Czarodziejka. T. 1 [Agnieszka Płoszaj] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\nISBN: 978-83-280-4330-5 Data wydania: 2017-03-01\nAGNIESZKA PŁOSZAJ CZARODZIEJKA\nCopyright © Agnieszka Płoszaj, MMXVII Wydanie I Warszawa\nSpis treści Październik 1977 Marzec 1978 Sierpień 1968 Październik 1973 Lipiec 1972 Podziękowania Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.\nPaździernik 1977Jego donośny krzyk odbijał się echem od szarych ścian małego pokoju, który wynajmowała na poddaszu starej kamienicy. Leżała na zarwanym tapczanie, beznamiętnie wpatrując się w sufit. Nagle zerwała się i z całej siły kopnęła w stojące nieopodal drewniane łóżeczko. – Zamknij wreszcie mordę, gnoju! – wrzasnęła. Mały, przestraszony, umilkł na chwilę, po czym z jeszcze większą siłą zaczął głośno zawodzić. Miała tego dosyć. Dopadła do łóżeczka. Mały wił się i prężył. Patrzyła na syna i czuła, jak wszystko w jej wnętrzu dygocze. Zaraz eksploduje, nie wytrzyma tego wrzasku! Zaraz oszaleje! Nie chce już tego słuchać! Nigdy! Jak w amoku, jednym silnym szarpnięciem wyciągnęła dziecko z łóżeczka. Podbiegła do drzwi, otworzyła je kopnięciem, wybiegła na schody i nie zwracając uwagi na chwiejną jeszcze główkę chłopca, zbiegła na dół. Przed domem nie było nikogo. Zimny podmuch wiatru rozwiał jej brązowe włosy. Podwórze oświetlała stojąca samotnie stara latarnia. W jej żółtym świetle błyszczały pojedyncze kropelki deszczu. Rozejrzała się dookoła i wybiegła na ulicę. Padało coraz bardziej, niemowlę zanosiło się od płaczu. Przystanęła obok wystawionych przez dozorcę kubłów na śmieci. Zdecydowanym ruchem podniosła klapę jednego z nich. Uderzył ją kwaśny odór. Wstrzymała oddech i cisnęła dziecko na stertę odpadków. W mroku dostrzegła błysk jego zapłakanych i przerażonych oczu. Odwróciła głowę i zatrzasnęła klapę. Szła przed siebie, potykając się na nierównym chodniku. Musiała się napić. Wbiegła z powrotem do kamienicy. Pokonała kilka schodów i zawahała się. Spojrzała za siebie. Lało jak z cebra. Osunęła się na schody i zaczęła płakać. Drżała z zimna, jej mokra koszula przywarła do chudego bladego ciała. Przez głowę przemknęła jej myśl: mały ma na sobie tylko te żółte śpiochy, na pewno jest mu zimno. Przeszył ją ból. Jak mogła zrobić coś takiego? Wyrzuciła na śmietnik własnego syna! Zaczęła się trząść. Musi wrócić po niego, ale… przecież sobie na to zasłużył. Ciągle musiała słuchać okropnych wrzasków. Przez niego prawie wcale nie spała, wysysał z niej całą energię, siłę i chęć do życia. Był dla niej ciężarem, a ona była za słaba. Lecz miał tylko ją. Zerwała się ze schodów i wypadła na dwór. Biegła pod wiatr. Siarczysty deszcz smagał jej policzki. Dopadła do kubła. Podniosła klapę i stanęła jak wryta. Dziecka nie było! Zaczęła nerwowo przerzucać śmieci rękoma. W panice rzuciła się do następnego pojemnika, a potem do kolejnego. Niczego nie znalazła. Usiadła na krawężniku, otoczyła się ramionami. Co teraz? W głowie miała mętlik. Ciągle widziała zapłakane oczy malca. Nagle przez szum deszczu dobiegł ją warkot silnika. Podniosła się i spojrzała daleko przed siebie. Na końcu uliczki w mroku znikały światła odjeżdżającego samochodu. Zerwała się i pobiegła w jego kierunku, lecz nie zdołała go dogonić. Stanęła w miejscu, z którego odjechał. Pod stopami poczuła coś miękkiego. Pochyliła się i wzięła do ręki znajomy kawałek bawełny. Przeszedł ją dreszcz. Mocno przycisnęła do siebie żółte śpioszki dziecka. Były przesiąknięte słodkim waniliowym zapachem. Siedziała w ulubionym, plecionym fotelu na tarasie swojego paryskiego mieszkania. Pomimo kończącego się lata dzień był wyjątkowo ciepły. Delikatny powiew wiatru dawał wytchnienie, przez co upał był mniej męczący. Utkwiła wzrok w zatopionych w słońcu budynkach. Na pociętej zmarszczkami twarzy pojawił się błogi uśmiech. Lubiła lato. Kiedy była młodą kobietą, wielokrotnie wylegiwała się na leżaku, wystawiając skórę na działanie promieni słonecznych. Uwielbiała ten cudownie bursztynowy kolor, jaki przybierało jej smukłe wówczas ciało. Uśmiechnęła się do siebie na to wspomnienie. Najbardziej bawiło ją, gdy spod ciemnych, dużych okularów obserwowała posyłane ukradkiem spojrzenia mężczyzn. Zwłaszcza gdy miała na sobie to połyskujące bikini w złotym kolorze. Cudownie podkreślało opaleniznę. Zadumana przymknęła oczy. Wiatr poruszył jej włosami. Nagle poczuła delikatny dotyk na swoim ramieniu. – Babciu… – łagodny kobiecy głos zabrzmiał w jej uszach. – Przyniosłam ci lemoniadę i dzisiejszą pocztę. – Młoda blondynka odstawiła tacę na stolik. Wysoka szklanka z napojem, w którym pływały kawałki cytryny, niebezpiecznie zabujała się na boki. – Babciu, nie powinnaś siedzieć w samym słońcu – skarciła ją dziewczyna. Położyła na stoliku trzymane w dłoni koperty i opuściła markizę, zacieniając nieco taras. Kamila podniosła głowę i spojrzała na wnuczkę. – Moja mała Natalie – szepnęła. Nikogo w życiu nie kochała tak jak jej. I nikomu nie poświęcała tyle uwagi i czasu. Kiedy Natalie była dzieckiem, każdą wolną chwilę spędzała właśnie z nią. Nigdy nie spuszczała jej z oczu. Tak bardzo pokochała tę małą istotkę, że nie wyobrażała sobie bez niej życia. Myśl, że coś złego mogłoby się jej przytrafić, wywoływała w Kamili wręcz paniczny strach. Była nadopiekuńcza. Tak, wiedziała o tym. Niejednokrotnie wywoływało to konflikt z matką dziewczyny. Ale nie potrafiła inaczej. Zawsze drżała o wnuczkę. Miała swoje powody. – Mary upiekła muffinki. – Natalie uśmiechnęła się. – Przyniosę. Zejdę też po prasę. Kupić ci coś? – Odsunęła z twarzy pasmo włosów. – Cygaretkę? – zapytała zaczepnie Kamila. Widząc upominający wzrok wnuczki, roześmiała się głośno. Natalie pogroziła jej palcem i pobiegła w kierunku schodów. Kamila sięgnęła po szklankę. Kropla lemoniady spłynęła po szklance i spadła na jedną z kopert. Kobieta spojrzała na listy. Dwa z nich były urzędową korespondencją, ale ten trzeci… Był inny. Koperta z grubego tłoczonego papieru, adres i nazwisko Kamili napisane atramentem. To ją zaintrygowało. Lubiła, gdy ktoś dbał o takie szczegóły. Rozerwała kopertę tak, by nie uszkodzić jej bardziej niż to konieczne i z ciekawością zajrzała do środka. Znieruchomiała. Jej kościste palce zamarły na wysuniętym z koperty pożółkłym zdjęciu dziecka. Odwróciła fotografię. Na poplamionym papierze widoczne były dwie litery i data. Dotychczas spokojne dłonie starszej pani zaczęły drżeć. Próbowała wsunąć zdjęcie z powrotem. Po kilku próbach wreszcie się to udało. Obejrzała dokładnie kopertę, ale podświadomie czuła, że to niepotrzebne. Ktoś wie! Ktoś spoza ich kręgu. W tej jednej sekundzie spokój ustąpił miejsca przerażeniu. Noc spowiła ulice Łodzi. Biegł z całych sił. Chwilami nawet nie widział tego, co ma przed sobą. Świat rozmywał się w kolorowe smugi światła. Czuł, że nigdy w życiu jego mięśnie nie pracowały w tempie takim jak teraz. Sam nie wiedział, czy był to efekt adrenaliny czy amfetaminy, która krążyła w jego żyłach. Odwrócił głowę. Byli tuż za nim. Wiedział, że ma nad nimi przewagę. Doskonale orientował się w zakamarkach śródmieścia Łodzi. Znał każdy najmroczniejszy kąt. Skręcił gwałtownie, nie zwalniając biegu. Zachwiał się i niewiele brakowało, by się przewrócił. Podparł się ręką i odzyskał równowagę. Wbiegł w jedną z tych małych, ciemnych uliczek, których nie wybiera się na przyjemny spacer. Była krótka, wyłożona kamieniami. Kilka starych latarni oświetlało ją żółtym światłem. Zostało mu tylko kilka metrów do obskurnej kamienicy. Wbiegł do ciemnej klatki schodowej, gdzie silna woń stęchlizny mieszała się z odorem moczu. Rzucił się pędem na drewniane schody. Pokonał kilka pięter i biegł dalej na samą górę. Miał wrażenie, że stare schody za chwilę się rozpadną. Parę razy próbował się złapać chybotliwej poręczy. Jeszcze tylko kilka stopni i wpadł na poddasze. Słyszał już głosy mężczyzn przy wejściu do kamienicy. Przebiegł strych. Dostał się do niewielkiego otworu w szczytowej ścianie budynku. Pozostałość po oknie. Był szczupły, nawet chudy. No cóż, dragi i kiepska dieta zrobiły swoje. Bez trudu przecisnął się przez otwór i bez wahania skoczył w dół. Zdawało mu się, że spada w ciemną otchłań. Słyszał tylko swój przyspieszony oddech i bicie serca. Nie bał się, robił to już nie raz. Znał ten teren doskonale. Upadł na dach sąsiedniego, niższego budynku. Dalej to już łatwizna. Skulony podbiegł do najciemniejszego miejsca, szczeliny między ścianą kamienicy a starym kominem. Przykucnął i czekał. Słyszał, jak tamci biegają po strychu, z którego wyskoczył. Bez powodzenia przeszukują kąty, rzucając starymi przedmiotami, odsłaniając potencjalne kryjówki. Widział, jak światło latarek chaotycznie tańczy wśród rupieci. Jeden z mężczyzn podszedł do okienka i głośno zaklął. Chwilę później głosy i światła zniknęły. Był sam. Wciąż miał w uszach trzask tłuczonego szkła i głuchy odgłos upadającego ciała. Chyba go zabił. Przełknął ślinę i starał się wyrównać oddech. Trochę kręciło mu się w głowie. Najważniejsze, że znów się udało, chociaż tym razem nie chodziło o torebkę czy telefon. Spojrzał na swoje dłonie. W blasku księżyca zobaczył zaschniętą krew. Teraz potrzebuje tylko kasy i samochodu. Julia Bronicka na ogół nie czytała gazet. Tego poranka zrobiła jednak wyjątek. Płacąc za paliwo, nie mogła oderwać oczu od krzykliwego tytułu najświeższego wydania „Expressu Ilustrowanego”. Bez namysłu kupiła gazetę i nim doszła do swojej hondy, przeczytała spory fragment artykułu. Wydawcy nie skąpili miejsca na szczegółowe zeznania naocznych świadków nocnego incydentu w jednym z klubów przy łódzkiej Pietrynie. Obszerny tekst wieńczył kiepskiej jakości portret pamięciowy domniemanego sprawcy zabójstwa. Jula przyjrzała się rysunkowi. Był niedopracowany i w żaden sposób nie zgrywał się z opisem, który przedstawiono w artykule. Niemniej rysownikowi udało się uchwycić jeden drobny szczegół. Podłużną szramę przecinającą łuk brwiowy podejrzanego. Dziewczyna nerwowo przygryzła usta. Znała zabójcę. Niestety, nie ona jedna. Zwinęła gazetę. Włączyła silnik i poczuła na karku przyjemne mrowienie. Srebrne bransoletki na jej szczupłym nadgarstku zadźwięczały, gdy wrzuciła bieg. Spojrzała w lusterko i odruchowo poprawiła krótką grzywkę. Niewiele to dało. Jej nienaturalnie czarne włosy nieustannie rozwiewał wiatr wpadający przez otwarty dach samochodu. Uwielbiała to auto. Moc, która kryła się pod jego maską, pozwalała rozwijać olbrzymie prędkości. Adrenalina podnosiła się do przyjemnego poziomu za każdym razem, gdy jej szczupłe ciało wbijało się w skórzany fotel. Nie czuła strachu. Znała swój samochód i znała też swoje możliwości. Głęboko zaciągnęła się powietrzem. Z zadowoleniem zerknęła na licznik. Wskazywał sto siedemdziesiąt kilometrów na godzinę. Szybko? Zdarzało się i znacznie szybciej, ale to było kiedyś. Odruchowo dotknęła lewego ramienia. Nie będzie do tego wracać. Nie dziś. Spojrzała w niebo. Koniec lata był cudownie ciepły. Minęła fabrykę Della i zaczęła zwalniać przed niedużym rondem. Znów zerknęła w lusterko. Przez głowę przebiegła jej kusząca myśl, by zawrócić i raz jeszcze przejechać po niedawno otwartej trasie. – Jutro – szepnęła do siebie i zmarszczyła nos. Dziś była umówiona i nie zamierzała się spóźnić. Delikatnie przyspieszyła i wmieszała się w tłum podążających ulicami miasta kierowców. Kilkanaście minut później z niecierpliwością śledziła powolny ruch unoszącego się przed maską jej auta szlabanu. Wjechała na teren zamkniętego osiedla, wyłączyła silnik i spojrzała na zegarek. Zostały jej trzy minuty. Kamila De Montei raz po raz spoglądała w kierunku komody, w której schowała list. Nie mogła skupić uwagi na niczym innym. W ciągu dnia chodziła posępna i zamyślona. W nocy ze snu wyrywały ją koszmarne obrazy. Czekała na kolejny ruch. Nie miała złudzeń, że ktoś, kto przysłał zdjęcie, niedługo znów da o sobie znać. Dlatego sama przeglądała codzienną pocztę. Nie chciała ryzykować, że ewentualna przesyłka trafi w niepowołane ręce. Martwiła się zwłaszcza o Natalie. Na samą myśl, że coś mogłoby jej zagrażać, Kamilę ścisnęło w żołądku. Synem i jego żoną nie przejmowała się aż tak bardzo. I tak ich stosunki nie były najlepsze. Nie lubiła swojej synowej i nigdy tego nie ukrywała. Uważała ją za grubiańską, leniwą, pozbawioną ambicji kobietę, którą zwabił obiecujący majątek i perspektywa wygodnego życia. Najbardziej przerażający jednak był jej beztroski stosunek do macierzyństwa. Kamila nie mogła zaakceptować, że mała Natalie zostawiana jest bez opieki podczas zabaw w przydomowym ogrodzie. Podeszła do komody i wypielęgnowaną dłonią potarła brzeg szuflady. Zadrżała, gdy z rozmyślań wyrwał ją głos Mary, pomocy domowej, którą zatrudnił jej syn po tym, jak Kamila owdowiała i kompletnie przestała radzić sobie z prowadzeniem domu. – Madame, przed chwilą przyniósł to kurier. – Służąca wskazała dłonią pudełko w złotym, błyszczącym papierze. Leżało na stoliku w okazałym holu. A więc jest. Tak jak podejrzewała. Nie ma co liczyć, że da jej spokój. Poczuła pulsowanie w skroniach. Zaczęło brakować jej powietrza. Dodatkowo czuła na sobie palący wzrok ciekawskiej Mary. Podeszła do stolika i wzięła paczkę do ręki. Przez chwilę trwała nieruchomo, zastanawiając się, jak pozbyć się służki. Ostatecznie w milczeniu przeszła do gabinetu swojego zmarłego męża i starannie zamknęła za sobą drzwi. Położyła pudełko na wypolerowanym, palisandrowym blacie biurka i odsunęła jedną z ciężkich szuflad. Odszukała nóż, którym zwykle otwierali pocztę, i rozerwała połyskujący, ozdobny papier. Jednym szarpnięciem otworzyła karton. Mały pluszowy miś patrzył na nią szklanymi oczkami. Na białym niegdyś brzuszku widoczne były ciemne plamy. Zabawka musiała długo leżeć gdzieś na strychu lub w piwnicy. Była zakurzona i pachniała stęchlizną. Kamila wzięła głęboki oddech i położyła głowę na oparciu czarnego, skórzanego fotela, w którym zazwyczaj przesiadywał jej mąż. Miała przed sobą pojedynczą kartkę. Starając się zachować spokój, przebiegła wzrokiem po linijkach tekstu skreślonych tym samym charakterem pisma, co zaadresowana wcześniej koperta. Drżącą dłonią złożyła kartkę na pół i wcisnęła ją w kieszeń lnianych spodni. Zmrużyła oczy i szukała w pamięci jakiegoś szczegółu, który mógłby wskazać nadawcę tej przesyłki. Gdzieś w podświadomości dźwięczała jej jedna myśl. Musiała jednak rozważyć, na ile sytuacja jest poważna. Nie wolno jej działać pochopnie, jednak musi jakoś zareagować, zanim sprawa wymknie się spod kontroli. Wtedy byłoby za późno. A jeśli to głupi żart? Niepotrzebnie narazi siebie i innych. A jeśli… Natalie! Zdecydowanym ruchem sięgnęła po słuchawkę telefonu i wybrała numer kierunkowy do Polski. Julia starała się dotrzeć do niedużej kawiarni najszybciej jak mogła. Otworzyła ją kilka lat temu razem ze swoją przyjaciółką. I to właśnie o niej myślała, stojąc w korku na skrzyżowaniu Marszałków. O niej i o człowieku, którego podobiznę wydrukowano w prasie. Miała nadzieję, że dotrze do kawiarni przed nim. Szybko zaparkowała i podbiegła do drzwi. Szarpnęła za klamkę. Od progu poczuła zapach świeżo mielonej kawy. – Mania! – krzyknęła, nerwowo rozglądając się po wnętrzu kawiarni. Zza dużego kontuaru wyjrzała ładna blondynka. – Czemu tak krzyczysz? – Popatrzyła zaskoczona. Julia odetchnęła głęboko i przysiadła na jednym z wysokich krzeseł. – Maniuś… – zaczęła niepewnie. – Widziałaś się dzisiaj z Mariuszem? – Spojrzała na przyjaciółkę. – Możliwe, że jeszcze nie wiesz, ale… – Zaszeleściła gazetą, którą ściskała w ręku. – Julka, poczekaj! – Mania przerwała jej, uderzając dłonią w barowy blat. – Muszę ci coś pokazać! – Wybiegła zza baru, głośno stukając obcasami i stanęła obok Juli, przybierając pozę modelki. – Lukaj! – zakrzyknęła, dumnie się prężąc. – Co? – Jula ściągnęła brwi, ale widząc uniesioną zgrabną łydkę Mani, zorientowała się, o co chodzi. Uśmiechnęła się. – No super! – Pochyliła się i dotknęła buta dziewczyny. – Dostałam. – Mania zachichotała. – Od kogo? – Jula wyprostowała się i zaczęła rozpinać bluzę. – Od Mariuszka. – Mania zatrzepotała sztucznymi rzęsami. Jula zastygła i spojrzała na nią badawczo. – Od tego… – Tak! – przerwała jej Mania. Znała zdanie przyjaciółki na temat chłopaka, z którym obecnie się spotykała. – Tylko nie bądź niemiła. Przyznaj, że się postarał. – Ukradł je czy przespał się z ekspedientką? – rzuciła chłodno Julia. – Ej! – krzyknęła Mania. – No co?! – Spojrzała z wyrzutem. – Jak chcesz wiedzieć, to ten twój cudowny gach jest poszukiwany przez policję! – Wcisnęła dziewczynie zmiętą gazetę. – Chyba żartujesz? – oburzyła się Mania. – Niby dlaczego? – Zaczęła rozkładać strony, wygładzając papier dłonią. – Przeczytaj sobie – rzuciła Jula. Wstała i ruszyła w kierunku zaplecza. Zatrzymał ją głośny śmiech Mani. Odwróciła głowę i zdziwiona popatrzyła na dziewczynę. – To ma być Mariusz? – prychnęła Mania. – Weź, ty jak coś wymyślisz, to naprawdę… – Pokręciła głową. Złożyła gazetę i podeszła do Juli. – Zapewniam cię, że mój chłopak nie ma z tym nic wspólnego. – Ale Mania… – Uniosła rękę, wskazując bar, na którym leżał brukowiec. – Czytałaś to w ogóle? – Nie i nie zamierzam tego robić! Nie pierwszy raz ktoś próbuje go wrobić w jakąś akcję. – Skrzyżowała ręce na piersiach. – Mania! Fajnie, że tak mu ufasz, ale zobacz przynajmniej, kogo policja zatrzymała na miejscu… – Jula przerwała, widząc zaciętą minę Mani. – Okej. – Uniosła ręce. – Nie wtrącam się. Twoja sprawa. Chciałam tylko, żebyś wiedziała. – Czemu jesteś do niego taka uprzedzona? – Mania przechyliła głowę. – Bo wiem, że się nie mylę! Od samego początku mi się nie podobał! Nie wiem, co by się musiało stać, żebym się do niego przekonała. Mania, naprawdę dobrze ci radzę, zastanów się! – Nie ma nad czym! – zakrzyknęła Mania, po czym zamilkła, zawstydzona swoim wybuchem. Opuściła głowę. Bezmyślnie wpatrywała się w czubki nowych szpilek. – Buty są śliczne – mruknęła Jula. Nie miała ochoty na kłótnie. Nic by na tym nie zyskała. I tak nie przekona Mani. Zwłaszcza teraz, gdy jej przyjaciółka trwała w miłosnym zaślepieniu. Juli pozostało usunąć się w cień i czekać na dalszy rozwój sytuacji. Scenariusz zwykle był podobny, więc finał łatwo można było przewidzieć. Mania należała do grona atrakcyjnych dziewczyn, które nie narzekały na brak zainteresowania ze strony mężczyzn. Nawet gdy w rozciągniętym swetrze targała worek śmieci do osiedlowej pergoli, wzbudzała ogólny zachwyt. Niestety wybierała takich osobników, z którymi wiązały się wyłącznie kłopoty. Julia niejednokrotnie próbowała wpłynąć na jej decyzje, by uchronić ją od kolejnego rozczarowania, jednak nie zawsze się to udawało. Nie zamierzała jednak tracić czujności. Bezpieczeństwo Mani było dla niej priorytetem. Punktem honoru. Z pozoru mogłoby się zdawać, że wynika to z łączących je przyjacielskich relacji. Prawda jednak wyglądała nieco inaczej. Julia miała niesłabnące poczucie obowiązku, i to nie tyle wobec Mani, co jej rodziny. Swoisty dług wdzięczności. Zaciągnięty przed kilkoma laty, w ciepłą sierpniową noc. Podłużna blizna na ramieniu przypominała jej o tym każdego dnia. Dlatego niezależnie od sytuacji trwała przy Mani i mimo upływu lat nie zamierzała tego zmieniać. Zwłaszcza teraz, gdy obecny obiekt westchnień przyjaciółki miał wyjątkowo złe referencje. Olbrzymie krople deszczu spływały po szybie. Pomimo wczesnej pory Monika Gardensen sączyła whisky, wpatrując się w monit z banku. Westchnęła głośno i niespiesznie podeszła do biurka. Ciszę przerwał dźwięk niszczarki tnącej papier na cienkie paseczki. Znów sięgnęła po szklankę z bursztynowym napojem i usiadła w miękkim fotelu, krzyżując nogi. Przez chwilę obracała w dłoniach grube szkło, przygryzając usta. Wróciła myślami do ostatniej rozmowy z matką. Przechyliła szklankę i wlała w siebie jej zawartość. Co teraz? Teraz, kiedy została z tym wszystkim sama. Alkohol rozgrzewał ją od środka. Gdyby chociaż żył jej ojciec! Odchyliła klapkę telefonu i wybrała numer matki. Nie odbierała. Może to i dobrze. Ostatnio nie zdążyła się jeszcze odezwać, a matka jak zwykle na nią naskoczyła. Pije i źle się prowadzi? Wielkie rzeczy. Słyszała tę historię wielokrotnie. Nie robiło to już na niej wrażenia. Matka zawsze gderała. Do znudzenia powtarzała wydumaną śpiewkę o wdzięczności i szacunku. Tylko za co i dla kogo? Monika odłożyła komórkę na szklany stolik. Zapaliła papierosa i przez chwilę nieruchomo wpatrywała się w okno. Jak zwykle padało. Miała wrażenie, że w Belgii zawsze pada. Nagle telefon zawibrował, głośno stukając o szklaną powierzchnię. Odwróciła się i sięgnęła po aparat. Spojrzała na numer. Jak oparzona wypuściła komórkę z rąk. Szybkim ruchem podeszła do biurka i złapała stojącą na nim butelkę z alkoholem. Odkręciła ją i zdecydowanym ruchem wlała w siebie mocny napój. Oblizała usta. Potrzebuje więcej informacji. Musi je zdobyć, inaczej będzie skończona. Spojrzała na butelkę. Znów przyłożyła ją do ust, tym razem nie napiła się jednak ani kropli. Odstawiła ją z hukiem na stolik i ruszyła w stronę łazienki. Komórka znów zaczęła wibrować. Nawet na nią nie spojrzała. Opadła ciężko na fotel i zsunęła ze stóp nowe szpilki. Przeciągnęła się, napinając zmęczone mięśnie. To był ciężki dzień. Mnóstwo kaw, ciasteczek, muffinek, croissantów. Cały czas biegała pomiędzy stolikami, zbierając zamówienia i sprawdzając, czy każdy z gości jest zadowolony. Lubiła swoją pracę. Poznawała tyle nowych osób. Dodatkowo cieszył ją fakt, że odkryła w sobie pasję, którą mogła podzielić się ze światem. Piekła babeczki. Największym wzięciem cieszyły się te czekoladowe z bananowym nadzieniem. Większość ciast w ich kawiarni pochodziła z zaprzyjaźnionej cukierni, ale babeczki były jej domeną. Sama wymyślała ich smaki i je dekorowała. Codziennie rano pojawiały się na specjalnej szklanej podstawie, na barze obok menu. Ich zapach, zmieszany z roznoszącym się zapachem świeżej kawy, skutecznie kusił klientów. Ogólnie rzecz biorąc, Mania nie radziła sobie w kuchni najlepiej. Poza babeczkami wszelkie próby przyrządzenia jakiejkolwiek potrawy kończyły się porażką. Niejednokrotnie nawet zagotowanie wody skutkowało koniecznością zakupu nowego garnka. Dlatego tym większa była radość Mani, że ktoś docenia chociaż tę jedyną rzecz, w którą wkładała tyle serca i starań. Nie wyobrażała sobie, by miała robić w życiu coś innego. Pomysł z kawiarnią był strzałem w dziesiątkę. Nie było im łatwo, zwłaszcza na początku. Zainwestowały wszystkie swoje oszczędności, których zwłaszcza Mania nie miała za dużo. Julka idealnie to wszystko wymyśliła i udało się wyjść na prostą. Mania ziewnęła i oparła głowę na miękkim obiciu fotela. Wpatrywała się w ogromne czarno-białe zdjęcie zdobiące jedną ze ścian lokalu. Stary tramwaj na głównej ulicy miasta. W kawiarni było mnóstwo fotografii. Na wszystkich widniały motywy z fabrykanckiej Łodzi. Mania najbardziej lubiła jedną w sepii. Przedstawiała roześmianą dziewczynkę w jasnej sukience, biegającą po altanie w Parku Źródliska. Mania pamiętała moment, gdy zobaczyła zdjęcie po raz pierwszy. To było tydzień przed otwarciem kawiarni. Julia włożyła dużo wysiłku, by znaleźć odpowiednie kadry, dlatego z entuzjazmem biegała po kawiarni, planując ich rozmieszczenie. Mania zapytała ją wtedy o białą altanę. Kompletnie nie kojarzyła tego miejsca. Julia opowiedziała jej o najstarszym łódzkim parku i jego właścicielach. Największe wrażenie zrobiła na Mani osoba małej Anny Marii Herbst, ukochanej wnuczki łódzkiego fabrykanta Karola Scheiblera. Mania była tak zafascynowana opowieścią o uroczej dziewczynce z Księżego Młyna, że porzuciła wypakowywanie naczyń z tekturowych pudeł, przysiadła na podłodze między zwojami bąbelkowej folii i z zapartym tchem chłonęła każde słowo przyjaciółki. Już sam fakt, że Anna Maria była spełnieniem marzeń matki Matyldy i wyczekiwanym szczęściem w rodzinie pełnej chłopców, wzruszył Manię głęboko. Jednak nic nie potrafiło zatrzymać jej łez, gdy Julia wspomniała o tragedii, jaka spotkała rodzinę Herbstów i Scheiblerów, gdy niespełna dziesięcioletnia Anna Maria poważnie zachorowała i niedługo potem zmarła, pozostawiając rodzinę w szaleńczej rozpaczy. Nie pomógł nawet argument, że śmierć dziewczynki przyczyniła się do uratowania innych łódzkich dzieci, gdyż Herbstowie, chcąc uchronić innych rodziców przed podobną tragedią, przekazali fragment terenu i ogromną kwotę pieniędzy na budowę szpitala dziecięcego. Najlepszy wówczas szpital pediatryczny w Europie stanął właśnie w Łodzi. Nazwano go imieniem dziewczynki. Mania była tak wstrząśnięta tą historią, że jeszcze przez kilka kolejnych dni żałowała małej Anny Marii, a zdjęcie dziewczynki w altanie, które przywiozła Julia, kojarzyło się jej jednoznacznie z Herbstówną. Julia już chciała z niego zrezygnować, by nie szargać nerwów przyjaciółki, gdy nagle wpadła na pomysł, żeby zabrać ją do Pałacu Herbstów, w którym kiedyś mieszkała Anna Maria, a obecnie znajduje się tam muzeum jej rodziny, i udowodnić, że dziecko ze zdjęcia nie jest tym, o którym Mania myśli. Poprosiła oprowadzającą je kobietę, by pokazała im fotografię niedoszłej dziedziczki, i kiedy okazało się, że jej długie, ciemne loki wystające spod kapelusza w niczym nie przypominają jasnych, rozwianych włosków dziewczynki z kawiarnianej sepii, Mania odetchnęła z ulgą. Obie zgodnie uznały, że fotografia zawiśnie na ścianie. Zwłaszcza że sepia wyjątkowo pasowała do wystroju kawiarni. Brąz był dominującym kolorem w lokalu. Dopełnienie stanowiły dodatki w pastelowych odcieniach różu i turkusu. Głównie tekstylia. Zasłony, serwetki i poduszki leżące gdzieniegdzie na ciemnych fotelach, a także filiżanki, naczynia i ogromna liczba zapachowych świec. To wszystko dodawało temu miejscu przytulnego charakteru. Wspaniale wyglądały dwie wielkie witryny okienne. Mania wymyśliła, by zawiesić w nich delikatne zasłonki, zrobione z setek cieniutkich sznureczków w kolorze rozbielonego różu. Jula z zachwytem przyznała, że rewelacyjnie pasują do ciemnych welurowych kotar. Całości dopełniały brązowe tapety z wytłoczonym jasnoróżowym wzorem. Julia wyszła z zaplecza i spojrzała na zamyśloną koleżankę. – Co tak dumasz? – Przysiadła na brzegu innego fotela. – Nic. – Mania wydęła usta. Bezwiednie nawijała jasne pasmo włosów na palec. – Dobrze mi się siedzi. – Uśmiechnęła się. – Ale ogólnie to jestem strasznie zmęczona. – Potarła dłonią łydki. – To czemu się jeszcze nie zbierasz? Jedź, ja zamknę. – Jula wzruszyła ramionami. – Już… – Mania westchnęła. Zawiesiła wzrok w przestrzeni i znów zaczęła bawić się opadającym pasmem włosów. – Wiesz co? – Ziewnęła. – Kojarzysz tę naszą Zosię? – Przeniosła wzrok na Julię. – Nooo. – Jula przeciągnęła się. – Coś ci powiem. – Mania wyraźnie się ożywiła i usiadła prosto. – Wiesz, że ona – ściszyła konspiracyjnie głos – poprosiła mnie o przysługę. – Uśmiechnęła się. – To znaczy? – Dała mi coś na przechowanie. Jakąś paczkę. Schowałam to do bagażnika. – I co? – Jula zmarszczyła nos. – No niby nic. – To skąd ten konfidencjonalny szept? – Jula rozejrzała się na boki. Jej ciemne, idealnie przycięte włosy poruszyły się. Mania zawsze zazdrościła Juli tego połysku. Ona pomimo stosowania różnego rodzaju kosmetyków nigdy nie uzyskała choć w połowie takiego efektu. Odruchowo pogładziła swoją potarganą, przerośniętą grzywkę. – Prosiła o dyskrecję. Muszę zadzwonić do niej i spytać, do kiedy mam to trzymać. – Brzmi podejrzanie. Duże to jest? – Ja wiem…? – Mania skrzywiła się. – Jak pudełko od butów. – Nie korci cię, żeby tam zajrzeć? Może to skradzione diamenty albo fragmenty ludzkich szczątków – zażartowała Julia. – Weź przestań. – Mania machnęła ręką. – Tobie coś powiedzieć to naprawdę… – Udała oburzenie i podrapała się nerwowo po głowie. – Śmierdziałoby, jakby to były szczątki. – No raczej na pewno. – Jula przygryzła skórkę przy paznokciu. – Ale jedno muszę ci przyznać… Coraz fajniejsze masz te koleżanki. Jak nie Czupinowa, to teraz ta Zofia. Wymieniacie się ciuchami? – Zaśmiała się. – Bardzo śmieszne – burknęła Mania. – Jesteś bez serca. Pani Zosia jest sama, starsza i taka biedna, nie ma nikogo. – Mania zamyśliła się. – Wiesz, jak ona kochała tego swojego męża… Szok… – Pokręciła głową. – Przypomina mi moją babcię. – Zamrugała. – Na biedną to ona mi nie wygląda. – Jula wstała i weszła za bar. Nadgryzła ostatnią babeczkę. – Spadamy, co? – Nacisnęła na przycisk kasy i wydrukowała raport. Mania milczała przez chwilę zamyślona. Jula przeszła obok niej i sięgnęła po bluzę. – Idziesz czy będziesz tak siedzieć do rana? – Uniosła jedną brew. – Idę, idę… – Mania wyprostowała nogi i spojrzała niepewnie na koleżankę. – Jula? Nie podrzuciłabyś mnie do domu? – Skrzywiła się. – Spoko. A co z twoim autem? Zostaje tu? – Mój samochód… – Mania westchnęła ciężko. – Ja go na chwilę pożyczyłam. – Pożyczyłaś?! A niby komu? – żachnęła się Julka. – No Mariuszkowi, ale na chwilę, w sensie… Chciał tylko coś ważnego załatwić, a to daleko i nie miał jak się tam dostać, i w ogóle to bardzo delikatna sprawa, że niby jego matki dotyczy i on musi jej pomóc, i ja się zgodziłam. – Mania mówiła tak szybko, że momentami brakowało jej tchu. – Że co? – Jula nerwowo zamrugała oczami. – No. – Mania zaciskała dłonie tak, że słychać było, jak trzaskają jej kostki. – O której wziął to auto? – spytała rzeczowo Jula. – Rano, zanim przyjechałaś. – Mania czuła, że kurczy się pod badawczym spojrzeniem przyjaciółki. Zdawała sobie sprawę, że nie wygląda to za dobrze. – Przecież pytałam, czy się z nim widziałaś?! – krzyknęła zdenerwowana Jula. – Myślałam, że ci mówiłam – stęknęła Mania. Podniosła się z fotela i wsunęła stopy w buty. Stukając obcasami, przeszła za bar. Założyła krótką kurteczkę. Julka nie przestawała jej obserwować. Czuła, jak wzbiera w niej złość. Już miała na nią nakrzyczeć, gdy nagle leżąca na stoliku komórka Mani zapiszczała donośnie. – O widzisz! To on! – Mania z wyraźną ulgą podbiegła do stolika i chwyciła telefon. Spojrzała na wyświetlacz i z uśmiechem zamachała komórką w stronę Julki. – Nie trzeba było tak panikować. – Zaśmiała się. – Pewnie czeka na zewnątrz. – Machnęła ręką. Znała zdanie Julki na temat Mariusza. Wiedziała, że ta uważa go za ostatniego palanta i nieudacznika. Tym bardziej starała się wyjść z fasonem z niewygodnej sytuacji i nie dać Juli kolejnego dowodu na potwierdzenie jej tezy. Odbierając telefon, Mania odrzuciła włosy do tyłu i z szerokim uśmiechem wpatrywała się w przyjaciółkę. Z każdą upływającą sekundą jej oczy robiły się coraz większe, a sztuczny uśmiech przyklejony do jej twarzy zmieniał się w grymas. Do Juli dobiegały tylko strzępki rozmowy. Głównie przekleństwa i wyzwiska. Mania próbowała coś powiedzieć, ale nie mogła przebić się przez potok słów chłopaka. Ostatecznie zakryła usta dłonią i rozłączyła się. – Mańka, co się stało? – Julia podbiegła do niej i szarpnęła za rękaw. – No bo… – Mania spojrzała na nią tępym wzrokiem. – No bo co?! – krzyknęła Julia. – Musimy tam jechać. Najszybciej jak się da. On, oni… – Wzięła głęboki wdech. – On nie ma prawa jazdy i chyba coś pił – wyszeptała przerażona i przełknęła głośno ślinę. Julia bez słowa złapała ją za rękę i pociągnęła w kierunku drzwi. Dochodziła dwudziesta pierwsza trzydzieści, kiedy czarna honda civic zaparkowała z piskiem naprzeciw przystanku autobusowego przy starym domu handlowym Magda. Paręnaście lat temu otwarto tu pierwszego w mieście McDonalda. Wtedy kolejka pragnących spróbować tego amerykańskiego przysmaku ciągnęła się od strony Piotrkowskiej i zakręcała zgrabnie w Jaracza. Teraz w miejscu restauracji mieścił się dyskont spożywczy i nie wzbudzał już takiej sensacji. Większą atrakcją stał się natomiast stół fabrykantów. Naturalnych rozmiarów rzeźba z brązu, która stanęła na niewielkim placu przed sklepem w ramach projektu Galeria Wielkich Łodzian, przedstawiała trzech założycieli przemysłowej Łodzi. Panowie Grohman, Scheibler i Poznański debatują przy owalnym stole i jak wynika z obserwacji, zwłaszcza tych pochodzących z monitoringu miejskiego, doradców i menedżerów im nie brakuje. Podobnie jak barmanów z wykwintnymi drinkami. Julka nie zdążyła jeszcze wyłączyć silnika, gdy Mania jak oparzona wyskoczyła z samochodu i pobiegła w stronę wiaty, a właściwie tego, co po niej zostało po tym, jak srebrna corsa wbiła się w nią z całym impetem. W świetle latarni, wokół rozbitej karoserii, mieniły się tysiące kryształków szkła. Mania stanęła przy drzwiach kierowcy i ze łzami w oczach patrzyła na ogrom zniszczeń. Po chwili dołączyła do niej Julka. Były zupełnie same. Czuły na sobie jedynie spojrzenia gapiów ukrytych za firankami okien mieszkań w sąsiedniej kamienicy. Mania obeszła auto dookoła, po czym schyliła się, zaglądając pod jego spód. – Wygląda na to, że nie ma ofiar w ludziach. – Kącik jej ust drgnął lekko, co miało być próbą uśmiechu. Szkło chrupało pod ich stopami. Julka zajrzała do pustego wnętrza pojazdu. – Mańka, co robimy? – Rozejrzała się na boki. – Gdzie on w ogóle jest? – Julia starała się zachować spokój. Widziała, jak roztrzęsiona jest jej przyjaciółka. Mimo złości widok Mani wywołał w niej falę współczucia. Spojrzała na jej gładkie policzki, po których makijaż spływał czarnymi strużkami. Nagle oświetliło je niebieskie, pulsujące światło. Julka wcisnęła Mańce do ręki papierową chusteczkę i ruszyła w kierunku parkującego radiowozu. – Ja z nimi pogadam – syknęła do Mani, lecz ta złapała ją za rękę i zatrzymała. Nagle jakby oprzytomniała, wytarła twarz. – To moja sprawa i sama to załatwię! – powiedziała stanowczo. – Proszę cię tylko, zabierz z mojego bagażnika to pudełko, o którym ci mówiłam. – Ruszyła przed siebie. Julka kiwnęła głową. Kwadrans później stała oparta o swoje auto i wpatrywała się, jak wrak samochodu Mańki wciągany jest na lawetę. Kątem oka zarejestrowała jakiś ruch. W jednej z ciemnych bram dwie męskie sylwetki z zaciekawieniem obserwowały zajście. Jedną z nich rozpoznała bez problemu. Dzień budził się do życia, a to najlepsza pora na bieganie. Większość sąsiadów jeszcze śpi. Im mniej gapiów, tym lepiej. Nie lubił, gdy ktoś mu się przygląda, jak zmaga się ze zmęczeniem i kolejnym pokonywanym dystansem. Nieraz widział te krzywe uśmieszki. Może nie jest już młodzieniaszkiem, ale ma siłę i werwę większą niż niejeden nastolatek. Biega od dłuższego czasu i zdecydowanie lepiej się czuje. Zapiął czerwoną bluzę pod samą szyję i wyszedł na klatkę schodową. Zrezygnował z windy. Zbiegł dwa piętra w dół. Nagle zatrzymał się i z niepokojem spojrzał na drzwi jednego z mieszkań. Podszedł bliżej. W pierwszej chwili skarcił w myślach swoją ciekawość. Zachowuje się jak jedna z tych wścibskich sąsiadek, która przystaje na klatce i nasłuchuje, co się dzieje w innych mieszkaniach. O nie! On taki nie jest. Ruszył przed siebie, lecz to, co zobaczył, nie dawało mu spokoju. Odwrócił głowę i raz jeszcze spojrzał w kierunku nieszczęsnych drzwi. Westchnął głośno. Im dłużej tkwił w bezruchu, tym bardziej nabierał pewności, że jego poranne biegi muszą zaczekać. Zdecydowanym ruchem podszedł i pukając, popchnął uchylone drzwi. – Halo! Jest tam kto? – spytał chrypliwym głosem. Jego pytanie zostało bez odpowiedzi. Spytał raz jeszcze, coraz głębiej wchodząc do mieszkania. Miał złe przeczucie. Wsunął głowę, nerwowo rozglądając się na boki. Przeszedł przez przedpokój i zajrzał do salonu. Musiał uważać, gdzie stąpa. Pod stopami miał sterty porozrzucanych przedmiotów. Z trudem omijał leżące wokół części garderoby, książki, zdjęcia, papiery i najróżniejsze rzeczy domowego użytku. Z niepokojem spojrzał w kierunku ostatniego pomieszczenia, które pozostało mu do sprawdzenia. Zrobił kilka kroków i drżącą dłonią popchnął uchylone drzwi sypialni. Zakrzyknął z przerażenia i jak oparzony wybiegł na klatkę schodową. Oparł się o poręcz schodów i próbując opanować oddech, walczył z narastającym odruchem wymiotnym. Serce waliło mu jak młotem. Drżącymi rękoma wyjął z kieszeni telefon i po paru próbach trafił wreszcie we właściwe klawisze. Mania obudziła się z pulsującym bólem głowy. Usiadła na łóżku i odgarnęła z twarzy blond włosy. Spojrzała na śpiącego obok chłopaka. Leżał na brzuchu, zajmując większą część łóżka. Mania przesunęła dłonią po dziwnym tatuażu na jego plecach. Nawet nie drgnął. Ziewając, wsunęła stopy w pluszowe kapcie z króliczymi uszami i podreptała do łazienki. Stanęła przed wielkim lustrem i przyglądała się swojemu odbiciu. Blond kokon na głowie, zapuchnięte powieki i ta błękitna halka, o której marzyła, gdy po raz pierwszy zobaczyła ją na wystawie luksusowego butiku w centrum. Powiedziała o niej Mariuszowi i jeszcze tego samego wieczora cieszyła się z niej jak mała dziewczynka. Co chwilę podbiegała do lustra i z podziwem spoglądała na błękitny kawałek jedwabiu. Halka kosztowała majątek, ale nigdy nie zapytała chłopaka, skąd wziął na nią pieniądze. Kilka dni później, będąc w zaprzyjaźnionym salonie urody, usłyszała rozmowę dwóch kobiet. Jedna z nich nerwowo opowiadała o bezczelnej kradzieży w butiku z drogą bielizną, w którym była kierowniczką. Manię coś ścisnęło w żołądku, poczerwieniała i najszybciej, jak to było możliwe, opuściła salon. Tamten wieczór był prawdziwym piekłem. Naskoczyła na niego i oskarżyła o kradzież, a ten w odpowiedzi nazwał ją niewdzięczną suką. Klął i wydzierał się tak głośno, że rano wstydziła się spojrzeć na sąsiadów. Na koniec trzasnął drzwiami i zniknął na trzy dni. Mania przepraszała go setki razy, aż wreszcie książę łaskawie wybaczył jej zniewagę i wspaniałomyślnie dał jej jeszcze jedną szansę. Manię zemdliło na to wspomnienie. Czy naprawdę jest tak naiwna, jak mówi Julka? Ale przecież to dobry chłopak, miał ciężkie dzieciństwo. Ojca pijaka, który bił matkę i dzieciaki. Jego, jako najmłodszego, upodobał sobie najbardziej. Mały chłopczyk został pozbawiony ciepła i opieki, zamiast tego dostał niezrozumiałą nienawiść i okrutne traktowanie. Mania chciała pokazać mu, że można inaczej. Chciała obdarzyć go uczuciem, jakiego nigdy nie doświadczył, i wypełnić miłością każdy kawałeczek jego serca i duszy. Sprawić, że w jego ciemnym życiu zabłyśnie słońce. Postanowiła, że będzie nad nim pracować. Zaopiekuje się nim jak małym porzuconym pieskiem. Wleje w niego dobro i spokój. Nauczy wybaczać. Wiedziała, że będzie to trudne, na pewno będzie wymagało od niej dużej cierpliwości i zrozumienia. Była jednak pewna, że się opłaci. Że on wyjdzie na ludzi. Będzie świetnym mężem i ojcem. A jeśli chodzi o wczoraj? Dobrze zrobiła! Chociaż Julka nie mogła tego pojąć. Nieważne! Kiedyś może zrozumie, że to jedyny sposób, by wyciągnąć Mariuszka z dotychczasowego życia. Uratowała go wczoraj, ochroniła przed ludźmi, którzy go nie znają i nie rozumieją. Dla nich jest zwykłym bandziorem. A przecież on ma serce i uczucia. Ona to wie najlepiej. Wie, że ją kocha i chce być dobry. Po wczorajszym wypadku nie poszedł nigdzie z chłopakami. Zjawił się u niej, gdy tylko weszła do domu. Długo o tym rozmawiali. Pochwalił ją za bohaterskie zachowanie. Powiedział, że gdyby nie ona, byłby już na dnie. Usnął przy niej, więc jej ufa. Wygrała. No cóż, pewnie przyjdzie jej za ten wypadek słono zapłacić, ale warto. Nie ma takich pieniędzy, których by nie dała za uzdrowienie jego duszy. Związała gumką włosy i sięgnęła po szczoteczkę do zębów. Nie może się dziś spóźnić. Julka i tak jest na nią wściekła. Ale zanim wyjdzie, zrobi jeszcze Mariuszkowi śniadanie. Taką niespodziankę! Śniadanie do łóżka, jak w filmach! Komisarz Kuba Karski podziwiał przed lustrem swoją egzotyczną opaleniznę. Błękit koszuli dodatkowo ją podkreślał. Nałożył na włosy odrobinę matowej pasty i założył przeciwsłoneczne okulary. Ostatni rzut oka w lustro. Jest okej. Musi lecieć. Nie wypada spóźnić się pierwszego dnia po urlopie. Szef już do niego dzwonił. Dał mu do zrozumienia, że na niego czekają. A to mogło oznaczać tylko jedno. Mają nową sprawę. Wsiadł do swojego focusa i gwałtownie ruszył. Po drodze rozmyślał o tym, że jeszcze przedwczoraj upajał się pięknymi widokami cypryjskiej zatoki, popijając drinka za drinkiem w plażowym barze. Szkoda tylko, że nie posłuchał głosu rozsądku i nie pojechał w tę podróż sam. Wmówił sobie, że to szansa dla ich umierającego związku. Urlop jednak kompletnie go dobił. Byli razem prawie dwa lata. Na początku był nią oczarowany, jednak po jakimś czasie Dagmara zrobiła się marudna, a Kubę zgubiła słabość do kobiet. Nie potrafił oprzeć się pewnej niezwykle apetycznej studentce, którą spotkał w jednym z klubów. Sprawa wypłynęła szybciej, niż się tego spodziewał, i zrobiło się niesympatycznie. Chcąc jakoś załagodzić sytuację, zaproponował Dagmarze tygodniowy wyjazd na Cypr. Czuł, że robi błąd, ale postanowił zaryzykować. Nie spodziewał się jednak, że dziewczyna wykaże się aż taką chęcią zemsty. Już pierwszego dnia przeraził się, z jaką aktywnością korzysta z jego karty, fundując sobie wszystkie możliwe atrakcje hotelowego spa. Miał wrażenie, że wychodziła stamtąd tylko po to, by coś zjeść i wymienić pustą szklankę na kolejnego kolorowego drinka. Karski, nie chcąc dać jej satysfakcji, udawał niewzruszonego, jednak po tym, jak z jadowitym uśmiechem zajęła ich łóżko, a jemu kazała spać na wąskiej sofie, wściekł się nie na żarty. Zamówił kolejkę mocnych drinków i spędził noc na lokalnej dyskotece. Do końca urlopu starał się nie zwracać uwagi na pełne wyrzutu spojrzenia nadąsanej dziewczyny. Tydzień szybko minął. W drodze powrotnej zamienili w sumie ze trzy zdania i zaraz po tym, jak wysiedli z samolotu, rozeszli się, każde w swoją stronę. Mimo wszystko Kuba był zadowolony, że choć na chwilę wyrwał się ze szponów codzienności. Zaparkował obok samochodu jednego z kolegów i wszedł do komisariatu. Dyżurny roześmiał się na jego widok i kiwnięciem głowy wskazał mu drzwi do gabinetu szefa. Było jasne, że to pilna sprawa. – O! Kuba! – zawołał na widok Karskiego inspektor Marek Dziewoń. Od trzech lat pełnił funkcję naczelnika wydziału dochodzeniowo-śledczego w miejskiej komendzie. Powoli zwlókł się z wielkiego czarnego fotela i podszedł do Karskiego, podając mu rękę. – No! Rozumiem, że wypocząłeś? – Zaśmiał się. – To dobrze. – Poklepał go po ramieniu. Kuba nie zdążył nawet się odezwać. Nie miał jednak zamiaru relacjonować przełożonemu urlopowych wrażeń. Inspektor podrapał się po policzku. – Siadaj! – Wskazał mu krzesło przy biurku, a sam znów rozsiadł się wygodnie w fotelu. – Jak się zapewne domyślasz, jest nowa sprawa. Chłopaki na pewno ci wszystko opowiedzą. – Machnął ręką. – Ale najważniejsze… – Chrząknął. – Starsza kobitka w eleganckim apartamencie na luksusowym osiedlu. Sąsiad znalazł ją martwą. Najprawdopodobniej ktoś ją zaciukał i obrobił chatę. W mieszkaniu był straszny burdel. – Inspektor nie miał zwyczaju przebierać w słowach, zwłaszcza przy podwładnych. – Z tego co mówili chłopcy, chyba została uduszona. Wiem, że lubisz takie sprawy, dlatego… – Dziewoń rozparł się w fotelu. Coś zatrzeszczało. Kuba spojrzał na wielki brzuch szefa i przyrzekł sobie w duchu, że nigdy nie doprowadzi się do takiego stanu. – Rozumiem, że mam się tym zająć. – Pokiwał głową. – Nooo. Przydzielam ci tę sprawę. Więcej dowiesz się od Tomka. Był na miejscu zdarzenia. Powinien być u siebie, to znaczy u was. – Nachylił się i oparł łokcie na blacie biurka. – No, jeśli o mnie chodzi, to tyle. Masz tu papiery, rozgość się, wypij kawę i do roboty. Jak będziesz czegoś potrzebował, daj znać. Kuba wziął z biurka teczkę z dokumentami. Szybkim krokiem pokonał korytarz i wszedł do pokoju, w którym pracował. Roześmiał się na widok swojego najlepszego kolegi. Podkomisarz Tomek Mielczarek. Kuba najczęściej działał właśnie z nim. Znali się wiele lat, również prywatnie. Byli w tym samym wieku i mieli podobne zainteresowania, a do tego naprawdę się lubili. – Siemka – rzucił. – Cześć, stary! – Policjant odwrócił głowę od monitora komputera i uśmiechnął się. Kuba usiadł ciężko za swoim biurkiem. – Jak Dagmara? – Tomek zmrużył przebiegle oczy. – No cóż! Jeśli mam być szczery, to pomysł z wyjazdem nie wypalił. – Kuba się skrzywił. – Wynudziłem się, a do tego boję się sprawdzić stan swojego konta. – Podniósł głowę i spojrzał na wchodzącego właśnie do pokoju najstarszego w ich wydziale policjanta. – Słyszę, że już narzekasz – odezwał się mężczyzna. Szedł powoli w kierunku swojego biurka, trzymając w dłoni szklankę z gorącą herbatą. Postawił ją ostrożnie na korkowej podkładce. Maciek pracował z Kubą i z Tomkiem dopiero od pół roku. Nie starał się jakoś specjalnie z nimi zaprzyjaźniać, ale też nie był do nich wrogo nastawiony. Po prostu nie miał zamiaru wpychać się ze swoją osobą pomiędzy kumpli. Robił, co do niego należało, i nic ponadto. Miał swoje hobby, któremu poświęcał cały wolny czas, a którego te młode lalusie nigdy by nie zrozumiały. Modelarstwo. To wciągało go bez reszty. Poza tym był od nich dużo starszy i ustatkowany. Nie kręciły go miłosne podboje, które dla chłopaków były priorytetem. – Nie ma co gadać! – rzucił z rezygnacją Kuba. – Miejscówka fajna, ale nigdy więcej takich akcji! – Odchylił się na fotelu. – Ooo! Biedny miś! – Tomek zaśmiał się i podszedł do ekspresu. Przechylił dzbanek i nalał sobie świeżo zaparzonej kawy. – A chociaż warto było? – Odwrócił się. Kuba westchnął głośno i sięgnął do szafki po swój ulubiony kubek. Dostał go od jednej z byłych dziewczyn. Opatrzony był wymownym napisem: „Uwaga Zły Pies”. – No właśnie! O to chodzi! Nie dość, że wydajesz kasę, to śpisz później na kanapie – wyliczał na palcach. – Nie możesz nigdzie nic wyrwać, no bo pojechałeś na urlop z laską… Przerypane! A na koniec „Dzięki, fajnie było” – przedrzeźniał dziewczynę. – Mam to gdzieś! – Machnął ręką. – Nie, to nie! Niech spada! – Nie unoś się! Jakoś się odkujesz. – Tomek śmiał się głośno. – Chyba nawet będziesz miał okazje. Byłeś już u Starego? – Tak! Zwalił na mnie jakieś dochodzenie! Ty podobno znasz sprawę… Tomek w odpowiedzi pokiwał tylko głową. Sięgnął po kubek z kawą i popatrzył na Kubę. – Spokojnie, napij się najpierw i pogadamy. Kuba nalał sobie kawy i zaczął przeglądać leżące na biurku papiery. Bardzo lubił swoją pracę. Odkąd pamięta, chciał być policjantem. Jako dzieciak w zabawach zawsze był gliną. Jeździł na swoim małym rowerku, udając odgłos syreny policyjnej i ganiał resztę chłopaków, którzy nie wiadomo czemu zawsze chętniej bywali złodziejami niż stróżami prawa. Intrygowały go zagadki i zawiłe historie z przestępstwami w tle. Delektował się serialami o policjantach i detektywach. Dużo czytał i jako nastolatek stwierdził, że nie chce robić nic innego. Marzył o rozwiązywaniu zagmatwanych spraw i demaskowaniu przestępców. W trakcie pełnienia służby okazało się, że ma do tego smykałkę i szybko kojarzy fakty. Miał za sobą kilka większych śledztw i głośnych spraw, przez co zyskał szacunek i uznanie przełożonych. Z każdym trudniejszym zadaniem czuł się spełniony, a praca powoli stała się jego pasją. Bardzo się w nią angażował. – Tomek, co o tym wiesz? – spytał kolegę, machając kartkami przed jego twarzą, gdy ten próbował napić się kawy. – Kurczę, no! – droczył się Tomek. – Możesz pić i mówić, poza tym taki wrzątek jest niezdrowy! – Specjalista od żywienia – rzucił z sarkazmem Tomek. Odstawił kubek na bok i sięgnął po dokumenty. Przerzucił kilka stron i usiadł wygodnie. – Około wpół do siódmej rano sąsiad ofiary postanowił pobiegać. Zauważył, że drzwi mieszkania… Jak jej tam było… Zofii Lisieckiej, lat sześćdziesiąt dziewięć, są uchylone. Zajrzał do środka i zobaczył leżącą na podłodze w sypialni ofiarę z przewiązaną na szyi białą tkaniną. Jeden z technicznych stwierdził, że to tetra. – Co takiego? – Kuba przysiadł na blacie biurka. – Tetra. Taki materiał. Podobno nadal robią z niego pieluchy. Dla dzieci. Tak mi mówił ten techniczny. Ma takie coś w domu, bo niedawno urodził mu się syn. Narzekał, że jego teściowa nie pozwala im używać pampersów, bo to chemia, a tetra jest sprawdzona przez miliony pokoleń. Dziecko od pierwszych dni czuje, że ma mokro, a wtedy szybciej przestaje sikać w majty i takie tam bzdury… – Tomek przewrócił oczami. – Hm… Dużo się dowiedziałeś o pielęgnacji noworodków. – Kuba się zaśmiał. – Dawaj konkrety! Tomek uśmiechnął się i przez chwilę przeglądał papiery. – No, więc ta tetra była przewiązana na szyi ofiary i jednocześnie przytroczona do nogi łóżka. Rozumiesz. W mieszkaniu był straszny bajzel, wszystkie meble były opróżnione, od szaf począwszy, na regałach z książkami skończywszy. Łącznie z kuchnią, wszystko! – Jacyś świadkowie? Rodzina? – Kuba przeciągnął dłonią po ogolonym policzku. – Świadków na razie oczywiście żadnych, wczoraj wysłałem kilku młodych, żeby jeszcze dokładnie przepytali ludzi. Według zeznań sąsiadów mieszkała tam od niedawna i nie udzielała się towarzysko. Była samotną wdową, ale już wiemy, że nie do końca tak jest. Za chwilę do tego dojdę. – Tomek podniósł palec, uprzedzając pytanie. – Czas zgonu ma ustalić sekcja. Jedyna rzecz, jaką mamy, to kilka wiadomości zostawionych na sekretarce ofiary. Ta najstarsza jest z… – Tomek spojrzał w zapiski w notatniku – …z wtorku, godzina dwudziesta dziesięć. Przypomnienie o umówionej wizycie stomatologicznej. Miała zarezerwowany termin następnego dnia o piętnastej. Kontaktowałem się z tym gabinetem. Ofiara, ze zrozumiałych względów, nie stawiła się w klinice. Zresztą, jak się dowiedziałem od recepcjonistki, nie była ich stałą pacjentką. Nie znają jej. Miała być tam po raz pierwszy. – Dobra, co dalej? – Dalej jest jakaś oferta z banku. – Tomek pokręcił głową. – Swoją drogą nienawidzę tych cholernych telefonów z ofertami kredytowymi i innymi atrakcjami, z którymi dzwonią dziesięć razy dziennie. – Upierdliwe małpy – wtrącił Maciek, nie odrywając wzroku od swojego monitora. – Mówię o tych z banków. – A kiedy nagrano tę wiadomość? – Kuba zignorował siedzącego w rogu pokoju kolegę. – Poczekaj. – Tomek podniósł rękę. – Środa, dwudziesta dwadzieścia jeden. – Okej! Są jeszcze jakieś? – Kuba skrupulatnie notował informacje w swoim notatniku. – Jest jeszcze jedna. Najświeższa. – Tomasz przełożył stronę w notesie. – A nie, jeszcze dwie! Najistotniejsze dla nas. Czwartek rano, jakiś kompletny bełkot. Kobieta, mocno wcięta, twierdziła, że coś jej się należy. Nie wiem, o co chodzi, ale co interesujące, to belgijski numer. – Wiadomo kto to? – Tak. Córka ofiary. Na razie bezskutecznie próbuję się z nią skontaktować, chociażby po to, by przekazać jej tę smutną, jak sądzę, nowinę. – Tomek wzruszył ramionami. – Jednak najciekawsza jest ostatnia wiadomość. – Uniósł brew. – Delikatny głosik młodej kobietki. Czwartek, jedenasta zero siedem. – Zaakcentował godzinę. – Mocno zaniepokojona błaga o kontakt. Co ty na to? – Uśmiechnął się szelmowsko. – Głosu nie słyszałem, ale jak mówisz, że ładny i kobiecy, a do tego przestraszony, to rzeczywiście może być interesujące. – Kuba zaśmiał się. – Wiadomo kto to? – Ja wiem. – Tomek nie przestawał się uśmiechać. – No to się pochwal. – Kuba przysunął się do kolegi, próbując zajrzeć mu w notatki. – Ty jesteś niemożliwy! Dopiero co wrócił z upojnych wakacji, a już kombinuje! – Wiesz czy nie?! – niecierpliwił się Kuba. – Wiem i mam nawet numer! – Tomek przerzucił kilka kartek. – Proszę! – Wskazał palcem, podając notes Kubie. – Mogliśmy poczekać z tą kawą. – Kuba podniósł na niego wzrok. – Masz rację. To numer kawiarni. Niedaleko stąd. Kościuszki przy Mickiewicza. Ma śmieszną nazwę „Bomboni Caffè”. – Tomek pokiwał głową. – Nie wiem, czy taką śmieszną. – Kuba wzruszył ramionami. – Bomboni to po chorwacku „słodycze”. – Ty, no jestem w szoku! Nie dość, że przystojny, dobrze urodzony, to jeszcze poliglota. – Tomek zaśmiał się. – Podróże kształcą. – Kuba mrugnął okiem. – Mów, co wiesz o tej dziewczynie z kawiarni. – A skąd pewność, że cokolwiek wiem? – Bo znam cię wystarczająco długo. – Przypomnij mi, żebym spędzał z tobą mniej czasu. – Tomek roześmiał się. – Kawiarnia należy do dwóch młodych pań, Julii Bronickiej i Marii Malickiej, obydwie urodzone w dziewięćdziesiątym pierwszym roku. Nie-ka-ra-ne – przesylabizował ostatnie słowo. – Hm… Dziewięć jeden mówisz – zamruczał Kuba. – W sumie to ja jeszcze nie zdążyłem wypić swojej kawy, więc chyba się tam przejdę i spróbuję z nimi pogadać. – Spojrzał na adres kawiarni. – Idziesz? – Zmarszczył brwi. Nie czekając na odpowiedź, podszedł do niewielkiego lustra wiszącego na ścianie i poprawił grzywkę. – No idziesz? – rzucił zniecierpliwionym głosem do kolegi. Tomek zabębnił palcami o blat biurka. – Kuba… – Potarł czoło. – Dziewoń nic ci nie mówił? – Nie. Co jest grane? – Karski spojrzał na niego z niepokojem. – Bo widzisz, ja dostałem inną sprawę. Pobicie, a właściwie zabójstwo byłego policjanta. Priorytet. – Że co?! – Kuba podszedł bliżej. – Chyba żartujesz? Przecież zawsze pracujemy razem. – No! Niby zawsze. – Tomek wykrzywił usta. – Ale wygląda na to, że szef zaplanował to inaczej. – To z kim ja mam pracować? – Obaj spojrzeli na skrytego za monitorem Maćka. Kuba poczuł, że odpływa z niego cały entuzjazm. Nie dlatego, że miał do Maćka jakieś uprzedzenia, ale dlatego, że naprawdę bardzo lubił pracować z Tomkiem. Miał do niego pełne zaufanie. Tomek był bardzo skrupulatny i drobiazgowy. To, co Karski mógłby przeoczyć, on wychwytywał od razu. Rozumieli się w pół słowa. Tak jak on poświęcał sprawie pełną uwagę i tyle czasu, ile tego wymagała. W wypadku Maćka nie było to już tak oczywiste. Kuba, nie kryjąc złości, wyszedł na korytarz. Zdecydowanym krokiem ruszył w stronę gabinetu szefa. Wiedział, jakich argumentów użyć. Po kwadransie znów stanął w progu ich pokoju. – Chłopaki! Zmiana planów. Szef chce was widzieć – powiedział z zadowoleniem. – Tomek, weź od razu kurtkę i swój magiczny notes. – Uśmiechnął się szeroko. – Dostałeś tę sprawę! Idziemy pogadać z paniami przy kawce. – Mrugnął okiem.\nRedaktor prowadzący: Filip Modrzejewski Redakcja: Ewa Nosarzewska Korekta: Małgorzata Denys, Zuzanna Żółtowska, Agata Tryka Projekt okładki: Tomasz Majewski • Jarosław Płoszaj Fotografie na I stronie okładki: z archiwum autorki Skład i łamanie: Typo – Marek Ugorowski Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o. 00-391 Warszawa, al. 3 Maja 12 tel. 22 828 98 08, 22 894 60 54 biuro@gwfoksal.pl gwfoksal.pl ISBN 978-83-280-4330-5 Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.i Michał Latusek / Virtualo Sp. z o.o.\n<a href="https://cyfroteka.pl/ebooki/Czarodziejka__T__1-ebookRO/p02032428i020" target="_blank" title="Czarodziejka. T. 1 [Agnieszka Płoszaj] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="https://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Czarodziejka. T. 1 [Agnieszka Płoszaj] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Chrześcijańska przygoda (3)\nPierwszą rzeczą, którą trzeba powiedzieć, zaczynając opowieść o Giuseppe Lazzatim, jest to, że urodził się w Mediolanie 22 czerwca 1909 roku. Nie zrozumie się do końca tej postaci, bez umiejscowienia jej w tym mieście, które zawsze pozostanie „jego miastem" i od którego żadne sprawy - nawet polityka ze swoimi powikłaniami i powiązaniami - nie zdołają go tak naprawdę oddalić, wyjąwszy przymusowe oddalenie spowodowane aresztowaniem i pobytem w obozie nazistowskim. O tym wszystkim świadczy, między innymi, jego głębokie przywiązanie do dialektu mediolańskiego; używał go nawet wtedy, gdy został posłem, a później rektorem Uniwersytetu Katolickiego. Ktoś mógłby uznać za bardziej stosowne i odpowiednie zarzucenie tego typu przyzwyczajenia, ale język, którego nauczył się w rodzinie, stanowił pomost łączący go z ukochanymi wspomnieniami. Był jak mury domu rodzinnego, które widziały jego dzieciństwo i okres młodzieńczy. Te właśnie lata należą do najmniej zbadanych i prawdopodobnie najbardziej tajemniczych, na temat których Lazzati nigdy jasno się nie wypowiadał. Identyczne uczucie zachował dla chrzcielnicy kościoła, w którym stał się chrześcijaninem.\nRodzice Giuseppe byli mediolańczykami. Ojciec pochodził z rodziny o przeszłości niepodległościowej. „W mieście - wspomina brat Lazzatiego, Gaetano - jest jedna ulica nazwana imieniem naszego stryjecznego dziadka, Antonia Lazzatiego, lekarza położnika, który z powodu swojej działalności politycznej został aresztowany przez Austriaków i osadzony w twierdzy w Spielbergu. W pewnym momencie kara została mu darowana, ponieważ leczył żonę komendanta twierdzy mediolańskiej".\nOjciec Giuseppe Lazzatiego był drugim z pięciu braci, matka była piętnastym dzieckiem w bardzo licznej rodzinie. Rodzina Lazzatich była zamożna, posiadała sklep z różnymi gatunkami serów. Wspomina raz jeszcze brat Gaetano:\nMój dziadek był wielkim kupcem, eksportował sery także do Ameryki. Po śmierci ojca przedsiębiorstwo prowadził dalej mój brat Giovanni, który z tego powodu musiał przerwać studia uniwersyteckie. Potem przyszły szczególnie ciężkie lata. W 1926 roku umiera dwudziestoletni brat Paolo, na zakaźną chorobę płuc. W domu sytuacja ekonomiczna nie była już tak kwitnąca jak dawniej, a to z powodu wielkiej inflacji, która nastąpiła po wojnie 1915-1918.\nGiuseppe nie porzuca jednak studiów, utrzymuje się ze stypendium, daje korepetycje, a latem zatrudnia się jako administrator domu, który posiadało w górach Stowarzyszenie Świętego Stanisława [o którym powiemy później]. Giuseppe był dobrze zorganizowany i metodyczny, dokładny w planowaniu swojego dnia i głęboko religijny. W szkole spisywał się bardzo dobrze. Świetnie zdał maturę klasyczną, tłumacząc z greckiego nie na włoski, ale bezpośrednio na łacinę, co było wówczas zastrzeżone tylko dla najlepszych. Pamiętani także obronę pracy dyplomowej. Asystowaliśmy mu w kilka osób; mój brat początkowo uległ emocjom, ale później wszystko poszło gładko i profesorowie gratulowali mu serdecznie. Cóż więcej? Może to, że słuchał z przyjemnością muzyki i sam nauczył się grać na fortepianie.\nWróćmy do dzieciństwa Lazzatiego. W 1918 roku rodzina przeprowadza się do Alassio w Ligurii, gdzie Giuseppe uczęszcza do czwartej klasy szkoły podstawowej i pierwszej klasy gimnazjum. Z tego okresu posiadamy list pisany przez dyrektora kolegium do młodego ucznia; w liście tym widoczny jest szacunek, jaki chłopiec zjednywał sobie u swoich przełożonych.\nWielce Szanowny Przyjacielu!\nRaczył pan zdawać egzaminy tu, pośród nas, i nie interesując się wcale wynikami, z lekceważącą pewnością wrócił pan do Mediolanu. Wyślemy więc świadectwo, żeby mógł pan zobaczyć swoje oceny. Czy przyjmie pan nasze gratulacje? Napisałbym do pana kilka dni wcześniej, gdybym znał pański adres, za to teraz mogę. to uczynić [...]. I nie zapomnij Bepi o twoim przyjacielu z kolegium, który z tkliwością i z żalem za twoim odchodzącym już dzieciństwem pochylał się niekiedy nad tą drogą głową, pełną niewinnej tajemnicy. Wyświadcz mi przysługę i od czasu do czasu zmów za mnie Ave Maria; w ten sposób odwdzięczysz mi się według moich pragnień i potrzeb. Do zobaczenia. Ukłony dla twojej Mamy.\nNa świadectwie znalazły się takie oto oceny (w ówczesnej skali ósemka była stopniem naj- wyższym): umiejętność pisania wypracowań - 8; jeżyk włoski w mowie - 8; tłumaczenia z łaciny - 6; tłumaczenia z włoskiego na łacinę - 8; łacina w mowie - 8; historia - 6; geografia - 8; matematyka - 7; gimnastyka - 6.\nW 1920 roku rodzina Lazzatich wraca do Mediolanu, gdzie Giuseppe kończy liceum. Nie posiadamy cenzurek z tego okresu, ale świadectwo braci dowodzi, że były wspaniałe. Wiemy oczywiście o jego zamiłowaniu do łaciny i greki - języków, które później służyły mu w studiach nad Ojcami Kościoła.\nW tamtym okresie jego dusza, dzięki niektórym decydującym faktom zewnętrznym, staje się laboratorium, gdzie dojrzewają idee zasiane przez słowa i przykład rodziców. Wśród tych faktów znajduje się przystąpienie Giuseppe do studenckiego Stowarzyszenia Świętego Stanisława Kostki - miejsca spotkań i formacji młodzieży, która później zasłuży się bardzo społeczeństwu i Kościołowi. Z tego grona wyszedł też Marcello Candia - założyciel szpitala dla trędowatych w Macapa (Amazonia), który pozostanie na zawsze związany przyjaźnią z Lazzatim i którego Giuseppe odwiedzi podczas swojej podróży do Brazylii. Niedawno rozpoczął się proces beatyfikacyjny tego przykładnego świeckiego chrześcijanina.\nStowarzyszenie Świętego Stanisława było pierwszą miejską organizacją studencką, związaną jedynie z Mediolanem. Klimat tamtych czasów zdominowany był przez wybuch antyklerykalizmu (religia została usunięta nawet ze szkół podstawowych); studentom nie wystarczały już nauki wyniesione z domu, potrzebne im było pogłębienie formacji kulturalnej, tak aby mogli brać kompetentnie udział w toczących się sporach intelektualnych.\nW ciągu około 20 lat swego istnienia Stowarzyszenie wraz ze swoimi kursami wiedzy religijnej i klubami przyczyniło się do odnowienia ówczesnego środowiska świeckich katolików; stało się swoistą zapowiedzią tego, co uczyni później na polu kultury religijnej Uniwersytet Katolicki. Poza tym Stowarzyszenie okazało się niezwykle skuteczne w ożywianiu działalności parafialnej, zwłaszcza w zakresie formacji młodzieży. Była to więc pionierska inicjatywa, nazwana przez kardynała Ferrariego, za rządów którego Stowarzyszenie przeżywa okres bujnego rozwoju: „jednym z najpiękniejszych dzieł katolickich, gdyż w środowisku młodzieży studiującej zostały złożone wielkie nadzieje na lepszą przyszłość religii i społeczeństwa". Młody Lazzati znalazł tam idealny grunt dla rozwoju swojej osobowości oraz praktycznego przygotowania się do wielkich przyszłych zadań apostolskich.\nKsiądz Ettore Pozzoni, który był katechetą Stowarzyszenia, zaprosi później młodego Lazzatiego do współpracy w Akcji Katolickiej. Nieśmiały młodzieniec znalazł się w sytuacji, w której musiał, być może wbrew sobie, przemawiać do swoich kolegów, z czasem stając się ich bezspornym przywódcą.\nW kwietniu 1928 roku przyczynił się do spopularyzowania biuletynu Stowarzyszenia, ujawniając już wtedy właściwy sobie sposób formułowania myśli, który potem tak bardzo zachwyci młodych i nie tylko młodych. W artykule wstępnym, podpisanym „Redakcja", możemy wyodrębnić fragmenty, które staną się charakterystyczne dla stylu Lazzatiego: „Kochamy szczerość - mówi w pewnym momencie - nie kieruje nami próżne pragnienie pokazania się; spojrzeliśmy dookoła i zobaczyliśmy gromadę młodzieży licealnej i gimnazjalnej, która oczekuje pomocy, aby razem wyśpiewywać swoim życiem cudowny hymn studiującej młodzieży chrześcijańskiej".\nJuż tutaj ujawnia się pedagogiczne powłanie Lazzatiego, któremu będzie przypisy¬wał szczególne znaczenie. Krystalizuje się też program ewangelizacyjny Stowarzyszenia - z akcentami, które dadzą się rozpoznać także u dojrzałego Lazzatiego: „Naszą zdecydowaną wolą jest postępować w taki sposób, by wielu młodych studentów mogło korzystać z życiodajnej energii, która płynie w żyłach naszego Stowarzyszenia. Chcemy dzielić się nią z innymi... Wszelkie dzieło pracy apostolskiej rozkwita nie dzięki wysiłkowi człowieka, ale dzięki ła¬sce Boga. Do Niego zwracamy się w modlitwie, żeby potwierdzić naszą ofiarną gotowość do pracy nad rozszerzaniem Jego Królestwa".\nW październiku tego samego roku w biuletynie zostaje zamieszczona relacja, zredagowana przez Giuseppe z okazji konferencji o św. Janie Bosco, którą wygłosił ksiądz Antonio Cojazzi. Także ta charyzmatyczna postać salezjanina przyczyniła się do dojrzałości wewnętrznej Lazzatiego. Czytając biografię Pier Giorgia Frassatiego, którą napisał ksiądz Cojazzi, znalazł w tej postaci swój życiowy wzór i przylgnął do niego z entuzjazmem.\nJako uważny i dokładny kronikarz działalności Stowarzyszenia Lazzati potwierdza także w tej materii jedną z bardziej charakterystycznych cech swojej osobowości - wykonywać dobrze powierzoną sobie pracę. Styl pisania jest oczywiście dopasowany do ówczesnych czasów, ale treść ukazuje już talent przywódczy, z którym rejestruje aspekty pozytywne i negatywne, podkreśla trudności i niewystarczające zaangażowanie niektórych członków, zachęca do poważnego podejścia do podjętych obowiązków; krótko mówiąc, działa po męsku.\nNie przez przypadek wybrano właśnie jego do przedstawienia nowemu arcybiskupowi Mediolanu, kardynałowi Ildefonsowi Schusterowi, 8 listopada 1929 roku - Stowarzyszenia Świętego Stanisława. Zachował się tekst tego przemówienia, z którego można wyczytać duchowe rysy Lazzatiego: „Wobec powierzonego mi zadania - mówi miedzy innymi - przeraża mnie moja małość, ale z drugiej strony pobudza do wytrwałości wielka miłość, którą mam dla Stowarzyszenia, naszej ukochanej Mamy. I nie jest to tylko wielka radość, jaką sprawia synowi mówienie o własnej Matce! I czyż to imię, spośród innych dostojniejsze i słodsze, nie jest właściwe dla naszego Stowarzyszenia, które przyjęło nas dziećmi i prowadzi drogą prawdy i życia?".\nJedną z typowych dla Stowarzyszenia form aktywności były coroczne rekolekcje. Giuseppe po raz pierwszy odprawił je w roku 1922 (miał wtedy 13 lat). Z notatek, które spisywał w czasie kolejnych rekolekcji, można dokładnie poznać proces jego wewnętrznego wzrastania.\nZacytujmy niektóre myśli z jego obszernych notatek z rekolekcji prowadzonych przez jezuitów w roku 1928, podczas których silne wrażenie wywarła na nim postać Pier Giorgia Frassatiego: „W tym roku towarzyszył mi Pier Giorgio; czuję go u swego boku, widzę go przed sobą, wyobrażam sobie jego uczestnictwo w rekolekcjach i jak wraca z nich odnowiony w zapale, gotowy do walki. Także ja pragnę go w tym naśladować...".\nDziewiętnastoletni młodzieniec miał poglądy już ukształtowane. Pisał: „Przywiązanie do spraw ziemskich może zaślepić oko człowieka do tego stopnia, że nie dostrzega wyraźnie celu, do którego zmierza, celu, który jest poza i ponad utrapieniami tego życia...". W swoim pokoju ma na biurku biografię Frassatiego: „Uśmiecha się do mnie - pisze - oblicze Pier Giorgia, dobre, z wyrazem stalowej woli wyciśniętym na męskiej twarzy, z uśmiechem czystym, który ukazuje ogrom radości z przeżywania po chrześcijańsku swojego życia. Przeczytałem jego życiorys i czułem wypływający z tej postaci czar, który mnie pociągał; widziałem go otoczonego wspaniałą aureolą bohaterstwa, które polega na codziennym przezwyciężaniu samego siebie i całkowitym powierzeniu miłosierdziu Chrystusa".\nStrony te niewątpliwie przeniknięte są silnymi wzruszeniami, których doświadcza się spotykając osobowość wyjątkową, w sam raz na naszą miarę. „Podczas uciążliwych walk wewnętrznych, które są udziałem wszystkich młodych ludzi - pisze dalej - Pier Giorgio trzymał swój umysł w ryzach zasad wiary Chrystusowej, usiłując lepiej je zrozumieć i wypełniać. Trzymał swoje serce z dala od każdej rzeczy przemijającej i doczesnej, żeby za jedyny przedmiot swojej miłości mieć Tego, który jako jedyny może zaspokoić pragnienia naszego serca - Boga".\nJego hierarchia wartości została już określona. Bóg jest ponad wszystkim, a „walki wewnętrzne", o których wspomina przelotnie, pozwalają nam zrozumieć, że jego wyborem życiowym jest chrześcijaństwo przeżywane w stanie świeckim. Jasno widzi swoje powinności oraz swój cel: Chcę wrócić z rekolekcji ze stanowczą wolą wypełniania moich codziennych obowiązków, działania niezależnie od aprobaty czy dezaprobaty świata, przygotowany do urzeczywistniania każdego dobrego dzieła. Chcę nieść miedzy ludzi (bez zbytniej ostentacji, ale i bez oglądania się wyłącznie na względy ludzkie) wyznanie wierności tej religii, z przynależności do której jestem dumny i czynię za to dzięki Bogu. Chcę też nieść serce otwarte dla każdego dzieła miłosierdzia, niezależność od opinii świata, czystą, szczerą i beztroską radość młodego chrześcijanina, który ma na ustach wieczny uśmiech, nawet wtedy, gdy skrywa w sercu cierpienia walk wewnętrznych, ponieważ młodość powierza się ufnie i odpoczywa w Bogu. O to będę prosił Pana, żeby zechciał uczynić mnie świętym, wielkim świętym, szybko świętym.\nZatrzymajmy się chwilę nad zacytowanymi słowami i porównajmy je z tym, co słyszymy dzisiaj z ust młodzieży poszukującej sensu własnego istnienia; nie znajdując go, ucieka w seks, przemoc, narkotyki, a nawet posuwa się do samobójstwa… Ktoś taki jak on, w jego wieku, z zamożnej rodziny, mógłby wesoło spędzać czas; Giuseppe natomiast chciał zmierzać wprost ku wielkiej rzeczywistości, jaką jest świętość, dając bezwzględne pierwszeństwo duchowi.\nWe wspomnianych notatkach znajdziemy akcenty, których nie można pominąć, a które pojawią się później u dojrzałego Lazzatiego. Na przykład przymiotniki „szczery" i „wierny" powtarzają się wiele razy; albo odniesienia do „postaci tak wzniosłych, jak św. Paweł, św. Augustyn, św. Tomasz, św. Hieronim, Ojcowie Koscioła. Oni żyli tymi prawdami! Chcę ich poznać - obecnie czytam św. Pawła; myśl Pawłowa, nieskończenie piękna, wznosi się na wyżyny nie do opisania, karmiona i pobudzana przez serce płonące miłością. Stopniowo będę czytał św. Augustyna, św. Tomasza i innych, ponieważ w zetknięciu z nimi także ja mogę wzbogacić się i rozgrzać swoje serce".\nOjcowie Kościoła staną się później jego prawdziwą pasją naukową.\nInna wzmianka dotyczy „zasad zachowania się w czasie przygnębienia", zaczerpniętych z rekolekcji ignacjańskich. Jedna z nich brzmi tak: „Kto znajduje się w stanie przygnębienia, niech stara się zachować cierpliwość". Kiedy Lazzati zostanie internowany w obozie nazistowskim, słowo „cierpliwość" będzie najczęściej używane w rozmowach z innymi. Wreszcie już tu zdaje się ujawniać pragnienie poświęcenia się innym, które później doprowadzi go do życia konsekrowanego. „Chcę oddać - pisał - z miłością, zapałem, z sercem szerokim wszystkie moje siły dla dobra bliźniego! O, jakże świetlanym przykładem jest tutaj dla mnie Pier Giorgio!...".\nPrzypomnijmy jeszcze jedną interesującą uwagę, którą Lazzati czyni przy okazji rekolekcji w 1929 roku. Świętość nieprzypadkowo jest tematem dominującym, jest już bowiem celem, do którego dąży się konsekwentnie.\nCo oznacza stać się świętym? Stać się świętym znaczy: nadać życiu wartość jemu należną, skierować wszelki wysiłek i działanie, by osiągnąć cel wyznaczony naszemu życiu. Świat jest jedną wielką iluzją. Serce mi się ściska na samą myśl o tym, że większa część ludzi (w tej liczbie także ja) od narodzin aż do śmierci nie wie, dokąd zmierza i po co. Męczą się poszukując tego, co, ich zdaniem, ma zaspokoić ich potrzeby i wypełnić serce, i kiedy to osiągają, zdają sobie sprawę, że zostali z pustymi rękoma. Jest to krzyk człowieka, który poszukuje szczęścia na ziemi i nie może go znaleźć... Pragnę, aby każde moje działanie było skierowane ku jedynemu celowi - ku pozyskaniu Boga! Abym i ja - w każdej sytuacji, zwłaszcza kiedy wzmaga się kuszenie, walka wewnętrzna i cielesność wydaje się brać górę nad duchem - mógł odczuwać tę wielką prawdę: «Bóg mój i wszystko moje». To jest misja do wypełnienia: by naszym życiem ukazać wielkość i świętość chrześcijaństwa.\nKtoś mógłby zarzucić, że w klimacie silnego napięcia duchowego, typowego dla rekolekcji ignacjańskich, wiele osób może spontanicznie wypowiadać takie słowa. Ale my wiemy, że po powrocie do domu Giuseppe wcieli w życie powyższe postanowienia. Oto jego typowy plan dnia: „O 6, 30 - pobudka; medytacja - zazwyczaj pół godziny, w szczególnych przypadkach piętnaście minut; msza święta i codzienna Komunia; w ciągu dnia modlitwa przed Najświętszym Sakramentem; odmówienie różańca, jeśli to możliwe w gronie rodzinnym". Ostatnia wzmianka pozwala nam zorientować się w atmosferze, jaka panowała w domu Lazzatich, gdzie modlitwa wieczorna bądź po prostu odmawianie różańca było czymś powszednim.\nJesteśmy ciągle przy zapiskach z rekolekcji roku 1929, z których jasno wynika koncepcja tego, co będzie jego powinnością jako zdeklarowanego chrześcijanina. „Moja działalność apostolska - precyzuje - nie będzie objawiała się w podejmowaniu obowiązków, które mogłyby przynieść uszczerbek moim studiom, ale w niesieniu, gdziekolwiek będę, szczerego i otwartego wyznania mojej wiary".\nZnowu użył przymiotnika „szczery"...\nJego pasją stanie się młodzież. Zdawał sobie z tego sprawę już wtedy, kiedy pisał: „Konieczne jest także mocne postanowienie studiowania jak najsolidniej i zdobycie jak największej wiedzy, ponieważ mój zawód nie tylko jest zgodny z działalnością apostolską, ale sam w sobie jest apostolstwem. I im lepiej będę przygotowany dzięki studiom, tym skuteczniejsze będzie moje świadectwo, zwłaszcza wśród młodzieży. Czuję teraz, że to, co sobie wytknąłem jako cel, nie jest niczym innym, jak naśladowaniem życia 20-let-niego Pier Giorgia".\nMyśl o Frassatim nie opuszczała go. W notatkach z lata roku 1929, pod datą 4 lipca, czytamy: „Czwarta rocznica śmierci Pier Giorgia. Do zapamiętania - każde postanowienie ma swoją trwałą wartość dzięki nieugiętej woli... Wyrzeczenie - droga do nieba wiedzie przez krzyż. O Panie, pomóż mi stać się świętym". 10 lipca dowiadujemy się, że Giuseppe nie przystąpił do egzaminu „z obawy przed zbyt niską oceną". On sam tak to komentuje: „Pycha i za małe zawierzenie Opatrzności. Panie, upokorz mnie! Nieprzystąpienie do egzaminu kosztowało mnie sporo, ponieważ nadszarpnęło nieco moją dobrą opinię. To jest moją wadą. Podziękować Panu za upokorzenia i nauczyć się nie przywiązywać wagi do opinii ludzkiej!".\nW roku 1930 Giuseppe dziewiąty raz odprawiał rekolekcje. Oprócz postanowienia dotyczącego świętości znalazło się jeszcze jedno, w którym widać wpływ ojca Gemellego (ówczesnego rektora Uniwersytetu Katolickiego) i jego Instytutu świeckiego. Zaowocowało to kilka miesięcy później przyłączeniem się Lazzatiego do tegoż Instytutu: „Chcę mocno potwierdzić pragnienie głoszenia wielkości Chrystusa Króla". I dalej: „Apostoł posiada godność, która przewyższa każdą inną: jest współpracownikiem Chrystusa, Króla Królów". Giuseppe z gorliwością oddawał się „pobożności nie sentymentalnej, ale takiej, która jest nieustannym dialogiem z Bogiem, tak że w każdym momencie możemy powiedzieć za św. Pawłem: coversatio nostra in caelis est. „Nasze mieszkanie jest w niebie"\nSwój życiowy program ujął teraz Giuseppe w ten sposób: „Poddać się łasce Bożej, żyć w łasce Bożej, żyć według woli Bożej, żyć w miłości Bożej, żyć dla Boga, żyć w Chrystusie dla Boga!". Jako owoc rekolekcji Lazzati życzył sobie: „zostać Rycerzem Chrystusa, nieustraszonym i bez skazy".\nWarto zatrzymać się jeszcze nad tymi latami Lazzatiego, ponieważ wtedy zostały położone solidne fundamenty pod to wszystko, co wydarzy się później. W 1931 roku wstąpił do Missionari delia Regalita, instytutu, który założył ojciec Gemelli w roku 1919, tylko żeńskiego, a od roku 1929 także gałęzi męskiej. W zapiskach z rekolekcji w roku 1931 naszkicował swego rodzaju autoportret, uwypuklający wady, których chciał się pozbyć: „gwałtowne popadanie w gniew; niepokoje wewnętrzne z byle powodu; przechowywanie w sercu uraz z powodu doznanych krzywd; samouwielbienie z powodu czynionego dobra, jakby nie było ono darem od Boga; chęć podobania się innym i przyjemność płynąca z ich pochwał; zbytnie liczenie się z sądem innych; wygórowane mniemanie o sobie; lekceważący stosunek do innych". W końcu pojawia się ostateczna decyzja: „Wybrałem jako stan dla siebie życie w celibacie. Odczuwam w każdej chwili wielkość i wzniosłość tej łaski, gdyż dzięki celibatowi będę mógł ściślej złączyć się z Bogiem, oddać Mu duszę oraz ciało dla szerszej i skuteczniejszej działalności apostolskiej".\nNie pojawiły się ani wątpliwości, ani momenty kryzysu; charakter i „wierność" tego młodego człowieka znajdowały całkowite potwierdzenie w jego konsekwentnym postępowaniu. Odtąd piął się ku świętości, wybierając drogę świeckiego chrześcijanina, przekonany o swym dobrym wyborze.\nDziennik pisany przez niego daje wyobrażenie o codziennych zmaganiach z sobą samym: „Nie uważać siebie za kogoś lepszego od innych tylko dlatego, że ukończyłem studia. Kochać rodzinę, moją matkę, braci, siostry, których Pan postawił u mojego boku, ale kochać ich w Bogu. Mieć dla nich szacunek i zaufanie; gdyby zdarzyło się, że zostanę sam, będę pamiętał, że moja rodzina ponownie odnajdzie się w Bogu i będę liczył na uczucia ojcowskie Boga, macierzyńskie Maryi i braterskie uczucia świętych".\nNie zawsze było mu łatwo dotrzymywać złożonych przyrzeczeń. W roku 1934 zapisał: „Pragnienia zmysłowe, ambicje czysto ludzkie - jakie mają znaczenie? Uświadamiają mi, że zapomniałem o pierwszej prawdzie, że nie jestem logiczny... Duszo moja, oto twój program - Jedynie Bóg". Słowa powyższe zapisał podczas zwyczajowych rekolekcji, w których brał udział po rocznej przerwie spowodowanej służbą wojskową. Tamten rok był niezwykle ważny dla Lazzatiego, ponieważ został mianowany przewodniczącym Młodzieży Akcji Katolickiej w diecezji mediolańskiej (GIAC). W tym miejscu wypada wrócić do lat studenckich Lazzatiego.\nW 1927 roku Lazzati rozpoczął studia na Uniwersytecie Katolickim Najświętszego Serca w Mediolanie i w roku 1931 obronił prace dyplomową na temat Teofila z Aleksandrii. Jednocześnie odbywał służbę wojskową. W czasie studiów jego kolegą był między innymi Michele Pellegrino, który później (mówi się, że za sugestią Lazzatiego przyjętą w Rzymie) zostanie arcybiskupem Turynu i kardynałem. Obydwaj z zapałem studiowali Ojców Kościoła, zachęceni przez niezwykłą osobowość salezjanina, księdza Paola Ubaldiego, którego Lazzati zostanie asystentem w 1932 roku.\nPodczas lat uniwersyteckich zaczęła się rysować coraz wyraźniej duchowość charakterystyczna dla Lazzatiego. Sprzyjające do tego środowisko, oprócz Stowarzyszenia Świętego Stanisława, znalazł w mediolańskiej Akcji Katolickiej. W tamtych latach mediolańska Akcja Katolicka, z powodu specyfiki organizacyjnej i niektórych poglądów, odróżniała się znacznie od Akcji Katolickiej w pozostałej części Italii.\nKtoś nawet napisał, że mogłaby być uważana za rodzaj „masowego instytutu świeckiego", ze względu na swoją duchowość i rozwijającą się już wtedy koncepcję apostolstwa świeckich w Kościele. Nie należy zapominać, że Lazzati w katolickim środowisku uniwersyteckim miał obok siebie osoby cieszące się dużym autorytetem, zaczynając od założyciela i rektora - ojca Gemellego (sławnego lekarza, ateisty i socjalisty, który po nawróceniu się na katolicyzm został franciszkaninem), a kończąc na takich postaciach, jak Vico Necchi, Armida Barelli i ksiądz Francesco Olgiati. Dzięki tym ludziom w mediolańskiej Akcji Katolickiej dojrzewała grupa świeckich, których aspiracją było uświęcanie świata poprzez działanie w świecie.\nWewnątrz Młodzieży Akcji Katolickiej niektórzy postanowili połączyć się w grupę, zobowiązaną do czystości „przyrzeczeniem ewangelicznym". Miało być ono odnawiane co sześć miesięcy, aby w ten sposób umacniać własne powołanie oraz przeżywać z intensywnością i z przykładną konsekwencją to wszystko, co składało się na duchowy i apostolski zamysł Akcji Katolickiej.\nOjciec Gemelli dążył do zbudowania społeczeństwa chrześcijańskiego wedle wzoru ze średniowiecza; myślał on o takim chrześcijaństwie, które byłoby niekwestionowanym przewodnikiem w każdym wymiarze życia osobistego, jak i społecznego. Dla ojca Gemellego świat i nowoczesność to wrogowie, z którymi należy walczyć; i aby odbudować chrześcijaństwo, stworzył do tego narzędzie - Uniwersytet Katolicki, który miał przygotować elity zdolne do zbudowania struktur nowego chrześcijaństwa i kierowania nim w ścisłej zależności od biskupów.\nIdee fermentujące wśród młodzieży skupionej wokół tego kapłana - postaci charyzmatycznej, także przez nadzwyczajny rozgłos, z jakim spotkało się jego nawrócenie - nie mogły nie zarazić Giuseppe, który w 1931 roku wstępuje do instytutu Missionari delia Regalita. Tutaj właśnie spotykają się różnorodne osobowości i powołania, wybory i projekty, różnorodne sposoby pojmowania apostolstwa i konsekrowanej świeckości. Na razie spoiwem grupy jest ojciec Gemelli, ale z czasem ujawnią się ostro zasadnicze rozbieżności. Lazzati będzie zmuszony do rozejścia się z założycielem, by pójść własną drogą.\nKwestią sporną było głębokie przekonanie Lazzatiego i innych, że instytut powinien być miejscem formacji, wzbogacania życia wewnętrznego stowarzyszonych. Ci zaś potem spełnialiby swoje posłannictwo apostolskie tam, gdzie żyją i pracują, bez wiązania się z żadną ściśle określoną, zinstytucjonalizowaną działalnością; zatem ani z Akcją Katolicką, ani z Uniwersytetem.\nZ tego powodu Lazzati znalazł się w sytuacji, która zmusiła go do dokonania bolesnego wyboru. Od kilku lat wypracowywał zarys ideowy będący jego wizją życia, co do której był głęboko przekonany i o wartości której zdołał przekonać także innych. Wobec takiego obrotu spraw był zmuszony do uczciwego powiedzenia „nie" ojcu Gemellemu, z którym od dawna był mocno związany i któremu po części zawdzięczał wybór swojej życiowej drogi. Chodziło także o odłączenie się od grupy przyjaciół, z którymi dzielił wartościowe doświadczenia duchowe i intelektualne i których spotykałby zresztą każdego dnia ze względu na swe obowiązki wykładowcy uniwersyteckiego i przewodniczącego Młodzieży Akcji Katolickiej. Lazzati przed podjęciem decyzji rozmyślał i modlił się żarliwie. Potem postawił pytanie swojemu sumieniu i napisał ten oto list do ojca Gemellego.\nMyślę, że nietrudno będzie odgadnąć po ostatnim posiedzeniu, jaka jest moja odpowiedź na ojca list. Po wysłuchaniu dyskusji i oświadczeń niniejszym składam dymisję z Missionari delia Regalita. Nie oznacza to zdrady tego, co dla mnie najcenniejsze w życiu zaraz po powołaniu chrześcijańskim, czyli mojego poświęcenia się w Bogu dla pracy apostolskiej. Ponieważ ojcu i księdzu Olgiati zawdzięczam rozbudzenie mego powołania, nie mogę nie wyznać tego, właśnie teraz, kiedy odczuwam tak żywy ból. Chcę wyrazić ojcu jeszcze raz moją głęboką wdzięczność i oddanie, wykraczające poza związki organizacyjne, od których dzisiaj się uwalniam. I jeśli mogę być pomocnym ojcu, pragnę kontynuować moją służbę w taki sposób, jaki ojciec uzna za stosowny. Mój list, tuż przed upływem terminu wyznaczonego dla naszych odpowiedzi, może częściowo dać wyobrażenie o tym, jak długo myślałem i modliłem się, i jak bardzo bolesna jest dla mnie ta decyzja. Gdy piszę te słowa, różnorodne myśli i uczucia kłębią się we mnie, jakby prosząc jeszcze o czas do namysłu. Ale mam pewność, że działam zgodnie z sumieniem i jestem spokojny, kiedy rozważam te sprawy na modlitwie przed Bogiem, l przed Bogiem, odnawiając przyrzeczenia wierności powołaniu, któremu ojciec pomógł dojrzeć, składam również ofiarę z mojego wewnętrznego cierpienia. W chwili rozstawania się ze sprawami i uczuciami, które są mi bardzo bliskie, proszę, aby ta ofiara dopomogła mi wzrastać w moim powołaniu całkowitego oddania się Bogu. Jako pamiątka mojej konsekracji pozostanie mi krzyż otrzymany z ojca rąk.\nO łaskę ściślejszego zjednoczenia się z tym krzyżem chcę prosić także za pośrednictwem ojca modlitwy; tak aby moja odpowiedź na dar Boży była szczera i przyniosła owoce. Z synowskim uczuciem proszę o ojcowskie błogosławieństwo.\nPatrząc z perspektywy lat można przypuszczać, że u podstaw decyzji Lazzatiego leżały także inne ważne powody. Na przykład, odmienna wizja rzeczywistości. Gemelli - tak jak wszyscy neofici - był mało elastyczny w wymianie poglądów i wyznawał strategię walki, nie dialogu, podczas gdy Lazzati dojrzewał do traktowania „innych" z większym szacunkiem. Ponadto młody profesor przewidywał, że z czasem pojawią się rozbieżności także w postrzeganiu faszyzmu. Ojciec Gemelli, przynajmniej w pierwszych latach, nie zdystansował się wystarczająco od zjawiska, które powoli skieruje Włochy ku katastrofie wojennej. Może był on bardziej zainteresowany, także ze względu na swoją pozycję rektora Uniwersytetu Katolickiego, poszukiwaniem kompromisu z dyktaturą i nie zastanawiał się nad tym, co będzie potem. Jeśli nawet jest prawdą, że później, jeszcze za rektorstwa Gemellego, akademickie środowisko w Mediolanie stało się jaskinią opozycji, to Lazzati od początku miał świadomość, że nie można pójść na żaden kompromis z poglądami faszystowskimi. I potwierdził to jeszcze raz, kiedy został internowany w obozie nazistowskim.\nWsparciem dla Lazzatiego, w trudnej chwili przejścia z Missionari della Regalita do tego, co stanie się nowym instytutem, okazał się kardynał Mediolanu, Ildefonso Schuster. Młody Lazzati zawsze pytał go o zdanie przed podjęciem trudnych decyzji. Lazzati miał nie więcej niż 20 lat, kiedy 8 września 1929 roku mnich benedyktyński, przeor klasztoru Św. Pawła w Rzymie, Ildefonso Schuster, odbył uroczysty ingres do Mediolanu, gdzie miał pozostać jako biskup przez ćwierć wieku. W tamtym czasie Lazzati dojrzewał do zasadniczych wyborów życiowych (w 1931 r. postanowił całkowicie oddać się Bogu); został też, jak nadmieniliśmy, asystentem w Uniwersytecie Katolickim, a przedtem otrzymał nominację na przewodniczącego Młodzieży Akcji Katolickiej w diecezji mediolańskiej. W 30 roku życia z pomocą kardynała zakładał instytut, w którym miał działać aż do śmierci.\nRola, jaką odegrał kardynał Schuster w szczęśliwym rozwiązaniu tej sprawy, nie była wcale drugorzędna. Lazzati zaraz po udzieleniu odpowiedzi ojcu Gemelli pośpieszył powiadomić o tym kardynała, który nie miał zastrzeżeń i, co więcej, zdawał się dobrze rozumieć motywy swego rozmówcy.\nGiuseppe w ten sposób informował o odbytym spotkaniu przyjaciół, którzy się do niego przyłączyli:\nZ wielką radością kardynał dodał mi otuchy i powiedział, że to, co się wydarzyło, nie powinno pogłębiać moich rozterek duchowych. Jest On o wszystkim doskonale poinformowany i podziela nasz sposób postępowania. Przedstawiłem Mu wiec to, co wydaje się być moim zadaniem i za co czuję się odpowiedzialny, co będzie odpowiadało naszym ideałom, aby nie zdradzić naszego powołania. Rozważył ze mną kilka możliwości i przekonany o konieczności działania, podsumował wszystko tymi słowami: „Od dzisiaj będę się modlił za to przedsięwzięcie i jestem gotowy pomóc wam. W Kościele Bożym jest miejsce dla różnych form działania. Módl się sam i z innymi, a potem wróć do mnie z gotowym projektem. Przede wszystkim bądź dobrej myśli".\nLazzati od dawna miał w głowie dość jasno zarysowany projekt. Przedstawia go arcybiskupowi i uzyskuje aprobatę. „Nie chcę zwlekać - piszę 5 czerwca w liście do przyjaciół - z zakomunikowaniem wam dobrej nowiny. W czerwcu, miesiącu poświęconym Najświętszemu Sercu, zrealizuje się nasze marzenie - istnieją tego pewne przesłanki, jest i program. Postaram się, abyśmy spotkali się tak szybko, jak tylko to możliwe".\nW marcu 1940 roku projekt został zastąpiony pierwszą próbną odbitką statutu i przedstawiony kardynałowi. Mamy do czynienia z dokumentem wielkiej wagi, który jest oryginalnym wyrazem charyzmy założyciela. Armando Oberti, następca Lazzatiego w kierowaniu Instytutem, porównuje go z „surowym diamentem dopiero co wyrwanym z mrocznego wnętrza ziemi; jeszcze pokrywa go osad, ale już przebija się wewnętrzne światło, i to stanowi jego istotę".\nOto kilka ważkich myśli z zarysu statutu: „Jest to instytut świecki, składający się ze świeckich i przez nich kierowany. Ale równocześnie chcą oni być osobami konsekrowanymi. Tym odróżnia się od innych form życia konsekrowanego, że wymaga od swoich członków obecności w świecie. Nie zakłada się życia wspólnotowego, z wyjątkiem przypadków szczególnych, nie zapewnia się członkom niczego, jeśli chodzi o ich sprawy materialne".\nKonsekracja - jak wynika z tych słów - ma być rzeczywista, ale wspólnota jedynie duchowa. Podkreśla się więc świeckość instytutu, którego członkowie oddają się działalności apostolskiej, czerpiąc siłę z łaski chrztu świętego. Dzisiaj, po Soborze Watykańskim II, myśl taka może wydawać się czymś oczywistym. Ale w tamtych czasach była to nowość, burzącą ówczesny porządek rzeczy, tym bardziej że Akcja Katolicka właśnie wtedy klerykalizowała się coraz bardziej. Pozostawiała wprawdzie działaczom świeckim możliwość uczestnictwa, ale pod warunkiem podporządkowania się kapłanom, także w sprawach techniczno-organizacyjnych; wykluczała jakąkolwiek autonomię świeckich wobec hierarchii kościelnej. Dzięki staraniom Lazzatiego zdołano wypracować świecką duchowość chrześcijańską, w owym czasie nie istniejącą, która otwierała nieoczekiwane możliwości angażowania się dla tych, których nazy¬wamy „zwykłymi świeckimi chrześcijanami".\nInstytut Milites Christi Regis („Rycerze Chrystusa Króla") - po zmianie nazwy w r. 1969: Instytut Chrystusa Króla - wyklucza możliwość posiadania własnych dóbr, z których czerpałby korzyści materialne, i nie podejmuje jakiejś specyficznej dla siebie działalności. „Królestwo" postrzega w aspekcie eschatologicznym, bez pomijania jednak kontekstu historycznego.\nTrzeba przyznać, że kardynał Schuster wykazał się wielkim wyczuciem sytuacji, typowym dla człowieka, który potrafi odczytywać znaki czasu. Znalazłszy się wobec tej nowości, kardynał akceptuje ją, błogosławi i zachęca do jej rozwijania; jednym słowem, widzi jej oryginalną wartość. Kierował się tym, co powiedział Lazzatiemu podczas pamiętnego spotkania w roku 1939: „W Kościele Bożym jest miejsce dla różnych form działania".\nPewna charakterystyczna właściwość Instytutu zaznacza się w sprawozdaniu, które w lutym 1943 roku pierwsi członkowie (9 profesów i 18 aspirantów) doręczyli w czasie audiencji kardynałowi. Czytamy w nim: „Członkowie zobowiązani są do posłuszeństwa i pokory oraz do unikania niebezpieczeństwa związanego z podejmowaniem specyficznych własnych dzieł, które niekiedy przynoszą szkodę dobru powszechnemu. Chcą służyć Kościołowi, nie Instytutowi". Ostatnie zdanie ma wydźwięk polemiczny, ale kardynał wydawał się w całości je podzielać, dopisując na końcu przedstawionej mu relacji: „Celem Instytutu jest nie tyle troska o własne dzieła, ile bycie nowym zaczynem, który kobieta z przypowieści ewangelicznej dodaje do ciasta aż do momentu, w którym całe ciasto zostanie zakwaszone".


Kreatywność, przedsiębiorczość i lokalny patriotyzm. Pomysły miasta na oświatę [1/1]\nRed. Aktualnie rodzice oczekują, że szkoła wyposaży ich pociechy w umiejętności daleko wykraczające poza czytanie, pisanie i liczenie. Jak Wodzisław radzi sobie ze współczesnymi wyzwaniami oświaty?\nLudwika Kłosińska: 20 lat temu państwo przekazało prowadzenie szkół samorządom lokalnym i to one stały się odpowiedzialne za szeroko rozumianą edukację. O ile w pierwszych latach organy prowadzące czyli gminy skupiły się na bazie swoich placówek, o tyle szczególnie w ostatnich latach coraz większą wagę przywiązują do jakości kształcenia. Nic w tym dziwnego, bo edukacja i oświata jest przez społeczeństwo postrzegane jako jedno z ważniejszych zadań publicznych. Zmienia się świat, zmienia się rynek pracy, mamy do czynienia z szybkim rozwojem technologii. Rodzice oczekują, że szkoły nauczą nie tylko czytać, pisać i liczyć, ale również wyposażą dzieci w takie umiejętności i kompetencje, które pozwolą im sobie lepiej radzić w zmieniającym się świecie. Nasza wodzisławska oświata wychodzi naprzeciw tym oczekiwaniom. Nasza kadra kierownicza wraz z ludźmi odpowiedzialnymi za oświatę kreują politykę oświatową miasta w przekonaniu o tym, że tylko rozwiązania systemowe, kompleksowe mogą przynieść spodziewane efekty.\nOd pół roku wdrażana jest szeroko rozumiana strategię rozwoju oświaty. Czy można już mówić o efektach?\nNa efekty musimy zaczekać, ale myślę, że to jest właściwy moment, by powiedzieć o tych wszystkich kierunkach i działaniach, które podjęliśmy, a które mają tą naszą oświatę zmienić.\nPrzede wszystkim stawiacie więc na kreatywność.\nKreatywności uczymy już od przedszkola. Chcielibyśmy, żeby nasi uczniowie radzili sobie z problemami i wiedzieli, że nie ma zadania, którego nie da się rozwiązać. Oczywiście zaczynamy od przygotowania naszych nauczycieli. W zeszłym roku dwóch nauczycieli przeszło szkolenia trenerskie. Skorzystaliśmy z usług szkoleniowo-doradczych firmy zewnętrznej. W tym roku poszliśmy o krok dalej i nawiązaliśmy bezpośrednią współpracę z fundacją rozwoju i wspierania kreatywności, która realizuje program Destination Imagination w 30 krajach świata. Jesteśmy drugim miastem po Wrocławiu, który od września prowadzi naukę kreatywności we wszystkich naszych placówkach i szkołach. W tej chwili 56 nauczycieli uczestniczy w półrocznym kursie trenerskim z kreatywności. Zostaną wyposażeni w niezbędniki kreatywnego nauczyciela, które można wykorzystywać na lekcjach. Zakładamy, że w 28 grupach przedszkolnych i 28 klasach 1-3 ten program wdrożymy. Kolejnym etapem będą klasy 4-6 i gimnazja.\nUczycie też dzieci gry w szachy.\nMyślę, że nikogo nie trzeba przekonywać, że jest to jedna z przyjemniejszych metod nauczania logicznego i strategicznego myślenia. Pilotażowo prowadziliśmy naukę w trzech szkołach w klasach nauczania początkowego. Od września natomiast ruszyliśmy we wszystkich klasach trzecich. Każde dziecko uczące się w szkole w Wodzisławiu Śląskim przejdzie roczny kurs nauki gry w szachy.\nKolejny pomysł to nauka programowania.\nOd pierwszego września wprowadzamy naukę programowania w klasach czwartych. W tej chwili powołany jest zespół, który opracowuje program. Robimy starania we współpracy z Izbą Gospodarczą i przedsiębiorcami, żeby szkoły do tego przygotować.\nPriorytetem jest też doradztwo zawodowe.\nUważamy, że rynek pracy się tak zmienia, że musimy młodego człowieka przygotować i pomóc mu w trafnym wyborze zawodu. Nie mamy złudzeń co do tego, że uda nam się każdemu gimnazjaliście powiedzieć, w jakim zawodzie powinien pracować. Ale chcemy uświadomić mu jego silne strony, predyspozycje, zdolności i jednocześnie przybliżyć lokalny rynek pracy. Idziemy dwutorowo. 12 nauczycieli podjęło studia podyplomowe z zakresu doradztwa zawodowego, a my z kolei staramy się przybliżyć im rynek pracy poprzez kontakty z przedsiębiorcami i instytucjami. Chcemy, aby nauczyciele, którzy będą zajmować się doradztwem zawodowym sami byli bardzo dobrze do tego przygotowani.\nWśród kierunków znalazł się również lokalny patriotyzm.\nWśród założeń, które traktujemy priorytetowo jest program „Mała Ojczyzna”. Za nami już czasy, kiedy mówiło się, że patriotyzm, szczególnie ten lokalny wysysa się z mlekiem matki. Staramy się od przedszkola poprzez ciekawe pomoce dydaktyczne jak puzzle, kolorowanki, gry planszowe przekazywać informacje o naszym mieście.\nW programie skierowanym z kolei dla gimnazjalistów jest program „Uczeń w urzędzie”.\nZałożyliśmy, że każdy nasz uczeń powinien wiedzieć jakie instytucje w mieście funkcjonują i gdzie jakie sprawy się załatwia. Mamy już porozumienie z Urzędem Skarbowym, Powiatowym Urzędem Pracy czy Starostwem Powiatowym. Na godzinach wychowawczych, na wiedzy o społeczeństwie oraz poprzez wizyty w instytucjach chcemy ten program realizować.\nDużym zainteresowaniem cieszy się również program „Innowacyjna edukacja filmowa”.\nWszyscy nasi uczniowie uczestniczą raz w miesiącu w seansie filmowym organizowanym we współpracy z Wodzisławskim Centrum Kultury. Projekcja poprzedzona jest prelekcją na temat kina i filmu. A film jest zawsze o tematyce wychowawczej. Nauczyciele otrzymują materiały, scenariusze zajęć i karty pracy. Temat poruszany na filmie, realizowany jest później na lekcjach.\nUdało się również uaktywnić środowisko związane z oświatą.\nOd września działa miejskie forum rodziców, w którym uczestniczy prezydent, doradca. Mówimy o tym co się dzieje w szkołach, równocześnie otrzymujemy informację zwrotną. Bardzo nam zależy na wymianie dobrych praktyk, wiedzy gdzie i co organizują rodzice. Myślę, że to bardzo trafna inicjatywa. Regularnie raz w miesiącu spotyka się również powołana we wrześniu miejska rada uczniowska. Efekty już powoli widać. Dwie duże inicjatywy podjęte w tym roku to organizacja konkursu „Utalentowany Wodzisław” oraz rajdu ekologicznego po mieście.\nBardzo nas cieszy, że udało nam się uruchomić klastry dzielnicowe, czyli zespoły w poszczególnych dzielnicach skupiające ludzi, którym zależy na oświacie. To są przedstawiciele biznesu, Kościoła, radni dzielnicowi. Widać już pierwsze efekty – wspólne inicjatywy i realizowane działania.\nStawiacie też na rozwój sportu.\nSzczególnie Gimnazjum Mistrzostwa Sportowego ze sztandarową dyscypliną jaką jest biathlon. Dużym atutem są „Trzy Wzgórza”, które oferują infrastrukturę potrzebną w tej dyscyplinie. 1 stycznia utworzyliśmy Biathlonowy Ośrodek Szkoleniowo-Sportowy. Podpisane mamy porozumienie z Polskim Związkiem Biathlonowym. Jesteśmy na etapie prac projektowych zaplecza noclegowego w SP 28, strzelnicy oraz parkingu. Chcemy, aby była to kompleksowa baza, tym bardziej, że zainteresowanie jest ogromne.\nMateriał został zarejestrowany podczas konferencji prasowej zorganizowanej w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr 3 w Radlinie II.\njakoś trudno mi uwierzyć, że lokalny patriotyzm można wynieść ze szkoły. jak czytam, że dzieci chce się nauczyć/zaszczepić historię miasta to nóż w kieszeni się otwiera gdyż profesorowie z "muzeum narodowego" od dawna twierdzą iż dzieci historia w zasadzie nie interesuje i to nie ten etap w ich życiu by żywo interesować się historią. to po prostu przychodzi z czasem. cała ta "nauka historii" wygląda trochę dziwnie gdyż miejskie muzeum nie potrafi zorganizować cyklicznych wycieczek np przy okazji jarmarku staroci. podobnie jest w dni wodzisławia. kończy się na otwarciu muzeum i to wszystko. ot taki wodzisławski grajdołek z historią w tle ;) co prawda były kiedyś próby ale spełzło w zasadzie na niczym. to miasto nie potrafi samo siebie sprzedać. potem tworzy się cudowne programy lokalnego patriotyzmu dla dzieci, bo dzieciaków każda taka atrakcja jest ciekawa byle nie jest to klasyczna lekcja. tyle, że efekt edukacyjny będzie z tego mizerny co podkreślają historycy z warszawy.