No to... po piwku!: marca 2017\nBambergu miłośnikom piwa specjalnie przybliżać nie trzeba. Nawet jeśli nie każdy tam był, to z pewnością o nim słyszał, pił piwa w nim warzone i, zapewne, prędzej czy później wybierze się do tego piwnego miasta. Obecnie znajduje się tam 11 browarów, ale jeszcze niecałe dwieście lat temu – w 1818 roku – było ich 65. Piwa z Bambergu od dawien dawna były cenione za ich smak. Podręczniki piwowarskie z początku XIX wieku wspominają także o tym, że tradycyjne Bamberger Bier było piwem jasnym i klarownym. W tym wpisie chciałbym przybliżyć jak warzono tamtejsze piwo dwa wieki wstecz.\nWyposażeniem bamberskich browarów były najczęściej: kadź warzelna, mniejsza kadź – zwana „patelnią”, kadź zacierna i dwie kadzie chłodzące. Każde z tych naczyń miało od 8-10 wiader pojemności (ok. 512-640 litrów). Na jedno wiadro słodu używano pół funta chmielu – w przypadku cienkusza, a jeśli chodzi o piwa leżakowane (np.: marcowe) – dla tej samej ilość ziarna używano 2-2,5 funta chmielu. Preferowano słody jasne, aby piwo posiadało barwę białego wina, dlatego najchętniej sięgano po Luftmalz – słód suszony powietrzem. Problem z tym słodem polegał na tym, że nie można go było wytwarzać w chłodniejszych miesiącach, dlatego sięgano także po ciemniejsze słody suszone w wyższych temperaturach. Jeżeli chodzi o wodę, używano deszczówki (jednak na początku XIX wieku zwyczaj ten zaczął zanikać), albo czerpano ją z rzeki. Woda ze studni była uważana za najgorszą jakościowo i wymagała uprzedniego zagotowania przed jej użyciem w celach piwowarskich.\nPrzed wyrobem piwa, słód należało ześrutować już dzień wcześniej i umieścić w kadzi zaciernej. Następnego dnia, wcześnie rano, rozpoczynano wyrób piwa. Wodę w kotle doprowadzano do wrzenia. Gdy zaczęła się gotować, dodawano do niej odpowiednią ilość zimnej wody (w jednym ze źródeł znalazłem informację, że 1/3 wrzątku łączono z 2/3 zimnej wody), po czym przepuszczano ją przez dno kotła do kadzi zaciernej, w której znajdował się ześrutowany słód. Wlewano jej tyle, aby zacier przybrał gęstą konsystencję. Powstałą w ten sposób gęstą masę pozostawiano na 15 minut. Po tym czasie do kadzi dolewano resztę wody przeznaczonej do pierwszego nalania (1/3 zimnej i 2/3 wrzątku) i zacier pozostawiano na godzinę. Po upływie tego czasu rozpoczynała się filtracja. Filtrat zwracano do momentu uzyskania klarownej brzeczki, którą następnie przelewano do kadzi chłodzącej.\nDo drugiego nalania wlewano wodę składającą się w ¾ z wrzątku, a w ¼ z zimnej wody. Zacier pozostawiano na godzinę, po czym postępowano z nim identycznie jak z poprzednim nalaniem. Inne źródło podaje, że drugiego nalania nie zacierano, ale przepłukiwano młóto gorącą wodą, a odebrany płyn przelewano od razu do zebranej uprzednio brzeczki z pierwszego nalania. Wykonywano też trzecie nalanie, które zacierano przez pół godziny. Klarowną brzęczkę umieszczano w kotle, aby zagotować ją z chmielem. Do mocniejszych piw, które poddawano leżakowaniu, używano brzeczki z pierwszego i drugiego nalania. Brzeczka z trzeciego nalania służyła do wyrobu podpiwku, który był jasny i klarowny oraz nadawał się do spożycia nawet przez 6 tygodni – zwano go Heinzele lub Hansle. Niektórzy piwowarzy bamberscy do trzeciego nalania wykorzystywali wyłącznie zimną wodę. Zachowały się też dane mówiące o tym, że na każde dwa wiadra mocniejszego piwa (bawarskie wiadro to około 64 litry) wyrabiano jedno wiadro podpiwku. Jak widać, w Bambergu nie stosowano typowego dla Frankonii i Bawarii sposobu wyrobu piw – potrójnej dekokcji, a schemat zacierania był o wiele bardziej zbliżony do produkcji piw angielskich. W efekcie, bamberskie piwa miały być mocniejsze od piw z sąsiednich miast.\nChmiel gotowano z niewielką ilością brzeczki lub samej wody, w taki sposób, aby pływał w niej zanurzony. Rozpalano pod kadzią mocniejszy ogień i mieszano przez czas 30-60 minut. Metoda ta zwana była w Bambergu Hopfen rösten (prażenie chmielu). Po upływie podanego wyżej czasu, chmiel wyciągano, by wykorzystać go przy wyrobie Hansle. Metoda ta nie zawsze znajdowała aprobatę. Co ciekawe, podobny sposób prażenia chmielu wykorzystywano w piwowarstwie czeskim. František Ondřej Poupě (1753-1805) – wielki reformator piwowarstwa czeskiego – zalecał, aby zamiast smażenia chmielu w niewielkiej ilości brzeczki, stosować wywar chmielowy, co miało o wiele lepszy wpływ na smak gotowego piwa. Inne źródło podaje, że do zagotowanego chmielu dodawana jest brzeczka i gotowana przez 1,5-2,5 godziny. Do gotującej się brzeczki dodawano czasem 1/8 szefla soli (brak informacji o ilości brzeczki), co miało przyspieszać klarowanie gotowego trunku. Dodatek soli miał też powodować palące pragnienie i bóle głowy. Po zakończeniu gotowania brzeczki, przelewano ją do kadzi chłodzącej, po czym trafiała do kadzi fermentacyjnej, do której zadawano drożdże.\nW Bambergu stosowano dwa rodzaje drożdży – nazywano je górnymi i dolnymi, choć w owych czasach nie do końca jeszcze znano istotę fizjologii tych mikroorganizmów (więcej na ten temat). Nie wiadomo do końca, czy były to rzeczywiście szczepy dolnej i górnej fermentacji, ale dolne zbierano z dna kadzi, a górne – z powierzchni fermentującej brzeczki. Do piwa marcowego i lagera zadawano drożdże dolne. Ich fermentacja trwała około dwóch tygodni, Do podpiwku zadawano drożdże górne. Sama jego fermentacja trwała do 4 dni, a trunek był zdatny do spożycia nawet do 6 tygodni. Stosowano także dodatek mąki słodowej do młodego piwa, aby wspomóc drożdże w pracy (dotyczyło to piw poddawanych leżakowaniu). Preferowano drożdże dolne, ale gdy nie były innych pod ręką – sięgano i po górne.\nFermentację mocnych piw (marcowe, piwa letnie) przeprowadzano w chłodniejszej temperaturze – ok. 12 st. C, a lżejszych (Heinzele i piw zimowych) w wyższej – 18 st. C lub więcej. Co ciekawe, w Bawarii w XIX wieku mocniejsze piwa przygotowywano na okres letni, a słabsze – na zimę. Winterbier posiadało ekstrakt początkowy wynoszący 10-15 st. Plato i zawierało 3-5% alk. obj., podczas gdy Sommerbier – 13-16 st. Plato i 4,5-7% alk. obj.\nGdy uznano, że fermentacja dobiegła końca, piwo zlewano do beczek i przetaczano je do piwnic. Beczek nie smołowano, jak w innych bawarskich miastach, ale myto je wrzątkiem i siarkowano. Nie szpuntowano ich (dla pozbycia się nadmiaru drożdży), co sprawdzało się przy piwach dolnej fermentacji, bo te górnej fermentacji szybko by skwaśniały. Leuchs wspomina, że zamiast szpuntu stosowano kamienne zatyczki. Piwa te trzymano w skalnych piwnicach przez 9-10 miesięcy. W Bambergu znajdowało się wiele piwnic wykutych do tego celu, umiejscowionych 100 stóp (ok. 30 metrów) pod powierzchnią ziemi. Można w nich było zmieścić beczki o pojemności 120-140 wiader (circa 7680-8960 litrów). Przed umieszczeniem beczek w piwnicach, ich pomieszczenia wietrzono, czyszczono i wybierano z nich wodę. Częstokroć piwo przeznaczone do leżakowania nie było wtaczane do tych piwnic, ale przelewano je z beczek dostarczonych przez browary do tych znajdujących się wewnątrz piwnicy za pomocą specjalnego węża (wykonanego z płótna), który musiał być utrzymywany w należytej czystości.\nJohann Carl Leuchs: Vollständige Braukunde, oder wissenschaftlich-praktische Darstellung der Bierbrauerei . Mit Angabe der Verfahrungsarten aller Länder, und besonderer Rüksicht auf die bairischen, belgischen und englischen Biere. Nebst Beschreibung der Einrichtung der Brauhäuser, der Braugeräthe und Werkzeuge., Norymberga, 1831.\nAutor: notopopiwku o 19:09 Brak komentarzy:\nPiwa z okolic Stjørdal cieszą się w Norwegii dużym zainteresowaniem i statusem, który polski miłośnik piwa określiłby, zgodnie z panującym ostatnio trendem, mianem „sztosów”. Niemal każdy dorosły Norweg o nich słyszał, podobno garstka ludzi zna kogoś, kto je warzy, a jeszcze mniejszej liczbie szczęśliwców udało się ich posmakować. Wynika to w dużej mierze stąd, że te tradycyjne napitki rzadko kiedy opuszczają miejsce swojego pochodzenia. Stjørdal to liczące niecałe 20 tysięcy mieszkańców miasto i nie wszystkim w okolicy podoba się nazywanie piwa z tych okolic mianem stjørdalsøl. Mieszkańcy pobliskiej wsi Hegra wolą nazywać to tradycyjne piwo Hegra maltøl dla podkreślenia jego wiejskiego charakteru. Odstawiając na bok kwestie nazewnictwa, warto wspomnieć o tym, że stjørdalsøl – jak dawniej – spożywane jest podczas rozmaitych uroczystości – wesel, pogrzebów, spotkań rodzinnych, świąt. Chociaż w latach 80-tych XX wieku nastąpił znaczny regres piwowarstwa w tym regionie, to jego renesans nastąpił już w następnej dekadzie owego stulecia i trwa do dziś.\nW okolicach Stjørdal po dzień dzisiejszy warzy się piwo według tradycyjnych metod (choć część z nich zdaje się zanikać na skutek kolizji tradycji z nowoczesnością). W omawianym regionie, zwanym Trøndelag, tradycyjne piwo warzą setki piwowarów. Większość z nich samodzielnie słoduje jęczmień w przydomowych słodowniach zwanych såinnhus (w budynkach tych ma także miejsce warzenie piwa). Z takiego domowego słodu – najczęściej wędzonego dymem drewna olchowego – powstaje ciemnoczerwone lub brązowe piwo. Dawniej do zacierania słodu używano wyłącznie wyciągu z jałowca, ale coraz więcej piwowarów sięga po samą wodę. W regionie tym nie używa się też tradycyjnych kultur drożdży – kveik (miano zaprzestać tej praktyki w latach 70-tych XX wieku). Zamiast kveik używane są drożdże piekarskie lub piwowarskie (ejlowe i lagerowe). Do brzeczki dodawany jest chmiel, jednak w gotowym piwie jest on praktycznie niewyczuwalny. Często do brzeczki dodawany jest też cukier, zwłaszcza do piw warzonych w zimie.\nSam proces wyrobu jest bardzo zróżnicowany – od piwa surowego (brzeczki nie poddaje się gotowaniu), przez dekokcję, zacieranie sterowane temperaturowo aż po zacieranie infuzyjne jednoetapowe z godzinnym gotowaniem brzeczki.\nPiwa z tego regionu są najczęściej słodkie (występują też wersje lekko kwaśne i z nutami „funky”), posiadają bardzo niskie wysycenie dwutlenkiem węgla. Zawartość alkoholu w nich waha się od 6,5% do 8,5%. Smak potrafi być bardzo różny – z wyraźnymi nutami dymu olchowego, wyczuwalnym aromatem jałowca, toffi i czerwonej borówki (brusznicy). Drożdże nie odrywają w tym piwie istotnej roli, bowiem bukiet zdominowany jest przez nuty słodowe. Goryczka najczęściej bywa niska. Posiadają ciemną barwę, są lekko zmętnione i nalewają się prawie bez piany. Zdarzają się wersje mocno palone, popiołowe, ściągające – kwestia przygotowania słodu do wyrobu piwa.\nDo słodowania używane są lokalnych odmian jęczmienia – np.: Tyra, ale nie tylko – np.: sześciorzędowy jęczmień z Finlandii, który posiada większą zawartość skrobi. Ziarno jęczmienia moczone jest w wodzie przez 2-3 dni. W tym czasie jest ona kilkukrotnie zmieniana. Następnie wykładany jest na specjalną ramę, na której kiełkuje od 4 do 7 dni (w zależności od temperatury). Podczas tej fazy jest kilkukrotnie przewracany na ramce każdego dnia. Zielony słód suszony jest nad piecem, który nazywany jest kjerringa. Piec ten umieszczony jest pod ramą, na której kiełkuje słód. W jego wnętrzu umieszczane są drobne kawałki drewna olchowego, przy pomocy których słód jest suszony. Suszenie trwa od kilkunastu do nawet 24 godzin. Czasem ziarno suszy się tak długo, dopóki pierwsze z nich nie zaczną rozrywać się jak popcorn. Nie wszyscy piwowarzy usuwają kiełki ze słodu, co potęguje wędzone posmaki w gotowym piwie. Spalone kiełki według relacji Larsa Garshola mają pachnieć jak tytoń. Przed rozpoczęciem suszenia słodu dymem olchowym, piwowarzy, ze względów bezpieczeństwa, ale także dla uniknięcia niepotrzebnych wezwań, muszą poinformować o tym fakcie lokalną straż pożarną (oraz pobliskie lotnisko w Værnes), bowiem zdarzało się w przeszłości, że sąsiedzi piwowarów wzywali ją widząc gęste kłęby dymu wydostające się z budynków myśląc, że trawi je pożar.\nLokalną tradycją są spotkania grup piwowarów (såinnhuslag), mających miejsce 26 grudnia, na którym częstują się oni własnym piwem uwarzonym specjalnie na święta. Często przybierają one formę nieformalnych konkursów. Choć okolice Stjørdal to obszar relatywnie mały, jest tam przynajmniej kilkuset piwowarów, a każdy z nich warzy piwo według własnych receptur, dzięki czemu lokalne piwa są bardzo zróżnicowane. Niedaleko Stjordal – w Skjelstadmarka – słody dymione są o wiele bardziej intensywnie niż w innych częściach tamtej okolicy.\nWspomniane wyżej określenie såinnhuslag odnosi się do grupy piwowarów, która zbudowała jeden wspólny budynek (såinnhus), w którym wyrabiają rotacyjnie słód i piwo (na podobnej zasadzie funkcjonowały browary miejskie w średniowiecznej Europie). Innym tradycyjnym rytuałem tego regionu jest listopadowe warzenie piwa na święta Bożego Narodzenia (często w ramach såinnhuslag). 31 października w Norwegii kończy się sezon polowań na łosie. Tradycja łowiecka i piwowarska splatają się tu ze sobą, bowiem najczęściej te same grupy mężczyzn wspólnie polują i warzą piwo, gdyż są nie tylko sąsiadami, ale często też krewnymi i przyjaciółmi. Podczas tego zajęcia obowiązuje jedna zasada – nikt nie wściubia nosa w nieswoje piwo. W tym samym czasie każdy z członków såinnhuslag warzy swój trunek na nadchodzące święta. Część z piwowarów nie przekroczy progu såinnhus do następnego listopada, z kolei inni uwarzą w ciągu następnego roku od kilku do kilkunastu warek. Wiadomo za to, że wszyscy z nich zbiorą się w tym budynku 26 grudnia, by częstować się wzajemnie uwarzonymi przez nich piwami. Piwo świąteczne jest najczęściej mocne, pożywne, często dla nadania mu odpowiedniego woltażu (i smaku) wzbogacane jest brązowym cukrem, który sprowadzany jest w dużych ilościach przez lokalne sklepy na tę okazję.\nInnym zwyczajem, który sięga niepamiętnych czasów, jest gjærkauk, czyli okrzyki wznoszone podczas zadawania drożdży do brzeczki. Zgodnie z lokalną tradycją, czyni się tak, by dzięki temu drożdże były silne, dały smaczne piwo, a pijące je osoby były w dobrych nastrojach. Choć może wydawać się to dziś śmieszne i niedorzeczne, dawniej takowy obyczaj był powszechnie praktykowany w Norwegii, w Finlandii, w Estonii i na Litwie. Jedna z teorii głosi, że robiono tak, gdyż na etapie zaszczepiania brzeczki drożdżami przekraczano pewną granicę. Piwowar przygotował brzeczkę i od tego momentu to właśnie drożdże miały wykonać resztę pracy, zamieniając ją w piwo. Owe okrzyki miały zmotywować je do pracy i odpędzić złe moce, które mogły zepsuć piwo. Obyczaj ten pochodzi z czasów, gdy o mikrobiologii nie wiedziano za wiele (choć, paradoksalnie, dobrze znano sposoby przechowywania drożdży i obchodzenia się z nimi).\nAutor: notopopiwku o 10:43 Brak komentarzy:\nSteinbier, czyli piwo i kamienie\nSteinbier to niemiecki termin oznaczający, tłumacząc literalnie, „piwo kamienne”. Nazwa ta odnosi się do bardzo starej i niemal zapomnianej techniki piwowarskiej wywodzącej się z czasów, w których metalowe kadzie były niespotykaną rzadkością. Użycie drewna jako surowca miało swoje konsekwencje – kadzi nie można było umiejscowić nad ogniem – z oczywistych względów, dlatego bardzo ważną sprawą było odpowiednie dostarczenie ciepła do kadzi. I tu z pomocą przychodziły rozgrzane w ogniu kamienie. Umieszczano je w kadziach, w których zachodził proces zacierania, przy okazji eliminowano potencjalne zagrożenia mikrobiologiczne, a także dochodziło do karmelizacji zacieru. Użycie kamieni poza wyżej wymienionymi czynnikami skutkowało także wniesieniem do piwa nut ziemistych i wędzonych. Kwestią otwartą jest, czy odebraną brzeczkę poddawano ponownemu zagotowaniu w ten sam sposób. Nie wiadomo od jak dawna stosowano tę metodę, jednak pewne jest, że wraz z upowszechnieniem się metalowych kadzi i chmielu (konieczność gotowania brzeczki w celu „wyciągnięcia z niego goryczki” – izomeryzacji alfa-kwasów) zaczęto od tej techniki odchodzić. Zachowały się informacje o tym, że w niektórych regionach Europy stosowano ją jeszcze na początku XX stulecia, a bardzo rzadko praktykuje się ją i obecnie. Sama nazwa Steinbier jest niezbyt szczęśliwa, bowiem sugeruje praktykowanie dodatku gorących kamieni do kadzi wyłącznie przez piwowarów niemieckich, co jest nieprawdą, bowiem technika ta była wykorzystywana także i w innych regionach Europy. Według Conrada Seidla tradycja warzenia piw w wyżej opisany sposób przetrwała dłużej na obszarach wiejskich, bowiem w miastach stosowano metalowe kadzie i kotły. Warto nadmienić, że dodatek gorących kamieni do zacieru/brzeczki to technika mocno ryzykowna – różnica temperatur sprawia, że kamienie pękają, co może być bardzo niebezpieczne – prawdopodobieństwa poparzeń lub pożaru. Za właściwy rodzaj kamienia, podawany w źródłach, odpowiedni do zastosowania w tym celu to szarogłaz, który relatywnie dobrze znosi nagłą zmianę temperatur nie rozpadając się na drobne kawałki. Istnieje kilka artykułów radzących jak uwarzyć takie piwo w domowym browarze, jednak – moim zdaniem – wyrób takiego piwa to „skóra niewarta wyprawki”. Wpis ten poświęcony będzie regionom Europy (innym niż tereny dzisiejszych Niemiec), gdzie warzono (i warzy się nadal) piwo kamienne.\nZ zachowanego przekazu z 1780 roku wynika jasno, że Finowie używali kamieni przy wyrobie sahti i kalja. Dobrej jakości słód śrutowano i umieszczano na dnie kadzi. Zalewano go wrzątkiem (po odparowaniu do 1/3 początkowej objętości), po czym do naczynia należało wrzucić rozgrzane kamienie (szarogłaz). Całość mieszano brzozową miotłą przez cały czas, w którym gorące kamienie powodowały wrzenie zacieru, a także później – do momentu schłodzenia się brzeczki, do takiego poziomu temperatury, w którym można było zadać drożdże. Odebraną brzeczkę przelewano do innego (dokładnie wymytego) zbiornika, a jego ściany nacierano kawałkiem chleba wielkości jajka lub zakwasem. Gotowy napój przepuszczano przez płótno do beczki i dodawano miętę, koper, gałęzie czarnej porzeczki i pięć łyżek drożdży. Beczkę zatykano szpuntem i przenoszono do piwnicy. Po upływie czterech dni piwo było gotowe do spożycia. W czasie gotowania zacieru z kamieniami należało wymieszać odpowiednią ilość mąki żytniej z wodą i dodać do kadzi.\nLars Marius Garshol odnalazł w łotewskim miasteczku Aizpute piwowara (Ugis Pucens), który do dziś stosuje gorące kamienie przy warzeniu domowego piwa. Kadź zacierną (žeiris) stanowi drewniana beczka z fałszywym dnem, która wykładana jest gałęziami jałowca przywiązanymi do tyczki. Dzięki temu, mieszając zacier nie narusza on złoża filtracyjnego. Śruta zalana wodą pozostawiana jest przez godzinę, po czym do kadzi wrzucane są rozgrzane kamienie – po uprzednim zamoczeniu w gorącej wodzie, dla oczyszczenia ich z popiołu. Z relacji Larsa wynika, że część kamieni pękała (z hukiem), a podczas zanurzania w wodzie i zacierze, wydawały głośny syk i powodowały intensywne parowanie. Po zakończeniu zacierania, brzeczka jest przelewana do kotła warzelnego. Podczas gotowania brzeczki został do niej włożony rozgrzany do czerwoności metalowy pręt, który uprzednio posypano białym cukrem (cukier spalił się w kontakcie z gorącym metalem). Brzeczkę przelano do naczynia fermentacyjnego, by zadać do niej drożdże. Z kolei dno kadzi zaciernej zalano wodą i pozostawiono na noc, aby uzyskać w ten sposób podpiwek. Najciekawsze jest to, że Garshol jest w posiadaniu informacji na temat innych tradycyjnych metod wyrobu piwa na Łotwie, a sposób opisany wyżej ma być tylko jedną z alternatyw. Czekam na rozwinięcie tematu.\nZ zachowanych receptur wynika, że jeszcze w XX wieku piwo z użyciem kamieni warzono w miejscach Norwegii odciętych od świata. Zachowały się też dane świadczące o tym, że podobne praktyki stosowano w Danii, Szwecji, na terenach dzisiejszej Estonii i Litwy. W krajach nordyckich kamienie zastępowano czasem rozgrzanym do czerwoności metalem. Po wrzuceniu ich do zacieru, szybko je usuwano, by nie dawały posmaków ziemistych. Wiadomo też, że rozgrzane kamienie, przed umieszczeniem w kadzi zaciernej, posypywano mąką żytnią. Pamiątką po tej prastarej technice w Norwegii były często spotykane w XIX wieku sterty kamieni – najczęściej wielkości pięści, popękanych i z widocznymi przypaleniami. Usypiska takie potrafiły mieć nawet kilkadziesiąt metrów średnicy. Lokalni mieszkańcy, choć już nie praktykowali tego zwyczaju, bardzo dobrze znali ich przeznaczenie w zamierzchłych czasach. Garshol podaje, że później kamieni tych często używano jako budulca dla budynków gospodarczych (zwłaszcza jako fundamentu) i do dziś niewiele takich usypisk się zachowało. Wyżej wspomniany autor pisze także na swoim blogu o tym, że w przeszłości takie kamienne formacje były uważane za miejsca pochówku.\nPiwo podgrzewane za pomocą rozgrzanych do czerwoności kamieni wyrabiano także w na terenach dzisiejszej Austrii i Słowenii – Karyntii. Kamienie trzymano w ognisku przez 2-3 godziny. Największe z nich – używano szarogłazu – miały rozmiar ludzkiej głowy. Gdy były już odpowiednio rozgrzane, drewnianą kadź (zwaną Grumetl, wykonaną z drewna dębowego) napełniano wodą, a najmniejsze kamienie umieszczano na jej dnie, po czym zakrywano je gałęziami jałowca. Do wody dodawano chmiel. Po kilkukrotnym doprowadzeniu wody z chmielem do wrzenia, wsypywano do niej słód, a do kadzi trafiały największe kamienie z ogniska. Przenoszone je specjalnymi widłami, które służyły także do mieszania zacieru. Doświadczenie piwowarów pozwalało na takie dozowanie kamieni, aby utrzymywać odpowiednią temperaturę – termometrów i testu jodowego używano niechętnie (relacja pochodzi z 1905 roku). Po umieszczeniu ostatnich kamieni w kadzi, zacier pozostawiano jeszcze na czas około godziny, po czym przystępowano do filtracji. Filtrat zwracano do kadzi, dopóki nie odbierano czystej brzeczki. W czasie, gdy pracowano z zacierem, w osobnym naczyniu – także za pomocą gorących kamieni – podgrzewano wodę wykorzystywaną później do wysładzania. Odebraną brzeczkę i wysłodziny zlewano do zbiornika, gdzie stygły (mowa jest też o specjalnym korycie służącym do tego celu). Latem, gdy występował problem zbyt wysokich temperatur, w kadziach z chłodzącą się brzeczką umieszczano „schładzacze” (brak objaśnienia w tekście, czym one były). Zimą problem ten nie występował i brzeczkę chłodzono do temperatury 19-25 st. C, a następnie zadawano do niej drożdże (pyliste szczepy górnej fermentacji). Po zakończeniu się fermentacji burzliwej, piwo zlewano do beczek i po upływie 3-4 dni było ono zdatne do spożycia. Metody słodowania miały być w tym regionie „w równym stopniu prymitywne”. Karynckie słody miały wnosić do piwa aromat bardzo podobny do tego w piwie grodziskim, które – według autora relacji – było powszechnie znane ze swej wędzoności i cieszyło się dobrą reputacją. Do wyrobu tego gatunku piwa stosowano owies, który z czasem (w bardzo dużym stopni) zastąpiono jęczmieniem i pszenicą. Piwo z Karytnii było jasne i mętne. Cieszyło się popularnością z uwagi na jego orzeźwiające właściwości. Podczas jego konsumpcji niejednokrotnie dodawano do niego gin lub brandy. Na początku XX wieku jego popularność systematycznie malała również za sprawą opodatkowania jakie władze austriackie nałożyły na to piwo (z uwagi na dochody z jego sprzedaży). Autor przytaczanej relacji wieszczy rychłą śmierć tego piwa i jest oburzony postępowaniem władz argumentując to tym, że piwo z Karyntii to tradycyjny napitek tego regionu i nieszkodliwy napój pity przez ludzi pracujących – głównie chłopów. Inne źródło mówi o popularności tego piwa przede wszystkim wśród zamieszkujących tamte tereny Słowian. Jego zdaniem, to właśnie dzięki popularności Steinbier w tamtym regionie, mocne napoje alkoholowe nie były tam tak popularne, jak w innych częściach Austro-Węgier. Omawiane piwo było napojem niskoalkoholowym – jego ekstrakt początkowy wynosił 5-7 st. Plato. Mocniejszą wersją był tak zwany Koritniak o ekstrakcie wynoszącym ok. 9 st. Plato. Piwo to warzyli chłopi na własne potrzeby, ale istniały też browary specjalizujące się w jego produkcji dla lokalnej ludności.\nFot.: Sibeal’s World (CC)\nJohn P. Arnold: „Origin and History of Beer and Brewing”, BeerBooks.com, 2005 (przedruk pierwszej edycji książki z 1911 roku).\nAutor: notopopiwku o 19:33 Brak komentarzy:\nJałowiec jako surowiec piwowarski\nW porównaniu z, omawianą w ostatnim wpisie, egzotyczną rośliną zwaną gesho, jałowca pospolitego (Juniperus communis) przybliżać szczególnie nie trzeba, bowiem ten zimozielony krzew z rodziny cisowatych powszechnie występuje w Europie – od półwyspu skandynawskiego po kraje śródziemnomorskie. Gatunek ten można spotkać także w Azji i Ameryce Północnej. Jałowiec odnajduje po dzień dzisiejszy wiele zastosowań (przypuszcza się, że był wykorzystywany przez ludy europejskie już w czasach prehistorycznych). Używany jest do dziś w ziołolecznictwie w przypadku chorób układu moczowego, egzem, kamicy nerkowej, stanów zapalnych, bólów mięśni i stawów, obrzęków, przeziębienia i grypy. O jego właściwościach leczniczych pisała między innymi, żyjąca w latach 1098-1179, Hildegarda z Bingen (ta sama, która wspomina w swoich dziełach o chmielu, na długo przed jego upowszechnieniem się w europejskim piwowarstwie). Do celów medycznych najczęściej wykorzystuje się szyszkojagody tego krzewu, z których sporządza się napary lub nalewki. W dziele Hildegardy z Bingen pt.: „Physica” przeczytamy, że jagody jałowca należy gotować z miodem, octem, imbirem i lukrecją, a tak uzyskany napój – mieszać z pitym winem, co ma łagodzić bóle w klatce piersiowej, bóle wątroby i płuc. Wino takie powinno spożywać się często – zarówno podczas postu jak i po posiłku. Zaleca też kąpiele w wyciągu z gałęzi jałowca, gdyż – według autorki – zabieg ten obniża „złe gorączki”. Olejek jałowcowy wykorzystywany jest w przemyśle kosmetycznym. Szyszkojagody po osuszeniu stosowane są jako przyprawa do mięs i wędlin, zaprawia się nimi także napoje alkoholowe (piwo, ale i destylaty – gin, jenever, borovička). Krzewy jałowca pełnią także funkcję dekoracyjną w ogrodach. W czasach pogańskich przypisywano tej roślinie właściwości magiczne – miała odpędzać złe duchy.\nBy Jiří Sedláček - Own work, CC BY-SA 4.0\nW piwowarstwie jałowiec posiada kilka zastosowań, choć dziś najpowszechniej wykorzystywany jest przy wyrobie tradycyjnych piw skandynawskich – maltøl w Norwegii, gotlandsdricka w Szwecji, a także sahti i kalja w Finlandii. W tradycji skandynawskiej do zacierania i wysładzania nie używa się wody, ale wyciągu z gałęzi jałowca (infuzja na zimno) przygotowywanego bezpośrednio przed wyrobem piwa. Za pomocą tego płynu czyści się też kadzie i pozostały sprzęt piwowarski (dawniej stosowano ten „środek czyszczący” nie tylko w celach stricte piwowarskich). Gałęzie jałowca wykorzystywano do wędzenia słodu, a po dzień dzisiejszy wyściela się nimi tradycyjne kadzie filtracyjne. Szyszkojagody (rzadziej gałęzie) dodaje się najczęściej na etapie gotowania brzeczki. Ze wszystkich piw ze Skandynawii najwięcej jałowca do ich wytworzenia stosuje się w piwach norweskich. Jałowiec stosują także piwowarzy estońscy i łotewscy (tradycyjne piwa litewskie są za to sowicie chmielone, a jałowiec nie stanowi w nich warunku niezbędnego). W tradycji skandynawskiej po dziś dzień chmiel używa się tylko dla jego właściwości bakteriostatycznych, bowiem za smak i aromat piwa odpowiadać ma jałowiec. Warto wspomnieć, że w suszonych szyszkojagodach jałowca znajduje się ok. 30-40% cukru, co czyni je tym atrakcyjniejszymi jako dodatek do napojów poddawanych fermentacji. W przeszłości gałęziami jałowcowymi wyścielano także dna zbiorników fermentacyjnych. Opadały na nie drożdże, a po zlaniu gotowego piwa do innych naczyń, gałęzie wyciągano i suszono, po czym wyścielano nimi kadź fermentacyjną, gdy wyrobiono świeżą brzeczkę.\nPrzed upowszechnieniem się chmielu w europejskim piwowarstwie, jałowiec stanowił jeden z komponentów gruitu (ziołowej mieszanki, którą zaprawiano piwo). Nawet na ziemiach zamieszkiwanych przez Słowian, którzy bardzo chętnie sięgali po chmiel (według wielu teorii to za ich sprawą chmiel upowszechnił się kontynencie europejskim) używano też innych ziół do przyprawiania piwa – w tym jałowca. Wspomina o tym Gabriela Basařová w książce pt.: „České pivo”. Ponadto, w dawnych Czechach wierzono, że dodatek jałowca może uratować psujące się piwo. Lars Garshol podaje, że do dziś jałowiec stosowany jest w przypadku tradycyjnych piw z terenów Rosji (na modłę podobną do wyrobu maltøl). Na wspomnianym blogu znajdziemy także informację o tym, że w 1616 roku na skutek liberalizacji bawarskiego prawa czystości, dopuściło ono możliwość używania jałowca w celach piwowarskich.\nJeszcze w XIX wieku jałowiec był powszechnie stosowany jako surowiec piwowarski. W Anglii stanowił jeden ze składników mieszanki ziołowej, którą zaprawiano purl (gwoli ścisłości, purl nie był konkretnym gatunkiem piwa, ale napojem na jego bazie, ponieważ gotowe piwo przyprawiano ziołami i pozostawiano je na jakiś czas, nawet do roku, aby przeszło ich aromatem). We Francji istniało piwo zwane genevrette, który wytwarzano na bazie słodu i jałowca. Często dla podniesienia mocy tego napoju, dodawano do niego cukier lub melasę. Zdarzało się, że słód zastępowano jabłkami i gruszkami, jednak wtedy napój był bardzo podatny na infekcje. Było to piwo jasne, musujące i opisywano je jako „wyjątkowo moczopędne”. Na Kurpiach do dziś wytwarza się napitek, który choć nie powstaje ze słodu (lecz miodu lub cukru), nazywany jest „piwem kozicowym” lub „psiwem kozicowym”. „Kozica” to w gwarze kurpiowskiej bat wykonany z długiej gałęzi jałowca. Trunek ten był bardzo popularny na przełomie XIX i XX wieku. Pito go z reguły podczas rozmaitych uroczystości – chrzcin, pogrzebów, wesel. Dawniej podobne napoje wytwarzano także na Podlasiu, Warmii i Kaszubach.\nCo ciekawe, wiele receptur niemieckich piw z okresu XIX wieku wspomina o użyciu jagód jałowca. Wiadomo, że aromatyzowano nimi niektóre białe piwa berlińskie. Historyczne bawarskie piwo, Farrnbacher Bier, posiadało w recepturze dodatek cukru, jagód jałowca i kamienia winnego. W przepisie na „wyśmienite piwo pszeniczne” znajdziemy także wzmiankę o dodatku syropu cukrowego, (jagód) jałowca i imbiru. Podobne zestawienie (syrop, jałowiec i imbir) stosowano podczas fabrykacji piwa szczecińskiego. Według Jakuba Sroczyńskiego było to piwo sławne, które nawet Anglicy kupowali w dużych ilościach. Ceniono je za musujący charakter, klarowność, smak i aromat, a także – za autorem – „za moc alkoholiczną”. Przywoływane przez tego autora piwo kostrzyckie (Köstritzer Bier) również aromatyzowano jagodami jałowca. Innymi, niestandardowymi, dodatkami była sól kuchenna i miód. Na sam koniec warto wspomnieć o tradycyjnym piwie z Brunszwiku (Braunschweiger Mumme), zapomnianej dumie niemieckiego piwowarstwa. To mocne piwo, o konsystencji porównywalnej z piwem jopejskim, przyprawiano wieloma ingrediencjami. Jedną z nich były właśnie szyszkojagody jałowca. W tym miejscu warto wymienić też inny składnik, którym były… suszone śliwki! Czy zatem połączenie mocnego piwa i suszonych śliwek to takie rewolucyjne i innowacyjne połączenie? Okazuje się, że niestety nie…\nBy EvelinL - Own work, CC BY-SA 3.0\nGabriela Basařová (red.): „České pivo”, wydanie trzecie, HBT, Praga, 2011,\nMartyn Cornell: „Amber, Gold & Black: The History Of Britain’s Great Beers”, The History Press, 2010,\nStephen H. Buhner: „Sacred And Herbal Healing Beers: The Secrets Of Ancient Fermentation”, Brewers Publications, 1998.\nAutor: notopopiwku o 19:34 Brak komentarzy:\nGesho, czyli „etiopski chmiel”\nGesho (łac.: Rhamnus prinioides) to nazwa jednego z gatunków szakłaka, który występuje przede wszystkim we wschodniej Afryce – od Etiopii i Erytrei aż po Republikę Południowej Afryki. Roślinę tę często nazywa się „etiopskim chmielem”. Choć nie jest taksonomicznie spokrewniona z chmielem zwyczajnym, zwłaszcza w Etiopii, posiada dokładnie takie samo zastosowanie jak chmiel w Europie. Co więcej, roślina ta jest także wykorzystywana w innych celach i właśnie o niej będzie ten wpis, który może przypominać nieco stronę wydartą z atlasu użytkowych roślin tropikalnych. Po raz pierwszy gatunek ten opisał w 1789 roku francuski botanik Charles Louis L'Héritier de Brutelle. Nazwa łacińska oznacza mniej więcej tyle, co „krzew przypominający wiecznie zielony dąb” (chodzi o zimozielony dąb ostrolistny, Quercus ilex, występujący w regionie Morza Śródziemnego).\nRhamnus prinoides zwany też „psim drzewem” może występować jako krzew lub niskie drzewo (osiągające do 5-6 metrów wysokości). Roślina ta (w stanie dzikim) najczęściej spotykana jest na obrzeżach lasów oraz nad brzegami rzek i strumyków. Nierzadko rośnie na skalistych glebach i terenach górzystych, bowiem można ją spotkać nawet na wysokości powyżej 3000 m. n. p. m (choć nie jest to roślina typowo górska, występuje także pospolicie na terenach nizinnych). Choć preferuje klimat ciepły (optymalny przedział termiczny wynosi ok. 14-25 st. C), jest także odporna na wysokie temperatury (do 35 st. C.) i mrozy (do ok. -5 st. C). Posiada ciemnozielone, lśniące i długie na ok. 2-5-8 cm liście. Posiadają one owalny kształt z zakończeniem przypominającym lancę. Liście są ciemniejsze na wierzchu i jaśniejsze na spodniej stronie. Czas kwitnienia przypada na okres od listopada do stycznia. Roślina zapylana jest przez owady, zwłaszcza pszczoły. Z zapylonych kwiatów powstają małe (wielkości ziaren grochu), czerwone owoce przypominające swym kształtem jagody. Owocuje w okresie od grudnia do czerwca. Owoce gesho są jadalne, ale wykorzystuje się je także do zwalczania ziarniaka obrączkowatego. Stanowią także istotny element diety dla wielu gatunków ptaków. Drewno tej rośliny jest ciężkie i twarde. Z uwagi na relatywnie nieduże rozmiary pnia – 15-20 cm średnicy – jest ono przede wszystkim przeznaczane na opał lub wyrabia się z niego niewielkie przedmioty. Gesho występuje w stanie dzikim, ale jest także uprawiane, bowiem jego uprawa przynosi duże zyski rolnikom ze względu na duże zapotrzebowanie na tę roślinę. Częstokroć rośnie także w przydomowych ogrodach jako dekoracja, roślina dająca cień oraz żywopłot. Uprawa jest tym łatwiejsza, że jest to krzew nieposiadający dużych wymagań glebowych. Nie jest także rośliną inwazyjną. Preferuje miejsca lekko zacienione i klimat z występującą porą suchą.\nJak już wspomniałem, gesho odnajduje wiele zastosowań pośród rdzennej ludności afrykańskiej. Jej drewno służy jako opał, młode gałęzie wykorzystywane są do wyplatania koszy. Roślinie tej w wielu wierzeniach plemiennych przypisuje się właściwości magiczne – ma odpędzać złe moce, chronić przed piorunami i nieurodzajem. O tym jak bardzo zabobonni są mieszkańcy Afryki bardo ciekawie pisał Ryszard Kapuściński w jednej ze swoich książek, zatytułowanej „Heban”. Wykorzystywana jest także w celach medycznych, i to w bardzo szerokim zakresie, w przypadku zmian skórnych, infekcji dróg oddechowych, zapalenia płuc, reumatyzmu, dolegliwości żołądków-jelitowych, malarii, wysokiej temperatury ciała. Stosowanie tej rośliny ma oczyszczać krew z toksyn. W przemyśle wykorzystuje się ją jako barwnik bawełny. W Etiopii z uwagi na bardzo dużą skalę domowego wyrobu piwa jest to roślina powszechnie uprawiana i sprzedawana praktycznie na każdym targu.\nLiście i łodygi gesho stosowane są także podczas wyrobu tradycyjnych napojów alkoholowych w Etiopii – piw (tella, siwa) oraz miodów pitnych (tej – czyt. tedż). Napoje te różnią się nazwami i sposobem wytwarzania w przypadku konkretnych regionów i grup etnicznych, ale wiele z nich nadal wyrabia się w sposób niezmieniony od stuleci (według niektórych teorii metody wyrobu tradycyjnych, etiopskich piw mogą niewiele różnić się od tych, które wykorzystywano w czasach Starożytnego Egiptu). Rhamnus prinioides służy jako wnosząca goryczkę przyprawa, a także jako konserwant, bowiem gesho, podobnie jak chmiel, posiada właściwości bakteriostatyczne – użycie tej rośliny (w postaci wywaru z łodyg i liści lub dodatku suszonych i zmielonych liści do przypominającej pulpę brzeczki) wyraźnie spowalnia namnażanie się nie tylko bakterii psujących piwo (np.: Acetobacter), ale także mikroorganizmów niebezpiecznych dla ludzkiego zdrowia (nierzadko woda używana do wyrobu piwa posiada bardzo złą jakość a samo piwo wytwarza się w warunkach, które pod względem sanitarnym pozostawiają wiele do życzenia) np.: Escherichia coli, Salmonella, Shigella, Streptococcus czy pleśni. Co ciekawe, roślina ta jest znana ludzkości być może od tysięcy lat, jednak prace badawcze mające na celu jej lepsze poznanie rozpoczęły się dopiero w II połowie XX wieku i nie jest ona tak dobrze poznana jak chmiel zwyczajny.\nZwiązki chemiczne występujące w tej roślinie, które odpowiadają za smak i właściwości bakterio- i grzybobójcze to: ramnetyna i ramnazyna (działają przeciwzapalnie i jako antyoksydanty), emodyna i jej pochodne (działanie bakteriobójcze, przeczyszczające). Za gorzki smak tej rośliny odpowiada glikozyd zwany po angielsku geshoidin. Myślę, że najlepszym polskim tłumaczeniem byłoby słowo „geszoidyna”. Związek ten poznano dopiero podczas badań tej etiopskiej rośliny. Na podstawie przeprowadzonych eksperymentów udowodniono, że ekstrakt z gesho można stosować jako zamiennik ekstraktu chmielowego w przemyśle piwowarskim. Obydwie rośliny – gesho i chmiel – posiadają zbliżoną ilość żywic i olejków. Kolejnym paralelizmem – typowym z resztą dla wszystkich roślin uprawnych – jest duża ilość odmian.\nAutor: notopopiwku o 17:59 Brak komentarzy:\nEtykiety: o piwie, piwo egzotyczne\nMaltøl, czyli tradycyjne piwo norweskie\nTemat tradycyjnych piw norweskich znany jest nam wszystkim głównie za sprawą bloga autorstwa Larsa Mariusa Garshola, który zgłębia na nim zagadnienie farmhouse ale nie tylko z Norwegii, ale i innych krajów europejskich. Wpis ten nie będzie niczym nowym dla śledzących wspomniany blog, jednak uznałem, że warto „wyłuskać” najważniejsze rzeczy i zebrać je w całość, zwłaszcza że to, o czym pisze Lars bardzo dobrze koresponduje z treściami zamieszczanymi na moim blogu. Bardzo podoba mi się taka koncepcja jaką przyjął Lars M. Garshol – blog koncentruje się na konkretnej tematyce, wręcz na jednym, bardzo wąskim, zagadnieniu. Poza tym można na nim znaleźć wiele ciekawych stwierdzeń, niejednokrotnie stojących w opozycji do powszechnie panujących opinii, co stanowi dobry przyczynek do dyskusji „o piwie przy piwie”. Dla przykładu Garshol postuluje o rewizję typologii piw, którą się posługujemy. Według niego do kategorii ale należałoby dodać podkategorię raw ale (piwo surowe, w przypadku którego brzeczka nie jest poddawana gotowaniu). Innym ciekawym poglądem jest ten, według którego gotowanie brzeczki to daremny trud, co będzie przytoczone w dalszej części tekstu.\nNazwa maltøl (piwo słodowe, piwo ze słodu) odnosi się do całej rodziny piw, które wytwarzane są chałupniczo w Norwegii, przy czym często posiadają one lokalne nazwy, związane z miejscem ich wytwarzania. Typową cechą tych piw jest używanie wywaru jałowcowego do zacierania i wysładzania zamiast wody. Ich barwa bywa bardzo zróżnicowana – od jasnej po ciemną (piwa wytwarzane na bazie domowych słodów są najczęściej ciemne), posiadają bardzo niskie, wręcz zerowe, wysycenie dwutlenkiem węgla i są bardzo mętne. Ich moc bywa różna – od piw stołowych (2-3% alk. obj.) po piwa z woltażem rzędu 8% alk. obj. Warto w tym miejscu odnieść się do samej nazwy, która może wydawać się nieco dziwna, bowiem piwo z definicji wyrabiane jest ze słodu. Lars Garshol podkreśla, że jeszcze sto lat temu w Norwegii terminem piwa określano także inne napoje, które nie powstawały ze słodów, takie jak: sirupsøl (piwo na bazie syropu), bjørkesevjeøl (piwo na bazie oskoły), sukkerøl (piwo cukrowe), itd.\nSłody – jeżeli chodzi o tradycyjne skandynawskie piwa – podstawowym zbożem poddawanym słodowaniu był jęczmień, ale stosowano także żyto i owies (w formie słodowanej i/lub nie poddane temu procesowi). Z surowców niesłodowanych sięgano także po miód, a z czasem i po cukier. Słody wytwarzane są do dziś nierzadko metodami chałupniczymi. Słody „domowej roboty” są raczej ciemne, a niejednokrotnie poddaje je się wędzeniu – w Norwegii najczęściej drewnem olchowym. Dla porównania, na Gotlandii do tego celu używa się drewna brzozy (z korą), a w Finlandii historycznie używano olchy i/lub jałowca. Obecnie piwowarzy coraz częściej sięgają po gotowe słody dostępne w sklepach dla piwowarów domowych. Regionem, w którym nadal żywe są tradycje własnoręcznego wyrobu słodu do produkcji piwa są okolice Stjordal.\nChmiel – na przestrzeni wieków szyszki tej rośliny zdobyły popularność także w Skandynawii, ale problem polegał na tym, że chmiel trzeba było dawniej sprowadzać, bo niezbyt chętnie rósł na tamtych ziemiach. Dziś używano są odmiany lokalne, kontynentalne, a nawet te sprowadzane z USA. Czasem piwowarzy kupują chmiel w aptekach, aby po prostu dodać go do brzeczki bez roztrząsania kwestii użytej odmiany i jej parametrów. Lars Garshol podaje, że piwa w Skandynawii są relatywnie nisko chmielone w porównaniu z tradycyjnymi piwami na przykład z Litwy. W piwach norweskich (i nie tylko) chmiel jest dodawany bardziej jako konserwant niż dla smaku, bo ten w piwach z północnej Europy ma dawać jałowiec.\nJałowiec – używany od Norwegii po Estonię. Lars podaje, że w przypadku norweskich farmhouse ale stosuje się go najwięcej w porównaniu z resztą Skandynawii. Często już sama woda, która będzie użyta do zacierania i wysładzania jest zaprawiana gałęziami jałowca (infuzja na zimno). Jałowiec stosuje się także na etapie filtracji – dno kadzi wykładane jest gałęziami tej rośliny, a na etapie gotowania brzeczki (o ile proces ten jest stosowany) dodaje się gałęzie i jagody tego krzewu.\nInne dodatki – poza chmielem i jałowcem sięgano po takie dodatki jak: oskoła (sok z brzozy), krwawnik, dziurawiec czworoboczny, woskownica europejska, wrotycz, bagno zwyczajne, kminek, pędy ziemniaków, liście tytoniu, pędy świerkowe, kora olchy, mniszek lekarski, życica, lulek czarny, sosna (pędy i wiórki), piołun.\nDrożdże – w wielu regionach stosuje się drożdże komercyjne – piekarskie lub piwowarskie (głównie szczepy ejlowe) – drożdże takie w Norwegii nazywane są gjær. Jednak o wiele ciekawsze są tradycyjne kultury hodowane od pokoleń zwane kveik. Dawniej wykorzystywano je praktycznie w całej Norwegii, jednak tradycja ta do dziś przetrwała przede wszystkim w rejonie Voss i Sunnmøre. Kveik stosowano w gospodarstwach domowych do wyrobu piwa oraz chleba. Drożdże zbierano z kadzi fermentacyjnej i przechowywano je na kilka sposobów – używano szczelne zamkniętych naczyń, które zanurzano w studniach, suszono je wraz z mieszaniną mąki i drożdży, zbierano je do specjalnych naczyń poprzez kilkukrotne zanurzanie w kadzi fermentacyjnej. Stosowano także suszenie drożdży za pomocą popiołu. Gdy zachodziła konieczność, aktywowano je za pomocą wody i cukru. Gdy drożdże spleśniały, pozbywano się ich, a po zdrowe szło się do sąsiada. Charakterystyczne dla kveik jest to, że mogą przeprowadzać fermentację w temperaturze powyżej 40 stopni Celsjusza, a w gotowym piwie dają bardzo wyraźne aromaty owocowe. Garshol pisze na swoim blogu, że tradycyjne kultury drożdży z okolic Voss i Sunnmøre bardzo się od siebie różnią jeżeli chodzi o bukiet smakowo-zapachowy w gotowym piwie.\nTechniki wyrobu maltøl\nLars Garshol, ale i Stephen H. Buhner w książce pt.: Sacred And Herbal Healing Beers, podaje, że w przypadku skandynawskich piw – zwłaszcza norweskich – stosowano cztery podstawowe techniki ich wyrobu:\nGotowano zacier oraz brzeczkę – zacier albo doprowadzano do wrzenia po zalaniu go wywarem z jałowca, albo słody zalewano wrzącym ekstraktem jałowcowym. W przypadku tej drugiej metody pozostawiano zacier na jakiś czas, po czym odbierano brzeczkę, którą zagotowywano. Czasem młóto zalewano drugi raz i odbierano brzeczkę na niskoalkoholowy napój podobny do podpiwku. Istniała tez metoda polegająca na zalewaniu młóta uprzednio gotowaną brzeczką, odbierano ją po raz kolejny i poddawano gotowaniu. Czasem tę czynność powtarzano kilkukrotnie.\nGotowano zacier, ale nie gotowano brzeczki – postępowano jak wyżej, ale brzeczka odebrana po zacieraniu nie była już poddawana gotowaniu. Czasem odbierano pewną jej ilość, którą gotowano z chmielem i zwracano do pozostałej części.\nNie gotowano zacieru, ale gotowano brzeczkę – sposób, który powszechnie stosowany jest i dziś. Ekstrakt jałowcowy, po uprzednim zagotowaniu, schładzano i zalewano nim słody. Po pewnym czasie odbierano brzeczkę i gotowano ją.\nNie gotowano zacieru oraz brzeczki (tak zwane raw ale – surowe piwo) – po zalaniu słodu ciepłą wodą lub wywarem jałowcowym, zacier pozostawiany jest na czas 1-24 godzin, po czym odbierana jest część płynna, którą przelewa się bezpośrednio do fermentora – czasem niewielką część gotowano z chmielem. Lars Garshol twierdzi, że ta metoda jest najbardziej tradycyjna ze wszystkich. Na swoim blogu stawia tezę, że gotowanie brzeczki wymusiło rozpowszechnienie się chmielu w krajach skandynawskich – izomeryzacja alfa-kwasów, etc. Twierdzi, że usuwanie białek na skutek gotowania piwa i ich osiadanie na dnie kotła obniża wartości odżywcze piwa, a samo zacieranie w odpowiednio wysokiej temperaturze ma działanie zbliżone do gotowania brzeczki pod kątem eliminacji niepożądanych mikroorganizmów. Lars twierdzi, że wszystkich białek z tradycyjnego piwa i tak nie da się usunąć, a zizomeryzowane alfa-kwasy można wprowadzić do brzeczki pod postacią „chmielowej herbatki”. Zdaniem tego autora gotowanie brzeczki nie jest koniecznym elementem w procesie wyrobu piwa.\nCzas zacierana i warzenia był bardzo zróżnicowany – od kilku minut do kilku godzin. Chmiel najczęściej ekstrahowano w osobnym naczyniu, a uzyskany ekstrakt dodawano do brzeczki. Fermentację przeprowadzano w temperaturach relatywnie wysokich – w przypadku kveik sięga ona nawet 35-40 st. C.\nPodstawowe rodzaje maltøl\nVossaøl/Hardangerøl – mocne piwa – 7-8% alk. obj. – nie są wędzone, wyczuwalne nuty chmielu i jałowca, zbalansowane i z wyraźnymi nutami lokalnych drożdży (nuty pomarańczy). Zacieranie trwa co najmniej 3 godziny, a gotowanie – 3-4 godziny. Powstaje najczęściej na bazie słodu pilzneńskiego.\nRaøl – piwa surowe, nie poddawane gotowaniu, cechuje je jaśniejsza barwa niż tych z Voss. Bywają wersje wędzone. Część brzeczki jest odbierana i gotowana z chmielem, po czym zwracana jest do fermentora. Stosuje się kveik lub drożdże piekarskie. Piwa z tej grupy są bardzo zróżnicowane.\nStjørdalsøl – ciemne piwa o zróżnicowanej barwie – od miedzianej do ciemnobrązowej, o zawartości alkoholu wynoszącej ok. 5-7,5%. Wytwarzane ze słodów „domowej roboty”, które poddawane są wędzeniu – często drewnem olchowym. Wędzonka jest zróżnicowana – od delikatnej po dominującą w smaku. Piwa słodowe, z estrami i fenolami wnoszonymi przez drożdże piekarskie.\nKronøl – (piwo ze zboża, piwo z ziarna) – jasne piwo z południowo-zachodniej części Norwegii. Najczęściej brzeczka nie jest poddawana gotowaniu. Powszechnie stosowany jest wywar jałowcowy i chmiel. Do fermentacji wykorzystywany jest kveik. Słodowe z nutami jałowca i akcentami wniesionymi przez lokalne szczepy drożdży.\nNa sam koniec mam dla Was dwie dobre wiadomości. Po pierwsze, przywoływany przeze mnie autor nie ukrywa, że wciąż zgłębia temat tradycyjnych piw norweskich i powyższy podział ma charakter stricte roboczy, a także należy spodziewać się rozwijania tej tematyki na jego blogu w przyszłości. Po drugie, „czucie i wiara” mówi do mnie, że ta wyprawa na północ nie jest jeszcze zakończona, jeżeli chodzi o mój kawałek Internetu.\nAutor: notopopiwku o 18:20 1 komentarz:


Nie wstydźmy się czytać Boccaccia « SzczecinCzyta.pl\n« Styczeń w księgarni FiKa\nKapitan Majtas – kolejne tomy »\nNie wstydźmy się czytać Boccaccia\nPamiętam te wakacje, kiedy z wypiekami na twarzy czytałam pospiesznie dopiero co wypożyczone nowele Boccaccia, a było to lat temu ze trzydzieści pięć. Zawsze wyglądałam na starszą, więc pani bibliotekarka, obrzuciwszy mnie świdrującym spojrzeniem, zaznaczając mimochodem, że to lektura z półki dla dorosłych (już byłam pewna, że nici z poleconej mi przez kuzyna pozycji), niechętnie podała mi „Dekameron”. Dzisiaj, biorąc do ręki przepiękne, nowe wydanie nieśmiertelnych opowieści florenckiego mistrza, czekałam na to samo uczucie. I nie zawiodłam się.\nNa Boccacciu nie można się zawieść, gdyż nieprzemijalnie wzbudza emocje, trafiwszy w XVI wieku nawet na listę ksiąg zakazanych. Nazwałabym to wielką pomyłką, a listę – listą ksiąg niezrozumianych. Takie to były czasy, kiedy w każdym tekście obnażającym naturę człowieka (czyt. zakonnika), doszukiwano się obrazoburczych i podważających autorytet treści. A autor „Dekameronu” bardziej piewcą piękna ludzkiego ciała i umysłu był, niźli szerzącym zamęt w szeregach służebników Kościoła wywrotowcem. No cóż, wszak nie każdemu dana jest umiejętność odczytywania sensów ukrytych, zwłaszcza peryfraz, które z upodobaniem Boccaccio stosuje. Ups, coś mi się widzi, że setka przeczytanych nowel na mój styl pisania nieświadomie wpływać poczęła…\nPiękny jest humanizm i niezwyciężony. Za Miłoszem – nawet oddanie „Dekameronu” na przemiał nic by nie przyniosło. To idee Harmonii i Piękna, obecne w każdej nowelce, kształtują obraz świata, w którym ludzkie ułomności nie straszą, a prędzej wzbudzają litość lub śmiech. Galeria postaci przewijających się przez dziesięć dni snucia opowieści, które ku swej uciesze prezentują uciekinierzy z dotkniętej zarazą morową Florencji, jest panoramiczna (od zwykłych rzezimieszków po cudnej urody książęta) i barwna. Boccaccio genialnie portretuje społeczeństwo połowy XIV wieku, poświęcając jednak najwięcej uwagi… Miłości.\nMiłości, której rodzajów znajdziemy tu wiele, a żadnego z nich wstydzić się nie musimy. I to też świadczy o pięknie ludzkiej natury, gdzie obok gorąca szalejących zmysłów jest miejsce na chłodną rozwagę idealizmu, a erotyka bezpruderyjnie pozwala sobie na akty małżeńskie i poza. Niemniej, nie mogłam oprzeć się wrażeniu, że autor ma podobną do Dantego skłonność – to miłość wprawia w ruch niebo i gwiazdy… i słowiki.\n„Słowik” (dzień piąty, opowieść czwarta) należy do moich ulubionych nowelek. Jest niezwykła, gdyż posiada nieprzemijający urok – pierwszej miłości. I pierwszego zbliżenia. Jakoś tak mi się dzieje, że za każdym razem, gdy wracam do tego tekstu, motyle w brzuchu nie dają spokoju, jakbym jakąś nastolatką była, a nie doświadczoną białogłową w kwiecie wieku. I jeszcze ten fortel, ze spaniem na balkonie i słuchaniem śpiewu słowika – przedni pomysł, który zamyślałam wcielić w życie, ale mój ojciec mniej wyrozumiałym rodzicem byłby, znalazłszy swą córkę w tak jednoznacznej sytuacji, niż pan Lizio. Finał z pewnością odbiegałby od tego z opowieści – „Potem, przez długi czas, dniem i nocą, w spokoju i radości łowili słowika, ile tylko zapragnęli.”\nNiech nie przeraża opasłość „Dekameronu” – czytać należy go powoli, delektując się każdą sceną, każdym opisem i dialogiem, każdą refleksją. Wystarczy jedna nowela na jeden dzień, a humanizm i piękno świata wnikną stopniowo w nasz umysł, sprawiając, że zapomnimy o szarościach i trudach codzienności. Niech florencki autor rozgrzeje wyobraźnię i sprawi, by chociaż sto wieczorów nie było samotnych. Nie wstydźmy się czytać Boccaccia!\nGiovanni Boccaccio, Dekameron, przekład: Edward Boye, Wydawnictwo Mg, 2017\n11 stycznia 2018 | Kategoria: Recenzje i opinie


szyć - Słownik SJP\n1kropla_rosy # 2005-01-23\nnie z czasownikami piszemy odzielnie !!!!!!!!!!!!! moze czas nauczyc sie podstawowych zasad!!!!!!!!!!\ngreenpoint # 2005-01-23\nszycie - nieszycie, w odmianie tych nieszyć (wiem, na początku niełatwo to przełknąć:-)\n~gosc # 2006-01-26\nMoże do wyrazu szyć i pochodnych powpisujecie flagi "E"?\nmaniaktostowy # 2009-11-13\nWpisuje w google słowo "szyłom", nie znalazłem nigdzie indziej tego słowa poza tym słownikiem. Co to za odmiana jest?\nzoltyczepek # 2009-11-13\nPrzed dodaniem komentarza zapoznaj się z najczęściej zadawanymi pytaniami.\n5552155521 od końca


Szkoła tańca LATINO DANCE STUDIO ! – Bootky\nSzkoła tańca LATINO DANCE STUDIO !\nSzkoła tańca REAL PASSION !\nSzkoła tańca LEILA !\nZapraszamy do zapoznania się z ofertą Latino Dance Studio.\nTylko u nas: niesamowita atmosfera, dogodne godziny zajęć, doświadczeni instruktorzy i wiele innych.\nPrzyjdź do nas i przekonaj się sam!\nZ myślą o wszystkich, którzy w przyjaznej atmosferze i w niepowtarzalnym klimacie chcą aktywnie spędzić czas, zdobywać nowe umiejętności i je doskonalić. Szkoła oferuje szeroką gamę zajęć tanecznych dla różnych grup wiekowych począwszy od dzieci, poprzez młodzież, dorosłych oraz seniorów. Zajęcia prowadzone są na różnych poziomach zaawansowania. Szeroka i różnorodna gama zajęć tanecznych i ruchowych z pewnością pozwoli wybrać coś dla siebie.\nDzięki zaangażowaniu i bogatemu doświadczeniu naszych instruktorów, dla których taniec jest życiową pasją na zajęciach panuje niezwykle przyjazna i ciepła atmosfera. Ich profesjonalizm i doskonałe przygotowanie gwarantuje wysoką jakość prowadzonych lekcji oraz troskę o bezpieczeństwo i zdrowie uczestników. To osoby pełne entuzjazmu, które nie tylko potrafią przekazać wiedzę, ale również zarazić swoją pasją. Zajęcia w naszej szkole są prowadzone tak by nie była to tylko nauka kroków, ale także świetna zabawa!\nDzięki Latino Dance Studio zadbacie o własne zdrowie i sylwetkę, zrelaksujecie ciało i umysł. Jeżeli kochasz taniec i chciałbyś realizować swoje marzenia lub chcesz spróbować czegoś nowego, nie trać czasu. Dołącz do nas! Zapraszamy! Nasza szkoła powstała z wielkiej miłości i pasji do tańca, z myślą o wszystkich, którzy w przyjaznej atmosferze i w niepowtarzalnym klimacie chcą aktywnie spędzić czas, zdobywać nowe umiejętności i je doskonalić.\nul. Herbowa 2A\nZajęcia pole dance nie tylko rozwijają wszystkie partie mięśni i uczą zmysłowego poruszania się w takt muzyki, ale kształtują także dyscyplinę i wytrwałość. Tańca pole dance może spróbować każdy – młodzi, starsi, chudzi, grubi, kobiety, mężczyźni. Jest to po prostu trening przez zabawę!\nNależy pamiętać, że pole dance to nie tylko świetna zabawa, ale również wysiłek dla ciała. Po zajęciach mogą wystąpić otarcia skóry, siniaki i oczywiście zakwasy. Przed zajęciami nie należy używać olejków, kremów czy balsamów do ciała. Na pierwsze zajęcia najlepiej ubrać się w sportową koszulkę i krótkie spodenki lub legginsy. Zalecamy również zaopatrzenie się w opaski na nadgarstki, aby uniknąć otarć, które pojawiają po kilku pierwszych zajęciach. Można ćwiczyć w skarpetkach lub boso.\nKursy Pole Dance będą prowadzone na trzech różnych etapach: podstawowym, średniozaawansowanym oraz zawansowanym. Każdy z etapów jest podzielony poziomy, z których każdy poziom trwa sześć tygodni. Zajęcia zawsze rozpoczynają się rozgrzewką. Jest ona bardzo ważna, dlatego staramy się nie spóźniać na zajęcia. Zajęcia kończą strechingiem (rozciąganiem).\nŚwietnie wpływa na kondycję fizyczną.\nPomaga zgubić zbędne kilogramy\nModeluje sylwetkę i ujędrnia ciało\nRozwija poczucie własnej wartości\nPomaga poczuć się bardziej kobieco\nDaje duuużo radości


Obelisk czeka na renowację\nJesteś tutaj:Gniezno24.com Gospodarka Inwestycje Obelisk czeka na renowację\nwtorek, 28 kwietnia 2015 11:10\nJeden z najstarszych pomników w Gnieźnie rozsypuje się, mimo iż jego konserwacja miała miejsce zaledwie 15 lat temu…\nNa cmentarzu św. Piotra znajdują się dwa pomniki – jeden, najczęściej nawiedzany przez mieszkańców, upamiętnia powstanie wielkopolskie i poległych w nim gnieźnian. Drugi jest mniej znany, choć jego symboliczność jest równie ważna. Niestety, jego stan jest coraz gorszy, a ostatnio został także otoczony taśmami, aby dla własnego bezpieczeństwa, nikt do niego nie podchodził.\nMonument został odnowiony w 2000 roku staraniem Towarzystwa Miłośników Gniezna, które wystąpiło do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o renowację obiektu, który wówczas też wymagał ratunku. Jak się jednak można było przekonać po kilku latach, prace były poprowadzone mało starannie, gdyż pierwsze pęknięcia pojawiły się w 2007 roku.\nObecnie stan jest coraz gorszy, jednak jak zapewnił nas ks. Jan Kasprowicz, proboszcz parafii katedralnej, sprawa trafiła już do odpowiednich organów: - Na razie wystąpiliśmy do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu z programem konserwatorskim i wyrażeniem zgody na prowadzenie prac. Jednocześnie parafia zwróciła się do urzędu konserwatorskiego o przyznanie dotacji i teraz oczekujemy, jaka będzie decyzja konserwatora - przekazał. Takie postępowanie jest konieczne z tego względu, że cmentarze jako obszary podlegające strefie ochrony konserwatorskiej, podlegają WKZ.\nCeglany obelisk został ustawiony w 1832 roku w celu upamiętnienia niwelacji i „oczyszczenia” dotychczasowego cmentarza, co oznaczało w skrócie ekshumację wszystkich spoczywających tu od wieków szczątków i pochowanie ich w jednym miejscu, właśnie pod obeliskiem. Konieczność takiego działania wynikała z faktu, że dotychczasowy cmentarz (wówczas niewielki) był po prostu przepełniony. Dotychczasowa parafia śp. Piotra i Pawła, istniejąca tu od XIII wieku, została przejęta w 1805 roku przez Katedrę. Cmentarz otaczający świątynię, został w 1829 roku powiększony o obszar dotychczasowych ogrodów proboszczowskich i wówczas dokonano niwelacji, której zwieńczeniem było postawienie obelisku. W 1889 roku pomnik został odnowiony przez mieszkańców Gniezna.\npomnik na cmentarzu sw piotra\nobelisk upamietniajacy niwelacje cmentarza sw piotra\nLink do komentarza\t wtorek, 28 kwietnia 2015 22:54\tnapisane przez\tpytajnik\nTo ci sami od słynnej encyklopedii gnieźnieńskiej?\nLink do komentarza\t wtorek, 28 kwietnia 2015 19:40\tnapisane przez\ttony\nA gwarancje?? Rozumiem lat parę minęło, ale pomniki stawia się na wieki /prawie/!!!\nLink do komentarza\t wtorek, 28 kwietnia 2015 19:09\tnapisane przez\tmiastowy\nPodać nazwiska tych, którzy tak roztrwonili pieniądze na renowację i dokonali zniszczenia, a nie odbudowy!


25 lecie Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Śremie - Tydzień Ziemi Śremskiej\nStrona główna Aktualności Śrem 25 lecie Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Śremie\nZasłużony dla gminy Śrem i wszystkich jej mieszkańców zakład obchodzi w tym roku 25 lecie swojej owocnej działalności. Trudno bez ich codziennej pracy wyobrazić sobie nasze miasto i wioski. Nawet w czasie pełnego lockdownu to pracownicy tej firmy codziennie dbali o to, by ulice były czyste, a kosze i pojemniki na odpady komunalne opróżniane na czas.\nUroczyste spotkanie z przedstawicielami załogi odbyło się w środę, 30 czerwca w sali sesyjnej śremskiego ratusza. Uczestniczył w nim burmistrz Śremu Adam Lewandowski i Robert Mielcarek, naczelnik Pionu Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej. Władze spółki reprezentowali prezes zarządu Paweł Wojna i przewodniczący rady nadzorczej Marcin Niewiński.\nPrezes Paweł Wojna w krótkim wystąpieniu przypomniał najważniejsze daty z 25 letniej historii spółki. Na koniec podziękował wszystkim za zaangażowanie i dobrą pracę, a władzom gminy za dobrą współpracę.\nO dobrej współpracy władz miejskich i spółki mówił również w swoim przemówieniu burmistrz Adam Lewandowski. Podkreślał zaangażowanie i ofiarną pracę załogi w trudnych czasach pandemii, dziękując wszystkim za codzienną pracę mimo zagrożeń. Mówił również z uznaniem o ekspansji przedsiębiorstwa, które świadczy swoje usługi nie tylko w gminie Śrem. Zadeklarował pomoc gminy w unowocześnianiu parku maszynowego firmy, zakupem pojazdów do odbioru odpadów komunalnych zasilanych gazem ziemnym pojazdów ciężarowych.\nWażną częścią spotkania było wręczenie odznaczeń najbardziej zasłużonym pracownikom spółki. Na wniosek prezesa Pawła Wojny Krajowe Forum Dyrektorów Zakładów Oczyszczania Miast przyznało 17 pracownikom przedsiębiorstwa medale „Za ofiarną pracę w utrzymaniu czystości i porządku”.\nMedale wręczył burmistrz Lewandowski, przewodniczący rady nadzorczej Marcin Niewiński wręczył\ndyplomy, a prezes Wojna nagrody pieniężne.\nA oto lista odznaczonych: Halina Kamińska, Benedykt Kaźmierczak, Grzegorz Lewandowicz, Sławomir Maćkowiak, Przemysław Maliński, Roman Małecki, Jan Marciniak, Teresa Perfikowska, Lucyna Pieczyńska, Lidia Raflik, Ryszard Raszewski, Stanisław Rozmiarek, Anna Szulczewska, Wiesław Szydłowski, Władysław Szydłowski, Eugeniusz Tomczak i Maciej Zelba.\n(Więcej w czwartkowym wydaniu Tygodnia Ziemi Śremskiej)\n25 lat PGK w Śremie\nprezes Paweł Wojna\nPoprzedni artykułPokaz Monster Truck Chaloupka [galeria]\nNastępny artykułPoznajcie historię Borysa


Faktury | zapakuj.to\n● Jak pobrać fakturę VAT?\nAby pobrać fakturę VAT:\nZaloguj się do kreatora.\nW górnym menu wybierz podstronę „Twoje zamówienia”.\nZlokalizuj zamówienie, do którego potrzebujesz faktury VAT.\nKliknij guzik „Zobacz zamówienie”\nW prawym dolnym rogu kliknij guzik „Pobierz fakturę VAT”.\nPamiętaj, że wystawiamy faktury VAT po wyprodukowaniu pudełek dla danego zamówienia. Fakturę VAT otrzymasz od nas e-mailem, na adres podany przy składaniu zamówienia.\nSłowa kluczowe: faktura, faktura VAT, pobieranie faktur,\n● Czy wystawiacie faktury VAT UE (0%)?\nFaktury VAT UE wystawiamy tylko w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT), tj. przesyłki kurierskiej na adres na terytorium Unii Europejskiej, z wyłączeniem Polski. Taka opcja jest dostępna w aplikacji dostępnej na stronach: packhelp.com, packhelp.de, packhelp.es, packhelp.it, packhelp.fr, packhelp.cz.\nJeśli prowadzisz działalność gospodarczą w Polsce i chcesz dokonać dostawy zamówionych opakowań do innego kraju Unii Europejskiej, skontaktuj się z nami przed złożeniem zamówienia.\nSłowa kluczowe: faktura VAT, VAT 0%, VAT EU, VAT UE, wysyłka za granicę, zagraniczne,\n● Czy mogę otrzymać fakturę z innym terminem płatności?\nProdukcję pudełek rozpoczynamy dopiero po zaksięgowaniu płatności. Nie umożliwiamy odroczenia płatności, ani rozłożenia na raty. Taką opcję może udostępniać DotPay – prosimy o potwierdzenie u operatora płatności.\nSłowa kluczowe: faktura, płatność,\n● Czy mogę otrzymać fakturę VAT przed zapłatą?\nFakturę VAT wystawiamy po zakończeniu produkcji pudełek i wysyłamy ją e-mailem (drogą elektroniczną). Przy tradycyjnym przelewie udostępniamy fakturę pro forma. Powinna w zupełności wystarczyć do zlecenia przelewu. Jeśli nie wystarczy, prosimy o kontakt.\nSłowa kluczowe: faktura,


Sanatorium , eBook | Księgarnia Gandalf.com.pl\nSanatorium - opis produktu:\nProza Saramonowicz imponuje logiką konstrukcji, nieodległej od logiki okrucieństwa. Nie zna łatwych pocieszeń, nadziei zbawienia i życia wiecznego. Próżnię po nich wypełnia grymas materii. Zapuścić w tę czeluść wzrok - to jedyny dostępny nam bunt.\neBook Sanatorium pochodzi z wydawnictwa W.A.B.. Autorem książki jest Małgorzata Saramonowicz.


Strona:Karol May - Benito Juarez.djvu/143 - Wikiźródła, wolna biblioteka\nStrona:Karol May - Benito Juarez.djvu/143\npojedziecie dalej. Tak, czy inaczej, znajdziecie Juareza. Ale proszę was, miejcie się na baczności. Jeśli mnie schwytają w niewolę — znaczy, że zamierzają ograbić nasz ładunek. Spróbują zatem napaść na was w nocy.\n— Będziemy czuwać.\n— Nabijcie armaty kartaczami, ale czyńcie to tak, aby z brzegu nie zauważono. Dobrze, że działa są powleczone płótnem.\n— Ale pan? Obawiam się o pańską całość!\n— Nie lękaj się sir! Mnie niepodobna więzić. Jeśli mnie nawet schwytają, to umknę. A następnie pośpieszę do Juareza.\nZapytany wystrzelił śliną ku rzece.\n— Oczywiście konno.\n— Nie posiadając wierzchowca?\n— Ja nie posiadam, ale oni tam na pewno mają rumaków poddostatkiem. Zresztą, znam dobrze ten zakątek. Teraz jest jeszcze dosyć jasno; zanim noc zapadnie, dotrę do prerji i o świcie, o ile tylko koń okaże się znośny, będę u Juareza. Prezydent nie będzie zwlekał, aby schwytać za czuprynę tych łotrów.\n— Ale w jaki sposób będę wiedział, czy się z panem wrogo obejdą, i czy pan umknął?\n— Napaść stwierdzicie na własne oczy, a ucieczkę — uszami. Czy zna pan krzyk meksykańskiego sępa?\n— Tak; bardzo dobrze.\n— Otóż, jeśli wydam taki krzyk, to znaczy, żem wolny. Przy drugim okrzyku — siedzę na koniu, a przy trzecim jestem już zupełnie przeświadczony, że umknę.\nTę stronę ostatnio edytowano 11 lip 2020, 15:45.


Trzecia powieka u psa - co to takiego? - My Animals\nTrzecia powieka u psa - co to takiego?\nNiektóre zwierzęta mają części ciała, które nie występują u ludzi i z tego względu są często przez nich ignorowane. Jednak są one bardzo ważne dla dobrego samopoczucia zwierzęcia, a trzecia powieka u psa jest zdecydowanie jedną z nich. Jeżeli nie zwracasz uwagi na ciało twojego zwierzaka, oznacza to, że nie dbasz o psa właściwie, a dotyczy to często trzeciej powieki u psa.\nTrzecia powieka u psa, zwana także migotką, pojawia się, gdy zwierzę doświadcza niewielkiego zadrapania lub urazu. Nie jest to oznaką żadnego problemu i nie ma się czym martwić. To po prostu znak, że naturalne mechanizmy obronne psa funkcjonują prawidłowo.\nCzym właściwie jest trzecia powieka?\nJest to w zasadzie membrana tkanki łącznej. Nie zawiera żadnych mięśni, włosów ani innych powłok, ale można ją zobaczyć, gdy oko wyczuje potencjalne zagrożenie. Innymi słowy, jest to naturalny odruch.\nSposób w jaki działa migotka jest dość prosty. W momencie możliwego urazu lub uderzenia tkanka osłania oko. Membrana pojawia się w mikrosekundach, a następnie wraca do normalnego położenia, gdy niebezpieczeństwo już minie.\nNie musisz się martwić, gdy zobaczysz trzecią powiekę swojego psa. Jeżeli jednak zauważysz jakiekolwiek zmiany w jej wyglądzie, może to być uznane za łagodny problem zdrowotny. W tym przypadku najlepiej jest natychmiast umówić się na wizytę u weterynarza w celu przebadania oczu psa i sprawdzenia stanu błony.\nZalety trzeciej powieki\nJej głównym celem i funkcją jest ochrona oka. Trzecia powieka przydaje się również do usuwania owrzodzeń, a nawet do utrzymania odpowiedniego nawilżenia oka. W rzeczywistości odpowiada ona za produkcję około 40% łez psa i pomaga zwalczać infekcje. Osłaniając oko, trzecia powieka pomaga przeciwciałom walczyć ze szkodliwymi mikroorganizmami.\nPonadto jej naturalny ruch pomaga usuwać ciała obce z oka. Innymi słowy – działa jak mała wycieraczka przedniej szyby.\nNie zawsze jest to zauważalne, ale jeśli zobaczysz kiedykolwiek biały film pokrywający oczy psa, jest to właśnie migotka. Prawdziwy problem pojawia się, kiedy nie powraca ona do swojej normalnej pozycji po pięciu lub sześciu godzinach.\nCzasami trzecia powieka porusza się i nie wraca z powrotem do swojej pozycji, lecz jej gruczoł wysuwa się na zewnątrz. Zjawisko to zwane jest wiśniowym okiem (cherry eye) i pies może mieć do tego skłonności dziedziczne lub może oni pojawić się, gdy tkanka jest słaba lub zbyt sucha.\nPrawdę mówiąc, jest to jedna z najczęstszych dolegliwości oczu u psów. Warto również zauważyć, że u niektórych ras problem ten pojawia się częściej niż u innych. Najczęściej zdarza się to u Buldogów angielskich, Bokserów, Pekińczyków, Chihuahua i Mastifów neapolitańskich.\nU psów tych ras trzecia powieka jest prawie w ciągłym użyciu. Jednak każdy pies w każdym wieku może doświadczyć całkowitego wypadnięcia migotki i wymagać pomocy medycznej.\nCo robić w przypadku wypadnięcia trzeciej powieki\nNie ma lekarstwa, które może zatrzymać ten proces, kiedy problem już się pojawił. Można jedynie uciec się do operacji chirurgicznej, by odpowiednio nasycić tkankę i dzięki temu powróci ona do normalnego stanu. Kiedy u psa pojawia się wiśniowe oko, jedyne co można zrobić to udać się do weterynarza.\nJeśli chodzi o efekty uboczne tego schorzenia, wiśniowe oko nie oznacza, że Twój pies czuje ból lub jest ranny. Na zewnątrz wszystko może wyglądać dobrze, a objawy są czasem praktycznie niezauważalne. Jednak nieleczone wypadnięcie trzeciej powieki może prowadzić do innych schorzeń takich jak suchość oka lub zapalenie spojówek.\nNie zaleca się usuwania trzeciej powieki. Co by się stało, gdyby została usunięta? To oznaczałoby trwałą suchość oka. Nawilżenie jest bardzo ważne dla jego ochrony u każdego zwierzęcia.\nPodsumowując, trzecia powieka u psa jest czymś zupełnie naturalnym, normalnym i odgrywa ważną rolę w ochronie oczu. Nie jest to czymś co powinno Cię martwić. Jeżeli jednak zauważysz jakieś niepokojące zmiany, powinieneś udać się bezpośrednio do specjalisty.\nTresowanieCzy można mieć gekona murowego jako zwierzaka domowego?\nTresowanieDlaczego mój pies nie produkuje mleka, którym mógłby wykarmić swoje szczenięta?\nKontakt z otoczeniemTwój pies boi się rowerów? dowiedź się, jak mu pomóc!\nTresowanieJak zapobiegać zjadania młodych przez chomika?\nPoziomy tresuryDlaczego mój pies liże mocz innych psów?\nKontakt z otoczeniemDlaczego mój kot ociera się o moją twarz?\nKotyJak powstrzymać kota przed gryzieniem kabli w domu?


Obowiązek składania deklaracji akcyzowych dla podmiotów posiadających mikroinstalacje fotowoltaiczne - Specjaliści z energią\nHome / Aktualności / Obowiązek składania deklaracji akcyzowych dla podmiotów posiadających mikroinstalacje fotowoltaiczne\nKlienci, którzy nie posiadają koncesji na wytwarzanie, obrót, przesył czy dystrybucję energii elektrycznej, a którzy jednocześnie mają zamontowane na swoich budynkach panele fotowoltaiczne o łącznej mocy nieprzekraczającej 1 MW mogą korzystać ze zwolnienia z podatku akcyzowego dla zużycia tej energii. Mają do spełnienia jednak pewny obowiązek.\nKlienci korzystający ze zwolnienia z akcyzy dla zużytej energii elektrycznej, wyprodukowanej z generatorów fotowoltaicznych, nie muszą rejestrować się jako podatnicy podatku akcyzowego ani prowadzić ewidencji ilościowej energii elektrycznej.\nJednakże, niedawna nowelizacja przepisów ustawy (z dnia 1 lipca 2021 roku) o podatku akcyzowym nakłada na te podmioty obowiązek składania kwartalnych deklaracji w podatku akcyzowym.\nDeklaracje powinno się składać właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, według ustalonego wzoru (formularz AKC-KZ). AKC-KZ – deklaracja kwartalna w sprawie podatku akcyzowego od wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od podatku akcyzowego i zerową stawką podatku akcyzowego. Obejmować mają kwartalny okres rozliczeniowy w terminie do 25. dnia drugiego miesiąca następującego po kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy.\nPierwsze deklaracje kwartalne powinny obejmować dane za trzeci kwartał 2021r. W praktyce oznacza to, że podatnicy mogą je składać po dniu 30 września 2021r. – do 25 listopada 2021r.\nKlienci korzystający ze zwolnień akcyzowych, powinni złożyć stosowną deklarację akcyzową do 25 dnia miesiąca następującego po zakończeniu kwartału. Równocześnie powinni zadeklarować ilość wyrobów akcyzowych (np. energii elektrycznej), wobec których podmioty te korzystały ze zwolnienia.\nW przypadku problemu z prawidłowym ustaleniem ilości zużytej energii elektrycznej, podlegającej zwolnieniu a konieczniej do zadeklarowania powinno się wskazywać jej szacunkowe ilości.\nTakie deklaracje w podatku akcyzowym z dniem 1 lipca 2021roku składane są wyłącznie drogą elektroniczną. Za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Służby Celnej (PUESC), gdzie dostępne są formularze akcyzowe w wersji interaktywnej. Również, w tym miejscu znajdziesz formularze akcyzowe.\nJedynie osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej, mogą nadal składać deklaracje w postaci papierowej.(np. w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych).\nJak należycie przygotować się do składania ww. deklaracji?\nNależy ustalić katalog wyrobów akcyzowych, z których wykorzystaniem będzie się wiązał obowiązek złożenia kwartalnych deklaracji w podatku akcyzowym oraz ich ilości,\nNastępnie ustalić właściwy organ podatkowy w zakresie podatku akcyzowego, któremu należy złożyć deklaracje,\nZarejestrować się na Platformie Usług Elektronicznych Służby Celnej,\nUdzielić oraz zgłosić odpowiednie pełnomocnictwa do podpisywania tego typu deklaracji. Należy również przeszkolić pracowników w zakresie prawidłowego i terminowego składania tego typu deklaracji.


poniedziałek 23-03-15, czytany: 4193 razy, autor: Rain Dog\nRihanna / © Fame/Flynet Za pomocą stylu możesz o sobie powiedzieć bardzo dużo. Mój styl to wolność. To brak lęku. To spontaniczność i ryzyko. To wyzwanie - mówiła niedawno Rihanna o tym, jak się ubiera.\nFaktycznie, jej najnowsza stylizacja jest najlepszym dowodem na to, że piosenkarka jest spontaniczna i lubi ryzyko. Choćby miało dotyczyć sposobu ubierania się. W sobotę gwiazda wybrała się do restauracji w Santa Monica. Tam nie ma mowy o marcu, w którym jest jak w garncu. Pogoda jest stabilna i zachęcająca. Toteż Rihanna zdecydowała, że skoro już zakłada piękny płaszcz zapinany aż na jeden guzik, top, bluzka, a nawet bielizna będą zbędne.\nSkandaliczne zachowanie Rihanny podczas rozdania Grammy?\tZobacz, jak pije z piersiówki.\tczytano: 43217 razy


Wiercenie w betonie – co warto nim wiedzieć? – w-sumie.com.pl\nHomeCiekaweWiercenie w betonie – co warto nim wiedzieć?\n18 marca 2018odwierty w betoniewiercenie w betonie319Views\nWiercenie w betonie nie należy do prostych zadań, o czym z pewnością wiele osób mogło się przekonać na własnej skórze. Jednak kiedy należy je wykonać? I czemu właściwie służy?\nKiedy wykonuje się odwierty w betonie\nWycinanie otworów w betonie jest konieczne w trakcie budowy lub remontu domu – między innymi w celu zamontowania instalacji elektrycznych, sanitarnych, wentylacyjnych, grzewczych czy gazowych. Z usług firm oferujących profesjonalne wiercenie w betonie często korzystają przedsiębiorstwa trudniące się budową mostów czy wiaduktów. Innym przypadkiem wykonywania nacięć jest pobieranie próbek do badań.\nSprzęt odpowiedni do wiercenia w betonie\nW przypadku wykonywania odwiertów w betonie raczej nie sprawdzi się zwykła wiertarka. W przypadku dość lekkich rodzaju betonu – może wystarczyć wiertarka udarowa, jednak i ona często zawodzi. Najbardziej zalecane jest użycie tak zwanej młotowiertarki wyposażonej w udar pneumatyczny lub mechaniczny (pierwsza wersja urządzenia samoczynnie generuje odpowiednią siłę nacisku, co sprawia, że wykonywana praca jest lżejsza i często także bardziej precyzyjna). Oczywiście sam sprzęt to nie wszystko – wiercenie w betonie zwykłymi wiertłami raczej nie przyniesie pożądanego rezultatu. W sprzedaży można znaleźć specjalne wiertła do betonu.\nWycinanie otworów w betonie techniką diamentową\nTechnika diamentowa to nic innego jak wzmocnienie wierteł i tracz służących do wiercenia w betonie syntetycznym diamentem. Dzięki niej możliwe jest wykonanie odwiertu nawet w bardzo twardym i opornym materiale. Wykorzystuje się ją także w przypadku żelbetu czy żelaza. Technika diamentowa po raz pierwszy została zastosowana już w XIX wieku; na przestrzeni kolejnych dekad ulepszano ją i modernizowano, dzięki czemu dziś można korzystać z profesjonalnych narzędzi przeznaczonych do wykonywania odwiertów w betonie. Diament, dzięki swojej twardości daje gwarancje precyzyjnego cięcia, jak również pozwala na zaoszczędzenie czasu (a po części także zasobów finansowych).\nSamodzielne odwierty w betonie w domowych warunkach\nWiele osób pragnie samodzielnie wykonać otwory w betonie – na przykład podczas drobnego remontu, który wymaga zamontowania puszki z okablowaniem elektrycznym. W przypadku odwiertu w ścianach działowych domu w zupełności wystarczy wiertarka udarowa, a korzystanie z zaawansowanej technologii jaką jest technika diamentowa wydaje się zupełnie zbędne. Jednak zabierając się do samodzielnego wiercenia w betonie, należy pamiętać o kilku bardzo ważnych zasadach bezpieczeństwa. Jedną z nich jest używanie specjalnych okularów osłaniających oczy; przedostanie się odprysków z betonu do oka może powodować jego uszkodzenie.\nŹródło tekstu http://wierceniebetonu.com/


Dodano piątek, 8.08.2008 r., godz. 08.38\nPrawie wszystkie największe poznańskie uczelnie organizują drugi nabór. Jedynie na Akademii Ekonomicznej i AWF-ie dodatkowej rekrutacji nie będzie. Tam gdzie studenci dostaną drugą szansę konkurencja będzie spora, bo chętnych nadal jest więcej niż miejsc.\nNa Politechnice poznańskiej właśnie sporządzana jest lista kierunków, na które chętni po zdaniu poprawkowej matury będą mogli się wybrać. Blisko 400 miejsc jest jeszcze na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza, tutaj jednak planowany jest nawet trzeci nabór. Ten ma być przeprowadzony po 20 września, czyli po wynikach poprawkowych matur.\nSzczegółowe informacje przyszli studenciznajdują się na stronach internetowych poszczególnych uczelni.\n#uczelnie #rekrutacja #młodzież


40 lecie TOTUS TUUS : Małe Dzieło Boskiej Opatrzności – Orioniści Prowincja Polska\n2 czerwca 2019 r. minęło 40 lat od I pielgrzymki papieża Jana Pawła II do Ojczyzny oraz powołania Ruchu TOTUS TUUS przez prymasa Stefana Wyszyńskiego. Na Mszy Świętej o godzinie 13.00 wspólnota Kościelna Służba Porządkowa Totus Tuus działająca w Parafii św. Józefa Robotnika w Wołominie świętowała swój jubileusz 40- lecie powstania. Uroczystej Mszy Świętej przewodniczył ks. Prowincjał Zgromadzenia Księży Orionistów Ks. dr Krzysztof Miś FDP w koncelebrze z Ks. Jackiem Pawlickim FDP, oraz Ks. Krzysztofem Baranowskim FDP. Na Mszy świętej byli przedstawiciele władz miasta Wołomina, radni, oraz posłowie i poczty standardowe z zaprzyjaźnionych wspólnot.\nTOTUS TUUS – Kościelna Służba Porządkowa swój rodowód rozpoczyna od wezwania skierowanego do mężczyzn przez JE Ks. Kardynała Prymasa Stefana Wyszyńskiego do zabezpieczenia ładu i porządku w czasie I Pielgrzymki Ojca Św. Jana Pawła II do Ojczyzny w roku 1979.\nPrzed II Pielgrzymką papieża Jana Pawła II do Polski Arcybiskup Warszawski JE Ks. Kardynał Prymas Józef Glemp na mocy Dekretu z dnia 30 marca 1983 r. powołał Kościelną Służbę Porządkową Archidiecezji Warszawskiej jako instytucję trwałą w Kościele Warszawskim o charakterze ruchu odnowy religijnej i stowarzyszenia kościelnego oraz zatwierdził podwójną nazwę: pierwszą opisową „Kościelna Służba Porządkowa Archidiecezji Warszawskiej” i drugą zamienną – hasłową „TOTUS TUUS”. Przyznanie nam przez Kościół prawa posługiwania się dewizą Ojca Świętego Jana Pawła II traktujemy jako szczególne wyróżnienie i obowiązek zapewnienia warunków do dobrego i godnego zaprezentowania obecności Kościoła w naszym Narodzie w czasie uroczystości. Członkowie stowarzyszenia KSPAW podejmują pracę nad odnową religijną w wymiarze osobistym, rodzinnym i społecznym poprzez uświęcanie życia, pielęgnowanie tradycji katolickich oraz przeciwdziałanie plagom społecznym, jak też zagrożeniom narodowym. Dewizą stowarzyszenia jest: „Z Piotrem, przez Maryję do Chrystusa”.


Uchwała o elektromobilności na celowniku branży rowerowej\nEksperci ze stowarzyszeń i firmy branży rowerowej skrytykowali nowelizację ustawy o polskiej elektromobilności. Wskazują na wycięcie z ustawy rowerów elektrycznych, jak na przykład niezrozumienia branży, rynku i realiów w polskich miastach. Na ten temat dyskutowali podczas Forum Kielce Bike-Expo w Targach Kielce.\n- Nie mam pojęcia, komu przeszkadzała definicja roweru elektrycznego, że doprowadzono do usunięcia wzmianki o nim w ustawie o polskiej elektromobilności – mówi Jacek Mizak z Fundacji Promocji Pojazdów Elektrycznych. - Polska elektromobilność skupia się praktycznie w całości na samochodach elektrycznych, co jest błędnym podejściem do tematu, wynikającym prawdopodobnie z niepełnego zrozumienia tematu.\nZdaniem ekspertów i polityków walczących o rozwój roweru elektrycznego w Polsce problem sięga znacznie głębiej i rozbija się o konkretne legislacje. – W Polsce istnieje możliwość uzyskania dofinansowania do różnych pojazdów elektrycznych. Wszystkich, z wyjątkiem roweru elektrycznego. Mamy do czynienia z poważnym problemem, jeśli można dostać dofinansowanie na elektryczny samochód, quad, czy hulajnogę, ale nie na rower. Tym bardziej patrząc na popularność tego środka transportu – tłumaczy Andrzej Janowski z klubu poselskiego Franka Sterczewskiego.\nOkres pandemii okazał się wyjątkowo owocny dla rynków rowerowych w większości krajów europejskich, także tych elektrycznych. Nie inaczej było w Polsce, gdzie firmy zajmujące się sprzedażą rowerów elektrycznych odnotowały zwiększone zainteresowanie tym środkiem transportu o około 800%.\nJak na razie nie ma oficjalnych informacji dotyczących wprowadzenia rowerów elektrycznych do planu polskiej elektromobilności, ale politycy związani z tą sprawą zapewniają, że podejmują działania w tym temacie.\nMarcin Chłodnicki o kieleckim planie rowerowym na FORUM KIELCE BIKE-EXPO\n– Już teraz należy kłaść większy nacisk na rozwój i promocję elektromobilności rowerowej – uważa zastępca prezydenta Kielc oraz Prezes Stowarzyszenia Rowerowego MTB Kielce, Marcin Chłodnicki, który będzie jednym z prelegentów podczas wrześniowego FORUM KIELCE BIKE-EXPO, organizowanego przez Targi Kielce i Polskie Stowarzyszenie Rowerowe.\nŁódzcy przedsiębiorcy wparci siłą rowerów elektrycznych\nTroje przedsiębiorców z Łodzi otrzymało rowery elektryczne, które pomogą im w pracy. To wynik konkursu „TowaRower”, zorganizowanego wspólnie przez Fundację Normalne Miasto „Fenomen”, firmę Volia i Urząd Miasta Łódź. To kolejny przykład na to, że elektromobilność w Polsce ma dwa koła i nie planuje zwalniać tempa.\nKIELCE BIKE-EXPO – przyszłość rowerów cargo\nTrwa cykl webinariów zorganizowany wspólnie przez Targi Kielce i Polskie Stowarzyszenie Rowerowe. Na kolejne spotkanie zapraszamy już 25 czerwca.\nRowery towarowe w Targach Kielce\nKrakowska firma NEUTENO Jacek Ziebura weźmie udział w nadchodzących Międzynarodowych Targach Rowerowych Kielce Bike-Expo.


Cyberataki i ataki z siekierą na ECONSEC 2018 (RELACJA) - BiznesAlert.pl\n15 marca 2018, 11:45 Bezpieczeństwo\nPierwszy panel ECONSEC 2018 pod patronatem BiznesAlert.pl był poświęcony cyberbezpieczeństwu. Polska pracuje nad ustawą o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, która pomoże wdrożyć regulacje unijne z dyrektywy NIS.\nPlanujemy, aby na początku kwietnia projekt trafił pod obrady Sejmu RP – zapowiedział Andrzej Szyszko, naczelnik Wydziału Departamentu Cyberbezpieczeństwa w ministerstwie cyfryzacji. Ma powstać nowa architektura krajowego systemu bezpieczeństwa z uwzględnieniem pełnomocnika rządu zajmującego się tym tematem. – Będzie on podsekretarzem stanu w ministerstwie cyfryzacji – zapowiedział Marzec. – Do 28 marca jest termin zgłaszania uwag. Jeśli wszystko pójdzie pomyślnie, to czeka nas komisja i Rada Ministrów – wyliczył przedstawiciel rządu.\n– Rola CSIRT NASK z projektu ustawy nie odbiega od tego, co CERT Polska robił de facto przez 20 lat. Udało nam się jednak zmienić to, że jesteśmy bardziej sprofesjonalizowani w warstwie operacyjnej. Jest druga dwudziestoczterogodzinna linia zgłoszeń i więcej ludzi do jej obsługi – podsumował Juliusz Brzostek, dyrektor NC Cyber w NASK. Instytucja ma udostępniać informacje pochodzące z kontaktów międzynarodowych o technicznych wskaźnikach infekcji w cyberprzestrzeni. – Ma to podnieść bezpieczeństwo tych podmiotów – powiedział Brzostek. Zapowiedział konsultacje, konferencje i szkolenia w zakresie przewidywania oraz reagowania na incydenty komputerowe.\n– Przestępców nie ograniczają żadne przepisy ani budżety. Dobrze, że jesteśmy razem i współpracujemy, a nie konkurujemy. Efektem tej współpracy jest szybka wymiana informacji – ocenił dyrektor zespołu bezpieczeństwa banków w Związku Banku Polskich, Piotr Balcerzak. – Udało nam się do tej pory, mówiąc w cudzysłowie, polowania na czarownice po stronie administracji publicznej – dodał. Odniósł się także do ataku hakerskiego wirusa Petya na Ukrainie. – Sektor bankowy działał bardzo szybko. Analiza powstała w kilka godzin. Doszło do wymiany informacji między bankami i każdy z nich się zabezpieczał, ale także dodawał informacje o wirusie do systemu. Wiedza rosła dzięki współpracy.\nAtak z siekierą na PSE\n– Staramy się analizować zagrożenia i utrzymywać narzędzia do przeciwdziałania oraz likwidacji zagrożeń, a potem wyciągać wnioski. Jesteśmy w trybie ciągłości działania, który jest fundamentem ochrony infrastruktury krytycznej – powiedział Dariusz Góralski, Dyrektor Departamentu Bezpieczeństwa, Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. Firma zamierza szkolić pracowników, nie tylko o z dedykowanego departamentu informatyki. – Energa zanotowała zero wpadek podczas testów. Też chcemy osiągnąć ten rezultat – ocenił.\n– Nasz CERT podpisał umowy z firmami energetycznymi poza Innogy i wszystkimi operatorami przesyłowymi. Pełnimy rolę CERT-u systemowego. Przewiduje to przygotowywana ustawa, ale my to postanowiliśmy zrobić sami – zdradził dyrektor PSE.\nPodział systemu na różne części przez Komisję Europejską na co dzień nie funkcjonuje. To wszystko jest jedność i nie da się tego dzielić. My łączymy system i pilnujemy go – dodał Góralski. – Pragmatyka codziennych zagrożeń do tego prowadzi.\nPSE chwali Rządowe Centrum Bezpieczeństwa za to, że niezależnie od podziału kompetencji ministerstw pomaga w odpowiedzi na incydenty, które są czasem kuriozalne, jak „mieszkańcy w okolicy inwestycji biegający za pracownikami z siekierą”. – Mamy wszystko w jednym miejscu i jeśli policja lokalna nie chce współpracować, to dzięki RCB możemy na przykład liczyć na wojewódzką – ocenił gość konferencji.\nPolska musi pomóc NATO pomagać\n– Podczas letnich nawałnic mogliśmy przetestować wytrzymałość systemu – powiedział Krzysztof Malesa, zastępca dyrektora w Rządowym Centrum Bezpieczeństwa. Powiedział, że przez problemy z siecią GSM został zaburzony system zarządzania karetkami. Były także inne incydenty, o których dyrektor nie chciał mówić. – Dyrektywa NIS nauczy nas ochrony usług i funkcji, a nie obiektów, do których nie należy się przywiązywać – podsumował.\nJego zdaniem NATO patrzy podobnie na to zagadnienie. Wyznaczyło siedem obszarów, w których Polska musi zapewnić funkcjonalność, aby była możliwa skuteczna operacja wojskowa sił reagowania, czyli tzw. szpicy NATO. – Okazuje się, że usługi pozwalające wejść NATO do Polski to nie kompetencja ministerstwa obrony narodowej. To nie ono będzie to wojsko żywić i przeprowadzać przez mosty. Na szczycie w Warszawie podpisano zobowiązanie do podniesienia tych standardów. To nie jest zobowiązanie ministra obrony, ale całej Polski, także ministrów, którzy nie podejrzewali, że mają coś do zrobienia – poinformował dyrektor. Uspokoił jednak, że dzięki staraniom RCB standardy zostały poprawione, co zyskało uznanie NATO.\n– Nie da się oddzielić twardego cyberbezpieczeństwa od propagandy i manipulacji – mówił Krzysztof Liedel, dyrektor centrum badań nad terroryzmem w Collegium Civitas. Przypomniał, że hakerzy wykorzystują cyberataki do propagandy. – Będą powstawać nowe organizacji, które za pomocą cyberprzestrzeni będą realizować swoje cele. Na dzień dzisiejszy internet jest raczej narzędziem do osiągania konwencjonalnych ataków terrorystycznych – dodał. Podkreślił jednak, że Państwo Islamskie testowało wykorzystanie paraliżu numerów alarmowych do podniesienia skali paniki po ataku terrorystycznym.\n– Musimy także opracować zdolności ofensywne. Warto zauważyć w jak niekorzystnej sytuacji jesteśmy na przykład w stosunku do Rosjan. Oni traktują demokrację dość specyficznie. Rosja nie ma problemu, by za pomocą pieniędzy i służb specjalnych założyć Russia Today, a w naszym przypadku prawa człowieka, ochrona informacji, prawo dziennikarskie utrudniają wypracowanie podobnych mechanizmów – wyliczał naukowiec.\nbezpieczeństwo CERT cyberbezpieczeństwo energetyka Energia elektryczna Europa NATO Polska PSE


Khloe Kardashian Instagram | wiek, wzrost, waga, zdjęcia, kontakt\nzałóż konto login: hasło: Khloe Kardashian Instagram\nWszystko o: Khloe Kardashian Instagram. Plotki, informacje, zdjęcia, teledyski, filmy.\nOdszukane plotki: Khloe Kardashian Instagram\nCzy celebrytka zmienia się na lepsze? Khloe Kardashian (32 l.) od wielu lat udostępnia na swoim Instagramie i Facebooku bardzo "seksowne" zdjęcia, które uzyskują aprobatę wśród pewnej grupy Internautów.\nZobacz też: Khloe Kardashian otrzymała CIOS z najbardziej nieoczekiwanej strony! Teraz jednak zdobyła się na pewien wyjątek, który ...\nOch nie! Partner Khloe Kardashian ją WYKORZYSTUJE?!\nPrzykre wiadomości na temat celebrytki! Nie ma co ukrywać, że Khloe Kardashian (32 l.) nie miała w ostatnich latach szczęścia do miłości. Zobacz też: Khloe Kardashian zdradziła, dlaczego tak bardzo schudła!\nNa szczęście celebrytka poznała Tristana Thompsona, jednego z najlepszych zawodników ligi NBA, w którym bardzo szybko się zakochała.\n"Nie mogę uwierzyć, że tak wyglądałam!" Metamorfoza Khloe Kardashian (32 l.) jest jedną z najbardziej zaskakujących w ostatnim czasie.\nZobacz też: Jak Khloe mści się na tych, którzy mówili, że jest za gruba? Celebrytka zmieniła się nie do poznania, odkąd zaczęła stosować rygorystyczną dietę oraz ćwiczyć każdego dnia.\nZ tego powodu ...\nDawno nie było tak uroczego zdjęcia na profilu Khloe Kardashian\nCelebrytka w końcu jest szczęśliwa? Khloe Kardashian (32 l.) przez długi czas nie mogła mówić o tym, że ma "szczęście w miłości". Zobacz też: Nie zgadniesz, co Khloe Kardashian dostała od Chrissy Teigen! (VIDEO)\nWszystko dlatego, że męczyła się u boku Lamara Odoma, który "słynął" z licznych zdrad oraz uzależnieniu od narkotyków i alkoholu.\nKhloe Kardashian udostępniła wyjątkowe zdjęcie ze swoim ukochanym! (FOTO)\nPasują do siebie? Nie ma co ukrywać, że Khloe Kardashian (32 l.) nie miała szczęścia w miłości.\nZobacz też: Szokujące wyznanie Khloe Kardashian: Nienawidzę Kim!\nJej długotrwały związek z Lamarem Odomem okazał się niewypałem, ponieważ koszykarz był uzależniony od narkotyków i alkoholu.\nNa szczęście celebrytka poznała Tristana Thompsona (25 ...\nOto lista produktów, które pomogły schudnąć Khloe Kardashian\nCzy znajdą się teraz w Twojej lodówce? Khloe Kardashian (32 l.) nadal nie ma na swoim koncie większego sukcesu niż utrata wagi. To właśnie ten temat przewija się przez wszystkie wywiady Koko. Pytanie, ile celebrytka "pociągnie" jeszcze na swojej utracie wagi?\nZobacz: Khloe Kardashian przerywa milczenie w sprawie napaści na Kim!\nChcesz wygladać na Instagramie tak perfekcyjnie jak Khlo Kardashian?\nCelebrytka zdradza kilka trików. Khloe Kardashian (32 l.) jest bardzo aktywna na swoim profilu Instagramowym. Odkąd zaczęła się odchudzać i dbać o siebie, Instagram stał się miejscem, w którym chwali się każdym osiągnięciem. Pokazuje fotki z treningów, robi mnóstwo selfie, wygina się i wypina, by wypaść jak najlepiej na fotkach.\nCzy to żart?! Khloe Kardashian (32 l.) zawsze różniła się od pozostałych córek Kris Jenner (60 l.).\nWielu fanów do dzisiaj zastanawia się nad tym, dlaczego celebrytka wygląda zupełnie inaczej od reszty sióstr. Przede wszystkim dlatego, że od dzieciństwa była ...\nCzy zdrowie siostry Kim Kardashian naprawdę jest zagrożone? Odkąd Khloe Kardashian zaczęła intensywnie dbać o siebie oraz stosować specjalną dietę, fani nie przestają komentować jej nowej sylwetki.\nZ łatwością można zobaczyć jej ogromną metamorfozę z "brzydkiego ...\nPasują do siebie? Khloe Kardashian (32 l.) ma nowego chłopaka?\nInformatorzy portalu twierdzą, że spędzali wspólnie czas w ...\nJej wysiłki nie poszły na marne. Nie można ukryć, że metamorfoza Khloe Kardashian (32 l.) jest jedną z największych niespodzianek w show-biznesie.\nZobacz też: Kim Kardashian schudła? To NIC w porównaniu do Khloe Kardashian! Celebrytka, która była dotychczas "brzydkich kaczątkiem" w porównaniu do Kim Kardashian (35 l.) oraz Kourtney ...\nCzy to nie staje się przypadkiem "niebezpieczne"? Metamorfoza Khloe Kardashian (32 l.) może robić ogromne wrażenie. Tym bardziej że przez lata określano ją mianem "brzydkiego kaczątka" na tle pozostałych córek Kris Jenner (60 l.).\nZobacz też: Szok! Khloe Kardashian miała raka! To dlatego tak schudła?! Tymczasem celebrytka w ostatnim ...\nNie podejrzewaliście jej o to. W lutym na Instagramie Khloe Kardashian (31 l.) pojawiło się zdjęcie zrobione podczas treningu.\nAle to nie ten gest wywołał ...\nInternauci nie mają wątpliwości: "Nie masz kobieto wyczucia!". Khloe Kardashian (31 l.) odwiedziła ze swoją rodziną Kubę. Celebrytka nie byłaby sobą, gdyby nie narobiła przy tym wokół siebie zamieszania. Choć być może tym razem, zrobiła to zapewne przez przypadek. Zobacz też: Get The Look: Khloé Kardashian Na swoim Instagramie zrobiła ...\nUpamiętniły przerażającą zbrodnię na niewinnych ludziach. Kim Kardashian oraz jej młodsza siostra Khloe Kardashian udostępniły na swoich profilach na Instagramie zdjęcie, którym uczciły pamięć pomordowanych Ormian na początku XX wieku. Podczas masakr wykonywanych przez Turków w 1915 roku zginęło nawet 1,5 miliona niewinnych ludzi, w tym kobiet, ...\nZnana artystka uczyła ją burleski! W najnowszym odcinku talk-showu prowadzonego przez Khloe Kardashian (31 l.) pod tytułem Koktails with Khloe, celebrtyka zaprosiła do studia znaną tancerkę burleski - Ditę von Teese. Artystka znana jest między innymi w występach z Marylinem Mansonem.\nSiostra Kim Kardashian otrzymała od tancerki seksowny prezent....\nKhloe chudnie w zastraszającym tempie! Pokazała efekty na swoim profilu. Khloe Kardashian (31 l.) coraz bardziej zaczyna dbać o swoją formę. Na swoim Instagramie zamieściła zdjęcie, które udowadnia, że ciągle ćwiczy i nieprzerwanie pracuje nad sobą. Złośliwi twierdzą tym samym, że swoim zapałem powinna zmotywować Kim Kardashian, aby w końcu wzięła się za siebie i wróciła do swojej ...\nPiękne! Czy w rodzinie Kardashianów jest coś, czego nie można sprzedać? Kris Jenner (60 l.) nagrała swoją wizytę u ginekologa, Kim (35 l.) sprzedała swoją seks taśmę, Kylie upublicznia swoje życie na Snapie, a Kourt (36 l.) rodziła na wizji.\nSkoro chwile, które wydają się być intymne dla przeciętnego zjadacza chleba, ...\nSpędza zdecydowanie za dużo czasu z raperami. Khloe Kardashian ostatnio "wozi" się z raperami. Jak nie raper The Game to French Montana. Celebrytce zaczęły się już udzielać ich gangsterskie nawyki. Siostra Kim Kardashian pochwaliła się dziwnym zdjęciem. Dziewczyna przebrana za przerośniętego królika bawi się wielką spluwą...\nZaleciało Miley ...\nOstatnio dodane galerie: Khloe Kardashian Instagram\nOch nie! Partner Khloe Kardashian ją ...\nKhloe Kardashian Instagram Fani: (0 - 0%)\nAktualnie brak danych Khloe Kardashian Instagram Antyfani: (0 - 0%)


Kiedy rogacz idzie na kuchnię | WildMen\nNiezależnie od pory roku dla jakości dziczyzny najważniejszy jest czas patroszenia, do którego przystępujemy natychmiast po celnym strzale. Pamiętając, że farba upolowanej zwierzyny to najlepszy "preparat" do dezynfekcji.\nWielu myśliwych na uprawach i łąkach będzie szukać medalowych rogaczy. Zakończenie rannego lub wieczornego wyjścia może się również skończyć celnym strzałem do dzika. Dlatego jeszcze przed wyjazdem na polowanie warto sprawdzić, czy mamy miejsce w lodówce lub zamrażarce i pamiętać o zabraniu ostrego noża. W naszym bagażniku powinniśmy mieć również albo grubą folię ogrodniczą – co najmniej 50 cm większą niż sam bagażnik – lub wanienkę. Z mojego wieloletniego doświadczenia warto kupić w aptece i zawsze mieć, gazy opatrunkowe oraz jednorazowe rękawiczki.\nNiezależnie od pory roku dla jakości dziczyzny ważny jest czas patroszenia, do którego przystępujemy natychmiast po celnym strzale. Tuszę i narogi układamy w taki sposób, aby jak najszybciej je ostudzić. Dlatego należy rozeprzeć powłoki brzuszne szeroko, używając do tego celu odpowiedniej długości patyków.\nBardzo ważne jest dokładne wytarcie tuszy w środku, najlepiej się do tego nadają wspomniane gazy. Jest to szczególnie ważne, gdy strzał uszkodził jelita lub żołądek. Tuszę wycieramy zaczynając zawsze od klatki piersiowej. Pamiętając, że farba upolowanej zwierzyny zawiera ogromną ilość aktywnych ciał odpornościowych, które cały czas funkcjonują i działają. Należy to wykorzystać i zawsze traktować ją jak najlepszy preparat do dezynfekcji, którym czyścimy zabrudzone – na przykład treścią pokarmową – części tuszy. Niewłaściwe, a nawet niedopuszczalne jest używanie wody, a zwykłą zbrodnią jest owijanie tuszy w folią.\nZawsze wieszamy ją w przewiewnym miejscu, a jeśli zabieramy dziczyznę na użytek własny, to koniecznie należy przeciąć spojenie łonowe i odbić cewki podczas patroszenia. Dobrze jest również podciąć głęboko łopatki. Tuszę najlepiej wieszamy lub tak układamy, aby powierzchnia parowania była jak największa. Jeśli chcemy mieć najwyższej klasy dziczyznę nasza zdobycz powinna jak najszybciej trafić do chłodni, gdzie rozpocznie się proces dojrzewania!\nWsiedlanie pod pręgierzem