Kitablar və oxucular » Yarpaq.az\n"Qafil yaşamaqdansa ölmək yaxşıdır”\n"Kitablar və siqaretlər” adlı essesində Corc Oruell İngiltərədə kitab oxuma sayını müəyyənləşdirməyə çalışır. Rəqəmləri toplayır, çıxır, vurur - hasil heyrətamizdir: bəlli olur ki, ingilislər kitab oxumurlar. Hamısı deyil əlbəttə, amma böyük bir qisminin kitabdan uzaq olduğu ortaya çıxır.\nİndi Qərbdəki kütləvi savadlanma ilə əlaqədar rəqəmlərdə dəyişiklik var, lakin bu da həqiqətdir ki, kitab oxumaq onsuz da hər dövrdə hər cəmiyyətin az qismini əhatə edib. Corc Oruellin ingilisləri ifşa etdiyi metoddan istifadə edib Azərbaycan barədə də müəyyən qənaətə gəlmək olar. Amma buna nə hacət? Onsuz da özümüz özümüzə yaxşı bələdik.\nKitab işi ilə məşğul olan, maarifləndirici saytlar işlədən tanışlarım Azərbaycanda oxuyan təbəqənin çox balaca olduğundan şikayət edirlər. Tez-tez onların giley-güzar dolu söhbətlərini kədərlə dinləməli oluram. Bu yazının ortaya çıxmasına da səbəb bu oldu. Ölkədə kitab oxunmamasının min bir səbəbi var, o səbəbləri sadalayası olsaq, gərək kitab həcmində bir sicilləmə yazaq, amma düşünürəm, kitab oxumağı təşviq etmək üçün kiçik bir cəhd etməyə dəyər.\nVərdiş halına salmayınca, mütəmadi kitab oxumaq mümkün deyil\nBütün yaxşı vərdişlər kimi kitab oxumaq vərdişini yaratmaq da insandan iradə, təmkin və prinsipiallıq tələb edir. Hamı bilir ki, idman etmək çox yaxşı vərdişdir məsələn. Bir gün həvəslənib idman etməyə başlayırıq, bir neçə gün qan-tərin içinə batırıq, yoruluruq, əzələlərimiz ağrımağa başlayır. Növbəti seansı yerinə yetirmək üçün əlavə güc sərf etməliyik, bu vaxt içimizdəki tənbəl qulağımıza pıçıldayır:"İndi əzələlərin ağrıyır, saxla başqa vaxt edərsən, idman qaçmır ki!” Tənbələ uyuruq, bir müddətdən sonra isə ayılıb görürük ki, idmanı yenə atmış və yenə süstlüyə məhkum olmuşuq.\nYaxşı bir vərdişi formalaşdırmaq üçün insan inadla, iradəsini səfərbər edərək özüylə vuruşmalıdır. Vərdiş formalaşdımı, o artıq ömürlük yol yoldaşıdır. Yuxudan erkən durmağa, səyahət etməyə, sağlam qidalanmağa vərdiş etmiş insanlar var, bunlarsız onlar həyatlarını təsəvvür etmirlər. Halbuki bu vərdişləri formalaşdırmaq üçün adətən əvvəlcə böyük özünühəsr tələb olunur. Kitab oxumaq vərdişi də eləcə, formalaşdımı, insana ömürlük bəxş edilən imtiyazdır. Bu vərdişi formalaşdırmaq üçün ilk əvvəllər diqqətlə seçilmiş, oxunaqlı, rahat həzm olunan kitabları seçmək daha məqbul olar, hansı janrı sevdiyini də müəyyən etməlisən. Ondan-bundan götürülmüş təsadüfi kitablarla kitab oxumaq vərdişi formalaşdırmaq çətin məsələdir. Mütəmadi kitab oxuma vərdişi olan insan həm də formalaşmış zövqü olan mütəmadi kitab alıcısıdır.\nPis vərdişləri yaxşı vərdişlərlə əvəzləmək\nİnsanın bütün vaxtını alan çoxsaylı vərdişləri var və bunlar adətən bərbad vərdişlər olur. İndi əksəriyyətin internet, sosial şəbəkə və smartfon asılılığı var. Kiminsə əlindən interneti bir neçə saatlıq alsan, havalanar. Asılılığımız bizi hövsələsiz edib, işə köklənə, diqqətimizi toplaya bilməməkdən əziyyət çəkirik. Oyun oynamaq, çatlaşmaq, daim ünsiyyətə, sosiallaşmağa can atmaq kimi vərdişlər insanın bütün vaxtını hədər yerə alır. Yaxşı bir vərdişi formalaşdırmaq isə onu pis bir vərdişlə əvəzləməkdən keçir, onsuz da gün 24 saatdan ibarətdir, bərbad vərdişlərin arasında yaxşı vərdişə yer açmaq lazımdır. Günə 5-6 saat sosial şəbəkəyə vaxt ayırmaqdansa, onun heç olmasa, yarım saatını, bir saatını kitaba həsr eləmək olar. Arada bir sosial şəbəkəyə bir həftəlik, on günlük, bir aylıq fasilə verib insanın özünü kitablara həsr etməsi həm yaxşı istirahət, həm də iradə testi ola bilər.\nBoş vaxtlarda kitab oxumaq\nBizim gün ərzində tez-tez boş vaxtımız yaranır. İctimai nəqliyyatla işə-gedib gələrkən, tualetdə oturarkən, adam və növbə gözləyərkən. Deyək ki, unitazda oturmusunuz, insanın ömründən xeyli vaxt alan və könül oxşamayan bir proseduru həyata keçirmək məcburiyyətindəsiniz. Yaranan boş vaxtda dərhal sosial şəbəkəyə cummaqdansa, bir məqalə, bir neçə səhifəlik kitab oxumaq adama daha çox doyumluluq və özünəhörmət qazandırar.\nİctimai nəqliyyatda kitab oxumaq, dünyanın ən seksual mənzərələrindən biridir. Kitab oxuyan insan seksualdır. Müşahidə eləsəniz görərsiniz ki, metroda, avtobusda kitab oxuyan insanın başını hansısa xala belə yer tələb eləmək üçün kəsdirmir. Sənin özünlə tək qala bilməyin, fikrini cəmləməyin, öyrənməyin, ətrafa fikir vermədən kitaba dalmağın insanlarda rəğbət, qarşı cinsdə isə müəyyən bioloji hisslər doğurur. Belə olanda, yolun özü də gözə görünmür.\nKitab siyahısı tərtib etmək\nOxumaq vərdişini formalaşdırmaq üçün il ərzində oxunulacaq kitabları və onların sayını müəyyənləşdirmək yaxşı fikirdir. 2019-cu il təzə girib, siyahını tərtib etmək üçün ideal vaxtdır. Yaxşı kitab siyahısı olanda, adamın kitab oxumaq üçün həm həvəsi, həm də ilin sonunda özünə verəcəyi maraqlı bir hesabatı olur. Hər bir pisin bir alternativi var, "Goodreads.com” sosial şəbəkəsi kitabsevərlərin Feysbukudur. Burada qeydiyyatdan keçməklə kitabsevərlərlə dostlaşmaq, siyahılar tərtib eləmək, kitabların reytinqləri və haqqındakı oxucu rəyləri ilə tanış olmaq olar, istəsən özün də resenziya yaza, hətta onlayn kitabxanaçılıq edə bilərsən.\nİndi elə bir dövrdə yaşayırıq ki, mütaliə etmək istəyən üçün hər cür kitab formatı var. Hətta ənənəvi kağız formatlı kitablar yavaş-yavaş aradan qalxır, "E-reader”lər, audio kitablar getdikcə populyarlaşır.\nBakının nəqliyyat cəngəlliyində elə bir gün olmur ki, sürücülər tıxaca düşməsinlər, bəzən tıxacda bir neçə saat qalmalı olursan. Tıxacda ilişib qalmış sürücülərə baxanda, adamın ürəyi ağrıyır: acıqlı, hövsələsiz sifətlər, dilxorçuluq, qəm, qüssə, kədər, siqnal səsləri. Halbuki tıxac mütaliə etmək üçün yaxşı fürsətdir. Audio kitablar elə bunun üçündür. İnternetdə pullu-pulsuz, hətta Azərbaycan dilində hər janrda nə qədər desən, audio kitab var. İstəsən, şeirə qulaq asarsan, istəsən romana, istəsən də elmi araşdırmaya və s. Pozaları dəyişəndə, proses daha maraqlı olur, bu, kitab oxumağa da aiddir, audio kitab dinləməyin özünün məxsusi həzzi var.\nKitab oxumaq vərdişini formalaşdıracaq amillərə siz də nələrsə əlavə edə bilərsiniz. Mən burda yekunlaşdırıram. İndi biz kitabların və kitab seçimlərinin heç vaxt olmadığı qədər bol olduğu bir dövrdə yaşayırıq. Harda istəsən, necə istəsən, nə cür istəsən, hansı dildə istəsən kitab oxumaq mümkündür. İstəyən üçün hər cür şərait və imkan var.\nVə çalışıb 1-dən çox kitab oxumaq lazımdır, çünki məlum məsələdir, heç kitab oxumayanlardansa, bir-iki kitab oxuyub "subyektiv fikirləri” olan insanlar daha təhlükəlidirlər.


Sosial Məsuliyyət - Fujian Global Ocean Biotechnology Co., Ltd.\nDərhal həll olunan ağar\nYarı zərif Carrageenan\nYumşaq konfet tozu\nWort Aydınlaşdırıcı Agent\nMüəssisələr və işçilər\nŞirkət hər zaman insan yönümlü konsepsiyaya sadiq qalmış, müəssisə işçilərinin hüquq və mənafelərini qorumuş, istehsal xətti işçiləri üçün pulsuz yaşayış və bülbüllər təmin etmiş, işçi təklifi poçt qutusu qurmuş, işçilərin səsini dinləmiş və platforma yaratmağa çalışmışdır. müəssisələrin və işçilərin ümumi böyüməsi üçün.\nMüəssisələr ， təchizatçılar və müştərilər\nTəchizatçılar və müştərilər baxımından şirkətlə uzunmüddətli dostluq əməkdaşlığı hesabat dövründə davam etmişdir. Dürüstlük və etibarlılıq konsepsiyasına sadiq qalan şirkət tədarükçülər və müştərilərlə inkişafa can atır və iş birliyi daha da gücləndirilir.\nMüəssisə və cəmiyyət\nSiyahıya alınmayan bir ictimai şirkət olaraq şirkət, səhmdarlara iqtisadi mənfəət əldə etmək üçün səy göstərərkən, siyahıya alınmayan bir ictimai şirkət olaraq sosial məsuliyyətinə böyük diqqət yetirir. Milli yoxsulluğun azaldılması inkişaf strategiyasını və ruhunu dərindən həyata keçirmək üçün şirkət, milli yoxsulluğun azaldılması strategiyasına xidmət göstərmək üçün siyahıya alınmayan dövlət şirkətləri rolunu oynamaq üçün aktiv səylər göstərmişdir. Hesabat dövründə şirkət müxtəlif yollarla hədəflənmiş yoxsulluğun azaldılması planlamasını həyata keçirmişdir və son illərdə yoxsul ərazilərin tikintisini dəstəkləmək üçün on min yuan yardım etmişdir.\nTelefon: 86-596-3558688, daxili 215\nTelefon: 86-596-3558688, daxili 210\nFi Europe 30 Noyabr'a qayıdır - 2 ...\nFi Europe 2019 - Qida Tərkibi ...\n2019 FIC Çin Beynəlxalq Qida Əlavəsi ...\nCənubi Amerika (Braziliya) Beynəlxalq Qida ...\n22-ci Rusiya Beynəlxalq Qida Tərkibi ...


Ekspert: “Yeni illə bağlı regionlarda kirayə qiymətləri kəskin artıb” | Report.az\nEkspert: “Yeni illə bağlı regionlarda kirayə qiymətləri kəskin artıb”\nEkspert: “Yeni illə bağlı regionlarda kirayə qiymətləri kəskin artıb” Ötən il olduğu kimi, bu il də Yeni il ərəfəsində Bakıdan ölkənin regionlarına axın oldu. Koronavirus (COVID-19) pandemiyasına görə Azərbaycanı tərk etmək xeyli çətinləşdiyi üçün ölkə vətəndaşlarının əksəriyyəti 2022-ci ili müxtəlif şəhər və rayonlarımızda\n7 Yanvar , 2022 15:54\nÖtən il olduğu kimi, bu il də Yeni il ərəfəsində Bakıdan ölkənin regionlarına axın oldu. Koronavirus (COVID-19) pandemiyasına görə Azərbaycanı tərk etmək xeyli çətinləşdiyi üçün ölkə vətəndaşlarının əksəriyyəti 2022-ci ili müxtəlif şəhər və rayonlarımızda qarşılamağa üstünlük verdi. Təbii ki, heç də hamı hotellərə, istirahət mərkəzlərinə üz tutmadı. Ev kirayələyənlər də oldu. Bu isə təbii ki kirayə qiymətlərinə təsir etməyə bilməzdi.\n"Report" bu sahədə vəziyyətlə bağlı araşdırma aparıb.\n"Yeni ildə kirayə qiymətləri 2 dəfə yüksək olub"\nQubada evlərin kirayəyə verilməsində vasitəçilik edən Niyazi Əliyev deyir ki, bayram günlərində kirayə qiymətləri adi günlərlə müqayisədə təxminən 2 dəfə çox olub: "Əgər adi günlərdə Qubada evlərin birgünlük kirayə qiyməti 100 manat olurdusa, yeni il ərəfəsində bu məbləğ 180-200 manata çatdı. Çünki evlərə tələb yüksək səviyyədə idi. Təklif etdiyimiz evlərin demək olar ki, hamısını birgünlük kirayəyə verə bilmişdik. Yəqin ki, Novruzda da Qubaya üz tutanlar olacaq, amma həmin vaxt tələbin Yeni ildəki kimi olacağını gözləmirik".\n"Kirayə qiymətləri 300 manata qədər olur"\nDaşınmaz əmlak bazarı üzrə ekspert Elnur Fərzəliyev də deyir ki, pandemiya regionlarda kirayə qiymətlərinə təsirsiz ötüşməyib: “Yeni il ərəfəsində gözəl təbiətə malik olan kəndlərdə evi bir günlüyə 80-100 manata kirayə verirlər. Bu da adi günlərlə müqayisədə kəskin çoxdur. Amma evlərin günlük kirayə verilməsi daha çox Qubada, Qusarda, Qəbələdə, İsmayıllıda məşhurdur. Bu ərazilərdə evlərin şəraitindən aslı olaraq bir günlük kirayə qiyməti 80 manatdan 300 manata qədər dəyişir. Şəkidə, Gəncədə, Lənkəranda isə bir nəfər üçün bir günlük kirayə qiyməti 20 manatdan 100 manata qədərdir".\nBundan başqa, ekspertin sözlərinə görə, ümumiyyətlə son illər regionlardakı daşınmaz əmlaklara maraq artmaqdadır və bu, onların alqı-satqı qiymətlərinə də təsir edir: "Bayram ərəfəsində vətəndaşlarımız pandemiyadan əvvəlki kimi Türkiyə və digər ölkələrə səfər etmirlər: Artıq regionlarımız məşhurlaşır və əmlakın qiymətləri də artır. Monitorinq aparılsa görərik ki, bölgələrdə evlərin qiyməti əvvəlki illərlə müqayisədə dəfələrlə artıb. Konkret qiymətdə həyətyanı sahənin neçə kvadrat, neçə sot olması, evin təmiri, harada yerləşməsi mühüm rol oynayır. Məsələn İsmayıllının, Qubanın, Qusarın dağ və aran kəndləri var. Dağ kəndində qiymətlərlə aran kəndində olan qiymətlər tamamilə fərqlidir.\nRegionlarda bina evləri də bahadır. Gəncə, Xaçmaz, Zaqatala və Balakən, Qubada bina evlərinin qiyməti Xırdalandakı qiymətlərlə eyniləşib. Təbii ki, əvvəllər qiymətlər bir neçə dəfə ucuz idi".\nRus versiyası Эксперт: Перед новым годом в регионах резко выросли цены на аренду\n28 May , 2022 18:36\n"LOT": "Azərbaycanın ləziz mətbəxi polyakları bu ölkəyə cəlb edəcək"\n28 May , 2022 18:28\n28 May , 2022 18:22\nFotoAzərbaycan və Polşanın turizm qurumları Anlaşma Memorandumu imzalayıb\n28 May , 2022 17:51


Anam məni öldürmək istəyirdi...\n17/11/2016 [17:13] - Cəmiyyət - ( 2581 dəfə baxılıb)\nNənəmin əziz xatirəsinə bağışlayıram\nDənizə aramsız yağan çiskin kimiyəm, Dostum. Sənin cənnətinə baş vurmaqdan, Sənin dərinliyinə qərq olmaqdan, Sənin dalğalarına bükülməkdən, sularında boğulmaqdan doymuram.\nSənin gəlişini Zamanın Sahibinin zühuru kimi gözləmişdim. Dünyaya gözümü açandan düşdüyüm bəlalardan elə bilirdim Sən gəlib qurtaracaqsan məni. Hardasa bir körpü üstündə dayanmış görərdim daima Səni. On illər boyu gözlədim, heç gəlmədin. Həyat məni əzdikcə əzdi, yenə səndən bir səs-soraq çıxmadı. Bezdim, yoruldum, canımdan usandım, bu həyatla tutaşmağa gücüm qalmadı. Bir aralar tez-tez dəniz qırağına çıxardım, elə bilirdim hansısa gəmi gətirəcək Səni. Başına gün döyən, kül atılan sahibsiz itlər kimi sahillərdə qaldım, yenə gəlmədin. Bir-iki bəzəkli paltarımı da gün saraldıb-bozartdı, gəlmədin...\nSəni unutduğum, Səndən əlimi üzdüyüm bir qış səhərində qəfil peyda oldun. Görən kimi tanıdıq bir-birimizi, axı on illərdi yol gəlirdik bir-birimizə. Səni görən kimi üstünə yüyürdüm, yox, yüyürmək deyildi bu, qanadlanıb uçub ovcuna qondum. Bir anda ürək ürəyə dəydi, bir anda taleyim dəyişdi. Bəs indiyəcən hardaydın, dedim, niyə gəlmirdin, ey başımın ağası, könlümün yiyəsi, qəlbimin kimsənəsi!..\nÃ–zümdən xəbərim yoxmuş, Sən məni özümə tanıtdın. Sən məni içimdən çıxarıb özümə göstərdin, məni özümə sevdirdin. Mənə inam verdin, ümid verdin, cəsarət verdin. Mən bir yesir cariyə, bir aciz köləydim, Sənin qüdrətli əllərində döndüm mələk oldum. Sən məni özünə ucaltdın. Sən sözünün sehriylə mənim içimdə mürgüləyən mələyi oyatdın, bu amansız okeanda kompassız gəzən ömrümün sükanını ona tapşırdın. İçimdə bir xəzinə yatdığına məni inandırdın, məni israrla bu xəzinənin üstünü açmağa səslədin. Bir anda cənnətin qapıları üzümə taybatay açıldı, Sənin cənnətinə ayaq basdım, Dostum. Sən məni inandırmaq istədin ki, bu cənnət qıraqda yox, elə mənim içimdəymiş, ancaq mən yenə də özümü Sənin, məhz Sənin cənnətində hiss eləyirəm. Sənə inandım, Dostum, Sənə etiqad elədim, Sənə iman gətirdim. Sənin cənnətində başımı Sənin dizinə qoyub dərin yuxuya getdim. Sənə qədər cəhənnəm yuxusu içində keçən ömrümün kədərli dastanını danışmaq istədim Sənə. Dinlə məni, əziz Dostum, canımdakı tikanları bir-bir çıxar, ürəyimin yaralarına məlhəm qoy, məni bir də sənsiz buraxma.\nMən Qafqaz dağlarının ətəklərində, adı bəlli bol sulu bir çayın sol yaxasında yerləşən kiçik bir əyalətdə doğuldum. Bura sivilizasiyanın çox gec yol tapdığı altmış-yetmiş evlik bir kənd idi. Kəndimizdə hətta arvadlar da qıza-qadına ikinci sort insan kimi baxırdılar. Atamgil dörd qardaş, bir bacı idilər. Bir subay əmim, bir də subay dayım bizimlə bir dam altında qalırdı. Anabir, ata ayrı qardaş olan atamla böyuk əmim əvvəllər bir həyətdə, bir evdə yaşayırmışlar. Bu iki qardaş bir-birinə candan-könüldən bağlıydı. Böyük əmim Musanın on, atamın beş, bir az bizdən aralıda yaşayan Rəhman əmimin də altı oğlu olmuşdu mən doğulan günə qədər. Burda arvadlar bir ucdan elə oğlan ifraz eləyirdilər. Yadımdan çıxmaz, balaca bir xataya yol verən kimi məni döyməyə cuman qardaşlarıma nənəm həmişə “Ədə, vurma, sən tanrın, onsuz da onu Allah vurub” deyərdi. Yəni Allah vurub ki, qız doğulub. Bu söz mənə güllə kimi dəyərdi, heç nədən özümü bədbəxt sanardım.\nKənddə çox qızı olan ailəyə fitrə-sadağa verərdilər. Heç kəs qızını oxutmağa çalışmazdı, döşü-başı çıxan kimi qızı ərə verib başdan eləyərdilər. Ev işi bacarmayan, saçıyla oynayan, bəzək-düzəyə meylli olan qıza düşmən kimi baxardılar, beləsinin ərə getməyi problem olardı.\nMənim dünyaya gəlişim heç də asan başa gəlməmişdi. Mənə qədər anamın doğduğu beş oğlandan ən böyüyü qızılcadan ölmüşdü. Sonra bir qız da doğur anam. Bu uşaq da beş yaşında suçiçəyinə mübtəla olur. Mənim savadsız anam qızdırmalı uşağı isti suda cimizdirəndən sonra bu uşaq da ölür. Bu arada anamın eltisi ”“ əmim arvadı daha dörd oğlan doğur. Anam bu gün də həmən eltisinə düşmən kimi baxır; demə, bunun uşaqları öldükcə o arvad dayanmadan kürsəyə gəlirmiş.\nSonra anamın boyuna daha bir uşaq ”“ yəni mən düşmüşəm. Arvad fikirləşib ki, yəqin bu da oğlandı. Ağır külfət, əzazil qaynana ”“ anam daha doğmaq istəmirmiş. Həyətimizdə iri gilas ağacları vardı. Anam hər gün gilas ağacına çıxıb ordan aşağı hoppanarmış ki, məndən canını qurtarsın. Arıq canıyla ağır su bidonlarını qaldırarmış. Ancaq bunların bir faydası olmayıb, mən gənə kimi yapışıb qalmışam onun oğlana dadanmış bətninin divarlarından. Bütün cəhdləri boşa çıxanda qonşumuz Sona xala anama deyib ki, iki kilo pendir ver, səni aborta aparım. Anam o yaşında abortun nə olduğunu bilmirmiş. Biləndən sonra bazara getmək bəhanəsiylə nənəmi aldadıb, qonşu arvadla rayon mərkəzinə yollanır. Anamın xain planından xəbər tutan nənəm arxüstü kəsə yolla özunü rayon mərkəzinə çatdırır, anamı abort stolundan yarımçıq düşürur. Həkimlər onu inandırmaq istəyirlər ki, belə olmaz, rüşeym artıq zədələnib, ancaq nənəm heç bir tibbi dəlil-sübutu vecinə almır, eləcə qanı axa-axa anamı qabağına qatıb evə qaytarır.\nAnam məni doqquz ay qarnında günü-bacı kimi bəsləyib. Doyunca yeyib-içməyib ki, bəlkə quruyub düşərəm. Dediyinə görə, bu müddətdə bircə yol da ürəkdən gülməyib. Anamın bətnindəki balasıyla bunca düşmənçiliyinə baxmayaraq mən doğulmuşam.\nMusa əmim mənim gəlişimə qurbanlar kəsib, nənəm nəzir-niyaz paylayıb. Bətnində balasına nələr çəkdirdiyini yaxşı bilən anam qardaşlarımı mənə yaxın buraxmayıb, deyib üzünə baxmayın, tezliklə öləcək. Nənəm hələ ərə getməmiş bibimlə köməkləşib məni yağ-balla mayalandırıb. Anam kəhriz kimi döşlərindən mənə bir udum süd qıymayıb. Nənəm inəyimizin südünü bişirib dəm caydanına tökər, bibim də çaydanın lüləyini ehmalca ağzıma söykəyib məni beləcə əmizdirərmiş.\nMənim həyatımda nənəmin bir ayrı yeri var. Həyətimizin düz ortasında onun çiy kərpicdən tikilmiş iki gözlük xudmani bir evi vardı. Nənəm məni o daxmada hamıdan qoruya-qoruya böyüdərdi. Gecələr mənə uzun-uzadı nağıllar danışar, layla çalardı. Ağlım kəsəndən məndə tez-tez boğulmalar, qarabasmalar olardı. Gecə yatanda nənəm saçlarımı biləyinə dolayardı ki, tutmam tutanda ayılıb mənə yardım eləsin. O vaxt mənasını bilmədiyim bu ritualı hərdən özüm yerinə yetirərdim. Uzun qış axşamlarında nənəm yorulub-usanmadan mənə gələcək həyatımda karıma çatası təlimatlar verərdi. Onun öyüdləri indi də qulağımda səslənir.\nBeləcə, mən nənəmin istisində anama nifrətlə böyüyürdum. Anam mənim ağıllı, sözəbaxan, göyçək olduğumu gördükcə sanki əməllərindən peşman olur, arabir üzümə gülümsəyirdi. Amma daldaya düşən kimi çimdikləyir, vururdu məni. Deyərdin nənəm ona övlad yox, ilan bəsləyir. Qardaşlarımın böyüyü o birilərə baxanda məni daha çox istəyirdi, nənəmin gözündən yayınan kimi bağrına basıb öpərdi məni. Nənəm bunu görəndə qan salardı. Əmilərim də məni gizlində öpərdilər. Dayım, əmim oğlanları isə öpmək nədi, yaxınıma belə gələ bilməzdilər. Nənəm məni erkək milçəkdən də qoruyardı. Səbəbini soruşanda deyərdi ki, sonra bilərsən ”“ sonra, yəni böyüyəndə.\nBu minvalla mən həyata da, elə öz həyətimizə də nənəmin daxmasının pəncərəsindən baxa-baxa böyüyürdüm. Hərdən nənəm yuxulayanda qaçıb həyət dolu oğlanlara qarışardım. Həmin andaca ya qardaşlarımdan, ya da əmim oğlanlarından biri məni sürüyüb aparıb nənəmin ayaqlarının altına atardı. Nənəm damağında qəlyan boz tüstü dalından məni süzərdi. Sonra özünün ağır kömür ütüsünü əlimə verib, bir topa paltarı qarşıma yığardı. Mən bapbalaca biləklərimlə o ağır ütünü hıqqana-hıqqana qaldırıb endirdikcə günahımın nə olduğunu anlamaq istəyirdim. Nənəm mənim içimdə kişi cinsinə böyük nifrət körükləyirdi.\nƏmilərim mənə göydən zənbildə düşmüş kimi baxırdılar. Atamla böyük əmim Musa arasında nəsə ayrıca bir bağ vardı, əmim ölənə kimi o bağ qırılmadı. Hər iki qardaşın bir çətən külfəti vardısa da, ikisinin də pulu, varı, mal-qarası bir yerdə olardı. İkisi də qazancını nənəmə verərdi. Nənəm də o qazancı iki ailə arasında ədalətlə bölüşdürərdi.\nƏmim oğlanlarının heç birindən özümə qarşı pis niyyət, pis hərəkət görmədim. Onlar da məni qardaşlarım kimi qoruyur, qayğımı cəkirdilər. Musa əmim məndən kiçik iki qızını mənim yanımda heç vaxt qucağına almazdı; alsaydı qan salardım. Əmim işiylə bağlı tez-tez uzaq səfərlərə çıxar, hər gəlişində mənə rəngbərəng donlar, qəşəng kuklalar gətirərdi. Belə səfərlərin birində o mənə bir düzüm muncuq almışdı. Arvadı məni çağırıb arxa otaqda muncuğu boynumdan asdı, üstəlik də bərk-bərk tapşırdı ki, bunu əmim qızlarına göstərməyim. Muncuq boynumda nənəmin yanına qaçdım. Onun daş güzgüsündə boynumdakı qıpqırmızı muncuqlara baxdıqca elə bilirdim dünyanın ən gözəl qızı mənəm. Kiçik bacılarım mənə həsədlə baxa-baxa yalvarırdılar ki, bu gözəlliyi bircə dəfə də onların boynundan asım. Dünya dağılsaydı, yenə asmazdım.\nSən demə, xəbər əmimin qızına da çatıbmış. Uşaq vaxtı qardaşları bilmədən bu qurumuş qız yatan yükün üstünə ağır döşəklər yığmışdılar. Bundan duyuq düşən böyüklər qundaqdakı qızcığazı boğulmaqdan son anda qurtarmışdılar. Ondan sonra bu dəli qız çox ləng inkişaf eləmişdi. Bütün gün ağzı işləyirdisə də, xeyri yoxuydu, elə qayış kimi qupquru, qapqaraydı. Atam deyərdi, ay Zümrüd, külək əsəndə çölə cıxma, yel aparıb səni mal təzəyinin içinə atacaq...\nNənəm məni əmimgilə xəlbir dalınca göndərdi, üstəlik də bərk-bərk tapşırdı:\n- Muncuğu sinəndə gizlət, elə elə ki, Zümrüd görməsin.\nNənəmi arxayın salıb getdim. Xəlbiri alıb geri qayıdanda Zümrüd qabağımı kəsdi:\n- Hanı muncuğun?\nMən xəlbiri yerə qoyub tez koftamın yaxasını aşağı cəkdim, sinəmdə lalə kimi qızaran muncuğu bu balaca ləçərə həvəslə göstərdim. Zümrüd hüznlü səslə soruşdu:\n- Kim alıb bunu sənə?\nQız təmkinini pozmadı:\n- Hansı əmin?\nMən ona acıq vermək üçün şövqlə:\n- Sənin atan, - dedim.\nSöz ağzımdan çıxmamış üstündə bir çeynəm ət olmayan bu cansız məxluq boyunbağımı qoparıb muncuqları samanlığa səpdi. Mən əl atıb onun kol topasına oxşayan saçlarını əlimə yığdım, qızı samanlıqla bir elədim. Ancaq nə mənası vardı, ifritə elədiyini eləmişdi. Ã–zümü samana bələdim, di gəl ordan vur-tut beş-altı dənə muncuq tapa bildim. Qaçıb əmim arvadını söydükcə söydüm, mən ki varıydım, dedim, daha bu ləçəri niyə doğurdun?..\nHeç cür özümə gələ bilmirdim. Mənim sevincimi dən-dən, pul-pul eləyib samanlıqda basdırmışdı bu balaca ilan. Handan-hana əmim ağlamaqdan nəfəsimin kəsildiyini gördüyündən, bəlkə bir az da nənəmin qorxusundan məni yanlayıb ovcuma nəsə basdı, tez evimizə qaçmağımı tapşırdı. Gözümün suyu ağız-burnuma dola-dola ovcumu bərk-bərk sıxıb götürüldüm. Yolun yarısında səbrim çatmadı, ovcumu açdım ki, dağılan muncuğumun eynisi əlimin içindədi. Sevincdən əsə-əsə evimizə çatanda o balaca ləçərin çığırtısını eşidib ləzzət alırdım; əmim onun payını mənə vermişdi...


09.05.2017 – Marneuli FM\nCümə axşamı 22 Oktyabr 2020 / 02:57\nMarneulidə faşizm üzərində qələbənin 72 ci il dönümü qeyd olunub üçün şərhlər bağlıdır\nTbilisi Vake Parkında 9 may qələbə günü qeyd edilib üçün şərhlər bağlıdır\nFaşizmin qalibiyyətindən bu gün tam 72 il ötüb. İkinci dünya müharibəsi 60 miliyona kimi insanın həyatına son qoyüb, onunla yanaşı Gürcüstandan 200 min vətəndaş həyatını itirib və ya itkin düşüb….\nKürtlər kəndində Böyük Vətən Müharibəsinə həsr olunmuş tədbirlər keçirildi üçün şərhlər bağlıdır\n9 may tarixində Marneulidə və bələdiyyənin kədlərində Böyük Vətən Müharibəsinə həsr olunmuş tədbirlər keçirildi.\nLujkov: “Abxaziya və Cənubi Osetiya ayrılandan sonra Gürcüstan özünü yaxşı hiss edəcək” üçün şərhlər bağlıdır\nGiorgi Kvirikaşvili Ağ Evdə Donald Tramp ilə görüşdü üçün şərhlər bağlıdır\nGürcüstanın baş naziri Giorgi Kvirikaşvili Amerika Birləşmiş Ştatlarının prezidenti Donald Tramp ilə görüşdü. Baş nazirinin administrasiyasından verilən məlumata görə, Gürcüstanın baş naziri və ABŞ prezidenti arasında söhbət, Bəyaz Evdə prezidentin…\nÖldürən Sürət üçün şərhlər bağlıdır\n2015-ci ildə avtoqəzalara yol açan TOP səbəb manevrlarının qanun pozuntusu (1765) olub, İkinci yerdə yüksək sürət (1368), içkili sürücülük 228 avtoqəza törətdi, 975 halda avtoqəza səbəbləri müəyyən oluna bilmir. 2008 –…


Kənan Novruzov: Ermənistan nümayəndələri Türkiyəyə gedəcəklər, sonra isə... - KAFKASSAM - Kafkasya Stratejik Araştırmalar Merkezi\nTürkiyə xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu bu günlərdə Mərkəzi Afrika Cümhuriyyətindən olan həmkarı Sylvie Baipo-Temonla birlikdə keçirdiyi mətbuat konfransında Ermənistanla əlaqələr barədə də danışıb. O, bildirib ki, normallaşma prosesi davam edir: “Xüsusi nümayəndələrin Moskvada ilk görüşü oldu. Telefonla da daim əlaqə saxlayırlar. Fevral ayından etibarən qarşılıqlı uçuşlar başlayacaq. Antalya diplomatiya forumunda 50 nazir, 30 beynəlxalq təşkilatın nümayəndəsi iştirak edəcək. Hər kəsin səsinin eşidilməsini istəyirik. Ermənistan nümayəndələrini də dəvət etmişik. Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan gələcəklərini deyib. Gəlsələr, məmnun olarıq”. Maraqlıdır, Paşinyan bu yaxınlarda keçirdiyi mətbuat konfransında böyük ehtimalla forumda iştirak edəcəklərini bildirmişdi. Çavuşoğlunun açıqlamasından sonra isə müxtəlif erməni rəsmilər hələ konkret qərar vermədiklərini söylədilər. Əslində bu, normal qarşılanmalıdır. İrəvan “ən zəif bənd” olduğunu gizlətməyə, alternativlərinin olduğunu göstərməyə çalışır. Bu mənada erməni mətbuatında yazılanlar həm də daxili auditoriyaya hesablanmış manevrdir. Fakt isə ondan ibarətdir ki, Ermənistanın, o cümlədən Paşinyan administrasiyasının Türkiyə ilə diplomatik əlaqələri bərpa etməkdən başqa yolu yoxdur. Birincisi ona görə ki, artıq proses başlayıb, ictimai şüurda müəyyən dəyişikliklər baş verib. Erməni xalqının böyük hissəsi hakimiyyətin hazırkı siyasətindən razıdır və onu baş naziri dəstəkləyir. Bundan sonra xarici siyasət kursunda edilən hansısa dəyişiklik Paşinyanın imici üçün ciddi zərbə olar. Hətta bu halda daxildə etiraz dalğasının başlanması da istisna deyil. Eyni zamanda Paşinyanın geri çəkilməsi, şübhəsiz, Bakı- İrəvan əlaqələrinə də mənfi təsir göstərəcək. Odur ki, bir neçə dəfə dediyimiz kimi, Ankara- İrəvan əlaqələrinin normallaşması prosesi sürətlə davam edəcək.\nErmənistan Antalya diplomatiya forumunda iştirak edəcək. Ən azından xüsusi nümayəndə Ruben Rubinyan mütləq Türkiyədə olacaq. Nazir Ararat Mirzoyan isə, bəlkə də, tədbirə qatılmaz. Ermənistan hakimiyyəti bu addımın indiki məqam üçün hələ tez olduğunu düşünə bilər. İkinci bir tərəfdən isə, İrəvan balanslaşdırılmış siyasət yeridərək Moskvanı da çox qıcıqlandırmaq istəməz. Yeri gəlmişkən, vurğulayaq ki, Antalya diplomatiya forumunda Ermənistan tərəfinin iştirakı Rusiyanın ürəyincə deyil. Moskva bunu birbaşa deyə bilməz. Lakin tədbir ərəfəsində Kreml rəhbərliyinin Paşinyanı yanına çağıraraq onu təlimatlandırması mümkündür. Bəlkə də, baş nazirin koronavirusa “yoluxması” məhz bununla bağlıdır.\nDediyimiz kimi, çox böyük ehtimalla Ermanistan nümayəndəsi Türkiyəyə gedəcək. Antalyada Türkiyə, hətta Azərbaycan rəsmiləri ilə Ermənistan nümayəndələri arasında “pərdə arxası” görüşlərin olması da gözləniləndir. Ola bilsin, forumdan sonra hansısa yeni razılıqlar əldə olunsun.\nBütün hallarda Rusiyanın Ermənistan üzərindəki təsiri getdikcə azalır. Bu isə regionda yeni reallıqlar yaradır.\n1. Նիկոլ Փաշինյանը անխուսափելիորեն գնալու է։ Հարցն այն է, ինչքան վնաս կհասցնի տալ պետությանը մինչև…\nMərhum dövlət başçısı Əbülfəz Elçibəy Güney Azərbaycan mövzusunu daima diqqətdə saxlayırdı. Eks-prezident Kələkidən geri qayıtdıqdan…


Televiziya tamaşaçılarının səbirsizliklə gözlədiyi "Ümidlə Gəl" tok-şousunun möhtəşəm bayram buraxılışı 23 martda Lider televiziyasında yayımlandı. » Bizim analoqumuz yoxdur!\n25-03-2018, 18:01 | 2642 dəfə baxılıb.\nLayihənin rəhbəri və aparıcısı Hacı Quliyev “Ümidlə Gəl” in bayram buraxılışında studiyanı “Ümid Yeri Xeyriyyə Cəmiyyəti”nin sədri Nigar xanım Mənsimova ilə paylaşaraq, hər iki aparıcının təqdimatında möhtəşəm bayram buraxılışı 23 martda Lider televiziyasında yayımlandı.\nBayram buraxılışında ekspert və xeyriyyəçi qismində bu günə qədər “Ümidlə Gəl” proqramına yaxından dəstək olan insanlarla yanaşı, bu layihənin vasitəsi ilə hazırda müalicə alan və yardım görən qəhrəmanlar da iştirak edirdi.\nProqramda cəmiyyət arasında nüfuzlu şəxslərlə bərabər, tanınmış müğənnilərin ifalarına da yer verildi.\nProqramın yüksək səviyyədə hazırlanması və keçirilməsində "Ümidlə gəl" kamandasının xüsusi xidmətləri vardı.Hər birinə bu, nəcib, xeyirxah işlərin də uğur diləyib - Tanrı yardımçınız olsun - deyirəm.Layihənin informasiya dəstəyi Analoq.az-dır.


Gender zorakılığı və insan alveri mövzusunda seminar keçirilib – Gəncə Dövlət Universiteti\nGender zorakılığı və insan alveri mövzusunda seminar keçirilib\nGəncə Dövlət Universitetində “Gender zorakılığı və insan alveri: səbəblər, qarşısının alınması üçün qabalayıcı işarələr və gündəlik alətlər” mövzusunda seminar keçirilib.\nTədbiri açan universitetin Humanitar məsələlər üzrə prorektoru, dosent Gülsüm Fətəliyeva bildirib ki, müasir dövrdə gender bərabərliyinin təmin olunması dünyanın bir çox ölkələrində aktualdır. Qadınlara qarşı zorakılıq, o cümlədən məişət zorakılığı ilə mübarizə qadın və uşaqların hüquqlarının təmin edilməsini prioritet sayan dövlətlərin bu gün həll etməyə çalışdığı əsas problemlərdən biridir.\n“Azərbaycan tarixinə nəzər salsaq görərik ki, cəmiyyətin inkişafının bütün mərhələlərində qadınlar kişilərlə bərabər dövlət quruculuğunda, siyasi qərarların verilməsində fəal iştirak ediblər”- deyə G. Fətəliyeva qeyd edib.\n“Təmas” Regional İnkişaf İctimai Birliyinin üzvü Südabə Məmmədova mərkəzin fəaliyyəti haqqında tələbələrə məlumat verərək deyib ki, mərkəzin əsas məqsədi Qərb bölgəsində yaşayan insan alveri qurbanları, məişət zorakılığından əziyyət çəkən qadınlar və uşaqlar, sənədsiz insanlar, insan alveri qurbanına çevrilmə riski daha çox olan qadın və uşaqlara yardım etməkdir.\nS. Məmmədova qeyd edib ki, insan alveri və potensial insan alveri qurbanlarının təhlükəsiz sığınacaqla təmin edilməsi, onlara peşəkar və effektiv yardımların göstərilməsi, mövcud risklərin qarşısının alınması, qurbanların cəmiyyətdə effektiv sosial reabilitasiyası, sosial reinteqrasiya və dəstək mexanizmlərinin gücləndirilməsi üçün mövcud imkanlardan maksimum istifadə olunur.\nTədbirdə çıxış edən amerikalı məruzəçi Xayme Kordes tələbələrlə sağlam və qeyri sağlam münasibətlər, mobilləşmə, müşahidəçinin müdaxiləsi, rəqəmsal təhlükəsizlik və texniki ələtlər, hesabatlılıq, kömək, yardım, advokasiya və sair kimi resursların təqdim olunması mövzusunda diskussiya edib.\nSeminarda “Gender əsaslı zorakılıq” və “İnsan alveri” mövzularını özündə əks etdirən maraqlı təqdimatlar nümayiş etdirilib, interaksiv qrup tapşırıqları və diskussiyalar həyata keçirilib.\nGəncədəki təhsil müəssisələrinin tələbələri birgə layihələr həyata keçirəcək\tRektor tələbələrlə görüşüb


Muxtar respublikamızda iqtisadi inkişafa mühüm töhfə verən ailə təsərrüfatlarının inkişafı istiqamətində ardıcıl tədbirlər görülür. Hazırda muxtar respublikamızda heyvandarlıq, quşçuluq, arıçılıq, bağçılıq və əkinçilik sahələri üzrə 800-dən çox ailə təsərrüfatı fəaliyyət göstərir. 2019-cu il muxtar respublikamızda “Ailə təsərrüfatları ili” elan edilib. Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin “Naxçıvan Muxtar Respublikasında ailə təsərrüfatlarının inkişafı ilə bağlı” 2019-cu il 18 yanvar tarixli Sərəncamı ilə təsdiq olunmuş Tədbirlər Planına əsasən diyarımızda ailə təsərrüfatları ilində bu təsərrüfatların sahələr üzrə ixtisaslaşması və yenilərinin yaradılması dəstəklənir, onların fəaliyyətlərinin stimullaşdırılmasına dövlət maliyyə dəstəyi göstərilir. Ailə təsərrüfatlarının texnika ilə təminatı məhsul istehsalında mühüm rol oynayır. Naxçıvanda yüksəkkeyfiyyətli yerli məhsulların həcm və çeşidinin artması muxtar respublikanın istehsal və ixrac imkanlarını daha da genişləndirir. Bölgələrdəki ailə təsərrüfatları da yaradılmış şəraitdən səmərəli istifadə etməklə bu sahədə fəaliyyətlərini genişləndirirlər. Dövlət dəstəyindən bəhrələnən ailə təsərrüfatlarının inkişafında qadınlarımızın da özünəməxsus rolu vardır.\nNaxçıvanda meyvəqurutma sahəsində də ailə təsərrüfatlarının formalaşması üçün əlverişli şərait mövcuddur. Zəngin təbiətə, təmiz havaya və suya malik muxtar respublikamızda yerli meyvələrin qurudulması, onlardan müxtəlif mürəbbə və şirələrin hazırlanması ənənəsi bu gün də yaşadılır. Ona görə də ailə təsərrüfatlarında meyvə və tərəvəzlərin qurudularaq paketlənməsi işinin təşkilinə köməklik göstərilməsi, muxtar respublika ərazisində yetişən yabanı meyvə və giləmeyvələrdən mürəbbə və şirələrin hazırlanması və satışının təşkil edilməsi diqqət mərkəzində saxlanılır. Bu gün muxtar respublikamızda torpağın dilini bilən kifayət qədər təcrübəli təsərrüfatçılardan biri də Kəngərli rayonunun Yeni Kərki kəndində fəaliyyət göstərən gənc sahibkar Hafizə İsmayılbəylidir. Onun dediklərindən: – Muxtar respublikamızda ailə təsərrüfatlarının inkişafı istiqamətində sistemli tədbirlər həyata keçirilir, ailə biznesinin qurulması diqqətdə saxlanılır. Bu gün ailə təsərrüfatı məhsulları istehsalı ilə məşğul olmaq istəyən hər bir şəxs üçün geniş imkanlar yaradılıb. Həmçinin təsərrüfat sahiblərinin istehsal etdikləri məhsulların satışını təşkil etmək məqsədilə yarmarkalar keçirilir, festivallar təşkil olunur, böyük marketlərin köməyindən istifadə edilir. Mən də yaradılan imkanlardan səmərəli istifadə edərək belə tədbirlərdə yaxından iştirak edirəm. 2017-ci ildə keçirilən “Ailə təsərrüfatı məhsulları” festivalında “Ən yaxşı məhsul istehsalçısı” müsabiqəsi üzrə ikinci dərəcəli diplomla təltif edilmişəm. Eyni zamanda sahibkarlara göstərilən dövlət qayğısının bir nümunəsi kimi məhsul istehsalını artırmaq məqsədilə mənə 10 min manat kredit verilib. Əsas məqsədimiz ev şəraitində istehsal olunan konservləşdirilmiş meyvə-tərəvəz məhsullarına olan tələbatın yerli istehsal hesabına ödənilməsidir.\nAilə təsərrüfatımızda, əsasən, yabanı meyvə və giləmeyvə məhsullarının, bitkilərin toplanması, emalı, qablaşdırılması və satışını həyata keçirməklə məşğul oluruq. Çalışacağıq ki, istehsal sahəsini genişləndirək. Hazırda zirinc, gilənar, gilas, xar tut, tut, həmərsin, yemişan, zoğal, qarağat, heyva, ərik, hülü, alça, göycə, qarışıq meyvə daxil olmaqla, 16 çeşiddə kompot, eyni zamanda bu meyvələrdən 20 çeşiddə mürəbbə, cem, həmərsin çiçəyi gülqəndi, nabat, müxtəlif tort və şirniyyatlar da hazırlayırıq. Sahibkar deyir ki, ailə təsərrüfatı məhsulu etiketi ilə satışa çıxarılan bu məhsullara böyük tələbat vardır. Keyfiyyət amili bizim üçün əsas şərtdir. İnanıram ki, gələcəkdə də ailə təsərrüfatımızda hazırladığımız məhsullar böyük alıcı rəğbəti qazanacaq. Bu işə dövlətin göstərdiyi diqqət və qayğı, aparılan düzgün maarifləndirmə işi, qarşıya qoyulan vəzifələrin icrası onu göstərir ki, gələcəkdə ailə təsərrüfatlarında istehsal olunan məhsulların ölkə və xarici bazarlara çıxış imkanları xeyli artacaq, ölkə iqtisadiyyatının inkişafı sahəsində yeni imkanlar açılacaqdır.


HADİSƏ 17 yan 2021, 00:18\nBu gün əsən güclü külək Cəlilabad rayonunda bir sıra fəsadlara səbəb olub.\nDemokrat.az "Report"-a istinadən xəbər verir ki, Cəlilabad şəhərində Rauf İsayevə məxsus talvarın örtüyü uçub.\nEyni zamanda onun həyətinin divarlarının da bir hissəsi uçub.\nRayonun Ocaqlı kəndində bir neçə sakinə məxsus istixanaya ziyan dəyib. Külək istixanaların örtüklərini sıradan çıxarıb.\nTəbii hadisə nəticəsində rayonun bir neçə yaşayış məntəqəsində elektrik enerjisinin verilişində fasilələr yaranıb.\nXoşbəxtlikdən güclü külək nəticəsində hər hansı bədbəxt hadisə baş verməyib.


İspan nəşri: "Azərbaycanın hərbi təcavüzə məruz qalması reallığını dünya birliyi görmür"\n17:37 2 Fevral 2017\nİspaniyanın Respublikaçı Aviatorlar Assosiasiyasının prezidenti Akilino Mata bu ölkənin "El Periodico" xəbərlər portalında "Tarixi yaddaş: Azərbaycan qarşısında borcluyuq" adlı məqalə yazıb.\nMilli.Az Trend-ə istinadən xəbər verir ki, müəllif 1936-cı ildə İspaniya ilə SSRİ arasında hərbi təyyarəçilərin təlim keçməsinə dair razılaşmanın əldə edilməsi, bu məqsədlə Azərbaycan SSR-in Kirovabad (indiki Gəncə) şəhərində 20 nömrəli hərbi pilot məktəbinin yaradılması və 900-ə yaxın gəncin bu təlimlərə cəlb edilməsini xatırladır.\nAzərbaycan xalqının pilotlara qayğısı və insani rəftarını məmnunluqla qeyd edən müəllif, birinci təlim qrupunun Kirovabada gəlməsinin 80 illiyi ilə əlaqədar həmin pilotların övladları və digər ailə üzvlərinin Azərbaycana bu yaxınlarda baş tutan səfərindən bəhs edir. O, pilotların övladlarının atalarının yaşadıqları və təlim keçdiyi yerləri görməsi, səfər təəssüratları, habelə təmtəraqlı qarşılanma, Azərbaycan rəsmilərinin qonaqlara göstərdiyi diqqət və qayğıdan ürəkdolusu məlumat verir.\nAkilino Mata təlim zamanı həyatını itirmiş 9 aviatorun və 11 sovet təlimçisinin məzarlarının Gəncə şəhərindəki qəbiristanlıqda yerləşdiyini, hər il hərbi paradda onların xatirəsinin yad edildiyi və məzarların önünə gül çələnglərinin qoyulduğunu fərəhlə qeyd edir. Müəllif aviatorların təlim keçdiyi mərkəzin hazırda orta məktəb kimi fəaliyyət göstərdiyini və orada "İspaniya-Azərbaycan xalqlarının dostluğu əbədidir" şüarı altında muzeyin açıldığını və burada müxtəlif eksponatların saxlandığını bildirir.\nÖlkəmiz haqqında xoş təəssüratlarını davam etdirən Aviatorlar Assosiasiyasının Prezidenti İspan tarixini qoruyub saxladığı üçün Azərbaycan hökumətinə və xalqına təşəkkür edir.\nMüəllif Azərbaycanın hərbi təcavüzə məruz qaldığını, ərazisinin 20%-nin işğal altında olduğunu və həmin ərazilərdə etnik təmizləmə siyasətinin aparılması nəticəsində minlərlə insanın şəhid olduğunu və bir milyondan artıq azərbaycanlının qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşdüyünü qeyd edir. O, təəssüflə dünya birliyinin bu reallığı görmədiyini yazır. Akilino Mata Azərbaycan qarşısında borclu olduqlarını, vicdanı hərəkətə gətirməyin vacibliyini bildirir. Müəllif Azərbaycan xalqının yaşadıqları qarşısında susmağı ölkəsini məsuliyyətdən azad etmədiyini qeyd edir.\nXəbərin orijinal ünvanı: http://news.milli.az/politics/513729.html\nİspan nəşri Azərbaycanın hərbi təcavüzə məruz qalması reallığını dünya birliyi görmür


Beynimizdə yatan "LAL TƏHLÜKƏ": Ani anda ölümlə nəticələnir - xanimlar ucun qadin xeberleri\nBeynimizdə yatan "LAL TƏHLÜKƏ": Ani anda ölümlə nəticələnir\n"Baş ağrısı, danışıq pozğunluğu və zəiflik beyin şişi əlamətləri ola bilər".\nMilli.Az publika.az-a istinadən xəbər verir ki, bunu Moskva Onkologiya Tədqiqat İnstitutunun beyin cərrahiyyəsi şöbəsinin müdiri Anton Zaytsev deyib.\nOnun sözlərinə görə, baş ağrısı, beyin şişinin simptomu olaraq, daha çox səhər saatlarında özünü göstərir:\n"Ağrı ürəkbulanma, qusma, başgicəllənmə ilə müşaiyət oluna və əzici ola bilər. Ağrıkəsici qəbul etdikdən sonra ağrı keçməzsə, bu, xəstəxanaya müraciət etmək üçün əlavə bir səbəbdir. Xərçəng xəstələrində tez-tez danışma və danışanı anlama problemləri var. Həm də mütəmadi olaraq zəif əzalardan şikayət edirlər".\nNeyrocərrahın dediyinə görə, kiçik bir beyin şişi uzun müddət özünün varlığı ilə bağlı xəbərdarlıq etməyə bilir:\n"Hər şey onun yerləş mövqeyindən asılıdır. Sinir uclarının çox olduğu beyin beyinlərinin yaxınlığında olanın əlamətləri erkən üzə çıxır. Amma dərin yerləşmiş şiş böyüyür və ümumiyyətlə mövcudluğu il bağlı əlamətləri büruzə vermir. Ani anda ölümlə nəticələnir."\nXəbərlər Baxılıb: 669 Tarix: 08 iyun 2021\nQırtlaq xərçəngi qırtlağın və udlağın selikli qişasında yaranır, ətraf toxumaların selikli qişasına və toxumalarına yayılır. Yaranmasında risk faktorları aşağıdakılardır:. - alkoqoldan istifdə etmək. - siqaret çəkmək. - yaş\nMədə və bağırsaq qripi nədir?\nQış fəslində yayqın şəkildə müşahidə edilən xəstəliklərdən biri mədə və bağırsaq qripidir. Bu xəstəlik hətta hava yolu ilə də yoluxa bilər. Xüsusilə də uşaqlarda bu hal çox təhlükəlidir. Bəs mədə və bağırsaq qripinin əlamətlər\nDəridə yaranan problem - Gül xəstəliyi nədir?\nDəri problemi olan rozasea, yəni gül xəstəliyi xüsusilə açıq rəngli dərisi olan insanlarda daha çox meydana çıxır. Bu,estetik baxımından da gözəl görüntü bəxş etmir. İmmunitet.az xəbər verir ki, Türkiyənin dermatoloqu Hüly\nDepressiya psixoloji sindromdur. Depressiya zamanı insanlarda əhval-ruhiyyənin aşağı düşməsi, fiziki və pisixi aktivliyin azalması baş verir. Depressiyanın əmələ gəlməsinə emosional şok, qəfil kədər, psixomator funksiyanı\nDırnaq yemə inadkar problemdir və müalicəsi çətindir. Səbəbi daha çox narahatlıq, stress, ailə daxilində gərginlik, valideyn davranışları, uşağın böyümə tərzi ilə əlaqədardır. İmmunitet.az xəbər verir ki, psixiatr Nurəddi\nTəzyiqi endirən qidalar hansılardır?\nYüksək təzyiq çox insanda müşahidə edilən xəstəlikdir. Artıq çəki, siqaret, stress və ürək problemləri yüksək təzyiqin yaranması üçün şərait yaradır. Bəs təzyiqi aşağı salmaq üçün nə edilməli?. Yüksək təzyiq damarlardak\nBu qidalar zəhərlənməyə səbəb ola bilir\nBu qidalar zəhərlənməyə səbəb ola bilir. 1. İspanaq. İspanağın tərkibində nitrat var. Nitrat insan orqanizmi üçün təhlükəli sayılmır. Amma bişmiş ispanağı yenidən isitdikdə nitratlar nitritə və nitrozaminlərə çevrilə bilir\nQoqol-moqol (ing.hoog-muq - həftəbecər, qarışıq)alkoholsuz içkidir. Bu içki toyuq yumurtası və şəkər tozundan hazırlanır. Qoqol-moqol desert hesab edilən içkilərdəndir. Qoqol-moqol haqqında müxtəlif ölkələrdə müxtəlif cü\nPayız soyuqdəyməsindən bunlarla qorunun Yatmazdan 1 saat əvvəl süd için Yaşıl çayla səpkilərdən qurtulun Nəmləndirici kremlərdən istifadə zamanı buraxılan səhvlər Dillərin Əfsanəsi: Dalyan Küftəsi Resepti Rihanna malikanəsini 13 milyona satır - Fotolar Çay zövqünü əlavə edir: Dereotu xəmir resepti Ailədə 2 dildə danışmayın! Bu uşağın nitqində problemlər yaradır! Valideynlərin diqqətinə! Məktəbli çantası seçəndə bunları nəzərə alın Purederm Cleansing Foot Mask - Charcoal\nsonxeber.az geyim necə seçməli reseptler aksessuarlar erotik paltar arvaddan icaze kagizi hakista xina yaxdi bayatılar vətən haqqında kosmetika qaynana hakiska corekde yumurta


Fikrət Sadıxov Ukraynada prezident seçkisi öncəsi vəziyyətdən danışdı\nPolitoloq: “Ukraynanın yeni liderinin adı ikinci turda məlum ola bilər”\n11:43 29.03.2019 Qısa URL\nPolitoloq Fikrət Sadıxov deyir ki, Ukrayna seçicisi düzgün seçim etməlidir\n“Ukraynada seçki öncəsi vəziyyət gərgindir və bir sıra qüvvələr burada stabilliyin pozulmasında maraqlıdır”. Bunu Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında politoloq Fikrət Sadıxov deyib.\nPolitoloqun bildirib ki, vəziyyətin bu cür olması seçkilərin gərgin keçəcəyini xəbər verir: “Dövlət başçısı postuna iddialı siyasətçilərin reytinqləri yüksəkdir. Ona görə də belə gərgin məqamda seçkilərin keçirilməsindən sonra Ukrayna müəyyən problemlərlə üzləşə bilər. Ölkə daxilində olan problemlərdən seperatist qüvvələr səmərəli şəkildə istifadə edir. Hazırki vəziyyətdə Ukrayna seçicisi düzgün seçim etməlidir. Düşünürəm ki, birinci turda deyil, ikinci turda Ukraynanın yeni başçısının adı məlum olacaq”.\nQeyd edək ki, martın 31-də Ukraynada növbəti prezident seçkiləri keçiriləcək


21/05/2019 - Medianews\nNəşr edilib: 2019/05/21 16:52\nMüğənni Dilarə Kazımova müzakirələrə səbəb olan fotolarından danışıb. Axşam.az-ın məlumatına görə, sənətçi “Şou News”a açıqlamasında deyib ki, gözəl bədən quruluşu buna imkan yaradır. Dilarə bütün rəyləri oxuduğunu da etiraf edib: “Rəyləri oxuyuram, gülürəm. Pis şərhlər silinir. Hər kəs fikrini bildirə bilər, amma etik formada. Pis yazanlar evindəki tərbiyəni göstərir. Hər zaman deyirəm ki, nəsə yazanda […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 16:47\nUkrayna Silahlı Qüvvələrinin dəniz piyadaları Donbasda “Lun” ləqəbli, beşinci motoatıcı briqdanın tabor komandiri Yevgeni Şabanovu zərərsizləşdirib. Bu barədə “TSN Ukraina” yazır. Əməliyyatın drondan çəkilmiş görüntüsü “Facebook”da “Повернись живим” (Sağ qayıt) adlı qrupda yayılıb. “Rusiyalı ehtiyatda olan zabit, beş saylı motoatıcı briqadanın tabor komandiri olmuş Yevgeni Şabanovun zərərsizləşdirilməsi. Bəli, bu (öldürülmüş) həmvətənlərimizin qisası oldu. Çevik, qüsursuz […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 15:40\nDövlət Gömrük Komitəsinin sədri Səfər Mehdiyevin işdən çıxardığı “Qırmızı körpü” gömrük postunun rəisinin Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi naziri Sahil Babayevin yaxın qohumu olduğu barədə məlumatlar yayılıb. Bu barədə yazan Unikal.org bildirir ki, gömrük postunun sabiq rəisi Rəşad Babayev S. Babayevin əmisi oğludur. Dövlət Gömrük Komitəsi Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi naziri Sahil Babayevin əmisi […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 15:24\nAzərbaycanlı model Günay Musayeva sevgilisi Taha Tatlıcını bıçaqlayıb. BAKU.WS “Haberler”ə istinadən xəbər verir ki, model sevgilisi ilə şəxsi münasibətlər zəminində mübahisə edib. Mübahisə zamanı Taha Tatlıcı Günay Musayevanı və onun oğlunu və döyüb. Buna dözə bilməyən model də bıçağa əl atıb. Bıçaqlanan Taha Tatlıcı model sevgilisini məhkəməyə verib. Model isə hadisə barədə bildirib ki, oğlunu […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 13:41\nMayın 25-dən 31-dək “Tarqovı”, İstiqlaliyyət küçəsi və Fəvvarələr meydanına vətəndaşların girişi məhdudlaşdırılacaq. Medianews.az xəbər verir ki, bu barədə ONA məlumat yayıb. Verilən məlumata görə, UEFA Avropa Liqasının Bakıda keçiriləcək final oyunu ilə əlaqədar hüquq-mühafizə orqanları gücləndirilmiş iş rejimində çalışacaq. Mayın 29-da baş tutacaq oyunu izləmək üçün ölkəmizə çoxsaylı əcnəbi azarkeşlərlə bərabər turist axını da gözlənilir. […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 12:52\n“2019/2020-ci tədris ili üçün ali təhsil müəssisələrinə qəbul prosesinin başlamasını nəzərə alaraq, xaricdə təhsil almaq istəyən abituriyent və ya tələbələri, onların valideynlərini seçim edərkən daha diqqətli olmağa çağırırıq”. Bu barədə Modern.az-a Təhsil Nazirliyindən məlumat verilib. Bildirilib ki, əvvəlki illərin təcrübəsi göstərir ki, bu sahədə vasitəçi şirkətlərin xidmətlərindən istifadə edən bir çox vətəndaşlar çətinlik və mənfi […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 12:31\nARB TV-nin “Rezonans” proqramının növbəti buraxılışında keçmiş məhkum Zöhrə İskəndərovanın həyat hekayəsi və gələcək planlarından danışılıb: Zöhrə İskəndərova – 8 il azadlıqdan məhrum olunmuş qadın: “Şəmkir rayonunda anadan olmuşam. 1989-cu il təvəllüdəm Mənim də bəzi gənc qızlar kimi arzularım var idi. Amma olmadı, heç biri həyata keçmədi, daha doğrusu qoymadılar keçsin. Kasıb ailədə anadan olmuşam. […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 12:05\nMayın 21-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Sabunçu dəmir yolu vağzalı kompleksinin açılışında iştirakı çərçivəsində qəsəbə sakinləri ilə görüşüb. “Report”un xəbərinə görə, dövlət başçısı sakinlərlə söhbət edib. Sakinlər göstərdiyi yüksək diqqət və qayğıya görə Prezidentə minnətdarlıqlarını bildiriblər. Dövlət başçısı daha sonra ərazidəki marketə daxil olub, burada satıcı və alıcılarla söhbətləşib.\nNəşr edilib: 2019/05/21 11:53\nMayın 21-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Sabunçu dəmir yolu vağzalı kompleksinin açılışında iştirak edib, yeni inşa edilən Bakı sərnişin – Sabunçu dəmir yolu xətti üzrə görülən işlərlə tanış olub. Dövlət başçısı əvvəlcə qəsəbə sakinləri ilə görüşüb söhbət etdi. Sakinlər göstərdiyi yüksək diqqət və qayğıya görə dövlətimizin başçısına minnətdarlıqlarını bildiriblər. Sonra xatirə şəkli çəkdirilib. Daha sonra […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 11:42\nTam sağaldığına əmin olandan sonra o, Florida Beynəlxalq Universitetinə müraciət edir və qəbul olunur. 2009-2014-cü illərdə həmin universitetdə təhsil alaraq bioloq ixtisasına yiyələnir.\nNəşr edilib: 2019/05/21 11:25\nBakıda qısqanclıq zəminində əmisi arvadını öldürən şəxs Ali Məhkəməyə müraciət edib. Medianews.az News24.az-a istinadən bildirir ki, Cinayət Məcəlləsinin 120.1-ci, yəni qəsdən adam öldürmə maddəsi ilə ittiham edilərək təqsirli bilinən Hüseynov Rəsul Əlövsət oğlu Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin barəsində çıxardığı 13 illik həbs qərrından apelyasiya instansiyasına şikayət edib. Lakin Apelyasiya Məhkəməsi Rəsul Hüseynovun tələbini rədd etdikdən […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 11:06\n“Barselona” və “Çelsi”nin sabiq futbolçusu Deku “Instagram” hesabı vasitəsi ilə azarkeşlərə müraciət edib. Oxu.Az xəbər verir ki, futbolçu Bakıda səhər yeməyindən sonra video paylaşıb. “Salam, “Çelsi” azarkeşləri. Mən Bakıda səhər yeməyi yedim. Ümid edirəm ki, hər birinizi Bakıda böyük finalda görəcəm. Əminəm ki, “Çelsi” qalib gələcək”. Xatırladaq ki, bundan əvvəl “Çelsi”nin sabiq futbolçusu, hazırda “Səbail” […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 11:00\nƏməkdar artist Miri Yusif yeni klipini izləyicilərin ixtiyarına verib. Oxu.Az xəbər verir ki, məşhur 125 minlik rəsmi Youtube hesabında sözləri Fariz Zeynallı, musiqisi Ceyhun Cabbaroğluna məxsus “Uyma” adlı bəstəyə ekran həyatı verib. Vüqar İslamzadənin rejissorluq etdiyi klipdə “Avroviziya” təmsilçilərimizdən olan müğənni Dilarə Kazımova çəkilib. Seksual və cəsarətli rəqsləri ilə lüks və dəbdəbəli idman avtomobilinin fonunda […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 10:55\nXəbər verdiyimiz kimi, Tacikistanın ciddi rejimli cəzaçəkmə müəssisələrindən birində baş verən qiyam nəticəsində 29 məhbus həyatını itirib. Belə ki, İŞİD terror qruplaşmasına üzvlüklə əlaqədar həbs olunmuş 30-a yaxın məhbus üç həbsxana nəzarətçisini girov götürüb, sonradan onları qətlə yetiriblər. Qiyamçı məhbuslar bıçaqlarla silahlanıb və rəhbərlikdən sərbəst buraxılmalarını tələb edib. Ancaq sonradan məhbuslar arasında qarşıdurma düşüb. Cəzaçəkmə […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 10:54\nNəşr edilib: 2019/05/21 10:49\nBakı bulvarında çəkilən görüntü təəccübləndirir. Medianews.az-a Milli.Az-a istinadla xəbər verir ki, kadrlarda bikinili qızların çəmənliyin üzərində uzanaraq günəş qəbul etməsi əks olunub. Onların əcnəbi olduğu ehtimal edilir. Hətta qızlardan biri dincələrkən büsqalterini belə çıxarıb.\nNəşr edilib: 2019/05/21 10:44\nRusiyada azərbaycanlıların olduğu avtomobil karvanındakı maşınlardan biri qəzaya uğrayıb. Hadisənin görüntüsü sosial şəbəkədə yayımlanıb. Videodan görünür ki, üzərində Azərbaycan bayrağı olan “VAZ-2107” markalı avtomobilin sürücüsü avtoşluq etmək istəyən zaman idarəetməni itirib və qarşıdan gələn avtomobillə toqquşub. Hadisənin dəqiq baş vermə yeri, ölən və xəsarət alanlarla bağlı heç bir məlumat yoxdur. Oxu.az\nNəşr edilib: 2019/05/21 10:32\nMayın 17-də itkin düşən Gəncə Şəhər Təhsil İdarəsinin məsləhətçisi 1994-cü il təvəllüdlü Ceyhun Qabil oğlu Bağırov tapılıb. Medianews.az xəbər verir ki, bu barədə ölkə.az-a açıqlamasında onun atası Qabil Bağırov məlumat verib. O bildirib ki, oğlu C.Bağırov nişanlısı ilə dalaşdıqdan sonra inciyib və Gürcüstana gedibmiş: “Gəncə Şəhər Polis İdarəsinin əməkdaşları mənə dünən məlumat verdilər ki, Ceyhun […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 10:31\nUkrayna prezidenti vəzifəsinin icrasına başlamış Vladimir Zelenski və Kiyevdə Birləşmiş Ştatların nümayəndələri görüşüb. “Report” xəbər verir ki, bu barədə dövlət başçısının mətbuat xidməti bildirib. Mətbuat xidmətinin məlumatına görə, tərəflər görüşün gedişatında “Rusiya təcavüzü”nə əks təsir məsələlərini müzakirə ediblər. “ABŞ hər şeydən əvvəl Rusiya təcavüzünün öhdəsindən gəlməkdə Ukraynanın güclü və çox ciddi müttəfiqidir. Biz Donetsk hövzəsində […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 10:30\nQəbələdə qətl törədilib. ONA-nın yerli bürosunun verdiyi xəbərə görə, hadisə rayonun Mirzəbəyli kəndində qeydə alınıb. Kənd sakini, 1986-cı il təvəllüdlü Cəsarət Ağalar oğlu İbrahimov qısqanclıq zəminində həyat yoldaşı, 1986-cı il təvəllüdlü Ülviyyə Rasim qızı İbrahimovanın bıçaqla boğazını kəsib. Nəticədə çoxlu qan itirən qadın hadisə yerində ölüb. Faktla bağlı Qəbələ rayon Prokurorluğu tərəfindən araşdırma aparılır.\nNəşr edilib: 2019/05/21 10:28\nQoç – Bu yaxınlarda başladığınız işi uğurla başa vurmaq üçün var qüvvənizlə çalışın. Yorulmağınız istisna deyil. Lakin ruhdan düşməyin, ətalətə qapılmayın, süst olmayın. Mühüm işi yarımçıq qoysanız, narazılıq və natamamlıq hissləri sizi uzun müddət təqib edəcək. Günün ikinci yarısında əhvalınızda müsbət dəyişikliklər olacaq. Hadisələrə daha nikbin baxacaqsınız. Yaxın dost və ya sevdiyiniz insanla ciddi mövzunuzu […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 10:25\nHər hansı bir hadisəyə münasibətdə yekdil fikrə gəlməyimiz yoxdur. Bu, artıq mübahisə mövzusu deyil. Nə baş verir-versin, biz onu öz arşınımızla ölçürük və heç bir halda arşınımızın ədalətli ölçü meyarı olub-olmamasına önəm vermirik. Tanınmış şəxslərə, ictimai-siyasi personalara münasibətdə də eləyik. Ömrünü xalqın yolunda puç edən fədakar, dünya malında gözü olmayan, zahidanə həyat tərzi yaşayan adamlara […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 10:20\n“Rəbiüs-sani ayının 8-də Həzrət Həvvanın öz günüsü ilə vuruşan günüdür. Hər kəs öz arvadını döyüb baş-gözün dağıtsa, elə bilsin yüz kəniz azad elədi və əgər vurub öldürsə, qiyamət günü ona sual-cavab yoxdur” (“Molla Nəsrəddin” jurnalı, 12 may, 1906) Vətənpərvərlik sezonunun açılışını müəyyən dərəcədə uğurlu hesab edə bilərik. Bir nəfər manısı Laçının işğal günündə oxuduğu yerdə […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 10:19\nHər hansı bir hadisəyə münasibətdə yekdil fikrə gəlməyimiz yoxdur. Bu, artıq mübahisə mövzusu deyil.\nNəşr edilib: 2019/05/21 9:07\nUkraynanın baş naziri Vladimir Qroysman istefa verdiyini bəyan edib. Ukrayna Konstitusiyasına əsasən, bu da öz növbəsində bütün nazirlər kabinetinin istefası deməkdir. TASS xəbər verir ki, hökumətin çərşənbə günü keçiriləcək iclasından sonra vəzifədən gedəcəyini bildirən baş nazir Ali Radaya (parlamentə) seçkilərdə namizəd olacağını qeyd edib. “Mən işlədiyim müddətdə gördüyüm işlərə görə utanmıram. Gələcəkdə daha böyük işlər […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 8:50\n“Güclü külək İsmayıllıda meşə ağaclarına ziyan vurub”. Bunu jurnalistlərə açıqlamasında Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin mətbuat katibi İradə İbrahimova bildirib. Onun sözlərinə görə, mayın 19-da İsmayıllı rayonunda baş vermiş güclü külək nəticəsində meşə sahəsinin ərazisində 100-dən artıq ağac kökündən çıxaraq aşıb, bəziləri isə sınıb: “Oduncaq itkisinə yol verməmək və qəzalı ağaclardan səmərəli istifadə etmək məqsədilə […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 8:35\nFransanın paytaxtı Parisin Şarl de Qol (Ruasi) aeroportunda miqrantlar etiraz aksiyası keçiriblər. Aksiya iştirakçıları özlərini “qara jiletlilər” adlandırıblar. Aksiyanın keçirilməsinə səbəb Fransadan deportasiya olunan əcnəbilərin sayının artmasıdır. Etirazçılar Fransa hava yolları şirkətindən deportasiyaya hər cür yardım göstərməyi dayandırmağı tələb ediblər. 500 nəfərə yaxın sənədsiz şəxs Fransa hava yolları şirkətinin qaçqınların deportasiyası ilə məşğul olan qurumlar […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 8:20\nMüğənni Kərim Abbasov yolda hücüma məruz qalıb. Oxu.Az xəbər verir ki, bu barədə Kərim şəxsi “İnstagram” hesabında paylaşdığı videoya yazdığı şərhdə məlumat verib. Hadisə bağdan qayıdarkən baş verib. Belə ki, Kərimin yaydığı videodan da göründüyü kimi, maşından düşən bir şəxs əlində telefonla video çəkən adama yaxınlaşaraq, ona yumruq zərbələri endirir. Kərim yumruqlanan şəxsin özü olduğunu […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 8:02\nŞamaxı rayonunun Avaxıl kəndində yaşayan və 8 il öncə dünyasını dəyişmiş 1987-ci il təvəllüdlü İbrahimov Rauf Ötərxan oğluna təkrar hərbi tibbi müayinə komissiyasından keçməsi üçün çağırış vərəqəsi göndərilib. ONA xəbər verir ki, bu barədə Raufun böyük qardaşı Nüsrət İbrahimov məlumat verib. Onun sözlərinə görə, ailədə üç qardaş olublar: “Mən və qardaşlarımdan biri hərbi xidmətimizi başa […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 7:47\nUkraynanın yeni prezidenti Vladimir Zelenski 2018-ci ilə olan vergi bəyannaməsini dərc edib. Bəyannaməyə görə, V.Zelenski 2018-ci ildə 4 milyon 170 min qrivna (160 min dollar), onun xanımı Yelena Zelenskaya 5 milyon 500 min qrivna gəlir əldə edib. Həmçinin Vladimir Zelenski Kiyevdə beş, İtaliyada iki , Böyük Britaniyada icarəyə götürülmüş iki ev, Gürcüstanda tikintisi gedən 10 […]\nNəşr edilib: 2019/05/21 7:32\nİran bu gündən aşağı faizli uran istehsalını artırıb. İranım Tasnim agentliyinin məlumatına görə, söhbət 3,67 faizlik uranın istehsal həcminin 4 dəfə artırılmasından gedir. Məlumata görə, bu, sentrifuqaların sayının artırılması, faiz dərəcəsinin artırılması və ya sentrifuqaların növünün dəyişdirilməsi anlamında deyil, mövcud vəziyyətdə uran istehsalını 4 dəfə artırmaq deməkdir. Nüvə müqaviləsinə əsasən, İran uranı yalnız 3,67% faizə […]


www.XALQXEBER.az » Bölgə » Qəhrəman ana prezidentə müraciət etdi - VİDEO\nxalqxeber.az-a Ağcabədi rayon Kəhrizli kənd sakini, ”Qəhrəman-Ana” Allahverdiyeva Manya Məmməd qızı tərəfindən ərizə daxil olub.Qəhraman ananın Azərbaycan Respublikasının prezidenti İlham Əliyevə ünvanladığı müraciətini olduğu kimi dərc edirik.\n"Cənab Prezident Mən 12 uşaq dünyaya gətirib,onları tərbiyə edib boya-başa çatdırmışam. 1984-cü ildə SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin qərarı ilə mən ”Qəhrəman-Ana” fəxri adına layiq görülmüşəm. Həmin dövrlərdə yəni 1967-1988-ci illər arasında pambıqçılıq sahəsində böyük nailiyyətlərin qazanılmasında zərbəçi kolxozçu kimi müstəsna xidmətlərim olmuşdur. Çoxlu sayda fəxri fərmanlara və mükafatla layiq görülmüşəm. Ulu Öndərimiz və mərhum prezidentimiz Heydər Əliyev Həzrətlərinin hələ 70-ci illərdən sonra respublikaya rəhbərlik etdiyi vaxtda onun göstərdiyi qayğılar sayəsində mən qeyd etdiyim nailiyyətlərə və çoxlu sayda vətən övladları böyütməyə nail olmuşam.\nKiçik qızım Allahverdiyeva Səbinə Hüseynxan qızı 2010-ci ildə həmkəndlimiz Quliyev Anatoli Malik oğlu ilə ailə həyatı qurmuşdur. 6 il birgə yaşayandan sonra onlar rəsmi qaydada boşanmışdılar. 2016-cı ilin dekabr ayında boşanmadan sonra qızım Allahverdiyeva Səbinə işə gedərkən onun keçmiş həyat yoldaşı Quliyev Anatoli Malik oğlu kəndin mərkəzində, ictimaiyyətin gözü qarşısında öz minik maşınını qızımın üstünə sürmüşdür. Qızım Səbinə özünü yolun kənarına atmış,sonra bir neçə nəfərin köməkliyi ilə onu iş yerinə aparmış və ona yardım göstərmişlər.\nÜstündən bir neçə gün keçdikdən sonra bu hadisəni olduğu təfsilatı ilə həmkəndlilərimizdən bir neçə nəfəri oğlum Allahverdiyev Mais Hüseynxan oğluna xəbər vermişlər. Oğlum bu eşitdiyi xəbərin təsiri altında qızımın keçmiş həyat yoldaşı olmuş Anatolini axtarıb tapmış, onu əvvəlcə sorğu suala tutmuş, sonra da onun üzr istəmədiyini və təkəbbürünü görüb ona bıçaqla bədən xəsarəti yetirmişdir.Elimizin gözəl adət və ənənələri var. Ancaq çox təəssüf edirəm ki, həmkəndlimiz Anatoli bizim adət ənənələrimizlə başqa millətlərin adətlərini qarışdırmağa addım atmışdır və bunun da acı nəticəsi və ağırlığı bizim ailənin üzərinə düşmüşdür. Mən anayam, özü də 12 uşaq dünyaya gətirib,tərbiyə edən anayam. İstəməzdim ki, hətta hər hansı bir içki düşgününün də oğlumun əli ilə burnu qanasın. Ancaq nə edək. Adət-ənənələrə uyğun olmayan və birbaşa ictimaiyyətin gözü qarşısında qadın ləyaqətinə, qadın şərəfinə yönələn hər hansı ictimai əxlaqsızlıq və qanuna zidd hərəkətlərin hətta mənim heç vaxt istəmədiyim halda və qəbul etmədiyim tərzdə cavablandırılması reallıq olur!\nOğlum Mais Allahverdiyev 7-il 6 ay həbs cəzasına məhkum edilmişdir. Həmkəndlimiz Anatoli Quliyev isə həmin vaxt bir neçə gün müalicə aldıqdan sonra sağalıb öz lazımsız və lüzumsuz həyatını sürməkdə davam etməkdədir. Oğlum Mais 2015-ci ildə ailə həyatı qurmuşdu. O həbs olunduqdan sonra 2017-ci ildə onun ilk övladı dünyaya gəlmişdir. Çox əfsuslar olsun ki, bu günə qədər ata öz uşağını görməmişdir.\nMən anayam, özü də çoxuşaqlı anayam,71 yaşım var. Mənə, 12 uşaq böyüdüb cəmiyyətə qovuşduran bir anaya hörmətiniz, həm də uca Tanrıya, onun yaratdıqlarına hörmətinizdir! Sizi öz vicdanınızın hökmünə buraxıram və Peyğəmbərimizin bir cümləsi ilə bizə verdiyi dəyəri bir daha Sizə xatırladıram-“Cənnət anaların ayaqları altındadır” Qoy uca Tanrı Sizə və övladlarınıza yar olsun və qorusun! İnanıram ki, Siz heç vaxt öz vicdanı borcunuzu yerinə yetirməkdən çəkinməmişsiniz və çəkinməyəcəksiniz də!\nOğlum Allahverdiyev Mais Hüseynxan oğlunun məhkum olunduğu cəzanın başqa bir cəza növü ilə əvəzlənməsi və yaxud da cəzanın yerdə qalan hissəsindən tam azad olunması üçün verəcəyiniz əfv və yaxud da amnistiya qərarı azərbaycanda həm də çoxuşaqlı anaya və qadına azərbaycan millətinin göstərdiyi hörmətin göstəricisi olardı!\nBöyük hörmətlə: “Qəhrəman-Ana” Allahverdiyeva Manya Məmməd qızı


İsmayıllı rayon Təhsil Şöbəsinin müdiri rayonun ümumi təhsil müəssisələrində işləyən bir qrup gənc müəllimlə görüşüb.\nGörüş şəhər 6 nömrəli tam orta məktəbin şəhid General mayor Polad Həşimov adına akt zalında baş tutub.\nÇıxış edən Təhsil Şöbəsinin müdiri Rövşən Əliyev dövlət-gənclər siyasətindən bəhs edib, aparılan gənclər siyasətinin əhəmiyyətini vurğulayıb. Gənc müəllimlərlə müxtəlif sahələrdə işlərin aparılmasının əhəmiyyətini qeyd edib. Müxtəlif layihə və müsabiqələrdə müəllimlərin iştirak etmələrini tövsiyyə edib.\nMetodik Kabinetin direktoru Şahin Gənciyev çıxış edərək fəaliyyət göstərən Gənc müəllimlər şurasının tərkibinin yenilənməsini, fəaliyyət sahəsinin və üzvlərinin sayının artırılmasını təklif edib. Gənc müəllimlərlə metodiki dəstəyin davam etdirildiyini bildirib.\nÇıxış edən gənc müəllimlər öz təkilf və rəylərini bildiriblər, göstərilən diqqət və qayğıya görə ölkə və rayon rəhbərliyinə minnətdarlıqlarını çatdırıblar.\nAçar sözlər: müəllim, məktəb, rayon təhsil idarəsi, tədbir


İNCƏSƏNƏT 25 yan 2021, 12:50\nAzərbaycanı “Eurovision” mahnı müsabiqəsində təmsil edəcək müğənni Samirə Əfəndi üçün səkkiz mahnı seçilib.\nBu barədə “İnfe Azerbaijan” məlumat yayıb. Qeyd olunub ki, sözügedən bəstələrdən biri “focus group” tərəfindən seçiləcək.\n“Qafqazinfo”nun əldə etdiyi məlumata əsasən, Samirə bu dəfə fərqli tərzdə tamaşaçı qarşısına çıxacaq. İddia olunur ki, Əfəndi “Eurovision” səhnəsində ballada ifa edəcək. Çıxış zamanı Azərbaycanın Ermənistan üzərindəki qalibiyyəti nəzərə alınaraq zəfərlə bağlı ifadələrə üstünlük veriləcək.\nXatırladaq ki, bir neçə gün əvvəl İTV müsabiqə üçün mahnı qəbulunu fevralın 1-nə qədər uzadıb.


“HƏR ŞEYƏ ƏLİ HƏSƏNOV QƏRAR VERİRDİ...” - "KİVDF işi"-də sensasiyalı ifadələr » Xeberdar.net\n2014-2020-ci illərdə Fondun aparıcı məsləhətçisi vəzifəsində işləmiş Samir Mustafayev prokurorluqda dindirilərkən bildirib ki, bütün maliyyə işləri Vüqar Səfərli və Təhminə Yaqubova arasında aparılırdı, buna nəzarəti isəƏli Həsənov həyata keçirirdi. S. Mustafayev həm də Fondda Tender Komissiyasının üzvlərindən biri olub. Amma ifadəsində söyləyib ki, tender keçirilmirdi, layihələrin hansı şirkətə həvalə olunacağını Əli Həsənov müəyyənləşdirirdi. Ondan sonra formal olaraq sənədlər hazırlanır, özü də daxil olmaqla Tender Komissiyasının üzvlərinə həmin şirkətin seçilməsi barədə imza atdırılırdı.\nS. Mustafayevin dediyinə görə, təkcə bina tikintisi kimi bir neçə milyonluq layihələr yox, hətta jurnalistlərin xarici səfərləri, ziyafətlərin keçirilməsi, inventarların hansı müəssisədən alınması kimi məsələlərdə də Əli Həsənov qərar verirdi: “Tenderin qalibini qeyri-rəsmi Əli Həsənov müəyyənləşdirir, yekun sənəd hazırlanıb, Tender Komissiyasının üzvlərinə imza atdırılırdı”.\nO, restoranlarda ziyafətlərin keçirilməsi barədə də ətraflı ifadə verib. S. Mustafayev bildirib ki, KİV-in İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondu ənənəvi olaraq hər il üç dəfə – Novruz bayramı, Milli Mətbuat Günü və Yeni il münasibətilə restoranlarda ziyafət təşkil edir, orada mükafatlandırma mərasimləri olurdu. Onun sözlərinə görə, bu ziyafətlərdə qonaqların sayı heç vaxt 250-ni keçməsə də, hər dəfə 400-450 nəfərlik vəsait ayrılırdı: “Son iki ildə sənədlərdə tədbirlər üçün hər il 800 ləvazimat çantası alındığı rəsmiləşdirilmişdi. Lakin həmin ləvazimatlar faktiki alınmamışdı”.\nVüqar Səfərliyə qarşı ağır ittiham - Sektor müdiri gizli bağ görüşündən sonra keçinib? - İDDİA\n“Çalışacam ki, ölkə başçısının göstərdiyi bu etimadı doğruldum” – Vüqar Səfərli


Elan kodu: 1030784\nDivan zakazla hazırlanır rəng seçimi var ölçü 240/150 acilandi bazalidi qiymeti...350 manata 2 yastiq uste hediye verilir...elve yasiq olsa cutu 15 manat olacaq...pulsuz çatdırılma var...Ayten.efsane..\nYataq mebeli dest\nTecili evden cixmalidirEndirim edildi Ortapedik matrasla satilir.Qiymeti destin 700 azn.Unvan bineqedi (Gülü) yalniz whatsapda yazin\nMətbəx mebeli satılır 380 AZN Ölçü 4 m. Üstündə moyka verilir ünvan Binə atçılıq kod 9268 NigarAzay yalniz whatsapda yazin\nMuwteri evinden goruntu Masa ve alti eded oturacaq Masa bagli halda 90/160, acilanda 2 metr olud Reng secimi var Acilmayan masa ile destin qiymeti 310 man Acilan masa ile destin qiymeti 350 man Seherdaxili\nWok qiymet Metbex mebeli satilir 4 metr deffektsiz 500 AZN son giymet unvan binegedi indi sokuludur (y09) tahire\n4 dord qapili dolab sifarisle hazirlanir. Reng ve olcu secimi var. Qurasdirilma pulsuz. Bu model dolab qiymet 310 azn. Yalniz whatsapda yazin Instagram sehfemiz ucuz_stol_stul_mebel\nTecili divan satilir\nev alqi satqisi ustalar kosmetik vasiteler kurslar ev temiri 211 nomreler nokia lumia 1020 teze qiymeti evim.az 2021 darvaza sebet.az turlar.az masinlar largo nece isdifade edilir largo sorey largo sprey titan gel iran peci


Medicina.az - 14 iyun Ümumdünya Qan Donoru Günüdür\n14 İyn 2022 13:37\n14 iyun bütün dünyada Ümumdünya Qan Donoru Günü kimi qeyd edilir. Ümumdünya Qan Donoru gününün qeyd edilməsində məqsəd ehtiyacı olanlar üçün qan bağışlayan könüllü qan donorlarına təşəkkür etmək, donor qanına olan zərurəti diqqətdə saxlamaq və insanları qan donorluğuna cəlb etməkdir.\nDünya Səhiyyə Təşkilatının (DST) Assambleyasında 2005-ci ilin mayında könüllü qan donorluğunu dəstəkləyən bəyanat qəbul edilib. Bəyanatda hər il 14 iyun tarixinin Ümumdünya Qan Donoru Günü kimi qeyd olunması qərara alınıb.\nBu günün keçirilməsində əsas məqsəd könüllü qan donorlarına hörmət və ehtiramın nümayiş etdirilməsi, cəmiyyətdə donor qanına olan ehtiyac və zərurətin vurğulanması, bununla da bütün dünyada könüllü donorluq ənənəsinin genişləndirilməsidir. Ümumdünya Qan Donoru Gününün 2016-cı ildəki şüarı da buna sübutdur: “Qan bizim hamımızı birləşdirir!”.


Koreyalıların şüşə kmi hamar dərisinin sirri – 10 yaş cavanlaşdırır\n17:13 5 Yanvar 2018\n143 Qadın dünyası\n40 yaşında dəri artıq elastikliyini itirir. Çoxları düşünür ki, yaşlılıq əleyhinə bahalı fransız kosmetikaları bu problemi aradan qaldıra bilər. Halbuki, belə deyil. Koreyalarıların dəri baxım məhsulları çoxdan dünya üzrə birincilik qazanıb. Təəccüblü deyil ki, koreyalı qadınlar yaşından çox cavan qalır. Çünki onlar əbədi gəncliyin sirlərini bilirlər.\nPublika.az bu yazıda oxucuları əbədi gənclik sirləri ilə tanış edib.\nCənubi Koreyada hər kəs hesab edir ki, ideal dəri şüşə kimi hamar olmalıdır. Bu, bizim üçün qəribə səslənsə də, koreyalılar nəzakətlə izah edirlər ki, burada söhbət hamarlıq və təbii parıltıdan gedir. Koreyalıların gözəllik trendi də elə hamar dəridir. Lakin yağlı dəri ilə təbii parıltılını qarışıq salmaq olmaz.\nCənubi Koreya əbədi gənclik və dəriyə qulluq haqqında hər şeyi bilir. Yerli qadınlar amerikalı və avropalıların yeni-yeni öyrəndiyi sadə oyunu çoxdan başa düşüblər. Çünki nurlu və parıltılı dəri üzdə olan digər çatışmazlıqları vizual olaraq azaldır. Ona görə də böyüklü-kiçikli - hamı "şüşə dəri"adlı ideal gözəlliyə nail olmağa çalışır.\nNəmləndirmə yolu ilə bir neçə mərhələdə parıltılı dəriyə sahib olmaq mümkündür. Bunun üçün yağlı kremlərdən istifadə etməyə ehtiyac yoxdur.\nKoreyalı qadınlar yüngül teksturalı nəmləndirici kremlərə üstünlük verir. Səhər yuxudan duranda üzlərini pilinq edir, sonra vitaminli gel zərdabı və ya hialuron turşusu çəkirlər. Bu üsulu 10 dəqiqəlik parça maskası ilə əvəz etmək olar. Sonda üzü yüngül gellə nəmləndirirlər. Həmçinin günəşin zərərli şüalarından qoruyan kremlər haqqında unutmaq olmaz. Qırışların yaranmasının qarşısını almaq üçün hər səhər bir neçə məhsul istifadə etmək lazım olacaq. Bəli, buna çox vaxt və vəsait ayırmaq gərəkəcək, lakin əvəzində dəriyə aydınlıq verən məhsullardan istifadə etməyəcəksiniz.\nXəbərin orijinal ünvanı: http://publika.az/news/gozellik/226745.html\nKoreyalıların şüşə kmi hamar dərisinin sirri 10 yaş cavanlaşdırır


Russian Bisiness Guide üç azərbaycanlını "İlin adamı" makafatına layiq bilib (+FOTOLAR)\nRussian Bisiness Guide üç azərbaycanlını "İlin adamı" makafatına layiq bilib (+FOTOLAR)\n02 aprel 2019 - 03:08\nCanveten.az xəbər verir ki, Rusiyanın Ticarət və Sənaye Palatasının konqres mərkəzində "İlin adamları" biznes mükafatı qaliblərinin mükafatlandırılması mərasimi keçirilib. Mükafat "Russian Business Guide” beynəlxalq jurnalının təşəbbüsü ilə həyata keçirlib. Qeyd edək ki, jurnal 2006-cı ildən etibarən rus və ingilis dillərində RF TSP-nin dəstəyi ilə BUSINESS-DIALOG MEDIA informasiya-kommunikasiya qrupu tərəfindən nəşr edilir.\n"Russian Business Guide”, BUSINESS DIALOG MEDIA nəşriyyat və kommunikasiya qrupunun baş icraçı direktoru Maria Suvorovskaya, mükafatın müasir biznes üçün əhəmiyyətini izah edib: "Hər hansı bir mükafat, həyata keçirilən işləri həqiqətən əhəmiyyətli bir şəkildə həyata keçirir. Ümid edirik ki, müsabiqədəkə qələbə işgüzar nümayəndələrə daha çox uğur, inkişaf, və beynəlxalq işgüzar əlaqələrin genişləndirilməsinə kömək edəcəkdir".\nQeyd edək ki, mükafat laureatları arasında üç azərbaycanlı da var. Belə ki, "Mədəniyyət mirası" nominasiyasında "ETNOMIR - etnoqrafik park-muzey" layihəsinin rəhbəri Ruslan Bayramov, "Lukes-D" MMC-nin baş direktoru Şahid Əsgərov "Qida istehsalı" nominasiyasında, "Moskva hüquq mərkəzi"nin vəkili Ələkbər Qarayev "Hüquqi xidmətlər" nominasiyasında qalib olub.\nO, vəkil olaraq Krasnoyarskda daimi azərbaycanlıların hüquqlarını qoruyub. Bu istiqamətdə ən böyük uğuru 2015-ci ildə Krasnoyarskda İsmət Qayıbov və Azad Şərifovun müəllifi olduğu “Erməni terrorizmi” adlı kitab-albomunun oxunmasına qadağa qoyan məhkəmə iddiasını udması olub. Məhz bundan sonra Rusiya ərazisində heç bir orqan ikinci dəfə “Erməni terrorizmi” kitab-albomu ilə bağlı məsələyə baxa bilməz.


NƏSRƏDDİN TUSİ – DAHİ ASTRONOM, RİYAZİYYATÇI, XIII ƏSRİN ƏN BÖYÜK ALİMİ\nNəsrəddin Tusi 1201-ci il fevralın 18-də Tus şəhərində anadan olub.\nNəsrəddin Tusi dövrünün tanınmış və savadlı adamı – Firuzşah Cehrudi ləqəbi ilə tanınan Məhəmməd bin Həsən Tusinin oğludur.\nNəsrəddin Tusinin ilk şəriət müəllimi öz atası olmuşdur. O, ilk elmi təhsilini, həm də dayısı Nəsrəddin Əli Məhəmməd Şaidən (rasional elmlər üzrə) və atasının əmisi Nəsrəddin Abdullah ibn Həmzədən (müsəlman hüququ, hədislər üzrə) almışdır.\nAtası vəfat etdikdən sonra Nəsrəddin Tusi onun vəsiyyətinə sadiq qalaraq elm yolunu seçir və kamillik zirvəsinə çatmaq üçün səyahətlərə çıxır, rast gəldiyi ustadlardan öyrənməyə çalışır. Bu haqda o, belə yazmışdı: “Mən də atamın vəsiyyətinə əməl edərək səyahətə çıxdım. Hər fənn üzrə hansı bir ustada rast gəlirdimsə, ondan istifadə edərdim. Lakin daxilən meylim və marağıım həqiqəti batildən təmizləmək olduğundan hikmət və kəlam kimi elmlərin mahiyyətinə varmaq istəyirdim.”\nOnun arzusu yeni müəllimlər tapmaq, daha çox elm öyrənmək idi və bu məqsədlə də Nişabura gəlir. Burada onun müəllimləri İmam Siracəddin Qəməri, Qütbəddin Sərəxsi və Fəridəddin Damad idi. Nəsrəddin Tusinin Nişaburda təhsil almasında, elmə dərindən yiyələnməsində məşhur alim Əl-Əttar, Əl-Rif ləqəbləri ilə tanınan Şeyx Əttarın da böyük xidməti olmuşdur. Nişaburdan sonra Qama gələn Nəsrəddin Tusi dövrünün çox görkəmli alimi Əbu-s-Səadət İsfahanidən dərs alır.\n1924-cü ildə Nəsrəddin Tusi Kühistana gəlir. Kühistan vilayətinin hökmdarı, alim və filosof Əbülfəth Əli Şəhabəddin Mənsur onun alimliyini, istedadını, uzaqgörənliyini çox yüksək qiymətləndirirdi, bir sıra mühüm dövlət məsələlərinin həlli zamanı onunla məsləhətləşirdi. Nəsrəddin Əbülfəth Əbi Şəhabəddinin İslamı müdafiə etməsi, ismaililər təriqətinə qarşı mübarizəsi və öz ətrafına İslam tərəfdarlarını cəmləşdirməsi ismaililərin qəti narazılığına və etirazına səbəb oldu. İsmaililərin başçıları Əlamut qalasına məktub göndərib bildirmişdilər ki, əgər Şəhabəddinin İslam tərəfdarlarına olan bu rəğbəti davam etdirsə, ismaililər dövlətinin bütün əmlakı müsəlmanlara bağışlanacaqdır. Bu məsələdə ismaililər əsas günahı Şəhabəddinin yaxın məsləhətçisi Nəsrəddin Tusidə görürdülər. Beləliklə, Şəhabəddin hökmdarlıqdan uzaqlaşdırıldı və Nəsrəddin Tusi Əlamut qalasında zindana salındı və bununla da Tusinin 20 illik zindan həyatı başlandı. Bir şey Nəsrəddin Tusini yaşatmağa, zindan həyatına dözməyə imkan yaradırdı. Bu da Əlamut qalasında olan zəngin kitabxanadan istifadə etməsinə icazə verilməsi idi. Tale elə gətirdi ki, sonsuz istilalar və yürüşlər keçirən monqolar Əlamutu aldılar.\nAldığı ölkələrdə ağlasığmaz vəhşiliklər törədən monqollar Nəsrəddin Tusini öldürmürlər. Əlamut zindanında olduğu illərdə Nəsrəddin Tusi “Əxlaqi-Nasiri” kimi möhtəşəm əsərini yazır. Eyni zamanda onun “Şərh ül-işarət”, “Təhrir məcəsti”, “Təhrir-i Eqlidis” əsərləri də zindan həyatı dövründə yazılıb. 1256-cı il noyabrın 20-də Nəsrəddin Tusi Hülaki xanın hökmü ilə Əlamut qalasından azad olunur. Monqollar Nəsrəddin Tusini zindandan xilas etsələr də, o, xalqının halına yanırdı, məğrurluğunu itirməmişdi, 20 illik zindan onu sarsıtmamışdı. Nəsrəddin Tusinin dərin və uzaqgörənliyinə, müdrikliyinə çoxdan bələd olan Hülaki xan onu yanına dəvət etdi və xahiş etdi ki, alim onu tərk etməsin və xanın məsləhətçisi kimi onun yanında qalsın, alim də buna razılıq verdi. O bilirdi ki, Hülaki xanın hücumları davam edəcək. Belə hücumların birində Hülaki Bağdadı darmadağın etdi. Nəsrəddin Tusi Hülaki xanın razılığı ilə Bağdadda qaldı. Nəsrəddin Tusi Bağdadda Hülaki xanın razılığını almışdı ki, Marağa rəsədxanası tikilsin, kitabxanalardan oğurlanmış kitablar tapılıb Marağaya qaytarılsın, görkəmli alimlər Marağada işləməyə dəvət olunsun. 1259-cu ildə Marağa Hülaki dövlətinin paytaxtı oldu. Qeyd edək ki, rəsədxananın məhz Marağada tikilməsi bir neçə əlverişli səbəblə bağlı idi. Marağa dəniz səviyyəsindən 1113 metr hündürdə yerləşir, şəhərdə ildə cəmi 53 gün yağış yağır, səma daim açıq və buludsuz olurdu. Rəsədxananın tikinti layihələri bilavasitə Nəsrəddin Tusinin rəhbərliyi ilə işlənib hazırlanırdı. Tusi görkəmli alimlərdən ibarət elmi mərkəz yaratmışdı.\nSəmanı, kainatı, səma cisimlərini öyrənmək üçün tikilmiş Marağa rəsədxana kompleksi, əslində böyük tədqiqat mərkəzi idi. Bu kompleks 16 əsas və köməkçi binalardan ibarət olmuş, binaların 7-i isə dairəvi formada tikilmişdi. Onların ortasında isə rəsədxananın əsas qülləsi ucalırdı. Qüllənin daxili diametri 22 metr idi.\nNəsrəddin Tusi, əslində Marağada böyük elmi-tədqiqat mərkəzi yaratmışdı və eyni zamanda dünyanın məşhur alimlərinin, xüsusən də yunan alimlərinin əsərlərini tərcümə etmək üçün özünün rəhbərlik etdiyi tərcümə mərkəzini də təşkil etmişdi. 1259-cu ildə tikintisinə başlanan Marağa rəsədxanası 1271-ci ildə tam fəaliyyətə başladı. Rəsədxanada səmanı və kainatı tədqiq etmək üçün çoxlu astronomik cihazlar var idi. Onların bir qismi rəsədxana alimləri tərəfindən ixtira olunmuş, digərləri xarici ölkələrdən alınmışdı. Marağa rəsədxanasında 1273-cü ildə hazırlanan ulduz qlobusu indi Almaniyanın Drezden şəhərindəki rəsm qalereyasının riyaziyyat-fizika salonunda nümayiş etdirilir. Nəsrəddin Tusi Marağa rəsədxanasında astronomiyaya aid iki möhtəşəm tədqiqat əsərini tamamlamışdı: “Zic-i Elxanı” və “Astronomiya və astrologiya haqqında otuz fəsil”.\n“Zic-i Elxanı” dörd kitabdan ibarətdir. Birinci kitabda Çin, uyğur, yəhudi və ərəb təqvimlərinin əsasları və bir təqvimdən digərinə keçmək üsulları şərh olunub; ikinci kitabda planetlərin və Günəşin hərəkətləri təsvir olunub, Günəş diski mərkəzinin Marağa meridianında həqiqi günorta vaxtı müəyyən tarixlərdə ekliptik uzunluğu, planetlərin orta sutkalıq hərəkətlərinin dəqiqləşdirilmiş qiymətləri verilir; üçüncü kitabda vaxtın təyini üsulu şərh olunur; dördüncü kitabda astronomiyaya aid müxtəlif məlumatlar verilmişdir. Dördüncü kitabda verilmiş məlumatlara aiddir: planetlərin müəyyən anlarda koordinat cədvəlləri, Mars, Yupiter və Saturnun geosentrik uzunluqları, bu planetlərin geosentrik enlikləri, prossesiyanın qiyməti. Nəsrəddin Tusi dünyanın 256 şəhərinin coğrafi enlik və uzunluq koordinatlarını dəqiqləşdirməklə astronomiya elminə çox böyük töhfə vermişdi. Qeyd edək ki, Marağa rəsədxanasının zəngin kitabxanası var idi. Burada İrandan, İraqdan, Suriyadan, Misirdən gətirilmiş kitablar toplanmışdı. Kitabların ümumi sayı 400 min idi.\nRəsədxanada böyük nəzəri tədqiqatlar da aparılırdı. Bu tədqiqatlar astronomiyaya lazım olan riyazi elmlərin, ilk növbədə triqonometriya və həndəsənin inkişafına kömək edirdi.\nNəsrdəddin Tusi 30-dan artıq elmi əsər yazmışdır ki, bunların arasında “Təhrir-i Eqlides” (“Evklidin şərhi”) adlı kitabını xüsusi qeyd etmək lazımdır. Bu klassik traktat dəfələrlə görkəmli alimlərin diqqətini cəlb etmişdir. Nəsrəddin Tusinin bu əsəri ilə ilkin tanışlıq göstərir ki, o, Evklidin təklifləri üçün çoxlu yeni isbatlar vermiş və bir çox hallarda həmin təkliflər yeni nəticə və ümumiləşdirmələrlə tamamlanmışdır.\nNəsrəddin Tusi Evklidin 28-ci təklifini şərh etdikdən sonra həmin təklifə V postulatın ekvivalent olduğunu isbat edir. Nəsrəddin Tusinin bu əsəri ona görə çox böyük əhəmiyyət kəsb edir ki, burada o, ilk dəfə olaraq mütləq həndəsənin əlavə aksiomları olmadan Evklidin paralel xətlər barədə aksiomunu isbat etməyin qeyri-mümkün olması məsələsinə yaxınlaşır və Evklidin V postulatının əvəzinə başqa bir postulatın dürüst və dəqiq ifadəsini verir. Sonra həmin VI təklifə əsasən Nəsrəddin Evklidin V postulatını isbat edir.”\nHəmişə ədalətin əsasını insanın təbiətində görən Nəsrəddin Tusi insanları beş sinfə bölürdü. Birinci, təbiətən xeyirxah olanlar və başqalarına xeyir verənlər. Belələri yaradılmışın məğzidir, öz zatları etibarı ilə böyük rəisliyə layiqdirlər, ona görə padşahın ən yaxın adamları bunlar olmalıdır, onlara hörmət edilməli, onlar irəli çəkilməli, böyüdülməli, təqdir və təltif edilməli, bir an belə unudulmamalıdırlar, onlara xalqın gələcək başçıları kimi baxılmalıdır. İkinci, təbiətən xeyirxah olanlar, lakin başqalarına xeyir verə bilməyənlər. Belə adamları əzizləmək, işlərində onlara kömək etmək, təbiətindəkiləri büruzə verməsinə şərait yaratmaq lazımdır. Üçüncü, təbiətən nə xeyirxah, nə də bədxah olanlar. Bunları sakit buraxmalı, xeyirxahlığa təhrik etməli, bu vasitə ilə layiq olduqları dərəcəyə çatdırmalı. Dördüncu, təbiətən bədxah olanlar, lakin başqalarına bədxahlıq edə bilməynlər. Belə adamları danlayıb məzəmmət etməli, qorxudub hədələməli, nəsihət verməli, şirnikləndirməli. Xasiyyətlərini dəyişib, xeyirxahlığa meyl etsələr, deməli, düzələcəklərinə ümid var, əks təqdirdə rəzil və bədxah olaraq qalacaqlar. Beşinci, təbiətən bədxah olanlar və başqalarına bədxahlıq edənlər. Bunlar ən rəzil, ən murdar məxluqlardır. Onların təbiəti ilahi təbiətin ziddinə olar, birinci sinfə aid olan təbiətlə əkslik təşkil edir.\nNəsrəddin Tusi natiqlik sənətinə çox böyük qiymət verirdi. Onun “Natiqlik sənəti haqqında” əsəri çox böyük əhəmiyyətə malikdir. Onun fikrincə, natiqlik sənəti elmdir. Bu sənət natiqin mənəvi, elmi imkanlarının nəticəsidir. Natiqlik diskussiyadan üstündür. Natiqlikdə müdriklik əsas rol oynayır.\nBundan başqa, Tusi sufizmə maraq göstərmişdir. Məlum olduğu kimi, sufizm – insan şəxsiyyətinin mənəvi təkamülündən keçməklə, Allahı dərk etmək haqqında təlimdir.\nTəkamülün başlanğıc mərhələsi. Tusiyə görə, ətraf aləmin inkişafı haqqında nəzəriyyənin başlanğıc nöqtəsi materiyanın məhv olmaması haqqında müddəadır. Alim yazır: “Əgər hər kim diqqətli və hər şeylə maraqlanan alim gözü ilə maddələrin dəyişmə prosesinə, onların tərkibinə, çevrilmələrinə və əksliklərinə diqqət yetirərsə, onda başa düşər ki, heç bir cisim tam yox olmur. O, yalnız öz formasını, vəziyyətini, tərkibini, rəngini (və digər) keyfiyyətlərini dəyişir, mürəkkəb və ya elementar maddəyə çevrilir... Ona görə ki, maddi cisim məhv olmaq xassəsinə malik deyil”.\nBu sözlərə nüfuz edək. Mixail Lomonosovdan (1711-1765-ci illər) yüz illər öncə Tusi materiyanın saxlanması qanununu ifadə etmişdir. Tusiyə görə, təkamülün birinci mərhələsində dünya eynicinsli elementlərdən ibarət olur, hansı ki, “bir-birinə bərabərdir, onların heç biri digərini nə təkamüldə, nə də nəzəriyyələrdə üstələmir, ona görə ki, onların hamısı... eyni ilk materiya xassəsinə malikdir”.\nBeləliklə, dünya təkamülə qədər Nəsrəddin Tusiyə görə eynişəkilli, bir-biri ilə eyni və nisbi sükunətdə olan ilk elementlərdən ibarətdir. Amma bu statistik dünyanın daxilində əksliklər yetişir və nəhayət: “Tarazlıq pozulur və mahiyyət fərqləri əmələ gəlir. Elementlərdən bəziləri nisbətən daha proqressiv kefiyyət əldə edir”. Tusi bu fikri ilə təkamül prosesini təbiətin inkişafının əsas vektoru kimi qəbul edir.\nDəyişkənlik təkamülün əsas hərəkətverici qüvvəsidir. Beləliklə, qeyri-üzvi dünyanın təkamülündə ilk addım atılmışdır. Tusiyə görə, əvvəlcə eynicinsli substansiya inkişaf etməyə başlayır. Həm də onlar müxtəlif istiqamətlərə və müxtəlif surətlərlə inkişaf edir. Odur ki: “Digər cisimlər üzərində o cisimlər nisbətən üstünlük əldə edir ki, onların maddələri digərlərindən daha sürətlə yeni xassələr əldə edir və daha asan dəyişkənliyə meyllidirlər” .\nBeləliklə, alim təbiətin hər bir elementinə xas olan dəyişkənlik qabiliyyətini əsas götürür və qeyd edir ki, müxtəlif maddələrdə bu qabiliyyət nə qədər çox inkişaf edirsə, o, bir o qədər yüksək inkişaf pilləsinə çıxır. Tusiyə görə, elementlər bir-biri ilə özünəməxsus yarışa girir. Nəticədə, onlardan biri daha yüksək pilləyə qalxır, digəri daha az, üçüncüsü isə ümumiyyətlə, ilkin nöqtədən tərpənmir.\nBununla müəllif onu izah edir ki, təbiətdə olduqca müxtəlif inkişaf səviyyələri müşhidə olunur – ilkin elementdən (“ilkin substansiya” – N.Tusi) sonradan bitkilərə, müxtəlif heyvanlara və nəhayət, insana çevrilə bilən mürəkkəb minerallara qədər. Beləliklə, Tusi dəyişkənliyi təkamülün əsas təkanverici qüvvəsi hesab edir. Tusinin bu fikri Darvinin nəzəriyyəsinin uyğun müddəaları ilə oxşardır.\nBelə dəyişkənliyin səbəbi nədir? Tusi hesab edir ki, dəyişkənlik elemetlər arasında “qarışma və qarşılıqlı təsir” nəticəsində, başqa sözlə, ətraf mühitin təsiri ilə baş verir.\nƏtraf mühitə uyğunlaşma. Ardıcıl dəyişkənlik nəticəsində müxtəlif həyat formaları yaranır. Tusi onları bəsit və mürəkkəblərə, təkmil və təkmil olmayanlara bölür. Aydınlaşdırmaq vacibdir ki, mütəfəkkirdə kamillik anlayışı kifayət qədər konkret xarakter daşıyır. Tusiyə görə, kamillik (yetkinlik) nisbidir, şərtidir və müəyyən mühitin xüsusiyyətlərinə bağlıdır. Deməli, Tusiyə görə, o orqanizmlər daha kamildir ki, dəyişərək öz yaşam mühitinə uyğunlaşa bilmişdir. Bu şərtdən çıxış edərək hər bir canlı varlıq kamildir, ona görə ki, yaşamaq üçün lazım olan bütün kefiyyətlərə malikdir. Mütəfəkkir yazır: “Əgər heyvanlar və quşlar aləminə diqqətlə baxılsa, onda aydın olar ki, mübarizə və müdafiə, qidalanma və normal mövcudluq, heyvanlar nəyə ehtiyac duyurlarsa (güc, cəsarətlilik, silah) onlar lazımi həddə malikdir”.\nXarici mühitə uyğunlaşma təkcə görünüşün dəyişməsinə səbəb olmur, həm də heyvanların davranışında da dəyişmələrə səbəb olur: “Müdafiə vasitələrinə malik olmayan digər heyvanlar qaçmaqla xilas olur, müxtəlif hiyləgərliklərdən istifadə edərək qorunurlar, məsələn, ceyran və tülkü”.\nBitkilərin və heyvanların mənşəyi. Tusi canlı təbiəti üç ayrı-ayrı qrupa bölür: bitkilər, heyvanlar və insan. Bu halda Tusi onlar arasında aram, tədrici keçidləri inkar etmir: “Beləliklə, elementlər təkamül prosesində tədricən inkişaf edərək toxumlu bitkiləri və ağacları yaradırlar.O vaxtdan onlarda özünümüdafiə qüvvəsi və çoxalma qüvvəsi inkişaf edir. Bundan sonra nəcib bitkilərdə tozlayıcı erkəklər və dişilər biri-birindən fərqlənir. Sonra heyvanlara xas olan bəzi əlamətlərə malik xurma ağacı gəlir... Bu, bitkilərin təkamülünün ali nöqtəsi və eyni zamanda heyvanlara keçid pilləsidir. Bu sərhədlərin kəsişməsində heyvanlar aləminə keçid başlayır, elə aləm ki, başlanğıcı keçid bitki aləmi ilə sıx əlaqədardır. Məsələn, yer qurdları, həmçinin, bəzi həşərat və böcəklər ilin bir fəslində doğulur, digər fəslində ölür. Onların bitkilərdən üstünlüyü başadüşülmüş hərəkət, faydalı maddələri tapmaq və yemək qabiliyyətidir. Bu həddin keçidində, həmçinin, təhlükədən qorunmaq üçün “nifrət gücünə” malik heyvanlar əmələ gəlir”.\nTusi yazır: “Heyvan növləri və bitkilər arasında olduqca böyük fərqlər mövcuddur. Birinci, o görünür ki, heyvanlar aləmi daha mürəkkəbdir. Ona görə ki, heyvanlar şüur kimi qiymətli keyfiyyətə malikdir. Onlar öz şəxsi təcrübələri əsasında öyrədilməyə və öz-özünü öyrətməyə qabildir. Bunun nəticəsində də onlar doğularkən onlara xas olmayan keyfiyyətlər əldə edirlər... Necə ki, məsələn, öyrədilmiş at və ya ovçular tərəfindən ələ öyrədilmiş şahin... Bu, heyvanların inkişafının ali pilləsidir, insanın təkamülünün ilk addımları burdan başlanır”.\nİnsanın mənşəyi. İnsanın mənşəyi haqqındakı məsələyə Tusi aşağıdakı kimi yanaşmışdır. Alim hesab edir ki, adamlar daha kamilləşmiş (mükəmməlləşmiş) heyvanlardan yaranmışdır və onların arasında aralıq pillələr mövcuddur. “Əxlaqi Nasir”də bu haqda aşğıdakılar deyilmişdir: “Belə adamlar (başqa sözlə, insanabənzər meymunlar – Fərid Ələkbərli) misal olaraq, Qərbi Sudanda və dünyanın başqa yerlərində ibtidai cəngəlliklər arasında yaşayırlar. Öz davranışlarına, işlərinə və hərəkətlərinə görə onlar heyvanlardan uzağa getməmişlər”.\nTusi insandan danışarkən mütləq onda bioloji və ictimai əlaqəni qeyd edir. Müəllif yazır ki, heyvandan insana keçid pilləsi təmiz biolojidən biososial mövcudluğa keçid pilləsidir. Tusi yazır: “Bu pilləyə qədər fərqlər və üstünlüklər təbii, irsi xarakter daşıyırdı. Sonrakı pillə təkmilləşmək, iradə, müşahidəçilik və ağıl ilə əlaqədardır...”\nTusi insanın heyvandan əsas fərqi haqqında danışır və hesab edir ki, “o, əmək alətləri istifadə edir”. Tusiyə görə, heyvan şüuru insan şüurundan abstraktlaşdırmağa çox və ya az qabiliyyəti ilə fərqlənir.\nSonda Tusi yazır: “Bu danışıqların, bütün bu izahatların və kəşflərin səbəbi odur ki, insan başa düşsün ki, yaranaraq o, hazırda təkamüllə inkişafın orta pilləsindədir, doğulduğu keyfiyyətlərlə daha yüksək pillədə olan heyvanlarla əlaqəlidir və yalnız öz şəxsi iradəsinin gücü ilə daha yüksək pilləyə çata bilər”.\nNəticələr: yuxarıda göstərilən faktları ümumiləşdirərək, N.Tusinin nəzəriyyəsinin mahiyyətini təkamül təlimi kimi, qısa olaraq, müəyyən edə bilərik.\nN.Tusi materiyanın yox olmamasını qəbul edir: “Heç bir cisim tam yox olmur. O, sadəcə formasını, vəziyyətini, tərkibini, rəngini (və digər) kefiyyətlərini dəyişir, mürəkkəb və ya elementar maddələrə çevrilir...”\nCanlı materiyanın cansızdan yaranması. Tusinin təkamül pilləsinin əsasında cansız elementlər durur, sonra minerallar, bitkilər, heyvanlar və insanlar gəlir.\nTusi təkamülün hərəkətverici qüvvəsi kimi xarici mühütin təsirinin nəticəsi olan irsi dəyişkənliyi qəbul edir: “O cisimlər digər cisimlər üzərində nisbi üstünlüklər əldə edir ki, onların maddələri digərlərindən daha sürətlə yeni kefiyyətlər qazanır və daha asan dəyişmələrə meyillidir”.\nTusiyə görə, inkişafın ümumi meyli xarici mühitə uyğunlaşmadır: ”Mübarizə və müdafiə, qidalanma və normal mövcudluq üçün heyvanlar nəyə ehtiyac duyurlarsa (güc, ya cəsarət olsun, ya silah olsun) onlara lazımi miqdarda malikdirlər”.\nTusi insanı heyvan aləminin məhsulu kimi qəbul edir: “İnsan... doğulduğu kefiyyətlərinə görə daha aşağı pillədə yerləşən heyvanlarla əlaqədardır”.\nTusi birbaşa yazmasa da, yaşam mübarizəsinin olduğunu qəbul edir. O, qeyd edir ki, hər bir heyvan xarici və növdaxili mübarizədə yaşamaq üçün lazım olan bütün vacib olanlara (buynuz, dırnaqlar, davranış xüsusilikləri) malikdir.\nTusi təbii seçmə haqqında dəqiq heç nə qeyd edilməmişdir, görünür, o, buna böyük əhəmiyyət verməmişdir.\nYekun. Yuxarıda sadalanan faktlar təsdiq etməyə əsas verir ki, Nəsrəddin Tusi XIX əsr Avropa təkamülçülərinin bir çox ideyalarını qabaqlamışdır – Jan Batist Lamarkı (1744-1824-cü illər), hətta Çarlz Darvini (1809-1882-ci illər). Müəllifin bəzi sadəlövh fikirlərini (məsələn, xurma ağacının heyvan aləminə yaxın olması haqqında) o dövrün elmi inkişafının ümumi səviyyəsi ilə izah etmək lazımdır. Darvindən fərqli olaraq, Tusi dünya səyahətinə çıxmamış, qazıntı halında tapılan heyvanların qalıqlarını toplamamış və müqayisə etməmiş, ümumiyyətlə, təkamül nəzəriyyəsini yaratmaq fikrində olmamışdır.\nAlimi təbiət elmi yox, fəlsəfi maraqlar istiqamətləndirmişdir. O, təbiət və insanın mənşəyinə aid fikirlərini qısa və kifayət qədər yığcam formada ifadə edərək, sonuncunu (insanı) daha mükəmməl və Allaha yaxın olan mövcudat kimi təqdim etmişdir.\nFaktiki materialların çatışmazlığı, yunanlardan götürülmüş dedektiv dərketmə üsulu alimə öz nəzəriyyəsini tam mükəmməlləşdirməyə imkan verməmişdir.. Buna baxmayaraq, Nəsrəddin Tusinin nəzəriyyəsi – şübhəsiz ki, ətraf aləmin tədqiqində nəhəng addım idi, təbiətin təkamül ilə inkişafının elmi əsaslandırılmış nəzəriyyəsini yaratmaq üçün ilk cəhdlərdən biri idi.\nTusiyə görə, dünya məxsusi, ona xas olan qanunlarla inkişaf edirsə, onda onun nəzəriyyəsi materiyanın öz-özünə inkişafı haqqındadır. Tusi hesab edirdi ki, təbiət sərbəst inkişaf edir, baxmayaraq ki, son nəhayətdə, bu proses Allah tərəfindən istiqamətləndirilir. Təkamülçü olaraq, Tusi eyni zamanda dərin inanclı müsəlman olmuşdur. Tusinin müddəalarında bəzi ziddiyyətlər ortodoksal İslamın, həm də neoplatonizm və aristotelizmin simasında antik fəlsəfənin təsirlərinə məruz qalmış həmin dövrün dini-fəlsəfi baxışlarının estetik xarakteri ilə əlaqədardır.\nAlimə görə, insan təkamülün ali məhsuludur, amma o özünün bütün imkanlarını qurtarmamışdır. O, hesab edir ki, insan inkişafın elə pilləsindədir ki, onun sonrakı mükəmməlləşməsi bioloji inkişaf yolu ilə yox, sosial, əxlaqi və intellektual inkişaf yolu ilə getməlidir. Bu arada Tusi insanlıq üçün tükənməz imkanların olduğunu görür və həqiqətən inanır ki, haçansa, dünya daha ədalətli, insan isə daha kamil olacaq.\nDünyanın müdrik alimlərindən biri, öz xalqının və bəşəriyyətin iftixarı olan Nəsrəddin Tusi 1274-cü il iyunun 25-də vəfat etmişdir.


DTX cəbhə xəttində yaranmış gərgin vəziyyətlə bağlı yalan məlumat yayanlara XƏBƏRDARLIQ etdi Siyasət\n14 İyul 2020 20:23\nDövlət Təhlükəsizliyi Xidməti (DTX) cəbhə xəttində yaranmış gərgin vəziyyətlə bağlı yalan məlumat yayanlara xəbərdarlıq edib.\nDTX-nin yaydığı məlumatda deyilir:\n"2020-ci il iyulun 12-dən başlayaraq Ermənistanın silahlı qüvvələrinin bölmələrinin təxribatları nəticəsində Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədinin Tovuz rayonu sahəsində şiddətli döyüşlər davam etmiş, qarşı tərəf mülki əhalini və yaşayış məntəqələrimizi atəşə tutmuşdur.\nGörülmüş cavab tədbirləri nəticəsində düşmənə ağır zərbələr endirilmiş, o, böyük itkilər verərək geri çəkilməyə məcbur edilmişdir. Respublikamızın ərazi bütövlüyü uğrunda gedən döyüşlərdə həlak olmuş hərbi qulluqçularımızın ailələrinə dərin hüznlə başsağlığı verir, yaralılara şəfa diləyirik. Bununla yanaşı, Azərbaycan-Ermənistan sərhədindəki döyüş əməliyyatları ilə bağlı ictimaiyyətə müntəzəm rəsmi məlumatlar verilməsinə baxmayaraq, Azərbaycan Respublikasının müdafiə qabiliyyətinə xələl gətirmək, əhali arasında çaşqınlıq və inamsızlıq yaratmaq üçün ayrı-ayrı sosial şəbəkələrdə və media səhifələrində məqsədyönlü şəkildə hadisələrin mahiyyəti barədə aşkar surətdə yalan və qərəzli, o cümlədən guya, ərazilərimizin bir hissəsinin düşmən tərəfindən tutulması, itkilərimizin sayının gizlədilməsi, hərbi mövqelərimizin və texnikanın ələ keçirilməsinə dair xəbərlər yayılmaqdadır. Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti bəyan edir ki, bu cür dəqiqləşdirilməmiş və qərəzli məlumatların, mülahizələrin və paylaşımların heç bir əsası yoxdur. Azərbaycan xalqı bilməlidir ki, Silahlı Qüvvələrimiz düşmənin hücumlarının qarşısını qətiyyətlə almağa daim hazırdır. Ölkə rəhbərliyi tərəfindən bu istiqamətdə ən zəruri tədbirlər görülməkdədir.\nCəbhə xəttində yaranmış gərgin vəziyyətdə vətəndaşlarımızın soyuqqanlı olmasını, heç bir təxribata uymamasını və dövlətçilik mövqeyindən çıxış etməsini olduqca zəruri hesab edirik. Azərbaycan Ordusu, onun döyüş potensialının zəiflədilməsinə yönələn, habelə ərazi itkiləri və insan tələfatı barədə yoxlanılmamış və qərəzli məlumatlar yayan şəxslər haqqında Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun olaraq ən sərt tədbirlər görüləcəkdir. Bir daha vətəndaşlarımızdan milli həmrəylik nümayiş etdirməyi və yalnız rəsmi dövlət orqanlarının məlumatlarına istinad etməyi və inanmağı xahiş edirik".


Yaradıcılığımız üçün maraqlı illəri itiririk"\nAlmaz Mustafayeva, aktrisa: "Bizdə elə bir adam yoxdur ki,\nkinoda mənim üçün əsər yazsın"\nAktyora hansı rolları ifa etdiyinə görə deyil, necə oynadığına görə qiymət verilir. Gənc Tamaşaçılar Teatrının aktrisası Almaz Mustafayevanı tamaşaçılar daha çox oğlan rollarının mahir ifaçısı kimi tanıyır. O, müxtəlif xarakterli, müxtəlif səpkili balaca obrazları özünəməxsus qabiliyyət və bacarıq, daxili həyəcan və emosiya ilə tamaşaçılara təqdim etməyi bacarır. Hazırda o, çalışdığı teatrın yeganə travisti, yəni oğlan rollarını oynayan aktrisasıdır.\nBu teatr mövsümünü Almas xanım o qədər də uğurlu hesab etmir:\n- Bu mövsümdə yalnız "Çəkməli pişik" tamaşasında oynamışam. Hazırda məzuniyyətdəyik. Teatrımızın binası təmirə dayandığı üçün müəyyən çətinliklərimiz var. Yəqin ki, bu çətinliklər teatrımızın doğma binası təmir olunub təhvil veriləndən sonra aradan qaldırılar. Ancaq binanın nə vaxt təhvil veriləcəyindən xəbər-ətər yoxdur.\n- Bu boşluqda itirdiyiniz nədir?\n- Vaxt gedir. Ömür çox qısadır. Yaradıcılığımız üçün maraqlı illəri itiririk. 1970-ci ilin may ayından bu teatrda çalışıram. 30 ildən çoxdur ki, həyatımı bu sənət ocağına bağlanmışam.\n- Kinolara necə, dəvət alırsınızmı?\n- Teatr olmadığı üçün "Xəzər" studiyasında dublyaya gedirəm. Hələ ki, kinoya dəvət almamışam. Vaxtilə kinostudiyada həm Ədil İsgəndərovun kursunda oxuyur, həm də reyissor köməkçisi işləyirdim. Şamil Mahmudbəyov "Şərikli çörək" filmini çəkəndə onun köməkçisi oldum. Cənnət Səlimova da bizim kursda dərs deyirdi. Kinostudiyada oxuyarkən Rus Dram Teatrında mənə "Gecə yarısı kim gələcək" tamaşasında oğlan obrazı həvalə olundu. Bu rolu oynamağa məni Cənnət xanım dəvət etdi. Mənə elə gəlir ki, fakturama görə məni kinoya dəvət etmədilər. Bəlkə boyca hündür olsaydım, çağırardılar. Ancaq bu fikirlə heç cür razılaşmıram. Məhz aktrisa Cületta Mazini üçün ssenarilər yazılardı. Ancaq bizdə elə bir adam yoxdur ki, kinoda mənim üçün əsər yazsın. Teatrda isə "Mənim mehriban balam", "Qaraca qız", "Aycan", "Mənim nəğməkar bibim" və s. tamaşaları məhz mənə görə teatra gətiriblər.\n- Kino fəaliyyətiniz nə qədər davam etdi?\n- Uşaqlıqda "Sehirli xalat" filmində Səidə roluna çəkilmişəm. Əvvəlcə məni Zərifə roluna sınağa çağırmışdılar. Ancaq bir çox səbəbə görə mənə Səidə rolu tapşırıldı. Teatra təzə gəldiyim vaxtlarda Rauf Kazımovski Nəsibə Zeynalova haqqında "Aktrisanın təbəssümü" adlı sənədli film çəkirdi. Həmin filmdə mənə balaca da olsa, yaddaqalan bir rol tapşırıldı. Daha sonra "Şir evdən getdi"də Meymun rolunu oynamışam. Həmçinin kinostudiyanın operator-reyissoru İzzət Əzizovun "Fəhlə" adlı filmində çəkilmişəm. Kino fəaliyyətim hələlik burda qurtardı.\n- Reyissor köməkçisi olmağınız özünüzü bu sahədə sınamaq istəyi, yoxsa sadəcə, bir hobbi idi?\n- Kino məni çox aludə etdi. O vaxt "Şərikli çörək" filminə reyissor köməkçisi axtarırdılar. Həm orda işləyirdim, həm də dublyaya gedirdim. 10 yaşından dublyaya gedirəm. Deyilənə görə, uşaq obrazlarını çox mahir yazıram. Kinonun və teatrın tamam özünəməxsus xüsusiyyətləri var - adamı bataqlıq kimi çəkir. Kinodan içimdə ən xoş təəssüratlar qalıb. Yadımdadır ki, Şamil Mahmudbəyov və filmin yaradıcı heyəti mənə uşaq kimi baxırdı. O vaxt həmin filmdə reyissor köməkçisi işləyəndə ağlıma da gəlmirdi ki, nə vaxtsa gəlib teatrda aktyor işləyərəm. Məni bu teatra dəvət etdilər, ancaq bir çox səbəbə görə gəlmədim. Teatrın direktoru Bala Qasımov çox təkid etdikdən sonra gəlməyə razılıq verdim. Kinostudiyanın kursunda oxuyanda Əkrəm Əylisli "Mənim nəğməkar bibim" povesti əsasında teatr üçün pyes işləyirdi. Cənnət xanım məni dəvət etdi. O vaxt senzura çox güclü idi, səhnədə artıq-əskik sözlər danışmaq olmazdı. Bu qayda-qanuna bizim teatrda daha çox riayət olunurdu. Çünki GTT-yə gənc nəsil gəlir və biz onları cəmiyyət üçün saf hazırlamalı idik. Həmin əsərdə elə məqamlar var idi ki, onlar dəyişilməli idi. Əkrəm müəllim bunu qəbul etmədi. Ona görə də əsər qoyulmadı. Bir neçə il keçəndən sonra o əsər yenə teatra gəldi və mən orda Sadıq rolunu oynadım.\n- Niyə sizə ancaq oğlan rolları tapşırılırdı?\n- Bəlkə fakturama görə... Bu teatra gələndə Əminə Yusifqızı aktrisalıqla bərabər, oğlan rollarının mahir ifaçısı sayılırdı. Teatrlarda "travist" deyilən bir amplua, yəni oğlan rollarını oynayan aktrisalar var. Mən teatra gələndən sonra dərhal Sadıq rolunu oynamadım. Qeybulla Rəsulovun "Əlvida, Hindistan" tamaşasında Ramonu məşq elədim. Ağlıma gəlməzdi ki, bu obrazı Əminə xanımdan sonra mən oynayacağam. Teatra gəldiyim dövrdə mən yaşda aktrisa yox idi. Hamı mənə balası kimi münasibət göstərir, kömək eləməyə çalışırdı. Çünki iş təcrübəm yox idi. O dövr aktyorlarının hamısına minnətdaram. Xüsusən Firəngiz Şərifovanın mənə çox köməyi dəydi. Aktyor hər bir rolda oynamağı bacarmalıdır. Məndən sonra əsl travist yoxdur. Düzdür, teatra balacaboy aktrisalar gəlir, amma onların heç biri travist deyil. Əlbəttə, yeganə olmağım məni sevindirir. Ancaq məni kədərləndirir ki, məndən sonra travist yoxdur.\n- Bu gün uşaq tamaşalarında oynayırsınız. Bəs sizə böyüklər üçün tamaşalarda rollar tapşırılmır?\n- İndi fəaliyyətimi rus bölməsində də davam etdirirəm. "Hind fantaziyası"nda Qoca nənə, "Ah, qadınlar, qadınlar" tamaşasında Qadın rolunu oynamışam. Deyilənlərə görə, çox uğurlu alınıb. Çünki səhnəyə çıxıb qayıdanda alqış səsləri eşidirəm. Əgər səhnəni alqışlarla tərk edirəmsə, deməli, nəsə uğurum var. Çünki tamaşaçını aldatmaq çox çətindir. Mən həyatda anayam, iki oğlum var. Ana rolu oynamaq istərdim. Ancaq görünür, səhnənin şərtləri var, ona görə də mənə ana rolu vermirlər. Əgər məni nəzərdə tutub sırf mənim üçün yazılsa, o rolları oynaya bilərəm. Mən çox ciddi tamaşalarda oynamışam. Lirik obrazları çox sevirəm. Çünki təbiətən lirik insanam.\n- Həyat yoldaşınız rəssam idi. İşinizdə bir-birinizə necə kömək edirdiniz?\n- Demək olar ki, o, Azərbaycanda birinci modelyer idi. 1995-ci ildə dünyasını dəyişib. O, Vyaçeslav Zaytsevin tələbəsi olmuşdu. Onun diplom işi Leypskdə, başqa şəhərlərdə nümayiş olunurdu. İndi təhsili olmayan adamlar moda evi açır, modelyer adı götürür. O vaxt yoldaşım Yüngül Sənaye Texnikumunun modelyerlik fakültəsində dərs deyirdi. Sonra həmin fakültə institutda da açıldı. Yoldaşım "Qətl günü" filmində geyim üzrə rəssam idi. Onun işi çox uğurlu alınmışdı. Bizim işimizdə bir-birimizə çox ciddi münasibət vardı. O, həmişə işlərini mənə göstərər, məsləhət istəyərdi. Mən də həmçinin onunla məsləhətləşərdim. Biz evlənəndən sonra o, heç vaxt mənə "teatrı at" deməyib. Həmişə: "Uşaqlar körpə olduğu üçün teatrdan çıx" - deyə bilərəm. Amma bilirəm ki, ürəyinin bir yarısı mənəmsə, o biri yarısı teatrdır. Ona görə sənə "işdən çıx, evdə otur" - deyə bilmərəm" - söyləyirdi. Təsadüf elə gətirdi ki, ailəmizin hamısı incəsənət adamı oldu. Böyük oğlum rəssam, kiçik oğlum reyissordur. Ailəliklə teatrda işləyirik.\n- 30 ildən artıq səhnədə olduğunuz müddətdə özünüzçün nəyi kəşf elədiniz - səhnə hansı insanları sevir?\n- Onu kəşf elədim ki, səhnə istedadlı, peşəkar və gözəl insanları sevir. Teatrı çox adam istəyir, işləməyə gəlir. Ancaq onların bacarığı yoxdur, heç vaxt aktyor işləyə bilməyəcəklər. Əgər o, Allah tərəfindən aktyor kimi doğulmayıbsa, nə universitet, nə də tamaşalar onu aktyor etməyəcək. Gec-tezi var, onlar səhnədən çıxıb gedirlər, ancaq yer tuturlar. Bəlkə o yerə elə bir insan gələcək ki, doğrudan da həmin yerə layiq olacaq.\n- Almaz xanım, əməyinizin layiqli qiymətini almısınızmı?\n- Nə bilim... tamaşaçılar, xalqım məni çox gözəl qiymətləndirib. Artıq mənim tamaşaçılarım çox böyüyüblər. Teatra gəldiyim vaxtda tamaşalarımda böyüyən insanların hamısı ailə başçısıdır. İndi onların uşaqları da gəlib mənim tamşalarıma baxırlar. Hətta elə olur ki, məni küçədə səsimdən tanıyırlar. Bu, tamaşaçımın mənə verdiyi qiymətdir. Bir də sənət yoldaşlarım mənə yaxşı qiymət veriblər. 90-cı ildə Teatr Xadimləri İttifaqının "Qızıl dərviş" mükafatına layiq görülmüşəm. Mənim tamaşalarımla böyüyüb başqa teatrda işləyənlər indi Xalq artistləridir. Eyni zamanda, çalışdığım teatrda vaxtilə mənim oynadığım rolları oynayanların, məndən sonra o rolları təkrar edənlərin fəxri adları var. Adım hər dəfə siyahıda təqdim olunur, ancaq sonradan çıxarırlar. Qapılar döyməyi xoşlamıram. Bəlkə də ona görə kənarda qalmışam.\nKaspi.- 2008.- 25 iyul.- S. 11.