Klęska publicystów | Obywatele RP\n13 czerwca, 2019 17 czerwca, 2019 Paweł Kasprzak\tkomentarzy 19\nPisanie o tym jest sprawą dość beznadziejną. Pozornym prawdom obwieszczanym równoważnikami zdań przeciwstawić trzeba rozumowanie, argumenty i fakty – szanse w takim zderzeniu są zawsze nikłe. Działa to szczególnie silnie, kiedy zaakceptować rzeczywistość znaczy usłyszeć coś, czego słyszeć nie chcemy\nWynik wyborów europejskich wróży sukces PiS w jesiennych wyborach parlamentarnych. Nieprzyjemny błękit dominuje na mapie politycznego podziału Polski, na której liberalny Zachód skurczył się już do pomarańczowych wysepek na niebieskiej płyciźnie i straszą obszary granatowej głębi na Wschodzie. Ten ponury obraz wywołuje rozmaite komentarze i – jeśli mam być szczery, a tak postanowiłem – one rozczarowują nawet bardziej niż wyborcza porażka i demonstrowana nią indolencja polityków naszej strony. Od czterech lat bowiem i od czterech wyborów: prezydenckich, parlamentarnych, samorządowych i europejskich, nie umiemy się zmierzyć z sytuacją przede wszystkim intelektualnie. Uzbrojeni w dobre samopoczucie ludzi cywilizowanych i myślących dostajemy jednakże srogi łomot od tych, których prostactwo i prymitywne niedouczenie wyśmiewamy na co dzień. Kaczyński staje się w oczach wielu genialnym strategiem, dyskretnie i poza zasięgiem gawiedzi zatrudniającym w dodatku speców najpewniej amerykańskich i dysponujących technikami rodem z NASA. Zawstydzająca rzeczywistość jest jednak taka, ile warte są nasze nadęte miny – łomot dają nam ci sami nieokrzesańcy, których każdy z nas widzi i słyszy codziennie.\nPrzyjrzeć wypada się bliżej dwóm konkurującym ze sobą pomysłom na jesienne wybory: dalszej integracji wokół jednej listy i tworzenia dwóch bloków, które razem miałyby szansę przynieść więcej głosów demokratom. Sam bardzo zdecydowanie opowiadam się za jedną listą, jednak dające się przeczytać publicystyczne argumenty na jej rzecz uważam za aberrację, a oceny realne i dające nadzieje na obecność w polskiej polityce jakiegokolwiek rzeczywistego myślenia, widzę wyłącznie po stronie tych, którzy uważają, że dwie listy będą lepsze – choć oni się niebezpiecznie mylą. Podobnie, jakkolwiek nie jestem fanem Grzegorza Schetyny, nawoływanie do „królobójstwa” w PO na cztery miesiące przed wyborami uważam nie tylko za strategiczny idiotyzm, ale także za obnażenie kompletnej intelektualnej impotencji „królobójców” niezdolnych już pomyśleć o samym istnieniu rzeczywistego politycznego programu, o jego możliwej treści nie wspominając.\nUważam wobec tego, że nieuchronna, jak mi się niestety wydaje, wyborcza porażka tej jesieni będzie przede wszystkim klęską komentatorów, a polityków dopiero w dalszej kolejności i niejako w rezultacie.\nRecenzje klęski wyborczej\nPublicystyczne oceny europejskich wyników naprawdę potrafią zdumieć. Najpierw idą więc negacjoniści, uznający rezultat głosowania za sukces. O jakiej porażce mowa, skoro, KE uzyskała wynik bliski 40%, co jest jednym z lepszych rezultatów w Europie? – pytają. Istotnie, poza PiS lepszy rezultat w Europie uzyskał tylko węgierski Fidesz i maltańska Partia Pracy. KE miała czwarty wynik w Europie! To szokująca wiadomość. Co jednak dziwne, sprawdzić to musiałem sam. Żaden z negacjonistów nie przejrzał wyników. Albo przejrzawszy, nie ogłosił ich w charakterze argumentu. Dlaczego?\nNa wynik KE na europejskim tle rzeczywiście warto zwrócić uwagę, ale to jest równocześnie powód do co najmniej niepokoju o polski los. Ów charakterystyczny dla naszej polityki podział głosów – jeśli się przyjrzeć doświadczeniu i sytuacji innych krajów – delikatnie mówiąc, nie lokuje nas bowiem gdziekolwiek w pobliżu demokracji. To osobny temat, choć ważny.\nÓw wynik KE pokazuje jednakże jeszcze inne zjawisko obserwowane w Polsce od dawna i widoczne także w wyborach samorządowych – te z grubsza 40% to najwyraźniej górna i niemożliwa do przekroczenia granica mobilizacji twardych wyborców opozycji, motywowanych zwłaszcza kulturową niechęcią do PiS i uważających z oczywistych powodów, że PiS odsunąć trzeba na pewno i że trzeba to zrobić najpierw, a co do reszty można i nawet należy poczekać. Wynik KE jest rzeczywiście tak świetny, że już samo to każe pomyśleć, czy w ogóle da się osiągnąć więcej. Czwarty wynik w Europie przecież jednak nie wystarczy, by w Polsce wygrać kulturową wojnę.\nChcieć najpierw odsunąć PiS, by potem uporać się z „resztą problemów” byłoby więc być może opcją do rozważenia, a właśnie tego chcą negacjoniści – rzecz jednak w tym, że tego prawdopodobnie nie doczekamy się nigdy. Z dokładnością do specyficznej maltańskiej sytuacji, wyniki porównywalne z PiS uzyskują jedynie autokraci w krajach osuwających się w objęcia brunatniejącej dyktatury! PO zrobiła co prawda bardzo wiele, by prześcignąć PiS zarówno w populizmie, jak i w ideowej, bezbarwnej jednolitości – ale bardzo wyraźnie widzimy już, że nie zdało się to na wiele, a nie da się robić takich rzeczy bezkarnie, strojąc się równocześnie w piórka obrońców demokracji.\nPewną odmianą negacjonizmu jest dodanie do wyników KE wyborców Wiosny – co ma zmniejszać przewagę PiS do 1%. Błąd polega tu jednak na tym, że przy takim podejściu po stronie PiS policzyć należałoby głosy również oddane na Kukiza i Konfederację. Jeśliby zaś podsumować obozy, zbierając w nich cały plankton, to rezultaty wyglądają dla nas jeszcze gorzej, bo po naszej stronie pod próg wpadła wyłącznie Lewica Razem z bardzo kiepskim wynikiem. Do tego dochodzi oczywiście – o czym pamiętać trzeba stale – arytmetyka D’Hondta bezwzględnie premiująca duże listy przeciw sumie małych. Nie miała ona znaczenia w wyborach europejskich, ale będzie decydowała w krajowych.\nCiekawa jest natomiast owa nagła łaskawość tej odmiany negacjonistów, którzy w desperacji uznali wreszcie, że głosy Wiosny dodają się do wyniku demokratów – choć w trakcie kampanii krzyczeli albo o populizmie, albo o rozbijaniu głosów, najchętniej o jednym i drugim jednocześnie – Wiośnie odmawiając w ogóle prawa przynależności do obozu demokratów. Z tak kalkulującymi negacjonistami warto byłoby jednak pogadać przez chwilę, bo dodawanie wyborców Wiosny jest przykładem czegoś, w czym da się dostrzec jedyną szansę na jesień – o ile jakaś szansa jeszcze istnieje.\nZaraz po negacjonistach idą antyschetynowcy. Uważają oni, że problemem koalicji jest jej antypatyczny, pozbawiony charyzmy i wizji lider.\nW tych komentarzach osób nierzadko przecież dobrze poinformowanych darmo jednak szukać opisu jakiegoś ciśnienia idei buzujących w PO lub innych partiach KE, które pozbawiony wizji Schetyna miałby tłumić, jakiegoś programu, który by porwał lud lub chociaż go uwiódł, a który nie może się przebić. Nie widać cienia nawet alternatywnej strategii. Nawet gdyby Schetyna miał z kim przegrać w PO – zupełnie nie widać, z czym miałaby przegrać jego „Realpolitik” zademonstrowana w arcytrudnej przecież misji tworzenia wspólnych list KE i cięcia skrzydeł – nierzadko bolesnego, jak w przypadku Jażdżewskiego i tych, których poglądy wyrażał w obozie liberalnej opozycji.\nNiezadowolenie w PO i KE, o którym wiemy w ogóle cokolwiek, dotyczy przecież nie tonu, a już zupełnie nie treści politycznej opowieści opozycji – tylko tego, jak kiepskie miejsca przypadły komuś na listach. I nawet jeśli na serio brać tego rodzaju rachuby w koalicyjnych układankach, nie ma dokładnie nikogo, kto by się dziś odważył stanąć naprzeciw Schetynie, by pozbawić go władzy. Wszelkich możliwych pretendentów Schetyna zresztą skutecznie odstawił – jednych do samorządów, drugich, o wiele skuteczniej, do Brukseli. Dawno temu, kiedy z PO wyrzucano Huskowskiego, Protasiewicza i Kamińskiego, w obronie wyrzucanych miała stanąć „frakcja” wówczas świeżo odsuniętej od przywództwa Ewy Kopacz. W głosowaniu „frakcja” ujawniła całą swoją siłę – przeciw głosowała mianowicie… wyłącznie sama Ewa Kopacz. Gdyby ją ktoś chciał brać poważnie za alternatywę – jest już poza grą, w Brukseli.\nMożemy wymieniać nazwiska Kopacz, Łukacijewskiej, Trzaskowskiego, Zdanowskiej, Arłukowicza, Dulkiewicz. Co da się powiedzieć o alternatywie programowej? To są ludzie bardziej otwarci – słyszymy i intuicyjnie wyczuwamy sami – ale poza przymiotnikowymi ogólnikami trudno byłoby wskazać cokolwiek bliskiego „wizji Polski”. Wśród królobójców są także oczekujący na powrót króla prawowitego, mając na myśli oczywiście Tuska. Nie baczą, że charyzmatyczny, inteligentny i oczytany Tusk póki co z kretesem przegrywa w sondażach z ćwierć-inteligentnym Dudą. Ten rys w dociekaniach publicystów przeraża bodaj najbardziej. Jeśli z myśleniem o programie i programową debatą polityczni publicyści rozstali się do tego stopnia i tak bardzo zajęci są dziś zaganianiem nas pod właściwy totem w plemiennej wojnie, szukając do niej wyłącznie właściwych wodzów, to na folwarczną politykę skazani jesteśmy już być może na amen.\nCynizm Schetyny nie przeszkadza mi w najmniejszym stopniu. Cynik – o ile tylko jest przynajmniej umiarkowanie rozsądny, a Grzegorz Schetyna to człowiek rozsądny niezwykle i dowiódł tego po wielokroć – zrobi to, co mu się opłaca. Nie ma żadnego powodu wymieniać lidera – zwłaszcza na 4 miesiące przed wyborami – bez programowego celu. „Zmiana wizerunku” – jeśli tak pojmować polityczne zapotrzebowanie po stronie opozycji, a obawiam się bardzo, że nikt tego już inaczej pojąć nie umie – od samego królobójstwa nie nastąpi.\nMarketingowcy i programiści\nSą więc wreszcie wśród komentatorów „wizerunkowcy”, którzy zauważają, czego nie dało się nie zauważyć – kampanii wyborczej KE nie było. Poza kilkoma wyjątkami, jak Arłukowicz i Łukacijewska, rzadko który z kandydatów komunikował się z wyborcami inaczej niż za pośrednictwem konferencji prasowych, co nie wystarczało nigdy – a na pewno nie w czasach, kiedy odbiorcy mediów są tak podzieleni na izolowane grupy, jak to się dzieje obecnie.\nHasła o „zakasywaniu rękawów” są być może konieczne, ale nic nie wskazuje na to, by miały szansę okazać się wystarczające. Łukacijewska zdobyła mandat w bastionie PiS, ale kandydaci PiS zdobyli mandaty we wszystkich bastionach PO. Łukacijewska zdobyła sześciokrotnie mniej głosów niż jej zwycięski kontrkandydat z PiS, a cała KE przegrała tam stosunkiem 1:3. Arłukowicz zebrał w swoim okręgu najwięcej głosów – żadną miarą nie da się jednak jego przewagi porównać z wynikiem na Podkarpaciu, podobnie jak przewagi KE nad PiS. W mandatach natomiast mamy w tym okręgu remis.\nNa listach będą społeczni działacze, m.in. z KOD. Kandydujący politycy mają się pokazywać – używając tym razem jak najmniej pudru. My zaś, działacze ruchów obywatelskich mamy biegać z ulotkami. Wszystko bardzo dobrze, ale jedno z pytań głównych wciąż pozostaje tak samo krępujące, jak było zawsze – co ma być na ulotkach?\nWiadomo, czego ma na nich nie być. Zakazane są więc „radykalizmy”. Prawa kobiet dzielą wyborców i wobec tego mogą podzielić głosy. Kościół też. Pedofilia – już zupełnie. W sprawie 500+ wiemy tyle, że opozycja niczego nie odbierze. A w sprawie wieku emerytalnego? Wiemy, że także o tym lepiej nie mówić w kampanii. Wiemy już, że jednym z jej głównych celów będzie „odkłamywanie” propagandy PiS – jak widać z dotychczasowych zapowiedzi, będzie to głównie opowieść o tym, że opozycja nie jest wcale tak zła, jak ją TVP maluje.\nPorywająco to nie wygląda. Mamy do tego również opowieść, jak wiele zła wyrządza PiS: kradnie, mataczy, niszczy, osłabia nas na świecie, rujnuje ustrój w Polsce. Cóż, nie zaśpiewaliśmy jeszcze w kampanii starej, sprawdzonej w boju Bogurodzicy – może to dlatego przegrywaliśmy?\nDwie listy i prawo sumy elektoratów\nW rozpacz nieporównanie większą niż jałowość poczynań polityków potrafią wpędzić właśnie powyższe publicystyczne analizy i wynikające z nich recepty. Radzą więc niektórzy królobójstwo, inni większą mobilizację; krytyka i wieczne połajanki spadają na Biedronia idącego osobno oraz przebąkującego o osobnym starcie Kosiniaka-Kamysza. Temu ostatniemu przyznaje się jakiekolwiek racje wyłącznie wtedy, kiedy w separatystycznych sygnałach widzi się blef, mający zwiększyć negocjacyjną siłę PSL w targach o miejsca na listach. Z przeproszeniem wszystkich za naiwność pytań zakazanych w „dorosłej polityce” – gdzie jest w tej logice miejsce na myślenie o Polsce?\nChwali się więc rozsądek i lojalność SLD, a tu Włodzimierz Czarzasty z satysfakcją podliczał głosy oddane na lewicowych kandydatów na listach KE. SLD miało uzyskać te same 6% głosów, które uzyskała Wiosna, dostając jednak pięć mandatów zamiast nędznych trzech, co ma świadczyć o strategicznej przewadze „koalicyjnego myślenia”. Znowu: jaki jest cel tej strategii, jaki ma związek z przyszłością Polski, albo chociaż samego SLD? Bo „dorosłą” strategię zdobywania posad widać aż nadto dobrze – zupełnie zaś nie widać lewicowych wyborców przyniesionych w wianie koalicji i oddanych wspólnej sprawie walki o demokrację. PSL być może więc nie dlatego przebąkuje o koalicji pozwalającej zachować tożsamość, że liczy na więcej niż trzy mandaty uzyskane ostatnio, ale dlatego, że podobnie jak Wiosna chce po prostu utrzymać własnych wyborców, a nie miejsca darowane przez rozgrywającą PO za cenę ideowego samobójstwa.\nRozsądny i porządny Adam Szostkiewicz gani w Polityce PSL za nielojalność i ze zgrozą wspomina o kuszeniu PSL przez Gowina. Do głowy nie przyszedł mu – co ciekawe – odwrotny kierunek kuszenia i myśl, że cywilizowana chadecja byłaby w Polsce równie bezcenną szansą normalizacji jak silna socjaldemokracja. Mądry i porządny Ernest Skalski z kolei słusznie straszy w Wyborczej D’Hondtem, po raz kolejny odkrywając jednak przed czytelnikami jedynie znany im już na pamięć bezmiar nieszczęścia, które niesie ze sobą PiS. Wszyscy ci ludzie mądrzy wiedzą, jak marne są szanse mobilizacji, ale stać ich wyłącznie na narzekanie, że z jakichś powodów, zupełnie przecież nieistotnych wobec pisowskiego zagrożenia, ludzie „nie chcą chcieć” i nie chcą uznać, że polska wojna także ich dotyczy.\nNa tym tle pojawiają się wśród publicystów tacy, którzy opowiadają się za dwiema listami zamiast jednej. Zasługują na uwagę, choć nie mają racji. Mówią bowiem – i tu akurat rację mają – że Koalicja Europejska nie zsumowała głosów demokratów, a przeciwnie – wyciszyła je. I że tak samo zadziała każda następna koalicja sklecona w ten sposób. „Ten sposób” to jest przy tym ich zdaniem – znowu racja – oderwanie od wszelkiej programowej, czy ideowej identyfikacji. „Dwulistowcy” widzą, że Biedroń wpisując się na listy Schetyny nie przyciągnąłby ze sobą żadnych głosów – jak tego odeń oczekuje w Wyborczej Wojciech Maziarski, powtarzając skądinąd słusznie i z tą samą swadą co Skalski, że pod rządami PiS żadnej lewicy nie będzie. „Dwulistowcy” wiedzą, że elektorat Wiosny to ludzie, którzy na PO i co za tym idzie również na KE po prostu głosować nie chcą i wolą raczej – jakkolwiek to bezsensowne – zostać w domu. Ich głos na Wiosnę dodał się zatem do wyniku demokratów. Bez Wiosny idącej osobno tych głosów demokraci mieć nie będą.\nZwolennicy dwu list wiedzą więc to, o czym uparli się zapomnieć zwolennicy jednej listy – lub co chcą zagadać D’Hondtem oraz napominaniem bez końca o tym, że ta wojna jest nasza i bardzo ważna – że elektoraty w koalicji nie chcą się w żaden prosty sposób dodać na skutek zaklęć Skalskiego, Maziarskiego i całej rzeszy innych. W skrajnym przypadku Biedroń z Zandbergiem na listach ze Schetyną stracą wszystkich swoich wyborców, którzy nie wybaczą im „zdrady ideałów”, a i wyborcy PO – choć twardzi w wybaczaniu swej partii wszystkiego – „komunistów” mogą jednakże nie przełknąć. To sytuacja, w której elektorat koalicji jest nie tylko mniejszy niż suma elektoratów, ale może być nawet mniejszy niż elektorat pojedynczej partii.\nJest to obserwacja prawdziwa zwłaszcza wtedy, kiedy udział „komunistów” z pewnością (widzieliśmy to właśnie) eliminuje komplet wyborców konserwatywnego koalicjanta, jakim jest PSL. W logicznej teorii dwie listy ten problem znoszą. Poza niechęcią do PiS i przywiązaniem do elementarnej konstytucyjnej przyzwoitości dzieli te dwa opozycyjne obozy niemal wszystko: Kościół i sprawa aborcji, polityka socjalna, węgiel i klimat, prawdopodobnie nawet sądy. Chodzi o większość spraw, które rozpalały emocje Polaków. Każda z nich może gromadzić wyborców, których dodać do siebie we wspólnym bloku się nie da – tak się w każdym razie wydaje zwolennikom dwóch list. „Jednolistowcy” odpowiadają na to wciąż tymi samymi pohukiwaniami o powadze sytuacji, próbując zagadać rzeczywistość prawa sumy elektoratów. Nie wpadają na nic innego, jak tylko powtarzanie wciąż tych samych argumentów, choć one ni cholery nie działają na co bardziej upartych wyborców, powodując niemożność przekroczenia zaklętego progu 40%.\nD’Hondt, emocje i potęga kulturowej wojny\nStracić tych 40% jednak nie wolno. Igranie z D’Hondtem jest niebezpieczne bardziej niż zwolennicy dwóch list chcieliby przyznać. Dwie listy są bezpieczne, jeśli obie uzyskują przyzwoity wynik. To znaczy poparcie dwucyfrowe. I jeśli żadna znacząca ilość głosów nie idzie pod próg wyborczy. Zawsze jednak dwie listy przeciw jednej dużej są ryzykiem. D’Hondt drastycznie różnie dzieli wyniki w okręgach o ilości mandatów podzielnych przez dwa, trzy, pięć… Próba pisowskiego gerrymanderingu sprzed wyborów samorządowych, która na szczęście okazała się blefem, właśnie na tym miała polegać – w okręgach z tradycyjną przewagą PiS ilość mandatów miała być nieparzysta, więc nawet niewielka przewaga dzieliła mandaty w stosunku np. 2:1 na korzyść władzy. Tam zaś, gdzie tradycyjnie wygrywała PO, parzysta ilość mandatów miała zapewnić remisowy podział 2:2, bo przewaga 3:1 w przyrodzie nie zdarza się niemal nigdy.\nTo jednak wszystko nic w stosunku do „efektu Rozenka” dającego się obserwować w wyborach samorządowych, a umykającego uwadze komentatorów, bezrefleksyjnie notujących nikłe poparcie dla kandydatów spoza politycznego mainstreamu. Zwłaszcza Wiośnie, idącej po dwucyfrowy wynik i jej przeciwnikom, ogłaszającym jej klęskę z powodu 6%, należy przypomnieć, na czym polega owa irytująca mądrość Grzegorza Schetyny, który na „radykalne hasła” reaguje wzruszeniem ramion – można do nich zmobilizować kilka procent wyborców, ale władzy przejąć się w ten sposób nie da. Większość, której do tego trzeba, wyklucza skrajności. Schetyna ma rację – i jak widać nie zmienia tego dwudziestomilionowa widownia filmu Sekielskich, cała siła Czarnego Protestu i frekwencja na Paradach Równości. Mylące są również sondaże poparcia dla liberalizacji aborcji, bo jakimś cudem te grupy wyborców znikają, kiedy przychodzi do głosowania. Co się z nimi dzieje?\nStartujący poza Koalicją w Warszawie Andrzej Rozenek notował w niektórych sondażach ponad 10% poparcia. W wyborach dostał 1,5. Dlatego, że ponad 85% warszawskich wyborców poszło właśnie na tę wojnę, o której Robert Biedroń twierdził, że „nie jest nasza”. Tyle głosów zebrali w Warszawie dwaj główni, zwalczający się zaciekle kandydaci. To ich bój rozpalił emocje uczestników i widzów wyborczego starcia – na pozostałą dwunastkę kandydatów zwróciło uwagę niespełna 15% wyborców. Wszelkie inne emocje – choć potrafią przyciągnąć dwadzieścia milionów widzów przed ekrany – schodzą na plan dalszy i w wyborach nie mają znaczenia przekraczającego 15% głosów Rozenka i pozostałych.\nTa wojna toczy się o czysto symboliczne totemy i to kolejny powód, by rację przyznać Schetynie. Tu żaden program się nie liczy. Chodzi po prostu o to, że my jesteśmy „cywilizowani”, a oni są „ciemnogrodem”. Swoją tożsamość znamy i rozumiemy, co ona znaczy, choć właściwie nie powinniśmy tego rozumieć kompletnie, skoro „cywilizowani nasi” głosują w kluczowych sprawach nierzadko identycznie, jak PiS-owski „ciemnogród”. Na zachowania wyborcze ma to jednak wpływ marginalny i kalkulujący rozsądnie Grzegorz Schetyna dobrze o tym wie. Miałby nawet rację, gdyby nie fakt, że dający się w ten sposób osiągnąć wynik nie wystarcza do zwycięstwa i każdy „niszowy” margines wyborców okazuje się jednak bezcenny. Dramat polega na tym, że nikt – ani Schetyna i jego polityczni kumple, ani życzący im dobrze polityczni publicyści – nie jest w stanie wymyślić, jak go przyciągnąć, nie zabijając go równocześnie w śmiertelnym uścisku lidera koalicji.\nWiosna nie podzieliła losu Rozenka, ponieważ w odróżnieniu od niego nie cofała się przed krytyką KE. Otrzymując zresztą odpowiedź tyleż stosowną, co jednak głupią pomimo trzeźwych ocen Schetyny. Mówiono bowiem o dzieleniu głosów i grze na korzyść PiS – co akurat w ordynacji wyborczej do Parlamentu Europejskiego nie miało żadnego znaczenia. Poza otwarcie prowadzoną kampanią wyborczą sieć zalały także wyborcze instrukcje, w których głosowanie na Wiosnę opisywano jako „pożyteczny idiotyzm”. Była to gra szalenie niebezpieczna, bo groziła pójściem Wiosny pod próg, co skończyłoby się nieszczęściem jeszcze większym – choć niektórzy z niechętnych Wiośnie zwolenników KE mogliby się ucieszyć jej zniknięciem, które zresztą dzisiaj próbują również obwieścić. W tej sytuacji 6% Wiosny należy uznać za wynik znaczący. Te 6% wyborców Wiosny, których KE raczej jednak nie zdobędzie nigdy, skoro tym razem się nie udało odebrać ich Biedroniowi mimo wszystkich wysiłków, to dla opozycji kwestia być, albo nie być. O ile oczywiście naprawdę zwycięstwo jest stawką w tej grze.\nCoraz częściej słyszymy, że niekoniecznie chcemy. Nie tylko dlatego, że szanse nie wydają się wielkie, ale również z tego powodu, że branie odpowiedzialności za skutki demontażu państwa i gospodarki w trudnych czasach, które nadchodzą, dla niektórych wydaje się pomysłem złym. Wtedy zaś opozycyjnemu mainstreamowi wyborcy Wiosny raczej przeszkadzają, rozsadzając tę dynamikę wojny, która daje Platformie pewną i stosunkowo wygodną pozycję pozbawionego konkurencji lidera po opozycyjnej stronie. Jak spacyfikować Wiosnę? Najwygodniej właśnie szantażem jednej listy. Koalicję Europejską stworzyły poza PO partie, z których każda – startując osobno – wpadłaby pod pięcioprocentowy próg wyborczy. Ta marginalizacja to właśnie wynik skupiającej emocje Polaków wojny i skutek „pocałunku śmierci” Grzegorza Schetyny. W ostatnich wyborach z całą mocą przekonał się o tym PSL. Po przeciwnej stronie sytuacja jest zresztą mniej więcej symetryczna. Lubimy tę symetrię, bo ją znamy, umiemy się w niej z łatwością odnaleźć i… – czujemy się w niej bezpiecznie.\nJeśli stawką w grze jest wyłącznie utrzymanie przez PO dominującej pozycji „po naszej stronie”, wynik wyborów europejskich jest w porządku. Jeśli jednak naprawdę szukamy wygranej – ten sam wynik wymaga zupełnie innego spojrzenia. Zarówno utrzymanie się Wiosny ponad progiem, jak fatalny odpływ wyborców PSL pokazuje, że wciąż istnieje dla opozycji margines zapasu, którego wykorzystanie może przesądzić o wyniku, a który w Koalicji Europejskiej zmarnowano. To są właśnie te pogardzane przez Schetynę „radykalne nisze”. Dwie listy to niestety pomysł zły. D’Hondt da wtedy zwycięstwo PiS, bo wynik drugiego bloku będzie po prostu słaby. Problem jednak w tym, jak zrobić jedną listę, w której „pocałunek śmierci” nie przesądzi o porażce. Taki pomysł istnieje, choć nie jest to Koalicja Grzegorza Schetyny i wymaga zupełnie innego spojrzenia na polską politykę.\nKluczowe płycizny i białe plamy na mapie\nZ tym proponowanym przez Obywateli RP nowatorstwem niczego wspólnego nie ma jednak tradycyjna twarda wiedza o wyborczych strategiach – a nawet ona jest zastraszająco nieobecna w publicystyce. Poza „wyspami” i „głębiami” na politycznej mapie Polski istnieją obszary „płycizn” o bledszych kolorach. Również tam dominuje błękit, co jest jedną z wielu miar klęski. W dodatku rozmieszczenie „płycizn” jest niesymetryczne. To głównie Zachód, gdzie jeszcze niedawno żadnej przewagi PiS nie obserwowaliśmy. Potwierdzonych danych wciąż brakuje – sami nad nimi wciąż pracujemy – ale wygląda na to, że są to również obszary o relatywnie niższej frekwencji. A przy tym takie, w których wojenny typ mobilizacji nie dominuje w tak wielkim stopniu, co da się zmierzyć procentem tych wyborców, którzy zagłosowali na jedną z dwóch stron konfliktu.\nDa się założyć – i zweryfikujemy tę hipotezę – że właśnie w tych miejscach relatywnie więcej głosów dostaje Wiosna z jednej strony (raczej na Zachodzie i oczywiście w miastach), a PSL z drugiej (na Wschodzie i w gminach wiejskich).\nTwarda wiedza o strategiach wyborczych jest zaś taka, że przy najbardziej nawet zażartej walce wyborczej np. w USA nie jest prawdą, że toczy się ona o „każdą piędź ziemi” we wszystkich stanach jednakowo. Tradycyjnymi „matecznikami” Republikanów i Demokratów nikt w kampanii wyborczej nie zawraca sobie głowy – liczą się te głosy, które można zdobyć lub stracić. W Polsce tymi miejscami są właśnie „płycizny” i wygląda na to, że na nich bardzo duże znaczenie mają właśnie owe „radykalne skrzydła”, których zupełnie nie ceni Grzegorz Schetyna, albo które mu wręcz przeszkadzają.\nByłby to zatem kolejny z argumentów na rzecz „dwulistowców”, gdyby nie ryzyka D’Hondta oraz przede wszystkim fakt, że mówimy o przewadze osiągalnej w granicach najwyżej kilkunastoprocentowego marginesu wyborców i że nie wolno tracić z oczu tej niezbędnej do utrzymania przeważającej grupy, która w wyborach idzie i chce iść na wojnę przeciw PiS.\nJednakże, jak w każdej „sytuacji dwupartyjnej”, również w Polsce o wyniku przesądzają właśnie tego rodzaju marginesy. I właśnie to, a nie nic innego, decyduje o tym, że argumenty „dwulistowców” nabierają znaczenia bardzo zasadniczego, choć wymagają równie zasadniczej korekty.\nW Polsce trzeba też wciąż pamiętać o niegłosującej połowie obywateli, z których jakaś bliżej nieznana, ale z pewnością licząca się grupa po prostu polityce nie ufa – i to tym bardziej, im intensywniejsza jest polityczna wojna. Jeśli ktoś w Polsce twierdzi – jak Biedroń – że ta wojna „nie jest nasza”, to z pewnością właśnie oni.\nPrawybory, za którymi Obywatele RP optują od niemal dwóch lat, są w całym obszernie tu omówionym kontekście po prostu próbą połączenia obu logik. Z jednej strony zachowują jedną listę – bo to właśnie wspólna lista wszystkich partii demokratycznych, z PSL i Wiosną włącznie byłaby w nich wyłaniana – a z drugiej otwierają, właśnie w prawyborczej kampanii i głosowaniu, pole do artykułowania różnych programów w sporze pomiędzy partiami.\nJeśli więc istnieją w Polsce regiony i środowiska, w których w wyborach do Senatu należałoby wskazać konserwatywnego kandydata związanego z PSL, „centrowego” z PO lub progresywnego z Wiosny, niech o tym zadecydują nie kuluarowe negocjacje liderów, a po prostu głos wyborców w prawyborach. Zapewnia to przy okazji kandydatom wiarygodność, której partie nie mają – co jest kolejnym ważnym i tutaj nieomówionym wątkiem.\nPRZECZYTAJ TAKŻE: In varietate concordia i trochę innej łaciny\nStartujący w prawyborach sejmowych Biedroń będzie mógł głosić swój „antyklerykalny radykalizm” i „socjalny populizm”, krytykując równocześnie kunktatorstwo „zużytych polityków” PO i SLD bez posądzenia o grę na korzyść PiS, bo same prawybory są już „anty-PiS-owskie”. Dostanie więcej głosów niż ich dostał w wyborach europejskich właśnie z tego powodu. Ilu wyborców Wiosny zechce potem swój głos podtrzymać w wyborach właściwych – tego oczywiście z góry powiedzieć się nie da, ale doświadczenia kilkunastu lat międzypartyjnych prawyborów włoskich, odbywających się w podobnej sytuacji, pokazują, że powinna to być ogromna większość, powiększona w dodatku o efekt mobilizacyjny, który we Włoszech sięgał nawet 10% dodatkowej frekwencji w okręgach, w których prawybory przeprowadzono.\nPoza samym tym mechanizmem proponujemy również, by w prawyborach debatować o reformie państwa koniecznej dla usunięcia zniszczeń po PiS oraz usunięcia tych wad polskiej demokracji, które doprowadziły do kryzysu z 2015 roku. W każdej z kluczowych spraw partie opozycji mają różne zdanie. Nie wiedzą, co począć z 500+, prawem o aborcji, wiekiem emerytalnym, węglem. Wszystkie wiedzą już, że polską konstytucję trzeba będzie zmienić lub co najmniej poprawić – jednak każda z nich ma na to prawdopodobnie inny pomysł. W prawyborach to nie jest wada. Przeciwnie: to ogromna zaleta. Lista spraw do załatwienia w Polsce – a nie tezy o ich rozstrzygnięciu – byłyby treścią wyborczych ulotek koalicji, a propozycje rozstrzygnięć znalazłyby się na wyborczych ulotkach partii opozycji. Nieocenzurowane, zbierające poparcie i dodające do wyniku demokratycznego bloku.\nRozsądny i sprawny Grzegorz Schetyna nie będzie musiał podejmować beznadziejnych prób gaszenia wszelkich możliwych „radykalnych ekscesów” w postaci wystąpienia Leszka Jażdżewskiego, filmu Sekielskich, czy waginy w Gdańsku. Tu akurat sprawności zabrakło mu całkowicie – i trudno się dziwić, bo na to, by być „za, a nawet przeciw” stać było wyłącznie Wałęsę, a i to nie na długo. Rozsądek powinien zresztą powiedzieć Schetynie, że „ekscesy” ma jak w banku. Jeśli nie wyskoczy z nimi nikt z „naszych”, to na Kaję Godek da się liczyć w tej sprawie na pewno.\nSprawny w partyjnych negocjacjach lider dominującej PO może być również spokojny o wynik. Nie on narazi się własnemu aparatowi oddając miejsca koalicjantom. Jak pokazuje doświadczenie włoskie, odda partnerom być może więcej procentowo na listach, ale w wyborach osiągnie więcej. Nie ma przecież żadnego ryzyka, że w wyniku prawyborów PO straci pozycję lidera. Schetyna straci jedynie – jak każdy z partyjnych bossów – tę absolutną wszechwładzę nad politykami własnej partii, którym to on daje miejsce na listach. Warto to jednak zrobić. O ile dzisiaj byłbym skłonny bronić Schetyny przed „królobójcami”, to po przegranych wyborach będę żądał jego głowy. I oczywiście mną Schetyna żadną miarą przejmować się nie musi – problem jednak w tym, że nie będę jedynym wściekłym.\nP: Kto to przeprowadzi i kto sfinansuje?\nO: Uczestniczące partie. Jeśli twierdzą, że potrafią zrobić kampanię wyborczą, zapewniającą obecność w każdym okręgu i np. w każdej gminie, to oczywiście zdołają również wystawić w Polsce kilka tysięcy punktów, do których będzie można przyjść i oddać głos. Partie mają na to nasze, publiczne pieniądze.\nP: Jak zabezpieczyć się przed dywersją PiS i ich ingerencją w prawybory? Przecież mogą przyjść i zmanipulować wynik, głosując na jakąś egzotycznie skrajną kandydaturę.\nO: Zabezpieczeniem jest między innymi minimalny próg frekwencyjny. Prawybory są ważne, jeśli pójdzie do nich np. 5% uprawnionych. Dodatkowym zabezpieczeniem są deklaracje podpisywane przy rejestracji. W skrajnej postaci mogą to być np. podpisy pod żądaniem Trybunały Stanu dla Andrzeja Dudy – jeśli wyborcy PiS chcą, niech je podpisują.\nP: Jaka może być realna frekwencja? Jakie jest zainteresowanie obywateli udziałem w prawyborach?\nO: Żadne zauważalne. Temat nie istnieje w publicznym obiegu. Musiałby stać się głównym składnikiem programu i strategii opozycji, żeby cokolwiek dało się tu powiedzieć. Przy tym frekwencja w prawyborach nigdzie na świecie nie jest duża. W USA – to inny typ prawyborów – frekwencja sięga kilkunastu procent przy podobnej do naszej frekwencji w wyborach właściwych. We Włoszech w pierwszy ogólnonarodowych prawyborach, dzięki którym Romano Prodi zdołał pokonać Silvio Berlusconiego, wyniosła ona 10%. W Polsce należałoby próbować osiągnąć podobny wynik.\nP: Mrzonka. To wbrew interesom partii Dlaczego miałyby się na to zgodzić? Rozwalacie jedność na cztery miesiące przed wyborami.\nO: Z przeproszeniem wszystkich – dla Polski. Czym jest interes partii w takim razie? Jeśli pyta o to komentator i publicysta, niech spyta najpierw siebie, czy kiedykolwiek jakąkolwiek tego rodzaju myśl o przełamaniu zaklętego kręgu D’Hondta i prawa sumy elektoratów sam pomógł dopuścić do publicznej debaty. Grzegorz Schetyna jest rozsądnym cynikiem. Wie, że publicznie nie wolno mu przyznać, że woli dogadać się sam na sam z Czarzastym, Kosiniakiem-Kamyszem i nawet Biedroniem, niż pozwolić decydować wyborcom. Zgodzi się na prawybory, jeśli będzie musiał. A będzie, jeśli media pomogą organizować opinię publiczną, zamiast uprawiać partyjną propagandę. Klucz – czy będą nim prawybory, czy jakiekolwiek inne realne rozwiązanie wyborczego pata – leży w rękach mediów. I niestety, kiedy się patrzy na stan polskiej debaty, to właśnie ta wiadomość jest dla Polski najgorsza.\n← Kobiety z Mostu przed sądem. Przyjdź i wesprzyj je!\nSąd Okręgowy podtrzymał wyrok sądu pierwszej instancji. Orzekł: – Winne →\n19 thoughts on “Klęska publicystów”\n13 czerwca, 2019 o 16:02\nOgromne dzięki dla Pawła Kasprzaka i Obywateli RP za jasne podsumowanie obecnie krążących opinii publikowanych w prasie, internecie, oraz przedstawianych w różnorodnych debatach, po ostatnich wyborach do parlamentu europejskiego. Fajnie, że pod artykułem jest lista kilku ważnych pytań i odpowiedzi, pytań które często są zadawane po usłyszeniu o tej wizji Obywateli RP.\nSugeruję przeczytać i zabrać głos w tej dyskusji. Sam z chęcia porozmawiam na ten temat 16 czerwca, w gronie kolegów i koleżanek z koła PO w Olsztynie, do którego należę.\nOstateczna decyzja o tym jaki los wybiorą wyborcy zostanie nam przekazana już po wyborach jesiennych. Stosując ideę prawyborów, sondaże przedwyborcze jak i wiarygdność już wybranych posłów do Sejmu, bedzie reprezentować lokalne poglądy i opinie w każdym z lokalnych środowisk w jakich żyjemy. Wielki Sejm odzwierciedli głosy naszego społeczeństwa, i ich mandat pomoże stworzyć ramy takiego państwa w jakim chcemy żyć.\nP.S. Mam prośbę do was wszystkich, przezytajcie caly tekst i zabierzcie głos w dyskusji pod tym artykułem na stronie Obywateli RP.\n13 czerwca, 2019 o 18:11\nJasne?! O w mordę… Musi co od upału mózg mi odjęło.\n13 czerwca, 2019 o 18:39\nJak ktoś 2 miesiące przed ostatecznym zarejestrowaniem partyjnych list postuluje przeprowadzenie prawyborów, i to z udziałem 5% uprawnionych, to znaczy, że stracił definitywnie kontakt z rzeczywistością i odleciał gdzieś w okolice galaktyki Andromedy. Wysiłek publicystyczny Autora jest imponujący, ale wartość tego jest taka, jak wartość przeciętnej polskiej publicystyki, którą Autor sam na wstępie za jałowość i oderwanie od rzeczywistości krytykuje.\n13 czerwca, 2019 o 18:30\nWy, partyjniacy macie z tymi waszymi partyjkami i wojenkami na górze problemy. Ja na szczęście jestem bezpartyjny i bojkotuję wybory partyjnej dyktatury. I jestem na luziku nie przejmując się waszymi wewnętrznymi wojenkami. Jam jeden z tych 50%, którzy olewają te wasze „wybory”. Walcie się sami z tym waszym Kaczyńskim i PiS-em.\n13 czerwca, 2019 o 19:11\nTak, to niewątpliwie bardzo chwalebna postawa. I, rozumiem, walcie się z tą swoją Polską?\n13 czerwca, 2019 o 21:07\nNie wiem czy chwalebna. Raczej przymusowa, Legalne i demokratyczna narzędzia wpływu na polskie państwo zostały obywatelom polskim odebrane. Wiec, fakt. Walcie się z tą waszą Polską. Nie dla psa kiełbasa, nie Polska dla Polaka. Polska tylko dla partyjniaka z koncesją na występy w reżimowej telewizji.\n13 czerwca, 2019 o 19:36\nReforma państwa jest konieczna dla usunięcia zniszczeń, zwłaszcza w mentalności Polaków, po rządach lewicy postsolidarnościowej pozostającej w ścisłym sojuszu z pozostałościami postkomunistycznymi.\nNie można w żaden sposób pozwolić na powrót do władzy ludzi którzy doprowadzili do tego, o czym mówi prezydent Duda.\nMoże zapamiętajcie bardzo ważną wypowiedź prezydenta:\n„W polskim Sądzie Najwyższym była cała grupa sędziów, którzy orzekali jako sędziowie należący do komunistycznej partii, którzy orzekali nawet w czasie stanu wojennego. (…). Powiedziałem, że jeżeli Polska ma być demokratyczna, wolna i suwerenna (…) to na litość boską, ci ludzie muszą odejść w stan spoczynku i tak zrobiliśmy. Ale jak widać, mimo upływu 30 lat, ich wpływy budowane po 1989 roku, kiedy przefarbowali się jako elita nowego państwa, wciąż są duże.”\nPodobna sytuacja miała miejsce nie tylko w SN, także i w polityce wpływy tych którzy jeszcze nie tak dawno bronili „demokracji socjalistycznej ” jak niepodległości a dzisiaj jak za dotknięciem różdżki stali się zwolennikami demokracji liberalnej, wciąż są duże.\nMam nadzieję, że po jesiennych wyborach PIS zdobędzie większość konstytucyjną i przyjdzie w końcu pora na sprzątanie tej stajni Augiasza.\n13 czerwca, 2019 o 21:30\nWy tam LK26 to na rympał odprawiacie agitpropkę ZMP i już Wam się miesza pic z nieprawdą. Kto to słyszał w XXI wieku by o jednym przywódcy narodu pisać jak o Maożedongu? Ta „cała grupa sędziów”, to „zimnowojenni podżegacze”, z poprzedniej bajki. Jak odszedł Gomułka, to ani jednego nie znaleźli.\nZe stajnią Augiasza do niedawna łączono syjonistów, chociaż to publiczne kalanie własnego gniazda ma już swoja przebogatą historię, a to zaledwie trochę ponad trzy lata. Gnój trzeba oczywiscie uprzątać, to nakaz higieny, a w przenośni higieny postępowania, czyli moralności. Bo ścisłe związki z… w sojuszu z czymś tam, czymś tam socjalizmu to nie tylko bardzo prymitywna kalka z ZMP, to Wasz stan umysłu… a może tam już nic poza zgraną propagandą już nie ma?\n13 czerwca, 2019 o 21:49\nTy tak poważnie? Nie przyszło Ci do głowy, że większość dziś orzekających sędziów za czasów komuny szczało w pieluchy? Że ci starzy, którzy dziś jeszcze orzekają byli weryfikowani dziesiątki razy w wolnej Polsce a jedyni, którzy mają ręce ubabrane komuną dziś wysługują się PiSowi? Dziewczyno ogarnij się i zacznij weryfikować wiadomości , które wtłacza Ci do głowy TVP i ksiądz proboszcz. Może jakaś książka do poduszki dla odmiany?\n13 czerwca, 2019 o 22:28\nSzanownemu obywatelowi coś się zapewne pomyliło. To może warto przypomnieć kilka nazwisk wybitnych obecnie „obrońców demokracji” i ich funkcje w przeszłości?\nChociażby tych którzy z ramienia KE kandydowali miesiąc temu w wyborach:\nCimoszewicz – sekretarz KU PZPR UW\nBelka – sekretarz KU PZPR-UŁ\nMiller – członek KC PZPR\nZemke – sekretarz KW PZPR\nMańkut – sekretarz KW PZPR\nRosati – sekretarz KU PZPR SGPiS\nPiękne kadry czyż nie tak? Czy ktoś z podobnymi referencjami znajduje się w PIS? Poza tym, wiek nie ma nic do rzeczy, jak zapewne doskonale wszystkim wiadomo myśli klasyków marksizmu-leninizmu są wiecznie żywe i ciągle znajdują swoich gorliwych wyznawców.\nProponuję także do poduszki lekturę takiej chociażby ciekawej książki – J. Goldberg „Lewicowy faszyzm” z przedmową – uwaga! – L. Balcerowicza. Pouczająca lektura.\n13 czerwca, 2019 o 22:42\nJeszcze raz, bo upał, który z tych panów jest z tej grupy sędziów z poprzedniej bajeczki? „Jak zapewne wszystkim wiadomo…” To z Moczara.\n14 czerwca, 2019 o 09:58\nObawiam się Pawle, że to jednak wołanie na puszczy, bo wychodzi mi, że pojęcie „o Polskę tu chodzi” przez większość jest pojmowana, nawet nieświadomie, jako „o partię tu chodzi”, o konkretny zbiór interesów, jak to na wojnie. „Debaty” nie będzie, bo kto miałby ją prowadzić, moderować?\nWczoraj PiS ogłosił kto i dlaczego będzie kierował kampanią wyborczą. Po „naszej” stronie nawet nie wiadomo kto i jak będzie kandydować, i po co przede wszystkim.\nNie jestem „królobójcą”, ale uważam Twoją ocenę Schetyny za trafioną jedynie wtedy gdy tą Polską jest partia i jego w niej przewodnia rola. Gdyby miał choćby nikłą świadomość i skłonność propaństwową już dawno zmieniłby taktykę, no chyba, że po prostu jest mało inteligentny. Dla mnie niech będzie sobie dalej szefem partii, jeśli sprawę wygrania (jeśli tego chce, w co już na serio wątpię) wyborów odda w ręce, nazwijmy to, sztabu kryzysowego. Obawiam się jednak, że na wszelkie ruchy inne niż prymitywna, ciągnięta od 4 lat, wojenka, w której większość aktywnych politycznie ludzi się lubuje, jest po prostu za późno. Musiałby sie stać cud oświecenia kilku, kilkunastu osób z GS na czele, a ja w cuda nie wierzę.\nPrzeczytaj jeszcze raz swoje ostatnie zdanie. Gdybyś od niego zaczął dalszego ciągu mógłbyś już nie pisać, bo po co. Bo jest dużo racji w tym co gdzieniegdzie już słychać, że zarówno wyniki wyborów 2015 jak i te beznadziejne 4 lata zawdzięczamy mainstreamowym mediom, które w Polsce w żadnej, ale to w żadnej mierze nie spełniają swojej roli jaka jest im przypisana w demokracji. One są na tej samej głupiej wojnie, bo ona je żywi. Póki co, bo cuś mi się wydaje, że ich szeregi dramatycznie topnieją.\n14 czerwca, 2019 o 23:41\nCelna analiza, korzystnie potraktowany Grzegorz Schetyna. Zapewne jednak inercja machiny partyjnej, mimo tego potraktowania, uniemożliwi wdrożenie projektu prawyborów. No, ale autor będzie miał przynajmniej spokojne sumienie, że apelował.\n15 czerwca, 2019 o 12:38\nSpokój mojego sumienia zmieniłby niewiele, gdyby nawet był możliwy. U mnie akurat wyklucza go odpowiedzielność za to, do czego namawiałem ludzi. W ten sam sposób nie byłem się w stanie pogodzić z uwierającą mnie rzeczywistością owych pierwszych wielkich demonstracji KOD, które — taka była moja ocena wówczas — nawet nie stawiały sobie żadnych bezpośrednich celów i choć na nich krzyczano, że „obronimy demokrację”, albo np. Trybunał Konstytucyjny, chodziło w nich wyłącznie o wyrażenie sprzeciwu, policzenie się itd. Te rzeczy są oczywiście bezcenne, ale miałem wrażenie, że ludzie, którzy na te demonstracje przychodzili, naprawdę chcieli obronić Trybunał. Próbowałem wtedy tłumaczyć, że tym dziesiątkom tysięcy ludzi na ulicy koniecznie trzeba dać poczucie, że realnie zmienią cokolwiek, inaczej osuną się w apatię z jednej strony, a w radykalizm z drugiej. Jedno i drugie się stało.\nWtedy — jeszcze jesienią 2015 — proponowałem „drobny”, bezpośredni postulat, jakim byłoby utrącenie świeżo mianowanego i cudownie ułaskawionego Kamińskiego. Nie odsunięcie PiS, ale wymuszenie takiej „drobnej” zmiany, za którą pisowska większość nie zechce przecież umierać. Zgodnie z później sformułowanymi zaleceniami Snydera — żeby się dyktatura nie rozpędziła zachęcana naszą zgodą. Z powodu proponowanej wtedy akcji nieposłuszeństwa, wyleciałem wtedy z kanałów kominikacji KOD, więc de facto z KOD-u w ogóle. Niedługo potem udało nam się — takie mieliśmy ogromne i naiwne nadzieje — dostarczyć dowodu na to, że na tej władzy da się wymusić ustępstwa nie za pomocą rachunku sił (i frekwencji na demonstracjach), a rachunku kosztów. Doprowadziliśmy w kilkadziesiąt osób do tego, że rządząca w Polsce partia — skutecznie rozwalająca właśnie Trybunał Konstytucyjny — podpisała z nami porozumienie gwarantujące nam prawo do demonstracji naprzeciw wściekłego Kaczyńskiego. Do dziś uważam to za jeden z naszych największych sukcesów. Ale oczywiście nikt się o nim nawet nie dowiedział i choć mieliśmy takie nadzieje — strategia konsekwentnego oporu i ofensywy w sprawach najpierw drobnych a potem poważniejszych do nikogo nie trafiła.\nDzisiaj w każdym razie nie po to uprawiam „wołanie na puszczy”, żeby mieć spokojne sumienie, ale po to, by w drugiej kadencji PiS budować silny, świadomy celów ruch obywatelski z dobrze określoną strategią i środkami realnego nacisku. Mam nadal nadzieję, że ktokolwiek przynajmniej zapamięta, że ostrzegaliśmy przed tą klęską od lat, od lat proponując konsekwentnie zwalczane rozwiązania. Uważam niestety, że to nie miałkość intelektualna opozycyjnych polityków jest naszym problemem głównym, ale kompletny upadek myślenia w szerzej rozumianych elitach i zwłaszcza w mediach. To jest problem kluczowy i tego doświadczaliśmy w Obywatelach RP po wielokroć bardzo boleśnie.\nWracając do owego sukcesu, o którym nikt się nie dowiedział. Osiągnęłiśmy go szantażem. Klasyczna sytuacja mniejszość przeciw większości uzbrojonej w dodatku we wszystkie możliwości władzy. Zapowiedzieliśmy po prostu, że jeśli nie dadzą nam pisemnych gwarancji, tym razem nie cofniemy się z miejsca, na którym Kaczyński ustawiał swoją drabinkę i będzie nas musiał stamtąd usunąć przemocą — „na oczach kamer i opinii publicznej”, jak napisaliśmy. Pisemne gwarancje dostaliśmy — na wyrost. „Opinia publiczna” bowiem — choć ją oczywiście informowaliśmy na wszystkie możliwe sposoby — solidarnie milczała i gdyby nas wtedy z Krakowskiego Przedmieścia wynieśli, pies z kulawą nogą w ogóle by tego nie zauważył… Podkładaliśmy wielokrotnie głowy w takich sytuacjach i wielokrotnie zostawiano nas z tym samym sobie. Tak to szło z tymi naszymi protestami — właściwie przez całą naszą historię.\nZafascynowany patrzyłem niedawno na londyńskie akcje Extinction Rebellion, obserwując zwłaszcza relacje mainstreamowych mediów. Obejrzałem wszystko, co się dało i nie mogłem wyjść z zadziwienia. Strategia nieposłuszeństwa omawiana rzetelnie i rzeczowo we wszystkich telewizjach. „Radykałowie” mówiący o otwartym powstaniu przeciw władzy establishmentu niezdolnego podjąć wyzwania tworzonego przez katastrofę — rzeczowo to wszystko przedstawiane ze skutkiem niemal natychmiastowym: decyzja o stanie wyjątkowym dla klimatu. W Polsce żadna z takich rzeczy jeszcze bardzo długo nie będzie możliwa. I nie z powodu propagandy TVP, ale dlatego, że publicyści niezależnych mediów o tym, co jest rozsądne i ważne, dowiadują się od politycznych przywódców opozycyunych partii i vice versa.\n15 czerwca, 2019 o 14:56\nTo nie inercja machiny partyjnej jest przeszkodą. Taka jest istota i właściwość machiny nomenklatury partyjnej. Dla „opozycji” wrogiem nie jest PiS. To raczej bliski wspólnik. Wrogiem PiS-u i „opozycji” jest jakakolwiek demokracja i społeczeństwo obywatelskie. Dzisiaj PiS jest dla „opozycji” ideałem do naśladowania, który trzeba będzie „godnie” zastąpić przesuwając PiS czasowo do „opozycji”.\n15 czerwca, 2019 o 15:43\nSymetryzm o tyle jest prześmiewczy, że można stosować różne podziałki po obu stronach fulcrum (punktu zawieszenia wagi). Drogi Bisnetusie, czy Ty się nigdy nie zmienisz?\nInercja machiny partyjnej PO jest największym zagrożeniem przede wszystkim dla PO, bo oni w dużym stopniu tylko udają, że są politykami. Przede wszystkim ich tempo reakcji na bieżące wydarzenia powoduje, że nawet najbardziej ospałe żółwie z wściekłości wyskakują ze swych skorup. Natomiast stosunek PO-KE do państwa i praworządności jest „oświeceniawy”, więc przynajmniej quasieuropejski i nawiązuje do antycznej racjonalności. Problemem PO, oprócz genetycznej ospałosci, jest madal duża płycizna przekazu. Pare lat mantry: Europa Europa, Europa …. i jeszcze raz Europa, chociaż to bardzo ważne, to traktowanie wyborcy jak krowy – jakby ci wyborcy mieli po dwa żołądki i mogli tę samą strawę trawić jeszcze raz. W Kraju powstawały problemy specyficzne dla epoki postkolonialnej tego regionu oraz narastało rozwarstwienie społeczne, a „trawa” się mało co zmieniała.\nWolę jednak treściwą paszę trawiastą od czarnej polewki czy apartheidu, bo poznałem również tamte specjały.\nNie stawiamy znaku równości, nawet wtedy, gdy ten bardziej cywilizowany ruch jawi się trochę fajtłapą, bo to inne podziałki.\n15 czerwca, 2019 o 16:33\nMoim zdaniem symetryzm wobec nierządów PiS-u i „opozycji” jest jak najbardziej uprawniony, gdy się skupi na sprawach istotnych. Np. do wewnętrznej demokracji, wodzostwa a jeszcze bardziej demokracji w państwie (wykluczenie społeczeństwa z procesów wyborczych i nie chodzi to o chodzenie na wybory, bo chodzić na wybory to każdy może nawet w Korei Północnej).\nNatomiast na propagandę nie zważam. Zresztą, gdybym brał propagandę na poważnie, to z ostatniej „kampanii wyborczej” zapamiętałbym bardziej, że to PiS powtarzał jak mantrę „Europa, Europa, Europa …” a ze strony „opozycji” zapamiętam bardziej mantrę „Katolicy do gazu. Heil Hitler”, co raczej utwierdziło mój i tak już utwierdzony symetryzm wobec oby stron tej kibolskiej ustawki.\nI jeszcze raz powtórzę. Nie mamy tutaj do czynienia z „inercją strony demokratycznej” lecz z organiczną właściwością grup nomenklaturowych, które nigdy nie dopuszczą dobrowolnie jakiś tam rzeczywistych prawyborów w swoich strukturach, a tym bardziej normalnych demokratycznych wyborów w państwie. Bo to oznaczałoby samolikwidację układów nomenklaturowych w państwie.\nMówienie tu o inercji jest absurdem. To tak jakby mówił, że tylko inercja partii komunistycznej w komunie spowodowała, że sama partia nie założyła Solidarności, nie wprowadziła kapitalizmu i demokracji i nie obaliła komuny. Nie, to nie inercja. To organiczna właściwość.\n16 czerwca, 2019 o 01:28\nW logice istnieje termin REDUCTIO AD ABSURDUM. Oczywiście chodzi o dowód nie wprost, ale genezę tego pokazujesz tutaj Bisnetusie z porażającą jasnością.\nMam uwierzyć, że Ty na prawdę sądzisz, że PiS to szczerze wołało Europa, Europa, a PO-KE z całą odpowiedzialnoscią: katolicy do gazu. Heil Hitler?\nTutaj jest przykład, jak to koniunkcja zaprzeczenia tezy i założeń Ciebie doprowadziła do absurdu. Przecież to intencjonalny korkociąg logiczny, a nie argumentacja.\nCzy chcesz nam udowodnić, że jak PiS wygra, to Twoja zasadnicza teza się sprawdzi, a jakby się zanosiło na jego porażkę, to przeszkodzisz PO-KE? Aż tyle chcesz zrobić, żeby Twoje było na wierzchu?\n16 czerwca, 2019 o 06:24\nJak PiS wygra następne wybory, to wasze będzie na wierzchu, nie moje. Jak wygra PO-KE, to zresztą też. Będzie po prostu dyktatura syfiastych, nikogo nie reprezentujących sprywatyzowanych partii. Mnie proszę do tego nie mieszać, bo ja jestem zasadniczo przeciw nierządom partyjnych mafiozów. Ja optuję za prawami wyborczymi dla każdego obywatela (bierne i czynne prawo wyborcze).\nJa w propagandę zasadniczo nie wierzę. Mówię tylko co z propagandy wynikało. Nie wiem dlaczego to do Ciebie, Jurku, nie dotarło. Przecież pisałem.\nJak uważasz Jurku, że ja i inni Polacy nie są godni brania udziału w sposób wolny w procesie wyborów (poprzez kandydowania i wolność wyboru), to dlaczego się upierasz, że tacy jak ja niegodni powinni należeć do wszej bandy partyjnych kiboli. Pieprz mnie, jak i ja wasz POPiS pieprzę.\nREDUCTIO AD ABSURDUM jest dozwolonym i uprawnionym argumentem logicznym. Na przykład, gdy ktoś mówi, że wszystkie Wojtki na świecie to kurduple, wystarczy pokazać jednego Wojtka koszykarza, który ma ponad 2 metry, by obalić głupią i nieprawdziwą tezę. To jest właśnie REDUCTIO AD ABSURDUM.\nPodobnie jest za Wami „demokratami”, „konstytucjonalistami” i „antyPisowcami”. Wystarczy pokazać jaki jest wasz stosunek do powszechności i wolności wyborów (art. 96 Konstytucji), czy prawa wybieralności do Sejmu każdego obywatela (art. 99 Konstytucji), by wykazać, że w sprawie szacunku do demokracji i konstytucji niczym się od PiS-u nie różnicie. Co zresztą kampania w duchu „Katole do gazu, Heil Hitler” dodatkowo potwierdziła.


Katar – przyczyny, objawy, jak je niwelować? | Viruprotect\nKatar – przyczyny, objawy, jak sobie z nimi radzić?\nZ medycznego punktu widzenia katar to nieżyt nosa, czyli stan zapalny w przebiegu, którego dochodzi do nadprodukcji wydzieliny nosowej. Najczęściej przyczyną kataru jest infekcja, ale objaw ten może wskazywać także na alergię i nie tylko. Dowiedz się więcej na temat kataru i sprawdź, dlaczego nie należy go blokować. Poznaj również metody na jego złagodzenie, w tym tradycyjne, domowe sposoby!\nFunkcje wydzieliny nosowej\nNos jest bardzo ważną częścią ciała, nie tylko dlatego, że znajdują się w nim receptory węchu. Przede wszystkim bierze on udział w procesie oddychania. Podczas wdechu przez nos przedostaje się powietrze, które kolejno kierowane jest do dalszych części układu oddechowego.\nWcześniej jednak powietrze zostaje ogrzane i oczyszczone. Odpowiada za to błona śluzowa wyściełająca ściany jamy nosowej. Śluzówka ta zbudowana jest ze specyficznej warstwy komórek tworzących nabłonek migawkowy. We wnętrzu błony śluzowej znajdują się gruczoły, które produkują lepki śluz (wydzielinę nosową). Jego zadaniem jest nawilżanie nabłonka, a także wychwytywanie zanieczyszczeń i drobnoustrojów, które przedostają się do nosa wraz z powietrzem. W śluzie obecny jest także enzym o nazwie lizozym – posiada on zdolność hamowania rozwoju niektórych drobnoustrojów. W błonie śluzowej znajdują się także niewielkie rzęski, za sprawą których zanieczyszczenia, wirusy, bakterie i alergeny są usuwane na zewnątrz przez otwory nosowe. Błona śluzowa nosa produkująca „katar” jest więc niezwykle istotnym elementem układu odpornościowego.\nOptymalna ilość wydzieliny nosowej jest potrzebna do prawidłowego funkcjonowania nosa. Jeśli pojawia się jej zbyt dużo, nie zawsze jest to związane z chorobą. Katar jest potocznym określeniem nieżytu nosa, czyli stanu zapalnego błony śluzowej. Występuje on w odpowiedzi na kontakt z zanieczyszczeniami, drobnoustrojami lub alergenami.\nGdy do nosa przedostanie się duża ilość niepożądanych cząsteczek, wówczas rzęski nabłonka pracują coraz mniej wydajnie, ponieważ jest im trudniej usunąć śluz wraz z patogenami. W konsekwencji dochodzi do nagromadzenia się wydzieliny nosowej. Śluz, wilgoć i ciepło w nosie, to warunki sprzyjające namnażaniu się wirusów i bakterii.\nGdy ilość drobnoustrojów znacznie wzrasta, zaczynają one wnikać do błony śluzowej nosa. W tym momencie wkracza układ odpornościowy wysyłając przeciwciała, których zadaniem jest zwalczanie patogenów chorobotwórczych. Aby przeciwciała mogły dostać się do nosa, rozszerzeniu ulegają naczynia krwionośne w błonie śluzowej, co jest bezpośrednią przyczyną obrzęku i przekrwienia śluzówki.\nW przebiegu nieżytu nosa poza nadprodukcją wydzieliny nosowej mogą występować również inne objawy, takie jak:\nobrzęk i zaczerwienienie śluzówki,\nświąd śluzówki nosa,\nuczucie ucisku między oczami,\nwysuszenie skóry płatków nosowych,\nKatar towarzyszący infekcji\nNajczęściej za katar odpowiada infekcja wirusowa. Drobne cząsteczki wirusów zwykle są przenoszone droga kropelkową – kiedy osoba chora kicha lub kaszle, patogeny rozprzestrzeniają się na duże odległości wraz z wydychanym powietrzem. Wirusy wywołujące schorzenia górnych dróg oddechowych to m.in.:\nWarto pamiętać, że nie każdy kontakt z wirusem oznacza, że dojedzie do rozwoju infekcji. Sprawnie funkcjonujący układ odpornościowy zmniejsza ryzyko ich wnikania do ustroju, m.in. za pomocą barier, takich jak wydzielina nosowa czy odruch kaszlowy.\nNajczęściej choroby wirusowe występują w okresie jesienno-zimowym. Dlaczego? Ponieważ ochłodzenie przyczynia się do spadku odporności. Gdy przebywamy w niskiej temperaturze, dochodzi do kurczenia naczyń krwionośnych, również tych w błonie śluzowej nosa. Ma to na celu zatrzymanie utraty ciepła.\nNiestety minusem jest jednocześnie występujące niedokrwienie śluzówki. Pod wpływem zimna staje się ona mniej funkcjonalna i produkuje niedostateczną ilość wydzieliny. Ostatecznie bariery ochronne są zaburzone, a przez wysuszony nabłonek łatwiej wnikają wirusy i bakterie.\nNajczęściej spotykany jest katar wywołany infekcją wirusową. Wydzielina taka zwykle jest płynna, przezroczysta lub lekko biaława. Wodnisty katar po kilku dniach choroby staje się gęściejszy, następnie, jeśli prawidłowo dbamy o zdrowie w trackie choroby, infekcja zwykle mija. Objawami, jakie mogą towarzyszyć wirusowej chorobie dróg oddechowych są najczęściej:\nkaszel, odkrztuszanie wydzieliny,\nbóle gardła, swędzenie, drapanie.\nNieco rzadziej nieżyt nosa wynika z infekcji bakteryjnej. Jeśli jednak wodnisty katar nie jest prawidłowo odprowadzany, stwarza idealne warunki do rozwoju bakterii. W takich przypadkach początkowo wodnisty katar może stawać się gęsty, niekiedy o nieprzyjemnym zapachu, a nawet ropny. Jego barwa może być żółta lub zielonkawa, co może sugerować zakażenie bakteriami. Należy pamiętać że rodzaj kataru i jego kolor nie stanowią objawu różnicującego przyczynę choroby i tylko na tej podstawie nie można decydować o rodzaju leczenia. Infekcjom bakteryjnym zwykle towarzyszy wysoka gorączka, kaszel oraz inne objawy. W razie przedłużającej się infekcji należy skontaktować się z lekarzem.\nCzym jest katar naczynioruchowy?\nPoza infekcjami o podłożu wirusowym i bakteryjnym za katar mogą odpowiadać czynniki środowiskowe. Zdarza się, że do nadprodukcji wydzieliny dochodzi z pozoru błahych przyczyn, takich jak:\nwdychanie zanieczyszczeń, np. smogu, spalin, dymu papierosowego;\njedzenie pikantnych przypraw lub wdychanie ostrych zapachów;\nzmiana temperatury, np. wejście zimą do ogrzewanego pomieszczenia.\nWymienione przyczyny kataru nie powinny być lekceważone. Warto pamiętać, że wszystkie cząsteczki, które przedostają się do nosa, mogą powodować podrażnienie błony śluzowej. To z kolei zwiększa ryzyko infekcji.\nKolejną z możliwych przyczyn kataru są alergeny. Alergiczny nieżyt nosa wynika z nieprawidłowej odpowiedzi układu immunologicznego po kontakcie z czynnikiem, który dla osoby zdrowej nie stanowi zagrożenia, jednak przez organizm alergika jest odbierany jako zagrożenie. Alergenami najczęściej są pyłki roślin, białko znajdujące się w sierści zwierząt, roztocze kurzu domowego lub składniki pokarmowe.\nKatar alergiczny zwykle charakteryzuje się sezonowością, co wynika z okresowego pylenia roślin. Jeśli natomiast czynnikiem uczulających jest sierść, kurz lub pokarm, objawy nasilają się po kontakcie z nim i ustępują po braku kontaktu z alergenem.\nZwykle w takich przypadkach katar jest wodnisty i bardzo obfity. Występuje częste kichanie, drapanie w nosie i gardle. Przy alergii często odczuwa się także inne objawy, takie jak łzawienie i przekrwienie oczu, opuchlizna powiek, czy świąd skóry.\nKatar leczy się w zależności od jego przyczyny. Przy alergii stosuje się między innymi preparaty, które hamują wydzielanie histaminy odpowiedzialnej za objawy. Mogą to być zarówno leki doustne, jak i środki o działaniu miejscowym. Z kolei infekcje bakteryjne często wymagają stosowania antybiotyków, także działających ogólnoustrojowo.\nPodstawą postępowania przy każdym rodzaju kataru jest natomiast leczenie objawowe. Polega ono na nawilżaniu błony śluzowej i oczyszczaniu nosa z zalegającej wydzieliny. W tym celu stosuje się preparaty o działaniu miejscowym, które upłynniają gęsty śluz, a tym samym ułatwiają jego odprowadzanie przez otwory nosowe. Przy ostrym nieżycie można aplikować krople i spraye obkurczające śluzówkę. Ich stosowanie warto jednak ograniczyć do minimum, ponieważ po dłuższym czasie mogą prowadzić do wysuszenia śluzówki.\nWarto pamiętać, że katar nie powinien być blokowany. Jeśli wydzielina nie znajdzie ujścia przez przewody nosowe, będzie spływała po tylnej ścianie gardła, a wraz nią wirusy. Aby zmniejszyć ryzyko powikłań, nie można zapominać o prawidłowej pielęgnacji nosa i odpowiednim postępowaniu w trakcie choroby. Przy pierwszych objawach przeziębienia można zastosować specjalne gotowe preparaty np. wyrób medyczny ViruProtect w postaci spray-u do gardła. Katar natomiast można łagodzić stosując tradycyjne sposoby, takie jak np.:\nInhalacje – wykonuje się je za pomocą inhalatora, w którym umieszcza się roztwór soli fizjologicznej. Inhalacje nawilżają błonę śluzową nosa i gardła, dzięki czemu przynoszą ulgę, upłynniają wydzielinę i redukują obrzęk. Jest to bardzo dobry sposób na katar u dzieci i niemowląt, ale także osoby dorosłe mogą korzystać z takiej metody.\nWdychanie naparów ziołowych – wystarczy zaparzyć zioła, po czym wdychać unoszącą się parę. Do łagodzenia kataru sprawdza się przede wszystkim rumianek i szałwia. Zioła te działają odkażająco, nawilżająco i przeciwobrzękowo. Dodatkowo ciepła para rozrzedza wydzielinę i ułatwia oczyszczanie nosa. Napary ziołowe należy jednak wykonywać z dużą ostrożnością. Zbyt gorąca para może doprowadzić do poważnych oparzeń górnych dróg oddechowych.\nOlejki eteryczne – ulatniając się uwalniają związki zapachowe, które udrażniają nos i ułatwiają oddychanie. Kilka kropli olejku można dodać do kąpieli, na chusteczkę higieniczną lub na poduszkę,. Możesz wypróbować m.in. olejek rozmarynowy, eukaliptusowy, z drzewa herbacianego lub goździkowy.


Bajeczka dla synka, czyli nie wszystkie dzieci są nasze – Regionalny Dziennik Internetowy – roztocze.net\nFelietony | Społeczeństwo i patriotyzmtekst nadesłany1 sierpnia 2016 FACEBOOK | 4461 Twitter E-mail Skopiuj link\nDługi weekend jest dla samotnej matki okazją do nadrobienia wszystkich zaległości w obowiązkach domowych.\nSynek bawi się na balkonie samochodzikami, pralka mruczy znajomo, w piekarniku pachnie ciasto z rabarbarem, zupa pomidorowa bulgocze na małym palniku, kurze z mebli pościerane. Jeszcze tylko odkurzę mieszkanie i będę mogła spokojnie poczytać Synkowi ulubioną bajeczkę.\nTagi, hashtagi i słowa klucze: felieton, Zamojski NIKT\nPili i się rozbili\n"beretka" dnia 1 sierpnia 2016 o godzinie 22:38:13 napisał:\nMnie też zamurowało w pierwszej chwili. Chciałam Pani pogratulować tekstu ale w tej sytuacji to byłoby bardzo niestosowne. To właśnie jest miłosierdzie o którym mówił papież. Tak postępuje Polak i katolik.\n"co za patologia" dnia 2 sierpnia 2016 o godzinie 7:52:13 napisał:\ntaaak. Polak i katolik. I wszystko jasne. Dobrze, że skomentowałaś własny tekst i wyjaśniłaś o co ci chodzi. Milosierna towarzyszko.\nOdpowiedz na komentarz co za patologiaZgłoś komentarz\n"Marek" dnia 2 sierpnia 2016 o godzinie 9:44:41 napisał:\nJaki cel tego tekstu ??\n"?" dnia 2 sierpnia 2016 o godzinie 9:53:42 napisał:\n"Żuk" dnia 2 sierpnia 2016 o godzinie 11:13:29 napisał:\nNie rozumiesz sensu tekstu? No to nie zabieraj głosu.\n"AC" dnia 2 sierpnia 2016 o godzinie 12:09:27 napisał:\nCelem tego felietonu, może bardziej inscenizowanej scenki, jest bezosobowa forma Nikt czyli nic. Słynna nasza poetka powiedziała kiedyś coś takiego, zacznijmy od siebie. Czy nie wystarczyłaby zwykła ludzka życzliwość i zrozumienie? Nie można było uciszyć dziecka i machnąć na wszystko ręką i przejść do porządku dziennego? Można było, a nawet trzeba było już nawet dla świętego spokoju. Ale tu trzeba tworzyć filozofię Fryderka Nitche. Oczywiście jak w poprzednim felietonie wyziera z niego najgorsza forma ludzkiego zachowania jakim jest zawiść (postawa roszczeniowa). Zawiść to praźródło najprymitywniejszych zachowań do jakich jest zdolny człowiek, Dlaczego człowiek jest człowiekiem i zszedł z drzewa - dlatego, że odrzucił złe pierwotne instynkty, a przynajmniej kierował się W swoich dążeniach aby lepiej lub gorzej eliminować te zagrożenia, i zaczął tworzyć coś nowego, najpierw na drodze ewolucji, a potem rewolucji. Dla bohaterki felietonu ważniejsze jest przypalone ciasto, aniżeli ludzka niedola. Nawiasem mówiąc to jakaś słaba kucharka - a swoją drogą ciasto nie piecze się w minutę. Kultura osobista i etykieta wymaga zaproszenia do siebie na symboliczną kawę, a przynajmniej przeproszenia bo muszę szybko wyjąć ciasto z piekarnika. Od bohaterki zionie takim okrutnym brakiem współczucia i empatii, że hohoo, to są prymitywne zachowania. Nasuwa się pytanie kto jest bohaterką, czy jest to wyimaginowana postać, czy bohaterką jest autorka tego tego tekstu, lub autor?? CO JEST TRAGICZNE W TYM FELIETONIE, JAK KTOŚ MÓGŁ MI ZWRÓCIĆ UWAGĘ, CO SOBIE TA BABA WYOBRAŻA?? Jak ONA MOGŁA, TO JA JEJ TERAZ POMOGĘ. TA NIENORMALNOŚĆ TO NORMALNOŚĆ W WIELU PRZYPADKACH. Czy winą tej dziewczynki jest to że jest przewlekle chora, chyba tak - dlatego że żyjemy w świecie kultu pięknego zdrowego i młodego ciała. mamy do czynienia ze swoistym odrzuceniem i "dramatyczną walką" 70-letnich dwudziestolatek i dwudziestolatków napompowanych do granic silikonem i botoksem, po operacjach plastycznych celebrytów już nie udających że są młodzi, ale uważających że są młodzi i że uważają że są młodzi i są głosem nie swojego pokolenia. CELEM TEGO FELIETONU JEST WOLNOŚĆ TOMKU W SWOIM DOMKU.Totalna anarchia. Tak jak w Wierszu A. Fredry: "Paweł, spokojny, nie wadził nikomu, Gaweł najdziksze wymyślał swawole." Pochwała swoiste postawy róbta co chceta. Czyli jest to pochwała wolności bezgranicznej wolności bo ja jestem w domu i wolno mi wszystko, zapomina się że moje swawole polowania zakłócają czyjąś już nie wolność tylko prawo do ciszy, prawo do spokoju i wypoczynku - takie są zasady współżycia w blokach i domach, przy czym blokach ma to szczególne znaczenie. Wolność, nie oznacza, że wolno mi wszystko robić co dusza zapragnie, moja wolność nie może ograniczać innej wolności. Można iść dalej szukać filozoficznego sensu istoty wolności, to jak zapatrują się sie na to myśliciele i filozofowie obecni i z zeszłych epok. Naszemu syntetycznemu pojmowaniu ich nauk idei, nie towarzyszy często i gęsto zrozumienie dlaczego tak a nie inaczej. Ani blok nie jest domem, tylko swoistą klatką gdzie sąsiadów mamy za ścianami pod podłogą, nad podłogą. Jest takie powiedzenie, zdrowy nie zrozumie chorego, nie zrozumie jego problemów. Jesteśmy zdrowi, ale jest to względne, zdrowie szlachetne zdrowie jak to pisał jest wielką wartością z której nie zdajemy sobie nawet zawsze sprawy co trafnie opisał we fraszce Jan Kochanowski Oczywiście eksponuje się, bo pani ma samochód, bo pani może zabrać dziecko gdzieś do lasu itd.. i co pojedzie do lasu i spotka kilku karków z siłowni, z żonami do przesady wymakijażowanymi, bawiących się przy grillu i piwku, i tego frustrata, że ma tylko i aż rower. Drogi NIKT, czy tak naprawdę nie można było spełnić prośby sąsiadki i uciszyć dziecko?? Nikt nie zwraca uwagi bez powodu, powód musi być naprawdę duży aby komuś zwrócić. Skoro nie zwracamy komuś uwagi co do niestosowności zachowania to bardziej z tego, że nie za bardzo wypada, a co powiedzą inni sąsiedzi. I niestety tak pielęgnują się i są powielane takie zachowania jak np. uciążliwe zachowania, nie sprzątanie po swoich czworonogach - chociaż niesprzątnięcie kupki po piesku to mandat do 200 zł., jednak zwrócić komuś uwagę to albo nie słyszy albo obraza majestatu. Tragiczne jest to, że najważniejsze było przypalone ciasto, elementarny brak zrozumienia drugiej osoby. Gdyby faktycznie takie sugerujące prośby weź pani samochód i jedź gdzieś na grzyby albo na ryby na co dzień Szczerze mówiąc współczuję.\nOdpowiedz na komentarz ACZgłoś komentarz\n"narzekacz" dnia 2 sierpnia 2016 o godzinie 18:49:50 napisał:\n"Cały tydzień jestem w pracy od 7 rano do 16 po południu" eeee to nie może być z Zamościa. w Zamościu pracy nie ma!!\nOdpowiedz na komentarz narzekaczZgłoś komentarz


Artykuły: Izabela Marczak, Katarzyna Tekień - Dziennik.pl - wiadomości, informacje z kraju i ze świata, wydarzenia, program tv dziennik.pl\nBędą karać rodziców za danie klapsa\nOd czasu do czasu spranie dzieciaka tylko mu wyjdzie na dobre. Klaps to przecież nie przemoc - tak uważa blisko 40 proc. Polaków pytanych przez TNS OBOP - pisze DZIENNIK. "Zaczyna się od klapsa, a kończy na szpitalu" - ostrzegają psychologowie i tak jak rzecznik praw dziecka Ewa Sowińska domagają się ustawowego zakazu bicia dzieci.\nNie musisz płacić więcej za prąd, jesli nie zostałeś o podwyżce powiadomiony - pisze DZIENNIK. Klient, do którego nie dotarła informacja o podwyżkach, może płacić rachunki według starej taryfy. Dostawcy energii muszą udowodnić, że poinformowali nas o zmianach cen.\nEkolodzy zarzucają politykom, że decydując się na budowę elektrowni atomowej, wybierają rozwiązanie najgorsze z możliwych. A polscy politycy nie interesują się ekologią, dali tego dowód, wypowiadając się w DZIENNIKU w ubiegłym tygodniu. "Ekologia jest dla tych, którzy nie mają innych problemów" - twierdzili. Działacze Greenpeace twierdzą inaczej.\nSprzedawca, który zapakuje klientowi towar w jednorazową foliową torebkę, zapłaci nawet 5 tys. zł grzywny - tak rygorystyczny przepis chce wprowadzić w Łodzi radny PiS Krzysztof Piątkowski. Sprawa stanie na najbliższej sesji - zapowiada DZIENNIK.


Wszystkie kluby Ekstraklasy otrzymały licencje\nKomisja ds. Licencji Klubowych ogłosiła decyzje odnośnie do sezonu 2015/16.\nLechia otrzymała licencję na grę w ekstraklasie, a także na występy w europejskich pucharach. Równocześnie na gdański klub nałożona została kara w wysokości 40 tys. zł w związku z nieprawidłową prezentacją niektórych zobowiązań transferowych we wniosku licencyjnym.\nKomisja przyznała licencję na grę w rozgrywkach ekstraklasy w sezonie 2015/16 wszystkim 16 klubom, które złożyły wniosek w tym zakresie. Z kolei licencje na występy w europejskich pucharach uzyskały poza Lechią: Cracovia, GKS Bełchatów, Górnik Łęczna, Górnik Zabrze, Jagiellonia Białystok, Lech Poznań, Legia Warszawa, Piast Gliwice, Podbeskidzie Bielsko-Biała, Pogoń Szczecin, Śląsk Wrocław oraz Wisła Kraków. Korona Kielce i Zawisza Bydgoszcz nie składały wniosku o licencje UEFA.\nPonadto komisja na większość klubów nałożyła szereg nadzorów oraz kar. Lechia będzie miała nadzór finansowy w związku z koniecznością monitoringu ogólnej sytuacji finansowej, w tym w szczególności w zakresie realizacji prognozy finansowej. Dodatkowo gdański klub otrzymał karę w wysokości 40 tys. zł w związku z nieprawidłową prezentacją niektórych zobowiązań transferowych we wniosku licencyjnym.


Darmowa FIFA 14 dostępna także na telefony z Windowsem\n« Indie Gala Real World Racing\nClash of the World Bundles – Scandinavia »\n28 lutego 2014, 17:12\nFIFA 14 – za darmo\nPlatformy: Smartfony, Windows Phone\nFifa 14 na platformy mobilne już od dawna była za „darmo” tzn. to „darmo” to tak naprawdę „This app offers in-app purchases.” i aby rzeczywiście pograć, trzeba będzie kasę wydać… Polecam więc najpierw sprawdzić a potem zamieszczać takie newsy co by nie wprowadzać ludzi w błąd żeby się nie rozczarowali po ściągnięciu bodajże 1,5GB danych (chyba tyle mi wtedy zdarło na mój tablet), gra wyparowała z mojego tabletu szybciutko, właśnie przez te płatności za niemal wszystko.\nPrzecież pojawiła się do pobrania na Windows Phone za darmo dopiero dziś i tego dotyczy news więc o co ci chodzi? Darmowa wcześniej była na inne systemy.To że są mikropłatności to wiem natomiast nie grałem i nie wiem w jaki sposób wpływają one na rozgrywkę.\nJa akurat zrozumiałem że chodzi o premierę na Windows Phone, ale faktycznie, tytuł może być dla niektórych nieco mylący.\nNie chodzi mi o to, że jest darmowa tylko, że jest pseudodarmowa, ot co…\nGram w F14 od pół roku na androidzie (S3) i nie wydałem ani złotówki…\nTo napisz jeszcze wszystkim jakie tryby, opcje gry są niedostępne. To samo EA robi w każdej swojej grze na platformach mobilnych. Mnie po prostu wkurza pisanie o takich grach „darmowa”.\nLumia 520 jest na tą grę niestety za słaba.\nNawet nie odpala tego?\n1GB Ram wymagany.\nAutor: TwardkiSlovian, 28 sekund temu\nAutor: Kropeks, 32 minuty temu


przez Profesjonalista1 » wtorek, 20 sierpnia 2019, 10:10\nPompa ciepła to bardzo dobry pomysł - inwestycja z pewnością się zwróci, no i jest ekologicznie. Sam taką mam i jestem zadowolony.\nJa chciałem budować dom sam ze szwagrem, ale zdarzyło się kilka sytuacji, że nie mogliśmy sobie poradzić bez specjalistów... Już na początku musiałem zabezpieczyć grunt montując szalunki. Wynajem nie był drogi, ale zaskoczyła mnie woda gruntowa, która wiosną splatała figla. Mimo wszystko polecam bodowę - zatysfakcja ogromna.\nDołączył(a): wtorek, 20 sierpnia 2019, 09:58\nprzez » wtorek, 20 sierpnia 2019, 10:10\nprzez Psytka » sobota, 24 sierpnia 2019, 10:14\nPrzy budowie domu często potrzebny jest profesjonalny sprzęt. Wiadomo, że maszyn budowlanych się nie kupuje ale można je wypożyczyć na czas budowy lub zamówić specjalistyczne usługi z wykorzystaniem takich maszyn. Jeśli będą Wam potrzebne usługi dźwigiem to zerknijcie na ofertę firmy Dźwig Maśko. U nich możecie zamówić wykonanie prac dźwigiem do 50 ton. Wszystkie zlecenia realizują bardzo solidnie i terminowo. Firma dysponuje nowoczesnym sprzętem oraz wykwalifikowanymi operatorami co sprawia, że prace przeprowadzane są bezpiecznie.\nprzez Deres » niedziela, 1 września 2019, 09:21\nNo to tutaj na pewno będziecie potrzebowali wysokiej jakości sprzętu budowlanego do wykonania prac budowlanych domu. Tutaj sam zdecydowanie mogę polecić Wam, abyście również zwrócili uwagę na ofertę firmy https://www.drial.pl która ma dobrze przygotowana ofertę rozwiązań również do wykonywania prac budowlanych. Jak oczywiście chcesz większość prac wykonać sam, natomiast bez kupowanie ciężkich maszyn to warto do nich zajrzeć bo jest to realna wygoda i też nie musisz martwić się o awarie, czy inne problemy techniczne.\nprzez ulunia » sobota, 7 września 2019, 07:10\nBiorąc się za budowe domu warto sprawdzic gdzie dostaniecie dobrej jakości okna. My dowiedzieliśmy się że najlepszym producentem jest ta firma - zobaczcie tu https://www.drutex.pl/ Mają okna PVC, drewniane, aluminiowe. A dostaniecie też u nich drzwi i rolety.\nprzez Milosz5 » czwartek, 19 września 2019, 07:19\nJasna sprawa, przecież podczas budowy domu jest wiele kwestii, na które musicie zwrócić uwagę. Moim zdaniem, bardzo dużo może wam dać skorzystanie ze sprawdzonych firm, takich jak http://eko-logis.com.pl/sprzedaz-kruszyw-i-piachu/ W ten sposób będziecie w stanie uzyskać najkorzystniejsze efekty Waszej budowy. Pomyślcie nad tym dobrze.\nprzez Celka » wtorek, 24 września 2019, 01:07\nMy budowę domu mamy już za sobą, dlatego wiem ile pracy i wysiłku trzeba włożyć, aby móc zamieszczać w swoich czterech kątach. Kiedy wszystkie formalności mamy już za sobą, możemy przystąpić do wykonywania pierwszych prac ziemnych. W tym celu najlepiej skorzystać z wypożyczalni sprzętu budowlanego. Profesjonalni fachowcy wykonają niezbędne wykopy, a my możemy obserwować jak z dnia na dzień zmienia się nasz plac budowy.\nprzez latawiec biały » niedziela, 6 października 2019, 14:44\nBudowa domu to czas gdy trzeba podjąć jedną z najważniejszych decyzji jaką jest wybór źródła ogrzewania. Aktualnie warto pójść w ekologiczne źródła ogrzewania, gdyż są one też najbardziej ekonomiczne patrząc długofalowo. Ja u siebie mam zamiar zainstalować pompę ciepła i już czytałem na stronie https://www.hewalex.pl/doplaty/ jakie formalności muszę wypełnić, by dostać dofinansowanie do tej instalacji. To super sprawa, odchodzi nam nawet 50% kosztów, myślę że to pozwoli większej liczbie osób pójść tą drogą ogrzewania domu.\nprzez Ewakuacja » poniedziałek, 21 października 2019, 12:28\nNa swojej działce budowlanej będziesz kopał studnie ? Bo własna woda to naprawdę komfort niż szarpanie w baniakach/zbiornikach. Jeżeli studnia to na pewno pompa głębinowa, którą warto odpowiednio dobrać do rozmiaru studni. Ja zastanawiam się nad nimi https://www.amdpompy.pl bo kilka modeli wpadło mi w oko a fajnie było by zdążyć przed mrozami.\nprzez arnold333377 » poniedziałek, 16 grudnia 2019, 06:17\nW naszej firmie beż żadnych problemów wynajmiecie bardzo dobry podnośnik.Muszę wam powiedzieć że bardzo dużo osób wynajmuje teraz podnośnik.\nDołączył(a): poniedziałek, 16 grudnia 2019, 06:13\nprzez wiktoria68 » wtorek, 7 stycznia 2020, 16:38\nCo myślicie o wierceniu studni głębinowych podkarpackie ma taką firmę o nazwie WIT-WIERT http://studnie-jaslo.pl/ Podobno są w tym nieźli, bardzo rzetelni i dokładni. Mam w prawdzie wodę z wodociągów, ale chciałabym mieć dodatkowo własną, darmową. Poza tym nigdy nic nie wiadomo. Czasem wodę u nas zakręcają, ma się wtedy własną i nie trzeba się denerwować. Czy hydrofor byłby wtedy potrzebny?\nprzez » wtorek, 7 stycznia 2020, 16:38


Premiera w Impulsie! | wirtualnywydawca.pl\nautor: informacja sponsorowana ,\t14 sierpnia 2019\nProgram nauczania wychowania fizycznego dla liceum i technikum pt. Ćwiczę, bo chcę jest zgodny z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 roku w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia.\nCwicze bo chcęProgram jest napisany w oparciu o trzy koncepcje: personalistyczną koncepcję wychowania, pedagogiczną wersję wychowania fizycznego oraz koncepcję sprawności fizycznej ukierunkowaną na zdrowie. Uwzględnia także założenia edukacji olimpijskiej. Program obejmuje wszystkie treści zapisane w podstawie programowej wychowania fizycznego i koncentruje wokół budowania świadomości ucznia w kontekście bycia aktywnym i dbania o swoje zdrowie. Program jest autorskim spojrzeniem na prowadzenie wychowania fizycznego w szkole. Uzupełniony jest o plany pracy (dla liceum i technikum), które mogą być dowolnie modyfikowane przez nauczycieli bez konieczności dokonywania modyfikacji programu.\nPublikacja składa się z części papierowej i płyty CD: Załącznik 1. Podstawa programowa dla liceum i technikum z ponumerowanymi wymaganiami    Załącznik 2. Plan pracy dydaktycznej z wychowania fizycznego dla klas I–IV liceum ogólnokształcącego  (na płycie CD) Załącznik 3. Plan pracy dydaktycznej z wychowania fizycznego dla klas I–V technikum  (na płycie CD)\n– nauczycieli szkół podstawowych planujących podjęcie pracy w liceum lub technikum,\n– nauczycieli wychowania fizycznego planujący napisanie własnego programu nauczania,\n– nauczycieli akademiccy w Akademiach Wychowania Fizycznego lub innych uczelniach kształcących na kierunku wychowanie fizyczne prowadzący zajęcia z metodyki wychowania fizycznego.\nMamy nadzieję, że zaproponowana pozycja ułatwią nauczycielom realizację zadań określonych w podstawie programowej i sprostanie wymogom postawionym im w tej dziedzinie. Podane przykłady metod i form pracy, ćwiczeń, gier i całych scenariuszy powinny pomóc w prowadzeniu zajęć oraz zachęcić do stworzenia własnych ciekawych rozwiązań metodycznych, czego wszystkim nauczycielom serdecznie życzymy.\nStudio Emka poleca książkę pt. „Poznaj swój głos” Anety Łastik\nDysleksja – wskazówki dla rodziców i nauczycieli


Laserowe usuwanie zmian skórnych Szczecin od 100 zł | Tourmedica.pl\nBrodawki łojotokowe - usuwanie laserem (2)\nBrodawki wirusowe / kurzajki - usuwanie laserem (2)\nKłykciny kończyste - usuwanie laserem (2)\nTrądzik pospolity - leczenie laserem (3)\nWłókniaki - usuwanie laserem (2)\nNaczyniaki - usuwanie laserem od 170 zł\nLaserowe usuwanie zmian skórnych Szczecin - informacje\nWłókniaki, brodawki różnego typu, naczyniaki rubinowe czy znamiona barwnikowe - takie i inne zmiany skórne można bezpiecznie i w sposób niechirurgiczny usunąć laserem. Szczecińscy dermatolodzy zapraszają do swoich gabinetów wszystkie osoby, chcące pozbyć się niechcianych i szpecących zmian występujących na skórze.\nWyleczyć zmiany skórne laserem\nKlinika Zawodny Estetic z różnorodnych zabiegów estetycznych i chirurgicznych posiada w swojej ofercie chirurgię laserową, w której lekarz wykorzystuje nowoczesne urządzenie - laser CO2 BTL-UML 25. Za jego pomocą usuwa takie zmiany skórne jak: włókniaki, brodawki łojotokowe, naczyniaki rubinowe oraz modzele, ziarniaki naczyniowe, nadziąślaki i wiele innych. Dodatkowo niektóre zmiany skórne usuwane są tutaj chirurgicznie. Zabiegi wykonuje dr n. med. Piotr Zawodny, lekarz medycyny estetycznej (posiadający certyfikat) oraz specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej. Z zakresu medycyny i dermatologii estetycznej doszkalał się na licznych kursach i kongresach w Polsce i za granicą, m.in. w Monte Carlo i Paryżu.\nW Gabinecie Medycyny Estetycznej Laser Clinic do usuwania zmian skórnych wykorzystuje się laser chirurgiczny CO2. Lekarz wykorzystuje go do leczenia brodawek łojotokowych oraz włókniaków miękkich i twardych z różnych części ciała. Ponadto w taki sposób usunie także znamiona barwnikowe oraz brodawki wirusowe. Jednym z lekarzy, wykonującym takie zabiegi, jest tutaj dr n. med. Sebastian Kulesza, specjalista dermatologii (I stopnia od 1999 roku) oraz dermatologii i wenerologii (od 2005 roku), który tytuł doktora nauk medycznych uzyskał w 2004 roku. Z zakresu dermatologii i medycyny estetycznej doszkalał się na wielu kursach i szkoleniach.\nCentrum Dermatologii Laserowej, Estetycznej i Dermatochirurgii Laser-Medica oferuje swoim pacjentom usuwanie zmian skórnych za pomocą światła laserowego (laser CO2 - Ultrapuls). Zabiegom mogą poddać się pacjenci chcący pozbyć się m.in. włókniaków, naczyniaków rubinowych, brodawek wirusowych a także brodawek narządów płciowych, niektórych znamion barwnikowych i niektórych blizn. Pacjentami zajmuje się tutaj m.in. dr n. med. Sylwia Farfał-Kałucka, specjalista dermatologii i wenerologii od roku 2007, która swój staż specjalizacyjny odbywała w Klinice Chorób Skórnych i Wenerycznych PAM. Ponadto posiada w swoim dorobku wiele certyfikatów z odbytych szkoleń, np. zaświadczenie z 2006 roku o ukończeniu kursu obsługi systemów laserowych CO2.\nNa likwidacje niechcianych zmian skórnych z różnych części ciała można umówić się także do gabinetu Dermatologii Ogólnej i Estetycznej Dermestetic, gdzie lekarz pracuje na laserze CO2 frakcyjnym, wykonując nim zabiegi na twarz i ciało. Usuwa z różnych okolic brodawki, włókniaki, gruczolaki a także niektóre znamiona, nerwiakowłókniaki, bliznowce oraz kępki żółte. Lekarzem tym jest dr Joanna Stosio-Rostecka, specjalista dermatologii i wenerologii (od 2007 roku), która z dermatologii estetycznej i laseroterapii doszkalała się na licznych kursach, czego przykładem mogą być certyfikaty z odbytych w Łodzi szkoleń w 2008 roku z zakresu technik laserowych w dermatologii estetycznej.\nW Instytucie Zdrowia i Urody Laser Studio można umówić się na zabiegi z zakresu chirurgii laserowej, w ramach których za pomocą specjalistycznego lasera lekarz pozbędzie się takich zmian, jak: tłuszczaki, rogowacenia słoneczne, brodawki łojotokowe a także kłykciny i odciski. Laserem usunie także blizny, rozstępy oraz zmiany potrądzikowe. Zabiegi wykonuje dr Zbigniew Matuszewski, lekarz medycyny estetycznej, specjalizujący się w chirurgii laserowej. Swoją bogatą wiedze z tej dziedziny przekazuje innym lekarzom z Polski i z zagranicy, poznającym tajniki medycyny estetycznej.\nGabinet Dermatologii Ogólnej, Estetycznej i Laseroterapii Medycyna Piękna proponuje z zakresu laseroterapii zabiegi laserem CO2 usuwające różnorodne zamiany skórne na twarzy, rękach, powiekach oraz innych częściach ciała. Zlikwidowane zostaną w taki sposób m.in. kępki żółte, łagodne nowotwory skóry oraz zmiany hiperkeratotyczne. Pacjentów leczy dr n. med. Magdalena Popko, specjalista dermatologii i wenerologii, która doświadczenie zdobywała w Klinice Chorób Skórnych i Wenerycznych Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie.\nIle kosztuje usunięcie zmiany skórnej w szczecińskich gabinetach, a ile w gabinetach za granicą?\nZa zlikwidowanie pojedynczej zmiany skórnej pacjent w Szczecinie musi zapłacić od 100 do 300 zł (np. w Klinika Zawodny Estetic), natomiast za granicą na taki sam zabieg wyda od £90 do £180 (w Tooting Medical Centre w Londynie).\nLaserowe usuwanie zmian skórnych - ceny w Szczecinie na tle innych miast\nSzczecin od 100 zł do 600 zł\nGdańsk od 150 zł do 400 zł\nUsługa laserowe usuwanie zmian skórnych w Szczecinie jest najczęściej wykonywana przez lekarza medycyny estetycznej.\nPacjenci szukali zabiegu laserowe usuwanie zmian skórnych w pobliżu Szczecina, w miejscowościach: Goleniów oraz Stargard Szczeciński.\n▪ Lipoliza iniekcyjna - usuwanie tkanki tłuszczowej w Warszawie ▪ Powiększanie ust kwasem hialuronowym w Katowicach ▪ Powiększanie ust kwasem hialuronowym w Częstochowie ▪ Lifting nićmi PDO w Poznaniu ▪ Cienie pod oczami - usuwanie zmarszczek kwasem hialuronowym we Wrocławiu ▪ Blizny pourazowe - usuwanie laserem w Katowicach ▪ Blizny powypadkowe - usuwanie laserem ▪ Trądzik młodzieńczy - leczenie laserem pokaż więcej »


Gwarancja i rękojmia - różnice | Kancelaria adwokacka poznań\nJak złożyć reklamację? Gwarancja i rękojmia – różnice\nutworzone przez Kamil Wasilewski | Sty 28, 2019 | Blog dla osób fizycznych, Prawo cywilne, Prawo konsumenckie | 21 Komentarze\nW dzisiejszym wpisie chciałbym przedstawić różnice między gwarancją, a rękojmią. Niewiele osób wie, że zazwyczaj istnieje możliwość zgłaszania żądań zarówno z tytułu gwarancji, jak i rękojmi. Ale która z nich jest dla nas korzystniejsza? Do kogo zgłosić reklamację, aby wyszło jak najkorzystniej? Na te i podobne pytania odpowiadam poniżej.\nGwarancja i rękojmia – różnice\nGwarancja to zapewnienie producenta danej rzeczy o jakości towaru. Producent nazywany jest również gwarantem. Gwarancja wynika z oświadczenia producenta. Nie jest obowiązkowa.\nRękojmia natomiast to odpowiedzialność, którą ponosi sprzedawca danej rzeczy za jej wady. Rękojmia wynika z przepisów prawa i przysługuje zawsze.\nPrzykładowo, jeżeli w supermarkecie o nazwie „A” kupujemy suszarkę firmy „B”, to:\nsupermarket „A” jest sprzedawcą (czyli odpowiada z tytułu rękojmi), a firma „B” jest gwarantem (producentem).\nWszystkie istotne różnice przedstawiam poniżej w formie pytań i odpowiedzi.\n1. Kiedy przysługuje gwarancja, a kiedy rękojmia?\nGwarancja przysługuje tylko wtedy, gdy producent udzieli gwarancji. Nie jest to jego obowiązek. Jeżeli więc kupujemy suszarkę, w pudełku zazwyczaj znajdziemy dokument gwarancyjny. Jeżeli go nie ma – to znaczy, że gwarancja nie została udzielona.\nRękojmia przysługuje zawsze. Innymi słowy, sprzedawca zawsze odpowiada za wady rzeczy sprzedanej. Oczywiście w trakcie trwania rękojmi.\nMożliwe jest zatem, że na dany produkt mamy i gwarancję i rękojmię (i zazwyczaj tak jest).\n2. Jak długo trwa gwarancja i rękojmia?\nGwarancja trwa tak długo, jak ustali to producent (gwarant). Zazwyczaj są to 2 lata, ale często można ją odpłatnie przedłużyć do np. 5 lat. Termin liczony jest od daty zakupu (wydania towaru). Jeżeli termin gwarancji nie jest określony, przyjmuje się, że są to 2 lata od chwili wydania rzeczy kupującemu.\nRękojmia zawsze trwa 2 lata od chwili wydania towaru. Czyli, jeżeli kupiliśmy suszarkę 10 czerwca 2018 roku, to rękojmia trwa do 10 czerwca 2020 roku.\n3. Jakie sytuacje obejmuje gwarancja, a jakie rękojmia?\nGwarancja obejmuje zdarzenia (sytuacje) wymienione w dokumencie gwarancyjnym. Najczęściej są to wady fizyczne, czyli wszelkie uszkodzenia mechaniczne rzeczy. Często rozszerzona gwarancja może obejmować inne sytuacje, gdy daną rzecz np. zalejemy, czy zniszczymy przypadkowo z naszej winy. Takie opcje są dodatkowo płatne. Jeżeli chcesz znać zakres swojej gwarancji – zajrzyj do dokumentu gwarancyjnego.\nRękojmia obejmuje wady fizyczne i wady prawne rzeczy. Wady fizyczne to np. brak określonych właściwości (np. suszarka ma mniejszą moc, niż podawał sprzedawca), zmniejszona użyteczność rzeczy (np. nieprzemakalne buty, które przemakają), niekompletność (np. komputer bez zainstalowanego oprogramowania, które miało być zainstalowane). Wady prawne natomiast to np. sytuacje, gdy sprzedana rzecz była obciążona prawem innej osoby (np. zastawem). Podczas zwykłych zakupów w sklepach takie przypadki raczej się nie zdarzają.\n4. Czego można żądać z tytułu rękojmi, a czego z tytułu gwarancji?\nGwarancja daje tylko takie uprawnienia, jakie są wymienione w dokumencie gwarancyjnym. Zazwyczaj jest to naprawa towaru, albo jego wymiana. W tym przypadku to gwarant (producent) decyduje czy rzecz naprawić, czy wymienić na nową.\nW przypadku rękojmi sytuacja wygląda inaczej. To kupujący wybiera sposób naprawienia rzeczy. Ma do wyboru: bezpłatną naprawę lub wymianę towaru na nowy. Jeżeli jednak sprzedawca wskaże, że naprawa lub wymiana jest bardzo kosztowna, albo niemożliwa, można żądać zwrotu zapłaconej ceny.\n5. Jak biegnie termin gwarancji i rękojmi np. po wykonanej naprawie?\nGwarancja (jeżeli jest udzielona) biegnie od początku w razie wymiany lub naprawy istotnej. Jeżeli gwarant wymienił część rzeczy, powyższe zasady stosuje się odpowiednio do części wymienionej. W innych wypadkach termin gwarancji ulega przedłużeniu o czas, w ciągu którego – wskutek wady rzeczy objętej gwarancją – konsument nie mógł z rzeczy korzystać (np. czas, który zajęła naprawa).\nRękojmia zawsze trwa 2 lata od chwili wydania towaru. Jeżeli w trakcie jej trwania naprawimy towar, to i tak skończy się ona w trakcie 2 lat od pierwszego zakupu (odebrania towaru).\nPrzykładowo, jeżeli kupiliśmy suszarkę 10 czerwca 2012 (z 2 letnią gwarancją) i producent wymienił ją na nową z powodu wad w ramach gwarancji 05 czerwca 2014 roku, to od daty wymiany na nową (05 czerwca 2014 roku) gwarancja ulega wydłużeniu do 05 czerwca 2016 roku. Natomiast rękojmia wygasa z dniem 10 czerwca 2014 roku. Nawet jeżeli suszarkę naprawilibyśmy z tytułu rękojmi to i tak wygasłaby ona 10 czerwca 2014 roku.\n6. Do kogo lepiej reklamować towar?\nOdpowiedź na to pytanie nie jest oczywista. To zależy, jakie uprawnienia i terminy przewiduje gwarancja, a jakie rękojmia. Jeżeli chodzi o gwarancję, to jak zawsze, wszystkiego szukamy w dokumencie gwarancyjnym (tzn. co obejmuje gwarancja, jak długo trwa naprawa itp). Natomiast rękojmia jest unormowana prawnie w Kodeksie Cywilnym, zatem uprawnienia i terminy są zawsze takie same, bez względu na osobę sprzedawcy, czy towar. Warto również pamiętać, że gwarancja ulegnie przedłużeniu, jeżeli z jej tytułu naprawimy rzecz.\n7. Czy można zgłosić reklamację jednocześnie z tytułu rękojmi i gwarancji?\nPrzepisy wyraźnie wskazują, że zgłoszenie reklamacji z tytułu rękojmi następuje niezależnie od uprawnień gwarancyjnych. W związku z tym, można zwrócić się z reklamacją zarówno do sprzedawcy jak i producenta. Jeżeli jednak któryś z tych podmiotów wykona swój obowiązek (np. naprawi rzecz), to w tym momencie automatycznie wygasa uprawnienie wobec drugiego podmiotu.\nPrzykładowo, jeżeli producent naprawi nam rzecz w ramach gwarancji, to nie można zwrócić się do sprzedawcy o obniżenie ceny.\n8. Jak zgłosić reklamację? Jak wygląda procedura i ile będzie trwać?\nProcedura reklamacyjna w zakresie gwarancji jest opisana w dokumencie gwarancyjnym. Zazwyczaj trzeba zadzwonić do producenta lub zanieść produkt do jego punktu. Następnie w ciągu określonego terminu podejmuje decyzję, czy rzecz będzie naprawiać / wymieniać, czy odmówi naprawy.\nJeżeli chodzi o rękojmie, to wszystko możemy znaleźć w ustawie. Po pierwsze, na zgłoszenie szkody (np. zepsucia się rzeczy) mamy 2 lata od chwili wydania nam rzeczy. Jeżeli rzecz zepsuje się później – rękojmia odpada. Dodatkowo, żądanie z tytułu rękojmi musimy zgłosić w ciągu miesiąca od zaistnienia wady. W przypadku, gdy awaria np. nastąpiła 4 sierpnia 2019 roku, mamy czas do 4 września 2019 roku na zgłoszenie się do sprzedawcy. Następnie sprzedawca ma 14 dni na ustosunkowanie się, czy przyjmuje reklamacje. Jeżeli w ciągu 14 dni nie udzieli nam odpowiedzi, uważa się, że reklamacja została rozpatrzona pozytywnie – zgodnie z naszym żądaniem. Bardzo ważne jest jeszcze to, że jeżeli zgłaszamy żądanie z tytułu rękojmi w ciągu roku od zakupu rzeczy, to istnieje domniemanie mówiące, że rzecz miała wadę już w momencie zakupu. W praktyce oznacza to tyle, że nie musimy udowadniać winy sprzedawcy ani wykazywać wady. Wtedy to ewentualnie sprzedawca musi wskazać, że wada powstała po zakupie.\nRękojmia i gwarancja – podsumowanie\nMam nadzieję, że udało mi się w dosyć prosty sposób opisać gwarancję i rękojmię. Jeżeli mają Państwo jeszcze jakieś pytania, lub konkretne przypadki do omówienia, proszę pytać w komentarzach.\nJeżeli potrzebujesz pomocy prawnej skontaktuj się ze mną:\nsbs2k dnia 3 września, 2019 o godz. 3:16 pm\na co w sytuacji gdy jesteśmy drugim właściciel towaru który się zepsuł. Czy mamy prawo do rękojmi i gwarancji? czy są one przypisane do towaru czy nabywcy?\nKamil Wasilewski dnia 4 września, 2019 o godz. 2:29 pm\ndziękuję za zadane pytanie. Ponowna sprzedaż rzeczy przez kupującego nie powoduje przejścia na nabywcę uprawnień z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy; kupujący może jednak przelać w formie cesji na nabywcę uprawnienia do żądania obniżenia ceny, usunięcia wady lub dostarczenia rzeczy wolnej od wad.\nJoki dnia 3 lutego, 2020 o godz. 6:59 pm\nGdy sprzedawca pomimo upływu gwarancji, przyznał nam naprawę w ramach gwarancji, ale ten sam wymieniony element psuje się w ciągu roku po raz kolejny, czy mam prawo do reklamacji towaru z tytułu rękojmi, czy tylko do reklamacji usługi?\nMs dnia 23 października, 2019 o godz. 6:16 pm\nJak dokładnie liczy się termin udzielenia odpowiedzi na rękojmię przez sprzedawcę? Jeśli przedstawiłam osobiście na piśmie właścicielowi sklepu swoje żądania 8 października to kiedy mija 14 dzień? 22 czy 23 października? Czy muszę czekać dłużej bo sprzedający wysłał pismo pocztą dopiero 14 dnia wieczorem (np. 23.10 o godz 18:30)? czy wtedy jego odpowiedz jest ważna? Z góry dziękuję za odpowiedź. Ms\nMs dnia 23 października, 2019 o godz. 6:22 pm\nJak dokładnie liczy się termin odpowiedzi przez sprzedawcę na rękojmię? Jeśli złożyłam osobiście pismo 8 października to 14 dzień mija 21 czy 22 października? Czy powinnam czekać dłużej bo sprzedający ma prawo nadać odpowiedź pocztą 14 dnia wieczorem, np 23.10 o 18:30? Czy maksymalnie 14 dnia powinnam znać już odpowiedź? Z góry dziękuję za odpowiedź. Ms\nMarta dnia 24 października, 2019 o godz. 10:28 pm\nJak dokładnie liczy się termin odpowiedzi przez sprzedawcę na rękojmię? Jeśli złożyłam osobiście pismo 8 października to 14 dzień mija 21 czy 22 października? Czy powinnam czekać dłużej bo sprzedający ma prawo nadać odpowiedź pocztą 14 dnia wieczorem, np 23.10 o 20:46? Czy maksymalnie 14 dnia powinnam znać już odpowiedź? Z góry dziękuję za odpowiedź. Ms\ntpower dnia 4 listopada, 2019 o godz. 9:57 am\nMam w umowie z wykonawca gwarancję na 2 lata. Ze względu na w mojej ocenie niekorzystne warunki pogodowe zgłosiłem emailowo zaniepokojenie do wykonawcy, który potwierdził wykonywanie prac zgodnie ze sztuka budowlaną. Czy w przypadku gdyby wady wyszły po dwóch latach mam prawo skorzystać z rękojmi ?\nJOANNA dnia 6 listopada, 2019 o godz. 3:06 pm\nCzy rękojmia obejmuje również towar którego wada powstała podczas użytkowania przez nabywcę. Chodzi mi tu o konkretny przypadek, gdy klient zgłasza reklamację na basen,w którym odbarwione zostało dno podczas użytkowania. Najprawdopodobniej klient źle zaaplikowal chemię basenową.\nKamil Wasilewski dnia 7 listopada, 2019 o godz. 10:20 am\ndziękuję za zadane pytanie. Jeżeli wada towaru powstała wyłącznie z winy klienta na skutek nieprawidłowego użytkowania to moim zdaniem rękojmia nie obejmuje tego towaru.\nSzymon dnia 12 listopada, 2019 o godz. 8:55 am\nA co jeśli zakupiony w lipcu 2019 i stwierdzeniu wady 9 sierpnia 2019 zgłosiłem w ramach gwarancji sprzęt otrzymał odmowę uznania gwarancji w dniu 5 września 2019(wada fizyczna dysku twardego), napisałem odwołanie od decyzji nieuznającej reklamacji ponieważ dysk od razu po zakupie został włożony do komputera i nie działał, które zostało bez odpowiedzi; czy w takim przypadku utraciłem prawo do rękojmi, skoro wadę wykryłem 9 sierpnia a jest 12 listopad? Czy mogę w piśmie nadmienić, że nadal czekam na odpowiedź sprzedawcy w sprawie odwołania?\nAdrian dnia 13 listopada, 2019 o godz. 10:43 am\nzakupilem nowy samochod w ktorym uszkodzeniu ulegla czesc silnika w ramach gwarancji wymieniono dana czesc na nowa.w miedzuczasie i nowa czesc ulegla uszkodzeniu ,niestety gwarancja producenta na samochod juz sie skonczyla.serwis odmawia wymiany czesci na nowa twierdzac ze gwarancja sie skonczyla i niestety nawet wymienione czesci w samochodzie nie podlegaja gwarancji.jakie mamy mozliwosci prawne dochodzenia wymiany wadliwej czesci przez serwis?\nTobiasz dnia 25 listopada, 2019 o godz. 2:39 pm\nCzy mogę zareklamować telefon komórkowy z tytułu rękojmii, ze względu na to, że przestała działać przednia kamera, ale nie jest to wada z jaką nabyłem telefon, ale która powstała po około 20 miesiącach użytkowania?\nDodam jeszcze, że sklep się upiera, że telefon był objęty 12-miesięczną gwarancją producenta (choć jestem pewien, że podczas zakupu w ofercie była informacja o 24 miesiącach, lecz nie mam na to dowodu, gdyż nie zrobiłem printscreen’a oferty), a abym mógł się powołać na rękojmię, żądają ode mnie ekspertyzy potwierdzającej istnienie wady w momencie zakupu.\nŁukasz dnia 11 grudnia, 2019 o godz. 3:40 pm\nWitam. Bardzo proszę o informację co w przypadku gdy sprzedawca jasno zapewnił przed sprzedażą że udziela gwarancji na rok na prawidłowe działanie urządzenia?\nAnna dnia 12 grudnia, 2019 o godz. 2:04 pm\nbyłabym bardzo wdzięczna za rozwianie wątpliwości.\nCzy jeśli po dokonaniu zakupów w sklepie internetowym otrzymałam produkt nie zgodny z opisem muszę pokryć koszty zwrotu przesyłki jak przy odstąpieniu od umowy mimo, że te niedogodności wynikają z błędu sprzedającego? Sprzedający proponuje wymianę produktu na ten właściwy, jednak ze względu na zbliżający się wyjazd nie będę w stanie go odebrać i sprawdzić czy produkt jest taki jak być powinien.\nTomasz dnia 15 grudnia, 2019 o godz. 4:58 pm\nKlient we wrześniu reklamował produkt u producenta i teraz znów się zespół. Od zakupu minął ponad rok. Czy z tego tytułu rękojmia ma uzasadnienie? 3 miesiące temu pojawiła się pierwsza wada naprawienia przez producenta. Od pierwszej usterki minął ponad miesiąc\nLukasz dnia 16 grudnia, 2019 o godz. 10:03 am\nWitam, co w przypadku kiedy sprzedawca w karcie gwarancyjnej zapewnia prawidłowe działanie suszarki przez rok od wydania . Kupującym jest osoba prywatna lecz została jasno poinformowana o roku gwarancji .\nLucyna Kubowska dnia 16 grudnia, 2019 o godz. 4:47 pm\nSprzedawca twierdzi,że w przypadku pierwotnego zgłoszenia reklamacji to on decyduje czy udziela rękojmi,czy towar zostanie naprawiony w ramach gwarancji .Czy on ma rację czy ja twierdząc że reklamuję w ramach rękojmi\nKrystian dnia 2 stycznia, 2020 o godz. 9:09 am\nDzień dobry. Czy po odrzuceniu zgłoszenia reklamacyjnego przez gwaranta, uzasadnionego uszkodzeniem powstałym w skutek niewłaściwego użytkowania, przysługuje mi prawo do zgłoszenia reklamacji z tytułu rękojmi? Czy sprzedawca w tej sytuacji może podeprzeć się opinią gwaranta i nie uznać moich roszczeń?\nMichał dnia 6 stycznia, 2020 o godz. 2:56 am\n– reklamacja z tytułu rekomji wymiana na nowy – sklep z góry odrzuca może żadanie i proponuje naprawę. Czy mogę sie na to nie zgodzić i czy mogę żadać czegos innego?\n– rzecz reklamowana z tytułu rekomi w miedzyczasie mijają 2 lata od zakupu towaru. Naprawa została źle wykonana. Czy w takim razie mogę dalej zareklamować ją z tytułu rekomi mimo że 2 lata mineły ale naprawa została źle zrobiona? czy po złej naprawie mam jakies prawa do gwarancji nowej 2 letniej? (w gre wchodzi istotna wada)\nDawid dnia 18 marca, 2020 o godz. 4:00 pm\nKompletnie nie jest dla mnie jasne liczenie 14 dni w przypadku reklamacji przez internet. Chcę zareklamować kurtkę którą kupiłem przez internet. Formularz reklamacji jest dostępny na stronie www sprzedawcy. Czy wystarczy, że tylko zgłoszę przez stronę i opiszę wadę (kurtka przemaka). Czy muszę kurtkę wysyłać? Od kiedy w takim przypadku mogę liczyć 14 dni na ustosunkowanie? Dzień zgłoszenia przez stronę www, dzień wysyłki, dzień dostarczenia do sprzedawcy? Czy w ogóle muszę wysyłać produkt do sprzedawcy?\nKamil Wasilewski dnia 6 maja, 2020 o godz. 4:06 pm\nReklamację można zgłosić w dowolnym momencie (byleby trwała jeszcze gwarancja/rękojmia). W ciągu 14 dni od otrzymania przez sprzedawcę reklamacji (w tym przypadku w ciągu 14 dni od zgłoszenia problemu przez Internet), musi on ustosunkować się do reklamacji i w tym czasie powinien ewentualnie zażądać przesłania mu kurtki celem weryfikacji problemu. Nie musi Pan wysyłać produktu do sprzedawcy, jeżeli tego nie zażąda.