1 Senat R z e c z y p o s p o l i t e j P o l s k i e j V I I k a d e n c j a Sprawozdanie Stenograficzne z 19. posiedzenia Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w dniach 15 i 16 paÿdziernika 2008 r. Warszawa 2008 r.\n2 Porz¹dek obrad 19. posiedzenia Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w dniach 15 i 16 paÿdziernika 2008 r. 1. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach raz niektórych innych ustaw. 2. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. 3. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o powszechnym obowi¹zku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy o s³u bie wojskowej o³nierzy zawodowych. 4. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o s³u bie wojskowej o³nierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. 5. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytu³u pozostawienia nieruchomoœci poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. 6. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o jakoœci handlowej artyku³ów rolno-spo ywczych oraz niektórych innych ustaw. 7. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeñ produktów rolnych i œrodków spo ywczych oraz o produktach tradycyjnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. 8. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o uruchamianiu œrodków pochodz¹cych z bud etu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej oraz o zmianie niektórych innych ustaw. 9. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o wykonywaniu dzia³alnoœci gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materia³ami wybuchowymi, broni¹, amunicj¹ oraz wyrobami i technologi¹ o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym oraz ustawy o materia³ach wybuchowych przeznaczonych do u ytku cywilnego. 10. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. 11. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o nadaniu nowej nazwy Akademii Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. 12. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka. 13. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o ratyfikacji Umowy miêdzy Uni¹ Europejsk¹ a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o przetwarzaniu i przekazywaniu przez przewoÿników lotniczych danych dotycz¹cych przelotu pasa era (PNR) do Departamentu Bezpieczeñstwa Wewnêtrznego Stanów Zjednoczonych (DHS), (Umowa PNR z 2007 r.), sporz¹dzonej w Brukseli dnia 23 lipca 2007 r. oraz w Waszyngtonie dnia 26 lipca 2007 r. 14. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o ratyfikacji Uk³adu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu miêdzy Wspólnotami Europejskimi i ich pañstwami cz³onkowskimi, z jednej strony, a Republik¹ Czarnogóry, z drugiej strony, sporz¹dzonego w Luksemburgu dnia 15 paÿdziernika 2007 r. 15. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz ustawy o wynagrodzeniu osób zajmuj¹cych kierownicze stanowiska pañstwowe. 16. Informacja Rzecznika Praw Dziecka o dzia³alnoœci za rok 2007 oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka.\n3 17. Drugie czytanie projektu uchwa³y w sprawie uczczenia 30. rocznicy wyboru kardyna³a Karola Wojty³y na Stolicê Piotrow¹. 18. Drugie czytanie projektu uchwa³y w 180. rocznicê urodzin Ojca Honorata KoŸmiñskiego. 19. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o ratyfikacji Protoko³u do Traktatu Pó³nocnoatlantyckiego o akcesji Republiki Albanii, sporz¹dzonego w Brukseli dnia 9 lipca 2008 r.* 20. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o ratyfikacji Protoko³u do Traktatu Pó³nocnoatlantyckiego o akcesji Republiki Chorwacji, sporz¹dzonego w Brukseli dnia 9 lipca 2008 r.* 21. Drugie czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postêpowania cywilnego. 22. Drugie czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postêpowania cywilnego. 23. Drugie czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy o Policji, ustawy o S³u - bie Celnej i ustawy o Agencji Bezpieczeñstwa Wewnêtrznego oraz Agencji Wywiadu. 24. Drugie czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i spo³ecznej oraz zatrudnianiu osób niepe³nosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. 25. Drugie czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za niewa ne orzeczeñ wydanych wobec osób represjonowanych za dzia³alnoœæ na rzecz niepodleg³ego bytu Pañstwa Polskiego. 26. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiêbiorstwa pañstwowego Polskie Koleje Pañstwowe oraz ustawy o transporcie kolejowym. 27. Trzecie czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym. 28. Trzecie czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym. 29. Zmiany w sk³adzie komisji senackich. Oœwiadczenia senatorów s¹ sk³adane na koñcu posiedzenia, po wyczerpaniu porz¹dku obrad. Obecni senatorowie: wed³ug za³¹czonej do protoko³u listy obecnoœci. Obecni goœcie i przedstawiciele urzêdów: Nuncjusz apostolski w Polsce Biskup Antoni Dydycz OFM Cap. Biskup Andrzej Dziuba arcybiskup Józef Kowalczyk G³ówny Inspektorat Jakoœci Handlowej Artyku³ów Rolno-Spo ywczych Biuro Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych Rzecznik Praw Dziecka g³ówny inspektor Monika Rzepecka zastêpca generalnegoinspektora Andrzej Lewiñski Marek Michalak\n4 Ministerstwo Finansów Ministerstwo Gospodarki Ministerstwo Infrastruktury Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wy szego Ministerstwo Obrony Narodowej Ministerstwo Pracy i Polityki Spo³ecznej Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Ministerstwo Skarbu Pañstwa Ministerstwo Sprawiedliwoœci Ministerstwo Spraw Wewnêtrznych i Administracji Ministerstwo Spraw Zagranicznych podsekretarz stanu Ludwik Kotecki podsekretarz stanu Gra yna Henclewska sekretarz stanu Tadeusz Jarmuziewicz podsekretarz stanu Juliusz Engelhardt podsekretarz stanu Gra yna Prawelska-Skrzypek sekretarz stanu Czes³aw Pi¹tas sekretarz stanu, pe³nomocnik rz¹du ds. osób niepe³nosprawnych Jaros³aw Duda podsekretarz stanu Artur awniczak podsekretarz stanu Krzysztof aszkiewicz podsekretarz stanu Zbigniew Wrona podsekretarz stanu Adam Rapacki podsekretarz stanu Piotr Stachañczyk podsekretarz stanu Jan Borkowski podsekretarz stanu Przemys³aw Grudziñski * Zgodnie z art. 123 ust. 1 Konstytucji RP Rada Ministrów okreœli³a projekt ustawy jako projekt pilny.\n5 (Pocz¹tek posiedzenia o godzinie 11 minut 04) (Posiedzeniu przewodnicz¹ marsza³ek Bogdan Borusewicz oraz wicemarsza³kowie Krystyna Bochenek i Zbigniew Romaszewski) Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Otwieram dziewiêtnaste posiedzenie Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. (Marsza³ek trzykrotnie uderza lask¹ marsza³kowsk¹) Na sekretarzy posiedzenia wyznaczam senatora Andrzeja Szewiñskiego oraz senatora Waldemara Kraskê. Listê mówców prowadziæ bêdzie senator Waldemar Kraska. Proszê senatorów sekretarzy o zajêcie miejsc przy stole prezydialnym. Informujê, e Sejm na dwudziestym trzecim posiedzeniu w dniu 3 paÿdziernika 2008 r. przyj¹³ wszystkie poprawki Senatu do ustawy o zmianie ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, do ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw, do ustawy o zmianie ustawy o kulturze fizycznej. Sejm przyj¹³ wiêkszoœæ poprawek Senatu do ustawy o zmianie ustawy o ewidencji ludnoœci i dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw, do ustawy o udostêpnianiu informacji o œrodowisku i jego ochronie, udziale spo³eczeñstwa w ochronie œrodowiska oraz o ocenach oddzia³ywania na œrodowisko. Przyj¹³ czêœæ poprawek Senatu do ustawy o zmianie ustawy o ochronie granicy pañstwowej oraz niektórych innych ustaw. Wobec niewniesienia zastrze eñ do protoko- ³ów szesnastego i siedemnastego posiedzenia stwierdzam, e protoko³y tych posiedzeñ zosta³y przyjête. Wysoki Senacie, informujê, e w dniu 4 czerwca 2008 r. prezes Rady Ministrów, zgodnie z art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, przekaza³ Senatowi sprawozdanie Stan bezpieczeñstwa ruchu drogowego oraz dzia³ania realizowane w tym zakresie w 2007 roku Jest ono zawarte w druku nr 156. W dniu 6 czerwca 2008 r. marsza³ek Senatu skierowa³ to sprawozdanie do rozpatrzenia przez Komisjê Gospodarki Narodowej, Komisjê Samorz¹du Terytorialnego i Administracji Pañstwowej oraz Komisjê Praw Cz³owieka i Praworz¹dnoœci. Informujê, e komisje na wspólnym posiedzeniu w dniu 8 paÿdziernika 2008 r. zapozna³y siê ze sprawozdaniem, nie wnios³y do niego uwag i poinformowa³y o tym marsza³ka Senatu. Dorêczony pañstwu senatorom projekt porz¹dku obrad dziewiêtnastego posiedzenia obejmuje: 1. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o ratyfikacji Protoko³u do Traktatu Pó³nocnoatlantyckiego o akcesji Republiki Albanii, sporz¹dzonego w Brukseli dnia 9 lipca 2008 r. 2. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o ratyfikacji Protoko³u do Traktatu Pó³nocnoatlantyckiego o akcesji Republiki Chorwacji, sporz¹dzonego w Brukseli dnia 9 lipca 2008 r. 3. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. 4. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiêbiorstwa pañstwowego Polskie Koleje Pañstwowe oraz ustawy o transporcie kolejowym. 5. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. 6. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o powszechnym obowi¹zku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy o s³u - bie wojskowej o³nierzy zawodowych. 7. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o s³u bie wojskowej o³nierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. 8. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytu³u pozostawienia nieruchomoœci poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. 9. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o jakoœci handlowej artyku³ów rolno-spo ywczych oraz niektórych innych ustaw. 10. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o rejestracji i ochronie nazw\n6 19. posiedzenie Senatu w dniu 15 paÿdziernika 2008 r. 6 Wnioski w sprawie porz¹dku obrad Senatu (marsza³ek B. Borusewicz) i oznaczeñ produktów rolnych i œrodków spo ywczych oraz o produktach tradycyjnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. 11. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o wykonywaniu dzia³alnoœci gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materia³ami wybuchowymi, broni¹, amunicj¹ oraz wyrobami i technologi¹ o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym oraz ustawy o materia³ach wybuchowych przeznaczonych do u ytku cywilnego. 12. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. 13. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o nadaniu nowej nazwy Akademii Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. 14. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka. 15. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o ratyfikacji Umowy miêdzy Uni¹ Europejsk¹ a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o przetwarzaniu i przekazywaniu przez przewoÿników lotniczych danych dotycz¹cych przelotu pasa era (PNR) do Departamentu Bezpieczeñstwa Wewnêtrznego Stanów Zjednoczonych (DHS), (Umowa PNR z 2007 r.), sporz¹dzonej w Brukseli dnia 23 lipca 2007 r. oraz w Waszyngtonie dnia 26 lipca 2007 r. 16. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o ratyfikacji Uk³adu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu miêdzy Wspólnotami Europejskimi i ich pañstwami cz³onkowskimi, z jednej strony, a Republik¹ Czarnogóry, z drugiej strony, sporz¹dzonego w Luksemburgu dnia 15 paÿdziernika 2007 r. 17. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz ustawy o wynagrodzeniu osób zajmuj¹cych kierownicze stanowiska pañstwowe. 18. Informacja Rzecznika Praw Dziecka o dzia- ³alnoœci za rok 2007 oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka. 19. Drugie czytanie projektu uchwa³y w 180. rocznicê urodzin Ojca Honorata KoŸmiñskiego. 20. Drugie czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postêpowania cywilnego. 21. Drugie czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postêpowania cywilnego. 22. Drugie czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy o Policji, ustawy o S³u bie Celnej i ustawy o Agencji Bezpieczeñstwa Wewnêtrznego oraz Agencji Wywiadu. 23. Drugie czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i spo³ecznej oraz zatrudnianiu osób niepe³nosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. 24. Trzecie czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym. 25. Trzecie czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym. Przypominam, e projekty ustaw, które maj¹ byæ omawiane w punkcie pierwszym oraz w punkcie drugim porz¹dku obrad zosta³y wniesione przez Radê Ministrów jako projekty pilne. W tym przypadku nie ma zastosowania termin okreœlony w art. 34 ust. 2 Regulaminu Senatu. Proponujê rozpatrzenie punktów pi¹tego, czternastego, piêtnastego, szesnastego oraz dziewiêtnastego projektu porz¹dku obrad, pomimo e sprawozdania komisji zosta³y dostarczone w terminie póÿniejszym ni okreœlony w art. 34 ust. 2 Regulaminu Senatu. Jeœli nie us³yszê sprzeciwu, uznam, e Wysoka Izba przyjê³a przedstawion¹ propozycjê. Wobec braku g³osów sprzeciwu stwierdzam, e Senat przedstawion¹ propozycjê przyj¹³. Wysoki Senacie, proponujê uzupe³nienie porz¹dku obrad o punkty: stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o uruchamianiu œrodków pochodz¹cych z bud etu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej oraz o zmianie niektórych innych ustaw i rozpatrzenie go jako punktu dziewi¹tego; drugie czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za niewa ne orzeczeñ wydanych wobec osób represjonowanych za dzia³alnoœæ na rzecz niepodleg³ego bytu Pañstwa Polskiego i rozpatrzenie go jako punktu dwudziestego pi¹tego; zmiany w sk³adzie komisji senackich i rozpatrzenie go jako punktu dwudziestego ósmego. Jeœli nie us³yszê sprzeciwu, uznam, e Wysoka Izba przyjê³a przedstawion¹ propozycjê. Wobec braku g³osów sprzeciwu stwierdzam, e Senat przedstawion¹ propozycjê przyj¹³. Wysoki Senacie, proponujê rozpatrzenie dwóch punktów dotycz¹cych pilnych ratyfikacji, czyli punktów pierwszego i drugiego porz¹dku obrad, odpowiednio jako punktów dziewiêtnastego i dwudziestego. Punkty te rozpatrzymy w dniu jutrzejszym po rozpatrzeniu uchwa³ okolicznoœciowych. Ponadto proponujê przeprowadzenie ³¹cznej debaty nad tymi dwoma punktami dotycz¹cymi ratyfikacji. Jeœli nie us³yszê sprzeciwu, uznam, e Wysoka Izba przyjê³a przedstawion¹ propozycjê. Wobec braku g³osów sprzeciwu stwierdzam, e Senat przedstawion¹ propozycjê przyj¹³. Czy ktoœ z pañstwa senatorów pragnie zabraæ g³os w sprawie przedstawionego porz¹dku obrad? Pan senator Karczewski. Senator Stanis³aw Karczewski: Dziêkujê, Panie Marsza³ku. Panie Marsza³ku! Wysoki Senacie! W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwoœæ bardzo prosi³bym pana marsza³ka i Wysoki Senat\n7 19. posiedzenie Senatu w dniu 15 paÿdziernika 2008 r. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw 7 (senator S. Karczewski) o przesuniêcie rozpatrywania punktu czwartego: stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiêbiorstwa pañstwowego Polskie Koleje Pañstwowe oraz ustawy o transporcie kolejowym, na dzieñ jutrzejszy, o rozpatrzenie go jako punktu ostatniego. Prosi³bym pana marsza³ka o to, aby komisja jeszcze raz rozpatrzy³a tê sprawê, poniewa podczas posiedzenia komisji reasumpcja g³osowania nad jedn¹ z poprawek by- ³a przeprowadzona w sposób nieregulaminowy. W zwi¹zku z tym bardzo proszê pana marsza³ka, aby ten punkt przesun¹æ tak, eby to by³ punkt ostatni w dniu jutrzejszym, i aby wczeœniej odby³o siê posiedzenie komisji, która jeszcze raz zajê³aby siê stanowiskiem w sprawie tej ustawy. Dziêkujê bardzo. Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Czy s¹ jeszcze jakieœ wnioski dotycz¹ce porz¹dku? Nie ma. Czy jest sprzeciw wobec tego wniosku? Nie ma. (Senator Stanis³aw Kogut: Zmieniamy kolejnoœæ?) Tak, Panie Senatorze, przesuwamy go na jutro. Przesuwamy go na jutro i bêdziemy wyjaœniaæ tê sytuacjê. (G³os z sali: A komisja?) (G³os z sali: Komisja nie mo e siê zebraæ.) Ja rozumiem, e jest to wniosek o przesuniêcie (G³os z sali: O zmianê kolejnoœci.) a kolejne posiedzenie komisji to jest osobna sprawa. Zmieniamy kolejnoœæ i na to mogê siê zgodziæ. Czy s¹ jeszcze jakieœ wnioski? Nie ma. W zwi¹zku z tym stwierdzam, e Senat zatwierdzi³ porz¹dek obrad dziewiêtnastego posiedzenia Senatu Rzeczypospolitej Polskiej siódmej kadencji. Wysoki Senacie, informujê, e w dniu jutrzejszym o godzinie 8.45 nast¹pi uroczyste otwarcie wystawy poœwiêconej ojcu Honoratowi KoŸmiñskiemu. O godzinie 9.00 przyst¹pimy do rozpatrzenia punktu osiemnastego dotycz¹cego projektu uchwa³y poœwiêconej temu wybitnemu zakonnikowi. Bezpoœrednio po rozpatrzeniu tego punktu przeprowadzimy g³osowanie. Informujê, e nad pozosta³ymi przepraszam. Bêdziemy tak e g³osowali po rozpatrzeniu punktów o ratyfikacji Informujê, e g³osowania nad pozosta³ymi punktami zostan¹ przeprowadzone pod koniec posiedzenia Senatu. Wysoka Izbo, pragnê poinformowaæ, e grupa senatorów z³o y³a projekt uchwa³y w sprawie uczczenia 30. rocznicy wyboru Kardyna³a Karola Wojty³y na Stolicê Piotrow¹. W przypadku przygotowania sprawozdania przez komisjê porz¹dek obrad zostanie uzupe³niony o drugie czytanie tego projektu i bêdzie to punkt pierwszy w dniu jutrzejszym, a potem bêdzie uchwa³a (G³os z sali: Pierwszy bêdzie o ojcu KoŸmiñskim, a potem ) (Rozmowy na sali) Podj¹³em decyzjê, proszê ju nie dyskutowaæ. Proszê bardzo, pan senator Ryszka. Senator Czes³aw Ryszka: Dziêkujê. Panie Marsza³ku, mam takie pytanie, proœbê. Marsza³ek Sejmu Bronis³aw Komorowski zgodzi³ siê i jutro o 8.00 rano w koœciele Œwiêtego Aleksandra jest msza œwiêta dla pos³ów i senatorów z okazji trzydziestej rocznicy pontyfikatu. Gdyby wiêc mo na by³o przesun¹æ o kilkanaœcie minut otwarcie wystawy, bo nie zd¹ ymy wróciæ na 8.45 Msza œwiêta jest o godzinie Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Panie Senatorze, wystawa zosta³a zapowiedziana, goœcie zostali zaproszeni. Niestety, nie mogê ju podj¹æ takiej decyzji i przesun¹æ tego. (Senator Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Ale o kwadrans mo na ) Sytuacja jest taka, e nie mogê tego zmieniæ. W tej kwestii nie dopuszczam do dyskusji. Przystêpujemy do rozpatrzenia punktu pierwszego porz¹dku obrad: stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. Tekst ustawy zawarty jest w druku nr 249, a sprawozdania komisji w drukach nr 249A i 249B. Proszê sprawozdawcê Komisji Praw Cz³owieka i Praworz¹dnoœci, pana marsza³ka Zbigniewa Romaszewskiego, o przedstawienie sprawozdania komisji. (Rozmowy na sali) Proszê o spokój. Proszê bardzo, Panie Marsza³ku. Senator Zbigniew Romaszewski: Panie Marsza³ku! Wysoka Izbo! Ustawa o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw to du a ustawa dostosowawcza. Ustawa ta ma dwadzieœcia trzy artyku³y, nowelizuje szesnaœcie ustaw i, jak widaæ, ma szeœædziesi¹t trzy strony. Podstawowa ustawa, ustawa o cudzoziemcach, nowelizowana jest w a szeœædziesiêciu oœmiu punktach. Proszê pañstwa, od razu pojawia siê tu podstawowa kwestia, to znaczy, kwestia trudnoœci w referowaniu takiej ustawy, w przedstawianiu takiej ustawy ze wzglêdu na jej rozleg³oœæ i pewien nowy forma-\n8 19. posiedzenie Senatu w dniu 15 paÿdziernika 2008 r. 8 Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (senator Z. Romaszewski) lizm, formalizm, e tak powiem, rozporz¹dzeñ i decyzji Komisji Europejskiej. Od razu s¹ tutaj problemy z referowaniem tego. Wysoka Izbo! Mówienie o wszystkich niuansach tej ustawy jest w tej sytuacji po prostu, zwyczajnie niemo liwe. Ja mogê tylko stwierdziæ jedno: otó ustawa ta by³a przedmiotem dosyæ g³êbokich rozwa añ na posiedzeniu Komisji Praw Cz³owieka i Praworz¹dnoœci. Zaczynaj¹c omawianie tych spraw od koñca, chcia³bym powiedzieæ, e Komisja Praw Cz³owieka i Praworz¹dnoœci wnios³a siedem poprawek i zaakceptowa³a przed³o on¹ ustawê. Wiêkszoœæ poprawek mia³a w du ej mierze charakter formalny. Myœlê równie, przygl¹daj¹c siê tej ustawie, e w gruncie rzeczy jej ustalenia nie odbiegaj¹ w jakiœ rewolucyjny sposób od ustaleñ ustawy z roku 2006, ustawy o cudzoziemcach, ró ni siê jedynie pewnym formalizmem, nawi¹zaniem do pewnych okreœleñ. To jest g³ówna kwestia. G³ówne problemy tej ustawy to problemy dostosowawcze. Ustawa ta obejmuje nowelizacjê ustawy o cudzoziemcach, a w zwi¹zku z tym obejmuje równie nowelizacje ustaw o nabywaniu nieruchomoœci, o cmentarzach i chowaniu zmar³ych, o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej, o ochronie granicy pañstwowej, o uprawnieniach Stra y Granicznej. I tu rzeczywiœcie mamy do czynienia z czymœ nowym, mianowicie uprawnienia Stra y Granicznej zostaj¹ rozszerzone o mo liwoœæ prowadzenia wywiadów, jakby to powiedzieæ, œrodowiskowych, dotycz¹cych osób, które zamieszkuj¹ na terenie Polski, a s¹ cudzoziemcami, ustalania miejsca pobytu ich rodzin, a tak e, w szczególnych wypadkach, o mo liwoœæ obejrzenia lokali, które te osoby zajmuj¹; oczywiœcie odbywa siê to poza por¹ nocn¹. Takie wejœcie do lokalu cudzoziemca i zbadanie istniej¹cego stanu, tego, czy on tam rzeczywiœcie mieszka, czy nie mieszka, czy mieszka sam, czy jest ich piêædziesiêciu, to rzecz, powiedzia³bym, dosyæ naturalna. Rozwi¹zane jest to w ten sposób, e w³aœnie, po pierwsze, wykluczona jest pora nocna, a po drugie, cudzoziemiec musi wyraziæ na to zgodê. Brak zgody powoduje, e stra odnotowuje to jako niepotwierdzenie informacji, które zosta³y przez tego cudzoziemca z³o one. Dalej mamy znowelizowane: ustawê o repatriacji, prawo o postêpowaniu przed s¹dami administracyjnymi, ustawê o udzielaniu cudzoziemcom ochrony a to bardzo wa na ustawa, bardzo istotna ustawê o pomocy spo³ecznej, o promocji zatrudnienia, o swobodzie dzia³alnoœci gospodarczej, o œwiadczeniach opieki zdrowotnej, o wjeÿdzie i wyjeÿdzie na terytorium Rzeczypospolitej obywateli Unii Europejskiej, o op³acie skarbowej i o udziale w systemie informatycznej Schengen. To s¹ wszystkie ustawy, które podlegaj¹ nowelizacji omawian¹ przeze mnie ustaw¹. Dostosowanie dotyczy w pierwszym rzêdzie wdro enia dyrektywy 2001/40 Wspólnoty Europejskiej, to znaczy, uznawania wzajemnych decyzji o wydaleniu obywateli pañstw trzecich oraz decyzji Rady z 23 lutego 2004 r.; chodzi o rekompensaty zwi¹zane z dysproporcjami finansowymi przy realizacji wydalenia cudzoziemca. Obejmuje równie realizacjê rozporz¹dzenia 1931/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z 20 grudnia 2006 r. o ma³ym ruchu granicznym na zewnêtrznych l¹dowych granicach pañstw cz³onkowskich. To bardzo wa na ustawa, która w tej chwili jest wdra ana. Jest ca³y rozdzia³ poœwiêcony w³aœnie temu problemowi. Có, mo na powiedzieæ, e prace przeprowadzone nad ustaw¹ w³aœciwie prowadz¹ do pewnej systematyzacji tej ustawy. Tak skonstruowana ustawa niew¹tpliwie jest spójna i nie budzi istotnych w¹tpliwoœci, jednak na koñcu mojego wyst¹pienia pozwolê sobie, e tak powiem, pryncypialnie ponarzekaæ na ustawê. Ale to jest zupe³nie osobna sprawa. Co zosta³o uregulowane w ustawie? Przede wszystkim ma³y ruch graniczny. A wiêc chodzi o wprowadzenie tego pojêcia i uregulowañ, które tym rz¹dz¹, o warunki wjazdu, uzasadnienie celu i warunków. To s¹ rzeczy, które w³aœciwie ju by- ³y, tylko s¹ powtórzone zgodnie z terminologi¹ u ywan¹ w rozporz¹dzeniach czy dyrektywach Unii Europejskiej. Precyzowany jest sposób uzyskiwania wizy krajowej, sprecyzowany jest sposób uzyskiwania wizy pobytowej jednolitej, a tak e to, w jaki sposób mo na uzyskiwaæ zezwolenie na osiedlenie czy te zamieszkanie na czas oznaczony b¹dÿ te status rezydenta Unii Europejskiej. Te problemy s¹ regulowane. Osobny rozdzia³ jest poœwiêcony w³aœnie problemom wydalenia cudzoziemców, którzy z ró nych powodów, uwzglêdnionych w ustawodawstwie Schengen, nie powinni przebywaæ na terenie kraju. Szeroko uwzglêdnione s¹ interesy pañstwa polskiego, interesy bezpieczeñstwa. Tak e w zasadzie tutaj nie mo na mieæ zastrze eñ co do ustawy. Trzeba przyznaæ, e ustawa by³a przygotowana bardzo starannie. Muszê powiedzieæ, e sposób konsultowania ustawy, a tak e, na przyk³ad, oszacowania kosztów realizacji ustawy przynosz¹ zaszczyt instytucji, która to przygotowywa³a. To jest jeden z lepiej przygotowanych projektów, co nie oznacza, e ja z tej ustawy jestem zadowolony. Otó, proszê pañstwa, sprawa wygl¹da w sposób nastêpuj¹cy i to trzeba sobie w sposób jasny powiedzieæ e je eli chodzi o ustawê o cudzoziemcach, to pocz¹wszy od naszej ustawy, któr¹ przyjmowaliœmy chyba w 1992 r., obserwujemy gwa³towny regres praw cz³owieka. Ten regres w tej chwili jest, powiedzia³bym, wprost proporcjonalny do werbalnie okazywanego przywi¹zania do praw cz³owieka. W tej chwili wszyscy mówi¹\n9 19. posiedzenie Senatu w dniu 15 paÿdziernika 2008 r. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw 9 (senator Z. Romaszewski) o nich bez adnego opamiêtania, wszyscy siê powo³uj¹ na prawa cz³owieka, natomiast realne prawa, tak jak my je rozumieliœmy w³aœnie w 1992 r. w oparciu o Powszechn¹ Deklaracjê Praw Cz³owieka, s¹ coraz bardziej ograniczane. No có, okaza³o siê, e znaleÿliœmy siê w œwiecie bogatych, w œwiecie, który natychmiast grodzi siê murem, aby nie dopuœciæ tych, którzy chcieliby siê tutaj dorwaæ i przerwaæ nasz¹ szczêœliwoœæ. Ta ustawa z 1992 r. to by³a jednak, mimo wszystko, ustawa Ona chyba jeszcze wczeœniej by³a przyjmowana? W ka dym razie ustawodawstwo by³o tego rodzaju, e premier Mazowiecki by³ jednak w stanie œci¹gn¹æ z Boœni kilkuset, je eli nie parê tysiêcy uchodÿców, i to siê odby³o w ci¹gu, powiedzia³bym, paru dni, mo e maksimum dwóch tygodni. Za pomoc¹ tej ustawy tego by siê zrobiæ nie da³o, po prostu, zwyczajnie by siê nie da³o. I taka jest, proszê pañstwa, prawda. Inna prawda dotyczy kwestii poziomu legislacyjnego. Z alem konstatujê jedn¹ rzecz: ustawy, nowelizacje, które przyjmujemy, s¹ po prostu coraz gorsze. Jeszcze ustawa z roku 2006 nadawa- ³a siê do przeczytania; przeciêtny cz³owiek mniej wiêcej wiedzia³, o co chodzi. Muszê powiedzieæ, e nowa ustawa, przyjmuj¹ca, powiedzia³bym, europejski styl legislacji, w³aœciwie nawet dla mnie, dosyæ doœwiadczonego parlamentarzysty, jest niezwykle trudna do zrozumienia. Przede wszystkim chodzi o ob³êdny pomys³ unijny, e mo na w ka dym artykule odsy³aæ do kolejnych dwóch, trzech artyku³ów i koniec, w tym momencie rozumienie siê koñczy czy do innych ustaw. Jest to styl, który króluje równie w traktacie reformuj¹cym, który króluje równie w by- ³ej konstytucji. Muszê powiedzieæ, patrz¹c z punktu widzenia polskich doœwiadczeñ legislacyjnych, e to jest po prostu nie dla ludzi. Nawet prawnicy chyba przestan¹ za chwilê dawaæ sobie z tym radê, a zwyczajni ludzie s¹ wobec tego po prostu bezradni. I to jest, proszê pañstwa, dosyæ pesymistyczny wniosek, bo my tych ustaw bêdziemy mieli t³umy, a te ustawy s¹ po prostu coraz gorsze. Czêœæ winy za to ponosi system t³umaczeñ z jêzyków obcych. Ja tê kwestiê podnoszê ju jakieœ szeœæ lat. Po prostu te t³umaczenia s¹ robione przez ludzi, którzy byæ mo e znaj¹ jêzyk, natomiast zupe³nie sobie nie radz¹ ze œcis³¹ terminologi¹ prawn¹. Praktycznie przy ka dej ustawie okazuje siê, e u yta terminologia jest po prostu dowolna, taka, jak w jêzyku potocznym, zgodna z tym, co t³umacz zrozumia³, bez uwzglêdniania tego, e w kodeksie karnym coœ siê nazywa tak, w kodeksie postêpowania karnego czy w kodeksie cywilnym tak, itd., itd. St¹d te terminologiczne ró nice, które powoduj¹ ogromne trudnoœci i utrudniaj¹ pisanie ustaw. Je eli chodzi o szczegó³owe kwestie, to w¹tpliwoœci budzi³ na przyk³ad art. 24f. To ju tak zosta- ³o, nie wnosiliœmy poprawki, ale muszê o tym powiedzieæ. Art. 24f powiada, e cudzoziemiec ubiegaj¹cy siê o wydanie zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach ma³ego ruchu granicznego sk³ada na formularzu wniosek i przedstawia w nim powody czêstego przekraczania granicy w ramach ma³ego ruchu granicznego oraz do³¹cza to, œmo i owo, tak e dokumenty potwierdzaj¹ce powody czêstego przekraczania granicy. Proszê pañstwa, albo siê decydujemy na to, a eby by³ ruch przygraniczny, albo siê nie decydujemy. W 99% ruch przygraniczny powodowany jest tym, e coœ po drugiej stronie granicy jest tañsze lub lepsze, ale czy to jest powód? Po co sk³aniaæ ludzi, eby wymyœlali jakieœ cuda-niewidy? Tak siê integrowa³a Francja i Niemcy; ludzie jechali, robili zakupy, ci benzynê, ci wino; tak to wygl¹da³o. Jest to proces zupe³nie normalny. A wiêc, je eli decydujemy siê na ruch przygraniczny, to po co ludzi zmuszaæ do k³amstwa? Jak teraz jest z dokumentami potwierdzaj¹cymi powody czêstego przekraczania granicy? Jak udowadniaæ, e ktoœ ma narzeczon¹ po drugiej stronie? Myœlê, e tutaj po prostu europejska biurokracja wziê³a górê nad zdrowym rozs¹dkiem. Inna kwestia, która równie by³a przedmiotem dyskusji, to kwestia art. 24h powiada on, e decyzja konsula w sprawie wydania lub cofniêcia zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach ma- ³ego ruchu granicznego jest ostateczna a tak e art. 36, zgodnie z którym o ostatecznym wydaniu wizy decyduje konsul i decyzja konsula jest ostateczna. Chodzi tak e o nowelizacjê k.p.a., która nie poddaje tego dalszemu postêpowaniu. Proszê pañstwa, tutaj mamy, e tak powiem, mieszane uczucia, bo z jednej strony z przykroœci¹ trzeba przypomnieæ doœwiadczenia dotycz¹ce konsula na Bliskim Wschodzie, który ostatnio stawa³ przed s¹dem w sprawie korupcyjnej. W przypadku takich decyzji, szczególnie wówczas, je eli na przyk³ad mamy badaæ w ma³ym ruchu granicznym powody czêstego przekraczania granicy i nie precyzujemy, o co chodzi, to jest to po prostu przepis, powiedzia³bym, stworzony do korupcji, niewielkiej, ale jednak, po prostu mo na to tak zorganizowaæ I jak tego pilnowaæ? Wydawa³oby siê, e nale a³oby to obj¹æ jak¹œ form¹ kontroli, daæ jak¹œ formê odwo³ania. Z drugiej strony mo - na byæ zupe³nie pewnym, e wszystkie osoby, którym siê odmówi, oczywiœcie siê odwo³aj¹; do instytucji odwo³awczej wp³ynie kilkanaœcie tysiêcy wniosków i to wszystko bêdzie jeszcze raz rozpatrywane. Innego pomys³u na rozwi¹zanie tego chwilowo nie mieliœmy. Mo e nale a³oby nad tym pomyœleæ i na przyk³ad ustaliæ, eby to odwo³anie coœ kosztowa³o, mo e na przyk³ad w taki sposób to odwo³anie stworzyæ? Ale to rozwi¹zanie uprzywilejowuje ludzi zamo nych. Kwestia jest oczywi-\n10 19. posiedzenie Senatu w dniu 15 paÿdziernika 2008 r. 10 Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (senator Z. Romaszewski) œcie dyskusyjna. To nie jest dobrze rozwi¹zany problem, ale tego problemu nie rozwi¹zaliœmy równie w czasie posiedzenia komisji. Je eli chodzi o wnoszone poprawki, to w wiêkszoœci by³y one przyjête jednog³oœnie, zyska³y akceptacjê rz¹du. Mia³y one czêsto charakter formalny, charakter legislacyjny, ewentualnie uœciœlaj¹cy. Jest tak na przyk³ad w art. 1 pkcie 11, gdzie chodzi o zapis, e siê przedstawia na granicy œrodki. My tutaj dodaliœmy: albo dokument potwierdzaj¹cy mo liwoœæ uzyskania takich œrodków zgodnie z prawem. Jeœli na przyk³ad ktoœ od razu ma jakieœ zaœwiadczenie, jak¹œ umowê dotycz¹c¹ zatrudnienia czy coœ podobnego, to nie musi mieæ koniecznie pieniêdzy na pobyt. Odbiega od tego poprawka siódma, dotycz¹ca pktu 30, w którym mówi siê o mo liwoœci ubiegania siê o prawo do osiedlenia siê. Prawo do osiedlenia siê przys³ugiwa³o dotychczas po dziesiêciu latach osobom, które korzysta³y z prawa do tak zwanego pobytu tolerowanego, a po piêciu latach osobom, które na terenie Polski uzyska³y status uchodÿcy; mog³y wtedy ubiegaæ siê o mo liwoœæ osiedlenia siê w Polsce. W tej chwili wprowadzono dotycz¹c¹ tego poprawkê w pkcie 30. Dot¹d prawo osiedlenia mog³y uzyskaæ osoby spe³niaj¹ce warunki art. 97 ust. 1 pkt 1 lub pkt 1a lub ust. 2, a teraz zosta³ pominiêty ten zapis, czyli ci wszyscy z prawem do pobytu tolerowanego nie mogliby z tego korzystaæ. O co tu chodzi? Tu chodzi o to, e jest czêœæ osób, które korzystaj¹ z pobytu tolerowanego ze wzglêdu na to, e nie mo na ich po prostu wydaliæ. Na przyk³ad nie jest ustalona to samoœæ, w³adze nie odpowiadaj¹ itd., itd. i sprawa siê ci¹gnie. Niemniej jednak osoby te na terenie Polski przebywaj¹ de facto nielegalnie i tylko ze wzglêdu na trwaj¹c¹ procedurê, która nie pozwala podj¹æ decyzji, uzyskuj¹ pobyt tolerowany. Myœmy wnieœli poprawkê, eby jednak wszystkie osoby, które uzyska³y pobyt tolerowany, mog- ³y wnosiæ o mo liwoœæ osiedlenia siê na terytorium Polski. Wychodziliœmy z za³o enia, e nawet przebywanie nielegalne przez lat dziesiêæ Tu musimy sobie zdaæ sprawê, e ycie cz³owieka jest skoñczone i jednak jak siê yje dziesiêæ lat w pe³nej niepewnoœci, gdzie bêdzie sie yæ jutro i pojutrze, to ju jest okres zupe³nie dostateczny. Nawet w stosunku do wystêpków po dziesiêciu latach nastêpuje przedawnienie, a mamy tu ewentualnie do czynienia z wystêpkiem. St¹d objêliœmy wszystkie osoby korzystaj¹ce z pobytu tolerowanego mo liwoœci¹ ubiegania siê po dziesiêciu latach o osiedlenie siê. Proszê pañstwa, to mo e dotyczyæ kilku przypadków. Na ogó³ te osoby s¹ zobowi¹zane stawiaæ siê co pewien czas w urzêdach administracji pañstwowej i meldowaæ, gdzie s¹ i co robi¹, tak e w ka dej chwili mog¹ zostaæ wydalone, je eli by³oby to niezbêdne. Tutaj trwa procedura w³aœciwie czêsto niezawiniona przez te osoby. Przez dziesiêæ lat na ogó³ uda siê to zrobiæ, a jeœli nie, dotyczy to znikomej liczby osób. Zazwyczaj te procedury trwaj¹ oko³o roku. Po roku dziewiêædziesi¹t parê procent spraw jest po prostu rozwi¹zanych. A wiêc jest to w³aœciwie taki symboliczny przepis realizuj¹cy pewn¹ zasadê humanitaryzmu. I to zosta³o przyjête przez Komisjê Praw Cz³owieka i Praworz¹dnoœci. Tak e wnoszê o przyjêcie ustawy wraz z przed- ³o onymi poprawkami. Dziêkujê bardzo. Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Dziêkujê, Panie Marsza³ku. Proszê sprawozdawcê Komisji Samorz¹du Terytorialnego i Administracji Pañstwowej, pana senatora S³awomira Sadowskiego, o przedstawienie sprawozdania komisji. Senator S³awomir Sadowski: Panie Marsza³ku! Wysoki Senacie! Panie Ministrze! Szanowni Pañstwo! W imieniu Komisji Samorz¹du Terytorialnego i Administracji Pañstwowej mam przyjemnoœæ przedstawiæ sprawozdanie z prac komisji w dniu 8 paÿdziernika 2008 r. Pan marsza³ek Zbigniew Romaszewski w zasadzie szczegó³owo omówi³ cel, zakres i za³o enia tej e ustawy. Warto jednak wspomnieæ, e jest to ustawa rz¹dowa uchwalona przez Sejm 19 wrzeœnia 2008 r. Warto te powiedzieæ, e mimo wielu zastrze eñ, o których mówi³ pan marsza³ek, a które powstawa³y równie w izbie poselskiej, g³osowanie wygl¹da³o w ten sposób, e by³o 425 g³osów za, nikt nie by³ przeciw i nikt nie wstrzyma³ siê od g³osu. A wiêc ustawa przesz³a jednomyœlnie. Niew¹tpliwie taka ustawa jest konieczna, jednak jest ona bardzo rozleg³a, skomplikowana i uzupe³niana dosyæ szybko. Jak ju wspomnia³ pan marsza³ek Romaszewski, to s¹ obszerne zmiany w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach oraz nowelizacja szesnastu ustaw. Chodzi o wdro enie unormowañ dyrektywy Rady nr 2001/40 Wspólnoty Europejskiej z dnia 28 maja 2001 r. Pozwolê sobie niewiele dodaæ do tego, co powiedzia³ pan marsza³ek. Otó miêdzy innymi t¹ ustaw¹ reguluje siê zasady przekraczania granicy Rzeczypospolitej Polskiej przez cudzoziemców w ramach ma³ego ruchu granicznego. Dodano przepisy dotycz¹ce wzajemnego uznawania decyzji o wydaleniu obywateli pañstw trzecich, wydawanej przez pañstwa cz³onkowskie Unii Europejskiej. Jest to nowy rozdzia³. Doprecyzowano i uporz¹dkowano przepisy dotycz¹ce wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wydawania i uniewa niania wiz jednolitych krajowych,\n11 19. posiedzenie Senatu w dniu 15 paÿdziernika 2008 r. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw 11 (senator S. Sadowski) w tym równie wiz jednolitych o ograniczonej wa - noœci terytorialnej. Rozszerzono kr¹g podmiotów, którym udziela siê zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, o cudzoziemców posiadaj¹cych uprawnienie do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach okreœlonych w aktach prawnych wydanych przez organy powo³ane na mocy Uk³adu ustanawiaj¹cego stowarzyszenie miêdzy Europejsk¹ Wspólnot¹ Gospodarcz¹ a Turcj¹, podpisanego w Ankarze dnia 12 wrzeœnia 1963 r. Wprowadzono mo liwoœæ udzielania cudzoziemcom przebywaj¹cym nielegalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zezwoleñ na zamieszkanie na czas oznaczony w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wymagaj¹cych ich obecnoœci na tym terytorium. Tu chodzi miêdzy innymi o prawa cz³owieka, o których te pan marsza³ek wspomina³. Usprawniono procedury dorêczania osobom fizycznym pism w sprawach odnosz¹cych siê do cudzoziemców. Stworzono podstawy prawne do wykonywania przez funkcjonariuszy Stra y Granicznej, w ramach prowadzonych postêpowañ dotycz¹cych cudzoziemców, nastêpuj¹cych czynnoœci: wywiad œrodowiskowy, ustalanie miejsca pobytu cz³onka rodziny cudzoziemca oraz osoby, z któr¹ ³¹cz¹ cudzoziemca wiêzi o charakterze rodzinnym. Rozszerzono te kompetencje Sta y Granicznej. Szanowni Pañstwo, Komisja Samorz¹du Terytorialnego i Administracji Pañstwowej w dniu 8 wrzeœnia dosyæ d³ugo obradowa³a nad ustaw¹. Wprowadzono dziewiêæ poprawek. One w zasadzie przesz³y wiêkszoœci¹ g³osów, przy czym okreœlona liczba senatorów wstrzyma³a siê od g³osu. Pozwolê sobie pokrótce te poprawki omówiæ. Poprawka pierwsza ma charakter techniczno- -legislacyjny. Poprawka druga rozszerza zakres spraw przekazanych do uregulowania rozporz¹dzeniem, wydanym na podstawie art. 11c ust. 8 ustawy o cudzoziemcach, o koniecznoœæ okreœlenia miejsca i czasu prowadzenia wywiadu œrodowiskowego przez funkcjonariuszy Stra y Granicznej oraz wskazania dokumentów upowa niaj¹cych do sprawdzenia lokalu cudzoziemca. Poprawka trzecia zmierza do tego, aby podstaw¹ do odmowy wydania przepustki cudzoziemcowi bêd¹cemu cz³onkiem za³ogi statku morskiego przybywaj¹cego do polskiego portu morskiego oraz uniewa nienia tej przepustki mog³y byæ wzglêdy zagro enia dla obronnoœci lub bezpieczeñstwa pañstwa. A wiêc tutaj podkreœlono równie obronnoœæ, bezpieczeñstwo pañstwa, ochronê bezpieczeñstwa i porz¹dku publicznego. A jednoczeœnie koryguje b³êdne odes³anie do art. 21 ust. 1 pkt 4. Poprawka czwarta modyfikuje przepis okreœlaj¹cy przes³anki uzasadniaj¹ce odmowê wjazdu cudzoziemca na terytoriom Rzeczypospolitej Polskiej w taki sposób, aby uwzglêdniæ, i podstaw¹ odmowy mo e byæ jedynie nieposiadanie przez cudzoziemca wystarczaj¹cych œrodków utrzymania na czas trwania planowanego pobytu lub na powrót do pañstwa pochodzenia lub tranzyt albo dokumentu potwierdzaj¹cego mo liwoœæ uzyskania takich œrodków zgodnie z prawem. Poprawka pi¹ta koryguje nieprecyzyjnoœæ jêzykow¹. Poprawka siódma ma na celu skonkretyzowanie przes³anki, która uzasadnia odmowê wizy krajowej. Poprawka ósma ma charakter legislacyjny i zmierza do prawid³owego uchylenia przepisów. Ja mo e omówiê jeszcze poprawkê szóst¹, której nie wymieni³em. Poprawka szósta wprowadza nowy typ wizy, tak zwan¹ wizê studenck¹, która pozwoli na ³atwiejsz¹ obserwacjê migracji wœród studentów bêd¹cych cudzoziemcami oraz gromadzenie danych statystycznych w tym zakresie. I poprawka dziewi¹ta. Chodzi tu o mo liwoœæ przed³u enia terminu na przekazanie okreœlonych informacji o cudzoziemcu, czyli terminu trzydziestu dni. Mo na oczywiœcie o wiele szczegó³owiej to omówiæ, ale jest z nami pan minister spraw wewnêtrznych, Piotr Stachañczyk. Myœlê, e je eli bêd¹ pytania, to on udzieli szczegó³owych odpowiedzi. My równie, ale chyba najbardziej kompetentn¹ osob¹ do udzielania odpowiedzi na ewentualne pytania, uwa am, jest pan minister. W imieniu Komisji Samorz¹du Terytorialnego i Administracji Pañstwowej rekomendujê tê ustawê. Dziêkujê bardzo, Panie Marsza³ku. Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Dziêkujê, Panie Senatorze. Obecnie senatorowie mog¹ zg³aszaæ z miejsca trwaj¹ce nie d³u ej ni minutê zapytania do senatorów sprawozdawców. Czy ktoœ z pañstwa senatorów pragnie zadaæ takie pytanie? Nie widzê chêtnych A, jedna osoba jest. Pan senator Konopka. Pañstwo Senatorowie, prosi³bym teraz o kierowanie pytañ przede wszystkim do pana marsza³ka, który o godzinie bêdzie musia³ opuœciæ salê obrad. Proszê bardzo, pan senator Konopka. Senator Marek Konopka: Dziêkujê, Panie Marsza³ku. W³aœnie chcia³em skierowaæ pytanie do pana marsza³ka Romaszewskiego. Czy wprowadzenie do ustawy zapisów o ma³ym ruchu granicznym w praktyce u³atwi ycie i wspó³pracê podmiotom gospodarczym i mieszkañcom tych terenów?\n12 19. posiedzenie Senatu w dniu 15 paÿdziernika 2008 r. 12 Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw Senator Zbigniew Romaszewski: To nie ulega w¹tpliwoœci, tak myœlê, chocia pewnie wyobra aliœmy sobie zarówno wiêksz¹ strefê, jak i mniejszy rygoryzm. Niemniej jednak jest to wielki krok, mimo wszystko, naprzód. Jest to równie kwestia negocjowania warunków umów dwustronnych z poszczególnymi pañstwami. Nie znaczy to, e ze wszystkimi pañstwami bêdzie taka sama umowa z Bia³orusi¹ taka jak z Rosj¹ czy z Ukrain¹. Te kwestie s¹ jeszcze, e tak powiem, zawieszone w powietrzu. Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Dziêkujê, Panie Marsza³ku. Czy s¹ jeszcze jakieœ pytania? Nie ma. Dziêkujê bardzo, Panie Marsza³ku. (Senator Zbigniew Romaszewski: Dziêkujê bardzo.) Projekt ustawy zosta³ wniesiony przez rz¹d. Do reprezentowania stanowiska rz¹du w toku prac parlamentarnych zosta³ upowa niony minister spraw wewnêtrznych i administracji. Czy pan minister Piotr Stachañczyk chcia³by zabraæ g³os w tej sprawie? (Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnêtrznych i Administracji Piotr Stachañczyk: Tak.) Proszê bardzo. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnêtrznych i Administracji Piotr Stachañczyk: Panie Marsza³ku! Wysoka Izbo! Po bardzo obszernych wyst¹pieniach, zw³aszcza pana marsza³ka Romaszewskiego, w³aœciwie chcia³bym powiedzieæ tylko parê rzeczy. Przede wszystkim rzeczywiœcie g³ównym celem ustawy jest dostosowanie prawa polskiego do prawa unijnego, wdro enie dyrektywy 2001/40 dotycz¹cej wzajemnego uznawania decyzji o wydaleniu i stworzenie mo liwoœci realizacji rozporz¹dzenia 1931/2006 dotycz¹cego ma³ego ruchu granicznego. Ma³y ruch graniczny oparty bêdzie na trzech równoczeœnie dzia³aj¹cych dokumentach, aktach prawnych: na rozporz¹dzeniu 1931; na ustawie krajowej, która okreœla na przyk³ad organy w³aœciwe do wydawania zezwoleñ, tryb wydawania tych zezwoleñ, wnioski i tego typu sprawy; na umowie z konkretnym krajem, reguluj¹cej wielkoœæ strefy i warunki ju wynegocjowane z poszczególnymi krajami. Chcê dodaæ, e trwaj¹ negocjacje umowy z Bia- ³orusi¹, trwaj¹ rozmowy z Ukrain¹ na temat uwag Komisji Europejskiej do podpisanego tekstu, bo zgodnie z rozporz¹dzeniem 1931 umowy tego typu wymagaj¹ uzgodnienia z Komisj¹. Po ostatniej wizycie wiceministra spraw zagranicznych Ukrainy, pana Jelisiejewa, w Warszawie istnieje powa - na szansa na zakoñczenie negocjacji i wejœcie umowy w ycie, podobnie jak tej ustawy, 1 stycznia albo nied³ugo póÿniej. W ka dym razie wydaje siê, e zosta³ osi¹gniêty kompromis co do strefy, czyli tego, co by³o najtrudniejszym problemem. Równoczeœnie informujê, e Polska podjê³a inicjatywê na szczeblu unijnym zmiany rozporz¹dzenia 1931 tak, aby by³o ono bardziej przyjazne ludziom, choæby w odniesieniu do wielkoœci strefy. Przygotowywane s¹ polskie propozycje. Komisja Europejska czeka na nie do koñca listopada. Myœlê, e w tym terminie propozycje Komisji przedstawimy. Kolejnym elementem unijnym, który mamy tu uregulowany, jest dostosowanie do konwencji wykonawczej Schengen, do tych zapisów, które dotycz¹ wjazdu na terytorium kraju, oraz do kodeksu granicznego Schengen. Jeszcze krótko powiem o tym, o czym mówi³ pan marsza³ek. Rzeczywiœcie na pocz¹tku lat dziewiêædziesi¹tych uchodÿców z Boœni mo na by³o przyj¹æ bardzo szybko, bo stara ustawa z 1963 r. by³a bardzo blankietowa i pozwala³a organom w³adzy wykonawczej na wszystko, jednak od koñca lat dziewiêædziesi¹tych chyba, bo nie pamiêtam dok³adnie kiedy ju obowi¹zywa³y nas nowe przepisy, oparte na unijnych, przyjêliœmy i zapewniliœmy opiekê uchodÿcom z Kosowa równie w sposób niebudz¹cy adnych w¹tpliwoœci. To po pierwsze. Po drugie, jeœli chodzi o wymagania dotycz¹ce ma³ego ruchu granicznego, to niestety zwi¹zani jesteœmy rozporz¹dzeniem. Art. 9 rozporz¹dzenia mówi, e mo na wydaæ zezwolenie, je eli osoba ubiegaj¹ca siê oka e dokument potwierdzaj¹cy status mieszkañca oraz istnienie uzasadnionych powodów do czêstego przekraczania zewnêtrznej granicy l¹dowej w ramach ma³ego ruchu granicznego. Pragnê zauwa yæ, e jest to jednak nieco inna sytuacja ni wspomniany przyk³ad francusko-niemiecki. Tutaj ma³y ruch graniczny generalnie jest wyj¹tkiem od zasady obowi¹zku posiadania wizy. W uk³adzie francusko-niemieckim by³y dwa kraje unijne, które coraz bardziej siê integrowa³y. A na ca³ej granicy zewnêtrznej Unii Europejskiej mamy do czynienia z takim uk³adem, e po drugiej stronie s¹ kraje, których obywatele objêci s¹ wymogiem posiadania wizy, wiêc to jest wyj¹tek. W zwi¹zku z tym, jak rozumiem, twórcy rozporz¹dzenia chcieli jednak, eby osoba, która o taki wyj¹tek wystêpuje, wykaza³a, dlaczego ten wyj¹tek od regu³y jej siê nale y. Zgodzê siê równie z panem marsza³kiem, e przyczyny, dla których ludzie korzystaj¹ z ma³ego ruchu granicznego, s¹ powszechnie znane i jednolite. Tak jak mówi³ pan marsza³ek, przede wszystkim jest to ró nica cen miê-\n13 19. posiedzenie Senatu w dniu 15 paÿdziernika 2008 r. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw 13 (podsekretarz stanu P. Stachañczyk) dzy granicz¹cymi ze sob¹ krajami. Ale tutaj mamy jasny wymóg unijny. Co do odwo³añ od decyzji konsulów, to te, tak jak mówi³ pan marsza³ek, mamy dwie mo liwoœci albo one istniej¹, albo nie. Analizowaliœmy kilkakrotnie przyk³ady z ró nych krajów. Wydaje siê, e rozpatrywanie odwo³ania w Warszawie, gdy praktycznie nie ma mo liwoœci rozmowy z osob¹ zainteresowan¹, bo nie mo e ona wjechaæ, przecie nie dosta³a wizy czy zezwolenia, wy³¹cznie w oparciu o ewentualnie nades³ane przez ni¹, a tak e przez konsula materia³y nawet z uwzglêdnieniem tego, e jednak konsul zna sytuacjê na miejscu, zna ludzi, zna warunki pobytu, potrafi siê wypowiedzieæ by³oby w du ej mierze operacj¹ fikcyjn¹ i to bardzo kosztown¹. St¹d tego typu regulacja. Szczerze mówi¹c, równie podzielam pogl¹d, e to rozwi¹zanie nie jest idealne, ale na razie nie znaleÿliœmy lepszego. Jeszcze jedna kwestia zwi¹zana z wypowiedzi¹ pana marsza³ka. Otó podzielam pogl¹d pana marsza³ka, e ta ustawa sta³a siê naprawdê ma³o czytelna dla zainteresowanych. Dlatego chcê powiedzieæ, e zrobiliœmy nowelizacjê, bo ona musia³a byæ zrobiona. Zarówno obowi¹zki unijne, jak i chêæ wprowadzenia ma³ego ruchu granicznego spowodowa³y, e nowelizacja zosta³a przygotowana i odbywa siê nad ni¹ debata. Chcê powiedzieæ, e w drugiej po³owie przysz³ego roku planujemy dokonaæ nowelizacji tej ustawy. G³ównym has³em by³oby w³aœnie u³atwienie stosowania ustawy i udostêpnienie jej osobom zainteresowanym. Chodzi o to, eby ludzie, którzy chc¹ z niej korzystaæ, naprawdê bez wiêkszych k³opotów i zatrudniania kancelarii prawniczych rozumieli, co powinni, a czego nie powinni robiæ. Jeœli chodzi o opinie, to rozpoczêliœmy spotkania z przedstawicielami organizacji cudzoziemskich w Polsce. Planujemy spotkania z organizacjami pozarz¹dowymi zajmuj¹cymi siê cudzoziemcami, planujemy te spotkania z dyrektorami wydzia³ów spraw obywatelskich i migracji w urzêdach wojewódzkich, bo oni na co dzieñ spotykaj¹ siê z t¹ problematyk¹. Chcemy zebraæ mo liwie wszystkie opinie na temat ustawy, a zw³aszcza tego, jak jest stosowana i co w niej powinno siê zmieniæ, eby by³a prostsza. Na pewno te czêœæ rzeczy postaramy siê przesun¹æ z ustawy do aktów wykonawczych. Wydaje siê, e zdecydowanie za du o zosta- ³o w tej ustawie uregulowane. Legislatorzy rz¹dowi stali na stanowisku, e praktycznie wszystko powinno byæ w ustawie. Rzeczywiœcie zrobi³a siê z tego ogromna kazuistyka. Tak e pragnê zapewniæ, e najpóÿniej pod koniec przysz³ego roku bo chcielibyœmy, aby te prace by³y przeprowadzone mo liwie jak najdok³adniej spotkacie siê pañstwo, mam nadziejê, z projektem nowelizacji, której podstawowym celem, bo pewnie nie jedynym, przecie Unia ci¹gle pracuje, bêdzie dostosowanie nie do prawa Unii, ale przede wszystkim do ludzi i do potrzeb tych, którzy ustaw¹ s¹ zainteresowani. Dziêkujê. Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Dziêkujê, Panie Ministrze. Senatorowie mog¹ obecnie zg³aszaæ z miejsca trwaj¹ce nie d³u ej ni minutê zapytania do przedstawiciela rz¹du. Czy s¹ takie pytania? Pan senator Andrzejewski, proszê uprzejmie. Senator Piotr Andrzejewski: Panie Ministrze, czy nie uwa a pan, e nale a³o dopisaæ w art. 3, który mówi o tym, do kogo ustawy siê nie stosuje, osób, których pochodzenie polskie zosta³o stwierdzone zgodnie z ustaw¹, myœlê tu o tych, którzy otrzymuj¹ szczególny status, osób, których pozbawienie obywatelstwa polskiego, nie jest to tajemnic¹, zostanie uznane za niewa ne czy te którym przywróci siê obywatelstwo, b¹dÿ tych, którym siê obywatelstwo potwierdza. Niektóre osoby, które by³y wydalane z Polski i by³y pozbawiane obywatelstwa, choæ dzisiaj uznajemy te decyzje za niewa ne, w myœl prawa w dalszym ci¹gu s¹ cudzoziemcami i ustawê, dopóki nie zostanie to w odpowiedni sposób potwierdzone, do nich siê stosuje. To samo, je eli chodzi o osoby, które maj¹ Kartê Polaka. To s¹ niby cudzoziemcy i formalnie ustawê do nich siê stosuje. W zwi¹zku z tym czy nie nale a³o jednak napisaæ, e nie stosuje siê ustawy do osób, których pochodzenie polskie zosta³o stwierdzone zgodnie z ustaw¹. Dziêkujê. Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Proszê bardzo, Panie Ministrze. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnêtrznych i Administracji Piotr Stachañczyk: Panie Senatorze, pana wypowiedÿ dotyczy co najmniej kilku stanów faktycznych. Je eli bêdzie chodzi³o o przywracanie obywatelstwa polskiego, to sytuacja jest klarowna: do momentu przywrócenia mamy do czynienia z cudzoziemcem, a od dnia, w którym decyzja o przywróceniu obywatelstwa staje siê ostateczna, ta osoba staje siê obywatelem polskim i tej ustawy w ogóle do niej siê nie stosuje. Podobnie, je eli uchylimy jak¹œ decyzjê o pozbawieniu obywatelstwa choæ, o ile wiem, decyzje w³adz komunistycznych o pozbawieniu ró nych osób obywatelstwa zosta³y ju\n14 19. posiedzenie Senatu w dniu 15 paÿdziernika 2008 r. 14 Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (podsekretarz stanu P. Stachañczyk) praktycznie w ca³oœci pouchylane, przynajmniej te, które wydawa³a Rada Pañstwa, a wczeœniej Rada Ministrów to te bêdziemy mieli do czynienia z obywatelem polskim od momentu, kiedy tê decyzjê uchylimy. Uchyla siê j¹ z moc¹ wsteczn¹, czyli je eli uchylamy Nawet je eli uchylimy teraz, to te bêdzie podobnie, czyli bêdzie to obywatel polski. Osobna sprawa to jest polskie pochodzenie i Karta Polska. Otó tutaj i tak rozumiano za³o enia ustawy o Karcie Polaka, przygotowywanej jeszcze w poprzedniej kadencji i przeg³osowanej wówczas przez Sejm, a teraz pañstwo macie poselski projekt zmiany tej ustawy mamy jednak do czynienia z cudzoziemcami i do nich siê stosuje tê ustawê z wyj¹tkami, które zawarte s¹ w ustawie o Karcie Polaka. Je eli mia³oby siê nie stosowaæ tej ustawy, a nie byliby to obywatele polscy, to nale a³oby napisaæ kompleksow¹ regulacjê dotycz¹c¹ wszelkich aspektów ycia tych osób na terenie Polski. Dzisiaj system polskiego prawa w tym zakresie jest dychotomiczny: albo ktoœ jest obywatelem polskim i stosuje siê wobec niego przepisy dotycz¹ce obywateli polskich, albo jest cudzoziemcem i stosuje siê wobec niego ustawê o cudzoziemcach b¹dÿ pewne inne ustawy dotycz¹ce okreœlonych kategorii cudzoziemców, czyli ustawê o cudzoziemcach, a dodatkowo ustawê o obywatelach Unii Europejskiej, ustawê o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej To wszystko s¹ ustawy dotycz¹ce jednak cudzoziemców. Podobnie jest, gdy mamy do czynienia z osob¹ polskiego pochodzenia niemaj¹c¹ polskiego obywatelstwa. Tej osobie, z punktu widzenia polskiego prawa, przys³uguj¹ pewne uprawnienia z tytu³u posiadania polskiego pochodzenia: mo e wyst¹piæ o Kartê Polaka, je eli zamieszkuje w krajach wymienionych w ustawie o Karcie Polska, mo e wyst¹piæ o repatriacjê, je eli zamieszkuje w krajach wymienionych w ustawie o repatriacji Taka osoba ma uprawnienia dodatkowe, ponad te, które maj¹ inni cudzoziemcy, ale z punktu widzenia polskiego prawa jest dalej cudzoziemcem. W zwi¹zku z tym je eli chcielibyœmy tê sytuacjê zmieniaæ, to powinna powstaæ zupe³nie nowa ustawa, dotycz¹ca praw i obowi¹zków osób, które maj¹ Kartê Polaka lub, szerzej, które maj¹ polskie pochodzenie. Tylko wtedy musi to byæ ustawa ca³oœciowa, dotycz¹ca wszystkich aspektów, bo inaczej oni znikn¹, zgin¹ w systemie. Zostan¹ im pewne uprawnienia z ustawy o Karcie Polska tam s¹ cztery uprawnienia czy jest piêæ uprawnieñ, najwa niejsze to niew¹tpliwie prawo do pracy czy prawo do nauki i koniec, dalej ju ich nie bêdzie. Tak to wygl¹da i wydaje siê, e jednak w³aœciw¹ drog¹, je eli chcemy zwiêkszaæ ich uprawnienia, jest analizowanie tego, co jest w ustawie o Karcie Polaka, i dokonywanie tam pewnych zmian, które pozwala³yby pewnych przepisów ustawy o cudzoziemcach nie stosowaæ albo stosowaæ w ich miejsce inne regulacje. (Senator Piotr Andrzejewski: Dziêkujê.) Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Dziêkujê. Pani senator Fetliñska. Senator Janina Fetliñska: Dziêkujê bardzo, Panie Marsza³ku. Panie Ministrze, chcia³abym zapytaæ, jak kszta³tuje siê obecnie ma³y ruch graniczny, jak to wygl¹da, jeœli chodzi o granice polsko-rosyjsk¹, polsko-bia³orusk¹ i polsko-ukraiñsk¹, gdzie ten ruch jest najwiêkszy, i jak zdaniem pana ministra uchwalenie tej ustawy wp³ynie na zakres tego ruchu. Druga sprawa to problem wydalania cudzoziemców. Czy du o jest osób, które aktualnie s¹ wydalane z Polski? Ile mniej wiêcej takich przypadków mamy rocznie? I to samo pytanie, jeœli chodzi o Polaków wydalanych z innych krajów. Czy jest to du y problem? Dziêkujê bardzo. Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Proszê bardzo, Panie Ministrze. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnêtrznych i Administracji Piotr Stachañczyk: Jeœli chodzi o pytanie pierwsze, to odpowiadam, e w chwili obecnej nie ma ma³ego ruchu granicznego. W momencie, kiedy weszliœmy do Unii Europejskiej, te regulacje dotycz¹ce MRG faktycznie przesta³y istnieæ. Unia stworzy³a potem mo liwoœæ zawierania porozumieñ MRG, w rozporz¹dzeniu nr 1931 z 2006 r. I trwaj¹ takie negocjacje z trzema wymienionymi przez pani¹ krajami, przy czym, jak ju wczeœniej mówi³em, w przypadku Ukrainy sytuacja jest taka, e jest podpisana umowa, do której Komisja Europejska zg³osi³a zastrze enia. Trwaj¹ rozmowy z Ukrain¹ na temat tego, jak te zastrze enia wspólnie uwzglêdniæ w tym projekcie czy w tej umowie. Jeœli chodzi o Bia³oruœ, to negocjacje w zasadzie dobiegaj¹ koñca. Myœlê, e jeszcze jedna tura negocjacji pozwoli³aby zamkn¹æ projekt umowy. Jeœli chodzi o Rosjê, to jest to zupe³nie inna sprawa. Zaczê³y siê wstêpne rozmowy, ale pojawi³a siê kwestia stanowiska Rosji, która najchêtniej widzia-\n15 19. posiedzenie Senatu w dniu 15 paÿdziernika 2008 r. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw 15 (podsekretarz stanu P. Stachañczyk) ³aby ma³y ruch graniczny jako obejmuj¹cy ca³y obwód kaliningradzki. W istniej¹cej sytuacji prawnej, je eli na podstawie dzisiejszych przepisów prawa unijnego Rosja zawar³aby z Polsk¹ i Litw¹ porozumienia o ma³ym ruchu granicznym, w obwodzie kaliningradzkim powsta³by tego typu uk³ad, e w ramach MRG mieszkañcy czêœci obwodu mogliby jeÿdziæ do Polski, czêœci na Litwê, mieszkañcy fragmentu tego obwodu, na pograniczu polsko-litewskim, mogliby jeÿdziæ i do Polski, i na Litwê i zosta³by taki niedu y kwadrat, którego mieszkañcy nigdzie nie mogliby jeÿdziæ. Zdaniem strony rosyjskiej, ze wzglêdu na to, e jest to niewielki obszar, albo siê przyjmie jednolit¹ regulacjê dla wszystkich mieszkañców obwodu, albo nie bêdzie mo liwoœci zawarcia tego porozumienia. Rozmowy ze stron¹ rosyjsk¹ trwaj¹, oni w tej chwili analizuj¹ te rozwi¹zania. Je eli chodzi o wydalenia cudzoziemców, to z przykroœci¹ stwierdzam, e nie mam przy sobie danych liczbowych. O ile pamiêtam, wydalenia dotycz¹ kilku tysiêcy osób rocznie. Jeœli chodzi o Polaków, to je eli ktoœ dysponuje takimi danymi, to mo e to byæ MSZ, choæ nie musi. Je eli Polak zosta³ zatrzymany za granic¹ i nie ¹da pomocy konsularnej, zgadza siê z w³adzami, wsiada na pok³ad samolotu i wraca do Polski, to praktycznie nikt w Polsce nie wie, poza nim i jego najbli szymi, e zosta³ z jakiegoœ kraju wydalony, e nie wróci³ do Polski dobrowolnie. Dlatego pozwolê sobie powiedzieæ, e jeœli chodzi o cudzoziemców wydalanych z Polski, to przeka ê pani dok³adne dane za poprzednie lata i za pierwsz¹ czêœæ tego roku na piœmie. Co do tej drugiej sprawy, to zapytamy kolegów z MSZ, czy oni dysponuj¹ takimi danymi. Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Teraz ja zadam pytania, a potem po kolei: pan senator Sadowski i pan, Panie Senatorze. Senator Bogdan Borusewicz: Panie Ministrze, mam pytanie dotycz¹ce tak zwanego ma³ego ruchu granicznego. Kontrowersje miêdzy nami, Ukrain¹ a Uni¹ Europejsk¹ bo to by³ problem dotyczy³y szerokoœci strefy. My zdecydowaliœmy siê na 50 km, a Unia uwa a, e 50 km mo na stosowaæ w sytuacjach nadzwyczajnych, zaœ zasad¹ jest 30 km. Z tego, co pan mówi³, zrozumia³em, e Ukraina, która nie zgadza³a siê na to, eby tê strefê ograniczyæ do 30 km, jednak zgadza siê na to. Nie s¹dzê, ebyœmy razem z Ukrain¹ przewalczyli tê zasadê, która jest stosowana w Unii. Rozumiem te, e jeœli chodzi o ma³y ruch graniczny z Bia³orusi¹ który jest dla nas wa ny ze wzglêdu na to, e mniejszoœæ polska zamieszkuje w zasadzie w³aœnie tê strefê kilkudziesiêciu kilometrów przy granicy z Polsk¹ to te ma byæ strefa, i to jest pytanie do pana To znaczy, czy w tych dwóch przypadkach proponujemy strefê trzydziestokilometrow¹? Dziêkujê. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnêtrznych i Administracji Piotr Stachañczyk: Panie Marsza³ku, jeœli chodzi o rozmowy z Ukrain¹, to dzisiaj ustalenia ze stron¹ ukraiñsk¹, które jeszcze maj¹ byæ przedmiotem dalszych rozmów, zak³adaj¹ pe³ne wykorzystanie zapisów rozporz¹dzenia 1931/2006. To rozporz¹dzenie mówi bowiem, i strefa przygraniczna, czyli ta, o któr¹ tutaj chodzi, to jest strefa, która nie siêga dalej ni 30 km od granicy. Ale jednostki podzia³u administracyjnego, które maj¹ byæ uznane za strefê przygraniczn¹, s¹ okreœlane przez pañstwa w umowie i je eli czêœæ którejkolwiek takiej jednostki jest po³o ona miêdzy trzydziestym a piêædziesi¹tym kilometrem od linii granicy, to uznaje siê j¹ za czêœæ strefy przygranicznej. Tak wiêc mo na oprzeæ siê na przyk³ad na powiatach, które mieszcz¹ siê w granicach 30 km, traktuj¹c je jako podstawowe, zaœ czêœci tych powiatów, które wychodz¹ poza trzydziesty kilometr i dochodz¹ do piêædziesi¹tego, mieszcz¹ siê miêdzy trzydziestym a piêædziesi¹tym kilometrem, te mog¹ byæ stref¹ przygraniczn¹. A wiêc ten kompromis, na który idziemy razem z Ukrain¹, polega mniej wiêcej na tym, eby opieraæ siê nie, tak jak by³o do tej pory, na obwodach i województwach, co pozwala³o przyjmowaæ jednolit¹ liniê 50 km, a, prawdopodobnie, na powiatach i regionach i spowodowaæ, e ta strefa bêdzie mia³a kszta³t, powiedzia³bym, zêbów pi³y, czyli eby tak czêsto, jak to jest tylko mo liwe, wychodzi³a poza granicê 30 km i dochodzi³a do granicy 50 km. Bo obecnie tylko tak¹ wersjê zaakceptuje Komisja. Gdy dok³adnie, z obu stron, przyjrzano siê mapie, wyda³o siê, e uda siê to przeprowadziæ w sposób korzystny dla zainteresowanych. Osobn¹ spraw¹ jest nasza inicjatywa skierowana do strony unijnej, inicjatywa, która bêdzie zmierza³a nie ma jeszcze gotowych zapisów w kierunku wiêkszej liberalizacji rozporz¹dzenia dotycz¹cego ma³ego ruchu granicznego. Bo to naprawdê nie jest kwestia dobrej czy z³ej woli, gdy zapis rozporz¹dzenia jest bardzo klarowny i Komisja, stoj¹ca, zgodnie ze swoimi obowi¹zkami, na stra y prawa unijnego, pokazuje sprzecznoœæ. Na tym to polega. Jeœli chodzi o Bia³oruœ, to rozmowy trwaj¹, nie ma jeszcze ostatecznego kszta³tu porozumienia, wiêc nie chcia³bym tutaj mówiæ, na jakim etapie s¹ te negocjacje. Zbli aj¹ siê do koñca. Myœlê, e gdy tylko siê zakoñcz¹, minister spraw zagranicznych poinformuje, jaki dok³adnie obszar zosta³ wybrany w tej umowie.\n16 19. posiedzenie Senatu w dniu 15 paÿdziernika 2008 r. 16 Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Dziêkujê. Pan senator Sadowski, proszê bardzo. Senator S³awomir Sadowski: Panie Marsza³ku! Panie Ministrze! Ja mam takie pytanie, które czêœciowo wi¹ e siê z drugim pytaniem pani senator Fetliñskiej. Czy prawd¹ jest, e sankcje wobec cudzoziemców, którzy ze wzglêdów losowych naruszyli termin pobytu w Polsce, s¹ takie ostre? Czy oni nadu ywaj¹ tych, powiedzmy, wzglêdów, nie dokumentuj¹ ich w³aœciwie? Ile jest takich przypadków? Dziêkujê bardzo. Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Proszê bardzo, Panie Ministrze. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnêtrznych i Administracji Piotr Stachañczyk: To zale y, jak rozumie siê pojêcie sankcje. Je- eli przyj¹æ, e chodzi o osoby, które rzeczywiœcie nielegalnie przebywaj¹ w Polsce, to istniej¹ce prawo jest rygorystyczne. Osoby takie nie mog¹ skorzystaæ z normalnych dróg legalizacji pobytu w Polsce. Na przyk³ad warunkiem uzyskania zezwolenia na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony jest to, eby zainteresowany w chwili sk³adania wniosku by³ w Polsce legalnie. Jednak zarówno obowi¹zuj¹ca ustawa, jak i proponowana obecnie ustawa zawieraj¹ zapis, który pozwala na reagowanie w sytuacjach nadzwyczajnych. Dzisiaj jest to art. 33 ust. 1, który mówi, e cudzoziemcowi mo na wydaæ wizê na terytorium Polski miêdzy innymi wtedy, gdy wyj¹tkowa sytuacja osobista tego cudzoziemca wymaga jego obecnoœci na terytorium Polski, jego pobyt w Polsce jest niezbêdny po to, aby skorzysta³ on z pomocy lekarskiej, albo na przyk³ad musi siê on stawiæ przed polskim organem w³adzy publicznej. Ale najwa niejszy jest tutaj pkt 3, mówi¹cy o wyj¹tkowej sytuacji osobistej. W projektowanej ustawie to siê zamienia na zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem wa noœci do trzech miesiêcy. To ma byæ taka wiza, a w przysz³oœci zezwolenie, która pozwala zainteresowanemu za³atwiæ sprawê, a nastêpnie wyjechaæ legalnie z Polski. Bo kiedy on tê wizê otrzyma, to jest ju w Polsce legalnie. Panie Senatorze, jakby to powiedzieæ My przyjmujemy za³o enie, które le a³o u podstaw wszystkich dotychczasowych ustaw, e je eli chodzi o cudzoziemców przebywaj¹cych na terenie Polski, to mamy do czynienia z ludÿmi doros³ymi, którzy wiedz¹, co robi¹, wiedz¹, e przebywaj¹ na terytorium innego kraju, którzy nie musz¹ siê domyœlaæ, jakie maj¹ terminy pobytu w Polsce, bo zarówno wiza, jak i zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony bardzo jasno precyzuj¹, do kiedy cudzoziemiec mo e przebywaæ na terytorium Polski to jest tam naprawdê bardzo jasno, z dat¹ dzienn¹ napisane. Wydaje siê, e owszem, w nowym projekcie liberalizujemy pewne sprawy. Ten projekt liberalizuje na przyk³ad przepisy dotycz¹ce takiej sytuacji, e ktoœ przyjecha³ do Polski jako dziecko, by³ tu z rodzicami, potem sta³ siê doros³y, a rodzice nigdy nie wyst¹pili o legalizacjê jego pobytu i jakby automatycznie sta³ siê osob¹ przebywaj¹c¹ nielegalnie, bo rodzice o niego nie zadbali. Przepisy zwi¹zane z tego typu sytuacjami yciowymi i paroma podobnymi my w tej ustawie zmieniamy i liberalizujemy. Ale nie widzimy potrzeby liberalizacji id¹cej dalej, bo po pierwsze, musia³aby ona przynieœæ du ¹ uznaniowoœæ odpowiednich organów, po drugie, mówi¹c brutalnie, mog³aby w tej sytuacji stanowiæ tak e powa ne, przynajmniej w mojej ocenie, zagro enie korupcyjne. Bo je eli powiemy: chyba, e by³y uzasadnione powody tego, e zosta³ nielegalnie, to zaczniemy dyskusjê, czy uzasadnionym powodem by³o to, e mia³ grypê, e mia³ narzeczon¹, e chcia³ siê eniæ, e mu siê samochód popsu³ itd., itd. Bêdziemy wtedy rozwa aæ ka dy powód, czy to jest istotne, czy to jest nieistotne. System, który dzisiaj jest w miarê klarowny, stanie siê systemem zupe³nie uznaniowym. Oczywiœcie, wszystko to, o czym mówiê, nie dotyczy sytuacji, kiedy cudzoziemiec uwa a, e coœ mu grozi na terytorium kraju, do którego ma wróciæ. Jeœli o to chodzi, to s¹ zupe³nie inne regulacje, dotycz¹ce statusu uchodÿcy czy ochrony uzupe³niaj¹cej, i wniosek o taki status czy tak¹ ochronê cudzoziemiec mo e z³o yæ w ka dej sytuacji: mo e byæ w Polsce legalnie, nielegalnie, to nie ma najmniejszego znaczenia. Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Dziêkujê. Pan senator Górecki. Proszê o zadanie pytania. Senator Ryszard Górecki: Panie Marsza³ku! Panie Ministrze! Chcia³bym zapytaæ, czy ministerstwo, a w³aœciwie dyrektorzy departamentów, pracownicy zdaj¹ sobie sprawê z faktu funkcjonowania licznych mechanizmów zdobywania wiz ró nymi drogami, wymuszania czy innych tego typu sposobów pozyskiwania wiz wjazdowych do Polski. Polska sta³a siê krajem unijnym bardzo atrakcyjnym dla mieszkañców licznych krajów Afryki, na przyk³ad dla Nigerii, krajów Dalekiego Wschodu czy krajów Bliskiego\n17 19. posiedzenie Senatu w dniu 15 paÿdziernika 2008 r. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw 17 (senator R. Górecki) Wschodu. Podzielê siê z pañstwem doœwiadczeniami z minionego roku. Otó kiedy organizowa- ³em bardzo du y kongres miêdzynarodowy, by³a ogromna presja, ogromne starania o uzyskanie zaproszeñ, o wizy wjazdowe do Polski. Chcê powiedzieæ, e wspó³praca z ambasadami by³a bardzo trudna. To by³ ogromny problem. Ró ne sztuczne zagrywki, ró ne sztuczne, mo na powiedzieæ, zaœwiadczenia. To by³ ogromny problem do rozwi¹zania. Chcia³bym zwróciæ na to uwagê, bo to jest bardzo istotna sprawa. Jednoczeœnie zwracaj¹ siê do nas, do senatorów, rozmawia³em o tym z kolegami, z inn¹ sparaw¹, bo jest te problem pozyskiwania wiz i u³atwiania udzielania wiz biznesmenom z ró nych krajów. Polskie ambasady nie s¹ w pe³ni sprawne, to jest opinia biznesu, a to te blokuje gospodarkê. Marsza³ek Bogdan Borusewicz: To raczej wypowiedÿ, Panie Senatorze, ni (Senator Ryszard Górecki: Przepraszam.) Proszê bardzo. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnêtrznych i Administracji Piotr Stachañczyk: Ja powiem tak. Panie Senatorze, tak, zdajemy sobie sprawê, zarówno nasze ministerstwo, jak i Ministerstwo Spraw Zagranicznych, z tego, e istnieje silna presja na uzyskiwanie polskich wiz, a w kraju na uzyskiwanie zezwoleñ. Jest wiele mo liwoœci, powiedzia³bym, wykorzystywanych w tym zakresie. Tu ju raczej trudno nas zaskoczyæ. Mieliœmy przypadki fa³szywych zaproszeñ, fa³szywych on, fa³szywych mê ów, fa³szywe dzieci, no, co kto chce. (Senator Stanis³aw Kogut: Kochanka.) To s¹ mniej formalne sprawy, wiêc ³atwiej oddaliæ taki wniosek. W ka dym razie wiemy o tym. Wiemy równie o tym, e biznesmeni oczekuj¹ to jest g³ównie opinia MSZ u³atwieñ, przede wszystkim na Wschodzie. Sytuacja zmieni³a siê we Lwowie, gdzie by³o najtrudniej, bo otwarto tam drug¹ siedzibê konsulatu. Konsulat w tej chwili jest w dwóch miejscach, ma dwie siedziby i te sprawy wizowe s¹ roz³o one. Powinno byæ znacznie ³atwiej. Bêdzie budowany konsulat w ucku, nowy, wiêkszy. Planowane jest te otwarcie kilku nowych konsulatów w ogóle na Ukrainie. MSZ prowadzi w tej chwili rozmowy z w³adzami ukraiñskimi z tego, co wiemy o mo liwoœci otwarcia trzech nowych placówek polskich na terenie Ukrainy. Tak e, zdaj¹c sobie sprawê zarówno z zagro eñ, jak i z oczekiwañ, Ministerstwo Spraw Zagranicznych w ramach mo liwoœci bud etowo- -kadrowych z tego, co wiem naprawdê stara siê robiæ to, co jest mo liwe. Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Dziêkujê. Pani senator Fetliñska, proszê bardzo. Senator Janina Fetliñska: Dziêkujê bardzo, Panie Marsza³ku. Ja w zasadzie zrezygnowa³am ju z zadania pytania, poniewa pan marsza³ek wyczerpa³ materiê, o któr¹ chcia³am zapytaæ, ale chcia³abym jeszcze zwróciæ siê z proœb¹ do pana ministra. Otó docieraj¹ do mnie skargi Polaków z Bia³orusi i z Ukrainy, którzy maj¹ polskie wizy i czasem je przed³u aj¹ albo te w ró nych trudnych sytuacjach oczekuj¹ na wizy i nie zawsze ich sprawy s¹ za³atwiane, powiedzia³abym, nale ycie przyjaÿnie w urzêdach u wojewodów. Czy mo na prosiæ o zwrócenie uwagi na ten problem? Oni maj¹ poczucie, e s¹ w swoim ojczystym kraju i powinni byæ traktowani przyjaÿnie, powinni otrzymywaæ pomoc, tymczasem zdarza siê, nawet czêsto, e spotykaj¹ siê z arogancj¹, z niechêci¹, s¹ traktowani jak intruzi. Wydaje siê, e to jest wa ny problem, na który nale a³oby zwróciæ uwagê. Dziêkujê bardzo. Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Dziêkujê, Pani Senator. Z tego, co rozumiem, pytanie jest o to, czy spotykaj¹ siê z arogancj¹. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnêtrznych i Administracji Piotr Stachañczyk: Ja myœlê, e zwrócimy uwagê na ten szczególny aspekt, który w tych sytuacjach siê pojawia, i mam nadziejê, e w urzêdach wojewódzkich nast¹pi pewna poprawa. My zreszt¹ generalnie pracujemy w tej chwili nad popraw¹ sytuacji w urzêdach wojewódzkich, o ile to jest mo liwe. Mamy tam jednak do czynienia z wieloma uwarunkowaniami, zarówno kadrowymi, jak i lokalowymi, które to komplikuj¹, ale staramy siê to zmieniæ. A na tê sprawê, o której pani senator mówi³a, zwrócimy uwagê urzêdom wojewódzkim. Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Dobrze. Teraz ja chcia³bym o coœ zapytaæ pana ministra, a po mnie bêdzie pan senator Gruszka. Mówiê o tym, eby siê nie niepokoi³.\n18 19. posiedzenie Senatu w dniu 15 paÿdziernika 2008 r. 18 Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw Senator Bogdan Borusewicz: Panie Ministrze, mam trzy krótkie pytania. Czy nasze organy dopuszczaj¹ do przes³uchiwania obywateli wietnamskich przez organy bezpieczeñstwa wietnamskiego? Je eli tak, to na jakiej podstawie prawnej? I ostatnie pytanie. Czy odbywa siê to, je eli siê odbywa, z udzia³em strony polskiej i pod kontrol¹ strony polskiej? Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnêtrznych i Administracji Piotr Stachañczyk: Odpowiadam na pytanie pana marsza³ka. Tak, organy polskie dopuszczaj¹ do przes³uchiwania Wietnamczyków przez przedstawicieli s³u b granicznych Republiki Wietnamu. Dochodzi do tego w sytuacji, kiedy nie ma innej mo liwoœci potwierdzenia to samoœci osoby, która zosta³a zatrzymana w trakcie nielegalnego pobytu na terytorium Polski, przeprowadzono w stosunku do niej ca³¹ procedurê wydaleniow¹, w trakcie której badano, czy na przyk³ad jej odes³anie do Wietnamu stanowi³oby jakiekolwiek zagro enie dla tej osoby, a nie z³o y³a wniosku o status uchodÿcy i wydano ostateczn¹, podlegaj¹c¹ wykonaniu decyzjê o wydaleniu. Osoby takie podczas przes³uchañ, w rozmowach z organami polskimi bardzo czêsto podaj¹ fa³szywe dane i z regu³y, to jest w³aœciwie zasada, nie posiadaj¹ swoich dokumentów, najczêœciej paszportów, albo nie ujawniaj¹, nie okazuj¹ tych paszportów organom polskim. Gdyby taka osoba posiada³a paszport lub inny dokument potwierdzaj¹cy jej to samoœæ i obywatelstwo wietnamskie, nie by³oby takiego problemu. W standardowym uk³adzie, który istnieje miêdzy wieloma krajami, tego typu funkcje, zadania wykonuj¹ konsulowie, którzy mo e w Polsce rzadko, ale w wielu krajach reprezentuj¹ ró nego typu s³u by migracyjne czy s³u by graniczne. Normaln¹ praktyk¹ jest to, e je eli cudzoziemiec, który ma byæ wydalony, nie podaje danych, podaje dane fa³szywe albo nie ma dokumentów, to zaprasza siê konsula tego kraju, aby przeprowadzi³ z nim rozmowê maj¹c¹ na celu ustalenie tych danych. Dane konsul ustala w ten sposób, e przes³uchuje zainteresowanego, nastêpnie wszystkie informacje przekazuje do kraju, bo on przecie nie jest w stanie potwierdziæ tego od rêki, z kraju otrzymuje decyzjê, czy nale y je potwierdziæ, czy nie. Tak to funkcjonuje. Jeœli chodzi o uk³ady z Wietnamem, to Ambasada Wietnamu, nie tylko w Polsce, ale i w innych krajach, funkcjonowa³a bardzo Ÿle, by³y tu ogromne problemy. Nasz MSZ w poprzednim okresie wielokrotnie wystêpowa³ do w³adz wietnamskich w zwi¹zku z tym, e nie ma wspó³pracy, nie ma chêci do wspó³pracy, dokumenty nie s¹ potwierdzane, konsul nie chce wspó³pracowaæ. W tej sytuacji, gdy powsta³a umowa o readmisji z Wietnamem, wypracowano model wzorowany na modelu niemieckim, bo to w Niemczech ten model przyjazdu funkcjonariuszy Stra y Granicznej Wietnamu zosta³ wprowadzony jako pierwszy, a z tego, co wiem, jest on ju chyba stosowany w kilku innych krajach europejskich model przyjazdu funkcjonariuszy i potwierdzania to samoœci. Taka jest odpowiedÿ. Tak wiêc potwierdzam, ale jednoczeœnie stwierdzam, e mamy tu do czynienia z ustalaniem to samoœci, tylko i wy³¹cznie z ustalaniem to samoœci osób, które przed t¹ rozmow¹ otrzyma³y ostateczn¹, oczekuj¹c¹ na wykonanie decyzjê o wydaleniu z terytorium Polski i nie znajduj¹ siê w toku adnej procedury dotycz¹cej ewentualnego udzielenia im w Polsce ochrony. Jeœli chodzi o ostatnie pytanie, to tak, odbywa siê to pod kontrol¹ strony polskiej, s¹ tam obecni przedstawiciele strony polskiej i jest to nagrywane. Z tego, co wiem od Stra y Granicznej, planuje ona rozmowy z Wietnamem, które dotyczy³yby jeszcze wiêkszego udzia³u strony polskiej, byæ mo e nawet udzia³u niezale nych obserwatorów w toku przes³uchañ czy rozmów. Stwierdzam równie z ca³¹ odpowiedzialnoœci¹, e bez tego typu regulacji, bez tego typu mo liwoœci staniemy wobec sytuacji, w której nie bêdziemy w stanie wydalaæ nielegalnie przebywaj¹cych w Polsce i zajmuj¹cych siê najczêœciej ró nego typu te nie do koñca legalnymi interesami obywateli Wietnamu. Senator Bogdan Borusewicz: Panie Ministrze, na to œrodkowe pytanie unikn¹³ pan odpowiedzi. Ja chcê powiedzieæ, e pamiêtam z mojego okresu pracy w MSWiA problem z ustalaniem to samoœci Wietnamczyków. Tak, to by³ problem. Czy pan jednak nie uwa a, e tego typu dzia³ania powinny byæ oparte na podstawie prawnej zapisanej w ustawie? Je eli nawet jest umowa dwustronna, to potem, eby realizowaæ tego typu dzia³ania, powinno to byæ wpisane w ustawie. (Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnêtrznych i Administracji Piotr Stachañczyk: Wydaje siê jednak, Panie ) Chodzi mi o uregulowania prawne dotycz¹ce przes³uchiwania przez inne s³u by innych obywateli, ale na terytorium Polski. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnêtrznych i Administracji Piotr Stachañczyk: Wydaje siê jednak, Panie Marsza³ku, e jeœli chodzi o przes³uchiwanie czy ustalanie to samo-\n19 19. posiedzenie Senatu w dniu 15 paÿdziernika 2008 r. Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw 19 (podsekretarz stanu P. Stachañczyk) œci obywateli ró nych krajów w ró nych sytuacjach, to w³aœciwe jest oparcie tego o umowy miêdzynarodowe z tymi krajami. Myœlê, e istniej¹ ró ne modele potwierdzania to samoœci. Umów o readmisji Polska ma wiele, w wielu z nich s¹ ró - ne nie bêdê wchodzi³ w szczegó³y, bo te nie wszystkie te umowy znam modele dochodzenia do celu. W tym przypadku jest te druga strona, o której chcia³bym powiedzieæ, bo mamy tu tak e do czynienia, Panie Marsza³ku i to z ca³¹ otwartoœci¹ trzeba powiedzieæ z czymœ w rodzaju czarnego PR wobec ca³ej tej operacji. Zainteresowani doskonale wiedz¹, e je eli nie bêdziemy ustalaæ to samoœci w ten sposób, to nie bêdziemy jej ustalaæ wcale, bo nie ma innej mo liwoœci ustalenia to samoœci obywatela Wietnamu przebywaj¹cego nielegalnie w Polsce, który nie chce z nami wspó³pracowaæ, czyli nie posiada dokumentów, dokumenty zniszczy³, ukry³, nie ma, odmawia odpowiedzi na pytania albo podaje regularnie fa³szywe dane czy ka de kolejne podane przez niego dane, sprawdzane przez nas, okazuj¹ siê nieprawdziwe. Ja przypomnê, e je eli zainteresowany ma paszport albo powie, gdzie ten paszport ma, nawet nie na pocz¹tku, tylko po przeprowadzeniu ca³ej procedury i po otrzymaniu ostatecznej decyzji o wydaleniu, albo w sposób niebudz¹cy w¹tpliwoœci poka e, e takie, a nie inne s¹ jego dane i e jest obywatelem Wietnamu, to ta forma ustalania to samoœci w ogóle nie bêdzie wobec niego zastosowana. Tak jak mówiê, wybór jest taki, albo robimy to w ten sposób, podobnie jak inne kraje europejskie, w których nie budzi to w¹tpliwoœci, albo nie bêdziemy tego robiæ wcale. Jeœli zaœ chodzi o zapis ustawowy, to zapis ustawowy trudno tu sobie wyobraziæ, poniewa tak jak mówi³em w umowach o readmisji s¹ bardzo ró ne formy i zawarcie, wpisanie jakiejœ jednej formy ustalania to samoœci cudzoziemca by³oby bardzo trudne. Zwracam te uwagê na to, e gdyby przejœæ na standardowe postêpowanie, o czym ju mówi³em, czyli gdyby ci panowie z Wietnamu byli po prostu zatrudnieni na etacie w Warszawie, to ta formu³a niczym by siê nie ró ni³a od sytuacji, któr¹ siê spotyka w klasycznych ju uk³adach miêdzy obywatelami ró nych krajów, kiedy to w³adze jakiegoœ kraju zatrzymuj¹ cudzoziemca, on nie ma dokumentów, podaje jakieœ dane, wiêc sprowadzaj¹ przedstawiciela konsulatu czy ambasady, tego, który jest na miejscu, aby porozmawia³ z nim, uniknijmy s³owa przes³uchanie, porozmawia³ z nim i ustali³ dane. Marsza³ek Bogdan Borusewicz: Dziêkujê. Pan senator Gruszka. Senator Tadeusz Gruszka: Dziêkujê, Panie Marsza³ku. Panie Ministrze, na pewno ministerstwo monitoruje przep³yw cudzoziemców przez nasz kraj. W zwi¹zku z tym mam pytanie: ilu jest cudzoziemców, którzy nielegalnie przebywaj¹ na naszym terenie? To pierwsza sprawa. Teraz drugie pytanie. W zwi¹zku z tym, e jakaœ liczba tych cudzoziemców tu przebywa, chcia³bym wiedzieæ, jak¹ ministerstwo i nasz rz¹d maj¹ metodê na stwierdzanie nielegalnoœci pobytu w Polsce. Czy jest to przypadkowe legitymowanie tych osób, czy te ich sukcesywne poszukiwanie na terenie Polski? Dziêkujê. (Przewodnictwo obrad obejmuje wicemarsza³ek Krystyna Bochenek) Wicemarsza³ek Krystyna Bochenek: Dziêkujê bardzo. Pytanie zosta³o ju zadane. Przepraszam, przez moment siê zdekoncentrowa³am. Dziêkujê, Panie Senatorze. Proszê, Panie Ministrze. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnêtrznych i Administracji Piotr Stachañczyk: Odpowiadam na pytanie pierwsze, przepraszam, e mo e trochê artobliwie. Otó niestety aden kraj europejski ani te chyba z tego, co wiem aden kraj na œwiecie nie jest w stanie wskazaæ, ilu cudzoziemców przebywa nielegalnie na jego terytorium w³aœnie z uwagi na fakt, e przebywaj¹ nielegalnie, to znaczy wjechali nielegalnie albo przed³u yli pobyt. My szacujemy, e mamy tu do czynienia z liczb¹ rzêdu kilkudziesiêciu tysiêcy, a w tej grupie dominowa³yby dwie kategorie. Jedna to obywatele Ukrainy, którzy wjechali tu legalnie i przed³u yli pobyt na naszym terytorium najczêœciej w celu kontynuowania pracy. Ta grupa siê zmniejsza, bo coraz wiêcej obywateli Ukrainy woli jednak wyjechaæ z Polski legalnie w okreœlonym terminie i wjechaæ po raz kolejny ni ryzykowaæ przed³u enie pobytu, a w przypadku wykrycia zakaz wjazdu na terytorium RP. Drug¹ tak¹ grup¹, licz¹c¹ wed³ug ró nych szacunków od piêtnastu do dwudziestu kilku tysiêcy, bêd¹ Wietnamczycy. W przypadku pozosta- ³ych kategorii cudzoziemców na terytorium Polski mo na mówiæ raczej o znacznie mniejszej skali. Jeœli zaœ chodzi w ogóle o nielegalne przyjazdy, to jednak gros nielegalnych imigrantów w Polsce stanowi¹ osoby, które wjecha³y legalnie i przed³u- y³y pobyt ponad okres pobytu, na który mia³y ze-\n20 19. posiedzenie Senatu w dniu 15 paÿdziernika 2008 r. 20 Stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (podsekretarz stanu P. Stachañczyk) zwolenie. Wed³ug danych Stra y Granicznej w ci¹gu roku notujemy naprawdê niewiele prób nielegalnego przekraczania zielonej granicy lub nielegalnego przekraczania granicy na przejœciach granicznych na wschodniej i pó³nocnej granicy Polski. Jeœli chodzi o pytanie drugie, to mogê powiedzieæ, e Polska nie prowadzi i nigdy nie prowadzi- ³a ca³oœciowych dzia³añ s³u ¹cych ustalaniu i wydalaniu wiêkszych grup cudzoziemców. Przedmiotem kontroli ze strony czy to Policji, czy to Stra y Granicznej, czy to s³u b celnych s¹ najczêœciej znane skupiska cudzoziemców, tam, gdzie mamy do czynienia z nielegaln¹ prac¹ albo nielegalnym handlem. W³aœnie tam w terminach i w trybie ustalanym przez organy w³aœciwe do kontroli legalnoœci pobytu dokonywane s¹ kontrole, a zatrzymane tam osoby s¹ nastêpnie poddawane procedurze albo zobowi¹zania do opuszczenia terytorium RP, albo wydalenia, w zale noœci od sytuacji. Prowadzone s¹ równie kontrole poszczególnych osób przez organy, zw³aszcza Stra y Granicznej, które zwalczaj¹ nielegaln¹ imigracjê. Po uzyskaniu informacji, e ktoœ zatrudnia, udostêpnia mieszkanie czy organizuje przejazdy nielegalnych imigrantów, z regu³y oprócz tego, e zatrzymywana jest osoba, która czerpie z tego korzyœci, najczêœciej zatrzymywani s¹ te nielegalni imigranci, którzy z us³ug tej osoby korzystali. To jest inne Ÿród³o, powiedzmy, ustalania, odnajdywania tego typu osób. Jednak adnych operacji prowadzonych na terenie ca³ego kraju czy jakichœ planów usuniêcia nielegalnych imigrantów z terytorium Polski nie ma i tak jak powiedzia³em nigdy nie by³o. Wicemarsza³ek Krystyna Bochenek: Dziêkujê bardzo. Pan senator Stanis³aw Kogut, a potem Tadeusz Skorupa. Senator Stanis³aw Kogut: Pani Marsza³ek! Panie i Panowie Senatorowie! Panie Ministrze! My ju od trzech lat z panem marsza³kiem Borusewiczem organizujemy bardzo udane misje gospodarcze do krajów arabskich. Jednej z podstawowych spraw dotyczy pytanie: kiedy rz¹d Rzeczypospolitej na przejœciach granicznych, zw³aszcza na Okêciu, przestanie ludzi sukcesu, biznesmenów z krajów arabskich traktowaæ jak terrorystów? Oni maj¹ œwiadomoœæ tego, e faktycznie z niektórych z tych krajów wysz³y ugrupowania Al-Kaidy, ale je eli przyje d a multimilioner, szejk i ca³y dzieñ trzyma siê go na Okêciu, to jest to trochê ur¹gaj¹ce. Dlatego czasem marsza³ek Senatu Rzeczypospolitej Polskiej znajduje siê w bardzo skomplikowanej sytuacji, bo trudno odpowiedzieæ, wyjaœniæ to, e kraj cywilizowany, maj¹cy ambasady w krajach arabskich, które wtedy, kiedy wydaj¹ wizê, powinny wszystko skontrolowaæ, a u nas powinna to byæ ju zwyk³a formalnoœæ, traktuje tych ludzi jak przestêpców. Drugie moje pytanie, trochê jakby z Romea i Julii Szekspira. Ja kiedyœ, jako prezes fundacji, przyj¹³em na dziewiêciomiesiêczne leczenie o³nierza afgañskiego, który wylecia³ w powietrze na minie, by³ wtedy z polskim patrolem. No i zakocha³ siê biedak w cudownej (Wicemarsza³ek Krystyna Bochenek: Pytanie, pytanie, Panie Senatorze.) Przepraszam, muszê wprowadziæ w tematykê, Pani Marsza³ek, eby by³o jasne, o co chodzi. (Wicemarsza³ek Krystyna Bochenek: Love story ) W czasie tej dziewiêciomiesiêcznej rehabilitacji zakocha³ siê w piêknej blondynce. (Weso³oœæ na sali) A potem przyszed³ rozkaz armii afgañskiej, e on musi wróciæ do Afganistanu. Teraz ta dziewczyna wys³a³a zaproszenie, bo chc¹ wzi¹æ œlub i on chce siê osiedliæ w Polsce. I, Panie Ministrze, tak nieraz w duchu a³ujê, e do tego doprowadzi- ³em, e go przyj¹³em, dlatego e jest totalna blokada w MSWiA, co chwilê ¹da siê t³umaczeñ (Wicemarsza³ek Krystyna Bochenek: Pytanie ) na jêzyk afgañski albo na inne jêzyki. Moje pytanie jest takie: co mogê zrobiæ jako skromny senator, eby to siê zakoñczy³o pozytywnie, sukcesem. Dziêkujê. Wicemarsza³ek Krystyna Bochenek: Bardzo dziêkujê. Proszê pana ministra o odpowiedÿ na te dwa rozbudowane pytania. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnêtrznych i Administracji Piotr Stachañczyk: Jeœli chodzi o odpowiedÿ na pytanie pierwsze, to podzielam pogl¹d pana senatora, e tego typu traktowanie osób z krajów arabskich, i to niezale nie z jakiego pañstwa, z jak¹ wiz¹ i z jakimi œrodkami przyje d aj¹cych do Polski, jest traktowaniem niew³aœciwym. Myœmy kilkakrotnie ju zwracali uwagê z tego, co wiem, nie tylko ten rz¹d, ale i rz¹dy poprzednie w³aœciwym organom Stra y Granicznej, aby ta praktyka nie mia³a miejsca. Sam rozmawia³em z ambasadorem Arabii Saudyjskiej i nastêpnie, na kanwie tej rozmowy, z funkcjonariuszami Stra y Granicznej. Wi-


Rumianek na problemy trawienne – Trzymaj zdrowie!\nProblemy z układem pokarmowych to dosyć częste dolegliwości, które są wywołane głównie nieprawidłową dietą. W przypadku nieprzyjemnych objawów można stosować różne zioła.\nRumianek zawiera szereg substancji, które mają bardzo pozytywny wpływ na układ trawienny. Napar z tej rośliny hamuje produkcję hormonów, które powodują rozwój stanów zapalnych. Dodatkowo wpływa rozkurczająco na jelita oraz przewody żółciowe. Rezultatem jest przede wszystkim zmniejszenie zapaleń występujących w błonach śluzowych żołądka, poprawa kondycji przewodu pokarmowego i wątroby, a także sprawniejsze działanie woreczka żółciowego.\nHerbatka z rumianku jest szczególnie zalecana po obfitych, tłustych posiłkach. Taki środek poleca się również osobo, które cierpią na nadkwasotę. Łagodzi nieprzyjemne objawy choroby wrzodowej żołądka. Ponieważ działa rozkurczająco, pomaga w przypadku wzdęć, kolki jelitowej oraz bólów brzucha.\nZioła przynoszą najlepsze efekty, kiedy są stosowane regularnie. Dlatego osoby, które mają problemy z układem trawiennym, powinny systematycznie pić herbatkę z rumianku. Dzięki temu uda się osiągnąć trwałe efekty w postaci zmniejszenia stanów zapalnych w błonach śluzowych jelit i żołądka. Napar poprawi trawienie oraz pomoże w unormowaniu produkcji kwasu żołądkowego. Efekty działania herbatki można zauważyć po kilku tygodniach systematycznego używania.\nPrevious Post Previous post: Sposoby na zatkany nos\nNext Post Next post: W czym pomaga spray na roztocza?


BENDIS BEACH TURGUTREIS - Turgutreis, Turcja\nKemer Mevkii Akyarlar Turgutreis, Turgutreis, Turcja\nDysponujący kortem tenisowym, słonecznym tarasem i fryzjerem, 4-gwiazdkowy Bendis Beach Hotel oferuje 135 pokoje dla niepalących. Posiadający tradycyjną architekturę obiekt został przebudowany w 2007.\nW pobliżu zlokalizowane zarówno Park Wodny Lido, jak i bujny ogród i port. Do centrum Turgutreis jest około 5 km.\nWszystkie pokoje w Bendis Beach Hotel są wyposażone w mini bar, klimatyzację, bezprzewodowy internet, TV i szafkę. Z niektórych pokoi ukazuje się widok na wyspy. Wszystkie łazienki mają prysznic i suszarkę do włosów.\nWliczone w cenę noclegu śniadanie w formie bufetu jest serwowane w jadalni na ternie obiektu. Restauracja ogrodowa kusi smakoszy doznaniami kulinarnymi kuchni lokalnej. Bar z przekąskami podaje kawy, herbaty i napoje bezalkoholowe. Goście będą zachwyceni kuchnią serwowaną w Manticim, które znajdują się w biznesowej dzielnicy, jedynie 10 minut spacerem od Bendis Beach Hotel.\nZ lotniska Milas do Bendis Beach Hotel można spokojnie dojechać w 55 minut.\nDo użytku gości są wymiana walut, wyznaczone miejsce do palenia i kawiarenka internetowa oraz takie udogodnienia jak udogodnienia konferencyjne, centrum biznesowe i drukarki.\nGoście mogą korzystać z centrum wellness i jacuzzi lub zamienić na aktywny odpoczynek wybierając nurkowanie z aparatem tlenowym, kajakarstwo i siatkówkę. Do hotelowego zaplecza fitness wchodzi zajęcia fitness, sala gimnastyczna i wodny aerobik.\nBendis Beach, Turcja


Pokrowce samochodowe | Katalog SEO\nPPPH Jakbet Pokrowce samochodowe (Katalog auto części)\nFirma JAKBET działa na rynku od 1989 r.\nTo producent wysokiej jakości pokrowców na siedzenia do samochodów osobowych, dostawczych, ciężarowych i autobusów.\nDo produkcji pokrowców samochodowych wykorzystuje najwyższej klasy tkaniny, głównie oryginalne tapicerki samochodowe.\nJakbet specjalizuje się w produkcji pokrowców szytych na miarę do konkretnego modelu auta. Oferuje też pokrowce uniwersalne.\nPokrowce samochodowe uszyte na wymiar gwarantują idealne dopasowanie i możliwość wybrania kolorystyki i rodzaju materiału.\nJakbet posiada około tysiąca form pokrowców samochodowych - oferta ta poszerza się wraz z pojawieniem się na rynku nowego modelu auta.\nWysoka jakość wykonania jak i tkanin,( tkanina tapiserska, eko-skóra, alkantra) a także bogata kolorystyka sprawia, iż wyroby firmy Jakbet cieszą się szerokim zainteresowaniem zdobywając uznanie w kraju i za granicą.\nDodaj komentarz jakbet.pl teraz!\nJakbet.pl w Katalogu SEO - skomentuj!


Tomasz Palacz (1934-2009) – Wydawca\n16 lipca 2009 22 lipca 2019 Biuletyn "Wydawcy"Comment(0)\nTomasz Palacz: urodził się w 1934 r. w Lubomierzu (k. Mszany Dolnej). Studiował polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Działacz oświatowo-kulturalny. Od 1957 r. związany z regionem radomskim. Karierę zawodową rozpoczął jako nauczyciel Liceum Ogólnokształcącego w Szydłowcu, później pracownik Wydziału Oświaty Urzędu Miejskiego w tym mieście. W 1975 roku przeprowadził się do Radomia gdzie był dyrektorem Muzeum Okręgowego im. Jacka Malczewskiego (1975-1983), a następnie od 1983 r. dyrektorem centralnej instytucji rzeźby Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku. Od 2004 na emeryturze. Kawaler Krzyża Kawalerskiego Orderu Odrodzenia Polski oraz szeregu innych odznaczeń państwowych, resortowych i regionalnych (m.in. Zasłużony Działacz Kultury, Złota odznaka za Opiekę nad Zabytkami).\nUczestnik życia publicznego, współorganizator i działacz regionalnych i ogólnopolskich stowarzyszeń kulturalnych (m.in. wiceprezes Radomskiego Stowarzyszenia Pokoleń, prezes Fundacji Józefa Brandta). Wydawca, redaktor i współpracownik pism społeczno-kulturalnych i specjalistycznych: Rocznika Muzeum Radomskiego, Rocznika „Rzeźba Polska”, Kwartalnika Rzeźby „Orońsko”. Badacz i popularyzator dziejów regionu. Autor licznych artykułów i prac poświęconych tematyce historyczno-artystycznej i kulturalnej, w tym wydawnictw dotyczących dziejów Szydłowca i regionu szydłowieckiego. Wydał szereg książek opartych na rozległych i wnikliwych badaniach źródłowych: Czarnolas Jana Kochanowskiego (1986), Orońsko miejsce i ludzie’ (1997), Człek Boże igrzysko. Jan Kochanowski w Radomskiem’ (1998), Skarbczyk Pamięci. Poeci okolic Orońska (2005), zbiór artykułów Odkrywanie Orońska (2008) i ostatnio Z pogranicza Orońska’ (lipiec 2009). Na wydanie czekają trzy jego kolejne książki.


Konflikt w zespole projektowym – szansa czy zagrożenie? - Blog IT i o rekrutacji IT - TeamQuest\nKonflikt w zespole projektowym – szansa czy zagrożenie?\nW pracę zespołową wpisany jest konflikt. To nieuchronne, że prędzej czy później między współpracującymi ze sobą przez dłuższy czas ludźmi pojawią się kwestie, które sprawią, że atmosferę będzie można ciąć nożem a efektywna współpraca nad projektem okazuje się niemożliwa. Czy konflikt w zespole to zawsze siła, która jest wyłącznie destrukcyjna?\nNieporozumienia między członkami projektu mogą przybierać różne formy i dotyczyć różnych obszarów. Przede wszystkim należy pamiętać, że zespół tworzą ludzie o różnych osobowościach i cechach charakteru, prezentujący różne postawy, które niejednokrotnie wykluczają się przy wspólnej pracy. Choć z założenia grupa projektowa powinna stanowić drużynę grającą do jednej bramki, zdarza się, że cele zawodowe, umiejętności czy priorytety w wykonywanej pracy poszczególnych jej członków zdecydowanie się różnią. Ważnym czynnikiem, który często wpływa na rozwój konfliktu jest również słaba komunikacja interpersonalna, efektem której może być na przykład posiadanie sprzecznych informacji przez różnych członków projektu lub też nieposiadanie ich wcale. Innym punktem zapalnym może być też konflikt interesów czy to między członkami grupy (np. programista – tester), czy też na poziomie zespół – klient. Wiele emocji będących podłożem sporów budzą poza tym ograniczone zasoby, np. presja czasu, zbyt mało środków czy schematycznie pełnione role. Abstrahując od przyczyn konfliktów w zespole, w zależności od tego, jak do nich podejdziemy, mogą one być zarówno siłą niszczącą jak i wnosić pozytywne zmiany.\nTrudna sztuka zarządzania konfliktem\nNie jest łatwo skutecznie zarządzać konfliktem, a już z pewnością nie ma na nie jednej strategii, która sprawdziłaby się w każdej sytuacji. Pewne jest jednak to, że sytuacja taka najczęściej sama się nie rozwiąże. Wręcz przeciwnie – konflikt prawdopodobnie będzie eskalował wciągając do niego kolejne osoby, co może z kolei nawet doprowadzić do rozpadu zespołu. Negocjacje, kompromis, odwlekanie, separacja, metoda okrągłego stołu – to tylko niektóre z narzędzi rozwiązywania konfliktów. Żadne z nich nie będzie jednak skuteczne bez głębszej wiedzy na temat funkcjonowania człowieka, jego mechanizmów obronnych, zachowań w sytuacjach spornych a także inteligencji emocjonalnej. Jeśli to my sami jesteśmy stroną w konflikcie kluczem do konstruktywnego jego rozwiązania jest pozytywne nastawienie, świadomość własnych reakcji i ograniczeń oraz otwartość na odmienność poglądów innych członków teamu. Ryzyko pojawiania się destrukcyjnych konfliktów w projektach minimalizuje budowanie kultury otwartości i rozmowy, troska o usprawnianie kanałów komunikacyjnych, jasne wyznaczanie celów i zakresów obowiązków.\nSzansa dla zespołu?\nKażdy konflikt, odpowiednio wcześnie zauważony i dyplomatycznie zażegnany, może wnieść do zespołu wiele pozytywnych wartości. Zamieszanie i niepewność towarzyszące konfliktom stymuluje ludzi do poszukiwania nowych rozwiązań wyjścia z sytuacji. To może zaowocować innowacyjnymi pomysłami, które, gdyby nie konflikt, nigdy nie zaistniałyby. Wbrew pozorom, pojawienie się spornych kwestii potrafi bardzo pozytywnie wpływać na motywację uczestników zespołu, którzy niejednokrotnie wykazują się większą kreatywnością i zaangażowaniem niż w sytuacji, kiedy nie ma zagrożenia dla projektu. Konflikt to również szansa dla Project Managerów na lepsze poznanie swoich pracowników, ich cech charakteru, osobowości i umiejętności, a w konsekwencji lepszego przypisania obowiązków w kolejnych projektach.\nNikt nie lubi konfliktów. Niestety, czy nam się to podoba czy nie, są nieodzownym elementem naszego życia. Zawsze warto jednak spojrzeć na nie jako okazję do pozytywnej zmiany, stworzenia konstruktywnych zasad współpracy czy wyjaśnienia nieporozumień z przeszłości. To prawdziwe wyzwanie dla Project Managerów!\nPoprzedni artykuł Błędy managerów, które kosztują utratę talentów\nNastępny artykuł 8 typów programistów


Warto także odwiedzić kasyno bez depozytu, to właśnie tam znajdziesz pełną listę bonusów bez depozytu, a nie tylko dwa drobne przykłady! Jednym z kasyn, które systematycznie rozpieszczają swoich graczy wspaniałymi promocjami i bonusami jest kasyno Mr Green. Super Cat Kasyno - Bonus bez depozytu 5 Euro do użytku w automatach online. Ważne! 5 € bez depozytu można uzyskać tylko poprzez kliknięcie linków z naszej strony internetowej, ponieważ gotówka premia dołączone do linków do portalu PlayBestCasino.net , w przeciwnym razie nie zostaną aktywowane! Poniżej opisujemy aktualną listę bonusów kasyno bonus bez depozytu kasyno-bonus-bez-depozytu.com zarówno ludzi dla nowych internautów, jak i stałych bywalców. W naszym własnym zestawieniu znajdziesz nie tylko bonusy powitalne na start, propozycje darmowych spinów, czy kody promocyjne w kasynach, ale także bonusy bez depozytu, bonusy Hasła kasyno bez depozytu i darmowe kasyno nie są nam obce! Otóż u nas znajdziesz wszystko to, co każdy gracz lubi najbardziej – najlepsze darmowe gry i kasyna online, oferujące najwyższej klasy rozrywkę bez konieczności inwestowania ani złotówki. Na przykład gracz może wykorzystać darmowy bonus bez depozytu. Oczywiście środki bonusowe, o które ubiegasz się w ramach promocji bonusu bez depozytu nie są zbyt duże (może być to np. 20 free spinów bez depozytu), ale w zupełności wystarczą, aby zacząć. Większość bonusów kasynowych bez depozytu obejmuje: Darmowe spiny\nDo zdobycia są darmowe spiny oraz bonusy gotówkowe. Oferta trwa do Odbierz 10 darmowych spinów bez depozytu na slot Merry Xmas w Kasynie Betsafe.\nKasyno online Sloto King jest zawsze zadowolone z nowych graczy i dlatego oferuje im bonus bez depozytu. Dlaczego operator miałby dawać pieniądze? Dzięki Polskie kasyna z bonusem bez depozytu wiatr powoli ustał, docieranie do większych które nie dysponują w momencie rejestracji dużą ilością gotówki. Gry slot online za darmo każdej nocy podczas zamknięcia, ktoś o moim nazwisku .\nDarmowy Bonus - Bonus bez Depozytu w Kasynach Online 2021 www.polskiekasyno.com/bonusy/darmowy-bonus\nKasyno Sloto Cash może pochwalić się stażem rynkowym przekraczającym 10 lat, jako że powstało już w 2007 roku i od tamtej pory wyrobiło sobie dobrą i mocną pozycję na rynku. Sam serwis kasynowy zabezpieczony jest poprzez silne szyfrowanie SHA256 potwierdzone certyfikatem wydanym przez cenioną instytucję, jaką jest RapidSSL i ważnym do czerwca 2020 roku.\nBonusy bez depozytu: darmowe środki do gry. Bonus bez depozytu to innymi słowami darmowy bonus oferowany przez dane kasyno online. Takie bonusy są zazwyczaj przeznaczone dla nowych graczy, ale w niektórych przypadkach mogą one być również nagrodą dla lojalnych graczy. kasyno online bez depozytu. Nawet 3050 PLN w bonusach i do 500 darmowych spinów. 11 stycznia, 2021 Kasyna internetowe w 2021 roku prezentują nowe bonusy od depozytu W świecie kasyn online nie ma porównania z bonusem bez depozytu. Fakt, że dana osoba może zdobyć pieniądze i wygrać nagrody za darmo, po prostu za utworzenie nowego konta i zrealizowanie bonusu, sprawia, że kasyno jest na szczycie listy. Jeśli chodzi o kasyno bez depozytu, to służy ono przede wszystkim poznaniu gier. Abstrahując od powyższych czynników, każdy z nas chce poznać mechanizmy i możliwości danego tytułu. Jednocześnie, nikt nie chce ryzykować i tracić własnych środków finansowych. Stąd to zagadnienie będzie tak trafne i korzystne dla zainteresowanego. Maksymalnie z promocji bez depozytu można wypłacić 100 euro. Zachęcamy do wypróbowania oferty od wpłaty, gdzie czeka na Was aż 600% bonusu – 25 euro zamieni się w 125 euro na grę. W tym przypadku nie ma już żadnych limitów co do wygranych! kasyno bez depozytu kasyna na żywo najlepsze kasyna ranking kasyn bonusy bez depozytu bonusy powitalne Kasyno Spinia swoją premierę świętowało w listopadzie 2018 roku. Śmiało można stwierdzić, że jest to nowe kasyno online, które podbija serca graczy.