. Ўсиш жисмоний жиҳатдан йилига 26,3%, пул билан ифодаланган ҳолда 38,7% ни ташкил этди.\nЭкспортнинг деярли бутун ҳажми Ўзбекистонга тўғри келди: 240,7 минг тонна, 11,7 миллион АҚШ долларига. Қозоғистон Россия ва Қирғизистонга яна 21 минг тонна жўнатди.\nМамлакатнинг ички бозорида март ойининг охирига келиб цемент нархи йил давомида 8,9% га ошди. 2019 йил март ойида деярли бир хил йиллик ўсиш қайд этилди — 8,5% га.\nМарт ойида М400 қувватли портландцементнинг бир тоннаси 26,7 минг тангага, М500 — 27,6 минг тангага сотилди.\nTagged under: ИМПОРТ, импорт қилувчи, ЎЗБЕКИСТОН, ЦЕМЕНТ, ҚОЗОҒИСТОН\nЎзбекистон Марказий банки тижорат банкларининг рейтингларини эълон қилади


1 декабрь, 2019, 14:51 442\nТеглар:Суперлига | Қўқон-1912 | Навбаҳор\nСуперлига 26-туридан ўрин олган "Қўқон-1912" ҳамда "Навбаҳор" жамоалари (1:0) ўртасидаги ўйиндан сўнг мезбонлар устози Андрей Канчельскис учрашув борасидаги ўз фикрларини билдириб ўтди.\n“Навбаҳор” билан бўлган баҳс кутилмаганда икки кунга чўзилди. Бунақа ҳолатга олдин дуч келмаган эдик. Биз бу учрашувга жиддий тайёргарлик кўрган эдик. Мақсадимиз мавсумни ғалаба билан тугатиш эди. Барибир футболчиларимизга кўрсатган ўйинлари учун раҳмат айтаман. Улар майдонда борларини бериб ҳаракат қилишди.\nЖуда кўплаб вазиятларда Ўткир Юсупов ҳам меҳмонларни голдан қутқариб қолди. Юсуповни қандай даражадаги дарвозабон эканлигини яхши биламиз. Стадионга келган мухлисларга, ўйлайманки кечаги ва бугунги ўйинлар маъқул бўлди. Барча мухлисларимизга бутун мавсум давомида, яхши ва ёмон кунларимизда биз билан бирга бўлиб, жамоамизни қўллаб-қувватлаганлари учун барча жамоа аъзолари номидан ҳамда ўз номимдан миннатдорчилик билдираман.\nМавсум тугади. Энди бироз нафасни ростлаб келгуси режалар ҳақида ўйлаймиз", - деб Тўхтабоевнинг сўзларини келтириб ўтди клуб матбуот хизмати.


Ўзбекона бўлим... - uForum.uz\n10.06.2011 15:01 #1\nБир гал анча олис сафарга чиқишга тўгри келди. Аввал Германияга учдик. Ундан Америкага. Сўнг Швейцарияга. Кейин Англияга...\nНиҳоят Лондондан Тошкентга учадиган бўлдик. Ҳаво кемасига чиқишимиз билан осойишта ва ёқимли овоз янгради: «Ассалому алайкум, хонимлар ва жаноблар! Сизларни «Ўзбекистон ҳаво йўллари» миллий авиа-компанияси номидан муборакбод этамиз!» Ростини айтсам, кўзимдан ёш чиқиб кетди. Бу сўзлар менинг тилимда, она тилимда жаранглади! Ватанимдан минглаб чақирим нарида, тагин юзлаб хорижий йўловчилар ўтирган кемада!..\nАқалли мана шу ҳолатнинг ўзи учун Истиқлолга минг бора "таъзим" қилишга тайёрман!\nЎткир Ҳошимов. "Дафтар ҳошиясидаги битиклар"\nShokir Dolimov, Shuhrat Ismailov, Umid Isroilov, gofurov, Мухаммад Сохиб, Хаджи\n10.06.2011 15:19 #2\nХм, армиядан келганимда телевизордаги дикторларнинг "Ас-салому алайкум" деб курсатувни бошлаганларида (Олдин "Салом уртоклар" дейишарди ута жиддий охангда) ва бошларидаги дуппини курганимда ичимда канакадир бир тулкинланиш пайдо булганди.\n10.06.2011 15:38 #3\nОлдинлари хизмат (армия) га керак бўлса европа мамлакатларига борилардику, ўша вақтда бир қишлоқдошим Чехияга тушган экан. Ҳарбий қисмнинг хожатхонасига кирганда кўзи девордаги ёзувга тушиб, йиғлаб юборган экан. Яъни деворда шундай ёзилган: "Хасака каталата ИСЛАМБЕК" - деб, пастидан "БУ ЕРДА ИСЛОМБЕК БЎЛГАН" - деб ўзбекчалаб ёзиб қўйган экан. Ана шу Исломбекнинг ўзи ҳам бизнинг қишлоқдан. Лекин 2 йил олдин шу ерда бўлган экан. Жуда ҳам қувноқ одам. Чех тилини билмаганидан оғзига келган сўзларни ёзганини гапириб берганди.\nAbuMuslim, Bekmirzo, gofurov\n10.06.2011 18:41 #4\nЯъни деворда шундай ёзилган: "Хасака каталата ИСЛАМБЕК" - деб, пастидан "БУ ЕРДА ИСЛОМБЕК БЎЛГАН" - деб ўзбекчалаб ёзиб қўйган экан.\nXasaka katalata deng))))))))))\nTutula matata talam tulula - shu gapni o'qib dumaladim))\n11.06.2011 03:32 #5\nТилга эътибор – элга эътибор, шу нарсани қаерда бўлсак ҳам унутмаслигимиз керак... она тилимиз шаънини ўзимиз баландга кўтармасак, ким тилимиз учун қайғуради... бу билан бошқа тилларни ерга ураётганимиз йўқ... менимча ўз тилини яхши кўрмаган одам бошқа тилларни яхши кўра олмайди... (яъни ўз онасини яхши кўрмаган одам қўшни холани яхши кўриши ғалати эмасми?)\nШунинг учун ўз тилимизда мулоқот қилишдан уялмаслигимиз керак... Тилимизни ҳурмат қилинишини таъминлашимиз керак...\nAlisher Asror, Gulchehra Ibragimova, Shokir Dolimov\n12.06.2011 08:28 #6\nБир олима дарсда ғалати сўз ва ибораларни қўлларкан. Унинг шогирди магистрлик диссертациясида ҳатто кичик сарлавҳалардан бирига: "Натижакорлик" деб қўйганини кўриб энсам қотди...\nУнга эътироз билдирсам, бу рус тилидаги фалон сўзнинг айнан таржимаси, деб туриб олди...\nБир пайтлар қайсидир газетада сабзавоткорлар ҳақида сўз юритган бир мухбир "бодрингкорлар", "помидоркорлар" каби сўзларни ҳам ўйламай-натмай ишлатганини танқид қилгандим.\n"Натижакорлик", "бодрингкорлар", "помидоркорлар", "менсизлик" каби ясама (менимча, ўта беўхшов!) сўзлар тилимизни бойитадими ё...\n12.06.2011 08:31 #7\nҚайси бурчакдан назар солишингизга боғлиқ... : )\nПоследний раз редактировалось AbuMuslim; 12.06.2011 в 08:40.\nGulchehra Ibragimova, gofurov\n12.06.2011 08:41 #8\nБир олима дарсда ғалати сўз ва ибораларни қўлларкан. Унинг шогирди магистрлик диссертациясида ҳатто кичик сарлавҳалардан бирига: "Натижакорлик" деб қўйганини кўриб энсам қотди... Унга эътироз билдирсам, бу рус тилидаги фалон сўзнинг айнан таржимаси, деб туриб олди...\nБу ёзганларингиз... бўлим номга тегишлими?\n12.06.2011 20:26 #9\n...Унга эътироз билдирсам, бу рус тилидаги фалон сўзнинг айнан таржимаси, деб туриб олди...\nSiz ham aytmapsizda,"Tarjimonchi emasakansiz" deb)))\nOdam "dehqonchi"mi,"kosibchi"mi bo'gandan keyin ishini yaxshi qilishi kerak\n14.06.2011 07:36 #10\n+ 0 24/18\nўзбек тили ҳақида суҳбат кетганидан кейин бу сўзлар тилни бойитиши мумкин, лекин буни эртага халқ қўллайди деб бўладими?\nмасалан, дорилфунун, тайёрагоҳ, ойнаи жаҳон ва ҳ.к. улар вақт ўтиши билан кам қўлланиб охири уларни европалашган вариантлари қўллана бошлади. Хотя булар чиройли эшитилса ҳам.\nмен юқоридаги сўзларга яна кўп сўзлар қўшиш мумкин дейман. думбултентак, тақирбош, жиприқи, таралла-бедод, ҳаа.\nнатижакорлик - бу результативность бўлса керак шундайми?!\nМеню пользователя Шох Салтан\nНайти ещё сообщения от Шох Салтан


ZAMIN.UZ / Тиббиёт / 01 Август 2016 года2 705\n"MEDICAL CARE SERVICE" МЧЖ Сиз азизларга ўзининг энг замонавий ҳамда кенг қамровли тиббиёт хизматларини таклиф этади. Ушбу тиббиёт марказида ширин сўз, ўз касбини сидқидилдан севадиган, дарди бор инсонларга малҳам бўлгувчи малакали олий тоифали фан номзодлари, тажрибали шифокорлар, тажрибали тиббиёт ходимлари фаолият юритиб келмоқдалар. Касалликни даволашнинг энг тезкор ва самарали усули бу - аниқ ва сифатли ташхис қўйиш. Шу мақсадда мазкур тиббиёт марказида мижозларга аниқ ва сифатли ташхис қўйилиши учун энг замонавий тиббий асбоб-ускуналардан фойдаланган ҳолда иш юритиб келинмоқда. Жумладан, биргина қоннинг ўзи 3 хилда таҳлил қилинади:•\tҚоннинг клиник таҳлили;•\tҚоннинг биохимик таҳлили;•\tҚоннинг иммунофермент таҳлили.Шунингдек, тиббиёт марказида юқори савияли УЗД (ультратўлқинли таҳлил), кардиолог, гинеколог, невропатолог, эндокринолог врачлар Сизнинг хизматингизда бўлишади. Мижозлар учун қулайлик яратиш тиббиёт маркази раҳбариятининг энг муҳим мақсади ҳисобланади. Шу сабабдан барча бўлимларда Сизнинг дардингизга шифо ато этувчи олижаноб тиббиёт ходимлари ишлашмоқда. Агар мазкур тиббиёт маркази хизматидан фойдаланишни истасангиз Сиз қуйидаги афзалликларга эга бўласиз: 1. Пулни тежаш. Кўрсатилаётган тиббий хизматларнинг ўртача нархи анъанавий тиббий хизматларнинг баҳосидан 20-30 фоизга арзонроқ.2. Вақтни тежаш. Сизни вақтингизни тежашни мақсад қилган ҳолда барча хизматлар тезкорлик асосида бажарилиши йўлга қўйилган. 3. Қулайлик ва оддийлик. Барча тиббий хизматлар Сиз учун тушунарли ва ёқимли тарзда амалга оширилади. 4. Қўнғироқли буюртмалар. Сиз вақтингизни тежаш учун телефон орқали олдиндан тегишли мутахассис қабулига кириш учун буюртма беришингиз мумкин. Буюртмани расмийлаштириб, келишилган вақтда мутахассис қабулида бўласиз. 5. Функционаллик. Кўплаб малакали ва тажрибали врачларнинг қўшимча маслаҳатларини оласиз.6. Замонавийлик. Барча тиббий хизматлар энг замонавий асбоб-ускуналарда аниқ ва сифатли амалга оширилади. Алоқа учун телефон: (+998 71) 228-00-39Манзил: Тошкент шаҳри, Олмазор тумани, Кичик халқа йўли, Абдурахмонова (Олдинги Софийская) кўчаси, 77 "б" уй. Ориентр: ҚорасаройE-mail.: medicalcareservice@yandex.com.УЗД (Ультратовушли диагностика) текширувиКардиолог ҳузурида қабулИммунофермент таҳлил амалиётиБиохимик таҳлил амалиётиГинеколог ҳузурида қабулКлиник таҳлил амалиётиРеклама ҳуқуқи асосида\nЎқишни тавсия қиламиз Биологлар она сутининг сирини очишди


Ҳожиакбар Шайхов. Мутамах (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиҲожиакбар Шайхов (1945-2002)Ҳожиакбар Шайхов. Мутамах (ҳикоя)\nҲожиакбар Шайхов. Мутамах (ҳикоя)\nМириқиб хуррак отаётган генерал Нажот Оллоёр ўнг томонидаги ялтироқ жавончага қўйилган қирмизи телефоннинг асабий жирингидан уйғониб кетди. Деразадан оппоқ тонг мўралай бошлаган, хонага субҳидамнинг кумуш ёғдулари бамисоли шаффоф шалоладай оқиб кираётган эди. Генерал афтини тириштириб, ўлганининг кунидан дастакни қулоғига тутди-да, совуққина оҳангда:\n— Лаббай, эшитаман,— деди.\n— Жаноб генерал,— деган ташвишли овоз эшитилди дастакдан,— етмиш саккизинчи катакда номаълум учоқ пайдо бўлди. У Кумуштоғнинг жануби-шарқий этагига қараб пастлаяпти.\n— Ҳарбий учоқми?\n— Радар берган маълумотларга қараганда, у Қўшма Штатлар ёки Шўро Иттифоқининг ғайриоддий тузилишга эга ҳарбий учоғи.\n— Сиртида бирор давлат белгиси борми?\n— Йўқ… Кўпинча хуфия учоқларга ҳеч қандай белги қўйилмайди-ку?!\n— Тушунарли. Дарҳол ҳарбий ҳолат эълон қилинг. Учоқ қўнишни мўлжаллаётган жой зудлик билан қуршовга олинсин. Учувчиларни тириклай ушлашга урининглар. Мен ярим соатда етиб бораман.\n— Маъқул, жаноб генерал.\nНажот Оллоёр апил-тапил кийинаркан, ўйларди: «Қизиқ, бу фитнани ким уюштирди экан? Қўшма Штатларми ёки Шўро Иттифоқими? Ҳар иккала ҳолда ҳам хуфия учоқ қўлимизда ҳисоб. Нима бўлсаям уриб туширишимиз аниқ…»\nЗуҳал юлдуз буржида истиқомат қилувчи фазогирлар ҳар эҳтимолга қарши уни доимо ўз кемаларида олиб юришарди. Кема остки қисмидан унга катта бўлма ажратилган, ана шу бўлманинг темир тўшамасида худди похол тиқилган қопдай чўзилиб ётаркан, у ҳафталар ва ойлар мобайнида на овқат, на сув талаб қилар, аҳён-аҳёнда кекса қайрағоч дарахти пўстлоғидай буришиб кетган шилимшиқ танасидан аллақандай кўкимтир суюқлик чиқариб, кейин яна ўзига сингдириб олар эди. Ҳаёт фаолиятини мўътадил сақлаб туриш учунми, у ётган бўлмага катта қувватли ҳаво совутгичлар ёрдамида турли кимёвий унсурлар билан бойитилган тоза ҳаво узлуксиз юбориб турилса ҳам, бўлмадан кўнгилни оздирадиган даражадаги қўланса ҳид сира аримасди. Бу ғаройиб махлуқ, агар зарурат туғилса, шунақанги даҳшатли ҳунарлар кўрсатиши мумкин эдики, уларни кузатган ҳар қандай онгли мавжудот хуши бошидан учиб, ақлдан озарди.\nКунларнинг бирида зуҳаллик фазогирлар Коинот сарҳадларининг чеккасида жойлашган улкан сариқ ёритгич буржининг олий ҳаёт мавжуд сайёраларидан бирига қўнишди. Зуҳал алломаларининг Галактикани ҳар томонлама тадқиқ этиш режаларига биноан, фазогирлар бу кичик сайёранинг жўғрофияси, об-ҳаво шароити ва унда истиқомат қилувчи тафаккур эгаларининг тараққиёт савиясини ўрганишлари, бундан ташқари, кема остки бўлмасидаги бадбўй мутант учун тўйинтирилган ҳаво заҳирасини ҳам жамғариб олишлари зарур эди.\nХуллас, сайёранинг кимсасиз тоғли туманига қўнган фазогирлар кўп ўтмай фавқулодда воқеанинг гувоҳи бўлишди. Кеманинг «О» ҳарфига ўхшаш эшиклари очилиб, келгиндилар ўзиюрар зиналар орқали энди пастга туша бошлаган ҳам эдиларки, кутилмаганда ердан чиқдими, осмондан тушдими, уларнинг тўрт томонида аллақандай найзасимон қуроллар кўтарган маҳаллий ерлилар тўдаси пайдо бўлди.\nКема дарғаси — бўйи икки газдан зиёд, қора тусдаги фазовий жомакор кийган, кенг пешонасида биргина катта кўзи чарақлаб турган миқти фазогир — уларни кўрган заҳоти радиоелектрон алоқа тармоғини ишга солиб, кемада қолган ёрдамчисига буюрди:\n— Дарҳол кемани фантом ҳолатига келтир!\nБошқарув бўлмасида ўтирган дарға ёрдамчиси пултдаги ранг-баранг ва ғуж-ғуж тугмаларнинг бирини босди-да, юраги орқасига тортиб кетди. Унинг рўпарасидаги тўртбурчак кўзгучада бош компютернинг кеманинг қутбловчи тармоғи ишдан чиққанини билдирувчи қизил хоч белгиси акс этарди. Бу ноҳуш хабарни у дарҳол кема дарғасига етказди. Дарға унга жавобан:\n— Зудлик билан ҳимоя қобиғини ишга тушир!— дея буюрди-да, шу аснода пастга тушиб улгурган ҳамкасбларига фикран мурожаат қилиб, атрофига тўплади. Яқин масофадан улар ўзаро ғойибона усулда фикр алмашишарди.\n— Вазият қалтис. Нима қиламиз, азизлар?— сўради у сайёрадошларига бирма-бир синчков нигоҳ ташлаб.\n— Тезда учиб кетишимиз керак. Йўқса, кемага зарар етказишлари ҳеч гапмас,— деди дарғадан сал пастроқ бўйли, дубулғаси остидаги жигарранг сочлари биргина камалак қошини чала-ярим беркитган аёл фазогир.\n— Оддий найза билан қуролланган ерлилар биз учун қандай хавф туғдира олишлари мумкин?— эътироз билдирди озғинлиги туфайлими, ҳаммадан дарозроқ кўринаётган учинчи фазогир. У ўнг қўлидаги тўппончасимон алланимага бот-бот нигоҳ ташларди.\n— Менимча, улар оддий найза кўтариб олишган, деб ўйласак, хатога йўл қўйган бўламиз,— деди дарға, хавотирга тушиб.\n— Тўғри,— маъқуллади унинг фикрини аёл фазогир, ярим чақиримча наридаги тепаликдан шошилинч тушиб келаётган юз чоқли аскарлар тўдасига саросима аралаш тикиларкан,— чамамда, улар найзали автомат милтиқлар билан қуролланишган.\n— Мутантдан фойдаланишимизга тўғри келмаса, деб қўрқаман,— деди озғин фазогир негадир изтиробли оҳангда.\n— Йўқ, мумкин эмас!— деди кема дарғаси қатъий оҳангда.— Умумкоинот минтақалари уюшмасининг низомига қарши иш тутолмаймиз!\n— Нега ахир?— эътироз билдирди озғин фазогир.— Ҳаётимизга таҳдид солаётган тажовузкор кучларга қарши уни ишлатишимиз мумкин-ку?!\n— Ҳимоя қобиғи ичида эканмиз, бизга ҳеч ким ва ҳеч нарса хавф сололмайди,— деди дарға эътирозга ўрин қолдирмайдиган оҳангда.\n— Вой, қаранглар!— кутилмаганда хитоб қилди фазогир аёл узун камалак қошини чимириб. — Ҳарбий учоқлар!..\nЧинданам, улар озғин фазогир ушлаб турган нарса устида пайдо бўлган катта кўзгу орқали ёнма-ён саф бўлиб учиб келаётган тўртта ҳарбий учоқни кўришди. Уларнинг ҳар бири тўрттадан ракета осиб олганини шу ердан туриб ҳам бемалол илғаш мумкин эди.\nАмерика Қўшма Штатлари Президентига\nШўро Иттифоқи Президентига\nЖаноб Президентлар! Ирот ҳукумати бизнинг жануби-шарқий ҳудудимиздаги Кумуштоғ тизмалари этагига ғайриоддий тузилишдаги ҳарбий учоқ давлат чегарамизни кўпол равишда бузиб ўтганини маълум қилиш билан бирга, унинг Шўро Иттифоқи ёки АҚШга тегишли-тегишли эмаслиги ҳақида зудтар хабар беришингизни илтимос қилади. Агар у хуфия мақсадлар билан ташриф буюрган ва бу иш давлатимизнинг сиёсий ва иқтисодий мустақиллигига раҳна солишга қаратилган бўлса, биз юқорида зикр этилган кемани асир олишга ёки бунга эришолмаганимиз тақдирда — уни буткул йўқ қилиб ташлашга мажбур эканлигимизни афсус билан маълум этамиз.\nИрот ҳукумати Президенти\n…Генерал ўтирган парракли учоқ Кумуштоғ этагига ўттиз дақиқадаёқ етиб келди. Тўрт тарафдан оқ тўшли мағрур чўққилар силсиласи қад ростлаган, ўртада турфа ёввойи мевали дарахтлар ғуж-ғуж ўсган ям-яшил водий ястаниб ётибди. «Жосус» кема ана шу водййга, тоғ этагига туташган ялангликка қўнган эди.\nКемани тўрт тарафдан бир неча юз қуролли десантчи қуршаб олган, ўнг тарафдаги тепаликдан Шўро Иттифоқидан сотиб олинган ўнта танк худди денгиз тршбақаларидай бирин-кетин ўрмалаб келар эди. Икки тоғ оралиғидан эса, ракета осган тўртта қирувчи тайёра, тахминан уч юз-тўрт юз газ баландликдан учиб ўтарди. Генерал Нажот Оллоёр парракли учоқни номаълум кема ёнидаги майсазорга қўндиришни буюрди-да, радиомикрофон орқали танкчилар ва пиёда аскарлар қўмондонларига буйруқ берди:\n— «Денгиз тошбақаси» кемани тўрт тарафдан қуршовга олсин! «Пиёда» ҳужумга тайёрлансин! «Қирғийлар» жуфт-жуфт бўлиб, кемани шимолдан ва жанубдан нишонга олсин! Ҳамма. бўлинмаларга алоҳида жанговарлик эълон қиламан!\nАжабо, шу пайт номаълум кема атрофида унга қурол ўқталиб турган аскарлар ҳаяжондан қичқириб юбораёзишди. Сира кутилмаганда кема сиртининг кумуш ранги ўзгариб, аста-секин худди шишадай шаффоф тус ола бошлади. У ҳамманинг кўз ўнгида кўздан ғойиб бўлаётган эди.\nПиёда лашкарлар қўшини қўмондонй шу маҳал майсазорга қўнган парракли учоқ қошига югураркан, эшикдан тушиб келаётган генералга қарата жон ҳолатда қичқирди:\n— Нажот жаноблари! Кема кўздан йўқоляпти! Ҳозир у буткул ғойиб бўлади! Ўққа тутишга рухсат этинг!..\nКейинги воқеалар яшин тезлигида кечди.\nНомаълум кема ичидагилар генералнинг аввал инглиз, сўнгра рус тилида радиомикрофонни турли узунликдаги тўлқинларга улаб алланималар деяётганини махсус қабул қурилмалари орқали аниқ эшитишди. Унинг келгиндилардан таслим бўлишни талаб қилаётгани кундай равшан эди.\n— Ерлик мавжудотларга сира тушуниб бўлмайди,— деди кема дарғаси фиғони чиқиб.— Уларда тажовузкорлик майли шунақанги ривожланганки, ҳар қандай ёвузлик ўшанга яраша ёвузликни юзага келтириши ҳақида ўйлаб ҳам ўтиришмайди.\n— Жуда тўғри,— қўллаб-қувватлади уни фазогир аёл.— Ерликларнинг одам бўлиши анча мураккаб жараён чоғи. Орадан асрлар ўтса ҳам уларнинг феъл-атвори ўша-ўша. Аср бошидаги сафаримиз ёдларингда бўлса керак. Ўшандаям бизни қирувчи тайёраларда роса таъқиб қилишганди.\n— Фожиа шундаки,— деди озғин фазогир ўкиниб,— улар ўз қилмишларининг оқибатларини идрок этишга ҳам ожизлар. Бу оламда ҳен нарса изсиз қолмаслигини наҳотки тушунишмаса?..\n— Бу бемаъни сайёрани тезроқ тарк этиш керак. Улардан ҳамма нарсани кутиш мумкин,— деди фазогир аёл афсус-надомат бйлан.\n— Афсуски, ҳозир ҳеч қаёққа жилолмаймиз,— деди дарға, бошини сараклатиб, — Таъмирчи темиртан билан ёрдамчим кема қусурини тўла тиклашларига ҳали яна ўн дақиқа бор.\n— Ҳаммадан даҳшатлиси шундаки,— деди озғин фазогир бешбаттар хафа бўлиб,— биз улар билан мулоқот ҳам ўрнатолмаймиз: таналаримиздаги аксилмодда улар учун ўта ҳалокатли. Ҳатто овозимиз, фикримиз, нигоҳимиз ҳам уларга катта хавф туғдириши мумкин.\n— Таъмир ишлари тугамай туриб, улар кема қобиғини ишдан чиқаришса нима бўлади?\n— Нима бўларди? Сиз билан биз кема ва жасадларимиздан жудо бўлиб, руҳларимизни капсулада Зуҳалга жўнатишимизга тўғри келади. Лекин бу — сўнгги чора. Даҳшатлиси шундаки, бу ҳолда мутант жиловсиз қолади ва у озодликда бамисоли ерликларнинг афсоналаридаги даҳшатли аждарҳога айланади.\nШу чоқ фазогирлар саросима ичида қичқириб юборишди.\n— Ё фалак! Улар кемамизни ўққа тута бошлашди!—хитоб қилди фазогир аёл, камалак қоши остидаги қўрқув тўла танҳо кўзининг киприкларини пирпиратиб.\n— Аскарларнинг ўқлари кемага зарар етказолмайди.\n— Танклар ҳам…\n— Лекин анави қирувчи учоқлар…\n— Ҳар эҳтимолга қарши капсулалар тайёрлансин!\n— Хўп бўлади,— озғин фазогир кема омборхонасига қараб югурди.\n— Ахир, ҳозир кемамиз кўринмас қобиқ остида-ку? Улар таваккалига ўққа тутишяптими?\n— Ҳа-да. Ерликлар азалдан шунақа: уруш-жанжални пулга сотиб олишади. Коинотда бунақа сайёралар ҳамон мавжуд экан, ҳар хил мутантларни олиб юришга мажбурмиз-да…\n— Бари бир ерликларга раҳмим келяпти,— деди фазогир аёл маъюсланиб.— Мутант уларнинг бошига не кулфатларни солмаса гўрга эди.\n— Энди бўлар иш бўлди. Уларни Коинот Олий Тафаккури ўз паноҳида асрасқн.\nУлар худди фотиҳа қилаётгандай, кафтларини юзларига тортишди.\nГенерал Нажот Оллоёр кемани ўққа тутишга рухсат берди-ю, лекин ичидан зил кетди. Вужудини негадир ғулғула ва хавотир ҳислари чулғаган, ўзини қўярга жой тополмай, худди қафасдаги сиртлондай типирчилаб, у ёқдан-бу ёққа одим ташларди. Йўқ, лаънати кема кўздан йўқолган бўлсаям, жойида турган бўлиши керак. Унинг нимасидир ишдан чиққан-у, учолмай қолган, холос. Ҳозир таъмир қилишаётган бўлса ҳам ажаб эмас.\nЁ тавба, аскарлар тўрт тарафдан отаётган ўқлар худди кўринмас пўлат деворга бориб урилаётгандай учқунланиб, ҳар ён сачраяптими? Демак, кеманинг учолмагани, ҳамон жойида тургани аниқ. Аскарларнинг бир иш чиқариши амри маҳолга ўхшайди. Танкларни ишга солиш керак!\nКемани чор-атрофдан қуршаб олган «денгиз тошбақа»ларининг ҳамма ёқни ларзага келтириб отган ўқлари ҳам зое кетди.\n«Оббо, лаънатилар-эй! Бу қанақа қотишмадан тайёрланган кема экан? Ракета отишга тўғри келадими дейман?»— хаёлидан ўтказди генерал, ҳамон кўнглидан алланечук хавотир ҳисси аримай.\nШу пайт қарама-қарши йўналишда учаётган қирувчи учоқларнинг икки нафари пастга, номаълум кема турган тарафга шўнғиди-ю, генералнинг буйруғи билан аввал бир жуфт, кейин яна бир жуфт ракетани қўйиб юборди.\nАйни шу маҳал кемани ўраган аскарлар ҳайратдан қичқириб юборишди. Кема яна шаффофлашиб, аста-секин ўзининг кумушранг тусини ола бошлаганди. Лекин кетма-кет келиб урилган ракеталар туфайли ҳамма ёқни гумбурлаган овозлару кўм-кўк тутун қоплаб, ҳеч нарса кўринмай қолди.\nДилидаги ғулғула тобора ортиб бораётган генерал Нажот Оллоёр, чамаси, парча-ланиб, кетган кеманинг тепасидан бир неча нозик нур оқими юқорига— коинот қаърига отилганини пайқади. Лекин бунинг нималиги ҳақида ўйлаб кўришга ҳам улгурмади. Чунки тутун бирмунча тарқаб, кўз ўнгида даҳшатли манзара намоён бўлди. Ҳозиргина номаълум кема турған жой ўрнида кекса қайрағоч пўстлоғидай буришиқ ва шилимшиқ танали баҳайбат бир маҳлуқ чўзилиб ётар, унинг танасидан кўнгилни оздирувчи кўм-кўк суюқлик чиқа бошлаган эди. Маҳлуқнинг ҳайбати эртаклардаги аждаҳолардай улкан бўлиб, кўриниши жуда ғалати: ўнлаб «бошнлари ва панжасимон «қўл»лари узлуксиз кўтарилиб-тушиб, буралиб-эшилиб турар эди. Ҳадемай унинг танаси қуриб қолди-да, ўзи дум-думалоқ шарсимон шаклга кирди ва жойидан кўтарилганча, ўзини ўраб турган аскарлар сари шиддат билан учиб кетди.\nБирлашган Миллатлар Ташкилотининг Саркотибига\nИрот ҳукумати ғайриоддий тузилишдаги ҳарбий учоқ давлат чегарамизни қўпол равишда бузиб, мамлакат жануби-шарқий ҳудудидаги Кумуштоғ тизмалари этагига қўнганини Сиз жаноби олийларига маълум қилади. Сўнгги маълумотларга қараганда, кема на АҚШ ва на Шўро Иттифоқига тегишли. У билан алоқа боғлаш борасидаги барча уринишларимиз бехуда кетди. Кема учувчилари биз билан тинч мулоқотга киришишдан мутлақо бош тортишди. Орадан кўп ўтмай бизга номаълум йўсинда, турган жойида кўздан ғойиб бўла бошлади. Унинг давлатимизга қарашли стратегик нуқталар устидан учиб ўтганини ҳисобга олиб ва кўпгина давлат сирларимизни қўлга киритиб, ғойибона тарзда жўнаб кетишининг олдини олиш мақсадида кемани портлатишга маж-бур бўлдик. Аммо Сизга шуни алоҳида таъкидлаб хабар қиламизки, кемада биз учун мавҳум йўсинда ишловчи биологик қурол мавжуд экан. Бу шундай ажабтовур қуролки, уни на ўқ олади, на бирор ракета. У ўз-ўзини бошқариш, ўз тўқималарини осонгина қайта тиклаш ва йўлида учр\nаган жамики биологик тузилишга эга жонзот, ҳайвонот ва наботот борки, емириб, қуритиб-қовжиратиб ташлаш қурбига эга. Кема портлаши билан эркинликка чиққан бу шафқат билмас мутант юзга яқин аскарларимизни бир неча дақиқа ичидаёқ гумдон қилди. Лазер билан қуролланган генерал Нажот Оллоёр бошлиқ ҳарбий бўлинмамиз шарсимон мутантни парракли учоқларда таъқиб қилиб бормоқда. Лекин бундан бирор натижага эришиш амримаҳол, деган фикрдамиз.\nҲозирги вақтда бу даҳшатли биологик қурол тобора катталашиб, Кумуштоғ тиз-малари оша Шўро Иттифоқи сарҳадлари сари йўл олган.\nМуҳтарам Саркотиб жаноби олийлари!\nСизга шуни ошиғич маълум қиламизки, зудлик билан Хавфсизлик Кенгаши мажлисини чақириб, ушбу номаълум мутантга қарши жиддий чора-тадбирлар кўрилмаса, у мамлакатимиз, шунингдек, Шўро Иттифоқининг жанубий ҳудудларидаги тинч аҳоли яшайдиган кўп жойларни тамоман хонавайрон қилиши мумкин.\n(Нома юқорида келтирилган тафсилот баёнидан сўнг мана бундай давом этган): Номаълум биологик қуролнинг тобора катталашиб бораётганлиги ва унинг Шўро Иттифоқи жанубий худудларига жиддий хавф туғдириши мумкинлигини эътиборга олиб, БМТ билан яқин ҳамкорликда чоралар кўришингиз ва мутантни таъқиб қилиб бораётган ҳарбий парракли учоқларимиз мамлакатингиз сарҳадларида бетаҳдид ҳаракат қилишлари учун ижозат беришингизни Сиздан ўтиниб сўраймиз.\nСамимий саломлар ила,\nШарсимон мутант тирик қолган ва энди буталар оралаб шаталоқ отиб қочаётган сўнгги аскарлардан бир нечтасини қувиб етгач, бир қанча илонсимон узун «қўл»ларини худди ўқдай отиб, уларни ҳам ўраб-чирмаб ўз «бағри»га олди. Лаҳза ўтмай, «шар»нинг остидан шўрлик аскарларнинг қорайиб кетган суяклари ва мажақланган қуролларнинг темир парчалари кетма-кет тўкилиб тушди. Сўнгра бу ғаройиб мавжудот шарқ тарафдаги кумушранг тоққа қараб жилди. Ажабо, у генерал Нажот Оллоёр бораётган паррак учоққа эътибор ҳам бермасди. Чамаси, уни фақат ўсимлик ва жонли мавжудотларгина қизиқтирарди.\nУфқда яна учта парракли учоқ кўринди. Булар яқинда генерал чақиртирган қўшимча кучлар эди.\nДаҳшат ва саросимадан ранги докадай оқарган Нажот Оллоёр ўта асабий кўринар, шунинг учунми, парракли учоқдаги капитан билан сержантга бераётган буйруқлари ҳам узуқ-юлуқ эди.\n— Лазер!..— хитоб қилди у бирдан, пастда тоғ бағри бўйлаб юқорига кўтарилаётган мунтантга ҳаяжон билан тикиларкан.— Дарҳол лазерни ишга солинглар!\nБақалоқ юзли барзанги капитан сержантга имо қилган эди, у орқадан автоматсимон квант генераторини олиб, эшик ёнига ўтди.\n— От! — қичқирди генерал пастдаги шарсимон маҳлуқнинг дуч келган арчага ўзини урганини ҳайрат билан кузатаркан. Мана, у арчани ўпқондай ичига тортди. Лаҳза ўтмай ҳамон олға жилаётган мутантни ортида қуриб-қовжираб қолган яланғоч дарахт танаси кўринди. «Шар» шу ондаёқ сезиларли даражада «семириб» улгурган эди.\nСержант квант генераторининг нилини шарсимон мутантга тўғрилаб, тугмани босди. Парракли учоқнинг шовқинига лазернинг бўғиқ гувиллагани қўшилиб, қулоқни қоматга келтирди. Ажабо, махлуқ худди ари чаққан одамдай сесканиб, ирғиб тушди. Юмалоқ танасининг жаҳаннамий нур теккан қисми худди пичоқ билан қирқилгандай палахса-палахса бўлиб бўлина бошлади. Лекин нур туфайли ажралган тўқималар шу заҳоти бир-бирларига туташиб, ўзаро яна чиппа ёпишиб қолаверди.\n— Йўқ, бу ҳаддан зиёд хавфли махлуқ! — қичқирди генерал, бешбаттар асабийлашиб.— Аждаҳонинг ўзгинаси! Агар тезда жилови қўлга олинмаса, сайёрамизни чинакамига хонавайрон қилиши ҳеч гапмас!\nГенералнинг лазер қурилмасига қарата ҳафсаласиз қўл силтаганини кўрган барзанги капитан сержантга:\n— Бас қил, фойдаси йўқ,— деди овозини пасайтириб.\nШарсимон махлуқ йўл-йўлакай арчаларни «ямлаб», ҳамон юқорилаб бораркан, атрофида гирдикапалак бўлаётган парракли учоқларга сира эътибор қилмас, уни Ернинг қишин-ёзин кўм-кўк бўлиб яшнаб турувчи дарахтлари кўпроқ қизиқтирар эди.\nИрот ҳукумати Президентига\nБизни мамлакатимизнинг жанубий ҳудудларидаги жиддий хавфдан огоҳ қилганингиз учун Сизга самимий миннатдорчилигимизни билдирамиз. Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Хавфсизлик Кенгашидаги мухтор вакилимизга бу фавқулодда масала билан дарҳол шуғуллана бошлашга кўрсатма берилди. Номаълум хавфга қарши ҳамкорликда курашиш мақсадида ҳарбий учоқларингиз иттифоқимизнинг жанубий ҳудудларида бетаҳдид ҳаракат қилишлари учун ижозат этилди. Бу ҳақда чегара қўшинлари қўмондонлигига тегишли фармон берилди.\nДўстона салом билан,\nШўро Иттифоқи Президенти\nШўро ҳукумати раҳбарининг бу номаси билан рация орқали танишган генерал Нажот Оллоёр айтарли хушнуд бўлмади. У парракли учоқнинг очиқ ойнаси орқали ҳамон илгарилаб бораётган шарсимон махлуққа ғамгин тикиларкан, ўйга толган эди. «Нафсиламрини айганда, уларнинг қўлидан нимаям келиши мумкин? Хўш, таъқиб қилиб чегарага ҳам етиб бордик, дейлик. У ёғида Ўзбекистоннинг қадимий шаҳарлари бошланади. Шарсимон мутант одам овлашга киришаркан, борган сари «семираверади». Тўрт қаватли бинодай йириклашгач, ови янада юришади. Кўчаларда одам зоти қолмагач, дарахтларни ямлашга тушади. Турфа мевали дарахтлару хиёбонларга чиройлик қилиб экилган арча дарахтларини… Дарвоқе, арча… Арчалар ёрдамида иш тутилса-чи?.. Айтайлик, шарсимон махлуқнинг олдига ҳар ярим чақирим масофада арча шохи ташлаб борилса, у «эмиш» ортидан бамисоли итдай эргашиб келаверади. Шу тариқа уни сайёрамизнинг истаган нуқтасига бошлаб бориш мумкин. Лекин қаерга?»\nНажот Оллоёр бир вақтлар ҳарбий академияда янги кимёвий қуроллар яратиш устида тадқиқот ишлари олиб борган, бу соҳада ҳатто шўро олимлари билан ҳам ҳамкорлик қилган эди. Генерал инглизларга қарши, сўнгра Шўролар ташаббуси билан бошланган катта урушларда қатнашган, кўп янги қуролларни билар, лекин бунақанги биологик қуролни етти ухлаб тушида ҳам кўрмаган эди.\n…Уни қаерга бошлаб борса бўларкин?.. Кучли радиация мавжуд жойгами? Масалан, Чернобил қаҳрабо станциясига… Менимча, фойдаси йўқ. Лазер таъсир қилмади-ку, ахир…\nШарсимон махлуқ ва унинг изидан таъқиб қилиб бораётган парракли учоқлар битта тоғ чўққисидан ошиб ўтишди. Ўртадаги торгина водий бўйлаб катта илонизи сойлик ўтарди. Сойда кўм-кўк зилол сув илонизи ўзани бўйлаб шиддат билан оқар, тошлар ва харсангларга урилиб, атрофга инжудай оппоқ кўпиклар сочар эди. Мутант йўл-йўлакай арчаларни «ямлаш»да давом этиб, пастга интиларкан, йўлни тўппа-тўғри кейинги энг яқин арча томонга соларди. Демак, у ўзига керакли нарса ёки мавжудотларни олисдан сезиш қобилиятига эга!..\nСой бўйига яқинлашганда, генералнинг миясига яна бир фикр келди.\n— Нол тўққиз билан алоқа боғла,— буюрди Нажот Оллоёр орқасидаги капитанга, яна радиомикрофонни қўлига оларкан…\nОрадан бир неча фурсат ўтгач, ёнига қизғиш рангда катта-катта қилиб 09 рақами ёзилган парракли учоқ сой соҳилига қараб учиб кетди. У сой бўйига қўнгач, ичидан бир аскар отилиб чиқиб қўлидаги сувдонга сув тўлдирди, кейин қайтиб ўтириши билан парракли учоқ шарсимон махлуқнинг тепасига учиб борди-да, бир зум муаллақ қотди. Худди шу дақиқада ҳалиги аскар деразадан сувдон чиқариб, «шар»нинг устига сув қуйиб юборди. Маҳлуқни синчковлик билан кузатаётган генерал алам билан тиззасига бир урди. Сув мутантнинг «элка»сига тегиши ҳамон вижиллаб қайнаб, буғланиб кетган эди.\n— Ие, ҳарорати жуда баланд-ку?! — хитоб қилди бақалоқ капитан, ҳайрат ичида махлуқдан кўз узмай.\n— Минг лаънат!.. — деди генерал бешбаттар фиғони ошиб, кейин пича ўзини босиб олгач, буюрди: — Энди мени давлат департаменти билан боғла!\nУнинг ўйчан кўзларидан қатъий бир фикрга келгани кўриниб турарди.\nНомаълум махлуқ-мутантнинг Ўзбекистон шаҳарларига бостириб киришининг олдини олиш мақсадида, шунингдек, унинг узлуксиз арча истеъмол қилишга мойиллигини эътиборга олиб, қишлоқ меҳнаткашларимизни тоғлик туманларда арча шохлари кесишга сафарбар этдик. Бу шохларни ҳозироқ юк машиналарида Ўзбекистон чегарасига етказиб беришга тайёрмиз. Чегарада юкларни қабул қилиб олишни уюштиришингиз ва бизга ёндош жумҳуриятда ҳам арча кесиш ва генерал Нажот Оллоёрнинг тавсиясига биноан уларни тегишли жойга етказиб беришни ташкил эти-шингизни мақсадга мувофиқ, деб ҳисоблаймиз.\nЎзбекистон жумҳурияти президенти нимадандир фиғони чиққан, аллаким билан телефонда асабий гаплашар эди.\n— Бу ёзувчилари тиниб-тинчишадими йўқми ўзи? Қачон қараманг гуруҳбоз-лик, лўттибозлик. Бизлар ўлиб-тирилиб халқнинг ғамини чекяпмиз-ку, булар нуқул бир-бирининг тагига сув қуйиш билан овора. Тунов куни дордан қочган бир ёзувчингиз — ўзи шапалоқдай иккита китобча ёзганми-йўқми, худо билади,— ҳузуримга кириб, менга ҳам амал берсангиз, дейди. Бу қандай гап, ахир? Кап-катта одам, уят эмасми?! Ёзувчиларга ҳам беряпмиз амални. Барча ҳамюртларимиз қатори зўрларига беряпмиз. Ҳамма шароитларни яратяпмиз…\nШу пайт эшик очилиб, остонада қирқ беш ёшлардаги ўрта бўйли, чуваккина ёрдамчиси пайдо бўлди.\n— Маъзур тутасиз,— деди у паст овозда Президентнинг тепасида энгашганча,—сизни ҳукумат телефонида катта Президент йўқлаяптилар.\n— Хўп, майли,— деди Президент гапга якун ясаб,— сиз билан бу мавзуда яна батафсил гаплашамиз. Менга марказдан қўнғироқ бўлиб қолди. Соғ бўлинг!..\nПрезидент бир телефон дастагини қўйиб, иккинчисини олди. Ёрдамчиси унинг имоси билан эшикка йўналди.\n— Алло, эшитаман, саломалайкум!\n— Салом, вақтимиз ўта зиқлигини эътиборга олиб, асосий гапга ўтаман. Чегарадан жуда ташвишли хабар олдик. Қандайдир номаълум махлуқ — мутантми-эй, аждарҳоми-эй, қўшни мамлакатдан ўтиб, Термиз шаҳрига яқинлаша бошлабди. У йўлида дуч келган жонзотни ҳалок қилармиш. Хуллас, олдимизда ақл бовар қилмайдиган яна бир жиддий муаммо кўндаланг турибди. Уни зудлик билан ҳал қилишимиз керак. Туркистон ҳарбий округи қўмондонини ёнингизга олиб, ҳозироқ Термизга учишингиз шарт. Иложини топсангиз, биолог олимлардан ҳам битта-яримтасини хамроҳ қилиб олинг. Бу ишга Давлат Хавфсизлиги Қўмитаси ҳам жалб этилган. Чегарада Ирот армиясининг генерали жаноб Нажот Оллоёр билан учрашасиз. Дарҳол биргаликда чора кўриб, натижасини кечиктирмасдан айтарсиз. Тушунарлими?\n— Тушунарли, лекин…\n— Ҳеч қандай лекин-пекини йўқ. Вақтимиз жуда зиқ, деб айтдим-ку… Оқ йўл!.. Жумҳурият президенти ҳеч қачон Шўро Иттифоқи президенти билан бу вақтда ва бу тарзда гаплашмаган эди. Тўғри, унинг бот-бот асабийлашгани, қизишганининг гувоҳи бўлган, лекин унинг бу даражада саросимали ва хавотирли овозини биринчи эшитиши эди. У паришонхотирлик билан дастакни жойига қўяр экан, столига маҳкамланган қора тугмани босиб, ёрдамчисини чақирди. У йигит кириб келиши билан буюрди:\n— Армия генерали ўртоқ Фуженкони чақиринг. Ҳозироқ етиб келсин. Прези-дентнинг зарур топшириғи хусусида, денг.\n— Иван Василевич ҳозиргина қўнғироқ қилиб, ҳузурингизга келаётганини айтувди.\n— Демак, унга бизлардан бурун хабар етибди-да. Қизиқ… У ҳолда… Фанлар академиясида Аскар Холмуродов деган ёш бир академик бор, танисангиз керак. Биотехнолог. Президент билан бирга Термизга учиб кетишингиз керак экан, денг. Тезда етиб келсин. Кейин қўналғага сим қоқсангиз, учоқ ҳозирлашсин.\n— Хўп бўлади,— ёрдамчи бош ирғаб эшикка отланди.\nЎзбекистон Президенти ўйчан ниғоҳини тўғрисидаги бир нуқтага қадади. «Эй худо, бу яна не савдо бўлди?,,»\nГенерал Нажот Оллоёр ҳамроҳлари билан парракли учоқда шарсимон маҳлуқ изидан Амударё узра учиб ўтиб, Шўро ҳудудига кириб борганида, рўпараларидаги уфқда биқинига қизил юлдуз шакли туширилган парракли учоқ кўринди. Бу — Ўзбекистон жумҳурияти президенти бошлиқ Шўро ҳокимияти вакиллари тушган учоқ эди.\nМутант айни маҳалда дарё ёқалаб ястаниб ётган дашти-биёбон осмони узра шошилмай олға интиларди. Генерал харитага қараб, унинг Термиз томонга йўл олганини пайқади. Дарё ёнидан дашт йўли ўтган, йўл ёқалаб эса, чегара эмасми, ҳар жой-ҳар жойда соқчилар турадиган миноралар қатори кўзга ташланарди. Йўлнинг нариги чеккасидан устига брезент ёпилган «Газик» машина учиб келарди.\n— Йўл ёқасига қўндир,— буюрди генерал учувчига. Ерга қўнишганида, Нажот Оллоёр бир зум кўзини юмди. Чарчоқ ва узлуксиз асабийлашиш ўз ишини қилаётганди. Воажаб, шу пайт генералнинг — гарчанд кўзлари юмуқ бўлса ҳам! — кўз олди ёришиб, шундоқ бурнининг устида қизил, яшил, бинафша, қора ранглар жилвалана бошлади. Сўнгра кутилмаганда бу ранглар худди тумандай чекиниб, уларнинг ўрнини чор-атрофи қум саҳросидан иборат митти денгиз эгаллади. Денгиз суви негадир қоп-қора эди. Денгиз атрофини қуршаган даштда эса, қумлоққа ярим ботган, қийшайган, мачталари цинган эски кемалар, катта-кичик қайиқлар кўзга ташланарди. Шу пайт денгиз устида нуқтадай шаклда ҳалиги шарсимон маҳлуқ пайдо бўлди.\n— Ахир, бу — Орол-ку! — Шартта кўзларини очган генералнинг кўксидан нидо отилиб чиқди. Ҳеч нарсага тушунолмаган ҳамроҳлари унга ҳайрон бўлиб тикилишди. У эшикни очиб, сакраб пастга тушди-да, асабийлашиб у ёқдан-бу ёққа одимлай бошлади. Нажот Оллоёр асл мусулмон, художўй одам эди. «Бу нима? Тушимми, ўнгимми? Туш бўлса, таъбири қандай? Худо нималарни кўнглимга солди ўзи?..»\nОртиқ хаёл суришга вақт қолмаган, чунки бир томондан ҳалиги «Газик» машина келиб тўхтаган, булар — Давлат хавфсизлиги қўмитаси ходимлари ва чегарачи офитсерлар эди, иккинчи томондан эса, биқинига қизил юлдуз шакли туширилган ҳаворанг, парракли учоқда Президент ва унинг ҳамроҳлари қўнишган эди.\nСалом-аликдан сўнг шарсимон махлуқни кузатиб, дарров муҳокамага ўтишди. Мутант билан боғлиқ тафсилотларни эшитган Президент аввал ҳаяжонга тушди, кейин қаттиқ хафа бўлди. «Шўрлик халқимизнинг бошида шу ташвиш ҳам бор экан-да энди…»\n— Хўш, энди нима қилишни маслаҳат берасиз? — сўради у бирдан ўзини қўлга олиб.\n— Уни шаҳардан чеккага, даштга бошлаш керак,— деди Нажот Оллоёр қатъий оҳангда.\n— Арча шохлари ёрдамида уни истаган тарафга йўналтириш мумкин, денг?\n— Чамамда, арчаларни таший бошлашди, шундайми, ўртоқ Фуженко? — Дея ёнидаги ҳамроҳларидан бирига ўгирилди президент.\n— Худди шундай,— жавоб берди Туркистон ҳарбий округи қўмондони, эллик беш-олтмиш ёшлар атрофидаги тикқомат генерал.— Ҳарбийларимиз арча шохлари ортган элликта вездеходда чорак соат аввал чегарадан йўлга чиқишди. Яна ярим соатда етиб келишади. Худди шундай яна элликта вездеход Китоб шаҳридан келяпти.\n— Хўп, яхши. Лекин уни қайси даштга бошлаймиз?\nНажот Оллоёр бу сафар жавоб беришга шошилмади. У иккиланаётган эди.\n— Биламан, сизлар худога ишонмайсизлар,— деди у негадир каловланиб.\n— Нега энди? — аянчли бир тарзда кулумсиради Ўзбекистон Президенти (ҳозир сира кулгининг маврида эмас эди-да).— Коммунистлар ҳақида унчалик ёмон ўйга борманг…\n— Лекин худо кўнглимга солди: уни Оролга бошлаш керак! Президентнинг энди чинакамига ғазаби ошди.\n— Нималар деяпсиз ўзи?!—деди у қичқиргудай оҳангда.— Орол халқи шундоқ ҳам касалманд, қирилиб кетяпти! «Ўлганнинг устига тепган» қабилида.иш тутган бўламиз-ку!\n— Мени тўғри тушунинг, ахир,— деди Нажот Оллоёр босиқлик билан,— Сабабини ўзим ҳам билмайман, лекин махлуқнинг Оролда гумдон бўлишига шахсан менинг ишончим комил.\n— Бўлмаган гап! — хитоб қилди президент тобора қизишиб.— Афсона бу! Бизлар бунга ҳеч қачон йўл қўймаймиз!..\n— Унда ўзларингиз биласизлар,— деди генерал маъюс оҳангда, елкасини қисиб.— Мен инсонийлик бурчим туфайли ёрдамга келганман, холос.\n— Уни кимсасиз саҳрода йўқ қилишининг бирор иложи йўқми ахир? — сўради жумҳурият раҳбари, энди бир оз ҳовуридан тушиб.— Ўртоқ Фуженко, сиз нима дейсиз?\nҲарбий округ қўмондони ҳам барча Шўро генераллари цингари фикр юритишга унчалик ўрганмаган, у ҳам юқоридан берилган буйруқнигина бажаришга устаси фаранг эди. Шунинг учунми, тусмолланиб:\n— Менимча, бу шароитда марказдан одам чақириш керак, мутахассисларни…— деди.— Кейин буйруқ берсанглар, бирор иложини қилса бўлар…\nПрезидент энди боядан бери сукут сақлаб турган барвастақомат, дўнгпешона академикка мурожаат қилди:\n— Бу масалада сизнинг фикрингизни билишни истардим, ўртоқ Холмуродов? Юзидан суқротонй донишмандлик балқиб турган Асқар Ғаниевич шошилмай гап бошлади.\n— Ўйлашимча, бу — фанга ҳали мутлақо номаълум бўлган мавжудот. Балки у чинданам сунъий йўл билан тасодифан яратилган мутамах, яъни мутантлашган махлуқдир? Эҳтимол, у иротлик жаноб генерал айтаётган кемада коинотдан тушгандир? Унинг биологик қурол экани ҳақидаги тахминга ҳам қўшилиш мумкин…\n— Тушунарли. Лекин уни қайда ва қай тариқа йўқ қилсвк бўлади? Бизларни шу масала қизиқтиради.\n— Ўйлашимча, биз бу ерда дунё тарихида кўз кўриб-қулоқ эшйтмаган ғаройиб ҳодисага дуч келиб турибмиз. Мана, сиз уни бирор кимсасиз саҳрода гумдон қилишнинг бирор иложи борми, деб сўраяпсиз. Маълумки, ҳар қандай саҳрода ҳам ўеига хос биологик ҳаёт бўлади. Ҳаёт бор, жой эса, анави махлуқ учун — озуқа манбаи шундай саҳро топиш керакки, у ерда ҳеч қандай ҳаёт асари бўлмасин, нафас олиш ҳам қийинчилик туғдирсин. Ана шундай омол жой — қуриётган, туз ва ҳар хил тузсимон заҳарли моддаларга тўлиб-тошган Орол соҳиллари. Ахир, халқимиз «заҳарнй заҳар кесади», деб бежиз айтмаган. Шуларни эътиборга олиб, мен иротлик жаноб генералнинг фикрида жон бор, деб ҳисоблайман.\n— Бунинг айнан сизлар ўйлагандек бўлишига ким кафолат бера олади? Мабодо у Оролда ўлмаса нима бўлади?\n— У ҳолда,— гап қўшди генерал Нажот Оллоёр,— махлуқни йўқотишнинг бирор ўзта чорасини топгунимизча уни истаган бошқа саҳрога бошлаб бораверишимиз мумкин… Фақат… кўпроқ арча шохлари жамғаришимизга тўғри келади, холос.\nПрезидент ҳар қандай масалани шартта-шартта ҳал қилишни яхши кўрадиган, чўрткесар одам эди. Ҳозир ҳам шундай бўлди. У саҳро узра тобора узоқлашиб бораётган шарсимон махлуққа тикиларкан:\n— Бўпти, келишдик!—деди қатъий оҳангда.— Бўлмаса, олислаб кетмасидан уни оролга буринглар! Бирлашган Миллатлар Ташкилоти ҳам бутун масъулиятнихиз билан бизнинг зиммамизга юклабди. Вазият ўта жиддий. Илло, энди бизга дунё кўз тикиб турибди…\nХудди шу чоқ йўлнинг нариги бошида дарё ёқалаб келаётган вездеходлар сафи кўринди. Уларнинг устига арча шохлари ортилган эди.\nОрадан чамаси икки соат ҳам ўтмай, башарият тарихида мисли кўрилмаган ғалати карвон йўлга тушди. Олдинда президент, унинг ҳамроҳлари ва йўл кўрсатувчи мутахассислар ўтирган парракли учоқ учиб борар, кетма-кет пастда арча ортган вездеходлар сафи елар, улар ҳар икки юз-уч юз газ масофада биттадан арча шохи қолдиришар, уларнинг орқасидан эеа, шарсимон маҳлуқ худди қармоққа илинган балиқдай судралиб, саҳро узра соатига тахминан ўттиз-қирқ чақирим тезликда учиб борар эди. Нажот Оллоёр бошлиқ Ирот ҳарбийлари тушган парракли учоқ карвоннинг охирида кетарди. Президентнинг «ватанларингга қайтаверинглар» деган таклифларига қарамай, генерал ишни ниҳоясига етказишни лозим топганди.\nСаҳролар, пахтазорлар, сойликлар, қир-адирлар ва тепаликлар оша йўл босишаркан, вақти-вақти билан юки соб бўлган вездеходлар ўрнини бошқалари эгалларди. Шу тариқа, ғаройиб карвон кечани кеча, кундузни кундуз демай олға интиларди.\nНукусга ўн чақиримча қолганда, мутамаҳнинг авзоида ўзгариш юз берди. У кутилмаганда истиқболидаги «озуқа»лардан воз кечиб, шаҳар тарафга йўл солди.\nЖон-пони чиқиб кетган одамлар саросимага тушиб қолишди. Агар махлуқ шаҳарга кириб борса, воқеалар қандай тус олишини яхши тасаввур қилган Нажот Оллоёр рация орқали арчаларни энди ҳар эллик газ масофада қолдиришни тавсия этди. Шу йўл билан махлуқни ўзларига яна эргаштиришга аранг муваффақ бўлишди.\nНиҳоят, бир вақтлар лиммо-лим денгиз туби бўлган, энди эса қуш учса қаноти, одам юрса оёғи куядиган ўлик саҳрога айланган заҳилранг Орол соҳиллари бошланди. Олисда қумлоққа ярим ботган турфа-туман кемалар, катта-кичик қайиқлар кўринди. Денгизгача яна юз чақиримдан зиёд йўл босиш керак эди.\nЭнди шарсимон махлуқ «семириб», тўрт қаватли бинодай катталашиб, кўринишининг ўзиёқ уни кузатиб бораётганлар қалбини даҳшатга сола бошлади. Уни тамомила йўқотишга шубҳаси тобора ошиб бораётган Президент асабийлашиб, парракли учоқда ўзини қўярга жой тополмай қолди. У ёнидаги ёш академикни бот-бот саволга тутар, жавобларидан унчалик қониқиш ҳосил қилмас, боз устига унинг ҳамма академикларга хос ўта хотиржамлиги жиғига тега бошлаган эди.\n— Энди у тезлигини камайтира бошлаши керак,— деди Холмуродов, дераза орқали шарсимон махлуқни кузатишда давом этиб.\n— Нима учун? — сўради президент хавотирга тушиб.\n— Чунки бу ернинг ҳавоси бузуқ, нафас олиши қийинлашади.\n— Ҳали у нафас ҳам оладими?\n— Албатта-да. Ҳар ҳолда биологик мавжудот-ку.\nПича сукутда қолган президент яна олимни саволга тутди:\n— Дарвоқе, маҳлуқ нега энди арчага бунча ишқибоз?\n— Чунки арча ўзидан бошқа ўсимликларга нисбатан кўпроқ кислород чиқаради. Боз устига унинг таркибида мутамах учун ўта тўйимли ҳар хил ёғсимон, мутаген таъсирга эга моддалар ҳам мўл-кўл-да.\nЧинданам, кўп ўтмай мутамах тезлигини камайтирди. Шунда рация қурилмаси орқали Нажот Оллоёрнинг ҳаяжонли овози эшитилди:\n— Жаноб Президент, маҳлуқ ўзидан қандайдир кўкимтир суюқлик чиқара бошлади!\nАкадемик Холмуродовнинг кўзлари бирдан чақнаб кетди.\n— Жуда соз! — деди у ҳаяжонини аранг босиб.— Емирилиш бошланди. Президент унга томон кескин бурилди:\n— Ҳа, танаси емирила бошлади. Фанда буни автолиз дейилади. Энди орқага кайтишга интилмаса гўрга эди.\nОрада ярим соат ўтмай, саҳрода туз бўрони бошланиб, олисда асоси осмонга қараган улкан қуюн пайдо бўлди. У шиддатли тезликда ғаройиб карвон жилаётган жойга яқинлашиб келар эди.\n— Арчаларни қуюн йўналишига ташланглар! — қичқирди Холмуродов бор овози билан. Азбаройи зўриққанидан кенг пешонасидан тер томчилари сизиб чиққан эди. Генерал Фуженко унинг буйруғини зумда вездеходларга етказди.\nЯна бир неча фурсатдан сўнг таркибида гербитсид, пеститсид цингари заҳарли моддалар тўлиб-тошган бу мудҳиш қуюн шарсимон махлуқ ёнига етиб келди-да, гувлаб уни «ялаб» ўтди. Улар тўқнашган жойда бамисоли яшин чақнаб, ер-кўк жунбушга келди. Оламнинг борлиқ заҳар-заққумлари жамланган бу жаҳаннамий нуқтадан отилган унсиз оҳ-фарёд гўё бутун Коинотга таралаётгандай эди. Мутамахнинг уюрма тегиб ўтган қум барханидай катта бўлаги шу заҳоти емирилиб, эриб тушди.\nШундан кейин у фавқулодда шаҳдидан тушиб, тошбақа юриш қила бошлади. Тана-си ҳам сезиларли даражада кичрайиб бораётгани яққол кўриниб турарди.\n— Йўқ, у энди орқага қайтолмайди! — деди академик ҳаяжон ичида худди ёш боладай суюниб.— Қуввати етмайди. Ўзиям айни кушандасига йўлиқди. У энди бир неча дақиқадаёқ адойи тамом бўлади!..\nАзбаройи хурсанд бўлиб кетганидан Президентнинг кўзлари ёшланди. У бир неча йилга татигудек ўтган сўнгги кунлар мобайнида илк марта енгил нафас олди.\n— Кислотага тушган ишқордай эриб кетади!..— деди академик ҳамон мамнунлигини яширолмай.\n— Э, худо! — хитоб қилди президент овози титраб.— Халқимизга минг бор букилиб таъзим қилсак арзийди! Бу жойларга коинотдан тушган шундай даҳшатли махлуқ ҳам бардош беролмади, у эса ҳалиям чидаб яшаяпти!..\nУ чуқур изтироб билан ҳамроҳининг забардаст елкасига қўлини қўйди.\n← Аввалги Аввалги Шодиқул Ҳамро. Ҳовлидаги дарахт (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Наби Жалолиддин. Вокзал (ҳикоя)


4 йил аввал 1961 siyrat.uz\nҒарбликлар биз, мусулмонларнинг Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳақларида гапирган гапларимизни эшитсалар, бизни динимиз ва пайғамбаримиз борасида тарафкашлик қилаётганликда айбласалар, ажаб эмас. Агар бундай сўзлар ўз миллатдошлари ва қондошларидан чиқса, ҳечам бундай гапларни айтмасалар керак. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳақларида инсоф билан китоб ёзган кишиларнинг энг машҳури инглиз файласуфи ва Нобел мукофоти лауреати (соҳиби) Томас Карлилдир. У ўзининг «Қаҳрамонлар» деб номланган китобида Пайғамбар Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳақида узоқ гапирган. У ўзининг насроний қавмдошларига хитоб қилиб, очиқ ва равшан ҳолда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг пайғамбарликлари рост ва у Зот турмушлари ва шахсий ҳаётларининг барча қирраларида улуғ эканликларига ишора қилиб ўтган. Жумладан шундай дейди:«Ҳозирги асримизда яшаётган киши Ислом дини ёлғон ва Муҳаммад алдоқчи ва сохталаштирувчи деган гапларга қулоқ солиши энг катта уят бўлиб қолди .Бунга ўхшаган ахмоқона ва одамни хижолат қиладиган гаплар тарқалишига қарши курашиш вақти келди. Чунки бу Зот олиб келган рисолат ҳануз икки юз миллион инсон (ҳозирги кунда мусулмонлар сони бир миллиард уч юз миллионга етди) учун нур таратувчи чироқ вазифасини ўтамоқда. Бир ўйлаб кўринг, мана шу санаб саноғига етиб бўлмайдиган миллионлаб инсонлар яшаб, вафот этган рисолат ёлғон ва алдов бўлиши мумкинми?!Шахсан мен бу фикрга ҳеч қачон бормайман. Агар ёлғон ва алдов инсоният кўз ўнгида шу қадар ривожланар ва шу даражада инсонлар уни қабул қилар экан, демак, барча инсонлар ахмоқ ва жинни экан. Бу нодон фикр қанчалар одамга афсус келтиради. Бу фикрга борганлар қанчалар заиф ва қанчалар раҳим-шафқат ва таъзия билдиришга ҳақли-а! Ҳурматли акалар ва укалар бир ўйлаб кўринг! Ёлғончи киши бир динни пайдо қилиши ва уни очиқчасига кенг тарқатишга қодирми? Қасамки, ёлғончи киши ғиштдан бир уйни ҳам қура олмайди. Агар у оҳак, гипс ва тупроқнинг хусусиятларини билмаса, у қурган нарса уй бўлмайди. Қурилган нарса ҳар хил қоришмалардан иборат тепалик ва дўнглик бўлиб қолади. Қолаверса, унинг устунлари ўн икки аср туриши ва икки юз миллион инсон яшаши ўрнига ҳар томони нураб, вайрон бўлиши ва гўё бу жойда ҳеч нарса бўлмагандек бўлиши керак эмасмиди?! Шунга кўра, биз ҳеч қачон Муҳаммадни мақсадига етиш йўлида ҳийла ва алдовларни ишлатган, подшоҳ ёки султонликни хоҳлаган ёки бошқа паст нарсаларга интилган ёлғончи ва сохтакор киши деб ҳисобламаймиз. У Зот олиб келган рисолат очиқ ҳақиқатдир. Унинг сўзлари эса рост сўздир. Муҳаммад ҳаргиз ёлғончи ҳам, тўқимачи ҳам эмас. Мана шу ҳар қандай ботилни йўқ қиладиган ва кофир қавмларнинг ҳужжатини синдирадиган ҳақиқатдир! Яна шу нарсани унутмаслигимиз керакки, у Зот ҳеч қачон бирор устоздан дарс олмаган ва бошқа бирор инсонга тақлид ҳам қилмаган. Бошқанинг мешидаги сувдан ҳовучлаб олмаган. У ўзига ўхшаган бошқа улуғ пайғамбарлар каби улуғ бўлган. Мен уларни қоп-қоронғу бўлган зулматли замонларда йўл бошлайдиган чироққа ўхшатаман. У Зотни ҳаёти давомида мустаҳкам фикрли, қарори тўғри, карамли, яхши, меҳрибон, тақволи, фозил, ҳур, жиддий, ихлосли ва шу билан бир қаторда, табиати енгил ва мулойим, очиқ юзли, мақтовли дўст, дилкаш, баъзида ҳазилкаш ва қувноқ бўлиши, умуман олганда, доим юзида чин қалбдан чиқадиган табассум балқиб турар эди. Баъзи инсонларнинг юзида ёлғон иши ва сўзи каби табассумининг ҳам ёлғонлиги кўриниб туради». Томас Карлил яна шундай дейди: «У Зот одил, нияти тўғри, ақли зийрак, кўнгли ғайратли, иқтидорли, гўё ҳар тунда ёнида порлоқ чироқ юргандай, нурга тўла ва фитрати улуғ киши бўлиб, бирор мактабда таълим олмаган ва бирор устоз уни тарбияламаган, у буларнинг барчасидан беҳожат эди. Тарафкаш насронийлар ва динсизлар:«Муҳаммад бу ишларнинг барчасини машҳур бўлиш ва мансабу султонлик орқали фахрланиш учун қилган», деб даъво қиладилар. Қасамки, ҳаргиз ундай эмас! Чўлу биёбонлардан чиққан, кўзлари чақнаб турадиган, улуғ, борлиғи раҳмат, яхшилик, ҳикмат ва фаросатдан иборат бўлган бу кишининг қалбида дунёвий истаклардан бошқа фикрлар ва раҳбарлик ва мансаб талабига тескари бўлган ниятлар бор эди. Қандай қилиб бундай бўлмасин? У Зотнинг нафси улуғ жим турувчи ва фақат ихлосли ва ғайрат ила ҳаракат қиладиган кишилардан эди. Бошқалар ёлғон ислоҳотларга рози бўлиб, ботил эътиборларга мувофиқ равишда ҳаракат қилаётганларини кузатиб турган вақтингизда Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам барча ўрганиб қолган ёлғонларга ўралишиш ва ботил ишларни пайдо қилувчига боғланиб қолишга рози бўлмаслигини кўрасиз! У Зот ўзининг улуғ нафси, бўлган ишлар ва келажакда бўладиган ишларнинг ҳақиқатини билиши билан тенгиз эди. Борлиқдаги сир у Зотнинг виқори, ташвишланиши, салобати, моҳирлиги орқали кўзларида кўриниб турар эди. У нарсани тўсиб қўядиган ортиқча ҳаракатлар йўқ эди. Гўё, ўша сирнинг ўзи: «Мана мен», деб тургандек эди. Бундай холислик илоҳий муқаддас маънодан холий бўлиши мумкин эмас. Агар бу киши гапирса, барча қулоқлар тинглайди, барча қалблар ўзига сингдириб олади ва бу сўзлардан бошқа барча сўзлар бекор бўлиб қолади. Демак, келинглар, Муҳаммад ёлғончи деб, гапирадиган золим кимсаларнинг тутган йўлидан юз ўгириб, уларга хайрихоҳлик билдиришни ор, аҳмоқлик, тентаклик ва сурбетлик деб ҳисоблайлик ва бу ишни ўзимизга уят деб билайлик! Мен Муҳаммадни табиати риё ва сохталикдан пок бўлгани учун яхши кўраман. У саҳродан чиққан, мустақил фикрга эга, нима гапирса, ўзининг сўзларини гапирадиган, ўзида бўлмаган нарсани даъво қилмайдиган, кибрланмайдиган ва хор бўлмаган киши эди. Ўзининг очиқ ва равшан, ҳурфикр сўзлари билан Румнинг қайсарлари, ажамларнинг кисроларига хитоб қилар ва уларни бу дунё ва охират ҳаётида нима қилиш лозим бўлса, ўша ишларга бошлар эди. У Зот нафсининг қадрини билар эди. Аъробийлар билан бўлган шиддатли жанглар у Зотнинг қувватлари қай даражада эканини кўрсатган воқеалардан холи эмас. Шунингдек, раҳмат, карам ва кечиримлиликдан ҳам холи эмас. У Зотнинг нури бутун борлиққа тарқалди, зиёси бутун дунёни қамраб олди ва шуъласи эса шимолдан тортиб жанубгача, машриқдан тортиб ғарбгача етиб борди. Ислом келганига бир аср бўлмай арабларнинг давлати шарқда ҳиндистонгача, ғарбда Андалусгача етиб борди. Ислом давлати бир неча аср ва замонларда куч ва қувват, ҳақ ва ҳидоят салобати, фазл ва мурувват нури билан ер шарининг ярмини ёритди». Ушбу сўзлар ғарблик насроний ёзувчининг Ислом динининг Пайғамбари борасида берган гувоҳлиги. Мазкур сўзлар ушбу ёзувчи Пайғамбар Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг шахсиятларини ёритишда инсоф қилгани, қаттиқ ажаблангани ва очиқ ҳолда таъсирланганига далолат қилади. Шунингдек, бу гувоҳлик Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг шамойиллари, хусусиятлари ва хулқ-атворларини васфлашда ҳаддан ошмаганимизга ҳам далолат қилади. Чунки биз ҳеч қандай шак ва таъвилни қабул қилмайдиган ҳақиқатлар ва ҳодисаларга таянганмиз!\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи\nвасалламнинг улуғликларидаги сирлар»\nкитоби асосида Раҳматуллоҳ\nАҳмаджон ўғли тайёрлади.


Жорий йилнинг 10 ноябрь куни Қорачой-Черкасияда Республика Қуръони карим мусобақаси ташкил этилди. Ушбу мусобақа натижаларига кўра аниқланган энг яхши қориларга Ҳаж йўлланмаси мукофот сифатида тақдим этилиши эълон қилинган эди.\nҚайд этилишча, мусобақанинг икки нафар ғолибига Ҳаж сафари йўлланмаси берилади. «Интерфакс» агентлигининг Қорачой-Черкасия мусулмонлари идорасига таяниб маълум қилишича, Республика мусобақасида 8 ёшдан 90 ёшгача бўлган иштирокчилар қатнашган.\nТурли ёш гуруҳлари ўртасида ташкил этилган мусобақада фахрли ўринларни эгаллаган ғолибларга пул мукофотлари тақдим этилган.\nДругие материалы в этой категории: « Буюк Британияда қорилар мусобақаси ўтказилади\tАфғонистон ҳукумати ИШИДнинг тор-мор этилганини маълум қилди »


Борат кислотасининг 3% спиртли эритмаси – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nБорат кислотасининг 3% спиртли эритмаси\nHome Йўриқномалар Борат кислотасининг 3% спиртли эритмаси\nҚЎЛЛАШ БЎЙИЧА ЙЎРҚНОМА\nSOLUTIO ACIDI BORICI SPIRITUOSA 3%\nПрепаратнинг савдо номи: Борат кислотасининг 3% спиртли эритмаси\nТаъсир этувчи модда (ХПН): борат кислотаси\nДори шакли: 3% ли спиртли эритма флаконларда\nБорат кислотаси – 30 г, 70% ли этил спирти 1 л гача.\nТаърифи: рангсиз тиниқ спирт ҳидли суюқлик.\nФармакотерапевтик гуруҳи: Антисептик ва дезинфекцияловчи воситалар.\nАТХ коди: D08AD\nАнтисептик таъсир кўрсатади.\nҚулок, бурун, томоқ ва тери касалликларида антисептик восита сифатида қўлланилади.\nСиртга қўлланади. Кунига 2-3 марта 3-5 томчидан кулоққа томизилади. Эритма билан шимдирилган турунда қулоқ супрасига киргизилади. Пиодермияда, экземада шикастланган жой 1-3 % ли эритма билан тозаланади.\nБорат кислотаси узоқ вақт қўлланилганда, буйрак фаолиятини бузилиши бўлганида ёки дозаси ошириб юборилганда ўткир ва сурункали токсик реакциялар (кўнгил айниши, қусиш, диарея, тошма, бош оғриши, онгни чалкашиши, тиришишлар, олигурия, шок) кузатилиши мумкин.\nБуйрак фаолияти бузилиши, болани эмизишдан олдин сут безларига ишлов бериш, хомиладорлик, препаратга юкори сезувчанлик, кичик ёшдаги болалар, шу жумладан янги туғилган чакалокларда қўллаш мумкин эмас. Препаратни танани катта юзаларига суриш мумкин эмас.\nПрепаратни болалар ололмайдиган жойда сақлансин ва уни яроқлилик муддати ўтгач ишлатилмасин.\n10, 20, 25, 50 мл дан флаконларда.\nОлдингисиБорат кислотаси 3% спиртли эритмаси01.05.2018\nБорат кислотасининг 5% ли суртмаси01.05.2018Кейингиси


Шуҳрат Ризаев. Ибтидо ва интиҳо - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Илм ва фанАдабиётШуҳрат Ризаев. Ибтидо ва интиҳо\nЧоп этилган 07.06.2019 24.05.2019 МуаллифZiyouz.uz\nҲеч чидаб бўлмаяпти… Кечагина бор одам бугун жисмонан йўқ. Гарчи борлигида кунда-шунда йўқлаб, росмана оқибат кўрсатаверган бўлмасак-да, борлиги, яшаётганлигининг ўзи кўнгилга таскин, тасалли эди. Энди эса йўқ, таскину тасаллига ҳам, ожиз бўлса-да, имкон қолмади.\nЖаноза куни сафар тадоригида эдик. Тонг саҳарлаб йўлга тушамиз деган мўлжалларни тумандек тарқатиб, совуқ хабар келди. Эшитдиму яқинларим ўлими ҳақидаги хабардан илк даъфада вужудимда пайдо бўладиган ларзавор ҳолат яна такрорланди. Ичимдан недир шувиллаб тўкилгандек бўлди. Дафъатан хабарнинг ўзиёқ эсанкиратдими, ҳарқалай йиғи келмади. Кўз ёшлар кейин, юз берган ҳодисанинг бор моҳияти аста-аста идрок этила бошлагач келди. Устига-устак жанозани ўтказиб, майитни қабрга қўйгач, сафар йўлига тушиб кетар эканмиз, ҳайдовчи йигит атай қилгандек, машҳур ҳофиз ижросидаги “Ўзбегим”, “Инсон ўзинг” қўшиқларини магнитофонда қўйиб юборди… – мана энди қалбдаги мунг вулқондек отилиб фарёдга айланди, чекка-чеккада кўзларни, юзларни буриб, яшириб тўкилаётган унсиз кўз ёшлар, уввос пўртанасига эврилиб, қуйилиб-қуйилиб келди. Юракни мислсиз азоб, алам, йўқотиш, йўқсизлик изтироби тамомила эгаллади. Ҳа, … сира чидаб бўлмаяпти… Айниқса, “Ўзбегим”нинг илк сатри – “Тарихингдир минг асрлар ичра пинҳон” сўзлари оҳанг билан қуйилганида тоқат қолмади…\nЁ Худоё, на отанг, на аканг, биродаринг, на-да бир қондош-қариндошинг бўлмаган, ўттиз бир миллионлик ватандошларинг орасида бири бўлган инсоннинг вафоти шунчалар ҳам мусибатли кечадими одам қалбида? Оллоҳ…, Оллоҳ…, сабр бер, собир эт биз бандаларингни!\nАлҳазар…, алҳазар…, нега, нега энди қоним, қондошим, қариндошим бўлмасин бу зот?! Кўзим усти қошим билан қабоғим орасидаги бир азизим, яқиним-яқинлардан яқиним, дилимдаги туйғум, томирдаги қоним эди-ку, ахир!… Юртдошларим қатори каминага ҳам Ватанни севишни, миллатга хизмат қилишни ўргатган, эл ору номуси ва виждони, демакки менинг, унинг – бизнинг маънавий падарларимиздан эди-ку бу улуғ зот. У мен ва мен каби не-не ватандошларига фуқаролик сабоқларини бериб ўтди бир умр. Ҳа, шундай чўнг сабоқларки, уни сўз билан айтиб, адоғига етиш қийин.\nЭркин Воҳидов… – энди бу ном “раҳматли”, “марҳум”, “гўринг нурга тўлгур”, “жойинг жаннатларда бўлгур” деган сифатлашлар, дуолар билан таърифланиб, ёд этилиб, ўтган замоннинг “эди” феъли билан тилга олинади. Умр деган Одаматодан келаётган кўҳна неъматнинг бори бисоти, хулоса – якуни шу – хотира, хотира, хотира…!\nМен ўзи қачон танигандим Эркин акани? Биздан бир кўча наридаги 22-ўрта мактабда Эркин Воҳидов ўқиган, деган ифтихорга тўлиқ маълумотни кимдир айтганида иккинчи синф боласи – менинг қулоғимга ўша ном илк бор эшитилганмиди?! Ёки холамнинг ўғли Фазлиддин акам уйланганида “Сузик ота” маҳалласида “ижарада яшаб турган бўйдор қотма студент йигит рубоб кўтариб чиқиб, тўйда илк бор “Ўзбегим”ни айтганида Эркин Воҳидов номи такрор хотирам бисотига кирганмиди?! Балки булар илк хабар – маълумотдир. Аммо дастлаб идроклаш даражасида ҳис қилганим 1969 йил Шоҳиста опамнинг тўйида Тахтапулдаги ҳовлида ош берганимизда ҳофиз Умар Отаев асосий меҳмонлар оқими келиб-кетиб, ўзимиз-хассакашлар қолганда уларга “Ўзбегим”ни ўз талқин-ижросида айтиб берганида рўй берганди, чамамда. Ҳа, ҳа, шунда. Эски тошкентликлар “Ўзбегим”ни илк бор қўшиқ қилиб айтган ким эди, деган баҳслар кетганда, марҳум Умар Отаевни тилга олиб, бу ҳофизнинг кейинги тақдирида “Ўзбегим”нинг таъсири бўлганини нақл-ривоят қилиб юргувчи эдилар, одатда. Демак, Эркин Воҳидов номини эшитганимга ярим аср, машҳури олам – фахриясини идрок эта бошлаганимга қарийб эллик йиллар бўпти… Ҳа, Эркин ака маънан қариндошимга айланиб борганига ярим аср – эллик йил бўлибди! Бир инсонга боғланиб, меҳр қўйиб, битиклари кўнгил бисотингга айланиб кетмоғи учун керагидан мўлроқ муддат бу. Орий ҳақ…, дарҳақиқат, шундай!\n“Сўз латофати” эълон қилингач, “Китоб дунёси” газетасида тилимиз тақдирига бефарқ бўлмаган зиёлиларимиз орасида яхши маънода “шов-шув” кўтарилди. Кўп ўтмай бир турк тилшунос фан доктори, яна бир-икки ой ўтиб андижонлик забардаст тилшунос, профессор Абдуҳамид Нурмоновнинг муносабатлари матбуотда эълон қилинди. Бирлари халқаро, иккинчилари ўз мамлакатимиз доирасида “Сўз латофати”га жиддий илмий-оммабоп йўсинда деярли бир хил таъриф бердилар. Яъни, туркий тил, жумладан, ўзбек тили қадри-қиммати, бойлиги ва аҳамиятига ҳар беш юз йилда алоҳида эътибор билан ёндашиб, туркий оламнинг энг нуфузли зотлари том маънода халқ маънавий хотирасига муҳрлангучи илмийлик ва оммабоплик муштараклигида чўнг бир рисолалар яратиб қолдирган эканлар. Х асрда Маҳмуд Кошғарий “Девону луғотит-турк”, XV асрда ҳазрат Алишер Навоий “Муҳокамат ул-луғатайн”, XXI аср аввалида Эркин Воҳидов “Сўз латофати” номлари билан. Бошқа тафсилотларига берилмай, биргина беш юз йил, беш асрлик рақамлар муқоясасини мушоҳада этсак, демак, Эркин Воҳидов салафлари асарлари ҳар беш юз йилда жамиятда эҳтиёж пайдо бўлиб, ғайбнинг инояти билан туркий тилимиз қадру қиммати, бойлигу даражоти ҳақида чўнг бир рисола ўлароқ яратилаётган экан, билфараз замондош шоиримиз, мутафаккиримиз рисоласи ҳам беш асрга хизмат қилар экан-да, иншооллоҳ. Бинобарин, Эркин аканинг “Сўз латофати” камида беш юз йил яшамоғига ишонгинг келади. Модомики, Оллоҳ берган истеъдоди назм – шеърият бўлган зотнинг кичик бир рисола – тафаккур маҳсуллари беш асрга етгулик экан, ижодининг гултожи бўлмиш шеърияти, бадиий сўзининг умри қанча бўлар экан? Ҳойнаҳой, беш юзни ўнга, юзга… кўпайтириб, ҳатто шахд этиб, ўзбек бор экан, у тургунча туради, яшайди, дея баралла айтсак, муболағага йўйилмас, иншооллоҳ. Ҳеч бўлмаса, шундай фараз, тахмин қилмоққа, энтикиб, орзулаб, ўзимизча башорат қилмоққа жилла қурса камина фақирнинг ҳаққим бордир?!\nБу кунлардан уч йилча аввал Эркин ака билан ҳукумат касалхонасида бир пайтда даволаниб қолдик. Муолажаларгача тонгда бир қур, кейин оқшом пайти касалхонани бор бўйи уч-тўрт айланамиз. Эҳ-ҳа… Бу суҳбатлар… ажиб дилдорликлар..! Ҳазрат Навоий сатри ё байти билан бошланиб, шу алфоз тугайди. Ҳар сафар устоз бир фикрни бот-бот такрорлайдилар: “Ҳазрат бу дунёнинг одами эмас. Бу битиклар одам боласининг қўлидан келмайди”. Сўнгсиз ҳайрат ва чексиз ошуфталикнинг иқрорлари эди бу сўзлар. Бандаи ожиз, ғийбатнамо бирор гап аралашиб қолса, дарҳол яна шеър, бадиият оламига шоти тикланар, шу арзимас умрга майда-чуйда гаплар не керак, Яратганнинг мўъжизаларига боқсангиз-чи, дея бирор гул, дарахт ва яна недир наботот оламига дохил яратиқлардан баҳонаи сабаб сўйлаб кетар, суҳбатдош эътиборини нуқул ўзи каби юксак материяларга тортишга уринарди. Мустақиллик йилларининг синовларидан, унинг нақадар тансиқ неъмат ўлароқ кутилгани, орзуланганию ҳамма ҳам кўп-да билавермайдиган ўта нозик дипломатик “ўйин”лар, “протокол” деб аталувчи сарой тартиботлари, шу тартиботлар ичра юртимиз раҳнамосининг не-не мураккаб вазиятларда ғурур ва шараф билан мамлакатимиз мавқеини пойдор этгани, нуфузини оширгани борасида вазмин, мушоҳадакорлик билан ҳикоя қилардилар. Шундай дамларда ижикилаб, керак-нокерак саволлар бераверсак, “Хирад аҳли ростдин ўзгани демас, Вале ҳар рост ҳам дегулик эмас”, дея Ҳазрат байти билан бесабр ҳовуримизга мулоҳаза сувини сепиб қўярдилар. Танбаллик қилиб, қоғозга солиб қўймаганимиз ўша дилкаш лаҳзалар нақадар тотли ва фараҳли эди… Гапу гаштак, турли издиҳомлардаги ўшандай файзиёб суҳбатлар-чи? Эҳ-ҳе, нафақат камина, ўша доираларда иштирок этиб қолган яна қанча қалам аҳли ўз вақтида қоғозга тушмаган хотиралар учун ҳозир армон қилаётгандир. Фурсати етар, келгусида хотиралар ёзилар. Камина ҳам Эркин аканинг сўнгги бир йилдаги умргузаронликларига доир бир-икки хотираларни қоғозга тушириб, улар ҳақидаги “Замондошлар нигоҳи” китобига бердим. Қўлёзма ҳолида ўқибдилар, ўзлари ва ўғил-қиз, жами оилалари номидан миннатдорлик билдирдилар. Мана ўша битиклар.\nУстоз Эркин Воҳидов ҳақида сўз айтиш уларни билган, таниган, бинобарин, том маънодаги мухлисига айланган одам учун ўта масъулиятли ишдир. Чунки аллақачонлар миллатнинг фахри-ғурури бўлиб, ҳаётлигидаёқ афсонаваш таърифларга кўмилган инсон ҳақида гапириш оддий юмуш эмас. Шу боис, қўрқа-қўрқа қўлимга қалам олиб, қандай таъриф берсам ўзгаларникидан фарқли, янги фикр айта оламан деб, бир неча ҳафтадан бери уриниб-суриниб ётибман… қани бирор осмоний тавсифу оҳорли калом келса. Хаёлларимга қанот, туртки берармикан деб бот-бот китобларини варақлайман. Суйдигим – 2006 йили 70 йилликларига ўзлари саралаб тайёрлаган “Ўзбегим” тўплами қўлимда.\n“Азиз ва муҳтарам Шуҳратилла Ризаевга юксак эҳтиром, самимий меҳр ва миннатдорлик туйғулари ила муаллифдан. Эркин Воҳидов 28 декабр, 2006 йил”.\nАна шу дастхат билан қирмизи муқовалик “Ўзбегим” тўпламини Эркин ака таваллуд саналари нишонланган кунларда туҳфа этган эдилар.\nГап шундаки, Юртбошимизнинг кўрсатмалари билан шу кезлар Эркин Воҳидов юбилейини ўтказиш бўйича тадбирлар белгиланиб, Вазирлар Маҳкамасининг баённомаси қабул қилинди. Республика бўйлаб бу қутлуғ санани нишонлаш, якунида Миллий театр биносида тантанали кеча ўтказиш режалаштирилди. Камина шу ишларга жалб этилиб, якуний кеча билан боғлиқ масалаларга масъул эдим. Табиийки, юбиляр билан кечани ўтказиш, сўзга чиқувчилар, концерт дастури каби қатор масалаларда масҳатлашиб олиш учун тез-тез учрашиб туришга тўғри келди. Ҳар сафар кўришганимизда Устозни биринчи гаплари шу бўларди: “Нима бўлса ҳам камтарона бўлсин. Ортиқча дабдаба, шарафлашлар сира керакмас. Шуҳратжон, билсангиз менинг илк шеърим камтарлик ҳақида бўлган:\nПиёлани инсон шунинг – чун\nЎпар доим пешонасидан.”\nШу сатрларни ўқиб, қайта-қайта таъкидлаб, таомил бўйича аёллари билан саҳнада ясланиб ўтириб, қутловлар қабул қилишни, тўнвозлик, совға-саломлар тақдим этиш каби ҳолатларни кескин рад этдилар. “Абдуллажон (Орипов) – уюшмамиз раиси, лозим топсалар, икки оғиз сўз айтиб бошлаб берсалар, Иброҳимжонми (Ғафуров) ёки Умарали ака (Норматов) 5-10 дақиқалик олимона чиқиш қилсалар бас, у ёғига гўзал қўшиқлар, рақслардан иборат концерт дастури бўлса, одамлар маза қилиб тинглаб, томоша қилиб ҳузурлансалар, шу кифоя. Бундан бошқасини қўйинглар… ”\nЮбилейдан юбилейгача яшайдиган адиблар бор. Қилган-қилмаган ишлари учун алёрлар эшитиб, саҳнада ялпайиб ўтиришни, раққосаю хонандалар таъзим қилиб, ҳурмат бажо этишларига янада ҳаволаниб, залдаги дўст-душманларига кибрланиб қараб қўйишни хуш кўрадиган ва бу машғулотнинг обдон ҳадисини олган кимсалар бор. Бошлаб, вилоятларга бориб, “ўлпон” йиғиб келиб, туман ё вилоят ҳокимларидан бир нималар ундириб, сўнгра пойтахтда асъасаю дабдаба уюштиришга одатланган “учар” ёзғувчилар улар. Қарангки, ўзбекнинг буюк замондош шоири ҳар қандай дабдабага қарши бориб, ҳатто саҳнага чиқишдан ҳам тортиниб турса. Яна бунга азбаройи мамлакат раҳбарининг кўрсатмаси бўлгани учун розилик бериб, шунда ҳам камтарона тадбир ўтказилишини уқдириб, талаб қилса…\n“Ўзбегим” тўплами, юқорида қайд этганимиздек, Эркин Воҳидов етмиш ёшига қадар эълон қилган шеърларининг энг саралари жамланган табаррук, устоз Шайхзода таъбирича “нуроний ҳосил” хирмони. Бирор саҳифасини қолдириб ўқиб бўлмайди. Ҳаётларининг бу каби донишга тўлган нуроний паллаларида Ойбек домла “Қуёшли қалам”, Миртемир “Излаганим” тўпламларини ўз қўлларию қалб қўри билан битта-битта ажратиб тартиблаган эдилар. Булар мухлисларига ўзига хос ҳисоботлари, ҳатто васиятларидек эди гўё. Эркин ака буни очиқ эътироф этиб, китобни “қалб сарҳисоби” деб номлагани қуйидаги сатрлар билан бошлайди:\nЭй сен, латиф дўст, бу сенга\nБалки китоб эмас, умру\nҚалб сарҳисоби – бу ўтган йилларнинг оддий солномаси эмас. Ёки қилинган ишларнинг мазмун – салмоғини кўрсатиш, умр кечмишларини қайд этиб хулоса ясаш, жўяли фалсафа, керак ибрат айтиш эмас. Бу фаною бақо нисбатларини англаб, келмакдин мурод неку, кетмакдин муддао не, тириклик, ҳаёт аталмиш манзил-масканнинг икки эшиги оралиғида “Сен ким эдинг, ким бўлдинг, эй дил” деган сўроқларига изтироб ила жавоб изламоқдир.\nБир шаҳр номи Ибтидо,\nБир шаҳр Интиҳо.\nЖонимда икки шаҳр аро,\nШу йил 2015 йил 22 сентябрь куни устознинг солиҳ фарзандлари Хуршидбек ўғлини уйлади. Тўй оқшоми ва ниҳоят бир неча ой сиртдан ҳолу аҳвол сўраб юришликлардан сўнг, шукурки, Эркин акани юзма-юз кўриб, зиёрат қилиш имконияти туғилди. Олдиларига яқинлашар эканман, ўша “икки шаҳр оралиғидаги йўл изтироби”ни кўрган, туйгандек бўлдим. Устоз билан давраларда, авваллар мунтазам, кейинроқ бироз бетобланганлари боис, унда-бунда имкон қадар кўришиб турамиз. Ҳамиша бир хил – тетик, мулозаматли, озода, зиёли нигоҳ, салобат ва шаҳдда кўриб кўникиб қолган эканманми, бу сафар жуссалари бироз чоғроқ, ранг қиёфаларида сурункали муолажаларининг асорати ифода топган эди. Ҳа, бу ўша Ибтидо ва Интиҳо отлиқ шаҳарлар орасида босиб ўтилган йўлларнинг изтироби эди. Назаримда, шоир етмиш ёшида эмас, энди – орада қарийб ўн йил ўтиб – саксон арафасида йўл азобларининг захмини юзага чиқаргандек туюлди. Елкаларидан қучиб, тавоф этарканман, қалбимдаги титроқ, фикратимдаги мунг дилтанг аҳволга солди мени, беихтиёр кўз қароқларим йилтиллади. Шу кайфиятда тўйхона тўридаги чеккароқ зиёфат дастурхонига бориб ўлтирдигу, ҳамма жим, барчанинг нигоҳи гоҳ ошкора, гоҳ зимдан устозда. Тўйхона бўйлаб эса шовқин-сурон, келин-куёв ташрифи арафасидаги куй, рақс, қўшиқлар. Ёнгинамда машҳури замон созанда, бастакор Абдуҳошим Исмоилов. Барака топгур, не бир ҳунар кўрсатиб даврадаги ҳузунни кўтарсам дейди. Бахтимизга Зулайҳо (Бойхонова)нинг устоз ғазали билан айтадигани шўх-шаън “Бир қадам” қўшиғи янграб қолди:\nЙўл, дилоро бир қадам,\nАбдуҳошим ака, одатдагидек, ўзи яратган оҳангдан сархушланиб, ўлтирган ерида беихтиёр қўлларини ўйнатиб, муқом қила бошлади. Қаршисидаги Эркин ака ҳам ўлтирган жойларида бу ҳаракатга жўр бўлдилар. Ва созанда акамизнинг қистови билан ўринларидан туриб, тик турганча, завқланиб қўлларини рақсга мувофиқладилар. Шу тоб ёнимиздаги аёллар ўтирган столдан аёллари Гулчеҳра опа завжларининг руҳияти енгиллашиб, завқланаётганларидан завқланиб, улар ҳам бир жойда турганча ўйнаб бердилар. Қўл ҳаракатлари асносида Эркин акага бори миннатдорликларини изҳор этиб, гўзал ишоралар қилдиларки, бу ҳам завқли шукроналик…, ҳам не бир тараддуд шавқидек эди гўё… Ҳа, гарчи бу ўринда “шавқ” тушунчаси ғалат туюлса-да, айни дамда камина англаган ҳолат-дақиқалар шундай эди. Эркин ака шу тобда ҳам беназир эди. Ўз борлиги-ҳолатидан даврага чўкаётган маҳзунликни ҳис этиб, қулай имконият туғилиши билан ўзига ҳар қанча оғир келса-да, атрофидагиларга росмана тўй-тантана кайфиятини бағишлади, атрофни гулгун этди. Гулчеҳра келинойидан тортиб Хуршидбеку қизлари, келинлар, қариндош уруғ-яқинлар, дўст-ёрон барча енгил тортиб, улкан издиҳомга сингиб кетди.\nҲозир, орада ўн-ўн беш кун ўтиб, шуларни ўйласам, устоз Эркин Воҳидов наинки оиласи, дўст-яқинлари, балки бари миллатни қарийб олтмиш йилдан бери шу йўсин уйғотиб, жонлантириб, шавқлантириб келаётган экан, гарчи бу ўзига чандон оғир, дардли, изтиробли бўлса ҳам…\n…Жаноза ўқилишидан олдин видолашув сўзлари айтилди. Юртбошимиз шоир оиласи ва биз – барча муҳибу мухлисларга таскин-таъзия йўллаб, Эркин акани юксак сифатлар билан таърифлаб, ёд этибдилар. Издиҳомнинг барча иштирокчилари қалбида акс-садо берган бу таърифлардан тўлқинланиб муфтий ҳазратлари “Азизлар, замонамиз Навоийсини дорул бақога кузатаяпмиз, дуога қўл очайлик” деганида жамоа яна бир қалқди, дийдалар яна юмшаб, кўзларга ёш келди…\nХаёлан устозни Ҳазрат хузурларига кириб бораётгандек тасаввур этдим. Не дердилар, агар шундай имкон яралса? Сиз бани башар дунёсида ўткарган бори 60 йиллик умрингизни лаҳзаю дақиқаларигача тўлиқ нисор айлаган халқингиз бугун Ўзбекистон деган ҳур мамлакатда ўттиз бир миллиондан ортиқ – эл бўлиб, миллат бўлиб, сиз бошга кўтарган, ўлмас битикларингиз билан бот-бот тасдиқ этган ўзбек тилида сўйлашиб, улуғ шоирига миннатдорлик розини айтиб юрибди дермидингиз?! Недандир куйиниб, недандир суйиниб, гоҳо бор, гоҳо душвор ташбеҳу тамсиллардан тоб олиб, дунёйи бебақонинг чаманзорларида чаҳ-чаҳлаб даврон сураяпти дея муждалар етказармидингиз… Билоиштибоҳ, бандалик боис, барчамиз учун тазарру, истиғфорлар айтиб рози дил қилармидингиз?!\nУстоз, бугун бор миллат, мамлакатимиз халқи Сизни арши аълоларга узатаркан, охиратингиз обод, руҳингиз шод бўлмоғини қалбдан истаб видолашади. Зеро Сиз-да Ҳазрат бобомиз каби умрингизни шу ўзбек деб аталган эл, юрт, миллатга бахшида этиб ўтдингиз. Номингиз, ҳассос сўз ва ҳароратли оташ шеърларингиз ҳар биримиз билан бирга яшайди. Билҳақ, мудом ўзбек бор экан, Эркин Воҳидов номи-да бор бўлади!\n← Аввалги Аввалги Ғаройиб олам (жониворлар ҳақида қиссалар, ҳикоялар)\nКейинги → Кейинги: Али Қушчи (видео)


Қониқарли баҳо олган бюджет талабалари контракт тизимига ўтказилиши мумкин - 12.11.2015, Sputnik Ўзбекистон\nҚониқарли баҳо олган бюджет талабалари контракт тизимига ўтказилиши мумкин\nЎқув йили натижасида 55 - 70 балл тўплаган бюджет талабалари контракт тизимига ўтказилиши мумкин. 12.11.2015, Sputnik Ўзбекистон\n18:21 12.11.2015 (янгиланди: 21:20 12.11.2015)\nЎқув йили натижасида 55 - 70 балл тўплаган бюджет талабалари контракт тизимига ўтказилиши мумкин.\nТОШКЕНТ, 12 ноя — Sputnik. Давлат гранти асосида таълим олаётган талабанинг баҳолари паст бўлса, у контракт-тўлов тизимига ўтказилади. Ушбу қоида 2016 йилга қабул қилинган бюджет йўриқномасида таъкидлаб ўтилган.\nЎқув йили натижаларига кўра, талабанинг баҳолари “қониқарли” даражада бўлса, яъни 100 баллик тизим бўйича 55 дан 70 баллгача бўлса, ушбу талаба келаси ўқув йилида мазкур ОТМнинг тўлов контракт тизимига ўтказилади.\nАкадемик қарздорлик ёки ички қонун-қоидаларни бузганлиги учун талабалар сафидан чиқарилганда, талаба унинг ўқиши учун сарфланган давлат маблағини қайтаришга мажбур бўлади.\nУшбу чоралар давлат бюджетидан оқилона фойдаланиш ва талабаларнинг яхши билим олишига қўшимча туртки сифатида амалга оширилмоқда. Қонун 2016 ўқув йилдан бошлаб амалга киради. Талаба ва ОТМ орасида тузиладиган шартномада ушбу ҳолатлатлар аниқ белгиланган бўлади.\nҲозирги кунда Ўзбекистонда билим олаётган талабаларнинг 30% давлат гранти асосида ўқийди.


21 ноябрь куни UMS уяли алоқа оператори устав капиталидаги давлат улуши 100 фоиз «Рақамли ишонч» жамғармасига топширилиши ҳамда халқаро телекоммуникация тармоқларига тўғридан-тўғри уланиш ҳуқуқига эга бўлгани (унинг бошқа рақобатчиларида бундай ҳуқуқ йўқ) маълум қилинди. Spot.uz Beeline Uzbekistan бош директори Дмитрий Шуковнинг шу янгиликка муносабатини келтирди.\nРақамли экотизим давлат компанияларининг бошини силаш билан эмас, бозор ва кескин рақобат муҳитида пайдо бўлади.\nЎзбекистон президенти ўтган йилнинг декабрида 2018 йилни Фаол тадбиркорлик, инновацион ғоялар ва технологияларни қўллаб-қувватлаш йили деб эълон қилганида, биз - Beeline компаниясидагилар АКТ соҳасида технологик ва асосийси, бошқарувда силжиш бўлади, деган умидда эдик.\nЎшандаёқ 1999 йилда қабул қилинган «Телекоммуникациялар тўғисида»ги қонун бошқа норматив ҳужжатлар билан бирга эскиргани, давлат раҳбарининг ташаббуси эса қонунчилик базаси ва амалиётини зудлик билан ва тубдан яхшилаш учун тарихий имконият бўлиши барчага аён бўлганди.\nАфсуски, бугун, орадан бир йил ўтгач, афтидан, бу имконият бой берилди, дейиш мумкин.\nГап ҳаттоки тўртта мобиль алоқа операторидан иккитаси давлатга тегишли бўлган (UMS ва Uzmobile) ғаройиб бозор тузилмаси ҳақида ҳам эмас. Бу борада саволлар йўқ, зеро бу тасодифлар тўқнашуви натижасида юзага келган.\nАммо регуляторнинг йилдан-йилга давлат операторларига солиқ тўловчилар ва хусусий операторлар ҳисобидан имтиёз ва устунликлар бериши тушунмовчилик уйғотади.\nБутун дунёда давлат корхоналари, айниқса, сервис соҳасида, кўпинча паст самарали бўлиши ҳеч кимга сир эмас: улар тенг шароитларда озгина натижага эришиш учун кўп ресурс сарфлайди.\nСаноқсиз имтиёзлардан фойдаланган Uzmobile ўтган тўрт йил ичида қандай натижага эришгани ҳақида гапириб ўтирмасак ҳам бир саволни бермасликнинг иложи йўқ: «Ғарб инвесторининг муваффақиятли бизнесига ҳам зарар етказиш шунчалик зарурми?»\nБиргина ўтган йил давомида телекоммуникация ва антимонопол регуляторлар қўллаб-қувватлаши остида Beeline радиочастота спектрларининг катта қисми ва интерконнект ноллаштирилганидан тушган 100 млрд сўмдан ортиқ тушум рақобатчилар фойдасига олиб қўйилди.\nБу Beeline кўпроқ абонентларга хизмат кўрсатаётган ва частота ресурсларини самаралироқ утилизация қилаётган бир пайтда юз берди.\nҲаттоки, Халқаро электр алоқаси иттифоқида ҳам тушунмовчилик уйғотган гўёки «ухлаётган узатгичлар» учун Давлат алоқа инспекцияси томонидан қўйилган кўп миллиардлик жарималар ҳақида-ку эслашни ҳам истамайман.\nШуниси аниқки, бундай йирик миқдордаги жарималар давлат операторларига эмас, балки фақат хусусий операторларга солинган.\nШу билан бирга, бизга турли инстанциялар тармоқни ривожлантириш учун инвестицияларни оширишни тавсия қилиб келишади. Биз бунга эътироз билдирмаймиз, аксинча, соҳа ривожланишига янги туртки берадиган ечимларни таклиф қиламиз.\nТашқи интернет-каналларга чиқишни демонополизация қилиш ғоясини камида бир ярим йил мобайнида айнан Beeline илгари сурганди. Ва 2020 йилдан халқаро тармоқларга чиқиш ҳуқуқи барча иштирокчиларга берилиши ҳақидаги хабар бизда бу йўналишда олдинга силжиш бўлишига умид уйғотганди.\nАммо UMS қатор имтиёзлар билан беғараз асосда «Рақамли ишонч» жамғармасига топширилиши юмшоқ қилиб айтганда, хавотир уйғотади (UMS 2021 йил 1 декабрга қадар муддатга телекоммуникация соҳасида фаолиятни амалга оширишга лицензия бериш учун давлат божи, радиочастоталар спектридан фойдаланиш учун тўлов, шунингдек, радиоэлектрон воситалардан фойдаланиш учун эксплуатация йиғими тўлашдан озод этилган.\nБу рақамли иқтисодиётни жадал ривожлантириш учун шарт-шароитлар яратиш мақсадида қилингани айтилган. Аммо нима учундир бундан тўрт йил аввал Uzmobile’га тақдим этилган худди мана шу имтиёзлар кутилган натижа бермагани ҳақида айтилмайди. Нега илгари иш бермаган усул бу сафар самара беради деб тахмин қилинмоқда?\nМиллий телекоммуникация тарихида фойдаланувчилар интернет тезлиги ва сифати борасида ҳали ҳеч қачон Инновацион ғоялар ва технологиялар йилида бўлганичалик норози бўлишмаганди, десам адашмаган бўламан.\nБу — факт, бунга колл-марказимизга ҳар соатда келиб тушаётган мурожаатлар асосида ишонч ҳосил қилмоқдамиз: одамлар нима учун бутун дунёдагилар YouTube ва Facebook хизматларидан бемалол фойдаланишаётганида, Ўзбекистонда бунинг учун VPN ўрнатиш кераклигини тушунишмаяпти.\nВа UMS ва Uzmobile’га зудлик билан устунликлар тақдим этиш барчани қутқаришига бизни ишонтиришмоқчими? Хўш, фақат шундагина 2021 йилга келиб Ўзбекистонда рақамли иқтисодиёт шаклланиб қоладими?\nАфсус билан айтиши мумкин: шаклланмайди. Чунки рақамли экотизим давлат компанияларининг бошини силаш билан эмас, бозор ва кескин рақобат муҳитида пайдо бўлади.\nДавлат корхоналари учун имтиёзлар хорижлик инвесторлар учун жуда ёмон бўғин ҳисобланади, бу имтиёзлар хусусий сектор ҳисобига берилиши эса халқаро капитални очиқчасига синдиради.\nUMS’нинг радиочастота спектридан самарасиз фойдаланганлик учун тўловдан озод этилиши худди шу тўловнинг хусусий операторлар учун ошишига олиб келиши мумкин – давлат бюджети зарар кўрмаслиги керак ахир.\nАммо парадокс шундаки, АКТ фақат бозор шароитидагина ривожланиши мумкинлиги англаб етилмагунича технологик ривожланиш йиллари бой берилгани учун айнан бюджет у ёки бу тарзда катта зарар кўради. АКТ соҳасининг ривожланишидан фойда кўрувчилар эса абонентлар ва иқтисодиёт ҳисобланади.\nДавлат компанияларига имтиёзлар бериш ҳақидаги қарор бекор қилинади деган фикрдаманми? Йўқ.\nАммо биз Beeline’га ҳам халқаро телекоммуникациялар тармоғига тўғридан-тўғри чиқиш ҳуқуқи берилишидан умидвормиз. Имтиёзларсиз бўлса ҳам — бизга имтиёзнинг кераги йўқ, биз самарали ишлашга ўрганиб қолганмиз ва ҳеч қачон ҳеч қандай имтиёз олмаганмиз.\nАммо ташқи каналларга чиқишда тенг шароитларга эга бўлиш абонентларимизнинг - республиканинг Beeline’га ишонадиган 9,5 млн нафар фуқаролари ҳаёт сифатини яхшилашимиз учун зарур.\nBeeline Uzbekistan раҳбари: биз қадр-қийматни қоғоздаги рақамларга эмас, балки абонентларнинг эҳтиёжларига қараб яратамиз\nBeeline Uzbekistan ва «Жет Инфотизимлари» ўртасида комплексли аутсорсинг соҳасида узоқ муддатли ҳамкорлик йўлга қўйилди\nBeeline Uzbekistan лимитдан ташқари трафик нархини пасайтирди


Энг оммабоп 10 смартфон (23-ҳафта) - Terabayt.Uz\nЭнг оммабоп 10 смартфон (23-ҳафта)\nОртда қолган йигирма учинчи ҳафтада энг оммабоп смартфонлар рўйхатида кўп ўзгариш содир бўлиш, рейтингимизга бешта янги қурилма келиб қўшилди.\nSamsung Galaxy A51'га бўлган қизиқиш ортиб, смартфон биринчи ўринга кўтарилди. Xiaomi Redmi Note 9S ҳам бир поғона юқорилаб, фахрли иккинчи ўринни банд этди. Бронза медалимиз эса Xiaomi Redmi Note 8 Pro'га насиб қилди.\nТўртинчи ва бешинчи ўринларга ҳам Xiaomi ўз смартфонлари номини ёздириб қўйди — Note 8 ва Note 9 Pro, мос равишда. Янги vivo X50 Pro+ га эса олтинчи ўрин насиб қилган бўлса, Galaxy A71 рўйхатимизга қайтиб, еттинчи ўринни банд қилди.\nXiaomi Mi Note 10 Lite ҳам қайта қўшилди — саккизинчи ўрин. Apple iPhone SE (2020) эса кетма-кет тўртинчи марта тўққизинчи поғонани ҳеч кимга бермади.\nБу галги рўйхатимизни Galaxy M31 якунлаб берди.\nХатчўпимизни олиб ҳисобласак, йигирма учинчи ҳафтадаги топ 10 рўйхатимиз таркиби борасида қуйидаги хулосага келдик: Xiaomi'нинг бешта, Samsung'нинг учта, vivo'нинг битта ва Apple'нинг битта смартфони чартимиздан ўрин эгаллади.\nҲозирги рейтинги: 1/Ўтган ҳафтадаги рейтинги: 4\nҲозирги рейтинги: 6/Ўтган ҳафтадаги рейтинги:Топ ўнталикка кирмаган\nЎҚИНГ: Энг оммабоп 10 смартфон (22-ҳафта)


Исроил самолётлари Сурия армияси марраларини ўққа тутди\n20:05 / 30.06.2017 8705\nИсроил ҳарбий-ҳаво кучлари Сурия армиясининг Голан тепаликларидаги позицияларига зарба берди. Бу ҳақда 30 июнда Haaretz нашри маълум қилди.\nҲужум оқибатида миномёт йўқ қилинган. Исроил авиациясининг ҳужуми 30 июнда бу ҳудуд Сурия томондан тасодифан артиллериядан ўққа тутилганига жавоб бўлган. Исроил томондан назорат қилинувчи ҳудудда ҳеч ким жабр кўрмаган.\nБу ҳодиса охирги ҳафтада тўртинчи шундай ҳодиса бўлмоқда. 27 июнда Исроил авиацияси мамлакат ҳудудининг ўққа тутилишига жавобан ХАМАС гуруҳининг Ғазо секторидаги иккита объектига зарба берган. Яна шундай воқеа 25 июнда юз берган.\nГолан тепаликлари ярим асрдан бери Исроил томондан назорат қилиниб келинади, у Яқин Шарқдаги кўплаб баҳсли ҳудудлардан бири ҳисобланади. Бу ҳудуд 1944 йилдан 1967 йилгача Сурияга тегишли бўлган, бироқ Олти кунлик уруш давомида уни Исроил босиб олган ва кейинроқ ўзига қўшиб олган. БМТ Хавфсизлик кенгаши буни ноқонуний деб тан олган. Исроил каби Сурия Голан тепаликларини ўз ҳудудининг бир қисми деб ҳисоблайди.


Трамп президент бўлса, Қримни Россияники деб тан олиши мумкинлигини айтди\n08:54 / 28.07.2016\nАҚШ президенти лавозимига номзод Дональд Трамп сайловларда ғолиб бўлса, Қримни Россиянинг бир қисми эканлигини тан олиш ва санкцияларни бекор қилиш масаласини қайта кўриб чиқишга тайёрлигини маълум қилди. Миллиардер бу ҳақда 27 июлда Флоридадаги матбуот анжуманда айтиб ўтди, деб хабар бермоқда Politico нашри.\nБундан ташқари, Трамп агар президент бўлса, Вашингтон ва Москва муносабатлари яхшиланиши, "чунки улар ҳозирдагидан ёмонроқ бўлиши мумкинмаслигини" айтди.\nАҚШнинг собиқ давлат котиби Мадлен Олбрайт Трампнинг президент этиб сайланиши Россия президенти Владимир Путинга "совға" бўлишини айтиб ўтди. "Кўпчилик Дональд Трамп президент этиб сайланса, миллий хавфсизлигимизга зиён етишини таъкидлашмоқда. Аслида у номзодини қўйиши биланоқ зиён етказиб бўлди", деб айтган Олбрайт.\nОхирги сўровномаларга кўра, Трамп оммавийлик бўйича рақиби Хиллари Клинтондан 3 фоизга олдинлаб кетди.


Дадамнинг маккора котибаси - 25 Ноября 2016 - www.SheJoT.CoM\nBemyexcance, DonaldPt, vapedZes, eapedZes, kapedZes, aapedZes, DadgilGaf, AlexeiWeame, OleheyWeame, Titan3P, BorisWeame, NortonK, bizosmi, Haroldvem, Whitneyamara, Eldenjoycle\nГлавная » 2016 » Ноябрь » 25 » Дадамнинг маккора котибаси\nДадамнинг маккора котибаси\nЁш бошимга ёпирилган ғалвалардан довдираб қолдим. Шу пайтгача ҳаётнинг фақат оппоқ томонини кўриб келган эканман. Энди эса унинг қора рангларини ҳам кўришга мажбур бўляпман. Энг ёмони, бу қораликларни менга ўз яқинларим, ишонганларим кўрсатишди. Шундан кейин болалагимда мен учун тушунарсиздек туюлган айрим воқеа ва ҳодисаларга ҳам аниқлик киритилгандек бўлди. Одамнинг кўзи мошдек очилганидан кейин тушунмовчиликларнинг барчаси барҳам топса керак...\nҲикоям тушунарли бўлиши учун гапни ҳаётимнинг оқ томонидан бошласам. Оилада тўрт қизмиз. Дадам эсимни билганимдан буён раҳбар лавозимларда ишлаганлар. Онам эса уй бекаси. Рўзғоримизда камчилик бўлмаса-да, онам негадир қисиниб-қимтиниб юрарди. Биз — қизлар шўхлик қилиб, баъзида онамга "Нега сира бўяниб-ясанмайсиз?” деб ўзимизча стилистлик қилиб, онамни сочларини турмаклаб, бўянтириб қўярдик. Онам кун бўйи қувониб шу тарзда юрарди-да, дадам ишдан келар вақти бўлганда юзини ювиб, бошига рўмолини ўраб оларди. Лекин онам соддагина бўлгани билан бизга ўта қаттиқўл эди. Ҳаммамиз мактабда "аъло” баҳоларга ўқирдик. Мактабда бизнинг оилани ҳамма мақтарди. Лекин дадам ўқишни давом эттиришимизга қарши эди. Опамнинг шифокор бўлиш орзуси бор эди, лекин дадам гапига қулоқ ҳам солмади ва турмушга бериб юборди. Опамдан кейин менга ҳам совчилар кела бошлади. Лицейни тугатай деб ялиниб-ёлвориб, дадамни зўрға кўндирдим. Бўлмаса, мени ҳам узатиб юбормоқчи бўлишганди. Лицейга энг юқори балл билан кирганман, жамоат ишларида ҳам фаоллигим учун ҳеч бир тадбир менсиз ўтмайди. Ўқитувчиларим ўқишни давом эттиришимни истаб, буни онамга ҳам айтишган. Онам эса "дадаси қўймайди” деб гапни қисқа қиларди. Яқинда лицейимизда шаҳар ҳокими ва бошқа мартабали меҳмонлар ташриф буюришган бир тадбирида бошловчилик қилдим ва тадбир тугагач, саҳнанинг зинасидан йиқилиб тушдим. Оёғим шишиб, уч кун шифохонада ётишимга тўғри келди. Ўша кунларнинг бирида бир ёш аёл мени кўргани келди. Танимаганим учун ажабландим. У эса ўзини Сабоҳат деб таништирди ва дадам билан бирга ишлашини, менинг касалхонада ётганимни эшитиб, атайин кўргани келганини айтди. Қимматбаҳо атир ҳиди уфуриб турган, сочлари чиройли турмакланган, ўзига ярашган либоси қоматига чиппа ёпишган аёлнинг ҳуснига ҳавасим келдию, лекин негадир кўнглим хира бўлди. Бу чиройли аёл ҳар куни дадамнинг кўз ўнгида юришини ўйлаб, ўзимнинг содда, камсуқум онам билан қиёслаб дадамни қизғандим. Аёл эртаси куни яна келди. Бу сафар ҳам тансиқ таомлар, ширинликлар келтирди. Бир марта бўлса, онамга айтмай қўя қолардим, аммо икки марта келгани ва ҳали яна хабар оламан дегани ғалати туюлиб онамга оғиз очдим. Онам "Сабо келдими?” деди ғалати бўлиб.\n— Ие, сиз у аёлни танийсизми? — дедим ҳайрон қолиб.\n— Ҳа... яхши танишмасмизу, бир-икки кўрганман, — деди онам овози титраб. Кейин шифокорлардан илтимос қилиб мени шифохонадан олиб кетди. Назаримда, онам у аёл билан бошқа учрашишимни истамаётгандек эди. Шу воқеадан кейин кўп ўтмай, дадам онамга "Қизинг ўқишини йиғиштирсин, директори билан ўзим гаплашаман, ўқишга бормаса ҳам бўлади, қиз бола ўқийман деб кўча-кўйда дайдиб юришини истамайман”, дебди. Бу гапни эшитиб роса йиғладим. Бироқ оёғим тузалгач, барибир ўқишга бордим. Ўша куни тушдан кейин ўқишдан қайтаётиб, светафорда турган таниш машинага кўзим тушдию, музлаб кетдим. Дадамнинг хизмат машинаси рулида ҳайдовчи Сардор аканинг ўрнида дадам ўтирар, ёнида эса Сабоҳат опа...\nКўзим тиниб кетди. Хаёлимдан ёмон фикрларни ҳайдаш учун иш юзасидан бирор жойга боришаётгандир, деб ўйладим. Лекин Сабоҳат опа дам-бадам меҳр билан дадамнинг юзини силаб қўяётганини кўрганимдан кейин ҳаммасини тушундим. Ўша куни уйгача йиғлаб бордим. Остонадан ўтишим билан онамга бақирдим:\n— Сиз билгансиз! Дадам Сабо билан юришини била туриб индамагансиз!\nОнам аввалига гап нимадалигини тушунмай турдию, кейин секингина «Сен аралашма! Бу сенинг ишинг эмас, шанғилламасдан хонангга кир, сингилларинг билмасин», деди. Онамнинг дард тўла кўзларига қараб нафасим ичимга тушди. Хонамга кириб йиғлай-йиғлай ухлаб қолибман. Кеч кирганда ғўнғир-ғўнғир овоздан уйғониб кетдим, қулоқ солсам дадам билан онам ошхонада жанжаллашаяпти.\n— Уни мен эмас, сен яширгансан! Энди қизларингга ўзинг тушунтир! Ажрашиб кетмаганимга шукр қилсанг-чи!\nБу гапларни эшитиб қулоқларимга ишонмадим. "Шу менинг дадамми? Наҳотки дадамнинг бошқа оиласи бўлса? Энг ёмони, буни онамга очиқчасига айтгану, онам кўнган бўлса?” Бу нарсани қабул қилиш мен учун қийин эди. Онам шўрлик неча йилдан буён хиёнатга чидаб келаётган бўлса? Нега? Қайси айби учун”.\nХудди шуни кутиб тургандек, дадам саволимга жавоб берган каби онамга деди:\n— Туққанинг нуқул қиз бўлса, сени деб дўсту ёримнинг ёнида бошим эгилиб яшашим керакмиди? Ахир, ўзинг «майли, ўғил туғиб берадиганига уйланинг» демаганмидинг?\nБу гапдан кейин устимдан совуқ сув қуйилгандек бўлди. Демак, дадам бизни фарзанд ўрнида кўрмаган экан-да, деб ўйладим.\nОнам эса: "Мен бир нарса дедиммми? Фақат, илтимос, қизларингиз билмасин”, деди синиқ товушда.\n— Ҳалиям, "қизларимни узатиб олгунимча ажрашманг” деб ялинганинг учун, чидаб юрибман. Буни била туриб, қизларингни тезроқ-тезроқ узатайлик десам, ўқисин дейсан... Сабо тўғри айтади, "сен вақтни чўзсам, фикридан қайтади”, деб ўйлаяпсан. Хомтама бўлма!\nБу жанжалнинг давомини эшитгим келмай қулоқларимни бекитдим. Мен оила деб ишонган, суянган, муқаддас билан нарса сароб бўлиб чиқди. Бир зумда ҳаётим гугурт қутисидан қурилган ўйинчоқдек остин-устин бўлиб кетди. Энди қандай яшашни билмай қолдим. Онамга бақирганимдан пушаймон едим. Эрталаб ҳеч нарса юз бермагандек (онамга ачинганимдан) ўқишга йўл олдим. Дарсда ҳам ичимдаги туғённи босолмай титраб-қақшаб ўтирдим. Қулоғимга ҳеч кимнинг гапи кирмасди. Дарсдан чиқиб уйга йўл олганимда лицей кўчасида кимдир отимни айтиб чақирди.\nЎгирилсам қаршимда чиройли жилмайганча Сабоҳат опа турарди. Кутмаганим учун салом беришни ҳам унутиб унга қараб туравердим. Чиройли юзига тарсаки тортиб юборишдан ўзимни зўрға тийдим. Индамай йўлга тушдим, у эса менга эргашди.\n— Сен ақлли қизсан, дадангни тўғри тушунасан деб ўйлайман. Дадангга қийин пайтда далда бўлганман, тақдир экан, қўлимиздан нима ҳам келарди...\n— Дадамни тушунганингиз яхши, онамни ҳам тушунасизми? — дедим кўзларига тик қараб.\nУ бир зумга ўзини йўқотдию, кейин дарров қўлга олди:\n— Катталарнинг гапига аралашмаганинг яхши... Истасанг, сен билан ўртоқ бўлишимиз мумкин. Хоҳласанг, меникига меҳмонга бориб тур, мени иккинчи она сифатида қабул қилсанг хурсанд бўлардим.\nУнинг мулойим гапидан довдираб қолдим. Онамнинг синиқ овозда мулзам бўлиб гапириши кўз ўнгимдан ўтиб яна ғазабим қўзиди:\n— Нега менга она бўлмоқчисиз? Ўзингизнинг болаларингиз камлик қиляптими?\nЧиройли опанинг ранги оқариб кетди.\n— Сен ҳам онангга ўхшаб, писмиқ, заҳар экансан-ку! Энди кўрасан мендан, — деди ва югургилаб кетиб қолди.\nУнинг нега бирдан ўзгарганини тушунолмай қотиб қолдим. Асл башарасини кўрсатишига қайси гапим сабабчи бўлди экан, деб ўйлай бошладим. Уйга келганимдан кейин бор гапни онамга гапириб бердим.\n— Унинг фарзанди йўқ, шунинг учун гапинг ёмон таъсир қилган. Дадангга сизга қўша-қўша ўғил туғиб бераман деб ваъда қилиб, бошини айлантириб олган. Сени шунга шама қиляпти деб ўйлаган-да... — деди онам хўрсиниб.\nБу хабарни эшитганимдан кейин дадамнинг хатти-ҳаракати мантиқсиздек туюла бошлади. Чунки онамга «фақат қиз туғдинг» деб ажрашмоқчи бўлган одам нега унда фарзанд кўролмайдиган аёл билан яшаб юрибди? Балки бу онамнинг кўз ёшлари учун жазомикан? Хаёлимга келган фикрдан қўрқиб кетдим.\nСабоҳат опа бекорга таҳдид қилмаган экан. Дадам эртаси куни уйдан чиқиб кетганича, мана, ярим йилдирки, қайтиб келмаяпти. Сингилларим дадамни сўраб йиғлаганда эзилиб кетаман.\nШу воқеадан кейин одамларга ишончим қолмади. Бундан бу ёғига қандай яшашни билмаяпман...\nКатегория: HIKOYALAR / ХИКОЯЛАР | Просмотров: 829 | Добавил: iphone | Рейтинг: 0.0/0


2022 йилда самбочилар рейтинги қандай аниқланади? / Olamsport.com\n2022 йилда самбочилар рейтинги қандай аниқланади?\nFIAS расмий сайти 2022 йил учун рейтинг тизими ҳақида маълумот берди.\nУнга кўра, спортчилар рейтинги бешта мусобақага асосан белгиланади:\n1. Жаҳон чемпионати\n2. Жаҳон суперкубоги\n3. Жаҳон кубоги\n4. Қитъавий чемпионатлар\n5. Қитъавий (очиқ) кубоклар\nЖаҳон чемпионати, қитъавий чемпионатлар ва жаҳон суперкубогига ҳар бир мамлакатдан битта вазнда бир нафар спортчи иштирок этиши мумкин. Жаҳон кубогида эса икки нафардан самбочига рухсат этилади. Қитъавий кубокларда эса 4 нафаргача спортчи бир мамлакат номидан иштирок этиши мумкин.\nОчколар ҳисоблаш йил давомида олиб борилади. Рейтингда кучли учликка бўлган спортчилар пул мукофотлари билан тақдирланади. Бундан ташқари, катталар ўртасидаги жаҳон чемпионатининг қуръа ташлаш жараёни ҳам рейтингдан келиб чиққан ҳолда амалга оширилади.


Мутахассислар болалардаги COVID-19 «британча» штаммининг 5 та аломатини маълум қилди - Zamin.uz\n22:33 / 13.01.2021\nМутахассислар болалардаги COVID-19 «британча» штаммининг 5 та аломатини маълум қилди\nБуюк Британияда аниқланган коронавируснинг янги штамми хавфлироқ бўлиб, болаларда бир қатор ўзига хос симптомлар билан кечади. Бу ҳақда соғлиқни сақлаш соҳаси мутахассислари маълум қилди, деб хабар беради «РБК» Express’га таяниб.\nНашрнинг қайд этишича, касалланган болаларнинг аксарияти чарчоқдан азият чекади. Уларнинг айримлари одамови бўлиб қолади. Касалланган чақалоқларда эса истерия ва йиғлаш ҳолатлари ортиши кузатилади.\nКасалланган болаларнинг ярмидан кўпи (53 фоиз) бош оғриғидан шикоят қилган. Шунингдек, қорин бўшлиғида ҳам оғриқ ҳис қилиши мумкин. Шу сабабли шифокорлар ота-оналарга фарзандларида бош оғриғи билан бир қаторда қорин бўшлиғида ҳам ноқулайлик юзага келмаётганини сўраб туришни тавсия қилади.\nЯна бир аломат — тана ҳароратининг 37 даражадан юқори бўлиши. Бундай ҳолат коронавируснинг «британча» штаммига чалинган беморларнинг деярли ярмида кузатилган. Бундан ташқари, томоқ оғриғи ҳам болаларда инфекция борлигидан далолат бериши мумкин.\nБундан ташқари, беморларнинг тахминан 35 фоизи иштаҳанинг йўқолишидан азият чекади. Мутахассисларнинг айтишича, бир ёшгача бўлган чақалоқлар бундай ҳолатга кўпроқ дуч келмоқда.\nЭслатиб ўтамиз, Буюк Британия ҳукумати коронавируснинг юқумлироқ тури аниқланганини декабрь ойи ўрталарида маълум қилганди. Кейинчалик SARS-CoV-2’нинг ушбу варианти бошқа бир қатор давлатларда, жумладан, АҚШ, Хитой, Канада, Туркия, Россия, Грузия, Дания, Германия, Швейцария, Франция, Греция, Словакия, Япония, Бразилия, Жанубий Корея, БАА, Иордания Таиланд, Вьетнам ва Кипрда аниқланди. ЖССТ маълумотларига кўра, вируснинг ушбу тури дунёнинг 50 дан ортиқ давлатларида аниқланган.\nЎзбекистонда коронавируснинг «британча» штамми билан касалланган бемор йўқлиги маълум қилинган. “Замин” янгиликларини “Инстаграм”да кузатиб боринг\nКоронавируснинг Британияда аниқланган штамми Хитойгача етиб борди\n31-12-2020, 21:01, Дунё\nБААда ҳам коронавируснинг «британча» штамми аниқланди\n30-12-2020, 10:14, Дунё\nОлимлар коронавируснинг янги штамми болаларда кўпроқ учраётганини маълум қилди\n29-12-2020, 09:44, Дунё\nОлимлар коронавируснинг «британча штамми» сабаб ўлим ҳолатлари ортиши мумкинлигидан огоҳлантирди\n26-12-2020, 23:30, Дунё\nБуюк Британияда аниқланган коронавируснинг хавфли штамми Осиёга ҳам етиб келди\n26-12-2020, 08:04, Дунё\nОлимлар коронавируснинг биринчи аломатларининг юзага чиқиш тартибини эълон қилди\n19-08-2020, 14:47, Дунё\nБугун, 12:43, Жамият\nР.Кушербаев ҳокимларни ноқонуний "снос" бўйича ҳушёр бўлишга чақирди\nБугун, 12:05, Жамият\nТошкентда 2021 йилда 86 та кўча капитал таъмирланади\nБугун, 11:33, Жамият\nКосмосдан Ерга 12 шиша француз виноси «учиб келди»\nБугун, 11:05, Дунё\n«Вилоят ҳокими ўринбосарининг бутун тўдасига қонуний жазо кўриш керак» - Шавкат Мирзиёев\nБугун, 10:30, Жамият\nДеменция - бу тафаккур бузилишими?\nБугун, 10:00, Жамият\nЭлдор Шомуродовга Россиядан рақобатчи келади\nКоронавируснинг 10 йил ичидаги «тақдири» маълум бўлди\nБугун, 09:09, Дунё\nБугун, 08:35, Технология\nОлимлар хавфли касалликни парҳез ёрдамида даволаш самарадорлигини исботлашди\n1 февралдан кимларнинг пенсиялари оширилди?\nКеча, 17:33, Жамият\nКХДР парадда «дунёдаги энг кучли қурол»ни намойиш этди\nКеча, 20:00, Дунё\nЖалолиддин Машарипов Саудия Арабистони клубига ўтди\nКеча, 19:30, Спорт\nДана Уайт кўз олдида ўзбек жангчиси ажойиб ғалабани қўлга киритди\nБугун, 00:06, Спорт\nРасман. ОФК Ўзбекистонда ўтадиган Осиё чемпионатини бекор қилди\nКеча, 19:09, Спорт\nКеча, 13:23, Спорт\nШомуродов Мессига ўхшашни истамади: Бўлди, мени ортиқ мақтаманг!\nҚалбаки купюралар тайёрлаган шахс ушланди\nКеча, 16:00, Жамият\n«Самосуд»ни видеога олиб тарқатган шахс 22 миллион сўм жаримага тортилади\nКеча, 18:46, Жамият\n111 ёшни қаршилаган одам узоқ умр кўриш сирларини маълум қилди\n«Дўстлар ташлаб кетилмайди»: Америкалик аскар қутқарган итини Суриядан олиб чиқишни қандай уддалади? (фото, видео)\nҚозоғистон ҳукумати истеъфога чиқди