SNLD ရှမ်းတိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင် ဦးခွန်ထွန်းဦးနှင့် တွေ့ဆုံခြင်း | 미얀마 버마 緬甸 Myanmar Burma\nMandalaywith 2012. 1. 22. 01:59\n'အနာသိတယ်၊ ဆေးရှိတယ်' ရှမ်းတိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင် ဦးခွန်ထွန်းဦးနှင့် တွေ့ဆုံခြင်း by Eleven\n၁၉၈၈ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ရှမ်းအမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (SNLD) ကို ဦးဆောင်တည်ထောင်ခဲ့သူ၊ ၁၉၉၀ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲ၌ ၀င်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်ခဲ့သူ၊ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအနေဖြင့် ဒီမိုကရေစီအရေးအတွက်သာမက တိုင်းရင်းသားများအရေးကိစ္စများတွင်ပါ အမြဲပါဝင်လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သူ၊ ၁၉၉၃ခုနှစ် အမျိုးသားညီလာခံ အကြိုဆွေးနွေးပွဲများသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ညီလာခံကို ကျောခိုင်းသွားခဲ့သူ၊ ၂၀၀၅ခုနှစ်တွင် ရှမ်းပြည်ပညာရှင်များ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဖွဲ့စည်းမှုဖြင့် ထိမ်းသိမ်းခံခဲ့ရသူ၊ ထို့နောက် ထောင်ဒဏ် ၉၃ နှစ် အမိန့် ချမှတ်ခံခဲ့ရပြီး ဇန်န၀ါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် အမိန့်ဖြင့် တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သူ အသက် ၆၉နှစ်ရှိ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားခေါင်ဆောင် ဦးခွန်ထွန်းဦးနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့သည်များကို ဖော်ပြလိုက်ပါသည်။\nမေး - ဦးခွန်ထွန်းဦးလို့ ဆိုလိုက်တိုင်း SNLD(ရှမ်းအမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်) ကို တွဲမြင်ကြပါတယ်။ ၁၉၈၈ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှာ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်။ ၁၉၉၀ပြည့်နှစ်ရွေးကောက် ပွဲမှာ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်တယ်။ NLD ပြီးရင် အမတ်နေရာ ဒုတိယအများဆုံး (၂၃နေရာ) အနိုင်ရရှိခဲ့တယ်။ ဒီလိုအနိုင်ရခဲ့ပေမယ့် တစ်ပါတီတည်း သီးခြားဖြစ်မနေဘဲ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုပါတီ ၂၁ပါတီနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (UNLD)နဲ့ပူးပေါင်းပြီး လုပ်ဆောင်ခဲ့တာတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။နောက်ပြီး UNLDနဲ့ NLD တွေ့ဆုံပြီး ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ ဗိုလ်အောင်ကျော်လမ်း ကြေညာချက်အမှတ်-၁ မှာလည်း ဦးခွန်ထွန်းတို့ ပါဝင်လက်မှတ်ထိုး ခဲ့ပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း NLD နဲ့ ပိုပြီး နီးနီးကပ်ကပ်ရှိခဲ့တာ တွေ့ရပါ တယ်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ် အမျိုးသားညီလာခံ အကြိုဆွေးနွေးပွဲတွေကိုလည်း တက်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန် အချိန်တုန်းက နိုင်ငံရေးခံယူချက်နဲ့ လုပ်ဆောင်မှုတွေက ဘယ်လိုသဘောဆောင်ခဲ့ပါသလဲ။\nဖြေ - ကျွန်တော် ၁၉၉၃ခုနှစ်က အမျိုးသားညီလာခံ အကြိုဆွေးနွေးပွဲ တွေ တက်ခဲ့တယ်။ ထိုစဉ်က နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းက ကျွန်တော်သုံးပွင့်ဆိုင်လို့ မသုံးခဲ့ဘူး။ by name နဲ့ သုံးခဲ့တယ်။ by name နဲ့သုံးတယ် ဆိုတာက အဲဒီမှာ ဦးနေ၀င်းတို့၊ ဦး နုတို့၊ ဦးဗဆွေတို့၊ ဦးကျော်ငြိမ်းတို့၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဦးအောင်ရွှေတို့ပေါ့ဗျာ။ နောက်ပြီး အစိုးရပေါ့လေ။ ပါခဲ့တယ်။ အဲတာတွေရယ် တစ်ဖက်က တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်တွေ ရယ်ပေါ့။ ဆိုလိုရင်းက ကျွန်တော် မစ္စတာ ပရော်ဖက်ဆာ ယို ဒိုယိုကိုဒါ လာတုန်းက စကားပြောဖြစ်တယ်။ the only solution out ကိုပြောပါဆိုတော့ the only solution out ကတော့ crapper type ပဲလို့။ crapper type means ဆိုတော့ naturality the persent goverment at the political falsest ပေါ့ဗျာ။ ကျွန်တော်သူ့ကို ပြောပြလိုက်တယ်။ အဲဒီကနေပြီး ၁၉၉၄ ရောက်တော့ general assembly ကနေ political crisis တွေကို ဖြေရှင်းဖို့ဆိုပြီးတော့ တောင်းဆိုလာတယ်။\nမေး - အမျိုးသားညီလာခံ အကြိုညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးတွေကို တက်ခဲ့ပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာတော့ အမျိုးသားညီလာခံကို ကျောခိုင်းလိုက်ပါတယ်။ ဘာကြောင့် ကျောခိုင်းသွားခဲ့တာပါလဲ။\nဖြေ - ဟုတ်ပြီ။ ဒီလိုဗျ။ ၁၉၉၀ပြည့် နှစ်လွတ်လပ်ရေးနေ့ ဧည့်ခံပွဲမှာ ကျွန်တော် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်ကို ကျွန်တော်တွေ့တယ်။ သူက ကျွန်တော့်ကို သူပြောနေကျ စကားအတိုင်းပဲ။ သူပြောတာက ဦးခွန်ထွန်းဦးတဲ့။ သမိုင်းမှာ ကျွန်တော် တရားခံ မဖြစ်ချင်ဘူးတဲ့။ အဲဒီတော့ ဒါခင်ဗျားတို့ပဲ ဆက်လုပ်ရမယ့် ကိစ္စ၊ ၄၇ ယူယူ၊ ၇၄ယူယူ၊ အသစ်ပဲ ရေးရေး ဆိုပြီးတော့ ပြောသွားတယ်။ ဒါပေမယ့် ဖြစ်ချင်တော့ ၁/၉၀ကျမှ ကျွန်တော်တို့ အမြောက်အပစ်ခံရပြီးတော့ ဒီရွေးကောက်ပွဲသည် အာဏာအပ် နှင်းရန်မဟုတ်၊ constitution ရေး ရန်သာဖြစ်သည်။ ဆိုတော့ ဖြစ်ပြန်ရော၊ အဲလိုဖြစ်ရော၊ နောက်တော့ အဲလို ကျွန်တော်တို့က ပြောတဲ့အခါကျတော့ ကျွန်တော်တို့ကို လက်မှတ်ထိုးခိုင်းတယ်။ aggrement တောင်းတယ်။ ကျွန်တော်တို့က ဗဟိုကော် မတီ မခန့်ရသေးဘူးဆိုတော့ မဟုတ်ဘူး၊ ခင်ဗျားတို့ ဥက္ကဋ္ဌတွေပဲတဲ့။ ထိုးရမယ်ပေါ့လေ။ ဟ အာဏာရှင်ပါတီ မဟုတ်ဘူး။ ဒီမိုကရေစီပါတီလို့ ပြောလိုက်သေးတယ်။ အဲတာ တစ်ကဏ္ဍပြီးသွားရော၊ နောက်တော့ ကျွန်တော်တို့ အကြိုဆွေးနွေးပွဲမှာ အလုပ်သမားသမဂ္ဂ၊ လယ်သမားသမဂ္ဂပါတယ်ဆိုတော့ လက်ရှိအချိန်မှာ လွတ်လပ်တဲ့ အလုပ်သမားသမဂ္ဂ၊ လယ်သမားသမဂ္ဂမှ မရှိတာ၊ ကျွန်တော်တို့ ဘယ်လိုဖိတ်မလဲ။ အဲတာတွေ သူတို့ အချိန်မလိုဘူးလားလို့ မေးသေးတယ်။ ဆိုလိုရင်းကတော့ အစိုးရပေါ့၊ န၀တပဲ ပြောပြော၊ ဗိုလ်စောမောင်လို့ပဲ ပြောပြော၊ တောင်ပံတပ်ထားတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်တွေကလည်း ကတိမတည်ဘူးပေါ့ဗျာ။ အဲဒီတော့ ဘယ်လောက်အထိ ကတိမတည်သွားလဲဆိုရင် ညီလာခံခေါ်တော့ တိုင်းရင်းသားတွေ၊ ကိုယ့် ထီးကိုယ့်နန်းနဲ့ရှိတဲ့ တိုင်းရင်းသား တွေ ဥပမာ-ရခိုင်၊ မွန် ကိုယ့်ထီးကိုယ့်နန်းနဲ့ရှိတယ်၊ နောက် ကချင် အဲဒီတော့ အားလုံးထဲမှာမှ ရှမ်းတစ်ပါတီတည်း မဖြစ်ဘူး၊ အားလုံး ပါတီတွေခေါ်မှ နှိမ်တာတော့ မဟုတ်ဘူး၊ မြို(ခမီ)တို့လိုမျိုး၊ လီဆူး တို့ဘာတို့ဆိုရင် တစ်ယောက်တည်း၊ ကိုးကန့် နောက်တော့ ကိုးကန့်က တစ်ပါတီ တက်ရတယ်၊ တရားဝင် ပါတီ ၁၀ပါတီ၊ ဒါပေမယ့် ရှမ်းပြည်က ခြောက်ပါတီ၊ ရှမ်းပြည်နဲ့ ပတ်သက်နေတာက NLD နဲ့ တစည၊ ရှမ်းပြည်က ရှစ်ပါတီ၊ အဲဒီတော့ ရှမ်းပြည်နဲ့ မပတ်သက်တာက မြို(ခမီ)နဲ့ ကရင် Youth ပေါ့၊ KLCC ရယ် အဲတာမပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့က ဘယ်လိုတွက်လိုက်လဲဆိုတော့ ဒီနိုင်တဲ့လူတွေတောင်မှ တိုင်းရင်းသားတွေ မပါဘူး၊ ဆိုပြီးတော့ ရှမ်းပြည်အတွက်တော့ တစ်ခုခု လုပ် လိမ့်မယ်လို့ ထင်တယ်လေ၊ ရှစ်ပါတီလောက်က ရှမ်းပြည်နဲ့ဆိုင်တဲ့ပါတီဖြစ်နေတော့ သတိထားလုပ်ကြပါတယ်။ လုပ်တဲ့နေရာမှာ ဘာဖြစ်သွားလဲဆိုတော့ ထင်တဲ့အတိုင်းပဲ သူက အပြီးအပြတ် ဆွဲလိုက်တာကိုး။ ဆိုတော့ ညီလာခံကြီးက ဆွဲလာသလောက်လည်း မဖြစ်ပါဘူး။ အချိန်တွေသာ ကုန်သွားတယ်။ ကျွန်တော်တို့နဲ့ NLD က ၁၉၉၅၊ ၁၉၉၆ လောက်မှာ ထွက်လာလိုက်တယ်။ ဘာလို့ဆိုတော့ ကျွန်တော်တို့ကတော့ တိုင်းရင်းသားအတွက် ဘာမှမပါတဲ့အတွက်ဆိုပြီးတော့ ထွက်ခဲ့ပါတယ်။ NLD လည်း ဒီမိုကရေစီ စံချိန်စံညွှန်း မပြည့်မှီဘူးဆိုပြီး ထွက်လာခဲ့တယ်။ ထွက်ရတဲ့ အကြောင်းအရင်းကတော့ ကျွန်တော်တို့ စာနဲ့တော့ သမိုင်းမှာ အပြောမခံတော့ဘူး။ ကျွန်တော်တို့အတွက် အရေးကြီးတယ်ဆိုပြီးတော့ ညီလာခံက ထွက်ခဲ့တာပဲ။\nမေး - ၁၉၉၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့မှာ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးနှင့် တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေနဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဆီကို အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအတွက်ဆိုပြီး ဦးခွန်ထွန်းဦးက ပန်းကြားလွှာတစ်စောင် ပို့ခဲ့ပါတယ်။ ဒီစာကို ပို့ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က ဘာများဖြစ်မလဲ။\nဖြေ - ဟုတ်ပါတယ်။ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ မစ္စတာယိုဒိုယိုကို ဒါကိုပြောတဲ့ သုံးပွင့်ဆိုင် ဆွေးနွေးရေးပဲ။ အဲဒီမှာ အဲဒီတုန်းကတော့ ရှင်းရှင်းပြောရရင် တပ်က ဒီကောင်တွေကို တန်းတူပေါင်းဖို့ မလိုပါဘူး။ တိုက်ယူရင် ရတယ်ဆိုပြီး ဆက်ဆံတာကိုး၊ သူ တို့ကြိုးစားပြီးလုပ်ခဲ့တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ၁၇ ဖွဲ့လည်း ပြန်သွားတဲ့အခါကျတော့ ၁၆ ဖွဲ့လောက်က လက်နက်ကိုင်ပြီး ပြန်တိုက်တာပဲ။ တိုင်းရင်းသားကိစ္စကတော့ နောက်မှ ဆက်ပြောပါမယ်။\nမေး - ၁၉၉၈ခုနှစ် CRPP (ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ)ကို ဖွဲ့တဲ့အခါ ဦးခွန်ထွန်းဦးတို့ရဲ့ SNLD လည်းပါဝင်ခဲပါတယ်။ အဖွဲ့ကိုစဖွဲ့တဲ့အချိန်မှာ CRPP ရဲ့ အတွင်းရေးမှူးတာဝန်ယူခဲ့တဲ့ ဦးအေးသာအောင်က ရခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့အတွက် သာမကဘဲ ရှမ်းအမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့၊ မွန်အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့နဲ့ ဇိုမီးအမျိုးသားကွန်ကရက်အဖွဲ့တွေအတွက် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီအချိန်ထိ မြင်တွေ့ရတာက ဦးခွန်ထွန်းဦးဟာ ဒီမိုကရေစီရေးနဲ့ ပတ်သက်လာရင် ဘယ်သူနဲ့မဆို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လေ့ရှိတာကို တွေ့ရပါတယ်။ နောက်တစ်ချက်ကတော့ တိုင်းရင်းသား အရေးကိစ္စတွေမှာပါ။ ၂၀၀၄ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှာတော SSA (မြောက်ပိုင်း) ဌာနချုပ်ရှိရာ သီပေါကို ဦးခွန်ထွန်းဦးနဲ့ ဦးစိုင်းညွန့်လွင်တို့ သွားခဲ့ပါတယ်။ သွားရတဲ့အကြောင်းက SSA ငြိမ်းချမ်းရေး ရယူခြင်း ၁၅နှစ်ပြည့် အခမ်းအနားပါ။ ဒီအခမ်းအနားကိုတက်ရင်း ရှမ်းပြည်ပညာရှင်များ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဖွဲ့ရေးကို SSA ၊ SSNA ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ ဆွေးနွေးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ၂၀၀၅ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှာတော့ ရှမ်းပြည်ပညာရှင်များ အတိုင်ပင်ခံ ကောင်စီပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာတော့ ဒီလိုဖွဲ့စည်းတာကြောင့် ထိမ်းသိမ်းခံရပါတယ်။ ထိမ်းသိမ်းခံရပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ ဦးခွန်ထွန်းဦးက ထောင်ဒဏ် ၉၃နှစ်၊ ဦးစိုင်းညွန့်လွင်က ထောင်ဒဏ် ၈၅နှစ်၊ SSA(မြောက်ပိုင်း) ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဆေးထင်က ထောင်ဒဏ် ၁၀၆နှစ်ချမှတ် ခံခဲ့ရပါတယ်။ ဒီအဖြစ်အပျက်နဲ့ပတ်သက်လို့ ဘာများပြောချင်တာရှိပါလဲ။\nဖြေ - ခင်ဗျားမေးတဲ့ မေးခွန်းက အမှန်ပဲ။ ကျွန်တော့်ကို ဖိတ်တုန်းက ဦးဆေးထင်ရယ်၊ နောက်ပြီးတော့ ဗိုလ်ချုပ်မောင်အေး၊ အဲဒီတုန်းက အရှေ့ပိုင်းတိုင်းဌာနချုပ် တိုင်းမှူးပေါ့။ နောက်ပြီး လော်ဆစ်ဟန်ရယ်၊ လော်ဆစ်ဟန် ကြားပွဲစားလုပ်ပြီးတော့ ဦး ဆေးထင်ကို ခေါ်သွားပြီးတော့ စကားပြောပြီးတော့ ဦးဆေးထင်သည် ပထမဆုံးသော ငြိမ်းချမ်းရေးယူတဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်လာတယ်။ အဲဒီတော့ အဲဒီဟာကို ၁၅ နှစ်မြောက် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျွန်တော်တို့ကို ခေါ်တယ်။ ဒါပေ မယ့် ဟိုရောက်သွားတဲ့အခါကျတော့ ကျွန်တော်က အခြေအနေတော့ မကောင်းဘူး၊ ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်လည်း ဆွဲသွားပြီ၊ ငါတို့လည်း သိပ် အစီအစဉ်မကျဘူးလို့ ပြောတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်လွယ်မောင်းကို ကျွန်တော်ပြောတယ်။ အဲဒီတော့ အဲဒီလိုဖြစ်တဲ့ အ ချိန်မှာ လာသာလာပါတဲ့၊ ဘာမှမဖြစ်ပါဘူးတဲ့၊ အဲဒီမှာ SB တပ်စွယ်မှူးကလည်း ခွင့်ပြုတယ်ဆိုတော့ ကျွန်တော်တို့သွားတယ်။ သွားတော့ မြင်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ ဒါမဟုတ်တော့ဘူးပဲ။ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ ဖွဲ့စည်းရေးဖြစ်နေတယ်။ ဆိုတော့ ဒီကိစ္စက ပြီးသွားတဲ့အခါကျတော့ ကျွန်တော့်လည်း တရားရုံးမှာ ပြန်ထွက်ဆိုရတဲ့ အခါကျတော့ ဦးဆေးထင်က ဘာပြောလဲဆိုတော့ ဒီအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ ဖြစ်လာရတဲ့ အကြောင်းရင်းကို ကျွန်တော် ရှင်းပြရရင်တဲ့ ၂၀၀၃လောက်မှာ သူတို့တွေ့ ကြတယ်၊ ဘယ်မှာတွေ့လဲဆိုရင် ကချင်ဆက်ဆံရေးရုံးမှာ တွေ့ကြတယ်။ ကချင်ရယ်၊ ရှမ်းရယ်၊ ပလောင်ရယ်၊ မွန်ရယ်တွေ့ပြီးတော့ ဘာသဘောတူကြသလဲဆိုတော့ လူမျိုးအလိုက် အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ ဖွဲ့မယ်ဆိုပြီးတော့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချလိုက်တယ်။ အဲဒီတော့မှ ဒီဟာက သိလာရတယ်။ နောက်တော့ ဘယ်လိုဖြစ်လဲဆိုတော့ သူကပြောတယ်။ ဒီဟာကတဲ့ ဟိုးတုန်းက S1လည်းဖြစ်၊ ၀န်ကြီးချုပ်လည်းဖြစ်တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်ကိုယ်တိုင် ကျွန်တော်တို့ကိုခေါ်ပြီးတော့ ထမင်းစားပွဲမှာ ပြောလိုက်တယ်တဲ့။ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အထက်အရာရှိတစ်ယောက်ကပြောတာကို အမိန့်မနာခံဘူးဆိုရင် အမိန့် ဖီဆန်ရာ ကျတယ်။ အဲတာ အပြစ်ရှိတယ်။ အခု ခင်ဗျားတို့ဟာက သူပြောတဲ့အတိုင်း ကျွန်တော်လုပ်တယ်။ အခု သူ ဘာဖြစ်သွားလဲတော့ မသိဘူး။ အမိန့်အရ ကျွန်တော်လုပ်တယ်။ အမိန့်အရ လုပ်ပြန်တော့လည်း ခင်ဗျားတို့ဖမ်းတယ်။ မလုပ်ပြန်လည်း နိုင်ငံတော်အာဏာကို ဖီဆန်တယ်။ အမိန့်ကို ဖီဆန်တယ်ဆိုပြီး ခင်ဗျားတို့ ဖမ်းဦးမှာပဲတဲ့။ အဲဒီတော့ ခင်ဗျားတို့ ကြိုက်တာလုပ်တော့၊ ကျွန်တော်တို့ ဘာမှမပြောချင်တော့ဘူးလို့ အဲလို ဦးဆေးထင်က ပြောခဲ့တယ်။ အဲဒီတော့မှာ အော် ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့် ဒုက္ခပေးတယ်ဆိုတာ၊ ဒါပေမယ့် ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့် စက်တင်ဘာလမှာ ၂၀၀၄ မှာ မြစ်ကြီးနားတက်သွားတော့ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းကို ကြိုသလို ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်ကို ကချင်တွေက ကြိုပြီးတော့ ကချင်စလွယ်သိုင်းနဲ့ ခေါင်းပေါင်းနဲ့ အကုန်လုံး လက်ဆောင် တွေ ပေးတယ်ဗျ၊ ဂုဏ်ပြုတယ်၊ အဲတာကျတော့ ရတယ်၊ အခုဟာက ရှမ်းကျတော့ ဒီလိုလုပ်တယ်ဆိုတော့ ၆၂ တုန်းကလည်း ရှမ်းပဲ၊ ဖယ်ဒရယ်မူက ခွဲထွက်တယ်ဆိုပြီးတော့ လုပ်ပြန်ရော၊ ဆိုလိုတာက အခုလည်း ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှာ ဖမ်းတဲ့အခါကျတော့ ရှမ်းပဲ ဖမ်းတာပဲ၊ ကျွန်တော့်ကိုဆိုရင် နိုင်ငံတော် ပုန်ကန်မှုနဲ့ ဖမ်းတယ်၊ နိုင်ငံတော် ပုန်ကန်မှုက ဘယ်လိုဖြစ်သလဲဆိုတော့ ကျွန်တော်တို့က ရွက်ဆစ်နဲ့ ဆက်တယ်တဲ့၊ ခွန်ဆာကို၊ ခွန်ဆာက ကျွန်တော့်ကို ဆက်တယ်၊ ၁၉၉၄ တုန်းက၊ ခပ်ကြောက်ကြောက်နဲ့ တွေ့ရတာပဲ၊ ဒါပေမဲ့ တွေ့ရတာများတော့ လန့်တဲ့အခါကျတော့ ထိုစဉ်က ဆက်သွယ်ရေးအရာရှိ ဗိုလ် မှူးသန်းထွန်းကို ကျွန်တော်က အကြောင်းကြား တယ်၊ ဗိုလ်မှူး ဒီလိုတော့ဖြစ်နေပြီ။ ကျွန်တော့်ကို လုပ်ပါဦးဆိုတော့ ဟာဟုတ်လားတဲ့၊ ဘယ်နှစ်ခါရှိပြီလဲ၊ နှစ်ခါ သုံးခါတော့ ရှိပြီဆိုတာနဲ့ ဟာတဲ့ စောစောက ပြောရောပေါ့တဲ့၊ ကိစ္စမရှိဘူး၊ ပြလိုက်တော့တဲ့၊ စာတွေ ဘာတွေ၊ လာပေးတဲ့ ဒါဟုတ်လား၊မဟုတ်လား ကြည့်ကြည့်ပါဦးဆိုတော့ သူကြည့်တော့ နောက်နှစ်ရက် သုံးရက်ကျတော့ ဦးခွန်ထွန်းဦးတဲ့ မှိန်းပြီးသာ လက်ခံထားလိုက်ပါတဲ့ ဆိုတော့ လာပြန်ရော၊ လာတဲ့အခါကျတော့ ခွန်ဆာက ကျွန်တော့်ကို ရှမ်းလူကြီးပေါ့၊ ၀န်ကြီးချုပ်ဆိုလည်း ၀န်ကြီးချုပ်ပေါ့ဗျာ၊ ရှမ်းပြည်က ခွဲထွက်လို့ သမ္မတဖြစ်တယ်ဆိုလည်း သမ္မတပေါ့ဗျာ၊ ဒါကတော့ ကိုယ့်ကိုကိုယ် အထင်ကြီးပြောတာ မဟုတ်ဘူး၊ သူ့အထင်က အဲလိုဖြစ်နေတာ၊ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် အဲလိုဖြစ်သွားတဲ့ အခါကျတော့ ကျွန်တော်ပြတယ်ဆိုတော့ နောက်တော့လာတယ်၊ လာတဲ့အခါ ကျတော့ ဗိုလ်မှူး ဒီလိုဖြစ်နေပြီဆိုတော့ ပြတယ်၊ ကောင်းပြီတဲ့ သူ့ကို စည်းတံဆိပ်ရယ်၊ စာအမှတ်ရယ်ကို ပို့ပေးဖို့ တွေ့တဲ့လူရှိရင် ကမ်းလှမ်းပါတဲ့၊ကျွန်တော့်ကို ကြားကတစ်ဆင့် ပြောခိုင်းတယ်၊ ကျွန်တော်က ပြန်ပြောလိုက်တယ်၊ နောက် ၁၄ ရက် လောက် ရှိတော့ ပြန်ပါလာတယ်။ အဲတော့ တံဆိပ်တွေပါတွေ ပါလာတယ်။ သူတို့ ဖောက်ကြည့်တာပေါ့ဗျာ၊ ကျွန်တော်ကတော့ မသိဘူး၊ ပါတယ်နော်ဆိုတော့ ပါတယ်တဲ့ အဲဒီမှာ ဗိုလ်မှူးပဲရှိသေးတယ် စာပို့လိုက်ပါတဲ့၊ ကျွန်တော်နေတာ ပါတီရိပ်သာ၊ သွားပေးတယ်၊ အဲဒီ ဗိုလ်မှူးချုပ်သန်းထွန်းက MI (Military intelligence) Cheif ဖြစ်ပြီးတော့ NIB (National Intelligence Bureau) Cheif ဖြစ်သွားတယ်၊ သူ ပါသွားတယ်၊ ကျွန်တော်တို့တောင် အင်းစိန်မှာ သွားတွေ့သေးတယ်။ အဲလိုဖြစ်တဲ့ အခါကျတော့ စာပေးပြီးတော့ ၁၀နာရီကျလို့ရှိရင် ခင်ဗျားကို ပြန်အကြောင်းကြားမယ်တဲ့၊ ၁၀နာရီကျတော့ ဗိုလ်မှူးသန်းထွန်း ကျွန်တော့်ဆီ ဖုန်းဆက်တယ်၊ ဦးခွန်ထွန်းဦးတဲ့ လူကြီးတွေက လက်ခံလိုက်ပြီတဲ့၊ အဲတာကို ဆက်လုပ်မယ်ဆိုတာကို ပြော လိုက်ပါတဲ့ အဲဒီတော့ သူ့ကိုလည်း ပြန်ခိုင်းလိုက်တော့ဆိုတော့ ဟိုလူကို ကျွန်တော်က တစ်နာရီလောက်ခွာပြီး ဆက်တယ်၊ သူပြောတဲ့အတိုင်း ကျွန်တော်က ပြန်ပြောတယ်၊ နောက်တော့ အခြေအနေ အေးလာတော့ ဗိုလ်မှူးသန်းထွန်းကို ကျွန်တော်က မေးတယ်၊ ဗိုလ်မှူး အခြေအနေဘယ်လိုလဲ၊ မေးတဲ့အခါကျတော့ သူက အခြေအနေ ကောင်းပါတယ်တဲ့၊ ကျွန်တော်တို့ သူတို့ကို တာချီလိတ်မှာ လက်ခံပြီး တွေ့ပါတယ်တဲ့၊ အဲဒီကနေ ခွန်ဆာရယ်၊ ဖလောင်ရယ် ဘာညာ အကုန်လုံး သူတို့ ဒီဘက်ကို ၀င်လာကြတယ်၊ ဆိုတော့ ကျွန်တော်က သူ့အဖေဖြစ်တဲ့ ခွန်ဆာကို ငြိမ်းချမ်းရေးရအောင် ခေါ်စာပေးပြီးတော့ သူ့ရဲ့ သားဖြစ်တဲ့ ရွက်ဆစ်ကို သွားပြီးတော့ ကျွန်တော်က မဟုတ်မဟတ်တွေ လျှောက်လုပ်မလား။ ကျွန်တော့်ရဲ့ status လည်း ပြန်ကြည့်ပါဦး၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လည်း ဟုတ်တယ်၊ ပါတီဥက္ကဋ္ဌ လုပ်တယ်၊ CRPP အဖွဲ့ဝင်၊ ကျွန်တော့်ပါတီတွေလည်း တပ်တစ်ခု ရှိတယ်ဗျာ။ ကျွန်တော့်အောက်မှာ SSJAC အနေနဲ့ နေတယ်။ (မှတ်ချက်- SSA နှင့် SSNA တို့ ငြိမ်းချမ်းရေးယူခဲ့ပြီးနောက် SSPC ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။ SSPC နှင့် SNLD တို့ မဟာမိတ်ယူပြီးချိန်တွင် SSJAC ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါသည်။) နောက်ပြီးတော့ UN တွေမှာလည်း ကျွန်တော် သဘာပတိအဖွဲ့ဝင်၊ အဲဒီလို တာဝန်ယူ ထားပြီးတော့ နိုင်ငံတော် ထိခိုက်စေမယ့်အလုပ် ကျွန်တော်လုပ်ပါ့မလား။ ကျွန်တော် တရားရုံးမှာသွားပြီးတော့ ခင်ဗျားတို့ ကျွန်တော်ခွန်ဆာခေါ်တာ သိလားလို့၊ မသိဘူးတဲ့၊ အင်း နိုင်ငံတော် လျို့ဝှက်ချက်တော့ ဖြစ်နေပြီ။ ကျွန်တော်ပြောလို့ရလားဆိုတော့ ဒါအမြင့်ဆုံးခုံရုံးပဲတဲ့ ပြောပါဆိုတော့ ပြောပြလိုက်တယ်၊ ဖြစ်ချင်တော့ ဗိုလ်မှူးချုပ်သန်းထွန်းက ကျွန်တော်နဲ့ စ်ခန်းကျော်မှာ အိပ်ရတာ၊ အဲဒီတော့ ဗိုလ်မှူးချုပ်သန်းထွန်းနဲ့တွေ့ တဲ့အခါမှာ ဟာတဲ့ ဦးခွန်ထွန်းဦး ဘယ်လိုဖြစ်သလဲတဲ့၊ ဒီလိုပဲဗျာလို့၊ ကျွန်တော့်ကို အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ ဖွဲ့မှုလို့ ပြောတယ်ဗျလို့ ဟာတဲ့ နောက်ကောတဲ့ မသိဘူးဗျာလို့၊ နိုင်ငံတော်ပုန်ကန်မှုလို့ ပြော တယ်လို့၊ ကျွန်တော်လည်း သိပ်မှ နားမလည်တာ၊ ဥပဒေတွေကို၊ ဘယ်အဖွဲ့လဲဆိုတော့ ရွက်ဆစ်လို့ဆိုတော့ ဟာတဲ့ သံသယတွေတော့ ပွားကုန်တော့မှာပဲတဲ့ သူကတော့ အဲလိုမှတ်ချက်ချတယ်၊ ပြီးသွားရော ဒီကိစ္စက၊ ဆိုတော့ ဒီဖြစ်စဉ်က ရွက်ဆစ်နဲ့တွေ့ တဲ့ဟာက အရှင်းမရှိဘူး၊ ဥပမာ ခင်ဗျား လူသတ်တယ်ဆိုပါတော့ ကျွန်တော်က စွပ်စွဲမယ်၊ ကျွန်တော် ခင်ဗျားကို သက်သေအများကြီး ပြရမယ်၊ ကျွန်တော့်မှာ သက်သေမရှိဘူး၊ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော် ပြောရင်း ပြောရင်း လူတစ်ယောက်ရရင် မဆိုးဘူး၊ အဲဒီမှာ သူက မေးတယ်၊ အဲဒီမှာ ခင်ဗျားပုံတွေ့တယ်တဲ့၊ ပုံနဲ့ပါလာတယ်၊ ဓာတ်ပုံက touching ပေါ့ဗျာ၊ ကွန်ပြူတာနဲ့ လုပ်တာပေါ့၊ ခင်ဗျားတို့ သက်သေရှာပါ၊ သက်သေရှိခဲ့ရင် ကျွန်တော့်ကို ပြန်မမေးနဲ့တော့၊ ကျွန်တော့်ကို လက်မြှောက် သေနတ်ပစ်ပါ၊ တန်းစီခိုင်းပြီးတော့ ပစ်သတ်လိုက်တော့လို့ ကျွန်တော်က စိန်ခေါ်တယ်၊ ကျွန်တော်က တရားရုံးကို မေးတယ်၊ ခင်ဗျားဒီလောက် အာနေတာ သက်သေပြစမ်းပါဆိုတော့ မပြချင်ဘူး၊ မပြချင်ဘဲ သူက နိုင်ငံတော်လျို့ဝှက်ချက်ဆိုတော့ တရားရေးကို ပေးထားတယ်ဆိုတော့ ကျွန်တော်က ပေးစမ်းပါဦး တရားသူကြီး ခင်ဗျားဆီမှာ ရှိတယ်ဆိုတော့ စိန်ခေါ်ရော၊ သူက ဦးခွန်ထွန်းဦးကလည်းဗျာတဲ့ ဒီလောက်သိနေရက်နဲ့ ဟိုဟာဖြစ်နေတာတဲ့၊ ကျွန်တော်တို့လည်း လုပ်ရတာ ခပ်ကြပ်ကြပ်ပဲတဲ့၊ ဟာ ခင်ဗျား ကြပ်တာက ကျွန်တော်ကြပ်တာလောက် အရေးမကြီးဘူးလို့၊ ကြားက လည်ပင်းကြိုးကွင်းစွပ်သွားမှာလို့ ပေးခိုင်းနေတာ၊ မပေးရင်တော့ တစ်နေ့ ကျွန်တော် မီဒီယာမှာ ဖော်ရမှာပဲဆိုတော့ သူဘာမှ မပြောရဲတော့ဘူး၊ ပေးလည်း မပေးနိုင်တော့ ဘူး၊ ရှိလည်း မရှိဘူး၊ အဲဒီတော့ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ ဖွဲ့တယ်ဆိုတာ အဲတာပဲ။\nမေး - ဒါနဲ့ပဲ ထောင် ၉၃ နှစ်ကျသွားခဲ့တယ်။ အခုချိန်မှာ ပြန်လွတ်လာခဲ့ပါပြီ၊ ဖြစ်ခဲ့တာတွေကတော့ အတိတ်မှာပေါ့၊ အခု ပစ္စုပ္ပန်ဘက်ကို လှည့်ချင်ပါတယ်၊ ဦးခွန်ထွန်းဦးလည်း ဂျာနယ်တွေက တစ်ဆင့် ဖတ်မိခဲ့မှာပါ၊ ဧရာဝတီမြစ်ဆုံ အရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ ဟောပြောပွဲမှာ Eleven Media Group ရဲ့ CEO ဒေါက်တာသန်းထွဋ်အောင်က ပြောခဲ့ပါတယ်။ သူ့အနေနဲ့ ပြည်ထောင်စုစစ်စစ် မူဝါဒကို ထောက်ခံတဲ့အကြောင်းနဲ့ ဗမာတစ်ကျပ်၊ ကချင် တစ်ကျပ်၊ ရှမ်းတစ်ကျပ် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးတွေအကြား ညီမျှစွာ ရစေလို့ ဆန္ဒရှိကြောင်း တရားဝင် ထုတ်ဖော်ခဲ့ပါတယ်။ နောက်မဏ္ဍိုင်သုံးခုနဲ့ အတူရှိနေမယ့် စတုထ္ထ မဏ္ဍိုင်၊ ပဉ္စမ ပြည်သူ့မဏ္ဍိုင်၊ ဒီမဏ္ဍိုင်ငါးပါးနဲ့ ကင်းကင်းရှင်းရှင်း ဆဌမမဏ္ဍိုင် တပ်မတော် ဖြစ်ထွန်းလာပြီး ဒီမိုကရေစီဖြစ်ထွန်းလာရင် ပြည်ထောင်စုစစ်စစ်လည်း ဖြစ်လာလိမ့်မယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုစစ်စစ် မူဝါဒကို ထောက်ခံတဲ့အပေါ် ဦးခွန်ထွန်းဦးရဲ့ အမြင်က ဘယ်လို ရှိပါသလဲ။\nဖြေ - အဲဒီလိုစကားပြောတာ သူတစ်ယောက်ပဲ တွေ့ဖူးတယ်။ ကျွန်တော်လည်း မကြားဖူးဘူး၊ ကချင် တစ်ကျပ်၊ ဗမာ တစ်ကျပ်၊ ရှမ်း တစ်ကျပ်၊ ဗမာ တစ်ကျပ် သိန်းထီပေါက်တဲ့ အခါကျတော့ ဗမာက ကိုးသိန်းကိုး သောင်းကိုးထောင်ကိုးရာကိုးဆယ့် ကိုးကျပ် ယူသွားတယ်။ ငွေတွေ အကုန်ယူသွားတာဗျ။ သူပြောတာ ကျွန်တော်အံ့သြတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုရင် ဒါတွေက very sensitive issue ကိုး၊ ရှင်းရှင်းပြောရရင် ဗမာက ခွဲထွက်တာ မကြိုက်ဘူးတဲ့၊ အင်းပေါ့၊ ခွဲထွက်တယ်၊ မခွဲထွက်ဘူးဆိုတာ ဗမာပြည်ကို ဘယ်သူမှ မပိုင်ပါဘူးလို့၊ အားလုံးပိုင်ပါတယ်၊ ဗမာလည်း ပိုင်ပါတယ်လို့၊ ကျွန်တော်ပြောပြလိုက်သေးတယ်၊ အဲဒီတော့ ဒီလို အခင်းအကျင်းမျိုးမှာ ကျွန်တော်တို့က ဘာမှမဖြစ်ဘဲ ဒီမြေကို ငါတို့ပိုင်တယ်၊ ခွဲထွက်လို့ မရဘူး၊ အဲဒီလိုIQ ၊ mind-set ရှိနေသရွေ့တော့ မဖြစ်ဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဒီဟာတွေဟာ ခွဲမထွက်သွားဘဲနဲ့ ရှင်းရှင်းပြောရရင် ပြည်ထောင်စုကြီးက ခွဲမထွက်သွားဘဲနဲ့ ပြည်ထောင်စုကြီးက ကွဲထွက်သွားမှာ၊ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုရင် one day ဧရာဝတီမြစ်က တရုတ်နဲ့ ကုလားရဲ့ နယ်စပ်မျဉ်းကြောင်း မဖြစ်ဖူးလို့ မပြောနိုင်ဘူး။ အကယ်၍ ကျွန်တော်တို့ မညီခဲ့ရင်။ ဒါကျွန်တော် သားစဉ်မြေးဆက်ကြည့်ပြီး ကျွန်တော်ပြောတာ၊ ဖြစ်မယ်၊ ဖြစ်ချင်လို့ ပြောတာမဟုတ်ဘူး။ ဒီအတိုင်းသွား၊ ဒီဟာက သူပြောသလို၊ အနာလည်း သိပြီ၊ ဆေးလည်း ရှိပြီ၊ နှစ်ပေါင်းငါးဆယ်လုံး ဘယ်ဟာက ရှေ့သွားနေလဲဆိုတာ သူတို့သိရမှာပေါ၊ သူပြောသလို ဗမာ တစ်ကျပ်၊ ရှမ်းတစ်ကျပ်၊ ရရင်လည်း ဗမာငါးသောင်း၊ ရှမ်းငါး သောင်းဆိုတော့ ဒီတိုင်းပြည်က ဘယ်သူထွက်မလဲဗျာ။ နမူနာပြရင်တော့ဗျာ၊ ယိုးဒယားလို ဖြစ်မှာပေါ့။ သူတို့က ဘာ identity ဆိုတာတောင်မှ အုပ်ချုပ်တဲ့ ရှင်ဘုရင်နဲ့ အုပ်ချုပ်တဲ့ အခြေခံဥပဒေနဲ့ အစိုးရက မျှနေတော့ ဘာ identity ဆိုတာ သူတို့ မသိတော့ဘူး။ နိစ္စဓူဝ စားဝတ်နေရေး၊ စီးပွားရေးလုပ်မယ်၊ ကလေးတွေ ကျောင်းသွား၊ ကလေးတွေအတွက် ဘ၀ရှေ့ရေး စဉ်းစားပေးတယ်၊ ဒါပဲ၊ ဒီမှာကျ နိစ္စဓူဝ ဒါပဲ၊ ရှင်းရှင်းပြောရရင် ဗမာစစ်သားလာပြီဆိုရင် အော်ပြေးရတဲ့ ဘ၀မျိုး၊ ကျွန်တော်တိုင်းရင်းသားပါ၊ အခုထက်ထိပဲ၊ ဆိုလိုတာကတော့ ကောင်းမွန်တဲ့ အခြေခံဥပဒေ၊ ကောင်းမွန်တဲ့ အစိုးရရှိခဲ့ရင် ခွဲထွက်ဖို့စကား ဘယ်သူမှမပြောဘူး။ ဘယ်သူမှလည်း မပြောချင်ဘူး။ ခွဲထွက်၊ ခွဲထွက်ဆိုတဲ့စကားက ဦးနေ၀င်းက ပြောတာ၊ ဘယ်သူမှ မပြောဘူး။ အခုလည်း ဒီအစိုးရက အခွင့်အရေးရပြီ။ သူလည်း ရောဂါသိတယ်။ ဆေးလည်း သိတယ်။ ဒါပေမယ့် ဆေးကကြီးပြီး ခါးနေတော့ သူမသောက်ရဲဘူး။ ရှင်းရှင်းပြောရရင် သူတို့ရဲ့ mind-set က ဒီလူတွေကို တိုက်ရင်ရမယ် ဖြစ်နေတာ၊ ကချင်နဲ့ ဖြစ်နေတာကြည့်လေ၊ ကချင် ဘာပြောလဲ ကြည့်လေ၊ ကျွန်တော်တို့ ပြောသလိုပဲ၊ ကျွန်တော်တို့လည်း ကိုယ့်ကြမ္မာ ကိုယ်ဖန်တီးခွင့် ရချင်တာပဲ၊ ဒါကျွန်တော်တို့ရဲ့ မူပဲ၊ ဟိုတုန်းက ကျွန်တော်ပြောခဲ့တယ်၊ အခုလည်း ကျွန်တော်တို့ ဒီအတိုင်းပဲ သွားမှာပဲ။\nမေး - တိုင်းရင်းသားအရေးလို့ပြောရင် တိုင်းရင်းသားတွေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိဖို့ပေါ့။ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်အနေနဲ့လည်း အစိုးရသစ်ကို တာဝန်ယူပြီးချိန်မှာ ငြိမ်းချမ်းရေး ကမ်းလှမ်းမှုထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး လက်နက်ကိုင် တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့တွေနဲ့ ဆွေးနွေးဖို့ လုပ်လာပါတယ်။ မနေ့တစ်နေ့ဆိုရင် KIO နဲ့ ရွှေလီမှာ ဆွေးနွေးပါတယ်။ ဒီလထဲမှာပဲ KNU နဲ့ ပဏမ သဘောတူညီချက် ရခဲ့တာတွေရှိပါတယ်။ တခြားသော တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေနဲ့လည်း ပဏာမ သဘောတူညီမှုတွေ ရထားပါတယ်။ သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်ရင်တော့ တော်လှန်ရေးကောင်စီတက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၃ခုနှစ်မှာ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ဆွေးနွေးတာတွေရှိပေမယ့် အောင်မြင်မှုမရခဲ့ပါဘူး။ ဒီအတွက်ကြောင့် ဒီနေ့လုပ်နေတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲတွေ အောင်မြင်ဖို့ဆိုရင် ဘာအချက်တွေက အဓိကကျမလဲလို့ ထင်ပါသလဲ။\nဖြေ - ခုနက ကျွန်တော် ပြောပါတယ်။ အနာသိတယ်၊ ဆေးရှိတယ်။ ကျွန်တော် ပြောပြီးပြီ။ intention က table use talk ၊ ကြည့်ပါလား၊ NLD ကို ဘယ်လိုလုပ်သလဲ၊ NLD ဘယ်လို ဘ၀ရောက်သွားလဲ၊ ကျွန်တော်တို့တွေ ဘယ်လိုဘ၀ရောက် သွားလဲ၊ ကျွန်တော် တဖွဖွပြောတယ်၊ စကားပြောပါ၊ လုပ်ပါ၊ ပြောနေတာပဲ၊ အဲတာမလုပ်ပဲနဲ့ တဆိတ်ရှိ ဖမ်းထည့်၊ ဖမ်းထည့် အဲလိုဖြစ်သွားခဲ့တာကိုး။ အခုကမှ အချိန်တွေ တော်တော်လွန်လာခါမှ သွားမေးကြည့်ပါ။ ဖယ်ဒရယ်ကောင်စီ၊ UNFC ဖွဲ့ပြီးပြီ၊ သူတို့ရချင်တာ ကိုယ်ပိုင်ပြဌာန်းခွင့်အတွက်၊ ကိုယ့်ကြမ္မာဖန်တီးပိုင်ခွင့်အတွက် ဒါတွေပဲ ရချင်တာပဲ၊ ဒီထက်လည်း ပိုမရချင်ဘူး။ ဘယ်သူမှ ခွဲထွက်မယ်လို့ မပြောဘူး။ ဒါတွေသွားပြီးတော့ လက်မှတ်ထိုးနေမယ့်အစား မဖြစ်အောင်လုပ်ပါလား။ ခင်ဗျားမှာ အိမ်ထောင်ရှိတယ်ဆိုရင် ခင်ဗျားမိန်းမ၊ ခင်ဗျားကလေးကို မျှမျှတတ ရင်းရင်းနှီးနှီး ရှာကျွေးမယ်ဆိုရင် ခင်ဗျားမိန်းမ၊ ခင်ဗျားကလေး အိမ်ပေါ်က မဆင်းဘူးဗျာ၊ အာမခံရဲပါတယ်။ အခုလည်း သာစေ နာစေ မရှိပဲ အေးအေးဆေးဆေး အုပ်ချုပ် မယ်ဆိုရင် ခွဲထွက်ဖို့စကား ဘယ်သူမှ ပြောဖို့မလိုတော့ဘူး။ လုပ်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် မြန်မာနိုင်ငံက မောင်းဖွင့်ထားရုံနဲ့ ထမင်းစားလို့ရတယ်ဗျ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယ ဒီလိုသွား၊ မောင်းထောင်ဖွင့်ရုံနဲ့ ကျွန်တော်တို့ ထမင်းစားလို့ရတယ်။ ရေ တွေ၊ သယံဇာတတွေလည်း ရှိနေတာပဲ၊ ဒီထက်ချမ်းသာတဲ့ တိုင်းပြည်ရှိနေလျက်နဲ့ အာဏာတည်မြဲရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားတွေဘက်လှည့်တော့ ဟိုကောင်တွေကျတော့ ၀ိုင်းထားတာဗျ၊ ဒီဘက်နင်းရင် ဟိုဘက်ဖောင်း၊ ဟိုဘက်နင်းရင် ဒီဘက်ဖောင်း ဖြစ်တော့မှာပေါ့။ အဲတာကြောင့် ကျွန်တော်ပြောနေတာ၊ ဒီ quality မရှိသရွေ့၊ harmony မဖြစ်သရွေ့ နောက်ကျွန်တော်တို့ပြည်ဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ဝေးနေမယ်။ အဲတာလေး ကျွန်တော်ပြောချင်တယ်။ ရက်ခြောက်ဆယ်ဖြစ်ဖြစ်၊ ရက်ကိုးဆယ်ဖြစ်ဖြစ် အပစ်အခတ်ရပ်ပြီး ကွန်ဖရင့်ပဲပြောပြော အားလုံးအတူတွေ့ကြပေါ့ဗျာ။ တရုတ်ကြီး မယားငယ် မုန့်ဖိုးပေးသလို ဟိုတစ်ယောက်ပေး၊ ဒီတစ်ယောက် မသိစေနဲ့၊ ဒီတစ်ယောက်ပေး ဟိုတစ်ယောက်မသိစေနဲ့ အဲလိုလုပ်နေမယ့်အစား အကုန်လုံးတွေ့ပြီး စကားပြောပါလား။\nမေး - အခုချိန်မှာတော့ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်အနေနဲ့ လုပ်ဆောင်ခဲ့တာတွေထဲမှာ ဧရာဝတီမြစ်ဆုံအရေးနဲ့ အခုနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေ ပြန်လွှတ်ပေးတဲ့ကိစ္စတွေဟာ လူထုထောက်ခံမှု အများဆုံးရထားတဲ့ကိစ္စတွေ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ တနည်းအားဖြင့် ပြည်သူလူထုရဲ့ တောင်းဆိုမှုတွေကို လျစ်လျူမရှုပဲ လိုက်လျောခဲ့ပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာကလည်း အစိုးရဘက်ကို မေးသည်ဖြစ်စေ၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့လို့ အတိုက်အခံအုပ်စုတွေကို မေးသည်ဖြစ်စေ သမ္မတကြီး ဦးသိန်းစိန်ကို ယုံကြည်ပေးဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ပြောတာတွေရှိပါတယ်။ ဦးခွန်ထွန်းဦးရဲ့ အမြင်ကရော ဘယ်လိုရှိပါသလဲ။\nဖြေ - တိုင်းပြည်ရဲ့ ကံကြမ္မာက ခင်ဗျားလည်း သိပါတယ်ဗျာ။ ခင်ဗျားတို့ ပိုသိပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့က အားလုံးအေးအေးချမ်းချမ်းနဲ့ ပြည်တွင်း ငြိမ်းချမ်းရေး မရသရွေ့တော့ ပြီးလည်း ပြီးမှာမဟုတ်ဘူး။ ဒါကလည်း စကားထပ်နေပြီ။ ရိုးသားရမယ်၊ ဖြူစင်ရမယ်၊ တည်ကြည်ရမယ်၊ ဘာမှတစ်ဦးပေါ်တစ်ဦး ကောက်စရာမလိုဘူး။ အဲလိုသာ သဘောရိုးအတိုင်း လုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ များမကြာမီ ငြိမ်းချမ်းရေးက ရမှာပေါ့။ ဒါမှမဟုတ်လို့ ရှိရင်တော့ ဟိုကောင့်ကို တစ်မျိုးပြောလိုက်၊ ဒီကောင့်ကို တစ်မျိုးပြောလိုက်၊ အခုထိ state power က ဘယ်သူ့ဆီမှာ၊ executive power က ဘယ်သူဆီမှာဆိုတာ မသိသေးဘူး၊ ရှေ့ကိုတော့ ကျွန်တော်ကတော့ မြင်တာတော့ ဒီပြေလည်အောင်ဆိုတာ သူ့အထဲမှာပဲ ရှိတော့တယ်။ ဒီဘက်ကတော့ ပြေ လည်ဖို့ပဲ၊ ကျွန်တော်မေးခဲ့ပြီ၊ တွေ့ခဲ့တယ်၊ တောင်ငူထောင်မှာလည်း တွေ့ခဲ့တယ်။ အန်ကယ်ပြန်သွားရင် ပြောပေးပါတဲ့၊ ကျွန်တော်တို့ ကွန်ပြူတာကိုင်ချင်ပြီတဲ့၊ လက်ပ်တော့ ကိုင်ချင်ပြီတဲ့၊ သေနတ် မကိုင်ချင်တော့ဘူးတဲ့၊ ကြည့်လိုက်ရင် ၁၈နှစ် ၁၉နှစ်၊ KNU တွေ၊ တောင်ငူထောင်က နီးတာကိုး အဲဒီနားနဲ့။ သူတို့လည်း စစ်ကို ငြီးငွေ့လာပြီ။\nမေး - ဦးခွန်ထွန်းဦးအနေနဲ့ ၁၉၉၃ ညီလာခံကို တက်ခဲ့တယ်။ ကျောခိုင်းခဲ့တယ်။ ၂၀၀၄မှာ ထိမ်းသိမ်းခံရတယ်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေ ထွက်ပါတယ်။ ၂၀၁၀ပြည့်နှစ်မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပါတယ်။ SNLDကရွေး ကောက်ပွဲကို မ၀င်ခဲ့ပါဘူး။ အခု ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် အချိန်မှာ ဦးခွန်ထွန်းဦးတို့ ပြန်လွတ်လာခဲ့ပါတယ်။ SNLD ကို မှတ်ပုံတင်မယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒီလိုအချိန်မှာ ဦးခွန်ထွန်းဦးတို့ အနေနဲ့ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို လက်ခံသလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေ ထွက်လာပါတယ်။ ဒါနဲ့ပတ်သက်လို့ ဘယ်လိုဖြေကြားချင်ပါသလဲ။\nဖြေ - ညီလာခံကို လက်မခံခဲ့ဖူးဆိုပေမယ့် ရေးလိုက်ပါကွာ၊ ပြီးတော့လည်း အိမ်ပြန်ကြတာပေါ့ဆိုတဲ့ ရေလိုက်ငါးလိုက် မနေချင်တော့တာ၊ ငြိမ်းချမ်းရေးယူထားတဲ့ အဖွဲ့တွေ အားလုံးပြန်တိုက်တာပဲ။ ဒီဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေက အာမခံချက် မရှိလို့ပေါ့။ အဲတာကြောင့် သူတို့ ဟိုချော့ ဒီချော့နဲ့ အဲလိုဖြစ်လာရတာ။ အခုလိုကိစ္စမျိုးကို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်လည်း စဉ်းစားမှာပါ။ ကျွန်တော်လည်း စဉ်းစားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီတိုင်းပြည်ရဲ့ ကံကြမ္မာက တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းက သူပြောတဲ့ ဥပဒေကနေ ဆက်သွားပြီးတော့ ရေးမှရတော့မယ်။ ဒါပေမယ့် အခုသူရေးတဲ့ဟာကလည်း ခင်ဗျားမြင်တဲ့အတိုင်းပါ။ ၈၄ ရာခိုင်နှုန်းက သူတို့ ကိုင်ထားပြီးသားပါ။ ၈၄ ရာခိုင်နှုန်းက အိပ်ငိုက်နေတယ်၊ ဆွေးလည်း မဆွေးနွေးနိုင်ဘူး။ ဆွေးနွေး ပိုင်ခွင့်လည်း မရှိဘူး။ အခု ဒေါ်စုသွားမယ်ဆိုရင် နည်းနည်းခံသာမယ်။ အလုပ် လုပ်ကူ ကိုင်ဖက်ရမယ်။ အဲဒီ ၁၆ ရာခိုင်နှုန်းအတွက်ပဲ သွားမှာ။ ကျွန်တော်တို့ကတော့ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ကို ၀င်ပြိုင်မှာမဟုတ်ဘူး။ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲအတွက် သက်ဆိုင်ရာ နယ်အသီးသီးက ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေ အမည်စာရင်း တင်သွင်းပြီးမှ ကျွန်တော်တို့ပါတီကို မှတ်ပုံတင်မယ်။ ပါတီကို မှတ်ပုံတင်ထားရုံပဲ။ မျှော်မှန်းထားတာကတော့ ၂၀၁၅ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ကျွန်တော်တို့တွေ နေရာပိုရလာဖို့ပဲ။ ဒီအတွက်ပဲ ကျွန်တော်တို့လုပ်မယ်။ NLD နဲ့ကတော့ ပါတီချင်း ပူးပေါင်းမယ့်သဘော မရှိပါဘူး။ တိုင်းရင်းသားပါတီတစ်ခုအနေနဲ့ တွဲလုပ်လို့ရတာတွေတော့ လုပ်သွားမှာပါ။ တူတာကို အတူတူ တွဲလုပ်ကြမယ်၊ မတူတာကို ခွဲလုပ်ကြမယ်ဆိုတဲ့ သဘောပဲရှိပါတယ်။ ကျန်တဲ့တိုင်းရင်းသားတွေကိုလည်း ပြောထားပါတယ်။ UNDP လည်း ဟိုတစ်နေ့က ဖွဲ့ထားပြီးပါပြီ။ ၁၄ ယောက် လာသွားတယ်။ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားတွေ ဖွဲ့ကြတော့။ ကွဲတာတွေ နောက်မှပြောတော့။ အခုချိန်မှာတော့ only way out က legal registration ပဲ။ ဒီလိုလုပ်ထားမှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အတွက် အဆင်သင့်ဖြစ်မယ်။\nမေး - ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲတုန်းက ၅၇ နေရာနိုင်ထားတဲ့ ကျားဖြူ (ရှမ်းတိုင်းရင်းသား ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ)က ဦးခွန်းထွန်းဦးတို့နဲ့ ပူးပေါင်းဖို့ ပြောထားတယ်လို့ သိရတယ်။ အဲတာရော ဟုတ်ပါသလား။\nဖြေ - ဟုတ်တယ်။ တစ်နေ့ကလာ သွားတယ်။ သူက ပြောသွားတာကတော့ အစိုးရချထားတဲ့ မူအတိုင်းပဲ သွားမယ်တဲ့။ ဒီမူကလွဲပြီးတော့ မသွားနိုင်ဘူးတဲ့။ သူကအဲဒီလို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပြောလိုက်တော့ ကျွန်တော်က ဘယ်လိုလုပ် ပူးပေါင်းနိုင် မှာလဲ။ ကျွန်တော်က SNLD လည်း ရှိသေးတယ်။ နောက်ပြီး ဒါကြီးကို ဒီမူကိုမှ ကျွန်တော်က လက်မခံတာ။ လက်မခံလို့ ညီလာခံက ထွက်တယ်။ ညီလာခံကထွက်လို့ ခုနှစ်နှစ် ကျွန်တော် အဖမ်းခံရပြီးပြီ။ ကျွန်တော် ခုနှစ်နှစ်လုံး ဖမ်းခံရပြီးတဲ့နောက်မှာ ဒီဘ၀ကို ပြန်ရောက်အောင် ကျွန်တော် ဘယ်လိုသွားမလဲဗျာ။ ကျွန်တော်တို့က ကျွန်တော်တို့ တိုင်းရင်းသားတွေအတွက်၊ နောင်လာနောက်သားတွေအတွက် လုပ်နေတာ။ အစိုးရပြောတဲ့ မူအတိုင်း သွားရမယ့်ကိစ္စတော့ ကျွန်တော်မလုပ်ဘူးဗျ။\nမေး - နောက်ထပ် အရေးကြီးတဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုက စီးပွားရေးပြဿနာ ဖြစ်ပါတယ်။ စီးပွားရေး နိမ့်ပါးတဲ့အတွက် ဘက်စုံမှာ ဆုတ်ယုတ်မှုတွေ ဖြစ်ပေါ်နေပါတယ်။ ပညာရေးကိစ္စတွေ အပါအ၀င် HR ကိစ္စတွေမှာ ပြဿနာတွေ ရင်ဆိုင်လာရပါတယ်။ စီးပွားရေးလို့ ပြောပြီဆိုရင် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုကိုလည်း အကြောင်းတစ်ရပ်အနေနဲ့ ထည့်ပြောလာကြပါတယ်။ စီးပွားရေး ဦးမော့လာဖို့နဲ့ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုအပေါ် ဘယ်လို ထင်မြင်ယူဆပါသလဲ။\nဖြေ - စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုကတော့ မြန်မာနဲ့ပတ်သက်လာရင် အလုပ်ဖြစ်ခဲ့တယ်။ ဒါတွေရှိလာလို့လည်း treaty မရှိဘူး၊ ရှိတယ်တွေ ပြောလာရတာကိုး။ ဒါကျွန်တော်တို့ လွတ်လာလို့ ပြောတာမဟုတ်ဘူး။ ကျွန်တော်တို့မှာ လည်း ဖြစ်ချင်တော့ ဒီ ခြောက်ဆယ်လုံးလုံး brain drain ကလည်း မနည်းတော့ဘူး။ သူတို့ထွက်လိုက်တဲ့ ပညာရှင်တွေက ဘာမှ qualification မရှိဘူး။ ကျွန်တော်ထင်တယ် ပေးလိုက်လို့၊ ထုတ်လိုက်လို့ လုံးဝ ပေးလိုက်တယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့လူတွေက မနည်းထိန်းချုပ်ပြီး ဒါကို ကိုင်တွယ်ရမှာ။ တစ်ခုသော အတိုင်းအတာအထိတော့ စိတ်ချရတာ ရှာရမယ်။ ဒီလိုပဲ ရော့ အင့် ယူဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်တို့က အဆင်သင့် မဖြစ်သေးဘူး။ စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှု ရုပ်သိမ်းလိုက်လို့ ဖြစ်လာမယ့်အခြေအနေတွေအတွက် အဆင် သင့်ဖြစ်ပြီလား။ အဆင်သင့်မဖြစ်ဘဲနဲ့ ဘေးအိတ်တွေထဲဝင်သွားရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။ ခြစားမှုတွေက ပျောက်မှ မပျောက်သေးတာ။ တရားသူကြီးတောင်မှ အခုလွှတ်တော်မှာ ပြန်ပြီးတော့ အဆိုတင်သွင်းပြီး အရေးယူမယ့်၊ ဖမ်းချုပ်မယ့် ဥပဒေ ပြဌာန်းရမယ်ဆိုတော့ ဒါ ကောင်းရောလားဗျာ။ ဥပဒေပိုင်တဲ့ တရားသူကြီးတွေမှာတောင် ဒီလိုဖြစ်သွားပြီရင် တရားစီရင်ရေးစနစ်က ဘယ်လိုဖြစ်သွားပြီလဲ။ ငါးများချိတ်ဖြစ်သွားပြီ။\nမေး - လက်ရှိ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းအပေါ် အတိုချုပ်အနေနဲ့ ဘယ်လိုသုံးသပ်ပါသလဲ။\nဖြေ - ဒီလိုပဲ သွားရင်းနဲ့ လုပ်သွားရမှာပဲ။ တစ်ယောက်က လျော့ပေး၊ လျော့ပေးရင်းနဲ့ သွားရမှာပဲ။ တစ်ခုတော့ ရှိတယ်၊ တစ်ဖက်က မကျေနပ်လို့ ငါတို့ သိမ်းတယ်ဆိုရင်တော့ မပြောတတ်ဘူးပေါ့။ ဒါပေမယ့် ဒေါ်စု အနေနဲ့ကလည်း ၁၆ ရာခိုင်နှုန်း ကျော် ၀င်တိုးပြီးလုပ်တယ်ဆိုတော့ မဆိုးပါဘူး။ သူ့ဘက်က လိုက်လျောထားပြီပဲဟာ။ အဲတာမှ သူတို့ဘက်က နားလည်မှုမရှိဘဲနဲ့ ဖြစ်မယ်ဆိုရင် တိုင်းပြည်အတွက်တော့ နည်းနည်း ကံဆိုးမယ်ပေ့ါဗျာ။ ဒါကလည်း မုန်းလို့ ပြောတာမဟုတ်ဘူး။ ဒီလူတွေကို မုန်းလို့ပြောတာမဟုတ်ဘူး။ အခုက အဲလိုဖြစ်နေလို့ပါ။ သူတို့က human resources မရှိလို့ အဲလိုဖြစ်တာပါ။ human resources ကောင်းဖို့က qualification ပဲ။ စီးပွားရေးပညာရှင် အများကြီး လိုပါတယ်။ နောက်ပြီးstatus citizen တွေလည်း အများကြီးလိုတယ်။ ဒီမှာ လာဖွင့်ပြီးတော labor မရှိဘူး။ ရှိတဲ့ labor တွေကလည်း အရိုင်းတွေပဲ။ ခေတ်ကိုက ကွန်ပြူတာခေတ် သင်ပေးရဦးမယ်။\nမေး - ထောင်ကလွတ်လာပြီးတဲ့နောက်မှာ ဒီမိုကရေစီအပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပေါ်နေတာကို လက်ခံတယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ထောင်ထဲမှာနေစဉ်ကလည်း ဂျာနယ်တွေကတစ်ဆင့် အပြောင်းအလဲတွေကို စာတွေ့သိရှိခဲ့ပါတယ်။ အပြင်ကို တကယ်ရောက်လာတဲ့အခါမှာ ထောင်ထဲမှာသိခဲ့ရတဲ့ စာသိနဲ့ အပြင်မှာတကယ်တွေ့ရတဲ့ ကိုယ်တွေ့ အပြောင်းအလဲက ဘာများဖြစ်မလဲ။\nဖြေ - အဲတာကတော့ ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်း အမြင်ပေါ့ဗျာ။ ကားတွေ များလာတယ်။ ကားတွေသပ်ရပ်လာတယ်။ နောက်ပြီးတော့ တိုက်တာအဆောက်အအုံတွေ များလာတယ်။ လူတွေ ၀တ်စားဆင်ယင်မှု သပ်ရပ်လာတယ်။ ဒီလောက်ပါပဲ။\nမွေးသက္ကရာဇ် - ၁၁၊ ၉၊ ၁၉၄၃။\nပညာအရည်အချင်း - LL.B. (ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိ) တာဝန် - ဥက္ကဋ္ဌ၊ ရှမ်းအမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်။\n◀ 이전 1 ···5678910 11 12 13 ··· 61 다음 ▶


Rohingya Students Forum: February 2018\nအာရ်ကာန် နန်းတွင်းစာဆို ပဏ္ဍိတကဝိ အာလာဝလ် [ ၁၆၀၇-၁၆၈၀ ]\nရေးသား 🔰 လူထုဝဏ္ဏ |\nအာလာဝလ်သည် ၁၇ ရာစု ထင်ရှားသော အာရ်ကာန် နန်းတွင်းစာဆိုပညာရှိ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ခရစ်နှစ် ၁၆၀၇ ခုခန့်တွင် ဖရီဒ်ပူရ် ခရိုင်၊ ဖတေအာဘာသ် [ Fatwabad ]ရှိ ဂျလာလ်အဘာသ် ရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဆယာဒ်ရှား အာလာဝလ် [Sayed Shah Alawal] ဖြစ်သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ဖတေအာဘာသ် ဝန်အုပ် Majlis Kutub ၏ အတွင်းဝန် တစ်ပါးဖြစ်သည်။ ပညာတတ် မြင့်မြတ်သော မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်လာသည်။ အာလာဝလ်သည် သက္ကတ၊ ဘင်္ဂလာ၊ အာရဗီ၊ ပါရ်ဆီ သာသာများ သင်ယူတတ်မြောက်ခဲ့သည်။ စစ်သေနင်္ဂပညာနှင့် အနုပညာဂီတကိုလည်း တတ်ကျွမ်းသည်။\nတစ်နေ့တွင် အာလာဝလ်နှင့် ခမည်းတော်တို့သည် စစ်တကောင်းမြို့သို့ ရေကြောင်းမှ ရွက်လှေဖြင့် ခရီးထွက်လာရာ ပေါ်တိုဂီ ပင်လယ်ဓားပြများ၏ တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံရခဲ့လေသည်။ ခမည်းတော်သည် ဓားပြများ၏ တိုက်ခိုက်ကြမ်းကြုတ်မှု၌ ကျဆုံးခဲ့သည်။ ဒဏ်ပြင်းထန်စွာရရှိနေသာ အာလာဝလ်ကိုမူ အကျဉ်းသားအဖြစ် အာရ်ကာန်သို့ ဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင်ယူလာခဲ့သည်။ အစဦးတွင် သူသည် အခ်ျဝါ (Ashwar) ဘွဲ့နှင့် ဘုရင့် မြင်းထိန်းတော် (သို့) သက်တော်စောင့် အဖြစ် အမှူးထမ်းရသည်။ ပြီးနောက် ဂီတနှင့် ဇာတ်ဝတ္ထုများ သင်ကြားရေး တာဝန်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။\nသူ၏ ကဗျာဉာဏဗလ ထက်သန်သည့် ဂုဏ်သတင်းသည် အချိန်အနည်းငယ်အတွင်း နန်းတွင်းအထိ ပျံ့နှံ့လာ၍ သူ့ ကဗျာဉာဏ်စွမ်းရည်ကို မြောက်ဦး မင်းဆက် သိရီ စန္ဒြာ သုဓမ္မမင်း (၁၆၄၅-၁၆၅၂) ၏ အတွင်းဝန် ဖြစ်သော စူလိုက်မာန် က အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး လေးစားဂုဏ်ပြုလာလေသည်။ သုဓမ္မာမင်း၏ နှမတော်၏ မွေးစားသားဖြစ်သော အတွင်းဝန်ချုပ် မဂံ တဂိုး [Magan Thakur/ Magana]က သူ့အား အထူးချီးမြှောက်ကာ နန်းတွင်း ရာထူးနေရာတစ်ခုကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ အာလာဝလ်သည် အခြား နန်းတွင်းသူနန်းတွင်းသားများဖြစ်သော ဆယာဒ် မူးဆာ(အတွင်းဝန်)၊ စူလိုင်မာန်(ဝန်အုပ်)၊ မိုဟာမတ်ခါန် (စစ်သေနာပတိချုပ်) နှင့် မဂျီလီစ် နဝရာဇ် (ဘဏ္ဍာစိုး) စသည်ကဲ့သို့ နန်းတော်၌ အခါမရွေး ခံစားခွင့် ရရှိခဲ့ သည်။\n၁၆၅၉ ခုနှစ်တွင် ဘုရင် ရှားဂျာဟန်း၏ သားတော် ရှားရှုဇာ မင်းသားသည် အပေါင်းအဖော်နောက်လိုက်နှင့် တကွ အာရ်ကာန်သို့ ခိုလှုံခဲ့သည်။ သို့သော် အိမ်ရှင်အစိုးရက သစ္စာဖောက်၍ သူနှင့်တကွ မိသားစု အားလုံး ကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်သည့်အရေး ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ အာလာဝလ်ကို ရှားရှုဇာ မင်းသားအား လွတ်မြောက်ရေးကို ကြံစည်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲကာ ထောင် နှစ်လနီးပါး ကျခံရသည်။ အလုပ်ကြမ်းဖြင့် ဒဏ်ခတ်ခဲ့သည်။ ပိုင်ဆိုင်မှုအားလုံးကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ နန်းတွင်းထောက်ပံ့မှုကိုလည်း နှစ်ကြာရှည် ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဆယ်စုနှစ် တစ်ခုခန့် မိသားစု စားဝတ်နေရေး ကျပ်တည်းခြင်းကို ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည်။ အလုပ်ကြမ်းဒဏ်မှ လွတ်အောင် ငွေဒဏ်ကို အာရ်ကာန် အတွင်းဝန် သို့မဟုတ် ကာဇီ တစ်ပါးဖြစ်သော သူ့ ပီရ်ဆာပ်သခင် စယာဒ်မာဆွတ် ရှား (ရဟမသွေ) က ကူညီသဖြင့် ဒဏ်မှချမ်းသာခွင့် ရခဲ့လေသည်။ ထိုမှစ၍ သူ့ထံ၌ ခိုလှုံ့ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး ၌ သူ့ပီရ်သခင်က သူ့အား “ကွာဒရီယာ တိုရီကာ” ခိလာဖတ် ဘွဲ့ကို ချီးမြင့်ခဲ့လေသည်။\nသူ့ထင်ရှားသော စာပေလက်ရာများမှာ Ragtalnama ၊ Padmavati (၁၆၄၈)၊ Satimayana-Lor-Chandrani (၁၆၅၉)၊ Saptapaykar (၁၆၆၅)၊ Saifulmuluk Badiuzzamal (၁၆၆၉) နှင့် Sikandarnama (၁၆၇၃) တို့ဖြစ်ကြသည်။\n"I feel much pain telling my story. Arrived in Rosanga, I became royal horseman.\nLet's now compare these verses withapassage taken fiom the prologue of Sati Mayna o Lora Candrani:\n"I openly told some griefs of mine. Arrived in Rosanga I became royal horseman.\nSaptapaykar နှင့် Sikandarnama တို့သည် နီဇာမီ ဂင်ဇဝီ [Nizami Ganzavi] ရေးသားသည့် ပါရှင် ကဗျာ Haft Paykar နှင့် Sikandarnama ကို အခြေခံ၍ ရေးသားခဲ့သည်။ မဂံတဂိုး ကွယ်လွန်ပြီးနောက် စစ်သေနာပတိချုပ် ဆာယာဒ် မိုဟာမတ် မူဆား၏ အားပေးတောင်းဆိုမှုကြောင့် Saptapaykar လင်္ကာရှည် ကို ရှေးအာရ်ကာန် စကားဖြင့် (ယနေ့ရိုစကား) ဘာသာပြန် ရေးသားခဲ့သည်။ စပ်သာပိုက်ကာ လင်္ကာရ၌ အာလာဝလ်သည် မင်းသား ရှားရှူဇား အာရ်ကာန်သို့ ခိုလှုံခဲ့သည့် အကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ၁၆၅၉ ခုတွင် မဂိုမင်းသား ရှားရှုဇားသည် အာကာန်သို့ ခိုလှုံခဲ့သည်။ ၁၆၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် အာလာဝလ်အား မဂို မင်းသား လွတ်မြောက် ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲကာ နန်းတွင်းရာထူးများကို ရုပ်သိမ်းပြီး ဖမ်းဆီးထောင်ချခဲ့သည်။\nTohfa တိုဖာ သည် ယူစွဖ် ရေးသားသည့် ပါရှင်လင်္ကာ Tuhuf-e-Nasaih ကို ကျော့ရိုးယူခြင်း ဖြစ်သည်။ Saifulmuluk Badiuzzamal လင်္ကာသည်လည်း စယာဒ်မဆွတ်၏ ပန်းကြားချက်အရ ပါရှင်ဝတ္တုပေါ် အခြေခံ၍ ရေးသားခဲ့သည်။ သူ့စာပေလက်ရာ အများစုသည် အချစ်မေတ္တာ ဇာတ်လမ်းများဖြစ်ပြီး တိုဖာမှာမူ စုံတောက်ဇာတ်လမ်း/ နိတီကျမ်းပင်ဖြစ်သည်။ ယင်းကို စန္ဒြာ သုဓမ္မာမင်း၏ တောင်းဆိုချက်အရ ရေးသား ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။\nသူ့ဘဝနောက်ဆုံး အချိန်များကို အာရ်ကာန် အတွင်းဝန် နဝရာဇ်ထံတော်၌ ခစားရင်း ကုန်ဆုံးခဲ့လေသည်။ သူ့ထံ၌ ခစားရင်း Shikondernom (Ahmed Sharif အဆိုအရ) သို့မဟုတ် Dara-Shekondar (Sukumar Sen အဆိုအရ) ကို Eskander-nama ပါရှင်စာအုပ်မှ ဘာသာပြန်ရေးသားခဲ့သည်။ယင်းသည် သူ၏ နောက်ဆုံး စာအုပ်ဖြစ်သည်။ သက်တော် ၆၆-၆၇ နှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့လေသည်။\nစာဆို အာလာဝလ်၏ ကဗျာလင်္ကာအဖွဲ့များသည် ထိုခေတ် နန်းတွင်း နန်းမူနန်းရာ ဓလေ့ထုံးစံများ၊ ဘုရင်မင်းမြတ် ဘုန်းတော်များနှင့် ကိုယ်ရေးအတ္တုပ္ပတ္တိကို ထင်ဟပ် ရေးဖွဲ့ထားသည်။ သူ့ ကဗျာလင်္ကာများ သည် စိတ်လှုပ်ရှားခံစားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသော ရသနှင့် သုတများ စုံလင်နေသဖြင့် သူ့ကို “ပဏ္ဍိတ ကဝီ’ [Pandit Kavi] ဘွဲ့နှင့် ဂုဏ်ပြုခြင်းခံရသည်။ သူသည် ဘဝတသက်တာ၊ ဉာဏဗလ၊ ကာယဗလ တို့ကို ရင်းနှီးကာ အာရ်ကာန် စာပေလောက တိုးတက်ရေးကို သက်ဆုံးတိုင် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။\nယနေ့ အာရ်ကာန်ကမူ သူ့ကို ဘာသာရေးခွဲခြားဆက်ဆံလျက် မေ့လျော့ထားသော်လည်း ကမ္ဘာကမူ ယနေ့တိုင် အောက်မေ့နေဆဲဖြစ်သည်။ သူ့ကို ဂုဏ်ပြုသည့်အားဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှနိုင်ငံ၌ အာလာဝလ် စာပေဆုကို နှစ်စဉ် ချီးမြှင့်နေသည်။\n၁။ Wakil Ahmed. "Alaol". Asiatic Society of Bangladesh.Retrieved: 2014-01-13\n၂။ M A Tahir Ba Tha, Islamic Review, 1966\n၃။ Alaol Wiki\n၄။ Padmavati by Alaol\n၅။ Amaresh Datta: Encyclopedia of Indian literature, volume one, pp-128\nLabels: ရိုကျော်, poem, well-known\nAññára Kamiyab óiyúm Ekdin\nCót dui cót bosórfán Zalani,\nCoi aiccí baf, dada, dadi.\nAró hodun maasum no zaní…2\nBicí haiñdí ar nohaindun\nzulúmór ulda abas kúli.\nTui yó deci aññí yó decí\nhone goittóu bidecí,\nGulami zindegi ar nogorí…,2\ngirós boni dillán gorí hiim.\nAññárá kamiyab óiyúm ekdin.4\nAllah rosul muúntú raki,\nkoumor ador dilot gañtí\nDuk zulúmór musómoré dónco gorí…2\nBecí cóiyí ar nocóiyúm,\nitçor juwab di fattór boni,\nTuiyó Arakani aññíyó Arakani\nHone goittóu forbácí,\nZulúm hái hái arnotáki…,2\nLou di loiyum koumor hóq gin…\nBáiye báiye azamari,\nfoóráifélai furan ducmoni,\nAró gorí tuwangor goribor hóborgíri…2\nBecí saiyí ar nosaiyúm\naññarár hóq gin dabii gorí.\nTuiyó Rohingya zati aññí yó Rohingya zati,\nHone goittóu Bangali.\nHañdi hañdi ar notáki…,2\nsuk fusí hazol lagai Arakanor meçi gín.\nAññárá kamiyab óiyúm ekdin.…6\nWritten by Fáida Halu\nSings by Shah Alom Juhari\nPlease open the link to Listen songs-\nLabels: Gana, poem, Rohingyalish\n۞ Gaága ۞\nZodi tor dhak fúni kiyé no ailé\ntóu gaága solo ré,\ntóu gaága solo ré, gaága solo,\ngaága solo, gaága solo, gaága solo ré.\nZodi kiyé hotá nohoór,\nóre ore obáiggitá, kiyé hotá nohoilé\nZodi biggúne táke mukfírái, biggúne hafe dhorai_\nTúo foran Kúli\nO tui muk fúçái tor monor hotá gaága hoóré.\nZodi beggún fíri zargói,\nhótarár foñtót zaibar hale kiyé fíri no saár,\nTúo, foñtór keñra,\nO tui luo maikká rastat nise úñridiza ré\nZodi batti no dehá, óre ore oo obággittá,\nZodi zore tuwáne añdár raite góror duar baníféle_\nTuo, bijilir oine\nNizor vukor duk zolai gaága fooro re.\n۞ တကိုယ်တော် ۞\nနင့်ခေါ်သံကြားပြီး ဘယ်သူမှ လာဘူးဆိုရင်လဲ…\nနင်သာ တကိုယ်တော် လျှောက်လေတော့…\nအို ကံကြမ္မာဆိုး…ဘယ်သူမှ နှုတ်မဆက်ဘူး၊\nအကုန်လုံး ကြောက်နေတယ် ဆိုရင်လဲ…\nပါးစပ် ပဲ့တင်ရိုက်ကာ စိတ်ထဲစကားတွေကို\nအို… ကံကြမ္မာဆိုး၊ အကုန်လုံး ပြန်ခဲ့သော်…\nဆူးငြောင့်ခလုတ်တွေကို သွေးလွှမ်းနေတဲ့ ခြေနဲ့\nနင်သာ တကိုယ်တော် နင်းကြေကျော်လွှားလေတော့…\nမီးမောင်းထိုးမပြသော်၊ အို… ကံကြမ္မာဆိုး၊\nမိုးကြိုးမီးနဲ့ နင့် စိတ်ထဲ သောကတွေ မီးရှုကာ\nJan 10, 2018, 5:59 PM 〔Rohangking〕\n۞ Ekla ۞\njodi shobaai thake mukh phiraae shobai kore bhoi—\njodi gohon pothe jabar kale keu phire naa chaai—\n۞ Alone ۞\nIf they turn away, and desert you\nRobindranath Tagore ၏ Ekla Cholo ကဗျာ ၏ လေးဘာသာပြန်\nPosted by Rohang king at 8:35 AM


လူမှုကွန်ရက်ပေါ်ကို sexy ပုံတွေတင်တဲ့ ပါကစ္စတန်အမျိုးသမီးကို အစ်ကိုဖြစ်သူက သတ်မှုဖြစ်ပွား | Buzzy\nလူမှုကွန်ရက်ပေါ်ကို sexy ပုံတွေတင်တဲ့ ပါကစ္စတန်အမျိုးသမီးကို အစ်ကိုဖြစ်သူက သတ်မှုဖြစ်ပွား\nဖေ့စ်ဘုခ်နဲ့ အင်စတာဂရမ်မှာ သူမဟာ နာမည်ကြီးပါတယ်\nပါကစ္စတန်နိုင်ငံက ကန်ဒီးလ်ဘာလော့ခ်ျဆိုသူ အမျိုးသမီးငယ်လေးဟာ လူမှုကွန်ရက် ဝက်ဆိုဒ်တွေဖြစ်တဲ့ ဖေ့စ်ဘုခ်နဲ့အင်စတာဂရမ်မှာ အထိုက်အလျှောက် အောင်မြင်ပြီး လူသိများလာသူလေးပါ ။ သူမက လူမှုကွန်ရက်တွေပေါ်မှာ သူမရဲ. ဆက်စီကျကျ ဓါတ်ပုံနဲ့ ဗီဒီယိုတွေ တင်လေ့ရှိပြီး ၊ ဒါက မျိုးရိုးသိက္ခာကို ထိခိုက်စေတယ်ဆိုပြီး အစ်ကို ဖြစ်သူက သူမကို သတ်ပြစ်လိုက်ပါတယ်။\nသူမက ဓါတ်ပုံတွေ တင်ပြီး အောင်မြင်မှု ရနေချိန်မှာ အစ်ကိုဖြစ်သူက သူမကို ဒီလိုပုံရိပ်တွေ မတင်ဖို့ တားဆီးခဲ့ပါသေးတယ် ၊ ဒါပေမယ့် သူမက အစ်ကိုဖြစ်သူရဲ. စကားကို နားမထောင်ပဲ ပုံတွေဆက်ပြီး တင်နေခဲ့တာမို့ အစ်ကိုဖြစ်သူက ဂုဏ်သိက္ခာအတွက် သတ်လိုက်တာ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ရဲငှာနက ဆိုပါတယ်။\nသူမရဲ. ရုပ်အလောင်းကို သောကြာနေ့ညပိုင်းက တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး ၊ သူမဟာ လည်ပင်းညှစ်သတ်ခံရခြင်း ဖြစ်ပါတယ် ။ သူမရဲ. အစ်ကိုဖြစ်သူ ဝါဆင်းကိုတော့ စနေနေ့မှာ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။


Red Velvet - Irene Myanmar Fanbase - Download Facebook Videos - GenFK.com\nRed Velvet - Irene Myanmar Fanbase\nFanpage of Myanmar reveluvs dedicated for Red Velvet Leader Irene-배주현. We will share all about Irene's fact and activities with our best^^ � Boo ya! �\nFB URL: https://www.facebook.com/irenemyanmar/\n[CUT/TRAN] 180220 #IRENE &SEULGI @Hello Counselor 🐰:အခုရက်ပိုင်း သူအမြဲလိုလို နားထောင်ဖြစ်နေတဲ့ favorite songက Chunghaရဲ့ Roller Coasterပါတဲ့😍 🐻:Unnieက အဲ့သီချင်းကြည့်ပဲ ခနခန နားထောင်နေတာ ကားပေါ်မှာလဲ အဲ့သီချင်းကိုပဲ လိုက်ဆိုနေတာ😂ဆိုတာမှ တနေကုန် ဒီသီချင်းတစ်ပုဒ်ထဲကိုပဲ အားတိုင်း အော်ဆိုနေတာ 🐻:Unnieက စိတ်တည်ငြိမ်တယ် နောက်ပြီး အရမ်းလဲ ဂရုစိုက်တယ်😍 🐰🐻:သူတို့၂ယောက်လုံးက တည်ငြိမ်တယ်ဆိုပေမဲ့ တကယ်တမ်း သူတို့ဘာသူတို့ပဲ နေတဲ့အချိန်တွေဆိုရင် တကယ့် ကလေးလေးတွေလိုပဲ ပြုမူနေထိုင်တတ်တယ်တဲ့(LMAO တည်ငြိမ်သူကြီးတွေ😂🔫) ဒါလေးက KHJက ဖြတ်ပေးထားတဲ့ Seulrene cutလေးပါနော်😉 👉:https://twitter.com/Red_Velvet_KHJ/status/965620722163892224 🐰🐻\nJoy🐣:ငါက unnieရဲ့ ချစ်ဖို့ကောင်းတဲ့ ညီမလေးမလား😋*ဘောလုံးလုပြေး😂 Wendy🐹:ငါက နင့်ရဲ့သူငယ်ချင်းမလား😋*ဘောလုံးလုပြေး Seulgi🐻:အော အိုး 😦😧 Irene🐰 Arjumaရယ်သံဖြင့် (ဟား ဟား ဟား😂) တကယ့်မနိုင်စိန်ြကီးပေါကြီးတွေပါဆို😂😂😂 🐰🐻\n[HD]180202 Red Velvet Comeback Stage😍 HDဖိကြည့်ပါ ၅ယောက်လုံး outfit ခပ်လန်းလန်းတွေနဲ့Hotလွန်း😭 Link> https://youtu.be/crBXov-HEDk #YYZ🐰\n180201 Irene at MCD fancam [HD] who dat who dat who dat boy🙈🙆♀😱 Wuri ommaရဲ့Who dat who dat who dat boyကိုမကြွေတဲ့Luvieတွေရှိရဲ့လား😸😻adminတော့အဲ့အပိုင်းလေးကိုသိပ်ကြွေတာဘဲ😁 ကြည့်ဖြစ်အောင်ကြည့်လိုက်ကြပါနော်😭အသက်ရှူတောင်မှားတယ် Link>https://youtu.be/kk-df47vt-c #YYZ🐰\n180115 #Twice #RedVelvet #Nayeon #Irene #Likey\nKang Seulgiနဲ့ Bae Joohyunတို့2ယောက် ဆော့နေသော Gameကစားနည်းကို သိသူဖြေပါ😝😂(၁၀၀မှတ်💯) 🐰🐻\n[UPDATE] 180115 @RedvelvetSMtown iG Update with #YermSeulRene Aigoo Cutie Babies🐰🐻🐢😭😍😍😍 https://www.instagram.com/p/Bd-Z2uwHNPt/ 🐰🐻\n[FANTAKEN] 180115 #IRENE&SEULGI @ISAC Seulrene isn'taship🚢They are helicopter 🚁😂 From now on they are helicopter couple🚁🚁Confirm that.😂 🐰🐻\n[VID/CUT] 180109 Level Up project2Ep2 ဒို့ Ramyeon Duoကတော့ Yorisaအကလွန်သွားတာ ဆံပင်မွှေးတွေမီးလောင်တော့မလို့😂 🐰:Lvl up Season1နဲ့ Season2မှာ ပြောင်းလဲသွားတာကတော့ Seulgi's Bangsပါတဲ့😍Seulgiက bangsလေးနဲ့ ချစ်ဖို့ကောင်းတယ်တဲ့😂😍 🐻:ချစ်ဖို့ကောင်းချင်လို့ bangsညှပ်တာမဟုတ်ပါဘူး chic styleဖြစ်ချင်လို့ပါ😐 🐰: ဒါမဲ့ တကယ်ချစ်ဖို့ကောင်းတယ်😍 အဂေါက်coupleကတော့ လှလို့ချစ်တာမဟုတ် ချစ်လို့လှတာပါ ဆိုတာထက် ပိုဆိုးနေတယ်😂 http://www.oksusu.com/v/DSmsE 🐰🐻\nကြုံရင်လည်း ကြုံသလို ပေါတယ် မကြုံရင်လည်း မကြုံသလို ပေါတယ် Yay!ဒါမှ ဒို့အကြီး2ကောင်☺😂✌✌ 🐰🐻\nအောင်မြင်သော Great Dancerကောင်း 2ယောက်ဖြစ်ချင်ပါသလား မီးဖိုချောင်ထဲမှာ ဆင်အကလိုလို ကြံ့အကလိုလို လူနားလည်ရခက်သော အကများကိုသာ ကလိုက်ပါ သင်တနေ့ မုချ အောင်မြင်လာပါလိမ့်မည် ပုံ/📝 အတူး ဟင်းချက်ရင်း ကခြင်းဖြင့် SM Auditionအောင်မြင်လာခဲ့သူ , SM's ဒိတ်ဒိတ်ကျဲ ဒန်ဆာ ဖျဲသီးနဲ့ နာနတ်သီးတို့ ကြီးပေါကြီး 2ယောက်🍉🍍😎😎 http://share.vyrl.com/ko/p/5a4f3262462473d7118b45c0 🐰🐻\n#RedVelvet #LevelUpProject #Season2 #Teaser\n171229 #Irene #Peekaboo\n171229 #Irene #KBS #Gayo #Daechukje\nhey luvies! ကြားပီးပီလား??? Irene က 91 born ဆိုတာ sm ကမှားကြေညာထားတာတဲ့😇 မနေ့ကမှအမှန်ကိုပြန်ကြေညာသွားတာ တကယ်တော့ Irene က 01 born ပါ😈 မယုံရင်အောက်မှာကြည့်သွားကြ😌 အမတွေကိုကပ်ချွဲနေတဲ့ maknae လေးကို😘 💖no more omma💖 💖from omma to baby💖 #Ireneluv\n[Fancam/NYC] 171231 - 180101 #REDVELVET #NewYearCountdown Happy New Year Luvies 🎊🎉💥💝 အချစ်ဆုံး ၅ယောက်ရဲ့ NYC Fancam လေးပါ 😍😍 Via WNC - https://youtu.be/n_fV8eul4aA #KMT\nStylist က Hair Pin ဖြုတ်မပေးလိုက်လို့ hair pin တပ်ရက်သားကြီး စင်ပေါ်တက်သွားတာ😂😂... Kwang Soo ကမနေနိုင်လို့ လှမ်းပြောရှာတယ် အဲ့တော့မှ သိပြီး ပြန်ဖြုတ်တာ...လွဲရတယ် Bae JooHyunရယ်😂... Photo - ⬇cmt\n151230 #Irene #KBS #Gayo #Daechukje\n[OFFICIAL] 171228 #IRENE 'Hyundai Motors' Album Event ဒီ Hyundai Auto Advantage Program နဲ့မိတ်ဆက်ပေးပါရစေ Ireneရဲ့ ဗီဒီယိုကို ရှဲခဲမယ်ဆိုရင် Sign ထိုးထားတဲ့ CDနဲ့ ကော်ဖီ လက်ဆောင်တွေအတွက် လက်မှတ်ကိုရရှိပါမယ် 😍 Wuri judyလေးကမျက်မှန်လေးနဲ့😙ချစ်ဖို့ကောင်းချက် ([#EVENT] #레드벨벳 #아이린 이 소개하는 현대자동차 어드밴티지 프로그램! 세젤예 아이린 영상을 공유하면 추첨을 통해 싸인 CD와 커피 기프티콘을 드립니다🎉 🎉 #차종교환 #신차교환 #안심할부! 자동차만큼은 걱정말고 타세요📢 #현대자동차 #어드밴티지프로그램) #YYZ🐰


မြန်မာ့ဂေဇက်ရွာသူားတွေရဲ့ တတိယအကြိမ်တွေ့ဆုံပွဲနဲ့ ဆုပေးပွဲ | Myanmar Gazette News Media Forum Network\nHome » Best Web Awards » မြန်မာ့ဂေဇက်ရွာသူားတွေရဲ့ တတိယအကြိမ်တွေ့ဆုံပွဲနဲ့ ဆုပေးပွဲ\nမြန်မာ့ဂေဇက်ရွာသူားတွေရဲ့ တတိယအကြိမ်တွေ့ဆုံပွဲနဲ့ ဆုပေးပွဲ\nPosted by Ma Ma on Jan 12, 2014 in Best Web Awards, Photography | 101 comments\nရွာကွန်ဖရန့် ရေးမိရေးရာ လက်စမ်းစာပေ\nအားကျဂုဏ်ယူစရာ ပရိုလိုင်းပေါ်က ရွာသူားတွေရဲ့ လက်ရာတွေ\nသဂျီးနဲ့ ခိုင်ဇာတို့ပို့လိုက်တဲ့ ဆုလက်ဆောင်ပစ္စည်းလေးတွေ\nမအိလက်ရာ ကော်ဖီနဲ့ ဆင်းဒ၀စ် ဘရိတ်ဖတ်စ် မိုက်မှမိုက်\nဆုပေး ဆုယူပုံတွေ https://www.facebook.com/maw.myintmyint/posts/404246009706782 မှာလည်း ရှိသေးတယ်။\nဒါဇင်ပလပ်စ်လက်ဆောင် ကျောက်နဲ့နှင်းအတွက် မင်္ဂလာကိတ်\nGroup photo တော့ မရလိုက်ဘူး။\nဟိုလူကြီးတွေပါတော့ ပိုပြီး ပွဲစည်သွားတယ် …\nမထင်ထားသူတွေလည်း လာဖြစ်ခဲ့တယ် …\nသဂျီးညီ ဆိုတဲ့ လူကြီးကတော့ ပြောသွားသေးတယ် …\nသဂျီး ပျံလာယင် ဂဲနဲ့ဝိုင်းထုဂျဘာဒဲ့ … ငိငိငိ\nစီဂျေ မာမား၊Gentlemen တွေကို မိသွားတယ်။\nသူများကိုပြောချင်စိတ်ကများနေလို့ Gentles ဖြစ်သွားတယ်။\nမအိ ဆင်းဒ၀စ်ကို မကုန်နိုင်ပါဘူးထင်ထားတာ ၄ခုလုံးဘယ်လိုကုန်သွားမှန်းတောင်မသိဘူး။ကောင်းလိုက်တာ။\nကောင်းတယ်ချီးကျူးလို့ ပင်ပန်းပေမယ့် ပျော်ပါတယ်..မရေ…\nအမှန်အတိုင်းပြောရရင် နောက်တစ်ဗူး ထပ်ဆွဲချင်သေးတာ\nအဲဒကြောင့် ..နောက်တပွဲထပ်ကြွေးမှာကို မရှက်မကြောက်မျှော်ရင်း\nမနက်စာမီလိုက်ဘူးတော့ .. နည်းနည်း တော်တော်လေး နောက်ကျသွားတယ် . .\nလူမများလောက်ဘူးလို့ အစကထင်ထားတာ –\nတကယ်ကျတော့ လူအစုံဆုံးပွဲ လို့တောင် ပြောရမလို….\nရွာသူားတွေရင်ထဲက ဂဇက်သံယောဇဉ်ကို တွေ့မြင်ကြည်နူးမိပါတယ်….\nမနေ့ကတည်းက ဓာတ်ပုံတွေကို ဖဘ မှာ ထိုင်စောင့်နေတာ။\nငှက်ကထဂျီး မိုက်မိုက် စိတ်အေးရပြီပေါ့လေ။\nလျှို့ဝှက် ဂဇက် စာအုပ်ပြန်ရပြီလား အာတီဒုံ။\nပန်းဆီရောင် နာ့ ယောက်ခမွဘေးမှာ နာ့ မက်မှန်လေးးးးးး ပြုံးလို့။\nနောက်ခါ မမ လာမှ ထမင်းကြော်ကျွေးမယ်။\nချစ်မှ ကို အာတီဒုံ ဓာတ်ပုံမှာတွေ့လိုက်တယ်။ လှလို့။ ပြုံး/ပျော်လို့။\nငါးခူပြုံး ငါးသလောက်ပြုံးလောက် လှရုံလေး ပြုံးဖို့ဟာ ……..\nအန်တီကေဇီပေးတဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခုမှမရလိုက်ဘူး.. ငမတ်လုပ်တာ.. သူလဲမရလိုက်ဘူး.. အဲဒီတော့ ကမတ်နဲ.တားတားနဲ.အတွက်.. တစ်လုံး ပို.လိုက်..လက်ချောင်.. ခိခိ\nရေသန့် အလုံးတွေ။ :mrgreenn:\nတစ်ယောက် ၆ လုံး ဝေယူကြလေ။ :mrgreenn:\nပျံလာရင် မြင့်မြင့်က ပျံလာနော်… သဂျီး အပင်တွေနဲ့ မလွှတ်ရင် အကုန်ညိကုန်မှာစိုးလို့ ပြောဒါဘာ….\nသဂျီးရေ…. သုံးကြိမ်မြောက်မှာ အရောက်လှမ်းပြီး ၀မ်းသာပီတိဂွမ်းဆီထိခဲ့ပါတယ်။\nကိုယ့်အိမ်ကို မပြန်တာကြာတော့ နွေးထွေးမှုတွေနဲ့ သဂျီးရဲ့အေးရိပ်လေးတစ်ခုပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ပါတယ်။\nသွက်လိုက်တဲ့ မမ ပါလား…ပုံလေးတွေတင်ပေးတာကျေးဇူး…\nနောင်ဆိုရင်တော့ မျိုးဆက်သစ်လူငယ်တွေဦးဆောင်ရင် ဒီထက်ပိုသာပါလိမ့်မည်။\nဆုပေးသူ နဲ့ ဆုယူသူပုံမှာ\nတကယ်တော့ ကျနော်က ကိုယ်စားယူပေးရတာပါ ၊\nကိုဇော်သန့်ကိုယ်စား ( သန့်ချင်းတူတဲ့ ) ကိုမျိုးသန့် ယူပေးပါ ဆိုလို့ ၊\n.. အဲ့လိုလား.. ကျေးဇူးပါဗျို.. :D\n” အကြွေးဆပ်ခြင်း ” ဆိုတဲ့ပုံက ၊\nဘာ အဓိပ္ပါယ်လဲဟင် ။\nရွာသားတစ်ယောက် ပြီးခဲ့တဲ့တွေ့ဆုံပွဲတုန်းက ပျက်ကွက်ခဲ့တာကို အကြွေးဆပ်ပြီး သူ့မဒမ်ရော ကိုယ်ပွားတွေပါ ခေါ်လာလို့ အကြွေးဆပ်ခြင်းလို့ နာမည်ပေးလိုက်တာ။\nခုတပတ်ပျက်ကွက်တဲ့ FR လည်း အကြွေးဆပ်ရမှာမို့ နောက်တကြိမ်တွေ့ဆုံပွဲကျရင် ပဲ့ကိုင်ရှင်ကို ခေါ်လာဖို့ စီစဉ်ထားအုံး။\n” ပုံရိပ်ယောင်တို့ ဆုံတဲ့ပွဲ ” လို့ တွေးမိနေဦးမှာပါ\n” ပုံရိပ်ယောင်တို့ ဆုံတဲ့ပွဲ ” တယ်ဆိုတဲ့ စာပါလား။\nအဲဒီနာမည်လေး ကြိုက်လို့ နောင်သုံးဖို့ မှတ်ထားရမယ်။\nဆန်းဒ၀စ်ကလဲကောင်း..အစားအသောက်နဲ့ အစီအစဉ်ကလဲကောင်း… အလွန်ပျော်ပါတီ\nအလွန်ပျော်တာ အကြွေးသိမ်းမယ့် ချစ်တီးမကြီးဖြူ ဖွေးလိုက်လာလို့လည်း ဖြစ်ရမယ်။\n.. မလာနိုင်တဲ့အတွက် ပုံတွေကိုပဲ အားပေးသွားပါတယ်.. စားကောင်းမဲ့ ပုံပဲဗျ.. :D\nစာမူဆုရှင် ဇော်သန့်ကို လာစေချင်တာ။\nဒါမှန်းသိ .. ခဲနဲ့ထုပါတယ်..အဟီး\nမျက်မှန်နဲ့ နှုတ်ခမ်းမွှေး ပျောက်နေတာကြောင့် လွှတ်ပေးလိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါကြောင်း… :mrgreenn:\nသူကိုင်လာတာ က ပန်းသီးကြီး။\nသူကြီးက ရေခဲသေတ္တာထဲတောင် ပန်းသီးမထားလို့ ပြောခဲ့ဘူးတာလေ။\nပန်းသီးဘဲသုံးတယ်ဆိုတဲ့ သမီးတော် လေး နေ ကောင်းလားးးးးးးးးးး\nစုံထောက် ကိုမြင့်ကျော်တပည့် စွယ်တော်ရွက်ပဲ၊\nတဂျီးက ဘာဘရီ တံဆိပ် ကျွဲကော်ကိုင်း ပါဝါမျက်မှန်တတ်တယ်။\nမသင်္ကာရင် ချွတ်ကြည့်ကြ။ မျက်မှန်ကို။\nသဂျီးကိုယ်တိုင်တဲ့လား… အား ဟိ\nဂဇက်ပွဲပြီးတော့ သူတို့နှစ်ယောက် သွားချင်တယ်ဆိုလို့…\n“…..” နေရာကို ကိုယ်တိုင် မောင်းပို့လိုက်ရတာ ကျောက်စ် နဲ့ နှင်း ခင်ဗျ…\nဖော်လိုက်ရမလားဟင်… ဟီ ဟိ…\nဝိုင်းဝန်းကူညီကြတဲ့ ဝိုင်းတော်သားများကို အထူးကျေးဇူးပါ…\nပုံအားလုံးနဲ့တကွ အထူးဧည့်သည်တော်နှစ်ယောက်ရဲ့ပုံကိုပါသိမ်းဆည်းလိုက်ကြောင်း ခွက်ဒစ်ပေးပါတယ်\nဒီသဂျီးနှယ် ရွာသူားတွေကို အထင်စမောရန်ကောာာာာာာာ\nဒဂျီးဒ့ါပုံပြန်ရှာဒါ ဘယ်ထားမိမှန်းမသိလို့ ဂယ်ဘာဘဲ။\nစားခဲ့ သောက်ခဲ့ပါကြောင်း………. :mrgreenn:\nဆရာဦးစောဝေကို ရွာထဲမှာ ပို့စ်လေးဘာလေး တင်ခိုင်းပါဦး…။ သူ့ကိုဘယ်သူ ရွာထဲခေါ်လာတာလဲ။ ဂုဏ်ယူစရာပါပဲ…။ လေးစားပါတယ် ဆရာစော..။\nဦးကြောင်တော့ ဟုတ်ပါတယ်နော်… :mrgreenn:\nကိုမာဃရေ..သူရွတ်သွားတဲ့ “ရန်ကုန်”ကဗျာလေး ဖြစ်နိုင်ရင်ရှာတင်ပေးပါလား..\nလေးစားပါတယ် ဆရာစော……. တဲ့။\nသာမီးလေးတွေ ရှိလို့လား မသိဘူး။\n(ကြောင်ကြီးကို နောက်လိုက်တာ ဆရာစောကို မခန့်လေးစားပြုသလိုဖြစ်သွားမယ်ဆိုရင် တောင်းပန်ပါတယ်။ ကြားထဲက တောင်းပန်ပေးပါ နန်းတော်ရာသူလေးရေ။)\nကိုစောဝေဆိုတာ….ကဗျာဆရာ ကိုစောဝေရေးသားခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ဆိုတဲ့ ကဗျာရဲ့ အစ စာလုံးတွေကို ဖတ်ကြည့်မယ်ဆိုရင်“ အာဏာရူးကြီး မှူးကြီး သန်းရွှေ”ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ထွက်တာကြောင့် အာဏာပိုင်တွေက နိုင်ငံတော် အသရေဖျက်မှု ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ)နဲ့ စွဲဆိုပြီး ထောင်ဒဏ် နှစ်နှစ် ချမှတ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ဒီကဗျာကို ဇန်န၀ါရီလ ၂၁ရက်နေ့ အချစ်ဂျာနယ်မှာ ကဗျာဆရာ စောဝေက ရေးသားခဲ့ခြင်းပါ။ကိုစောဝေ ရေးသားတဲ့ကဗျာဟာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇန်န၀ါရီလ ၂၁ ရက်နေ့ထုတ် အချစ်ဂျာနယ်မှာ ဖော်ပြခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကဗျာ ပါပြီး နောက် ကိုစောဝေကို အာဏာပိုင်တွေက ဖမ်းဆီးပြီး အင်းစိန်ထောင်မှာ ချုပ်နှောင်ခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၀၈ မေလမှာ စီရင်ချက်ချပြီး နိုဝင်ဘာလမှာ ရမည်းသင်းထောင်ကို ပြောင်းရွှေ့ခဲ့တာပါ။\nကဗျာဆရာ ကိုစောဝေဆိုတာလည်း ကြားဖူးတယ်။ သိတယ်။\nစာပေနဲ့ မနီးစပ်လို့ ကဗျာနဲ့ ကဗျာဆရာကို မတွဲမိတာ ခုမှပဲ သိတော့တယ်။\nသာမီးလေးတွေရှိပါတယ်အန်တီမမ ကြောင်နာရှင်အစိုးရကြောက်လို့ မြန်းတျန့်မှာမထားဘူး\nဦးကြောင်ရေ တာမီးရန်ကုန်ရောက်ပြီးမှပဲ ရွာထဲဝင်ဖို့၊စာတွေတင်ပေးဖို့ သေသေချာချာပြပေးလိုက်ပါ့မယ်။\nအချက်အလက်နဲ့တကွသေသေချာချာရှင်းပြပေးတဲ့ ဥက္ကဌကြီးဦးမိုက်ကိုလည်း ကိုယ်စားကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်\nဟမ်… ကိုရင်ကြောင် ဒီတစ်ခါ သက်တင်းနောက်ကျသွားပြီ…\nရွာထဲမှာ ဆြာစောရဲ့ တူမအရင်းခေါက်ခေါက်ရှိတယ်လေ…\nအင်ထရိုကတော့ ဆြာစောရဲ့ဆိုင်မှာ ထမင်းသွားစားရင်း ပျိုးခဲ့တဲ့…\nကျောက်စ်မောင်နှံပေါ့ဗျာ… ဟီ ဟိ\nအင်ထရိုဝင်ပေးထားတဲ့ ကျောက်မောင်နှံနဲ့ဦးဦးဆာကို ကျေးကျေးများများ။\nကျောက်မောင်နှံဆုံခဲ့တာကို မထင်မှတ်ပဲကြားရတဲ့နေ့က တကယ်ကိုဝမ်းသာမိတာပါ။\nအခုလို အားလုံးကလှိုက်လှဲဝမ်းသာကျေနပ်တယ်ဆိုတော့ ကိုယ်တိုင်လာမယူဖြစ်တာတောင်\nကိုယ်တိုင်လာမယူဖြစ်တာတောင် ခပ်ကောင်းကောင်း လို့တော့လည်း မပြောပါနဲ့။\nကိုယ်တိုင်လည်းလာပြီး ဆုယူ၊ ပရိုလိုင်းပေါ်က ဦးလေးကိုလည်း ခေါ်လာရင် ပိုပြီး ပြည့်စုံသွားမှပေ့ါ။\nပွဲ ရှိတယ်ဆိုတာ လုံးဝမသိလိုက်တာပါ။\nအဲ့နေ့ မနက်မှ ကိုမာဃကဖုန်းဆက်ပြီး\nဖုန်းဆက်ခေါ်တဲ့ ကိုမာဃ ကိုလည်း ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။\nဒီတခါမလာလိုက်ရတော့ နောက်တခေါက်မှ ပိုစားတော့မယ်ဂျာ……………………\nနောင်….. တက်လူတွေ စီစဉ်မယ့်ပွဲမို့ အခုထက်ပို အောင်မြင်ပြည့်စုံမှာမို့ ပွဲတက်ဖို့ ခုကတည်းက ကြိုးစားထားးးးးးး\nတွေ့ဆုံပွဲကိုလာခဲ့ဖို့ အများကြီးအားခဲထားတာ မလာ၇မှာဆိုးလို့\nရွာ့ပွဲတွေကို အားတက်သရောရှိတဲ့ မနိုကိုလည်း မျှော်နေမိတာ။\n(မနိုရဲ့ လက်ချောင်တွေကြောင့်လို့ မထင်နဲ့နော်။)\nပျော်စရာကြီး။ ဒီပွဲကိုလာဖို့အားခဲထားတာ။ အနားရောက်မှ အကြောင်းတခုခုပေါ်လာမစိုးလို့ရင်တမမနဲ့။ အခုတော့ အောင်မြင်စွာတက်ရောက်နိုင်လိုက်ပါတယ်။ မျိုးဆက်သစ်ကလေးကလဲ သဘောတွေကျလို့\nမျိုးဆက်သစ်လေးကလည်း အချိန်ကြာလာတော့ စိတ်ထဲ ရင်းနှီးလာတယ်ထင်တယ်။\nအဲဒီကလေးလေး စကားပြောတာလေးကို သဘောကျတယ်။\nမမ ရဲ့ အခုပထမဆုံး တွေ့ဆုံပွဲပုံတွေ ကို ဖွင့်ကြည့်ရတဲ့နေ့က ကွန်မကောင်းလို့ မြို့သာယာထဲဝင်မရခဲ့သမို့ မမန့်ခဲ့ရဘူး။ တွေ့ဆုံပွဲ ပုံတွေမြင်ရလို့ ကျေးဇူးပါ မမ ရေ။\nရွာထဲက မန်းသူားတွေကိုလည်း တွေ့ဆုံပွဲမှာ မျှော်နေမိကြပါသေးတယ်။\nတွေ့ဆုံပွဲမှာ ကိုပေါက်ကတော့ ဖုံးကနေတဆင့် စကားပြောဖြစ်လိုက်သေးတယ်။\nအရောက်လာခဲ့တဲ့ မန်းလေးကိုယ်စားလှယ် မစ္စတာမာဃကိုလည်း ကျေးဇူးတင်မိတယ်။\nနောင်နောင်သောအကြိမ်တွေမှာ တွေ့ဆုံနိုင်ဖို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။\nဓာတ်ပုံတွေ တင်ပေးတာ ကျေးဇူးတင်လိုက်တာ။ ကိုကျောက်စ်နဲ့ မနှင်း ကိုမြင်ဖူးချင်နေတာ။ သူတို့စုံတွဲပုံလေးက ကြည်နူးစရာကောင်းလိုက်တာနော်။ တကယ်တော့ ဟင်းချက်ကောင်းတယ်ဆိုတာ နှလုံးသားလှတဲ့လူမှဖြစ်တာ။ ဟင်းချက်တယ်ဆိုတာ နှလုံးသားနဲ့ချက်မှ စားကောင်းတာလေ။ အသားမည်းသလောက် နှလုံးသားဖြူစင်တဲ့ကျောက်စ်ကို မနှင်း ရသွားတော့ မိန်းမချင်းတောင် မနာလိုတော့ဘူး။\nကျောက်စ်နဲ့နှင်း အိုအောင်မင်းအောင် ပျော်ရွှင်ပါစေ ဆုမွန်ကောင်းဖြင့်\nဓာတ်ပုံတွေ တင်ပေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ် မမရေ။ ကိုကျောက်စ်နဲ့ မနှင်းတို့စုံတွဲကို မြင်ဖူးချင်နေတာ။ သူတို့စုံတွဲပုံလေးက ကြည်နူးစရာကောင်းလိုက်တာ။ တကယ်တော့ ဟင်းချက်ကောင်းတယ်ဆိုတာ နှလုံးသားလှတဲ့ လူမှ ဖြစ်တာလေ။ အသားမည်းသလောက် နှလုံးသားဖြူစင်တဲ့ ကျောက်စ်ကို မနှင်း ရသွားတာ မိန်းမချင်းတောင် မနာလိုဖြစ်မိတယ်။\nကိုကျောက်စ်နဲ့ မနှင်း အိုအောင်မင်းအောင် ပေါင်းရပြီး သက်ဆုံးတိုင်ပျော်ရွှင်ပါစေ ဆုမွန်ကောင်းတောင်းလိုက်ပါတယ်နော်။\nဒီပွဲရဲ့စပွန်ဆာတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ကျောက်စ်နဲ့ နှင်း တို့ ကိုယ်တိုင်တက်ရောက်ကြလို့လည်း ပွဲကပိုစည်ပြီး ပိုပျော်ဖို့ကောင်းသွားတယ်။\nရွာထဲက ပရိုတွေရဲ့လက်ရာစာအုပ်တွေပြထားတာမို့ ပြုံး ကိုယ်တိုင်တက်နိုင်ရင်လည်း အားလုံးပဲ ၀မ်းသာအားရဖြစ်ကြရမှာ။\nအဲဒီထဲမယ် ကျောက် နဲ့ နှင်းကို အားကျပြီး မြှားနတ်မောင်ကို ပစ်ခိုင်းဖို့ ကြိတ်ကြံနေတဲ့ အင်္ဂလန်ပြန်ဘဆွေတစ်ယောက်လည်း ကဗျာဆရာ ကိုစောဝေနဲ့အပြိုင် ကဗျာရွတ်သွားတယ်ဆိုလားးးးးး\nအင်္ဂလန်မားဆွေ မနေ့က ဒိုဟာ (ကာတာ) ကနေ မတ်စိပို့တယ်…\n“ဟိုမြှားနတ်မောင်.. တေနာကောင်…”လို့ ကဗျာစပ်မိတာ မှားသတဲ့…\nသူ့နေရာနဲ့သူ မျက်နှာချိုသွေးရမယ့်သူကို မျက်နှာချိုမသွေးမိလို့ နောင်တအကြီးကြီး ရပြီး မားဆွေ ဖြစ်သွားပြီထင်တယ်။\nမားစည်နဲ့ နှစ်ယောက်သား ပုဝါကလေးနဲ့ ရိုက်ထားတဲ့ပုံ တွေ့လိုက်တယ်။\nဒီကသာ လွမ်းနေ၇တာပါနော်…သူကတော့..အချစ်နဲ့တွေ့နေရတော့ ပျော့နေ..အဲ..ပျော်နေပြီပေါ့..\nမပြုံးရေ… မင်္ဂလာဆုတောင်းအတွက် ကျေးဇူးပါခင်ဗျ…\nပြောရရင် ပွဲမတက်မယ်မှန်းသိထားပေမည့် မျှော်နေမိသေးတယ်…\nဟီ ဟိ… မပြုံးကမြှောက်ပေးတော့ ဟောသည့် ကျောက်စ်…\nချမ်းချမ်းစီးစီး စားဖို့သောက်ဖို့ချက်နေရတာ အားရှိသွားပြီ…\nအခါအခွင့်သင့်ရင် မပြုံး တို့မြို့ကို အလည်လာခဲ့ပါဦးမယ်…\nဒါပဲနော်… အသည်းမကွဲချင်လို့ ငပိမစားဘူး… ဟီး ဟီး\nမန်းဂေဇက်တွေ့ ဆုံပွဲကို မလာနိုင်ပေမယ့်…\nပုံတွေ ကြည့်ရတော့..ကိုယ်တိုင်ရောက်သလို ခံစားကြည်နူးရပါတယ်..မမရေ..\nပွဲကျင်းပနေချိန်မှာ ..ဒီကမနက် ၄း၀၀ လောက် ဖုန်းဝင်လာတော့ အချိန်မတော် ဘယ်က ပါလိမ့်လို့ ..ဇဝေဇ၀ါနဲ့ ကိုင်လိုက်တာ..\nနောက်..လုံလုံ ဆိုတော့ တခုခုများဖြစ်လေို့ လ့ား…စိတ်ပူသွားတာ…( မောင်အံစာများ..နှိပ်စက်နေလား မသိဆိုပြီး…)\nနောက်မှ ဒီနေ့ တွေ့ ဆုံပွဲအကြောင်းသိလိုက်ရတော့…မျက်လုံးကျယ် သွားတယ်…\nသြော်..သူတို့ပျော်နေကြမှာဘဲ လို့ တွေးပြီး ကိုယ်တိုင်မလာနိုင်တာ… ကို စိတ်မကောင်းဖြစ်သေးတယ်..\nစာပေနဲ့ ပါတ်သက်တဲ့ ရွာသူရွာသားတွေကို တစ်ကယ် ခင်မင်ခဲ့တာပါ… နောက်ဖုန်းတစ်ချက် ၀င်လာပြီး..စကားပြောပြီးမှ\nမနက် ၆း၀၀ နာရီမှာ အိပ်ယာဝင်ခဲ့တာ…။\nအခုပုံတွေ ကြည့်ပြိး ၀မ်းသာတယ်..\nဖုန်းဆက်တဲ့ လုံလုံကိုလဲ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်..\nပုံတွေ တင်ပေးတဲ့ မမကိုလဲ ကျေးဇူးအထူးတင်ပါတယ်..ဗျာ.။\nပဒုမ္မာပြောသလိုပဲ ရွာသူားတွေက ခေါင့်ကို နှုတ်ဆက်ချင်စိတ်တွေများနေလို့ နေ့မှန်း ညမှန်းမသိပဲ ဖုံးခေါ်လိုက်တာ။\nခေါင် ပြန်လာဖြစ်ရင်လည်း ပျော်ပျော်ပါးပါး တွေ့ဆုံချင်ပါသေးတယ်။\nကိုခေါင့်ဆီ Viber နဲ့ ခေါ်မယ်ရေးထားပြီး ခေါ်လိုက်မိတဲ့အချိန်မှာမှ နေ့နဲ့ည လွဲတာ သတိရမိတယ်။အားနာပါးနာနဲ့ တီဗွီကြည့်နေတာပါလို့များပြောသလား မသိပါဘူး။\nဘာပြောပြော ရွာသူားတွေကတော့ ချစ်ရတဲ့ ဦးခေါင်အသံကို ကြားရလို့ ကျေနပ်ကြပါတယ်။\nပျော်စရာကောင်းလိုက်တာနော်.. အန်တီအိက ဘာဆန်းဒွစ်လုပ်ပေးခဲ့တာလဲမသိ.. စားချင်လိုက်တာ.. :))\nCheese & Chicken ၂မျိုးတောင် ခရစ်ရေ။\nအဲ့တုန်းက၂မျိုးမှန်း သိရင် ၂ဗူးစားပါတယ်။\nမစ်စတာ အလက်ဆင်း အလွဲကြီး လွဲပါပေ့ါလို့ ငိုချင်းချနေပြီလား။\nကမ္ဘာရွာကြီးရဲ့ နာရီမှာ.. နေ့ညသတိထားရပါတယ်..\nနယူးယောက်နဲ့ အယ်လ်အေ ၃နာရီကွာတယ်လေ…။\nဆြာခေါင်ကို နှောင့်ယှက်မိလို့ သဂျီးဆူခံထိပြီ\nLady last? ဒါကိုမကျေနပ်ဘူး။\nဒီလိုနားလည်မှုမလွဲသင့်ဘူး။ Lady တွေကိုဦးစားပေးချင်ပေမဲ့ မလိုသူတွေက အစာထဲမှာ အဆိပ်ခပ်ထားမှာစိုးလို့ စားသုံးရန်သင့်မသင့် ရှေ့ကနေ အသက်စွန့်ပြီး မြည်းနေတဲ့ အဘဆွေရဲ့စေတနာကို နားမလည်နိုင်ကြပါလားနော်။\nအသက်စွန့်ပြီး ကာကွယ်ပေးကြတဲ့ သူရဲကောင်းတွေကိုမှ ပြစ်မှားမိလေခြင်းးးးး ဆိုပြီး ငိုချင်းရရမယ်။\nကိုနေချားရဲ့ အပြောလေးကိုထောက်ခံတယ်ဗျို့..သက်စွန့်ဆံဖျား ကာကွယ်ပေးခဲ့ကြသူ အဘဆွေနဲ့\nပြောပြလိုက်ပါ ကိုမိုက် ရာ…\nအနစ်နာခံတတ်တဲ့ နှလုံးသားတွေ နဲ့ ရပ်တည်နေကြတာပါ ဆိုတာ..\nပွဲပြီးသွားတာတောင် အန္တရာယ်မရှိတာ မသေချာမှာစိုး လို့ ကျန်နေတာလေးတွေ ကို မြည်းပစ်လိုက်ကြ..အဲ.အဲ ဆက်ပြီး စမ်းသပ် နေကြသေးတာ ကလား..\nတစ်ယောက်ဆို အစာ မသန့်လို့ တွဲတောင် ထုတ်လိုက်ရသေးတယ်…\nဘူဖေးတန်းစီနေတဲ့ထဲက လိမ္မော်ရောင်နဲ့ ချောချောလေးပေါ့ဂျာ….\nအရင်တခါက….WOW ပြောတော့……WOW ဆိုတာ…..ဘောပြားဆို…..ခုတွေ့လဲမတွေ့ရဘူး……\nဟိုက်ရှ် ဘောပြားတဲ့တော့ ၀ါးဝိုးဝေါင်းရေ။ တန်တော့ တွေ့မရှောင်နဲ့အထင်လွဲပီထင်ဘာ့\nဟိ…. လူကြီးတွေ ခိုင်းထားတာ မလုပ်ရသေးလို့ ညက်နှာများတောင် မပြ၀န့်ပဲ ခုတစ်လော ရှောင်ကွန်နရီလုပ်နေမိတာ… ခုတော့ ဘောပြားဖြစ်ပါပေါ့လား….\nဒီဘောပြားက ဟောင်ကောင် ၁ ဘီလျှံဒေါ်လာတန်သလားဟင်\nနာသာ ဟောင်ကောင်သွားရင် သထေးဖစ်ပီ… ကျောက်စ် လိင်ဗျံလက်မှတ် ပို့ဘာာာ\nမီလျှံနာသူဌေးလောင်း ဝေါင်းကို ဟောင်ကောင်မသွားခင်ကြို ပြီး ဖားထားအုံးမှ\nတွေ့မရှောင်နဲ့ဝါးကို ဘယ်သူအထင်လွဲတာတုန်း ယောက်ခမွ။\nဒေါက် .. ဒေါက် …..ဒေါက်\nဒီရွာက ရွာသူားတွေက ခင်တတ် မင်တတ် ဖော်ရွေတတ်ပါတယ်။\nဧည့်သည်နေ ဧည်သည်စား မဟုတ်ပဲ…\nကိုယ့်အိမ်ကိုယ့်ရာလို သဘောထားပြီး အခြေချနေထိုင်ဖို့ ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။\nဟို သီ ချင်း ထဲ ကလို ဘဲ\nမ လာ နိုင် တော့ ရင် နာ မိ တယ်\nပို ရင် နာ စ ရာ ကောင်း တာ က\n13-1-2014 ည မှာ ရန် ကုန် ကို အ ရေး ပေါ် ဆင်း လာ ခဲ့ ရ တယ်\nနောက် ရက် ချက် ခြင်း မန်း လေးကို ပြန်ရ တယ်\nဘ၀ ကြီး က အဲ လို ကို မှား နေတာပါဗျာ\nနောင် အ ကြိမ်တွေ ဆုံ အောင် ကြိုး စား ပါ မယ်\nကိုပေါက်ရဲ့ စနက်ရှော့မဟုတ်တဲ့ လက်ဆော့တွေ၊\nကိုပေါက်လက်ဆောင် မြန်မာပြည်မှအလှတရားများနဲ့ …………….\nခွဲမရတဲ့ ဂေဇက်ရွာရဲ့ တွေ့ဆုံပွဲတွေမှာ ရွာထဲမှာ သက်တမ်းအရင့်ဆုံးစာရင်းဝင် ရွာ့သက်တော်ရှည်ဘိုးဘိုးကြီးကိုပေါက် နဲ့ ဆုံချင်ပါသေးတယ်။\nသက် တော် ရှည် တာတော့ ကြိုက် တယ်\nဘိုး တော် က တော့ မကြိုက်\nမန်း လေး မှာ ဘိုး တော် ဆို တာ လူ လိမ်ကို ခေါ် တာ\nရှင်ဘုရင်တွေလက်ထက်က သက်တော်ရှည်ဘိုးဘိုးဆိုသလို ပြောလိုက်တာပါ။\nရွာထဲကို စအ၀င်မှာပဲ ရွာပွဲ နဲ့ စတွေ့သကိုး ….\nတစ်နှစ်တစ်ခါ (လို့ထင်တာပဲ) ကျင်းပမယ့် နောက်တစ်ကြိမ်တွေ့ဆုံပွဲကျရင် ပျော်ပျော်ပါးပါး ခင်ခင်မင်မင် တွေ့ဆုံချင်ပါတယ်။\nအလွန်ပျော်ရွှင်စရာကောင်းတဲ့ပွဲကို မရောက်ဖြစ်တာ နာတာပဲဗျာ…ရွာကိုပြန်ေ၇ာက်နေပေမဲ့ ခရီးတွေပဲဆက်တိုက်ထွက်နေလို့ မန်းဂေဇက်ပွဲတွေမတက်နိုင်ဘူးဖြစ်နေတယ်…နောက်ထပ်တွေ့ဆုံပွဲလေးများရှိသေးရင်အကြောင်းကြားကြပါအုံးဗျာ…စာအုပ်တွေရော ထပ်ထုတ်ဖြစ်သေးလား…ဘယ်ဝယ်လို့ရနိုင်သေးလဲသိချင်ပါတယ်ဗျာ…\nဇော်မင်းတစ်ယောက် ရွာထဲမှာ ပျောက်နေတာ အတော်ကြာပါပေါ့လား။\nနောက်ထပ်တွေ့ဆုံပွဲကတော့ လာမယ့်ဒီဇင်ဘာလောက်မှ ဖြစ်မယ်ထင်တယ်။\nရွာ့အရေးတွေမှာ တက်တက်ကြွကြွပါဝင်တတ်/ခဲ့တဲ့ ဇော်မင်းကိုလည်း ရွာ့လူကြီးသူမများ၊ လူငယ်လူရွယ်များနဲ့အတူ ကျမကလည်း တွေ့ဆုံချင်ပါသေးတယ်။\nအန်တီမမ တောင်းဆိုချက်အရ စတစ်ကီဖြုတ်လိုက်ပါပြီ။


Information for Myanmar about Islam: ( ၁၈၂၃ ) ခုနှစ် မတိုင်မီ အမိမြန်မာမြေ က ဌာနေ မြန်မာ-မွတ်စလင်များ\n( ၁၈၂၃ ) ခုနှစ် မတိုင်မီ အမိမြန်မာမြေ က ဌာနေ မြန်မာ-မွတ်စလင်များ\nမြန်မာ့ရာဇ၀င် ၊သမိုင်း များတွင် အခြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများမြန်မာနိုင်ငံ သို့ ၀င်ရောက် နေ ထိုင် ပုံကို လေ့လာလျှင် မြန်မာမွတ်ဆလင်များသည်လည်း ၎င်းတို့ထက်နောက် မကျသေးကြောင်းကို သမိုင်း သမိုင်း အထောက်အထားများအရသိရှိနိုင် ပါ သည်။ ထို့ကြောင်း မြန်မာမွတ်ဆလင်များသည်လည်း ထိုခေတ် ထိုအခါ (နှစ်ပေါင်း ၁၀၀၀)ကျော် ကပင် ရောက် ရှိနေ ကြောင်း လယ်ပြင် မှာ ဆင်သွားသကဲ့သို့ ရာဇ၀င်၊သမိုင်း တွင် ထင်ရှားနေ ပါသည်။\n(1) ၁၅၃၉ အေဒီတွင် တပင်ရွှေထီး ပဲခူးကို တိုက်ခိုက်ခဲ့စဉ် ၁၅၉၉ အေဒီတွင် တောင်ငူဘုရင် ပဲခူးကို တိုက် ခိုက်ခဲ့စဉ်တွင် ဖမ်းဆီးရမိသော မွတ်စလင်မ်များ ၁၅၄၇ အေဒီတွင် တပင်ရွှေထီး မြို့ဟောင်းမြို့ ကို ၀င်တိုက် ခဲ့စဉ် နှင့် ၁၇၀၇ အေဒီတွင် စနေမင်း၏ အရာရှိများ သံတွဲကို တိုက်ခိုက်ခဲ့စဉ် ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ သော မွတ်စလင်မ်များ၊ ၁၆၁၃ အေဒီတွင် အနောက် ဘက်လွန်မင်း သန်လျင်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့စဉ် သန် လျင်မြို့ ကျပြီးစအခါ ဒီဗရစ်တို၏ နောက်လိုက် မွတ်စလင်များ (သို့မဟုတ်) စစ်ပွဲပြီးစ အချိန်နှောင်း မှ ရောက် ရှိလာသော သင်္ဘော များမမွတ်စလင် များအား ရွှေဘိုခရိုင်၊ မြေဒူး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ ပင်းယနှင့် ခံလူး၌ လည်းကောင်း၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင် လက်ပံ၌ လည်း ကောင်း၊ ရမည်းသင်းခရိုင် ယင်းတော် တို့၌လည်းကောင်း နေရာချထားခဲ့ ကြောင်းတွေ့ ရသည်။\n(2) အေဒီ ၁၄၃၀ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ် ၀လီခန် နှင့်ပါလာသော စစ်သည် ငါးသောင်း(Bangladesh District Gazatteers,p-63)၊ ဗိုလ်ချုပ် စန္ဒွီခန်နှင့် ပါလာသော စစ်သည်များ(Journal of Burma Research Society No.2,p-493) သည် ရာစုနှစ် အဆက်ဆက် Arakan ကိုအုပ်ချုပ် လာခဲ့သည်။ဤသည်များမှာ များစွာသော သမိုင်းအထောက် အထားများမှ အချို့သာ ဖြစ်သည်။\n(3) သမိုင်းဆရာ Dr.သန်းထွန်း၏အဆိုအရ (၁၄၄၂-ခု) ကျောက်စာပါ အချက်များကို ကိုးကား၍ အာရ်ကန် မင်းများတွင် မူဆလင်ဘွဲ့ နာမည်များ ရှိခဲ့သည်။ ထိုမူဆလင် ဘုရင်များမှာ နတ်မြစ် အရှေ့ဘက် နှင့် ကုလားတန်မြစ် အနောက်ဘက် မေယုတောင်ကြားက မွတ်ဆလင်များသည်(ယနေ့ရိုဟင်ဂျာ)တွေဖြစ်သည်။သူတို့ ၎င်း ဒေသမှာ နေထိုင်လာခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်းထောင် ကျော်ပြီ လို့ပြောသည်။ Ref : ဒေါက်တာ သန်းထွန်း-Kalya Magazine p-27,1994,August\n(4) အေဒီ ၇၀၀ နှင့် ၁၅၀၀ ကြားတွင် အနောက်တိုင်းမှ အာရပ်ကုန်သည်၊ ပါရှင်းကုန် သည် နှင့် ရောမကုန်သည် တို့သည် မိမိတို့ ပင်ရင်းတိုင်း ပြည်များမှ ရွက်သဘောင်္ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတမ်းကိုလည်းကောင်း၊ ယင်းကိုကျော် လွန်ကာ အရှေ့ဖက် တရုတ်ကမ်းခြေသို့လည်းကောင်း ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးအတွက် ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။၂ အာရပ် တို့သည် ပင်လယ် ကူးသန်း သွားလာရာ၌ အရေးကြီးသော ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့များ၊ ကုန်သည်ရောင်း ၀ယ်ရေး စခန်း များ၊ အချက်အချာကျသော နေရာ၏ တည်နေပုံ၊ မျက်နှာပြင်အနေအထား၊ နေထိုင်သည့်လူမျိုးများ၊ ထွက်ကုန်များ အစရှိသည်တို့ကို စနစ် တကျ လေ့လာသုတေသန ပြုလေ့ရှိရာ- (၉) ရာစု အာရပ်ပထ၀ီဝင် ဆရာများ၊ ခရီးသည်များ၊ သုတေသီများ၏ မှတ် တမ်းများတွင် ရခိုင်ပြည်နှင့် မြန်မာပြည်အောက်ပိုင်း မွန်တို့နယ်ဖြစ်သော ရာမည ဒေသများအကြောင်းကို တွေ့ရှိနိုင် ပေသည်။၃ ရာခိုင်ရာဇ၀င်များအရလည်း အာရပ်တို့သည် အေဒီ (၈) ရာစုမှစ၍ ရခိုင်ပြည်သို့ ရောက်ရှိအခြေချနေပြီ ဖြစ်ကြောင်း ပါရှိပါသည်။ ရခိုင်ရာဇ၀င် အထောက်အထားများကို ကိုးကား၍ ၁၈၄၄ – ခုထုတ် ဘင်္ဂလား အေးရှာတိခ် ဆိုဆိုင်အေတီ ဂျာနယ် ( Journel of the Asiatic Society of Bengal) တွင် အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားဖော်ပြထားပါသည်။\n(5) “ရခိုင်ဘုရင် မဟာတိုင်း စန္ဒြမင်း (အေဒီ ၇၈၈ – ၈၁၀) လက်ထက်တွင် ရမ်းဗြဲကျွန်းအနီး အာရပ်သင်္ဘောများစွာ ပျက် စီးခဲ့ကြောင်း၊ သင်္ဘောသားများက သေဘေးမှလွတ်ကာ နီးရာကမ်းခြေဒေသဖြစ်သော ရမ်းဗြဲကျွန်းသို့ ၀င်ရောက် ခိုလှုံခဲ့ ကြောင်း၊ ရခိုင်ဘုရင် ကြားသိသောအခါ ယင်းတို့အား ကောင်းမွန်စွာ ပြုစုဧည့်ခံပြီး လယ်ယာမြေများပေးကာ အခြေတ ကျနေထိုင်ခွင့် ပေးခဲ့ကြောင်း” ပါရှိသည်။၄ အေဒီ ၁၈၇၉ ခုထုတ် ဗြိတိသျှဘားမားဂေဇက် (British Burma Gazetters) ကို ကိုးကား၍ အာရ်ဘီ စမတ် (R. B. Smart) ကလည်း “အေဒီ ၇၈၈ – ခုနှစ်တွင် မဟာတိုင်း စန္ဒြမင်း သည် ရခိုင်ထီးနန်းကို ဆက်ခံခဲ့ကြောင်း၊ ၄င်းသည် ယခင် ရာမ၀တီ မြို့ဟောင်းကို မြို့သစ်တည်ထောင် ကာ နှစ်ပေါင်း ၂၂ နှစ်တိုင် စိုးစံခဲ့ကြောင်း၊ ယင်းမင်းလက်ထက်တွင် ရမ်းဗြဲကျွန်းအနီးတွင် သင်္ဘောများစွာ ပျက်ခဲ့ကြောင်း၊ သင်္ဘောသားများမှာ မဟာမေဒင် ဘာသာဝင်များဖြစ်ကြ ကြောင်း၊ ယင်းတို့ကို ရခိုင်ပြည်မသို့ ပို့ကာ ကျေးရွာများတွင် အတည်တကျ နေရာချထားပေးကြောင်း” စစ်တွေဂေးဇတ် (Akyab Gazette) တွင် ရေးသားထားသည်။၅ မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်းကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ခဲ့သော ဗိုလ်မှူးဘရှင်ကလည်း- မြန်မာနိုင်ငံ ပင်လယ် ဆိပ်ခံမြိ်ု့များဖြစ်သော ကျောက်ဖြူ၊ ပုသိမ်၊ သန်လျင်၊ မုတ္တမ၊ မြိတ် စသည်တို့တွင် အလားတူ သင်္ဘောများ ပျက်ပြားခြင်းဆိုင်ရာ အကြာင်းအရာများ အချိန်ကာလ စောစွာကပင် ရှိခဲ့ကြောင်း၊ မွန်-မြန်မာ ရာဇ၀င်များနှင့် အချို့ သော ဘုရားသမိုင်းများတွင် သင်္ဘောပျက် စစ်သား များအကြာင်း ရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရှိရကြောင်း – ၁၉၆၁ -ခု နှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နယူးဒေလီမြို့၌ ကျင်းပခဲ့ သော အာရှသမိုင်း နှီးနှောဖလှယ်ပွဲတွင် တင်ပြသော “မြန်မာနိုင်ငံ သို့ အစ္စလာမ်သာသနာဝင်များ ၀င်ရောက် လာပုံ (အေဒီ ၁ရ၀၀)” စာတမ်းတွင် ရေးသားထားပါသည်။\n(6) မြောက်ဦးမြို့၏ထူးခြားချက်ကား ကုလားမွတ်ဆလင်များနေခြင်းဖြစ်သည်။ဤသို့ဖြစ်ရခြင်း ကလည်း အ ဆန်း မဟုတ်ပေ။ ဒုတိယမြောက်ဦးခေတ်တွင် ဘင်္ဂလား ၁၂ ပြည်နယ်ကို ပြန်လည် တိုက် ခိုက် သိမ်း ပိုက် ရာ`၌ စစ်သူကြီးဓမ္မဇေယျသည်ကုလားပြည်မှ ကုလား ဘုရင်နှင့်တကွ သုံ့ပန်းတို့ကို ဖမ်းဆီး ခဲ့ရာတွင် ကုလား (၁၀၀၀၀) ကို ဆင်စာမြင်း စာရိတ် အစု၊ကုလား(၂၀၀၀) ကို ဝါးခုတ်၊သစ်ခုတ် အစု၊ ကုလား (၁၀၀၀) ကိုလယ်လုပ်၊ ကုလား (၁၀၀၀၀) ကိုဟင်းသီးဟင်ရွက်၊ငရုတ်၊ကြက် သွန်၊ကွမ်း ဆက်အဖွဲ့ အစု ကုလား (၂၀၀၀) မိဖုရား၊သားတော်၊ သမီးတော်များ၊ အိမ် ၌ ရေခပ်၊ထင်းခွဲ၊ ကုလား (၂၀၀၀) လေးကိုင်းစစ်သည်၊ကုလား (၁၀၀၀) ရက်ကန်းရက် ၊ကုလား (၁၀၀၀) ယာဉ်ထမ်း၊ ကုလား(၁၀၀၀) ဆားချက်၊ ကုလား(၁၀၀၀)မြို့တွင်းမြို့ပြင်အမှိုက်ကျုံး၊ သန်ရှင်းရေး စသည်ဖြင့် ကုလားစုစုပေါင်း (၄၇၅၀၀) ဦး ဖမ်းဆီးလာကာတာဝန်ခွဲဝေ အပ် နှင်း ပေးခဲ့ သည်ဟုရေးသားဖေါ်ပြ ထားသည်။(စာ ၂၅၇-၂၅၈)\n(7) ရမ်းဗြဲ တောင်ကျောင်းဆရာတော် ရေး ရခိုင်ရာဇဝင်သစ် ပထမအုပ်စတုတ္ထတွဲ ၊ စာမျက်နှာ ၃၅၁/ ၃၅၂/ ၃၅၃ တို့ တွင်ငနှလုံမင်း(၁၂၃၄ – ၁၂၃၇)လက်ထက် ကုလားပြာည်ကိုစစ်ထိုး\n(8) Francois Bernier ၏မှတ်တမ်းနှင့် Father Delaunoite ၏ Catholic encyclopedia အရ ၁၆၂၁ မှ ၁၆၂၄ ခှုနှစ်အတွင်း ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်လာသူများမှာ (၄၂၀၀၀) လေးသောင်း နှစ်ထောင် ရှိ သည်ဟု ဆို၏ ဆာအာသာဖယ်ယာက ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်လာသူ ဦးရေးသည် ရခိုင်ပြည် စုစုပေါင်း လူဦး ရေး၏ ၁၅ % ရှိသည် ဟု ဆိုထားသည်။ ရခိုင်ဘုရင် ကထိုဖမ်းဆီးယူလာ သောလူထဲတွင် အတတ် ပညာ ရှင် ဖြစ် သူ လေးပုံတစ်ပုံ ခန့်ကိုယူ ထားပြီး ကျန်လူများကို တစ်ဦး လျှင် (20 Rs မှ 70 Rs ဖြင့် )ဈေးတင်ရောင်း ချ ခဲ့သည်။ ထိုဖမ်းဆီးကျွန်များကို လက်ဖဝါးဖေါက်ပြီး ကြိမ်လုံးဖြင့် ချည်နှောင်ကာ ကြက်၊ငှက် ကဲ့ သို့ သင်္ဘော ကုန်တွင်း ထဲ ထည့်သွင်းပြီး သယ်ဆောင် လာခဲ့သည်ဟုဆို၏။(Harvey,Outlineof Burmese History Page, 94 )\n(9) (က)- မင်းဘာကြီး ခရစ်ဝက္ကရာဇ်(၁၅၃၁ – ၁၅၅၃) နှင့် မင်းရာဇကြီးတို့ လက်ထက် က သောင်းထီး ကျွန်းမှ ကုလားလေးထောင်စီ ဖမ်းဆီးခေါ်လာခဲ့ကြောင်း၊ မင်းရာဇာ ပဲခူးသို့ စစ်ချီခဲ့ ရာတွင် ကုလား မွတ်ဆလင် သူရဲကောင်း ၅၀၀၀၀ (ငါးသောင်း)သားတော် အိမ်ရှေ့ မင်းသား မင်းခ မောင်း ပိုမော်တင် ချောင်း၊ သံလျှင်မြို့သို့ စစ်ချီလေသည်ဟု ပါရှိသည်။မောရစ်ကော လစ် ရေး ဒုတိယတွဲ စာမျက်နှာ ၁၂ တွင် (ထို့ကြောင်းရခိုင်ပြည် သည် ပထမနှစ် (၁၀၀၀) အတွင်းကုလားမင်းများအဆက်ဆက် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်) ဟူ၍လည်းကာင်း၊စာမျက်နှာ (၁၃) တွင် ခရစ် ၉၅၇ ခှုစ် နောက်ပိုင်းတွင်ရခိုင်ရာဇဝင် စတင်ခဲ့တောသည် ) ဟု လည်းကောင်း စံရွှေပု ကဆိုသည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ စာမျက်နှာ ၂၁ တွင် ခရစ်နှစ် ၉၅၇ မတိုင်မီကရခိုင်ပြည်သည် ကုလား ပြည် တစ်ပြည်ဖြစ်ခဲ့ သည်ကတော မှန်ပေ၏ ဟူ၍ လည်းကောင်း – စသည်ဖြင့် ဖေါ်ပြထားသည် ။ရခိုင်ပြည်ကို ဟိန္ဒူဘာသာဝင်များ က အေဒီ ၁ ရာစုမှ ၁၁ ရာစု အထိ နှစ်ပေါင်း (၁၀၀၀) ကျော်စိုးမိုး အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်ဟု ရေးသားထားသည်။\nရခိုင်အမျိုးသားစာရေးဆရာများ၏အထက်ပါမှတ်တမ်းများအရ ထိုစဉ်က မူဆလင် ဦးရေ အများ အပြားရှိသည်ကိုခန့်မှန်း နိုင်သည်။ ဤ အရပ်ရပ် မူဆလင်များသည် ရှူးဂျား မင်းသား ၁၆၆၀ ခုနှစ်ရခိုင် သို့ခိုလှုံလာသည့် ကာလ ထက်အချိန်ကာလ အားဖြင့် စော နေသည်ကိုတွေ့ ရ သည်။ရခိုင်ဘုရငသည် လေးသညတော် (ကမန်)တပ်ဖွဲ့ဝင် ရှားရှူးဂျား မင်းသား နောက် လိုက်များ ထက်ရှေးကျသူများဖြစ် သည်ရခိုင်ဒေသတွင်ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တစ်ချို့အစ္စလာမ်ဘာသာ သို့ကူးပြောင်းခဲ့သည်ဟုဓညဝတီဆရာ တော် ဦးညာဏ၏ရခိုင်ရာဇဝင်ဒုတိယတွဲ စာမျက်နှာ (၁၆၁- ၁၆၂) `၌လည်း ကောင်း၊ ဦးကြည် မြန်မာ သမိုင်း စာမျက်နှာ (၁၆၀ )`၌လည်းကောင်း ဦးလှထွန်းဖြူ ၏ ငွေစကားရည်လုပွဲစာအုပ် စာမျက်နှာ (၄၇) တွင် လည်း ကောင်းရေးသား ဖေါ်ပြထားသည် ကိုတွေ့ရှိရသည်။\n(10) Maurice Collis ရေးသော The Land Of the Great Image အား ဦးလှဒင်က ရွှေရတနာ မြေ အမည်ဖြင်ပြန်ဆို ရေးသာဘာသာပြန်ဆုရစာအုပ်၏ စာမျက်နှာ (၁၉၁) တွင် အေဒီ ၆၃၀ ခုနှစ် က ရခိုင်ပြည် သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်း ပါဝင်ခဲ့၍ နေထိုင်သောလူမျိုးများမှလည်း ဘင်္ဂလား ပြည် မှလူမျိုး များ နှင့်အသွင် တူကြ သည်။ ထိုနည်းတူဟိန္ဒူဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်ဗုဒ္ဓဘာသာ နှစ်မျိုး စလုံးပြိုင်တူထွန်းကားခဲ့ သည့်အထောက် အ ထား များ ရှိသည်ဟုဖေါ်ပြသည်။အိန္ဒိယ တိုက် ငယ်တွင်အထူးသဖြင့်ပါကိစ္စတန်နှင့်ဘင်္ဂလားနယ်တွင် ဟိန္ဒူဘာသာဝင် အများစုသည် အစ္စလာမ်ဘာသာသို့ကူးပြောင်းကိုးကွယ်ရာဘင်္ဂလားပြည်နယ်နှင်ဆက်စပ်လျက်ရှိသောရခိုင်ပြည်`၌လည်းမြောက်ပိုင်း`၌လည်းရခိုင်လူမျိုးဟိန္ဒူဘာသာဝင်အများစုမှာအစ္စဘာသာသို့ကူးပြောင်းကိုး ကွယ် လာကြသည်။ ထိုသူများမှာရိုဟင်ဂျာများဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်ကပြည်သည် ဘင်္ဂလားသစ္စာတော် ခံအဖြစ်လည်းကောင်း၊ဘင်္ဂလား(၁၂)မြို့ခေါ် ဘင်္ဂလား ဒေသ သည်ရခိုင် ပြည်၏ အင်ပါယာ အဖြစ် သို့လည်းကောင်း အပြန်အလှန်ကျရောက် ခဲ့ကြကြောင်း History Of Burma နှင့်သမိုင်းစာအုပ်များ တွင်ဖေါ်ပြထား သည်ကိုတွေ့ရသည်။\n(11) (က)- ၁၄၀၄-ခု လေးမြို့ခေတ်၌ မင်းစောမွန် ဘုရင်လက်ထက် ရခိုင့်ဘုရင့်နိုင်ငံတော်ကိုဗမာ ဘုရင် သိမ်း ပိုက် သဖြင့် ရခိုင်ဘုရင် မင်းစောမွန်သည် ဘင်္ဂလားဒေသ ရှိ ဂေါလ်ဒေသသို့ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ ဂေါလ်ကကောင်းမွန်စွာလက်ခံခဲ့သည်။ ဘင်္ဂလား ဂေါလ် ဆူလတန် ဘုရင်၏ အကူအညီဖြင့် ရခိုင်ထီးနန်းကို အရယူခဲ့ရသည်။ အေဒီ ၁၄၃၀-တွင် မြောက်ဦးမြို့ တည် ၍ မြောက် ဦးခေတ် ကို စတင် တည်ထောင်ခဲ့ပါသည်။\n(12) ရခိုင်ဘုရင်များသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ၊ အစ္စလာမ်ဘာသာ ၊မကွဲခြားဘဲမျှမျှတတအုပ်ချုပ်ခြင်း၊ ဘာသာရေးလွပ်လတ်ခွင့်ပေးခြင်း ၊ဘုရင်ကိုယ်တိုင် တိုင်းပြည်စည်းလုံးရေးအတွက် အစ္စလာမ် အမည်ဘွဲ့ ကိုခံယူခြင်း ရှေးရခိုင် ဘုရင်များ၏ အမြော်အမြင်ကြီးမားပုံကိုစံနမူနာ ယူစရာဖြစ် သည် ဟု ဦးကြည်(B.A )ရေးမြန်မာရာဇဝင်သိမှတ်ဖွယ်ရာအဖြာဖြာ ကို ကိုးကား ၍တိုင်းရင်း သား လူမျိုးစု သတင်လွှာက ရေသားဖေါ်ပြထားသည်။\n(13) စန္ဒသုဓမ္မရာဇမင်း(၁၆၅၂-၁၆၈၄) လက်ထက်တွင် အိန္ဒိယ မဂိုဧကရာဇ် ရှဂျီဟန်၏ ဒုတိယသား တော် ရှားရှူးဂျားနျင့် အတူ နောက်လိုက်အင်အား(၃၀၀) နှင့် ၁၆၆၀ ပြည့် ရခိုင်ပြည်သို့ဝင်ရောက် ခိုလှုံကြောင်း ရခိုင် သမိုင်း၊မြန်မာ သမိုင်း၊ကမ္ဘာ့သမိုင်း တို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။\n(14) ၁၆၆၈ ခုနှစ် မြောက်ဦးမြို့တွင် ရှားရှူးဂျားဗလီကြီးကို တည်ဆောက်ထားသည်ကို ယနေ့တိုင် တွေ့မြင်ရသော ရှေးခေ တ် ကပင်မွတ်ဆလင်များ ရှိနေကြောင်းသမိုင်း အထောက်ဖြစ်သည်။( အမှတ်စဉ် – ၅၆ – ကု ရှု )\n(15) ရခိုင် သမိုင်ဆရာဦးစံရွှေပုက ဘင်္ဂလားဒေရှ် နှင့် ရခိုင်ဒေသသည် နယ်စပ်ချင်းဆက် စပ်နေ၍ ရခိုင်ဘက်တွင် အစ္စလာမ်သာရှိနေခြင်းကို သံသယပွါးမရှိဟုသုံးသပ်ဖေါ်ပြထားသည်။\n(16) AD ၇၀၀ ကျော်မှာ ရခိုင်ပြည်ရမ်းဗြဲ(ရမ္မာဝတီ) ကျွန်းတဝိုက် အာရဗ်သဘောင်္များ လေမုန် တိုင်းပြီးပျက်စီးသွားရာ အာရဗ်ျွါတ်ဆလင်များသည် ရမ်းဗြဲ ကျွန်းအခြေချ နေခဲ့သည် ဖေါ်ပြသည်။ (၁၉၅၇ ခုနှစ် ထုတ် Burmese GezetteerVol. 1 , District- P-19)\n(17) ကဝိဿရ ဘိ သီရိဝရ အဂ္ဂမဟာ ဓမ္မရာဇဝိရာဇ် ဂုရု ရခိုင်ဆရာတော်ဘုရား ပြုစုရေးသားသော ဓညဝတီ အရေးတော်ပုံစာအုပ်တွင် မူဿလံလူမျိုးဆိုပြီး ယခုအခေါ် မူဆလ်မံ ၊ ( ဆ ) နေရာတွင် (ဿ) ရေးသားထားကြောင်းတွေ့ရသည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်၊ ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသော ဆရာဘိုးချယ် (ဆရာချယ်၊ပါတီဒီမို ကရေစအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်) ရေးသော ဗမာမွတ် ဆလင် တို့၏ ရှေးဟောင်အတ္ထုပ္ပတ္တိ စာအုပ် စာမျက် နှာ\n(၁၆) တွင်၁၈၇၉ ခုနှစ် ထုတ်ဗြိတိသျှဂေတိယ အရရမ်းဇြဲကျွန်းအနီး`၌ပျက်စီးသော အာရဗ် သဘောင်္သား မွတ်ဆလင်များ ထိုအချိန်မှစ၍ ရမ်းဗြဲကျွန်းတွင် အတည်တကျ နေထိုင်ဖေါ်ပြထားသည်။\n(18) မြန်မာနိုင်ငံရှေးဟောင်းသုတေသနမှူး ဂျာမန်လူမျိုးပညာရှင် ရန်ကုန်ကောလိပ်ပါမောက္ခ အာမိလ် ဖိုခင်ဖါ( Emil Forchamfer )၏ ရခိုင်ရှေးဟောင် လက်ရာအစီရင်ခံစာ(၁၈၉၂)ခုနှစ် ၊ ဓါတ်ပုံ ၆၈ (၄၂) ၊ စာမျက်ျနှာ ၆၀`၌ထင်ရှားကြီးကျယ်သော မွတ်ဆလင်သူတော်စင် ဗုဒ္ဒေါရေ အော်လီယာ(Budder Auliah )ကိုရည်မှန်းပြီး ဗုဒေါရ်မုကာန်(စစ်တွေ) အားခရစ်နှစ် ၁၇၅၆ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက် ထားသည်။\n(19) ရခိုင်ဒုတိယအရေးပိုင် Deputy Commissioner Col: Nelson Devies ၏မှတ်တမ်းအရ ၁၇၃၆ ခုနှစ် တွင်စစ်တကောင်းမှစစ်တွေသို့ မာနိခ်ျ နှင့်ကျန်ညီနောင် ရောက်ရှိကြောင်းကို ဖေါ်ပြ ထား သည် ။\n(20) ၁၆၆၈ ခု၊နှစ် မင်းပြားမြို့နယ်၊ပန်းမြောင်းရွာတွင် အာလောင်မ် လောန်ကာဗလီ ၊ကန်ကြီး (၁၂) ရွာကိုတည်ဆောက်ထားတွေ့ရသည်။\n(21) အစ္စလာမ်ဘာသာသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပုဂံခေတ်အစောပိုင်း ကာလကပင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ‘အစ္စလာမ် ဘာသာသည်ခရစ်ယာန်ထက်စောပြီး မြန်မာပြည်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုိင်သည်။ ပုဂံ ကျောက် စာ အချို့တွင် ”ပန်သိယ်”” ပ သည်” ဟုရေးသားထား သဖြင့် ပုဂံခေတ် ကပင် အစ္စလာမ် ဘာသာဝင် များရှိလိမ့်မည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။\n(22) ထိုအဆိုကို ခိုင်မာစေသည့် အထောက်အထားတစ်ရပ်ကိုလည်း ဤသို့တွေ့ရှိရပါ သည်။ ‘ပုဂံခေတ်၏ အစောပိုင်းကာလပိတ်သုံမင်း(အေဒီ ၆၅၂-၆၆၀)လက်ထက်တွင် အာရပ်လူမျိုး ကုန်သည် တို့သည် သထုံ၊ မုတ္တမအစရှိသော ဆိပ်ကမ်း မြို့များသို့ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ အာရပ်သင်္ဘော များ သည် အနောက်ဘက် မဒဂတ်စကားကျွန်းမှ အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုများနှင့် တရုတ်ပြည်အထိ သွားလာ လျက် မြန်မာ ပြည်သို့လည်း ၀င်ထွက်ခြင်းပြုခဲ့ကြသည်။\n(23) (က)- ပုဂံခေတ်တွင် မြန်မာမှုပြု အစ္စလာမ်စာပေဟူ၍ သီးခြားမတွေ့ရပါ။ မြန်မာနိုင်ငံသို့ အစ္စလာမ် သာသနာသည်ပုဂံခေတ်ကပင် စတင်ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်သောကြောင့် အစ္စလာမ်စာပေများ လည်း ရောက်ရှိလာနိုင်သည်။ ပုဂံခေတ် မြန်မာစာပေ တွင်’ကျောက်စာ ‘ များကိုသာ အများ ဆုံးတွေ့ရသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကျောက်စာရေး ထိုးသည့်အလေ့အထကို အီဂျစ်လူမျိုးများက စတင်သည်။ အီဂျစ်နှင့်အခြားမြေထဲပင်လယ်ဒေသများတွင် တွေ့ရသည့် ကျောက်စာများမှာ ရှေးအကျဆုံးဖြစ်သည်။ ပုဂံခေတ်၌ပင် အရဗီဘာသာနှင့် ရေးထိုးထားသော ကျောက်စာ များရှိသည်ဟု သိရှိသည်။( အမှတ်စဉ် -၂၁ – ကိုကြည့် )\n(ခ)- ၁၉၆၉ ခုနှစ်ကစစ်တွေခရိုင် မြို့ဟောင်းမြို့(မြောက်ဦးမြို့)နန်းရာကုန်း အရှေ့ဘက် သရက်အုပ် ရွာမှရသော အလျား၃ပေခွဲ၊အနံ ၂ပေ၊ စာကြောင်းရေ ၈ ကြောင်းပါ သည့်ရှေး ဟောင်းပါရှားနှင့် အူရ်ဒူဘာသာစာ ရောပြွန်းရေးထိုးထားသော ကျောက်စာတစ်ချပ်ကို တွေ့ရ သည်။ ရှေးရခိုင် မင်း လက်ထက် က ရွှေချိန် ၂၃တန် ပိဿာ၁၄၂၉၁ ကို မြှုပ်နှံ သည့်အခါ ရေးထိုးခဲ့သည့် ကျောက်စာဟု သိရသည်။\n(၂၉-၁၁-၆၉ နေ့ထုတ် ဗိုလ်တထောင်သတင်းစာ စာ-၅)ထိုအချက် ကို အထောက် အထားပြု ၍ မြန်မာနိုင်ငံ ၌ ရှေးခေတ်ဘုရင်မင်းများ အုပ်စိုးစဉ်က အရဗီ၊ ပါရှား၊ အူရဒူကျောက် စာများရှိလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်း နိုင်သည်။\nမန္တလေးမြို့ရှိ ပန်းသေး ဗလီ\n(24) ပုဂံကျောက်စာအချို့တွင် ပသီ၊ ပန်းသေး ဟူသော ဝေါဟာရများကိုတွေ့ရသည်။ သာဓက အားဖြင့် ‘သ္မီ မြက်ရ ပသီ’သက္ကရာဇ် ၅၈၅ခုထိုး၊ မင်းအနန္တသူ (လေးမျက်နှာဘုရား) ကျောက် စာ ကြောင်းရေ ၃၉-၄၀)’ငီ ငာပန်သိယ် ၁’ သက္ကရာဇ်၆၀၄ ခုထိုး၊ ညောင်ရမ်းမင်းကြီးသမီး (အိမ်ရာကျောင်းကျောက်စာ) တောင်ဖက်ကျောက်ချပ်၊ စာကြောင်းရေ ၅) တို့ဖြစ်သည်။ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များကို ရည်ညွှန်း ခေါ်ဆိုသည့် လူမျိုးအခေါ်အဝေါ်များ ကို ကျောက်စာ များတွင် တွေ့ရှိရသည်ကိုအထောက်အထားပြ၍ အစ္စလာမ်ဘာသာသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပုဂံခေတ်ကပင် စတင်ရောက်ရှိနေပြီဟု အခိုင်အမာ ဆိုနိုင် ပါသည်။ ပေ၊ ပုရပိုက်တို့ကို စာရေးကိရိယာအဖြစ် ပုဂံခေတ်ကပင် စတင်အသုံးပြုခဲ့မည်ဟု ယုံကြည် ရသောကြောင့် ပေ၊ ပုရပိုက်တွင်ရေးသား ထားသော စာပေများရှိကောင်း ရှိနိုင် မည်ဖြစ် သော်လည်း ရှာဖွေရန် ခဲယဉ်းနေပါသည်။ ထို့ကြောင့်ပုဂံခေတ်တွင် မြန်မာမူပြုအစ္စလာမ်စာပေ မရှိဟု ယတိပြတ် မဆိုသာပါ။\n(25) ကုန်းဘောင်ခေတ် (အေဒီ ၁၇၂၅-၁၈၈၅)တွင် အစ္စလာမ်စာပေ အမြောက်အမြား တွေ့ရှိရ သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်အား မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုမှုကို စတင်တွေ့ရှိရသည်။ ကျမ်းမြတ် ကုရ်အာန်သည် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ ယူနက်စကို အတွင်းရေးမှူး များ အဖွဲ့ချုပ်က ထုတ်ပြန် ထားသော နိုင်ငံတကာစာပေ၌ အကျော်ကြားအထင်ရှားဆုံး စာအုပ်(၁၀၀)စာရင်း အရ ဘာသာ ရေးကဏ္ဍ၌တစ်အုပ်အပါအ၀င်ဖြစ်သည့် ကမ္ဘာ့ဂန္ထ၀င်စာပေ ကျမ်းတစ်ဆူဖြစ်ပါသည်။\n(26) ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးပိုင်းမှာ ကိုရမ်ကျမ်းကို မြန်မာဘာသာ မပြန်ဆိုရသေး လို့ အာရေဗျ ဘာသာ နဲ့ဖတ်နိုင်အောင် သင်ပေးတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ မြန်မာဘာသာနဲ့ ပြန်ဆိုစေခဲ့တယ်။”[တတိယနှစ် ၀ိဇ္ဇာသင်တန်း (သမိုင်းသာမန်) သမိုင်းဘာသာပို့ချချက်များ၊ စာ-၃၇၊ မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း သင်ရိုး အမှတ်(၃၀၃)အတွဲ(၂)၊ တက္ကသိုလ်စာပေး စာယူသင်တန်း၊ စာစဉ် (၁၁၅) ၁၉၈၇၊ စက်တင်ဘာ]\n(27) သံတော်ဦးတင်လွှာကျမ်းမှာ သက္ကရာဇ် ၁၁၇၈ ခုနှစ်တွင် ဘိုးတော် ဗဒုံမင်းထံတင်သွင်းသော ကျမ်း ဖြစ်သည်။ ဘိုးတော်ဘုရား(၁၁၄၃-၁၁၈၀)ခုလက်ထက်တွင် သာသနာပေါင်းစုံနှင့် စပ်လျဉ်း ၍ ဘုရင်ဧကရာဇ်က စူးစမ်းမေးမြန်းလေ့လာတော်မူရာတွင် အစ္စလာမ်သာသနာ အတွက် ဦးနုက ရေးသား တင် ဆက်သော အစ္စလာမ်သာသနာလျှောက်စာတမ်း ပင်ဖြစ်ပေ သည်။ [သံတော်ဦးတင်လွှာကျမ်း၊ ဇေယျကျော်ထင် ဗိုလ်မှူးဘရှင်၏ကျမ်းဦး စကား၊ စာ-(ဈ)၊ အစ္စလာမ်စာ ပုံနှိပ်တိုက်၊ ရန်ကုန်၊ ၁၉၆၀]\n(28) မွတ်စလင် များမြန်မာနိုင်ငံသို့ အဦးဆုံးရောက်ရှိသည့် နေရာနှင့် ကာလ မှာ ပထမမြန်မာနိုင်ငံ တော် ကြီး ဖြစ်သည့် ပုဂံခေတ်ခရစ်သကရာဇ် ၁၀၄၄ ခု ဟု မြန်မာ့ရာဇဝင်များတွင် မှတ်တမ်း တင်ထား သည်။ ဗျတ်ဝိ နှင့် ဗျတ္တ ဟု အမည်ရ သော ဗျတ်မျိုးနွယ်ဝင် အာရပ် သင်္ဘောသား နှစ်ဦး သည် ၎င်းတို့စီးနင်းလာသော သင်္ဘောပျက်ရာမှ ပျဉ်ချပ်တစ်ချပ် ကို အမှီပြု၍ သထုံအနီးရှိ မြန်မာ နိုင်ငံ ကမ်းခြေ တစ်ခုသို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။\n(29) အနော်ရထာမင်းကြီး (ခရစ် ၁၀၄၄-၁၀၇၇) လက်ထက် တွင် မြန်မာမွတ်စလင် စစ်သည် တော်များနှင့်ကိုယ်ရံတော် သက်တော်စောင့် တပ်များလည်း ရှိခဲ့သည်။ မင်းကြီးစွာစော်ကဲ နန်းစံ အုပ်ချုပ်သော မွန်(တလိုင်း) တို့ ၏ မြို့တော်မုတ္တမမြို့ အား အနော်ရထာမင်းကြီး စစ်ပြုတိုက်ခိုက်စဉ် မွတ်စလင် စစ်တပ်အရာရှိ နှစ်ဦးသည် အလွန် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ခုခံ ကာကွယ် ခဲ့သည်။(Luce & Tin 1960, pp. 80-81)\n(30) တောင်ပြုန်းရွာသည် ငါးရက် ခန့်စည်ကားသော ပွဲတော်ကြီး ကို နှစ်စဉ် ကျင်းပရာဌာနေ တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ မန္တလေးမြို့မြောက်ဖက်၁၄ ကီလိုမီတာ အကွာရှိ တောင်ပြုန်း ရွာတွင် နတ်ကွန်း ပေါင်း ၇၀၀၀ ခန့်ရှိပြီးနတ်ကွန်း ၂၀၀၀ နီးပါးသည်ရွာ၏ အကျော်ကြားဆုံး မင်းသား ညီနောင်ဖြစ်ကြသည့် ရွှေဖျဉ်းကြီး နှင့် ရွှေဖျဉ်းလေး တို့အား ရည်စူးကိုးကွယ် ထား ခြင်း ဖြစ်သည်။( Various Myanmar History tax-books of Ministry of Education, Myanmar.)\n(31) ယနေ့တိုင် အယုံအကြည်ရှိသူများ သည်နတ်ကွန်း နှင့် ညီနောင်နှစ်ဦးတို့အား ကိုးကွယ်ကြ သည်။ ထို ကိုးကွယ်သူ များသည် မိရိုး ဖလာဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များဖြစ်ကြသော်လည်း ဝက်သား ကို ရှောင်ကြသည်။ ယနေ့တိုင် နှစ်စဉ် စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပမြဲတောင်ပြုန်း ပွဲတော် သို့ သွားရောက်စဉ် ဘတ်စ်ကား (သို့) ကားပေါ်တွင် တစ်ဦးတစ်ယောက် မှဝက်သားကို သယ် ဆောင် သွားခြင်းမပြုရ ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ကြေကွဲဖွယ်ရာ ကွပ်မျက်မှု ကို အကြောင်း ခံ သည့် အုပ်ချပ်နှစ်ချပ်စာ နေရာလွတ်ကို ယနေ့တိုင် မြင်တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။\n(32) ညီနောင်နှစ်ဦး အား အညှိုးအတေးထားရှိသော သူတို့သည် စေတီ တွင် အုတ်နှစ်ချပ် စာ နေရာ ကို အနော်ရထာ မင်းကြီးမြင်သာစေရန် အလွတ်ထားခဲ့သည်။ အနော်ရ ထာမင်း ကြီးသည် အမှု သွားအမှုလာကို စုံစမ်းကြားနာ စစ်ဆေးေ တာ် မူပြီးနောက် ၎င်းညီနောင်နှစ်ဦး အား အမိန့် တော် မနာခံသည့် ပြစ်ဒဏ်မျှသာပေးရန် ရာဇသတ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ၎င်းညီနောင် တို့သည် ပြစ်ဒဏ် အစား သတ်ဖြတ် ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။၎င်းတို့ကို သတ်ဖြတ် ပြီးနောက် အနော်ရထာ မင်း ကြီး၏ ဖောင်တော်သည် ရွေ့လျား ၍ မရပဲ ဖြစ်နေ ခဲ့သည်။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းမှာ ရွှေဖျင်းညီ နောင်တို့အား သတ်ဖြတ်ခြင်းကို မလိုလားသော မိတ်ဆွေ မင်းမှုထမ်း တို့၏ အသံတိတ် ဆန္ဒပြ ကန့်ကွက်ခြင်းကြောင့် လည်း ဖြစ်ဖွယ်ရာသည်။ ထိုစဉ်ကတော်ဝင် သင်္ဘောသားတို့ အများစုမှာ မွတ်စလင် များ ဖြစ်ကြသည်။အိန္ဒိယလူမျိုး နန်းတွင်းပညာရှိ ပုဏ္ဏားဖြူ ပုဏ္ဏားမည်း များက ရွှေဖျင်းညီနောင်တို့သည် အနော်ရထာ မင်း ကြီး အားသစ္စ္စာစောင့်သိစွာ အမှုတော် ထမ်း ခဲ့သော် လည်းမတရားသဖြင့် အပြစ်ပေး ခံရပြီး နတ် အဖြစ်သို့ ဘဝ ပြောင်းသွား၍ မကျေနပ် ချက် ကို ဖော်ပြ သည့်အနေဖြင့် တော် ဝင်ဖောင် တော်၏တက်မ ကို ဆွဲကိုင် ထားသောကြောင့် ဖောင်တော်ရွေ့လျားမရ ဖြစ်နေသည်ဟူ၍ လျှောက်တင် ကြသည်။ ထိုသို့လျှောက် တင်ကြ သောအခါ အနော်ရထာမင်းကြီးသည် ရွှေဖျဉ်းညီနောင်နှစ်ဦးအား ရည်စူး၍ နတ်ကွန်း ကြီး တစ် ခု ဆောက်လုပ်စေပြီး လူတို့အား ထိုညီနောင်ကို ကိုးကွယ်ပသ စေသည်။\n(33) မွတ်စလင် များမြန်မာနိုင်ငံသို့ အဦးဆုံးရောက်ရှိသည့် နေရာနှင့် ကာလ မှာ ပထမမြန်မာနိုင်ငံ တော်ကြီးဖြစ်သည့်ပုဂံခေတ်ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၀၄၄ ခု ဟု မြန်မာ့ရာဇဝင်များတွင် မှတ်တမ်း တင် ထားသည်။ ဗျတ်ဝိ နှင့် ဗျတ္တ ဟု အမည်ရသော ဗျတ်မျိုးနွယ်ဝင်အာရပ် သင်္ဘောသား နှစ်ဦး သည် ၎င်းတို့စီးနင်းလာသော သင်္ဘောပျက်ရာမှ ပျဉ်ချပ်တစ်ချပ်ကို အမှီပြု၍ သထုံ အနီးရှိ မြန်မာနိုင်ငံ ကမ်းခြေ တစ်ခုသို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။\n(34) ဗျတ် ညီနောင်နှစ်ဦးအကြောင်းဖော်ပြထားသော မြန်မာ့ရာဇဝင် မှတ်တမ်း တစ်ခု တွင်မူ ထိုညီ နောင်သည် ၎င်းတို့ခိုလှုံနေထိုင်ရာ ဘုန်းကြီးကျောင်းရှိ၎င်းတို့အားခိုလှုံခွင့်ပေးခဲ့ သော ဘုန်း ကြီး ဆွမ်းစားရန် စီစဉ် ထားသော ဇော်ဂျီအသေ(ဇော်ဂျီ ရုပ်ကလာပ်) ၏ အသားကို စားပြီး နောက် ဆင်ပြောင်ကြီး တစ်ကောင်မျှ ခွန်အားကို ရရှိခဲ့ သည် ဟု မှတ်တမ်းတင်ဖော်ပြ ထား သည်။ သထုံ ဘုရင်သည် ထိုညီနောင်တို့အား စိုးရိမ်ထိတ်လန့်သဖြင့် အကြီးဖြစ်သူအား၎င်း ၏ ဇနီးမယား ၏အိမ်တွင် အိပ်ပျော်နေခိုက် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ် ခဲ့သည်။ညီငယ်ဖြစ်သူ သည် ပုဂံသို့ ထွက်ပြေး လွတ်မြောက်သွားပြီးအနော်ရထာမင်းကြီးအပါးတော်တွင်ဝင် ရောက်ခို လှုံ ခစားခဲ့သည်။သူသည် ပုဂံမြို့ နှင့် မိုင်ပေါင်းအတန်ငယ် ကွာဝေးသော ပုပ္ပါး တောင်သို့ တစ် နေ့ လျှင် ဆယ်ကြိမ် သွား၍ ပန်းများကိုယူလာ ရလေ့ ရှိသည်။ ပုပ္ပါးရှိ မိန်းမပျိုတစ်ဦး နှင့် အကြောင်း ပါ၍ ရွှေဖျင်းညီနောင်ဟု အမည်တွင်ခဲ့သော သားနှစ်ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။\n(35) အစ္စလာမ်ဘာသာသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း(၁၀၀၀)ကျော် (၁၂၀၀) ခန့်ကစ၍ အုပ်စုလိုက်လည်းကောင်း၊ တစ်ဦးချင်းနှစ်ဦးချင်းအားဖြင့်လည်းကောင်းပျံ့နှံ့ဝင် ရောက် ခဲ့ပါ သည်။ သမိုင်း အထောက်အထားများအရ အစ္စလာမ် ဘာသာမြန်မာနိုင်ငံသို့ စတင်ရော က် ရှိ လာ ခဲ့ပုံမှာ ပြည်ပ အစ္စလာမ်သာသနာပြုများက မြန်မာ နိုင် ငံသို့လာရောက်\n(36) အေဒီ ၁၄-ရာစုနှစ်များအတွင်း စုမားတြား၊ ဂျာဗား၊ မာလာယု ကျွန်းဆွယ်များ မှ တစ်ဆင့် အာရဗ် ကုန်သည်များသည်မြိတ်မြို့သို့ရောက် ရှိနေကြပြီးဖြစ် သည်။ (ဦးခင်မောင်ကြီး မြန်မာပြန်၊ မောရစ်ကော လစ်ရေး Into HiddenBurma စာ-၂ )\n(37) သက္ကရာဇ် ၈-ရာစုအတွင်းက ပုဂံဘုရင်ပိတ်သုံမင်းလက်ထက် သထုံ၊ မုတ္တမဒေသများသို့ အာရဗ် ကုန်သည်များရောက်ရှိဝင်ထွက် သွားလာလေ့ရှိကြောင်း အာရဗ်သင်္ဘောများသည် အနောက်ဘက် ဒမတ်စတကတ် ကျွန်းမှအရှေ့အိန္ဒိယ ကျွန်းစု များနှင့် တရုတ်ပြည်မအထိ အာရဗ်များ ခရီးပေါက်ရောက်ပြီးဖြစ်ကြောင်းဖော်ပြထား သည်။(ဦးကြည်၊ ဘီအေ၊ ရာဇ၀င် ဂုဏ်ထူး ရေး၊ မြန်မာရာဇ၀င် မှသိကောင်းစရာများ၊ စာ ၁၅၆-၁၅၇)\n(38) တပင်ရွှေထီး လက်ထက် သက္ကရာဇ် ၈၉၇ က ဟံသာဝတီသို့ စစ်ချီရာ ပသီကုလား ပန်းသေး တို့ တစ်ဖက်မှ တိုက်ခိုက်ခုခံခြင်း (မှန်နန်းရာဇ၀င်(ဒုတိယတွဲ) စာ ၁၈၆) အရလည်းကောင်း သမိုင်း သုတေသီ ပညာရှင် များ၏ ရေးသားပြုစုထားသော မှတ်တမ်းများအရ အစ္စလာမ် ဘာသာ သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၀၀၀ ကျော် ၁၂၀၀ ခန့်မှစ၍ရောက်ရှိ အခြေချ နေထိုင် ခဲ့ကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။((နဝတ-ဦးစီးထုတ်ဝေသောသာသနာရောထွန်းစေဖို့ – စာအုပ်စာမျက်နှာ ၆၅- ၆၈)၊ အမှတ်စဉ် ၃၅ – ကိုရှု\n(39) ဓမ္မစေတီမင်း ပုသိမ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူပြီးနောက် သူဋေးသူကြွယ်များ၊ကုန်သည်များ ၊ ကု လား ပသီများသည် လက်ဆောင် ပစ္စည်း များဆက်သ ကြသည်ဟု ရာဇဝင်ဟောင်းများ တွင် တွေ့ရကြောင်း ၊ပသီတွင် ကုလားပသီမင်းမျှ အုပ်စိုးရုံမျှမက လူဦးရေအားဖြင့် လည်းအများ အပြား ရှိကြဟန်တူသည်ဟုဆိုထားသည်။ (ဆရာမာဃ၏ ပုသိမ်ရာဇဝင် စာမျက်နှာ ၁၅၇)\n(40) ၁၇ ရာစု အလယ်(၁၆၄၇) ခှုစ်တွင် အင်္ဂလိပ်အရှေ့ အိန္ဒိယ ကုမ္ပဏီက မြန်မာနိုင်ငံ`၌ ကုန် တိုက်ဖွင့်၍မွတ်ဆလင်များ မှတဆင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ် မှုပြုလုပ်ခဲ့သည်။\n(41) အနောက်လွန်မင်းသန်လျင်ကိုအောင်နိုင်ပြီး နောက် ယခင်ပေါ်တူဂီတို့အုပ်စိုးခဲ့ သော ကူးသန်း ရောင်းရောင်းဝယ်ရေးသည် မွတ်ဆလင်လက်သို့ရောက်ရှိသွားသည်။\n(42) ၁၇၅၆ ခုနှစ်တွင် သန်လျင်မြို့ကိုအလောင်းဘုရားအောင်တော်မူရာတွင် ဖမ်းစီးသောသုံ့ပန့် များတွင် ကုလားသင်္ဘော ခလာသီများ လည်းပါဝင်သည်။ရန်ကုန် ရောက်ပြီးသွေးသောက်ကြီး ခန့်ရာတွင် ပီယာမဟာမတ် တို့အပါ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် (၂) ဦးပါဝင် သည်ကို တွေ့ရသည်။ (Konbanzet Mahayazawindawgyi (KBZ) Vol.1,p.187)\n(43) အလောင်းဘုရားလက်ထက် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များကို အရေးကြီးသော ဘုရင့်သက် တော်စောင့်ခန့်ထားသည်သာမက ကုလားပျိုသေနတ်စု ကိုဖွဲ့စည်းသည်။ ၁၇၅၈ ခုနှစ်တွင် ဘုရင့်ကောင်းမှုဌာပနာတော် ထွက်တော်မူခန်း`၌် ကုလားပျိုသေတ် စုများလည်း ပါဝင် သည်။(Konbanzet Mahayazawindawgyi (KBZ) Vol.1,p.254)\n(44) မင်းတုန်းမင်းတရားလက်ထက် တွင်ရွှေ လင်္ကျာတပ်၏ အမှုထမ်းတို့မှာ အစ္စလာမ် ဘာသာဝင်များဖြစ်သည်။(An account of Burmese Published on the centenary of the founding of Mandalay U Ba U p.8 ,(from now be refrrence U Ba U)\n(45) ၁၇၆၄ ခုနှစ်တွင် ယိုးဒယားသို့ချီတက်တော်ရမူသောမြန်မာ တပ်များတွင် ကုလားဗိုလ်တပ် တပ်လည်းပါဝင်ခဲ့သည်။(Konbanzet Mahayazawindawgyi (KBZ) 1373)\n(46) ဘိုးတော်ဘုရားနန်းတက်ပြီးစ (၁၇၈၂)ခုတွင်မင်းလောင်း ငမြတ်ဖုန်း ရှမ်းအမျိုးသား တစ် ယောက် သည် လူအင်အား (၂၀၀၀)နှင့် ညဘအချိန်တိတ်တဆိတ် ရွှေနန်းတော် ကို ဝင် ရောက်စီးနင်း ချိန်တွင် ရွှေနန်းတော်တာဝန်ကျဝန်သူ ကုလားပျို အစုလည်း ခုခံတိုက်ခိုက် ခဲ့သည်။ (Ibid 554)\n(47) ဗဒုံမင်းခေါ် ဘိုးတော်ဘုရားသည် (၁၇၈၃) ခှုစ်တွင်အမရပူရ ကိုတည်ထောင်ရာ`၌ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။၎င်းတွင် ကုလားဝန်၊ကုလားစာရေးနှင့်ရွှေလက်ယာ အစုသားများပါဝင်ခဲ့သည်။ (Parabike No.509 , Bernard library)\n(48) တရုတ်ပြည်မွန်ဂိုမင်းဆက်(ယွန်မင်းဆက်) ရာဇ၀င်များအရ တရုတ်ပြည်ယူနန်ပြည်မှ တဆင့်မြန်မာနိုင်ငံသို့ အစ္စလာမ် ဘာသာဆက်မိသညိ။ ရောက်ရှိလာသည်။\n(49) စိုင်ယဒ်အလ်ရှမ်ရွတ်ဒင်န် သည် ယူနန်ပြည်နယ်ကိုငြိမ်ဝပ်အောင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။၎င်း၏သား နဇဥဒ္ဒင် သည်မွန်ဂိုတိုမြန်မာနိုင်ငံကို ပထမအကြိမ်ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်စဉ်( ၁၂၈၅ – ၈၇ ) က မွန်ဂိုတပ်များကိုကွပ်ကဲသော စစ်ဇိုလ်ချုပ်ဖြစ်သည်။\n(50) မွန်ဂိုမင်းလက်ထက် ပုဂံပြည်ကို မွန်တို့က (၃)ကြ၇ိမ် ၀င်ရောက်တိုက်၍ မြန်မာပြည် မြောက် ဖက်တွင် (၁၃၀၃ )ခု အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ထိုအချိန်ကပင် အစ္စလာမ်ဘာ သာသည် တရုတ်ပြည် ဖက်မှမြန်မာနိုင်ငံဆက်စပ်မိသည်။\n(51) ၁၄၂၉ – ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ဘုရင်နရမိတ်လှ ကို နန်းတင်ပေးရန် စေလွှတ်ခြင်းခံရသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်ဝလီခန် (ဥလုံခင်) သည်နရမိတ်လှကို သစ္စာဖေါက်ပြီး တစ်ျနှစ်ကျော်ဖမ်းစီးချုပ်\n(52) ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သမိုင်းဌာန ပါမ္ခောဖြစ်ခဲ့သူ G.H. Luce က ၁၄ ရာစု ချင်းတွင်းမြစ် ကျောက်စာတွင် ရခိုင်မင်းများသည်အိန္ဒိယ ဘွဲ့ အမည်ရှိကြပြီး မူဆလင်များဖြစ်သည် ဟုဆိုထားသည်။ ( ဘုရင် များ သည် မွတ်ဟုတ်မဟုတ် တပ်အပ်သေချာမပြောနိုင်သော်လည်း ပြည်သူထုများတွင် မွတ်ဆလင် ရှိနေသည်မှာ ထင်ရှားသော သာဓကပင်ဖြစ်သည်။)\n(53) ၁၆၆၃ ခုနှစ် ရခိုင်ဘုရင်သုဓမ္မလက်ထက် ဘင်္ဂလားမှ ရခိုင်ဒေသ သို့ခိုလုံလာကြသော ရှားရှူးဂျား၏ နောက်လိုက် များလေးသည်တော် တပ်တွင် သွပ်သွင်းပြီး တစ်လလျှင် လခ ရူပီငွေ4Rs ခဲ့သည်။ ကမန် ဆိုသောစကား သည်ပါရှန်စကားဖြစ်၍် (လေး) = Bow ဟုအဓိပ္ပါယ်ရသည်။\n(54) ၁၆၆၆ – ခုနှစ်မှ ၁၇၁၀ ထိ ရခိုင်ပြည်၏ နိုင်ငံရေးသည် ကမန်လက်ထဲတွင်ရှိ ၍ ဘုရင်များကို သူတို့ သဘော ဆန္ဒအလျောက်နန်းတင်ခြင်း၊ဖြုတ်ချခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်သည် ထိ ကမန်မွတ် ဆလင်တို့မှာ အင်အား ရှိခဲ့သည်။\n(55) အာရဗ်တို့သည် ဂျာဗား၊စုမတြား၊မလက္ကား၊မြန်မာ၊ရခိုင် စသည့် တောင်အာရှ နှင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ခရစ်သက္ကရာဇ်အစော ပိုင်းမှ၍ ကုန်သွယ်ကိုလိုနီ များထူ ထောင်ခဲ့သည်။\n(57) ဒေလီ အက်ဘာရ် (Akbar) ဘုရင် (၁၅၅၆-၁၆၀၆) သည် အေဒီ ၁၅၇၆ တွင်ဘင်္ဂလားကို အပြီး အပိုင်သိမ်းယူသော အခါဂေါ်ရီပထန်မြောက်များ စွာ တို့သည် ရခိုင်ဒေသ သို့ခိုလှုံ လာကြ သည်။ ရခိုင်ဘုရင်ကလည်း ခိုလှုံလာကြသောပထန်များအား ရက်ရောစွာလက်ခံပြီး ရာထူးနေ ရာ၊မြို့ စား၊နယ်စား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။\n(58) ပဲခူးမြို့တွင်(၁၆၁၇) `၌ ဆင်မြူရယ် ရှိတ် အနိစ္စရောက်၍၎င်း၏ပစ္စည်းများကို ၎င်းအား ဆက်ခသူံ တောင်းလာမှ ပေးရန် မြန်မာဘုရင်က သိမ်ဆည်းထားသည် ဆိုသော သတင်းကို ပဲခူမြို့မှပြန် လာ သော မွတ်ဆလင်ကုန်သည် များ က အိန္ဒိယ ကုမ္ပဏီ မဆူလီပထန်ရှိ ကုန်တိုက် သို့ အကြောင်း ကြားခဲ့သည်။(ဆိုလိုရင်းမှာ ပဲခူးမြို့တွင်(၁၆၁၇) ခု ကတည်းကမွတ်ဆလင်ရှိ နေ ကြောင်း ထင်ရှားသည်။)\n(59) ကျန်စစ်သားမင်းနန်းသစ်တည်ဆောက်ပွဲ`၌ မြန်မာ သီချင်း၊မွန်သီချင်း၊ ကုလားသီချင်းများ သီဆိုကြ ဟန်ရှိသည်။ ပုဂံကျောက်စာတွင်မြန်မာ ပန်တျာ ၊ကုလားပန်တျာ ၊မြန်မာစည်၊ ကုလားစည်၊ မြန်မာ ကခြိယ်သည် ၊ ကုလား ကခြိယ်သည် ဟုရေးထိုးဖေါက်ကြသည်။ ပုဂံကျောက်စာ အထောက် အထားများအရ ကုလားပန်တျာ၊ ကုလားစည်၊ကုလားကခြိယ်များ ကုလားများ၊ ကုလားကျွန်များ ပုဂံခေတ် ပျူမြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ကြောင်းတွေ့ရသည်။\n(ဘုန်းတင့်ကျော်၊ ပိတောက်ပွင့် သစ် ၊အနုပညာမဂ္ဂဇင်း အမှတ်(၁၆) ဖေဖေါ်ဝါရီလ -၂၀၀၈ )\n(60) ကောဇ သက္ကရာဇ် (၆၉၅) ခုတွင် အရှေ့ဘက်ရှိ သက်တို့သည် တောင်စဉ်ကျေးရွာများဖျက်စီး နေသည် ကို ချေမုန်းရန်စစ်ကြော င်းအမျိုးမျိုးခွဲ၍ချီတက်ရာ`၌ အမတ်ကြီး(စနဲ)ပါသောစစ် ကြောင်း ကိုယ်တော် သူရဲ ၂၀၀၀၀ (နှစ်သောင်း) ၊ ကုလား၃၀၀၀၀(သုံးသောင်း) ၊ဘီပေါင်း ၅၀၀၀၀(ငါးသောင်း) နှင့်အတူ မအီလမ်းမှ စစ်ချီတက်သည်ဟု တွေ့ရှိရသည်။\n(61) ကုန်းဘောင်ဆက် စစ်ကိုင်းမြို့စား ဘကြီးတော်မင်း(၁၈၁၉-၁၈၃၇)ခေတ် စစ်သူကြီးမဟာ ဗန္ဓုလဦး ဆောင် တဲ့ ရမူး-ပန်းဝါတိုက်ပွဲမှာ ‘ခန်ဆပ်ဗိုလ်’(၀လီခန်၏ဖခင်) ပါဝင်တဲ့ စစ်သည်တော်(၂၀၀) ကျော် ပါဝင်စေခဲ့သည်။ Ref : ‘ကုန်းဘောင်ခေတ် မဟာရာဇ၀င်’ ဒုတိယတွဲ စာမျက်နှာ(၃၇၇)မှာ တွေ့ရပါတယ်။\n(62) အစ္စလာမ်သာသနာသက်ဝင်ယုံကြည်သူများဝင်ရောက်လာကြခြင်း ၁၇-ရာစုနှစ်များအတွင်း အာရဗ်တွေ ပါရှင်းတွေနှင့် အိန္ဒိယ အနွယ် ၀င်တွေဟာ ဒမတ်စကတ်ကျွန်းမှ တရုတ်ပြည် အထိ ပင်လယ်ရေ ကြောင်းဖြင့် ဖြတ်သန်းသွား လာကြရမှာ မြန်မာနိုင်ငံ မုတ္တမ၊ သထုံ၊ ပုသိမ်ဆိပ်ကမ်းတို့မှာ ဆိုက်ကပ် စခန်းချခဲ့ကြတယ်လို့ သမိုင်းမှာတွေ့ ရပါတယ်။\nဖြတ်သန်းသွားလာကြတဲ့ အာရဗ်သင်္ဘောတွေထဲက သင်္ဘောတစ်စင်းဟာ ရခိုင်ပြည် ရမ်းဗြဲကျွန်း အနီးမှာ ပျက်ခဲ့ပါ တယ်။ အဲဒီသဘောင်္ာနှင့်ပါလာတဲ့ အာရဗ်တွေ ရမ်းဗြဲကျွန်း(ရမ္မာဝတီ)မှာ အတည် တကျ နေထိုင် ခဲ့ကြသည်။ Ref : (၁၈၉၇) ခုနှစ်ထုတ် ‘ဗြိတိသျှ-ဘားမားဂေဇက်’မှာ တွေ့ရတယ်လို့ ဆရာချယ် ရေး ‘ဗမာမွတ် စလင်မ် တို့၏ ရှေးဟောင်း အတ္ထုပ္ပတ္တိ’ စာအုပ်၊ စာမျက်နှာ(၁၆)မှာ တွေ့ရပါတယ်။\n(63) ‘၁၃-ရာစုနှစ်များအတွင်းမှာပဲ ပါရှင်းလူမျိုးတို့က ပုသိမ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ကြပြီး ၁၂-နှစ်တိုင်၊ မင်းသုံးဆက်မင်းလုပ် အုပ်ချုပ် ခဲ့ကြသည်။ Ref : ‘မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း’ အတွဲ(၆)၊ စာမျက်နှာ(၃၅၀)၊ ‘ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပုသိမ်ကျောင်း သား များ မဂ္ဂဇင်း’ (၁၉၅၅-၅၆)၊ စာမျက်နှာ(၅)နှင့် စာရေး ဆရာကြီး ဘကြီးဦးမာဃရေး ‘ပုသိမ်ရာဇ၀င်’တို့မှာ တွေ့ရပါတယ်။\n(64) ပုဂံခေတ်အတွင်း နရသီဟပတေ့မင်း(၁၂၅၄-၁၂၈၇)လက်ထက် တရုတ်တို့နှင့်စစ်ဖြစ်ကြရာ ဗိုလ်မှူး နဇရွတ်ဒင် အုပ်ချုပ်ရတဲ့ တာရ်တာရ်စစ်သည်များဟာ ကောင်းစင်မြို့(ယခု ဗန်းမော်မြို့)ကို သိမ်းပိုက် အခြေချနေထိုင် ခဲ့ကြသည်။ Ref : ဦးကြည် (ရာဇ၀င် ဂုဏ်ထူး)ရေး ‘မြန်မာရာဇ၀င်မှ သိမှတ်ဖွယ်ရာ အဖြာဖြာ’ စာအုပ်၊ စာမျက်နှာ(၈၂-၈၃)\n(65) ၁၄-ရာစုနှစ်များအတွင်း အာရဗ်ကုန်သည်များက မြိတ်မြို့ကိုိ အသုံးချရာမှ (ယခု-နောက်လယ်ရပ်) လို့ခေါ်တဲ့ နေရာမှာ အခြေ တကျနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ Ref : မောရစ်ကောလစ်ရေး Into Hidden Burma စာအုပ် ဦးခင်မောင်ကြီး ဘာသာပြန် စာမျက် နှာ(၂၁၁)မှာ တွေ့ရပါတယ်။\n(66) ၁၇-ရာစုနှစ်များအတွင်း ညောင်းရမ်းခေတ်တွင် အနောက်ဘက်လွန်မင်း(၁၆၁၂-၁၆၂၈)လက်ထက်၌ ငဇင်ကာ နှင့် စစ်ဖြစ်ပွားပြီး သင်္ဘော(၄)စီးပါ အိန္ဒိယစစ်သား(၃၀၀၀)ကျော်ဖမ်းဆီးရမိရာ မွတ်စ လင်မ်များ ပါဝင်ခဲ့သည်။ Ref : ‘မှန်နန်းရာဇ၀င်’ တတိယအတွဲ စာမျက်နှာ(၁၇၂)မှာ တွေ့ရပါ တယ်။\n(67) ၁၈-ရာစုနှစ်များအတွင်း အိန္ဒိယပြည်မှ ရခိုင်ပြည်သို့ ၀င်ရောက်လာကြသူများတွင် များစွာသော မွတ်စလင်မ်များ ပါခဲ့ကြောင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဒေလီမြို့တွင်ကျင်းပတဲ့ အာရှသမိုင်းဆိုင်ရာကွန်ဂရက်တွင် ဗိုလ်မှူးဘရှင် တင်သွင်း တဲ့ Coming of Islam to Burma Down စာတမ်း စာမျက်နှာ(၆)မှာ တွေ့ရပါတယ်။\n(68) ၁၈-ရာစုနှစ်များအတွင်း အလောင်းမင်းတရားကြီး ဦးအောင်ဇေယျ(၁၇၅၃-၁၇၆၀)လက်ထက်တွင် ဟိုင်းကြီး ကျွန်း ကို ချီတက် တိုက် ခိုက် ရာအောင်မြင်သဖြင့် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခဲ့သည့် သုံ့ပန်းများတွင် အစ္စလာမ် သာသနာဝင်များ ပါဝင်ခဲ့သည်။ Ref : ‘ကုန်း ဘောင် ခေတ်မဟာရာဇ၀င်တော်ကြီး’ ပထမတွဲ၊ စာမျက်နှာ (၁၄၄)မှာ တွေ့ရပါတယ်။\n(69) ကုန်းဘောင်မင်းဆက်များအတွင်း ကသည်းတို့နှင့်အကြိမ်ကြိမ်စစ်ဖြစ်ပွားရာမှာလည်း ဖမ်းဆီးရမိတဲ့ သုံ့ပန်းများ၊ ၀င်ရောက် ခိုလှုံသူများ လေးသောင်းကျော်ထဲမှာ အစ္စလာမ်သာသနာဝင်များပါဝင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ကသည်း ပြည် တွင် အစ္စလာမ် သာသနာထွန်းကားနေသည်မှာ ၁၂-ရာစုနှစ်များကပင်ဖြစ်သည်။ Ref : ဟာဗေးရေး တဲ့ ‘မြန်မာရာဇ၀င်’\n(70) ညောင်ရမ်းခတ်၊ အနောက်ဘက်လွန်မင်းလက်ထက်(၁၆၁၂-၁၆၂၈)ခုနှစ်များအတွင်း ငဇင်ကာနှင့်စစ်ဖြစ်ရာ ဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင် လာတဲ့ မွတ်စလင်မ်တို့ကို အင်းဝမြို့ရဲ့မြောက်ဘက် မြစ်သာမြို့မှာ လုပ်မြေနေမြေပေးပြီး အတည်တကျ နေထိုင်စေခဲ့တယ်။ မင်းမှုထမ်းစေခဲ့သည်။ Ref : ‘မှန်နန်းရာဇ၀င်’ တတိယတွဲ၊ စာမျက်နှာ(၁၇)မှာ တွေ့ရှိရပါတယ်။ (ဒါ – ပထမအကြိမ်ဖြစ်သည်)\n(71) ညောင်ရမ်း ခေတ် အတွင်းမှာပဲ သာလွန်မင်းတရားကြီး(၁၆၂၈-၁၆၄၆)လက်ထက်မှာ အတည်တကျ လုပ် မြေနေ မြေပေးပြီး နေထိုင်စေခဲ့သည်။ Ref : ဦးဘသန်းရေး ‘ကျောင်းသုံးမြန်မာရာဇ၀င်’စာအုပ်၊ စာမျက်နှာ (၂၇၀)မှာ တွေ့ရပါတယ်။\n(72) ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးရောက်လာခဲ့အခါ အလောင်းမင်း တရားကြီး ဦးအောင်ဇေယျလက်ထက်(၁၇၅၃-၁၇၆၀) အတွင်းမှာ သန်လျင်ကိုချီတက်တိုက်ခိုက်ရာမှ ရရှိလာတဲ့ အစ္စလာမ်သာသနာဝင်များ၊ အကြိမ်ကြိမ် ကသည်း ပြည် တိုက်ခိုက်ရာမှ ရရှိသူ၊ ၀င်ရောက်ခိုလှုံကြသူ ကသည်းမွတ်စလင်မ် တို့ကို ရှိရင်းစွဲ မွတ်စလင်မ်အစုအဝေးများရှိရာဒေသတို့မှာခွဲခြားနေရာချထားကြောင်း‘ကုန်းဘောင်ဆက်မဟာရာဇ၀င်တော်ကြီး’ ပထမတွဲ၊ စာမျက်နှာ(၂၉၈-၂၉၉)မှာ တွေ့ရပါတယ်။\n(73) ကုန်းဘောင်ခတ်အဆက်ဆက်အတွင်း ဗဒုံမင်းလို့ခေါ်တဲ့ ဘိုးတော်ဦးဝိုင်း(၁၈၇၁-၁၈၁၉)ခေတ်မှာ အစ္စလာမ် သာသနာဝင်တို့ သည် အထက်ပါနေရာဒေသတိှု့မှာအတည်တကျလည်းရှိနေကြပြီးဘုရင့်သစ္စာ တော်ခံများလည်း ဖြစ်ကြတယ်။ ဒေသများမှာ လည်း ပြန့်ကျဲနေထိုင်ကြတယ်။ အဲဒီလူတွေအပေါ်ယုံကြည်ကိုးကွယ်ရာ ဘာသာ တရားအရ ဆုံးဖြတ်ရမယ့်ပြဿနာ တို့လည်းရှိ လာတာကြောင့် ဘာသာတရားဓမ္မနဲ့ဆိုင် တဲ့ဆုံးဖြတ် ချက် တို့ကိုပေးနိုင်ရန် သာသနာ့ပညာရှိကြီးဖြစ်တဲ့ ‘အာဗိရှားဟ်ဟိုိစိုင်နီ သခင်ကြီး’ကို အစ္စလာမ်ဓမ္မသတ်မှူးကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်တယ်လို့ အမိန့်တော် ပြန်တမ်းထုတ်ခဲ့တယ်။\n(74) အာဗိရှားဟ်ဟိုိစိုင်နီတပည့် ငရွှေလူ၊ ငရွှေအေးတို့က အရပ်ရပ်မြို့ရွာများမှာနေသည့် (ရခိုင်ပြည်အပါအ၀င်) ပသီ ကုလားတို့သည် ဘာသာကျမ်းရှိသည့်အတိုင်း အာဗိရှားဟ်ဟိုစိုင်နီတပည့်် ငရွှေလူ၊ ငရွှေအေးတို့ပြသရာ နာခံကြစေ”လို့ ၁၁၆၉-ခု၊ တန်ဆောင် မုန်းလပြည့်ကျော်(၃)ရက်၊ ၁၈၇၀-ခု၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၇)ရက်နေ့မှာ နာခံတော် ဘယကျော်ထင်တွင် ပြန်သည်လို့ ‘ဘိုးတော် မင်းတရားကြီး၏ ရာဇသတ်ကြီး’စာအုပ် အတွဲ-၄၊ စာမျက်နှာ(၂၇၆)မှာ တွေ့ရပါတယ်။\n(75) အနော်ရထာဘုရင် (၁၀၄၄-၁၀၇၇) ဘုရင်အဖြစ် (၃၃)နှစ်အုပ်ချုပ်ခဲ့ရာ နန်းစံသက်(၁၃)နှစ်အရမှာ မိတ္ထီလာကန် ဆယ်ဖို့ခဲ့တယ်။ ‘ပသီ’လက်နက်ကိုင်တပ်သားတို့ ပါဝင်စေခဲ့တယ်လို့ ဟံသာဝတီဦးဘရင်ရေးတဲ့ ‘မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ လယ်သမားရေးရာ’စာအုပ် စာမျက်နှာ(၂၅)မှာ တွေ့ရပါတယ်။\n(76) တောင်ငူခေတ်ဖြစ်တဲ့ မင်းခေါင်နော်ရထာလက်ထက် (၁၄၀၁-၁၄၁၂)အတွင်း ဒုတိယအကြိမ် မိတ္ထီ လာကန်ဆည်ဖုိ့ ပြန်ရာ ‘ပသီ’လက်နက်ကိုင်တပ်သား(၁၀၀၀)၊ ရွေးလက်ျာတပ်သား (၁၀၀၀) လိုက်ပါ ဆည်ဖို့စေခဲ့သည်။ Ref : ‘ကင်းဝန်မင်းကြီး စာပေါင်းစု’စာအုပ်၊ စာမျက်နှာ(၈၆)မှာ တွေ့ရတယ်။ အဲဒီအချိန် ကာလဟာ အတည်တကျနေထိုင်ကြရသေးတဲ့ ကာလ မဟုတ် သေးပါဘူး။\n(77) ကုန်ဘောင်ခေတ် အလောင်းမင်းတရား ဦးအောင်ဇေယျ(၁၇၅၃-၁၇၆၀)လက်ထက် သန်လျင်ကို ချီတက် တိုက်ခိုက်ရာ အောင်မြင် သဖြင့် တပ်မတော်ကို ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်။ အစ္စလာမ်သာသနာ ၀င် အစု(၂၅၀၀)ကျော်ပါတယ်လို့ ဆိုတယ်။ ‘ဒါဝတ်’ဆိုသူနဲ့ ‘ပီးရ်မာမက်’ဆိုသူတို့ကို သွေးသောက်ကြီး များခန့် အပ်တာဝန်ပေးခဲ့တယ်။ ကိုယ်ရံတော်တပ်မှာ အမှုထမ်း စေခဲ့သည်။ Ref : ‘ကုန်းဘောင် ခေတ် မဟာရာဇ၀င်တော်ကြီး’ပထမတွဲ စာမျက်နှာ(၁၈၅-၁၈၆)\n(78) ကုန်းဘောင်ဆက် စစ်ကိုင်းမြို့စား ဘကြီးတော်မင်း(၁၈၁၉-၁၈၃၇)ခေတ် စစ်သူကြီးမဟာဗန္ဓုလဦးဆောင်တဲ့ ရမူး-ပန်းဝါတိုက်ပွဲ မှာ ‘ခန်ဆပ်ဗိုလ်’(၀လီခန်၏ဖခင်) ပါဝင်တဲ့ စစ်သည်တော်(၂၀၀)ကျော်ပါဝင်စေခဲ့သည်။ Ref : ‘ကုန်းဘောင်ခေတ် မဟာရာဇ၀င်’ ဒုတိယတွဲ စာမျက်နှာ(၃၇၇)မှာ တွေ့ရပါတယ်။\n(79) ရခိုင် ဘုရင် နရမိတ်လှ လက်ထက်ဝန်ကြီးရာထူး၊ စစ်တပ်၊ ရေတပ်၊ ဗိုလ်မှူးရာထူး များ၌ လည်းကောင်း ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ် တို့၏ အစုအဝေးလူမျိုးစုပင်ဖြစ်သည်။မွတ်စလင်မ်စာဆိုတော် စိုင်ယက်ဒ်ရှားအာလ်ဝါလ် (Sayued Shah Al wal) ၏ အဆိုအရ စန္ဒသူဓမ္မဘုရင်၏ နန်းရင်းဝန် ]`မာဂန်´မှာ ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး ဖြစ်သကဲ့သို့ ဆိုင်ယက်မုဆာ (Sayed Mussa)၊ မူဂျာဟစ် (Mujaehi နှင့် ဆုလေမန် (Sulaiman)တို့မှာ ရခိုင်နန်းရင်းဝန်ကြီးများ ဖြစ်ကြပြီး အရှရက်ဖ်ခန် (Asharaf Khan) မှာ စန္ဒသုဓမ္မ ဘုရင်၏ စစ်သူကြီးဖြစ်သည်။ Ref : ၁။ – MKရာမန်-ရ ၊ ၂။ – မြ၀တီမဂ္ဂဇင်း၊ ၁၉၆၀-ခု၊ မောင်သံလွင်၏ ရိုဝန်ညာလူမျိုးများ။\n(80) မဇ္စိုမဒေသ အန္ဒိယတိုက်၏ အရှေ့ဘက်ဒေသနေထိုင်သူများကို အနောက်ဘက်ဒေသအခေါ် အဝေါ်ဖြင့် ရွမ်းကိုင်ညာ၊ ရွမ်းသား ဟု ခေါ်ဆိုသကဲ့သို့ ရခိုင်တောင်ပိုင်းသားတို့ကလည်း ရွမ်းကိုင်ညာ၊ ရွမ်းကိုင်ညာ ခေါ်ဆိုကြရာမှ ရိုဟင်ညာ၊ ရိုဟင်ဂျာ ဖြစ်လာ သည်။ “ဘင်္ဂါလီဒေသ၏ အရှေ့ကမ်းရှိ လူ့အစုအဝေး´´ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။အချို့က ရွာဟောင်းနေထိုင်ကြသည့် ကျားကဲ့သို့ စွမ်းရည်သတ္တိရှိသည့် လူမျိုး၊ ရွာဟောင်းမှကျား၊ ရွာဟိန်းကျားမှာ ရိုဟင်ဂျာဟု ကောက်ချက်ပြုခဲ့သည်။\n(81) အင်ဒိုအာယိယာန်နှင့် မွန်ဂိုဂျွိုက်တို့မှာဟိမ၀န္တာတောင်၏တောင်ဖက် ကမ္မရုပဒေသ မာဂဒတိုင်း၊ ဂင်္ဂါမြစ်ဝှမ်းဒေသဖြစ်သည့် ဘင်္ဂလားနယ်၊ အရှေ့မြောက်ဒေသမှ ရခိုင်ပြည်ရောက်ရှိကာ ကမန်လူမျိုး အခြေစိုက် နေထိုင်ခဲ့သည်။ Ref :1.E.B.Harell; The History of Aryan Rule in India.page 34; 2.S.K.Chatterji;Ki-Ar-A-yana-Krit. page 22.\n(82) ကမန်လေးလံကိုင် သူရဲကောင်းဟု ပါရှင်းစကားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်မှုကို ရခိုင်မူပြု၍ ခေါ်ဆိုပညတ်ထားသည်။မူလက ဟိန္ဒူဘာသာကိုး ကွယ်ရာမှ ဗုဒ္ဓသာသနာနှင့် ထိတွေ့ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ခဲ့ရာမှ အစ္စလာမ်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းကိုးကွယ် ခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်ဘုရင်မင်းဘာကြီး(ခ)မင်းဘင်ကြီး(ခ) သီရိ သူရိယာ စန္ဒမဟာဓမ္မရာဇာ၊ ဇဘာရ်ရှား(1531-1553) လက်ထက် ဘင်္ဂလားကြည်း ကြောင်း၊ ရေကြောင်း ချီတက်ရာတွင် ကမန်လေးကိုင် သူရဲကောင်း (၅၀ ၀၀၀) ငါးသောင်းကျော်တို့မှာ လေး၊ လှံ၊ သိုင်း၊ ဓါး၊ သူရဲကောင်းတပ်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြောင်းဖေါ်ပြထားသည်။ Ref : ၁။ – အရှင်ဥက္ကံ-စောမဲကျီစာအုပ်၂။ – ဦးလှထွန်းဖြူ-ရခိုင်ပြည်နယ် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ- (စာမျက်နှာ-၄၇ )`၌ကမန်သူရဲကောင်း တပ် တွင် ဘင်္ဂလားဘုရင် ဒေါ့ဒါအုပ်၏ အရေးနိမ့်ခဲ့သည့် စစ်သည်များ (၁၅၇၆) နှင့် မဂိုဘုရင် Shah Jahan ၏ သားတော် ရှာရူဂျာ ဘုရင်တပ်မှ စစ်သည်များ (၁၆၃၉) မှ တပ်သားများ၊ ဘာသာရေးအခြေခံတူညီမှုအပေါ် ကမန်သူရဲကောင်း တပ်တွင် ဖြည့်တင်းပေးခဲ့သည်။ကမန်လူမျိုး တို့၏ H Civil Society လူယဉ်လူ့အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် နိုင်ငံတော်မှ အသိအမှတ်ပြု ထားသည်။\n(84) မင်မင်းဆက်၏ ယုန်လီ၏ နောက်လိုက်အကြီးအကဲနှစ်ဦးတွင် တိုက်ခွန့်ခွန့်မှာမှာ ပန်းသေးဖြစ်၍ ချဲန်ရှမ်းတုန်းမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ၀င်ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များနှင့် သင့်မြတ်စွာယှဉ်တွဲလျက် တုက်ခွန့်ခွန့်(တိုက်ခုံခုံ)မှာ ကိုးကန့်ဒေသနမ့်ဟန်မော်အရပ် အ ခြေပြု နေထိုင်ခဲ့သည်။ နောင်တွင် “မာ´´ အုပ်စုလူမျိုးအကြီးအကဲမှ ဆက်လက်စီမံအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ အေဒီ ၁၈၆၀ တွင် အကြီး အကဲ မာလင်ယွီ(၁၉၃၄-၃၅)တွင် မာမေတင်၊ နယ်မြေအုပ်ချုပ်ရေးကို လက်ခံပြီး၊ ၀နယ်ကွမ်ပြယ်စော်ဘွား ၏ သမီးနှင့် လက် ဆက်ခဲ့သည်။ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးကာလ ပန်လုံလူငယ်များအား ခေါင်းဆောင် မာကွမ်းကွေ့ ဥိးဆောင် တိုက်ခိုက် သကဲ့ သို့ မာမေတင်က မြန်မာတို့ဘက်မှ ရပ်တည်ကာ ပန်လုံမြို့ကို မြန်မာနယ်မြေပိုင်နက်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။\n(85) (၄)“ပသီ´´-မြန်မာမွတ်စလင်မ် လူမျိုး Par-thi, Far-si\nပသီလူမျိုးတို့မှ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်ကျော်ကာလကပင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိခဲ့ကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံ မန်ချုး မှတ်တမ်းနှင့် မှန်နန်းရာဇ၀င်နှင့် ကုန်းဘောင် ဆက်မဟာရာဇ၀င်များ တွင် ပါရှိသည်။အေဒီ ၁၂၂၁-ခု၊ အနော်ရထာမင်း တည်ထောင်ခဲ့သည့် ပုဂံနေပြည်တော် ယိမ်းယိုင်လာ၍ နိုင်ငံတော်ရေပိုက် နက်လုံခြုံရေးနှငင့် ကာကါယ် ရေးတာဝ န်ဆောင်ရွက် နေရသည့် ပသီတပ်မှ၊ မိမိတို့ကြမ္မာ မိမိတို့ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးမည့် အခြေ အ နေသို့ရောက်ရှိလာကာ ပုသိမ်ဟု ခေါ်မည့်ဒေသတွင် ပသီမြို့ပြနိုင်ငံ ပသီမင်းဆက် (၃)ဆက်၊(၁၂)နှစ် တိုင်တိုင် တည်ထောင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ကရင်တို့မှ ၀ိန့်ပသီ၊ ဝေ့ပသီ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မွန်တို့မှ ဒုံးပသီ၊ဥုင်းပသီ ဟူ၍ လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။၀ိဋဋူပနှင့် သာကီဝင်တို့ မသင့်မတင့်ဖြစ်၍ စစ်ခင်းကြ သည်တွင် သာကီဝင် ဓဇရာဇာမင်း၊ မဇ္ဈိမဒေသမှ စွန့်ခွာလာသကဲ့သို့ တပ်မှူး၊ ဗိုလ်မှူး၊ ၀န်ကြီး၊ ပညာရှိတပ်သား မကျန် နန်းမျိုးနွယ် (၃၇၀၀) တို့အစုခွဲကာ အင်းဝဘုရင် စနေမင်းထံ သစ္စာနှံကာ ခိုလှုံခဲ့ကြသည်။ တောင်ငူ၊ ရမည်းသင်း၊ ယင်းတော်၊ မိတ္ထီလာ၊ စည်သာ၊ ဒီပဲယင်း၊ ညောင်းရမ်း၊ ပင်းတလဲ၊ တဘက်ဆွဲ၊ ဘောဓိ၊ စည်ပုတ္တရာ၊ မြေထူး တွင် အစုခွဲနေ ထိုင်သူတို့မှာ မင်းမှုထမ်းရင်း အမြှောက်တပ်၊ သေနတ်တပ်၊ မြင်းတပ်၊ ကိုယ်ရံတော်တပ်၊ ကင်းတား ကုလားပျိုတပ်၊ စာဆိုများ ကုန်သည်တော်များအဖြစ် အမှုတော်ထမ်း ရွက် ခဲ့ကြသည်။ Ref : ၁။ ဆရာမာဃ-ပုသိမ်ရာဇ၀င်၊ စာမျက်နှာ-၁၃၇\nဆလုံဟု နတ်ကိုးကွယ်သူများကို ပညတ်ခေါ်ဆိုပြီး အစ္စလာမ်သာသနာ အငွေ့အသက်ရရှိပြီး လက်ခံ ကျင့်သုံးသူများကို ပသျှူးဟု ပညတ်ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ပသျှူးအမျိုးသား အမျိုးသမီးတို့၏ ခံယူချက်မှာ “မိမိတို့၏ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်ကို ကာကါယ်ရန်မှာ မိမိတို့တာဝန်သာဖြစ်ကြောင်း´´ အဆင့်ဆင့်သော ဘ၀ပေး အသိက တပ်လှန့်ထားသည်။Ref : ၁။ ကွင်းဆင်းသုတေ သနမှတ် တမ်း (Field Work, 1982) ; ၂။ ကမ္ဘာလှည့်သူတေသီ အိဗနေဘတူတာ (Ibni Batuata) မှတ်တမ်း၊ အေဒီ ၁၃၄၅ ;\n၃။ မောင်မောင်ကြီးမန်း- မြန်မာနိုင်ငံတောင်ဖျားပိုင်းရှိ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် ပသျှူးလူများ (သုတစာစောင် ၁၉၉၁၊ နိုဝင်ဘာ)\n(87) ပဲခူး (ဟံသာဝတီ)သို့ မွတ်စလင်(မ်)များ ရောက်ရှိလာပုံ\n(88) စစ်တွေမြို့ သမိုင်းဝင် သင်္ချိုင်း နေရာပြောင်းရွှေ့ပြောင်းခံရခြင်း\n(89) ၁၇၉၅ ခုနှစ် အင်းဝရှိဗြိသျှသံတမန် Michael Symes ၏အဖွဲ့သံအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သူ Francis Buchanin က မြန်မာအင်ပါယာ အ တွင်း ဘာသာ စကားများကိုလေ့လာခဲ့ရာတွင် ရခိုင် ၊ထား ၀ယ်၊ ယော့ မြန်မာ ဟု မြန်မာ ဘာသာစကား လေးမျိုးကို နှင့် ဂင်္ဂါမြစ် ၀ှမ်း တ၀ိုက်သုံးသော ဘာသာ စကား နှင့် ဆင် တူ ရိုးမှား (အိန္ဒိယ နွယ်သော) စကားသုံးမျိုးကို သုံးမျိုးကိုတွေ့ခဲ့ရသည်။\n(90) နေနှင့်လ တံဆိပ်အမှတ်အသားသည် ရခိုင်ပြည်သားရှေးဦးစွာအာရီယံလူမျိုးတို့၏တံဆိပ်အမှတ် သားဖြစ်ပြီး ဝေသာလီခေတ် အေဒီ ၄ ရာစု နောက်ပိုင်းကာလတွင်ခပ်နှိပ်သုံးစွဲခဲ့သော ဒင်္ဂါးများ တွင် နေနှင့်လ တံဆိပ်ကိုကိုတွေ့ရသည်။ထိုခေတ်ကာလာက ဒင်္ဂါးစာ၊ ကြေးနီးပြားစာ၊ကဗျည်းစာများ တွင် ယခုခေတ်ရိုဟင်ဂျာတို့ပြော ဆိုနေသောအသံထွက် တစ်နည်းပါဠိဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသည် ကို တွေ့ ရသည်။ Ref : ရခိုင်ပြည် ဗိုလ်မှူးထွန်းကျော်ဦး(ငြိမ်း)လက်စွဲ စာစောင်-အတွဲ ၆ ၊ခွင့်ပြုမိန့် အမှတ်နသ/ ၀၆၆-၁၉၉၀(စာမျက်နှာ-၂၆/၃၀)ဗိုလ်မှူးထွန်ကျော်ဦး၏အထက်ပါသုတေသနအရ ရိုဟင်ဂျာသည် ရခိုင်ဝေသာလီခေတ် အင်ဒို အာရီ ယန်နှင့်ှဆက်နွယ်နေကြောင်းတွေ့ရပေသည်။\n(91) ဦးလှဒင်မြန်မာဘာာပြန်ဆိုသောရတနာရွှေမြေ စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅၀ တွင် ရှေးဟောင်း သုတေ သနကျောက်စာ လိုက်စား သူတို့က သိရိဂုတ္တရတောင်ကုန်းသည်တစ်ခါက တည်ရှိခဲ့ဘူးသော ဓညဝတီမြို့ဟောင်း၏ အရှေ့မြောက်ဖက် တွင်တည်ရှိ ကြောင်းထိုမြို့တော်၏မြို့ရိုးဟောင်းများကိုယခုတိုင်တွေ့မြင်ရ သဖြင့် ထိုမြို့ရိုးကို အေဒီ ၁ ရာစုထက်စော၍တည်ထောင်ခဲ့သော အိန္ဒိယ ကုလား မြို့တော် တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်းစသည်တို့ကို ကျောက်စာအထောက်အထားများ အကိုးအကား များ စွာ ဖြင့်ပြကြ သည်။\n(92) ဦးလှဒင်မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုသောရတနာရွှေမြေ စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅၀ တွင် ရှေး ဟောင်း သုတေ သနကျောက်စာလိုက်စားသူတို့က သိရိဂုတ္တရတောင်ကုန်းသည်တစ်ခါက တည် ရှိခဲ့ဘူးသော ဓည ဝတီမြို့ ဟောင်း၏အရှေ့မြောက်ဖက်တွင်တည် ရှိကြောင်း ထိုမြို့တော် ၏မြို့ရိုး ဟောင်း များကို ယခုတိုင်တွေ့မြင်ရ သဖြင့် ထိုမြို့ရိုးကို အေဒီ ၁ ရာစုထက် စော ၍တည်ထောင် ခဲ့သောအိန္ဒိယ ကုလား မြို့တော် တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်းစသည်တို့ကို ကျောက်စာ အထောက် အထားများအကိုးအကား များ စွာ ဖြင့်ပြကြသည်။\n(93) ရခိုင်ဘုရင်ဘစောဖြူလက်ထက်သုံးသော ဒင်္ဂါးများတွင် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ဂုဏ်တော် ကိုတံးဆိပ်အဖြစ်ထု ထားသော အ ထောက် အထားများသည် အစ္စလာမ်ဘာသာ သည် ရှေးနှစ်ပေါင်း (၁၀၀၀) ကျော်ကတည်း က ပင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရောက်ရှိနေကြောင်း သာဓက ဖြစ်သည်။\n(94) သမိုင်း D.G. E Hall က ခရစ်နှစ်ဦးကာလတွင် ရခိုင်ပြည်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကား ခဲ့သည်။ ၎င်းနှင့်တစ်ဆက်တည်းအာရဗ်တို့မှ တဆင့်အစ္စလာမ်ဘာသာအမြစ်တွယ် လာခဲ့ သည်ဟု ဖေါ်ပြ ထား ကြောင်း တွေ့ရသည်။\n(95) မြန်မာသမိုင်းအထူးပြုလေ့လာသူ Martin Smith က (၉) ရာစု `၌ အစ္စလာမ်ဘာသာ ဝင်များ ရခိုင်ပြည်`၌ အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည် ဟု ဖေါ်ပြထားသည်။\n(96) G.E Harvey က မူ (၁၀) ရာစုမတိုင်ကတည်း အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များ ရခိုင်ဒေသ တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်ဟု ရေးသားထားကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။\n(97) ရခိုင့်သမိုင်းများအရ – တိုင်းစန္ဒြမင်းလက်ထက် ဝေသာလီသည် အထူးစည်းကားခဲ့ကြောင်း၊ နှစ်စဉ်သင်္ဘောအစီး တစ် သောင်း ကျော် ဝေသာလီသို့လာရောက် ကုန်သွယ်မှုပြုခဲ့ကြောင်း၊ ဝေသာလီသည် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် ကမ်းခြေ တွင် အရေးပါသော ကုန်သွယ်စခန်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။၆ ဂ – ရာစုတွင်း တရုတ်ခရီးသည်တို့၏ မှတ် တမ်းများအရလည်း – ဘင်္ဂလားနှင့် ဝေသာလီတွင် အာရပ်နှင့် မိုးလူမျိုးပိုင် သင်္ဘောများစွာ တွေ့ရှိကြောင်း ပါရှိသည်။ အာရပ်နှင့် ပါရှန်းသမိုင်း အထောက် အထားများအရလည်း အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာကို “အာရပ်ရေကန်” ဟုခေါ်ဆိုရလောက် အောင် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတွင် အာရပ် သင်္ဘောများ ဥဒဟို သွားလာခဲ့ကြောင်း ပါရှိသည်။၇ ဆရာဦးကြည်ကလည်း ၈ -ရာ စုအတွင်းက ပုဂံဘုရင် ပိတ်သုံမင်း လက်ထက် သထုံ၊ မုတ္တမ ဒေသများသို့ အာရပ်ကုန်သည်များရောက်ရှိ ၀င်ထွက် သွားလာလေ့ရှိခဲ့သည်ကို သက္ကရာဇ် ၈၀၀ ကျော်လောက်က ရေးသားထားသော အာရပ်မှတ်တမ်းများမှ သိရကြောင်း၊ အာရပ်သင်္ဘောများသည် အနောက်ဖက် ဒမတ်စကတ် ကျွန်းမှ အရှေ့အိန္ဒိယ ကျွန်းစုများနှင့် တရုတ်ပြည်မကြီးအထိ ခရီးပေါက်ရောက်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ဖေါ်ပြထားသည်။၈\n(98) ပါရှန်နှင့် အာရပ်ကုန်သည်တို့မှာ ပင်လယ်ရေကြောင်း ကူးလူးသွားလာရင်း အချက်အချာကျသောဒေသများနှင့် ကမ်း သာယာ အရပ်များတွင် ရောင်းဝယ်ရေးစခန်းများပြုလုပ်ကာ အခြေချနေထိုင်လာခဲ့သည်။ အလားတူ ရခိုင်ပြည်အပါအ ၀င် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရောင်းဝယ်ရေးစခန်းများ၌လည်း ပါရှန်နှင့် အာရပ်ကုန်သည်တို့သည် အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်။၉ ထို့ ပြင် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းနှင့် မြန်မာ့ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် အစ္စလာမ်ဘာသာ ဒါရ်ဂါ (ခေါ်) သူတော်စင်များ၏ ဂူဗိမာန်များက သင်္ဘောသားများ၊ ကုန်သည်များ အပြင် သူတော်စင်တို့ကလည်း ရောနှောဝင်ရောက် နေထိုင်လာခဲ့ ကြောင်း သက်သေခံနေသည်။၁၀\n(99) ဥရောပလူမျိုးများဖြစ်ကြသော ဗဲတေမာ (Varthema)၊ ဘာဘို့(စ) (Barbose)၊ ဆီဇာ ဖဲဒရိဒ် (Caesar Frederide)၊ ရဲလ(ဖ) ဖီတ်(ရှ) (Ralph Fitch) နှင့် ပေါ်တူဂီလူမျိုးများ၏ ရေးသားချက်များအရ ဘင်္ဂလားကမ်းခြေဒေသများတွင် မူဆလင်ကုန်သည် အမြောက် အမြား အခြေစိုက်နေထိုင်လျက်ရှိခဲ့ကြောင်း၊ အများအားဖြင့် အာရပ်လူမျိုး များဖြစ်ကြ ကြောင်း၊ မူဆလင်များက စစ်တကောင်းကို သိမ်းသွင်းနိုင်ခဲ့သော အေဒီ ၁၃၃၈ – ခု မတိုင်မီကပင် မူဆလင်မြောက် မြားစွာတို့သည် စစ်တကောင်းနှင့် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းအထိ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ခဲ့ကြောင်း ရေးသားဖော်ပြ ထားသည်ကို တွေ့ရှိ ရပါသည်။၁၁\n(100) အေဒီ ၁၅ – ရာစုသို့ ရောက်သောအခါ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များ အလုံးအရင်းဖြင့် ၀င်ရောက်လာရန် အကြောင်း တရား က ဖန်တီး လာသည်။ ယင်းမှာ အင်းဝ မင်းခေါင်၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ရခိုင်ဘုရင် နရမိတ်လှသည် ဘင်္ဂလား ဂေါ့ဘု ရင်ထံ ခိုလှုံခဲ့သည်။ ၄င်းသည် ဂေ့ါတွင် နှစ်ပေါင်း ၂၄ – နှစ် နေထိုင်ခဲ့ရပြီး၊ ဂေါ့ ဆုလ်တန်၏ စစ်သည် အကူအညီဖြင့် ရခိုင်ထီးနန်းကို ပြန်လည် ဆက်ခံနိုင်ခဲ့သည်။ ဂေါ့ဘုရင် မူဟာမတ် ရှားသည် ၁၄၂၉ – ခုနှစ်တွင် စစ်သူကြီး ၀လီခန် ဦး စီးသော စစ်သည်အင်အား သောင်းကျော်ကိုလည်းကောင်း၊ ၁၄၃၀ – ခုနှစ်တွင် စစ်သူကြီး စန်ဒီခန် ဦးစီးသော ထိုထက် များပြားသော စစ်သည် အင် အားရှိသည့် စစ်တပ်ကို လည်းကောင်း စေလွှတ် ခဲ့သည်။ ဤစစ်သည်များသည် နရမိတ်လှ အား ရခိုင်ထီးနန်းကို ပြန်လည် ရယူစေခဲ့ပြီး – ဘင်္ဂလားသို့ ပြန်သွားခြင်းမပြုဘဲ၊ မြောက်ဦးတ၀ိုက်တွင် အခြေစိုက် နေ ထိုင်လာခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့အား ရခိုင်ဘုရင် ရာထူးကြီးငယ်ပေးကာ မင်းမှူးထမ်းစေခဲ့သည်။ ဤစစ်သည်များမှာ အများအားဖြင့် တူရကီမျိုးနွယ်များ၊ ပါရှန်များနှင့် အာဖဂန် ပထန်လူမျိုး မူဆလင်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။\n(101) သမိုင်းပါရဂူ ဒေါက်တာ အေနာမုလ်ဟောက်နှင့် သုတေသီ အဗ္ဗဒူလ်ကော်ရိမ် တို့၏ အဆိုအရ – မင်းစောမွန် (နရမိတ် လှ) ရခိုင်ထီးနန်း ပြန်လည်ရရှိသည်နေ့မှစ၍ ၀န်ကြီးများ၊ မှူးမတ်ဗိုလ်ပါများ၊ သမားတော်များ၊ တရားသူကြီးများ၊ စစ်သည်များ၊ ကုန်သည်များ၊ ဈေးသည်များ၊ အလုပ်သမားများ စသည်ဖြင့် မြောက်မြားစွာသော မူဆလင် မင်းမှူးထမ်း တို့သည် ရခိုင်ပြည်သို့ ၀င်ရောက်လာပြီး ကာလကြာသောအခါ သာမန်အရပ်သားများကြား စိမ့်ဝင်သွားလေကြောင်း ဆိုထားပါသည်။၁၂\n(102) စစ်တကောင်းကို မူဆလင်တို့က ၁၃၃၈ – ခုနှစ်မှ ၁၅၃၈ – ခုနှစ်ထိ ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၅၃၈ – ခုနှစ်မှ ၁၆၆၆ – ခုနှစ် ထိ စစ်တ ကောင်းသည် ရခိုင်ပိုင်နက်ဖြစ်ခဲ့ပြန်သည်။ ဤနှစ်ပေါင်း ၃၀၀ ကျော် ကာလအတွင်း စစ်တကောင်းနှင့် မြောက်ဦး နေပြည်တော် သည် အိမ်ဦးနှင့် ကြမ်းပြင်အလား ဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။ စီးပွါးကုန်သွယ်မှုမှ အစ တစ်ဖက်နှင့် တစ်ဖက်၊ တစ်နယ်နှင့်တစ်နယ် ဥဒဟို သွားလာမှုများရှိခဲ့သည်။ ဤအတော်အတွင်း မူဆလင် မြောက် များစွာတို့သည် စစ်တ ကောင်းမှ ရခိုင်ဒေသအနှံ့သို့ ပြန့်နှံ့နေ ထိုင် လာကြသည်။ အထူးသဖြင့် မင်းနေပြည်တော်ဖြစ်သော မြောက်ဦးသို့ လာရောက် အခြေစိုက်လာသည်။ နန်းတွင်းနန်းပြင်တွင် မူဆလင်တို့သြဇာ တိုးပွားလာသည်။၁၃\n(103) အေဒီ ၁၆ – ရာစုနှောင်းပိုင်းမှ ၁၇ – ရာစု အလယ်ပိုင်းကာလသည် ဘင်္ဂလားတွင် နိုင်ငံရေးမတည်မငြိမ် ဖြစ်ခဲ့သော ကာလဖြစ် သည်။ အာဖဂန် ပထန်တို့၏သြဇာ တစတစ ယုတ်လျော့လာပြီး၊ မဂိုတို့၏သြဇာ တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွားလာ သည်။ ယင်းကြောင့် ဘင်္ဂလားရှိ ပထန် တတ်သိပညာရှင်များနှင့် မင်းမှူးထမ်း မြောက်မြားစွာတို့မှာ အရှေ့ဖက်သို့ ထိမ်းရှောင်လာလေသည်။ ယင်းတို့အနက်မှ အချို့မှာ မြောက်ဦးနေပြည်တော်သို့ လာရောက်ခိုလှုံကာ အရေးကြီး သော ရာထူးများတွင် ၀င်ရောက် ခစားလာ သည်။၁၄ ထို့ပြင် ဘင်္ဂလားအား မဂိုအင်ပါယာသို့ သိမ်းသွင်းလိုက်သောအခါ ဂေ့ါစစ်သည်များနှင့် တိုင်းသူပြည်သားများစွာတို့မှာ စစ်ဘေးဒဏ်ကြောင့် ထွက်ပြေးထိမ်းရှောင်လာရင်း ရခိုင်ပိုင်နယ် မြေများသို့ ၀င်ရောက်ခိုလှုံ နေထိုင်လာခဲ့ကြသည်။ ယင်းကြောင့် ၁၇ – ရာစု အစောပိုင်းတွင် ရခိုင်ပြည် မူဆလင်ဦးရေ ပိုမိုတိုးပွါးလာကာ အစ္စလာမ်ဘာသာနှင့် မူဆလင်ယဉ်ကျေးမှုသည်လည်း ပိုမိုထွန်းကားလာခဲ့သည်။\n(104) ရခိုင်ပြည်တွင် ပြင်ပမှရောက်လာသော မူဆလင်လူမျိုးများနှင့် ယင်းတို့၏ သားမယားများသာ အစ္စလာမ်ဘာသာကို ကိုးကွယ် နေသည် မဟုတ်ဘဲ၊ ဟိန္ဒူဘာသာဝင်အချို့လည်း အစ္စလာမ်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းလာကြသည်။ ထို့အပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အစဉ်တစိုက် ကိုးကွယ်နေကြပြီးသူများလည်း အစ္စလာမ်သို့ ကူးပြောင်းကိုးကွယ်မှုများ ရှိခဲ့သည်။ ဤအ ကြောင်းကို ရခိုင် မဟာ ရာဇ၀င် ဇာတ်တော်ကြီးတွင် “သက္ကရာဇ် ၈၈၇ ခုနှစ် ကိုးဆက်မြှောက်သော ဇယတ္တ မင်းစောမွန် လက်ထက်၌ ရုမ် ပါသျှားမင်း၏ သန်အမတ်ကြီး ကာဒီ၊ မူသျှာ၊ ဟော်နုမျာတို့သည် နိုင်ငံတော်၌ မဟာမတ်ဒန် သာသနာ စည်ပင် ပြန့်ပြောစေခြင်းငှါ၊ ပူလီကျောင်းတို့သည် မြို့တော်၌ အပြန့်အနှန့် တည်ဆောက်လုပ်ကြ၍ မြို့တော်တွင် သူအပေါင်းတို့အား ဟောပြောပြသလျက် နေ့စဉ်မပြတ် ပြုလုပ်တော်မူလေသည်။ ထိုအခါ အချို့သော ဗုဒ္ဓဘာသာ လူမျိုးတို့ သည် ယုန်ကြည်လျက် ၄င်းဘာသာ၌၀င်၍ ၄င်းတရားကို ဆောံတည်လျှက် ဖြစ်ရှိကြလေသည်။ သို့နှင့် မဟာမတ်ဒန် လူမျိုးတို့သည် နိုင်ငန်တော်၌ ဖုန်းလွှန်းစိုးမိုးလျက် ပြန့်နှန့်စွာ +ဖစ် ရှိလေသည်။ ဘုရင်မင်းမြတ် ကိုလည်း လက်ဆောင် ပန်နာပို့ဆက်လျှက် ဘုရင်မင်းအား ၄င်းသန်အမတ်ကြီးတို့ကို များသောအားဖြင့် မိတ္တာ သက်ဝင်လျက် ဖြစ်ရှိလေသည်။” ဟု ဖော်ပြထားသည်။\n(105) ၁၅ – ရာစုတွင် များစွာသော ဗုဒ္ဓဘာသာ ရခိုင်တို့မှာ အစ္စလာမ်ဘာသာကို ကိုးကွယ်၍ မူဆလင်များဖြစ်ကြကြောင်း ဦး ကြည်က “မြန်မာ ရာဇ၀င် သိမှတ်ဘွယ်ရာ အဖြာဖြာ” စာအုပ်တွင် ရေးသားခဲ့ပေသည်။ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်ဟောင်း သတင်းစာဆရာ ဦးလှထွန်းဖြူ ကလည်း – ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အချို့ အစ္စလာမ်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းခဲ့ကြကြောင်း “အောင် ပန်းကြီးငွေ စကားရည်လုပွဲ” စာအုပ်တွင် အတည်ပြုဖော်ပြထားသည်။\nPosted by A Muslim at 7:53 AM