hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - Масжидул Ҳаром ҳақида\nМасжидул Ҳаром ҳақида\nМутахассислар айтишича, Масжидул Ҳаром шу кунгача ўн икки марта қайта таъмирланиб, кенгайтирилган. Бунга йил сайин ҳожилар сонининг ортиши эҳтиёж туғдиряпти.\n1925 йили қирол Абдулазиз ибн Абдурраҳмон Масжидул Ҳаром кўринишини ўзгартиришни бошлади. 1953 йилда Арабистон яримороли бўйича илк электр тармоғи узатилди. Унда ёритгичлар ва шамол ҳайдаш воситалари пайдо бўлди. Қироллар Сауд IV, Файсал ва Холид даврларидаги қурилишлар натижасида Масжидул Ҳаром майдони бир юз тўқсон уч минг квадрат метрга кенгайди. Қирол Фаҳд ташаббуси билан Масжидул Ҳаромга ўт ўчириш, ҳавони совутиш ва канализация тизимлари ўрнатилди. Ўшанда майдон уч юз эллик минг квадрат метрдан иборат бўлиб, олти юз минг нафар одамни сиғдира олар эди.\nБир неча асрлардан бери Каъбадан йигирма бир метр масофадаги жойдан Замзам булоғи қайнаб чиқади. Булоқнинг чуқурлиги ўттиз метр. Исмоил (алайҳиссалом)дан мерос бўлиб қолган муқаддас ва шифобахш қудуқдан ҳар бир зиёратчи ният қилиб ичади. 2003 йилга қадар бу амални бажаришлари учун ҳожиларга зинапояли йўл қилиб қўйилган эди. Кейин ертўла ёпиб юборилди ва Масжидул Ҳаромнинг ички ва ташқи томонига гир айлана Замзам жўмраклари ўрнатилди. Ҳозир Замзам меҳмонхоналарга ҳам етказиб бериляпти.\n2007 йилдан бошлаб қирол Абдуллоҳ ибн Абдулазиз Оли Сауд лойиҳаси асосида масжид, унинг атрофини кенг кўламда таъмирлаш бошланди. Биринчи босқичдаёқ масжидга бир миллион олти юз минг киши сиғадиган бўлди. Каъба атрофига қўшимча қаватлар қурилиб, тавоф қилиш доираси йигирмадан эллик метргача кенгайди.\nҲозир Маккаи мукарраманинг Шомия, Жабал Хандом, Жабал Умар ва Ҳижра ҳудудларидаги Масжидул Ҳаром билан туташ эски иморатлар ўрнида янги, осмонўпар меҳмонхоналар, турар жойлар, савдо марказлари, шифохоналар, йўллар ва автоулов тўхташ жойлари қад кўтармоқда. Айни пайтда Масжидул Ҳаромнинг жануби-шарқидаги Жабали Умар ҳудудида икки юз ўттиз минг квадрат метр дўнгликни текислашга киришилган. У жойда юз минг аҳолига мўлжалланган янги мавзе бунёд этилади. Иккинчи босқичда Масжидул Ҳаромнинг ҳовлиси яна кенгайтирилиб, қўшимча икки юз йигирма минг нафар намозхонга жой очилади.\nМасжидул Ҳаромнинг шимолидаги Шомия мавзесида минглаб турар жой ва бошқа бинолар бузилди. Бу эса ҳаж мавсумида транспорт воситалари оқимини анча камайтиради. Учинчи босқич Масжидул Ҳаром майдонининг уч юз минг квадрат метрга кенгайиши ва қўшимча беш юз минг нафар ҳожига жой ажратиш имконини беради. Лойиҳа бўйича Маккаи мукаррамани умумий таъмирлашга йигирма етти миллиард доллар ажратилган.\nМасжидул Ҳаромнинг шимолий тарафига қирол Абдуллоҳ номидаги янги дарвоза ўрнатилди. Мавжуд тўққизта минорага қўшимча яна иккита тўқсон беш метрлик минора қад кўтарди. Қайта қуришнинг тўртинчи босқичидан сўнг Масжидул Ҳаромда, ҳовлиларини ҳам ҳисобга олсак, бир вақтда икки ярим миллион мусулмон ибодат қила олади.\nМаккаи мукаррамадаги тирбандликни бартараф қилиш мақсадида 2009 йили метро барпо қилиш режалаштирилди. Мазкур ер усти метросини қуриш учун олти миллиард етти юз минг Саудия риёли ажратилди. 2010 йили ўн саккиз километр узунликдаги тўққизта бекатли тармоқ ишга туширилди. 2012 йили эса у яна олтита бекатга чўзилди. Мино, Муздалифа, Арафот водийларини боғлаб турувчи поездлар бир соатда етмиш икки минг нафар ҳожини элтишга қодир. Бу экологияга салбий таъсир кўрсатувчи автобусларнинг кундалик эллик уч мингта қатнови ўрнини босади. Ер сатҳидан ўн метр баланд темир йўлнинг ҳар бир тармоғи алоҳида рангга бўялган. Поездлар соатига юз километр тезликда юради. Ҳозир Масжидул Ҳаром – Жидда халқаро аэропорти тармоғи қуриляпти.\nАзизхон Асрор ҳожи ўғли


Crew Dragon космик кемаси Ерга қайтиш учун Халқаро космик станциядан ажралди - Daryo\n10:50, 02.08.2020 15744\nCrew Dragon космик кемаси Ерга қайтиш учун Халқаро космик станциядан ажралди\nБортида икки астронавт — Дуглас Хёрли ва Роберт Бенкен бўлган Crew Dragon кемаси Ерга қайтиш учун автоматик равишда Халқаро космик станция (ХКС)дан ажралди. NASA Crew Dragon’нинг қўниш жараёнини тўғридан-тўғри трансляция қилмоқда.\nКосмик кема Тошкент вақти билан соат 04:35 да станциядан ажралган. Crew Dragon’нинг Ерга етиб келишига 19 соат вақт кетади. Космик кема Атлантика океанининг Флорида қирғоқларига келиб қўниши керак. Бу 1975 йилдан буён Америка томонидан учирилган бошқариладиган космик кеманинг биринчи бор сувга қўниши ҳисобланади.\nЭслатиб ўтамиз, Илон Маскнинг SpaceX компанияси томонидан яратилган Crew Dragon космик кемаси 30 май куни Халқаро космик станция томон учирилган эди. 31 май куни эса Crew Dragon ХКСга муваффақиятли туташган.\nSpaceX учун бу фазогир иштирокида космосга амалга оширилган илк парвоздир. Тарихда илк бор бундай жараён хусусий компания томонидан амалга оширилди. NASA агентлиги ва SpaceX компанияси Dragon космик юк кемасининг бошқариладиган версиясини яратиш учун 2014 йили қиймати 2,6 миллиард долларлик шартнома имзолаган эди. SpaceX бошқариладиган парвозларни 2017 йилдан бошлаши кутилган эди, бироқ Falcon элтувчи ракетасининг бир неча аварияларидан сўнг компаниянинг барча рухсатномаларни олиши бир неча бор ортга сурдирилган эди.\nМавзуга доир: Crew Dragon «Союз»дан яхшироқми? «Роскосмос» инқирозга учрайдими? Энди русларнинг янги кемалари ХКСга учмайдими? — SpaceX муваффақиятидан кейинги космонавтика ҳақида\n22:07, 03.06.2020 144059\n20:25, 24.05.2020 144233\n11:13, 24.05.2020 177345\n16:28 Бугун 205\n16:11 Бугун 2438\n15:57 Бугун 1611\n15:55 Бугун 15833\n15:32, 17.09.2020 111924\n23:54, 17.09.2020 109794\n18:10, 16.09.2020 86426


Қашқадарёдаги анҳорда икки кунда икки инсон оёқлари топилди\n27 январ 2021, Тошкент вақти: 14:41\nЧироқчи тумани маркази (иллюстратив сурат)\nЧироқчи туман ИИБ бошлиғи маълумотномаси\nИккинчи маълумотномада эса орадан бир кун ўтиб айни каналдан “номаълум инсон иккала оёқ қисми танасида йўқ, қорайиб кетган ҳолатда топилган”и хабар қилинган.\nҚашқадарё вилоят Соғлиқни сақлаш бошқармаси масъули Озодликка топилган тана аъзолари юзасидан вилоят СТЭ бюросига мурожаат қилишни тавсия қилди.\nСТЭ бюроси бошлиғи Зебо Рўзиева топилган таналар кимга тегишли экани ҳозиргача аниқланмаганини тасдиқлади, бироқ қўшимча маълумот бера олмаслигини билдириш билан чекланди.\n- Экспертиза "тергов сири" деган статья билан огоҳлантирилганмиз. Узр, мен сизга маълумот бера олмайман. Терговчиси билан гаплашинг, - деди Зебо Рўзиева.\n23 июль куни Чироқчи тумани ИИБ навбатчиси Озодликка мазкур ҳолатлар юзасидан қўшимча маълумот бера олмаслигини айтди.\nАммо, ўзини "Чироқчи тумани ИИБ ходими" дея таништирган шахсга кўра, 2 июлда топилган битта оёқ ва 3 июлда топилган иккита оёқ ҳам "аёл кишиларга тегишли"дир.\n"Лекин шу кунга қадар аёл кишиларниyu оёғи деб, ҳеч жойда айтилмаяпти. Ва ушбу ҳолат юзасидан ҳеч қандай тергов олди суриштирув ишлари олиб борилмаяпти," деб ёзди у.\nУнинг таъкидлашича, "бу ҳолатда қотиллик жинояти аломати бор, аммо буни ҳуқуқ идоралари "табий офат" деб, яшириб келмоқда".\nҲуқуқ-тартибот органларидан бирининг Республика миқёсидаги идораси мазкур ҳолат юзасидан тергов олди текширувлари олиб борилаётганини билдирди. "Бу ҳолат юзасидан терговолди текшируви олиб борилмоқда, жиноят аломатлари бор ёки йўклиги факти текширилмоқда" дейилган билдирувда. Ҳужжат давомида айтилишича, шахсларни "идентификация қилиш мақсадида ДНК экпертизалари тайинланган, уларнинг натижаси ассида бир қанча версиялар текширилади ва ҳолат ойдинлашади".


Эски долзарб мавзу: Роналдунинг йўқлигини «Реал» қандай тўлдиради? (Эркин Ғайбуллаев блоги)\n17 декабрь, 2018, 14:51\nТеглар:Роналду | Реал Мадрид\nКўриниб турибдики, Роналдунинг йўқлигини клуб мутасаддалари етарлича баҳолай олишмаган. Португалиялик супер юлдуз июлда «Ювентус»га ўтганида унинг ўрнини тўлдириш учун етарлича хоҳиш билдиришмади ва эҳтимолий инқирозга кўз юмишди\nФлорентино Переснинг клубнинг барча даврлардаги энг яхши тўпурарини сотиши ортидан клубда пайдо бўлган бўшлиқ мавсумни ярми ортда қолаётган бир паллада оғриқли муаммолигича қолмоқда. Бу орадан бу муаммони бартараф қилиш учун олиб келинган мураббий ҳам истеъфога чиқиб кетди. Клуб эса янгиси билан ҳам эски муаммони бартараф қила олмаяпти.\nКўриниб турибдики, Роналдунинг йўқлигини клуб мутасаддалари етарлича баҳолай олишмаган. Португалиялик супер юлдуз июлда «Ювентус»га ўтганида унинг ўрнини тўлдириш учун етарлича хоҳиш билдиришмади ва эҳтимолий инқирозга кўз юмишди.\n«Реал»нинг энг яхши тўпурари «Сантьяго Бернабеу»дан кетганидан кейингина унинг ўрнини ҳис қилишди, аммо бу кеч тушиниб етилди. Сўнгги йилларда Перес ва Роналду юзма-юз кўришмай қўйишганди.\nМуносабатлар бузилган эди, Роналду эса тўққиз йиллик фаолиятидан кейин клубни тарк этиш пайти келганини тушуниб етди. Айни вақтда у А Серияда 10 гол билан иккинчи энг яхши тўпурарга айланган ва ўзини кўрсатишда давом этмоқда.\nМадридликлар эса усиз жуда-жуда қийналишмоқда. Роналду кетганидан бери жамоада бир мураббий алмаштирилишга ҳам улгурди. Хулен Лопетеги хабарингиз бор «Эль Классико»да 5-1 ҳисобидаги мағлубиятидан кейин истеъфога чиқарилганди. Ла Лигада эса «қаймоқранглилар» тўртинчи ўринда бормоқда.\nУнинг ўрнига янги келган Сантьяго Солари ҳам бир неча ғалабаларга эришган бўлсада, унинг ишларини «беш» деб бўлмайди. ЕЧЛнинг сўнгги турида мадридликларнинг ўз майдонида «ЦСКА»га 3-0 га ютқазиб қўйганини «шармандали ҳолат» дейишдан бошқа таъриф йўқ.\nБу эса «қироллик клуби»нинг ЕЧЛ доирасида ўз уйидаги мағлубиятларнинг энг йириги бўлди. Ҳатто «Сантьяго Бернабеу»га йиғилганлар ҳам ўз суюклиларини ҳуштакбозлик билан «сийлади», Иско эса яна танқидлар гирдобида қолиб кетди.\n«Мадридликлар сафида Роналду кетганидан кейин футболчиларнинг сифати олдингидек эмас» – деди «армиячилар» бош мураббийи Виктор Гончаренко тарихий ғалабасидан кейин.\nЯнварь ойи яқинлашиб келаётган бир паллада мадридликлар Роналдуни йўқотганидан кейин тўғри қарорни қабул қилиши керак. Ёзда улар буни «Лион»дан Мариано Диасни қайтариш орқали ҳал қилишга уриниб керганди.\n«Челси»дан Эден Азар, «ПСЖ» жуфтлиги – Килиан Мбаппе ва Неймар, «Тоттенхэм»дан Ҳарри Кейн ва ҳатто «Валенсия»дан Родриго Мореноларнинг келиши борасидаги музокаралар рўёбга ошмади. Аммо мадридликлар ушбу футболчилар учун сўралган пулларни тўлашни истамади.\nМарианода салоҳият бор. Аммо 7-рақам эгасига айланган бўлсада, у ҳали Роналдунинг йўқлигини билдирмайдиган даражада эмас. Винисиус Жуниор эса эндигина келди. Ўзини кичик эпизодларда кўрсатаётган бўлсада, у ҳам мадридликларни ғалаба сари етаклашига ҳали бор.\nШу сабабли «қироллик клуби» ўзига янги юлдуз қидирмоқда. уларнинг кўз остида «Интер»ни етаклаб юрган Мауро Икарди бор. Унинг «ПСВ»га урган голи сал қолса жамоасини ЕЧЛ нимчорак финалига олиб чиқарди. Бироқ голландларнинг ҳисобни тенглаштириши «нерадзуррилар»нинг орзуларини саробга чиқарди. АS нашри айнан аргентиналик ҳужумчи Переснинг асосий трансфер мақсадига айланган.\nМессининг ватандошини шартномасидаги трансфер баҳоси 110 миллион еврони ташкил қилади ва у Роналду тақдим қиладиган голларни уришга қодир.\nКарим Бензема мадридликларнинг тўпурари бўлиб турибди. Кулгилиси у бешта голи билан шундай шарафга эга. Унинг голлари сони «Леганес» вакили Гидо Карильо, «Эйбар»дан Шарлес, «Реал Сосьедад»дан Микел Ойарсабаль ва «Леванте» истеъдоди Хосе Луис Моралесларники билан баб-баравар.\nУлар турнир ўртасида юрадиган клублари учун юқори натижа қайд қилишган. Аммо «Реал Мадрид» ҳужумчиси учун бешта гол ҳеч нарса бўлмаслиги керак.\nИкарди эса жарима майдончасида тўғри вақтда тўғри жойда бўлишнинг ҳадисини олган. Бензема ва Бейл билан мадридликлар эҳтиёж сезаётган муаммони ёпишга қодир.\nАммо Зинедин Зидан Криштиану Роналду кетмасидан аввал клубнинг ички муаммолари анча чуқурроқ илдиз отганини ҳис қилди ва Чемпионлар Лигасида требл қайд этганига қарамай пойтахт жамоасини тарк этди.\nИкардининг олиб келиниши бу муаммолар янада чуқур илдиз отишининг олдини олиши мумкин.\n«Ҳар мавсумда 40 тадан 50 тагача гол урадиган футболчини алиштира олмайсиз, албатта «Реал» Роналдуни соғинмоқда» – деди клубнинг собиқ аъзоси Рафаель Ван Дер Варт.\n«Унинг «Реал»да қилган иши ақлга сиғмайди. Таркиб сифати ҳам ўша-ўша. Улар қишда трансферга муҳтож эмас. Қишда мос тушадиган ва жамоага ҳақиқатдан ёрдам берадиган футболчини топиш жуда қийин.» – дея қўшимча қилган голландиялик футболчи.\nВан Дер Вартнинг сўзларида балки жон бордир. Мадридликлар ўз ўйинини шу вақтгача Роналду атрофида қуриб келди, мослашиш учун энди вақт талаб қилади.\nЯнги футболчилар олиб келиш муаммоларни аксинча кучайтириб юбориши мумкин. Ҳозирда янги даврни бошлашнинг айни вақти.\nБу Пересдан ўтиш даврини қабул қилишни талаб қилади. Шу сабабли клуб мавсум якунида бирорта соврин юта олмаса бундан ғазабланмаслиги керак.\nАммо Винисиус ва Марианога мунтазам ўйин амалиёти берилса, улар кучайиши ва Бейл каби ўйнайдиган муҳим футболчиларга айланиши мумкин.\nСўнгги ҳафталарда Солари Маркос Льорентега ўйин амалиёти берди ва бу ўз мевасини кўрсатди. У бир неча ёрқин ўйинларини кўрсатди.\nБалки «Реал» Роналдуни тўғридан-тўғри алмаштира олмас, аммо буни бошқача йўл билан ҳам ҳал қилиши мумкин. Бунинг учун Солари сабр қилиши, Перес эса кучини кўрсатмаслиги талаб қилинади.\nРоналду, Бейл йўқми, гол ҳам йўқ!


Қашқадарё: ёшлар етакчиси ўз жонига қасд қилди\n«Совбоғ» маҳалласида ёшлар етакчиси ўз жонига қасд қилди\n18 Aprel 10:33 Ҳодисалар\nёшлар етакчиси Совбоғ ўз жонига қасд қилди ўзини осди ҚАШҚАДАРЁ\nҚашқадарё вилоятида «Совбоғ» маҳалла фуқаролар йиғинида ёшлар етакчиси бўлиб ишлаган 37 ёшли Б.F. ўзини осиб ўлдирди. Еркак уйланган ва уч фарзанднинг отаси эди.\nЁшлар етакчиси 13-апрел куни кечқурун уйи олдида ўзини осган ҳолда ўз жонига қасд қилди. B.Ф.нинг танишларининг тахминларига кўра, бунга қарздорлик сабаб бўлиши мумкин. Бироқ, Бош прокуратура матбуот котиби Хаёт Шамсутдиновнинг айтишича, сўнгги пайтларда эркак тез-тез спиртли ичимликлар истеъмол қилган. Дастлабки тергов шуни кўрсатадики, бу руҳий касалликка олиб келиши мумкин.\nB.Ф.нинг ўлими сабабини аниқлаш суд-тиббий экспертизаси тайинланган. Воқеа юзасидан суриштирув ишлари олиб борилмоқда.


Ризо Обидов | TURONZAMIN\nШу жумладан диктатурадан халос бўлишнинг ҳам. “Вой дод, зулмнинг остида қолдим”, деб соч юлиб айюҳаннос солавериш ҳам юқоридаги айтганимиз ёмоннинг бошига иш тушса ўзини бузади, дегандай ҳолдир. Интернетдан фойдаланишни ўрганганимдан буён минглаб ватандошлар билан танишдим, мулоқотлар қилдим. Айримларидаги иқтидорни кашф этдим ҳам. Улар орасида Ислом Каримов ҳукумати сиёсатини оз бўлсада ёқлаётганлари ҳам бор эди. Ундайларни ўз фикридан қайтишга қанча саъйи ҳаракатлар қилманг ўз билгича қолганларини сафлардан ўчиришга тўғри келди.\nБугун интернетнинг оддий фойдаланувчиси мақомидан халқаро журналистиканинг Замондош номли мультимедиа блогини яратишгача етган чоғимиз, таъбир жоиз бўлса ғалвир сувдан кўтарилганда мағиз-маънили фикрловчи , ватан учун чинакам фидойилар сараланиб қолди. Замондош бугун чет эллардаги ўзбек ОАВлари орасида салмоқли сўз қудратига эга нашрга айланди.\nТабиийки шунга яраша нашрнинг ҳалол ва ноҳалол рақиблари ҳам пайдо бўлди. Ҳаттоки айрим ўзбек кучишлатар тизимлар билан ва бошқа мамлакатлар хуфя ташкилотлари билан яқиндан ҳамкор, бемалол уйига бориб келиб юрган сиёсий қочоқ мақомидаги айрим ўзича сиёсатчи, журналист, ҳуқуқбонлар Замондошни ёмонотлиққа чиқариш учун чираниб ҳам қолишди. Уларга 45 йиллик журналистика соҳасидаги тажрибамдан келиб чиқиб: “чиранма ғоз, ҳунаринг оз”, дейишдан ўзга сўз йўқ.\nДарҳақиқат , ундайларга биз кўпда парво ҳам қилмаймиз, лекин бепарво ҳам қолмаймиз. Улар ўзларининг ёрлиқларини бизга илиш учун ҳарчанд уринишмасин, бунинг уддасидан чиқа олишмайди. Чунки уларда бунга асоснинг таги йўқ.\nБизда эса уларнинг махфий хизматларга ҳамкорлик қилишаётганликларига мантиқий асослар етарли. Кези келганда улар халқ олдида жавоб беришларига ишончимиз комил. Айрим ўзича мустақил сиёсий ҳаракат, фирқа яна қандайдир ташкилот аталгувчи ва унинг мустақил матбуотининг гўёки “жонкуяр”лари каби қўпорувчилик билан шуғулланаётганларнинг ниқоблари аллақачон номусини бевақт йўқотган аёл каби йиртилиб бўлган.\nУларнинг ҳам аслида юқорида айтганимдай бошларига иш тушган. Бирининг фарзанди қамалгани учун, уни озод қилиш эвазига сотилиб қолган. Яна бошқасини акаси, отаси қамалиб сотилган. Яна бири эса пулга мазахўрак бўлган. Яна бир тоифаларининг асаби бўш, бардоши йўқ. Уйдаги онаси, опаси ва ҳакозоларини соғиниб сотилиб қолганларини ҳам кўряпмиз. Бунақа хуфя хизматга сотилганларнинг уруғи кўп, тури кўп.\nВақт ҳакам, уларнинг барчаси ўз қилмишига яраша албатта жазосини олажак. Лекин ўшанақа ватанни, миллатни, халқни сотиб унинг нонини еб юрган гумроҳларга айтмоқчимизки, бошингизга иш тушдими, айрим шаллақи хотинларга ўхшаб сочингизни юлиб дод-фарёд солманг, аксинча хулқингизни тузатинг. Ўзингизни тузагач атрофингиздаги ҳамма ҳолатлар ўз-ўзидан ўнглана бошлайди. Ишонмасангиз ҳам мени айтганимни қилиб кўрингга, ўзгаришларни кўрасиз. Бор гап шу.\n« Бугунги реаллик Узбекистан »


16 апрел 2021, Тошкент вақти: 19:16\n"Эрк" партияси фаоли Ислом Холбой\n27 сентябрдан буён МХХ ҳибсида қолаётган мустақил журналист Бобомурод Абдуллаевнинг иши бўйича мухолифатдаги “Эрк” партияси фаоли Ислом Холбой ҳам айбланмоқда. Абдуллаевнинг иши бўйича ҳозирда уч киши ҳибсда. Журналистнинг уч адвокатидан бирортаси ҳам ҳанузгача мижози билан учраша олмади.\nБобомурод Абдуллаевнинг иши бўйича “Эрк” партиясининг ҳозирда Туркияда яшаётган, асли бухоролик фаоли Ислом Холбой ҳам айбланаётганини Ўзбекистон Мустақил ҳуқуқ ҳимоячилари ташаббус гуруҳи раҳбари Суръат Икромов Озодликка маълум қилди:\n- Ҳозир Туркияда яшаётган, мухолифатдаги “Эрк” партиясининг аъзоси экан бу одам. Бу одамнинг оиласи Бухорода яшар экан. Миллий хавфсизликдан Ислом Холбойнинг Бухородаги оиласига келишган. Ислом Холбойнинг қайси модда билан айбланаётгани бизга ҳозирча маълум эмас. Менимча, у ҳам 159-модда бўйича бўлса керак. Биз бу иш бўйича айбланаётганлар кўпаётганидан хавотир қилаяпмиз. Бу ерда асосий нишон - Муҳаммад Солиҳ. Шу ишлар орқали Муҳаммад Солиҳни асосий айбдор қилиб қўйишмоқчи,- дейди Суръат Икромов.\nИкромов билан суҳбатни қуйида тўлиқ тинглашингиз мумкин:\nОзодлик Туркияда яшаётган мухолифатчи Ислом Холбой билан боғланганида, у Бухородаги уйига МХХ ходимлари боргани ва унга нисбатан қидирув эълон қилинганини айтди:\n- Тошкентдан бир-иккита оғайнилар телефон қилди. “Сени қидирувга беришибди. Суратларингни осиб қўйишибди”, дейишди. Кейин Бухородаги қишлоқдаги уйимизга МХХдан келиб, онамга “Ўғлингизга нисбатан 159-модда бўйича иш очдик” деганми, "очамиз" деганми, онам яхши тушунмаган. Бу нарса Бобомурод Абдуллаев билан боғлиқ бўлиши мумкин. Мен “Усмон Ҳақназаров ким?” деб битта мақола эълон қилган эдим. Бобомурод билан мен таниш эдим. Кейинги 3-4 йилда таниш эдик. Балки ўша мақолани асос қилишмоқчидир. Лекин у ерда бирор нарса йўқ. Мен аслида Бобомурод Абдулаевнинг қилган жинояти йўқ деб ҳисоблайман. Ўзбекистон қонунларига дахл қиладиган, қарши борадиган бирор нарсаси йўқ. У ўз ҳақ-ҳуқуқидан фойдаланиб ёзган. Фақат ўша ерда муҳит ёмон бўлгани учун тахаллус остида ёзган, - дейди Ислом Холбой.\nМухолифатчи Ислом Холбой журналист Бобомурод Абдуллаев иши "Ўзбекистон Халқ ҳаракати" раҳбари Муҳаммад Солиҳни қоралаш мақсадида уюштирилганини айтади. Бу ҳақда қуйидаги суҳбатда тўлиқ тинглашингиз мумкин.\nОзодликка маълум бўлишича, Бобомурод Абдуллаев иши бўйича шу пайтгача тўрт киши ҳибсга олинган.\n1 октябрь кунги суд ажримида¸ Бобомурод Абдуллаевнинг Усмон Ҳақназаров тахаллуси билан ëзган мақолалари учун маълумотларни “қўриқланадиган давлат амалдорлари”га яқин бўлган Равшанбек Сoлаев ва Шавкатжон Оллоëровлардан олгани айтилган.\nШунингдек, Ўзбекистон Фанлар академиясининг Қўлëзмалар институти тадқиқодчиси 27 яшар Акром Маликов ҳам ушланган.\n2017 йилнинг 27 сентябрида Тошкентда қўлга олинган 44 ёшли мустақил журналист Бобомурод Абдуллаев Ўзбекистон Жиноят кодекси 159- моддасининг 4 қисмида кўзда тутилган жиноятларни содир этганликда (Ҳокимиятни босиб олиш ёки Ўзбекистон Республикаси конституциявий тузумини ағдариб ташлаш мақсадида фитна уюштириш) айбланмоқда. \nНусхасини Ўзбекистон Мустақил ҳуқуқ ҳимоячилари ташаббус гуруҳи раҳбари Суръат Икромов Озодликка тақдим этган 1 октябрь кунги суд қарорида ëзилишича, "Абдуллаев “Ўзбекистон Халқ ҳаракати” функционери сифатида шу ҳаракат раҳбари Муҳаммад Солиҳнинг кўрсатмаси билан 2011 йилдан буён Усмон Ҳақназаров тахаллуси билан Интернетда мавжуд конституциявий тузумни ағдаришга қаратилган материалларни тарқатиш билан шуғулланиб келган".


Янги русумлардаги Acer ноутбуклари бор – Terashop.uz’да нархлар пасаймоқда! (2019 йил 12 июнь) — Sof.uz\n12.06.2019 10:52 Технология\nБутун дунёда бўлгаани каби, Ўзбекистон бозорида ҳам Acer ноутбуклари жуда оммабоп. Бу компания яқинда шахсий компьютерлар, ноутбуклар, мониторлар ва Windows Mixed Reality гарнитурларини ўз ичига олган ConceptD – юқори сифатли маҳсулотларининг премиал линейкасини ҳам тақдим этган.\nАКТ ва технология маҳсулотлари янгиликлари бўйича етакчилардан ҳисобланмиш Terabayt.uz сайтининг интернет-дўкони – Terashop.uz эса айрим Acer ноутбукларини қулай нархларда таклиф этади. Жумладан, унинг янги келган маҳсулотларидан Nitro сериясидаги ҳамёнбоп ўйин ноутбуклари, шунингдек, бизнес-класс тоифасидаги Aspire Swift туркумидаги лаптоплар эътиборингизни тортиши аниқ.\nҚуйидаги рўйхатда сиз айрим русумлардаги Acer ноутбукларининг нархлари билан танишиб чиқасиз. Улар нархининг ўсиб бориш тартиби бўйича жойлаштирилган бўлиб, исталган бирининг ёнидаги «Сотиб олиш» тугмачасига ўрнатилган ҳавола орқали ўша товар саҳифасига ўтасиз. Мазкур саҳифада ноутбукнинг суратлари, батафсил хусусиятлари билан танишиш, шунингдек, онлайн усулда буюртма бериш имкони мавжуд.\nХулласи калом, Terashop.uz’даги Acer ноутбукларининг нархлари:\nAcer E5-576G (Intel i3-6006U,4GB DDR3, 500GB HDD, GeForce 940MX) – 3 599 000 сўм – Сотиб олиш\nAcer E5-576G (Intel i3-7020U,4GB DDR3, 500GB HDD, 2GB GeForce MX130) – 3 750 000 сўм – Сотиб олиш\nAcer E5-576G (Intel i5-7200U/ DDR3 6GB/ HDD 1000GB/ 2GB GeForce GF940MX) – 4 699 000 сўм – Сотиб олиш\nAcer Aspire Swift 3 SF314 (Intel Core i5 8250U, 8/128 GB Sparkly Silver) – 6 250 000 сўм – Сотиб олиш\nАйтиш керакки, юқоридаги барча ноутбукларга бир йиллик муддатли расмий кафолатберилади. Онлайн харидлар Тошкентдаги буюртмачиларга 12 иш соати, вилоятлар марказларига эса икки иш куни ичида етиб боради! Terashop.uz’да мижозлар учун қулай бўлган тўлов шакллари (нақд пул, терминал ва Payme тизими орқали электрон тўловлар) жорий этилган.\n20.09.2019 19:09 7935\n19.09.2019 16:24 2154


Украина элчихонаси Ўзбекистондаги Россия телеканалларини блокировка қилишни сўради - Anhor\nAnhor Все посты Украина элчихонаси Ўзбекистондаги Россия телеканалларини блокировка қилишни сўради\nУкраина элчихонаси Ўзбекистондаги Россия телеканалларини блокировка қилишни сўради\nНиколай Дорошенко. Источник: «Озодлик»\nУкраина элчихонаси 1 март куни Ўзбекистон ТИВга мамлакатда Россия телеканаллари эфирини тақиқлашни сўраб нота юборди. Бу ҳақда элчи Николай Дорошенко “Озодлик” радиосига рус тилида берган интервьюсида маълум қилди, деб ёзади “Газета” нашри.\nУнинг сўзларига кўра, «Украина Европа иккинчи Жаҳон уруши давридан бери кўрмаган тажовузга дуч келди, у хаттоки бу даражадан ҳам ошиб кетди».\n«Украина Россия ҳарбий машинасининг деярли барча арсенали зарбасини ўзига олмоқда ва нафақат ўз мамлакатининг, балки бутун қитъанинг хавфсизлигини ҳимоя қилмоқда. Биз нимага нота юбордик? Бу айнан шу билан боғлиқ. Биз [РФ президенти Владимир] Путин ва унинг жиноий буйруқларининг барча ижрочиларини Нюрнберг трибунали кутиши ҳақида гапирмоқдамиз. Биз бу маълумот ҳақида нафақат Украина ёки Европа мамлакатларида, балки Ўзбекистонда ҳам билишларини хоҳлаймиз. Бироқ, минг афсуски, Россия телеканаллари умуман бошқа урушни ёки эҳтимол, бу урушнинг аслида йўқлигини намойиш этмоқда. Ва шунинг учун ҳам биз нотани тайёрлашга мажбур бўлдик, мен уни имзоладим, биз 1 мартдаёқ уни юборгандик», — дейди Николай Дорошенко.\nНотада қайд этилишича, Россия ОАВлари «Россия Федерациясининг Украинага қарши урушини тарғиб қилиш, аллақачон минглаб бегуноҳ фуқаролар жабрланган ва фуқаролик инфратузилмасига улкан миқёсда зарар етказган кенг кўламли Россия қуролли тажовузига қарши курашаётган украин халқига нисбатан миллий нафратни қўзғашга қаратилган мақсадли фаолиятни амалга оширмоқда».\n«Россия оммавий ахборот воситалари томонидан олиб борилаётган ахборот уруши ҳарбий кампаниянинг ажралмас қисми ҳисобланади ва жаҳон ҳамжамиятини дезинформациялашга қаратилган», — дейилади нотада.\nЭлчихона маълумотига кўра, дунёнинг кўплаб давлатлари аллақачон Россиянинг «пропагандачи» телеканаллари эфирини тўхтатиш бўйича қарор қабул қилган.\n«Европа Иттифоқи давлатлари томонидан урушни бошлаган ва халқлар ўртасида нафратни уруғлантираётган Кремль пропагандачиларига қарши санкцияларни қўллаш бўйича қарор қабул қилинди. Юқоридагиларни ҳисобга олган ҳолда, Украина томони Ўзбекистон раҳбарияти ва ваколатли ҳокимият органларидан Россия телеканалларини Ўзбекистонда эфирга узатилиши ва кабель тармоғи орқали намойиш этилишини тақиқлаш тўғрисида қарор қабул қилишни сўрайди», — дея қайд этади хат.\nНиколай Дорошенко Ўзбекистон томони ҳозирга мурожаатга жавоб бермаганини маълум қилди.\nЭлчи шунингдек, Ўзбекистон ҳукумати вафот этганлар муносабати украин халқига таъзия изҳор этиш мақсадида расмий мурожаат билан чиқмаганини таъкидлади. Шунга қарамасдан, унинг сўзларига кўра, мамлакатнинг кўплаб фуқаролари ижтимоий тармоқлар ва телефон орқали элчихонага қўллаб-қувватлашини айтган.\n«Жамиятнинг муносабат билдираётгани ва Украинада нима содир бўлаётганини тушунишининг ўзи қайсидир маънода жавоб ҳисобланади. Мени буни юқори қадрлайман. Элчихонанинг веб-сайти ва менинг саҳифамда ҳозир ўз шаҳрини тарк этаётган, жабрланган болалар ва одамларга инсонпарварлик ёрдамини жўнатиш учун пул йиғиш мақсадида ҳисобрақамни эълон қилишди. Мен сизга айтишим мумкинки, 9000 сўмдан 23, 30 ва 50 минг сўмгача ўтказмалар келмоқда. Буни эҳтимол, украин халқи ёрдамга муҳтож эканлигини тушунадиган бадавлат бўлмаган одамлар юбораётганини англаётган бўлсангиз керак. Мен бу одамлардан жуда миннатдорман», — дейди дипломат.\nНиколай Дорошенко 1966 йилда Тошкентда содир бўлган вайронкор зилзиладан сўнг, Украинадан 30 мингдан ортиқ қурувчилар келиб, шаҳарни қайта тиклашда иштирок этганини эслатиб ўтди. Чилонзор туманидаги уйларда «Ўзбек халқига — Украинадан» деган ёзувларни кўриш мумкин.\nШу билан бирга, элчи ҳозирги вақтда Ўзбекистон «бефарқ қолмаётганини» таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, мамлакат ҳукумати Украинага дори-дармонлар ва тиббиёт буюмларидан иборат 28 тонналик инсонпарварлик ёрдамини юборган. У шунингдек, ўзбекистонлик волонётлар ҳам ёрдам тўплаётганини қўшимча қилди.\nБухорода қалъа деворининг бир қисми ёмғирлар сабабли қулаб тушган


Покистоннинг Савдо ва саноат палатаси президенти, сенатор Ҳожи Ғулом Алига кўра, покистонлик тадбиркорларни Ўзбекистонга жалб қилиш учун нафақат солиқ, балки виза ва қўшма корхоналарни расмийлаштириш жараёнида ҳам қатор имтиёзлар таклиф қилинмоқда.\nПокистонда чоп этиладиган The Nation нашрининг ёзишича, Покистоннинг Савдо ва саноат палатаси президенти, сенатор Ҳожи Ғулом Али етакчилигидаги делегация билан сўзлашувлар ўтказган Ўзбекистон расмийлари ўртасида муҳим ҳужжатлар имзоланган.\nThe Nation нашри берган хабарда асосий эътибор икки мамлакат ўртасидаги савдо-иқтисодий, илмий ва техникавий ҳамкорликка қаратилгани ва айни соҳада томонлар ўртасида меморандум имзолангани айтилади.\nШу вақтга қадар Ўзбекистонга сафар қилган Покистон делегациялари орасида энг йириги ўлароқ эътироф этилган гуруҳга етакчилик қилган Покистоннинг Савдо ва саноат палатаси президенти, сенатор Ҳожи Ғулом Али Озодлик билан суҳбатда эришилган келишувни ўз давлати учун жуда манфаатли бўлганини қайд этди.\n- Биз икки давлат Савдо ва саноат палаталари ўртасида ўзаро англашув меморандумини имзоладик. Ҳужжатда ўзаро савдо алоқаларини ривожлантириш, қўшма корхоналари ташкил қилиш ва эҳтимолий сармоялар имконлари борасида ҳамкорлик қилиш кўзда тутилган, - дейди Ҳожи Ғулом Али жаноблари.\nСуҳбатдошимиз Ўзбекистон томони покистонлик инвесторлар учун қатор соҳаларда солиқдан 15 йиллик имтиёз таклиф қилганини айтди.\n- Булар Покистон учун жуда муҳим бўлган текстил, фармацевтика, кимё, чарм маҳсулотлари соҳаларидир, - дейди Покистон Савдо ва саноат палатаси раҳбари.\nЎз вақтида Ўзбекистонда Покистон сармоядорлар кенг фаолият юритган ва айниқса, текстил ҳамда чарм маҳсулотлари соҳасидаги савдо алоқалари жуда кучайган эди.\nБундан бир неча йил муқаддам Покистонга қарашли кўплаб қўшма корхоналар фаолияти тўхтатилган, хусусан, чарм маҳсулотлари савдосини йўлга қўйган покистонлик сармоядорлар турли сабаблар билан мамлакатдан чиқариб юборилган эди.\nПокистон Савдо ва саноат палатаси раҳбарига кўра, эндиликда покистонлик тадбиркорларни Ўзбекистонга қайта жалб қилиш учун нафақат солиқ, балки виза ва қўшма корхоналарни расмийлаштириш жараёнида ҳам қатор имтиёзлар таклиф қилинмоқда.\nБу таклифлар Покистон сармоядорларида қанчалик ишонч уйғотаётгани ҳақидаги саволга суҳбатдошимиз шундай жавоб берди:\n- Улар бу таклифларга қизиқиш билдирмоқда, аммо ваъда этилган енгилликларнинг қадамба-қадам ижроси таъминланиши шарти билан, албатта. Айни кезда биз ўзбекистонлик сармоядорлар, ишбилармонларга Покистонга сармоя киритишни таклиф қиламиз, - деди Ҳожи Ғулом Али.\nПокистон Савдо ва саноат палатаси расмийси, хусусан, текстил саноати соҳасига ўзбекистонлик сармоядорларини таклиф қилар экан, бу борада пахта саноати энг муваффақиятли соҳа бўлишини урғулаб ўтди.\nШу ўринда биз Покистон расмийсидан бу давлатга экспорт қилинаётган ўзбек пахтаси ва уни етиштиришда болалар меҳнатидан мажбурий фойдаланиш ҳоллари, шунингдек, бу борада халқаро савдо компаниялари эълон қилган бойкотга муносабатини ҳам сўрадик.\n- Биласизми, бу пахта етиштириладиган ерларнинг хусусийлаштирилиши билан боғлиқ жараён. Шундай жараён Покистонда ҳам бор. Яъни ерларга эгалик қилаётган катта-кичик бирлашмаларнинг ўз имконларидан келиб чиқиб, қабул қилган қарори бу. Ўзбекистон ривожланаётган давлат, яқиндагина мустақиллигига эришган ва йил ўтган сайин бу муаммолар ҳал этилади. Шу боис, бизнинг муносабатларда муҳими ҳозир бу эмас, - деди Покистон Савдо ва саноат палатаси президенти Ҳожи Ғулом Али.\nЎзбек матбуотида берилаётган хабарларга кўра, шу тариқа янги ва янги имтиёзлар билан хорижлик сармоядорларни жалб қилишга уринган Ўзбекистон томони Покистондан келган сармоядорларга иқтисодиётнинг сармоя киритиш таклиф қилинган қатор соҳалари — соғлиқни сақлаш, фармацевтика, кимё, озиқ-овқат, текстил саноати, қурилиш ва машинасозлик соҳалари бўйича тақдимот маросимини ўтказган.\nҲозир Ўзбекистонда покистонлик сармоядорлар иштирокидаги 68 та қўшма корхона фаолият юритмоқда.\nИкки давлат ўртасидаги товар айирбошлаш ҳажми эса ўтган йили 40 миллион АҚШ долларидан ошиқроқни ташкил этган.


“Тўмарис” конидаги янги қудуқдан газ олинди\nЎзбекистон ва Туркманистон чегарасидаги “Тўмарис” кони 2018 йил август ойида очилган. Ҳозирда у ердан кунлик 720 минг куб метр газ қазиб олинмоқда.\nТОШКЕНТ, 12 янв — Sputnik. Жорий йилнинг 11 январь куни “Тўмарис” конида навбатдаги 4-сонли янги қудуқ ишга туширилди. У ердан саноат миқёсидаги кунлик 110 минг куб метр табиий оқими олинди.\nЭнергетика вазирлиги хабарига кўра, ҳозирги кунда кондаги жами 4 та қудуқдан кунлик 720 минг куб метр газ қазиб олинмоқда.\n“Тўмарис” конидан қазиб олинаётган табиий газ қайта ишланиб магистрал газ қувурлари орқали истеъмолчиларга етказиб берилмоқда.\nЭслатиб ўтамиз, “Тўмарис” кони Ўзбекистон ва Туркманистон чегарасида жойлашган. “Ўзбекнефтгаз” уни 2018 йил август ойида очган эди.


Главная » Разное » Геморрой касаллигини даволаш\nТоза ҳавода кўпроқ бўлинг. Агар қачондир безовта бўлсангиз, маз суртинг, юмшоқ ванна қабул қилинг. Агар булар ёрдам бермаса, унда яна келасиз. Биз сизга жон деб ёрдам бериб – операция қиламиз».\nШифокор (ўйланиб ҳамда маъноли қараб): «Бу кўп жиҳатдан ‘сизга боғлиқ. Аммо айтиш керакки, геморройни консерватив ҳамда паллиатив даволаш – бу фақат уни кечиктириш саналади. Радикал операция – даволашнинг ягона ишончли усули саналади».\nГеморрой билан танишув турлича бўлиши. Ўткир геморрой ёшликда пайдо бўладиган исталган ҳолат билан таққосланиши мумкин. Тезкор, кучайиб борувчи симптомлар, ёрқин, вақт ўтиши билан касалликнинг азоб берувчи кўринишларига сабаб бўлади.\nГеморрой (бавосил) — анал тешиги веналари касаллиги бўлиб, геморридал тугунлар катталашади, пастга силжийди ёки ташқарига чиқиб қолади, шунингдек, тромбоз ҳосил бўлиб қон кетиши кузатилади. Геморрой давоси мавжуд касалликдир, шунинг учун ҳавотирга ҳожат йўқ.\nГеморрой келиб чиқиш сабаблари\nГеморройга мойиллик наслдан наслга берилиши мумкин, лекин бундай ҳолатда ҳам келтириб чиқарувчи омиллар таъсирисиз касаллик ўзини намоён қилмайди. Бавосилни келтириб чиқарувчи омилларга:\nТез-тез ичак фаолиятининг бузилиши\nГеморрой касаллиги аломатлари\nГеморрой орқа чиқариш тешигида бироз қичишиш билан бошланади, лекин бу аломатга кўп кишилар еътибор бермайди ва қичишиш аста-секин кучайиб боради. Геморройда тугунлар орқа чиқариш тешиги ичида (ички — беморга кўринмайди) ва ташқи бўлади. Баъзи ҳолларда беморда бир вақтнинг ўзида ҳам ташқи, ҳам ички геморрой кузатилиши мумкин.\n1-босқичдаорқа чиқариш тешигида геморрой тугунларини сезиш мумкин, улар қонаши мумкин, кўп ҳолларда оғримайди\n2-босқичдатугунлар ҳожат чиқариш вақтида ташқарига чиқиши кузатилади, лекин бироз вақтдан кейин ўз жойига қайтади.\n3-босқичдабавосил тугунлари ҳар қандай зўриқишли жисмоний ҳаракат вақтида тушади ва тугунлар енди ўзи жойига қайтмайди, қўллар ёрдамида жойига туширилади\n4-босқичдабавосил тугунлари доимо орқа чиқариш тешигидан чиқиб туради ва жойига қайтмайди, кўпинча қон кетиши мумкин, тромбоз ривожланади. Тугунлар шикастланиши, оғриқ, орқа чиқариш тешигида шиш чақириши мумкин, бундай ҳолларда зудлик билан шифокорга мурожаат қилиш керак.\nГеморройга ташхис қўйиш\nТашхис қўйиш учун малакали шифокорга палпасия (қўл ёрдамида текшириш) қилиш йетарли, лекин баъзи ҳолларда анаскопия ёки ректоскопия буюрилиши мумкин.\nГеморройни бошқа хавфли касалликлар билан адаштирмаслик керак. Ахлатида қон учраши масалан, нафақат геморрой аломати, балки ичак ўсмалари (рак) аломати бўлиши мумкин. Геморрой касаллиги ҳақида ташхисни фақат шифокор қўйиши мумкин.\nГеморройни дастлабки босқичларида (биринчи ва иккинчи) консерватив даволашади: дефакация (ҳожат чиқариш) тартибга солинади, нажаснинг зичлик даражаси нормал бўлиши таъминланади, диетага амал қилинади, кўпроқ лавлаги, сабзи, анжир, ўрик, ўтлар, зиғир, буғдой кепаги, агиолакс, файберлакс кабилар буюрилади. Беморлар кўпроқ мева ва сабзавот шарбатлари, шу жумладан, суюқликлар, ичиш керак. Геморройни ерта босқичларида, гимнастика машқлари, ҳаммомлар, оғриқ қолдирувчи шамлар ёрдам беради.\nГемаройнидаволаш Геморройни даволаш асосини флеботроп препаратлар ташкил қилади. Улар маҳаллий веналарни тонусини ошириш ва каверноз органларда қон оқими ва айланишини нормаллаштиради.\nКейинги босқичларида жарроҳлик амалга оширилади. Бу босқичларда геморройдан фақат жарроҳликдан кейингина тўлиқ қутулиш имкони бўлади.\nГеморройни халқ табобати ёрамида даволаш\nКасалликни бундай йўл билан даволашни ёрдамчи усул сифатида қўлласа бўлади, лекин улар асосий даволаш ўрнини боса олмайди. Халқ табобати воситалари бавосил белгиларини йенгиллаштириши мумкин, лекин касалликнинг сабаби йўқотилмайди ва улар таркибидаги фаол моддалар фармакологик препаратларга қараганда анча кам бўлади. Ҳа, бу воситалар жуда ерта босқичларида фойда бериши мумкин, лекин баъзи вақт ўтгач, касаллик яна қайталаниши мумкин.\nГеморройни уй шароитида даволаш учун халқ табобати\nДаставвал бемор гемарой геморрой борлигига ишонч ҳосил қилиши керак. Шунинг учун биринчи навбатда проктологияга мурожаат қилиши талаб етилади.\nОғриқ ва яллиғланишда хом картошкадан қилинган шам ёрдам беради. Шамни ўткир бурчакларсиз ҳолда, бармоқ ҳажмида қилиш керак. Лозим бўлса кунгабоқар ёғи билан ёғланиши мумкин. Шам билан кун давомида юриш мумкин, ҳаракатга ҳалақит бермайди ва дефакация вақтида ўзи чиқиб кетади. Бу авж олган касаллик белгиларини сусайтиришда ёрдам беради, лекин жараён 10 кун давомида амалга оширилиши лозим. Зарур бўлса, 1-2 ойдан кейин даволашни такрорланг.\nМуздан шамлар ҳам геморройни аломатларини олдини олишда ёрдам беради. Шифокор қўлқопининг бармоқ қисмига сув тўлдиринг ва музлатгичга қўйинг, сўнг шамдан ериб кетгунига қадар фойдаланинг. Икки ойдан кейин оғриқ ва қонаш безовта қилиши тўхтатилади.\nГеморройга қарши уй шароитида малҳам тайёрлаш\nОғриқ қолдирувчи малҳам:\nХом лавлаги ёки сабзи қирғичдан ўтказилади\nЧетан меваси езилиб қўшилади\n4 қисм сариёг ъёки вазелин билан аралаштирилади\nДока ёрдамида керакли жойга қўйилади\nЯллиғланишга қарши малҳам:\n1 қисм асал мумига 4 қисм кунгабоқар ёғи ва бироз езилган пиёз қўшилади\nТашқи қўлланилиш учун фойдаланилади\n4 ош қошиқ шувоқ ўсимлигини 1 литр сувда 6-7 дақиқа давомида қайнатилади. Кейин 5-6 соат тиндиришга қўйилиб, ҳар кеч шу ёрдамида лавлаги шарбати билан галма-гал клизма қилинади. Бу клизма шишни олдини олишда яхши самара беради.\nХом картошка майдалаб 1 ош қошиқ шарбати ва 50 мл сувни аралаштириб игнасиз шприц ёрдамида клизма қилинади. Клизма оғриқ қолдирувчи сифатида ва яллиғланишга қарши самарали ҳисобланади.\nҚабул қилиш учун воситалар\nҲар куни 0,5 стакан ҳом карошка шарбатини истеъмол қилиш\n4:2 нисбатда сабзи ва исмалоқ шарбатлари аралашмаси овқатдан олдин 2-3 ош қошиқдан ичиш\nҚовун шарбати ҳам ич қотишга қарши яхши самара беради\nХалқ табобати қон кетишни олдини олиш учун тузланган карамни меъёрида қабул қилишни тавсия етади\nДунё халқлари табобати\nСибир табиблари ҳар қандай геморройни зулуклар ёрдамида даволашган. Зулук қонга тўйгач ўзи тушиб кетади, геморрой еса қуриб йўқолади. Шифокор билан маслаҳатлашган ҳолда қўллаш тавсия етилади.\nРус табиблари пиёз пўстлогидан геморройга қарши фойдаланишган. Тоғорага пиёз пўстлоғи солиниб устидан қайноқ сув солинади, бироз совигач, бавосил ванна қилинади ва токи сув совиганча ўтирилади.\nЁдда тутинг! Ташхисни ва даволаш курсини проктолог шифокор буюриши керак, нотўғри тутилган иш вазиятни ёмонлаштириши мумкин.\nГеморрой қандай келиб чиқади?\nБавосил (Геморрой) – тўғри ичак веналарини кенгайиши бўлиб, улар тугунлар кўринишида анус соҳасига бўртиб туради. Касалликка мойиллик келтирувчи ва келтириб чиқарувчи кўплаб сабаблар 2 гуруҳга бўлинади: 1. Тўғри ичакни, орқа чиқарув тешигини ва уларнинг веноз тизимини туғма ўзига хос тузилиши. 2. Эндо- ва экзокрин омилларнинг кейинги зарарли таъсирлари. Замонавий клиник қарашларга кўра геморройга геморроидал тугунлардаги хилма хил патологик жараёнларга оид деб қараш лозим (қон кетиш, ички тугунларнинг тушиши, тромбоз, яллиғланиш, ташқи тугунларнинг некрози ва йиринглаши, ҳакозолар). Геморрой билан вояга етган одамларнинг 10 % дан кўпроги оғрийди. Адабиётлардаги маълумотларга асосланган ҳолда геморрой келиб чиқишини тушунтирадиган қуйидаги назарияларни келтириш мумкин: 1. Аноректал соҳа веноз тизимининг туғма етишмовчилиги назарияси; 2. Механик назария – унга кўра веноз босими ошиши муносабати билан геморроидал веналарда варикоз ўзгаришлар бўлиши айтилади; 3. Ўсма назарияси – унга кўра геморрой ўсма ҳисобланади; 4. Инфекцион назария; Баъзи касалликлар, масалан, хафақон (гипертония) касаллиги, юрак — ўпка касалликларида қон айланишининг катта айланасида нотурғунлик бўлиши ҳам геморрой ривожланишига олиб келиши мумкин. Бундай ҳолларда геморрой асосий касалликнинг симптомларидан бири бўлади ва оператив даволанмайди (агар асоратлари бўлмаса!).\nГеморрой дарак берувчи белгилар даври билан бошланади (анал тешиги соҳасида ноҳуш сезги, енгил кичиш). Бу давр бир неча ойдан бир неча йилларгача давом этиши мумкин. Кейинчалик қон кетиш пайдо бўлади ва айрим ҳолатларда, узоқ давом этаётган геморройда анемия ривожланиши мумкин. Сурункали геморрой анал тешиги соҳасидаги оғриқлар (дефекация вақтида ва парҳез бузилганда) билан кечади. Кейинги даврда ички геморроидал тугунларнинг ташқарига тушиб қолиши кузатилади. Геморройдаги симптомлар триадаси: тугун (шиш), оғрик ва қон кетиш. Ички геморроидал тугунлар тушишида 4 та босқич ажратилади: 1. Тугунлар кучаниш пайтида тушади ва кейин мустакил туғриланиб кетади. 2. Тугунлар кучаниш вақтида тушади, лекин мустақил тўғриланмайди. 3. Тугунлар пиёда юрган вақтда тушиб қолади ва бемор ўзи тўғрилаб қўймагунча тўғриланмайди. 4. Тугунлар доимо тушиб туради ва тўғрилаб қўйилгандан кейин ҳам яна тушиб қолаверади. Геморроидал тугунлар тромбози анал соҳадаги кучли оғриқлар билан кечади. Баъзи ҳолларда, геморроидал тугунлар яллиғланиши анал соҳа шиши ва тугунлар некрози билан кечиши кузатилади.\nI даража – ташқи геморроидал тугунлар ўлчами унчалик катта эмас, зич эластик ҳолатда, улар тишсимон линиядан пастда жойлашган, палпацияда оғриқли. Анал соҳа териси бироз қизарган. Бемор шикоятлари – кучаниш вақтида куйдирувчи оғриқ сезиш ва қичишиш. II даража – перианал соҳанинг кўпроқ қисмида анча ривожланган шиш, қизариш. Шу соҳани палпация qилганда ва тўғри ичакни бармоқ билан текширганда кучли оғрикли. Беморлар анал тешиги соҳасидаги кучли оғриқдан шикоят қиладилар, айниқса, пиёда юрганда ва ўтирганда. IIIдаража – анал тешиги атрофидаги тўкималар «яллиғланган шиш» билан қопланган. Бу соҳа палпацияда кучли оғриқли, шу сабабдан тўғри ичакни бармоқ билан текширишнинг имконияти йўқ. Анал тешиги соҳасида, анал каналидан тушиб турган, тук қизил ёки кўкимтир қизғиш рангли ички геморраидал тугунлар кўриниб туради. Ўз вақтида даволанмаса тугунлар некрозга учраши мумкин.\nГеморройни бошланғич босқичларда консерватив даволаш керак, бунга дефекация актини ва нажас консистенциясини парҳез йўли билан меъёрлаштириш киради. Гигиеник режимга риоя қилиш зарур, дефекация актидан кейин таҳоратланиш ёки душ қабул қилса бълади. Ўткир геморройда ҳам консерватив даво қилинади: микрохукналар, шағамчалар, кучсиз маргансовкали илиқ ванначалар. Кучли оғриқларда оралиқ соҳасига аввалига совуқ, аналгетиклар, кейин эса қиздирувчи компресс қилинади. Геморраидал тугунлар тромбозида магнитотерапия ҳам яхши ёрдам беради. Балиқ мойи ва «вишневский» билан қилинадиган микрохукналар яхши таъсир кўрсатади. Геморрой бўйича операцияларнинг ҳозирги кунда энг самарадор операция усуллари – Миллиган-Морган бўйича геморроидектомия ва шу операциянинг И, ИИ вариант модификациялари (проктология ИТИ) ҳисобланади. (Адабиётлар бўйича) Операция учун сабаб бўладиган ҳолатлар: 1. Консерватив даво билан тўхтатиб бўлмайдиган геморроидал қон кетишлар, анемия даражасининг ошиб бориши. 2. Катта геморроидал тугунлар борлиги, дефекация актининг бузилиши, тез-тез бўлиб турадиган қон кетишлар, яллиғланишлар. 3. Гигиенани бузувчи, оғриқ чақирувчи ва бошқа ноқулайлакларни келтириб чиқарувчи тугунларнинг салга ёки доимий тушишилари.\nТаҳририй кўзгу китоб мазмунига тўғри муносабатга эга бўлмаган кўплаб нар- саларни мустаҳкамлаган. Бунга ношир ҳамда полиграфларнинг талабларини қўшинг. Натижада анча мавҳум нарсалар олинган.\nКитобхон ўз саволларига жавоб топиш учун уни очади. Интернет бу қарама-қаршиликларни бартараф қилди. Зарур сайтни топиш тажрибали фойдаланувчи учун бир неча дақиқа вақтни олади. Кам тажрибага эга одам излаш учун анча кўп вақт сарфлайди.\n• Геморрой нима? Геморрой — бу ички геморроидал боғламалар ҳажми ошиши ҳамда.ортиқча қўзғалувчанлиги билан боғлиқ орқа тешик касаллигидир, улар орқа тешикдан чиқиши, тромбланиши ҳамда қон кетиши мумкин.\n• Геморрой билан қанча одамлар оғрийди? Геморрой энг кенг тарқалган касалликлардан бири ҳамда проктолог мутахас\n• Кимлар кўпроқ геморрой билан оғрийди? Геморрой 20 ёшдан кичикларда камучрайди. Одатда 35-65 ёшлиларда мавжуд. Ёш катталашиши билан касалланиш пасайиб боради. Эркаклар ҳамда аёллар геморрой билан бир хил даражада оғрийдилар, аммо аёллар шифокорга кўпроқ мурожаат қиладилар. Эркаклар кўпинча мустақил даволанадилар ёки умуман даволанмайдилар. Шунинг учун геморройнинг огир ҳолатлари уларда кўпроқ учрайди.\n• Геморрой нимадан пайдо бўлади? Геморрой қадимги вақтлардан бери маълум бўлиб, унинг пайдо бўлиш сабаблари ҳалигача тушунарсиз бўлиб қолмоқда. Геморрой табиати ҳамда ривожланиш меха- низми тўғрисидаги анъанавий тушунчалар сўнгги 20 йилда ўзгарди.\n• Геморрой сабаблари тўғрисида қандай замонавий тушунчалар мавжуд? Геморрой асосида иккита параллел жараён ётади: 1) анал каналдаги ички геморроидал боғламаларни сақловчи алоқа аппаратининг шикастланиши;\nИчки геморроидал боғламалар анал канални герметиклаш вазифасини бажаради. Анал валиклар тинч ҳолатида қон билан тўлдирилади ҳамда мустаҳкамланади.\nДефекация вақтида ички геморроидал боғламалар амортизатор вазифасини бажаради ҳамда нажас массаларидан ҳимоялайди. Бу вақтда улар юмшоқ ҳамда ҳаракатчан бўлади. Бу боғламалар берк ҳалқа эмас, ажратилган тузилмаларни акс эттиради.\n• Геморрой пайдо бўлишига нима хос? Геморрой қабзият ҳамда ич қотишидан пайдо бўлади.\n• Геморройнинг қандай белгилари мавжуд? Геморройнинг муҳим белгилари қуйидагилар: — орқа тешикдан қон ажралиши; — орқа тешикдан геморроидал узелларнинг чиқиши (40% беморларда); — оғриқлар шифокорга кўринадиган 10% беморларда қайд қилинади; — анал қичималар 6-8% беморларда учрайди;\n• Геморрой шифокорлар томонидан қандай тавсифланади? Қоидага кўра геморрой бир нечта белгилар билан пайдо бўлади, улардан ҳар бири турли даражада акс эттирилади. Асосий симп- томнинг ифодаланганлиги геморройни энг оддий таснифи – клиникка асосланган: — қон кетувчи геморрой —орқа тешикдан қон кетиши энг муҳим белги; — геморройнинг оғриқли шакллари — оғриқлар доимий бўлади ёки дефекацияда пайдо бўлади; — намли геморрой — касаллик қичима билан намоён бўлади ёки орқа тешикдан рангсиз ажратмалар чиқади.\nКасалликнинг уч босқичи ажратилади: —I босқичда геморроидал узеллар оғриқ чақирмасдан орқа тешикка чиқади ҳамда қон кетиши содир бўлади; —II босқичда узеллар фақат дефекация вақтида ташқарига чиқади, кейинчалик мустақил тўғриланади; —III босқичда узеллар нафақат дефекация вақтида балки жисмоний юкламаларда чиқади ҳамда қўл билан тўғриланади; —IV босқичда қўл билан тузатиб бўлмай- диган геморроидал узелларнинг доимий чиқиши кузатилади. Ички ҳамда ташқи узеллар бир вақтда мавжуд бўлгандаги геморрой аралаш деб аталади. Агар геморройнинг асосий белгиларига анал ёриқлар, парапроктит, камқонлик кирса, асоратли геморрой тўғрисида айтиш мумкин.\n• Ўткир ҳамда даврий геморрой нима? Бу геморроидал касалликларнинг иккита турли фазаларидир.\n•Ҳомиладорликда геморрой. Ҳомиладорлик мавжуд геморройни оғирлаштириши мумкин, аммо барча ҳолатларда эмас. Аёлларнинг катта қисмида туғруқдан сўнг геморрой белгилари йўқолиши мумкин, Ҳомиладорликдаги геморрой гормонал ўзгаришлар билан ҳам боғлиқ бўлади.\n• Анал ёриқлар нима? Орқа тешик териси ҳамда шиллиқ қаватининг ҳар бир шикастланиши анал ёриқ деб аталмайди. Бу проктолог мутахассислик касалликларига хос бўлади.\n• Орқа тешик ёриқлари қанчалик тезтез учрайди? Ёш болаларда анал ёриқлар орқа тешикнинг энг хусусий касаллигидир. Даврий анал ёриқлар катта ёшли кишилардаги йўғон ичак ҳамда орқа тешик касалликларида фақатгина геморрой, колит ҳамда парапроктитдан сўнг 3-4-ўринларни эгаллайди. Аёлларда орқа тешик ёриқлари эркакларга нисбатан икки марта кўп учрайди. Анал ёриқлар билан касалланиш чўққиси меҳнатга қобилиятли ёш – 35 дан 60 ёшгача бўлади.\n• Ўткир ҳамда даврий анал ёриқлар нима? Кўпгина ҳолатларда ўткир ҳамда анал ёриқлар 2-3 ҳафта давомида консерватив чоралар билан даволанади. Нотўғри даволанганда ёриқлар даврий босқичга ўтиши мумкин.\nЙўғон ичакнинг айрим даврий яллиғланиш касалликлари – крон касаллиги, носпецифик арали колитлар – ўткир анал ёриқлари консерватив усулда қийинчилик билан даволанади. Бундай ҳолат қандли диабети мавжуд беморларда ҳам кузатилади.\n• Анал ёриқлар қандай даволанади? Ўтиришни енгиллаштирувчи воситаларни тайинлаш бир неча ҳафта мобайнида ўткир ёриқлар сиқилишига эришиш имкониниберади.\nЎткир ёриқларда шамдориларни қўллашдан воз кечиш керак. Оғриқсизлантирувчи мазлар, масалан, ауробиндан фойдаланиш мумкин. 3 ҳафта давомида маз билан даволашнинг самараси кузатилмаса, 2-босқич-жарроҳлик аралашувига ўтиш тавсия қилинади.\nДаврий анал тешикларни даволаш учун бўртиқларни кесиб, тешиклар ёнларини олиб ташлаш тавсия қилинади. Сфинктерлар спазмасини йўқотишга мушакларни узиб ёки ёриб кўриб эришилади (сфинктеротомия ёки дивульсия). Амалиёт маҳаллий оғриқсизлантирувчи восита остида ҳам, шифохонада ҳам амбулатор шароитда амалга оширилиши мумкин.\nПроктолог мутахассис кўригига қандай тайёрланиш керак ? Тўғри ичакни силаб ҳамда текшириб кўриш керак. Ректоскоп кўриги учун эрталаб битта ҳамда кечқурун иккита клизма қў- йиш етарли бўлади. Ҳар бир клизманинг ҳажми бир-бир ярим литрдан ошмаслиги керак. Кечки клизмалар кетма-кет эмас, балки бир-бир ярим соат танаффус билан амалга оширилади.\nПроктолог мутахассис қабулиги оч қоринга бориш керак. Ортиқча газ тўпланиши ҳамда суюқлик ажратишга олиб келувчи таомлар ейиш керак эмас: мевалар, сут маҳсулотлари, газланган ичимликлар. Мутахассисга борганда ўзингиз билан амбулатор картани, олдинги текширув натижалари ҳамда бошқа тиббий ҳужжатларни олишни унутманг.\n• Нима яхши — клизма ёки сурги? Шифокор нуқтаи назаридан, албатта, клизма яхши. Айниқса агар текширув орқа тешик, тўгри ҳамда сигмовид ичакнинг кўриги билан чекланса.\n• Проктолог мутахассис кўригига сурги воситалари билан тайёрланиш мумкинми? Сургига реакция анча индивидуал саналади. Бу дориларнинг таъсири ҳаттоки янги Фортнасада ҳам жуда узоқ вақт чўзилиши мумкин.\n• Клизмани қандай тўғри қўйиш мумкин? Классик тозаловчи клизма Эсмарх круж- каси ёрдамида қўйилади. Бу резина трубка билан таъминланган ойнали ёки эмаллан- ган идиш бўлади. Шунингдек бир ярим метр баландликдаги штатив керак.\nКружкага хона ҳароратидаги ярим литр сув қуйилади. Бунда охирдан ҳаво чиқармасдан сув оқади. Бемор чап ёнга ётади. Оёқлар тиззага букилади ҳамда қорин тортилади. Клизма вазелин билан томизилади ҳамда орқа тешикка шошмасдан киритилади. Учлик 7-10 см чуқурликда бўлиши керак.\nЁрдамчи кранни очади. Шундан сўнг зарур ҳажмдаги суюқлик киритилади. Клизма учун 5-10 дақиқа давомида киритилган сувни сақлашга зарур таъсир кўрсатилади. Энг текширилган усул ёндан орқага бурилиш ҳамда чуқур нафас олиш саналади.\nҚоринда доимий оғриқлар бўлганда шифокор кўригисиз клизма қўйиш мумкин эмас. Совуқ клизма (15-20°С) ичаклар торайишини кучайтиради.\nИссиқ клизма (35-38°С) спазма ҳамда қориндаги санчиқларни камайтиради. Суюқликни киритиш тезлиги-дақиқасига 1 стакандир. Шундай тарзда 1 литр клизма олиш учун 5 дақиқа керак бўлади.\n• Проктолог мутахассис қабулига боришдан олдинги стресс ҳамда қўрқувни бартараф қилиш учун нималар керак? Энг маъқул усул секин чуқур нафас олишдир. Тоза ҳаводан бурун орқали нафас олинг ҳамда оғиз орқали чиқаринг. Босимсиз нафас олинг. Буни 10-15 марта такрорланг.\nБундай нафас олиш иккинчи усул – мушакларни ихтиёрий бўшаштириш билан бирга амалга оширилади (релаксацией). Ихтиёрий мушакларни бўшаштиришни ўзлаштириб сиз бундай муолажаларни осон қилишингиз мумкин. Кўплаб касалликлар руҳий юкламалардан келиб чиқади. Шунинг учун бўшаштиришни билиш исталган даволаш учун самарали бўлади.\n• Релаксацияни мустақил ўзлаштириш мумкинми? Энг аввало юз ҳамда қўл мушакларини бўшаштиришни ўрганиш керак. Тўлиқ нафас олинг ҳамда ичда сақлаб туринг. Секин нафас чиқаришни бошланг. Бир вақтда секин мушакларни бўшаштиринг.\n• Проктолог мутахассисга кимлар кўп- роқ боради – аёлларми ёки эркаклар? Аёллар ҳамда эркаклар геморрой билан бир хилда оғрийдилар. Аммо аёллар шифокорга кўпроқ мурожаат қиладилар. Эркаклар мустақил даволанадилар ёки умуман даволанмайдилар. Шунинг учун уларда геморрой ўтказиб юборилади.\n• 1-босқичдаги геморрой қандай даволанади? Даволаниш қанча эрта бошланса, шунча тез соғайиш мумкин. Бунда натижалар ҳам ижобий бўлади. Кам инвазив ҳисобланадиган усулларнинг геморройнинг 1-босқичидаги самарадорлиги 97% дан ошади.\n• Геморройни даволашда қандай асоратлар бўлиши мумкин? Дори билан даволашдаги асоратлар энг аввало мазь, шамдорилар ҳамда таблеткалардаги компонентларга аллергик реакциялар билан боғлиқ бўлади.\n• Оёқлардаги варикоз веналар билан геморрой боглиқ бўлиши мумкинми? Бугунги кунда геморроидал узеллар тўғри ичак веналарининг варикозли кенгайиши эмас, балки ички геморроидал боғламалар ҳажмида катталишиши эканлиги исботланган. Аммо қўшимча қилиш керакки, геморрой кучсиз бирлаштирувчи тўқималар касалликлари гуруҳига кириб, унга, шунингдек, турли чурралар, ясси оёқлик ҳамда варикоз касалликлари мисол бўлади.\n• Мен ўтирганимда думбамда огриқ бўлади. Орқа тешик атрофида ҳеч қандай узеллар йўқ. Бир йил мобайнида нажас ҳамда ҳожатхона қогозида қон кўрдим. Бу геморрой ёки бошқа касаллик белгилари бўлиши мумкинми? Дум соҳасидаги оғриқлар айрим ҳолларда геморройда пайдо бўлади. Дум қисмидаги оғриқлар билан бирга тўғри ичакдан қон чиқишини ҳисобга олиб, сизда фақат геморрой бўлмаслигини тахмин қилиш мумкин. Аниқ ташхис қўйиш учун шифокор кўригидан ўтиш керак.\n• Геморройни белладонна экстрактига эга шамдорилар билан даволаш фойдалими ёки бошқа препаратлар ҳам мавжудми? Белладона шамдорилари оғриқни камайтиради. Аммо геморройни даволашда фақатгина битта шифобахш шамдорилар ҳамда маз билан чекланиш мумкин эмас. Энг яхши ҳолатда улар вақтинчалик енгиллик беради. Анал ёриқларда шамдорилар қўйишга уриниш оғриқни кучайтириши мумкин.\n• Менга ташқи геморрой ташхиси қўйилди. Узелларни қандай олиб ташлаш мумкин? Буни скалпел ёрдамисиз бажариш мумкинми? Ташқи геморроидал узелларни олиб ташлаш фақат жарроҳлик йўли билан амалга оширилади. Бунда қандай воситадан фойдаланиш аҳамиятга эга эмас. Ҳар бир воситанинг ўз афзалликлари ҳамда камчиликлари бор. Одатий скалпел теккизилган яралар кучли оғриқ беради, аммо тез тузалади. Лазерли, ультратовушли скалпелларни қўллаш қон кетишини тўхтатишни талаб қилмайди.\n• Парапроктит қандай пайдо бўлади? Парапроктит суяклар ёки бошқа ўткир жисмлар сабабли тўғри ичаклар деворининг шикастланиши сабабли юзага келади. Аммо парапроктит пайдо бўлишининг энг катта сабаби геморроидал узеллар асосидаги берк ўйиқлар яллиғланиши – криптит саналади. Бу жараён тўғри ичак атрофидаги тўқималарда тарқалиши мумкин.\n• Ўтказиб юборилган геморройни операциясиз даволаш мумкинми? Ўтказиб юборилган геморрой атамасини проктолог мутахассислар кўриб чиқмайдилар. Ҳозирда операциясиз усуллар кенг қўланилмоқда. Склеротерапия латекс лигирлаш, чокни лигирлаш билан бирга олиб борилади.\n• Менда кўпинча тунда пайдо бўладиган анал соҳадаги қичималар бор. Дефекациядан сўнг қон пайдо бўлади. Узеллар йўқ. Бир танишим мен нажасни таҳлил учун топширишим кераклигини айтди. Буни қилиш керакми? Мазкур ҳолатда проктолог мутахассисга боришдан ишни бошлаш керак. Сизда геморрой бўлиши мумкин.\n• Икки ой олдин мен тўгри ичагимни операция қилдиргандим. Операциядан сўнг асоратларсиз кечди. Шифокор кўрганда сфинктер тонус етарлиги тўғрисида айтди. Бу жараёнда тўғри ичакдан қандайдир ажратмалар келиши мумкинми? Бу меъёрийми ёки йўқ? Тешик бўйича операцияларда чок материаллари қўлланилиши мумкин. Аммо кўпинча проктолог мутахассислар умуман чоксиз ишни олиб борадилар. Операциядан сўнг бир неча ҳафта ажратмалар бўлиши мумкин. Бу нормал ҳолат саналади. Жараённи назорат қилиш учун проктолог мутахассисга боришни маслаҳат берамиз. Фақат унинг кўригидан сўнг операция қанчалик самарали ўтгани тўгрисида айтиш мумкин.\n• Менда даврий анал ёриқлар бор. Ҳозир у безовта қилмаяпти, аммо дефекация вақтида 2-3 кунда бир марта озгина қон пайдо бўлади. Иссиқ ванна ҳамда ромашкали микроклизма қилдим. Эрталаб гимнастика билан шугулланаман.? Ёриқларни малакали даволаш бўйича проктолог мутахассисга боришни маслаҳат бераман. Зўрайиш энг ноқулай вақтда содир бўлиши мумкин.\nСўнгги вақтларда конькида учиш ҳамда бассейнда чўмилиш ҳам касалликни кучайтирмоқда. Ҳозирги вақтда геморройни тўлиқ даволаш усуллари мавжуд бўлиб, 2-босқичда бу операциясиз қилинади. Даволашдан сўнг оғир атлетика билан шуғулланиш мумкин эмас, аммо конькида сайр ҳамда чўмилиши мумкин.\n• Мен 18 ёшдаман. Менда геморройнинг 2- ёки 3-босқичлари бор. Мен спортнинг кучли шаклларисиз яшай олмайман. Даволашдан сўнг бодибилдинг билан шуғулланиш мумкинми? Даволашнинг қандай шаклини танлаш керак? Даволанишдан сўнг машғулотларни давом эттириш мумкин. Аммо сизнинг юкламаларингиз имкониятларга мос бўлсин. Сизнинг ҳолатингизда даволаш усулини шифокор кўригидан сўнг танлаш керак.\n• Эшитишимга кўра шарқ якка курашлари машғулотларида геморрой ривожланиши мумкин экан. Агар шундай бўлса, қандай чоралар кўриш мумкин? Бу ҳақда ҳарбий санъат билан шуғулланувчилар ҳам эшитган. Сотувчи ҳамда ҳайдовчи, талаба ва юкчи геморрой билан касалланиш риски бор гуруҳга киради. Малакали тренер кузатувида шуғулланиш керак. Агар сизда геморрой симптомлари пайдо бўлса, ишни операциягача олиб борманг. Овқатланиш ҳамда дам олиш тартибингизга риоя қилинг.\n• Менда орқа тешикдан нимадир чиқди. Қичима ҳамда оғриқлар ичакни бўшатганда бўлади, қон йўқ. Бу нима? Бундай масалаларга виртуал тарзда жавоб бериш имконсиз. Шифокор кўригидан ўтиш аниқ белгилаш имконини беради.\n• Анал ёриқларни ўзим қисишим мумкинми? Анал тешиклар ўз-ўзидан битиши мумкин. Аммо қоидага кўра бу касалликни даволамаса, кучаяди ҳамда даврий кўринишга ўтиб кетади.\n• Ректороманоскопиядан сўнг менга проктосигмоидит ташхиси қўйилди. Бу нима дегани? Проктосигмоидит — бу тўғри ҳамда қисман сигмовид ичаклар яллиғланишидир. Бу касаллик белгилари ректороманоскопияда аниқланиши мумкин. Барча тавсияларга аниқ риоя қилганда у самарали даволанади. Бошқа касалликлар каби назорат кўриклари зарур.\nДефекацияда мен оғриқ ҳис қиламан, кейин кун бўйи ўзимни ноқу- лай сезаман. Афсуски, тўғри ичак касалликлари учун ёш чегараси мавжуд эмас. Улар ёшларда ҳам учрайди. Ёшларда дефекациядаги оғриқ орқа тешик ёриқлари билан боғлиқ бўлиши\n• Дефекациядан сўнг илгари менда ачишиш, ҳожатхона қоғозида қон пайдо бўларди. Мен “Ауробин” мазидан фойдаландим ҳамда барчаси ўтиб кетди. Энди ичимда нимадир қотгандай ачишиш сезиляпти. Шифокорга боришни тушунаман, аммо бунинг хавфи қандайлигини билмоқчиман. Геморройга ҳамда анал боғламаларга кондиломалар қўшилган. Проктолог мута- хассис маслаҳати сизга зарур.\n• Менинг ҳомиладорлигим 23 ҳафталик. Орқа тешикда кичик ўсимта пайдо бўлди. Бу геморройми? Қайси шифокорга мурожаат қилишим керак? Сиз проктолог мутахассисга мурожаат қиласиз. Доктор кўрикдан сўнг аниқ ташхис қўяди. Тўғри ичакнинг кўплаб касалликлари ҳомиладорлик вақтида самарали даволанади. Зарур бўлганда акушерга мурожаат қилинг.\n• Менда ҳомиладорликнинг иккинчи ҳафтаси. Сўнгги вақтда дефекацияга боғлиқ бўлмаган ҳолда қон ажралмоқда. Бу ҳомиладорлик билан боғлиқми ҳамда бола учун хавфли эмасми ? Бу белгилар геморрой ҳамда анал ёриқлар учун хос. Проктолог мутахассисга мурожаат қилинг. Бу касаллик бола учун хавфли эмас.\n• 15 ёшдалигимда менда геморрой топилди ҳамда анал тешиклар аниқланган. Мен қуйидагилар билан даволандим: шамдорилар, диета ҳамда барчаси ўтиб кетди. Қозир 18 ёшдаман ва баъзан дефекациядан сўнг ҳожатхона қоғозида қон кўраман. Аммо энг асосийси менда узеллар чиққан. Оғриқ йўқ, қон баъзан келади. Мен узеллардан воз кечишни истайман. Қандай даволансам бўлади? Сиз тажрибали проктолог мутахассис кўригидан ўтишингиз керак. Тавсиф бўйича гап аралаш геморрой тўғрисида бўлиб, ҳам ички, ҳам ташки геморроидал узеллар мавжуд. Назарий жиҳатдан сизда Миллиган-Морган бўйича геморроидэктомия операцияси зарур, бунда бир вақтда ҳам ички, ҳам ташқи геморроидал узеллар олиб ташланади. Аммо ёш аёлларда бу катта эҳтиёткорлик билан амалга оширилиши керак. Шунингдек, сизга босқичли усул ёрдам бериши мумкин.\n• Агар геморрой кучли бўлиб, бемор жарроҳлик муолажасидан қўрқса, нима қилиш керак? Ихтисослашган проктолог мутахассислик бўлимига мурожаат қилинг. Санкт Петербургда бу 9-шаҳар касалхонасидир. У ерда Лонго услуби бўйича операция амалга оширилиши мумкин. Бу босқичли усул бўлиб, операциядан сўнг бемор деярли огриқ сезмайди. Бундан ташқари, орқа тешикда қандайдир яралар ҳам бўлмайди. Беморлар бошқа операцияларга қараганда клиника-\n• Менинг турмуш ўртоғим анал сексни яхши кўради. Бу геморрой, ёриқлар ҳамда тўгри ичак ўсимталарига эга аёллар учун хавфли эмасми? Эшитишимча, исталган рак жароҳатлардан бошланади, бунда рак ривожланиши мумкинми? Тўғри ичак ҳамда орқа тешик касалликларида анал секс уларнинг кучайиши ҳамда ривожланишига олиб келади. Бундай ҳолатда онкологик касалликлар пайдо бўлиш эҳтимоли кам.\nНотўғри овқатланиш ёки ўтириб ишлаш бунга сабаб бўлиши мумкинми? Бунга қадар қорнимнинг пасти оғриди. Усимта бўлиши мумкинми? Ёки бу тўғри ичак касаллигими? Қандай сабаблар бўлиш мумкин? Буни била олмаяпман. Ёзишингизга кўра сизда колит – йўғон ичак яллиғланиши белгилари мавжуд. Ишни проктолог мутахассисга боришдан бошланг, ректоскопиядан сўнг келгуси текширувларнинг аниқ режаси ишлаб чиқилади.\n• Анус ичида жойлашган кондилни операциясиз усулда олиб ташлаш мумкинми? Кондиломалар вирусли инфекцияларни чақиради. Нотўғри даволанганда касаллик рецидивлари пайдо бўлиши мумкин. Кондиломаларни самарали даволаш вирусга қарши даволаш ҳамда иммунитетни оширишга қаратилган чоралар билан бир вақтда барча ўсимталарни тўлиқ олиб ташлашни назарда тутади.\n• Менда тез-тез қичима содир бўлади ҳамда анал тешик соҳасида намлик бўлади. Бу нимадан бўлиши мумкин? Бу геморрой белгисидир. Проктолог му- тахассисга бориш керак. Агар бу геморрой бўлмаса, шифокор сизни бошқа мутахассис — гастроэнтеролог, дерматолог, микологга юборади ёки инвазив ҳисобланадиган даволашни тайинлайди.\n• «Ботокс» препарати билан даврий анал ёриқларни даволаш тўғрисида эшитдим. Агар даволаш мумкин бўлса, 2-даражали ички геморройни тўлиқ даволаш эҳтимоллиги қандай? «Ботокс» – мушаклар спазмасини пасайтирувчи препаратни қўллаш неврологик амалиётда айрим тоифадаги оғир беморлар ҳамда косметологияда тавсия қилинади (ёриқларни бартараф қилиш учун). «Ботокс» проктолог мутахассислигида тез оммалашди. Шунингдек, натижалар\n• Яллиғланишни бартараф қилгандан сўнг геморроидал узеллар ташқарида қолиши мумкинми? Ҳозир унинг ўлчами бўйлаб йўналмаяпти. Агар у йўқолмаса лигирлашга олиб келйши мумкинми? Геморроидал узеллар ҳеч қачон сабабсиз йўқолмайди. Касаллик зўрайганда у катталашади, аксинча ҳолатда камаяди ҳамда анал попук шаклида бўлади. Агар кучайиш тез-тез содир бўлса, гигиеник ва косметик хусусият қийинчиликларини содир қилса, анал попук олиб ташланиши мумкин.\n• Менинг кекса отамда анемия сабабли ривожланган ичакнинг пастки бўлимида ўсимта аниқланди. Буни жарроҳлик аралашувисиз даволаш мумкинми? Сиз онкологга мурожаат қилишингиз керак. Агар бу хавфли ўсимта бўлмаса, у диетермик девор ёрдамида орқа тешик орқали олиб ташланади ҳамда микроскоп билан текширув ўтказилади. Агар ўсимта анча\n• Агар геморрой даволанмаса, қандай асоратлар пайдо бўлиши мумкин? Геморрой даволаниши керак, чунки бу касаллик инсоннинг бутун ҳаёти давомида катта асоратлар қолдириши мумкин.\n• Мен зарур диетага амал қиламан, аммо менда дефекация қийинчилик би- лан содир бўлади. Ҳожатхонада узоқ вақт қолиб кетман. Дефекацияни енгил- лаштириш учун нима қилиш керак? Ичаклар бўшатилиши клизма билан енгиллашиши мумкин.\n• Геморрой билан даволаниш қанча вақтни олади? Агар мазь ҳамда шамдориларни қўллаш билан чеклансак, геморрой умр бўйи даволанади. Кам инвазив ҳисобланадиган курс давомийлиги жараён босқичига боғлиқ. 1-босқичдаги геморройда даволаш 2-3 ҳафта\n• Менинг отам 67 ёшда. қонда доимий ажратмалар келиши сабабли, кучли ҳолсизлик, бош айланишига олиб келди. Қон таҳлилида гемоглобин паст чиқди. Шифокор бу ҳолатда операция жуда хавфли эканлиги тўғрисида айтди. Нима қилишимиз керак? Кам инвазив даволаш усули – склеротерапиядан бошлаш керак. Бир неча ҳафтада қон ажралиши тўхтайди. Шу вақтда камқонликни ҳам даволаш мумкин.


Ўзбекистонда коронавирусга чалинган беморнинг ким билан мулоқот қилганлигини кўрсатувчи мобил илова жорий этилади - Daryo\n13:07, 12.06.2020 21087\nЎзбекистонда коронавирусга чалинган беморнинг ким билан мулоқот қилганлигини кўрсатувчи мобил илова жорий этилади\nЎзбекистон Соғлиқни сақлаш вазири Алишер Шодмонов ва Жанубий Корея Соғлиқни сақлаш ва ижтимоий таъминот вазири Пак Нинг Ху ўртасида телефон орқали мулоқот бўлиб ўтди. Мулоқотда тиббиёт соҳасидаги ҳамкорликни янада кенгайтириш, шу жумладан, COVID-19’га қарши кураш борасида биргаликдаги саъй-ҳаракатларни кучайтириш масалаларига алоҳида эътибор қаратилган. Бу ҳақда вазирлик матбуот хизмати хабар берди.\nМаълумотларга кўра, икки давлат вазирлари Ўзбекистонда тегишли вазирлик ва идоралар билан биргаликда COVID-19’га қарши мобил иловаларини яратиб, трекинг усулини жорий этиш борасида келишувга эришган. Бу эса худди Жанубий Кореядагидек коронавирусга чалинган беморни ким билан мулоқот қилган ва қайси ҳудудларда бўлганлигини инновацион тарзда аниқ кўрсатиб бериш имкониятини яратади.\nБундан ташқари, ҳамкорликда коронавирус инфекциясига қарши курашда тест ва дориларни ишлаб чиқиш масалалари ҳам муҳокама этилган. Жумладан, COVID-19’га қарши вакцинани биргаликда клиник синовларини ўтказиш тўғрисида ҳам келишувга эришилган. Ўз навбатида Жанубий Корея Соғлиқни сақлаш ва ижтимоий таъминот вазири Пак Нинг Ху ушбу вакцинани дунё мамлакатларига тақдим этишда Ўзбекистон алоҳида устувор мавқега эга бўлишини таъкидлаб ўтган.\nМузокаралар якунида соғлиқни сақлаш соҳасида Ўзбекистон—Жанубий Корея ҳамкорлиги марказининг имкониятларини янада кенгайтиришга ҳам келишиб олинди.\nАввалроқ Apple ва Google коронавирус тарқалишини кузатувчи мобил илова тўғрисидаги маълумотлар билан бўлишган эди.\nЭслатиб ўтамиз, Корея Республикаси Соғлиқни сақлаш ва ижтимоий таъминот вазири Пак Нинг Ху ўтган йил апрель ойида мамлакатимизга ташрифи давомида Соғлиқни сақлаш вазирлигининг «Ўзбекистон Республикаси соғлиқни сақлаш аълочиси» кўкрак нишони ҳамда Тошкент тиббиёт академиясининг фахрий профессори унвони билан тақдирланган эди.\nМавзуга доир: Коронавирусга қарши курашда ўрнак бўлаётган Жанубий Корея. Япон олимларининг COVID–19 учун малҳами. Хитойдан нималарни ўрганиш лозим? Жаҳон матбуоти коронавирус ҳақида\nЎзбекистонда 12 июнь соат 10:00 ҳолатига кўра, коронавирусга чалинганлар 4819 нафарга етди. Мамлакатда ҳозиргача 3637 нафар коронавирус инфекциясига чалинган фуқаро соғайган, 19 нафар бемор эса касаллик асоратлари оқибатида вафот этган.\n23:44, 27.09.2020 124317\n07:49, 03.10.2020 218958\n23:09, 10.10.2020 161682\n14:54 Бугун 154\nЛатвияда COVID-19 туфайли жорий қилинган фавқулодда ҳолат режими 11 январгача узайтирилди\n14:43 Бугун 868\nФото: Машинанинг иккита олд қисмидан йиғилган Plymouth минивени\n14:32 Бугун 3081\nТошкент вилоятида озодликни чеклаш жазосини ўтаётган шахснинг зиёфатида қатнашгандан кўп ўтмай уни озодликка чиқарган судьялар жаримага тортилган ва лавозими пасайтирилган\n14:23 Бугун 7084\n17:09, 30.11.2020 87148\n21:59, 01.12.2020 76471\n16:16, 01.12.2020 70067\n17:27, 01.12.2020 65920


Тўйиб ухламаслик туфайли келиб чиқадиган саломатлик билан боғлиқ 6 муаммо - Zamin.uz\n08:00 / 20.05.2021\nТўйиб ухламаслик туфайли келиб чиқадиган саломатлик билан боғлиқ 6 муаммо\nСиз-у бизни безовта қиладиган саломатлик билан боғлиқ муаммолар кечаси телефонга тикилиб кеч ухлаш ва тиниқиб турмаслик билан боғлиқ бўлиши мумкин.\nТадқиқотларда уйқунинг меъёрда бўлмаслиги ва ортиқча вазн ўртасида боғлиқлик борлиги аниқланган. Тиниқиб ухламаслик қондаги глюкоза ва гормонлар миқдорига таъсир қилади. Оқибатда метаболизм ёмонлашиб, иштаҳа очилади. Бундан ташқари, чарчоқ ҳис қилинганда одамнинг спорт билан шуғуллангиси ва жисмоний фаол бўлгиси келмайди.\nУйқунинг меъёрда бўлмаслиги асабийлашиш, жиззаки бўлиш ва негатив эмоцияларга сабаб бўлади. Шу сабаб ҳам вақтида ётиб, тиниқиб ухлаш керак.\nҲаддан ортиқ чарчаган одам бошқаларнинг исми ёки бирон сўзни эслаши учун одатдагидан кўпроқ вақт сарфлайди. Диққат қилиш ва самарали ишлаш ҳам имконсиз бўлади. Кофеин бу муаммога ечим бўлгандек туйилгани билан, оқибатда уйқу ёмонлашишига ҳам олиб келади.\nТунда терининг саломатлиги ва таранглиги учун муҳим бўлган коллаген ажралади. Уйқу меъёрда бўлмаганда эса тери тикланишга улгурмайди. Бунда стресс гормони кортизол фаол бўлади ва шунинг ҳисобига юзга ҳуснбузар тошиб, тери билан боғлиқ бошқа муаммолар кузатилади.\nРуҳий саломатликда муаммо\nУйқу етарли бўлмаслиги психологик ўзгаришларга ҳам олиб келади. Албатта, руҳий ҳолатда муаммолар кузатилишига бошқа омиллар ҳам таъсир қилиши мумкин, лекин уйқу билан боғлиқлиги пайқаб қолинса, дарҳол шифокорга мурожаат қилиш керак.\nИштаҳанинг карнай бўлиши\nЧарчаган ва ҳолдан тойган организм кучга тўлиш учун «ёқилғи» талаб қила бошлайди. Бунинг ҳисобига тез сингадиган углеводлар — шакар, калорияга бой таом ва ширин ичимликларга бўлган талаб ошади. “Замин” янгиликларини “Twitter”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Ҳаёт тарзи » Тўйиб ухламаслик туфайли келиб чиқадиган саломатлик билан боғлиқ 6 муаммо


23 декабрь, 2020, 19:25\nТеглар:Элдор Шомуродов | Женоа | Эдинсон Кавани\nШомуродовдан умид катта!\nИталия А Сериясида сўнгги поғонага тушиб қолган “Женоа”га Давиде Баллардини бош мураббий этиб тайинлангани генуялик мухлисларда келажакка умид уйғотди. Маълумки, бу мутахассис “Женоа”ни аввал ҳам уч маротаба қийин вазиятда қабул қилиб олиб, муваффақиятсизликлардан қутқариб қолган.\nҚолаверса, “Женоа” мухлислари янги мураббий қўл остида футболчилар ҳужумкор ўйин кўрсатишига ишонмоқда. Аввалги мураббий Роландо Маран ҳужумга етарли эътибор қаратмагани, ҳужумчиларни тез-тез алмаштириб, уларга ўйнаш имконини бермагани, кўп хатога қилаётган ҳимоя чизиғида ўзгаришга қўл урмагани, майдон марказида устунликни таъминлай оладиган футболчиларни ўйната олмагани учун кейинги пайтда кўп танқид қилинаётган эди.\nГенуялик футбол мухлислари бугун тунда Тошкент вақти билан 00:45 да бошланадиган “Специя”га қарши ўйин олдидан ижтимоий тармоқларда ўз фикр-мулоҳазаларини билдирмоқда. Эътиборингизга италиялик ишқибозларнинг Элдор Шомуродовга тегишли гапларини ҳавола этамиз.\nБаллардини жамоада қандай ўзгартиришлар қилиши қизиқ туюляпти. Менимча, кўп ўйинчилар асосий таркибдаги жойидан айрилади. Энг муҳими, ҳужум чизиғида Элдор Шомуродов ва Маттиа Дестро тандемини сақлаб қолишдир. Скамакканинг ҳужумда юрганини кўргим келмаяпти.\n“Специя”га қарши учрашувда жамоамиз ўзининг энг яхши ўйинини намойиш қилиши керак. Янги мураббий келди, ўйинчиларимиз унга ўзини кўрсатиш учун астойдил ҳаракат қилади, деган умиддамиз. Айниқса, ҳужумчилардан сифатли ўйин кутяпман. Яхшики, бизда ҳужумчилар кўп. Шомуродов ва Дестро ўзини кўрсата олмаса, уларнинг ўрнига Горан Пандев ва Марко Пьяцани тушириш мумкин.\nЯнги мураббий битта ҳужумчи билан ўйнаш тактикасини қўллаши мумкин. Бунақа бўлса, Элдор захирада қолади. Чунки Маттиа Дестро ҳозир яхшироқ ўйнамоқда. Лекин жамоада ҳужумчи кўп.\nБаллардини ёзда олинган ҳужумчимизнинг янги қирраларини кашф этишига умид қиляпмиз. Эдинсон Кавани айнан Баллардини даврида юлдузга айланган эди. Элдор Шомуродов ҳам ўзбекларнинг Каваниси бўлсин, Эдинсоннинг даражасига чиқсин!\nБаллардини ўтган гал жамоани бошқарганида Кшиштоф Пёнтекни кашф қилиб, уни А Сериянинг энг зўр ҳужумчисига айлантирган эди. Ҳозирги таркибда юлдуз бўлишга лойиқ футболчилар борми? Ёши катта ўйинчиларимиз энди порлай олмаслиги аниқ. Малес ва Асоро ҳеч нарсага эриша олмади. Бор умидимиз Элдор Шомуродовдан. Шунингдек, Жанлука Скамакка ҳам бор. Улар ҳеч бўлмаса, Пёнтек даражасига чиқиши керак.\nLuigi Riga: (Alessandro Moscarino изоҳига жавобан)\nШомуродовда салоҳият катта. Ўтган мавсумда 30 та учрашувда 11 та гол ва саккизта голли пас муаллифи бўлган. Бу жиддий натижа!\nПандев ўзининг энг зўр ўйинларини Баллардини даврида кўрсатган. Бу гал ҳам Горан асосий таркибда Шомуродов ёки Дестро билан бирга ўйнаши мумкин.\nNicola Lo Conte:\nБаллардини бошқарувида жамоа ҳужумга эътибор қаратишига ишонаман. Бизда яхши ҳужумчилар бор – Дестро катта истеъдод соҳиби, Шомуродовнинг салоҳияти юқори, Скамакка жуда бақувват, Пандев бой тажриба эгаси. Албатта, уларнинг барчаси бир схемага сиғмайди. Баллардини эса, бу вазиятга чиройли ечим топиши керак.\nШомуродов бугун гол уриши шарт!\nКокорин Шомуродовнинг йўлидан юриши керак


Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг кенгайтирилган Ҳайъат мажлисида адлия органлари ва муассасалари томонидан жорий йилнинг 9 ойи давомида амалга оширилган ишлар ва галдаги вазифалар атрофлича муҳокама этилди.\nЎзбекистон Республикаси Президенти сайловини ёритиш бўйича Республика матбуот марказида Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссияси ҳамда Адлия вазирлиги ҳамкорлигида сайлов қонунчилигини бузганлик учун жавобгарлик мавзусига бағишланган амалий семинар бўлиб ўтди.\nМарказий сайлов комиссияси қарори билан Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловига тайёргарлик кўриш даврида сайловчилар ҳуқуқий маданиятини юксалтириш бўйича ўтказиладиган тадбирлар дастури тасдиқланди. Ушбу дастур доирасида Наманган вилоят адлия бошқармаси ташаббуси билан семинар ташкил этилди. Унда вилоят прокуратураси, ўрта махсус, касб-ҳунар таълими бошқармаси, ФЖШМҚМИ ҳудудий бўлинмаси, “Маҳалла” хайрия жамоат фонди, Республика маънавият тарғибот маркази вилоят бўлими масъул ходимлари ҳамда ёш сайловчилар иштирок этдилар.\nНаманган вилоят адлия бошқармаси ташаббуси билан Наманган шаҳар 1-сон ФҲДЁ бўлимида “2016 йил Соғлом она ва бола йили” муносабати билан “Аёлга эътибор – келажакка пойдевор” мавзусида давра суҳбати ўтказилди.\nНорматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари экспертизасини янада такомиллаштириш бўйича долзарб вазифалар\nТошкентда “Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари экспертизасини янада такомиллаштириш бўйича долзарб вазифалар”мавзусида халқаро семинар бўлиб ўтди.


«ИККИНЧИ БЎЛИШНИ ИСТАМАЙМАН...»\nОдатда, қизларни асосан педагогика, тиббиёт каби соҳаларда кўришга ўрганиб қолганмиз. Аёл кишининг вазифаси, аввало, оилада, ёш авлод тарбиясида, деб биламиз. Эндиликда аёлларни спортнинг бадиий гимнастика, енгил атлетика сингари турларида ҳам кўплаб учратиш мумкин. Аммо якка кураш спорт турларида-чи?\nАйтиш жоизки, сўнгги йилларда қизлар орасида бокс оммалаша бошлади. Камдан-кам учрайдиган ўзбек боксчи қизлари халқаро мусобақаларда қатнашаётгани ҳам ҳайратланарли, ҳам қувонарли.\nЎзбекистон бокс федерацияси қошида аёллар бўлими ташкил этилгани улар орасида бу спортнинг оммалашишига замин яратди. Мазкур бўлим кўплаб чемпион қизларни тарбияламоқда. Турсиной Раҳимова ҳам ана шундай спортчилардан бири. У бокс бўйича аёллар терма жамоаси аъзоси, 51 килограмм вазн тоифасида уч карра Ўзбекистон чемпиони. Бир неча йиллардан буён оғир ва хавфли спортда ўз маҳоратини ошириб келаётган қаҳрамонимизнинг бу йўлни танлаши осон кечмаган.\n— Ютуқларга эришишим ортида устозим берган сабоқлар, машаққатли меҳнат ва албатта, ота-онам ишончи турибди, — дейди Турсиной РАҲИМОВА. — Дастлаб, дадамнинг ўзи мени боксга қизиқтирган, илк тушунча ва қоидаларни ўргатган, мен билан бирга алоҳида машғулот ўтаган. Бошида тинимсиз машқлардан чарчардим, мушакларим ва қўлим зирқираб оғрирди. Ҳатто, хаёлимдан «уддалай олмасам керак», деган фикр ҳам ўтган. Аммо вақт ўтиб, бу заифлик, иродасизлик ўрнини матонат, ўзимга бўлган ишонч эгаллади. Соғлиғим ҳам яхшиланди, суякларим мустаҳкам бўлди.\n— Бокс бўйича катталар орасида кетма-кет уч карра Ўзбекистон чемпиони бўлгансиз. Бунга эришиш қандай кечган?\n— 2014 йил ёшлар орасида 48 килограмм вазн тоифасида республика чемпиони бўлдим. 2015 йилдан бошлаб катталар ўртасида ўтказиладиган мусобақаларда қатнаша бошладим. Бу ўз куч ва маҳоратимни синовдан ўтказишим учун улкан майдон бўлди. Шу йилнинг ўзида шоҳсупанинг юқори поғонасига кўтарилдим. Сўнг тавсия асосида аёллар терма жамоасига қабул қилиндим.\n— Халқаро мусобақаларда рингга чиққанингизда кўнглингиздан нималар кечади?\n— Албатта, кучли ҳаяжон. Ортимда юрт, халқ ишончи, устозлар сабоғи менга доим тиргак бўлган. Шу тиргак, суянч сабаб 2016 йил Мўғулистонда ўтказилган Халқаро бокс чемпионатида ғолиб бўлдим. Рақибларим билан жанг машаққатли кечган. Ҳар бир раунд ғалаба ёки мағлубиятга айланиши мумкин бўлган жанглар. Ринг спортчини чинакамига тоблайдиган майдон экан. Бу майдондан кимдир ғалаба билан, бошқаси мағлубият аламини тотиб, юртига қайтади. Менга юртга олтин медаль билан қайтиш, минглаб ватандошлар умидини оқлаш насиб этди. Шу йилнинг ўзида Қозоғистонда ўтказилган халқаро турнирда ҳам ғолиблар сафидан жой олиб, бронза медали соҳибаси бўлдим.\n— Боксни танлашдан олдин муайтай билан шуғулланиб, ютуқларга ҳам эришган экансиз?..\n— Ҳа, дастлаб муайтай билан шуғулланганман. Бунга оиладаги спорт муҳити сабаб бўлган. Опам айнан, муайтай билан шуғулланарди. Унга қизиқиб мен ҳам шу спортни ўргана бошлаганман. Ҳатто, муайтай бўйича Таиландда ўтказилган Жаҳон чемпионатида иккинчи ўринни эгаллаганман. Гарчи бу каттагина ютуқ бўлса-да, мени қониқтирмасди. Ўз устимда янада кўпроқ ишлашим зарурлигини тушуниб турардим. Очиғи, иккинчи бўлишни истамайман. Бу чинакам ўрнимни топишимга ёрдам берди. Ўз келажагимни муайтайда эмас, балки боксда кўрдим ва рингни танладим.\n— Ота-онангиз ҳам спортчими?\n— Дадам ўз вақтида бокс билан шуғулланган, жароҳат олгач, рингдан кетган. Онам эса волейболда етакчилардан бўлган. Бу муҳит бизни ҳам спортга олиб кирди.\n— Қиз боланинг боксчи бўлиши кўпчиликда хавотирни ҳам уйғотади. Ота-оналар унинг ҳусн-жамолига бирор заха етмасин-да, дея қўрқишади. Сизга ҳам шу қабилидаги қаршиликлар бўлганми?\n— Аввало, онам қарши бўлган, ҳозир ҳам бокс билан шуғулланишимни унча истамайди. «Бокс қизлар учун эмас. Рингда калтак ейишингни, жароҳатланишингни кузатиб ўтира олмайман. Бирор ерингга қаттиқроқ зарба тегиб, оғир жароҳат олсанг нима бўлади? Ҳали оила қурмаган ёш қиз бўлсанг, яхшиси, ташла боксни», деб кўп қайтаришга уринади. Аммо дадам ўз орзулари рўёбини менда кўради, шу боис ҳам доим қўллаб-қувватлайди. «Сен ҳали чемпион бўласан» дея далда беради. Мана шу сўзлар ҳар гал рингга чиққанимда менга куч беради, ғалаба қозонишга ундайди.\n— Бошқа спортчилар каби мен ҳам шоҳсупада юртимиз байроғини юқорига кўтариш орзусидаман. Жаҳон чемпиони Шаҳрам Ғиёсов, Рио олимпиадасида қаҳрамонларча курашган Бектемир Мелиқўзиев, Ҳасанбой Дўстматовларга ҳавас қиламан. Уларни ўзимга ҳам ака, ҳам устоз, деб биламан. Насиб этса, мен ҳам жаҳон чемпиони бўламан!..


Мақсад – қишлоқ хўжалигини ривожлантириш - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nМақсад – қишлоқ хўжалигини ривожлантириш\nЧоп этилган 07 Декабр 2017\tКӯришлар: 762\nЖайҳун ноҳиясида Хатлон вилояти раиси Давлатшоҳ Гулмаҳмадзода раҳбарлигида «Картошка ва эртапишар сабзавотларни экишнинг агротехник қоидалари» мавзусида вилоят семинар-кенгаши бўлиб ўтди.\nТадбирда вилоят раисининг биринчи ўринбосари, вилоят шаҳар ва ноҳиялари раислари, шунингдек, соҳа мутахассислари иштирок этишди.\nСеминарда Тожикистонда аграр соҳани ривожлантириш аҳамияти\nтўғрисида сўз юритилди. Юқори сифатли уруғлар ва ўғитлардан фойдаланиш, шудгорни белгиланган чуқурликда ўтказиш ва бошқа масалалар муҳокама этилди.\nСеминарнинг амалий қисмида қатнашчилар ноҳия деҳқон хўжаликлари фаолияти, пиёз ва кузги картошка экиш билан танишдилар. Назариявий қисмида эса, олимлар сабзавот етиштиришда қўлланиладиган замонавий агротехник усуллар юзасидан чиқиш қилишди.\nСеминар иштирокчилари учун қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари кўргазмаси ташкил этилди.\nТадбир сўнгида вилоят раиси Давлатшоҳ Гулмаҳмадзода қишлоқ хўжалиги меҳнаткашларини олимлар билан ҳамкорликда ишлашга даъват қилди.\n- Сиз ва бизнинг асосий мақсадимиз Тинчлик ва миллий бирлик асосчиси – Миллат пешвоси, Тожикистон Республикаси Президенти муҳтарам Эмомали Раҳмоннинг кўрсатма ва топшириқларини ҳаётга татбиқ этиш эканлигини унутмаслигимиз лозим, - деди Д. Гулмаҳмадзода.\nИмкониятлардан самарали фойдаланилса…\nҚўрғонтепа шаҳрида давлат ҳокимияти Хатлон вилояти ижроия органи Хотин-қизлар ва оила ишлари бошқармаси қошидаги Аёллар кенгашининг навбатдаги йиғилиши бўлиб ўтди.\nЙиғилиш жараёнида кенгашнинг жорий йилги фаолияти, латиф жинс аъзоларини жамият ишларига жалб этиш, шунингдек, аёл ва қизларни турли касбларга йўналтириш масалалари муҳокама этилди.\n- Вилоятда аёлларга нисбатан зўравонликнинг олдини олишга қаратилган тадбирлар, аёл-раҳбарлар мактабларини ташкил этиш, аёл-олимлар ўртасида конференциялар ўтказиш каби талай ишлар йўлга қўйилган, - деди йиғилишда сўзга чиққан вилоят раиси ўринбосари Махфират Хидирзода. –Тинчлик ва миллий бирлик асосчиси – Миллат пешвоси, Тожикистон Республикаси Президенти муҳтарам Эмомали Раҳмон аёлларни жамият ишларига жалб этишга катта эътибор қаратади. Бунинг самараси ўлароқ, бугун вилоятда кўпгина раҳбарлик вазифаларида аёллар фаолият юритмоқда.\nШунингдек, аёллар ўртасида тадбиркорликни ривожлантиришга катта эътибор қаратилмоқда. Бу мақсадда вилоят раиси грантлари тасдиқланган. Фақатгина жорий йилда 21 нафар аёл тадбиркорликни ривожлантириш учун вилоят раисининг грантини олишга муваффақ бўлди.\nИстеъмолчилар ҳуқуқи ҳимояси\nҚўрғонтепа шаҳрида «Истеъмолчилар ҳуқуқини ҳимоя қилиш маслаҳат марказлари фаолияти» мавзусида семинар ўтказилди. Семинарни ўтказишдан асосий мақсад: «Истеъмолчилар ҳуқуқи ҳимояси тўғрисида»ги Тожикистон Республикаси қонуни талаблари бажарилишини муҳокама этишдан иборат эди. Давлат ҳокимияти Хатлон вилояти ижроия органи Монополияга қаршилик хизмати бошқармаси бошлиғи Фируз Исмонов йиғилиш қатнашчиларига мазкур мавзуга тегишли зарурий маълумотларни тақдим этди.\n- Айни пайтда вилоятнинг шаҳар ва ноҳияларида маслаҳат марказлари фаолият юритади, - деди Ф. Исмонов. – Марказларнинг фаолияти истеъмолчилар ҳуқуқини ҳимоя қилишга қаратилган. Фуқаролар мазкур марказларда зарурий маълумотларни қўлга кирита оладилар.\nУнинг сўзларига кўра, ҳисобот даврида маслаҳат учун 66 нафар фуқаро мурожаат этган. Барча ариза ва мурожаатлар ўз вақтида кўриб чиқилиб, тегишли чоралар белгиланган.\nЙўллар дезинфекция қилинмоқда\nХатлон вилояти раиси Қурбон Ҳакимзоданинг яқинда давлат ҳокимияти вилоят ижроия органида бўлиб ўтган хавфли вируснинг пайдо бўлиши олдини олиш штабининг эпидемияга қарши чора-тадбирларни кучайтиришга бағишланган навбатдаги йиғилишидаги топшириғига биноан, турар жой-коммунал хўжалигининг сув сепиш машиналари ёрдамида вилоятнинг барча шаҳру ноҳиялари автомобил йўллари дезинфекция қилинмоқда.\nДўстлар дийдорида шодлик мужассам\nИкки қардош, Тожикистон ва Ўзбекистон давлатлари ўртасидаги алоқалар кун сайин ривожланиб, томонлар манфаатига хизмат қилмоқда. Айниқса, сўнгги ойлардаги икки мамлакатнинг турли даражадаги делегациялари ташрифи, бўлиб ўтаётган учрашув ва музокаралар жараёнида эришилаётган келишувлар ҳам икки томонлама муносабатларни янги босқичини бошлаб бермоқда. Албатта, давлатлар миқёсидаги сиёсий-\nБугун: 13-08-2020 09:58:54


25 Мая 2020 1233\nКоронавирус пандемияси оқибатида бутун дунёда транспорт алоқалари деярли тўхтаб қолди. Соҳадаги компаниялар бундан жиддий зарар кўрмоқда. Масалан, биргина авиация тармоғида жорий йил якунигача дунё буйича 113 миллиард доллар йўқотилиши тахмин қилинмоқда.\nМамлакатимиз транспорт корхоналари карантин чекловлари сабабли ҳозиргача 340 миллиард сўм зарар кўрган. Эпидемиологик вазият барқарорлашгунча бу рақамлар яна ошиши аниқ.\nШу боис, соҳада пандемиянинг таъсирини юмшатиш, корхоналарни иқтисодий қўллаб-қувватлаш бўйича қатор чоралар кўрилмоқда. Масалан, карантиндан энг кўп зарар кўрадиган “Uzbekistan Airways” ва “Uzbekistan Airports” акциядорлик жамиятларининг 122 миллион доллар кредитлари тўлов муддатлари узайтирилди, 60 миллиард сўмлик солиқ имтиёзлари тақдим этилди. Инқирозга қарши курашиш жамғармасидан 50 миллион доллар миқдорида айланма маблағ сифатида фоизсиз ссудалар ажратилди.\nЙиғилишда янгича шароит ва талаблар асосида транспорт соҳасининг барқарор ишлашини таъминлаш масалалари муҳокама қилинди.\nТранспорт вазирлигига “Uzbekistan Airways” ва “Uzbekistan Airports” акциядорлик жамиятларини пандемия таъсиридан олиб чиқиш бўйича бизнес модель ишлаб чиқиш вазифаси қўйилди.\nЕвропа-Хитой йўналишида юк ташиш бозорига кириш орқали қўшимча даромад олиш, жорий ва инвестициявий харажатларни оптималлаштириш бўйича топшириқлар берилди.\nРақобатни кучайтириш учун фуқаро авиацияси бозорига янги ташувчиларни жалб қилиш, “Uzbekistan Airways”ни нуфузли хорижий компания бошқарувига бериш масаласи кўриб чиқилди.\nАэропортларни модернизация қилиш, Андижон, Бухоро, Урганч ва Қарши халқаро аэропортларини давлат-хусусий шерикликка бериш бўйича тендер эълон қилиниши белгиланди.\nПандемия даврида темир йўл орқали юк ташишга талаб кескин кўпайган. Хусусан, халқаро юк ташувларида темир йўлнинг улуши 75 фоиздан 87 фоизга ошди. Бу хизматлар сифатини яхшилаш ва таннархни тушириш орқали мижозларни кўпайтириш учун яхши имконият.\nЛекин, “Ўзбекистон темир йўллари” АЖ тизимида асосий воситаларнинг эскиргани, жамият таркибида носоҳавий активларнинг кўплиги асосий фаолиятни ривожлантиришга тўсқинлик қилмоқда.\nШу боис, “Ўзбекистон темир йўллари” таркибидаги носоҳавий корхоналарни оптималлаштириш, тарифларни шакллантириш механизмларини такомиллаштириш, вагон ва локомотив паркини янгилаш бўйича топшириқлар берилди.\nЙиғилишда автотранспортда халқаро юк ташувчи корхоналарни қўллаб-қувватлаш масаласига ҳам эътибор қаратилди.\nСўнгги уч йилдаги ислоҳотлар натижасида мамлакатимизда халқаро юк ташувчи транспортлар сони 3 баравар ошди, юкларни ташишда маҳаллий корхоналарнинг ташқи савдодаги улуши 37 фоиздан 48 фоизга етди.\nМаҳаллий ташувчиларнинг қатновлар сонини янада ошириш, ташқи савдода уларнинг улушини 60 фоизга етказиш чора-тадбирлари белгиланди. Битта юк транспорти беш нафаргача аҳоли бандлигини таъминлаши, бу тармоқда 30 мингта янги иш ўрни яратиш мумкинлиги таъкидланди.\nҚорақалпоғистон Республикаси ва вилоятларда ички йўналишларда қатнайдиган автобусларни янгилаш, бундай корхоналарни барқарор молиявий ресурс билан таъминлаш юзасидан кўрсатмалар берилди.\nДавлатимиз раҳбари ички йўллар масаласига алоҳида тўхталиб, уларнинг ҳолати ёмонлиги, одамлар бундан норози эканини қайд этди. 80 минг километр ички йўлларни реконструкция қилиш, бу борада бутун дунёда қўлланиб келинаётган “фойдаланувчи тўлайди” тизимини жорий этиш зарурлиги таъкидланди.\n“Қамчиқ” довонида муқобил туннель қурилишини ўз ичига олувчи “Тошкент-Андижон” пуллик автомобиль йўли лойиҳаси бўйича тендер эълон қилиниши белгиланди.\nМутасаддилар транспорт соҳасида амалга оширилаётган лойиҳалар бўйича ҳисобот берди.


Инглиз тилидаги 14 та машҳур сўз араб тилидан келиб чиққанини биласизми? » JIZZAXCITY.UZ - Жиззах ахборот портали\nЖиззах ахборот портали » Жамият » Инглиз тилидаги 14 та машҳур сўз араб тилидан келиб чиққанини биласизми?\n“Кундалик нутқимизда кўплаб хориж тиллардан кириб келган сўзлар ва ибораларни қўллаймиз”, дейди Turon24га тақдим этган мақоласида ўзбекистонлик мутахассис, Жанубий Кореянинг Пусан чет тиллар университети профессори Азамат Акбаров. Қуйидаги мақолада у инглиз тилига турли сабаблар билан кириб борган ва ўзлаштирилган айрим арабча сўзларни изоҳлаб беради.\nАслини олганда, инсон уларнинг аксарияти чет тилидан кириб келганини билмайди ҳам. Ҳар қандай бошқа тилга ўхшаган ҳолда, инглиз тилида ҳам бошқа тиллардан келган "трансфер" сўзлар кўп учрайди. Уларнинг баъзилари инглиз тили мақомига мослашган, аммо баъзилари эса асл кўринишида қолган. 17-асрдан бошлаб 19-асрнинг охиригача Англия дунёнинг имкони борича кўпроқ ҳудудларини босиб олиш фикри билан банд эди. Ҳақиқатан ҳам, шундай давр бўлдики, одамлар “Британия империяси ҳудудида Қуёш ҳеч ҳам ботмайди”, дейишарди – бу жажжи орол-мамлакат сайёрамизнинг шунчалик катта қисмини эгаллаган эдики, Британия ҳудудлари ёки мустамлакаларининг қайсидир биридан доимо Қуёш чиқиб турган бўларди. Ўз-ўзидан келиб чиқадики, асрлар давомида ўзи босиб олган мамлакатлардан Британия кўплаб нарсаларни ўзлаштириб олди, бироқ ушбу нарсаларнинг бири тил эканлиги кишининг хаёлига ҳам келмайди.\nИнглиз тили Ўрта Ер денгизи ҳудуди мамлакатларининг бирлашган дастурхонига ўхшайди. Унда тонналаб "колбаса" ва "круассан"лар, "нисуаз салатлари" ва "шоколадли суфле"лар мавжуд. Яъни, инглиз тили асосан лотин, немис ва француз сўзлари илдизларидан тузилган. Шу туфайли ранг-баранг маъноли бой тил пайдо бўлган. Бироқ ушбу зиёфатга ўзгача таъм берувчи, одатда сезиб, аниқлашнинг имкони бўлмаган бошқа тиллар ҳам мавжуд. Инглиз тилини аччиққина илиқлик билан бойитган, унга ҳар томондан газаки таъм бериб турадиган араб тилидан кириб келган сўзлар ҳам бор.\nАраб тили дунёнинг қадимий, турли вариантларга бой ва гўзал ёзуви бор тилларидан биридир. Араб тилида қарийб 400 млн одам сўзлашади ва шу туфайли у дунёнинг сўзлашадиган аҳолиси сонига кўра, тузиладиган рўйхатнинг энг юқорисида турувчи 5 та тил қаторига киради. Маврлар (Moors) босқини давридан бери араб тилининг испан тилига ўтказган кучли таъсири яхши маълум, аммо инглиз тилида одатда қўлланиладиган сўзларнинг сони ҳақиқатда араб тилидан кириб келгани оммага маълум эмас. “Маврлар” атамаси, асосан, Ўрта асрларда Мағриб, Пиреней ярим ороли, Сицилия, Сардиния, Корсика ва Мальтада яшаган мусулмон аҳолига бориб тақалади. Дастлаб маврлар Мағрибнинг туб аҳолиси – берберлардан келиб чиқишган. Европада ушбу атама кенгроқ, бироз камситиш маъносида умуман мусулмонларга, хусусан, Испанияда ёки Шимолий Африкада яшашларига кўра келиб чиқиши араб ёки бербер бўлган шахсларга нисбатан қўлланилиб келган. 711 йилда шимолий Африкадан аскарлари асосан маврлардан ташкил топган қўшин Испанияни босиб олди. Тарихда бу воқеа Уммавийлар фатҳи деб аталади. Шундан сўнг Пиреней ярим ороли мумтоз араб тилида ал-Андалус деб атала бошланди. Мамлакат гуллаб-яшнаган даврда Септиманиянинг катта қисми ва ҳозирги кун Испания ва Португалияни ўз ичига олган. Барча сўзлар инглиз тилига тўғридан-тўғри кириб келмаган; одатда лотин, турк, француз, испан, немис ёки итальян тилларидан фильтрланиб ўтган, араб тилидан чиқиб кетгани учун бу сўзларнинг шакли, баъзан эса маъноси ўзгарган.\nҚуйида уларни рўйхат шаклида келтирамиз:\nСиз ушбу матнни ўқиб турган электрон ускунаси рақамли дастурлашсиз мавжуд бўлмаган бўларди. Рақамли дастурлаш эса 0 (zero) рақамисиз мавжуд бўлмас эди. Европаликлар 13-асрнинг дастлабки йилларида итальян математиги Фибоначчи муомалага киритмагунча ноль рақами мавжуд эмас, деган фикрда эдилар. Фибоначчи ноль рақами билан Шимолий Африкада араб маданиятини ўрганган даврида танишган. У араб тилидаги “бўш” ёки “ҳеч нима” деган маънони англатувчи “сифр” сўзини олган ва бироз лотинлаштириб зефирум (zephyrum) сўзини қўллаган. Вақт ўтган сайин бу сўз ҳам ўзгаришларга учраб, итальян тилидаги zero (ноль) шаклини олди. Албатта, тушунчанинг ўзи билан бирга, Фибоначчи уни ёзувда кўрсатиши ҳам керак эди. Рим рақамлари орасида ноль мавжуд эмас эди (қаердан ҳам бўлсин), нима бўлса-да, рим рақамлари билан ўнлик сонларни ифода қилишнинг имкони йўқ: ХХ ни LXVII кўпайтиришдан кўра 20 ни 67 га кўпайтириш анча осонроқ кечади. Шунинг учун Фибоначчи араб рақамларини муомалага киритди ва шу сабаб типографлар ушбу рақамларни "араб рақамлари" деб аташади. Бу рақамларнинг араб ёзувидаги шакллари биз одатланиб қолган рақамлардан бироз фарқ қилади.\n2. Alcohol (спирт)\nСпирт (alcohol) сўзи ҳам араб тилидан келганини биласизми? Сўз кириб келган, аммо уни англатувчи ашё эмас. Ушбу суюқлик ва сўз бирлиги Европага араб дунёсидан 12-асрда кириб келган. Араб тилидаги манба сўз – “ал-куҳл” кўзлар учун ишлатиладиган косметик кукун маъносида ишлатилади. Ушбу сўз маҳсулотни тегишли минералдан ажратиб олиш жараёнидан келиб чиққани ва Европалик кимёгарлар alcohol (алкогол) сўзини ажратиб олиш ёки дистилляция йўли билан ишлаб чиқариладиган ҳар қандай маҳсулотга нисбатан ишлата бошлаганлар. Бироқ кейинчалик бу атама бутунлай “узумдан олинган спирт” (яъни, узум шарбатини дистилляция қилиш йўли билан олинадиган спирт) маъносида ишлатила бошланди.\nБу сўзнинг келиб чиқиши борасида икки хил эҳтимол мавжуд: биринчи назарияга кўра alcohol сўзи антисептик (этанолга ўхшаш) ва кўз бўяш мақсадида (мушук-кўзни кашф қилган Клеопатра) ишлатилган нафис кимёвий кукун ал-куҳл (al-kuhl) сўзидан келиб чиққан. Бошқа бир назарияга кўра, бу сўз “руҳ” ёки “шайтон” маъносини англатувчи ал ғовл (al-ghawl) сўзидан келиб чиққан (инглиз тилидаги ghoul (вампир, қабристон ўғриси) сўзининг келиб чиқиши ҳам шундандир). Иккинчи назариянинг асоси бу эҳтимолга анча яқин бўлса керак: инглизлар спиртли ичимликларни руҳлар маъносини ҳам берувчи spirits сўзи билан ифода этишади. Бунинг устига, ичкиликдан кейин тонгда бош оғриши ҳам шайтон ишига хос.\n3. Шакар (Sugar)\nҒарб дунёси аҳолиси кўплаб тотли ҳис ва туйғуларни олиб келганлари учун араб савдогарларидан миннатдор бўлишлари керак. Савдогарлар Ғарбий европаликларга биринчи бўлиб шакар олиб келишган (дастлаб италияликлар ва французларга, улардан инглизларга), унга қўшиб санскрит тилидан ўтган шаркара сўзидан келиб чиққан суккар сўзини киритишган.\nИнглиз тилига ушбу сўз итальян тилидаги туркча қаҳва (kahve) сўзидан келиб чиққан caffè сўзидан кириб келган. Турклар эса бу сўзни арабларнинг қаҳва сўзидан олишган. Ушбу ичимлик маҳсулотини европаликлар Арабистондан (Туркия орқали Италияга ва кейин Европанинг қолган қисмларига); арабистонликлар эса Шарқий Африкадан келтиришган.\nАгар қуюқ фильтрланмаган кофеинли ичимлик бўлмиш турк қаҳвасининг тайёрланишини бир тасаввур қилиб кўрсангиз, кофе сўзининг келиб чиқиш тарихига яқинлашасиз. Қаҳва Туркияга кириб келган, аммо у ерда пайдо бўлмаган. Дастлаб Ҳабашистон(Эфиопия)да пайдо бўлиб, 15-асрда қаҳва Яқин Шарқ мамлакатларига кириб келган (дастлаб Яманга келтирилган) ва бу мамлакатларда қаҳва номини олган. Араб тилидаги ушбу сўз “бош оғриғини келтириб чиқармайдиган” маъносини бериб, қаҳва дастлаб иштаҳа очувчи (қуюқ) тўқ рангли мусалласга нисбатан ишлатилган.\n5. Апельсин (Orange)\nДастлаб Жанубий ва Шарқий Осиёда маданийлаштирилган апельсин санскрит тилида наранга (naranga) номи билан маълум бўлган. Форс тилига наранг шаклида, ундан араб тилига наранж шаклида ўтган. Араб савдогарлари апельсинни Испанияга олиб келишган, испан тилида наранжа сўзи билан танилган. Апельсинлар Францияга un norenge, кейинроқ замонавий француз тилига une orange бўлиб ўтган. Сўнгра инглизлар бу сўзни француз тилидан оранж (orange) шаклида қабул қилишган.\n6. Қанд/ширинликлар (Candy)\nИнглиз тилидаги candy (қанд/ширинлик) сўзи ҳам араб тилидаги кристалланган шакарқамиш шарбатини англатувчи qand сўзидан олинган. Араблар бу сўзни форслардан олишган, форслар эса санскрит тилидаги (санскрит тилига ўз навбатида дравид тилларидан ўтган) “қамиш шакари” ва “қотирмоқ ёки конденсациялаштирмоқ” сўзларидан олишган; 13-асрга келиб бир семантик доирадаги ушбу икки маъно қўшилиб, уйғунлашиб кетган. 13-асрнинг охирида қанд (candy) “кристаллашган шакар” маъносида ишлатила бошланган.\n7. Сироп (Syrup)\nАраб тилидан инглиз тилига шакар ва қанд сўзлари кириб келгандан кейин бу тилдан "сироп" сўзи ҳам кириб келган. Бу ҳолатда маъно келиб чиққан сўз ичимлик маъносини берувчи шарабдир (шароб): мусаллас, мева шарбати ёки унданда ширинроқ бирор нарсани англатади.\n8. Пахта (Cotton)\nПахта аслида Арабистондан етиштирилмаган – у Ҳиндистон, Марказий ва Жанубий Америкадан ҳамда бошқа ҳудудлардан келиб чиққан, бироқ Ғарбий европаликлар араб савдогарлари билан тижорат юритганликлари сабабли америкаликлар ҳам, европаликлар ҳам араб тилидаги қутн (qutn) сўзини қабул қилишган.\nПахта (cotton) сўзи араб тилининг Мисрда тарқалган вариациясидаги қутн сўзига бориб тақалади, қутн эса ундан қадимийроқ linen (сурп) ёки flax (зиғир поясидан қилинадиган мато) сўзларидан келиб чиққан. Бугунги кунда Миср пахтаси энг юқори сифатли маҳсулот бўлгани сабабли баъзи тадқиқотчилар қадим замонда пахта ноёб маҳсулот бўлган (ёки умуман мавжуд бўлмаган), шунинг учун унинг ўрнида қадимги мисрликлар сурп ва зиғир поясидан тўқиладиган матодан кенг фойдаланишган ва улар бу матоларни қутн деб атаган бўлишлари мумкин, деб ўйлайдилар.\n9. Лимон (Lemon)\nСариқ рангли ушбу цитрус мева ситрус сўзининг араб тилидаги муқобили – лимўн (līmūn) сўзидан келиб чиққан бўлиши мумкин. Замонавий араб адабий тилида лимон сўзи лаймуун (laymuun) деб талаффуз этилади.\n10. Ойнома/журнал (Magazine)\nЖурнал яхшилаб сайқал берилган наср сақланадиган воситанинг ўзи, шу сабабдан инглиз тилида magazine дейилади – сўзнинг келиб чиқиши “омбор” маъносини англатади. Ҳарбийлар ушбу сўзни шу маънода ҳали ҳам портловчи моддалар омборига нисбатан қўллашади. Бу сўз инглиз тилига француз тилидан ўтган (француз тилида ҳали-ҳануз омборни англатувчи сўз magasin сифатида қўлланилади), бу тилга эса италян тилидан magazzino, итальянчага эса, ўз навбатида, араб тилидаги makzin сўзидан кириб келган.\n11. Шах ва шахмат (Check ва checkmate)\nCheck сўзининг дастлабки маъноси шоҳмот ўйини билан боғлиқ бўлган; шах (check) рақибнинг подшосини хавф (таҳдид) остига олиш учун қилинадиган юриш бўлган (ва ҳали ҳам шундай). Шоҳмот ўйини эрамиздан аввалги 500-йилларда Ҳиндистонда пайдо бўлган, Эронда тарқалган, араблар босқинидан кейин улар ҳам бу ўйинни ўзлаштирганлар. Форс тилида ҳукмдор “шоҳ” дейилади. Бу сўз араб тилига ҳам ўтган. Шоҳмотда рақиб шоҳини хавф остига қўйиб, уни юриш имкониятидан мосуво қилган ўйинчи ютган ҳисобланади. Яъни шоҳ ва мот, “шоҳ ўлди” (ёки сал фожиавийликдан узоқлашиб айтилса, “шоҳ ҳеч нарса қила олмайдиган ҳолатда қолди”). Вақт ўтган сайин шоҳ ва мот бугунги кунда ишлатиладиган “шоҳмот” – “checkmate” шаклига келди.\n12. Сода (Soda)\nБугунги кунда ҳайратга солса-да, бир замонлар бош оғриғи ва ошқозонда таом ҳазм бўлмаслигига сода ичимлиги тиббий даво деб ҳисобланар эди. Албатта, бундай боғлиқлик ҳақида баҳслар борлигига қарамай, бу сўз араб тилида “чидаб бўлмас бош оғриғи” маъносини англатувчи “суда” (suda) сўзидан келиб чиққан бўлса керак. Ўрта асрларда лотин тилидаги sodamum сўзи билан араб тилидаги оғриқли от “бош оғриғидан қутқарувчи давога” айлантирилди.\n13. Матрац/кўрпа (Mattress)\nУй жиҳозлари ҳақида сўз кетганда, шуни айтиш керакки, европаликлар ҳамма вақт ҳам катта, юмшоқ, ёстиқли ётоқларда ухламаганлар. Қанчалар қабиҳ ишларни қилмаган бўлсалар-да, салиб юриши жангчилари араб маданиятидан бир нечта яхши нарсаларни ўрганганлар ва булардан бири ёстиқларга бош қўйиб ётишдир. Ёстиқлар ташланадиган тўшакнинг арабча номи тараҳа (taraha) – “ташламоқ” сўзидан келиб чиққан матраҳ (matrah) бўлган. Бу сўз лотин тилига “материциум” – materacium ёки materatium шаклида кириб келган ва ундан итальян ҳамда бошқа Европа тилларига ўтган.\n14. Диван (Sofa)\nЗамонавий жиҳоз компанияларидан кўп асрлар олдиноқ араблар диван устида ҳордиқ чиқаришни билишган. Соя ўсимлиги асосида ишлаб чиқариладиган полиуретан пўкаги ва флексолатор пружина асоси бўлмаса-да, арабларнинг “суффа”си (“тош ёки ёғочдан ясалган супа”) бугунги кунда ўта шинам беқиёс фил суяги ишлатилган, ёстиқчали диванлар даражасигача етиб келган жиҳозларнинг прототипи бўлган. 1620-йилларда турк усталари бу супани хонанинг баланд кўтарилган юмшоқ ёстиқлар солинган ва қимматбаҳо гиламлар солинган бир бутун бўлимига айлантиришган. Бир аср ўтмасдан “узун супа” ғояси яна қайтиб келди. Аммо бу сафар унинг ичига шинам ёстиқлар тиқилган кўринишда пайдо бўлди (ҳозирги замон диван-софасига кўпроқ ўхшайдиган жиҳоз).\nХулоса қилиб айтадиган бўлсак, инглиз тилига бошқа тиллардан кириб келган гўзал сўзлар кўп. Кўриб чиққанимиз араб тилидан тўғридан-тўғри олинган сўз ва иборалар эди. Инглиз тилига алоҳида бир йўл билан кириб келган муомалада одатий бўлиб қолган баъзи хорижий сўзларни таний олишимиз мумкин, бироқ кундалик нутқимизда турли-туман хорижий сўзларни кўплаб ишлатишимизни англамаймиз ҳам.