“İndi Ermənistan üçün siyasətin alfa və omeqası İrandır”\n“İndi Ermənistan üçün siyasətin alfa və omeqası İrandır” Siyasət\n26 Avqust 2015 15:47\nMübariz Əhmədoğlu: "Belə ki, prezident Serj Sərkisyan BRIKS, ŞƏT və AİB-in sammitində çıxışını və keçirdiyi görüşlərini məhz İrana həsr eləmişdi"\nAntirus Serj Sərkisyanın Çinlə əlaqələrə can atması həm də onun ABŞ-a sonadək inanmadığının əlamətidir. Bunu Siyasi İnnovasiya və Texnologiyalar Mərkəzinin direktoru, politoloq Mübariz Əhmədoğlu deyib.\nPolitoloqun fikrincə, indi Ermənistan üçün siyasətin alfa və omeqası İrandır. Belə ki, prezident Serj Sərkisyan BRIKS, ŞƏT və AİB-in sammitində çıxışını və keçirdiyi görüşlərini məhz İrana həsr eləmişdi: "İranla altılıq arasında müqavilə imzalanıb. Qərbin İranla münasibəti düzəlir. İrana pul gələcək. Ermənistan Qərbdən qorxmadan İranla əməkdaşlıq edəcək. İran isə daha böyük güclə antitürkiyə və antiazərbaycan siyasət aparacaq. Ona görə Ermənistanı daha da gücləndirmək istiqamətində planlar reallaşdıracaq. Bunun üçün ilk növbədə rəsmi Tehran İran-Ermənistan dəmiryolunu tikəcək. İkinci addımı isə Ermənistanla iqtisadi əlaqələrə geniş stimul verəcək.Ermənistanın Baş naziri, nazirləri, bütün ictimai-siyasi mühit bu qənaətdədir. Ermənistanın təsəvvüründəki İran belədir. Real İran fərqlidir. Bu barədə bir neçə dəfə yazmışıq və yaxın zamanlarda da bu mövzuda yeni tezislərimizi təqdim edəcəyik. Çünki İran Ermənistanı başlı-başına buraxmaq niyyətində deyil.\nHal-hazırda İranla Ermənistan arasında illik mal dövriyyəsi təxminən 25 milyon dollardır. Amma vaxtilə İranla Ermənistan arasında mal dövriyyəsi 500 milyon dollar idi. İranla Ermənistan arasındakı mal dövriyyəsinin İranla Azərbaycan arasındakı mal dövriyyəsinə təxminən bərabər olan vaxtlar da olub. Sünik vilayətində İrana otlaq verməkdən imtina etdikdən sonra iqtisadi tərəfdaş kimi Ermənistanın iç üzü İran üçün tamamilə açıqlandı. Rusiyanın təhdidi ilə müəyyən iqtisadi, enerji layihələrindən imtinanın mahiyyətini başa düşmək olardı. Amma İran Ermənistan üçün əlverişli iqtisadi şərtlərlə otlaq icarəyə götürməyi təklif edir. Ermənistan bunu rədd etdi. İran Ermənistanda qəssabxanalar tikməklə özünün mal və qoyun ətinə olan ehtiyacını ödəmək istədi. Ermənistan bunu da rədd etdi. Burada Ermənistanın Qərbin İrana qarşı oyunlarında iştirakına toxunmuram".\nM.Əhmədoğlu hesab edir ki, İranın Ermənistana münasibəti Ermənistan rəhbərliyinin ümumilikdə siyasi düşüncəsinin və analitik qabiliyyətinin bərbad vəziyyətdə olduğunun göstəricisidir: "Elə bu düşüncə Ermənistanı vadar edir ki, İran-Ermənistan dəmiryolunun çəkilməsindən imtina etməsin. Guya Çinin 2 şirkəti İran-Ermənistan dəmiryolu ilə bağlı iki layihə hazırlayıb, ilin sonunadək Ermənistana təqdim edəcəklər. Çin şirkətlərinin İran-Ermənistan dəmiryolunun tikintisində iştirakına dair rəsmi Yerevanın yaydığı məlumatlar kəskin ziddiyyətlidir.\nƏvvəla, Çin şirkətləri İran-Ermənistan dəmiryolunun tikintisini reallaşdırmaq üçün yaradılmış "Rasia" kompaniyasının potensial iştirakçıları sırasında idi. İndi hamıya bəlli oldu ki, fırıldaqçı Cozef Borkovskinin blefdə və fırıldaqda özündən geri qalmayan Ermənistanın nəqliyyat və rabitə naziri Q.Beqlaryan və prezidenti S.Sərkisyanla təsis etdiyi şirkət müasir Ermənistanın ən böyük blef tarixlərindən birinə çevrildi. Amma Cozef Borkovski ortalığa bu dəmiryolu ilə əlaqədar analitik tədqiqat işi qoya bildi. Ermənistan hökuməti Borkovskinin bu analitik materialda aktuallaşdırdığı bir sıra suallara cavab verə bilmədi. Onlardan ikisini yada salaq. Birincisi, Borkovski Ermənistan hökumətindən İran-Azərbaycan-Rusiya dəmiryolunun işə düşməyəcəyinə təminat istəmişdi. Ermənistan hökuməti Borkovskiyə bu təminatı verə bilmədi. İkincisi, Borkovski Ermənistan hökumətindən Mehri-Naxçıvan dəmiryolunun işə düşməsinə razılıq verməyəcəyi barədə təminat istədi. Ermənistan hökuməti Mehri-Naxçıvan dəmiryolunun işə düşməsinə rəsmi Yerevanın indiki mövqeyini dəyişməyəcəyinə də təminat verə bilmədi. Lakin Borkovskinin qaldırdığı 7 məsələdən bu iki sual indi də aktualdır.\nDigər tərəfdən, Çin öz siyasətini bütün dünyaya yayır. Bu zaman qarşıdurmalardan istifadə etmək və konfliktlərə dəstək verməkdən tamamilə uzaq durur. Ermənistanın dediyi senari üzrə Çin şirkətləri İran-Ermənistan dəmiryolunun tikintisində iştirak edəcəklərsə, bu, Çinin antiazərbaycan mövqeyinin təzahürü kimi qəbul edilə bilər. Ermənistan senarisinə uymaqla Çin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə hörmətsizlik nümayiş etdirir, Azərbaycan torpaqlarının işğalda qalmasında, Naxçıvanın Ermənistan tərəfindən blokadada qalması məsələsində rəsmi Yerevana yardım etmiş olur. Çin Cənubi Qafqaz regionunda kimin kim olduğunu çox gözəl bilir. Bunun sübutu var. Serj Sərkisyanın Çində imzaladığı bəyannamədə ərazi bütövlüyü prinsipinə iki maddədə dəstək verilir. Millətlərin öz müqəddəratını təyin etmə prinsipi barədə heç nə yoxdur. Çin sanki Ermənistanla bu sənədi imzalamaqla özünün regional siyasətini Azərbaycana təqdim etmiş oldu. Eləcə də hal-hazırda Çin Cənubi Qafqaz regionunda Türkiyə ilə rəqib olmağa hazır deyil. Ermənistanın bu arzularına da Çin tərəfi adı çəkilən bəyannamədə heç bir reaksiya vermədi".\nMərkəzin direktoru qeyd edib ki, rəsmi Yerevanın yaydığı məlumatlarda ziddiyyətlər təkcə bunlar deyil: "Çinin SSESS şirkəti ən azı üç dəfə Ermənistanda olub. Hətta "Nairitit"i işə buraxmaq ona təklif olunub. Bu şirkət hələ ki, Ermənistanı öyrənir. Digər ziddiyyət Baş nazirin fikirləri ilə bağlıdır. Ovik Abramyan yaxın vaxtlarda Çin şirkətlərilə İran-Ermənistan dəmiryolunu tikməklə bağlı danışıqlar aparmaq məqsədilə yaxınlarda Çinə səfər edəcəyini açıqlasa da, bəzi yüksək rütbəli məmurlar artıq layihələrin Ermənistana təqdim olunduğunu bildirirlər. Nəqliyyat və rabitə naziri Q.Beqlaryan isə bildirdi ki, yalnız ilin sonlarında Çin şirkətləri layihə təklif edəcəklər. Baş nazir O.Abramyan "Baza"da diaspor ermənilərinin gənclərilə görüşdə açıqca bildirdi ki, İran-Ermənistan dəmiryolu məsələsində Rusiyanın mövqeyi nəzərə alınmır. Başqa sözlə, baş nazir O.Abramyan antirusiya mövqeyi ortalığa qoydu. Onun bu antirusiya mövqeyi sirr deyil. Yalnız Rusiyada ermənilərin ovsunladığı böyük bir qrup siyasətçi düşünür ki, Ermənistan Rusiyanın dostudur, hətta Kreml və Rusiya XİN-də elə siyasətçilər və diplomatlar var ki, onların fikrincə, ermənilər olmasaydı, rusların heç vaxt heç bir dövlətçiliyi olmazdı".\nPolitoloq bildirib ki, rəsmi Yerevanın indiki dövrdə Çinə belə yapışması onun siyasətinin digər tərəfinin də üstünə işıq salır: "Əgər Ermənistan İran-ABŞ yaxınlaşmasına həqiqətən inanırsa, o zaman dəmiryolunu ABŞ şirkətləri çəkməli idi. Amma Ermənistan Çin Xalq Respublikasına ümidlidir. Deməli, Ermənistanın ABŞ-a inanmı nümayiş etdirdiyi qədər deyil.\nErmənistanın "atmadığı", aldatmadığı dövlət yoxdur. Rusiya, İran, ABŞ, Avropaya müxtəlif vaxtlarda müxtəlif cür yalanlar danışıb. Müxtəlif blef mexanizmləri təklif edib. Ona görə də indi Ermənistanın nə gizli, nə də aşkar müttəfiqi yoxdur. Ermənistanın belə faciəli vəziyyətə düşməsinin əsas səbəbi onun qonşularına və tərəfdaşlarına münasibətinin sağlam niyyətli olmaması ilə əlaqəlidir. Erməni psixologiyası özgənin faciəsindən və konfliktlərdən pul qazanmağa öyrəşib. Bu psixologiya dəyişməlidir. Bunun üçün Ermənistan rəhbərliyi, xüsusilə prezident S.Sərkisyan dünyada mümkün olmayan addımı atmalıdırlar - dəyişib normal adam olmalıdırlar".


İT üzrə elektron təhsilin "ilk addımları" atılır - BBC News Azərbaycanca\nİT üzrə elektron təhsilin "ilk addımları" atılır\nilkaddimlar.com təhsil portalı on ildən sonra yeni versiyasını təqdim edib. Yeni versiya müxtəlif sahələrə aid kitablar və Azərbaycan dilində video dərsliklərlə fərqlənir, saytın bölmələri və məzmunu yenilənib.\nSosial layihə kimi qarşısına İnformasiya Texnologiyalarının pulsuz tədrisini məqsəd qoyan saytın rəhbəri Rəşad Əliyev bildirib ki, məqsəd milli dildə İT üzrə güclü tədris ocağı yaratmaqdır.\nƏliyev bildirib ki, gələcəkdə layihəyə elektron vasitələr və cihazlarla keçirilən tədris formatını əlavə etmək istəyir: “Planımız Azərbaycanda ilk elektron institutun yaradılmasıdır”, Əliyev deyib.\nPlanımız Azərbaycanda ilk elektron institutun yaradılmasıdır\nRəşad Əliyev, layihə rəhbəri\nTədbirdə çıxış edən Azərbaycan İnternet Forumunun prezidenti Osman Gündüz deyib ki, təhsilin elektronlaşdırılması sahəsindəki 2008-2012-ci illər üçün nəzərdə tutulan dövlət proqramı gələn il sona çatsa da, belə layihələr gələn proqramlarda nəzərə alınmalıdır.\nTəqdimatda iştirak edənlərin əksəriyyəti Milli Məclis və Təhsil Nazirliyinin nümayəndələrindən bu layihəyə xüsusi diqqət ayırmağı xahiş ediblər.\nTəhsil Nazirliyinin əməkdaşı Akif Əliyev : “Bu layihə təhsilin ictimailəşdiyini göstərir. Belə layihələr çoxaldıqca təhsil daha da təkmilləşəcək”\nİlk Addımlar layihəsi 2001-ci ildən firststeps.az adı ilə fəaliyyətə başlayıb. Məzmununda referatlar, kitablar və elmi işlərin sayına görə İT-də ilklərdən sayılır. Əsas istifadəçiləri tələbələr, bu sahədə dərs deyən müəllimlər və ictimaiyyətdir.\nEkspert rəyi: "Hazırki tipdə elektron hökümətə ehtiyac yoxdur"\nErmənistanda elektron ticarəti “Visa” kartları əngəlləyir\nAzərbaycan: 2 ilə bütün idarələr elektron "xidmət göstərəcək"


Azad Rəhimov ingilislərə açıqlama verdi - Bütün narazılıqlara aydınlıq gətirdi\nCƏMİYYƏT 19:06 / 17.05.2019\nHeydər Əliyev Aeroportu iki saat ərzində təxminən 7-10 min adam qəbul etmək imkanına malikdir. Bu bizim Azərbaycan Hava Yollarından öyrəndiyimiz rəsmi açıqlamadır. Biz Londondan Bakıya 80 çarter reysi olacağını gözləyirik.\nBunu Böyük Britaniyanın "Sky Sports” nəşrinə verdiyi müsahibədə Azərbaycan Gənclər və idman naziri Azad Rəhimov Avropa Liqasının Bakıda keçiriləcək finalı barədə danışarkən bildirib.\nNazir turistlərin viza məsələsinə də toxunaraq qeyd edib ki, onlar hava limanında çox gözlədilməyəcək:\n"Bu təxminən 25-30 saniyə çəkəcək. Hava limanının tutumu ilə bağlı hər hansısa şübhə ola bilməz. AZAL rəsmiləri də bildirib ki, hava limanı çox sayda təyyarə qəbul etməyə hazırdır”.\nAzad Rəhimov oyunun keçiriləcəyi Bakı Olimpiya Stadionunda təhlükəsizlik baxımından hər şeyin qaydasında olacağını da sözlərinə əlavə edib:\n"Biz əvvəl də Bakı Olimpiya Stadionunda beynəlxalq futbol matçlarına şahidlik etmişik. Deyə bilərəm ki, stadion bu matça tam hazırdır, heç bir problem olmayacaq. Təhlükəsizlik xidmətləri ilə bağlı bizim çox sayda təlimlərimiz baş tutub. Stadionda hər hansısa pis şeyin qarşısını almaq üçün çox sayda stüardlar (matçda təhlükəsizliyi təmin edən xidməti nümayəndələr – S.M.) olacaq.\nAzarkeşlərin davranışlarına əsasən şəxsi fikrimi deyə bilərəm ki, "Arsenal” və "Çelsi” fanatları düşmən deyil və Bakıda bu baxımdan ciddi problem olmayacaq”.\nNazir Avropa Liqasının finalının bakıda keçirilməsi ilə bağlı səsləndirilən narazılıqlara da münasibət bildirib:\n"Niyə final Bakıda keçiriləndə belə məsələ qaldırıldı? Məsələn, futbol üzrə dünya çempionatının keçirildiyi Rusiya da Madriddən, Lissabondan uzaq idi. Bura Avropadır və hər bir şəhərin belə yarışlara meydan sahibliyi etmək şansı var. Əslində, bu, gözəl bir şeydir. İnsanlar başqa ölkələrə səfər edir, bir-birini tanıyırlar.\nƏminəm ki, növbəti dəfə yarış keçirəndə belə sual yaranmayacaq. İnanıram ki, ölkəmizə gələnlər bizim qonaqpərvərliyimizə, istiqanlılığımıza və şəhərimizin gözəlliyinə görə bura yenidən qayıtmaq istəyəcək.\nXatırladaq ki, "Arsenal” – "Çelsi” matçı mayın 29-da Bakı Olimpiya Stadionunda baş tutacaq.


Sabunçu rayonu, Maştağa qəsəbəsi, Kirov dairəsinə yaxın, 128 saylı orta məktəbin yanı, mərkəzi yola yaxın tikilmiş 2.2 sot torpaq sahəsində 7 daş kürsüdə, ümumi sahəsi 110 kv.mt olan 3 otaqlı həyət evi təcili satılır. Marşurutlar evin yaxınlığından keçir. Yaxınlığında aptek, məktəb, bağça, market var. Ev dairəvi cüt daşla tikilb. Tam təmirlidir. Sanuzel, mətbəx evin içərisindədir. Kombi istilik sistemi cəkilib. Qazı, suyu, işıqi daimidir. Kanalizasiya sistemi çəkilib. Sənədi: Sərəncamdır. QİYMƏTİ: 39000 AZN. Real alıcılar üçün razılaşmaq olar!..\nBaxılıb (dəfə): 922.Daha çox istəyirsiz?


20 saylı məktəbdə "ispansayağı" pulyığımı... - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Aktual / 20 saylı məktəbdə “ispansayağı” pulyığımı…\nAdının “Xanım” olduğunu bildirən katibə şikayətimizi dinlədikdən sonra, “mən direktor və müavinləri ilə danışdım, bizim məktəbimizdə heç kimdən pul yığılmır. Hal-hazırda direktorumuz məşğuldur, yuxarıdadır, dərslərdədir. Valideyn gedib nazirliyə şikayət edə bilər. Səsyazma da ola bilməz. Əminliklə bildiririk ki, bir il beş aydır pul yığımı baş verməyib. Elə bir problem varsa, Bakı şəhər Təhsil İdarəsinə müraciət edilsin”, – deməklə vəziyyətdən çıxış yolu göstərdi.\n– Sizə müraciət edən valideynlərə deyin, [email protected] emailinə yazsınlar, zəhmət olmasa. Təhsil İdarəsi tərəfindən münasibət bildirmək üçün bu məsələ araşdırılmalıdır. Araşdırma üçün anonim olmayan müraciət lazımdır. Sorğu kimi isə [email protected] və [email protected] emailinə yazın, zəhmət olmasa. .\nÖncəki “Araz market” filialının müdiri özünü niyə öldürüb?\nNövbəti Xəzər və Ağdam rayon başçıları arasında GƏRGİNLİK


Bürclər- 28 fevral » Regionxeberleri.com\nRegionxeberleri.com » Cəmiyyət » Bürclər- 28 fevral\nQoç - hissiyatınız artır, emosional yaşam anlamları kövrəkləşir. Leda və Pasifenin münasibətləri sizdən yalnız etibar etdiyiniz insanlarla çalışmağınızı tələb edir.Dözümlü, səbrli olun, xırdalıqlara görə sinirlənməyin. Dəyərsiz münasibətləri, illüziyaları keçmişə buraxın, yeni istiqamətdə hərəkətə başlayın.ediyiniz və içdiyinizə daha ciddi diqqət verin.Maliyyə məsələlərində ehtiyatlı olun, bədxərclik etməyin.\nBuğa - taleyüklü ola biləcək dəyişikliklər yaşana bilər. Kallisto və Enseladın münasibətləri sizə mühüm olan işlərdən birini yerindən tərpədərək ona təkan verə bilər. Di gəl, təşəbbüs göstərməyə tələsməyin.Əvvəllər diqqətinizdən yayılan məqamları anlayacaqsınız.Real işlərdə yalan, fırıldaq, informasiyanın saxtalaşdırılması, məlumatların itirilməsi istisna deyil.Səhhətinizə xüsusi diqqət verin.Məsləhətlərə, deyilən sözlərə qulaq asın.Axşam saatlarında müalicəvi prosedurlara əl atmaq pis olmaz.\nƏkizlər - bu gün heç bir işdə tələsməyin. Qanimed və Titaniya bu gün sizi bəzi mövqelərə yenidən baxmağa vadar edəcək. İllüziyalar darmadağın olacaq. Amma inanın, bunun özü maraqlı prosesə çevrilə bilər.Emosiyalarınıza sərhəd qoymayın. Su ilə ehtiyatlı olun.Spirtli içkilərə qətiyyən yaxın durmayın. Ehtiyac duysanız, mütləq istirahət edin.Hədsiz gərginlikdə keçən vaxt immunitetinizi zəiflədə bilər.\nXərçəng - mühüm və önəmli işlər üçün əlverişsiz gündür. Triton və Haronun münasibətləri sizdən aramla davranmağı, ünsiyyətdə pərişanlıq nümayiş etdirməməyi istəyir. İstəkləriniz, arzularınız və maraqlarınıza fikir verin, vaxt ayırın.Tələsik qərarlar qəbul etməyin, vədlər verməyin. Mühüm münasibətdə yön dəyişməsi mümkündür.Sizi usandıran, uğura doğru hərəkətinizə mane olan nəsnə və insanlardan peşmançılıq çəkmədən qurtulun.Yeni tanışlıqlar arzuolunan deyil.Lakin şəxsi münasibətlər üçün düşərli gündür.\nŞir - hiss, həyəcan, hadisələr və gözləntilərlə zəngin bir gün yaşanacaq. Başladığınız işlərin uğurla və məntiqi sonluqla başa çatması üçün maksimum səy göstərin. Lakin Andromeda və Oberon sizə ifrat gözləntilərə qapılmamağı məsləhət bilir.Emosiyalar rasional düşünməyə mane olmasın, vacib məsələlərdən diqqəti yayındırmasın.Maliyyə məsələlərində yanlışlıq, ailə üzvləri ilə münasibətlərdə gərginlik istisna deyil\nEmosional narahatlıq kəskinləşsə də, bütün fikirlərinizi əyan etməyin, hisslərinizi cilovlayın.Ümumi işlə məşğul olun, işlərə emosional təkan verin, qərarları təxirə salmayın.Axşam doyunca yemək olar.\nQız - bu gün işlərinizdə nizam və qaydanı qorumağa çalışın. Gərginliyin hiss olunduğu situasiyanı ağırlaşdırmayın. Merkuri və Fobos sizdən kənar müdaxilələrlə təsirlərə uymamağı tələb edir.Faydalı ola biləcək xəbərlərin axışını məhdudlaşdırmayın, bütün ideya və təklifləri diqqətlə qarşılayın.\nTərəfdaşlarla münasibətlərdə böhran yarana bilər. Vəziyyəti gərginləşdirməyin, rəqibləri müttəfiqə çevirməyin yollarını arayın.Şəxsi münasibətlərdə də gərginlik artır. Emosiyaların qarşısını almayın, sevdiyiniz insana hiss və istəklərinizi bildirin.Batinən aydınlığa, zahirən dəstəyə ehtiyacınız var.\nTərəzi - istənilən işdə ehtiyatlı olun. Çalışdığınız və ya çalışmağa hazırlaşdığınız insanları diqqətlə seçin.Mimasın və Haronun münasibətləri münasibətlərdə həssas məqamların batininə varmamağı, kövrək məqamlara toxunmamağı məsləhət bilir.Tənqidi ifrat dərəcədə ciddi və emosional qəbul etməyin.İdman, yaradıcılıq, intellektual məşğuliyyət, təhsil və ya ictimai fəaliyyətdə uğurlar ola bilər.\nƏqrəb - İo və Fobos işlərinizlə hərəkətlərinizə qarışıqlıq qata bilər. Perspektivləriniz üçün xüsusi önəm kəsb edən sənədləri imzalayanda tələsməyin, yazılanlarla yaxşı tanış olun. Qeyri-standart həll tələb edən işin çözümünü tapacaq, sirr qalan mətləbdən hali olacaqsınız.İstirahət üçün yaxşı tanıdığınız insanlardan ibarət kiçik məclisi seçin.Şəxsi münasibətlərdə nüanslara diqqət verin, heç bir məsələ ilə bağlı təzyiq və ya təkidə əl atmayın.Yaxın bildiyiniz insanla durumu müzakirə edin. Axşam saatlarında yaxşıca dincəlməyi unutmayın.Səhhətinizə fikir verin. Həkim diaqnozu yanlış ola bilər.\nOxatan - bu gün yeniliklərə daha yaxşı bələd olmaq gərəkdir. Pluton və Günəşin münasibətləri ideyalarla məlumatları sizi mühüm məqama yönəldə bilər. Qohumlarla görüş, iş yeri və ya çalışdığınız stildəki dəyişikliklərə təşəbbüslə, şövqlə başlayın.Çoxdan verdiyiniz vədi yerinə yetirin, borcu qaytarın.Merkuri ilə Saturnun münasibətləri sizi illüziyalardan qurtara bilər. Amma yalan və intriqa riski az deyil.Əsəbləriniz tarıma çəkilə bilər. Səhhətinizə diqqətlə yanaşın.\nOğlaq - tələsməyin. Miranda və Arielin münasibətləri göstərir ki, soyuqqanlı və aram davransanız, işlərinizi tam nəzarətdə saxlamaqla yanaşı, diqqətinizi mühüm məsələyə yönəldə biləcək işarələri anlaya bilərsiniz. Qohumlarınız, xüsusilə də ev işləri ilə bağlı məqamlar xüsusi diqqət tələb edir.Kiminsə marağını poza biləcəyiniz məkanda və ya vaxtda emosional davranmayın, tələsik addım atmayın. Bu gün sizi diqqətsizlikdə suçlaya bilərlər.Söhbətlər birmənalı deyil. Yalan istisna deyil.Lakin şəxsi münasibətlərdə səmimiyyət üçün bu gün xüsusi harmoniya günüdür.\nMerkuri və Neptun aldadıla biləcəyiniz situasiyalara düşməməyinizi istəyir.Yalan qurbanı olmayın, intriqalara qatılmayın, şit zarafat və qeybətdən uzaq olun.Bununla yanaşı, tələsmədən düşünsəniz, hansısa mühüm məsələnin yeni anlamına vara bilərsiniz.İnformasiyalar bu gün ənənəvi kanallardan kənar yollarla gəlir.Diqqətli olun.Evdə su və ya elektroenerji ilə bağlı problemlər yarana bilər.\nBalıqlar - hissiyatınız bu gün sizi aldada bilər. Ay və Deymosun münasibətləri hadisələri gözləntilərinizlə niyyətlərinizdən tam əks istiqamətində inkişaf etdlirir.Lakin hər şeyə rəğmən cari işlərlə məşğul olun.Yeganə mümkün variantın reallaşmasını təmin etməsəniz və yaxın ətrafınızdakı insanları zorla hansısa işə məcbur etməsəniz, nəticə uğurlu alınacaq.Emosiyalarda, işdə və yeməkdə "artıq yetər" sözünün işlənəcəyi anı bilin.Münaqişələr və stress orqanizmdə, xüsusilə də mədənizdə küt ağrılar yarada bilər.Aldığınız ərzağın keyfiyyətinə fikir verin.Su prosedurlarının xeyri var.\nBürclər- 9 fevral\nBürclər- 31 yanvar


Əl və ayaq üçün ağırlıq bir sıra məşq prosesində istifadə olunur.Aerobika məşqlərində,qaçış zamanı,dartınma və s. istifadə etmək mümkündür.Qruzun tərkibi qumla doldurulub.Dayanıqlı neopren materialdan hazırlanmışdır.\nƏl və ayaq üçün ağırlıq bir sıra məşq prosesində istifadə olunur.Aerobika məşqlərində,qaçış zamanı,dartınma və s. istifadə etmək mümkündür.Qruzun tərkibi qumla doldurulub.Dayanıqlı neopren materialdan hazırlanmışdır.Çəkisi hər ayaq üçün 2 kg-dir.\nWrist/Ankle Weight LS3011-3\nƏl və ayaq üçün ağırlıq bir sıra məşq prosesində istifadə olunur.Aerobika məşqlərində,qaçış zamanı,dartınma və s. istifadə etmək mümkündür.Qruzun tərkibi qumla doldurulub.Dayanıqlı neopren materialdan hazırlanmışdır.Çəkisi hər ayaq üçün 3 kg-dir.\nBody Sculpture SXBB-975-B\nAğırlıq əl və ayaq üçün istifadə oluna bilər.Çəki tənzimlənəndir.Hər əl və ya ayaq üçün Ümumi çəki 1.15 kq-dır.Tərkibində 0.23 kg olan 5 ədəd ağırlıq kisəsi var.Onları çıxarmaqla çəkini dəyişmək mümkündür.\nBody Sculpture BJBB-2720U\nAğırlıq əl və ayaq üçün istifadə oluna bilər.Qaçış,aerobika və digər məşqlər zamanı istifadə olunduğunda daha effektli nəticə əldə olunmasını təmin edir.Çəki hər əl və ya ayaq üçün 1.15 kq-dır.\nBody Sculpture BJBB-2711-1\nAğırlıq əl və ayaq üçün istifadə oluna bilər.Qaçış,aerobika və digər məşqlər zamanı istifadə olunduğunda effektli nəticə əldə olunmasını təmin edir.Çəki hər əl və ya ayaq üçün 1 kq-dır.\nBody Sculpture BB-942-B\nAğırlıq əl və ayaq üçün istifadə oluna bilər.Qaçış,aerobika və digər məşqlər zamanı istifadə olunduğunda effektli nəticə əldə olunmasını təmin edir.Çəki hər əl və ya ayaq üçün 0.45 kq-dır.\nQruzdan istifadə Qaçış,aerobika və digər məşqlər zamanı effektli nəticə əldə olunmasını təmin edir.Çəki hər ayaq üçün 0.5 kq-dır.\nQruzdan istifadə Qaçış,aerobika və digər məşqlər zamanı effektli nəticə əldə olunmasını təmin edir.Çəki hər ayaq üçün 1 kq-dır.\nQruzdan istifadə Qaçış,aerobika və digər məşqlər zamanı effektli nəticə əldə olunmasını təmin edir.Çəki hər ayaq üçün 1.5 kq-dır.\nQruzdan istifadə Qaçış,aerobika və digər məşqlər zamanı effektli nəticə əldə olunmasını təmin edir.Çəki hər ayaq üçün 2 kq-dır.\nAğırlaşdırıcı əl üçün nəzərdə tutulmuşdur.Aerobika məşqlərində,qaçış zamanı və s. istifadə olunur.Hər ələ 0.5 kq çəki düşür.\nAğırlaşdırıcı əl üçün nəzərdə tutulmuşdur.Aerobika məşqlərində,qaçış zamanı və s. istifadə olunur.Hər ələ 1 kq çəki düşür..\nAğırlaşdırıcı əl üçün nəzərdə tutulmuşdur.Aerobika məşqlərində,qaçış zamanı və s. istifadə olunur.Hər ələ 1.5 kq çəki düşür.


Tələbələrin köçürülməsi üçün sənəd qəbulu başlayıb | Voice Press\nHome Elm və təhsil Tələbələrin köçürülməsi üçün sənəd qəbulu başlayıb\nTələbələrin köçürülməsi üçün sənəd qəbulu başlayıb\nBu gündən Azərbaycanda tələbələrin ölkə daxilində və xaricdə yerləşən ali təhsil müəssisələrindən köçürülməsi, yaxud bir ixtisasdan digərinə dəyişdirilməsi məqsədilə elektron sənəd qəbuluna başlanılıb.\nTəhsil Nazirliyindən VOİCEPRESS-ə verilən məlumata görə, bu tədris ilindən etibarən tələbələrin köçürülməsində yenilik tətbiq olunub.\nFevralın 7-dən orta ixtisas təhsili müəssisələrinin tələbələri də transfer.edu.az elektron portalı vasitəsilə köçürülmək üçün müraciət edə bilərlər. Sənədlərin elektron qəbulu fevralın 14-dək davam edəcək.\nMəlumata görə, Təhsil Nazirliyi və Dövlət İmtahan Mərkəzi ilə birgə fəaliyyət çərçivəsində yaradılan transfer.edu.az portalı tələbələrin köçürülməsi prosesinin sadələşdirilməsinə və şəffaflığın təmin edilməsi məqsədinə xidmət edir. Portalın yaradılması köçürülmə prosesinin sadələşdirilməsi və şəffaflığın təmin edilməsi məqsədi daşıyır.\nXatırladaq ki, ötən ilin avqust ayında istifadəyə verilən transfer.edu.az portalına ümumi müraciət edənlərin sayı 241 nəfər olub ki, onlardan 83 nəfərə müsbət cavab verilib.\nPrevious articleİlham Əliyev: “Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında etimad yüksək səviyyədədir”\nNext articleMerkel 4-cü dəfə kansler ola bilər


Azərişıq Qurban bayramında növbətçilik sistemi tətbiq edəcək\n17-08-2018 / 11:25\nQurban bayramı günlərində istehlakçılar fasiləsiz elektrik enerjisi ilə təmin olunacaq.\nXeberler.az məlumat verir ki, bayram və qeyri-iş günlərində enerji istehlakçılarının, habelə bayram tədbirlərinin keçirildiyi yerlərin fasiləsiz elektrik enerjisi ilə təchiz olunması məqsədilə Bakı şəhərində və regionlarda təşkilatı və texniki tədbirlər görülərək avqustun 22-23-də Azərişıq ASC-nin Mərkəzi Aparatı və RETSİ-lər üzrə məsul vəzifəli şəxslərdən ibarət növbətçilik təşkil edilib.\nBelə ki, bayram günlərində enerji istehlakçılarının, bayram tədbirlərinin keçiriləcəyi yerlərin fasiləsiz elektrik enerjisi ilə təchiz olunmasını, habelə baş verə biləcək hər hansı qəza hadisəsinin qarşısının alınması üçün zəruri tədbirlər görülüb, elektrik şəbəkəsinin normal rejiminin təmin olunması məqsədilə RETSİ-lər üzrə təşkil edilmiş növbətçilik üzərində nəzarət gücləndiriləcək.\nQeyd edək ki, texniki direktorluğa tabe olan xidmət sahələrində və avtonəqliyyat idarəsində növbətçilik təşkil edilərək, zəruri olan mal-materialların ehtiyatı yaradılacaq. Baş vermiş qəzaların nəticələrinin aradan qaldırılması halları istisna olmaqla, bayram günlərində tədbirlərin keçirildiyi yerlərdə aparılması planlaşdırılan yenidənqurma və əsaslı təmir-tikinti işləri müvəqqəti olaraq dayandırılacaq.


Bürclərin evlilik həyatı haqqında maraqlı fikirlər » Qadınlar.Co - Qadınlara Özəl Paylaşımlar\nBalıq bürcü: Balıqlar ən əlçatmaz xəyallarını reallaşdırmaq istəyən adamlardandır. Balıq bürcü üçün bal ayı bitmək bilmir. Evlilik həyatları olduqca romantik olar. Bəzi Balıqlar evləndikdən bir müddət sonra ilk günlər darıxarlar. Evlilik həyatındakı həqiqətlər bomba kimi yağmağa başlayanda xəyal qırıqlığı yaşayarlar. Balıq qadınları həyat yoldaşlarının ehtiyaclarına önəm verir. Şəfqətli və fədakar ana olurlar. Ailəsi ilə birlikdə vaxt keçirməkdən inanılmaz dərəcədə zövq alırlar. Balıq bürcündən olan kişilər isə həyat yoldaşına və uşaqlarına qarşı çox həssasdır.скачать dle 11.3\nbürcü həyat qadınları bürcünün sonra bilər evlilik Əkizlər kişiləri yoldaşına Oxatan qarşı Həyat çətin çalışırlar həyatı yoldaşı bürcləri edərlər Balıq\n70 082 2


Pyotr Poroşenko Ukrayna prezidentini “oğurluq”da ittiham edib – Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Dünya / Pyotr Poroşenko Ukrayna prezidentini “oğurluq”da ittiham edib\nPyotr Poroşenko Ukrayna prezidentini “oğurluq”da ittiham edib\nUkraynanın keçmiş prezidenti Pyotr Poroşenkonun mətbuat katibi Svyatoslav Seqolko hazırkı dövlət başçısı Vladimir Zelenskini plagiatda ittiham edib.\nOnun sözlərinə görə, V.Zelenski P.Poroşenkonun Brüsseldəki nitqinin bir abzasını tamamilə oğurlayıb. Buna rəğmən Seqolko iki prezidentin fikirlərinin üst-üstə düşməsindən məmnun olduqlarını dilə gətirib.\nVladimir Zelenski isə keçmiş administrasiyanın ittihamlarına özünəməxsus tərzdə yumorla cavab verib. Ukraynanın “Obozrevatel” saytının yazdığına görə, ölkə prezidenti heç nəyi olduğu kimi götürmədiyini, çıxışın bütün bölümlərinin şəxsən özünə və administrasiyasına məxsus olduğunu söyləyib.\n“İndi söylədiyim də mənə aiddir, eləmi… Pyotr Alekseyeviç (Poroşenko) yazmayıb ki… Biz bunun üçün axşamdan çalşırıq” – deyə ukraynalı lider jurnalistlər qarşısında zarafat edib.\nQeyd olunur ki, bundan daha öncə Rusiya prezidenti Vladimir Putin də ukraynalı həmkarının çıxışlarında ziddiyyət olduğunu deyib. V.Putin Sankt-Peterburq İqtisadi Forumunun plenar sessiyasında məhz bu səbəbi göstərərək, Vladimir Zelenskini seçilməsi münasibətilə təbrik etmədiyni bildirib.\nXatırladaq ki, Vladimir Zelenski çıxışlarının birində prezident kimi, işinin əsas istiqamətinin ölkə daxilində korrupsiya, xaricində isə Rusiya ilə mübarizə olacağını söyləmişdi. Musavat.com\nÖncəki Nazir mənimsəməyə görə 34 məmuru işdən qovdu\nNövbəti Ağadadaş Ağayev müğənnilərə pul paylayır (VİDEO)


Qeyri-adi psixoloji həqiqətlər 4 » Sizin psixoloq | www.psixoloq.info\npsixoloq.info » Psixologiya » Psixoloji terminlər » Qeyri-adi psixoloji həqiqətlər 4\n11.06.2018 Zamir 397\nBir çox asılılıqlar vardır ki, bu bizə çox normal gəlsə də əslində o hansısa psixoloji pozğunluqdur amma bəzi psixoloji pozğunluqlar var ki, eşitdikdə inanmaq çətin olur. Sizlərə hissə-hissə ən qeyri adı psixoloji həqiqətləri təqdim edəcəyik.\nBu psixoloji pozuntudan əziyyət çəkən insanlar özlərində fantastik qabiliyyətlərin olmasını, xaricdən onlara naməlum qüvvələrin təsir etdiyini və yaxud özlərinin bu kimi təsir etmək qabiliyyətinə malik olduğunu iddia edirlər. Məsələn, yadplanetlilərlə kontaktda olduğunu iddia etmək.\nHədəflərinizi hər zaman özünüzə saxlayın. Çünki edilən bir araşdırmaya görə, hədəflərinizi başqalarına elan etdiyinizdə, onları reallaşdırma ehtimalınız aşağı düşür.\nPsixoloji pozuntu olaraq, bir insanın öz şəxsiyyətini hər zaman yüksəklərdə tutaraq özünü ifadə etmə tərzidir.\nFərqli məkanlarda yaşayıb fərqli dilləri danışsaq da, yer üzündə yaşayan bütün insanlar bu 6 duyğu üçün eyni üz ifadəsi və mimikaları istifadə edir: Xoşbəxtlik, qəzəb, kədər, qorxu, çaşqınlıq və iyrənmə.\nİnsanda psixoloji pozuntu olaraq, elmin inkar edə biləcəyi və yaxud qəbul etmədiyi bir nəsnəyə sehrli, möcüzəvi yanaşaraq həqiqət olaraq qəbul edilməsi. Maqifreniya kütləvi hadisə olub, cəmiyyət arasında geniş yayılıb.\nAparılan araşdırmalar nəticəsində, cahil insanların özlərini mükəmməl görməyə, ağıllı insanların isə qabiliyyətlərini yüngülə almağa meylli olduğunu göstərir.\nOculolinctus - göz bəbəklərinə duyulan cinsi istək\nOculo (göz) - linctus (yalamaq) sözlərinin birləşməsi ilə ortaya çıxan, çox axmaq istəyin maraqlı tərəfi isə yalanan adamın deyil, yalayan adamın həzz almasıdır.\nBu sindrom girov alan adamın girovuna qarşı simpatiyası ilə ortaya çıxır.\nÇinli psixologlar tərəfindən müəyyənləşdirilən və insanın üz cizgilərinə əsasən şəxsiyyət analizi aparmağa imkan verən elm sahəsidir.\nFizonomiyaya görə xüsusən alın, qaşlar, çənə və göz quruluşu, dodaqlar insanın xarakteri haqqında çox şey ifadə edir.\nYanğına meyililik pozuntusu, yanğın törətmək ehtirası.\nİmpulsiv oğurluq pozuntusu. Oğurluq etmək ehtirası.\nİmpuls nəzarətin pozğunluq növlərindən biridir. Bu psixi pozuntu saçları yolmağa olan meyililikdir. Xəstə trans vəziyyətindəymiş kimi başında və ya bədəninin hər hansı hissəsində olan saçları yolub qoparmağa çalışır. Bu zaman onlar çox ağrı hiss etsələr belə, dayana bilmirlər, barmaqlarının hərəkəti tamamilə onlara tabe deyil.\nTelevizorların və məşhur mədəniyyətin həyatımıza girməsi ilə ortaya çıxan bir digər ruhi pozğunluq da Truman sindromudur. Bu xəstəliyə tutulanlar, həyatlarının hər mərhələsinin filmdəki kimi gizlicə kameraya yazılıb televiziyada göstərildiyini zənn edərlər.


XOCALIDA SOVET REJİMİNİN QURULMASI « "Xocalının səsi" qəzetinin saytı\nHomepage » XOCALIDA SOVET REJİMİNİN QURULMASI\nXOCALIDA SOVET REJİMİNİN QURULMASI\nPosted at 10/11/2020 | in\nAzərbaycanın Xocalı ərazisində sovet rejiminin qurulması prosesini təhlil etməzdən öncə XX əsrin əvvəllərində bölgədə baş verən sosial-siyasi prosesləri izləmək yerinə düşərdi. Qarabağ bölgəsi Azərbaycanın tarixən ayrılmaz bir hissəsi olub onun qərbində yerləşir. Rusiya imperiyasının “1897-ci ildə əhalinin ümumi siyahıya alınması məlumatına” görə XIX yüzilliyin sonlarında Qarabağın ümumi sahəsi bir milyon 101 min 748 desyatin, əhalisi 415.712 nəfər olmuşdur [Moskva 1904, s.78]. Burada yaşayan əhali əsasən əkinçilik və maldarlıqla məşğul olurdu. Rusiyanın mərkəzi şəhərləri ilə Qarabağ əhalisinin iqtisadi və mədəni əlaqələri var idi. Əvvəllər Bakı, Gəncə, Təbriz, Dərbənd, Şəki, Şamaxı, Naxçıvan şəhərlərində alver edən Qarabağ tacirlərini həm də Peterburq, Kazan, Həştərxan, Moskva və digər şəhərlərdə də görmək olardı.\nXX yüzilliyin əvvəllərində Xocalıda sənaye də inkişaf etmişdi ki, həmin sənaye sahələrindən biri də ipəkçilik olmuşdu. Qeyd edək ki, baramanın mexaniki üsulla qurudulması ilk dəfə Qarabağ ipək müəssisələrində tətbiq edilmişdi. XX əsrin əvvəllərində ipək mallar Moskvaya və Rusiyanın digər şəhərlərinə göndərilirdi.\nBəhs olunan dövrdə Xocalının kənd təsərrüfatında taxılçılıq və bağçılıq əsas yer tuturdu. Burada pambıq da əkilirdi. 1906-cı il məlumatına görə Xocalı ərazisində bütün torpaqların 28 faizi kəndlərin, qalanları isə dövlətin və bəylərin ixtiyarında idi. Burada əmtəə-pul münasibətləri genişlənmiş, daxili və xarici ticarət inkişaf etmiş, Xocalı tacirlər öz mallarını ümumrusiya və dünya bazarına çıxarmışlar.\nXX əsrin əvvəllərində bütövlükdə Qarabağda, o cümlədən Xocalıda Qaçaq hərəkatı genişlənmişdi. Vəziyyətdən istifadə edən Rusiya Sosial Demokrat Fəhlə Partiyasının (RSDFP) birbaşa diktəsi ilə Qarabağda sosial-demokrat qrupları yaratdı və xalq içərisində “inqilab” ideyaları yayılmağa başlandı. Onlar “İskra” qəzeti vasitəsilə kinoteatr binalarında seminariyalarda təbliğatlarını davam etdirirdilər. Bu işə tələbləri, fəhlələri və sənətkarları cəlb etmişdilər. Belə bir şəraitdə Şuşa, Cavanşir və Qaryagin qəzalarında “Difayi” (“müdafiəçi”) təşkilatı da yaranmışdı ki, onlar xalqı bolşevik təbliğatından uzaq durmağa çağırırdılar. Bolşeviklər fəhlə və kəndliləri silahlanmağa və in-qilaba istiqamətləndirirdilər.\nAzərbaycan Respublikası Prezidenti İşlər İdarəsinin Siyasi Sənədlər Arxivinin (bundan sonra ARPİİSSA) f.276, s.1, i.42-də göstərilir ki, Cavanşir, Şuşa və Qaryagin (Xocalı nəzərdə tutulur – M.N.) qəza¬larında silahlı kəndli dəstələri mülkədarlara və bəylərə qarşı hücuma keçir, onların mali¬kanələrini zəbt edir, müqavimət göstərənləri öldürürdülər... Həmin qəzalarda Kərbəlayi Həsənli oğlunun və Əli Abbas oğlunun başçılıq etdiyi silahlı kəndli dəstələri 1906-cı ilin dekabrında polis və kazak dəstələri üzərinə hücuma keçərək hərbi ləvazimatı ələ keçirərək ... malikanələri dağıdır, meşələri qırırdılar... Tətillər, kəndli həyəcan-ları, silahlı kəndli dəstələrinin fəaliyyəti gündən-günə artırdı.\nRusiyada baş verən 1917-ci il fevral inqilabının sədası Qara-bağa da öz təsirini göstərmişdir. Arxiv sənədlərində göstərilir ki, “1917-ci ilin mart-aprel aylarında Qarabağda əsgər deputatları sovet və əsgər komitələri təşkil edildi. Bu zaman qəzada Müvəqqəti Hökumət orqanları da yaradıldı... 1917-ci il martın 12-də isə Xocalıda Əsgər Deputatları Soveti və əsgər komitələri təşkil edildi. Az sonra kəndli Deputatları Soveti və qəza nümayəndələrindən ibarət icraiyyə komitəsi yaradıldı” [ARPİİSSA, f. 456, s.16, i.122].\n“Bakı” qəzeti 26 avqust 1917-ci il /191/-ci sayında yazırdı ki, Qarabağda hakimiyyət başına keçmiş Müvəqqəti hökumət zəhmətkeş kütlələrin ağır vəziyyətini yüngülləşdirmək üçün heç bir tədbir görmədi... Əvvəllər hakimiyyət başında olanlar yenə də əvvəlki mövqelərində qalmaqda idilər.\n1917-ci il mart-avqust aylarında Qarabağı gəzən müvəkkil, buradakı vəziyyəti həyəcanla mərkəzə məlumat vermiş və bütün bunlar arxiv sənədlərində öz əksini tapmışdır. Belə ki, həmin sənəddə göstərilir ki, “kənd əhalisi yerli hakimiyyət orqanlarından üz döndərmişdir.... kim ölkənin idarə edilməsini möhkəm ələ alsa, bizə ucuz qiymətə taxıl versə, onun arxasınca gedəcəyik... Ona görə də hökumət Qarabağda bu problemi həll etmək üçün tələsməlidir. Yoxsa sabah gec olacaq” [ARPİİSSA, f.30, s.1, i.13, v.30].\nBəhs olunan dövrdə Xocalıda əhalinin hər nəfərinə gündə 200-250 qram çörək buraxılırdı. Taxılın qiyməti gündən-günə bahalaşırdı. Aclıq, yoxsulluq, ölüm, orduya səfərbərlik bölgədə əhalinin sayının 32 faiz azalmasına səbəb olmuşdu. Hərc-mərclik, özbaşınalıq, talançılıq, ordu hissələrinin qarətçiliyi, zorakılığa gündən-günə artırdı. “Kaspi” qəzeti 1917-ci ilin avqust ayında yazırdı Qarabağda talançılıq və sui-qəsd çoxalır. Hazırda vəziyyət o dərəcəyə çatıb ki, heç kəs bilmir ki, sabaha salamat çıxacaq yoxsa yox. Oğurluq, ölüm halı adiləşmiş və heç kəs məsuliyyətə cəlb edilmir.\nArxiv sənədlərindən birində göstərilir ki, 1918-ci ilin əvvəl-lərində Xocalıda kəndlilər Müvəqqəti hökumətin yerli orqanlarına qarşı hücuma keçir, Zemstvo təşkilatlarına mən¬sub anbarları dağıdır və yerli məmurlara divan tuturdular... [ARPİİSSA, f.268, s.2, i.7, v.4]. Həmin dövrə nəzərə salan zaman məlum olur ki, bu hücumların əsas səbəblərindən biri camaatın aclıq və səfalət içərisində yaşaması idi. Belə ki, erməni qəsbkarları tərəfindən torpalqarından qovualaraq didərgin salınmış, bütün maddi nemətlərini, hətta ailə başçılarını itirmiş ailələr yeni məskunlaşdıqları ərazidə aclıqla üz-üzə qaldıqları üçün bu cür hərəkətlərə yol verirdilər. Hətta bəzi məlumatlara görə ərzidən keçən taxılla dolu karvanlara hücumlar təşkil edilirdi. Qeyd edək ki, Ermənistan dövləti öz mövcudluğunun ilk gün¬lərindən Azərbaycana təcavüz etməyə, qədim Azərbaycan torpaqları olan Zəngəzur, Naxçıvan və Qarabağı işğal etməyə çalışırdı. Bəhs olunan dövrdə yaranmış əlverişli vəziyyətdən istifadə edən Andronik 8 min nəfərlik güclü silahlı qoşunu ilə Qarabağa hücum etdi. Andro¬nikin quldur dəstələri Qara¬bağın azərbaycanlılar yaşa¬yan qədim kəndlərini dağıdır, yandırır, dinc əhalini vəh¬şicəsinə qılıncdan keçi¬rirdi. Daş¬naklar 1918-ci ildə Zəngə¬zurda 115, Cavanşir, Cəbrayıl, Şuşa qəzalarında 21, İrəvan quberniyasında 60-dan çox Azərbaycan kəndini məhv etmişdi. 100 mindən çox azər¬baycanlı öz doğma yurdlarından qovul¬dular. Qeyd edək ki, 1918-ci ilin dekabrında Xo¬calı ərazi¬sindəki azərbaycanlı kəndlərinə erməni hücumları genişlən¬miş, bu hal 1919-cu ilin əvvəllərində daha dağıdıcı xarakter almışdı. Azərbaycan hökuməti Andronikin dəstələrinin Qarabağ¬da törət-dikləri quldurluğun qarşısını almaq üçün təcili tədbirlər gördü. Qara¬bağ general-qubernatoru Xosrov bəy Sultanovun rəh¬bərliyi altında Azərbaycan özünümüdafiə qüvvələri tərəfin¬dən Andronikin quldur dəstələrinin hücum¬larının qarşısı alındı.\nHəmin dövrdə Qarabağ bolşeviklərinin fəa¬liyyət dairəsi getdikcə genişlənirdi. 1919-cu ilin yazında Xocalıda gizli partiya Komitəsi yaradıldı [“Azərbaycanda sovet hakimiyyəti uğurunda fəal mübari¬zə”. Azərnəşr, 1958, s.409].\nQarabağda o cümlədən Xocalı ərazisində sovet rejiminin qurul¬ması prosesini izləməkdən öncə Demokratik Cümhuriyyət dövrünə ekskurziv nəzər yetirmək, dövrün tarixşünaslığı haqqında yığcam məlumat vermək yerinə düşərdi:\nXalq Cümhuriyyətinin yaradılması Vətənimizin şima¬lında Azərbaycan dövlətçiliyinin bərpası yolunda ən böyük tarixi hadisə idi. Cümhuriyyət dövründə torpaq¬larımızın bütöv¬lüyünün qorunması sahə¬sində böyük işlər görülməsinə baxmayaraq, daxildə bolşevik-daşnak qrup¬ları Xalq Cümhu¬riy¬yətinin fəaliy-yətinə maneçilik törət¬məyə çalışır¬dılar. Xari¬ci hərbi müdaxilə-çilərin və daxildə antiazər¬baycan siya¬səti yeridənlərin birliyi nəticəsində Şərqdə və türk-İslam dünya¬sında ilk demokratik dövlət olan Azərbaycan Xalq Cümhuriy¬yəti süqut etdi.\nUğursuz nəticəyə baxmayaraq, Azərbaycan Xalq Cümhuriy-yətinin iyirmi üç aylıq fəaliyyəti xalqımızın yaddaşına əbədi həkk olundu. Azərbaycan SSR 70 ilə yaxın bir dövrdə kom¬munist ideologiyasının hökmran olduğu SSRİ-nin tərki¬bində olmuşdur: Mürəkkəb, ziddiy¬yətli hadisələrlə dolu bu 70 il müddətdə xalqımız böyük məhrumiy¬yətlərə uğramış, soy¬qırımına məruz qalmış, böyük itkilər vermişdir. Eyni zamanda bu müddətdə bütün məhrumiyyətlərə baxmayaraq, xalqımız yaşamış, yaratmış, inkişaf etmişdir. Bu 70 il ərzin¬də itkilə¬rimizlə yanaşı, Azərbaycan xalqı böyük nailiyyətlər qazanmış, iqti¬sadi, elmi, mədəni yüksəlişə nail olmuşdur. Azərbaycan bu dövrdə öz müstəqilliyini faktiki olaraq itirsə də, formal olaraq müstəqil dövlətin atributları olan kons¬titusiyaya, əraziyə, sərhədlərə malik idi.\nMəhz dövlətçilik ənənələrinin, mədəni elmi, iqtisadi, kadr po¬ten¬¬sialının mövcudluğu Azərbaycan xalqına öz varlığını, mədəniy¬yətini, milli mənliyini qorumağa və yeni¬dən dirçəlib 1991-ci ildə milli dövlət – Azərbaycan Res¬publikası kimi tarix səhnəsinə çıxmağa imkan verdi.\n1918-1920-ci illərdə Azərbaycan Cümhuriyyətinin top¬la¬dığı böyük tarixi təcrübə, əsasını qoyduğu demok¬ratiya, demokratik döv¬lət quruculuğu bu gün onun hüquqi və mənəvi varisi olan Azər¬bay¬can Respublikasında dönmədən həyata keçirilir və inkişaf etdirilir. Tam əsasla demək olar ki, varis öz sələfinin müstəqillik və suve¬renlik prinsipini hər şeydən əziz və uca tutur.\nİyirminci yüzilliyin əvvəllərində fəal inqilabçı, hərbi siyasi qurumların rəhbər işçiləri, Sovet hakimiyyəti döv¬ründə isə respub¬lika¬nın partiya-dövlət nü¬mayəndələri olmuş yerli kommunistlər – N.Nərimanov, Q.Musabəyov, M.D.Hü¬sey¬nov, M.Quliyev, Q.Hüsey¬nov, Ə.Qarayev və b. tədqiq edilən dövrə aid bir sıra sərt xarakterli polemik əsərlər qələmə almışlar. Bu əsərlərin dəyəri siyasi rəqiblərə tənqidi münasibət ifadə etmələrində, hadisələrin qənaətbəxş və ob¬yektiv təsvirini vermələrində yox, o vaxtkı kommu¬nistlərin dünya¬görüşü və psixologiyası haq¬qında dolğun təsəvvür yaratmalarındadır. Onlara xas olan ümumi cəhət “müsavat hökuməti” ilə müqayisədə sovet idarəetmə sistemi və sosial-iqtisadi quruluşunun Azərbaycan xalqının tərəqqisi üçün daha çox işlər gördüyünü sübut etməyə çalışmalarıdır.\nXX yüzilliyin 20-ci illər tarixşünaslığını üç dövrə bölmək olar: 20-30-cu illərin marksist tarixşünaslığı, 40-80-ci illərin milli kom¬munist tarixşünaslığı, 90-cı illərin liberal-milli tarixşünaslığı.\nAzərbaycanda marksist tarixşünaslığın əsas nümayən¬dələri 1921-1931-ci illərdə Qırmızı Professura İnstitutunu bitirmiş qeyri-azər¬baycanlılar idi. Onlar 1917-1920-ci illəri əhatə edən inqilab döv¬rünü dünya kapita¬lizminin tam çürümə mərhələsində zəhmətkeşləri burjua¬ziyanın zülm və istisma¬rından azad edəcək dünya inqi¬labının ilkin müjdəçisi kimi qələmə alırdılar.\n“Azərbaycanda Sovet hakimiyyətinin qələbəsi”nə aid tarixi əsərlərin müəllifləri – A.Rayevski, Y.Ratqauzer, N.Pçelin, A.Papov, S.Sef, A.Steklov, A.Dubner hadisələri tədqiq və təqdim edərkən tarixi reallığın təfsilatlarına maraq göstərmək, hadisələrin izahında ideologiyaya üstünlük ver¬mək, mənbələrdən geniş iqtibas gətirmək və s. kimi xüsusi yanaşma üslubu nümayiş etdirmişlər. Həmin müəl¬liflərin əsərlərində sonrakı sovet tarixçilərinin tez-tez müraciət et¬dikləri partiya-sovet rəhbərlərinin çıxışlarından geniş isti¬fadə, tarixi məkanın təfər¬rü¬atınadək dövrləş¬dirilməsi, arxiv mənbələrini kütləvi fetişləşdirmə hallarına az-az rast gəlinir.\nYuxarıda adıgedən müəlliflərin əsərlərində “Zəhmət¬¬keşlərə vəhşi nifrət”, “dünya miqyaslı quldurlar”, “müsavat nökərləri”, “bəy-xan hökuməti”, “öz xalqının mənafeyi ilə alver edənlər” Azərbaycan Xalq Cümhuriy¬yəti “Müsavat rejimi”, “Müsavat dövləti” kimi təq¬dim edilmişdir.\nAli təhsil müəssisələri üçün nəzərdə tutulmuş, 1961-ci ildə nəşr olunan “Azərbaycan tarixi” dərsliyinin kiçik bir abzasını diqqətinizə çatdırmaqla Azər¬baycanda sovet haki¬miyyətinin yaranmasına verilən qiymətin şahidi olarıq: “Azərbaycanda Sovet hakimiyyətinin qələ¬bəsi Azərbaycan xalqının müqəddə¬ratında dönüş nöqtəsi, onun tari¬xində yeni dövrün başlanğıcı oldu. Sovet haki¬miyyəti azadlıq və ana yurdunun istiqlaliyyəti haqqında Azərbaycan xalqının ən müqəddəs arzularını həyata keçirtdi. Azərbaycanın ən yaxşı oğulları və qızları həmin istiqlaliyyət uğrunda canlarını qurban vermişdilər. Sovet ha¬kimiyyəti Azərbaycanı burjua-mülkə¬dar istismarından və xarici imperialistlərin zülmündən həmişəlik azad etdi, onun üzünə azadlıq və səadət yolunu açdı. Zəhmətkeşlər öz müqəddəratının, öz yur¬dundakı sərvət¬lərin tam sahibi oldular” [s.246].\nKiçik bir açıqlamadan məlum olur ki, sovet haki¬miyyəti döv¬ründə yazılmış əsərlərdə sosializm cəmiyyətinin yaran¬ması “xalqın müqəddəratında dönüş nöqtəsi”, “xalqın ən müqəddəs arzularının real¬laşması”, “istismar və zülmdən azad olması” kimi təqdim edil¬mişdir.\nQeyd edək ki, Sovet hakimiyyəti Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasını ancaq elan etmişdi, qarşıda hələ çətin vəzifə – onu həqiqətə çevirmək tələb olu¬nurdu. Labüd sual doğur: bütün Azər¬baycan bu vəzifəni yerinə yetirmək üçün hazır idimi? Ümumən so¬sialist dəyişikliklər üçün Azərbaycan iqtisadiyyatda, siyasətdə, so¬sial-maddi sahədə, mədəniyyət və ideologiyada lazımi ilkin şərtlərə və əsas amillərə malik idimi?\nQərəzsiz elmi araşdırma göstərir ki, Azərbaycanın tim-salında sovet res¬publikası quruculuğu, əslində, onun maddi, elmi-texniki və insan potensialını hakim mərkəzin məqsəd və mənafeyinə tabe etməklə aparılırdı. Mərkəzin sosi¬alizm quru-culuğu siyasətində Azər¬bay¬canın yeri əsasən onun öz “beynəlmiləlçilik borcunu” yerinə yetir¬məsi dəlili ilə əsas-landırılırdı. Həmin siyasətin ümdə istiqaməti bunlar idi: Bütövlükdə Respublikamız o cümlədən Qarabağ ölkənin başlıca xammal xəzinəsi və Sovet İttifaqının ikinci pambıq bazasıdır. “Ümumi sosialist vətəninin” mənafeləri ilə pərdələnən, əslində isə, “sosializm” bayrağı altında əsarətə almaq siyasətinin incə formada davamı olan siyasət belə idi. Prinsip etibarilə, bölgədə sosializm quruculuğu bu cür intişar edirdi. Başlıcası isə bunu obyektiv surətdə izah etməyə və işıqlandırmağa çalışmaq lazımdır. Çünki inkar etmək olmaz ki, Xocalıda öz tarixinin sovet dövründə də mühüm iqtisadi sosial-mədəni dəyişikliklərə nail olmuşdur. Xocalı əhalisi əməksevər əhalidir, qarşısına çıxan böyük çətinlikləri və səhvləri aradan qal¬dı¬raraq, ədalətsizliyə tab gətirərək yeni həyat quruculuğu naminə tari¬xən fədakarlıqla çalışmışlar və bu gün də bu proses uğurla davam edir.\nAzərbaycan Respublikası Dövlət Tarix Arxivinin (ARDTA) 894-cü fondunun, 970-ci fondunun, 28-ci fon¬dunun, ARPİİSSA-nin 1-ci fondunun, 159-cu fon¬dunun materiallarına, M.Ə.Rəsulza¬də¬nin [68-70], T.Svetoxovis¬ki¬nin , N.A.Ağamalı¬yevanın [2-4], P.Dara¬ba¬dinin [34-36], A.F.Ab¬dul-layevanın , Ş.Rüstəm¬bəy¬linin , A.Qara¬yevin , A.N.Xey¬fesin , N.Nərima¬novun  əsərlərinə, “İqtixad”, “İskra”, “Ba¬kinskiy rabo¬çiy”, “Azərbaycan”, “Kommunist”, “Noviy mir”, mət¬buat mate¬rialları [114-122], «Очерки истории Коммунис¬тический партии Азербай¬джа¬на» [110-111], «Директивы Главного коман¬дования орронта Красный Армии 1917-1920 годов» və digər rəsmi sənədlərə əsaslanaraq Azər¬bay¬canda, o cüm¬lədən onun Xocalı ərazisində Sovet haki-miy¬yətinin qurulması prosesinin qısaca diqqə¬tinizə çatdırırıq:\nAzərbaycan hökumətinə siyasi, diplomatik təzyiqləri güclən¬dirən Sovet Rusiyası milli hökuməti devirmək üçün “beşinci kolon” rolunu oynayan bolşevik¬lərdən, Azərbaycan ərazisini işğal etməyə çalışan ermənilərdən və türk amilindən istifadə edirdi. 1920-ci ilin əvvəllərində erməni sosial-demokratları Pirimov və Zaxaryan Mos¬kva¬da “ərazi güzəşt¬ləri müqabilində Azərbaycan Cümhuriy¬yəti hö¬ku¬mə¬tini devir¬mək işində öz hökumətlərinin tək¬lifini bildirdilər”. Moskva¬nın razılığı ilə mart ayının 22-də – Novruz bayramı günü daşnak dəstələri Azərbay¬can ordusunun Xankəndi şəhərində yerləşən qarnizonuna və Xocalıya hücum etdilər. Eyni zamanda, Ermənistan ordusu Qazax və Gəncə qəzalarına da basqın etdi. Qarabağda baş verən erməni qiyamı Azərbay¬can hökumətini ordunu təcili olaraq Dağıstan sərhədindən və Bakıdan Qarabağa o cümlədən Xocalıya yeritməyə məcbur etdi. Rəsmi Moskvanın planı baş tutdu. Cümhuriyyətin şimal sərhədləri demək olar ki, müdafiəsiz qaldı.\nMötəbər mənbələrə əsaslanaraq deyə bilərik ki, ermə¬nilərin “sifarişli” qiyamının, inqilabi cəhdlərin gözlənilən nəti¬cəni vermə-di¬yini görən bolşeviklər türk nüfuzundan isti¬fa¬dəyə, türk milli hərəkatı ilə əlaqəyə girməyə çalışdılar. İmperialist dövlətlərin vahid cəbhəsi ilə üz-üzə qalan Türkiyə Sovet Rusiyasının hərbi-iqtisadi yardım haqqında təklifini qəbul etməyə, əvəzində isə Azərbaycanın Rusiya¬nın nüfuz dairəsinə daxil olması ilə razılaşmağa məcbur oldu. Təb¬liğat vasitələrində XI Qırmızı ordu Türkiyənin yardı¬mına gedəcək ordu kimi təqdim olunurdu. XI qırmızı or¬dunun tərkibindəki müsəl¬man hissələrinə Xəlil paşa və digər türk zabitləri başçılıq edirdilər.\nA.Balayevin 1990-cı ildə nəşr olunmuş “1917-1920-ci illərdə Azərbaycanda milli-demokratik hərəkatı” adlı əsərində yazır ki, 1920-ci il aprel ayının ortalarında XI Qır¬mızı ordu Denikin ordu¬sunun qalıqlarını əzərək Azərbaycan Xalq Cüm-huriyyətinin şimal sərhədlərinə yaxınlaşdı. F.Xoy¬ski aprel ayının 15-də G.V.Çiçe¬rinə gön¬dərdiyi teleqramda yazır¬dı: “Hazırda Azərbaycan Cümhuriy¬yətinin sərhə¬dində, Dərbənd rayonunda Sovet Rusiyası hökumətinin böyük hərbi qüvvə¬lərinin toplaş¬ması müşahidə edilir. Sovet höku¬mətinin niyyət¬lərindən xəbər¬siz olan Azərbaycan hökuməti xahiş edir ki, göstərilən rayonlarda ordu hissələrinin top¬laşmasının səbəb¬ləri və məqsədləri haqqında təcili məlumat verilsin”. Lakin G.V.Çiçerin Azərbaycan hökumətinin tele¬qramına cavab verməyi belə lazım bilmədi [s. 66].\nAprel ayının 17-də RSFSR Xalq Xarici İşlər komis¬sarının müa¬vini milliy¬yətcə erməni M.Qaraxanın Sovet Rusiyasının ticarət-iq¬tisadi münasibətlərə dair danışıqlara hazır olması barədə Azərbay¬can hökumətinə göndərdiyi teleqram sırf taktiki mülahizələrlə bağlı idi.\n1974-cü ildə Moskvada nəşr olunmuş «Директив Главного командоно¬вания фронтов Краской Армении» kita-bında hadisələr olduğu kimi təhlil edilmişdir. Həmin materi¬alda göstərilir ki, aprel ayının 21-də Qafqaz cəbhəsi koman¬danlığının XI Qırmızı ordu rəhbərliyinə və Volqa-Xəzər donanmasına göndərdiyi 490 nömrəli direktivdə Azərbaycan ordusunun əsas qüvvəsinin öz dövlətinin qərb cəbhəsində məşğul olduğu bildirilirdi. Habelə direktivdə aprel ayının 27-də Azərbaycan sərhədlərini keçib beş gün ərzində Yalama – Bakı əməliyyatını yerinə yetirmək əmr edilirdi. Aprelin 23-də Qafqaz Cəbhəsinin ko¬man¬danı Tuxaçevski və Hərbi İnqilab Şurasının üzvü S.Orconikid¬zenin imzaladığı 52 nömrəli əmrdə göstərilirdi ki, “XI ordunun son vəzifəsi Bakı quberniyasını tutmaq deyil, Azərbaycanın bütün ərazisinin tutulması hesab edilsin” [s.310].\n“Qırmızı Ordunun komandanlığının döyüş bölgə¬sindən verdiyi məlumat”da (cild. III, Moskva, 1974) göstəri¬lirdi ki, Sovet Rusiyasının Azərbaycana hərbi müdaxiləsi həlledici mərhələyə daxil olurdu. Bakı bolşeviklərinin nümayəndə heyəti A.İ.Mikoyan başda olmaqla Azərbaycan xalqı adından XI Qırmızı ordunu Azərbaycana dəvət etdi. XI Qırmızı ordunun Bakıya hücum əməliyyatı planı hazır idi. Aprel ayının 25-dən 26-na keçən gecə Levandovskinin başçılığı altında XI Qırmızı ordu hissələri Azərbaycan Xalq Cümhuriy¬yətinin sərhədlərini keçdi. Yalama stan¬siyasında iki saatlıq döyüş Azərbay¬can hərbçilərinin məğ¬lubiyyəti ilə nəticələnirdi. “Qırmızı Ordunun koman-danlığının döyüş böl¬gəsindən verdiyi məlumat”da (cild. III, Moskva, 1974) göstərilirdi ki, üçə yaxın artilleriya diviziyası itirildi, 600-700-dək döyüşçü əsir düşdü. Rus ordusunun itkiləri 30 nəfərə çatırdı [s.310]. Aprel ayının 27-də hərbi nazir S.Meh-mandarov qərb cəbhəsinə vurduğu teleqramda bildirirdi: “Bolşeviklər Yalama stansiyasına hücum edib, içəriyə doğru hərəkət edərək Xudatı tutmuş¬lar, vəziyyət böhranlıdır. Əmr edirəm elə bu gün hər birində 500 tüfəngdən az olmayaraq Qazaxdan bir batal¬yonu, Gəncədən bir batalyonu Qızıl-Buruna gətirin” [“Azərbaycan Demokratik Respub¬likası (“tarix, ictimai, siyasi və mədəni həyat”). Bakı, 1992].\nXI Qırmızı ordunun sərhədi keçməsi barədə Xaçmaz¬dan teleqram alınması hakimiyyət dairələrində çaşqınlıq yaratdı.\n1967-ci ildə Bakıda nəşr olunmuş “1918-1920-ci illərdə Azər¬bay¬canda sovet hakimiyyətinin qələbəsi uğrunda müba¬rizə (sənədlər və materiallar)” adlı əsərinə istinadən deyə bilərik ki, 1920-ci il aprel ayının 27-də saat 12-də AK (b)P MK, RK(b)P Qafqaz Diyar Komi¬təsinin Bakı bürosu və fəhlə konfransı adından hakimiyyətin bol¬şeviklərə təhvil verilməsi haqqında parlamentə ultimatum verildi. Həmin gün axşam saat 11-də Azərbaycan parlamenti özünün son iclasına toplandı. M.Ə.Rəsulzadə, Ş.Rüstəmbəyli və başqa müsavat¬çıların kəskin etirazlarına bax¬mayaraq, sosialist fraksiyasının və ona yaxın olan fraksiyaların tələbi ilə haki¬miyyətin Azərbaycan bolşevik¬lərinə təhvil verilməsi haq¬qında qərar qəbul edildi. Nahaq qan tökül-məsinin qarşısını almaq məqsə¬dilə hakimiyyəti aşağıdakı şərtlərlə Azərbaycan kommunist¬lərinə təhvil vermək qərara alındı:\n1) Azərbaycanın tam müstəqilliyinin qorunub saxlanıl¬ması;\n2) AK(b) P-nın yaratdığı hökumətin müvəqqəti orqan olması;\n3) Hökumət idarələrindəki qulluqçuların tutduğu vəzi-fələrdə qalması;\n4) Hökumət və parlament üzvlərinin həyat və mül¬kiyyətinin toxunul¬maz¬lığının təmin edilməsi;\n5) Azərbaycan siyasi partiyalarının tam sərbəst fəa¬liyyətinin təmin edilməsi;\n6) Azərbaycan ordusunun saxlanması;\n7) Rus ordusunun Bakı şəhərinə daxil olmadan dəmir yolu ilə Türkiyənin köməyinə getməsi .\nLakin parlamentin qərarından bir neçə saat sonra Anadoluya getmək bəhanəsi ilə Biləcəri stansiyasına gəlib çatmış XI Qırmızı ordu hissələri Bakıya daxil oldu. Bununla da Azərbaycan Xalq Cüm¬huriyyətinin müstəqil¬liyinə son qoyuldu və Azərbaycan yenidən Rusiya tərə¬findən işğal edildi. Azərbaycan Milli Elmlər Akademi¬yasının Xəbərləri (Tarix, fəlsəfə hüquq seriyası) 1992-ci il 5-ci nöm¬rəsində yazır ki, aprel ayının 29-da gündüz saat 2-də Azərbaycan Müvəqqəti İnqilab Komitəsi “… Qızıl ordunu (Qırmızı ordu nəzərdə tutulur – N.M.) təxirə salmadan göndərməyi, real kömək göstər¬məyi xahiş edirik” məzmunlu teleqramla Sovet Rusiyasına müraciət edildi. Həmin teleqramın gön¬də¬ril¬məsində əsas məqsəd Azərbaycan Xalq Cümhu¬riyyətinin XI Qırmızı ordu tərəfindən işğalını ört-basdır etmək, onun xalq kütlələrinin silahlı üsyanı nəticəsində devrildiyini iddia etmək idi [s.34].\nARPİİSSA-nin, f.1, s.1, iş 3, v. 275-də saxlanılan sənəd¬lərə əsas¬lanaraq cəmi 23 ay fəaliyyət göstərən Azər¬bay¬can Xalq Cüm¬huriy¬yətinin süqutunun səbəblərini aşağı¬dakı kimi ümumiləşdirmək olar:\nBeynəlxalq aləmdə, eləcə də Qafqaz bölgəsində yaranmış ümu¬mi hərbi-siyasi vəziyyəti;\nSovet Rusiyasının beynəlxalq münasibətlərə və bey¬nəlxalq hü¬quqa zidd olaraq suveren dövlət olan Azərbay¬cana təcavüz etməklə onun ərazisini işğal etməsi;\nAzərbaycan hökumətinin daxilində sabitliyin olma¬ması, par-lament frak¬siya¬larının, siyasi partiyaların hakimiy¬yət uğrunda müba¬rizəsinin daxili çəkişmə və şəxsi düş¬mənçilik həddinə çatdırılması, hökumət kabinetlərinin tez-tez dəyişil¬məsi, siyasi-iqtisadi islahatların aparılma¬sında qətiyyət və ardıcıllığın olmaması;\nM.Ə.Rəsulzadə, 1925-ci ildə yazdığı “İstiqlal məf¬kurəsi və gənc¬lik” əsərində müstəqillik dövründə Azərbay¬canda istiqlal şüu¬runun zəif olduğunu göstərərək, bu sü¬qutun səbəblərindən bəhs edərək yazırdı: “Azərbayca¬nı¬mızda milli fikrin həyatı nisbətən asan olsa da, sözün aydın mənası ilə istiqlalçılıq fikri çox yenidir”.\nErmənistanın ərazi iddiaları və hərbi təcavüzü, XI Qırmızı ordunun hücumu ərəfəsində Dağlıq Qarabağda ermə¬nilərin “sifarişli” qiyamının təşkil etməsi ilə əlaqə¬dar milli ordu hissələrinin cəbhə xəttindən götürülməsi nəti¬cəsində Azərbaycanın şimal sərhəd¬lərinin müdafiəsiz qal¬ması;\nXI Qırmızı ordunun Anadoluya Türkiyənin yardı¬mı¬na getməsi bəhanəsi ilə işğalda türk zabitlərinin nüfu¬zundan və gücündən isti¬fadə edilməsi;\nAzərbaycan bolşeviklərinin şəxsində “beşinci ko¬lon”¬un pozuculuq fəaliy¬yəti, A.İ.Mikoyan başda olmaqla türk dilini, məişəti, yerli şəraiti bilən qrupun (Q.Musabəyov, H.Cəbiyev və b.) XI Qırmızı orduya bələdçilik etməsi və s.\nAzərbaycan xalqının milli azadlıq hərəkatı nəticə¬sində yaradıl¬mış Azərbay¬can Xalq Cümhuriyyətinin 23 aylıq fəaliy¬yəti xalqı¬mızın tarixində və taleyində mühüm hadisə idi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması ilə XIX əsrin əvvəllərində itirilmiş dövlətçilik ənənələri bərpa edildi. Azərbaycan Xalq Cümhu¬riyyəti qısa vaxtda öz hökuməti, par¬lamenti, milli ordusu və pul vahidi olan demokratik respub¬likaya çevrildi.\nDünya dövlətlərinin əksəriyyəti tərəfindən müstəqil¬liyi tanınmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti beynəlxalq müna-sibətlərin iştirakçı¬sına və beynəlxalq hüququn subyek¬tinə çevrildi. Azərbaycan xalqı¬nın milli-azadlıq hərəkatının qa¬nu-nauyğun nəticəsi kimi yaranmış, xalqımı¬zın demokratik ənənələrinin qanuni varisi kimi forma¬laşmış Azərbaycan Xalq Cümhuriy¬yəti milli dövlətçi¬liyimizin tarixi nailiy¬yəti idi. O, Azərbaycan xalqının əzəli arzusu olan müstəqilliyin gələ¬cək¬də ger¬çəkləşməsi üçün zəngin ənənələr və möhkəm mənəvi zə¬min verdi.\nBu gün artıq öz müstəqilliyini yenidən bərpa etmiş xalqımız Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin hər il ildönü¬münü qeyd edir. 1998-ci ildə xalqımız Azər¬baycan Respub¬likasının prezidenti Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə Xalq Cümhuriy¬yətinin 80 illik yubileyini çox böyük təntənə ilə qeyd etdi.\nQeyd edək ki, Rusiyanın məqsəd və məramı AXC rəhbərliyinə əvvəlcədən məlum idi. Bunu həmin dövrə aid materiallardan da görmək olar. Belə ki, 1920-ci il aprel ayının 27-də parlamentin so¬nun¬cu iclasında M.Ə.Rəsulza¬də nitqində göstərmişdir ki, “Qardaşlar! Qarşımızda bir ulti¬matum durur. Burada təslimdən bəhs edilir… Bizə deyirlər ki, hüdud-larımızdan keçən ordunun başında Nicati adında bir türk komandanı var. Rusiyadan gələn bu təcavüzkar ordu təxminən bilirəm ki, həyat və ölüm mübarizəsi aparan Türkiyəni xilas etmək üçün gedir.\nQardaşlar! Türkiyə Azərbaycanın xilaskarıdır. Milləti¬mizin ama¬lını uca eyləyən bir məmləkətdir. Onun xilasına gedən bir qüvvəni biz məmnuniyyətlə yola salarıq. Fəqət bir şərtlə ki, bu qüvvə bizim azadlığımızı, müstəqilliyimizi-çeynə¬məsin. Halbuki qardaşlar, bizdən soruşmadan torpağı¬mıza keçən hər hansı bir qüvvə dostumuz deyil, düş¬mə¬nimizdir…. Gələn rus ordusudur. Onun istədiyi 1914-cü il hüdud¬larını almaqdır. Anadolu¬nun imdadına getmək bəha¬nəsilə yurdumuza girən işğal ordusu buradan bir daha çıxmaq istə¬mə¬yəcəkdir. Rusiya ilə anlaşmaq üçün hökuməti mütləq bolşeviklərə təslim etmək ultimatumunu qəbul etmə¬yə ehtiyac yoxdur. Bu ultimatumu kəmali-nifrətlə rədd edirik” .\nP.Q.Darbadinin 1991-ci ildə nəşr olunmuş «Воен¬ные проб¬лемы полити¬чес¬кой истории Азербайджана начала ХХ века» adlı əsərində, Bakıya çevrilişdən əvvəl silah və sursat gətirilməsi haqda məlumat verilmişdir: “1920-ci ilin əvvəllərində Moskvadan Bakıya hərbi məqsədlər üçün 15 milyon manat pul göndərilmişdi…”. Xəzər vasitəsilə qayıq¬larla Bakıya 2 min tüfəng, çoxlu döyüş sursatı, pul vəsaiti gətiri¬lərək Qaraşəhər və Bayılda gizlədilmişdir [ s.151].\nARPİİSSA-də (f.1, s.1, i.8, v.280) saxlanılan sənəddə Həmid Sultanovun AK(b)P-nın II qurultayındakı nitqi geniş şərh edilmişdir: “Biz bilirik ki, indi də olmasa, sabah ya birisi gün qırmızı süngü (Qırmızı ordu nəzərdə tutulur – N.M.) burada olacaqdır... Belə də oldu, biz sovet haki¬miy¬yətini hazır formada aldıq, onu bizə boşqabda gətirdilər”.\nAzərbaycanda işğalçılıq siyasətini həyata keçirən bol¬şeviklər keçmiş Rusiya imperiyasını bərpa etmək məqsədilə 1920-ci il aprelin 28-də Bakıda Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının yaran¬dığını elan etdilər. Doğrudur, xalqın narazı olacağından qorxan bol¬şeviklər öz işğalçılıq siya¬sətini pərdələmək üçün Azərbay¬canı “müs¬təqil” Sovet Sosialist Respublikası elan etsələr də, əslində aprel çev¬rilişindən sonra Azərbaycan öz dövlət müstəqilliyini itirdi. “Müstəqil Azər¬baycan Respub¬likası” şüarı altında bol¬şeviklərin XI qırmızı ordu hissələri qısa bir müddətdə ciddi müqavimətə rast gəlmədən Azərbaycanın əksər ərazilərini öz nəzarəti altına aldılar.\n“Şeypur” jurnalı, 7 dekabr 1920-ci il, 8-ci nömrə¬sində yazıl-mış¬dı ki, 1920-ci ilin martında A.İ.Miko¬yan Moskvada bir qrup Er¬mənistan nümayəndəsini qəbul etdi. A.İ.Mikoyan bildirdi ki, əgər Sovet qoşunları Bakıya daxil ola bilərsə, onda Ermənistan dövləti də öz məqsədinə çatacaqdır. Yəni “Böyük Ermənistan” ideyası reallaşa¬caq¬dır. Bakının asan yolla ələ keçirilməsi üçün burada yerləşən Milli Ordunun çıxarılması tələb olunurdu. Ona görə də Rəsmi Moskvanın “planına” uyqun olaraq bütövlükdə Qarabağa o cümlədən Xocalıya erməni müdaxiləsi yenidən başlandı. ARDTA-nin 970-ci fondunda saxlanılan materiallara əsasən deyə bilərik ki, er¬məni vandalları yaranmış əlverişli vəziy-yətdən çox məharətlə istifadə etdilər. 1920-ci il 22 martda başdan-ayağa silahlanmış güclü, təlim görmüş nizami erməni ordusu Xocalıya daxil olub amansız qırğınlar törət¬dilər. Həmin gün yüzlərlə dinc əhali daşnak quldurları tərəfindən öldürüldü və əhalinin yaşayış evləri yandırılmışdı. Şərəf və ləyaqətin tapda-lanması, qadına, qo¬ca¬ya, uşağa aman veril¬mədən qırılması adi hala çevrilmişdi [s.1, i.190, v.68]. ARDTA-nin 2894-cü fondunun mate¬riallarında göstərilir ki, Moskva öz mənfur məqsədinə nail oldu. Xocalıda, bütövlükdə Qarabağda baş verən bu qırğının qarşısını almaq üçün Azərbaycan Milli Ordu hissələri 1920-ci il aprelin 26-da bölgəyə daxil oldu. Təcavüzkar erməni quldur dəstələri mü¬vəq¬qəti olaraq ərazidən uzaqlaşdı. Lakin Şimal sərhəd¬lə¬rimizdəki yaranmış boşluqdan istifadə edən XI Ordu hissələri Azərbaycan sərhədlərini keçdi [s.2, i.56, v.57].\n“Kommunist” qəzeti 3 iyun 1920-ci il (№26) yazır ki, 1920-ci il aprelin 29-da Xocalıda hakimiyyət kom¬munistlərin əlinə keçdi.\nAzərbaycana qarşı Mərkəzin məqsədlərinə V.İ.Lenin 1920-ci il aprelin 29-da öz çıxışında aydınlıq gətirmişdir: “Dünən Bakıdan aldığımız bir xəbər göstərir ki, Sovet Rusi¬yasının vəziyyəti yax¬şılaşacaqdır: Sənayemizin yana¬caqsız qaldığı bizə məlumdur, indi isə xəbər almışıq ki, Bakı pro¬letariatı hakimiyyəti öz əlinə almış və Azərbaycan hökumətini yıxmışdır. İndi bizim də bir iqtisadi bazamız vardır ki, (Bakı nefti nəzərdə tutulur – N.M.) bu bizim bütün sənayemizi canlandıracaqdır” [31-ci cild, s.111].\n, 1920-ci il aprel çevrilişi ərəfəsində Qarabağ¬da o cümlədən Xocalıda erməni daşnaklarının məkirli ərazi iddiaları kütləvi xarakter aldı və onların yerli dinc azər¬bay¬canlılara qarşı təcavüzü, zorakılığı, qarəti daha da geniş¬ləndi. AK (b)P Qarabağ Komitəsi yaranmış vəziy¬yətdən istifadə edərək öz təbli¬ğatlarını genişlən¬dirdilər. Bəhs etdi¬yimiz dövr¬də Şuşa gizli bolşevik komi-təsinə milliyətcə erməni olan Akop Kamari rəhbərlik edirdi. Qara¬bağda xal¬qımızın iqtisadi və siyasi böhranla üzləşməsi, onların mil¬li çəkişmə və qarşıdurmadan təngə gəlməsi əhalinin müəyyən təbə¬qəsinin bolşevik təbliğatına inanmasına səbəb olmuşdur. Qarabağda o cümlədən Xocalıda Akop Kamari başda ol¬maqla Ş.Şahna¬zaryan, B.Vəlibəyov, B.Qaragözyan, A.Qe¬vel-yan, A.Tataryan və başqaları xalqı “ədalətli və dinc quruluş” yaratmaq üçün birliyə səsləyən yığıncaqlar keçi¬rirdilər [ARPİİSSA, f.276, s.2, i.36, v.8].\nTəəssüf hissi ilə qeyd etməliyik ki, Qarabağda inqilab ərəfə-sində Moskva birbaşa burada yaşayan erməni xalqına müraciət etmiş və onları birliyə çağırmışdır. Belə ki, Ermə¬nistanda 1957-ci ildə nəşr olunmuş “Ermənis¬tanda Sovet haki¬miyyətinin qələbəsi uğrunda mübarizə (1917-1920)” sənəd¬lər toplusunda “zəhmətkeş erməni xal¬qına müra¬ciətdə” göstərilir: “Qarabağın erməni kənd-ləri və xalqı…. Sizi birgə mübarizə aparmağa çağırırıq. Zülmə dözdü¬yünüz bəsdir, ayıl¬maq vaxtıdır…. İnqilab Komitəsi, Sovetləri təşkil edin, buraya öz nümayən¬dənizi [erməniləri nəzərdə tutulur – N.M.] seçin… sovet¬lərdə və inqilab komitəsində birləşin” [s.361].\nARPİİSSA-nin 27-ci fondunun materiallarında göstə¬rilir ki, Mər¬kəzdə hakimiyyəti ələ keçirən XI qırmızı Ordu Azərbaycanın bütün ərazisini zəbt etmək üçün 1920-ci il mayın 1-dən respub¬li-kanın daxili əyalətlərinə “Zəfər yürü¬şü”nə başladılar. 1920-ci il ma¬yın 2-3-də XI qırmızı Ordu¬nun silahlı qüvvələri Yevlax stan¬si-ya¬sın¬da qərar¬laşdılar [s.1, i.54, v.43]. XI Ordunun Qarabağ istiqa¬mətində gələcəyi xəbərini eşidən Qarabağ bolşevikləri 1920-ci il mayın 4-də Qarabağ general-qubernatoru X.Sultanovu hakimiy¬yətdən uzaq¬laşdı¬raraq hakimiyyətin qəza İnqilab Komitəsinin əlinə keçdiyini elan etdilər. İnqilab Komitəsinin tərki¬binə B.Vəli¬bəyov, S.A.Am¬bar¬sumyan, K.Şah¬¬nazarov, Q.İbrahi¬mov daxil oldular [s.2, i.54, v.44].\nARPPİİSSA, f.1, s.85, i.89, v-8-də göstərilir ki, “1920-ci il mayın 20-də bolşeviklərin Qarabağ mahal Komitəsinin, Qarabağ üzrə fövqəladə komissar dadaş Bünyadzadənin və onun müavini Karakazovun iştirakı ilə keçirilən birləşmiş iclasında Qarabağ Vila¬yət İnqilab Komitəsi yaradıldı. İnqilab Komitəsinin sədri Bahadur Vəli¬bə¬yov, katibi Abram Mar¬quliyev, üzvləri isə Qambay İbrahim¬bəyov, Hacı Zalov və baş¬qaları təsdiq edildi. Təşkil edilmiş Vilayət İnqilab Komi¬təsi Şuşa, Zəngəzur və Cavanşir, Cəbrayıl qəzalarına da rəhbərlik etməli idi: İnqilab Komitəsi nəzdində torpaq, daxili işlər, ədliyyə, dövlət nəzarəti, səhiyyə, ictimai-təminat, təc¬hizat, maarif, maliyyə şöbələri və xalq təsərrüfatı şurası təşkil edilmişdi”.\nApardığımız araşdırmalardan məlum olur ki, Qarabağ¬da İnqilab Komitəsinin tərkibi milliyyətcə qeyri azərbaycan¬lılardan ibarət ol¬muş¬dur. Məsələn, ARPİİSSA-nin 276-cı fondunda saxlanılan mate¬riala əsasən deyə bilərik ki, Qara¬bağda təşkil edilmiş İnqilab Komi¬təsinə Sako Hambar¬sumyan, Hadrud İnqilab Komitə¬sinə S.Şaduns, Tuğ İnqilab Komitəsinə Armenak Şabur¬yan, Aptaşesi Muselyan, Ağdərə rayon İnqilab Komitəsinə Ter Mirzəbekyan, Xocalı İnqilab Komitəsinə Artakaz Saakyan, Tağverd İnqilab Komitəsinə Arso İonesiyan və sair təyin edilmişlər [s.2, i.28, v. 130; i.84, v.131].\nRus, erməni silahlı dəstələrinin və bolşevik təbliğa¬tına uyan bir qrup azərbaycanlının köməyi ilə Qarabağın bütün şəhər və kənd¬lərində o cümlədən Xocalıda qısa bir müd¬dətdə hakimiyyət İnqilab Komitəsinin əlinə keçdi. İnqilab Komitəsi bölgədə yerləşən Milli Ordu silahlı qüvvələrinin ləğv olunması işinə başladı.\nArxiv sənədlərindən birində göstərilir ki, 1920-ci il aprelin 29-da Xocalıda da İnqilab Komitəsi yaradılmışdı. Lakin İnqilab Komi¬təsi tərəddüd edir, fəaliy¬yətsizlik gös¬tərirdi. Burada ciddi səhvlərə də yol verilmişdi. Belə ki, inqilabdan sonra Qəza partiya Komitəsinin də vəzifəsini icra edən İnqilab Komitəsi partiyaya hər cür adamları qəbul etmişdi [ARPİİSSA, f.276, s.2, i.84, v.8].\nYerli dinc əhali tərəfindən xilaskar kimi qarşılanan Qırmızı Ordu döyüş¬çülərinin soyğunçu, quldur, işğalçı hərəkətləri, hakimiy¬yətdə olanların qarətçilik siyasəti, varlı adamların, o cümlədən ziyalıların evlərində kütləvi şəkildə axtarışlar aparılması, əmlakların müsadirə edil¬məsi, insan ləyaqətinin tapdalanması və təh¬qirlər xal¬qımı¬zın yeni yaran¬mış hakimiyyətə qarşı narazılığını artırırdı. Xocalı ərazisində bu hal daha kütləvi xarakter almışdı. Çünki bütün bunlarla yanaşı Qırmızı Ordunun timsalında mənfur niyyətlərinin böyük qüvvəsini duyan ermənilər 1920-ci ilin mayında torpaq iddiası ilə daha da azğınlaşmış və kəndlərin yan¬dırılması, dinc əhalinin gül¬lələn¬məsi adi hala çevrilmişdir. Qəzəb dalğası xalqın müqavimət hərəkatını yetişdirmişdi. 1920-ci ilin mayından Azərbaycan milli or¬dusu, erməni təcavüzkarlığının, erməni basqınlarının qarşısını almaq məqsədilə Yuxarı Qarabağda yerləşdirilmişdi. Milli Ordu hissə-lərindəki əsgər¬lərimiz, qırmızı Ordunun xalqımızın adət-ənənəsinə, milli xüsusiyyətlərinə toxunan hərəkətləri ilə barışmır, hətta yeni hakimiyyətin özbaşınalığına qarşı biganə qalmır və onların qarşısını almağa cəhd göstərirdilər.\n“Kommunist” qəzeti 15 may 1920-ci il [№14] sayında yazırdı Xocalıdan alınan xəbərdə göstərilirdi ki, Azərbaycan İnqilabi komitəsinin torpaq haqqında verdiyi 5 may 1920-ci il dekreti qəzanın zəhmətkeş kəndlilərinə mayın 14-də elan edildi. Onlar çoxdan gözlədikləri bu dekret haq¬qında məruzəni böyük diqqətlə dinlədilər.\nBunlardan bir az sonra Xocalıdan Azərbaycan İnqilab komi-təsinə göndər¬diyi bir məktubda xəbər verirdi ki, torpağın zəh-mət¬keşlərə verilməsi haqqın¬dakı dekret mayın 18-dək həyata keçirildi [“Kommunist” qəzeti, 22 may 1920-ci il, №17].\nXocalıda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra yaradıl¬mış or¬qan¬lardan biri Fövqəladə Komissiya idi ki, bu orqanın anti¬azər-baycan fəaliyyəti arxivlərdə saxlanılan sənədlərdə geniş əks olun-muşdur.\nBelə ki, ARDTA fond 1-də saxlanılan sənədlərdə yuxa¬rıda adı¬gedən məsələyə aydınlıq gətirilmişdir. Həmin fond¬dakı materialda göstərilir ki, 1920-ci il mayın 12-də Azər¬bay¬can İnqilab Komitəsinin əmri ilə əksinqilabçılara, təxribat¬çılara və alverçiliyə qarşı Fövqəladə Komissiya (FK) yara¬dıldı. FK tərəfindən görülən tədbirlərə hökm verilməsi Ali İnqilabi Tribunala həvalə olundu. FK təşkil olunduğu ilk gündən Sovet Rusiyasında olduğu kimi terrorçu bir orqan kimi fəaliyyətə başladı. Qarabağda FK-nın sədri vəzifəsinə Armenak Mkırtiçeviç Qaragözov təyin edildi. Armenak həm də Xocalının fövqəladə Komissara idi. O “şübhəli ünsür” adı altında azərbaycanlı imkanlı şəxslərin, mədəniyyət xadim¬lərinin həbslərinə başladı. 1920-ci ilin sonu və 1921-ci ilin birinci rübündə Xocalıda 90 nəfər mə-suliyyətə cəlb olun¬muşdu. Məsuliy¬yətə cəlb olunanların demək olar ki, hamısı azər¬bay¬¬canlılar idi. 1920-1921-ci illərdə 100 nəfər azər¬bay¬canlı şahidsiz, sübutsuz ən ağır cəzaya məhkum olmuşlar [s.1, i.96, v.16-17]. Xocalıda təqib olunanların, həbs edilənlərin çoxusu milli ayrı-seçkiliklə, milli ədavətlə bağlı məsələlər üstündə müha¬kimə edilmişlər. FK yerlərdə əhali arasında vahimə yaratmaq məq¬sədi güdürdü.\nBəhs etdiyimiz dövrdə Xocalıda FK ilə yanaşı XI Ordunun xüsusi şöbələri də geniş fəaliyyət göstərirdi. FK kimi XI Ordunun xüsusi şöbəsi də kəndlərə gedərkən ilk növbədə varlı adamların siyahısını tələb edir, qaçaqçılıqla məşğul olanları arayıb-axtarır, hər bir ailənin keçmişi ilə maraq¬lanır, təqib olunmaları üçün tədbirlər görürdülər. ARPİİSSA fond 1-də 1920-ci ildə Xocalıdakı durum aşağı¬dakı kimi göstərilmişdi: “İstər FK-nın və istərsə də XI Ordunun siyasi şöbəsinin qeyri-məhdud səlahiy¬yətləri var idi. Məhz buna görə xalq təsərrüfatının bərpasına keçid dövründə respublikanın hər yerində və xüsusilə Qarabağda” [deməli həm də Xocalıda - M.N.] siyasi vəziyyət son dərəcədə gərgin bir halda idi. Əhalinin qarət olunması, təqiblər, insan ləyaqətinin tapdalanması adi bir hala çev¬rilmişdir. Buna görə Qarabağda xeyli imkanlı ailələr İrana, bir qismi isə Türkiyəyə çıxıb getməli oldular. XI Ordunun 8-ci divi¬ziyasının siyasi şöbə¬sinin əməkdaşları Qarabağa daxil olarkən keçmiş qəza rəislərini, pristavları, kəndxudaları, bir çox din xid¬mətlərini, varlı hampaları, onların ailə üzvlərini, hətta qadınlarını həbs edib, Şuşa və Qıraxtında saxlanmış, bir çox bəylər əhalinin gözü qar¬şısında güllələnmişlər… [f.1, s.1, i.8, v.143]. Həmin fondun di¬gər vərə¬qin¬dən oxuyuruq: Xocalı İnqilab Komitəsinin fəaliyyəti ilə bağlı 1920-ci il 17 oktyabr məlu¬matında bildirilirdi ki, bölgəyə gələn komis¬siya inqilab düşmənlərinin güllələnməsini həyata keçirdi. Həmin vaxt Xocalıdan Azərbaycan İnqilab Komitəsinə göndərilən gizli məktub¬da göstərilirdi ki, bu böl¬gədə daxili “sakitliklə” bağlı bir çox tədbir¬lər görülmüş, inqilab düşmənlərindən intiqam alınmışdır. Əhali bö¬yük qorxu, ciddi təlaş içərisində idi. Xocalıdan verilən xə¬bər¬lərdən aydın olur ki, son zamanlarda bölgədə yerləşən ordu his¬sələri əhali arasında iş apararkən əhalinin adət-ənənələrinə, di¬ninə, dilinə hörmət etmir, onlarla vəhşicəsinə rəftar edir və kütləvi həbslər aparılmışdır [f.1, s.1, i.105, v.49]. 1920-ci ilin sonlarında Qara¬bağ¬dan AK(b)P MK-nə daxil olan məlumatda göstərilirdi ki, Xocalıda vəziyyət son vaxtlar daha da ağırlaşıb. Azər¬baycanlılar keçmişə daha çox meyl¬lidirlər. Bunun əsas səbəbi heç bir qaydaya sığmayan mal-qaranın, taxılın ot-ələfin müsadirəsi, kəndlilərə qarşı FK-nın rep-ressiyalar tət¬biq etməsidir. Ona görə də xalq yenə hakimiyyətə inan¬mır [f.4, s.1, i.8, v.144].\nTanınmış tarixçi, alim, ermənişünas K.Patkanov hələ 1875-ci ildə qələmə aldığı «Ванские надписи и их значение для Передней Азии» əsərində göstərirdi ki, “Ermənilər bəşər tarixində heç zaman xüsusi rol oynama¬mışlar. Bu, siyasi ter¬men yox, ayrı-ayrı erməni məskən¬lərinin səpələn¬diyi coğrafi vilayətin adıdır. Ermənilər həmişə yaşadığı torpağın pis sahibləri olmuşlar, ancaq onlar çox məharətlə öz yaxınlarını sataraq güclülərə xidmət göstərmişlər” [s.104]. Əlbəttə bəhs edilən dövrdə Moskvanı özlərinə arxa hesab edən ermənilər XI Qırmızı ordunun Qarabağa daxil olması ilə hakimiyyəti ələ keçirib daha da fəallaşdılar. Bütün bunlar ARDTA-nin 970-ci fondunda saxlanılan materiallarda öz əksini tapmışdır. Həmin sənəddə oxu¬yuruq: 1920-ci ilin əvvəllərində özlə¬ri¬nin ən “müqəddəs arzu”larını “Böyük Ermənistan” yaratmaq kimi bəd, ədalətsiz niyyəti – praktiki olaraq həyata keçirməyə çalışan erməni daşnakları Xocalıda dinc əha¬li¬yə qarşı təcavüz¬karlıq edir, vahimə salır, qarətçilik və zora¬kılıqla məşğul olur, onlara ən ağır cəza verməkdən çəkinmir, bütün kəndləri yandıraraq əhalinin yaşadıqları əraziləri tərk etməyə məcbur edirdilər [f.970, s.1, i.190, v.21]. Aprel faciəsindən sonra özlərinə güclü arxa tapan təcavüzkarların bəd əməlləri daha da artmış, Qarabağda milliyyətcə erməni – rus və kommunistlərdən ibarət ali hakimiyyət orqanı yaradılmış, onların “sosializm quruculuğu” adı al¬tında apardıqları siyasət, həm mahiyyət cəhətdən, həm də üsul eti¬barilə yuxarıdan, zorakılıq yolu ilə, şovinist mövqedən yanaşma və ya buna bənzər hallar istər-istəməz xalqımızın kütləvi narazılığına sə¬bəb olurdu. Bu narazı¬lıqlar isə özünü xalq üsyanları şək¬lində göstərirdi.\n1920-ci ildə Xocalıda vəziyyət olduqca ağır idi. Bunu ARPİİSSA-də fond 1-də saxlanılan AK(b)P MK-ya daxil olan məlu¬matlardan aydın görmək olar: Hazırda Xocalı ərazi¬sində vəziyyət çox ağırdır. Əhalisi keçmiş vaxtlara daha çox meyillidir. Bunun səbəbi kütlələrin siyasi hazırlıq səviy¬yəsinin aşağı olması və ərzaq siyasətidir…, kəndli¬lərə qarşı repressiyaların tətbiq edilməsi, heç bir qaydaya sığış¬mayan mal-qaranın, taxılın, ot-ələfin müsadirəsi… Bunlar hamısı güman etməyə əsas verir ki, qırmızıların bu ərazini tərk etməsindən sonra, Sovet hakimiyyəti arxasız qalacaq və əhali bir mənalı əks-inqilabçıların tərəfini saxlayacaq [siy.1, i.8, v.143]. Həmin fondun digər vərəqində Qarabağdan AİK-nə verilən məlumat yığcam şərh edilmişdir. Həmin məlumatdan oxuyuruq: Xocalının kəndlərinin heç birində Sovet hakimiy¬yəti yoxdur və burada aclıq hökm sürür… Yerli əhalinin Sovet hakimiyyəti haqqında təsəvvürü an¬caq XI Qırmızı ordunun xüsusi şöbəsi ilə bağlıdır.... Bütövlükdə Qarabağda qayda-qanun yoxdur. … Burada hər həftə kef məclisi təş¬kil edilir. Xalılar döşənmiş zalda çox varlı süfrə arxasında əyləşən yarımsərxoş zabitlər öz arvadları ilə fasiləsiz çalan musiqi dinləyir və rəqs edir [f. 1, s.2, i.105, v. 48-50]. Fikir verin, bütün torpağın sər¬vət¬lərin, yerin yiyəsi olanlar güllələnir, təhqir edilir, acından ölür, əlin¬də silah olan qırmızı mundir sahibləri isə eyş-işrət içərisində ya¬şayır.\nBeləliklə, 1920-ci ildə Azərbaycanın Xocalı ərazisində totalitar bir cəmiyyət – sovet hakimiyyəti bərqərar oldu. Ərazidəki varlı, imkanlı, savadlı olanlar şahidsiz sübutsuz güllələndi, sürgün edildi. Bölgədəki qiymətli və nadir yeraltı və yerüstü sərvətlərimiz gizli və açıq yollarla Rusiyaya və Ermənistana daşındı.\nERMƏNİLƏRİN AZƏRBAYCANLI TÜRKLƏRİNƏ QARŞI APARDIQLARI SOYQIRIMDAN SEÇMƏLƏR\nXocalı rayon İH-nın başçısı Şahmar Usubov Gəncə şəhəri ərazisində salınmış 600 ailəlik qəsəbədə səyyar qəbul – görüş keçirdi\nARM AZE ENG RU


Azərbaycan ilə Norveç arasında diplomatik əlaqələrin qurulmasının 30 illiyi münasibətilə Osloda konsert olub - XALQQAZETI.COM\nAzərbaycan ilə Norveç arasında diplomatik əlaqələrin qurulmasının 30 illiyi münasibətilə Oslonun “Ədəbiyyat evi” mərkəzində caz konserti olub.\nTədbir Azərbaycanın və Norveçın dövlət himnlərinin səsləndirilməsi ilə başlanıb.\nAZƏRTAC xəbər verir ki, mərasimdə bu ölkədə səfərdə olan Azərbaycanın xarici işlər nazirinin müavini Fariz Rzayev çıxış edib. O, iki ölkə arasında müxtəlif sahələrdə inkişaf etməkdə olan əməkdaşlıqdan, neft və qaz sahəsində birgə layihələrdən, əlaqələrin daha da inkişaf etdirilməsi üçün mövcud imkanlardan söz açıb. Qeyd olunub ki, digər sahələr ilə yanaşı, mədəniyyət və alternativ enerji istehsalı sahəsində əlaqələr Norveç-Azərbaycan münasibətlərinin gələcəkdə daha da inkişaf etdirilməsi üçün möhkəm zəmin rolunu oynaya bilər.\nTədbirin bədii hissəsində tanınmış cazmen, Azərbaycanın Əməkdar artisti İsfar Sarabskinin triosu çıxış edib.\nSkandinaviya Azərbaycanlıları Norveç üzrə Koordinasiya Şurası tərəfindən təşkil olunmuş tədbirdə Azərbaycanın İsveç və eyni zamanda Norveç Krallığındakı səfiri Zaur Əhmədov, Norveçin bir sıra dövlət və hökumət nümayəndələri iştirak ediblər.\n25 May 2022 11:18 -


Azərbaycan və Belarus Gəncə avtomobil zavodunda xüsusi texnika istehsal edəcəklər\nBiznes və iqtisadiyyat xəbərləri 2 Avqust 2012 12:20 (UTC+04:00)\nAzərbaycan, Bakı, 2 avqust /Trend, müxbir E.İsmayılov/\nGəncə avtomobil zavodu və AMKODOR holdinqi (Belarus) Azərbaycanda yol-tikinti, kommunal, qartəmizləyən, aerodrom, meşə, kənd təsərrüfatı və digər xüsusi texnika və avadanlığın birgə istehsalı üzrə memorandum imzalayıblar. Bu barədə cümə axşamı Trend-ə müəssisədən bildiriblər.\nMemorandumu "Gəncə avtomobil zavodu" İstehsalat Birliyinin baş direktoru Kamran Nəzərov və AMKODOR-un səlahiyyətli nümayəndəsi, "Dormaş" zavodunun (holdinqin tərkibinə daxildir) direktoru Nikolay Kosten imzalayıblar.\nNəzərov deyib ki, bütün texniki məsələlərin işlənib hazırlanmasından sonra texnikanın istehsalına dair müqavilə bağlanacağı gözlənilir. Bunun yaxın vaxtlarda baş verməsi planlaşdırılır. Birbaşa istehsala ilin sonunadək başlamaq nəzərdə tutulub.\nİstehsal edilən texnikanın texniki qulluğu Gəncə avtomobil zavodunun Azərbaycanın müxtəlif regionlarında yerləşən servis mərkəzlərində həyata keçiriləcək.


MATC.AZ: Millimiz Rusiya, Xorvatiya və Slovakiyaya rəqib oldu\nMillimiz Rusiya, Xorvatiya və Slovakiyaya rəqib oldu\n07 Noyabr 2019, 17:48\nBu gün final mərhələsi 2020-ci ildə Litvada təşkil olunacaq futzal üzrə dünya çempionatının elit-raundunun püşkatma mərasimi keçirilib. Azərbaycan millisinin də bu mərhələdəki rəqibləri müəyyənləşib.\nBu gün final mərhələsi 2020-ci ildə Litvada təşkil olunacaq futzal üzrə dünya çempionatının elit-raundunun püşkatma mərasimi keçirilib. Matc.az saytı xəbər verir ki, Azərbaycan millisinin də bu mərhələdəki rəqibləri müəyyənləşib.\nYığmamız Rusiya, Xorvatiya və Slovakiya ilə qarşılaşacaq.\nBu qrupun oyunları gələn il yanvarın 27-dən fevralın 5-dək Xorvatiyada keçiriləcək.\nPSJ İkardinin transfer hüquqlarını aldı -


Münasibətdə minnətdarlıq duyğusu » "LOQOS" Psixoloji və Nitq İnkişaf Mərkəzi\nMünasibətdə minnətdarlıq duyğusu\nEvliliyinizin daha sağlam və xoşbəxt olmasını təmin edən vacib məqamlardan biri minnətdarlıq-təşəkkür duyğusudur. Qarşı tərəfin sənə görə etdiklərini görə bilmək, onu təşəkkürlə dəyərləndirmək, vacib olduğunu hiss etdirmək...\nNiyə biz düşünməliyik ki, evdə yemək bişirmək və uşaqlara baxmaq xanımın vəzifəsidir. Çalışmaq, pul qazanmaq isə kişilərin. Bu səbəbdən də təşəkkür etmək lazım deyil, onlar öz vəzifələrini icra edirlər...\nAxı ailədə vəzifə deyilən heç nə yoxdur, xoşbəxt olmaq və istədiklərimizi əldə edə bilməyimiz üçün hər birimiz eyni çalışmalıyıq. Qarşı tərəfi təşəkkürümüzlə dəyərləndirməli, onun bizə görə etdiklərini qiymətləndirməli və heç vaxt unutmamalıyıq.\nBelə olduğu halda o bizə daha çox bağlanır, dəyər verdiyimizi hiss edir, bizə qarşılıqlı dəyər verir, daha çox sevir və sevilir. Ən xırda şeylərə görə də təşəkkür etməyi bacarmalıyıq.\nİnsanların etdiklərinə, duyğularına, sözlərinə, bizə ayırdıqları zamana dəyər verməliyik..


Materialın ünvanı : Məhərrəm, qəhrəmanlıq və matəm ayı\nSual : Məhərrəm ayının hansı xüsusiyyətləri var?\nMəhərrəm ayı. Bu ay Əhli-beytin (əleyhimus-salam) və davamçılarının hüzn və kədər ayıdır. Bu ay Şəhidlər sərvərinin (əleyhis-salam) və onun vəfalı silahdaşlarının Kərbəlada göstərdikləri şücaət, qəhrəmanlıq və fədakarlıqlar anılan aydır. Bu ay şəhidlər ayıdır. Səkkizinci İmam Rza (əleyhis-salam) bir hədisdə belə xatırlayır: “Məhərrəm ayı girəndə heç kəs atamı üzügülər görməzdi. Onuncu günə yəni, Aşura gününə kimi daim hüznlü olardı. Aşura günü isə atam göz yaşlarında qərq olar və deyərdi: Bu gün Hüseynin (əleyhis-salam) şəhid olan günüdür. (1)\nƏhli-beyti (əleyhis-salam) sevən hər bir insana bu günlərdə layiqli matəm məclisləri qurmaq və bu dini ayinin layiqincə keçirilməsinə yardım üçün təşəbbüs göstərmək yaraşır. Möhtərəm natiqlər və xətiblər o dahi insanların şəhidlik fəlsəfəsini və onun silinməz izlərini İslam və Əhli-beyt məzhəbini yaşatmaq naminə şərh etməli, xüsusən də, cavanları və yeniyetmələri bu mərasimlərlə tanış etməlidir. Bu mərasimlərdə iştirak edən hər bir insan dini sual altına alan hər hansı addımdan ciddi şəkildə çəkinməlidir. Diqqət etmək lazımdır ki, Aşura və Hüseyn mərasimləri İslamı yaşadır və hər il İslamın damarlarından yeni qanlar axıdır, onu yenidən canlandırır. İmam Hüseyn mərasimləri nə qədər möhtəşəm keçirilərsə, İslama heç bir ziyan dəyməz.\n1. Şeyx Səduq, “Əmali”, cəh 128, hədis 2.\nİstifadəçilərin sayı : 1297


Son model çantalar » Qadin.Net ~ İlk milli qadın portalı\nƏziz Qadin. Netlilər, bu dəfəki xəbərimdə sizələrə bir-birindən gözəl çantalar təqdim etmək istəyirəm. Çanta biz xanımların ən çox sevdiyi aksessuarlardan biridir. Qadın çantası hər bir xanımın geyiminin əsas atributudur. Müxtəlif rənglərdə, ölçülərdə, quruluşda olan çantalar göz oxşayır. Qadını çantasız təsəvvür etmək çox çətindir, zövqlər müxtəlifidr. Ona görə də kimi sadə, kimi xırda, kimi rəngli daşlarla hazırlanmış üzüklərə üstünlük verir. Buyurun, modellərə baxın və öz zövqünüzə uyğun olanını şərhdə qeyd edin.\nAğ rəng əslində hər geyimlə uyğunlaşa bilər.\nTimsah dərisindən hazırlanmış mükəmməl bir çanta.\nEyni çatanın qara rəngi.\nBənövşəyi rəngi sevən xanmlar, bəyəndinizmi?\nSadə xanımların seçimlərindəndir.\nİlan dərisindən hazırlanmış çanta.\nİş xanımları daha çox üstünlük verir.\nİçində çox bölmələri olan çantalar rahat açılıb bağlanır.\nİşgüzar xanımların seçimidir.\nGənc və idman stilini sevən xanımlar üçün.\nBu da qəşəngdir, hem də sadədir.\nRəng və model çox gözəldir.\nÜmid edirəm bəyəndiyiniz çanta modeli oldu.\nBəs siz hansını bəyəndiniz, əziz Qadin.Netlilər?\n2015 yaz-yay çantaları\nBeyendiklerim oldu cox saqol can\n№ 7 - Müəllif: number_one\nSadə çantaları sevirəm ,özümünkülər də sadədir!\nBəyəndiklərim oldu çox sağ olun.\nGözəl çantalar var aralarında.\n№ 2 - Müəllif: Nurkish\nHeresinin oz gozelliyi var.


Təbii düzənə qarşı müharibə\nAzÉ™rbaycan AbidÉ™lÉ™rini MÃ¼dafiÉ™ TÉ™ÅŸkilatÄ± ictimai birliyinin sÉ™dri\nİşğal altındakı ərazilərimizdə təbiət və incəsənət nümunələrimiz necə məhv edilir?\n“Əgər rus dövləti və xalqı olmasaydı bu gün Ermənistan mövcud olmazdı” (Sergey Makarov Rusiya Siyasi Araşdırmalar İnstitutunun direktoru. 15 yanvar 2015-ci il. Vesti.az saytı)\nDaşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin qorunması haqqında Azərbaycanın Dövlət qanunvericiliyinin yaratdığı şərait çərçivəsində görülən işlər, dövlət orqanlarının, hüquqi şəxslərin və vətəndaş cəmiyyəti üzvlərinin gündəlik vəzifələrinə çevrilməlidir. Azərbaycanın işğal altındakı ərazilərində erməni vandalizminin qarşısını almaq üçün Beynəlxalq təşkilatların vasitəsi ilə abidələrin mühafizə edilməsinə nəzarət işləri həyata keçirilməlidir. Çünki Ermənistan “Hərbi münaqişələr zamanı mədəni sərvətlərin qorunması haqqında" Haaqa Konvensiyasının və “Mədəni sərvətlərin qeyri-qanuni dövriyyəsi haqqında" Paris Konvensiyasının müddəalarını kobudcasına pozaraq Azərbaycanın mədəni sərvətlərini talamaqla məşğuldur.\nBundan ermənilərin əsas məqsədi işğal altında saxladıqları ərazilərdən Azərbaycan tarixini silməklə özlərini bu torpaqların qanuni sahibləri kimi təqdim etməkdir. Halbuki bu yolla onlar 1918-1923-cü illərdə Qərbi Azərbaycan ərazilərində Ermənistan adlı dövlət yaratdılar. 1988-1991-ci illərdə isə azərbaycanlılara qarşı etnik təmizləmə apararaq Ermənistanı təkmillətli respublikaya çevirdilər.\nMəkrli fəaliyyət planı\nAzərbaycanın işğal altında olan ərazilərini özəlləşdirdiyini düşünən Ermənistanın siyasi dairələri, artıq bu əraziləri tarixi və mədəni baxımdan da erməniləşdirmək üçün illərdir ki, ardıcıl və davamlı fəaliyyət planı həyata keçirir. Bu fəaliyyət planına:\n- Toponimlərin, yerlərin-yurdların və inzibati yaşayış mərkəzlərinin adlarının dəyişdirilməsı;\n- Tarixi şəxsiyyətlərin o cümlədən, dövlət xadimlərinin, hərbi xadimlərin, Sovet İttifaqı Qəhrəmanlarının, Milli Qəhrəmanların, görkəmli elm və incəsənət xadimlərinin həyatı ilə bağlı qurmalar və mənzillər üzərindən azərbaycanlıların adlarının ləğv edilərək milliyətcə erməni vətəndaşlarının adları ilə əvəz edilməsi;\n- Monumental abidələrin və xatirə nişanlarının, Azərbaycanın tarixi və mədəniyyəti ilə bağlı olan məşhurların həyatlarını əks etdirən lövhələrin, heykəltaraşlıq əsərlərinin sökülərək erməni mədəniyyətinin nümunələri və heykəlləri ilə əvəzlənməsi;\n- İslam dini abidələrinin, o cümlədən qəbiristanlıqların, qəbirüstü abidələrin, qəbir daşlarının tamamilə dağıdılaraq yerlə yeksan edilməsi;\n- Memarlıq abidələri üzərindən türk simvollarının və digər bədii daş nümunələrinin məhv edilməsi və ya götürülərək ərazidən çıxarılması işləri və s. daxildir.\nErmənilərin bu cür vandallıq siyasəti nəticəsində işğal altındakı ərazilərdə Azərbaycanın çox böyük sayda monumental incəsənət abidələri, ətraf mühiti, tarixi abidələri və islam dövrü abidələri məhv edilərək tamamilə sıradan çıxarılmışdır. Ərazidə baş alıb gedən bu cür özbaşınalıqları və vandallıq hərəkətlərini bir çox erməni ekspertləri, analitikləri və jurnalistləri də dolayısı ilə etiraf edir, hadisələrin baş verdiyi yerlərdən sökülmüş və dağıdılmış abidələrin görüntülərini yaymaqla ermənilərin bu ərazilərdə vandallıq etdiklərini təsdiq edir və bilərəkdənmi, bilməyərəkdənmi bizim iddialarımıza haqq qazandırırlar.\nTəbiətin qıymadığına qıydılar\nNəzarətsiz qalmış ərazilərdə tarix və mədəniyyət abidələrinin korlanmasına və ya tamamilə məhv olub dağılmasına ermənilərin vandallıq hərəkətlərindən başqa, digər hallar da səbəb ola bilər. Məsələn; Azərbaycanın nəzarətindən kənarda qalan erməni işğalı altındakı ərazilərdə yaşayış massivlərindən uzaqlarda olan abidələrin korlanmasına təbiət hadisələri, o cümlədən torpaq sürüşmələri, zəlzələlər, aşınmalar, leysan yağışları səbəbindən uçqunlar, ildırım vurmaları, eləcə də böyük yaşayış massivlərində, yəni sənaye müəssisələri yerləşən ərazilərdə aparılan abadlıq-quruculuq işləri, tamah məqsədi ilə abidə ətrafında icazəsiz qazıntı aparılması işləri və digər hadisələr də səbəb ola bilər.\nProblem ondadır ki, təbiət hadisələri nəticəsində uçulmuş abidələrin tikinti quruluşlarına, ornamental və bədii işləmələrinə, divar yazılarına o qədər də zərər dəymir. Belə ki, təbiət hadisələri nəticəsində uçulmuş abidələrin bərpası zamanı abidəyə aid ornamental nümunələr və kənardan hörgü daşlarının axtarılması tələb olunmur. İşğalçılıq faktından istifadə edilərək abidələrə qarşı məqsədli şəkildə tətbiq edilən vandalizm aktları nəticəsində isə abidənin forma cəhətdən görünüşü tamamilə dəyişərək onun mövcudluğunu şübhə altına alır.\nBuna misal olaraq Ağdam şəhərinin bağ və parklarında olan heykəltaraşlıq nümunələrini, xatirə abidələrini, Şuşa şəhərindəki böyük tarixi əhəmiyyətə malik bina və qurğuları, M.P.Vaqifin xatirə kompleksini, Laçın rayonunun Güləbird kəndindəki Azərbaycanın bayatı janrının ustadı Sarı Aşığın və Laçın şəhərinin mərkəzində tikilmiş Böyük Vətən Müharibəsi iştirakçılarının xatirə abidələrini göstərmək olar. Bütün bunların əvəzində isə ermənilər Şuşa, Laçın, Kəlbəcər, Xankəndi, Hadrut, Martuni, Qubadlı ərazilərində, birinci Qarabağ döyüşlərində fərqlənən erməni terrorçularının xatirələrini əbədiləşdirmək üçün xatirə abidələri tikir, kriminal aləmdə tanınmış ermənilərin heykəllərini ucaldırlar.\nİşğal altındakı inzibati yaşayış mərkəzlərində azərbaycanlılara məxsus mövcud olmuş heykəllərin, ermənilər tərəfindən dağıdılması onların özlərinə məxsus üsulla həyata keçirilir. Belə ki, heykəli əvvəlcə kiçik hissəciklərə bölür, sonra isə bir neçə yüzmetr ərazidə ətrafa səpələyirlər. Ona görə ki, bu hissələr nə vaxtlarsa bir yerə toplanıb yenidən abidənin bərpası mümkün olmasın. Monumental xatirə abidələrini isə əksər hallarda sökmür, abidənin üzərindən lövhələri və baralyefləri çıxararaq erməni dilində yazı lövhələri və baralyeflərlə əvəz edirlər.\nQarşımızda duran bir nömrəli vəzifə\nDağlıq Qarabağ və yeddi ətraf rayonları etnik təmizləməyə məruz qoyan Ermənistan hökuməti, bir daha bu ərazilərdə azərbaycanlıların yaşamayacaqlarına özlərini inandırmağa çalışırlar. Məhz bu səbəbdən də bir zamanlar etnik təmizləməyə məruz qoyduqları ərazilərdə azərbaycanlılar yaşamış kənd və şəhərlərin xarabalıqlarında və turizm üçün əlverişli yerlərdə erməni xaçları ilə bəzədilmiş Monumental İncəsənət Abidələrinin tikintilərini ilbəil genişləndirirlər. Bunda məqsəd, gələcək nəsillərə bu ərazilərin tarixi erməni torpaqları olması görüntüsünü yaratmaqdır. Dağıdılan Azərbaycan mədəniyyəti fonunda bu mənzərələrin yaradılması acınacaqlı və olduqca təhlükəlidir.\nTəcavüz nəticəsində işğala məruz qalan ərazilərdə tarixən mövcud olmuş mədəni dəyərlərin qorunması və eləcə də memarlıq, incəsənət, tarixi abidələr, arxeoloji qazıntılar kimi daşınan və daşınmaz mədəni dəyərlərin müdafiə edilməsi və onlara dəymiş zərərlərin qiymətləndirilməsi bu gün Azərbaycan xalqının qarşısında təxirəsalınmaz bir vəzifə kimi durur. 2012-ci ildə Parisdə keçirilən YUNESKO-nun Silahlı münaqişələr zamanı mədəni mülkiyyətin qorunması üzrə Komitəsinin 8-ci sessiyası çərçivəsində işğal edilmiş ərazilərdə mədəni mülkiyyətin qorunması haqqında qəbul edilən sənəd imkan verir ki, Azərbaycan törətdiyi cinayətlərə görə Ermənistana qarşı Beynəlxalq təşkilatlar vasitəsi ilə sanksiyaların tətbiq edilməsini tələb etsin.


Cahangir Əsgərovun klubu sökülür - Unikal.org\nCahangir Əsgərovun klubu sökülür\nDaha 6 futbolçu AZAL-dan uzaqlaşdırıldı\nCahangir Əsgərovun rəhbəri olduğu "Azərbaycan Hava Yolları" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin maliyyələşdirdiyi AZAL-dan ayrılacaq yerli futbolçuların adları müəyyənləşib. Bunlar Qərib İbrahimov, Rey Məmmədbəyli, Elçin Sadıqov, Habil Nurəhmədov, Orxan Səfiyaroğlu və Emin Cəfərquliyevdir.\nBaş məşqçi Tərlan Əhmədov bu futbolçularla yola davam etməməyi qərara alıb.\nDigər iki yerli futbolçu Cahangir Həsənzadə və Aleksandr Şemonayevlə isə danışıqlar aparılacaq. Adıçəkilən futbolçular razılıq verərsə, komandada qalacaqlar.\nBundan öncə isə "təyyarəçilər" bir legionerlə müqaviləsini yeniləyib. Bu, ispan müdafiəçi Xuan Fransisko Qarsiyadır. İspaniyalı müdafiəçi AZAL-a 2012-ci ildə transfer olunmuşdu. Komandanın sabiq baş məşqçisi Vaqif Sadıqov tərəfindən heyətə cəlb olunan futbolçu Tərlan Əhmədovun da etimadını qazana bilib. Mayın sonunda müqaviləsi başa çatacaq Xuan Fransisko daha bir il paytaxt klubunun uğurları üçün çalışacaq.\nQeyd edək ki, AZAL bundan əvvəl 4 legioner futbolçusu ilə yollarını ayırıb. Junior Aylton, Branislav Arsenyeviç, Axtam Xarmaqulov və Nedo Turkoviç Tərlan Əhmədovu qane etmədiyindən komandadan göndərilib.\nBu arada AZAL-ın yay "transfer pəncərəsi" dövründə heyətində qatmaq istədiyi futbolçulardan birinin adı məlum olub. "Təyyarəçilər" hücum xəttini braziliyalı forvardla gücləndirmək istəyirlər.\nBelə ki, paytaxt təmsilçisi Moldovanın "Milsami" klubunda çıxış edən Gilyerme de Paula Lukrecionun xidmətində maraqlıdır.\nAZAL transfer etməzdən əvvəl futbolçunu iş başında görmək istəyir. Bu məqsədlə klubun nümayəndəsi Moldovaya ezam olunub, Gilyermenin oyununu izləyəcək. Bundan sonra cənubi amerikalı ilə bağlı qərar veriləcək.\n2012-ci ildən "Milsami"də çıxış edən braziliyalı bu klubda 53 oyunda 15 qol vurub.\nZəngin karyeraya malik 28 yaşlı hücumçu vətənində xeyli sayda klubda çıxış edib.\nBraziliyanın "Koritiba", "Paranavai", "Rio Klaro", "Makae", "Mirasssol", "Braza", "Atletiko Sorokaba", "Ole Brazil", "Toledo" klublarında oynamış Gilyerme Qvatemalada "Halkones" və "Yuventud"un şərəfini qoruyub. Braziliyalının ilk Avropa təcrübəsi isə 2009-cu ilə təsadüf edib. Həmin vaxt "Setubal"a transfer olunan forvard Portuqaliyada cəmi 3 oyun keçirib.


İctimai Palatanın “quqaz”ları | Xural qəzeti\nƏsas Səhifə/KÖŞƏ YAZARLARI/İctimai Palatanın “quqaz”ları\nİctimai Palatanın “quqaz”ları\nİctimai Palatanın son iclasında yekdilliklə və qəzəblə belə bir qərar imzalandı: “Demokratiyaya Yumşaq Keçid”.\nDi gedin indi a Yapçılar, görüm bu səfər bəhanəniz nə olacaq. Çox deyirdiniz ki, müxalifət radikaldır, nə bilim, dağıdıcıdır, bir yerdə duran deyillər. İndi gördünüzmü, bu unsanlar nəinki sizlərə qarşı, hətta bütün bəşəriyyətlə (Bəşər Əsəd yox) yumşaq dildə danışmaq niyyətindədirlər. Amma sizlər öz vəhşiliklərinizi davam etdirin. Döyün insanları, öldürün, zindanlara atın…\nOn gün öncə Yumşaq Keçidin rəmzini hazırlamaq üçün İctimai Palata müsabiqə elan etdi:\n– Qu tükündən 400 ədəd döşək gətirilməli və Palatanın keçirildiyi iclas zalında yerə döşənməlidir. Üzvlərin hamısı iclas keçirilən gün oturacaqlarda yox, döşəyin üstündə uzanıb öz fikirlərini söyləməlidir. Arada kim mürgüləyib yuxuya gedərsə, ağzı üstə, böyrü üstə, yaxud da kəllə-mayallaq vəziyyətdə yata bilər…. Özü bilər. Sonuncu oyaq qalan adam öz-özünə də olsa nitq söyləyib özü-özünü alqışlamalıdır.\nBu minvalla qu tükündən döşək axtarışına çıxan üzvlər hərəsi bir tərəfə səpələnib axtarışa başlayıblar. İlk müjdəni molla Nurəddin (Nurəddin Məmmədli) verib. O, arxasına şəlləyib gətirdiyi döşəyi yerə ataraq, sevincək qışqırıb:\n– Bu da bizə döşək, güc-bəla ilə axır ki, tapa bildim. Bundan ötrü səkkiz irayon gəzmişəm, sağ olsun yenə Balakəndəki Cicixanım nənəni, təmənnasız verdi ki, gedin uzanın yatın.\nİP-in üzvlərindən biri döşəyin o üzünə-bu üzünə çevirib baxdıqdan sonra qəti etirazını bildirdi :\n– Ay səni molla Nurəddin, bu ki qaz tükündəndir, qu tükü deyil. Beləmi bizə kəf gəlmək istəyirsən? Özünü ADP-dəmi hiss edirsən?\nNurəddin udquna-udquna dedi:\n– Ayə, siz indi Cicixanım nənədən çox biləcəksinizmi, o arvad dedi ki, bir vaxtlar həyətimizdə bir cüt qu saxlayırdıq. Sonradan həmin qular bizim qazlarla cütləşdilər və nəticədə bir xeyli sayda “quqaz” əmələ gəldi. Bax bu döşəyin içindəki tüklər də həmin quqazların tükündəndir. Onsuz da bizim içimizdə o qədər qatışıq adamlar var ki, quqazlardan da betər… Ağlınızı itirməyin. Odureeeyy, Xalid Bahadır demədimi, bura agentura şəbəkəsidir. Vallahi, kişi düzcə dedi. Bir də ki, yeri gəlmişkən deyim, Cicixanım nənə məndən xahiş etdi ki, onu da İctimai Palataya üzv yazdırım. Bax bu da onun pasportu. Bəri başdan sizə bildirməliyəm, Cicixanım nənəmiz uzunömürlüdür, həm də siyasi məsələlərdə heç də bizdən geri qalmaz. Söz verdi ki, elə bizim kimi yumşaq və dəymə-düşər olacaq. Çox yaxşı da əl çalmağı var imiş. Əvvəlcə inanmadım, sonra nənə bir əl çalmaq çaldı ki, səsdən yerə sərildim. İnanın ki, o arvad İctimai Palatanın iclaslarında əl çalsa, Liderlərimiz tam şəkildə xoşbəxt olacaqlar. Arada bir Ramiz Kamal kimi beqafıl bərkdən “Rədd olsun Diktatura!” deməyi də var. Amma onun səsi Ramizinkindən çox gur çıxır… Eeeyyy, kaş oradakı qarılar bizim yerimizdə olaydılar…\n– Necə yəni, qarılar bizim yerimizə olaydılar, bu nə sözdür danışırsan, noluf ki, bizə?\n– O oluf ki, 400 nəfərə yaxın İP-in üzvü var, lakin mitinqə neçə nəfəri çıxır? Burada pafosla o qədər Cicixanım kimi nənələr danışa bilər ki, heç sizə ehtiyac olmaz. Yadımdan çıxmamış onu da deyim ki, Cicixanım nənə bərk-bərk tapşırdı ki, o İP-çilər niyə bu irayonlara çıxmıllar, qorxullar ki, tutulalar? Dedi ki, tutulmaqdan qorxullarsa, vallahi, mən kəndin bütün qarılarını yığıb onların yerinə mitinqə çıxacağam. Əmerkəyə-zada da bel bağlamasınlar, özümüz əliyevləri aşırda bilərik. Əmə, İP-dəki əlçalanlar sinfini ordan uzaqlaşdırın…\n….Beləliklə, İP üzvləri yekdilliklə Cicixanım nənəni Palataya üzv seçdilər. Gurultulu alqışlardan sonra belə qərar verildi ki, Cicixanım nənə gələnə qədər işlər sahmanlansın və qaragüruh şoğəriblər uzaqlaşdırılsın.\nHörmətli və əziz-girami xalqımız da bilməlidir ki, millətimizin qoluzorluları peysərlilərin cangüdənləridir, ziyalıları uzunqulaqlara işləyir, fəhlələrimiz alçaq insanlara uca mərtəbəli evlər tikirlər, siyasətçilərimiz də səhnələrdə mütrüflüklə məşğuldular. Hamısı da Liderlik azarına tutulub. Elə bil qarınları əlli il idi ki, bu azzar uğrunda quruldayırdı….Sizə Cicixanım nənə qənim olsun…\nCicixanın gələcək, zülm bitəcək !!! (Gurultulu alqışlar)…\n“Yeni Müsavat” Müdafiə Nazirliyinə meydan oxudu


1.\tHeç vaxt, heç bir bəhanə ilə məzuniyyətdən imtina etməyin.\n2.\tMəzuniyyət vaxtı işi, problemləri tamamilə unudun, istirahətinizdən zövq alın. Düşünməyin ki, yalnız mənzərə dəyişikliyi istirahət deməkdir. Mobil telefonunuzu söndürün, laptopunuzu isə evdə qoyun. Əgər mobil telefonu bilərəkdən söndürmək sizə işdə problem yaradacaqsa, internet olmayan və mobil telefon tutmayan ərazidə dincəlməyə üstünlük verin. Qeyd edək ki, yer kürəsində siz hələ də belə yerlər tapa bilərsiniz.\n3.\tMəzuniyyətinizi hisssələrə bölməyin. İstirahət müddəti 3 həftədən az olmamalıdır. İstirahət müddətində orqanizm bir həftədən sonra işin təsirindən çıxa bilir. Onu da bilin ki, cəmi 7 gün dincəlib yenidən işə qayıtsanız bu istirahətin heç bir nəticəsi olmayacaq.\n4.\tİstirahətdə əsas məsələ fəaliyyət növünün dəyişikliyidir. Ona görə də bütün günü çimərlikdə qalmağın mənası yoxdur. Gəzintiyə çıxın, ekstremal turlara qoşulun və yaxud da sadəcə velosiped sürün. Bu orqanizminiz üçün də xeyirli olacaq.\n5.\tYadınızda saxlayın! İstirahətsiz nə qədər çox işləsəniz, bilin ki, işin keyfiyyəti bir o qədər aşağı düşəcək. Keyfiyyətli iş üçün tam məzuniyyət vacibdir. Ona görə də əşyalarınızı toplayın və irəli! Orqanizminizi yeni karyera yüksəlişlərinə hazırlayın!\nXəbərlər Baxılıb: 476 Tarix: 03 mart 2015


Ərikli peçenyelər resepti - FOTO RESEPT » Qadınla.Com - Qadınlar Birİncidir!\nƏrikli peçenyelər resepti - FOTO RESEPT\nTarix: 25-04-2016, 14:00\nTərkibi (50-60 ədəd):\n400 q un (bir az çox da tələb oluna bilər)\n30 xırda ərik (yaxud 15 irisi)\nƏriklərin dənəsini çıxarın. Xırdadırlarsa, 2 yerə, böyükdürlərsə, 4 yerə bölün.\nYağı şəkər pudrası ilə krem qatılığına düşənədək çalın.\nUn əlavə edib xəmir yoğurun (ovuntuq kimi alınacaq).\n4-5 mm qalınlıqda yayın. 6-7 sm diametrli dairələr kəsin. Hər birinin ortasına ərik qoyun, kənarlarını elə qatlayın ki, ortası boş (bizim halda ortasında ərik) üçbucaq alınsın.\nPerqament döşənmiş siniyə düzün.\n200 dərəcə qızdırılmış sobada təxminən 15 dəqiqə, qıraqları qızaranadək bişirin. Çıxarıb soyudun, üzərinə şəkər pudrası səpin.\nBəh bəh atdım seçilmişlərə əriyin vaxti gəlsin mütləq edecem.\n26 aprel 2016 09:23\nGozel gornr dadi gozrl olar Xahiw edirem meni deyerdz secilmwlere nece atim\n25 aprel 2016 21:06\ncox canim cekdi be)))) 25 aprel 2016 21:06\n25 aprel 2016 18:55\nSebirsizlik edirsiz...bir az da,gozleyeydiz erik movsumu geleydidee:))Resepti atdim secilmiwlere,tewekkurleeeeerrr:\nImmm dadli gorunuuur\nEriyi sevirem. Reseptdin terkibini cox beyendim\nErik sevmirem deye beyenmedim\n25 aprel 2016 14:05\nErik çox sevirem buda dadli olar


Türkiyədə FETÖ üzvlərilə əlaqəsi olan iki Con var: iki amerikalı və … – FOTOFAKT – www.din.az\nManşetTürkiyədə FETÖ üzvlərilə əlaqəsi olan iki Con var: iki amerikalı və … – FOTOFAKT\nTürkiyədə FETÖ üzvlərilə əlaqəsi olan iki Con var: iki amerikalı və … – FOTOFAKT\nTürkiyədə çevriliş cəhdi ilə bağlı heyrətamiz faktlar üzə çıxdı.\nTürkiyədə FETÖ terror təşkilatının 15 iyul 2016-cı il tarixində çevrilişə cəhdinin yeni şok detalları ortaya çıxıb.\nDin.az Publika.az-a istinadən xəbər verir ki, çevrilişin hərbi əmrlərinin “vörd” proqramında Con adlı şəxs tərəfindən hazırlandığı məlum olub.\nTürkiyədə FETÖ-çülərlə əlaqəsi olan və bu ölkədəki vəzifələri başa çatan iki Con var: biri Amerika səfiri Con Bass, digəri isə “İncirlik” hərbi bazasının komandiri Con Valker. Lakin əsas şübhəli kimi Con Valker diqqət mərkəzində saxlanılır.\nTürkiyə Silahlı Qüvvələrinin sənəd göndərilməsi sistemi olan MEDAS-dan birliklərə göndərilən xəbərdarlığın tam halı Hüseyn Ömür adlı kiçik hərbi vəzifəsi olan şəxsin onlayn poçt qutusundan çıxıb. Sənədin 7 iyul 2016-cı ildə yarandığı bildirilib. Son dəyişiklik isə 15 iyul saat 23:45-də (Bakı vaxtı ilə – red.) edilib. “Meta/data” analizinə görə sənədi Con adlı istifadəçi ərsəyə gətirib.\n15 iyul çevriliş cəhdinin pərdəarxasında ABŞ-ın olub-olmadığı ən çox müzakirə edilən mövzulardan idi. Hazırkı sübut hər fürsətdə bu iddiaları yalanlayıb demokratiya tərəfdarı kimi açıqlamalar verən ABŞ-ın Türkiyədə çevrilşə cəhd etməsini ortaya qoya əhəmiyyətli faktdır.\nMaraqlısı isə odur ki, məsələ ilə bağlı adı çəkilən hər iki Conun Türkiyədəki vəzifəsi çevriliş cəhdindən sonra başa çatıb. Sənədlərin hərbi məzmuunda olması isə hədəf taxtasına hərbi bazanın ən ali səviyyəli şəxsi Con Valkeri qoyur. Onun adı həmin dövrdə “İncirlik” bazasında komandir olan çevrilişçi Bəkir Ərcan Van ilə birgə çəkilirdi. İkili çevrilişin uğursuzluqla nəticələnməsindən sonra da bir araya gəlmişdi.\nSonunda “Yurdda Sülh Şurası” yazılan 3 səhifəlik sənəd 20 maddədən ibarətdir. Çevrilişin gecə ediləcəyi hesablanaraq həmin mətnin saat 04:30 üçün yayımlanması planlaşdırılıb. Əmrin ilk maddəsi Yurdda Sülh Şurasının TRT telekanalında oxutduğu mətn kimi yer alıb. Bütün ölkədə hərbi vəziyyət və küçəyə çıxmaq qadağası elan edilən mətndə ilk fövqəladə vəziyyət komandirlərinin göndərildiyi və vəzifələrini tam şəkildə yerinə yetirəcəkləri qeyd edilib.