Kiedy najlepiej ochrzcić dziecko? - Blog Alechrzest.pl\nCeny podane w: zł€ (1 zł = 0.2205€) £ (1 zł = 0.1846£)\nJednym z pierwszych ludzi ochrzczonych przez Jana Chrzciciela był sam Jezus Chrystus. Jego chrzest odbył się w tym samym miejscu, gdzie dokonało się przejście Izraelitów pod wodzą Jozuego w drodze do Ziemi Obiecanej. W pierwszych wiekach kościoła chrzest był udzielany przede wszystkim w czasie Liturgii Paschalnej Wielkiej Nocy. Kandydat podczas tej uroczystości musiał odpowiedzieć na trzy pytania dotyczące podstaw wiary, następnie zanurzano go trzykrotnie w wodzie. Obrzęd był połączony z namaszczeniem olejem świętym, naznaczeniem znakiem krzyża i nałożeniem białej szaty. Czasami dodatkowo osobie chrzczonej nakładano na głowę wieniec z zielonych liści i podawano do picia źródlaną wodę jako symbol Ducha Świętego.\nDziś do chrztu najczęściej przystępują małe dzieci, które do kościoła przynoszą rodzice, a w uroczystości istotną funkcję pełnią chrzestni. To oni w imieniu maluszka odpowiadają na pytania, wyznają wiarę i wyrzekają się grzechu. Podczas sakramentu chrzczone dziecko otrzymuje imię.\nChrzest dziecka — data uroczystości\nTermin chrztu zależy wyłącznie od rodziców. To oni ustalają datę tej uroczystości, biorąc pod uwagę wiek dziecka, możliwości organizacyjne oraz dyspozycyjność chrzestnych. Jednak przed określeniem terminu chrztu warto sprawdzić, kiedy takie ceremonie są dokonywane w wybranym kościele. Niektóre parafie chrzczą tylko w ostatnią niedzielę miesiąca, w innych natomiast sakrament chrztu jest udzielany dwa razy w miesiącu o ustalonej godzinie. W takim przypadku rodzice muszą dostosować datę chrztu nie tylko do swoich predyspozycji, ale także do wymogów kościoła.\nChrzest — prawo kościelne\nKodeks Prawa Kanonicznego mówi, że: "chociaż chrzest może być udzielany w jakimkolwiek dniu, jednak zaleca się, aby z zasady był udzielany w niedzielę, albo wedle możności w wigilię paschalną" (kan. 856 KPK). Dodatkowo według tego prawa zaleca się chrzcić dzieci jak najwcześniej, najlepiej w pierwszych tygodniach po urodzeniu.\nWybierając termin chrztu dziecka, należy wziąć pod uwagę stan zdrowia malucha, zdrowie matki oraz potrzeby organizacyjne związane z uroczystością. Prawo kościelne przewiduje także wyjątki od reguły udzielania chrztu na uroczystej mszy świętej i w obecności rodziców, chrzestnych oraz kapłana. Chodzi tu o niebezpieczeństwo utraty życia przez dziecko. W takim przypadku chrztu można udzielić zawsze i w każdym miejscu, może to zrobić każdy, kto jest chrześcijaninem i przyjął sakrament chrztu.\nWiek dziecka a chrzest\nRodzice najczęściej chrzczą dziecko w pierwszym roku od momentu urodzenia, jednak do chrztu są zgłaszane także starsze dzieci. Optymalny wiek przyjęcia chrztu przez malucha to od dwóch od sześciu miesięcy. Takie dziecko nakarmione i przewinięte na ogół spokojnie, nawet śpiąc, przetrwa całą ceremonię w kościele. Starsze dzieci gorzej znoszą nie tylko pobyt na mszy, a także sam sakrament. Jednak decyzja o terminie chrztu zależy tylko od rodziców. Mogą oni ochrzcić niemowlaka, jak również poczekać aż maluch będzie miał rok lub więcej lat.\nChrzest a inne uroczystości\nCzasami rodzice chcą zorganizować chrzest święty, łącząc go z innymi uroczystościami rodzinnymi lub świętami kościelnymi. Bardzo popularne jest chrzczenie dzieci podczas Świąt Wielkanocnych oraz w czasie Bożego Narodzenia. Chrzest w trakcie mszy świątecznej ma wyjątkowy wymiar, często jednak taka decyzja jest także związana z tym, że na święta przyjeżdża rodzina lub rodzice chrzestni np. z zagranicy. Zdarzają się także sytuacje, że rodzice organizują chrzest dziecka podczas swojego ślubu kościelnego, a rodzicami chrzestnymi są świadkowie państwa młodych.\nPora roku a chrzest dziecka\nDecyzja dotycząca chrztu maluszka jest także uzależniona od tego, w jakiej porze roku urodziło się dziecko. Jeśli niemowlak ma swoje urodziny w miesiącach zimowych — w listopadzie, grudniu lub styczniu — to z chrzcinami lepiej poczekać na cieplejsze miesiące aż maluszek podrośnie, nabierze odporności, a temperatura na zewnątrz będzie wyższa. Jeśli natomiast dziecko urodzi się wiosną lub latem, wtedy z chrztem lepiej się pospieszyć, aby zorganizować go przed chłodnymi miesiącami.\nChrzest — formalności\nJeśli rodzice zdecydują się na konkretną datę uroczystości przyjęcia sakramentu chrztu przez ich dziecko, wtedy muszą udać się do swojej parafii do kancelarii kościelnej. Tam muszą złożyć dokumenty tj. akt ślubu, akt urodzenia dziecka oraz podać imiona i nazwiska chrzestnych. Jednocześnie ojciec dziecka i matka otrzymują karteczki spowiedzi, które należy przekazać chrzestnym. Po zgłoszeniu chrztu w kościele można zając się organizacją chrzcin.\nPo wizycie w kancelarii kościelnej i uzgodnieniu terminu chrztu można zamówić salę na przyjęcie lub catering, kupić lub wydrukować odpowiednie, najlepiej personalizowane zaproszenia oraz zamówić tort i poszukać odpowiednich dekoracji.\nNa chrzest będziemy potrzebować także świecy, białej szatki oraz ubranka dla dziecka. Zaproszenia dla gości powinniśmy dostarczyć około dwóch tygodni przed terminem chrzcin. Wcześniej o uroczystości warto powiadomić chrzestnych, ponieważ oni muszą dostarczyć zaświadczenia ze swojej parafii oraz podpisaną karteczkę spowiedzi.\nChrzciny to ważne wydarzenie nie tylko dla dziecka, ale także dla całej rodziny. Jednak wybierając termin chrztu, warto wziąć pod uwagę datę urodzin malucha i jego zdrowie, dlatego lepiej ochrzcić niemowlaka dopiero po pierwszych szczepieniach. Dodatkowo czas chrzcin dobrze jest dostosować do pory roku lub innych świąt kościelnych.\nŚwieca i szatka na chrzest ze zdjęciem dziecka kokardka ze sznurka Dedykacja


You are here: Home / Uroda / Mononukleoza – „choroba pocałunku”\nPrevious Article Olbrzymie skutki nadciśnienia tętniczego\nNext Article Depresja\nW jaki sposob radzi sobie z negatywnym stresem? Każdego dnia towarzyszy człowiekowi stres. Nie można sie od niego uwolnić całkowicie. Stres jest to nic innego jak napięcie, wywołane przez jakiś czynnik zewnętrzny lub też wewnętrzny, a który może mieć skutki neatywne dla organizmu czlowieka lub też stres jako forma napięcia…\nZapamiętywanie jest niezwykle ważne w codziennym życiu każdego człowieka. Dlatego warto ćwiczyć pamięć i wzmacniać ją odpowiednimi ćwiczeniami. Według badań przeciętny człowiek w tak zwanym magazynie pamięci – hipokampie – jest w stanie zgromadzić około miliona informacji, a osoby z…


IPI Company Presonal Finance Opinie ipi-company.com Opinie reviews\nHome » Opinie » IPI Company – kredyt na wyciągnięcie ręki\nPosted By Marek Mróz on kwiecień 8, 2021 | 0 comments\npl.ipi-company.com opinie klientów firmy o IPI Company Personal Fonance\npl.ipi-company.com opinie klientów reviews\nKto może wnioskować o pożyczkę IPI Company Personal Finance?\n-powinien posiadać swoje aktywne konto,\n-powinien mieć zdolność do oddania pożyczek powstałych na skutek dostania pożyczki gotówkowej od ipi-company.com\n-dostanie pozytywną ocenę zdolności pożyczkowej,\n-musi mieć działający Profil Użytkownika na stronie internetowej,\n-powinieneś być konsumentem w rozumieniu przepisów ustawy o Kredycie Konsumenckim,\n-powinien być mieszkańcem RP\nWniosek o kredyt zostaje odrzucony podczas gdy nie spełniasz przesłanek do udzielenia chwilówki a w szczególności kiedy:\n-nie posiadasz właściwego wieku żeby otrzymać pożyczkę\n-posiadasz niespłaconą ostatnią pożyczkę w www.ipi-company.com\nPieniądze pożyczkodawca wypłaci nawet w przeciągu kilku godzin liczonych od momentu osiągnięcia korzystnej weryfikacji zdolności kredytowej, pod założeniem, iż posiadasz rachunek bankowy, na które ma zostać przelana pożyczka w współpracującym z firmą banku.,\nNa co mogę wydać pożyczkę gotówkową?\nChwilówka może być przeznaczona na obojętnie jaki cel. Nie należy uprzednio oznajmiać na co potrzebujemy wydać pieniądze z kredytu gotówkowego.,\nRODO, czyli rozporządzenie o ochronie danych personalnych. Jego prawidła dotyczą przede wszystkim biznesmenów. Każde przedsiębiorstwo magazynuje dane od jednostek fizycznych, a po pewnym czasie je wykorzystuje. Za pomocą RODO jednostka fizyczna ma większe unormowanie do monitorowania osobistych danych. Na czym polega obrona informacji osobowych? Dzięki ochronie osoba fizyczna ma uprawnienie na przykład do tego, by jej informacje zostały całkiem wykluczone, jeśli będzie tego chciała.,\nMam kredyty w innych firmach czy mogę się starać o pożyczkę gotówkową?\nTak, to czy zostanie tobie przyznana pożyczka online zadecyduje firma w następstwie tego nic nie ryzykujesz możesz złożyć wniosek a ona oceni twoją przeszłość kredytową i czy przyznać pożyczkę gotówkową lub odmówić jego przyznania.,\nTak, Pożyczkę możesz zwrócić przed terminem.,\nCzy w tym samym terminie mogę dostać więcej chwilówek?\nW zależności od Instytucji finansowej, jeśli w tym momencie spłacasz pożyczkę gotówkową, a czynny zakres do wielkości jakiego Pożyczkodawca jest gotowy Tobie udzielić chwilówki nie został osiągnięty, posiadasz możliwość pozyskania kolejnej sumy do istniejącej pożyczki gotówkowej.,\nOdstąpienie od umowy kredytu, to przywilej wypowiedzenia umowy kredytu gotówkowego w przeciągu dwóch tygodni od dnia zatwierdzenia umowy. Rezygnacja z zaciągniętej pożyczki jest dopuszczalne wyłącznie w czasie 14 dni.Zerwanie umowy pożyczki na podstawie regulacji z dnia 12 maja 2011 roku. W przypadku wysyłania zerwania umowy pocztą polską liczy się data stempla pocztowego.\nCzy IPI Company Pesonal Finance Group dzwoni do pracodawcy?\nNie, kredytodawca w żadnym wypadku nie telefonuje do firmy w jakiej pracujesz. Twoje dane personalne są perfekcyjnie strzeżone i nie są używane w celu dzwonienia do Twojego miejsca pracy.,\nRRSO to faktyczna roczna stopa oprocentowania, która jest połączona typowo ze światem banków plus finansjery. To nic odrębnego jak łączny wydatek który ponoszony jest poprzez każdego konsumenta zaciągającego kredyt. Tutaj od razu trzeba objaśnić sobie jedną kwestię. Nie ma czegoś takiego jak na przykład bezpłatny kredyt gotówkowy. W reklamach, gdzie powiada się o tym, iż kredyt prawdopodobnie może być za darmo nie przywołuje się o jednej nader znaczącej rzeczy – właśnie o Rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Pod warunkiem że już jest wspomniane, to niezwykle drobnymi literami. Jeśli nie Rzeczywista roczna stopa oprocentowania to bankom nie opłacałoby się w ogóle dawać takich chwilówek pieniężnych. To właśnie na rocznej stopie oprocentowania banki zarabiają kapitał nie wyłącznie na własne utrzymanie, ale także chociażby na zapłaty dla własnych pracowników. RRSO nie jest stałe. Jest ono zależne od kilku czynników, na które ma wpływ choćby wielkość zadłużenia jaki potrzebujemy wziąć. Roczna stopa oprocentowania jest naprawdę koniecznością.\nCzy ipi-company.com sprawdza KRD czyli Krajowy Rejestr Długów?\nKrajowy Rejestr Długów, czyli w skrócie KRD to jedno z szeregu agencji informacji gospodarczej działające od 4 sierpnia 2003 roku. Zajmuje się przechowywaniem i upowszechnieniem informacji i namiarów gospodarczych. Obejmują one przede wszystkim należności i terminów wywiązywania się z powinności. Gromadzone informacji dotyczą inwestorów oraz użytkowników. Dodanie pożyczkobiorcy do KRD skutkuje dodaniem go do powszechnej wykazu zadłużonych obywateli oraz firm. Taka taktyka okazuje się najskuteczniejszym rozwiązaniem na odzyskanie niezapłaconych pieniędzy np. nieuregulowanej pensji lub alimentów. O wykluczenie z KRD przystoi się starać przez zgłoszenie propozycji o wykluczenie.\nCzy www.ipi-company.com podaje dane o pożyczce do BIK, ERIF, BIG, KRD? Czy wpisuje do takich ewidencji jak ERIF, BIG, KRD, BIK?\nFirma przy weryfikowaniu klienta korzysta z określonych baz oraz rejestrów dłużników wobec tego ma opcje dopisywania informacji o nieuczciwych kredytobiorcach do wyżej wyszczególnionych baz.,\nCzy IPI Company analizuje przeszłość w BIK?\nGrupa BIK stanowi jedyne źródło wiedzy kredytowej i gospodarczej. posiada i daje dane pytającym o tym, czy osoby fizyczne oraz podmioty gospodarcze posiadają jakieś zadłużenia i jak przedstawia się ich historia. To kopalnia wiedzy w zakresie zadłużeń finansowych. dane z BIK można uzyskać opłacając stosowną opłatę, dzięki temu zabiegowi każda jednostka fizyczna może sprawdzić jakie szanse posiada na otrzymanie kredytu, a ewentualny kontrahent sprawdzi zadłużenie lub jego brak. Z BIK współpracują wszystkie banki w kraju oraz parabanki. Działalność biura informacji kredytowejprzeciwdziała nadmiernemu narastaniu długów, a przechowywane w BIK dane pozwalają tworzyć pozytywną historię kredytową.\nTAK – firma bada dane w Biurze Informacji Kredytowej\nCzy firma sprawdza historie w BIG?\nBIG Infomonitor to Biuro Informacji Gospodarczej InfoMonitor Spółka Akcyjna. Jest to lokalne biuro wiadomości gospodarczej, jakiego siedziba od samego początku działania jest w Stolicy polski. Tak aby widnieć w spisie BIG (co nie będzie takie szczytne) dług konsumenta powinien wynieść min. 200 zł. Jeżeli chodzi o jednostki biznesowe to dług powinien równać się min. pięćset pln. Wisy do Biura informacji gospodarczej wdrożone są za sprawą takich instytucji, jak sądy, gminy. Aby znaleźć się na spisie BIG musi niemniej jednak przeminąć co najmniej 30 dób od poprzedniego czasu zapłaty.\nTAK – instytucja finansowa weryfikuje dane w BIG\nW tej chwili wiele osób decyduje się na wzięcie pożyczki, ażeby spełnić marzenia o prywatnym mieszkaniu albo samochodzie. Bywają jednak takie sytuacje losowe, gdy spłata raty przez kredytobiorcę jest trudna do zrealizowania. Wtedy pojawia się windykator. Windykacja ma na celu przypomnienie klientowi o zaległości i zmobilizowaniu go do uregulowania opóźnionej raty w danym instytucji. Windykacja kredytu gotówkowego przebiega za pomocą telefon, sms-y lub osobiście. W takim razie dobrze posiadać koncepcję spłaty długu, aby wypaść wiarygodnie przed pracownikiem firmy windykacyjnej. Warto jednak pamiętać, że pracownik firmy windykacyjnej nie jest egzekutorem oraz nie ma z tego tytułu sprawności prawnej.\nIPI Company Personal Finance opinie reviews\nWszystkich klientów instytucji finansowej pl.ipi-company.com prosimy o opinie jaką można zamieścić pod artykułem. Wzywamy dodatkowo o zachowanie kultury wypowiedzi osoby korzystające z zbyt mocnego słownictwa będą banowane a ich opinie usuwane.\nipi-company.com opinie odbiorców instytucji finansowej oraz forum\nPożyczki Novum Opinie pozyczkinovum.pl (23 opinie)\nGlobal Finance Partner Opinie globalfinancepartner.com (22 opinie)\nDaiglob Opinie daiglob.eu (33 opinie)


Srebrne naszyjniki, gdzie warto ? - Na forum wszystkie tematy\nStrona główna > Zdrowie oraz uroda > Biżuteria męska > Srebrne naszyjniki, gdzie warto ?\nGdzie kupujecie biżuterię celebrytek? Macie jakieś swoje zaufane miejsce, do którego dajecie link? :) Zaproponujcie, jak możecie jakieś ciekawe i zaczarowane miejsca.\nA ja jestem zwolenniczką srebrnych kolczyków i bransoletek. W sumie to mogłabym już chyba sama otworzyć sklep z taką ilością:) Wciąż jednakże jest mi zawsze mało i szukam nowości. Wstąpiłam do tego sklepu i wywarł na mnie porządne wrażenie. Polecam.\nNie znoszę tanich podróbek, wobec tego jak miałam zakupić ostatnio córce coś z biżuterii gwiazd, nieźle się naszukałam. W valerio zrobiłam idealne zakupy, wobec tego polecam ten sklep i wyroby wszystkim tym, którzy cenią sobie wysoką jakość.\nMam nadzieję, że ten sklep i w waszym przypadku się sprawdzi http://www.valerio.pl. Jak szukasz naszyjnika celebrytka lub innych błyskotek gwiazd, tutaj masz tego niezliczoną ilość. Sama robiłam u nich zakup, więc mogę polecić. Sprawdziłam:)


Sa jednak przypadki, gdzie odstepujemy od leczenia wstepnego – proktolog\nSą jednak przypadki, gdzie odstępujemy od leczenia wstępnego i przystępujemy do operacji od razu. Musimy operować oczywiście natychmiast przypadki przedziurawienia wrzodu do wolnej otrzewnej. Operujemy również jak najwcześniej przypadki ze skłonnością do krwawienia; we wrzodzie pooperacyjnym duże krwotoki są zjawiskiem znacznie częstszym niż we wrzodzie zwykłym, toteż operujemy w tych razach od razu, żeby uprzedzić możliwość silnego krwotoku. Musimy wreszcie operować jak najprędzej przypadki powikłane samoistnym utworzeniem się przetoki pomiędzy jelitem czczym a okrężnicą; istnienie takiej przetoki rozpoznajemy na zasadzie wymiotów kałowych zawierających dużo pokarmów nie strawionych. [patrz też: fala uderzeniowa rehabilitacja, tablica olx oddam za darmo, olej canola ]\nPowiązane tematy z artykułem: fala uderzeniowa rehabilitacja olej canola tablica olx oddam za darmo


Informacje dotyczące Międzynarodowego Konkursu KANGUR MATEMATYCZNY 2014 | ŁCDNiKP\nStrona główna » Informacje dotyczące Międzynarodowego Konkursu KANGUR MATEMATYCZNY 2014\nSerdecznie zapraszamy do udziału w Konkursie Matematycznym KANGUR.\nZ dniem 25 listopada 2013 r. rozpoczynamy nową XXIII edycję konkursu Kangur Matematyczny. W roku 2014 konkurs przeprowadzony zostanie w czwartek,\n20 marca o godzinie 900. Uczniowie startujący we wszystkich kategoriach wnoszą opłatę 8zł na konto Łódzkiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego 90-142 Łódź, ul. Kopcinskiego 29. Getin Bank S.A. Oddział w Łodzi numer : 25 1560 0013 2026 0040 3869 0006 z dopiskiem (koniecznie !) KANGUR MATEMATYCZNY. Nauczyciele - opiekunowie konkursu "KANGUR 2014" są odpowiedzialni za przebieg konkursu w swojej szkole, a w szczególności za:\nZałożenie konta szkoły na stronie internetowej głównego organizatora\nwww.kangur-mat.pl (instrukcja www.kangur-mat.pl/szkola_instrukacja.pl ) -\nw przypadku braku konta szkoły.\nPrawidłowe i terminowe zgłoszenie uczestników do 30 stycznia 2014 roku, drogą elektroniczną oraz przesłanie wymaganych dokumentów na adres:\nkangur@wckp.lodz.pl Po otrzymaniu wyżej wymienionych dokumentów\ni zatwierdzeniu przez koordynatora, szkoła otrzyma kod szkoły składający się\nz czterech liter alfabetu.\nSystematyczne logowanie się na koncie szkoły i śledzenie tam umieszczonych komunikatów, w tym m.in. o terminach odbioru testów i zwrotu kart odpowiedzi oraz odbioru nagród.\nDostarczenie lub wysłanie pocztą na adres podany w punkcie 2 zaklejonej koperty\nz kartami odpowiedzi.\nPoinformowanie uczniów o wynikach konkursu., które będą dostępne po zalogowaniu się na konto szkoły.\nW razie pytań prosimy o kontakt telefoniczny z Danutą Węgrowską: 600467171\nlub (42) 6739279 lub pocztą elektroniczną: kangur@wckp.lodz.pl\nInformacje dotyczące Konkursu KANGUR 2013 i regulamin są umieszczone na stronie głównej Łódzkiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego www.wckp.lodz.pl


Nazywam się Martyna Gaworska. Ukończyłam I stopień Architektury Krajobrazu na wydziale Architektury na Politechnice Krakowskiej. Równocześnie studiuję Architekturę również na wydziale Architektury na Politechnice Krakowskiej. Moją pracą dyplomową było zagospodarowanie terenu stawu przy ulicy Kaczeńcowej oraz Młynówki Dłubni w Bieńczycach. Uczestniczyłam w konkursach o temacie zagospodarowania terenów głównie Krakowskich. W 2017 roku odbyłam praktykę zawodową - terenową we Francji przy zamku w Montresor. Praktykę zawodową biurową odbyłam w pracowni projektowej Szafran w Krakowie zajmując się inwentaryzacją, sporządzaniem planów projektowych oraz wizualizacji. Aktualnie pracuję w biurze Architektury wnętrz. Chętnie podejmuję się nowych wyzwań projektowych niekoniecznie związanych z aktualnie ukończonym kierunkiem. Prywatnie miłośniczka malarstwa, grafiki, muzyki, podróży oraz zwierząt.\nPolitechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki, 2018, inż. architekt krajobrazu\npracownia Architektury wnętrz Ewa Budniewska-Bratek, projektant


'Dziewczyny, przepraszam, to ja brałam pieniądze'. Proces urzędniczek ze Świecia oskarżonych o kradzież 1 mln zł\nkradzież 18.03.2022, 09:55\nTrwa proces urzędniczek oskarżonych o kradzież prawie 1 mln zł z kasy urzędu w Świeciu (DW)\nBydgoszcz kradzież proces sąd urząd miasta Świecie\nDruga rozprawa procesu w sprawie defraudacji pieniędzy z gminnej kasy Urzędu Miejskiego w Świeciu. - Doszło do zmowy pracownic urzędu, jedna bez drugiej i trzeciej nic by nie zdziałała - mówi Marzenna Rzymek, skarbniczka gminy Świecie, która zeznawała przed sądem w charakterze świadka podczas pierwszej rozprawy. 18 marca zeznawali kolejni świadkowie.\nProces toczy się przed Sądem Okręgowym w Bydgoszczy. Podczas pierwszej rozprawy, 24 lutego, oskarżone złożyły wyjaśnienia. Wszystkie przyznały się do zarzucanych im czynów.\nUrzędniczki wydziału finansowego: Ewa M., Marlena P. i Maria Ch. są oskarżone o przywłaszczenie mienia znacznej wartości na szkodę miasta i gminy Świecie i o to, że uczyniły z kradzieży stałe źródło dochodu.\nProkuratura Rejonowa w Tucholi ustaliła, że kobiety wyprowadziły z kasy Urzędu Miejskiego w Świeciu ok. 990 tys. zł między 2008 a 2021 r.\nCZYTAJ TAKŻE: Akt oskarżenia dla urzędniczek. Prokuratura zarzuca im, że ukradły prawie milion złotych, a nie pół\nZeznają pracownicy urzędu\n18 marca. Zeznania składają pracownicy magistratu. Sprawę prowadzi sędzia Andrzej Bauza. W sali jest też prokurator z Tucholi Tomasz Krysiński.\n- Dowiedziałam się od pani skarbnik, że oskarżone dokonywały fałszywych wpłat, pomyłek - mówi księgowa Anna Ch. - Jak się o tym dowiedziałam, przeprowadziliśmy kontrolę druków ścisłego zarachowania i stanu kasy. Wszystko się zgadzało.\nZ żadną z oskarżonych o tym nie rozmawiałam. Na tym moja rola się skończyła. Wcześniej z racji stanowiska głównej księgowej nadzorowałam pracę oskarżonych, nie było żadnych zastrzeżeń - zapewnia.\n- Wiem, że koleżanki z kasy brały pieniądze podatników, a księgowa to tuszowała - mówi księgowa Monika L. - Rok temu zauważyłam, że na koncie jednego podatnika brakuje jednej wpłaty. Zadzwoniłam do niego, okazało się, że ta kwota była przez niego uregulowana. Miała tę sprawę wyjaśnić księgowa Ewa M. W dokumentach był dowód wpłaty.\nZauważyłam, że pieniądze z konta podatnika były wzięte z premedytacją. Zgłosiłam to szefowej. Marlena P. przyznała się, że wszystkie trzy były w zmowie. "Dziewczyny, przepraszam, to ja brałam pieniądze, przepraszam" - powiedziała nam wtedy Marlena P - dodaje.\nUrzędniczka wyjaśnia, że mieszkańcy zostali poproszeni o przynoszenie dowodów wpłat. - Tak weryfikowaliśmy historie podatników lata wstecz - mówi Monika L.\nTrwa proces urzędniczek oskarżonych o kradzież prawie 1 mln zł z kasy urzędu w Świeciu DW\n- Niektórzy podatnicy nie mieli dowodów wpłat, ale deklarowali, że wpłacili w kasie pełną kwotę podatku za cały rok. Analizowaliśmy wtedy historie ich wpłat przez lata.\nOkazywało się, że w jednym roku wpłata podatnika została wystornowana, na tej podstawie wnioskowaliśmy, że prawdopodobnie oskarżone zabrały wpłacone kwoty [storno to wykasowanie omyłkowej operacji księgowej, takim sposobem oskarżone posługiwały się przez lata, by zabierać pieniądze tak, by nie widać było tego w dokumentacji - przyp. red.] - wyjaśnia Monika L.\nSędzia Andrzej Bauza odczytuje fragment zeznań drugiej księgowej złożonych podczas pierwszego posiedzenia i pyta, czy je podtrzymuje:\n- Pracuję z Ewą M. 25 lat. Kiedy odkryłam nieprawidłowości, zniknięcie z indywidualnego konta podatnika kilkunastu tysięcy złotych, powiedziałam jej o tym. Nie zdziwiła się. Odkąd pamiętam, ma problemy życiowe z pijącymi braćmi, zdradzającym ją mężem i jeszcze spaliło jej się mieszkanie.\nNie było po niej widać, że ma pieniądze. Ubierała się skromnie. Maria Ch. i Marlena P. jeździły na wakacje, P. kupiła 3 samochody - odczytuje sędzia, a Monika L. je potwierdza.\nDowody kradzieży zajmują 3 segregatory\nUrzędniczkom grozi do 10 lat więzienia.\nDokumenty, które mają potwierdzać winę kobiet, ledwo mieszczą się w 3 segregatorach. Dostarczyli je mieszkańcy gminy. Na prośbę urzędników od początku współpracujących z prokuraturą przynosili dowody wpłat, jakich dokonywali w ostatnich latach, m.in. płacąc podatki od nieruchomości.\n- Doszło do zmowy pracownic urzędu, jedna bez drugiej i trzeciej nic by nie zdziałała - mówi Marzenna Rzymek, skarbniczka gminy Świecie, która zeznawała przed sądem w charakterze świadka podczas pierwszej rozprawy.\n- Kasjerki pobierały pieniądze wpłacane przez mieszkańców, a księgowa wprowadzała sztuczne wpłaty, kryjąc ich bezprawne działania i fałszując dokumenty. Różnicę między kwotami księgowanymi a tymi, które mieszkańcy realnie wpłacali gotówką, kobiety brały dla siebie - dodaje.\nCZYTAJ TAKŻE: Księgowe z UM w Świeciu zwolnione dyscyplinarnie. Z kasy zginęło więcej niż się pierwotnie spodziewano\nW dokumentach wszystko się zgadzało. Przez lata kradzieży nie wykryły wewnętrzne kontrole ani dwie zewnętrzne z Regionalnej Izby Obrachunkowej.\nCzęść pieniędzy trafiła już na konto urzędu\nUdało się odzyskać już ok. 200 tys. zł. To pieniądze, które Marlena P. (przyznała się zaraz jak sprawa wyszła na jaw), zwróciła na początku postępowania i kwota uzyskana ze sprzedaży jej mieszkania.\nNa poczet przyszłych roszczeń zabezpieczono też nieruchomość należącą do jednej z oskarżonych.\nW urzędzie wprowadzono dodatkowe zabezpieczenia, także informatyczne. Powstanie osobne stanowisko windykacji należności.


Warsztaty bokashi jako żródło obserwacji i kreacji. | Gabinet Psychoterapii - mgr Ewa Khantouche\nWarsztaty bokashi jako żródło obserwacji i kreacji.\nZawód psychoterapeuty obliguje mnie do poszukiwania nowych inspiracji.\nTak zwane „przegadane” terapie nie skutkują jak wiadomo w pracy z dziećmi i młodzieżą. Często i dorośli pacjenci, przeintelektualizowani potrafią co prawda wiele dostrzec i zrozumieć, ale trudno im zmienić pewne wzorce swoich reakcji i zachowań.\nWarsztaty Bokashi zainspirowały mnie 4 lata temu, kiedy po raz pierwszy uczestniczyłam w nich w Gimnazjum w Siemianowicach Śląskich. Duża sala, kilka stanowisk w postaci ławek, na których umieszczone były plastikowe miski. Jedna miska dla 4-5 uczniów. To już wyzwanie. Trzeba razem współpracować. Pierwsze konflikty, kto, z kim, przy jakiej misce. Można zaobserwować dokładnie, kto jest w klasowej i/lub szkolnej społeczności tzw. Gwiazdą, a kto Kozłem Ofiarnym. Kto jest liderem w grupie, prezentując zdolności przywódcze, a kto woli pracować sam.\nPotem do miski wsypujemy odpowiednią glinę. Trzeba ją przygotować do „produkcji” kul czyli rozkruszyć i powybierać kamienie. Potem dodajemy w odpowiednich proporcjach otręby bokashi, melasę z trzciny cukrowej i preparat zawierając pożyteczne mikroorganizmy. Jeszcze trochę wody i trzeba to wszystko rękami dokładnie wymieszać. No i oczywiście trzeba się przy tym pobrudzić.\nI znowu możemy zaobserwować reakcje na pobrudzenie rąk. Bywa różnie. Niektórzy nie mają z tym problemu, inni proszą rękawiczki, jeszcze inni reagują stanowczym sprzeciwem i pozostają wyłącznie w roli obserwatora.\nPobrudzenie się czy raczej lęk przed pobrudzeniem się może być dla pedagoga, psychologa ważną informacją. Dziecko wychowywane w zdrowych relacjach pełnych poczucia bezpieczeństwa nie ma problemu z pobrudzeniem rąk – wręcz przeciwnie małe dzieci uważają i uważały to zawsze za świetną zabawę. Jak mawiał Korczak „Dzieci są albo czyste albo szczęśliwe”. Gdy dziecko wyraźnie przejawia lęk przed pobrudzeniem się (również przed czymś nieznanym) – to ważna informacja do dalszych obserwacji dziecka.\nInaczej może wyglądać sytuacja „pobrudzenia się” u dzieci starszych 11-15 lat. Czasem niechęć przed pobrudzenie się wynikać może na przykład z faktu… pomalowanych paznokci. A to wynika z medialno wirtualnej wizji świata promującej nieskazitelny wygląd jako podwalinę systemu wartości naszych dorastających pociech. Dobrze mieć również to na uwadze. Możemy to na przykład wykorzystać jako temat do dyskusji podczas godziny wychowawczej.\nPo wymieszaniu gliny z wszystkimi składnikami zaczyna się lepienie kul. Kule powinny być wielkości piłki tenisowej, o jednolitej powierzchni.\nNastępna okazja do obserwacji, ale również do ćwiczeń. Szczególnie dla dzieci młodszych 5 , 6 lat.\nUlepienie gładkiej, proporcjonalnej kuli wydaje nam się proste. Nie zawsze tak jest. To świetne ćwiczenie kształtujące koordynację wzrokowo-ruchowo i sprawność psychomotoryczną. Dla wszystkich początkujących w sztuce ręcznego pisania to nieocenione ćwiczenie. Dodatkowym atutem lepienia kul bokashi ( w odróżnieniu od kul plastelinowych) jest kontakt dziecka z organiczna materią. Dzieci zamieszkujące gminy miejskie często po raz pierwszy w bezpiecznych warunkach mogą doświadczyć zapachu i dotyku ziemi. Reakcje są różne, a zainteresowanie i pytania zawsze budzą radość prowadzących warsztaty bokashi.\nSama lubię lepić gliniane kule bokashi i podczas prowadzenia warsztatów zawsze lepię razem z uczestnikami. Zachęcam w trakcie warsztatów nauczycieli do uczestnictwa w zajęciach. Bywa z tym różnie. A szkoda, bo to świetny relaks i uruchamianie swojego wewnętrznego, kreatywnego dziecka. Wiele radości, śmiechu, wspólnej zabawy i pożytku dla uczestników i dla naszego środowiska.\nUlepione kule po okresie 7 dni dojrzewania trafiają bowiem do zanieczyszczonych zbiorników wodnych, którym pożyteczne mikroorganizmy przywracają równowagę biologiczną.\nWarsztaty bokashi to cenne źródło obserwacji biorących w nich udział uczniów i wychowanków. Możliwość doświadczenia zupełnie czegoś nowego, relaks i radość ze wspólnie pożytecznie spędzonego czasu. A dodatkowo za każdym razem możemy odkrywać nowe ciekawe możliwości wykorzystania lepienia kul bokashi w rozwijaniu potencjału dzieci, młodzieży i nas samych.\nEnergia męska, energia żeńska… →


Hidden Falls Adventure Park (Marble Falls, Teksas) - opinie\nMarble Falls — wszystkie restauracje Restauracje w pobliżu obiektu Hidden Falls Adventure Park\nWszystkie miejsca warte uwagi w: Marble Falls Atrakcje w pobliżu obiektu Hidden Falls Adventure Park\nHidden Falls Adventure Park opinie, Marble Falls\nStany Zjednoczone Teksas Marble Falls Atrakcje w Marble Falls Hidden Falls Adventure Park\nLiczba recenzji: 48 Nr 5 wśród 29 atrakcji w lokalizacji Marble Falls Parki tematyczne, Parki rozrywki i parki wodne 7030 E Fm 1431, Marble Falls, TX 78654-3788+1 830-798-9820Strona internetowa\nDziękujemy za przesłaną ocenę. Zrecenzowano: 4 stycznia 2017 Deborah B, Wichita Falls, Teksas\nPokaż też MapaSatelitarna Aktualizacje mapy są wstrzymane. Przybliż, aby zobaczyć zaktualizowane informacje. Wyzeruj przybliżenie Trwa aktualizowanie mapy… Wróć do mapy Omówienie 4,5 Liczba recenzji: 48Doskonałe74%B. dobre20%Średnie2%Złe2%Okropne2%LOKALIZACJA 7030 E Fm 1431, Marble Falls, TX 78654-3788\nKONTAKT Strona internetowa +1 830-798-9820Ulepsz to ogłoszenieCzy ta atrakcja to dobre miejsce na piknik?Tak Nie Nie wiem Czy ta atrakcja jest ekscytująca, niezwykła lub ryzykowna?Tak Nie Nie wiem Czy ta atrakcja jest odpowiednia dla małych grup (liczących mniej niż cztery osoby)?Tak Nie Nie wiem Czy ta atrakcja jest odpowiednia dla osób w każdym wieku?Tak Nie Nie wiem Czy to odpowiednia forma spędzania czasu w zimny dzień?Tak Nie Nie wiem Czy to odpowiednia forma spędzania czasu w upalny dzień?Tak Nie Nie wiem Czy w tej atrakcji sugerowane jest wręczanie napiwków?Tak Nie Nie wiem Czy w tej atrakcji są dostępne posiłki?Tak Nie Nie wiem Czy ta atrakcja jest zamykana na jakiś czas w ciągu roku?Tak Nie Nie wiem Czy ta atrakcja to obowiązkowy punkty programu?Tak Nie Nie wiem Dziękujemy za pomoc! Zanim się wylogujesz, opisz swoje wrażenia. Napisz recenzję\nOceny podróżnych Doskonałe8B. dobre3Średnie0Złe0Okropne0Typ podróżnegoRodzinyParyWyjazd w pojedynkęBiznesowaZnajomiOkres roku Mar–majCze–sieWrz–lisGru–lutJęzyk Wszystkie języki polski (11)angielski (48)Język polski (11)angielski (48)\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNieDeborah BWichita Falls, Teksas4913Zrecenzowano 4 stycznia 2017 Przyjemne miejsce na 4. kołaJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń to Dobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNieMichelle_HtownHouston, Teksas21Zrecenzowano 15 sierpnia 2016 zabawy w dzień!Jak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń to Dobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNieRhonda HLiberty Hill, Teksas31Zrecenzowano 11 sierpnia 2016 zabawy w dzień! gJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń to Dobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNielav0526Dover, Delaware132Zrecenzowano 10 lipca 2016 z urządzeń przenośnych Wspaniały park!WięcejJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń to Dobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNiejvega214Dallas, Teksas23Zrecenzowano 31 maja 2016 z urządzeń przenośnych Idealny dla wszystkich poziomówWięcejJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń to Dobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNiekarouselkidTaylor, Teksas5726Zrecenzowano 4 kwietnia 2016 z urządzeń przenośnych Dobra zabawa dla wszystkich wiekuWięcejJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń to Dobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNieAnnette FLake Jackson, Teksas96Zrecenzowano 20 lutego 2016 z urządzeń przenośnych Niesamowite!Jak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń to Dobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNiecarlg424Allen, Texas21Zrecenzowano 4 stycznia 2016 Wspaniała zabawa na zewnątrz z AustinJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń to Dobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNieplaytimeformetemple9336Zrecenzowano 31 marca 2015 NiesamowiteJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń to Dobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNierat1009Las Palmas De Gran Canaria103Zrecenzowano 15 sierpnia 2014 Bawiliśmy się świetnie!WięcejJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń to Dobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTrwa aktualizowanie listy... W okolicy Pobliskie restauracjeNoon Spoon CafeLiczba recenzji: 143 w odległości 9,5 km Doc's Fish Camp & GrillLiczba recenzji: 324 w odległości 9,62 km Francesco'sLiczba recenzji: 151 w odległości 9,62 km Numinous Coffee RoastersLiczba recenzji: 26 w odległości 9,43 km Pobliskie atrakcjeSave The World Brewing Co.Liczba recenzji: 51 w odległości 9,34 km Krause SpringsLiczba recenzji: 194 w odległości 11,99 km Sweet Berry FarmLiczba recenzji: 104 w odległości 12,66 km Lake Marble FallsLiczba recenzji: 90 w odległości 10,29 km Pytania i odpowiedziUzyskaj szybką odpowiedź od pracowników i klientów obiektu Hidden Falls Adventure Park.Uwaga: pytanie zostanie opublikowane na stronie Pytania i odpowiedzi.Weryfikacja: Wskazówki dotyczące publikacjiPrześlijPoprzednieNastępne12


Prelegenci / Tektura Falista 2019 - Akademia Wiedzy\nHome / Tektura Falista 2019 / Prelegenci\nDyrektor sprzedaży w Siegwerk Prochowice (dawniej Actega Colorchemie Polska), odpowiedzialna za rozwój sprzedaży farb i lakierów wodnych stosowanych we fleksografii. Absolwentka Wydziału Chemii Politechniki Łódzkiej. Ma 10-letnie doświadczenie w branży poligraficznej.\nAbsolwentka Politechniki Gdańskiej na wydziale mechanicznym o specjalności elastyczne systemy produkcyjne. Trener i organizator licznych szkoleń i warsztatów dla przedsiębiorców w zakresie bezpieczeństwa i jakości opakowań. Wieloletnie doświadczenie zdobyte w przemyśle opakowaniowym, od 11 lat audytor systemu BRC Packaging.\nAbsolwent Instytutu Mechaniki Politechniki Białostockiej ze specjalnością Maszyny i Urządzenia Przemysłu Spożywczego i Chemicznego W latach 1983 - 1993 Pracownik Instytutu Maszyn Spożywczych w Warszawie, zatrudniony na stanowisku konstruktora a od 1985r. jako pracownik naukowy w stopniu starszego asystenta. Od 1993 roku pracownik COBRO - Centralnego Ośrodka Badawczo- Rozwojowego Opakowań, później Instytutu Badawczego Opakowań w Warszawie. Autor i współautor wielu tematów badawczych z zakresu narażeń występujących podczas transportu i magazynowania towarów oraz wytrzymałości stosowanych opakowań transportowych. Rzeczoznawca COBRO - Instytutu Badawczego Opakowań z zakresu opakowań do transportu materiałów niebezpiecznych. W ramach działalności Laboratorium Badań Opakowań Transportowych COBRO, wykonawca ekspertyz dotyczących opakowań transportowych dla producentów i użytkowników z wielu branż przemysłu np. spożywczej, motoryzacyjnej, AGD, meblarskiej, medycznej.\nSławomir Koślicki z początkiem stycznia 2015 roku objął stanowisko Local Sales Manager i jest odpowiedzialny za sprzedaż maszyn przeznaczonych to tektury falistej na terenie całej Polski. Sławomir Koślicki jest absolwentem Wydziału Ekonomii i Zarządzania Wyższej Szkoły Handlu i Prawa (obecnie Uczelnia Łazarskiego). Ma wieloletnie doświadczenie w przemyśle poligraficznym i opakowaniowym, które zdobywał m.in. zarządzając produkcją w drukarniach offsetowych, a ostatnio pracując w Manroland Sheetfed jako Area Sales Manager.


Paweł Lisicki - teksty, strona 26 - Do Rzeczy\nW jednej z licznych debat publicystycznych na temat polskiej polityki zagranicznej wobec konfliktu Rosji z Ukrainą usłyszałem, że w tej sprawie nie wolno się różnić. Jeśli więc zdarzają się w Polsce politycy, tacy jak Andrzej...\n23 mar 2015 8:44\nSiła i słabość polskiej armii\nDozbrajać Ukrainę czy nie? To pierwsze pytanie, które zadaje sobie coraz więcej polityków na Zachodzie. I drugie, nie mniej istotne, także dla polityków w Polsce: Czy wysyłać tam żołnierzy? Wyraźnie widać, że...\n9 mar 2015 8:30\nNiemrawa dość i nudna kampania prezydencka nabiera niemal z każdym dniem coraz większego wigoru. Jeszcze miesiąc temu mogło się zdawać, że Bronisław Komorowski zwycięstwo ma w kieszeni. Że bez specjalnego wysiłku – ot, na...\n2 mar 2015 8:34


Niebywały trend w makijażu oka, który w 2019 roku będzie nosiła każda z was | Zeberka Niebywały trend w makijażu oka, który w 2019 roku będzie nosiła każda z was | Zeberka\nźródło: © iStock, Instagram\nCienie Do Powiek Makijaż Makijaż Oczu Trendy\nTemperatura spada z dnia na dzień. Jesienna aura zawęża spektrum wyborów dotyczących spędzania wolnego czasu, stylizacji i makijażu. Na szczęście rozwiązanie tych problemów pierwszego świata jest łatwiejsze, niż myślisz. Trend, o którym mowa sprawi, że w niskich temperaturach każda kobieta będzie wyglądała pięknie.\nZielony makijaż oczu został oficjalnie uznany za jeden z najciekawszych trendów w makijażu na 2019 rok. Wizażystka gwiazd RokaelLizama twierdzi, że kolor ten jest wyrazisty i nieco kłopotliwy, ale reprezentuje świeżość i może wyglądać dobrze na każdej kobiecie. To, co najważniejsze to skupienie uwagi na oczach. Pozostałe elementy makijażu powinny pozostać stonowane.\nZOBACZ TEŻ: POWRACA TREND Z LAT 60.! POKOCHASZ MAKIJAŻ CUT CREASE!\nKolor wydaje się trudny do okiełznania, ale to tylko pozory. Kiedy główną rolę odgrywa zielona kredka do oczu, makijaż uzupełnia się rozświetlaczem w kącikach oczu, te stają się pełne blasku i dużo bardziej wyraziste. Oczywiście wskazane są również zielone cienie do powiek. Wystarczy spojrzeć na nowości od Fenty Beauty, Too Faced, a trend ten od razu staje się przejrzysty i zrozumiały.\nKobiety, które na co dzień borykają się z niedoskonałościami lub cieniami pod oczami, powinny pamiętać o odpowiednim przygotowaniu cery. Koloryt skóry należy wyrównać dobrze dobranym odcieniem korektora. W przeciwnym wypadku zielony makijaż oczu uwydatni, to co chciałaby się ukryć. Zwłaszcza sińce pod oczami.\nZOBACZ TEŻ: NOWY TREND W MAKIJAŻU OCZU! PORZUCAMY SYMETRIĘ I CHWYTAMY ZA CIEKAWE ODCIENIE!\nButelkowa zieleń pasuje do każdej karnacji, a jej potencjał w dziedzinie podkreślania oczu jest niezwykły. Wystarczy przyjrzeć się poniższym zdjęciom gwiazd, które zamieszczamy w ramach inspiracji.\nEksperymentowałyście już z tymi odcieniami?\nPost udostępniony przez Lucy Hale (@lucyhale) Sie 12, 2018 o 7:12 PDT\nPost udostępniony przez Mary Phillips (@maryphillips) Lis 11, 2018 o 10:07 PST\nPost udostępniony przez Nikki_Makeup (@nikki_makeup) Wrz 10, 2018 o 9:36 PDT\nPost udostępniony przez Pat McGrath (@patmcgrathreal) Wrz 30, 2018 o 11:25 PDT


Praca naukowo badawcza z zakresu prewencji wypadkowej - PDF\nDownload "Praca naukowo badawcza z zakresu prewencji wypadkowej"\n1 Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy ul. Czerniakowska 16, Warszawa Praca naukowo badawcza z zakresu prewencji wypadkowej Badania sprawności psychofizycznej kierowców wypadkowych i bezwypadkowych w aspekcie prewencji wypadkowej i zwiększania kultury bezpieczeństwa w transporcie drogowym zrealizowana na podstawie umowy nr TZ/370/37/09/P/9 z dnia r. zawartej pomiędzy ZUS i CIOP PIB Wykonawcy: dr Anna Łuczak mgr Andrzej Najmiec Warszawa, grudzień 2009 r.\n2 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP 4 2. SPECYFIKA PRACY, ZAGROŻEŃ I WYMAGAŃ W TRANSPORCIE DROGOWYM Kierowca komunikacji miejskiej Kierowca transportu towarowego Kierowca pojazdu uprzywilejowanego oraz kierowca pojazdu do przewozu materiałów niebezpiecznych Kierowca flotowy PRZEPROWADZENIE BADAŃ PORÓWNAWCZYCH W ZAKRESIE SPRAWNOŚCI PSYCHOFIZYCZNEJ W GRUPIE KIEROWCÓW WYPADKOWYCH I KIEROWCÓW BEZWYPADKOWYCH OPIS METODYKY PRZEPROWADZONYCH BADAŃ Osoby badane Opis stosowanych narzędzi Warunki badania Procedura badań METODY STATYSTYCZNEJ ZASTOSOWANE W ANALIZIE WYNIKÓW BADAŃ WYNIKI PRZEPROWADZONYCH BADAŃ CHARAKTERYSTYKA BADANYCH GRUP KIEROWCÓW Wiek i staż Wykształcenie PORÓWNANIE WYNIKÓW TESTÓW PSYCHOLOGICZNYCH W DWÓCH GRUPACH KIEROWCÓW: AMATORÓW BEZ WYPADKU (GRUPA I) I AMATORÓW Z WYPADKIEM (GRUPA II) WNIOSKI Z PRZEPROWADZONYCH BADAŃ Określenie cech krytycznych Trafność metod diagnostycznych Zasadność badań kierowców flotowych 33 2\n3 6. ZWIĘKSZANIE INDYWIDUALNEJ SPRAWNOŚCI KIEROWCÓW CECHY INDYWIDUALNE KIEROWCY Wiek kierowcy Umiejętność samooceny i właściwa ocena sytuacji drogowej Obciążenie psychiczne Cechy temperamentu i osobowości METODY PODNOSZENIA KULTURY BEZPIECZEŃSTWA W FIRMACH TRANSPORTOWYCH KULTURA BEZPIECZEŃSTWA DEFINICJE I PRZEJAWY Kultura bezpieczeństwa społeczeństwa Kultura bezpieczeństwa organizacji (przedsiębiorstwa) Kultura bezpieczeństwa jednostki KSZTAŁTOWANIE KULTURY BEZPIECZEŃSTWA W TRANSPORCIE DROGOWYM Kształtowanie kultury bezpieczeństwa na poziomie indywidualnym Kształtowanie kultury bezpieczeństwa na poziomie przedsiębiorstwa PODSUMOWANIE BIBLIOGRAFIA 55 ZAŁĄCZNIKI STRESZCZENIE SZCZEGÓŁOWE WYNIKI ANALIZ STATYSTYCZNYCH MATERIAŁY INFORMACYJNE DLA KIEROWCÓW I ICH PRACODAWCÓW NA TEMAT SPOSOBÓW ZWIĘKSZANIA INDYWIDUALNEJ SPRAWNOŚCI KIEROWCÓW ORAZ PROMOCJI KULTURY BEZPIECZEŃSTWA W TRANSPORCIE DROGOWYM ANKIETA OCENIAJĄCA PRAKTYCZNĄ PRZYDATNOŚĆ WYNIKÓW PRACY 3\n4 1. WSTĘP Przedmiotem pracy jest przeprowadzenie badań mających na celu analizę różnic w poziomie sprawności psychofizycznej kierowców wypadkowych (mających na swoim koncie sprawstwo wypadku drogowego, którego skutkiem byli ranni lub ofiary śmiertelne) i bezwypadkowych (nie mających na swoim koncie sprawstwa wypadku drogowego z ofiarami śmiertelnymi lub rannymi), w celu wyłonienia cech krytycznych mających wpływ na ryzyko wypadku drogowego. Celem nadrzędnym pracy jest zwiększenie świadomości na temat wpływu indywidualnej sprawności kierowców na ryzyko występowania wypadków. Transport drogowy jest najbardziej niebezpieczny i ze względów społecznych - najbardziej kosztowny spośród innych środków transportu. Statystyki światowe pokazują, że rocznie na drogach ma miejsce około wypadków drogowych, w których ginie ponad osób a rannych zostaje osób. Koszty tych wypadków szacuje się na 160 mld., co stanowi 2% Europejskiego PKB (Road safety: Road Safety Action Programme ). Badania europejskie dotyczące warunków pracy pokazują, że transport zaliczany jest do sektorów szczególnie niebezpiecznych (Komunikat Komisji dla Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów, 2007). W Polsce, wg. danych Komendy Głównej Policji o wypadkach drogowych w Polsce, w 2008 roku miało miejsce wypadków, w których zginęło blisko 5.5 tys. osób a ponad 62 tys. zostało rannych (Wypadki drogowe w Polsce w 2008 roku). Koszty wypadków drogowych w Polsce wynoszą około 12 mld. zł. rocznie, co stanowi 2.7% PKB (Krystek, 2003). Polska od wielu lat zajmuje czołowe miejsce pod względem wskaźnika ciężkości wypadków drogowych. Wskaźnik ten wynosi 11 zabitych na 100 wypadków drogowych, podczas gdy średnia dla UE wynosi nieco powyżej 3. (Road safety country profile. Polska). Głównymi sprawcami wypadków drogowych są kierujący pojazdami: z ich winy dochodzi do blisko 80% wypadków. Wśród kierujących pojazdami sprawców wypadków drogowych, grupa kierowców zawodowych (kierowcy samochodów ciężarowych, autobusów, tramwajów i trolejbusów) spowodowała w 2008 r. około 7% wypadków (Wypadki drogowe w Polsce w 2008 roku). Kierowcy zawodowi są również ofiarami wypadków drogowych. W Polsce, transport zajmuje trzecie miejsce ze względu na liczbę śmiertelnych ofiar wypadków przy pracy (15%) (Wypadki przy pracy w 2008 roku), a miejsce drugie (po budownictwie) ze względu na wzrost (o 31.1%) w stosunku do 2007 r. liczby śmiertelnych wypadków przy pracy (Alarmujące dane dotyczące wypadków przy pracy). Z danych Państwowej Inspekcji Pracy wynika, że kierowcy samochodów ciężarowych, osobowych i autobusów stanowią najliczniejszą grupę 4\n5 poszkodowanych w wypadkach przy pracy ze skutkiem śmiertelnym (17% w 2008 r.). Pod względem zaś ogólnej liczby poszkodowanych w wypadkach przy pracy kierowcy pojazdów znajdują się na drugim miejscu (8.3% w 2008 r.) (Analizowanie okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy). Istotną część grupy kierowców pojazdów stanowią tzw. kierowcy flotowi. Są to osoby prowadzące pojazd w ramach swoich obowiązków służbowych a nie będące pracownikami zatrudnionymi na stanowisku kierowcy. Według danych pochodzących ze statystycznej karty wypadku kierowcy flotowi stanowili w 2008 r. ponad dwukrotnie liczniejszą od kierowców zawodowych - grupę pracowników poszkodowanych w wypadkach przy pracy podczas kierowania środkiem transportu na terenie komunikacji publicznej (Zużewicz, Bojanowski, Brzezik, 2009). Praktyka pokazuje, że dopuszczanie do prowadzenia pojazdów wyłącznie osób posiadających określone predyspozycje jest metodą wysoce skuteczną w obniżaniu ryzyka wypadków w transporcie drogowym. Na poziomie europejskim kwestię tę reguluje m.in. Dyrektywa Rady Wspólnoty Europejskiej o minimalnych normach dotyczących cech (właściwości) fizycznych i umysłowych, niezbędnych do prowadzenia pojazdów, gdzie wymienia się trzy podstawowe grupy osób, którym prawo jazdy nie powinno być wydane ani wznowione (Dyrektywa 91/439/EWG). Są to osoby dotknięte poważnymi chorobami umysłowymi lub poważnym opóźnieniem umysłowym oraz osoby zdrowe, mające jednak poważne zaburzenia zdolności oceniania i zachowania, związane z osobowością, zaburzeniami przystosowania i poważnymi zaburzeniami starczymi. W Polsce, działania zmierzające do poprawy bezpieczeństwa w transporcie drogowym określone zostały w założeniach Polityki Transportowej Państwa na lata , przyjętej przez Radę Ministrów 29 czerwca 2005 r. Zadaniem czwartym tej polityki jest zapewnienie bezpieczeństwa w transporcie by transport drogowy nie wiązał się z tak dużym jak obecnie zagrożeniem zdrowia i życia obywateli, zaś cel 5. dotyczy poprawy bezpieczeństwa prowadzącej do radykalnej redukcji liczby wypadków i ograniczenia ich skutków (Polityka Transportowa Państwa na lata ). Także w 2005 r. Rada Ministrów przyjęła nowy program: GAMBIT 2005, jako Krajowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego na lata , którego celem jest zmniejszenie do roku 2013 liczby ofiar śmiertelnych wypadków drogowych o połowę w stosunku do roku 2003, tj, nie więcej niż 2800 ofiar śmiertelnych rocznie (Gambit 2005). Realizacja pracy, której celem jest analiza różnic w poziomie sprawności psychofizycznej kierowców wypadkowych i bezwypadkowych oraz wyłonienia cech krytycznych mających wpływ na ryzyko wypadku drogowego, jest działaniem mającym bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego i bezpieczeństwo transportu. 5\n6 Wynikiem realizacji pracy są zalecenia dotyczące wskazania kategorii kierowców, którzy powinni być objęci obowiązkiem badań psychologicznych oraz zalecenia odnoszące się do zakresu tych badań. Ponadto opracowano materiały informacyjne dla kierowców i ich pracodawców na temat sposobów zwiększania indywidualnej sprawności kierowców a także znaczenia wpływu zarządzania i organizacji pracy oraz kultury bezpieczeństwa na bezpieczne zachowania kierowców transportu drogowego. 2. SPECYFIKA PRACY, ZAGROŻEŃ I WYMAGAŃ W TRANSPORCIE DROGOWYM Zawód Kierowca kod 832 wg Klasyfikacji zawodów i specjalności (Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 8 grudnia 2004 r.) obejmuje trzy podgrupy zawodowe, do których należą: kierowcy samochodów osobowych (w tym kierowcy taksówek), kierowcy autobusów i motorniczowie tramwajów (kierowcy autobusów, kierowcy trolejbusów, motorniczowie tramwajów), kierowcy samochodów ciężarowych (kierowcy ciągników siodłowych, kierowcy samochodów ciężarowych). Kierowca należy do kategorii zawodów trudnych i niebezpiecznych, czyli tych, gdzie praca związana jest z narażeniem życia i (lub) zdrowia osoby wykonującej ją i z zagrożeniem dla innych ludzi (Łuczak, 2001). W przypadku zawodu kierowcy zagrożenie dla życia lub zdrowia wynika z wysokiego poziomu obciążenia psychicznego podczas prowadzenia pojazdu, z konieczności obsługi pojazdu oraz z warunków środowiska pracy, co wymaga od kierowcy posiadania szczególnych predyspozycji psychofizycznych (Łuczak, Zużewicz, 2006; Zużewicz, Łuczak, Najmiec, 2007; Łuczak, 2003). Potwierdzeniem wagi i znaczenia szczególnych predyspozycji psychofizycznych w zawodzie kierowcy jest umieszczenie go w wykazie 35 innych prac, w przypadku których pracownik, po uprzednim powiadomieniu przełożonego, może powstrzymać się od wykonania pracy, jeśli jego stan psychofizyczny nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla innych (Wykaz rodzajów prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej). Bezpieczne funkcjonowanie w roli kierowcy wymaga posiadania określonych cech i sprawności, do których należą: sprawność procesów intelektualnych i poznawczych umożliwia trafną ocenę sytuacji na drodze i podejmowanie właściwych decyzji, sprawność psychomotoryczna i psychofizyczna umożliwia sprawne wykonanie podjętych decyzji, 6\n7 cechy temperamentu i osobowości decydują m.in. o trafności samooceny, odpowiedzialności w działaniu, samokontroli emocjonalnej, dojrzałości społecznej, stylu działania. Ze względu na szczególne predyspozycje psychiczne, jakie powinny posiadać osoby wykonujące zawód kierowcy, wszyscy kandydaci do tego zawodu poddawani są selekcji i doborowi zawodowemu. Wobec sytuacji panującej obecnie na polskim rynku pracy trudno przesądzać, czy powinna to być selekcja pozytywna, pozwalająca na wybór spośród licznej rzeszy kandydatów do zawodu tylko tych osób, które w najwyższym stopniu spełniają stawiane wymagania, czy też należy zadowolić się selekcją negatywną, czyli odrzuceniem osób nie spełniających minimalnych wymagań. Praktyka pokazuje, że w doborze osób pod kątem posiadania predyspozycji psychicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy stosuje się zasadę selekcji negatywnej minimalne wymaganie stanowi zazwyczaj punkt odcięcia na poziomie 3. stena w standaryzowanej ocenie wyników testowych. Obowiązek wstępnych i okresowych badań dla kandydatów i osób pracujących w zawodzie kierowcy reguluje Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874). Artykuł 39k. tej ustawy określa, że kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie z ustawą badaniom podlegają kierowcy wykonujący transport drogowy następującymi typami pojazdów: przeznaczonymi do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą w zarobkowym przewozie osób (taksówki), przeznaczonymi do przewozu więcej niż 9 osób (autobusy), o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3.5 tony (transport ciężki), dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 3.5 tony w zarobkowym przewozie rzeczy. W przypadku kierowców zawodowych obowiązuje okresowość badań psychologicznych: kierowcy do 60 roku życiu powtarzają badania co 5 lat, zaś po skończeniu 60 lat co 30 miesięcy. Natomiast przepisom o transporcie drogowym nie podlegają kierowcy flotowi, którzy kierują pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą w przewozie niezarobkowym lub pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Motorniczowie tramwajów podlegają obowiązkowi wstępnych i okresowych badań psychologicznych zgodnie z Ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908). Ta sama ustawa reguluje także obowiązek badań psychologicznych kierowców amatorów, przeprowadzanych w celu orzekania o istnieniu lub 7\n8 braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Obowiązkowi temu podlegają kierowcy, którzy: kierowali pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu, przekroczył liczbę 24 pkt. karnych za naruszanie przepisów ruchu drogowego, sprawcy wypadków drogowych, w którym był zabity lub ranny, kierowcy skierowani na badania przez lekarza. W przypadku badań kierowców amatorów, poza wyjątkowymi i uzasadnionymi sytuacjami orzeczenie jest bezterminowe. Charakter pracy kierowcy oraz wynikające z niej zagrożenia i wymagania są ściśle związane z rodzajem stanowiska pracy. W Przewodniku po zawodach (Widerszal i in., 1998) wyróżnia się następujące stanowiska pracy kierowcy: kierowca komunikacji miejskiej (kierowca autobusu, kierowca taksówki, motorniczy tramwaju), kierowca transportu towarowego, kierowca pojazdu uprzywilejowanego (kierowca wozu straży pożarnej, kierowca karetki pogotowia ratunkowego), kierowca pojazdu używanego do przewozu materiałów niebezpiecznych. Ostatnio, wiele uwagi poświęca się także kierowcom flotowym, którzy ze względu na istotny udział czynności związanych z prowadzeniem pojazdu w zakresie swoich obowiązków służbowych traktowani są jako kolejna grupa kierowców zawodowych. Poniżej przedstawiona zostanie specyfika pracy na wymienionych stanowiskach pracy kierowców zawodowych, z uwzględnieniem warunków pracy, podstawowych zadań i czynności zawodowych, istniejących zagrożeń oraz wymagań psychologicznych stawianych kandydatom do pracy oraz osobom wykonującym pracę na tych stanowiskach. W opisie wymagań psychologicznych zastosowano podział na tzw. cechy krytyczne i cechy przydane. Określenie: cecha krytyczna oznacza cechę niezbędną z punktu widzenia poprawności i bezpieczeństwa wykonywania pracy. Z tego względu, osoba, która nie posiada tej cechy w wystarczającym stopniu nie może pracować na danym stanowisku. Natomiast określenie: cecha przydatna oznacza taką właściwość (zdolność, umiejętność), której posiadanie ułatwia wykonywanie pracy na stanowisku, ale jej brak nie stanowi absolutnego przeciwwskazania do wykonywania pracy (Łuczak, 2001). 8\n9 2.1. Kierowca komunikacji miejskiej Kierowcy komunikacji miejskiej świadczą usługi o charakterze masowym, polegające na przewozie pasażerów. W przypadku kierowcy taksówki przewóz ten odbywa się na mniejszą skalę w porównaniu z kierowcą autobusu, a usługi mają charakter bardziej indywidualny i na życzenie klienta. Do obowiązków kierowcy, poza prowadzeniem autobusu czy tramwaju, należy sprawdzenie stanu technicznego pojazdu i przygotowanie go do jazdy. Wymusza to konieczność wcześniejszego przychodzenia do pracy. Kierowca komunikacji miejskiej jeździ określoną trasą, zatrzymuje się na swoich przystankach, otwiera i zamyka drzwi, wpuszcza i wypuszcza pasażerów. Przejazd od jednego do drugiego przystanku zajmuje około 2-3 minut. Większość z tych czynności kierowca wykonuje rutynowo, a pokonywanie tej samej trasy, od przystanku do przystanku w ciągu 8 godzin jazdy w ruchu miejskim bywa dla niektórych zajęciem monotonnym. Mimo to, praca wymaga ciągłej obserwacji sytuacji na drodze i koncentracji na wszystkich jej elementach, tj. ruchu innych pojazdów, zachowaniu pieszych, znakach drogowych, zmianie świateł sygnalizacyjnych itd. Społeczne warunki pracy zależą od stanowiska. Kierowca taksówki ma bardzo intensywny i bezpośredni kontakt z ludźmi. Natomiast w przypadku kierowcy autobusu i motorniczego tramwaju rozmowy z pasażerami w czasie jazdy są zabronione. Jednak kierowca musi reagować na to, co dzieje się w pojeździe (np. awanturujący się pasażer), udziela informacji o trasie, którą jedzie, doradza ewentualny wybór innej trasy, sprzedaje bilety. Kierowca autobusu i motorniczy tramwaju zobowiązany jest do przestrzegania rozkładu jazdy: na kolejne przystanki powinien przyjeżdżać punktualnie o wyznaczonej porze, co w zatłoczonych miastach, zwłaszcza w godzinach szczytu jest trudne do realizacji i bywa przyczyną stresu kierowcy. Kierowcy komunikacji miejskiej odpowiedzialni są za bezpieczeństwo przewożonych pasażerów oraz za powierzony im środek transportu. Pracują w systemie zmianowym: w dzień i w nocy. Nierzadko pracują także w święta (Widerszal- Bazyl i in., 1998). Wg analizy i oceny ryzyka zawodowego (Ocena, 2000; Wągrowska-Koski, 2007), do najważniejszych zagrożeń zawodowych na stanowisku kierowcy komunikacji miejskiej należą przede wszystkim wypadki drogowe, będące skutkiem nieprzestrzegania przepisów ruchu drogowego (zarówno przez kierowcę komunikacji miejskiej, jak i innych użytkowników dróg) oraz złego stanu dróg lub niewłaściwego ich oznakowania. Zagrożeniem bywają też wypadki innego rodzaju, np. porażenie prądem na skutek posługiwania się uszkodzonym sprzętem elektrycznym lub nieodpowiedniej albo niesprawnej instalacji elektrycznej pojazdu. 9\n10 Do istotnych zagrożeń zalicza się także obecne w środowisku pracy kierowcy komunikacji miejskiej czynniki fizyczne (hałas i wibracje), czynniki chemiczne (materiały pędne i smary, spaliny, tlenek węgla), niewłaściwy mikroklimat w kabinie pojazdu, czynniki uciążliwe, wynikające ze sposobu wykonywania pracy i jej organizacji (wymuszona pozycja ciała, zmienne warunki klimatyczne, praca zmianowa) oraz awarie (np. pożar silnika pojazdu). Badania pokazują, że istotnym czynnikiem zagrażającym w pracy kierowcy jest stres (Merecz, Waszkowska, 2007). Źródłem stresu jest m.in. przemoc fizyczna i psychiczna, której kierowcy komunikacji miejskiej doświadczają zarówno ze strony pasażerów jak i współpracowników oraz mobbing. Wymienione zagrożenia mogą być przyczyną wielu chorób zawodowych, takich jak dolegliwości mięśniowo-szkieletowe związane z wymuszoną pozycją ciała, choroby układu krążenia, wynikające m.in. z ekspozycji zawodowej na tlenek węgla i ołów, z niekorzystnych czynników psychospołecznych, z pracy w systemie zmianowym, stres traumatyczny po przeżyciu wypadku, także zaburzenia snu, zaburzenia metaboliczne i zaburzenia przewodu pokarmowego będące skutkiem pracy zmianowej. Charakter pracy, warunki społeczno-organizacyjne oraz zagrożenia istniejące na stanowisku pracy kierowcy komunikacji miejskiej decydują o cechach, które powinny posiadać osoby pracujące lub kandydaci do pracy na danym stanowisku. Cechy te, odnoszące się do sprawności sensomotorycznej, zdolności, cech osobowości i zainteresowań, istotne dla bezpieczeństwa pracy kierowcy autobusu przedstawiono w tabeli 1., natomiast cechy istotne w pracy kierowcy taksówki przedstawiono w tabeli 2. Szczegółowe opisy wszystkich cech wymienionych w tabelach 1-4 znajdują się w publikacji, za którą przytaczane są wymienione tabele (Łuczak, 2001). 10\n11 Tabela 1. Sprawności sensomotoryczne, zdolności, cechy osobowości oraz zainteresowania, niezbędne (cechy krytyczne) i przydatne w pracy na stanowisku kierowcy autobusu (Łuczak, 2001) Kategoria wskaźników psychologicznej przydatności zawodowej Sprawności sensomotoryczne Zdolności Osobowość Cechy krytyczne ostrość wzroku rozróżnianie barw widzenie stereoskopowe widzenie o zmroku koordynacja wzrokowo ruchowa szybki refleks spostrzegawczość zręczność rąk zdolność koncentracji uwagi podzielność uwagi wyobraźnia przestrzenna uzdolnienie techniczne wytrzymałość na długotrwały wysiłek odporność emocjonalna samokontrola umiejętność podejmowania szybkich i trafnych decyzji umiejętność pracy w warunkach monotonnych dokładność Cechy przydatne ostrość słuchu zmysł równowagi czucie dotykowe powonienie dobra pamięć rozumowanie logiczne wyobraźnia i myślenie twórcze umiejętność pracy w szybkim tempie łatwość przerzucania się z jednej czynności na drugą umiejętność nawiązywania kontaktu z ludźmi umiejętność postępowania z ludźmi Zainteresowania techniczne Cechy uznane za krytyczne i przydatne w pracy na stanowisku kierowcy autobusu można także uznać za cechy ważne w pracy na stanowisku motorniczego tramwaju. 11\n12 Tabela 2. Sprawności sensomotoryczne, zdolności, cechy osobowości oraz zainteresowania, niezbędne (cechy krytyczne) i przydatne w pracy na stanowisku kierowcy taksówki osobowej (Łuczak, 2001) Kategoria wskaźników psychologicznej przydatności zawodowej Sprawności sensomotoryczne Zdolności Osobowość Cechy krytyczne rozróżnianie barw widzenie stereoskopowe widzenie o zmroku koordynacja wzrokowo ruchowa szybki refleks spostrzegawczość zręczność rąk zdolność koncentracji uwagi podzielność uwagi dobra pamięć wyobraźnia przestrzenna uzdolnienie techniczne umiejętność pracy w szybkim tempie wytrzymałość na długotrwały wysiłek odporność emocjonalna samokontrola umiejętność nawiązywania kontaktu z ludźmi umiejętność postępowania z ludźmi Cechy przydatne ostrość wzroku ostrość słuchu zmysł równowagi umiejętność podejmowania szybkich i trafnych decyzji Zainteresowania techniczne Różnice w zakresie cech krytycznych i przydatnych między kierowcą taksówki a kierowcą autobusu wynikają z różnych w obu przypadkach społecznych warunków pracy oraz zakresu zadań i czynności. Dla kierowcy taksówki niezbędna jest dobra pamięć, związana z koniecznością doskonałej znajomości topografii miasta, ulic i połączeń komunikacyjnych, podczas gdy kierowca autobusu jeździ trasami wyznaczonymi i stałymi dla określonej linii. Ponadto, na stanowisku kierowcy taksówki, ze względu na bezpośredni kontakt z przewożonymi pasażerami niezbędna jest umiejętność nawiązywania kontaktu z ludźmi i postępowania z nimi, natomiast kierowca autobusu powinien ograniczać kontakt z pasażerami do niezbędnego minimum. Także tempo pracy kierowcy taksówki jest większe w porównaniu z tempem pracy kierowcy autobusu, które w pierwszym przypadku wynika z 12\n13 potrzeby jak najszybszego dowiezienia pasażera pod wskazany adres, zaś w drugim przypadku z wyznaczonego rozkładu jazdy Kierowca transportu towarowego. Kierowca transportu towarowego zajmuje się przewozem towarów. Po otrzymaniu zlecenia jedzie do wyznaczonego miejsca, gdzie zabiera towar i zawozi go w umówione miejsce (np. do sklepu, firmy). Do zadań na tym stanowisku należy też zazwyczaj załadunek i rozładunek towarów, a w przypadku kierowcy jeżdżącego na trasach międzynarodowych dochodzi konieczność załatwiania formalności celnych. Praca na tym stanowisku związana jest z częstym przebywaniem poza domem, zazwyczaj długimi postojami na przejściach granicznych oraz monotonią długich tras. Możliwość kontaktów społecznych jest ograniczona. Kierowca transportu towarowego pracuje w różnych porach doby otrzymuje do wykonania określone zadanie, które często zmusza go do jazdy nocą (Widerszal-Bazyl i in., 1998). Specyfika pracy na stanowisku kierowcy transportu towarowego określa listę czynników szczególnie niebezpiecznych, do których należą: ostre, wystające i luźne elementy ładunku, śliskie powierzchnie, niewłaściwe ułożenie materiałów w samochodzie, zagrożenia związane z przeciążeniem samochodu. Pozostałe zagrożenia są podobne, jak w przypadku kierowcy komunikacji miejskiej, a więc: hałas i wibracje, narażenie na czynniki chemiczne, zmienne warunki klimatyczne, wymuszona pozycja ciała, praca w różnych porach doby oraz stres wynikający z czynników bezpośrednio związanych z uczestnictwem w ruchu drogowym (zdarzenia drogowe, warunki na drodze), z doświadczaniem agresji i przemocy fizycznej (napady, kradzieże pojazdu lub przewożonego towaru) oraz z konfliktami z osobami spoza firmy (urzędnicy, kontrolerzy). W związku z tym podobne są również choroby zawodowe, na które narażeni są kierowcy transportu towarowego (Ocena, 2000; Wągrowska-Koski, 2007). Tabela 3. przedstawia listę cech krytycznych oraz przydatnych w pracy na tym stanowisku. 13\n14 Tabela 3. Sprawności sensomotoryczne, zdolności, cechy osobowości oraz zainteresowania, niezbędne (cechy krytyczne) i przydatne w pracy na stanowisku kierowcy transportu towarowego (Łuczak, 2001) Kategoria wskaźników psychologicznej przydatności zawodowej Sprawności sensomotoryczne Zdolności Osobowość Cechy krytyczne ostrość wzroku rozróżnianie barw widzenie stereoskopowe widzenie o zmroku koordynacja wzrokoworuchowa szybki refleks spostrzegawczość zręczność rąk zdolność koncentracji uwagi podzielność uwagi wyobraźnia przestrzenna uzdolnienie techniczne wytrzymałość na długotrwały wysiłek odporność emocjonalna umiejętność pracy w warunkach izolacji społecznej umiejętność pracy w warunkach monotonnych dokładność Cechy przydatne ostrość słuchu zmysł równowagi czucie dotykowe powonienie dobra pamięć rozumowanie logiczne wyobraźnia i myślenie twórcze samokontrola umiejętność podejmowania szybkich i trafnych decyzji samodzielność Zainteresowania techniczne Szczególną wagę i znaczenie, poza podstawowymi sprawnościami psychomotorycznymi i zdolnościami niezbędnymi do bezpiecznego prowadzenia wszystkich rodzajów pojazdów, w przypadku kierowcy transportu towarowego ma wytrzymałość na długotrwały wysiłek, umiejętność pracy w warunkach monotonnych oraz umiejętność pracy w warunkach izolacji społecznej, co wynika ze specyfiki samodzielnych jazd, na długich trasach Kierowca pojazdu uprzywilejowanego oraz kierowca pojazdu do przewozu materiałów niebezpiecznych. Pojazdy uprzywilejowane używane są m.in. w ratownictwie medycznym i w straży pożarnej. Szczególną cechą pracy na stanowisku kierowcy pojazdu tego typu jest możliwość pełnienia kilku funkcji i związana z tym różnorodność zadań. Dla przykładu, kierowca wozu straży pożarnej, poza prowadzeniem pojazdu jest również strażakiem: obsługuje sprzęt 14\n15 gaśniczy i uczestniczy w akcji ratowniczej. Kierowca karetki pogotowania pomaga lekarzowi i noszowemu lub jest ratownikiem medycznym. Praca kierowcy wozu straży pożarnej oraz karetki pogotowia wymagają ścisłej współpracy z pozostałymi członkami zespołu ratowniczego. Wiążą się też z intensywnymi kontaktami z innymi ludźmi, najczęściej z poszkodowanymi. Natomiast na stanowisku kierowcy przewożącego materiały niebezpieczne kontakty z innymi ludźmi są ograniczone. Na wszystkich stanowiskach pracy opisywanej kategorii praca odbywa się w systemie dyżurów, w różne dni i w różnych porach doby. Do zagrożeń zawodowych na stanowisku kierowcy pojazdu uprzywilejowanego i pojazdu używanego do przewodu materiałów niebezpiecznych zalicza się przede wszystkim zwiększone ryzyko wypadków drogowych pomimo uprzywilejowanego charakteru tych pojazdów w ruchu drogowym. Szczególnym czynnikiem zagrażającym jest stres, związany z zagrożeniem własnego życia i zdrowia oraz życia i zdrowia innych ludzi (udział w akcji gaszenia pożaru, ratowanie życia innych ludzi, zagrożenie poparzeniem przy przewozie ładunków chemicznych). W przypadku strażaka i kierowcy karetki pogotowia ratunkowego dodatkowy stres wynika z potrzeby działania w szybkim tempie i pod presją czasu. Tabela 4. przedstawia zestaw istotnych cech wspólnych dla pracy kierowców różnego typu pojazdów uprzywilejowanych i kierowców pojazdów używanych do przewodu materiałów niebezpiecznych. Wyraźne jest jednak pewne zróżnicowanie w zakresie predyspozycji psychologicznych, zależne od typu pojazdu i związanego z tym zakresu zadań kierowcy. W przypadku kierowcy pojazdu do przewozu materiałów niebezpiecznych dodatkową, bardzo ważną sprawnością jest powonienie, pozwalające na zauważenie zagrożenia wynikającego np. z ulatniania się lub wycieku przewożonej substancji chemicznej. Niezbędna jest również dokładność w przestrzeganiu wszystkich procedur związanych z bezpiecznym transportem ładunku, umiejętność pracy w warunkach monotonnych, które wynikają np. z jazdy z ograniczoną prędkością, w konwoju itp. Krytyczną cechą jest także odwaga, która pozwala na wykonywanie pracy bez dodatkowych obaw i napięć. Z kolei, dla kierowcy karetki pogotowia ratunkowego i wozu bojowego straży pożarnej dodatkową cechą krytyczną jest zmysł równowagi, co wiąże się jazdą z dużą prędkością i koniecznością wykonywania szybkich i gwałtownych manewrów (omijanie innych pojazdów, przeszkód, jazda w trudnym terenie). Przy planowaniu jak najkrótszej trasy przejazdu niezbędna jest również wyobraźnia przestrzenna i dobra pamięć: miejsc, ulic, topografii miasta itp. Kierowcy pojazdów używanych w akcjach ratowniczych muszą skutecznie działać w szybkim tempie i posiadać umiejętność przerzucania się z jednej czynności na inną, ze względu na wykonywanie różnych funkcji. Bezpośredni kontakt z osobami poszkodowanymi 15\n16 wymaga łatwości nawiązywania kontaktu z ludźmi, samokontroli i dużej odporności emocjonalnej. Tabela 4. Sprawności sensomotoryczne, zdolności, cechy osobowości oraz zainteresowania potrzebne do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy pojazdu uprzywilejowanego (karetka pogotowia ratunkowego, wóz bojowy straży pożarnej) oraz kierowcy pojazdu używanego do przewodu materiałów niebezpiecznych (Łuczak, 2001) Kategoria wskaźników psychologicznej przydatności zawodowej Sprawności sensomotoryczne Zdolności Osobowość Cechy krytyczne ostrość wzroku rozróżnianie barw widzenie stereoskopowe widzenie o zmroku koordynacja wzrokoworuchowa szybki refleks spostrzegawczość zręczność rąk zdolność koncentracji uwagi podzielność uwagi wyobraźnia przestrzenna uzdolnienie techniczne wytrzymałość na długotrwały wysiłek odporność emocjonalna samokontrola Cechy przydatne ostrość słuchu czucie dotykowe rozumowanie logiczne wyobraźnia i myślenie twórcze umiejętność podejmowania szybkich i trafnych decyzji samodzielność Zainteresowania techniczne 2.4. Kierowca flotowy Praca kierowcy flotowego polega na częstych wyjazdach samochodem służbowym, zarówno na trasach dłuższych (w różne miejsca kraju) jak i krótkich (w obrębie jednego miasta), w ramach wykonywania swoich obowiązków służbowych, do których należy np. kontaktowanie się z klientami, reklamowanie i sprzedawanie określonych produktów firmy. Wyjazdy odbywają się w różnych porach dnia, czasem trwają kilka dni. Kierowca flotowy jeździ samodzielnie albo w towarzystwie współpracowników. Szczególnym zagrożeniem w pracy kierowcy flotowego jest ryzyko wypadku drogowego. Jest ono szczególnie duże ze względu na stres wynikający z charakteru pracy kierowcy flotowego, gdzie podstawową trudnością jest konieczność częstego i szybkiego przerzucania się z głównych zadań zawodowych na czynności związane z prowadzeniem samochodu. Te pierwsze, jeśli są związane z kontaktem z klientami mogą stanowić 16\n17 potencjalne źródło konfliktów i dodatkowego stresu. Dlatego ważne jest aby kierowca flotowy miał umiejętność oddzielenia tych etapów pracy i nie przenoszenia emocji na drogę. Kierowca flotowy pracuje zazwyczaj pod presją czasu. Niejednokrotnie, podczas prowadzenia pojazdu rozmawia przez telefon komórkowy, co nawet przy zastosowaniu obowiązujących zestawów głośnomówiących powoduje, że uwaga jest rozproszona i zależna zarówno od umiejętności podzielności uwagi jak również od znaczenia emocjonalnego przypisywanego treści rozmowy. Często także w czasie krótkich postojów na światłach próbuje pracować z laptopem lub ustawia system nawigacji pojazdu. W tabeli 5. wymienione są cechy krytyczne i przydatne na stanowisku kierowcy flotowego. Tabela 5. Sprawności sensomotoryczne, zdolności, cechy osobowości oraz zainteresowania potrzebne do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy osobowego w firmie flotowej (Łuczak, 2001; Widerszal i in., 1998) Kategoria wskaźników psychologicznej przydatności zawodowej Sprawności sensomotoryczne Cechy krytyczne ostrość wzroku rozróżnianie barw widzenie stereoskopowe widzenie o zmroku koordynacja wzrokoworuchowa szybki refleks spostrzegawczość zręczność rąk Cechy przydatne ostrość słuchu powonienie Zdolności Osobowość zdolność koncentracji uwagi podzielność uwagi wyobraźnia przestrzenna wytrzymałość na długotrwały wysiłek Zainteresowania techniczne dobra pamięć rozumowanie logiczne wyobraźnia i myślenie twórcze samokontrola umiejętność podejmowania szybkich i trafnych decyzji samodzielność umiejętność pracy w warunkach monotonnych odporność emocjonalna Poza sprawnościami wymienionymi w tabeli 5. szczególne znaczenie przypisuje się jednej z cech temperamentu, a mianowicie perseweratywności. Duże nasilenie tej cechy może przejawiać się ciągłym rozpamiętywaniem i powracaniem do emocjonujących zdarzeń 17\n18 z przeszłości, np. niedawno usłyszanych słów krytyki, sytuacji konfliktowych, podczas gdy bezpieczne prowadzenie pojazdu wymaga koncentracji na aktualnej sytuacji na drodze. 3. PRZEPROWADZENIE BADAŃ PORÓWNAWCZYCH W ZAKRESIE SPRAWNOŚCI PSYCHOFIZYCZNEJ W GRUPIE KIEROWCÓW WYPADKOWYCH I KIEROWCÓW BEZWYPADKOWYCH 3.1. OPIS METODYKI PRZEPROWADZONYCH BADAŃ Osoby badane W badaniach uczestniczyli kierowcy obu płci, z minimum 2-letnim stażem w prowadzeniu pojazdu, z dwóch następujących grup: 1. GRUPA I - kierowcy amatorzy bezwypadkowi Grupa I składała się z kierowców posiadających amatorskie prawo jazdy kat. B, nie mających w ogóle na swoim koncie sprawstwa wypadku drogowego, w którym byłyby ofiary śmiertelne lub ranni oraz żadnych kolizji drogowych w ciągu ostatnich dwóch lat. Kierowcy z GRUPY I dobierani byli do badań metodą rekrutacji indywidualnej, gdzie kryterium wyboru było dopasowanie pod względem wieku i płci do osoby z GRUPY II (tj. kierowcy amatora wypadkowego ) oraz dobrowolne wyrażenie zgody na udział w badaniu. 2. GRUPA II - kierowcy amatorzy wypadkowi W skład tej grupy weszli kierowcy posiadający amatorskie prawo jazdy kat. B, którzy w okresie ostatnich dwóch lat byli sprawcami wypadku drogowego z ofiarami śmiertelnymi lub rannymi. Kierowcy z GRUPY II to osoby, które skierowane zostały do pracowni psychologicznych na badania psychologiczne na podstawie Ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r. (Dz. U. Nr 108, poz. 908, art. 124, pkt. 3). Przeprowadzenie badań wyłącznie w grupie kierowców posiadających amatorskie prawo jazdy wynikało z konieczności zachowania zasad poprawności metodologicznej w zakresie doboru osób badanych. Zgodnie w tymi zasadami, porównywane grupy osób powinny być homogeniczne (jednorodne) ze względu na zmienne, które mogłyby mieć wpływ na wyniki analizy porównawczej. W tym przypadku do zmiennych tych zalicza się wiek, płeć, doświadczenie w prowadzeniu pojazdów oraz, co szczególnie istotne w opisywanych badaniach uczestnictwo/brak uczestnictwa w selekcji zawodowej do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wśród kierowców zawodowych wypadki należą do rzadkości, przede wszystkim ze względu na to, że jest to grupa wyselekcjonowania z ogólnej populacji kierowców z powodu wysokiego poziomu cech i sprawności istotnych dla bezpieczeństwa prowadzenia pojazdów. Z tego względu zdecydowano o przeprowadzeniu badań w grupie 18\n19 kierowców amatorów, a więc nie poddawanych uprzedniej selekcji do zawodu kierowcy, odpowiednio dobranych pod względem płci, wieku i doświadczenia w prowadzeniu pojazdu (patrz: rozdz. 4.1.). Kryterium przyporządkowania do jednej z dwóch analizowanych grup było posiadanie lub nie posiadanie na swoim koncie sprawstwa tragicznego w sutkach wypadku drogowego Opis stosowanych narzędzi W przeprowadzonych badaniach zastosowano 6. testów psychologicznych, oceniających sprawność psychofizyczną w zakresie psychomotoryki i procesów poznawczych w odniesieniu do cech uznanych za istotne dla bezpiecznego prowadzenia pojazdów. TEST CZASU REAKCJI PROSTEJ (test aparaturowy) test refleksu W prezentowanym zadaniu test przeprowadzany był przy użyciu miernika czasu reakcji firmy CINEMAX. Na pulpicie urządzenia pomiarowego emitowane są sygnały w postaci zapalających się świateł w trzech kolorach: czerwonym, żółtym i zielonym oraz sygnał dźwiękowy. Łącznie emitowanych jest 50 sygnałów. Zadanie osoby badanej polegało na reagowaniu przez naciskanie prawą nogą pedału urządzenia pomiarowego na każdy rodzaj sygnału. Wskaźnikiem wykonania testu czasu reakcji prostej są następujące parametry refleksu: o średni czas reakcji na wszystkie bodźce, o średni czas reakcji na bodźce akustyczne, o średni czas reakcji na bodźce optyczne, o rozstęp (różnica między najkrótszym i najdłuższym zarejestrowanym czasem reakcji). 19\n20 Rysunek 1. przedstawia urządzenie do przeprowadzania testu czasu reakcji prostej. pulpit emitujący sygnały pedał urządzenia pomiarowego Rysunek 1. Urządzenie do przeprowadzania testu czasu reakcji prostej TEST CZASU REAKCJI ZŁOŻONEJ (test aparaturowy) test refleksu w sytuacji złożonej Test przeprowadzany był przy pomocy miernika czasów reakcji APR 2/05. Rysunek 2. przedstawia osobę wykonującą test czasu reakcji złożonej przy pomocy tego urządzenia. semafor emitujący sygnały Rysunek 2. Wykonywanie testu czasu reakcji złożonej przy pomocy miernika APR 2/05. Na semaforze wyświetlane są sygnały w postaci świateł w kolorach: czerwony, zielony i żółty, zaś głośnik emituje sygnał dźwiękowy. Łączna liczba emitowanych sygnałów wynosi 30. Zadaniem osoby badanej było reagowanie na pojawiające się sygnały wg. następującego klucza: 20\n21 światło czerwone prawa noga (wciśnięcie prawego pedału urządzenia pomiarowego), światło zielone lewa noga (wciśnięcie lewego pedału urządzenia pomiarowego), światło żółte brak reakcji, sygnał dźwiękowy prawa ręka (naciśnięcie przycisku trzymanego w prawej ręce). Wskaźnikiem wykonania testu czasu reakcji złożonej są następujące parametry refleksu: o średni czas reakcji, o rozstęp. TEST KRZYŻOWY (test aparaturowy) test koordynacji wzrokowo-ruchowej Test przeprowadzany był przy użyciu aparatu krzyżowego firmy INFO-ELEKTRO (rysunek 3.). Zadaniem osoby badanej było jak najszybsze reagowanie na zapalające się jednocześnie dwie lampki: jedna zapala się w rzędzie poziomym na pulpicie urządzenia pomiarowego, druga zaś w rzędzie pionowym. Prawidłowa reakcja polega na wciśnięciu przycisku położonego na przecięciu linii, jakie należy poprowadzić w wyobraźni od zapalonych lampek. Lampki zawsze zapalają się po dwie, w kolejności i z szybkością określoną przez program ekspozycji bodźców. Rysunek 3. Aparat krzyżowy do przeprowadzania testu koordynacji wzrokowo-ruchowej 21\n22 Badanie przeprowadza się w dwóch wariantach: o w tempie dowolnym program emituje 50 bodźców w tempie zależnym od bezbłędnej pracy osoby badanej (układ dwóch zapalonych lampek zmienia się wyłącznie po naciśnięciu właściwego przycisku), o w tempie narzuconym przez program w tym przypadku program emituje bodźce w tempie 50/na minutę, zaś układ zapalonych lampek zmienia się niezależnie od tego, czy wybrany został właściwy, czy też zły przycisk. Wskaźnikiem wykonania testu są następujące parametry koordynacji wzrokoworuchowej: o w tempie dowolnym: o czas wykonania zadania, o liczba popełnionych błędów, o w tempie narzuconym: o liczba odebranych bodźców, czyli liczba poprawnych reakcji. TEST R-W (test papier-ołówek ) test szybkości i dokładności pracy Test składa się z 96 kwadratów, w środku których znajdują się dwie kropki: biała i czarna. Zadanie osoby badanej polega na określeniu położenia kropki białej w stosunku do czarnej na jednej z czterech kresek znajdujących się obok każdego kwadratu. Czas wykonania testu jest ograniczony. Wskaźnikiem wykonania testu R-W jest suma poprawnie rozwiązanych zadań. Rysunek 4. przedstawia dwa przykładowe kwadraty z testu R-W. Rysunek 4. Przykłady kwadratów w teście R-W. TEST POPPELREUTERA (test papier-ołówek ) test koncentracji i podzielności uwagi Test składa się z tablicy, na której narysowane są 32 kwadraty. W każdym kwadracie znajdują się dwie liczby: jedna w środku, druga w prawym dolnym rogu. Liczba środkowa jest numerem kwadratu a liczba w prawym dolnym rogu jest liczbą zapisywaną na arkuszu odpowiedzi. Zadanie osoby badanej polega na wyszukiwaniu kolejnych kwadratów i zapisywaniu na arkuszu odpowiedzi liczb, które znajdują się w prawym dolnym rogu 22\n23 kolejnych kwadratów. Czas wykonania testu jest ograniczony. Wskaźnikiem wykonania testu jest najdłuższy szereg poprawnie zapisanych liczb. TEST COUVE GO (test papier-ołówek ) test pamięci i spostrzegawczości Na dwóch stronach kartki znajdują się liczby trzycyfrowe, przy czym na stronie pierwszej jest ich więcej niż na stronie drugiej. Zadanie osoby badanej polega na znalezieniu w określonym czasie jak najwięcej liczb ze strony drugiej na stronie pierwszej, wg. następujących zasad: o liczby ze strony drugiej wyszukiwane są po kolei, od lewej do prawej strony (wierszami), o każdą szukaną liczbę należy skreślić na stronie drugiej i po znalezieniu także na stronie pierwszej, o każdej liczby należy szukać do skutku, ponieważ wszystkie liczby ze strony drugiej znajdują się na stronie pierwszej. Wskaźnikiem wykonania testu jest suma znalezionych liczb Warunki badania Badania realizowane były w pracowni psychologicznych badań kierowców CIOP-PIB (GRUPA I i GRUPA II) oraz w 9. pracowniach psychologicznych na terenie kraju (GRUPA II), uprawnionych do prowadzenia psychologicznych badań kierowców i posiadających te same testy aparaturowe, które wykorzystywane były w badaniach prowadzonych w CIOP-PIB. W CIOP-PIB badania odbywały się indywidualnie lub w grupach 2-3 osobowych. Osoby indywidualnie rekrutowane do badań otrzymywały wynagrodzenie finansowe za udział w badaniach. Natomiast osoby zgłaszające się na powypadkowe badania psychologiczne nie otrzymywały wynagrodzenia finansowego. Badania wykonywane w pracowniach psychologicznych poza CIOP-PIB prowadzone były w ramach badań powypadkowych, zgodnie z metodyką obowiązującą w tego typu badaniach. Badania prowadzone były z zachowaniem wszelkich praw ochrony danych osobowych (wyniki badania były kodowane). Badania uzyskały akceptację Komisji ds. Etyki Badań Naukowych CIOP-PIB Procedura badań W przypadku kierowców dobieranych do badań metodą rekrutacji indywidualnej, każda z osób po zgłoszeniu się na badanie odbywała krótką rozmowę z osobą prowadzącą, w trakcie której przypominany był cel badania ( sprawdzenie, czy istnieją różnice między kierowcami powodującymi wypadki drogowe i kierowcami, którzy nie mają na swoim koncie 23\n24 sprawstwa wypadku drogowego, w zakresie cech, które są istotne dla bezpiecznego prowadzenia pojazdu ) oraz przebieg badania. Po raz pierwszy z celem badania kierowcy zapoznawani byli w trakcie rozmowy rekrutacyjnej. Następnie kierowca przystępował do wykonywania testów w następującej kolejności: testy typu papier-ołówek: test R-W, test Poppelreutera, test Couve go. testy aparaturowe: test czasu reakcji prostej, test koordynacji wzrokowo-ruchowej, test czasu reakcji złożonej. Każdy test poprzedzony był podaniem instrukcji i upewnieniem się, że osoba badana dokładnie rozumie, na czym polega jej zadanie. Czas badania wynosił około 45 minut. W przypadku kierowców zgłaszających się do pracowni na powypadkowe badania psychologiczne, każda z osób poddawana była standardowej, tj. określonej w metodyce procedurze badań, obejmującej m.in. w/w testy (Rotter, 2003). Czas badania wynosił wówczas około 3 godzin. Zarówno w CIOP-PIB jak i w pozostałych pracowniach testy psychologiczne przeprowadzane były według tej samej procedury oraz z wykorzystaniem takiej samej aparatury pomiarowej METODY STATYSTYCZNE ZASTOSOWANE W ANALIZIE WYNIKÓW BADAŃ W analizie statystycznej wyników przeprowadzonych badań wykorzystano następujące metody statystyczne: test Levene a jednorodności wariancji dla prób niezależnych sprawdzenie homogeniczności wariancji wyników w analizowanych grupach kierowców, test t równości średnich dla prób niezależnych analiza istotności różnic między średnimi wynikami w porównywanych grupach kierowców, test U Manna-Whitneya analiza różnic między wynikami porównywanych grup kierowców. W analizie wykorzystano pakiet statystyczny SPSS for Windows. 24\n25 4. WYNIKI PRZEPROWADZONYCH BADAŃ 4.1. CHARAKTERYSTYKA BADANYCH GRUP KIEROWCÓW Wiek i staż W badaniach uczestniczyło 229 kierowców amatorów obu płci (48 kobiet, 181 mężczyzn), w wieku od 20 do 73 lat. Grupa ta składała się z kierowców amatorów bez wypadku (GRUPA I, N=115) oraz kierowców amatorów z wypadkiem (GRUPA II, N=114). Strukturę obu grup ze względu na wiek i staż przedstawia tabela 6. Tabela 6. Charakterystyka GRUPY I i GRUPY II pod względem wieku i stażu GRUPA I N=115 GRUPA II N=114 wiek średnia min. max. odchylenie standardowe 34, ,681 33, ,726 staż średnia min. max. odchylenie standardowe 12,48 2,0 40,0 9,754 12,21 2,0 52,0 9,574 Średnia wieku w grupie amatorów bez wypadku wynosiła 34,15 lat zaś w grupie amatorów z wypadkiem: 33,52 lata. Natomiast staż w prowadzeniu pojazdów, określany liczbą lat aktywnego prowadzenia pojazdu, wynosił w obu grupach około 12 lat. Obie grupy kierowców amatorów okazały się homogeniczne pod względem zarówno wieku jak i stażu: analiza testem rangowym U Manna-Whitneya wykazała, że różnice między obiema grupami nie są istotne statystycznie (dla wieku: test U=6393,5; p=0,747; dla stażu: test U=6431,50; p=0,894; Załącznik,Tabele A i B). 25\n26 Wykształcenie Tabela 7. przedstawia charakterystykę obu grup badanych kierowców pod względem wykształcenia. Tabela 7. Charakterystyka GRUPY I i GRUPY II pod względem wykształcenia wykształcenie podstawowe średnie wyższe GRUPA I N=115 GRUPA II N=114 częstość procent częstość procent 2 1,7 4 3, , , , ,6 W grupie kierowców amatorów bez wypadku przeważały osoby z wykształceniem wyższym (blisko 61%) oraz średnim (37%). Natomiast w grupie kierowców amatorów z wypadkiem największy procent stanowiły osoby z wykształceniem średnim (około 72%) oraz wyższym (blisko 25%). Strukturę wykształcenia w trzech grupach kierowców przedstawia rysunek % podstawowe średnie wyższe GRUPA I GRUPA II Rysunek 5. Struktura wykształcenia w dwóch grupach kierowców Ze względu na wykształcenie dwie grupy badanych kierowców nie były homogeniczne: analiza testem rangowym U Manna-Whitneya wykazała, że różnice między grupami są istotne statystycznie (test U=4171,000; p=0,000; Załącznik, Tabela C). 26\n27 4.2. PORÓWNANIE WYNIKÓW TESTÓW PSYCHOLOGICZNYCH W DWÓCH GRUPACH KIEROWCÓW: AMATORÓW BEZ WYPADKU (GRUPA I) I AMATORÓW Z WYPADKIEM (GRUPA II) Tabela 8. przedstawia wartości przeciętne (średnie) oraz rozproszenia (odchylenia standardowe), uzyskane w obu analizowanych grupach kierowców w zakresie wyników przeprowadzonych testów psychologicznych. Tabela 8. Wyniki testów psychologicznych w grupie kierowców amatorów bez wypadku (GRUPA I) i kierowców amatorów z wypadkiem (GRUPA II) TEST GRUPA N Średnia Poppelreuter R-W Couve średni czas reakcji prostej na wszystkie bodźce średni czas reakcji prostej na bodźce akustyczne średni czas reakcji prostej na bodźce optyczne rozstęp czas reakcji prostej średni czas reakcji złożonej na wszystkie bodźce rozstęp czas reakcji złożonej kierowca amator bez wypadku (GRUPA I) kierowca amator z wypadkiem (GRUPA II) kierowca amator bez wypadku (GRUPA I) kierowca amator z wypadkiem (GRUPA II) kierowca amator bez wypadku (GRUPA I) kierowca amator z wypadkiem (GRUPA II) kierowca amator bez wypadku (GRUPA I) kierowca amator z wypadkiem (GRUPA II) kierowca amator bez wypadku (GRUPA I) kierowca amator z wypadkiem (GRUPA II) kierowca amator bez wypadku (GRUPA I) kierowca amator z wypadkiem (GRUPA II) kierowca amator bez wypadku (GRUPA I) kierowca amator z wypadkiem (GRUPA II) kierowca amator bez wypadku (GRUPA I) kierowca amator z wypadkiem (GRUPA II) kierowca amator bez wypadku (GRUPA I) kierowca amator z wypadkiem (GRUPA II) ,37 20,48 48,82 41,17 32,95 31,00 296,11 347,20 294,42 340,71 297,29 349,15 287,17 300,79 54, , ,20 45,97 Odchylenie standardowe 7,567 7,488 11,348 13,014 6,572 7,922 50,287 68,891 84, ,049 42,985 65, , ,810 6, , ,123 12,939 Błąd standardowy średniej,709,764 1,063 1,270,618,870 4,710 10,759 7,901 16,250 4,026 10,301 10,570 23,291, , ,046 2,252 27\n28 Tabela 8. Wyniki testów psychologicznych w grupie kierowców amatorów bez wypadku (GRUPA I) i kierowców amatorów z wypadkiem (GRUPA II) c.d. TEST GRUPA N Średnia krzyżowy czas wykonania krzyżowy liczba błędów krzyżowy odebrane sygnały kierowca amator bez wypadku (GRUPA I) kierowca amator z wypadkiem (GRUPA II) kierowca amator bez wypadku (GRUPA I) kierowca amator z wypadkiem (GRUPA II) kierowca amator bez wypadku (GRUPA I) kierowca amator z wypadkiem (GRUPA II) ,21 63,31,90 1,88 42,70 39,31 Odchylenie standardowe 11,169 11,235 1,234 2,754 9,637 8,897 Błąd standardowy średniej 1,046 2,809,116,688,903 2,224 wariancje niejednorodne (p<0,05) różnica istotna statystycznie (p<0,05) Analiza istotności różnic między przeciętnymi wynikami testów w obu grupach (wyniki testu t równości średnich, Załącznik, Tabela E) wykazała, że istotne statystycznie różnice (p<0.05) wystąpiły w przypadku następujących testów : test Poppelreutera [t(208)=3,73; p=0,000] przeciętny wynik w teście uzyskany w grupie kierowców wypadkowych (Grupa II), wynoszący 20,48 okazał się istotnie niższy od wyniku w grupie kierowców bezwypadkowych (Grupa II), którego wartość wyniosła 24,37. Oznacza to, że kierowcy wypadkowi rozwiązali istotnie mniej zadań w porównaniu z bezwypadkowymi, test R-W [t(217)=4,65; p=0,000] średni wynik w Grupie II, który wyniósł 41,14 był istotnie niższy niż przeciętny wynik równy 48,82 uzyskany w Grupie I. Oznacza to, że kierowcy wypadkowi rozwiązali poprawnie znacząco mniej zadań w teście niż kierowcy bezwypadkowi, test czasu reakcji prostej: średni czas reakcji na wszystkie bodźce [t(56,070)=-4,35; p=0,000] - wynik przeciętny odnoszący się do czasu reakcji prostej na wszystkie bodźce, który w Grupie II wyniósł 347,2 ms. okazał się istotnie wyższy od wyniku Grupy I, którego wartość była równa 296,11 ms. Taki wynik oznacza, że średni czas reakcji na wszystkie bodźce w prostej sytuacji zadaniowej był gorszy w grupie 28\nBEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka 2/1999, str. 12 17 mgr ANNA ŁUCZAK Centralny Instytut Ochrony Pracy Dobór osób do zawodów trudnych i niebezpiecznych Praca wykonana w ramach Strategicznego Programu


Ważna informacja dla Spółek Wodnych - Serwis Informacyjny Gminy Raba Wyżna\nPomoc finansowa przyznawana jest na bieżące utrzymanie wód i urządzeń wodnych oraz na finansowanie lub dofinansowanie inwestycji, w szczególności na:\nSpółki Wodne działające na terenie Województwa Małopolskiego lub Związki Spółek Wodnych, których Spółki Wodne działają na terenie Województwa Małopolskiego mogą składać wnioski o przyznanie pomocy finansowej do 31 marca 2021 roku. W przypadku dostarczenia wniosków pocztą, decydująca jest data wpływu wniosku do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego. Wnioski należy składać/przesyłać na adres:\n30-017 Kraków, ul. Racławicka 56.\nWzór wniosku oraz zasady naboru przyjęte Uchwałą Nr XVII/227/20 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 27 stycznia 2020 r. dostępne są na stronie internetowej: bip.malopolska.pl>Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego>Rolnictwo>Realizowane procedury>Dotacja dla spółek wodnych. W przypadku pytań proszę o kontakt z Panią Małgorzatą Wywiał – Głównym Specjalistą w Departamencie Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego nr tel.: 12 29 90679.


"Słowiańskie Koszmary" - recenzja - Folk Metal\n“Słowiańskie Koszmary” – recenzja\nPrzyznam szczerze – Słowiańskie Koszmary to pierwsze moje zetknięcie się z antologią grozy słowiańskiej. Jakimś cudem ominęła mnie poprzednia pozycja pt. Krew Zapomnianych Bogów. Nie jestem w stanie więc porównać obydwu antologii, jednak gdy usłyszałem o Koszmarach, przy których współpracowali muzycy z Percivala, wiedziałem, że muszę to przeczytać. Oto i moje wrażenia.\nSłowiańskie Koszmary to zbiór piętnastu opowiadań napisanych przez szesnastu autorów. Zanim jednak przejdziemy do meritum treści, otrzymujemy wspaniały wstęp Witolda Jabłońskiego – pisarza, który w zasadzie zainaugurował w Polsce nurt słowiańskiej fantasy. Piękny to gest dla młodszego pokolenia, które dopiero zaczyna stawiać kroki w romantycznym świecie słowiańszczyzny.\nW Słowiańskich Koszmarach każde opowiadanie jest odrębną fantazją danego autora. Pierwsze z nich nosi tytuł Żółte oczy Lasu. Autorka(Dagmara Adwntowska) opowiada nam historię rycerza Siegfrieda Haasa, wysłanego wraz z innymi chrześcijanami po zwłoki Lamberta i Romana, dwóch znanych ze średniowiecznych kronik i roczników biskupów. Główny bohater szybko się przekonuje, że czasem warto uważać na pogańskie zabobony.\nKolejny tekst, który jest mi bardzo bliski, to opowiadanie Katarzyny Bromirskej i Mikołaja Rybackiego, znanych bardziej jako muzycy zespołu Percival Schuttenbach. To właśnie na to opowiadanie czekałem, choć przyznam, że jednocześnie podchodziłem do niego z dużą rezerwą. Przyznam szczerze , że muzycy bardzo pozytywnie mnie zaskoczyli, pokazując, że nie tylko do muzyki mają talent. Svantevit oczarował mnie mroczną narracją, która naprawdę wzbudza trwogę. Przy opisie niektórych okropieństw dosłownie włos się na głowie jeży i trudno nie dostać gęsiej skórki.\nOd zawsze bliski memu sercu był motyw Baby-Jagi; opowiadanie Anny Musiałowicz o tym samym tytule jest\nwięc kolejnym, które należy do jednego z mych ulubionych w zbiorze. Pośród leśnych odmętów gubią się Mariusz\ni Marzena oraz ich córeczka. Bohaterowie przekonają się, że tam gdzie GPS i telefony tracą swą moc, budzi się słowiańska magia. Zmęczone sobą małżeństwo prędko przekona się, że wszystko ma swoją cenę.\nW pełnym słońcu Sandry Gatt Osińskiej też leży blisko moich oczekiwań związanych z grozą. Spragniony przygód dzieciak podczas rowerowej przejażdżki wbrew zakazowi mamy zapuszcza się za daleko w głąb pól, gdzie poznaje bardzo nietypowych rówieśników i ich niebezpieczną opiekunkę. Udany tekst.\nCałościowo Słowiańskie Koszmary należy uznać za antologię bardzo dobrą, choć zdarzają się niedociągnięcia. Jeśli chodzi o wydanie, spodziewałem się chyba czegoś bardziej w klimacie. O ile grafika nie jest rażąco brzydka, liczyłam na twardą okładkę z motywem rąk boga na jej środku.W tekście zdarzają się literówki, co może razić. Niektóre strony dowodzą tego, że ktoś zbyt pobieżnie podszedł do powierzonego mu zadania.\nNa Słowiańskie Koszmary składają się teksty lepsze i gorsze, jednak (co jest ogromnym plusem) nie ma tu chyba opowiadania , które określiłbym mianem totalnie złego. Wydaje mi się też, że naszej grozie jest za mało grozy. W zbiorze znajdziemy opowiadania, które nie mają z grozą nic wspólnego.\nCzy warto sięgać więc ostatecznie po Słowiańskie Koszmary? Zdecydowanie tak. Przede wszystkim dlatego, że\nw Polsce jest to pozycja wyjątkowa. Warto także przekonać się, jak z piórem poradzili sobie muzycy Percivala –\ni samemu ocenić, czy mogą zostać pisarzami. Słowiańskie Koszmary to kawał dobrej lektury przed snem.