2 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PRZEKAZYWANIE ŚRODKÓW W RAMACH PO KL ZASADY OGÓLNE Podstawy prawne Środki otrzymywane z Komisji Europejskiej Środki na finansowanie Programu Zaciąganie zobowiązań ZASADY PRZEKAZYWANIA ŚRODKÓW NA REALIZACJĘ PRIORYTETÓW I DZIAŁAŃ Podstawowe informacje Komponent centralny Komponent regionalny Plan działania ZASADY FINANSOWANIA PROJEKTÓW W RAMACH PO KL Finansowanie projektów konkursowych Umowa o dofinansowanie projektu Przekazywanie środków na dofinansowanie projektu Zabezpieczenie dotacji rozwojowej Wkład własny Obowiązek zwrotu środków z końcem roku budŝetowego Rozliczenie końcowe dotacji rozwojowej Finansowanie projektów państwowych jednostek budŝetowych Finansowanie projektów systemowych Podstawowe informacje Projekty systemowe powiatowych urzędów pracy Projekty systemowe ośrodków pomocy społecznej i powiatowych centrów pomocy rodzinie Projekty systemowe państwowych jednostek budŝetowych oraz PFRON Projekty systemowe samorządowych jednostek budŝetowych oraz PARP Projekty systemowe Krajowej Szkoły Administracji Publicznej Inne projekty systemowe ROZDZIAŁ 2. KWALIFIKOWALNOŚĆ WYDATKÓW W RAMACH PO KL ZASADY KONSTRUOWANIA BUDśETU PROJEKTU Koszty bezpośrednie Koszty pośrednie Cross-financing INNE ISTOTNE UREGULOWANIA W ZAKRESIE KWALIFIKOWALNOŚCI WYDATKÓW Okres kwalifikowania wydatków Przychód i trwałość projektu Amortyzacja Zasada konkurencyjności ROZDZIAŁ 3. MONITOROWANIE I ROZLICZANIE WYDATKÓW W RAMACH PO KL ROZLICZANIE PROJEKTU Obowiązek prowadzenia wyodrębnionej ewidencji wydatków przez beneficjentów Zasady sporządzania wniosku beneficjenta o płatność Dokumenty potwierdzające poniesienie wydatków Wymagania w odniesieniu do informatycznego systemu finansowo-księgowego beneficjenta Weryfikacja i zatwierdzanie wniosku beneficjenta o płatność Wprowadzanie zmian do projektu Kwoty odzyskane i kwoty wycofane Środki podlegające zwrotowi Kwoty odzyskane a kwoty wycofane Odzyskiwanie środków podlegających zwrotowi Rejestr obciąŝeń na projekcie Rozliczenie końcowe projektu POŚWIADCZANIE WYDATKÓW W RAMACH PO KL Poświadczenie i deklaracja wydatków instytucji wdraŝającej Poświadczenie i deklaracja wydatków IP Certyfikowanie wydatków przed Komisją Europejską\n3 ZAŁĄCZNIKI ZAŁĄCZNIK NR 1 WZÓR MINIMALNEGO ZAKRESU POROZUMIENIA W SPRAWIE DOFINANSOWANIA DZIAŁANIA W RAMACH PO KL ZAŁĄCZNIK NR 2 - WZÓR WNIOSKU O PRZYZNANIE DOTACJI ROZWOJOWEJ ZAŁĄCZNIK NR 3 - WZÓR WNIOSKU O PRZEKAZANIE TRANSZY DOTACJI ROZWOJOWEJ ZAŁĄCZNIK NR 4 WZÓR MINIMALNEGO ZAKRESU UMOWY O DOFINANSOWANIE PROJEKTU ZAŁĄCZNIK NR 5 WZÓR WNIOSKU O PŁATNOŚĆ ZAŁĄCZNIK NR 6 INSTRUKCJA WYPEŁNIANIA WNIOSKU O PŁATNOŚĆ ZAŁĄCZNIK NR 7 WZÓR MINIMALNEGO ZAKRESU LISTY KONTROLNEJ DO WERYFIKACJI WNIOSKU O PŁATNOŚĆ ZAŁĄCZNIK NR 8 WZÓR POŚWIADCZENIA I DEKLARACJI WYDATKÓW INSTYTUCJI WDRAśAJĄCEJ ZAŁĄCZNIK NR 9 WZÓR MINIMALNEGO ZAKRESU LISTY KONTROLNEJ DO WERYFIKACJI POŚWIADCZENIA I DEKLARACJI WYDATKÓW W RAMACH DZIAŁANIA ZAŁĄCZNIK NR 10 WZÓR POŚWIADCZENIA I DEKLARACJI WYDATKÓW INSTYTUCJI POŚREDNICZĄCEJ\n4 Rozdział 1. Przekazywanie środków w ramach PO KL 1.1. Zasady ogólne Podstawy prawne System przepływów finansowych w ramach PO KL regulują następujące akty prawne i dokumenty: ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz.2104, z późn. zm.), dalej jako UFP; ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658, z późn. zm.); ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, z późn. zm.); ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.); rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 7 września 2007 r. w sprawie szczegółowego sposobu dokonywania wydatków z realizacji programów operacyjnych (Dz. U. Nr 175, poz z późn. zm.); Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie sprawozdawczości w ramach Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia ; Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie warunków certyfikacji w Programach Operacyjnych i Regionalnych Programach Operacyjnych w ramach Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia na lata ; Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie trybu dokonywania płatności i rozliczeń w ramach Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia ; Program Operacyjny Kapitał Ludzki, zaakceptowany przez Radę Ministrów i Komisję Europejską; Szczegółowy Opis Priorytetów Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki wydany przez Ministra Rozwoju Regionalnego Środki otrzymywane z Komisji Europejskiej Środki Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) przekazywane przez Komisję Europejską (KE) jako zaliczki, płatności okresowe oraz płatność salda końcowego będą wpływać na wyodrębniony rachunek bankowy prowadzony w euro, a następnie po ich przewalutowaniu na PLN przekazywane będą na centralny rachunek dochodów budŝetu państwa na podstawie dyspozycji Ministra Finansów i stanowić będą dochód budŝetu państwa. Instytucją właściwą dla otrzymywania płatności dokonywanych przez Komisję Europejską jest Ministerstwo Finansów. Środki EFS nie są zatem przekazywane na niŝsze poziomy wdraŝania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL) Środki na finansowanie Programu Środki na finansowanie projektów PO KL pochodzą ze źródeł krajowych, tj. budŝetu państwa, budŝetu jednostek samorządu terytorialnego oraz innych środków publicznych tj. 4\n5 funduszy celowych. Środki przeznaczone na finansowanie PO KL ujmowane są w załączniku do ustawy budŝetowej, w którym określane są m.in. źródła finansowania PO KL, planowane w danym roku budŝetowym i kolejnych 2 latach dochody i wydatki budŝetu państwa z tytułu realizacji PO KL oraz plan wydatków budŝetu państwa w roku budŝetowym w podziale na: część, dział, rozdział. Ponadto Instytucja Zarządzająca współpracuje z dysponentami poszczególnych części budŝetowych zaangaŝowanych w finansowanie Priorytetu/Działania/ projektu w zakresie planowania środków na kolejny rok budŝetowy zgodnie z notą budŝetową Ministra Finansów. Materiały do ustawy budŝetowej w zakresie środków (dochodów i wydatków) z funduszy strukturalnych przedstawia Ministrowi Finansów Minister Rozwoju Regionalnego. Wydatki, których szczegółowy podział na pozycje klasyfikacji budŝetowej nie będzie moŝliwy na etapie planowania ustawy budŝetowej oraz wydatki na realizację projektów realizowanych w ramach PO KL, które otrzymały decyzję MF o zapewnieniu finansowania realizacji przedsięwzięcia zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie decyzji dotyczących zapewnienie finansowania z budŝetu państwa projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budŝetu Unii Europejskiej oraz niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielonej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) (Dz. U. Nr 109, poz. 748), będą ujmowane w ramach rezerwy celowej budŝetu państwa i wydatkowane na zasadach przyjętych dla środków z tych rezerw. Podziału rezerwy będzie dokonywał Minister Finansów na wniosek Ministra Rozwoju Regionalnego. Szczegółowe zasady wnioskowania o środki z rezerwy celowej określane są corocznie przez Ministra Rozwoju Regionalnego. Środki na realizację PO KL przeznacza się na: 1) finansowanie wydatków państwowych jednostek budŝetowych (w ramach ich limitów wydatków); 2) dotacje rozwojowe dla jednostek sektora finansów publicznych oraz innych podmiotów będących beneficjentami tych środków, stanowiące zaliczkę lub zwrot wydatków poniesionych na realizację projektu/działania/priorytetu/programu (art. 202 ust. 2 UFP) Zaciąganie zobowiązań Zgodnie z art. 207 ust. 1 UFP, instytucje uczestniczące w realizacji PO KL mogą zaciągać zobowiązania, rozumiane jako suma limitów wydatków wynikających z umów z beneficjentami PO KL, do wysokości łącznej kwoty wydatków określonych dla całego Programu z uwzględnieniem wieloletnich limitów zobowiązań i wydatków określanych w ustawie budŝetowej. Z uwagi na fakt, Ŝe alokacja w ramach Programu jest określona w euro, po zakontraktowaniu przez Instytucję Pośredniczącą/Instytucję WdraŜającą (Instytucję Pośredniczącą II stopnia) w ramach odpowiednio Działania / Priorytetu (zgodnie z zawartym porozumieniem) 70% środków alokowanych na dane Działanie / Priorytet, w celu określenia wysokości środków w PLN, do której mogą zostać zawarte umowy i wydane decyzje o dofinansowanie projektu w ramach poszczególnych Działań / Priorytetów, właściwa instytucja stosuje następujący algorytm: 5\n6 L= [(PO EUR - P EUR )*K EBC(A) +P PLN ]*Z U PLN w którym poszczególne wartości oznaczają odpowiednio: L PO EUR P EUR K EBC(A) Z U PLN P PLN limit wartości środków (w złotych), jakie moŝna zaangaŝować w danym miesiącu w ramach zawieranych umów o dofinansowanie wartość alokacji środków dla danego Działania (w Euro), określona w dokumentach programowych dla całego okresu (aktualizowana wraz z podjęciem decyzji o zmianach w tabelach finansowych programu na posiedzeniu Komitetu Monitorującego) wartość środków w ramach danego Działania skumulowanych od początku okresu programowania, certyfikowanych i poświadczonych przez Instytucję Certyfikującą jako wydatki wykazane w poświadczeniach i deklaracjach wydatków oraz wnioskach o płatność w ramach programu od IC do Komisji Europejskiej przeliczonych na euro zgodnie przepisami z art. 81 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z , str. 25) kurs księgowy publikowany na stronie <<InforEuro>>, z przedostatniego dnia kwotowania środków w Europejskim Banku Centralnym (EBC) w miesiącu poprzedzającym miesiąc, dla którego dokonuje się wyliczenia limitu alokacji środków wspólnotowych współczynnik określający procent dostępnej kontraktacji w ramach Działania. wyraŝona w złotych wartość środków zakontraktowanych w ramach umów o dofinansowanie zawartych od początku uruchomienia Działania; w przypadku aneksowania umów o dofinansowanie wspomniana wartość powinna uwzględnić dotychczasowe korekty przyznanego dofinansowania, natomiast w odniesieniu do projektów, w przypadku których dokonano juŝ płatności końcowej naleŝy dokonać korekty kwoty widniejącej na umowie o dofinansowanie w odniesieniu do faktycznej wartości płatności przekazanych na rzecz danego beneficjenta wyraŝona w złotych wartość środków w ramach danego Działania skumulowanych od początku okresu programowania, certyfikowanych i poświadczonych przez Instytucję Certyfikującą jako wydatki wykazane w poświadczeniach i deklaracjach wydatków oraz wnioskach o płatność w ramach programu od IC do Komisji Europejskiej JeŜeli jednak specyfika danego Działania / Priorytetu wskazuje, Ŝe w celu nieprzekroczenia dostępnej alokacji konieczne byłoby monitorowanie poziomu zaciągania zobowiązań poniŝej poziomu 70%, IW (IP2) / IP powinna stosować algorytm odpowiednio wcześniej. Dane niezbędne do zastosowania algorytmu, tj. P EUR oraz P PLN Instytucja Zarządzająca przekazuje do Instytucji Pośredniczących kaŝdorazowo po wysłaniu przez IC do KE wniosku o płatność w ramach PO KL. Współczynnik określający procent dostępnej kontraktacji (Z) wynosi co do zasady Wartość ta moŝe się zmienić, jeŝeli IW (IP2) / IP wystąpi o umoŝliwienie zaciągania zobowiązań przekraczających kwotę wydatków na dane Działanie / Priorytet wraz ze stosownym uzasadnieniem a Instytucja Zarządzająca PO KL w porozumieniu z Ministrem Finansów wyrazi na to zgodę. W takim przypadku Instytucja Pośrednicząca wnioskuje do 2 W przypadku komponentu regionalnego PO KL, z uwagi na elastyczność dokonywania przesunięć pomiędzy Działaniami do 30% środków przeznaczonych na realizację Działania, z którego realokowane są środki (patrz podrozdział 1.2.4), współczynnik Z moŝe wynieść do 130, przy czym zastosowanie tego współczynnika przez odpowiednie instytucje wdraŝające (Instytucje Pośredniczące II stopnia) uzaleŝnione jest od decyzji właściwej Instytucji Pośredniczącej. 6\n7 Instytucji Zarządzającej przedkładając opracowaną analizę oszczędności środków w ramach Działania/Priorytetu PO KL. Zgodnie z UFP, Instytucja Zarządzająca nie moŝe wyrazić zgody na zaciągnięcie zobowiązań przekraczających 110% łącznej alokacji na Program Zasady przekazywania środków na realizację Priorytetów i Działań Podstawowe informacje Z punktu widzenia przekazywania środków w ramach PO KL wyróŝniamy: 1) komponent centralny, w którym co do zasady Instytucje Pośredniczące/Instytucje WdraŜające (Instytucje Pośredniczące II stopnia) zabezpieczają środki na realizację Priorytetu/Działań w ramach limitów wydatków budŝetu państwa ujętych w częściach budŝetowych poszczególnych dysponentów; 2) komponent regionalny, w którym wydatki dla Instytucji Pośredniczących na realizację priorytetów są planowane w części budŝetowej Ministra Rozwoju Regionalnego i przekazywane w formie dotacji rozwojowej (z wyjątkiem wydatków ponoszonych przez beneficjentów będących państwowymi jednostkami budŝetowymi). Zasady zabezpieczania środków oraz/lub ich przekazywania (w przypadku komponentu regionalnego) w ramach PO KL określone są w Porozumieniu pomiędzy IZ i IP, które wskazuje m.in. informację o środkach finansowych na realizację komponentu regionalnego/priorytetu (w zaleŝności od IP), ramy czasowe realizacji komponentu regionalnego/priorytetu oraz zadania IP. Dodatkowo w przypadku komponentu regionalnego wysokość dotacji rozwojowej dla samorządu województwa jest określana w kontrakcie wojewódzkim a zasady jej przekazywania w odrębnej umowie zawieranej corocznie pomiędzy IZ a samorządem województwa. Delegowanie zadań na poziom Instytucji WdraŜającej (Instytucji Pośredniczącej II stopnia) w ramach PO KL następuje w drodze porozumienia zawieranego pomiędzy Instytucją Pośredniczącą a Instytucją WdraŜającą (Instytucją Pośredniczącą II stopnia), za zgodą Instytucji Zarządzającej. PowyŜsza delegacja moŝe być przekazywana wyłącznie do instytucji wskazanych w zatwierdzonym przez Komisję Europejską programie operacyjnym. Zasadniczo porozumienie zawierane jest pomiędzy Instytucją Pośredniczącą a Instytucją WdraŜającą (Instytucją Pośredniczącą II stopnia), niemniej jednak w przypadku Priorytetu V PO KL, porozumienie zawierane jest pomiędzy Instytucją Zarządzającą a Instytucją WdraŜającą (Instytucją Pośredniczącą II stopnia) z uwagi na brak Instytucji Pośredniczącej I stopnia w tym Priorytecie. Porozumienie na realizację Działania/Działań określa łączną kwotę środków publicznych przeznaczonych na finansowanie projektów w ramach Działania/Działań i precyzuje zasady przekazywania środków przez IP oraz zasady finansowania projektów, w zaleŝności od specyfiki danego Działania. Porozumienie zawierane przez IP IW (IP2) musi zawierać zapisy wynikające z minimalnego zakresu porozumienia zatwierdzonego przez Instytucję Zarządzającą, stanowiącego załącznik nr 1 do niniejszego dokumentu. Dokonanie delegacji zadań nie zwalnia IP z odpowiedzialności za całość realizacji Priorytetu w ramach PO KL. Zakres delegowanych zadań podlega zatwierdzeniu przez Instytucję Zarządzającą, w związku z powyŝszym, przed podpisaniem porozumienia z IW (IP 2), Instytucja Pośrednicząca powinna przekazać do Instytucji Zarządzającej informację ze wskazaniem zadań, które będą delegowane do odpowiedniej IW (IP 2) i uzyskać akceptację IZ. Po zawarciu porozumienia pomiędzy Instytucją Pośredniczącą a IW ( IP 2), kopia porozumienia poświadczona za 7\n8 zgodność z oryginałem jest przekazywana do wiadomości Instytucji Zarządzającej. Dotyczy to równieŝ wszelkich aneksów do ww. porozumienia. Jednocześnie wszystkie zmiany w zakresie delegacji zadań wynikające z wdraŝania Działań/Priorytetów w ramach programu równieŝ podlegają zgłoszeniu do Instytucji Zarządzającej i wymagają uzyskania jej akceptacji Komponent centralny W ramach komponentu centralnego PO KL, IP / IW (IP 2) zapewnia środki publiczne na finansowanie projektów zgodnie z przepisami UFP. Co do zasady, IP / IW (IP 2) w komponencie centralnym są państwowymi jednostkami budŝetowymi, z wyjątkiem PARP. IP / IW (IP 2) będąca państwową jednostką budŝetową w ramach PO KL ma zaplanowane środki na wydatki słuŝące finansowaniu realizacji danego Priorytetu lub Działania zgodnie z zasadami realizacji budŝetu państwa, w ramach rocznych limitów określonych w ustawie budŝetowej. Dotyczy to zarówno środków na wydatki własne (w ramach np. pomocy technicznej) jak i środków na płatności na rzecz beneficjentów nie będących państwowymi jednostkami budŝetowymi (dotacje rozwojowe). Środki na finansowanie Poddziałań/Działań/ Priorytetów mogą pochodzić równieŝ z rezerwy celowej budŝetu państwa. Limity wydatków i dochodów poszczególnych IP / IW (IP2) są określane w uzgodnieniu z Instytucją Zarządzającą w toku prac nad ustawą budŝetową, tak, aby zapewnić sprawną i terminową realizację Priorytetów, Działań i projektów. Środki przeznaczone na finansowanie projektów państwowych jednostek budŝetowych są ujmowane w części budŝetowej będącej w dyspozycji tychŝe jednostek, co zostało szczegółowo opisane w podrozdziale Środki na realizację Działań wdraŝanych przez PARP IW (IP 2) (w tym na realizację projektów systemowych PARP) są zapewnione w części budŝetowej Ministra Pracy i Polityki Społecznej (IP). IP przekazuje dotację rozwojową dla PARP na zasadach określonych w odrębnej umowie lub porozumieniu Komponent regionalny W ramach komponentu regionalnego środki budŝetu państwa na finansowanie Priorytetów/Działań IZ przekazuje samorządowi województwa (IP) w formie dotacji rozwojowej na podstawie odrębnej umowy, przy czym łączna wysokość środków w ramach dotacji rozwojowej na finansowanie komponentu regionalnego na cały okres programowania wskazana jest w zawartym przez samorząd wojewódzki kontrakcie wojewódzkim. Środki te stanowią po ich przekazaniu dochód samorządu województwa (art. 205 ust. 2 UFP). Dotacje rozwojowe na realizację komponentu regionalnego są przekazywane w formie zaliczki. Wysokość środków na dotację rozwojową na realizację komponentu regionalnego: jest planowana zgodnie z zasadami realizacji budŝetu państwa w ramach rocznych limitów w ustawie budŝetowej; jest ustalana w uzgodnieniu z Ministrem Rozwoju Regionalnego w toku prac nad ustawą budŝetową; jest pomniejszana o planowane wydatki w ramach projektów państwowych jednostek budŝetowych; uwzględnia wydatki na pomoc techniczną w ramach PO KL poszczególnych regionów. 8\n9 Wysokość dotacji nie jest uzaleŝniona od poziomu współfinansowania EFS w ramach Priorytetu/ Działania i moŝe być przekazywana w wysokości całkowitej kwoty Priorytetu/Działania, w zaleŝności od zakładanych źródeł współfinansowania Priorytetu/Działania. Co do zasady, dotacja rozwojowa jest przyznawana raz w roku przez Ministra Rozwoju Regionalnego. W uzasadnionych przypadkach, wynikających w szczególności z wykorzystania przez samorząd województwa całości dostępnej dotacji rozwojowej na dany rok, Minister Rozwoju Regionalnego moŝe przyznać dotację częściej niŝ raz w roku, pod warunkiem dostępności środków. Po złoŝeniu przez samorząd województwa w terminie wskazanym przez IZ prawidłowo wypełnionego wniosku o przyznanie dotacji rozwojowej zawierającego planowany harmonogram wydatkowania wnioskowanych środków w poszczególnych kwartałach roku, na jaki złoŝony został wniosek, Minister Rozwoju Regionalnego zawiera z samorządem województwa umowę dotacji rozwojowej. Wzór wniosku o przyznanie dotacji rozwojowej stanowi załącznik nr 2 do niniejszego dokumentu. Harmonogram wydatkowania środków zawarty we wniosku o przyznanie dotacji rozwojowej uwzględnia: poziom płatności dokonanych dotychczas na rzecz beneficjentów; poziom wydatków poniesionych przez beneficjentów; poziom zakontraktowanych środków (podpisanych umów i wydanych decyzji o dofinansowanie); środki planowane do zakontraktowania w danym roku (wartość umów/decyzji o dofinansowanie, jakie będą podpisane/wydane w okresie objętym harmonogramem); planowany poziom płatności na rzecz beneficjentów; zwroty dokonane przez beneficjentów z tytułu niewykorzystanych lub nieprawidłowo wykorzystanych środków. Dotacja rozwojowa przekazywana jest w kwartalnych transzach na rachunek bankowy samorządu województwa wskazany w umowie dotacji rozwojowej. Pierwsza i druga transza kwartalna jest przekazywana w wysokości i terminach określonych w umowie dotacji rozwojowej. Przekazanie trzeciej i czwartej transzy uzaleŝnione jest od rozliczenia: a) w przypadku trzeciej transzy środków przekazanych w ramach pierwszej transzy; b) w przypadku czwartej transzy środków przekazanych w ramach drugiej transzy. Zgodnie z art. 202 ust. 8 UFP, odsetki bankowe od przekazanych transz dotacji rozwojowej są przeznaczane na realizację komponentu regionalnego PO KL, jako wkład własny samorządu województwa. Rozliczenie środków polega na złoŝeniu do Instytucji Zarządzającej wniosku o przekazanie transzy dotacji rozwojowej, którego wzór stanowi załącznik nr 3 do niniejszego dokumentu. Do wniosku o przekazanie transzy dotacji rozwojowej Instytucja Pośrednicząca załącza potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie wyciągów z wyodrębnionych rachunków bankowych na potrzeby programu lub innych dokumentów potwierdzających dokonanie wydatków kwalifikowalnych lub dokumentów potwierdzających przekazanie środków beneficjentom lub instytucjom 3. 3 W związku z powszechnym korzystaniem z bankowości elektronicznej, moŝliwe jest równieŝ załączanie wydruku zestawienia obrotów na wyodrębnionych rachunkach bankowych wygenerowanego bezpośrednio z 9\n10 Trzecia i czwarta transza dotacji rozwojowej jest przekazywana po zaakceptowaniu przez IZ wniosku o przekazanie odpowiedniej transzy dotacji rozwojowej w terminie określonym w umowie dotacji rozwojowej. W przypadku gdy IZ nie dysponuje środkami umoŝliwiającymi przekazanie transz dotacji w wysokości określonej w umowie lub wniosku o przekazanie transzy dotacji rozwojowej, moŝe przekazać środki w wysokości niŝszej, wraz z pisemnym uzasadnieniem. Kwota w wysokości odpowiadającej róŝnicy pomiędzy kwotą środków określonych w umowie dotacji rozwojowej lub wniosku o przekazanie transzy dotacji rozwojowej a kwotą przekazaną jest przekazywana w moŝliwie najkrótszym terminie w ramach dostępnych środków w sposób umoŝliwiający sprawną realizację programu. Otrzymane środki dotacji rozwojowej są przekazywane beneficjentom niebędącym państwowymi jednostkami budŝetowymi, bądź teŝ przeznaczane są na finansowanie wydatków ponoszonych w ramach projektów systemowych realizowanych przez IP (w tym w ramach pomocy technicznej). W przypadku delegacji zadań do IW (IP 2), zasady przekazywania środków na rzecz IW (IP 2) lub ich wykorzystania przez odpowiednią IW (IP 2) (np. poprzez upowaŝnienie do korzystania z rachunku bankowego) określa porozumienie zawarte pomiędzy IP a IW (IP 2). Środki dotacji rozwojowej, które nie zostały wykorzystane w danym roku budŝetowym podlegają zwrotowi zgodnie z przepisami o finansach publicznych oraz umową dotacji rozwojowej na dany rok Plan działania Informacje na temat planowanych w danym roku wydatków w ramach poszczególnych Działań/Priorytetów PO KL zawarte są w Planie działania, corocznie przygotowywanym przez IP dla kaŝdego Priorytetu. Plan działania jest rocznym dokumentem o charakterze planistyczno-operacyjnym, obejmującym okres jednego roku budŝetowego i ma na celu przedstawienie załoŝeń IP w danym roku co do podziału środków na wybrane typy projektów (z uwzględnieniem podziału na poszczególne krajowe źródła finansowania projektów), preferowanych form wsparcia (typów projektów), oraz zasad i terminów wyboru projektów. Zasady opracowania i przyjmowania Planu działania są określone w Zasadach dokonywania wyboru projektów w ramach PO KL. Instytucja Pośrednicząca ma moŝliwość zgodnie z porozumieniem zawartym z Instytucją Zarządzającą dokonywania przesunięć pomiędzy Działaniami do wysokości 30% środków przeznaczonych na realizację Działania, z którego realokowane są środki. Wysokość środków alokowanych na dane Działanie w danym roku powinna jednak zostać uwzględniona w Planie działania na dany rok w ramach Priorytetu. W przypadku dokonywania powyŝszych przesunięć, Instytucja Pośrednicząca powinna mieć na względzie źródła współfinansowania danego Działania Zasady finansowania projektów w ramach PO KL Pod względem finansowania projektów, w ramach PO KL moŝna wyróŝnić: 1) projekty konkursowe realizowane przez innych niŝ państwowe jednostki budŝetowe beneficjentów; 2) projekty państwowych jednostek budŝetowych; elektronicznego systemu bankowego. Takie zestawienie powinno być podpisane przez głównego księgowego lub inna uprawnioną osobę. 10\n11 3) projekty systemowe Finansowanie projektów konkursowych Umowa o dofinansowanie projektu Beneficjent, którego projekt został w procedurze konkursowej wyłoniony do dofinansowania, w określonym przez IP lub IW (IP 2) terminie podpisuje z właściwą instytucją umowę o dofinansowanie projektu. Umowa o dofinansowanie projektu określa co najmniej: opis przedsięwzięcia; harmonogram płatności; wysokość przyznanych środków i tryb ich przekazywania; zobowiązanie do poddania się kontroli; termin i sposób rozliczenia środków; formy zabezpieczeń naleŝytego wykonania umowy; warunki zwrotu środków i rozwiązania umowy w przypadku nieprawidłowości; inne postanowienia wynikające z przepisów wspólnotowych lub krajowych bądź wytycznych przyjętych przez Instytucję Zarządzającą, Instytucją Pośredniczącą lub Instytucją WdraŜającą (Instytucją Pośredniczącą II stopnia). Wzór minimalnego zakresu umowy o dofinansowanie projektu wymaganego przez Instytucję Zarządzającą w przypadku projektów konkursowych stanowi załącznik nr 4 do niniejszego dokumentu. Załączony wzór moŝe być uzupełniany przez Instytucje Pośredniczące o postanowienia niezbędne dla realizacji projektu, niemniej jednak postanowienia te nie mogą być sprzeczne z postanowieniami zawartymi w minimalnym wzorze. W przypadku konieczności zmiany postanowień wzoru umowy o dofinansowanie, wprowadzenie zmian jest moŝliwe po uzyskaniu pisemnej zgody Instytucji Zarządzającej. Zmiany redakcyjne oraz zmiany zgodne z niniejszymi Zasadami i Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL nie wymagają zgody Instytucji Zarządzającej. Umowy o dofinansowanie są rejestrowane w Krajowym Systemie Informatycznym i numerowane zgodnie z załącznikiem nr 2 Zasady Jednolitej Numeracji Dokumentów w Krajowym Systemie Informatycznym (SIMIK 07-13) oraz w Lokalnych Systemach Informatycznych do Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie warunków gromadzenia i przekazywania danych w formie elektronicznej. Numer umowy o dofinansowanie nadany w Krajowym Systemie Informatycznym jest równoznaczny z numerem danego projektu Przekazywanie środków na dofinansowanie projektu Środki na realizację projektu są wypłacane jako dotacja rozwojowa w formie zaliczki. Środki dotacji rozwojowej są przekazywane na wyodrębniony rachunek bankowy, specjalnie utworzony dla danego projektu, wskazany w umowie o dofinansowanie projektu. O ile to moŝliwe, płatności w ramach projektu powinny być regulowane za pośrednictwem tego rachunku. W przypadku ponoszenia wydatków z innych niŝ wyodrębniony na cele projektu rachunków bankowych, beneficjent jest zobowiązany do refundacji poniesionych wydatków 11\n12 ze środków dotacji rozwojowej w części odpowiadającej dofinansowaniu. Do umowy o dofinansowanie projektu załączony jest harmonogram płatności wskazujący zakładane wartości płatności dla beneficjenta w poszczególnych okresach rozliczeniowych. Pierwsza transza środków na realizację projektów jest wypłacana w wysokości i terminie określonym w harmonogramie płatności. W uzasadnionych przypadkach (np. w przypadku projektów krótkich) wysokość pierwszej transzy moŝe dotyczyć 100% wartości dotacji rozwojowej na dany projekt. Decyzję w tym zakresie podejmuje instytucja zawierająca umowę o dofinansowanie projektu. Wypłata środków w ramach pierwszej transzy dokonywana jest na podstawie umowy o dofinansowanie projektu, w związku z powyŝszym, w celu jej przekazania nie jest wymagane złoŝenie przez beneficjenta wniosku o płatność. Niemniej jednak, pierwsza transza moŝe zostać przekazana dopiero po złoŝeniu przez beneficjenta zabezpieczenia, o którym mowa w umowie o dofinansowanie projektu, chyba Ŝe beneficjent jest zwolniony ze złoŝenia zabezpieczenia (patrz rozdział ). Przekazanie kolejnej (kolejnych) transzy uzaleŝnione jest od rozliczenia we wnioskach o płatność co najmniej 70% łącznej kwoty dotychczas otrzymanych transz środków w ramach dotacji rozwojowej tj. wykazanie przez beneficjenta wydatków kwalifikowalnych sfinansowanych ze środków dotacji rozwojowej co najmniej w tej wysokości we wniosku o płatność i ich zatwierdzenie przez instytucję weryfikującą wniosek o płatność. Odsetki bankowe od przekazanych beneficjentowi transz dotacji rozwojowej stanowią jego dochód i nie są wykazywane we wniosku o płatność. Harmonogram płatności moŝe podlegać aktualizacji we wniosku o płatność przed przekazaniem kolejnej transzy środków, pod warunkiem akceptacji zmienionego harmonogramu przez instytucję będącą stroną umowy. Zmiana harmonogramu w tym trybie nie wymaga formy aneksu do umowy o dofinansowanie projektu Zabezpieczenie dotacji rozwojowej Dotacja rozwojowa w formie zaliczki wypłacana jest beneficjentowi po ustanowieniu i wniesieniu przez beneficjenta zabezpieczenia naleŝytego wykonania zobowiązań wynikających z umowy o dofinansowanie projektu. Z powyŝszego obowiązku zwolnione są jednostki sektora finansów publicznych, fundacje, których jedynym fundatorem jest Skarb Państwa oraz Bank Gospodarstwa Krajowego (na podstawie art. 209 ust. 3 UFP). W przypadku gdy wartość dofinansowania przyznanego w umowie o dofinansowanie nie przekracza 4 mln PLN, zabezpieczenie ustanawiane jest w formie weksla in blanco wraz z deklaracją wekslową. W przypadku gdy beneficjent podpisał z daną instytucją kilka umów o dofinansowanie projektów (w ramach PO KL), które są realizowane równolegle w czasie 4, dla których łączna wartość dofinansowania: nie przekracza 4 mln PLN zabezpieczeniem prawidłowej realizacji kaŝdej z tych umów jest złoŝony przez beneficjenta w terminie wskazanym w umowie weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową; przekracza 4 mln PLN zabezpieczenie umowy o dofinansowanie, której podpisanie powoduje przekroczenie limitu 4 mln PLN, oraz kaŝdej kolejnej umowy ustanawiane jest w jednej lub kilku z następujących form: pieniądz; 4 Projekty realizowane równolegle w czasie to projekty, których okres realizacji nakłada się na siebie. 12\n13 poręczenie bankowe lub poręczenie spółdzielczej kasy oszczędnościowokredytowej, z tym Ŝe zobowiązanie kasy jest zawsze zobowiązaniem pienięŝnym; gwarancja bankowa; gwarancja ubezpieczeniowa; poręczenie udzielane przez podmioty, o których mowa w art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. z 2007 r. Nr 42, poz. 275); weksel z poręczeniem wekslowym banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowokredytowej; zastaw na papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego; zastaw rejestrowy na zasadach określonych w przepisach o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów; cesja praw z polisy ubezpieczeniowej beneficjenta; przewłaszczenie rzeczy ruchomych beneficjenta na zabezpieczenie; hipoteka; poręczenie według prawa cywilnego. Wyboru form zabezpieczenia, o których mowa powyŝej, dokonuje Instytucja Pośrednicząca lub instytucja organizująca konkurs, które informują o wymaganych formach zabezpieczeń w dokumentacji konkursowej. Instytucja Pośrednicząca lub Instytucja WdraŜająca (Instytucja Pośrednicząca II stopnia) zwraca beneficjentowi dokument stanowiący zabezpieczenie umowy na pisemny wniosek beneficjenta po ostatecznym rozliczeniu umowy o dofinansowanie projektu, tj. po zatwierdzeniu końcowego wniosku o płatność w projekcie. W związku z powyŝszym zabezpieczenie prawidłowej realizacji projektu powinno pokrywać okres realizacji projektu oraz okres jego ostatecznego rozliczenia. Zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie nie musi być wniesione w wysokości odpowiadającej całości dofinansowania przyznanego beneficjentowi w umowie o dofinansowanie. Zabezpieczenie powinno być jednak ustanawiane w wysokości dającej Instytucji Pośredniczącej lub Instytucji WdraŜającej (Instytucji Pośredniczącej II stopnia) wystarczającą gwarancję wywiązania się przez beneficjenta z zobowiązań nałoŝonych na niego w umowie o dofinansowanie projektu. Ustalając wysokość zabezpieczenia naleŝy uwzględnić z jednej strony konieczność minimalizowania potencjalnych strat, jakie mogą powstać w przypadku niewywiązywania się przez beneficjenta z umowy, z drugiej zaś konieczność ułatwienia beneficjentowi dostępu do środków w ramach PO KL. Instytucja Zarządzająca dopuszcza aby: minimalna kwota, na jaką opiewa zabezpieczenie nie była niŝsza niŝ 150% średniej wysokości transzy w ramach projektu; maksymalna kwota, na jaką opiewa zabezpieczenie nie była wyŝsza niŝ wartość dofinansowania na ten rok realizacji projektu (w przypadku projektów dłuŝszych niŝ 1 rok kalendarzowy), w którym wartość dofinansowania jest najwyŝsza. 13\n14 NaleŜy jednak zaznaczyć, Ŝe decyzja co do wysokości zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie projektu naleŝy do instytucji przyznającej beneficjentowi dotację rozwojową. Niemniej jednak, beneficjent powinien zostać uprzedzony przed złoŝeniem wniosku o dofinansowanie projektu (np. w dokumentacji konkursowej) o zasadach dotyczących zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy, które będzie wymagane przez instytucję zawierającą umowę z beneficjentem w ramach PO KL. Pozwoli to beneficjentowi uwzględnić koszty zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy w budŝecie projektu Wkład własny Co do zasady, w ramach projektów konkursowych, w których projekty realizowane mogą być przez wszystkie podmioty, wkład własny nie jest wymagany. Niemniej jednak, w uzasadnionych przypadkach Instytucja Pośrednicząca moŝe wymagać zabezpieczenia wkładu własnego przez określonych beneficjentów, w szczególności mając na względzie źródła współfinansowania danego Działania lub równe traktowanie beneficjentów. Wkład własny moŝe pochodzić ze środków: publicznych (budŝetu np. jednostki samorządu terytorialnego szczebla wojewódzkiego, powiatowego lub gminnego, Funduszu Pracy, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych); prywatnych. Wysokość wymaganego wkładu własnego określana jest w dokumentacji konkursowej, przy czym wkład własny ze środków publicznych nie moŝe być wyŝszy niŝ poziom współfinansowania krajowego w Programie, tj. 15%. Wkład własny moŝe być wnoszony w formie: finansowej; niepienięŝnej (np. poprzez udostępnienie własnych budynków lub w formie świadczeń wykonywanych przez wolontariuszy) szczegółowe zasady wnoszenia wkładu niepienięŝnego zawarte są w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL; dodatków lub wynagrodzeń wypłacanych przez stronę trzecią, np. w formie wynagrodzeń uczestników projektu tj. nauczycieli w ramach Działania 9.4 PO KL; Zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL, dodatki lub wynagrodzenia wypłacane przez stronę trzecią na rzecz uczestników danego projektu są kwalifikowalne pod warunkiem, Ŝe zostały poniesione zgodnie z przepisami krajowymi, w tym zasadami dotyczącymi rachunkowości. Jednocześnie wysokość wkładu wynikającego z dodatków lub wynagrodzeń wypłacanych przez stronę trzecią na rzecz uczestników projektu w ramach PO KL musi wynikać z dokumentacji księgowej podmiotu wypłacającego i moŝe podlegać kontroli. Beneficjent realizujący projekt w ramach PO KL, w którym występuje powyŝszy wkład, rozlicza go w ramach projektu na podstawie oświadczenia składanego przez podmioty wypłacające, przy czym oświadczenie to powinno pozwalać na identyfikację poszczególnych uczestników projektu oraz wysokości wkładu w odniesieniu do kaŝdego z nich. Wkład własny w formie dodatków lub wynagrodzeń wypłacanych przez stronę trzecią naleŝy odnosić do wysokości wynagrodzenia uczestników projektu w momencie 14\n15 udzielania im danej formy wsparcia. Wkład ten powinien zostać wyliczony proporcjonalnie do czasu udziału w projekcie. Po wyłonieniu projektu do realizacji, w umowie o dofinansowanie projektu wskazywana jest wartość wkładu własnego wymagana od beneficjenta (wraz z podziałem na źródła finansowania w przypadku gdy wkład własny pochodzi z kilku źródeł). W przypadku niewniesienia wkładu w kwocie wskazanej w umowie, IP lub IW (IP 2) moŝe proporcjonalnie obniŝyć kwotę przyznanego dofinansowania. Instytucja będąca stroną umowy zobowiązana jest monitorować wysokość wkładu własnego w projektach i przy końcowym rozliczeniu projektu powinna mieć na uwadze fakt, Ŝe nie jest moŝliwe przekroczenie wkładu własnego ze środków publicznych powyŝej 15% wydatków uznanych za kwalifikowalne na etapie weryfikacji wniosków o płatność. W przypadku gdy poziom wkładu własnego np. ze środków jednostki samorządu terytorialnego przekracza 15% wydatków kwalifikowalnych ze środków publicznych, naleŝy odpowiednią wysokość wkładu własnego finansowanego ze środków publicznych uznać za niekwalifikowalną. W przypadku, gdy w końcowym wniosku o płatność nie jest moŝliwe pomniejszenie wkładu własnego, odpowiednia róŝnica powinna zostać wykazana w rejestrze obciąŝeń na projekcie jako kwota wycofana. Wkład własny pochodzący ze środków prywatnych wykazywany jest w szczególności w projektach dotyczących pomocy publicznej 5. Wkład ten wskazywany jest we wniosku o dofinansowanie projektu. Wkład prywatny podlega rozliczeniu we wnioskach o płatność, nie jest jednak agregowany na wyŝszym poziomie poświadczania wydatków w ramach programu, czyli nie jest wykazywany ani w Poświadczeniu i deklaracji wydatków w ramach Działania ani w Poświadczeniu i deklaracji wydatków od Instytucji Pośredniczącej Obowiązek zwrotu środków z końcem roku budŝetowego Zgodnie z art. 144 UFP, dotacja rozwojowa w części niewykorzystanej w danym roku budŝetowym podlega zwrotowi do budŝetu państwa na rachunek wskazany przez właściwą instytucję. Jednocześnie, środki niewykorzystane z końcem roku budŝetowego mogą zostać zgłoszone jako niewygasające do rozporządzenia Rady Ministrów wydanego na podstawie art. 157 ust. 3 UFP. W związku z powyŝszym, beneficjent zobowiązany jest poinformować Instytucję Pośredniczącą/Instytucję WdraŜającą (Instytucję Pośredniczącą II stopnia) do dnia 15 października danego roku o kwocie otrzymanej dotacji rozwojowej, która nie zostanie wydatkowana do końca tego roku. PowyŜsza kwota, podlega zwrotowi na rachunek wskazany przez Instytucję Pośredniczącą/Instytucję WdraŜającą (Instytucję Pośredniczącą II stopnia) w terminie do dnia 30 listopada tego roku. Środki te są zgłaszane przez poszczególnych dysponentów części budŝetowych w rozporządzeniu Rady Ministrów wydanym na podstawie art. 157 ust. 3 UFP. NiezaleŜnie od powyŝszego, kwota dotacji rozwojowej niewydatkowana do końca danego roku (pozostająca na rachunku bankowym w dniu 31 grudnia tego roku) podlega zwrotowi przez beneficjenta w terminie do dnia 31 grudnia danego roku na rachunek wskazany przez Instytucję Pośredniczącą/Instytucję WdraŜającą (Instytucję Pośredniczącą II stopnia). JeŜeli zatem beneficjent poniósł wydatki z innych rachunków niŝ wyodrębniony rachunek bankowy dla projektu, powinien je zrefundować ze środków dotacji rozwojowej przed upływem 31 grudnia tego roku. Jednocześnie, Instytucja Pośrednicząca/Instytucja WdrąŜająca (Instytucja Pośrednicząca II stopnia) przekazuje beneficjentowi zwrócone środki (zarówno 5 Wkład prywatny jest rozumiany jako wkład własny pomimo faktu, Ŝe nie w kaŝdym przypadku będzie wnoszony przez beneficjentów. 15\n16 zgłoszone do wykazu wydatków niewygasających jak i niewykorzystane z upływem roku budŝetowego) niezwłocznie po otrzymaniu środków niewygasających oraz dotacji rozwojowej na kolejny rok budŝetowy. Beneficjent nie wnioskuje ponownie o przedmiotowe środki. Instytucja Pośrednicząca/Instytucja WdraŜająca (Instytucja Pośrednicząca II stopnia) przekazując beneficjentowi środki niewygasające w kolejnym roku określa termin zwrotu tych środków, przy czym nie moŝe on przekraczać daty wskazanej jako ostateczny termin wydatkowania środków niewygasających w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 157 ust. 3 UFP. PowyŜszy termin dotyczy ponoszenia wydatków na cele projektu przez beneficjenta. Natomiast jeŝeli w trakcie weryfikacji wniosków o płatność rozliczających wydatki niewygasające zostaną stwierdzone wydatki niekwalifikowalne, stosuje się zasady określone w podrozdziale Rozliczenie końcowe dotacji rozwojowej Beneficjent jest zobowiązany rozliczyć przyznaną na finansowanie projektu dotację rozwojową nie później niŝ w terminie 30 dni kalendarzowych od zakończenia jego realizacji. W związku z powyŝszym, w tym terminie beneficjent powinien złoŝyć do właściwej instytucji końcowy wniosek o płatność oraz dokonać zwrotu wszystkich środków pozostających na wyodrębnionym rachunku projektu Finansowanie projektów państwowych jednostek budŝetowych Środki na finansowanie projektów państwowych jednostek budŝetowych są zapewniane w ramach rocznych limitów wydatków danego dysponenta części budŝetowej określonych w ustawie budŝetowej oraz w rezerwie celowej budŝetu państwa. Środki na finansowanie projektów Instytucji Pośredniczących lub Instytucji WdraŜających (Instytucji Pośredniczących II stopnia) są uwzględnione w ramach limitów wydatków określonych dla poszczególnych Priorytetów lub Działań PO KL. Natomiast w przypadku projektów Ministra Sprawiedliwości w ramach Priorytetu V ukierunkowanych na usprawnienie sądownictwa, środki zabezpieczane są przez Ministra Sprawiedliwości w ramach dwóch części budŝetowych tj. cz. 15 Sądy powszechne oraz cz. 37 Sprawiedliwość. Ministerstwo Sprawiedliwości, jako wskazany przez Ministra Sprawiedliwości zamawiający, będzie właściwe do przeprowadzenia postępowań o udzielenie zamówień publicznych, których przedmiotem będą usługi/towary związane z realizacją projektów PO KL wykonywanych na rzecz sądów powszechnych. Po wyłonieniu wykonawcy płatności będą dokonywane w ramach danego zamówienia przez sądy apelacyjne tj. dysponentów głównych części budŝetu odpowiadającej obszarowi apelacji, enumeratywnie wymienionych w załączniku do umowy z wykonawcą zawieranej przez Ministra Sprawiedliwości z wykonawcą projektu. Pozostałe płatności będą realizowane przez Ministra Sprawiedliwości w ramach cz. 37 Sprawiedliwość. Środki na projekty wybierane w procedurze konkursowej dla państwowych jednostek budŝetowych zostaną zaplanowane w ramach rezerwy celowej, której dysponentem jest Minister Finansów. Po zatwierdzeniu projektu do realizacji przez właściwą instytucję, środki te będą uruchamiane przez Ministra Finansów na wniosek właściwego ministra nadzorującego daną jednostkę budŝetową, zgodnie z przyjętą w tym zakresie procedurą (patrz rozdział 1.1.3). 6 Dotyczy równieŝ weryfikacji we wnioskach o płatność rozliczanych wydatków z poprzedniego roku budŝetowego. 16\n17 Finansowanie projektów systemowych Podstawowe informacje Z punktu widzenia przekazywania środków wyróŝnia się następujące rodzaje projektów systemowych: 1) projekty systemowe powiatowych urzędów pracy (Poddziałanie 6.1.3); 2) projekty systemowe ośrodków pomocy społecznej i powiatowych centrów pomocy rodzinie (Poddziałanie i Poddziałanie 7.1.2); 3) projekty systemowe państwowych jednostek budŝetowych oraz PFRON; 4) projekty systemowe samorządowych jednostek budŝetowych oraz PARP; 5) projekty systemowe Krajowej Szkoły Administracji Publicznej; 6) inne projekty systemowe. W przypadku projektów systemowych, o których mowa w pkt 3 6, zawierana jest umowa lub wydawana jest decyzja o dofinansowaniu projektu systemowego, zgodnie z art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. PowyŜsza umowa lub decyzja powinna nakładać na beneficjenta obowiązki wynikające z programu; w szczególności powinna zawierać: obowiązek stosowania wytycznych wydanych przez Ministra Rozwoju Regionalnego; wskazanie okresu realizacji projektu; zobowiązanie do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji wydatków projektu; określenie harmonogramu płatności (zgodnie z wzorem zawartym w umowie o dofinansowanie projektów konkursowych); wysokość % kosztów pośrednich w ramach danego projektu w przypadku rozliczania kosztów pośrednich ryczałtem; w przypadku przekazywania środków dotacji rozwojowej zapisy dotyczące rozliczania i przekazywania dotacji, zgodnie z obowiązującymi przepisami; obowiązek składania przez beneficjenta wniosków o płatność zgodnie z zasadami obowiązującymi w ramach programu; obowiązki IP lub IW (IP 2) w zakresie rozliczania projektu; skutki nieprawidłowego wydatkowania środków w ramach projektu; obowiązki w zakresie monitorowania i kontroli, zgodnie z zasadami obowiązującymi w ramach programu; zobowiązanie do przechowywania dokumentacji projektu, zgodnie z zasadami obowiązującymi w ramach programu; obowiązki beneficjenta w zakresie ochrony danych osobowych; obowiązki w zakresie informacji i promocji; zasady wprowadzania zmian do projektu. Prawa i obowiązki stron określone we wzorze minimalnego zakresu umowy o 17\n18 dofinansowanie projektu stanowiącym załącznik nr 4 do niniejszego dokumentu mogą być wykorzystane przy konstruowaniu umowy lub decyzji dotyczącej projektu systemowego. NaleŜy jednak uwzględnić typ beneficjenta systemowego oraz przepisy go obowiązujące, szczególnie w zakresie zasad dotyczących gospodarki finansowej Projekty systemowe powiatowych urzędów pracy W ramach Poddziałania Poprawa zdolności do zatrudnienia oraz podnoszenie poziomu aktywności zawodowej osób bezrobotnych zakłada się realizację projektów systemowych przez Powiatowe Urzędy Pracy (PUP) finansowanych ze środków Funduszu Pracy zgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Środki na finansowanie projektów systemowych są zapewniane z Funduszu Pracy w ramach części będącej w dyspozycji samorządu województwa jak i części będącej w dyspozycji samorządu powiatu. Wysokość udziału środków w dyspozycji samorządu województwa określa Instytucja Pośrednicząca. Dofinansowanie projektów systemowych PUP polega na zwiększeniu limitu wydatków Funduszu Pracy dla powiatu na wniosek marszałka województwa lub dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy (WUP) w przypadku gdy jest do tego upowaŝniony - do wysokości udziału finansowania projektu ze środków będących w dyspozycji samorządu województwa. Do wniosku właściwy marszałek lub dyrektor WUP dołącza informację na temat wysokości zaangaŝowanych środków będących w dyspozycji powiatu w ramach projektu. Środki na finansowanie projektów przekazywane są w transzach miesięcznych przez dysponenta Funduszu Pracy zgodnie z harmonogramem załączonym do wniosku o zwiększenie limitu, na rachunki bankowe wyodrębnione dla projektów. Zwrot środków w wysokości dofinansowania projektów systemowych z Europejskiego Funduszu Społecznego jest dokonywany do dysponenta Funduszu Pracy po poświadczeniu przez Instytucję Zarządzającą wydatków w ramach komponentu regionalnego. Zwrot przekazywany jest w formie dotacji rozwojowej przez ministra nadzorującego Fundusz Pracy. Szczegółowe informacje na temat realizacji projektów systemowych PUP określa dokument pt. Projekty systemowe powiatowych urzędów pracy w ramach PO KL, do którego załącznikiem jest wzór umowy ramowej regulującej obowiązki beneficjenta i sposób przekazywania środków Funduszu Pracy Projekty systemowe ośrodków pomocy społecznej i powiatowych centrów pomocy rodzinie W ramach Poddziałania Rozwój i upowszechnienie aktywnej integracji przez ośrodki pomocy społecznej oraz Poddziałania Rozwój i upowszechnienie aktywnej integracji przez powiatowe centra pomocy rodzinie zakłada się realizację projektów systemowych odpowiednio przez ośrodki pomocy społecznej (OPS) oraz powiatowe centra pomocy rodzinie (PCPR). OPS oraz PCPR otrzymują na realizację projektu od samorządu województwa dotację rozwojową przekazywaną na rachunki bankowe wyodrębnione dla projektów. Zasady przekazywania i rozliczania dotacji rozwojowej są analogiczne jak w przypadku projektów konkursowych (patrz rozdział 1.3.1). Wysokość dotacji rozwojowej uzaleŝniona jest od wysokości wymaganego wkładu własnego, którego wartość określana jest przez Instytucję Pośredniczącą lub Instytucję WdraŜającą (Instytucję Pośredniczącą II stopnia). MoŜliwe jest określenie róŝnego poziomu wysokości wymaganego wkładu własnego w przypadku 18\n19 projektów w zakresie rozwoju form aktywnej integracji oraz upowszechniania aktywnej integracji i pracy socjalnej. NaleŜy równieŝ zaznaczyć, Ŝe w przypadku realizacji projektu w formie partnerstwa jednostek samorządu terytorialnego oraz jednostek samorządu terytorialnego z jednostkami spoza sektora finansów publicznych lub naleŝących do sektora finansów publicznych, dotacja rozwojowa na realizację projektu systemowego moŝe zostać przekazana w wysokości do 100% wartości projektu systemowego. Wkład własny moŝe pochodzić ze środków budŝetu jednostek samorządu terytorialnego, Funduszu Pracy oraz PFRON. Szczegółowe zasady realizacji i finansowania projektów systemowych OPS i PCPR, w tym źródła finansowania wkładu własnego określają Zasady przygotowania, realizacji i rozliczania projektów systemowych ośrodków pomocy społecznej, powiatowych centrów pomocy rodzinie oraz regionalnego ośrodka polityki społecznej PO KL. PowyŜsze zasady określają ponadto wzór umowy ramowej, którą OPS lub PCPR będzie zawierał z IP / IW (IP 2) na realizację projektu w okresie wdraŝania programu operacyjnego. Dodatkowo, w przypadku projektów systemowych OPS i PCPR, z uwagi na fakt, Ŝe wnioski o dofinansowanie zatwierdzane są na kaŝdy rok budŝetowy, przekazanie pierwszej transzy z dotacji rozwojowej na kolejny rok budŝetowy moŝe nastąpić po spełnieniu następujących warunków: zatwierdzeniu przez IW (IP2) / IP wniosku o dofinansowanie projektu na ten rok; zawarciu aneksu do umowy ramowej przyjmującego ww. wniosek do realizacji; złoŝeniu przez OPS / PCPR wniosków o płatność na kwotę wydatków stanowiącą rozliczenie 70% transz dotacji dotychczas otrzymanych (z poprzednich lat budŝetowych) Projekty systemowe państwowych jednostek budŝetowych oraz PFRON Projekty systemowe państwowych jednostek budŝetowych oraz PFRON są realizowane w ramach komponentu centralnego PO KL. Zasady finansowania projektów zostały określone w podrozdziale PFRON realizując projekty systemowe powinien zaplanować środki na wydatki słuŝące finansowaniu realizacji danego projektu w planie finansowym PFRON na dany rok. Jednocześnie po poświadczeniu wydatków przez Instytucję Zarządzającą w ramach Priorytetów nadzorowanych przez MPiPS, PFRON otrzyma od ministra właściwego nadzorującego fundusz dotację rozwojową jako zwrot poniesionych wydatków w części dofinansowania projektu ze środków EFS Projekty systemowe samorządowych jednostek budŝetowych oraz PARP Projekty systemowe samorządowych jednostek budŝetowych (w ramach komponentu regionalnego PO KL) oraz PARP (w ramach komponentu centralnego PO KL) są finansowane ze środków dotacji rozwojowej otrzymanej zaliczkowo na realizację komponentu regionalnego (w przypadku samorządowych jednostek budŝetowych) lub na realizację Działań (w przypadku PARP). Na tych beneficjentach spoczywa zatem obowiązek odpowiedniego oszacowania środków w trakcie zgłaszania do Instytucji Zarządzającej (w przypadku samorządowych jednostek budŝetowych) lub Instytucji Pośredniczącej (w przypadku PARP) zapotrzebowania zarówno na środki na projekty konkursowe jak i systemowe na kolejny rok budŝetowy. 19\n20 Projekty systemowe Krajowej Szkoły Administracji Publicznej W ramach Działania 5.1 PO KL zakłada się realizację projektów systemowych przez Krajową Szkołę Administracji Publicznej (KSAP). Po zawarciu przez Instytucję WdraŜającą (Instytucję Pośredniczącą II stopnia) z beneficjentem systemowym (KSAP) umowy o dofinansowanie projektu, KSAP otrzyma środki na realizację projektu w formie dotacji rozwojowej przekazywanej zaliczkowo na zasadach określonych dla projektów konkursowych (patrz rozdział 1.3.1) Inne projekty systemowe W przypadku projektów systemowych, realizowanych przez inne podmioty niŝ wskazane w podrozdziałach , system przekazywania środków uzaleŝniony jest od statusu prawnego tego podmiotu i moŝliwości przekazania środków przez Instytucję Pośredniczącą lub Instytucję WdraŜającą (Instytucję Pośredniczącą II stopnia). 20


Wlewy witaminowe Gdynia - Sibeo.pl - wartościowe strony\nTytuł: Wlewy witaminowe Gdynia\nStworzyliśmy pogotowie kacowe Gdynia, które każdego dnia jedzie do osób, które mają problemy z alkoholem. Pomagamy i tym, którzy nadużywają go codziennie i nie mogą z tego wyjść i tym, którzy przesadzili na imprezie. Zawsze i na wszystko jesteśmy przygotowani. Wy do nas nie musicie przyjeżdżać, bo to my jedziemy do Was. Jest to o wiele bardziej komfortowe i praktyczne rozwiązanie, dlatego skorzystajcie z tego.\nksięgowość, biuro rachunkowe, sklep internetowy, okucia meblowe, Gdynia, zdjęcia ślubne, fotograf ślubny, dieta, kraków, instalacje, wynajem, noclegi, Gdańsk, pozycjonowanie stron www, Sklep, monitoring, Wrocław, hotel, adwokat


Illinois Governor's Mansion (Springfield) - opinie - Tripadvisor\nHotele Motel 6 w Springfield\nHotele w pobliżu Illinois Governor's Mansion\nAtrakcje w pobliżu obiektu Illinois Governor's Mansion\nWycieczki po pubach, barach i klubach w lokalizacji Springfield\nPoszukiwanie skarbów w lokalizacji Springfield\nWycieczki po mieście w lokalizacji Springfield\nWycieczki kulturowe w lokalizacji Springfield\nIllinois Governor's Mansion opinie, Springfield\nNr 15 wśród 68 atrakcji w lokalizacji Springfield\nUżytkownik Edward S napisał recenzję sie 2017\nOttawa, Illinois196 przesłanych treści33 podziękowania\nZ mijaliśmy. To jest w budowie, więc nie mogę. Dom jest duży i można zobaczyć dlaczego potrzebuje naprawy. Powinno być świetne, kiedy zrobione.\nUżytkownik MNoreen napisał recenzję wrz 2016\nWheaton, Illinois27 przesłanych treści8 podziękowań\nPrzewodnik znający się na rzeczy i ciekawe wycieczki. Nie trwało długo. Dom ma piękne szczegóły i wspaniałe wyroby z drewna.\nUżytkownik Carl G napisał recenzję lip 2016\nChicago, Illinois135 przesłanych treści26 podziękowań\nThad nasz przewodnik był wspaniały i bardzo kompetentny. Dom był bardzo piękny biorąc pod uwagę jak stary jest. To był łatwy wprowadzić proste wyjście, nie zapomnij zabrać ze sobą dowód osobisty. Nie ma moich torebek zostały lub torby, więc zostawić je w samochodzie, również brak fotografii w środku, ale dziedziniec jest w porządku. Przystanek przy koi fontanna i dać im głaszcząc że całkiem fajnie do zabawy.…\nUżytkownik Marsha W napisał recenzję kwi 2016\nHouston, Teksas47 przesłanych treści19 podziękowań\nNie przegap tego bezpłatne zwiedzanie Rezydencji Gubernatora. Na wycieczkę , odprowadzeń jest tak dobrze poinformowany. Nie są dozwolone na wszystkie zdjęcia, które chcesz z zewnątrz. Nikt w środku. Jest tak wiele historii. Pozwalają na godzinę. Nie pożałujesz tego wycieczka!\nUżytkownik Erie Deneal J napisał recenzję kwi 2016\nDavenport, United States64 przesłane treści17 podziękowań\nWybraliśmy się na wycieczkę na dwór i okazało się, że to zabawny i rozrywkowy. Przewodnik był przyjazny i pomocny. Udaliśmy się na wycieczkę z grupą ze szkoły i wszyscy zdawali się cieszyć z tego doświadczenia.\nCzęsto zadawane pytania dotyczące obiektu Illinois Governor's Mansion\nKiedy otwarta jest lokalizacja Illinois Governor's Mansion?\nObiekt Illinois Governor's Mansion jest otwarty w następujących godzinach:\nPon - Sob 13:00 - 16:00\nJakie hotele są w pobliżu Illinois Governor's Mansion?\nHotele w pobliżu Illinois Governor's Mansion:\n(0.17 km) Hotel Springfield IL S. 4th Street\n(0.57 km) Inn At 835 Boutique Hotel\n(0.55 km) President Abraham Lincoln Springfield - a DoubleTree by Hilton Hotel\n(0.54 km) State House Inn, Trademark Collection by Wyndham\n(0.53 km) Wyndham Springfield City Centre\nZobacz wszystkie hotele w pobliżu Illinois Governor's Mansion na stronie Tripadvisor\nJakie restauracje są w pobliżu Illinois Governor's Mansion?\nRestauracje w pobliżu Illinois Governor's Mansion:\n(0.06 km) Loukinens' On 4th\n(0.26 km) Obed & Isaac's Microbrewery and Eatery\n(0.19 km) Head West\n(0.19 km) Anchors Away\n(0.39 km) Cafe Moxo\nZobacz wszystkie restauracje w pobliżu Illinois Governor's Mansion na stronie Tripadvisor


DVB-T z RTCN BYDGOSZCZ TRZECIEWIEC - Strona 3 - Emitel\nPost autor: romanodepalma » 26 lipca 2010, o 20:01\nZ tego harmonogramu niewiele wiadomo . Nie wiadomo które nadajniki , poza tym takie moce nie pokryją obszaru objętego harmonogramem. Pozwolenia wydane http://img137.imageshack.us/img137/521/ ... ranu1t.png ,a część z tych nadajników jest przewidziana w III etapie. Zmiana harmonogramu? a może pic na wodę. tyle razy się zawiodłem ,że uwierzę jak zobaczę.\nPost autor: Drekan » 27 lipca 2010, o 00:01\nromanodepalma pisze: Z tego harmonogramu niewiele wiadomo . Nie wiadomo które nadajniki , poza tym takie moce nie pokryją obszaru objętego harmonogramem. Pozwolenia wydane http://img137.imageshack.us/img137/521/ ... ranu1t.png ,a część z tych nadajników jest przewidziana w III etapie. Zmiana harmonogramu? a może pic na wodę. tyle razy się zawiodłem ,że uwierzę jak zobaczę.\nNadszedł czas by przycisnąć pana Jarosława\nChyba już czekaliśmy dostatecznie długo na potwierdzenie wytypowanych jeszcze przez TVP obiektów i parametrów nadawania. Obecne pozwolenia to przedłużenie tych o które wystąpiła TVP jeszcze w zeszłym roku. Jednak, o ile pod tamtymi wnioskami podpisała się telewizja publiczna, to wnioskodawcą obecnych jest już Emitel. Dlatego nie widzę powodów dla których Emitel miałby dalej wypierać się faktu, że są to oficjalnie wytypowane nadajniki przeznaczone do emisji 3 MUX REG do czasu wyłączenia nadawania analogowego.\nOczywiście nie miejmy złudzeń, oficjalny harmonogram uruchamianie 3 MUX REG obowiązuje. Dlatego sygnał z niektórych obiektów wymienionych w pozwoleniu pojawi się dopiero w maju jak i listopadzie przyszłego roku.\nDo tego czasu pozwolenia będą ciągle przedłużane (zapewne dlatego by żadnemu z urzędników nie wpadł do głowy pomysł aby przeznaczyć te częstotliwości na rozwój którejś analogowej telewizji).\nMnie interesuje jak zamierza Emitel poradzić sobie z nakładaniem sygnału na kanale 51 z nadajników Kosztowy i czeskiego nadajnika na górze Pradziad? Sygnał z tak dobrze ulokowanego nadajnika jak ten na Pradziadzie, dodatkowo nadawany z mocą 100kW będzie niosło bardzo daleko i zastosowanie wertykalnej polaryzacji niewiele tu pomoże.\nMyślę, że lepiej byłoby sięgnąć po częstotliwość z zakresu dywidendy cyfrowej. Albo zamiast Kosztowego uruchomić emisję 3 MUX REG ze Skrzycznego na kanale 67 lub 62. Myślę, że szybciej będzie można dostosować nadajnik na Skrzycznem, dodatkowo nadawanie z tego obiektu uzasadnia fakt istnienia obecnej emisji testowej w MPEG2.\nPost autor: romanodepalma » 27 lipca 2010, o 07:48\nMoże kanał 51 nie jest kanałem docelowym??? Jeżeli tak , to kiedy będzie zmieniony. Jesenik kanał 51 od października 2011 będzie nadawał z mocą 100 kW. Jest jeszcze trochę czasu ,ale kanały docelowe mają być włączone po wyłączeniu analogu ( 2013r). Dwa lata będą się zakłócać???\nPost autor: Drekan » 27 lipca 2010, o 11:55\nromanodepalma pisze: Może kanał 51 nie jest kanałem docelowym??? Jeżeli tak , to kiedy będzie zmieniony. Jesenik kanał 51 od października 2011 będzie nadawał z mocą 100 kW. Jest jeszcze trochę czasu ,ale kanały docelowe mają być włączone po wyłączeniu analogu ( 2013r). Dwa lata będą się zakłócać???\nKanał 51 jest tymczasowym. Jednak zgodnie z harmonogramem 3 MUX REG nadawanie z nadajnika Kosztowy na tymczasowej częstotliwości ruszy w listopadzie 2011 i potrwa do maja 2014 roku.\nJeśli Emitel nie przyśpieszy startu 4 etapu dla tego nadajnika to oznacza to 2,5 roku wzajemnego zakłócania się obu nadajników.\nNajgorsze, że pozostają wolne częstotliwości dywidendy cyfrowej, jednak wszyscy upierają się by nadawać na zajętych częstotliwościach.\nPost autor: telewizor » 29 sierpnia 2010, o 15:26\nPost autor: cyber » 29 sierpnia 2010, o 20:02\nWiadomo ,że nic nie wiadomo!\nPost autor: zuraw » 29 września 2010, o 11:46\nW komunikatach z ostatnich dni pojawiła się Bydgoszczy i RTCN Trzeciewiec. Ciekawe co z tego wyjdzie i kiedy?\nInteresujący jest też fakt czy technicznie centra nadawcze są gotowe go wciśnięcia "enter" i czekają tylko na spełnienie formalności, czy wszystko zacznie się tam przygotowywać po zebraniu wszystkich podpisów i pieczątek?\nOstatnio zmieniony 29 września 2010, o 12:08 przez zuraw, łącznie zmieniany 1 raz.\nPost autor: Drekan » 29 września 2010, o 12:01\nzuraw pisze: W komunikatach z ostatnich dni pojawiła się Bydgoszczy i RTCN Trzeciewiec. Ciekawe co z tego wyjdzie i kiedy?\nObawiam się, że nic nie wyjdzie. Emitel zapewne dopiero po podpisaniu oficjalnej umowy, przekaże UKE aktualny harmonogram 2 multipleksu. Swoją drogą przynajmniej nieoficjalnie powinni dać znać UKE, jak będzie wyglądał nowy harmonogram, gdyby udało się podpisać umowę przed 30 września.\nPost autor: REMIX » 29 września 2010, o 20:54\nI co mieszkańcy kujawsko-pomorskiego liczyliście na szybki start DVB-T z Trzeciewca,i znowu kolejne przesunięcie w czasie ,aż do końca lipca 2011 normalnie szok.Tyle czekania i znowu kolejne czekanie\nPost autor: Puma » 30 września 2010, o 08:35\nNo niestety, czekania dalszy ciąg\nNadzieja w tym że wszystkie terminy są do\nPost autor: bizon » 18 listopada 2010, o 22:12\nłapie ktoś MUX 3 z płocka? bo ja tak jakość doskonała 75 % siła sygnału lokalizacja Strzelno koło inowrocławia\nPost autor: waldek83503 » 21 listopada 2010, o 17:03\nłapie ktoś coś w Toruniu????\nPost autor: Mario5420 » 9 stycznia 2011, o 20:45\nWłaśnie dziś przeszukałem częstotliwość w Toruniu i znalazło mi 8 programów.\nJakość jest na tyle słaba , że mam tylko kolorowe kwadraty. Jednak antena jest stara od dawna nie oglądam programów analogowych ,trzeba by wejść na dach i pokombinować bo możliwe , że to nie nadajnik z Trzeciewca. Może ktoś wie coś więcej na temat nadajnika , bo chwilowo mam brak czasu na testy.\nPost autor: widex » 9 stycznia 2011, o 20:50\nW okolicach Brodnicy łapie:\nTrzeciewiec na pewno nie.\nPost autor: juter » 9 stycznia 2011, o 21:12\nMario5420 pisze: Witam!\nSkoro 8 programów to napewno mux2, więc Iława odpada, Gdańsk - zbyt daleko, bez szans na odbiór. Prawdopodobnie łapiesz mux2 z rachocina.\nPost autor: szymi189 » 24 stycznia 2011, o 18:13\nJa mieszkam w Toruniu, dokładniej na rubinkowie i z Rachocina odbieram mux2 i mux3 bez żadnych problemów (raz na jakiś czas się zatnie). Używam antenę Telkom-telmor digit activa. Mieszkam w wieżowcu na 1 piętrze.Mam 60% sygnał.\nPost autor: lukas842 » 27 stycznia 2011, o 10:29\nWitam, w okolicy Dąbrowy chełmińskiej niedaleko Bydgoszczy i odbieram sygnał zarówno z Kisielic jak i Rachocimia, obraz jest idealny jakość 100% a siła 30%, lecz sygnał łapie tylko wtedy gdy mam podłączoną antenę siatkową do dekodera ITI-2850ST, gdy podłącze antenę bezpośrednio do tv to jakość jest nadal 100% a siła 0%. Dlaczego tak się dzieje? czy satelita ma jakiś wpływ na sygnał DVB-T?\nPost autor: widex » 28 stycznia 2011, o 21:44\nJakość tunera w TV oraz instalacja ma wpływ na odbiór.\nPost autor: m-a-t » 5 kwietnia 2011, o 19:21\nWitam serdecznie. Ja mam takie pytanie: mieszkam na 8. piętrze przy ul. Biziela w Bydgoszczy. Antena szerokopasmowa za 80zł. z saturna. Po przeskanowaniu analogu: mam tvn (trzeciewiec), tvp3 bydgoszcz (trzeciewiec), tvp2 (trzeciewiec), tvp1 (trzeciewiec), polsat (trzeciewiec), tvp3 poznań (chyba śrem), polsat (śrem albo Żółwieniec) tvp1 (śrem albo Żółwieniec) tvp2 (raczej śrem). I teras pytanie: dlaczego niemam kanałów cyfrowych skoro mam Poznań?\nOstatnio zmieniony 5 kwietnia 2011, o 19:25 przez m-a-t, łącznie zmieniany 1 raz.\nPost autor: DVB-T » 5 kwietnia 2011, o 19:25\nna jakich kanałach masz te analogowe? Porównaj z wykazem na radiopolska.pl czy to faktycznie śrem. odległość jest bardzo duża, więc wątpię


Zaskakujące dane z australijskiego rynku pracy - Puls Biznesu - pb.pl\nZaskakujące dane z australijskiego rynku pracy\nopublikowano: 10-12-2015, 06:51\nNajnowsze odczyty z rynku pracy w Australii pozytywnie zaskoczyły, donosi Bloomberg. Tamtejsi pracodawcy stworzyli w listopadzie 2015 r. najwięcej miejsc pracy od 28 lat.\nPublikacja danych z miejsca wsparła australijskiego dolara, który umocnił się m.in. w stosunku do amerykańskiej waluty. Część ekonomistów podważa jednak jakość i prawdziwość wskaźników.\nW minionym miesiącu zatrudnienie zwiększyło się o 71 ,4 tys. osób podczas gdy mediana oczekiwań ekonomistów zakładała spadek o10 tys. Z tego w przypadku zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu przybyło 41,6 tys. etatów, zaś w przypadku etatów o niepełnym wymiarze godzin, przybyło ich 29,7 tys.\nPrzełożyło się to na spadek stopy bezrobocia z 5,9 do 5,8 proc. wobec prognozowanej jej wzrostu do 6,0 proc. Z kolei wskaźnik udziału siły roboczej w populacji wzrósł do 65,3 proc. przy prognozie na poziomie 65 proc.\nDane z rynku pracy są albo wielkim mirażem, albo niewielkim cudem – ocenia Paul Dales, główny ekonomista Australia and New Zealand at Capital Economics. Wyjaśnia jednak, że nawet jeśli mamy do czynienia z pewnymi przekłamaniami (do problemów z jakością szacunków australijskie Biuro Statystyczne przyznawało się już w przeszłości), rynek pracy wydaje się być wzmocniony.\nPo 11-tu miesiącach 2015 r. łączne zatrudnienie w australijskiej gospodarce wzrosło o 301,7 tys. co jest wynikiem lepszym niż roczny przyrost co roku od 2006 r., kiedy to zatrudnienie zwiększyło się o 324,6 tys. w ciągu pełnych 12 miesięcy.\nKroczący strajk generalny w PKP Cargo ruszy 18 grudnia\nBank Korei nie zaskoczył\nIrlandia chce wprowadzić cenę minimalną napojów alkoholowych\nRopa kładzie się cieniem na Wall Street\nJakość , Finanse , Rynek , Makroekonomia\nGospodarka / Zaskakujące dane z australijskiego rynku pracy


Prognoza pogody na 13 czerwca - Polska\nPrognoza pogody na 13 czerwca Fot.Shutterstock.com\nDodano: 12-06-2021, 18:57\nJak informuje IMGW, Europę północną i wschodnią obejmą niże znad północnego Atlantyku, wraz z układami frontów atmosferycznych. Nad pozostałym obszarem kontynentu dominować będą wyże.\nCentralna i wschodnia część Polski znajdować się będzie w zasięgu rozległej zatoki niżowej znad Skandynawii i Bałtyku z dość szybko przemieszczającym się frontem chłodnym. Nad pozostałą częścią kraju rozbudowywać się zacznie klin wyżu znad Europy Zachodniej. Z północnego zachodu napływać będzie powietrze polarne morskie chłodne. Ciśnienie zacznie rosnąć.\nCiśnienie w południe, w Warszawie, wyniesie 1001 hPa i będzie rosnąć.\nW dzień zachmurzenie umiarkowane i duże. Przelotne opady deszczu, na wschodzie burze. W czasie burz prognozowana suma do 15 mm. Temperatura maksymalna od 16 st. C do 20 st. C, w rejonach podgórskich Karpat około 15 st. C. Wiatr słaby i umiarkowany, okresami dość silny, w porywach do 60 km/h, nad morzem do 65 km/h, północno-zachodni. W czasie burz porywy do 65 km/h, wysoko w górach do 90 km/h.\nciekawski 2021-06-12 19:23:36\nile u Was napadało?


Złe – Ebooki Epub, Mobi, PDF i Audiobooki mp3 – Ibuk.pl strona 2\nSonia Draga\t(3)\nSmoki mogą być złe, ale też dobre. Złe trzeba pokonać, z dobrymi można się zaprzyjaźnić. Ale, jak sam mówi: „smoka pokonać trudno, ale starać się trzeba, zwłaszcza jeśli ma się na imię Jerzy“. Smoczej metafory Jerzy Stuhr... więcej >\nPublikacja zawiera odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące korekty VAT od tzw. wierzytelności nieściągalnych. Popularna ulga na złe długi pozwala sprzedawcy skorygować VAT z niezapłaconych faktur, a kupującego... więcej >\n"W publikacji kompleksowo omawiamy zasady rozliczenia ulgi na złe długi zarówno po stronie sprzedawcy jak i nabywcy. Uwzględniamy zmiany, które obowiązują od 2019 r. Czytelnik znajdzie odpowiedź na m.in. na pytania:• Kiedy przesunięcie... więcej >\nCzym są „gorsze światy”? Większa część świata jest „gorsza”: szara, nieciekawa, bez zdarzeń i barwnych postaci, taka, o której lepiej zapomnieć. Pozornie. Autor, podróżując po „gorszych światach”, pokazuje całe ich... więcej >\nMistrzowska intryga. charyzmatyczny i bezkompromisowy bohater. Polski kryminał w najlepszym wydaniu.Zgliszcza spalonego domu kryją w sobie ponurą tajemnicę. Marek Bener ma przed sobą ostatnie dziennikarskie zadanie. Nie wie jednak, że to... więcej >\n27,27 zł30,99 zł


Polcolorit wyróżniony Orłem Eksportu - Jelonka.com\nPolcolorit wyróżniony Orłem Eksportu\nSobota, 4 czerwca 2016, 7:45\nFirma Polcolorit S.A. z Piechowic została wyróżniona w konkursie Orły Eksportu Województwa Dolnośląskiego. Nagrodę otrzymała za swoje działania i osiągnięcia w dziedzinie eksportu. Spółka coraz więcej produktów sprzedaje na rynkach zachodnich i południowych, ze szczególnym uwzględnieniem największych nabywców z Rumunii, Węgier i Czech.\n- Trudności na rynkach wschodnich, które do niedawna stanowiły największy procent zbytu, zmobilizowały Polcolorit do opracowania nowego planu eksportowego na najbliższe lata, co otworzyło naszemu przedsiębiorstwu kolejne kierunki rozwoju – twierdzą przedstawiciele firmy Polcolorit. - Obecnie spółka notuje kolejny wzrost w zakresie eksportu, co owocuje nominacjami takimi jak ta w konkursie Orły Eksportu Województwa Dolnośląskiego - dodają.\nRegionalne Orły Eksportu to konkurs przeprowadzany na terenie całego kraju. Z każdego województwa kapituła konkursu nominuje przedsiębiorców, którzy w znacznym stopniu przyczynili się do ożywienia rodzimego eksportu. Oceny dokonują m.in. specjaliści z Ministerstwa Rozwoju, Wojewódzkiego Urzędu Marszałkowskiego, przedstawiciele regionalnej Izby Przemysłowo-Handlowej, a także partnerzy strategiczni konkursu.\nSpośród nominacji wybieranych jest kilka kategorii, w których głównym tytułem jest Najlepszy Eksporter.\n~wydojony przez PO władzę. 4-06-2016 8:31\nNo i co władzunia na to jak Marconiemu podkladaliście "świnie"!? Szukajcie tych kapitalistów dalej z USA ?Durnych nie sieją oni są u władzy a nas władza ma w ciemnej stronie manipulacji niewolnikiem tak by jej zad był szerszy od mózgu słonia. ZNALEŹĆ "jelenia przedsiębiorczego młodego prywaciarza do kontaktów z innymi kapitalistami z USA to kolejny manewr władzy z biznesmenami. Co za czary? Naiwni Polacy chyba już zmądrzeli .Wiedzą jak kapitalista z USA potrafi manipulować by zniszczyć konkurenta z Jeleniej Góry. Myślcie by Was nie wydoili.\n~do 08:31 4-06-2016 11:01\nale pie.. zmień typie lekarza.\n~pracownik 4-06-2016 19:38\nhahahhhah Polcolorit hahahhahahah\n~Gośc 4-06-2016 20:58\nnigdy nie kupie kafelków z Polcoloritu\n~doktorgula 4-06-2016 21:51\nkiedyś tam pracowałem, to była masakra!\n~ 4-06-2016 21:58\nWszystkie firmy produkujące kafelki są takie same. Więc Polkolorit nie jest gorszy.\n~xs 5-06-2016 8:54\nJest gorszy,płytki w ich 1 klasie są takiej jakości jak innych w 3.Są po prostu krzywe i nie trzymają wymiarów.\n~majster 5-06-2016 13:45\ntak było kiedyś to se newrati ,teraz jakoś bardzo się poprawiła to mogę potwierdzić ,nie wiem czy mają przystępne ceny ,ale jeśli się Państwu podobają i przez negatywne komentarze o jakości się wahacie to niepotrzebnie dodatkowo w Castoramie czy LEROY Merlin MOZNA ZWRÓCIĆ NAWET 1 PŁYTKĘ BEZ PODAWANIA PRZYCZYNY,kupcie sobie paczkę osoba która będzie to układała obejrzy i powie sama jak to jest z tą jakością ,jak coś to oddacie a jak będziecie zadowoleni to dokupicie


Mazury > Pensjonat U Alexa\nPensjonat U ALEXA w Nowych Olszynach\nPensjonat U Alexa w Nowych Olszynach znajduje się około 40 km od Warszawy, co pozwala, aby po dniu spędzonym w gwarnym i zatłoczonym mieście przenieść się w ciągu godziny w scenerię polskich lasów, gdzie można spokojnie wypocząć i zregenerować siły przed następnym pracowitym dniem.\nW Pensjonacie u Alexa zapewniamy doskonałą atmosferę Gościom indywidualnym oraz organizujemy spotkania rodzinne, integracyjne, towarzyskie, biesiady. Gospodarstwo położone w bezpośrednim otoczeniu lasu obfitującego w grzyby i jagody. Dom wypoczynkowy mieści się na 4 ha ogrodzonego terenu plus 4 ha nie ogrodzonego terenu. Panuje tutaj specyficzny mikroklimat korzystnie wpływający na dobre samopoczucie.\nProponujemy naszym gościom wyżywienie składające się z obfitych zestawów dań, uzupełnianych w dowolnej porze dnia kawą, herbatą, domowymi wypiekami oraz potrawami ze stołu wiejskiego. Zorganizujemy dla Państwa wszelkiego rodzaju biesiady, spotkania lub konferencje dla około 40 uczestników. Również spotkania rodzinne, integracyjne, towarzyskie. Realizujemy indywidualne projekty naszych gości. Proponujemy szkolenia i imprezy integracyjne dla firm.


Bezpośrednie Efekty Jedzenia A Zdrowie Jamy Ustnej – dentopedia.edu.pl\nHome » Zapobieganie Problemom » Bezpośrednie Efekty Jedzenia A Zdrowie Jamy Ustnej\nBezpośrednie Efekty Jedzenia A Zdrowie Jamy Ustnej\nZmiany zaczynają się w jamie ustnej jak tylko zaczynasz jeść. Bakterie w jamie ustnej wytwarzają kwasy. Kwasy uruchamiają proces, który może doprowadzać do ubytków.\nWszystkie węglowodany ostatecznie rozbijają się na cukier prosty: glukoza, fruktoza, cukier słodowy i laktoza. Ulega fermentacji węglowodanów w jamie ustnej. Niektóre pokarmy nie rozkładają się do czasu, gdy nie dotrą do przewodu pokarmowego.\nUlegające fermentacji węglowodany działają z bakteriami do tworzenia kwasów, które rozpoczynają proces próchnicy i ostatecznie niszczą zęby. Obejmują one oczywiście słodką żywność, takie jak ciasteczka, ciasta, napoje gazowane i cukierki. Ale również obejmują mniej oczywiste jedzenie, takie jak chleb, krakersy, banany i płatki śniadaniowe.\nNiektóre bakterie na zębach wykorzystują cukry z tego jedzenia i wytwarzają kwasy. Kwasy rozpuszczają minerały wewnątrz szkliwa zębów. Proces ten jest nazywany demineralizacją. Zęby również mogą odzyskiwać minerały, ten naturalny proces jest nazywany remineralizacją. Ślina pomaga odbudowywać minerały, tak samo fluorek i niektóre pokarmy.\nPróchnica dentystyczna zaczyna się wewnątrz szkliwa zębów, gdy minerały rozpuszczają się szybciej niż są odzyskiwane.\nIm dłużej jedzenie pozostaje na zębach, tym więcej kwasów zostanie wytworzonych. Tak więc węglowodany, takie jak rodzynki, mogą wytworzyć dużo kwasów powodujących uszkodzenia. Inne paczkowane jedzenie, które łatwo przywiera do zębów również powoduje próchnicę. Chipsy są takim przykładem. Zjedz garść chipsów i zobacz jak długo musisz się męczyć aby wyjąć wszystkie kawałki spomiędzy zębów. Zęby z wieloma kącikami i szczelinami, takie jak zęby trzonowe, są najbardziej narażone na przechowywanie jedzenia, dlatego mają skłonności do zwiększonej próchnicy.\nNa domiar złego, wiele produktów jest niezdrowych dla zębów nie tylko do produkcji kwasów, lecz także podczas gdy są one spożywane. Kwasy wytwarzają się przez następne półgodziny po zjedzeniu.\nW zależności od jedzenia i picia bakterie wytwarzają kwasy niemal bez przerwy. Tak się dzieje, jeśli sączysz napój gazowany albo posłodzoną kawę w ciągu dnia. Jedzenie wielu małych słodkich albo bogatych w skrobię przekąsek może wywoływać taki sam efekt. Wynikłe uszkodzenia kwasu powoduje próchnicę. Badania wykazały, że osoby, które jedzą cukierki jako przekąski między posiłkami mają wyższy wskaźnik próchnicy niż, osoby które jedzą tyle samo cukierków z posiłkami.\nZ drugiej strony, niektóre pokarmy pomagają chronić zęby przed próchnicą. To dlatego, że zwiększają przepływ śliny który neutralizuje kwasy wytwarzane przez bakterie. Przyczynia się to do zmniejszenia prawdopodobieństwa, że szkliwo utraci minerały. Na przykład, dojrzewający ser zjedzony zaraz po innym jedzeniu przyczynia się do buforu kwasów.\nŻucie gum bez cukru również pomaga zabezpieczać zęby przed ubytkami. Ksylitol jest składnikiem w niektórych gumach bez cukru. Wykazano, że ten środek słodzący zmniejsza ilość bakterii w jamie ustnej. Pomaga również chronić zęby przed efektem kwasu. Większość bezcukrowych gum i cukierków zwiększa przepływ śliny, która pomaga zabezpieczać zęby przed bakteriami.\nPodobnie jak pozostałej części ciała, zdrowie jamy ustnej zależy od ogólnego zdrowia. Tak naprawdę, usta są bardzo wrażliwe na złe odżywianie, które może powodować utratę zębów, poważne zapalenia przyzębia (dziąseł) i nieświeży oddech.\nFiled under: Zapobieganie Problemom - @ 8:49 pm\nTagi: dieta, dieta a próchnica, dieta a zeby, próchnica, zdrowe zęby, zdrowie zębów, zucie gum\n« Zdrowe Odżywianie ⇐ More Pages ⇒ Dieta A Buzia, Dziąsła, Zęby – Jama Ustna »


Rosafilo Natura & Piękno dla kobiet - All ABOUT Life\nROSAFILO NATURA & PIĘKNO to polska marka która powstała w lutym 2018r. Od płatków róży rosnącej nad Bałtykiem zaczęła się fascynacja wysokiej klasy naturalnymi kosmetykami. Marka Rosafilo to połączenie natury i piękna. Tym bardzie nam miło poinformować, że została nominowana w kategorii zdrowie i uroda w Plebiscycie Influencer’s Top 2019 z bursztynowym pilingiem cukrowym z algami mandarynkowo-waniliowym.\nKażda kobieta jest wyjątkowa i kocha piękne oraz wyjątkowe produkty. Dla takich kobiet została właśnie stworzona! ROSAFILO i to co same kochamy – kosmetyki ręcznie wykonane, wysokiej jakości, piękne i naturalne. Twórcy marki chcieli, żeby każda z pań choć na chwilę przeniosła się z ich produktami do bajecznego ogrodu pełnego barw, zapachów i zdrowia.\nProdukty marki ROSAFILO w swoim składzie mają certyfikowane surowce roślinne i mineralne. Głównym założeniem było podarowanie kobietom produktów które będą zarówno piękne na zewnątrz, jak i piękne wewnątrz dzięki składnikom w nich zawartych. W ofercie są pilingi do ciała, masła do ciała, sole do kąpieli oraz parówki na twarz. Naturalność, relaks, zmysłowość, luksus, jakość to wszystko co chcemy przekazać w naszych produktach.\nBursztynowy piling cukrowy z algami mandarynkowo-waniliowy Rosafilo\nBursztynowy piling cukrowy z algami mandarynkowo-waniliowy to oparty na złocie Bałtyku, wyrafinowane, kosmetyczne rękodzieło. Zawarty w pilingu pył Bursztynowy dzięki rozdrobnieniu powoduje, że skóra w jeszcze większym stopniu wchłania dobrocenne składniki odżywcze i mineralne uwięzione w bursztynie takie jak krzem, magnez, żelazo, wapń, potas. Bursztyn pomaga w regeneracji skóry, dodaje jej energii. Poprawia zdolności immunologiczne ukrwienie oraz dotlenia ją. Dzięki temu skóra wygląda lepiej, zdrowiej, bardziej promiennie.\nartykuł we współpracy z marką ROSAFILO


Jakie usługi zapewnia firma Patron Service? Czy taka oferta jest godna rozpatrzenia? Na pewno należy ją poznać - Ogólne informacje\nDziś jeszcze bardziej wybrzmiewa hasło, że czas to pieniądz. Dzieje się w ten sposób, bo każda firma musi się postarać, by dostarczyć konkretny produkt pod określony adres. W innym razie pewne jest, iż klient będzie niezadowolony oraz zamiast następnego zlecenia pójdzie do konkurencji. Żadna z firm nie chciałby takiego rozwiązania, z tego powodu przeznacza się odpowiednie środki na zapewnienie, żeby dostarczenie danej rzeczy było maksymalnie skuteczne.\nCałe szczęście na rynku mamy firmę, której możemy bez strachu powierzyć nasze przesyłki. Jest nią Patron Service. Usługi Patron Service są w taki sposób skonstruowane, by zadowolić najróżniejszych odbiorców, większych, mniejszych, jak również prywatne osoby. Ich usługa jest bardzo dokładnie dopracowana, aby spełniać oczekiwania każdego z klientów, jaki jest zainteresowany bardzo gwarancją czasową jeśli chodzi o dostarczenie przesyłek, skierowana jest jednocześnie do różnego rodzaju odbiorców, jakimi są instytucje państwowe czy finansowe, agencje reklamowe, przedsiębiorstwa produkcyjne czy osoby fizyczne.\nJeśli ten temat jest dla Ciebie ciekawy, to kliknij ten link – to pomocna witryna (www.poldannet.pl/pl), która również posiada absorbujące informacje.\nUsługi Patron Service to przede wszystkim szybkie oraz terminowe dowożenie przesyłek i listów w obrębie miasta. Przesyłki lokalne dowożone zostają w dniu nadania. Zlecenie realizowane w godzinach od dziewiątej do osiemnastej, od poniedziałku do piątku. Oczywiście, możliwe są też zlecenia w pozostałe dni, lecz trzeba to wcześniej ustalić. Bardzo dobrze rozwinięty jest serwis krajowy, dzięki temu nie powinno być problemu, aby dotrzymać każdego terminu.\nCiekawi Cię ta kwestia? Kliknij ten link oraz zobacz, jak podchodzi do tego tematu inny redaktor w treści swego artykułu.\nPrzesyłki dostarcza się w dowolne miejsce w Polsce już na następny dzień roboczy.\nPrzy tym jest możliwość zastrzeżeń odbioru korespondencji w większych miastach Polski. Dla tych najbardziej pilnych przesyłek i listów stworzono specjalny tryb doręczenia, w którym przesyłka może dotrzeć na miejsce docelowe jeszcze w ten sam dzień albo kolejnego dnia wcześnie rano. Ważną usługą jest również dostarczanie paczek i listów poza granice kraju. Zlecenie realizowane są w dniach roboczych pomiędzy 9 a 17, lecz również jest to możliwe w innych dniach (lecz po wcześniejszym uzgodnieniu). Jak widać Patron Service to firma elastyczna, natomiast indywidualne podejście do klienta jest czymś, co pozwala dobrze im wykonać każde zlecenie.


Andrzej Sitnik chce przeprosin | SPIN\nAndrzej Sitnik chce przeprosin\nAneta Borkowska wtorek, 19 maja 2015, 13:04 Siedlce\n„Pani Iwona Orzełowska mija się z prawdą wypowiadając się na temat mojej osoby w kontekście sprawy zamieszczania w Internecie krzywdzącego mnie wpisu (…) Tłumaczenie, że jest się kobietą, w dobie równouprawnienia nie usprawiedliwia posługiwania się takimi obelgami bez uprzedniej refleksji i znalezienia uzasadnienia dla ich użycia. (…)„\nTak napisał w oświadczeniu przysłanym do redakcji Andrzej Sitnik, radny miejski, które jest odpowiedzią na oświadczenie Iwony Orzełowskiej. Przypomnijmy, że sprawa dotyczy wpisu jaki pojawił się na forum internetowym lokalnej telewizji, a którego autorką miała być Iwona Orzełowska.\nAndrzej Sitnik napisał w oświadczeniu, że owszem został przeproszony przez Iwonę Orzełowską, ale zaznaczył, że przyjąć je będzie mógł dopiero jak się zapozna ze sprawą. Jak napisał w oświadczeniu Andrzej Sitnik może uznać, więc że został przepraszany, ale nie przeproszony. W związku z tym radny oczekuje przeprosin na stronach gazet i portali.\nSzanowny Panie Sitnik,\nSorry, jednak już więcej na Pana nie zagłosuję. Szkoda, sądziłem, że jest Pan dojrzałym mężczyzną i rosnącym politykiem. Byłem o tym przekonany pisząc o tym zdarzeniu pod pierwszą informacją w SPIN .\nBiorąc pod uwagę kontekst, a zwłaszcza "towarzystwo", w jakim Pani IO umieściła Pana nazwisko popełniając ten nie ładny wpis, należało ten pożałowania godny incydent zlekceważyć.\nByłem przekonany, że jest Pan człowiekiem świadomym swojej wartości. Jednak nie, grunt to szabelka w dłoń …\nSorry, głupio wyszło.\nP. Kozłowski stanowi towarzystwo o wiele bardziej godne niż ktokolwiek z PiS-PO-STS. Bo co dla miasta zrobił bierny ale wierny K. albo lanserka S.? Orzełowska wystawia złe świadectwo swojemu stronnictwu i jeszcze próbuje je rozszerzyć na płeć piękną. Nie wiem co gorsze: tamten wybryk czy te żałosne tłumaczenie.\nBrawo panie Andrzeju dodano 7 lat temu\nWcześniej namawiałam pana do machnięcia ręką na tę sprawę – ale zmieniam zdanie.\nSkłoniły mnie do tego ostatnie wydarzenia na naszej scenie politycznej.\nNa forum krajowym mamy dokładnie to – co działo się w Siedlcach przed wyborami.\nCzas nauczyć zwolenników PIS kultury.\nMężczyzna dodano 7 lat temu\nJesteś Pan DAMSKI BOKSER! i tyle.\nPrzestrasz go może zmieni zdanie.\nNie obrażaj prawdziwego faceta.\ndo F16 dodano 7 lat temu\nMożesz wyjaśnić czemu w sprawę mieszasz PO ?\nooo dodano 7 lat temu\na p. Sitnik nie jest wf-istą nie kumam co to za obrażanie????\nMyślę, że nie chodzi o w-fistę dodano 7 lat temu\nChodzi o ton wypowiedzi, pogardę i lekceważenie.\nOśmieszamy się. dodano 7 lat temu\n"Gardzę plotkami, pomówieniami i kłamstwem" jeżeli nie dotyczy mojej osoby- czy tak p. Sitnik?\nKtoś napisał "Damski Bokser" a to też może być niebezpieczne.\nping-pong dodano 7 lat temu\nWiększość komentujących , stara się umniejszyć problem i nawet teraz nazywa p.Sitnika " damski bokser".Żałosna panika, gdyż przy okazji badania sprawy przez prokuraturę, może okazać się, że za wylewaniem pomyj na kontrkandydata na Prezydenta miasta mogą stać też inne nazwiska ze " świecznika".Tyle oszczerstw w bardzo prymitywnym stylu nie wylano chyba nigdy wcześniej w żadnej kampanii. Strach , że Ktoś z poza układu, może przerwać ten zaklęty krąg i" przewietrzyć" urzędy skłaniał komentujących na wszystkich siedleckich forach ( na Spinie było szczególnie 'bogato", do zniżania się do poziomu koryta. A teraz larum i próba manipulacji że " nic się nie stało". Stało się, gdyż kandydatom na Urząd Państwa, czy Miasta należy się elementarny szacunek, a krytyka powinna być merytoryczna, poparta faktami, a nie inwektywami.\nSzacunek się nie należy. Na szacunek trzeba zasłużyć i zapracować. Ze świecznika nie jestem, więc się nie muszę bać, że mnie prokuratura ciągać będzie, za "wylewanie pomyj" Pisanie oświadczeń, żądanie przeprosin i temu podobne gry w mediach służą tylko temu, żeby przez jakiś czas istnieć w obiegu społecznym. Do szacunku nie można nikogo zmusić.\nnie szanując innych dodano 7 lat temu\nnie żądaj szacunku dla siebie.\ndo Ośmieszamy się dodano 7 lat temu\nMasz rację, szacunku nie można wymusić. Jeśli ktoś nas nie szanuje możemy tylko zachować godność. W Siedlcach panuje jeszcze feudalizm w społeczeństwie. Ktokolwiek dostaje trochę władzy natychmiast czuje się lepszy i lekceważy innych, a szacunek ma tylko do wyżej od niego postawionych.\nJak rozumiem pracownicy zostali także przeproszeni? Żeby wymagać szacunku najpierw najlepiej zacząć od siebie i szanować innych….\nAle zagrywka. Cios poniżej pasa. Ale to już było!!!\nW siedleckim PiS jest wielu porządnych i wartościowych ludzi, ale od kiedy PiS rządzi w mieście przylepiają się do PiS-u różne osoby, psujące wizerunek partii.\npytanie do pisarza mam dodano 7 lat temu\nI tak piszesz, wiem ale nie powiem.Co to znaczy przylepiają się do PISu różne osoby?To są członkami PISU czy nie są.Musisz wziąć pod uwagę że do każdej władzy ktoś się podczepia.Bez podczepienia nie dostaniesz pracy.\nDaremne życzenia, Ci ludzie nie potrafią przepraszać\nTo prawda, że siedlecki PiS to już zupełnie inni ludzie i inna jakość niż kilka lat temu.\nTeż tak myślę.Niestety nabrali sporo cech od ludzi z PO.Bardzo szkoda,nie różnią się wiele od PO\nsprawa dodano 7 lat temu\nJutrzejsza sprawa pojednawcza wyznaczona na godz.11.00 nie odbędzie się. Przyczyny nie znane.\nMoże zwolnienie lekarskie?


Dwa tygodnie kosmologii w Krakowie\nMożna już rejestrować się na 5 edycję Międzynarodowej Konferencji „Cosmology School - Introduction to Cosmology”, która odbędzie się, podobnie jak w latach 2017 i 2018, na Wydziale Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, w dniach 16-31.07.2022 r. Konferencja popularnie nazywana „Szkołą kosmologiczną” na stałe już wpisała się w harmonogram polskich i międzynarodowych wydarzeń naukowych. Teraz wraca po 2 latach przerwy spowodowanej epidemią COVID-19.\nCosmology School odbywa się w języku angielskim, adresowana jest do młodych astronomów i fizyków zainteresowanych kosmologią obserwacyjną i teoretyczną z całego świata. Formuła szkoły łączy w sobie wykłady, jak i praktyczne warsztaty. Wykładowcami są wybitni polscy i światowi badacze. Tematyka wykładów obejmuje teoretyczne podstawy różnych zagadnień współczesnej kosmologii oraz ich związek z badaniami bazującymi na obserwacjach wielkoskalowej struktury Wszechświata. To szeroki zakres wiedzy, od mikrofalowego promieniowania tła, poprzez kosmiczną sieć struktury wielkoskalowej Wszechświata, po ewolucję galaktyk. Nie zabraknie też wciąż dla nas zagadkowej ciemnej materii i energii oraz nowości w kosmologii, czyli fal grawitacyjnych. W trakcie konferencji będzie można wysłuchać wykładów profesora Johna Peacocka (University of Edinburgh), profesora Riena van de Weijgaerta (University of Groningen) czy profesora Bohdana Novosyadlego (Ivan Franko National University of Lviv). Polskich kosmologów prezentować będą m.in. prof. Lech Sokołowski z Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. Marek Demiański z Uniwersytetu Warszawskiego i prof. Katarzyna Małek z Zakładu Astrofizyki NCBJ.\nPodczas licznych ćwiczeń praktycznych uczestnicy Szkoły będą pracowali na prawdziwych, współczesnych danych obserwacyjnych, ucząc się od podstaw i pod kierunkiem specjalistów obsługi narzędzi do ich analizy stosowanych przez naukowców. Znaczny nacisk położony będzie na analizę dużych zbiorów danych, która jest przyszłością astronomii i fizyki. Planowane są też warsztaty z symulacji numerycznych – ważnego narzędzia pozwalającego na testy różnych modeli kosmologicznych i porównywanie przewidywań teorii z obserwacjami.\nW trakcie dwóch tygodni konferencji zaproszeni specjaliści zaprezentują dodatkowo wyniki najnowszych badań z zakresu kosmologii, w tym projektów realizowanych z udziałem astronomów i fizyków z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Co więcej, znajdzie się także czas na zwiedzanie i wypoczynek. W planach jest m.in. zwiedzanie Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Maius i Kopalni Soli „Wieliczka”.\nSzkoła nawiązuje do tradycji Krakowskich Szkół Kosmologicznych, z których pierwszą, pod nazwą „Letnia Szkoła Teorii Względności i Kosmologii”, zorganizowali wrocławscy profesorowie: Jan Kubikowski i Andrzej Zięba. Odtąd szkoły kosmologiczne odbywały się co dwa lata. Głównymi organizatorami byli: prof. Andrzej Zięba, prof. Michał Heller, prof. Marek Demiański, prof. Piotr Flin i prof. Konrad Rudnicki. Letnie Szkoły Kosmologii prócz wartości edukacyjnych i naukowych spełniały też inne ważne zadania.\n— Głównym celem Krakowskich S zkół Kosmologicznych była integracja środowiska kosmologów — obserwatorów i teoretyków. — mówi prof. Marek Jamrozy z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego — Ich owocem było utworzenie Krakowskiej Grupy Kosmologicznej, zainicjowały też wydawanie czasopisma kosmologicznego Acta Cosmologica. Niestety, w końcu lat 80. i na początku 90. XX wieku, Szkoły przechodziły regres. XII odsłona miała zasięg jedynie krajowy, z polskim językiem wykładowym i trwała tylko cztery dni, a wzięło w niej udział zaledwie 8 osób. Była to więc szkoła prawie cztery razy mniej liczebna niż pierwsza, która miała miejsce w Opolu. XIII Szkoła odbyła się w Łodzi (wrzesień 1992 roku) pod nazwą „Progress in new Cosmologies” i, o dziwo, była rekordową pod względem liczby uczestników - 108, z 11 krajów. Na czele Szkoły stał Halton Arp. XV i zarazem ostatnia Krakowska Szkoła Kosmologiczna odbyła się w lipcu 1996 roku w Łodzi. Tak zakończyła się prawie trzydziestoletnia historia Szkół Kosmologicznych w XX wieku.\nPodobnie jak w edycjach poprzednich, także podczas tegorocznej Szkoły Kosmologicznej odbędą się otwarte wykłady popularnonaukowe, na które już teraz organizatorzy serdecznie zapraszają wszystkich pasjonatów astronomii i kosmologii. W tym roku w planach są aż dwa wykłady. Wykład otwarty w języku polskim wygłosi prof. Marek Demiański, natomiast drugi, w języku angielskim, prof. Rien van de Weijgaert.\nOrganizatorami wydarzenia są: Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytety Jagiellońskiego, Narodowe Centrum Badań Jądrowych, Centrum Fizyki Teoretycznej PAN, Uniwersytet Jana Kochanowskiego, Polskie Towarzystwo Astronomiczne oraz Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka. Będzie to już piąta edycja konferencji z cyklu „Cosmology School - Introduction to Cosmology”. Organizatorzy zapraszają do śledzenia stron konferencji (poniżej) i zaglądania na szkolny kanał YouTube, gdzie można znaleźć nagrania wykładów z poprzednich edycji Szkoły.


Jak zapobiegać przeziębieniom? - House of Spirit\nPosted by 19-02-2015 Zdrowie i uroda Brak komentarzy\nOkres przejściowy między zimą a wiosną sprzyja przeziębieniom. Zróżnicowane temperatury, chlapa na drogach, deszcz połączony czasami ze śniegiem – takie czynniki sprawiają, że o chorobę nie trudno. Warto zatem zastanowić się, co pomoże uniknąć zachorowania i wzmocnić odporność. Kluczowe znaczenie mają witaminy. Zapewnimy je naszemu organizmowi przede wszystkim zachowując odpowiednią dietę.\nBardzo duże znaczenie ma między innymi witamina A. Pozwala chronić przed infekcjami układ oddechowy i zwiększa jego odporność. Poza tym działa również na stan skóry oraz wzrok. Aby wzbogacić dietę o tą właśnie witaminę, należy sięgnąć po różne warzywa, na przykład marchew, brokuły, szpinak, dynię czy pomidory. Witaminę A zawierają również ryby morskie.\nKolejna witamina pomagająca zachować dobre zdrowie to witamina B2. Jej właściwości pomagają regulować w wzmacniać pracę układu nerwowego oraz układu odpornościowego. Poza tym odpowiada za dostarczanie energii do komórek. Witaminę B2 można wprowadzić do diety za pomocą fasoli, groszku czy brukselki. Jej źródłem są również takie produkty jak wątróbka, ryż brązowy czy płatki owsiane.\nJedną z najważniejszych witamin jest oczywiście witamina C. Odpowiada ona za ochronę organizmu przed wolnymi rodnikami, wzmacnia naczynia krwionośne i pobudza produkcję czerwonych krwinek. Wpływa również na poprawę odporności. Witaminę C można znaleźć w cytrusach, natce pietruszki, szpinaku oraz również w papryce. Zachowywanie tak zróżnicowanej diety z pewnością zminimalizuje ryzyko zachorowania.\nOferta gabinetów dentystycznych\nKażdy z nas wie, że należy regularnie …\nCo warto wiedzieć o aparatach na zęby?\nWady zgryzu pojawiają się z różnych przyczyn. …\nNaturalne wzmocnienie dla słabych włosów\nPiękne, gęste i lśniące włosy to ozdoba …


Aqua on Wto Paź 17, 2017 4:31 pm\nOpis: Gryzus to pierwsze stworzenie na planecie, które nie żywi się jedynie roślinami, ale także zwierzętami, mianowicie Livrusami. Po prostu uwielbiają ich posmak i są niezwykle odporne na ich truciznę, właśnie dlatego są wstanie przeżyć nawet dwa lata, przy codziennym żywieniu się właśnie tymi trującymi stworzeniami. Są wstanie jeść również rośliny, ale nie przepadają za ich smakiem. Jeżeli jakiś je roślinę to znaczy, że nie był wstanie upolować żadnego Livrusa. Prawdopodobnie jest to jedyne stworzenie, które jest wstanie się nimi żywić.\nGryzus w wieku 1.5 roku ma już pół metra wysokości, później przestaje rosnąć. Ma żeby, którymi rozgryza swoją ofiarę, a dzięki mackom jest wstanie ją ścisnąć i przytrzymać.\nStworzenia te rozmnażają się bezpłciowo składając jaja, ale maksymalnie jedno w ciągu roku. Niestety przez wysoką obecność trucizny w ciele składającego jaja, 50% młodych umiera w pierwszym miesiącu. Pierwszy miesiąc jest czasem zdobywania odporności na truciznę Livrusa.\nZawsze przebywają w jednym miejscu (są stworzeniami stadnymi) i opuszczają je tylko na czas polowania. Polują za dnia, a nocą śpią na skałach nad poziomem wody. Obecnie mieszkają w Gryzusowej grocie.\nJest to stworzenie bardzo agresywnie nastawione do obcych, którzy wkroczyli do ich domu. Nie zawaha się zaatakować.


Kid's Step Sklep Obuwniczy, UrsynówAZ.pl , Firma\nKid's Step Sklep Obuwniczy\nal. KEN 51/U6, 02-797 Warszawa\nprzy rondzie Al. KEN z ul. Płaskowickiej, vis-a-vis bazarku\n795 558 066 Wyślij wiadomość\nDlaczego zwłaszcza dzieciom warto kupować obuwie najlepszej jakości? Zdrowe stopy są jednym z warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu jako całości, a czy będą zdrowe zależy od tego, jak się ukształtują w pierwszych latach życia.\n- Inspiracją do powstania Kids’ Step były dzieci. One są najważniejsze - mówi właścicielka sklepu, Agnieszka Chludzińska. - Chcemy, aby zarówno Dzieci jak i ich Rodzice zrobili nie tylko udane zakupy, ale również dobrze się u nas czuli. Dlatego zadbaliśmy o przestrzeń niezbędną do zabawy dla najmłodszych, a nasz wykwalifikowany personel pomaga w doborze odpowiedniego obuwia.\nW Kids’ Step znajdziemy obuwie producentów cenionych za jakość swoich produktów i dbałość o zdrowie małych stóp, m.in.: Emel, Superfit, Geox, Gucio, Bobux, Bio-mecanics, Clarks, Naturino, Primigi, New Balance, Crocs, Cienta, Attipas, KEEN.\nAktualizowano: 68 tyg. temu\nKategorie: Attipas obuwie dziecięce - gdzie kupić? Baletki, balerinki - gdzie kupić? Befado obuwie dziecięce - gdzie kupić? Bobux obuwie dziecięce - gdzie kupić? Clarcs obuwie dziecięce - gdzie kupić? Clarks Buty dla Dzieci - gdzie kupić? Crocs Buty dla Dzieci - gdzie kupić? Dziecięce buty, obuwie, kalosze, kapcie - gdzie warto kupować? Ecco Buty dla Dzieci - gdzie kupić? Emel obuwie dziecięce - gdzie kupić? Geox Buty dla Dzieci - gdzie kupić? Geox obuwie dziecięce - gdzie kupić? Naturino obuwie dziecięce - gdzie kupić? New Balance buty - gdzie kupić? Niemowlęce buty, obuwie - gdzie kupić? Nike - odzież, obuwie, sprzęt - gdzie kupić? Obuwnicze sklepy - gdzie warto kupować buty? Primi Sogni buty dziecięce - gdzie kupić? Profilaktyczne buty, obuwie dla dzieci - gdzie kupić? Szkolne buty, obuwie - gdzie kupić? Tenisówki - gdzie kupić? Zimowe buty, obuwie dla dzieci - gdzie kupić?