Ҳамидулла Акбаров. Адиб тафаккури, актёр талқини (ёзувчи ва ижрочи ҳамкорлиги масалалари) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Илм ва фанСанъатҲамидулла Акбаров. Адиб тафаккури, актёр талқини (ёзувчи ва ижрочи ҳамкорлиги масалалари)\nИжрочилик санъати ҳамда ёзувчи фаолияти бир-бирига ўхшаш кўринади. Актёр ҳам, адиб ҳам қаҳрамонини, у истиқомат қиладиган медиамуҳитни тасаввур этади, персонажнинг ҳар бир дақиқадаги ҳаётини ҳамда унга жўр бўладиган жисмоний ҳаракатини “кузатиб боради”, ўйлари ҳамда талаффуз этаётган сўзлари бири иккинчисини ифодалашини ёхуд улар бир-бирига зид бўлиши сабабларини ифода этади. Ифода воситалари фарқ қилади: бири, ёзилган сўз билан, иккинчиси, айтиладиган сўз, руҳий ҳолат тақозоси билан қўлланиладиган хатти-ҳаракат, имо-ишора, ички кечинмаларни таърифлашга ёрдам берадиган лирик-психологик портретлар кўмагида бадиий-эстетик вазифаларни бажаради. Ранг, мусиқа садоларини ифодалаш, мизансаҳнани қуриш, қаҳрамонни турли маконда ва замонда таърифлаш имкониятларидан фойдаланадиган, ҳатто қаҳрамоннинг ҳид сезиш қобилиятини ҳисобга оладиган адиб ягона қуроли – бадиий сўзни коммуникация ҳамда эстетик вазифаларни бажаришга қаратади. Бу қурол – қудратли. Таъсир кучи беқиёс. Ғоянинг вербал ифодасини таъминлашда тақрибийлик эмас, муайянлик талаблари устун туради. Шу боис бастакор ёзаётган мусиқалари бадиий сўз каби аниқ бўлишини, тарона муаллифининг фикри-зикри, ҳаяжони, эзгу ниятини аниқ ифодалайдиган ёзилган сўздек “нишонга тегишини” орзу қилади. Ёзувчи эса танлаган, оқ қоғозга нақл этган сўз, иборалар мусиқадек тингловчига бевосита таъсир этишини, юракка дарҳол озиқ беришини орзу қилади. Актёр ўз фаолиятида адиб тасаввуридаги тасвирдан келиб чиқади. Лекин пьеса ёки сценарийнинг ўзгариб борадиган кўринишларидан ёхуд машҳур китобдан илҳом оладиган актёр тасаввурида персонаж оригиналдан бирмунча фарқ қилиши мумкин. Бундай мулоҳазани китобхоннинг бадиий тасаввури ҳақида ҳам айтиши мумкин. Ҳар бир муштарийнинг ўз Кумуши, Отабеги, Анвар ва Раъноси бор. Улар туб моҳияти билан Қодирий яратган персонажларга яқин бўлса-да, китобдагидан бирмунча фарқ қилиши мутолаа қилаётганларнинг ёши, эстетик тайёргарлиги, “персонажларга бўлган муносабати”, адабиёт маҳсулотини қабул қилиш психологиясига боғлиқ.\nАктёр – муаллиф – режиссёр мулоқотида драматик ҳолатлар рўй беришининг сабабларидан бири шундамикан? Ойдин Норбоева “Виждон амри билан” фильмида бош қаҳрамон – қишлоқда яшайдиган ўзбек аёли замонавий модага биноан тикилган оппоқ пальтода юриши кўркам кўринса-да, ўша давр қишлоқ ҳаётига зид, деб билган. Бундай тантанали, барчани диққатини тортадиган либос, адабий сценарийда, режиссёр экспликациясида қайд этилишига қарамай, актриса рози бўлмаган. Унинг тасаввуридаги ўзбек қизи архитектор бўлса-да, қишлоғида ўзгача кийимда юришини тасаввур этган. Раҳим Пирмуҳамедов “Улуғбек юлдузи” фильмида ошпаз ролини ўйнаши дамларида сценарий матнига ўзгартириш киритишни таклиф этган. Режиссёр Латиф Файзиев: “Улуғбек ва Хўжа Аҳрор ўртасида баҳс кетаётган дамда сиз кадрга кириб келасиз-да, шоҳ ва олимга мурожаат этиб сўз айтасиз”, деб талаб этди. Мен эътироз билдирдим. Икки буюк алломани суҳбати, мунозарасига оддий ошпаз фавқулодда суқилиб киришини тасаввур этасизми, деб ҳайрон бўлдим. Билишимча, режиссёр шу йўл билан баҳсни бўлмоқчи, тугатмоқчи бўлган. Сценарийни ўқиганимда, бу вазиятни ўзгача тасаввур этган эдим. Режиссёрни кўндириш осон бўлмади.\nКейинчалик ўзи ҳам сценарий ёзган ва уни режиссёр ҳамда бош роль ижрочиси сифатида экранга олиб чиқмоқчи бўлган актёр кинода яратган деярли барча образларини адиб сифатида тўлдирган, сўнгра ижро этган. Зарур бўлганда сценарий муаллифлари эмас, кинематографик ижоддан йироқ бўлган ёзувчиларга мурожаат этиб матнни тўлдирган, талқин йўлларини бойитган. Актёр ўша дамларни эслаб айрим тафсилотларни айтган эди: “Абулхайр образи “Абу Али ибн Сино” фильмининг бош қаҳрамонига қарши қўйилган эди. Бу зўраки табиб зўраки “дуо” ўқиб беморни даволамоқчи бўлиши, дард оғирлашуви, фожиага сабаб бўлишини кўрсатиш С.Улуғзоданинг сценарийсида айтиб ўтилган эди. Кинода, биласиз, воқеа тафсилотлари ҳамда уларга бўлган муносабатлар кўрсатилиши, эшиттирилиши талаб этилади. Бу эпизодда дуо қандай ўқилиши, уни матни мазмуни, жумлалар тузилиши, қандай “сеҳрли” сўзларга урғу берилиши таърифланмаган. Табиб қандай либосда бўлиши, ҳаракатида маъно бўлмаслиги, портретда сунъийлик, шубҳа аломатлари кўзга ташланишини кўрсатишим лозимлигини англадим, шу йўлда изланиш давом этди. Лекин ҳаракатимни тўлдирадиган, талаффузда жаранглаб турадиган, аслида эса бирорта маънога эга бўлмаган, бири иккинчиси билан боғланмайдиган сўзларни кўп изладим. Бир-икки сўз (масалан, “зарбулбул…”) топдим, холос. Шунда Ғафур Ғуломнинг Арпапоядаги уйига бордим. Дардимни айтдим. Биргалашиб тушуниб бўлмайдиган, лекин жарангдор сўзлар йиғиндисини араб алифбосига биноан қоғозга туширдик. Миннатдорчилик билдириб, ўша адабиёт, тил қонуниятларига мутлақо жавоб бермайдиган, лекин зўраки табибга таъриф берадиган дабдабали сўзлар, жимжимали жумлаларни ёдлашга киришдим. Эртасига, суратга олиш майдончасида гримдан олдин режиссёр К.Ёрматовга ёдаки айтиб берган тутуриқсиз сўзлар маъқул бўлди. Айтиш оҳанги кулги уйғотди. Режиссёр тўла эркинлик берди. Тасмани аямади. Бемор атрофида айланган ҳолда уни даволагандек бўлдим-да, менга – зўраки табибга аталган қўзичоқни етаклаганча хонадонни тарк этдим… Воқеани кулгили давомини эшитинг. Шу – “Абу Али ибн Сино” фильмини Москвада рус тилига дубляж қилмоқчи бўлишганида, ҳалиги “матнни” ҳеч тушуна олмай, унинг маъносини англай олмай менга телеграмма беришди. Воқеадан воқиф бўлган ҳамкасбларим ўша эпизоддаги бирорта сўзни ўзгартирмасдан, аниқроғи, уни таржима қила олмасдан айнан қолдиришдан бошқа илож топа олмадилар. Энди асарнинг ўзбек тилидаги нусхасида ҳам, рус тилидаги нусхасида ҳам менинг овозим, Ғафур ака билан топган, “ихтиро” қилган сўзлар янграб туради”.\nИжодини театрда, саҳна драматургиясини ўзлаштиришдан бошлаган бу актёр кинога келганида, аксарият ҳолда унинг ёнида катта адабиётда тажриба орттирган Собир Абдулла ва Уйғун, Иззат Султонов ва Виктор Шкловский, Мақсуд Шайхзода ва Лола Сайфулина бўлган. Абдулла Қодирийнинг “Ўтган кунлар” романини экранлаштириш даврида ёзувчидан психологик ҳолатларни ижро воситалари ила кўрсатишни ўрганган. “Насриддин саргузаштлари”, “Насриддин Бухорода” комедиялари сценарийлари ёзилиши, образлари устида ишлаши жараёнида фаол иштирок этган Р.Пирмуҳамедов бу фильмлардан кейин ёқимли юморга, ўткир сатираларга бой бўлган кино тасмаларида (“Фарғона қизи”, “Маҳаллада дув-дув гап”, “Икки дил достони”, “Улуғбек юлдузи” каби турли жанрларда яратилган асарларни эсланг) ҳажвий роллар устаси сифатида ҳам шуҳрат қозонган. Ижро техникасини мутассил такомиллаштириб борган, роль танлашда ҳамиша талабчан бўлган бу актёр яратмоқчи бўлган образи, аввало, адабий жиҳатдан пухта ёзилишини талаб этган. Бу хусусиятни, бундай талаб қўйилишини бир қатор бошқа актёрлар фаолиятида ҳам кўрамиз. Раҳим аканинг улардан фарқи шундаки, у сценарий муаллифи билангина эмас, умуман, катта адабиётга, унинг йирик вакиллари ижодига ҳамиша меҳр қўйиб келган. Кузатиш, мутолаа қилиш билан чекланмаган. Катта кино хизматида бўлмаган, лекин назм ва наср сирларини ўзлаштирганлар билан узвий алоқада бўлишга интилган. Яна бир хусусият – роль устида актёр сифатидагина эмас, маълум жиҳатдан адиб, қалам тебратиш қобилиятига эга бўлган шахс сифатида ҳам қунт билан ишлаган. Сценарийда ёзилган матнни айнан ўзлаштирмаган. Кино техникаси, айниқса, йирик плани, қаҳрамоннинг замир фикрларини ҳам ифода эта олишини назарда тутиб ишлаган бу актёр талаффуз этиладиган сўз, ибора, жумлалар устида жиддий тер тўккан. У таҳрир қилган, ўзгартириш киритган роллар эпизодик кўринишга эга бўлганида ҳам томошабин ёдида қолганини “Алишер Навоий”даги ошпаз Абдулмалик, кинотеатрнинг порахўр назоратчиси (“Сен етим эмассан”) мисолида ҳам кўриш мумкин.\nРаҳим аканинг хонадонларида, томошабинлар ҳузурида, студияда бирга бўлиб, баъзан қизғин суҳбат қуриб, баъзан кундалик ташвишлари билан танишиб, айниқса, жўшқин фаолиятнинг янги қирраларини кашф қилиб бир фикрга келардим: у кишида кинодаги ижодни адабиёт билан боғлаган санъаткор эволюцияси кўзга ташланар экан.\nАктёр Пирмуҳамедов ролларни адабий жиҳатдан қиёмига етказиш билан бирга, ўзи ҳам сценарий ёзди. Адиблар унинг доимий суҳбатдоши, ҳамроҳи, вақти келганида, устози ҳам бўлди. Бу жараён унинг бадиий бисоти бойишига, тасаввурига эрк бериб виртуал тарзда мизансаҳналар, мизанкадрлар тузишга, кадрларни ўзаро улашга, хаёлидаги партнёр (шерик актёр) билан мулоқотда бўлишида муҳим роль ўйнади. Раҳим ака билан сўнгги учрашувлардан бирида тўшакда ётган ҳолда қуриган лабларини зўр-базўр қимирлатиб айтган сўзлари ҳали ҳам қулоғимда жаранглаб тургандек. “Баҳорни орзиқиб кутяпман. Соғайиб кетсам, ётган жойимда тайёрлаб қўйган ролларимни ўйнармидим!? Қандай одим ташлайман, нигоҳимда қандай ҳолат акс этиши керак? Қаерда пауза бўлади-ю, унда қандай юк бўлади? Жумлада қайси сўзга урғу бераман? Сўзимни қандай ҳаракат билан тасдиқлаб тураман? Партнёрга қандай нигоҳ ташлайман? Мулоқот дамлари қандай ўтади? Шунчаки енгил гап биланми ёки кайфият ўзгариб, вазият кескинлашиб борадими – буларнинг барчасини кадрма-кадр ўйлаб қўйдим. Ўйлаган кадрларим суратга олинса, монтаж қилинса, қайта ёзилган сўз, атайлаб басталанган мусиқа билан бойитилса” – деб ширин ниятларини айтган эдилар.\nБу қайғули дамларни эслаганимда, кўзимда ёш айланади, уста санъаткорга меҳрим ортади. Айни ҳолда, ўша армонли кунларда ҳам актёр ҳаракат, кўз илғайдиган кўринишлар, қулоқ эшитадиган овоз воситалар билан эмас, адиб устахонасида ҳукм сурадиган илҳомбахш муҳитда мушоҳада қилганидан воқиф бўлганимдан мамнун бўламан. Актёр қайси ролларни назарда тутиб аста сўзлаганини, қайси актёрларни партнёр сифатида тасаввур этганини, хаёлидаги мизанкадрнинг мазмуни (эҳтимол, фалсафаси) нимада эканлигини айтмаган эдилар. Камина ҳам бетоб суҳбатдошини толиқтириб қўйишни истамай савол беришдан ўзини тийиб турган дамлар эди. Лекин камера олдида шиддатли дамларни бошидан кечирган актёр бу гал эҳтиросли сўз, кескин ҳаракат, ўткир нигоҳ билан эмас, майин оҳангда ижод қайнаган кунларни соғинганини, тўшакка ипсиз боғланиб қолганидан ҳам хаёлан ўз қаҳрамонларини – ҳали гавдалантирмаган қаҳрамонларини тасаввур этиб, ҳозирча кўз илғамас кадрларда тасвирлашга уринганини адиб ижоди, унинг устахонасида ҳукм сурадиган муҳит билан қиёс қилдим. Актёр ижод этган муҳит ёзувчи ижод этадиган муҳитни айнан эслатди. Тафовут шундаки, адиб тасаввуридаги тасвирни, овозни, ҳатто ҳидни ўз психологиясидан, персонажларга бўлган муносабатидан келиб чиқиб қоғозда ифодалайди. Уни ўқиган субъект ўз психологиясидан, эстетик тайёргарлигидан, сўз ила таърифланган қаҳрамоннинг ўйлари, ниятлари, ички дунёсига бўлган муносабатидан келиб чиқиб тасаввурида тасвир яратади. Таъкидлаш жоиз: бу икки жараён – ёзиш жараёни ва шу аснода пайдо бўлган маҳсулотни қабул қилиш жараёни бир-биридан фарқ қилганидек, икки тасвир – китобдаги ва китобхон тасаввуридаги тасвир ҳам бири иккинчисидан фарқ қилиши мумкин. Актёр ўз тасаввуридаги тасвирни – ҳолатни, қаҳрамон нигоҳи ила таърифланган манзарани, руҳий кечинмаларни айнан гавдалантиради, бинобарин, томошабин, тингловчи ҳам мазкур кўринишни шаклланиб бўлган ҳолда кўради, айнан шу ҳолда қабул қилади. Фақат қаҳрамон тасаввуридан ўтган ва экранда кўрсатилган мажозий ифодалар бундан истисно.\nБўлиб ўтган ва сабоқ олса арзийдиган бир воқеа тафсилотларини Раҳим Пирмуҳамедов ва наср устаси Мирзакалон Исмоилий таърифида тинглаганман. Мавзуга алоқадор бир воқеанинг тафсилотларини – актёр Раҳим Пирмуҳамедов ҳамда адиб Мирзакалон Исмоилийдан эшитганман. Ҳикоянависнинг бири, афсус-надомат билан, иккинчиси, завқ-шавқ билан мушоҳада қилган, гоҳ ҳайратомуз бир ҳолатда, гоҳ гўё орзу қанотида парвоз қилаётган, ижод нашидасига тўлиб-тошган дамлардан баҳраманд бўлаётган шахс сифатида мулоҳаза қилган эди.\nТомошабинлар билан бўладиган учрашувларда Раҳим акага кўп ҳамроҳ бўлганман. Бир гал Тошкент вилоятидаги қишлоқнинг таклифи билан йўлга тушдик. Актёрлар, режиссёрлар йиғилгунга қадар анча вақт ўтган, бунинг устига, киностудиянинг бизга ажратилган автобуси кечикиб келгани боис жазирама иссиқда барча толиққан, тамадди қилишни истаб қолган вақт эди. Шунда олдинги ўриндиқдан жой олган Раҳим ака халтачаларидан олма, тухум, бутерброд чиқаздилар-да “олинглар, олинглар!” деб ўзларини меҳмон қила бошладилар. Атрофга сукут тушди. Вазиятни юмшатмоқчи бўлиб ҳазил тариқасида савол бердим: “Нонуштангизни олиб юрасизми? “Маҳаллада дув-дув гап” фильмидаги қаҳрамонингиз Арслон мечкайни эсладим, Раҳим ака”. Суҳбатдошим саволимни кутиб тургандек дарҳол жавоб бердилар:\n– Озгина сабр қилинг. Бизни меҳмон қилишади. Сизнинг олдингизга бир коса, мени олдимга қаторлаштириб уч-тўрт коса овқат қўйишади. Кетидан сизга бир сих, менга тўрт-беш қўшалоқ кабоб беришади. Аслида, мен парҳез таомдаман. Икки бурда нон, ёнғоқми, майизми, бир тишлам гўштми олиб учрашувларга кетаман, – деб Раҳим ака бутербродга ишора қилдилар. Термосдан чой қуйдилар. Мени ҳам сийладилар. Қуйиб берган чойлари жуда хушбўй, тиниқ кўк рангда эканлигини мақтаган эдим, мезбон Хитойнинг “95” рақами билан чиқадиган кўк чойини мақтовини келтирдилар. “Ўзи мазали. Қон босимини пасайтиради. Фақат шу чойни истайману, кўп излайман. Уйдагилар топиб беришади. Барака топишсин. Улардан рози, миннатдорман. “Фарғона тонг отгунча” романини ёзган зўр ёзувчи Мирзакалон Исмоилийнинг уйларига борганимда ҳам шу кўк чой ҳақида гап кетган эди. Дарвоқе, сиз кўрсатув олиб борасиз, китоб ёзасиз – бўлиб ўтган воқеани айтиб берай, мендан кейин айтиб юрасиз. Роль кутиб, сценарий излаб, режиссёрлар билан даҳанаки жанг қилиб юрганимни билиб қўйинг. Бошқаларга ҳам маълум этинг. Актёрнинг ҳаёти фақат байрамлардан, ижодий учрашувлардан, ўйин-кулгидан иборат эмас. Айниқса, ҳозирги режиссёрлардан ҳайронман. Актёр нималарга қодирлигини билмай “синаб кўришни” одат қилишган. Мени нега синашади?! Наби Ғаниев: “Мана бу роль сизники, тайёргарлигингизни кўраверинг”, дерди. Тамом. Комил ишонч билан ўзимни ҳам тайёрлардим, ролга ажратилган матнни ҳам. Хунобим чиқиб, ўзим сценарий ёзишга киришдим. Ўзим бош ролни ўйнаб, ўзим режиссёрлик қилмоқчи бўлдим. Уйимизга яна бир келганингизда ўша сценарийни кўрсатаман. Бир нусхасини сизга совға қиламан. Эвазига ёзилган рисолангизни тезроқ чоп этиб, ҳадя этарсиз (Ҳ.А.: шундай бўлди ҳам).\nСценарийни ҳали-ҳануз фильм қилолмайман: рухсат беришмайди. Биласиз, рухсатни Москва беради. Кўпроқ бермайди. Ўзларини доимий авторлари бор. Ўшалар кўрсатма олиб, юртимизга оз фурсатга келиб сценарий “ясаб”, катта пул олиб кетишади. Мен хуржун кўтариб Москвага бормайман, ижозат сўрамайман. Илтимос ҳам қилмайман”, – деб Раҳим ака бироз сукут сақладилар. Ғазабнок бир ҳолатни енгмоқ истаги бўлса керак, автобус ойнаси ортидан бирин-кетин ўтаётган манзарага қараб қолдилар. “Қаранг, мана бу боғу роғларни, ҳайқириб оқаётган зилол сув, сарвқомат теракларни. Биласизми, ҳамиша баландликка интиладиган бу дарахт баргларини жуда-жуда аяб, аста ерга тўкади. Заминга тўшак солинишини истайди. Баҳор келиб, авжига чиқиб, кунлар қизиш арафасида ҳам сарғая бошлаган баргларини тўкмай юксакликдаги шох-шаббаларида, пастроқдаги янги ниш урган навдаларида сақлаб туради. “Қор ёғса эди, заминни қопласа эди. Кўрпадек юмшоқ ерга баргларимни тўкар эдим”, деб кутиб туради. Деҳқонлар теракни ялтираб турадиган баргларига хавотирланиб назар ташлашларига сабаб шу. Эккан экинини совуқ уриб кетишидан хавфсирайдилар-да. Бундай ўлкани бир зум бўлса ҳам тарк этгим келмайди…”\nГапни Мирза акага (М.Исмоилийга яқинлари шундай мурожаат этишларини эшитган эдим) бурмоқчи бўлдим: Раҳим ака “Тоҳир ва Зуҳра” фильмига биринчи мақтов сўзларини Мирза ака айтганларини биласизми?\n– Бу ёзувчини урушнинг дастлабки кунлари Шайхонтоҳурдаги студияда бир-икки кўрган эдим. У Н.Ғаниев режиссёрлик қилган “Биз енгамиз” фильми сценарийсини бир шерик автор билан бирга ёзганини биламан. Кейин кўринмай қолди. Фронтга жўнатилган, деб эшитдим. Жангу жадалдан омон қайтганидан хурсандман, – жавоб берди узоқ йўлда бироз толиққан ҳамроҳим. У бехабар қолган воқеани тафсилотларини келтирмай айтиб бердим.\n– Сиз қатнашган “Тоҳир ва Зуҳра”ни Мирза ака Берлинда 1945 йилда кўрганлар. Вайрон бўлган шаҳардаги шикаст етмаган бир кинотеатр биносида фильмни кўриб, ҳайратга келиб, томошабинларга “Наби Ғанизода мени дўстим, Юлдузхонни ҳам биламан – Муҳиддин Қориёқубовнинг жияни, Собир Абдуллани ҳам – у менинг ҳамкасбим, юртимизни, унинг кўркам, қобилияти зўр кишиларини, билиб қўйинглар!” – деб хитоб қилган. Кўпчилик унинг юрти яратган асарни олқишлаган.\n– Яхши айтдингиз. Эшитмаган эдим. Уч-тўрт йил бўлди уйларига борган эдим. Шунда ҳам айтмабдилар-да. Буни қаранг-а, ёзувчи шундай воқеани кўрган, ўзи иштирок этган бўлса-да, таассуротини ёзмаса…\n– Қаерда? Нега билмайман!\n– Шахсий мактубда.\n– Маҳбубаларига йўллаганларми ишқ дафтари саҳифаларини?!\n– Йўқ. Ҳамкасб дўстларига – Собир Абдуллага.\n– Олмадингизми ўша хатни? Сиз китоб ёзасиз-ку, кино ҳақида.\n– Хонадонларига бордим. “Қозоғистон” кинотеатрининг рўпарасида, катта кўчанинг нариги бетида экан уйлари. Мирза ака Берлиндан хат йўллагани, уни мазмуни ҳақида сўзлаб бердилар. Шахсий архивларидан бироз изладилар. Кейин топиб бераман, деб мен билан уйдан чиқдилар. Йўлда бироз гаплашдик. Шунда “Тоҳир ва Зуҳра” сценарийсини ёзилиши жараёнини ёзиб беринг, деб илтимос қилдим. Кўндилар. Ваъдаларини бажардилар ҳам. Хотира саҳифаларининг бир нусхаси менда сақланади.\nСуҳбатимиз шу ерга етиб келганида, бир томонда қовун полиз, иккинчи томонда бир ариқ сув оқаётган файзли шийпон ёнида автобус тўхтади. Шийпонга қишлоқ аҳли йиғилган. Автобусни ўраб олишди. Бизни, айниқса, машҳур ва барчага манзур актёр Раҳим акани оломон ичидан авайлаб ичкарига олиб кирдилар. Кичкинагина, илиққина бир хона шинам ясатилган. Деворларга плакатлар, шиорлар ёпиштирилган. Мева, асал, жийда, туршак, ширмойи нонга тўла стол атрофида фотиҳа ўқилди. Раҳим ака менга мурожаат қилиб: чойни сиз қуйинг, гап бор, деб қўйдилар. Аччиққина дамланган чойни жажжигина пиёлани тагида қуйиб бердим.\n– Қайтаринг, – норози бўлиб пиёлани қайтариб бердилар. Қайтардим-да, дарҳол чойни ҳалиги пиёлага қуйиб бердим. Олмадилар:\n– Чойингиз лой бўлди. Яна қайтаринг. Бироз сабр қилинг. Тинсин. Кейин қуясиз.\nШундай қилдим. Қайтариб, бироз сабр қилиб қуйдим. Яна олмадилар.\n– Энди чой бўлди. Май бўлиши учун яна бир карра қайтаринг. Пиёлани баланд кўтариб қайтаринг! Чой кўпиради. Сўнгра чойнакнинг қопқоғини ёпиб қирқ-қирқ бешгача сананг-да, аста энгаштириб пиёлаларга май қуйинг!\nШундай қилдим. Раҳим ака чойни хўплаб гапни қолган жойидан бошлаган эдилар хизматдаги дастёрлар шўрвага лиқ тўла тўрт косани Раҳим аканинг олдиларига қўйдилар. Кетма-кет чамаси ўн сих кабоб, тўртта иссиқ кулча, тўрт хурмачада қатиқ ола келдилар. Камина ҳам четда қолмади: “Маҳаллада дув-дув гап”дагидек ярим коса шўрва, битта кабоб, яримта кулча, лекин катта сопол чойнакда чой келтирдилар. Бундай манзарани Раҳим ака, чамаси, кўп кўрганлар. Эътироз ҳам билдирмадилар. Ҳайрон ҳам бўлмадилар. Қаҳқаҳа уриб кулдилар, ёнларидаги бутербродни ёғли шўрва хушбўй, иштаҳани очадиган ҳид таратиб турган кабоблар ёнига қўйдилар-да, менга қараб:\n– Ҳали нима деган эдим, кўрдингизми? Мечкай эмасман. Камовқатман, парҳездаман десам, ҳеч ким ишонмайди. Аксинча, ҳазиллашиб “Овқатдан кейин бироз тин олишингизни биламиз. Жой тайёрлаб қўйганмиз”, деб ҳалиги “Маҳаллада дув-дув гап”да мени анҳор бўйида елпиниб ётишимни, хуррак отиб ухлашимни эслатишади.\nХуллас, чой ичилди. Қўша-қўша косалар тўлалигича қолди. Кабоблар совуди. Биз анҳор бўйидаги кўрпача солинган супачага чойнак, пиёлани кўтариб бордик. Оқар сув салқини, саф тортган бақа теракларнинг ялтироқ барглари бир маромда тебраниб шитирлаши лирик кайфият уйғотар, суҳбат мазмунини ҳам белгилагандек бўларди.\n– Сизга маъқул бўлган ҳалиги кўк чойни Мирза акани уйларида ичиб ёқтириб қолганман. Ташрифимдан мақсад, мен қизиқиб ўқийдиган роман – “Фарғона тонг отгунча”ни ёзган ижодкорни кинога тортиш, сценарий ёздириб уни экранга олиб чиқиш эди. Аслида, режиссёрда ҳам, актёрда ҳам қалам тебратиш қобилияти бўлиши керак. Сиз биладиган Наби Ғанизода кинодан олдин адабиётга, рассомчиликка қизиққан. Ҳикоянавис, мусаввир бўлиб танилган ҳам. Пьесалар, ҳикоялар ёзган, расм чизган, ўша 20-йиллари модага кириб қолган ҳар хил йўналишларга қизиқиб уйини квадрат, куб, мураккаб чизиқлардан иборат расмлар, ҳатто полотнолар билан тўлдириб ташлаганида отаси Абдуғани отанинг ғазабига учраган, Масковга қочиб кетган. Ўша ёшлик чоғлари ҳам ёзишга, ҳам чизишга ўргангани кинодаги ижоди мазмунли, фойдали бўлишида омил бўлган, деб ўйлайман. Ўзи сценарий ёзган, ўзгаларнинг асарларини кинога мослаган. Сценарийларни ким ёзишидан қатъи назар, ҳамиша тўлдириб борган. Шу боис Набижон билан бир сценарий ва фильм устида ишлаган ва катта роман ёзиб забардаст адиб сифатида танилган Мирзакалон Исмоилийни кинога қайта тортиш истаги мени ўша мўътабар хонадонга бошлаган эди. Тўғрисини айтсам, ўзимни ҳам ниятим шундай адиб, яхши одам билан ишлаб дурустгина фильм қолдириш эди… Бажонидил қабул қилдилар. Эски қадрдонлардек кутиб олдилар. Кўришмаганимизга чорак аср бўлган эди.\nФотиҳа ўқилиб, бир пиёла чойдан кейин муддаони айтдим:\n– Сценарий ёзиб беринг. Мавзу ўзингиздан. Мазмун, менга қолса, турли кўринишда, турли ёшда, ранг-баранг либосда пайдо бўладиган бир персонажнинг қилмишлари, саргузаштлари билан боғлиқ бўлса. Очиғини айтай: бу ролларни ўзим – бир ўзим ўйнайман. Фильмнинг режиссёри ҳам ўзим бўламан, – деб таклифимни айтдим. Мирза ака ўйланиб қолдилар. Гапимни бўлмадилар. Совиб қолган чойни хўплаб ишонч билдирганим учун ташаккур айтдилар. Сўнгра китоб жавонидан романни “Фарғона тонг отгунча” китобининг биринчи нашрини қўлга олиб, саҳифаларини варақлаб:\n– Актёрлик истеъдодингизга қойил қолиб келаман. Ўйлашимча, сиз режиссёрлик ҳам қила оласиз. Муаллифлик ҳам. Айниқса, мендек кинони билмайдиганлар сиздан кўп фойдаланади. Сиз тилга олган “Биз енгамиз” сценарийсини ҳам кино вакили Смирнова билан бирга ёзганмиз. Асаримиз фильмга замин бўлгандир. Лекин Наби Ғаниевнинг режиссёрлиги, Лутфихоним Саримсоқова, Лутфулла Назруллаев, Нурхон Эшмуҳамедовнинг актёрлик маҳорати билан бирга уларнинг таклифлари, тузатишлари бизга қўл келганини ҳамиша миннатдорчилик билан тилга оламан. Шундай экан, адабий асарга кинони назарда тутиб ўзгартиш киритишга қодир экансиз, мана бу романни фильмингизга асос қилиб олсангиз бўлмайдими, – деб “Фарғона тонг отгунча”ни менга узатдилар. Икки қўллаб олдим.\n– Романингиз – меҳримни қозонган. Унга қайта-қайта мурожаат этаман. Лекин уни ўқиш учун ёзгансиз. Кўрсатиш, экранда ифодалаш учун эмас. Вақти келиб у кўпсериялик фильмга айланар. Сценарийни, фильмни Масков қабул қилиши (ёки қабул қилмаслиги) муаммо бўлиб туриши, ҳатто актёрларни танлаш, тасдиқлаш масаласи ўша ерга боғлиқ бўлиб қолгани ғайритабиий эмасми?! – деб гапни очиғини айтдим-да, таклифимни яна бир бор такрорладим.\n– Менга атаб, мени режиссёр ва бош роль ижрочиси деб билиб, киносценарий ёзинг. Мени иштироким зарур бўлса, айтинг. Шерик автор сифатида эмас, фильмнинг бўлажак режиссёри сифатида таклифларимни айтаман.\nИкки чойнак чой ичилди. Йиғилган гаплар айтилди. Ташвиқотчилик фаолиятим бекор кетмади, шекилли, адибни рози қилдим. Сценарий ёзишга ундадим. Муддат аниқ белгиланмади. Иш жадал суратда олиб борилишига келишилди.\nАдиб ваъдасининг устидан чиқди. “Девонаи ростгўй” деб аталган сценарийда бир актёр – Р.Пирмуҳамедов бир неча ролни ўйнаши назарда тутилди. Сценарийда хасталикнинг енгил кўринишини сезган бир кимса табибга нажот излаб боради. Табиб гиёҳларини бериб бетоб бўла бошлаган шахсга яна бир табибга (гоҳ Чиғатойдаги, гоҳ Самарқанд дарвозадаги в.ҳ.) учрашишни маслаҳат беради. Бемор ҳар гал ўзини турлича тутиши, табибларнинг ролларини бир актёр (Р.Пирмуҳамедов) ўйнаши ҳисобга олиниб ёзилгани ўз-ўзидан маълум. Сценарий ўша давр эстетикаси, устун турган фикрлар, тушунчалар ҳисобга олиниб ёзилди. Айниқса, сценарий қаҳқаҳа дарғаси режиссёр сифатида экранда ифода этилиши ва барча марказий ролларни шу санъаткор ижро этиши назарда тутилиб ёзилди. Лекин ҳаёт зиддиятларини қарангки, асар битилишига сабабчи бўлган, ташаббускор санъаткор оғир бетоб бўлиб қолган кунлар эди.\nАктёр ва адиб ўртасида ўзаро муносабатларнинг дастлабки палласидан воқиф бўлган, Раҳим Пирмуҳамедовнинг армонларини билган ҳолда Мирзакалон Исмоилийнинг ҳузурларига отланганимда, кўпчилик қатори мен ҳам ардоқлаган, мароқли суҳбатларидан баҳраманд бўлган актёр ижодий режаларга тўлиб-тошган дамда бандаликни бажо келтирган эди.\nМирза аканинг уйи Консерваториянинг эски биноси қаршисидаги кўпқаватли бинода эди. Бир неча бор йўқлаганимда эшик очиқ, мезбон юзида табассум, меҳрли нигоҳни кўриб кўнглим кўтарилган эди. Руҳан тўлқинланиб, маънавий озиқ олиб қайтган чоғларим бўлган. Ҳар бир масалага кенг қарашлари, кўрган, билган воқеаларидан чуқур хулоса қилиб сўзлашлари, ҳар кимдан бирор фазилат излаб, топиб мушоҳада қилишлари ёдда қолган. Мирза ака маданият соҳасини камситмаган, инкор этмаган ҳолда, ҳозирги тил билан айтганда, коммуникатив ва эстетик хизматини асрлар давомида бажариб келаётган адабиётнинг имкониятларини қайд этган эдилар:\n– Раҳим Пирмуҳамедовни киностудия ҳовлисида бир-икки кўрган, лекин “салом-аликдан” нарига ўтмаган, фильмларда актёрнинг ранг-баранг ролларидан завқланиб юрардим. Кунлардан бир куни уйимизга ташриф буюрганларида шошиб қолдим. Қаерга ўтказишни билмай, қайта-қайта кўришиб, ташрифдан бошим осмонга етганини айтиб оилам билан таништириб бўлишим билан жиддий гапга ўтдилар. Актёр-да, бир ҳолатдан иккинчисига дарҳол ўтди-қўйди. Мен эса ҳажв устаси кулбамизга фавқулодда келиб ижод ва у билан боғлиқ ташкилий, ҳатто молиявий масалаларни кўтарганидан дарҳол ўзимга келолмадим, – деб мароқли дамларни эсладилар Мирзакалон Исмоилий. Савол бердим:\n– Сиз билан музокара олиб боришга киностудиядан ваколат олганмидилар?\n– Бу ҳақда ўзлари лом-лим демадилар. Мен ҳам сўрамадим. Менга буни қизиғи йўқ эди. Муҳими, уйимга мен ҳурмат қиладиган санъаткор келиб, ишончини билдириб, мен ҳали ёзмаган сценарийни фильм қилмоқчи бўлгани.\n– Демак, бир актёрни “буюртмаси”га биноан тўлиқ метражли фильмнинг адабий пойдеворини яратиб беришга рози бўлгансиз. Масалани молиявий томони ҳам анча мураккаб. Кўп “сценарийнавислар” студияга асар ёзиб беришни ваъда қилишади, “заявка” деган бир-икки варақдан иборат қоғозга асар мазмунини ёзиб беришади-да, катта пулни олиб кетишади. Кўпинча сценарий ҳам келмайди, пул ҳам қайтарилмайди. Сиз бўлса, ўзгача йўл тутибсиз. Ибратли иш қилибсиз-ку, студия буни қадрига етмапти. Сценарий ёзилган-у, фильм суратга олинмаётганидан хабардорман.\n– Наби Ғаниев ижодини пухта ўрганибсиз. Ёзган асарингизни қўлёзма ҳолда ўқиб чиқдим. Набижон ҳам шундай қилган. Студия ҳатто мукофот берганида, “мен бунга муносиб иш қилмадим”, деганини биламан. Яна бир муҳим сабаб бор. Уйимизга келган меҳмон, актёр Р.Пирмуҳамедов талантли одам эди. У роль ижро этиб эмас, қаҳрамонлари ҳаёт тарзини қабул қилган киши сифатида намоён бўлган. Қаҳрамонлари каби қувонган, ташвишли кунларини бошидан кечирган, севган-севилган, ҳазил-мутойиба қилган. У, сиз айтгандек, буюртма бериб сўзлаётганидаёқ бўлажак сценарий қаҳрамонини кўраётгандек бўлдим. Ёзувчига шу керак-да. Қаҳрамонини кўриб турса, уни портретидан нусха олса, юриш-туришини кўриб, унинг ўйлари ҳақида фикрлаш имкони бўлса… Бу жараён ёзиш, сюжет ривожини таъминлаш, тасвир яратиш, диалог қуриш ёхуд муаллиф сўзига урғу беришга ёрдам беради. Айниқса, мен ишонган актёр “бир неча ролни ўзим ўйнайман, режиссёрлик қиламан”, деганида ёзиладиган образлар бир-биридан фарқ қилиши билан бирга, бири иккинчисига ўхшаб туришини ҳам таъкидлашни тақозо этди. Сценарийни ўқиб кўринг. Сезарсиз бу ўхшашликларни, тафовутларни, бу сўзлардан кейин ҳали ҳеч ким ўқимаган, Раҳим Пирмуҳамедовдек истеъдод соҳиби орзу қилган сценарийни Мирза ака менга бердилар. Ўрнимдан туриб икки қўлим билан қабул қилдим. Ўқиб чиқиб ўзбек ва рус матбуотида, телевидениенинг икки тилдаги кўрсатувларида ижобий фикримни айтдим. Мирза ака эса ўша куни ҳикоясини аввалгидек шижоат билан давом эттира олмади. Маъюс кайфиятни енголмади:\n– Сценарий битганида унинг ташаббускори, уни орзиқиб кутган шахс ўқий олмади. Армонда кетди. Меҳнатим зое кетганига ачинмайман. Раҳимжоннинг орзуси ушалмаганидан фиғоним осмонга кўтарилади… Чамамда, актёр ролларини яйраб ўйнарди. Сценарий ёзишимда ундан ҳақиқатда нусха олгандим. Унинг ижросини кўриб тургандек, кулиб айтаётган, лекин чуқур маъноли сўзларини эшитгандек бўлган эдим.\n– Бошқа бирор актёр бу ролларни ижро эта олармикин?! – сўрадим муаллифдан.\n– Кўп ўйладим. Пирмуҳамедовни тенги йўқ эди. Наби Раҳим ўйнай олармикан, деб ўйлаб қоламан. Унга образлар талқини топширилса, сценарий ҳам ўзгариши, роллар таърифини ўзгача қилиш керакмикан…\nАндишали адиб ва сермаҳсул, серташвиш актёр ҳамкорлиги биргина сценарий вужудга келиши билан якунланди десак, самимий, ижодий муносабатларнинг қадрига етмаган бўлармиз. Зеро, мулоқот дамлари санъатнинг икки тури ўртасида ришталар пайдо бўлиши ва тобора мукаммаллашиб бориб бадиий маҳсулот бериши кўп кузатилган. Муайян шахсларнинг ўзаро алоқалари, баҳслардан ҳоли бўлмаган мулоқот дамлари, бири иккинчисидан ўрганиши самара берган. Икки санъаткор ўз соҳасини мукаммал ўзлаштирган, бадиий тажриба орттирган ҳолда ўзаро мулоқотда бўлишга, ҳамкорликда ижод этишга эҳтиёж сезиши интеграцион жараённинг муайян кўринишларидан бири сифатида қабул қилиниши, илмий тадқиқотларда, очеркларда ёритилишини аудиовизуал маданият ривож топиши, биз қаламга олган синкретизмнинг янги – овозли тасвирга, мажозий ифодаларга, электрон монтаж кўмагида яратилаётган мураккаб композицияларга бой эстетик шакллари пайдо бўлаётган давр тақозо этмоқда. Бу каби талаблар даражасида ижод этиш фақат ижод жараёни билангина эмас, ташкилий, таълим, умумэстетик масалаларни ҳал этиш билан боғлиқ эканлигини қалам соҳиблари биринчилар қатори сезиб бадиий, публицистик асарларида, портретлар яратишларида теран фикрларни билдирганлар.\n Актриса Ойдин Норбоева билан 1972 йил 24 февралда бўлган суҳбатдан. Суҳбат матни муаллифда сақланади.\n Актёр Раҳим Пирмуҳамедов билан бўлган суҳбатдан. Мазкур эпизод Раҳим аканинг таклифи билан қуйидагича суратга олинган ва фильмга киритилган. Икки тарихий шахс мунозарасини ошпаз фавқулодда пайдо бўлиши, луқма ташлаши билан бузмайди. Фикрлар, ғазабнок чеҳралар тўқнашаётган дамларда пайдо бўлган кадр ортида ошпазнинг аксириши эшитилиб қолади, баҳслашаётган эмас, бир дам сукут сақлашни афзал кўрганлар ялт этиб шовқин келган томонга қарайдилар, шунда ошпаз узр сўрайди…\n Актёр Р.Пирмуҳамедов ёзган сценарий (“Кураш”) нинг бир нусхаси бизда сақланади.\n Раҳим Пирмуҳамедов билан бўлган суҳбатдан. Суҳбат матни муаллифда сақланади.\n Бир гал актёрдан “Сиз ҳам шаҳар кинотеатрига бориб фильмларни кўрасизми?” деб сўраганимда жавоб олган эдим: “Яқинда келинойингиз билан “Сен етим эмассан”ни кўришга борган эдик. Мени қаҳрамоним ёш боладан пора олиб томоша залига қўйиб юборганини кўрган бир томошабин шаънимга тегадиган гапларни айтди. Умр ҳамроҳим “Эртаю кеч студияда, шаҳар кезиб юрасиз. Оқибат шуми, шаънингизга айтилган гапни эшитингизми? – деб мени койигандек бўлди. Аслида, ўша аччиқ сўзлар мени шаънимга эмас, порахўрчи шаънига айтилган эди” деб жавоб берилган эди.\n← Аввалги Аввалги Ўрозбой Абдураҳмонов. Қайсарлар (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Ортиқбой Абдуллаев. Туркистоннинг қора кунлари


Итлар томонидан кемирилган Туш талқини - Tushlar-tabiri.uz\nИ - кириллча / Т - кириллча\nИтлар томонидан кемирилган Туш талқини\nТушимда ит тишлаб кўрдим туш таъбири\nАгар тушингизда сизни ғажишдан тоймайдиган ит билан учрашган бўлсангиз, бу нимани англатиши мумкин? Нима учун итлар кемираётганини туш кўрдингиз? Туш китоби жуда оддий талқинни беради: итлар одамга ёки бошқа итга ҳужум қилишса бу вазиятни ҳушёрлик билан баҳолашни англатади, акс ҳолда бу кераксиз қийинчиликлар ва ташвишларга олиб келади.\nМуаммо ва молиявий қарамлик\nЁвуз ит тушида уни ушламоқчи бўлганми? Бу характернинг баъзи томонларини ёқтирмасликнинг бошқа жиҳатлари билан акс этиши.\nНега бир нечта итлар ҳужум қилишини тушингизда кўрдингиз? Сизнинг молиявий қарамлигингиз маънавий ривожланишингизга катта тўсқинлик қилади. Сизга кундалик муаммолар ва бахтсиз эҳтирослар юкланган.\nСиз улкан ҳақиқий бўлмаган ҳайвонни туш кўрдингизми? Тайёрланинг, туш китоби яқинда вафот этган марҳумга тегишли воқеа ҳақида огоҳлантиради.\nОдамларнинг ёвузлигидан эҳтиёт бўлинг\nИтлар тишлаган тушнинг аҳамияти нимада? Аслида, сизга бошқа одамнинг кучи катта таъсир қилади, душманлар ҳийла-найранг уюштиришади ва сиз муваффақиятсиз қоласиз. Тушида, адашган ит тишласа – паст одамдан ёмонликни кутинг.\nНима учун шафқатсиз итларнинг ҳужумини тушингизда кўрдингиз? Эҳтимол, — туш китоби, — сиз сеҳр-жодуга учраганигизга ишонади. Худди шу туш ҳаёт учун хавфли бўлган ёки узоқ вақт давом этиши мумкин бўлган касалликни аниқлашдан олдин содир бўлиши мумкин.\nМуаммо ёки турмуш?\nТушингизда, кўча итлари шунчалик безори эдики, улар сизни қонгача тишладиларми? Яқин келажакда тинчликни йўқотиб қўясиз, оилангиз ва ходимларингиз билан жанжаллашасиз ёки улар томонидан қандайдир муаммони кутинг.\nНима учун тушингизда итлар сизни парчалаб ташлашяпти? Яқинингиздан умидингизни узасиз. Ёки яқин дўстингиз билан танаффус ва узоқ вақт адоватда бўласиз.\nЭҳтимол, бундай туш ҳақиқатан эркакларга муштлашишни башорат қилади, аммо туш китоблари қизлар учун тўйни олдиндан кўрсатмоқда.\nТушда итлар тўплами тишладими? Бу яқинда содир бўлган воқеа натижалари билан боғлиқ.\nИтларнинг ҳужумлари ҳақидаги туш яна нима дейди? Кредиторлар сизни қидирмоқдалар, аммо сиз ҳали ҳам белгиланган муддат ичида улар билан ҳисоб-китоб қила оласиз.\nСизга ёпишиб олган шафқатсиз итлар ҳақида даҳшатли туш бўлганми? Сиз ҳаётингизнинг баъзи соҳаларида назоратдан чиқиб, бутунлай ночор бўлиб қоласиз.\nТушингизда сизни итлар ғажишдими? Туш китоби одамларга ёки ишларга бўлган бепарво муносабатингиз муваффақиятсиз тугаши мумкинлиги ҳақида огоҳлантиради.\nИтлар бошқа одамга ҳужум қилганини туш кўрдингизми? Бировнинг тақдирида ўзгаришлар кутилмоқда ва сиз унинг бош қаҳрамони бўласиз.\nИтнинг қандай кўринишини ва ўзини тутишини эслашга ҳаракат қилинг. Туш китоби итни кимга тегишлигига қараб белгилайди:\nСизникими – муаммога, моддий ҳалокатга;\nУйсиз, адашган ит– уятли муносабатларга;\nҚутурган ит – жуда катта, эҳтимол ўлимга олиб келадиган таҳдид;\nҚизил рангли ит – тирнаш хусусияти, қасос, рашк;\nҚора – қайғу, катта ёвузлик, ёлғонга.\nКичкина ит ҳужум қилиб тишламоқчи бўлдими – бу кичик йўқотишларга.\nБақуват ит тишладими – катта моддий қулашни кутинг.\nКўп муаммолар пайдо бўлишидан олдин, ёрдам бўлмаганда, итлар кемираётгани ва одам ўзини ҳимоя қила олмаётгани тушига киради. Олдинда турган муаммолар учун фақат ўзингизга ишонишингиз керак.\nИтлар ғажишяпти, лекин сиз ҳеч нарса қила олмаяпсизми? Сиз олдиндан бирор нарса қилгансиз, лекин келаётган ёмонликни олдини олиш сизнинг қўлингизда эмас.


Бойсунда шамол электр станцияси қурилади | Uzbekistan Today\nБош саҳифа / Бизнес ва инновация / Бойсунда шамол электр станцияси қурилади\nАйни пайтда техник иқтисодий асослари ишлаб чиқилаётган лойиҳани 2020 йилгача фойдаланишга топшириш режалаштирилган.\nМутахассисларнинг фикрича, тоғли туманда шамолдан арзон электр энергияси олиш учун қулай имконият мавжуд. Бу ерда 600 мВт. электр энергияси ишлаб чиқариш қувватига эга бўладиган йирик лойиҳа фойдаланишга топширилгач, Бойсун ва Шеробод туманларидаги истеъмолчиларни муқобил электр энергияси билан узлуксиз таъминлаш сифати янада ошади, энергия узилишларига тўлиқ чек қўйилади. 100 дан ортиқ янги иш ўрни яратилади.


Президентимиз Шавкат Мирзиёев Сирдарё туманидаги “Сирдарё мега люкс” масъулияти чекланган жамияти шаклидаги Ўзбекистон – Россия қўшма корхонасида қадоқлаш маҳсулотлари ишлаб чиқариш бўйича амалга оширилаётган лойиҳалар билан танишди.\nМамлакатимизда саноат соҳасида бозор муносабатларини жорий этиш, ишлаб чиқаришни ривожлантириш, мулкдорлар синфини кенгайтириш ҳамда уларнинг мустақиллигини таъминлаш бўйича изчил ишлар амалга оширилмоқда. Полипропилен маҳсулотлари ишлаб чиқаришни ташкил этиш, соҳада маҳаллийлаштиришни қўллаб-қувватлаш, ишлаб чиқарувчиларнинг экспорт салоҳиятини оширишга қаратилган комплекс чора-тадбирлар натижасида экспортбоп маҳсулотлар ишлаб чиқарувчи корхоналар сафи кенгаймоқда.\n“Сирдарё мега люкс” масъулияти чекланган жамияти шаклидаги қўшма корхонаси ана шулардан биридир.\nДавлатимиз раҳбари корхонанинг ишлаб чиқариш жараёнини кўздан кечирди. Таклиф этилаётган лойиҳалар, истиқболдаги режалар билан қизиқди.\n2012 йили ташкил этилган қўшма корхонада полипропилен грануласидан кимё, қурилиш, текстиль, озиқ-овқат ва ноозиқ-овқат, фармацевтика, қишлоқ хўжалик маҳсулотларини қайта ишлаш саноати, хом ашё ва материаллар экспорти билан шуғулланувчи савдо компаниялари учун турли ўлчамдаги қадоқлаш маҳсулотлари ишлаб чиқарилмоқда.\nДастлаб 75 ишчи билан фаолият бошлаган, бир турдаги қоплар ишлаб чиқарилган корхонада айни пайтда маҳсулот тури 17 тага, ишчи-хизматчилар сони 650 кишига етди. Маҳсулотларнинг 35-40 фоизи Россия, Беларусь, Украина, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон, Афғонистон, Болтиқбўйи давлатларига экспорт қилинмоқда.\nКорхонада 2018-2023 йилларда қиймати 100 миллион АҚШ доллари бўлган еттита истиқболли лойиҳани амалга ошириш режалаштирилган. Полипропилендан қадоқлаш маҳсулотлари, экспорт билан шуғулланувчи компаниялар учун юмшоқ контейнерлар, қадоқлаш маҳсулотлари ишлаб чиқариш учун БОПП ва SPP плёнкалари, четдан импорт қилинаётган ёрдамчи хомашё ва материаллар ишлаб чиқариш каби лойиҳалар шулар жумласидандир. Бу лойиҳаларнинг амалга оширилиши натижасида 2 минг 500 киши иш билан таъминланади. Қувватлар тўлиқ ишга тушгач, йилига 125 миллион долларлик маҳсулот экспорт қилиниб, 80 миллион долларлик импорт ўрнини босадиган маҳсулот ишлаб чиқарилади. Мазкур маҳсулотларга ҳозирнинг ўзида МДҲ, Европа Иттифоқи, Лотин Америкаси мамлакатларидан таклифлар тушмоқда.\nДавлатимиз раҳбарига ушбу лойиҳалар ҳақида маълумот берилди. Эътироф этилишича, ишга тушириладиган янги тармоқларга Россия, Америка, Германия, Италия, Австрия каби давлатлардаги етакчи компанияларнинг замонавий технологик ускуналари ўрнатилади. Ушбу қувватлар корхона ёнида барпо этилаётган технопаркда жойлаштирилади.


17:11 / 23.11.2017\nTIME журнали ҳар йили йилнинг энг яхши ихтиролари рўйхатини эълон қилади. Бу йил ҳам истисно бўлмади. Қуйида жорий йилдаги энг эътиборга молик ихтиролар ўнлигини эътиборингизга ҳавола этамиз.\n1. Мулоқот қила оладиган робот\nФото: Jibo, Inc.; Allison Schaller\nНархи — 899 доллар\nAmazon Echo ва Google Home каби овозли ёрдамчилар билан жиҳозланган ақлли карнайлардан фарқли ўлароқ, Jibo тирик мавжудотга ўхшайди. Унинг дизайни Pixar студияси персонажларини эсга солади: ҳис-ҳаяжонлар катта юмалоқ юзда анимациялашган белгилар ёрдамида ифодаланади. Jibo кула олади, рақсга тушади, чақирилганда эгаси томон бурилади. Бу ёрдамчи ҳали анча такомиллаштирилиши керак: у эгасига янгиликлар лентасини тақдим этиб, суратга тушира олади, бироқ мусиқа ижро этолмайди. Uber каби ташқи иловаларни ишга туширолмайди. Нима бўлганда ҳам, бу мўъжаз робот инсон қиёфасидаги янги роботлар ичра биринчи қалдирғоч ҳисобланади.\nНархи — 9995 доллар\nКўз нуридан ажралган миллионлаб инсонлар кўчада юриш учун ҳасса ёки етакловчи итлардан фойдаланишади. Ушбу янги ақлли кўзойнак уларга ёрдам беради. eSight юқори тиниқликда видео ёзади ва унинг контрастлигини ошириб, қайта ишлайди. Натижада жуда ёмон кўрадиган инсонлар ҳам ёруғ оламни кўриши мумкин. Бу уларга, масалан, спорт билан шуғулланиш имконини беради. Кенг омма харид қилиши учун ҳозирча қурилманинг баҳоси жуда юқори, лекин ундан фойдаланилаётган харидорлар сони 1000 дан ошган.\nThyssenkrupp MULTI — худди юқори тезликка эга поездлардагидек, магнитли левитация технологиясидан фойдаланиладиган лифтлар тизимидир. Лифт кабиналари вертикал ва горизонтал ҳаракат қилиб, бири тўхтаб иккинчисини ўтказиб юбориши ҳам мумкин. Бу нафақат лифт кутиш вақтини қисқартиради, шунингдек, бинолар қурилишига ҳам жузъий ўзгартиришлар киритади. Бу йил синовдан муваффақиятли ўтгач, дастлабки MULTI Берлинда 2021 йилда ишга тушади.\nНархи — 999 доллар\nIphone X — экрани бутун сиртини қоплаб олган, кучли процессор ва эгасини таниб оладиган камерага эга дунёдаги энг мураккаб смартфон бўлса керак. Минг долларга яқин нарх уни “Айфон”лар ичида энг қимматига айлантиради. Нархининг баландлигига сабаб шуки, қурилманинг мўъжаз сиғими кўплаб мураккаб технологияларни ўзида жамлаган. Компаниядагиларнинг айтишича, iPhone’нинг янги авлодларида қандай инновациялар пайдо бўлишини ҳам улар аллақачон билишади.\n5. Nike Pro Hijab\nНархи — 35 доллар\nҲижобда спорт билан шуғулланиш қийин: агар мато дағал бўлса у спортчи аёлни терлашга мажбур қилади, енгил бўлса мусобақа давомида сирғалиб тушиши мумкин. Nike’s Pro Hijab бу муаммога барҳам беради. Анъанавий ҳижобдан фарқли ўлароқ у енгил нафас оладиган матодан тайёрланган ва ўзига намни сингдиради. Энди мусулмон аёллар анъанавий қадриятларга риоя қилиш ва спорт билан шуғулланиш ўртасида иккиланиб ўтиришмайди.\nЭлектр автомобиллар одатда жуда қиммат ва юриш масофаси ҳам чекланган. Tesla томонидан ишлаб чиқилган Model 3 ҳар икки муаммони ҳам бартараф этади: бу машинанинг нархи 35 минг доллар, бир қувватлашда босиб ўтадиган масофаси эса 320 км. Истеъмолчилар унга жуда қизиқиб қолишган ва Model 3’ни оммавий равишда харид қилишга тайёр, бироқ ишлаб чиқарувчи ҳанузгача машинани ваъда қилинган даражада етказиб бера олмаяпти. Илон Маск янги модель билан боғлиқ ҳолатни «ишлаб чиқариш жаҳаннами» деб атамоқда, бироқ келажакка оптимистик кайфиятда боқмоқда.\nНархи — 499 доллар\nСўнгги йиллар ичида учувчисиз бошқариладиган қурилмалар ўз қўлланилиш соҳасини картографиялаштиришдан тортиб, қидирув-қутқарув ишларигача ўзгартирди. DJI Spark дронининг мақсади оддийгина: ўта сифатли сурат ва видеолар олиш. Бу қурилманинг афзаллиги — бошқарувнинг осонлиги (имо-ишоралар ёрдамида), ҳавода турғун тура олиши ва нисбатан арзонлигида. Spark учувчисиз бошқариладиган учар қурилмаларининг нархида асосий саноқ нуқтаси бўлиши мумкин.\nМуддатидан аввал, чала туғилган чақалоқлар иссиқлик йўқотилишидан кўп азият чекишади ва бу уларнинг саломатлигига салбий таъсир ўтказиши мумкин. Bempu билаклиги чақалоқнинг қўлига тақилади ва унинг ҳароратини назорат қилади. Агар ҳарорат кескин тушиб кетса, у безовталаниб сигнал чалади ва зарғалдоқ чироғини ёқади. Қурилма аллақачон Ҳиндистон ва яна 25 давлатдаги 10 мингдан зиёд чақалоққа ёрдам берган.\nНархи — 300 доллар\nNintendo Switch билан уйдан чиқиб кетиб ҳам ўйнашда давом этишингиз мумкин. Қурилма таркибига чўнтак планшети киради ва яна бир ўйинчига юриб туриб ҳам ўйинда иштирок этиш имконини беради. Шунингдек, мавжуд икки контроллер ёрдамида бир неча фойдаланувчи ўзаро ўйнашлари мумкин. Уйга қайтган киши яна уйда турган консолга уланиб, ўйинни давом эттиради. Бундай қулайлик фойдаланувчиларга жуда маъқул келди ва Nintendo 7,63 млн. қурилмани пуллаб бўлди.\nСпиннерларни севишингиз ёки улардан нафратланишингиз мумкин, бироқ бир нарсани тан олмасдан илож йўқ: ўтиб бораётган йилда улар ҳамма ёққа тарқалди (гарчи ихтиро қилинганига анча бўлган бўлса-да). Спиннерларга қизиқиш вирус тусини олди. Айримлар бу ўйинчоқлар аутизм, эътибор ва гиперактивлик етишмаслиги синдромида ёрдам бериши мумкинлигини таъкидлашган бўлса-да, бунга исбот келтирилмаган. Бироқ, спиннер болакайни, ҳаттоки катта инсонни ҳам узоқ вақт овутиб тура олади.


Москвада 'Бобурнома' миниатюралари кўргазмаси - BBC News O'zbek\nМосквада 'Бобурнома' миниатюралари кўргазмаси\nМосквадаги Шарқ халқлари санъати музейи ўзининг энг қимматбаҳо тўпламларидан бири — «Бобурнома” миниатюралари кўргазмасини очган.\n“Воқеат-и Бабури” ёки Тузук-и Бабури” номи остида битилган Бобур қўлёзмалари, Бобур она тили - чиғатой (қадимий ўзбек) тилида ёзилган бўлиб, кейинчалик форс тилига таржима қилинган. Қўлёзма Ҳиндистонда ХVI аср охирида Бобур набираси Акбар китобхонасида машҳур миниатюрачи мусаввирлар томонидан безатилган.\nҲозирда дунёдаги музей ва хусусий коллекцияларда "Бобурнома"нинг 500 га яқин миниатюра қўлёзмалари мавжуд. Британиянинг Лондон музейида 96 та, Хиндистон Деҳли миллий музейида 144 минатюра сақланмоқда. Бундан ташқари, Балтимор санъат музейида 39 та, Лондоннинг Виктория ва Алберт музейларида "Бобурнома"нинг 12 алоҳида миниатюра варақлари ўрин олган.\nМосквадаги Шарқ халқлари санъати музейида эса 57 қўлёзма варақаларида битилган 69 миниатюра сақланмоқда. "Бобурнома" қўлёзмаларини рус меценати Алексей Морозов 1906 йилда Нижний Новгород ярмаркадасида Эронлик савдогарлардан сотиб олган.\nРоссиядаги қўлёзмаларда Бобурнинг ов ва ҳарбий юришлари, сарой базмлари ҳамда Ҳиндустоннинг ўсимлик ва ҳайвонот дунёсига оид манзаралари ўз аксини топган.\nБобур асарлари Оврупада илк бор ХIХ аср ибтидосида пайдо бўлган. 1826 йил Жон Лейден ва Уильям Эрскин "Бобурнома"ни инглиз тилига ўгирган. Россияда эса анча кеч, 1958 йилда шарқшунос олим Михаил Салье томонидан «Бобурнома» рус тилига таржима қилинган.\nМуҳаммад Заҳириддин Бобур умрининг охирларида – 1529 йил бошланишида Агра яқинида махфий васиятнома ёзиб қолдирган. Саркарда, улуғ шоир ва мутафаккир Бобурнинг қандай инсон бўлгани, унинг ўғли Ҳумоюнга қолдирган “Махфий васиятномада” яққол кўринади.\nВа мо аллайно иллал балағ (“ва бизнинг бурчимиз фақат аниқ паём этишдир” Сураи Ёсин), деб ёзган Заҳириддин Бобур.\nБиринчи жумодий ул аввал 935 [ҳижрий йили]» санаси келтирилган қимматли қўлёзмада.\nАйни пайтда Бобурнинг махфий васиятномаси Ҳиндистоннинг Бҳопал Давлат Кутубхонасида сақланмоқда.\nШоҳларнинг шоири ва шоирларнинг шоҳи


Бухорий мақбарасидан Тошкентни кенгайтиришгача: Президент қурилиш лойиҳаларини кўриб чиқди – Kommers.uz\nИқтисодиёт\t22:47 | 7.2.22\nБухорий мақбарасидан Тошкентни кенгайтиришгача: Президент қурилиш лойиҳаларини кўриб чиқди\nУрганчда Ал-Хоразмий шаҳарчаси қурилиши режалаштирилган.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев 7 февраль куни қурилиш лойиҳалари тақдимоти билан танишди. Бу ҳақда Президент матбуот хизмати хабар берди.\nУнга кўра, мажмуа деворлари миллий нақшлар, пардозбоп тошлар билан сайқалланади. Имом Бухорий мақбарасида наққошлик ва хаттотлик санъати уйғунлашади. Унинг деворларига қадимий услубда Қуръони карим суралари ва ҳадислар ёзилади. Барча пардозлаш ишларида ёрқин, «иссиқ» ранглардан кўпроқ фойдаланилади.\nХоразм вилоятида ҳам катта бунёдкорлик ишлари амалга оширилмоқда. Бунинг изчил давоми сифатида Урганч шаҳрида Ал-Хоразмий шаҳарчаси қурилиши режалаштирилган. Лойига кўра, у ерда университет, мактаб ва боғча, IT парк, фан ва маданият марказлари, спорт мажмуаси барпо этилади. Шаҳарча марказида Муҳаммад ал-Хоразмий майдони бўлади, буюк алломанинг янги ҳайкали ўрнатилади.\nШунга яқин жойда минг ўринли санъат саройи бунёд этиш ҳам мўлжалланган. У ерда Хоразм лазгиси анъаналарини сақлаш, ўрганиш ва кенг ёйиш замонавий шароит яратилади. Турли тадбирлар, концертлар ўтказилади.\n2020 йил 22 октябрда «Ҳарбий тиббиёт соҳасида кадрларни тайёрлашнинг сифат жиҳатидан янги тизимини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида» Президент қарори қабул қилинган эди. Унга мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари Ҳарбий тиббиёт академияси ташкил этилди.\nПрезидент лойиҳаларни такомиллаштириш ва сифатли қуриш юзасидан кўрсатмалар берди.\nДавлат томонидан спорт ривожига катта эътибор қаратилиб, зарур инфратузилма яратилмоқда. Шу мақсадда Тошкент шаҳрининг Яшнобод туманида Олимпия шаҳарчаси қурилиши режалаштирилган. 160 гектарни эгаллайдиган мазкур шаҳарчада универсал стадион, очиқ ва ёпиқ спорт мажмуалари, ётоқхона, меҳмонхона, Чирчиқ дарёсида эшкак эшиш ҳавзаси барпо этилади. Бу инфратузилма йирик мусобақалар ўтказиш ва бўлажак Олимпия захиралари институти учун ўқув-машғулот базаси бўлади.\nМамлакатда сайёҳлар учун кенг шароит яратилмоқда. Жумладан, Тошкент вилоятининг Бўстонлиқ туманида «Чорвоқ» туристик-рекреацион зонаси ташкил этилмоқда. Президентга шу борадаги ишлар ҳақида ҳам маълумот берилди.\nУнга кўра, Чорвоқ сув омбори ва Чирчиқ дарёси бўйида экотуризм объектлари барпо этилади. Бунинг аввало қулай транспорт тизими йўлга қўйилади. «Чорвоқ дарвозаси» ва «Юсуфхона» ҳудудларида дам олиш жойлари, Жанубий Хўжакентда анъанавий тоғ қишлоғи барпо этилади. Ҳудуднинг хушманзара табиати ва рельефини сақлаб қолишга алоҳида эътибор қаратилади. Боғлар, пикник жойлари, велосипед йўлаклари ташкил қилинади. Шундай лойиҳа Чимён ҳудудида ҳам режалаштирилган.\nДавлат раҳбари бу мажмуалар оммабоп бўлиши зарурлигини таъкидлаб, барча юртдошлар, турли касб эгаларига мос арзон ва қулай хизматлар таклиф этиш вазифасини қўйди.


Жиззахда автокросс ғолиблари сараланди\n16 Мар 2020 1159\nЖиззах вилоятида автомобил пойгалари бўйича Ўзбекистон кубогининг финал босқичи ўтказилди.\n2020 йил 12-14 март кунлари Жиззах вилояти Наврўзбулоқ маҳалласи автомобиль пойгасига мезбонлик қилди. Мамлакатимизда спорт туризмни ривожлантириш ҳамда соғлом турмуш тарзини тарғиб этиш мақсадида ўтказилган тадбир муросасиз, лекин юқори даржадаги ҳайдовчилик маҳорати намойиш этилган ҳолда бўлиб ўтди.\nТўрт хил турдаги автомашиналар иштирокида ўтказилган мусобақада Тошкент шаҳри, Фарғона, Андижон, Наманган, Жиззах, Самарқанд, Бухоро, Қашқадарё, Сурхондарё ва Хоразм вилоятларидан жами 70 нафар спортчилар беллашди.\nМусобақа натижаси бўйича умумжамоа ҳисобида Жиззах вилояти техник ва амалий спорт турлари маркази автопойгачилари биринчи ўринни эгаллашди.\nИккинчи ва учинчи ўринларни мос равишда Андижон вилояти ва Тошкент шаҳри жамоалари эгаллашди.\nҒолиблар Жиззах вилояти Туризмни ривожлантириш ҳудудий бошқармаси ҳамда ташкилотчиларнинг эсдалик совғалари билан тақдирландилар.\nАвтокросс Ўзбекистон мудофаасига кўмаклашувчи «Ватанпарвар» ташкилоти, Ўзбекистон миллий автомобиль федерацияси, Республика техник ва амалий спорт турлари маркази, Жиззах вилоят ҳокимлиги ҳамкорлигида ташкил этилди, деб хабар беради Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси матбуот хизмати.


Яҳованинг сўнмас севгиси ҳақида мулоҳаза юритинг | Тадқиқ сони\nҲамма ишларингни хаёлимдан ўтказаман. ЗАБ. 76:13\nҚЎШИҚЛАР: 18, 29\nЯҳованинг севгисини эътиборга олган ҳолда, нимада амин бўлишимиз мумкин?\nНима учун Яҳова хизматчиларига нисбатан сўнмас севгига эга дея оламиз?\nХудонинг севгисига қандай жавоб қайтаришимиз керак?\n1, 2. а) Яҳова Ўз хизматчиларини севишига сизни нима ишонтиряпти? б) Барча инсонлар қандай эҳтиёж билан яратилган?\nЯҲОВА Ўз хизматчиларини севишига сизни нима ишонтиряпти? Бу саволга жавоб беришингиздан аввал келинг, қуйидаги мисолларни кўриб чиқайлик. Бир неча йил мобайнида, имондошларимиз Тайлин исмли бир опамизни, мувозанатли бўлишга ва ўзидан ҳаддан ташқари кўп нарсани талаб қилмасликка севги ила ундашган. У шундай деб айтди: «Агар Яҳова мени севмаганида, шунча пайт давомида қайта-қайта маслаҳат бермаган бўларди». Эрининг ўлимидан сўнг иккита фарзандини ёлғиз тарбиялаётган Брижэт қуйидагиларни бўлишди: «Айниқса ёлғиз ота ёки она учун, Шайтоннинг дунёсида болаларни тарбиялаш, энг қийин ишлардан биридир. Аммо мен Яҳованинг севгисида аминман, боиси У мени ҳатто қайғули дамларда ҳам йўналтириб турган ва чидай олмайдиган даражада синалишимга сира йўл қўймаяпти» (1 Кор. 10:13). Сандра эса, бедаво касаллик билан курашиб келяпти. Анжуманда, кўпчилик танийдиган бир биродаримизнинг хотини унга самимий қизиқиш кўрсатган. Сандранинг турмуш ўртоғи шундай деди: «Бу опамизни шахсан танимасак-да, унинг биз учун чин дилдан куйингани, қалбимизга бениҳоя қувонч бағишлади. Биродару опа-сингилларимизнинг оддийгина севги изҳорлари, Яҳова бизни қанчалик севишини кўрсатди».\n2 Инсонлар севиш ва севилиш эҳтиёжи билан яратилган. Кутилмаган ҳодисалар, кўнгил қолиши, соғликни йўқотиш, молиявий инқироз ёки хизматдаги муваффақиятсизлик туфайли бу эҳтиёж қондирилмаса, ҳафсаламиз пир бўлиши ҳеч гап эмас. Агар, Яҳова бизни ортиқ севмаслиги ҳақидаги фикрлар хаёлимизни чулғай бошласа, У учун қанчалик қадрли эканимизни ва ёнимизда туриб, ўнг қўлимизни кучайтиришини ҳамда ёрдамини аямаслигини эсласак яхши бўларди. Яҳовага садоқатни сақласак, У бизни асло унутмайди (Ишаё 41:13; 49:15).\n3. Яҳова бизга нисбатан сўнмас севгини ҳис қилишига бўлган ишончимизни нима мустаҳкамлаши мумкин?\n3 Юқорида тилга олинган кишилар, қийин дамларда Худо улар ёнида бўлганига аминлар. У биз билан бирга бўлиши ҳам турган гап (Заб. 117:6, 7). Бу мақолада, Худонинг севгиси қуйидагиларда қандай акс этишига эътибор қаратамиз: 1) Унинг яратган ижодларида; 2) илоҳий илҳом остида ёзилган Каломида; 3) ибодатда ва 4) тўловда. Шубҳасизки, Яҳова қилган яхшиликлари тўғрисида мулоҳаза юритиш, Унинг сўнмас севгиси учун миннатдорчилигимизни оширади (Забур 76:12, 13 ни ўқинг).\nЯҲОВА ЯРАТГАН ИЖОДЛАРИ ҲАҚИДА МУЛОҲАЗА ҚИЛИШ\n4. Яҳованинг яратганлари устида мулоҳаза юритиш, нимани ошкор этмоқда?\n4 Яҳованинг яратганларига қараб, Унинг бизга бўлган сўнмас севгисини кўра оламизми? Албатта. Ахир Аллоҳ яратган ҳар бир нарса, Унинг севгисини намоён этмоқда (Рим. 1:20). У, ернинг экосистемасини шундай яратганки, биз хавфсизликда ва завқланиб яшашимиз мумкин. Бироқ У, биз шунчаки умр кўришимизни истамайди. Маълумки, ҳаётимиз давом этиши учун озиқланишимиз керак. Ер юзида, биз учун фойдали озуқа сифатида хизмат қиладиган турли-туман ўсимликлар ўсишига Яҳова ғамхўрлик қилган. Шу сабабли У, ҳатто овқатланиш жараёни биз учун ёқимли ва қониқарли бўлишини таъминлаган (Воиз 9:7). Кетрин исмли опамиз, Канадага айниқса уйғониш фасли бўлмиш баҳор кириб келганида, Худонинг ижодларини кузатишдан завқ олади. У мана буларни бўлишди: «Барча нарсанинг ҳаётга қайтиши, яъни гулларнинг ердан ниш уриб чиқиши ва қушларнинг мавсумий кўчиб ўтишдан қайтиши, бундан ташқари ошхонамнинг деразаси ортидаги донхўракка миттигина колибрининг учиб келиши инсонга қувонч бахш этади. Яҳова, завқланишимиз учун шунча нарсани берган экан, демак бизни қаттиқ яхши кўради». Меҳрибон самовий Отамиз яратганларидан мамнуният топади ва биз ҳам бундан севинчга тўлишимизни истайди (Ҳавор. 14:16, 17).\n5. Одамзод ажойиб яратилганидан Яҳованинг севгиси қандай намоён бўляпти?\n5 Яҳова бизни самарали ва мазмунли меҳнат қилиш қобилияти билан яратган. Шу йўсин, ҳаётдан янада роҳатланиб яшай оламиз (Воиз 2:24). Худованднинг ниятига кўра, одамзод ер юзини тўлдириб, тобе қилиши, денгиздаги балиқлар, осмондаги қушлару ер юзида яшовчи барча жонзотлар устидан ҳукм суриши керак эди (Ибт. 1:26–28). Яҳова меҳр-муҳаббати туфайли, биз Унга тақлид қила олишимиз учун керакли фазилатларни ато этган (Эфес. 5:1).\nХУДОНИНГ ИЛҲОМЛАНТИРИЛГАН КАЛОМИНИ ҚАДРЛАШ\n6. Нега Аллоҳнинг Каломини ниҳоятда қадрлашимиз лозим?\n6 Аллоҳ, бизга илҳомлантирилган Каломини тақдим этиб, Ўзининг улкан севгисини кўрсатган. Бу китобдан, Худо тўғрисида билишимиз керак бўлган барча нарса ва У инсониятга қандай муносабатда экани аён бўлмоқда. Масалан, Муқаддас Ёзувларда, тез-тез итоатсизлик қилиб турган исроилликларга нисбатан Яҳова қандай йўл тутгани ҳақида ўқиймиз. Забур 77:38 да Худо тўғрисида: «Шафқат қилди, кечирди уларнинг гуноҳларини, қириб ташламади уларни, кўпинча У ғазабини босди, бутун ғазабини сочмади»,— деб ёзилган. Ушбу оят борасида фикр юритиш, Яҳованинг шахсан сизга бўлган севгиси ҳамда ғамхўрлигини қадрлашингизга кўмаклашади. Яҳова учун аҳамиятли эканингизда асло шубҳаланманг! (1 Бутрус 5:6, 7 ни ўқинг).\n7. Нима учун Муқаддас Китобга жуда диққатли бўлишимиз даркор?\n7 Муқаддас Китобни қимматли деб билишимиз кераклигининг сабаби, Аллоҳ бизга асосан у орқали мурожаат қилади. Мисол учун, ота-она билан фарзандлар орасидаги мазмунли ва ҳамдардликка тўла суҳбат, улар ўзаро ишонч ҳамда севгини ривожлантиришлари учун жуда муҳимдир. Яҳова ҳақида-чи, нима дейиш мумкин? Биз Уни кўрмаган ва овозини эшитмаган бўлсак-да, У илоҳий илҳом остида ёзилган Каломи орқали «гапиради», биз эса тинглашимиз керак (Ишаё 30:20, 21). Яҳова Ўз хизматчиларини йўналтиришни ва зарардан ҳимоялашни истайди. Шунингдек, биз Уни таниб-билиб, Унга таянишимизни хоҳлайди (Забур 18:8–12; Ҳикматлар 1:33 ни ўқинг).\nЁҳу Ёҳушафатга маслаҳат берган бўлса-да, Яҳова Ёҳушафатнинг «яхши ишларини» кўрган (8-, 9- хатбошиларига қ.)\n8, 9. Муқаддас Китобдаги мисол ёрдамида, Яҳова нимани билишимизни исташини тушунтиринг.\n8 Яҳова, биз Уни севувчи ва номукаммаллигимиз ортида турганларни кўра оладиган Шахс сифатида танишимизни истайди. У, биздаги яхши томонларни қидиради (2 Сол. 16:9). Мисол учун, Яҳудонинг шоҳи Ёҳушафатга нисбатан Яҳова худди шундай йўл тутган эди. Бир сафар, Ёҳушафат нодонлик қилиб, Исроил шоҳи Ахаб билан Гиладдаги Рамўт учун сурияликларга қарши жангда иштирок этишдек, қалтис ишга рози бўлди. Гарчи, 400 та сохта пайғамбар ёвуз шоҳ Ахабни муваффақиятга эришишида ишонтирган бўлса-да, Яҳованинг пайғамбари Михиё, унинг мағлубиятга учрашини башорат қилган эди. Ахаб урушда вафот этди, Ёҳушафат эса ҳаётини аранг асраб қолди. Қуддусга қайтгач, у Ахаб билан иттифоқ тузгани учун танбеҳ олди. Бунга қарамай, Хонин ўғли валий Ёҳу Ёҳушафатга: «Сен яхши ишлар ҳам қилгансан»,— деб айтди (2 Сол. 18:4, 5, 18–22, 33, 34; 19:1–3).\n9 Шоҳлигининг илк йилларида, Ёҳушафат аъёнлари, левилар ва руҳонийларга Яҳудо шаҳарлари бўйлаб саёҳат қилиб, одамларни Яҳованинг қонунига ўргатишларини амр этган эди. У ташкил этган тадбир самарали бўлиб, атрофдаги халқлар ҳам Яҳовадан қўрқа бошлашди (2 Сол. 17:3–10). Тўғри, Ёҳушафат аҳмоқликка қўл урди, аммо Яҳова унинг яхши ишларига ҳам кўз юммади. Муқаддас Китобдаги ушбу ҳикоя эслатма бўлиб, номукаммаллигимизга қарамай, Яҳовага маъқул келишга жон куйдирсак, У сўнмас севгисини намоён этишини кўрсатмоқда.\nИБОДАТ ҚИЛИШ ШАРАФИНИ ҚАДРЛАШ\n10, 11. а) Нима сабабли ибодат Яҳованинг ўзгача совғаси? б) Худо ибодатларимизга қандай жавоб бериши мумкин? (Очқич оятнинг юқорисидаги расмга қ.)\n10 Меҳрибон ота, болалари у билан гаплашмоқчи бўлишганда, уларга вақт ажратади. У фарзандларининг муаммою ташвишларидан хабардор бўлишни истайди, чунки уларнинг қалбидан нималар кечаётгани унга бефарқ эмас. Шу сингари, самовий Отамиз Яҳова ҳам, биз учун шараф бўлмиш ибодат орқали Унга мурожаат қилсак, бизни тинглайди.\n11 Яҳовага ибодат орқали доим мурожаат қилишимиз мумкин. Бу борада У ҳеч қандай тўсиқ ўрнатмаган. Аллоҳ, бизга қулоқ тутишга доимо тайёр бўлган Дўстимиздир. Юқорида эслатиб ўтилган Тайлин шундай деди: «Сиз Унга ҳамма нарсани ва исталган жойда айтишингиз мумкин». Худога ичимиздаги теран фикрларни очганимизда, У Ўз Каломи, журналдаги бирон мақола ёки имондошимизнинг далдали сўзлари орқали жавоб бериши мумкин. Яҳова нолаларимизни эшитади ва ҳеч ким тушунмаган тақдирда ҳам, У бизни тушунади. Ибодатларимизга жавоб бераётгани, Унинг бизга бўлган сўнмас севгисининг ажойиб ифодасидир.\n12. Муқаддас Китобда ёзилган ибодатларга нега эътиборли бўлишимиз муҳим? Мисол келтиринг.\n12 Муқаддас Китобда баён этилган ибодатлардан кўп нарсани ўрганишимиз мумкин. Эҳтимол шу боис, вақти-вақти билан оилавий топиниш пайтида бундай ибодатларни муҳокама қилишни жуда фойдали деб билармиз. Яҳованинг қадимда яшаган хизматчилари чуқур фикрларини Унга қандай изҳор этгани ҳақида мулоҳаза қилиш, шахсий ибодатларимизни бойитишга ёрдам бериши мумкин. Масалан, Юнус пайғамбар катта балиқнинг қорнида бўлганида, ўкинч билан қилган ибодатини кўриб чиқинг (Юнус 2:1–11). Сулаймон маъбадни бағишлаш маросимида Яҳовага сидқидилдан қилган ибодатига эътибор қаратинг (3 Шоҳ. 8:22–53). Исо бизнинг манфаатимизни кўзлаб келтирган намунали ибодати ҳақида фикр юритинг (Мат. 6:9–13). Энг муҳими, мунтазам равишда «тилакларингизни... Аллоҳга билдиринглар. Шунда ҳар қандай ўй-фикрдан устун бўлган Худонинг тинчлиги қалбингизни ва онгингизни... ҳимоя қилади». Дарҳақиқат, Яҳованинг сўнмас севгиси учун миннатдорчилигимиз ўсиб бораверади (Филип. 4:6, 7).\nТЎЛОВ УЧУН МИННАТДОР БЎЛИШ\n13. Меҳр ила тақдим этилган ҳадя, яъни тўлов орқали одамзод учун қандай имконият очилди?\n13 Исонинг тўлов қурбонлиги иноят ила тақдим этилган ҳадя сифатида, биз ҳаётга эга бўлишимиз учун берилган эди (1 Юҳан. 4:9). Бу, Худо севгисининг энг аъло исботи эканини таъкидлаб, Павлус қуйидагиларни ёзган: «Масиҳ белгиланган вақтда бетавфиқ инсонларнинг ўрнига ўлди. Одил киши учун бирор кимсанинг ўлиши амримаҳол, ҳимматли киши учун эса балки ўлишга кимнингдир юраги дов берар. Лекин Аллоҳ бизга Ўз севгисини биз ҳали гуноҳкор бўлганимизда, Масиҳ биз учун вафот этгани билан кўрсатди» (Рим. 5:6–8). Худо севгисининг ушбу улкан исботи туфайли, инсоният учун Унга маъқул келиш имкони очилди.\n14, 15. а) Мойланган масиҳийлар учун тўлов нимани англатади? б) Ер юзида яшашга умид қилаётганлар учун тўлов туфайли қандай истиқбол очилди?\n14 Айрим кишиларга нисбатан Яҳованинг сўнмас севгиси ўзгача тарзда намоён этилади (Юҳан. 1:12, 13; 3:5–7). Муқаддас руҳ билан мойланганлар сифатида, улар «Аллоҳнинг фарзандлари» бўлишади (Рим. 8:15, 16). Павлус, мойланган масиҳийлар тирилтирилиб, Исо Масиҳ билан бирликда самовий маконга ўтқазиб қўйилишларини тушунтирган (Эфес. 2:6). Мойланганлар ушбу мавқега эга бўлишининг сабаби, улар меросининг гарови бўлмиш ваъда қилинган муқаддас руҳнинг муҳри билан белгиланган, яъни улар учун осмонда умид тайёрлаб қўйилган (Эфес. 1:13, 14; Колос. 1:5).\n15 Тўловга ишонаётганларнинг аксарияти учун Яҳованинг дўсти бўлиш имкони очилди. Қолаверса, улар Худонинг фарзандлари бўлиш ва ер юзидаги жаннатда абадий яшаш истиқболига эгалар. Шу йўсин, тўлов воситасида Яҳова инсониятга севгисини яққол намоён этди (Юҳан. 3:16). Агар ер юзида абадий яшашга умид қилаётган бўлсак ва Яҳовага садоқат ила хизмат қилишни давом эттирсак, У янги дунёда бизга ҳузурбахш ҳаётни тақдим этишидан шубҳаланмасак ҳам бўлади. Тўловни Худонинг бизга нисбатан сўнмас севгисини намоён этувчи энг аъло исбот, деб билиш нақадар ўринли, шундай эмасми?!\nЯҲОВАНИНГ СЕВГИСИГА ЖАВОБ ҚАЙТАРИШ\n16. Яҳова севгисини турли йўллар билан намоён этаётгани тўғрисида ўйлаш, бизга қандай таъсир қилади?\n16 Яҳованинг содиқ севгиси турли йўллар билан намоён бўлади. Уларнинг саноғига етиш амримаҳол. Сано бастакори Довуд шундай куйлаган: «Сенинг ниятларинг, эй Худо, менга қадрлидир, ниятларингнинг сон-саноғи нақадар кўпдир. Қумдан ҳам кўп бўларди агар уларни санаганимда» (Заб. 138:17, 18). Бундай фикрлар қалбимизда Яҳовага нисбатан чуқур севгини ўстиришига йўл қўйишимиз лозим. Шундай қилиб, Аллоҳнинг севгисига жавоб қайтарган бўламиз. Келинг, нима бўлишидан қатъи назар Унга ўзимизда борининг энг яхшисини берайлик.\n17, 18. Худога севгимизни намоён этишнинг айрим йўллари қандай?\n17 Яҳовага севгимизни кўрсатишнинг ҳар хил йўллари бор. Масалан, воизлик ишида ғайрат билан қатнашиб, Аллоҳга ва яқинларимизга бўлган севгимизни исботлаймиз (Мат. 24:14; 28:19, 20). Имонимиз синалган пайтда садоқатни сақлаб ҳам, Яҳовани чиндан яхши кўришимизни ошкор этамиз (Забур 83:12; Ёқуб 1:2–5 ни ўқинг). Ҳатто қийинчиликларимиз борган сари кучайиб кетса-да, Худо азобларимиздан хабардор эканида ва У учун қадрли бўлганимиз боис бизга ёрдам беришида амин бўлишимиз мумкин (Заб. 55:9).\n18 Яҳовага бўлган севгимиз, Унинг ижодларию бошқа ғаройиб ишлари ҳақида мулоҳаза юритишга ундайди. Худони севишимиз ва Каломини ўта қадрлашимиз Муқаддас Китобни пухта тадқиқ қилишимиздан кўринади. Яҳовага бўлган меҳримиз туфайли, ибодат орқали Унга янада яқинлашамиз. Гуноҳларимиз учун берилган тўлов қурбонлиги борасида фикрлаш, Худога бўлган севгимизни оширади (1 Юҳан. 2:1, 2). Хуллас, Яҳованинг сўнмас севгисига меҳр ила жавоб қайтаришимизга арзийдиган баъзи сабабларни кўриб чиққан бўлсак-да, аслида улар беҳисобдир!


Samarkand viloyati "Agrokimyohimoya" HAJ » Biznes reja 2017\n“ Т А С Д И Қ Л А Н Г А Н ”\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҲАЖ акциядорларининг навбатдаги умумий йиғилиши баённомаси қарори билан\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамиятининг 2017 йил учун\nСамарқанд – 2017 йил.\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти хақида\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти (матн давомида Жамият деб номланади) Самарқанд вилояти “Қишлоқхўжаликкимё” ҳудудий акциядорлик жамияти ва Самарқанд вилоят Ўсимликларни ҳимоя қилиш маркази базасида Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2016 йил 24 октябрдаги “Қишлоқ хўжалигида ўсимликларни ҳимоя қилиш ва агрокимёвий хизмат кўрсатиш тизимини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида” ги ПҚ-2640-сонли қарорига асосан ташкил қилинган бўлиб, уларнинг ҳуқуқий вориси ҳисобланади.\nЖамиятнинг тўлиқ номланиши: ўзбек тилида вилоят “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти.\nҚисқартма ҳолда: Самарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҲАЖ.\nЖамиятнинг манзилгохи: Самарқанд шаҳар, Спитамен кўчаси, 153-уй.\nЖамият юридик шахс бўлиб, ўзига тегишли мулкка эга, ўз номидан мулкий ва мулкий бўлмаган ҳуқуқларни олиш, ўз зиммасига мажбуриятлар олиши, судда, арбитражда ҳакамлар судида даъвогар ёки жавобгар тарзда қатнашиш хуқуқига эга бўлади.\nЖамият ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси Президенти фармонлари, Олий Мажлис қарорлари, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори ва фармойишлари, Ўзбекистон Республикаси қонунлари ҳамда Уставига амал қилади.\nЖамият мустақил ва йиғма балансга, банк муассасаларида ҳисоб рақамига, ўз номи кўрсатилган муҳрга, фирма белгисига, штампига эга.\nДавлат ва унинг органлари, жамият мажбуриятлари олдида жавобгар эмас, шунингдек жамият ва унинг таркибига кирувчилар, ҳамда ўз навбатида Давлат ва унинг органлари мажбуриятлари олдида жавобгар ҳисобланмайди.\nЖамият амалдаги қонунлар асосида ундариб олиниши мумкин бўлган ўз мулкига нисбатан мажбуриятлари олдида жавоб беради.\nҚонунлар кўзда тутилган ҳолатларда тугатилган жамият инвесторлар олдида, уларнинг қимматбаҳо қоғозларининг номинал қийматидан кам бўлмаган миқдорда сақланиш учун жавоб беради. Акциядорлар Жамиятининг мажбуриятлари учун жавоб бермайди, шунингдек улар акциялар қиймати доирасида амалга оширган фаолиятлари билан боғлиқ, таваккал зарарлар учун жавобгар эмаслар. Акциядорлар ўзларига тегишли акцияларнинг тугалланмаган қисми бўйича жамият мажбуриятлари олдида биргаликда жавобгар ҳисобланмайдилар. Жамият ўз акциядорлари мажбуриятлари учун жавоб бермайди.\nЖамият ўз фаолиятини хўжалик ҳисоб-китоби ва ўзини маблағ билан таъминлаш принципларида амалга оширади, ишлаб чиқариш хўжалик ҳамда молиявий фаолияти бўйича масалаларини мустақил ҳал қилади.\nЖамиятнинг асосий вазифалари.\nЎз туманлараро ва туман филиаллари орқали тегишли ҳудуд бўйича ҳақиқий талабни ўрганадилар, буюртманомаларни умумлаштирадилар, ҳамда пировард истеъмолчилар қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқарувчилар билан минерал ўғитлар ва кимёвий ҳимоя қилиш воситаларининг аниқ турларини етказиб бериш юзасидан шартномалар тузадилар;\nҲар йили 1-октябрдан кечикмай, қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқарувчиларнинг буюртманомаларнинг умумлаштириш асосида вилоят туманлари бўйича минерал ўғитлар ва ўсимликларни кимёвий ҳимоя қилиш воситаларига бўлган прогнозини шакллантирадилар ҳамда минерал ўғитлар ва ўсимликларни кимёвий ҳимоя қилиш воситаларини ватанимиз ишлаб чиқарувчи корхоналарида ишлаб чиқариш бўйича келгуси йил дастурини ўз вақтида тайёрлаш учун “Ўзагрокимёҳимоя” акциядорлик жамиятига тақдим этадилар.\nИшлаб чиқарувчи корхоналар тамонидан минерал ўғитларнинг асосий турларини ва дефолиантларни улгуржи сотиш юзасидан шартномалар (контрактлар) тузиш, ҳар йили ўз маҳсулотларининг кўргазма-сотувини ташкил этган ҳолда ярмарка савдоларида амалга оширадилар;\nМинерал ўғитлар ва дефолиантларни ишлаб чиқарувчи корхоналар ва импорт қилувчи бир томондан, улгуржи харидорлар вилоят “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамиятлари ва маҳсулотнинг бошқа улгуржи истеъмолчилари, иккинчи томондан ярмарка савдолари қатнашчилари ҳисобланадилар;\nТашқи иқтисодий фаолият, ўзаро фойдали ташқи иқтисодий фаолият алоқалари, бошқа мамлакатлар юридик ва жисмоний шахслар билан савдо иқтисодий илмий техника ҳамкорликнинг янги фирмаларини жорий этиш;\nКонсультант, аудиторлик, лизинг, ижара маркетинг фаолиятларида, шунингдек қонун билан тақиқланмаган ҳар қандай фаолиятида воситачилик қилиш;\nТабиий офатлар ва фавқулотда ҳолатларни бартараф этиш учун имтиёзли кредит бериш шартномаларида минерал ўғитлар, ўсимликларни ҳимоя қилиш воситалари захирасини яратиш;\nРеспублика корхоналарида ўта тақчил минерал ўғитлар ва ўсимликларни ҳимоя қилиш воситалар турларини ишлаб чиқариш, материал-техник ресурсларни қўшимча импорт асосида сотиб олиш юзасидан таклиф киритиш;\nВилоят ва туманлар бўлимлари фаолиятини мувофиқлаштириб бориш;\nАхборот ва ташкилий – коммерция хизмати кўрсатиш, коммерция илмий техникавий, экологик, ҳуқуқий ва бошқа ахборотлар билан таъминлаш, минерал ўғитлар, ўсимликларни ҳимоя қилиш воситалари, компания номенклатурасига кирувчи бошқа кимёвий маҳсулотлари савдоси масаласида истеъмолчилар ва ишлаб чиқарувчиларга хуқуқий ҳимоя, илмий – техникавий ёрдам кўрсатиш;\n-Миллий ҳисоб рақамларини жорий қилиш:\n-Компания фаолиятини акс эттирувчи ва бошқа адабиётларни нашр этиш:\n-Лицензия асосида ишлашни ташкил қилиш.\nЖамият мулки. Устав Фонди.\nЖамият амалда қоидалар асосида унга иштирокчилар томонидан ихтиёрий равишда берилган мулкка, хўжалик фаолият натижасида олинган мулкка, шунингдек, қонуний асосида олинган бошқа мулкларга эгалик қилиш хуқуқига эга.\nЖамият Устав фондини ташкил этиш манбаалари қуйидагилар ҳисобланади:\nСобиқ вилоят “Қишлоқхўжаликкимё” ҳудудий акциядорлик жамияти ва унинг туман ва туманлараро филиаллари мол-мулклари;\nХўжалик фаолиятидан келадиган даромадлар:\nҚатнашчиларнинг алоҳида муаммоларга ва мақсадли характердаги илмий-техник, ишлаб чиқариш, социал маданий ривожлантиришга мақсадли равишда ажратган бадаллари;\nБанк ва бошқа кредиторларнинг кредитлари.\nЧиқарилган ёки сотиб олинган қимматли қоғозлардан олинган дивиденд маблағлари, бюджет ва бошқа марказлашган маблағлари ва ажратмалари;\nКиритилаётган мулк қиймати, жамият кузатув кенгашининг қарори билан белгиланади.\nЖамиятнинг Устав капитали, қимматли қоғоз(акция)ларнинг номинал қиймати ҳисобидан ташкил этилади. Устав фонди 1 784 239 200 сўмдан иборат. Устав фондига асосан ҳар бир акциянинг номинал қиймати 2 400 сўм бўлган, жами 743 433 дона акциялар қуйидагича тақсимланган:\nДавлат улуши – 32,03 фоиз, 238 122 дона акция;\n“Ўзагрокимёҳимоя” АЖ улуши – 51,0 фоиз, 379 157 дона акция;\nБошқа акциядорлар улуши– 16,97 фоиз, 126 154 дона акция;\nЖамият оддий акцияларини чиқаради. Оддий акциялар, улар эгаларига дивидендлар олиш, жамият акциядорларининг умумий йиғилишларида қатнашиш, жамиятни бошқаришда иштирок этиш ҳуқуқларини беради.\nЖамият Устав фонди, фақатгина қўшимча акцияларни киритиш йўли билан кўпайтирилиши мумкин.\nБунда, Устав фондини кўпайтириш ва жамият Уставига тегишли ўзгартиришлар киритиш акциядорларнинг умумий йиғилишида акциядорлар томонидан юқори овоз тўпланган ҳолларда амалга оширилади.\nУСТАВ ФОНДИНИ КЎПАЙТИРИШ ЁКИ КАМАЙТИРИШ ТАРТИБИ.\nЖамият Устав фонди акциялар номинал қийматини камайтириш ёки уларнинг умумий сонини қисқартириш, шу жумладан, жамият акцияларини сотиб олиш йўли билан амалга оширилади. Жамият Устав фонди акцияларини сотиб олиш ва камайтириш, тўлаш йўли билан камайтириш тўғрисида акциядорлар йиғилиши қарор чиқаради.\nУстав фонди камайтириш тўғрисидаги қарорда акциядорлар йиғилиши фондини камайтириш сабаби ва камайтириш тартибини кўрсатади.\nУстав фондини камайтириш ҳолатларида жамият тугатилиб кетган тақдирда, акциядорлар манфаатларини ҳимоя қилиш назарда тутилиши керак.\nЖамият, Ўзбекистон Республикаси Қонунларига мувофиқ равишда ўзига тегишли мулкни бошқа корхоналар, муассасалари, ташкилотларга сотиши, бериши, алмаштириши, ижарага бериши, вақтинча фойдаланиш учун текинга ёки қарзга бериб туриши, балансидаги мулкни чиқариб ташлаши мумкин.\nЖамият Устав маблағининг 15 фоиз миқдорида захира фондини ташкил этади. Захира фондни ташкил этиш, ушбу фонд тўлиқ миқдорга етказилгунига қадар соф фойданинг 5 фоиз миқдорида йиллик ажратмалар ҳисобидан амалга оширилади. Захира фонди, бўлиши мумкин бўлган зарарларни қоплаш ва бошқа мақсадлар учун тузилган.\nЖамиятнинг Устав маблағи, қонунда кўзда тутилган ҳолларда ўзгартирилиши мумкин. Устав маблағларининг ўзгартирилиши давлат қайдномасига тегишли маълумотлар киритилган пайтдан кучга киради.\nЖамиятнинг тузилма бўлинмалари бўлиб қуйидагилар ҳисобланади:\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, туман ва туманлараро филиаллари омборхоналари, фермер хўжаликларига хизмат кўрсатишга мослаштирилган омборхоналари, фермер ва деҳқон хўжаликларига кимё маҳсулотларини етказиб берувчи шаҳобчалар.\nЖамият иштирокчилари сифатида ўзларига берилган ваколатлар доирасида корхоналар, ташкилотлар (юридик шахслар), шунингдек, жисмоний шахслар, шу жумладан, чет эллик инвесторлар бўлиши ҳам мумкин.\nЖамиятнинг “Ўзагрокимёҳимоя” АЖ билан ҳудудий туманлар ва туманлараро филиаллар ўртасидаги ўзаро муносабатлар тартиби.\n“Агрокимёҳимоя” ҲАЖнинг туман ва туманлараро филиаллари талабномаларининг асослигини текширади, уларни умумлаштириб, кимё маҳсулотларини олиш учун йиғилган талабномаларни вилоят “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамиятига жўнатади.\nВилоят “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, вилоят қишлоқ ва сув хўжалиги бошқармаси билан биргаликда талабномаларни вилоят бўйича умумлаштиради ва уларни “Ўзагрокимёҳимоя” АЖга жўнатади.\nВилоят “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти кимё маҳсулотларни етказиб бериш учун маҳсулотни ортиб жўнатиш ва чиқариб кетиш муддатини албатта кўрсатилган ҳолатларда завод тайёрловчилар билан шартномалар тузади.\nЖамият туман ва туманлараро филиалларга завод-тайёрловчилар мутаносиблигида кимё маҳсулотларига лимитларни маълум қилади, уларга қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқарувчилар билан агрокимё хизматлар кўрсатиш, минерал ўғитлар етказиб бериш, ўсимликларни ҳимоя қилиш ва бошқа кимё маҳсулотларни етказиб бериш тўғрисида (вилоят ва туманлар қишлоқ ва сув хўжалиги бошқармалари таклифларни ҳисобга олган ҳолда) шартномалар тузишга ваколат беради.\nКўрсатилган ҳужжатларни олгач Самарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти ажратилган лимитлар доирасида қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқарувчилари билан давлат хариди бўйича ва тижорат шартномалари бўйича минерал ўғитлар ва кимёвий воситалар олиниши юзасидан алоҳида шартномалар тузади.\n“Ўзкимёсаноат” акциядорлик жамияти заводлари томонидан Самарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамиятига маҳсулотларни бериш календар ой мобайнида берилаётган маҳсулот қийматининг 100 фоиз олдиндан тўланган тақдирда амалга ошрилади.\nМинерал ўғитлар ва ўсимликларни ҳимоя қилувчи кимё воситалари белгиланган тартибда “Агрокимёҳимоя” ҲАЖнинг ҳудудий филиалларига етказиб берилади.\nМинерал ўғитлар ва ўсимликларни ҳимоя қилиш воситаларини бевосита шартномалар асосида сотиш, биржа база савдо дўконлари орқали амалга оширилади.\n“Ўзмевасабзавотсаноат-холдинг” компанияси “Ўзгўштсутсаноат” ассоциацияси, “Ўзбалиқ” коорпарацияси таркибларига кирувчи ҳамда давлат томонидан сотиб олинмайдиган қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштирувчи деҳқон ва фермер хўжаликларига, хўжалик ва корхоналарга, шунингдек, саноат истеъмолчиларига, кичик ва ўрта бизнес субъектларига минерал ўғитлар қишлоқ жойларида очилган шаҳобчалар, “Агрокимёҳимоя” ҲАЖ филиаллари ҳамда биржа базалари орқали бевосита шартномалар олдиндан 100 фоиз тўловлар асосида таъминланади.\nХуқуқ ва бурчлари.\nЖамият амалидаги қонун-қоидалари ва жамият Уставига асосланиб буйруқ ва қарор чиқаради ҳамда хўжалик фаолиятларини мустақил амалга оширади.\nДавлат талаблари ва бевосита шартномалар асосида бажариладиган иш ва хизматлар ҳажмини белгилаш;\nЮқори натижаларига ва иқтисодий фойдага эришиш мақсадида, ўз маблағининг бир қисми билан бошқа хўжалик ёки ташкилотларда қатнашиши;\nКонкрет илмий–техник, ишлаб чиқариш ва социал ривожлантириш учун ихтиёрий равишда бадаллардан фойдаланиш;\nЖамият манфаатларига таълуқли бўлган масалаларни муҳокама қилиш ва ҳал қилишда қатнашиш;\nБелгиланган тартибларда хўжалик бўлинмалари, марказлар, фирмалар, ўзига бўйсинувчи корхоналар, филиаллар, лабараториялар, қўшма корхоналар ташкил этиш, турли Республика ва ҳалқаро ташкилотларга кириш бошқа акциядорлик жамиятлари ва компанияларни сотиб олиш;\nЖамият иштирокчиларининг мажбуриятлари.\nУстав талабларни бажариш ва аппаратни сақлаш ҳамда захира фондини тузиш учун ажратмаларни ўз вақтида ўтказиш;\nЖамиятга белгиланган ҳисоботларни ва маълумотларни ўз вақтида тақдим қилиш;\nЖамият фаолияти тўғрисида олинган маълумотлар сирини сақлаш;\nУстав талабларини бажармаганликлари учун иштирокчилар белгиланган тартибда жавоб беради.\nЖамиятнинг соф фойдаси унинг тасарруфига ўтади ва олиниши мумкин эмас.\nОлинган фойдадан қонунда белгиланган тарзда фойдаланиш масаласи акциядорларнинг умумий йиғилишида кўриб чиқилади ва жамиятнинг Кузатув кенгаши раиси томонидан тасдиқланади.\nФойданинг 50 фоизи акциядорларга дивиденд тўловлари учун ажратилади.\nФойданинг бир қисми жамиятни ривожлантириш учун ўтказиб берилади, бир қисми ҳозирги замон технологиясини жорий қилиш кадрларни қайта тайёрлаш, қишлоқ хўжалигини кимёлаш борасида янги кашфиётларни яратиш учун ажратилади.\nЖамият соф фойдадан маълум фоизини жамиятнинг мансабдор шахслари ва ходимлари ўртасида тақсимлаш, шу жумладан, пул билан тақдирлаш ҳуқуқига эга.\nЖамиятни қуйидагилар бошқаради:\nАкциядорлар умумий йиғилиши;\nАкциядорлар умумий йиғилиши бошқарувининг олий органи ҳисобланади.\nЖамият ҳар йили акциядорларнинг (ҳисоботи) умумий йиғилишини ўтказиши шарт.\nАкциядорлар умумий йиғилиши йил тугагач, олти ойдан кечиктирилмасдан ўтказилади. Йиллик (навбатдаги) умумий йиғилишдан ташқари, акциядорларнинг навбатдан ташқари умумий йиғилиши ўтказилиши ҳам мумкин.\nЖамият кузатув кенгаши, мазкур устав билан фақат акциядорлар йиғилиши ваколатига берилган масалалардан ташқари жамият фаолияти устидан умумий раҳбарликни олиб боради.\nКузатув кенгаши аъзолари, акциядорлар умумий йиғилишида, жамиятда ишламайдиган акциядорлардан сайланади. Жамият кузатув кенгаши 9 кишидан иборат.\nЖамият кузатув кенгаши раиси, кузатув кенгаш аъзоларининг кўпчилик овози билан кенгаш аъзолари орасидан сайланади.\nКузатув кенгаши мажлиси, кенгаш аъзоларининг камида 75 фоизи қатнашган ҳолда ваколатли ҳисобланади.\nКузатув кенгашининг қарори мажлисда қатнашувчиларнинг оддий, кўпчилик овози билан қабул қилинади.\nҚарор қабул қилишда овозлар сони тенг бўлиб қолган ёхуд қарор қабул қилишда кенгаш аъзолари томонидан якдилликка эришилмаган ҳолларда жамият кузатув кенгаши қарорига мувофиқ акциядорлар умумий йиғилиши ҳукмига ҳавола этилиши мумкин.\nБошқарув (ижро органи)\nЖамиятнинг жорий (кундалик) фаолиятига, жамият бошқаруви раҳбарлик қилади. Жамиятнинг ижро қилувчи аппарати акциядорлар умумий йиғилиши ёки кузатув кенгаши ваколатига берилган масалалардан ташқари барча масалалар бўйича жамиятнинг кундалик фаолиятига оид масалаларни ҳал қилади.\nИжроия органини бошқарув раиси бошқаради. Жамият бошқарув раиси ишонч қоғозисиз, жамият номидан ҳаракат қилади, шу жумладан, манфаатларини ҳимоя қилади, жамият номидан битимлар тузади, штатлар тасдиқлайди, жамиятнинг барча ишчиларига шарт бўлган буйруқлар чиқаради ва кўрсатмалар беради. Жамият раиси ва унинг ўринбосарлари акциядорлар умумий йиғилиши томонидан танлов орқали сайланади.\nЖамиятнинг молиявий–хўжалик фаолияти устидан назорат олиб бориш учун жамиятда ишламайдиган акциядорлардан тафтиш комиссияси сайланади.\nЖамият тафтиш комиссияси 3 (уч) кишидан иборат.\nТафтиш комиссиясининг ваколатлари, унинг ҳуқуқ ва бурчлари акциядорлар умумий йиғилиши томонидан тасдиқланадиган Низом асосида белгиланади.\nЖамиятнинг Устав Жамғармаси.\nТашкилот номи Устав капитали Устав фонднинг улушлар бўйича тақсимланиши\nАкция сони Номинал қиймати Миқдори (минг сўмда) Давлат улуши «Ўзагрокимёҳимоя» АЖ улуши Бошқа акциядорлар улуши\nФоизи Акция сони Шу жумладан жойлаштирилмагани\nФоизи Акция сони Фоизи кол-во Фоизи Акция сони\nСамарқанд вилояти «Агрокимёҳимоя» 743 433 2 400 1 784 239,2 32,03 238 122 51,0 379 157 16,9 126 154\n1.2. Самарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамиятининг 2016 йил якунлари бўйича Кузатув кенгаши аъзолари\nХудойбердиев Шавкат Кузатув кенгаши “Ўзагрокимёҳимоя” АЖ\nМусурманович раиси бошқармаси бошлиғи\nЖўраев Аброр Кузатув кенгаши “Ўзагрокимёҳимоя” АЖ\nАнваржонович аъзоси бош мутахассиси\nМамутов Мамматрасул Кузатув кенгаши “Ўзагрокимёҳимоя” АЖ\nАматович аъзоси бош мутахассиси\nКасимов Миразим Кузатув кенгаши “Ўзагрокимёҳимоя” АЖ\nХалилович аъзоси бош мутахассиси\nЭрназаров Бурхон Кузатув кенгаши “Ўзагрокимёҳимоя” АЖ\nУмарович аъзоси бош мутахассиси\nСуюнов Бобомурод Кузатув кенгаши Давлат активларини\nМамаражабович аъзоси бошқариш марказининг\nАхмедов Шарофиддин Кузатув кенгаши Давлат рақобат қўмитаси\nШодимуратович аъзоси ички хавфсизлик инспекцияси\nЮнусов Матжон Кузатув кенгаши Давлат активларини\nЗопирқулович аъзоси бошқариш марказининг\nҒофуров Азиз Кузатув кенгаши Давлат рақобат қўмитаси\nМахмуджонович аъзоси Самарқанд вилоят ҳудудий\n1.3. Самарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя» ҳудудий акциядорлик жамиятининг 2016 йил якунлари бўйича бошқарув раиси ва бошқарув аъзолари\nНазаров Машраф Жамият бошқарув – 2016 йилдан бошлаб\nЭргашев Зафар Жамият бошқарув – 2016 йилдан бошлаб\nАвазович раиси ўринбосари\nЭшқулов Отабек Жамият бош – 2016 йилдан бошлаб\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамиятининг ички аудит хизмати ходимлари рўйхати\nСултонов Норқул Ички аудит хизмати – 2016 йилдан бошлаб\nСанақулов Жалолиддин Ёрдамчи аудитор – 2016 йилдан бошлаб\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамиятининг тафтиш ҳайъати аъзолари рўйхати\nСаттаров Абдулазиз Тафтиш комиссияси Давлат рақобат қўмитаси\nТугалович раиси Самарқанд вилоят ҳудудий\nСагдиев Хабибулла Тафтиш комиссияси “Ўзагрокимёҳимоя” АЖ\nХикматиллаевич аъзоси бош мутахассиси\nРасулова Дилшад Тафтиш комиссияси “Ўзагрокимёҳимоя” АЖ\nаъзоси етакчи мутахассиси\nЖамиятнинг таркибий тузилмалари тўғрисида\nЖамият қуйидаги филиалларга эга:\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, Булунғур туман филиали – Самарқанд вилояти, Булунғур шаҳри;\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, Жомбой туман филиали – Самарқанд вилояти, Жомбой шаҳри;\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, Иштихон туман филиали – Самарқанд вилояти, Иштихон шаҳри;\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, Каттақўрғон туман филиали – Самарқанд вилояти, Каттақўрғон тумани, Кадан қўрғони;\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, Нарпай туман филиали – Самарқанд вилояти, Оқтош шаҳри;\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, Нуробод туман филиали – Самарқанд вилояти, Нуробод шаҳри;\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, Оқдарё туман филиали – Самарқанд вилояти, Лоиш шаҳри;\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, Пастдарғом туман филиали – Самарқанд вилояти, Жума шаҳри;\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, Пайариқ туман филиали – Самарқанд вилояти, Челак шаҳри;\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, Пахтачи туман филиали – Самарқанд вилояти, Пахтачи тумани, Зиёвуддин қўрғони;\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, Самарқанд туман филиали – Самарқанд вилояти, Самарқанд шаҳри;\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, Тайлоқ туман филиали – Самарқанд вилояти, Тайлоқ тумани, Сочак қўрғони;\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, Ургут туман филиали – Самарқанд вилояти, Ургут шаҳри;\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, Қўшработ туман филиали – Самарқанд вилояти, Қўшработ шаҳри;\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, Каттақўрғон туманлараро филиали – Самарқанд вилояти, Каттақўрғон шаҳри;\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҳудудий акциядорлик жамияти, Зарафшон туманлараро филиали – Самарқанд вилояти, Самарқанд шаҳри;\nЖамият таъсисчилигида ташкил қилинган жамиятлар:\n“Чархин кимё” масъулияти чекланган жамияти, Пастдарғом тумани, Чархин қўрғони;\n“Мароқанд кимё сервис” масъулияти чекланган жамияти, Самарқанд шаҳар, Геологлар қўрғони;\nСамарқанд вилояти “Агрокимёҳимоя” ҲАЖнинг 2016 йилда қишлоқ хўжалигига агрокимёвий сервис хизмат кўрсатиш хақида\nВилоятда кейинги йилларда қишлоқ хўжалигида иқтисодий ислоҳотларни амалга оширишда қишлоқ хўжалиги экинларини ҳосилдорлигини ошириш, ерларни мелиратив ҳолатини яхшилашда бир қатор ишлар қилинди.\nБу вазифани бажаришда вилоят “Агрокимёҳимоя” ҲАЖ ва унинг тизимидаги филиаллари, корхона ташкилотлар мутассадилар ўтган йилда бир қатор ижобий ишларни амалга оширди, пировард натижа ўз самарасини берди.\nҚишлоқ хўжалигида бозор ислоҳотларини жадаллаштириш борасида “Агрокимёҳимоя” ҲАЖ ва унинг туман филиалларида ишлаётган раҳбарлардан тортиб, масъул ходим ва ишчиларга, ўзимизга қуйидаги дастурларни амал қилиб олишимиз ва бажаришимиз керак.\nНималарга эътиборни кучайтириш керак?\nМинерал ўғитлардан фойдаланиш самарадорлигини ошириш;\nМаҳсулот таннархини мумкин қадар камайтириш;\nМинерал ўғитларни сақлаш, ташиш ва фойдаланишдаги камчиликларни бартараф этиш;\nЎсимликларни ўсуви вақтида озуқа моддага бўлган талабини тўла қондириш;\nАгрокимёвий картограмма асосида минерал ўғитларни табақалаштириб бериш;\nҚисқа фурсат ичида соҳани билимдон мутахассислари билан таъминлаш;\nа) биринчи йўналиш – ҳозирги кунда фаолият кўрсатаётган мутахассисларнинг малакаларини ошириш:\nб) иккинчи йўналиш – янги мутахассисларни тайёрлаш, илмий асосида йўлга қўйиш ва бошқариш:\nБозор иқтисодиёти тинмай изланишини, хўжалик юритишнинг маъқул йўлларини топиш ва энг зарур фақат шартномавий режани бажармай, фаолиятдан иложи борича кўпроқ даромад олишни талаб қиладиган тизим;\nЕр ва мулк муносабатларнинг ривожланиши “Истеъмолчи” ва “Етказиб берувчи”га ўз фаолиятида шартнома асосида ташкил қилиш ҳуқуқини беради.\nВилоят қишлоқ хўжалигида агрокимё хизмати кўрсатиш, айниқса давлат буюртмасидан ташқари маҳсулот етиштирувчиларнинг минерал ўғит, ўсимликларни ҳимоя қилиш воситалари билан таъминлабгина қолмай, уларга комплекс агрокимёвий хизмат кўрсатишни ҳозирги кун талаб даражасида деб бўлмайди.\nАгар биз тупроқ унумдорлигини ошириш учун имконият даражасида алмаштириб экишни жорий қилсак, ўғитдан фойдаланиш самарадорлигини оширсак, маҳаллий ўғитдан фойдалансак, бу бизнинг ижобий самарамизни бериши табиийдир.\nБу ишларнинг ҳаммаси тупроқ унумдорлигини оширишга қаратилгандир. Чунки, маҳаллий ўғитнинг, компостнинг шўр ерларни мелиоратив ҳолатини яхшилаши, тупроқнинг нам сақлаш хусусиятларига ижобий таъсир кўрсатиши ҳаммамизга сир эмас.\nАгротехник тадбирларни сўзсиз равишда бажариш учун пахта етиштирувчи фермер хўжаликларини минерал ўғитлар билан ўз муддатида белгиланган меъёр асосида мунтаззам равишда таъминлаб бериш, уни тилхат қилиб бориш мўлжалланган.\nБунинг учун компост тайёрлаш, органик ўғит жамғариш, минерал ўғит билан фермер хўжаликлари даласига етказиб бериш, минерал ва органик ўғитлар сепиб бериш ишларини ривожлантириш.\nВилоят жамияти, туман филиали ва шаҳобчаларни минерал ўғитлар билан таъминлаш, муддатларга асосланган ҳолда режа белгиланиб, ойма-ой “Истеъмолчи”ларга етказиб бериш кўрилмоқда.\nШаҳобчалардан фермер хўжаликлари учун минерал ўғитларни эрталаб соат 700 дан 1600 га қадар махсус транспорт воситалари орқали кунлик меъёр, талабномалар асосида чиқаришни ташкил этиш.\nФермер хўжаликларига хизмат кўрсатишда ҳисоб-китоб ишларини такомиллаштириш, кунлик ҳисоботларни тўғри йўлга қўйиш учун тизимдаги туман филиалларида минерал ўғитларнинг чиқарилган миқдори, унинг қиймати бўйича кунлик ҳисоботларни тўғри йўлга қўйиш, филиалларда минерал ўғитларни чиқарилган миқдори, унинг қиймати бўйича кунлик мониторинг олиб борилади, мониторингда қишлоқ хўжалик маҳсулотлари учун давлат буюртмаси бўйича берилаётган транш маблағлари, фермерлар томонидан олинадиган минерал ўғитлар учун давлат томонидан бериладиган имтиёзли кредит маблағлар ҳаракати кузатиб борилади.\nКунлик мониторинг олиб бориш яхши натижа бермоқда, лекин бу тартибни яна такомиллаштириш учун модем системасига ўтказиш, янада ишни енгиллаштиради. Шуни эътиборга олиб, жамият тизими бўйича барча туман филиаллари ҳамда жамият бўлимлари ўртасида модем системаси ишга туширилди. Келгусида, жамият туман филиаллари ўртасидаги локал тармоқларни янада жадал ривожлантириб, барча ходимлар учун қулайликлар яратилиши кўзда тутилмоқда. Бу эса ўз навбатида шаҳобчага келган фермер хўжалигининг хужжатларини расмийлаштиришда қулайлик яратади.\nМинерал ўғитга бўлган талабни ўрганиш бўйича қишлоқ хўжалик маҳсулоти ишлаб чиқарувчилари, тупроқ бонитетлари шу билан бирга, тупроқ агрокимё харитасига амал қилган ҳолда, ҳозирда (келгусида) ҳам ноёб бўлаётган фосфорли ва калийли ўғитларни табақалаштириб, фойдаланишни йўлга қўйишни касаллик ва хашаротларни кенг тарқалган жойларда аниқлаб, уларга қарши профилактик чораларни кўриш.\nШу билан юқорида қайд этилган 2010 йилда тугатиладиган фермер хўжаликлар минерал ўғитлар омбори ўрнида ташкил этиладиган шаҳобчаларни, ҳозирги талабга жавоб берадиган кам харажат, ҳамда фермерларга қулай бўладиган ерларда ташкил этиш. Шунингдек, таъмир талаб даражасини аниқлаш ва таъмирлаш чораларини кўриш. Таъмирлаш ишларини олиб бориш билан бир қаторда, ишчиларнинг дам олиш хоналари, 1-тиббий ёрдам, ёнғинга қарши курашиш воситалари, ҳамда техника воситалари бурчакларини ташкил этиш чораларини кўриш.\nМинерал ўғит сотиш шаҳобчаларида аммиакли селитра ўғитларини сифатли сақланишини йўлга қўйиш учун ҳар бир шаҳобча омбордан ўғитларни бир-бирига қўшиб юбормаслик чораларини кўриш, ҳамда ўғит сақлаш тартибларига кўра тўла амал қилиш қоидалари билан таъминлаш.\nВилоят жамияти ва унинг туман филиаллари томонидан шаҳобчаларга минерал ўғит ташиб бериш техникалари трактор-ТТЗ-80, трактор тиркамаси 2-ПТС-4-793, ўғит сепгич НРУ-05 лар бўлишини ташкил этиш.\nВилоятда қишлоқ хўжалигига агрокимё сервис хизмати кўрсатиш, айниқса давлат буюртмасидан ташқари маҳсулот етиштирувчиларни минерал ўғит, ўсимликларни ҳимоя қилиш воситалари билан таъминлабгина қолмай, уларга комплекс агрокимёвий хизмат кўрсатишни ривожлантириш бўйича Вазирлар Маҳкамасининг бир қатор қарорлари қабул қилинди.\nБунинг учун Вилоятда мавжуд ОВХ русумли пуркагичларни туман филиаллари ва шаҳобчаларда марказлар ташкил этиш орқали ғўза ва бошқа экинлар зараркунандаларга қарши курашиш ва дефолиация ишларини олиб бориш.\nишчиларни мавсумий шартнома асосида ишлатиш орқали ишчи ўринлари яратилади;\nкалькуляцияларни ишлаб чиқиш ва самарадорлигини аниқлаш;\nфилиал шаҳобчаларида фермер хўжаликларининг талаблари ўрганилган ҳолда ИСО таёрлаш цехларини ва суспензия тайёрлаб, сепиб бериш ишларини ташкил этиш;\nЖамият бошқарув раиси М.Н. Назаров\nЖамият бўлим бошлиқлари: Р.Я. Тўраев


РИШТА – Bong.uz\nOktabr 24, 2021\n"JAMIYAT" GAZETASI SAYTI\nOnlaynda tomosha qiling\njamiyat Sentabr 23, 2021 1 min read\n876 total views, 14 views today\nЙўл-йўлакай ўйлаб, хаёлимни чалғитишга тоқатим етмаяпти. Қанотим бўлса-ю учиб кетсам. Шундоқ осмонга кўтарилсам. Бирпасда тоғ этагидаги уйимизга этиб борсам…\nҚўнғироқ хаёлимни остин-устин қилиб юборди. Фақат улгуришни ўйлар эдим. Машина жилиши билан ҳайдовчидан тезроқ юришини ўтиндим. Чархи кажрафтор ҳамиша жим кетадиган йўловчиларнинг бугун кайфияти чоғ. Балки танишлардир. Ашулага жўр бўлишади. Ҳолим бир Худога, кейин фақат ўзимга аён. Шоир айтганидек: “Йиғлаб бахтлиларнинг жонига текким” келмади.\nТашқарини жимгина кузатиб кетаётгандим, қўшиқ қулоғимга чалинди:\nМомолар ҳикмати, сўзи бор жойда,\nМенинг айтганларим бариси майда…\nПичирлаб такрорлайман. Топиб айтилибди. Энамнинг ҳам сўзи ҳикмат, қадами ибрат эди. Охирги кўрганимда оғриқнинг зўридан ғужанак бўлиб қоларди. Бир оз ўзига келганидан кейин: “Берган дардингга ҳам шукур” деб қўярди. Шифокор оғриқ қолдириш учун спирт ичишни тавсия қилди. Азобда ўтирган энам: “Неча кунлик умрим қолди, тозагина кетайин”, деб унамади.\nҚирқ кеча-кундуз ўтибди. Ўшанда маҳкам қучиб бор меҳримни изҳор қилмайманми!? Тўйиб олмайманми?! Аммаларимдан тортиндимми? Берган пулларини олишга уялмадим-ку…\nҲеч нарса емай қўйганига бир ҳафтадан ошганди. Лаблари қуруқшаса сув томизишарди. Ҳоли келса гап бериб ётарди. Таъзия хабарини эшитса, шу кўйда ётганида қанчалаб соғлом одамлар у дунёга риҳлат қилганини санар, касал тўрда – соғ гўрда, деб қўярди. Ўзидан олдин уларнинг ўтиб қолганига хижолат бўлгандек.\nБир жойда сарғайиб кетган буғдойзор тезроқ йиғиштириб олинишини кутаркан. Иккинчи томонда ҳали яшиллиги кетмаган бошоқлар ўриб олинаркан. Дунё шунга ўхшайди. Биров ўлимни кутади – яшайди, бошқаси яшашни истайди – имкон йўқ. Дунёнинг тамал тоши бошидан тескари қўйилган, чоғи. Энамнинг ривоят ва ҳикоятларини, тарихимиз ҳақидаги маълумотларни китоблардан топа олмаганман.\nБир ҳафталик таътилдан сўнг ўқишга отландим. Хайрлашишга кирсам:\n– Мана буни ол, – деди секингина.\n– Қўйинг, эна, пулим бор…\n– Меники табаррук олавер, болам.\n– Эна, ишга кирганимни айтдим-ку. Энди ўқиб, ҳам ишлаяпман, – дейман.\n– Қўлини қайтарма…\nЭнам узундан-узоқ дуо қилди. Қўлларига сув қуярканман, “Бу кунларни айтиб юрасан, ўқишга давлат ўқитадиганига кириб кетасан”, дерди. Дуонинг қуввати яна қишлоққа қайтгунимча етарди. Энди-чи?..\nЎша дуо энг сўнггиси эканини қаердан билай!? Хаёлимни жамлаб, ҳайдовчига машинани тезроқ ҳайдашини ишора қиламан. Бобо-момолардан сабр-тоқатни, меҳр-оқибатни қанча ўргансак оз. Фақат улгуриш ҳақида ўйлаяпман, йўқса, йўлда шошириш яхши эмас. Эҳ, бу йўллар, йўллар. Бизни қаерларга олиб бораркан.\nНошукурлик одамни қандай кўчаларга олиб кирмайди. Ота-боболаримиз уруш маҳаллари бир бурда нонга зор бўлган. Кўклам келса, қирларга чиқиб ризқ қидирган. Юрт озодлиги учун бор-будини тикиб, машаққат тортишган. Энамнинг (раҳматли дейиш эриш туюларкан) қотган нонни чойга ботириб, еб ўтираркан:\n– Қани энди, тандир сомса бўлса, одамнинг кўнгли баъзан кабоб тусаб қолади, – дерди гоҳида. Яна гапидан хижолат бўларди. – Ўғлим, бу ҳам бир гапда, етказганига шукур. Энг давр-у даврон сураётган пайтим ҳозир.\nНа келинларини, на ўғилларини койимади. Фақат ичкиликни кўрса:\n– Ҳа, питимингга шамол, – деб қўярди.\nЭнам билан бир хонада ухлардим. Амакимни уйғота-уйғота хонасига чиқариб юборгунича алламаҳал бўларди. Кейин қандай ўйим, саволим бўлса айтардим. Энам эринмасдан, тушунтирарди. Хатоларимни тўғрилаб, баъзан ўзи дардини ёриб қоларди.\n– Марзиянинг қишлоқда туриб, келмаганига ўн саккиз кун бўлди, Қўшни қишлоқдаги Замира етти кун олдин келиб-кетганди. Софияни кўрмаганимга бир ойдан ошди. Мария аранг бир йилда келади. Унга қийин, олисга узатганмиз.\nҲисобдан адашмасди. Табиат билан тиллашарди. Эрталаб фалон пайти уйғотинг, десангиз, ётган жойидан:\n– Болам, турақол, соат беш бўлиб қолди.\nКўзимни уқалаб соатга қарасам, роппа-роса беш. Агар ўрнидан тура олмай ётганини билмаганимда, туриб соатни кўриб келиб, яна ётиб олди, деб ўйлардим. Ошхонада туни билан китоб ўқиб чиқардим. Ўқишга киришим керак. Лицейда ўқиб, контрактга ҳам кира олмай, юзим шувут бўлган. Тўй-маъракага чиқишга уяламан. Ҳамма қўлини бигиз қилиб кўрсатаётгандек: “Литсейда ўқиб ўқишга кира олмаган ношуд…”\nЭнамнинг олдига келган момолар: “Сен ухламайсанми?!” деб сўрарди. Ҳозир у момоларнинг бари ўтиб кетди. Баъзида суҳбатлар тонггача чўзиларди. Улуғлар боғлаб турган ришта узилиб кетдимикан?! Ўша момоларнинг ўғиллари, набиралари билан борди-келдимиз йўқ.\nКундалик юмушим – энамга қараш ва ўқишга тайёргарлик кўриш эди. Қанча мутолаа қилмай, чарчоқ нималигини билмасдим. Хонадаги жиҳозлар қанчалар қадрдон бўлиб қолганини, айтсам ишонмайсиз. Кийим илгичдан сандиқларгача, дераза четларини қоплаб оладиган тартанакларгача…\nҚўшни хонада дарс тайёрлаб ўтирардим. “Тўқ-тўқ…” этган товуш эшитилса, югуриб чиқардим. Энам ҳассага таяниб, ташқарилаётган бўларди. Қўлидан ушлаб, қўлтиғидан тутаман. Тоза ҳавога чиқиши фақат шу. Бора-бора бунга ҳам қийналадиган бўлди. Иҳраб-инграб ётарди. Тез-тез бориб деразадан қулоқ солиб келардим.\n– Берган дардингга шукр, – ингроқ овоз эшитиларди ичкаридан.\nБаъзан энди кўзим илинаётган маҳал алламбало босиб келарди. Нафас олишга қийналиб қолардим, қўл-оёғимни қимирлатай десам, ҳалиги “қора ботир” маҳкам тутиб олган. Беихтиёр бақириб юбораман.\n– Болам, жойингни алмаштириб ёт…\nЭнамнинг овозидан ўзимга келаман. Хайрият. Ҳаммаси ортда қолганига шукур қилиб, тўшагимни қайтадан соламан. Бошимни бошқа томонга қўяман. Осойишта ором оламан. Ич-ичимдан энамнинг билағонлигига тасанно айтиб, ғурурланиб ётаман. Гоҳ-гоҳида “пуф, пуф…”лаб, уйқуга кетадиган энамнинг ўзи ҳам бослиқиб қолади.\nБаландроқ овоз чиқариб уйғотаман.\n– Нобоп ётиб қолибман. Яхши уйғотдинг…\nЭнди ҳаммаси хаёлда қолди. Ўлдинг – ўчдинг. Суҳбатлари, насиҳатларини ололмайман! Нурли чеҳрасини бир кўриб қолсайдим. Ҳайдовчига ўтинчли нигоҳларимни қадайман. Тушунгандек бош ирғайди. Шаҳардан чиққанимиздан бери спидометр миллари юздан камни кўрсатгани йўқ. Юрагим ҳапқириб, югуриб кетгим келади…\nБир кеча энам ётиш олдидан сандиқ туширтирди. Катта-кичик тугунчалар, униқиб кетган қоғозлар, эски-туски ашёлар тагидан қоғозга ўроғлиқ нарса олди.\n– Буни ўзимдан ўзим ўғирладим. Яшириб қўй, қўша олсанг, қўш. Яхши кунингга ишлатасан.\n– Нима қиламан буни? Ўзингиз ишлатинг.\n– Меники табаррук, неча кунлик умрим бор. Олиб қўявер, ҳали айта-айта юрасан.\nНимтабассум балқиб турган юзларига қараб, ихтиёрсиз оламан. Ўша туни тонггача ором ололмайман, ўлиб қолса нима қиламан? Васият қилгандек туюлади. Бу ҳақда ҳеч кимга индамадим. Баъзида келинларнинг “қанча ишим қолиб кетди”, дея минғирлаганини эшитиб ранжирдим.\n– Бир умр шундай юрмайсизлар-ку, қадрига этиб қолинглар, – дегим келарди. Тилимни тиярдим. Худди сирни очиб қўйсам, энам дабдурустдан ўлиб қоладигандек. “Дуои фотиҳадан қисманглар” дея кўп тайинларди.\nКўзимга ёшим, бўғзимга овозим тиқилиб, уйга кириб бордим. Йиғлай десам товушим чиқмасди. Ўша қадрдон хонага қараб отилдим. Чуғурлашиб ўтирган хотин-халаж жим бўлиб қолди. Ўзимни ўнглаб олгунимча қабр бошига кетганлар қайтиб кела бошлади. Яна ҳовлини уввос йиғи овози тутди…\nБу воқеанинг содир бўлганига йигирма йил бўляпти. Ҳозир ҳам ўша қадрдон деразанинг олдидан ўтётсам, чиркай қоплаган ойналар орасидан ичкарига мўралайман. Мен учун муқаддас ошиён омборхонага айланган. Чириётган пиёздан тортиб, ишлатилиши даргумон бўлган супургиларгача шу ерда. Беғубор болалигимнинг файзли дамлари ўтган хонадан энамнинг инграган овози эшитилгандек туюлади. Яна болаликка қайтгандек, момолар ҳикматидан улгу олгандек бўламан. Кўзимга ёшим, бўғзимга овозим тиқилиб, у ердан узоқлашаман. Бизни боғлаб турган муқаддас ришта мустаҳкамланиб бораверади. Энам хотирамда тирик қолди.\nPrevious Аҳмад Зоҳир нимадан қўрққан?\nАҳмад Зоҳир нимадан қўрққан?\nAvgust 25, 2021 jamiyat\nОТА УЙ СОҒИНЧИ…\nAvgust 24, 2021 jamiyat\nIyun 19, 2021 gazeta\nGAZETANING YANGI SONI\nТаълим ва илм-фан: партиялар нима таклиф этишмоқда?\nЎзбеклигимдан фахрланаман… Ўзбеклигимдан уяламан…\nЭкология соҳасида халқаро ҳамкорлик кенгаймоқда\nИСТИҚБОЛЛИ МАСАЛАЛАР МУҲОКАМАСИ\nМЎЙНОҚ ЭКОЛОГИЯ МУЗЕЙИ: КЕЧА ВА БУГУН\nARXIV Oyni tanlash Oktabr 2021 Sentabr 2021 Avgust 2021 Iyun 2021 May 2021 Aprel 2021 Mart 2021 Yanvar 2021\nOktabr 21, 2021 jamiyat\nMuassis: “JAMIYAT” gazetasi.\n“BONG.UZ” saytida e’lon qilingan materiallardan nusxa ko‘chirish, tarqatish va boshqa shakllarda foydalanish faqat tahririyat yozma roziligi bilan amalga oshirilishi mumkin.\nTahririyat manzili: 100000, Toshkent shahri Matbuotchilar ko‘chasi 32.\nElektron manzil: jamiyatgzt@mail.ru.\nSaytda e’lon qilinayotgan mualliflik maqolalarida keltirilgan fikrlar muallifga tegishli va ular Bong.uz tahririyati nuqtai nazarini ifoda etmasligi mumkin.\nTel: (71) 233 72 77; (71) 233 91 55\nBong.uz | EnterNews by AF themes.