Na szlaku SZWAJCARII ŻERKOWSKO-CZESZEWSKIEJ i okolicy | Seniorzy XXI Na szlaku SZWAJCARII ŻERKOWSKO-CZESZEWSKIEJ i okolicy | Gminny Uniwersytet Trzeciego Wieku w Goluchowie\n5 czerwca 2014 by Redaktor\nW słoneczny, ciepły, czwartek 22 maja br. 44 słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Gołuchowie uczestniczyło w całodniowej wycieczce do Żerkowsko – Czeszewskiego Parku Krajobrazowego. Pierwszym punktem było zwiedzanie Żegocina.\nŻegocin położony jest na Nizinie Południowo-Wielkopolskiej, na lewym brzegu doliny rzeki Prosny, w gminie Czermin, 19 km na północ od Pleszewa, a rzeźba terenu została ukształtowana pod wpływem zlodowacenia środkowopolskiego. Pierwszą wzmiankę o miejscowości datowano dotychczas na rok 1410. W czasie prac nad monografią, odkryte zostały jednak nowe fakty, co pozwoliło przyjąć rok 1391 jako historyczne początki Żegocina. Geneza nazwy wsi nie jest jasna – pochodzi prawdopodobnie od słowiańskiego imienia Żegota, które występuje w źródłach już na początku XII w. Późniejsza forma nazwy – Rzegocin, to zaszłość XIX-wieczna, będąca wynikiem nieświadomości jej pochodzenia. Zgodnie ze spisywaną przez ks. Tymoteusza Kałubę Kroniką Parafialną, w 1521 r. Żegocin należał do Bartłomieja z Suchorzewskich (już wówczas na terenie wsi działała szkoła!). Ród sprawował pieczę nad miejscowością do 1639 r., kiedy z rąk Zygmunta wykupił ją Łukasz Jemiołkowski. Od 1695 r. właścicielami Żegocina byli: Mikołaj z Wybranowa Swiniarski (herbu Poraj), starosta liwski i Anna z Lisowskich. Około 1720 r. zarząd nad majątkiem przejął Andrzej Gajewski, kasztelan koczarski, do którego należały również dobra Błociszewo i Borzęciszki. Od 1783 r. dziedziczką majątku została Izabella z Mycielskich Gajewska, kasztelanowa nakielska, wdowa po Antonim – staroście kościańskim. Następnie objął dziedzictwo Wiktor – hrabia szołdrski, po nim – Nepomucena Radońska. W 1835 r. nabył Żegocin Józef Pruski, w 1839 – Pelagia Pruska. W 1879 r., za spłaty rodzinne, wykupił Żegocin z rąk rodu Pruskich Józef Chłapowski, który zarządzał majątkiem wraz z żoną – Teofilą z domu Woroniecką. Utraciwszy jedynego dziedzica, Chłapowscy powierzyli majątek bratanicy Józefa – Józefie, zamężnej hr. Łubieńskiemu. Źródła materialne, w postaci odkrytych w 1955 r. grobów całopalnych oraz – w 1993 r. – naczyń ceramicznych, transponują początki tradycji osadniczej (ludności kultury pomorskiej) obszaru na połowę I tysiąclecia przed Chrystusem. Rozmieszczone na znacznej przestrzeni ułamki naczyń, pozwalają przypuszczać istnienie rozległego cmentarzyska. Przeprowadzone w pradolinie Prosny dodatkowe badania powierzchniowe, wskazują na ślady gęstego osadnictwa na tym obszarze już od czasów młodszej epoki kamienia. W 1993 r. Stanisław i Piotr Słonińscy odkryli w przydomowym ogrodzie fragmenty ceramicznego naczynia blisko stulitrowej pojemności. W ciągu prac odsłonięto obok drugie, nieco mniejsze naczynie, zniszczone jednak w dużym stopniu przez przekop drenarski. Obydwa grubościenne naczynia zasobowe zdobione są w części górnej plastycznymi opaskami.\nW starym, zabytkowym drewnianym kościele proboszcz ks. mgr Marek Kozica opowiedział nam historię świątyni z jej cennym obrazem Matki Boskiej Żegocińskiej.\nZanim jednak przejdziemy do wspomnianego obrazu zainteresujmy się jeszcze świątynią. Datę jej budowy wyrzeźbiono nad bocznym portalem wejściowym od strony północnej. Odkryto i wyeksponowano go podczas remontu w 1998 roku, dzięki czemu od tego momentu każdy może przyjrzeć się jego szczegółom. Warto zwrócić przy tym uwagę na herb Poraj wraz z inicjałami fundatora kościoła. Dobrze zauważalne są drewniane kliny, których użyto wówczas do przytwierdzenia portalu. Od strony zachodniej natomiast wznosi się kwadratowa wieża kryta barokowym hełmem. Wyposażenie wnętrza pochodzi przeważnie z XVIII wieku. W dekorowanym rzeźbami figuralnymi rokokowym ołtarzu głównym z ok. 1780 roku umieszczono obraz Matki Boskiej w typie Śnieżnej. Na nim napis “Sancta Dei Genitrix ora pro nobis”, oznaczający “Święta Boża Rodzicielko módl się za nami”. Początkowo miał znajdować się w nieodległej wsi Łęg, po czym został przeniesiony do Żegocina jeszcze przed 1639 rokiem. Z tym wydarzeniem związana jest pewna legenda. “Nad brzegiem Prosny stał niewielki kościółek, jednak któregoś roku po żniwach rzeka wylała topiąc w swych wodach przybytek. Wtedy to obraz przypłynął na szczątkach kościółka do Żegocina i tam osiadł na mieliźnie. Kiedy mieszkańcy wioski wyciągnęli wizerunek na brzeg usłyszeli po raz ostatni bicie łęgowskich dzwonów.” Pomimo późniejszego pożaru miejscowego kościoła w XVIII wieku obraz w cudowny sposób nie uległ uszkodzeniu. W 1780 roku uznano go jako łaskami słynącymi, przy czym koronacji płótna dokonał dopiero w 1965 roku sam Kardynał Stefan Wyszyński. Z XVIII wieku pochodzą również ołtarze boczne, ambona, chrzcielnica i konfesjonały. Na tylnej ścianie prezbiterium odkryto podczas remontu w 2001 roku polichromię przedstawiającą kotarę, podobną do tej z Borkowa Starego. Według lokalnej tradycji dwa ołtarze boczne mają pochodzić z kościoła Jezuitów z Kalisza. Wskazuje na to także ich stylistyka, jest więc wysoce prawdopodobne, że część rozproszonego przez wieki wyposażenia tej niezwykle zasłużonej dla Kalisza świątyni znalazła się właśnie w Żegocinie.\nNastępnie byliśmy gośćmi Domu Kultury, przyjęła nas i poczęstowała kawą Pani Zofia Zawada, która oprowadziła nas po saloniku Heleny Modrzejewskiej. Ta polska aktorka zrobiła zawrotną karierę w USA a była związana z Żegocinem. Aktorka często odwiedzała wielkopolską wieś ze swoim mężem Karolem Bodzenta Chłapowskim, by zobaczyć jego brata Józefa. W saloniku urządzonym na podstawie oryginalnych zdjęć, można obejrzeć drogę artystyczną aktorki z Krakowa i Warszawy do Stanów Zjednoczonych. Są zdjęcia z ról tytułowych, m.in. w spektaklach „Barbara Radziwiłłówna”, „Karpaccy Górale”, „Romeo i Julia”, „Dama Kameliowa”. Są także zdjęcia Heleny ze ślubu z Karolem (ok. 1868 r.) i informacja, że arystokratyczna rodzina Chłapowskich zaakceptowała ten związek dopiero po roku i złożonej obietnicy, że aktorka nie będzie grać ról „kobiet upadłych”.\nW swoich pamiętnikach aktorka napisała, że po wyjazdach z Żegocina była zawsze uduchowiona. Spędziła tutaj w 1895 r. święta Bożego Narodzenia – mówiła Zofia Zawada z miejscowego ośrodka kultury. Według niej, w ślad za aktorką podążała do Żegocina elita intelektualna ówczesnej Polski, m.in. Henryk Sienkiewicz. Po śmierci Heleny w 1909 roku w USA jej mąż osiadł w Żegocinie. Tutaj miał przywieźć większość pamiątek po żonie – listy, suknie i inne osobiste rzeczy. Do naszych czasów nic z tych rzeczy nie ocalało. Mąż Modrzejewskiej zmarł w Żegocinie w 1914 r. Tutaj został pochowany. Później jego prochy przewieziono do Krakowa i złożono obok szczątków żony.\nNastępny przystanek to pałac w Śmiełowie.\nMuzeum mieści się w klasycystycznym pałacu z końca XVIII wieku, należącym do pereł polskiej architektury. Część północną i wschodnią siedziby otoczył ogród krajobrazowy będący miniaturą parku angielskiego. Pałac śmiełowski poza zaletami kompozycji wyróżnia się tym, że został usytuowany w wyjątkowo uroczym miejscu i że walory tego pięknego położenia zostały przez architekta wykorzystane. Do roku 1784 Śmiełów był częścią dóbr żerkowskich i dzielił ich losy, po czym nabył go Andrzej Gorzeński herbu Nałęcz, sędzia grodzki poznański. Z jego inicjatywy powstał pałac i zespół budynków gospodarczych. Leżąca wówczas przy granicy Rosji i Prus siedziba, stała się ośrodkiem patriotycznej kontrabandy, a w czasie powstania listopadowego, miejscem przerzutu ochotników do Królestwa. W połowie sierpnia 1831 roku zatrzymał się tu Adam Mickiewicz, który wiózł ze sobą pisma od Legacji Polskiej w Paryżu dla Rządu Narodowego. W czasie trzytygodniowego pobytu w majętności Gorzeńskich występował pod przybranym nazwiskiem Adama Műhla oraz jako rzekomy kuzyn właścicieli i nauczyciel ich synów. Do powstania próbował przedostać się w nadgranicznej wsi Komorze, ale wobec zbliżającej się klęski zmuszony był do powrotu. Wśród postaci, z którymi poeta spotykał się w Śmiełowie, była siostra Antoniny Gorzeńskiej – Konstancja Łubieńska, z którą połączył Mickiewicza najpierw romans, potem przyjaźń trwająca do końca jego życia. Odnotowano także zainteresowanie poety polskimi obyczajami pielęgnowanymi w dworze śmiełowskim. Opowieści o kawiarce, Jankielu, polowaniach czy Arcyserwisie, łączono później z odpowiednimi fragmentami „Pana Tadeusza”. Podupadający majątek, wystawiony na licytację zakupił w 1886 roku Franciszek Chełkowski. Jego syn Józef wraz z żoną Marią z Donimirskich rozwinęli tu kult wieszcza a w 1931 roku postawili Mickiewiczowi w parku pomnik. Jako miejsce nasycone czcią dla poety, Śmiełów przyciągał wielu wybitnych ludzi ze świata kultury, polityki i duchowieństwa. Przebywali tu m.in.: H. Sienkiewicz, J. I. Paderewski, Maria Gorecka – córka Mickiewicza, L. Różycki, W. Kossak, W. Tatarkiewicz, gen. J. Haller, prymas E. Dalbor. W 1939 roku hitlerowcy internowali właścicieli Śmiełowa i zajęli ich majątek. Po wojnie pałac został upaństwowiony, rozgrabiono wyposażenie i częściowo zniszczono wnętrza. Przez kolejne ćwierć wieku gmach był zamieniony w szkołę i mieszkania pracowników PGR-u. W 1970 roku obiekt przejęło Muzeum Narodowe w Poznaniu, a po remoncie zaadoptowało go na muzeum łączące problematykę mickiewiczowską z rezydencjonalną.\nPo tych powyższych dwóch przystankach zaczęła się druga część wycieczki, „spotkanie z lasem” – przejazd do Centrum Zarządzania Łęgami – Ośrodka Edukacji Leśnej w Czeszewie, który mieści w zabytkowym, historycznym budynku.\nW XIX wieku był to skład soli na Warcie. Następnie mieściło się tu biuro Nadleśnictwa Skarbu Pruskiego, a od 1918r. biuro i siedziba Państwowego Nadleśnictwa w Czeszewie. Adaptacja budynku byłego Nadleśnictwa Państwowego Czeszewo pozwoliła na utworzenie nowoczesnego ośrodka edukacyjnego. Nas witają pracownicy ośrodka Panowie Hubert Przybylski oraz sygnałem „Na powitanie” Marek Dobraczyński. Po wejściu do ośrodka zwiedzamy funkcjonujące biuro leśniczego. Podzielono je na dwie części, te z przed kilkudziesięciu lat i funkcjonujące obecnie, następnie dwie sale wystawiennicze. Na piętrze pierwsza sala to pomieszczenie ekspozycji stałej, tu centralnie umieszczona makieta prezentuje walory przyrodnicze uroczyska i rezerwatu Czeszewski Las. Dodatkowo dioramy prezentują rzadkie już łęgi i grądy połęgowe występujące w tym rejonie Wielkopolski. W sali konferencyjno-wystawienniczej przy kawie oglądamy 20-min film prezentujący piękno rezerwatu oraz starorzeczy, natomiast z zabytkowego tarasu widokowy obserwujemy życie ptaków z wykorzystaniem lunet i makro-kamer, a w między czasie mamy prezentację instrumentów myśliwskich z prezentowaniem granych na nich sygnałów – było to naprawdę b. ciekawe. Po wyjściu z obiektu zwiedzamy instalacje edukacyjną „Rzeka”. Instalacja ta to innowacyjny projekt dofinansowany ze środków unijnych w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-3013. Efektem edukacyjnym ma być świadomość wielu funkcji jaką pełni rzeka w życiu ludzi, zwierząt i roślin. Następnie promem „Nikodem” przeprawiamy się na drugą strony Warty, gdzie koledzy leśnicy zapoznają nas z ścieżkami edukacyjnymi „Stare Dęby” oraz „Starorzecze”. Ogólnym zdjęciem przy tablicy pod „Dębami Wojewodów” (to tu podpisano w 1994 roku dokument o utworzeniu Żerkowsko – Czeszewskiego Parku Krajobrozowego) kończymy wizytę w Czeszewie.\nPiękna słoneczna pogoda, wspaniały humor wszystkich uczestników sprawił, że wspomnienia z niej, oraz wiadomości jakie zdobyliśmy w tym dniu będziemy długo wspominać. Jednocześnie trzeba nadmienić, ze wycieczka ta, „spotkanie z lasem” i z ludźmi lasu była z zorganizowana w roku 90-lecia Lasów Państwowych.


Oczami żony spottera:\nPiknik w 32. Bazie Lotnictwa Taktycznego\nJak nie nowy aparat, to nowy obiektyw. Jak nie wyjazd w tygodniu, to w weekendy go nie ma. Ciągle jakieś pomysły, narady, a ja zawsze dowiaduję się ostatnia. Nawet na urlop nie można normalnie pojechać, bo musi być w okolicy jakieś lotnisko, albo inne muzeum. Do tego jakieś pokazy, konferencje, najprzeróżniejsze spotkania. Historia zawsze wygląda tak samo:\nWymówka nr 1 „Kochanie muszę już jechać by nie stać w korkach”.\nAż tu nagle słyszę: „Na sobotę nic nie planuj, zabieram Was na piknik.” Co prawda obiecał, że nie będzie nudno, że będzie głośno, szybko i w ogóle super, ale czy ja mam jeszcze coś do powiedzenia? Niestety przekonał również dziecko i tyle było moich obiekcji.\nSobota nie wyglądała zachęcająco. Ponuro, zimno i wietrznie. Do tego, nie wiem czemu, mój nerwowy kierowca zarządził pobudkę o szóstej rano. To dziwne, zwłaszcza, że do Łasku mamy 15 minut, a samoloty mają latać dopiero po dwunastej. No ale „dobry pan” kazał, więc nie miałam nic do powiedzenia.\nWymówka nr 2 „Wiesz jest świetnie, nic nie słyszę, oddzwonię”.\nKilkanaście minut po godzinie ósmej wjechaliśmy na lotnisko i tyle go widziałam! Dobrze nie zgasił samochodu, a już poleciał do jakiś znajomych. Na odchodne rzucił tylko, że w bagażniku jest termos z gorącą herbatą i że będzie pod telefonem. No rzeczywiście rewelacja.\nI co tu robić? W oddali jakieś samoloty, obok kramy z zabawkami i parasolki z piwem. Szału nie ma, ludzi niewielu i do tego zimno. Zagadnięta przez syna stanęłam w kolejce, by mógł usiąść w kabinie samolotu. Nie wiem co to było, miało dwa ogony, a oczywiście jedyny człowiek, który mógłby teraz dać dziecku na ten temat wykład i przy okazji zrobić zdjęcie, zapadł się pod ziemię. Dodatkowo coraz bardziej zaczynał irytować mnie fakt, że ci wszyscy ludzie przede mną wcale nie chcą poczuć się jak pilot, tylko trenują fotograficzną jogę na wąskiej drabince. W końcu przyszła nasza kolej. Ni stąd ni z owąd pojawił się również tatuś, uśmiechnięty od ucha do ucha, pstryknął dziecku zdjęcie w kokpicie i zniknął. On się świetnie bawi, a mnie zaraz trafi szlag.\nKolejne minuty mijały. Przyznam zupełnie szczerze, że byłam mocno rozczarowana. Coraz bardziej zastanawiałam się o co w tym wszystkim chodzi. Czemu mój mąż tak skutecznie poprzestawiał nasze priorytety. Czemu ja to wszystko toleruję. Przecież tu się nic nie dzieje. Podobnie jak w Michałkowie, czy Krzyżowej, gdzie też mnie kiedyś zaciągnął. A przecież obiecywał, że dopiero tutaj poczuję moc. Nagle jakieś poruszenie. Zgodnie z telefonicznymi wskazówkami przedostałam się w umówione miejsce. W końcu dotarło do mnie dlaczego zniknął. On i cała jego banda od czterech godzin pilnowali najlepszych miejsc przy barierkach. To już nawet nie było śmieszne. Co lepsze, kilkadziesiąt sekund później cały ten pusty do niedawna plac wypełnił się setkami osób. Takie same jak ja matki z dziećmi, czy babcie z wnuczkami. Całe rodziny i pojedyncze single. Wszyscy, jak zahipnotyzowani, irracjonalnie pchali się do tej barierki. Przecież tam bez „lufy” mojego męża i tak nic nie zobaczycie!!! Długo nie trzeba było czekać na awanturę. I tu pierwszy raz w tej opowieści stanę po stronie męża. Co prawda on się nie kłócił, bo swój „kawałek podłogi” skutecznie wypełnił naszym synem, ale pozostali jego koledzy, którzy od wielu godzin podróżowali z najprzeróżniejszych zakątków Polski tylko po to, by zrobić kilka wyjątkowych zdjęć, zmuszeni byli dzielnie bronić swoich pozycji przed stadem rozjuszonych smartfonowych pikników.\nWszystkich pogodził huk startujących samolotów. Tak, już się dowiedziałam, to były nasze F16 ;-) Co prawda latanie w kółko nad lotniskiem i kolejne przeloty nad pasem startowym nie rozgrzały mnie jeszcze do czerwoności, ale ten huk, wręcz ryk silników. To wrażenie, jakby ktoś pode mną kroił ziemię tępym nożem, zaczęło podnosić ciśnienie. Długo się to wszystko rozkręcało, ale dalej było jak w Bohemian Rhapsody. Dwie godziny ostrego rockowego grania. Samoloty małe, duże, wielkie. Jakiś ogromny amerykański transportowiec zaskoczył wszystkich swoim majestatycznym przelotem. Gdzieś po drodze rodzynek przez wielkie R. Czyli mój ulubiony, najprzystojniejszy wśród pilotów pan Artur Kielak w swoim samolocie. Co prawda w porównaniu do ryku wojskowych maszyn jego bzyk brzmiał nieco zabawnie, ale w powietrzu wyczyniał cuda, a kiedy po wylądowaniu przejechał bezpośrednio koło naszej barierki salutując i pozując całej wiwatującej publiczności, poczułam prawdziwą frajdę tych wszystkich ludzi. Na koniec w powietrze wzbił się ten dwuogonowy, ulubiony samolot mojego syna. Ależ dał czadu !!! Tego dnia chyba był najlepszy.\nTo były najbardziej energetyczne, widowiskowe i niezapomniane dwie godziny, jakie kiedykolwiek spędziłam na lotnisku. Jako osoba, która nie zna się na samolotach, a która każdego dnia musi mierzyć się z pasją swojego męża, nie potrafię obiektywnie ocenić tej imprezy. Z tego, co mówił, wynikało, że to nie miały być jakieś wielkie pokazy lotnicze, tylko wybajerzony piknik. Więc jeżeli tak wygląda piknik, to ja chcę zobaczyć też te prawdziwe pokazy. Może nie przesiadywałabym całymi dniami przy komputerze studiując strony internetowe, ale coś mi się zdaje, że taka forma weekendowej aktywności mogłaby mi przypaść do gustu. No i obiecał mi w końcu moją ukochaną Szwajcarię ;-)\nWymówka nr 3 „Niestety spóźnię się ze trzy godziny na urodziny mamusi, bo cały czas stoję w korku”.\nBez względu na to, czy mój mąż jedzie na oddalony o dwa kilometry od domu łódzki Lublinek, czy wywieje go gdzieś na koniec Europy, nigdy chyba jeszcze nie wrócił punktualnie. Zawsze są jakieś korki, remonty, strajki, awarie, protesty, wpisz dowolne… Ale to, co wydarzyło się po zakończeniu tej imprezy, przeszło moje najśmielsze oczekiwania. Gdyby nie to, że doświadczyłam tego na własnej skórze nigdy, przenigdy nie uwierzyłabym mu, że można wyjeżdżać z parkingu ponad pięć godzin!!! O ile część lotnicza imprezy bardzo mi się podobała, o tyle logistycznie klapa na całej linii. Reszty dowiedziałam się z mediów, nawet tego, że nasz wyjątkowo wczesny poranny wyjazd nie był błędem, a dobrze przemyślaną decyzją.


Kup i pobierz za 39,99 zł 29,19 zł ($ 7,34)\nTagi: szukaj siebie, psychologiczna proza, refleksje na temat życia, filozoficzna prozaEdytuj\n…najgenialniejsza zabawka świata…\nZofia zamknęła puszkę po ciastkach, pełną zapisanych na maszynie kartek, które dostała od nieznanego nauczyciela filozofii. Wyczołgała się z Zaułka i przez chwilę stała, rozglądając się po ogrodzie. Nagle przypomniała sobie, co zdarzyło się poprzedniego dnia. Matka jeszcze przy śniadaniu żartowała sobie z niej i „listu miłosnego”. Dziewczynka pobiegła do skrzynki, by zapobiec powtórzeniu się sytuacji. Dostawać listy miłosne dwa dni z rzędu to dwa razy bardziej zawstydzające, niż gdyby dostało się tylko jeden.\nW skrzynce znów leżała nieduża biała koperta! Zofia zaczynała dostrzegać pewien system: każdego popołudnia znajdowała w skrzynce dużą żółtą kopertę. Kiedy była pochłonięta czytaniem długiego listu, filozof przekradał się do skrzynki z małą białą kopertą.\nOznaczało to, że Zofia z łatwością mogła go odkryć. Jego? A może to jakaś ona? Ale jeśli stanie przy oknie w swoim pokoju, będzie miała dobry widok na skrzynkę na listy i na pewno zauważy tajemniczego filozofa. No, bo przecież białe koperty nie mogą powstawać same z siebie.\nZofia postanowiła przeprowadzić dokładną obserwację następnego dnia. Przypadał akurat piątek, będzie miała przed sobą cały weekend.\nTeraz poszła do swego pokoju i tam otworzyła kopertę. Tym razem na kartce widniało tylko jedno pytanie, lecz – o ile to możliwe – jeszcze bardziej szalone niż te, które przeczytała w „liściku miłosnym”.\nDlaczego klocki Lego są najgenialniejszą zabawką świata?\nPo pierwsze, Zofia nie była wcale taka pewna, czy klocki Lego rzeczywiście są najgenialniejszą zabawką na świecie, w każdym razie już wiele lat temu przestała się nimi bawić. Po drugie, nie mogła pojąć, co klocki Lego mają wspólnego z filozofią.\nByła jednak pilną uczennicą. Pogrzebała na najwyższej półce szafy i znalazła plastykową torbę, pełną klocków Lego we wszystkich kolorach i kształtach.\nPierwszy raz od bardzo, bardzo dawna zajęła się budowaniem z małych plastykowych klocków. Wkrótce do głowy zaczęły jej napływać myśli o klockach Lego.\nZ tych klocków łatwo się buduje, myślała. Chociaż mają różną wielkość i kształt, wszystkie dadzą się ze sobą połączyć. Poza tym są niezniszczalne. Zofia nie mogła sobie przypomnieć, by kiedykolwiek widziała zniszczony klocek Lego. Właściwie wszystkie wyglądały jak nowe, tak samo jak wtedy, kiedy je dostała wiele lat temu. I przede wszystkim – z klocków Lego mogła zbudować, co tylko chciała, potem to rozebrać i zrobić coś zupełnie innego.\nCzego więcej można żądać? Zofia doszła do wniosku, że klocki Lego rzeczywiście można nazwać najgenialniejszą zabawką na świecie. Ale co wspólnego miały z filozofią, nadal pozostawało niezrozumiałe.\nDość szybko Zofia zdążyła zbudować spory domek dla lalek. Choć przyszło jej to z niejakim trudem, to w duchu musiała przyznać, że od dawna tak świetnie się nie bawiła. Dlaczego ludzie przestają się bawić?\nKiedy matka wróciła do domu i zobaczyła, czym zajmuje się Zofia, wyrwało jej się szczerze z głębi serca:\n– Jak miło widzieć, że ciągle umiesz bawić się jak dziecko!\n– Phi! Prowadzę bardzo skomplikowane badania filozoficzne. Matka głęboko westchnęła. Pomyślała pewnie o białym króliku i cylindrze.\nKiedy Zofia wróciła ze szkoły następnego dnia, czekały już na nią w żółtej kopercie kolejne zapisane kartki. Zabrała kopertę do swego pokoju. Chciała od razu wziąć się za czytanie, ale tego dnia postanowiła przecież obserwować skrzynkę na listy.\nI znów się spotykamy, Zosiu. Dzisiaj usłyszysz o ostatnim wielkim filozofie przyrody. Nazywał się DEMOKRYT (ok. 460 – 370 r. p.n.e.) i pochodził z Abdery, miasta położonego na północnym wybrzeżu Morza Egejskiego. Jeśli udało Ci się odpowiedzieć na pytanie dotyczące klocków Lego, nie będziesz miała szczególnych trudności ze zrozumieniem, co było założeniem tego filozofa.\nDemokryt zgadzał się ze swymi poprzednikami, że zmiany zachodzące w przyrodzie nie mogą być powodowane tym, że coś naprawdę się zmienia. Dlatego właśnie uznał, że wszystko musi być zbudowane z małych, niewidocznych cząsteczek – cegiełek, z których każda jest wieczna i niezmienna. Te najmniejsze cząsteczki Demokryt nazwał atomami.\nSłowo atom oznacza „niepodzielny”. Dla Demokryta bardzo istotne było stwierdzenie, że elementów, z których wszystko jest zbudowane, nie można bez końca dzielić na coraz mniejsze cząstki. Gdyby tak było, nie mogłyby one służyć jako cegiełki. Tak, gdyby atomy dało się zmniejszać, dzielić na coraz mniejsze elementy, cała przyroda z czasem przybrałaby postać płynną, stawałaby się coraz rzadszą zupą.\nCegiełki będące budulcem przyrody muszą być poza tym wieczne – no bo nic nie może powstać z tego, czego nie ma. W tej kwestii Demokryt zgadzał się z Parmenidesem i eleatami. Sądził też, że atomy muszą być trwałe i mieć pewną masę. Nie mogą być natomiast identyczne. Gdyby wszystkie atomy były takie same, nie zdołalibyśmy wyjaśnić, w jaki sposób mogą się łączyć, tworząc taką rozmaitość – od maków i drzew oliwkowych po kocią sierść i ludzkie włosy.\nDemokryt uważał, że w przyrodzie znajduje się nieskończenie wiele atomów. Niektóre są okrągłe i gładkie, inne chropowate, o nieregularnym kształcie. Właśnie dlatego, że ich formy są takie różne, mogą łączyć się w rozmaite ciała. Ale choć jest ich tak bardzo wiele i tak różnią się między sobą, wszystkie są wieczne, niezmienne i niepodzielne.\nKiedy jakieś ciało – na przykład drzewo albo zwierzę – ginie i ulega rozkładowi, atomy rozłączają się i znów mogą służyć do budowy nowych ciał. Atomy bowiem poruszają się w próżni, ale ponieważ mają najrozmaitsze „haki” i „zaczepy”, stale się łączą, tworząc rzeczy, które znajdują się wokół nas.\nTeraz rozumiesz już pewnie, dlaczego pytałem Cię o klocki Lego? Mają one mniej więcej te same cechy, które Demokryt przypisywał atomom, i właśnie dlatego tak dobrze się z nich buduje. Przede wszystkim są niepodzielne. Różnią się kształtem i wielkością, mają masę i są trwałe. Klocki Lego mają poza tym haczyki i zaczepy, które sprawiają, że można je dowolnie łączyć. Połączenie można później rozerwać i z tych samych klocków budować nowe przedmioty.\nPopularność klocków Lego wynika właśnie z tego, że dają się używać ciągle od nowa. Jednego dnia klocek jest cząstką samochodu, a następnego służy do budowania zamku. Nie popełnimy błędu, stwierdzając, że klocki Lego są „wieczne”. Dzisiejsze dzieci bawią się tymi samymi klockami, którymi kiedyś bawili się ich rodzice.\nMożna również formować rzeczy z glinki, ale glinka nie nadaje się do używania ciągle od nowa, właśnie dlatego, że da się ją kruszyć na coraz to mniejsze kawałeczki, a takich malusieńkich kawałeczków gliny nie zlepimy w nowe przedmioty.\nDzisiaj możemy właściwie stwierdzić, że teoria atomów Demokryta była prawdziwa. Przyroda rzeczywiście zbudowana jest z różnych atomów, które łączą się ze sobą, a potem rozdzielają. Atom wodoru, tkwiący w komórce na samym czubku mego nosa, wchodził kiedyś w skład słoniowego kła. Atom węgla, który znajduje się w moim mięśniu sercowym, był kiedyś w ogonie dinozaura.\nWspółczesna nauka odkryła, że atomy dzielą na mniejsze cząstki elementarne, które nazywamy protonami, neutronami i elektronami. Być może one także składają się z jeszcze mniejszych cząstek. Fizycy jednak są zgodni, że gdzieś musi być granica podziału. Muszą istnieć najmniejsze cząstki, z których zbudowany jest świat.\nDemokryt nie miał dostępu do współczesnej aparatury elektronicznej. Jego jedynym narzędziem był rozum i to on doprowadził go do tych konkluzji. Jeśli najpierw przyjmiemy założenie, że nic się nie zmienia, że nic nie powstaje z tego, czego nie ma, i że nic nie ginie, wobec tego przyroda musi składać się z maluteńkich klocków, które mogą się łączyć i rozdzielać.\nDemokryt nie zakładał istnienia żadnej siły – czy ducha – która by ingerowała w procesy zachodzące w przyrodzie. Uważał, że jedyne, co istnieje, to atomy i próżnia. Ponieważ nie wierzył w istnienie niczego innego poza światem materialnym, nazywamy go materialistą.\nZa ruchem atomów nie kryje się więc żaden świadomy cel. W naturze wszystko odbywa się całkiem mechanicznie, choć nie znaczy to wcale, że wszystko dzieje się przypadkiem, wszystko bowiem podlega nieuchronnie prawom przyrody. Demokryt był zdania, że za wszystkim, co się dzieje, kryje się naturalna przyczyna, przyczyna, która tkwi w samych rzeczach. Powiedział kiedyś, że wolałby odkryć prawo rządzące przyrodą niż zostać królem Persji.\nZdaniem Demokryta teoria atomów wyjaśniała także naszą zdolność postrzegania zmysłowego. Gdy postrzegamy coś za pomocą zmysłów, to dlatego, że atomy poruszają się w próżni. Widzę księżyc, ponieważ atomy księżyca przedostają się do wnętrza oka.\nAle co ze świadomością? Ona chyba nie może składać się z atomów, a więc rzeczy materialnych? Ależ tak, Demokryt wyobrażał sobie, że dusza składa się ze szczególnie regularnych i gładkich „atomów duszy”. Kiedy człowiek umiera, atomy duszy rozpierzchają się na wszystkie strony. Później mogą wchodzić w skład nowej, tworzącej się duszy.\nOznacza to, że dusza ludzka nie jest nieśmiertelna. Również tę myśl podziela dzisiaj wiele osób. Uważają, tak jak Demokryt, że dusza związana jest z mózgiem, a więc gdy mózg przestaje istnieć, przestaje także istnieć wszelka świadomość.\nSwoją teorią atomów Demokryt tymczasowo zamknął grecką filozofię przyrody. Zgadzał się z twierdzeniem Heraklita, że wszystko w przyrodzie „płynie”, bowiem formy rodzą się i znikają. Za wszystkim jednak, co „płynie”, kryją się wieczne i niezmienne elementy, takie, które nie „płyną”. Demokryt nazwał je atomami.\nPodczas czytania Zofia raz po raz zerkała w okno, sprawdzając, czy przypadkiem tajemniczy nadawca nie pojawił się przy skrzynce na listy. Teraz siedziała wpatrzona w uliczkę, zastanawiając się nad tym, co przeczytała.\nUznała, że sposób myślenia Demokryta był bardzo prosty, a zarazem bardzo sprytny. Mędrzec zdołał znaleźć rozwiązanie zagadnienia pierwotnej materii i zmian. A przecież ten zawiły problem był naprawdę twardym orzechem do zgryzienia dla wielu pokoleń filozofów. W końcu jednak Demokryt znalazł rozwiązanie, i to posługując się jedynie rozumem.\nZofia omal nie wybuchnęła śmiechem. To musi być prawdą, że przyroda zbudowana jest z maleńkich cząsteczek, które się nigdy nie zmieniają. A jednocześnie Heraklit miał oczywiście rację, mówiąc, że wszystkie formy w przyrodzie „płyną”. Przecież wszyscy ludzie i zwierzęta umierają, a nawet łańcuch górski powoli ulega rozpadowi. Ale najważniejsze jest, że góry zbudowane są z maleńkich, niepodzielnych cząstek, które nie rozsypują się na kawałki.\nJednocześnie Demokryt postawił nowe problemy. Twierdził na przykład, że wszystko odbywa się mechanicznie, że procesy zachodzące w przyrodzie podlegają tylko jej prawom. Nie zakładał istnienia żadnych duchowych sił, jak czynili to Empedokles i Anaksagoras. Demokryt sądził także, że człowiek nie ma nieśmiertelnej duszy.\nCzy mogła być pewna, że to prawda?\nNie wiedziała, co o tym myśleć, ale przecież kurs filozofii dopiero się zaczął.\n…wróżbita usiłuje odczytać coś, czego właściwie odczytać się nie da…\nCzytając o Demokrycie, Zofia co jakiś czas zerkała ku furtce prowadzącej do ogrodu. Dla pewności jednak postanowiła przejść się do skrzynki na listy.\nKiedy otworzyła wejściowe drzwi, na schodkach zauważyła niedużą kopertę. No i oczywiście – na kopercie napisano: „Zofia Amundsen”.\nA więc jednak tajemniczy filozof ją przechytrzył! Akurat tego dnia, kiedy tak uważnie pilnowała furtki, przekradł się do domu od zupełnie innej strony i zwyczajnie położył list na schodach, a potem znów uciekł do lasu. Cholera!\nSkąd mógł wiedzieć, że Zofia akurat tego dnia będzie obserwować furtkę? Może ten on (albo ona) zobaczył ją w oknie? No cóż, i tak się cieszyła, że przechwyciła kopertę przed powrotem matki.\nZofia poczłapała z powrotem do swojego pokoju i tam otworzyła list. Biała koperta była troszkę mokra na brzegach, a w dodatku widać było na niej parę dość głębokich zadrapań. Ale dlaczego koperta była wilgotna? Przecież od wielu dni nie padało.\nPrzeczytała mały arkusik:\nCzy choroba jest karą bogów?\nJakie siły rządzą biegiem historii?\nCzy wierzy w przeznaczenie? Nie, doprawdy, nie była tego wcale taka pewna. Ale zna wielu ludzi, którzy w nie wierzą. Na przykład koleżanki z jej klasy czytają horoskopy w tygodnikach.\nA jeśli one wierzą w astrologię, to znaczy, że wierzą również w przeznaczenie, bo przecież astrologowie uważają, że pozycja gwiazd na niebie może powiedzieć coś o życiu człowieka tu, na Ziemi.\nA jeśli ktoś uważa, że czarny kot przebiegający drogę przynosi nieszczęście, to chyba wierzy w przeznaczenie? Im dłużej się nad tym zastanawiała, tym więcej przykładów wiary w przeznaczenie przychodziło jej do głowy. Dlaczego na przykład mówi się „odpukać w niemalowane drewno”? I dlaczego piątek trzynastego uznano za nieszczęśliwy dzień? Zofia słyszała, że w wielu hotelach nie ma pokoi numer 13. Pewnie dlatego, że ludzie często bywają przesądni.\nPrzesąd. Czy poza wszystkim nie jest to dziwne słowo? Jeśli ktoś wyznaje chrześcijaństwo lub islam, to nazywa się to po prostu „wiara”. Ale jeśli wierzy się w astrologię lub w piątek trzynastego, natychmiast mowa o przesądach!\nKto ma prawo nazywać wiarę innych ludzi przesądami?\nW każdym razie Zofia była pewna jednego: Demokryt nie wierzył w przeznaczenie. Był materialistą. Wierzył jedynie w atomy i próżnię.\nZofia próbowała zastanowić się nad pozostałymi pytaniami.\n„Czy choroba jest karą bogów?”. Dzisiaj nikt już chyba tak nie myśli? Przyszło jej jednak do głowy, że wiele osób uważa, że modlitwa do Boga o wyzdrowienie pomaga, a w takim razie muszą oni także wierzyć, że Bóg macza palce w sprowadzaniu choroby i decyduje o tym, kto będzie chory, a kto zdrowy.\nTrudniej było odnieść się do ostatniego pytania. Zofia nigdy nie zastanawiała się, co steruje biegiem historii. Chyba ludzie? Gdyby historią kierował Bóg albo przeznaczenie, to wówczas ludzie nie mieliby wolnej woli?\nWolna wola naprowadziła Zofię na coś innego. Dlaczego miałaby pozwolić na to, by tajemniczy filozof bawił się z nią w kotka i myszkę? Dlaczego sama nie miałaby napisać do filozofa? On czy ona na pewno wsunie kolejną dużą kopertę do skrzynki albo nocą, albo jutro przed południem. Tak, tak, i wtedy znajdzie jej list.\nZofia zabrała się do dzieła. Bardzo trudne wydało jej się pisanie do kogoś, kogo nigdy w życiu nie widziała. Nie wiedziała nawet, czy filozof jest mężczyzną czy kobietą, czy jest stary, czy młody. Poza tym mógł to przecież być ktoś, kogo znała.\nDość szybko jednak udało jej się ułożyć niedługi liścik:\nWielce Szanowny Filozofie!\nBardzo sobie cenimy okazaną nam łaskawość i korespondencyjny kurs filozofii. Niepokoi nas jednak fakt, że nie wiemy, kim Pan albo Pani jest. Dlatego prosimy o podanie nam pełnego imienia i nazwiska. W zamian serdecznie zapraszamy do nas do domu na filiżankę kawy, najchętniej w porze, kiedy nie będzie mamy. Mama jest w pracy od siódmej trzydzieści do siedemnastej codziennie od poniedziałku do piątku. Ja jestem uczennicą i w tych samych dniach jestem zajęta od rana, ale oprócz czwartków wracam do domu kwadrans po drugiej. Poza tym umiem zaparzyć naprawdę dobrą kawę. Z góry dziękuję.\nZofia Amundsen, 14 lat\nNa samym dole kartki dopisała: „Uprasza się o odpowiedź”.\nZofia uznała, że list jest nazbyt uroczysty. Niełatwo jednak dobrać odpowiednie słowa, kiedy pisze się do kogoś, kto właściwie nie ma twarzy.\nWłożyła kartkę do różowej koperty i zakleiwszy ją, napisała na wierzchu: „Do Filozofa”.\nProblemem pozostawało, jak zostawić kopertę, tak by matka jej nie znalazła. Po pierwsze, Zofia musiała wstrzymać się z umieszczeniem koperty w skrzynce na listy aż do powrotu matki z pracy. Zarazem będzie musiała pamiętać, by zajrzeć do skrzynki następnego dnia rano, zanim przyniosą gazetę. Jeśli w ciągu wieczora albo nocy nie nadejdzie następna przesyłka, będzie zmuszona zabrać różową kopertę.\nDlaczego wszystko musi być tak skomplikowane?\nTego wieczora, pomimo że był piątek, Zofia wcześnie poszła do swego pokoju. Matka próbowała skusić ją pizzą i telewizyjnym kryminałem, ale Zofia powiedziała, że jest zmęczona i ma ochotę poczytać w łóżku. Kiedy matka siedziała wpatrzona w ekran telewizora, dziewczynce udało się niepostrzeżenie wymknąć z domu i wrzucić liścik do skrzynki.\nMama najwyraźniej niepokoiła się o nią. Od chwili, gdy zaistniał problem dużego królika i cylindra, rozmawiała z Zofią w zupełnie nowy sposób. Zofia nie chciała denerwować matki, ale musiała przecież być teraz u siebie w pokoju, by obserwować skrzynkę.\nKiedy matka weszła na górę około jedenastej, Zofia siedziała przy oknie, wpatrzona w uliczkę.\n– Nie wpatrujesz się chyba przez cały czas w skrzynkę na listy? – zapytała matka.\n– Patrzę na to, na co mam ochotę.\n– Chyba naprawdę jesteś zakochana, Zosiu. Ale jeśli on ma zamiar przynieść następny list, to na pewno nie w środku nocy.\nFuj! Zofia nie mogła znieść tego nudnego gadania o miłości. Ale dobrze, niech mama raczej myśli, że to coś takiego.\nMatka pytała dalej:\n– Czy to on powiedział ci o króliku i cylindrze? Zofia kiwnęła głową.\n– Posłuchaj… On… on się chyba nie narkotyzuje?\nZofii zrobiło się naprawdę przykro. Nie mogła pozwolić, by matka tak się tym denerwowała, choć prawdę powiedziawszy to strasznie głupio sądzić, że ciekawe myśli muszą od razu mieć coś wspólnego z narkotykami. Dorośli czasami zachowują się naprawdę jak wariaci.\nOdwróciła się do matki i oświadczyła:\n– Mamo, obiecuję ci, że nigdy czegoś takiego nie spróbuję… I on też nie bierze narkotyków. Za to interesuje się filozofią.\n– Czy jest starszy od ciebie?\nZofia pokręciła głową.\n– W tym samym wieku?\n– I interesuje się filozofią?\nZofia jeszcze raz pokiwała głową.\n– Na pewno jest bardzo miły, kochanie. A teraz myślę, że powinnaś spróbować zasnąć.\nAle Zofia jeszcze przez kilka godzin siedziała wpatrzona w uliczkę. Około pierwszej była już tak śpiąca, że powieki same opadały jej na oczy. Już postanowiła się położyć, kiedy nagle zauważyła jakiś cień wyłaniający się z lasu.\nNa dworze było prawie całkiem ciemno, ale jeszcze na tyle widno, by mogła dostrzec zarys ludzkiej postaci. To był mężczyzna, i w dodatku niemłody. W każdym razie na pewno nie w jej wieku! Na głowie miał beret albo coś podobnego.\nW pewnej chwili wydało jej się, że podniósł głowę i spojrzał na dom, ale w pokoju Zofii nie paliło się żadne światło. Mężczyzna skierował się prosto do skrzynki i wsunął do niej dużą kopertę. W tym momencie dostrzegł list Zofii. Włożył rękę głębiej i wyciągnął go. W następnej chwili już zmierzał z powrotem do lasu. Przebiegł kilka kroków ścieżką i zniknął dziewczynce z oczu.\nZofia czuła, że serce wali jej jak młot. Najchętniej pobiegłaby za nim w samej tylko koszuli nocnej, ale nie, bała się, nie miała odwagi biec za obcym człowiekiem w środku nocy. Jasne było jednak, że musi wyjść i zabrać kopertę.\nPo krótkiej chwili wymknęła się na schody, ostrożnie uchyliła wejściowe drzwi i pobiegła do furtki. Wkrótce była już z powrotem w swoim pokoju i trzymała w dłoniach dużą kopertę. Usiadła na łóżku i wstrzymała oddech. Kiedy upłynęło kilka minut, a w domu nadal panowała niczym nie zmącona cisza, otworzyła kopertę i zaczęła czytać.\nRzecz jasna, nie mogła się spodziewać odpowiedzi na swój list. Będzie mogła nadejść najwcześniej jutro rano.\nWitaj znów, droga Zosiu! Na wszelki wypadek pozwól mi podkreślić, że nigdy nie wolno Ci mnie szpiegować. Nadejdzie pora naszego spotkania, ale to ja wyznaczę miejsce i czas. Myślę, że nie chcesz być nieposłuszna?\nWracamy więc do filozofów. Przyjrzeliśmy się, w jaki sposób usiłowali oni znaleźć naturalne wyjaśnienia dla zmian zachodzących w przyrodzie. Wcześniej zmiany takie tłumaczono mitami.\nAle stare przesądy należało usunąć także z innych dziedzin. Widzimy to zarówno w zagadnieniu choroby i zdrowia, jak również jeśli chodzi o wydarzenia polityczne. W obu tych dziedzinach Grecy zachowali silną wiarę w przeznaczenie.\nWiara w przeznaczenie oznacza przekonanie, że to, co się stanie, jest z góry ściśle określone. Takie poglądy spotkać możemy na całym świecie, zarówno w dzisiejszych czasach, jak i w dziejach ludzkości. W Skandynawii wiara w nieuchronność losu również była rozpowszechniona, czego dowody znaleźć można w starych islandzkich sagach rodowych.\nZarówno w Grecji, jak i w innych częściach świata stykamy się ponadto z przekonaniem, że ludzie mogą poznać swe przeznaczenie dzięki różnym formom wyroczni. Oznacza to, że los pojedynczego człowieka albo państwa można poznać na wiele rozmaitych sposobów.\nSą tacy, którzy uważają, że mogą dowiedzieć się, co ich czeka, przez wróżenie z kart, czytanie z ręki lub czytanie z gwiazd.\nSzczególnym norweskim wariantem jest wróżenie z fusów kawy. Kiedy filiżanka z kawą jest już opróżniona, na dnie często osiada trochę fusów. Przy odrobinie fantazji możemy w nich ujrzeć jakiś obraz albo wzór. Jeśli fusy przypominają samochód, być może oznacza to, że osobę, która piła kawę z tej filiżanki, czeka długa podróż samochodem?\nWidzimy tutaj, że wróżbita usiłuje odczytać coś, czego właściwie odczytać się nie da. Jest to charakterystyczne dla całej sztuki wróżenia. I chyba właśnie dlatego, że jest to tak niewyraźne, trudno sprzeciwić się wróżbicie.\nKiedy patrzymy na rozgwieżdżone niebo, widzimy prawdziwy chaos świetlistych punkcików. A mimo to przez tyle wieków ludzie wierzyli, że w gwiazdach zapisane jest nasze życie na Ziemi. Nawet w dzisiejszych czasach niektórzy politycy przed podjęciem ważnej decyzji pytają astrologów o radę.\nGrecy wierzyli, że ludzie mogą poznać swój przyszły los dzięki słynnej wyroczni w Delfach. Bogiem wyroczni był sam APOLLO. Przemawiał ustami kapłanki PYTII, która siedziała na trójnogu nad szczeliną w ziemi. Z tej szczeliny wydobywały się oszołamiające wyziewy, wprawiające Pytię w stan zamroczenia. Było to konieczne, by mogła przemawiać w imieniu Apollina.\nKażdy, kto przybywał do Delf, przekazywał najpierw swe pytania tamtejszym kapłanom. Dopiero oni dostarczali je Pytii. Jej odpowiedzi były tak niezrozumiałe lub wieloznaczne, że kapłani musieli tłumaczyć je osobie, która zwróciła się z pytaniem. W taki sposób Grecy mogli czerpać korzyści z wiedzy Apollina, wierzyli bowiem, że Apollo wie wszystko, i o przeszłości, i o przyszłości.\nWielu przywodców nie odważyło się wyruszyć na wojnę ani podejmować ważnych decyzji, nie poradziwszy się uprzednio wyroczni w Delfach. W ten sposób kapłani Apollina pełnili funkcję niemal dyplomatów i doradców, dobrze znających kraj i naród.\nNa świątyni w Delfach widniał słynny napis: Znaj siebie samego! Miało to znaczyć, że człowiekowi nie wolno wierzyć, iż jest kimś więcej niż tylko człowiekiem, i nikt nie zdoła uciec przed swym losem.\nWśród Greków krążyły liczne historie o ludziach, których dosięgło przeznaczenie. O takich tragicznych postaciach powstało wiele dramatów. Najsłynniejszym z nich jest opowieść o królu EDYPIE.\nPrzeznaczenie decydowało nie tylko o życiu pojedynczych ludzi. Grecy wierzyli, że kieruje ono również losami świata. Byli przekonani, że ingerencja bogów może przesądzić o wyniku wojny. Dzisiaj także wiele osób sądzi, że Bóg lub inne tajemne siły rządzą historią.\nW tym samym czasie, kiedy greccy filozofowie usiłowali w naturalny sposób wyjaśnić procesy zachodzące w przyrodzie, powstała nowa nauka, historia, starająca się znaleźć naturalne przyczyny biegu wydarzeń na świecie. Przegranej państwa w bitwie nie tłumaczono już zemstą bogów. Najsłynniejszymi historykami greckimi byli HERODOT (484 – 424 r. p.n.e.) i TUKIDYDES (460 – 400 r. p.n.e.).\nKiedyś Grecy wierzyli również, że to bogowie zsyłają na ludzi choroby. Bardzo często epidemie tłumaczono jako karę bogów. Z drugiej strony bogowie byli władni uleczyć ludzi, jeśli ci złożyli im odpowiednie ofiary.\nTaki sposób myślenia nie jest wcale charakterystyczny dla Greków. Zanim w czasach nowożytnych rozwinęła się nowoczesna medycyna, powszechnie mniemano, że choroba ma przyczyny ponadnaturalne. Na przykład słowo „influenca” (dawna nazwa grypy) oznacza, że człowiek znalazł się pod złym wpływem gwiazd.\nDo dzisiaj wielu ludzi na całym świecie uważa, że rozmaite choroby – na przykład AIDS – to kara Boża. Liczni sądzą poza tym, że chorego można uzdrowić w ponadnaturalny sposób.\nWłaśnie w czasach, kiedy greccy filozofowie przyjęli nowy sposób myślenia, narodziła się również grecka medycyna, usiłująca znaleźć naturalne wyjaśnienia stanów choroby i zdrowia. Podstawy medycynie w Grecji miał dać HIPOKRATES, urodzony na wyspie Kos około roku 460 p.n.e.\nWedług Hipokratesa najważniejszym sposobem ochrony przed chorobą jest umiar i zdrowy styl życia. Dla człowieka naturalne jest być zdrowym. Kiedy pojawia się choroba, to dlatego, że natura „zboczyła z drogi” z powodu braku cielesnej lub duchowej równowagi. Drogą człowieka do zdrowia jest umiar, harmonia i „zdrowy duch w zdrowym ciele”.\nDzisiaj wiele się mówi o etyce lekarskiej. Oznacza to, że lekarz zobowiązany jest działać zgodnie z pewnymi etycznymi zasadami. Nie wolno mu na przykład wypisywać zdrowym ludziom recept na lekarstwa. Lekarza poza tym obowiązuje tajemnica lekarska, a to znaczy, że nie może opowiadać nikomu, co pacjent powiedział mu o swojej chorobie. Idee te mają swe korzenie w działalności Hipokratesa, który żądał, aby jego uczniowie składali następującą przysięgę:\nSposób życia urządzać będę chorym dla ich dobra, podług sił moich i zdolności, dalekim będąc od wszelkiego uszkodzenia i krzywdy wszelkiej.\nW czystości i niewinności świętej zachowam życie moje i sztukę moją, ani też operacji kamienia nigdy wykonywać nie będę, pozostawiając to ludziom tego rzemiosła.\nDo czyjegokolwiek domu wnijdę, celem wejścia mojego będzie jedynie dobro chorego, jakoż nigdy kierować mną nie będzie rozmyślne bezprawie, ani występek, ani chuć lubieżna, bądź względem niewiasty, bądź względem mężczyzny, ani wolnych, ani niewolników.\nJeżeli przysięgi tej dotrzymam w świętości i w niczem jej nie naruszę, oby mi wolno było w szczęśliwości i poważaniu wszystkich ludzi wieść życie po wsze czasy i błogich owoców sztuki mojej używać w obfitości; jeżeli naruszę przysięgę tę i stanę się wiarołomnym, przeciwnej niech doznam doli.\nZofia obudziła się w sobotę rano i gwałtownie usiadła na łóżku. Czy to był tylko sen, czy też naprawdę widziała filozofa?\nPomacała ręką pod łóżkiem. Tak, leżał tam list, który nadszedł w nocy. Zofia pamiętała, że czytała o wierze Greków w przeznaczenie. A więc nie był to jedynie sen.\nOczywiście, że to był filozof! I co więcej – na własne oczy widziała, że zabrał list od niej.\nZofia wstała i schyliła się pod łóżko. Wyciągnęła wszystkie zapisane na maszynie kartki. Ale co to? Tuż przy ścianie leżało coś czerwonego. Jakaś chustka?\nDziewczynka wsunęła się pod łóżko i wyłowiła czerwoną jedwabną apaszkę. Zofia była absolutnie pewna: chustka nigdy nie należała do niej.\nZaczęła dokładnie oglądać apaszkę i z ust wyrwał jej się stłumiony okrzyk, kiedy zobaczyła, że wzdłuż brzegu napisano coś czarnym flamastrem: „Hilda”.\nHilda! Ale kim była Hilda? Jak to możliwe, że ich drogi skrzyżowały się w taki sposób?\nKup i pobierz za 39,99 zł 29,19 zł ($ 10,05 $ 7,34)


Centrum Otwartej i Multimedialnej Edukacji Uniwersytetu Warszawskiego\nW artykule przedstawiliśmy czynniki mogące mieć wpływ na ocenę studenta. Zaprezentowaliśmy pewne obserwacje zauważalne w naszych danych, które uważamy za ciekawe i pożyteczne przy próbie udzielenia odpowiedzi na pytanie, od czego zależy ocena studenta. Pokazaliśmy jak kształtują się oceny w rozbiciu na płeć oraz obszar zamieszkania studenta oraz wskazaliśmy potencjalne determinanty związane bezpośrednio z uczelnią, takie jak tryb studiowania, kierunek studiów, rok studiów, stopień studiów oraz forma oceniania. Prezentowane dane dotyczą ocen wystawianych na protokołach w pierwszym terminie zaliczeń oraz egzaminów. Przestawione obserwacje można potraktować jako punkt wyjścia do dalszych badań. Z uwagi na problemy z wykonywaniem analiz na systemie transakcyjnym, stworzyliśmy moduł hurtowni danych, nazywany tu systemem zbierania ocen.


Chantelle Shaw, Ostatni spektakl — przeczytaj pełną wersję online w LitRes, strona 2\n‒ Już dobrze – szepnął Aksel.\nInstynktownie wziął ją w ramiona. Obrzucił spojrzeniem gang młodzieńców i poczuł falę gniewu, gdy zbliżył się do nich skinhead, który groził Minie.\n‒ Nie umiesz liczyć, koleś? Jesteś sam, nas jest sześciu – powiedział z brawurą.\n‒ Racja, z tym że ja przewyższam waszą szóstkę – odparł Aksel lodowatym tonem. – Chętnie stanę w szranki z każdym z was, ale sprawiedliwa będzie tylko walka jeden na jednego, o ile macie odwagę godną prawdziwych mężczyzn.\nDelikatnie odsunął Minę na bok i dodał jej otuchy uśmiechem, gdy szerzej otworzyła oczy, przerażona jego intencjami.\n‒ Aksel… Nie dasz rady pokonać ich wszystkich – wyszeptała.\nZignorował ją i podszedł do skinheada.\n‒ Jeśli przewodzisz temu gangowi szczurów kanałowych, to pewnie będziesz chciał pójść na pierwszy ogień.\nSkinhead musiał zadrzeć głowę, by objąć wzrokiem twarz Aksela, a gdy zobaczył, że jego przeciwnik jest nie tylko wysoki, ale i dobrze zbudowany, w jego oczach rozbłysło zwątpienie. Gdy zdał sobie sprawę, że ryzykował utratą twarzy, wyrzucił z siebie wiązankę przekleństw, po czym odwrócił się i poszedł w przeciwną stronę. Reszta gangu poszła w jego ślady, a Aksel obserwował ich, dopóki nie zniknęli z zasięgu wzroku.\n‒ Oszalałeś? – wyrzuciła z siebie Mina. – Mogli mieć broń. Mogła stać ci się krzywda.\n‒ Poradziłbym sobie z nimi. – Spochmurniał, gdy Mina się poruszyła, a spod jej kurtki wyłoniła się do połowy rozpięta koszula. – Ten śmieć nie miał prawa cię dotykać. Skrzywdził cię?\n‒ Nie. Och… ‒ Minę oblał rumieniec, gdy zerknęła w dół i zobaczyła swój koronkowy stanik. Drżącymi palcami zapięła koszulę.\n‒ Dziękuję, że przybyłeś mi na ratunek… ponownie – powiedziała. Gdy przypomniała sobie, jak rzuciła się w jego ramiona, rumieniec przybrał na sile. – Swoją drogą, przepraszam, że zachowałam się jak idiotka i cię przytuliłam.\n‒ Nie ma problemu. Możesz mnie przytulać do woli.\nMina wydała z siebie nieartykułowany dźwięk. Pragnąc zapomnieć o wstydliwej chwili, szybko zmieniła temat.\n‒ Co tu robisz?\nAksel zadawał sobie to samo pytanie, odkąd wyszedł z teatru po spektaklu. Czekała na niego limuzyna, jednak kiedy szofer otworzył drzwi, poczuł przemożną potrzebę, by zbuntować się przeciwko ograniczeniom własnego życia.\nPo odesłaniu kierowcy zaczął spacerować wzdłuż rzeki, po czym dostrzegł Minę wchodzącą do pubu i bez zastanowienia poszedł w jej ślady.\n‒ Gdy wyszedłeś z pubu, uznałam, że więcej cię nie zobaczę. – Jej subtelny głos sprowadził go na ziemię.\n‒ Miałem zamiar wsiąść do taksówki, ale zobaczyłem, że wychodzisz z pubu. Widziałem, że skręciłaś w tę alejkę i postanowiłem za tobą iść. To nie najlepsze miejsce na samotny spacer nocą.\n‒ To najkrótsza droga do metra.\n‒ Dlaczego nie zostałaś ze znajomymi? – Aksel się zawahał. – Patrzyłaś na mężczyznę, który wszedł do pubu, i uznałem, że go znasz.\nAkselowi musiało chodzić o Steve’a Garratta.\n‒ To nikt taki. – Przełknęła ślinę, zdając sobie sprawę, że wyszła z pubu tylko po to, by uwolnić się od znienawidzonego dziennikarza.\nWróciło do niej wspomnienie przerażającej chwili, gdy otoczył ją gang młodzieńców, i momentalnie pobladła.\n‒ Wszystko w porządku? – zapytał Aksel. – Jesteś w szoku.\nMina nie chciała przyznać, że jest bliska płaczu.\n‒ To z głodu. Przed występem zawsze jestem zbyt zdenerwowana, by jeść. Dlatego chciałam iść do domu.\n‒ Mam pomysł. Może zjesz kolację ze mną? Mój hotel jest niedaleko i ma doskonałą restaurację. Jestem pewien, że nie będzie ci się chciało gotować po powrocie – powiedział przekonująco.\n‒ Ja… Nie chcę ci się narzucać jeszcze bardziej. – Przez chwilę chciała przyjąć jego zaproszenie, powtarzała jednak sobie, że to byłoby szaleństwo. Był nieznajomym, którego poznała w pubie, a jedyne, co o nim wiedziała, to że pochodził z państwa, o którym większość ludzi nigdy nie słyszała. Przyglądała mu się z zaciekawieniem. – Jesteś w Anglii na wakacjach?\n‒ Podróż służbowa. Jutro wylatuję.\nStłumiła absurdalne poczucie rozczarowania.\n‒ Czym się zajmujesz?\nWydawało jej się, czy jego twarz przybrała dziwny wyraz?\n‒ Jestem doradcą rządowym. Celem wizyty w Londynie było przedyskutowanie polityki handlowej z Wielką Brytanią.\nMinie nie udało się ukryć zaskoczenia. W swoich blond pasemkach i skórzanej kurtce wyglądał bardziej jak gwiazda rocka.\n‒ Interesujące – wymamrotała.\nJego śmiech rozbrzmiał echem w alejce.\n‒ Myślałem, że aktorce łatwiej przyjdzie udawanie, że mój zawód wydaje się fascynujący – powiedział. – Czy przekonam cię, byś zjadła ze mną kolację, jeśli obiecam, że nie zanudzę cię tajnikami polityki handlowej?\nGdy Mina spojrzała mu w oczy, pomyślała, że to niemożliwe, by ją zanudził. Zdrowy rozsądek podpowiadał jej, by wróciła do domu. Kolacja z nieznajomym była szaleństwem, nawet jeśli ten nieznajomy był najseksowniejszym człowiekiem, jakiego spotkała.\n‒ Nie jestem odpowiednio ubrana. – Kolejny raz spróbowała zignorować pokusę, by z nim pójść. Poza tym mówiła prawdę. Jej bawełniana etniczna spódniczka i luźna koszula zdecydowanie nie nadawały się do wytwornej restauracji.\n‒ Dla mnie wyglądasz dobrze – zapewnił ją Aksel uwodzicielskim głosem. – Jest tylko jeden szkopuł. Zapięłaś guziki nie po kolei.\nZbliżył się, a Mina wstrzymała oddech, gdy uniósł ręce i poprawnie zapiął jej guziki.\n‒ Słyszałem, że restauracja hotelowa serwuje wykwintny mus czekoladowy. Co powiesz na to, byśmy razem się o tym przekonali?\nOboje wiedzieli, że zamierzał skosztować nie tylko musu, a Mina nie mogła opanować dreszczy.\n‒ Zimno ci. Chodź tu… ‒ Zanim zdążyła zaprotestować, zdjął kurtkę i zarzucił jej na ramiona. Chwycił jej dłoń i wyprowadził ją z alejki, po czym zatrzymał się i obrzucił ją enigmatycznym spojrzeniem.\n‒ Czeka na mnie taksówka. Poproszę kierowcę, by zabrał nas do hotelu lub odwiózł cię do domu. Wybór należy do ciebie.\nMina wyczuwała, że jeśli zdecyduje się jechać do domu, Aksel nie będzie protestował. Rozsądnie byłoby odrzucić jego ofertę, jednak zapłonęła w niej iskra buntu. Po powrocie z Los Angeles zbudowała wokół siebie mur i nie opuszczała strefy komfortu, obawiając się nowych doświadczeń. Co złego było jednak w kolacji z Akselem, który uratował ją przed gangiem młodzieży i zachowywał się jak prawdziwy dżentelmen?\nMiała nadzieję, że nie zauważy jej podekscytowania.\n‒ W porządku, wygrałeś. Uwiodłeś mnie wzmianką o musie czekoladowym i chętnie pojadę z tobą do hotelu.\nGdy zdała sobie sprawę, jak sugestywnie zabrzmiały jej słowa, oblała się rumieńcem.\n‒ Żeby zjeść kolację – dodała pospiesznie.\nZaśmiał się i pochylił głowę, przez co poczuła jego ciepły oddech na ustach.\n‒ Oczywiście – powiedział ze złowieszczym uśmiechem. – Na uwodzenie przyjdzie czas po kolacji.\nWtedy zrobił coś, czego pragnął, odkąd pierwszy raz spojrzał na Julię, a tym bardziej odkąd utonął w spojrzeniu Miny, gdy spotkał ją w pubie. Objął dłońmi jej twarz i ją pocałował.\nMina momentalnie oddała się pocałunkowi. Fantazjowała o nim, odkąd trzy dni temu dostrzegła go wśród publiczności.\nAksel wsunął dłoń pod jej włosy i zaczął gładzić kark. Mógłby całować ją całą wieczność, jednak zachował resztki rozsądku, przypominając sobie, że był księciem i łamał wszystkie zasady, całując nowo poznaną kobietę na ulicy.\nNiechętnie oderwał od niej usta.\n‒ Pojedziesz ze mną, Mino?\nInstynktownie czuła, że nie groziło jej przy nim niebezpieczeństwo. Przytaknęła bez słów i poszła z nim do taksówki.\nNie mogła oderwać od niego wzroku, upajając się widokiem jego wyrzeźbionej twarzy i zmysłowych ust. On także bez przerwy się w nią wpatrywał. Gdy wchodzili do taksówki, nie zauważyli mężczyzny, który właśnie wyszedł z pubu i obserwował ich z ukrycia, by następnie wsiąść do samochodu i dyskretnie ich śledzić.\nAksel podał taksówkarzowi nazwę hotelu, powtarzając sobie, że wkrótce odzyska rozsądek. Z jakiegoś powodu tracił przy Minie kontrolę. Przepełniało go pożądanie i jedynie świadomość, że taksówkarz obserwował ich w lusterku, powstrzymywała go przed wzięciem jej w ramiona.\nCiekawskość taksówkarza przypomniała mu, że nie przemyślał swojego zaproszenia. W ślad za nim do Londynu przyjechali dziennikarze ze Storhval, którzy z przyjemnością donieśliby światu, że książę zabawiał w hotelu piękną aktorkę. Tę historię z chęcią wykorzystaliby z kolei jego wrogowie, rozprzestrzeniając plotki o tym, że Aksel wdał się w ojca.\nSkandal zdawał się być drugim imieniem księcia Geira. W trakcie jego rządów zawiązał się nawet ruch mający na celu obalenie monarchii. Gdy Aksel został księciem, protesty ucichły, wiedział jednak, że musi zachować pełną dyskrecję w zakresie swojego życia prywatnego.\nJego rozmyślania przerwał telefon, który podsunął mu rozwiązanie. Aksel wiedział, że jego osobisty asystent był godzien zaufania, poprosił zatem Benedykta, by zorganizował prywatną kolację dla niego i gościa.\nMina nie rozpoznała języka, w jakim Aksel rozmawiał przez telefon, ale domyślała się, że to musiał być storhvaliański. Przysłuchując się niezrozumiałym słowom, zdała sobie sprawę, że wiedziała o nim jedynie, że pracował jako doradca rządowy. Odkryła także, że rewelacyjnie całował, co świadczyło o tym, że musiał mieć spore doświadczenie na tym polu. Być może w Storhval miał dziewczynę. Zamarła, gdy przez jej głowę przeszła kolejna myśl. Być może miał żonę.\nSkończył rozmawiać i najwyraźniej źle zrozumiał jej podenerwowanie.\n‒ Wybacz mój nietakt. Jestem przyzwyczajony do rozmawiania z moim asystentem we własnym języku.\n‒ To dość późna pora na rozmowy służbowe. – Mina się zawahała. – Zastanawiałam się, czy nie dzwoniła do ciebie przypadkiem dziewczyna… lub żona.\n‒ Nie jestem żonaty. Myślisz, że zaprosiłbym cię na kolację? Mniejsza o kolację, ale myślisz, że pocałowałbym cię, gdybym był w związku?\n‒ Niektórzy by tak zrobili.\n‒ Nie jestem jednym z nich.\nNieustępliwość w jego głosie ją przekonała. Może i naiwnie było mu ufać, ale Mina przeczuwała, że Aksel miał zasady. Roztaczał wokół siebie dostojną, niemal królewską aurę, przez co zaczęła się zastanawiać, czy jego stanowisko nie było ważniejsze, niż sugerował. Być może tak naprawdę wchodził w skład rządu, a nie tylko mu doradzał.\n‒ Brzmisz, jakbyś osobiście poznała mężczyzn, którzy zdradzają żony.\nMina wzruszyła ramionami.\n‒ To było ogólne stwierdzenie. – Wyczuwała, że Aksel nie jest przekonany co do szczerości jej wypowiedzi, ale na całe szczęście nie kontynuował, bo ich taksówka podjechała właśnie pod jeden z najbardziej ekskluzywnych londyńskich hoteli. – Nie wspominałeś, że zatrzymałeś się w Erskine – wymamrotała, w panice przyglądając się, jak portier w cylindrze i fraku wprowadza grupę ludzi do hotelu. Mężczyźni mieli na sobie smokingi, a kobiety eleganckie suknie balowe. Mina z powątpiewaniem zerknęła na swoją kolorową spódnicę i baleriny. – Zdecydowanie nie jestem odpowiednio ubrana.\n‒ Zapomniałem, że odbywa się tu dziś gala charytatywna. – Aksel skrzywił się, dostrzegając polujących na celebrytów paparazzich zgromadzonych przed hotelem. Pochylił się, by porozmawiać z taksówkarzem, a chwilę później samochód ruszył.\n‒ Możemy skorzystać z innego wejścia – powiedział Minie. – Zorganizowałem dla nas prywatną kolację. Też nie jestem odpowiednio ubrany na galę.\nGdy taksówkarz zawrócił, Mina zerknęła na telefon i odczytała esemesa od Kat, która przypominała jej, że Joshua Hart poprosił obsadę o spotkanie w teatrze następnego poranka. Pospiesznie odpisała, po czym wysiadła z taksówki wraz z Akselem. Objął ją w talii i przemycił do hotelu przez nierzucające się w oczy drzwi. Żadne z nich nie zauważyło auta, które zatrzymało się za taksówką.\nGdy drzwi windy za nimi się zamknęły, Aksel wyciągnął dłoń i odgarnął włosy z jej twarzy, przyprawiając ją o szybsze bicie serca. Jej aparat słuchowy był maleńki; przymocowano go do zewnętrznej strony jej uszu, przez co z bliskiej odległości można go było dostrzec. Nie widziała sensu w informowaniu go o utracie słuchu, skoro nie miała go więcej zobaczyć. Powiedział, że następnego dnia zamierza wrócić do Storhval. Nie rozumiała, dlaczego zaprosił ją na kolację ani dlaczego się zgodziła i nagle poczuła się zdezorientowana. Co, u licha, robiła w pięciogwiazdkowym hotelu z nieznajomym mężczyzną?\n‒ Co się stało? – zapytał. – Jeśli zmieniłaś zdanie co do kolacji, mogę załatwić ci transport do domu. Mam jednak nadzieję, że zostaniesz.\n‒ To niedorzeczne, że dwoje nieznajomych umawia się na kolację – wyrzuciła z siebie. – Nic o tobie nie wiem.\n‒ Wiesz, że jestem fanem Szekspira… i musu czekoladowego. Ja z kolei odkryłem, że masz niesamowity talent aktorski i świetnie całujesz.\n‒ Nie powinieneś tak mówić – wyszeptała.\n‒ Wolisz, żebym powiedział, że kiepsko całujesz? – uśmiechnął się, choć jego spojrzenie pozostało poważne. – Nie jestem w stanie skłamać. Jesteś cudowna, a ja myślę tylko o tym, by znów cię pocałować.\nGdy Aksel otworzył drzwi do apartamentu, oczom Miny ukazał się wytwornie udekorowany pokój. Srebrne sztućce na zastawionym stole odbijały blask bogato zdobionego żyrandola. Wazony z orientalnymi liliami sprawiały, że w powietrzu unosił się słodki aromat, a przyciemnione lampy zagwarantowały intymną atmosferę.\nAksel podszedł do baru i chwycił butelkę szampana, po czym nalał dwa kieliszki i podał jeden Minie.\n‒ Napijmy się i zerknijmy na menu.\nMina upiła łyk trunku, po czasie dochodząc do wniosku, że szampan pity na pusty żołądek nie był najlepszym pomysłem.\n‒ Rozgość się. – Aksel usiadł na sofie, wskazując miejsce obok siebie.\nMina była oszołomiona na samą myśl o dołączeniu do niego.\n‒ Zanim zjemy, chciałabym skorzystać z łazienki.\n‒ Pierwsze drzwi po lewej wzdłuż korytarza – poinstruował ją.\nWeź się w garść, powtarzała sobie chwilę później, wpatrując się w swoją rozpaloną twarz w odbiciu lustra.\nWłożyła ręce pod zimną wodę, mając nadzieję, że w ten sposób ochłodzi nieco temperaturę swojego ciała. Teoretycznie mogłaby zdjąć marynarkę, ale prowokacyjny widok jej sutków sterczących pod cienką koszulą nie był na miejscu. Lepiej było wyglądać na zgrzaną niż zdesperowaną!\nChoć perspektywa ukrywania się w łazience była nad wyraz kusząca, Mina musiała z niej wyjść i skonfrontować się z rzeczywistością.\nWzięła głęboki oddech i wróciła do jadalni. Aksel stał przy oknie, jednak odwrócił się, gdy weszła, i do niej podszedł.\n‒ Chciałbym wiedzieć, jakie myśli kryją się za tymi tajemniczymi zielonymi oczami – wyszeptał.\n‒ W zasadzie zastanawiałam się, dlaczego ktoś, kogo stać na pięciogwiazdkowy hotel, miałby kupić najtańszy bilet na spektakl i stać pod sceną przez dwie i pół godziny, w dodatku przez trzy wieczory z rzędu – wypaliła. – Skoro jesteś tu w podróży służbowej, za hotel musiał zapłacić twój pracodawca. Musisz być wyjątkowo dobry w swoim fachu, skoro rząd zameldował cię w Erskine.\nAksel się zawahał. Choć Mina słyszała o Storhval, najwyraźniej nie miała pojęcia, kim był, a on nie czuł się zobowiązany do zdradzenia jej swojej tożsamości.\n‒ To prawda, że zapewniono mi zakwaterowanie – wymamrotał. – Kiedy przyszedłem do teatru pierwszego wieczoru, tylko miejsca stojące były jeszcze dostępne. W kolejne dni mogłem zarezerwować miejsca na balkonie, ale przyznam, że wolałem stać, by lepiej cię widzieć. Oczarowałaś mnie, kiedy tylko pojawiłaś się na scenie.\nMina wiedziała, co miał na myśli, bo gdy zobaczyła go wśród publiczności, czuła dokładnie to samo. Spojrzała mu w oczy, a pierwotna żądza czająca się w jego wzroku odzwierciedlała niewytłumaczalne, niemożliwe do pokonania pożądanie, które zawładnęło jej ciałem.\nNie wiedziała, jakim cudem znalazła się w jego ramionach. Mocno przyciągnął ją do swojego wyrzeźbionego ciała i pochylił głowę, by złożyć na jej ustach pocałunek, który do reszty zawrócił jej w głowie.\nMina nadal pamiętała moment, gdy wpadła w ramiona Aksela, uciekając przed młodzieżą z alejki. Instynkt podpowiadał jej, że mogła czuć się przy nim bezpiecznie, a teraz było dokładnie tak samo.\nNie protestowała, gdy zaczął całować jej szyję, jednak kiedy odgarnął jej włosy, odsłaniając ucho, szybko odwróciła głowę, by nie zauważył aparatu.\nPrzemierzał dłońmi jej ciało, od ramion, poprzez plecy, aż po pośladki. Jęknęła, gdy przyciągnął ją do swojego krocza, sprawiając, że poczuła na sobie jego wzwód.\n‒ Nie wyobrażasz sobie, jak często wyobrażałem sobie, że się z tobą kocham – wyszeptał Aksel.\nMina oniemiała, gdy zrozumiała, dokąd to zmierzało. Czy naprawdę rozważała seks z dopiero co poznanym mężczyzną? To było szaleństwo, ale czy nie myślała o nim bez przerwy, odkąd pierwszy raz zobaczyła go na widowni?\nOstatkiem sił desperacko próbowała się wytłumaczyć.\n‒ Normalnie nie jeżdżę z nieznajomymi do hotelu…\n‒ Uwierzysz, gdy powiem, że dla mnie to też jest nowe doświadczenie?\nAksel odgarnął włosy z czoła drżącą ręką. Ograniczenia związane z jego rolą oznaczały, że rzadko miał okazję, by poderwać kobietę w barze.\n‒ Nigdy jeszcze tak się nie czułem – przyznał. – Nigdy nie pragnąłem nikogo tak bardzo jak ciebie.\nPrzypomniał sobie, że mieli zjeść kolację. Może gdyby usiedli przy stole, zniknęłoby ogarniające go szaleństwo.\n‒ Jesteś głodna?\nMina zdała sobie sprawę, że jadła dziś tylko śniadanie. Kręciło jej się w głowie, do czego prawdopodobnie przyczynił się szampan. Głód zdawał się jednak wyostrzać jej inne zmysły, rozbudzając nową potrzebę.\n‒ Tak, jestem – odpowiedziała zmysłowo.\n‒ Chcesz coś zamówić?\n‒ Nie miałam na myśli jedzenia – wyszeptała.\nPowiedział coś w swoim języku. Mina nie zrozumiała słów, jednak błysk w jego oczach mówił sam za siebie, gdy przyciągnął ją i namiętnie pocałował, po czym wziął na ręce i zaniósł do ogromnej sypialni.\nLedwo zarejestrowała, że ściągnął jej marynarkę i rozpinał koszulę. Biały koronkowy stanik unosił jej piersi, a ciemnoróżowe sutki odznaczały się prowokacyjnie pod prześwitującym materiałem.\nAksel wydał z siebie pomruk zachwytu i delikatnie przejechał palcem po jej piersiach.\n‒ Jesteś jeszcze piękniejsza, niż myślałem.\nMina wzdrygnęła się, gdy stanął za nią i odpiął jej stanik, jednak nie próbowała go powstrzymywać. Z ekscytacją obserwowała, jak stanik spada na ziemię, a on obejmuje jej piersi dłońmi.\nCzuła się coraz bardziej surrealistycznie. Nie mogła uwierzyć, że jej fantazje o mężczyźnie z widowni się urzeczywistniły.\n‒ Słodka Julia – wymamrotał, po czym schylił się i zacisnął usta na jej sutku.\nRównież pragnęła go dotknąć i rozerwała jego jedwabną koszulę, ujawniając umięśniony tors, który pokrywały włosy w kolorze ciemny blond. Przejechała dłonią po płaskim brzuchu, jednak zawahała się, gdy dotarła do paska od spodni, przypomniawszy sobie, że ostatni raz uprawiała seks trzy lata temu, z mężczyzną, z którym umawiała się od ponad roku.\nAksel udowodnił, że mogła mu zaufać, gdy uratował ją przed skinheadami, i była pewna, że gdyby chciała to przerwać, zaakceptowałby jej decyzję. Najrozsądniej byłoby powiedzieć mu, że zmieniła zdanie, jednak gdy spojrzała na jego zmysłowe usta, nie była w stanie sformułować słów. Ogień, który dostrzegła w jego niebieskich oczach, nie pozwolił jej się oddalić.\nPatrzył jej w oczy, ściągając jej majtki. Delikatnie ją pieścił, po czym wsunął palec głęboko w jej wnętrze. Znów ją pocałował i pozbawił reszty bielizny, po czym sam się rozebrał. Oddalił się na chwilę, by założyć prezerwatywę.\n‒ Na pewno zgodzisz się ze mną, że nie chcemy ryzykować – wymruczał.\nPrzytaknęła bez słów, zszokowana faktem, że pożądanie przesłoniło jej myśl o zabezpieczeniu. Całe szczęście Aksel zachował trzeźwość umysłu, jednak fakt, że był przygotowany na seks, świadczył o tym, że z pewnością był bardziej doświadczony od niej. Owładnęły nią wątpliwości. Nie chciała go rozczarować.\nPrzerwał jej rozmyślania, raz jeszcze biorąc ją w ramiona. Jego silne, muskularne ciało przypominało jej złotowłosego nordyckiego boga.\nZabrakło jej tchu, gdy poczuła na brzuchu jego potężną erekcję.\n‒ Obejmij mnie nogami – rozkazał.\nDrżąc z oczekiwania, chwyciła go za ramiona i zacisnęła kostki na jego plecach. Ostrożnie w nią wszedł, a ona ukryła twarz w jego szyi, by zdusić ciche westchnięcie, gdy poczuła go w sobie. Powoli się wycofał, po czym znów się w niej zanurzył, a każde pchnięcie było silniejsze od poprzedniego, przez co jej ekscytacja stopniowo zmierzała ku apogeum.\nŚwiadomość, że był w jej wnętrzu, była cudowna. Przyjemność przybierała na sile wprost proporcjonalnie do tempa, w którym ją penetrował. Jęknęła, przytłoczona ich zwierzęcą namiętnością.\n‒ Wybacz, aniele, dłużej nie wytrzymam – wyjęczał.\nMocniej objął jej pośladki i wszedł w nią tak głęboko, że zastanawiała się, ile jeszcze wytrzyma jej ciało. Odchylił głowę, obnażając żyły na szyi, a gdy w niej eksplodował, Miną zawładnął potężny, ekstatyczny orgazm.\nMinęło sporo czasu, zanim doszli do siebie, rzeczywistość wreszcie jednak wróciła, a wraz z nią poczucie winy.\n‒ Powinnam się zbierać – wyszeptała Mina.\nZmusiła się, by przełknąć łzy. To nie był czas na wyrzuty, jednak jak najszybciej pragnęła wyślizgnąć się z łóżka i ubrać się z możliwie jak największą godnością. Na co dzień nie traciła hamulców na rzecz seksu z nieznajomym – a właściwie z kimkolwiek.\nUsiadła, a świadomość, że widział jej nagie piersi, przepełniała ją absurdalnym wstydem. Koniec końców przed chwilą robił z nimi dużo więcej.\nAksel oparł się na łokciu i spochmurniał, gdy Mina pospiesznie się od niego odwróciła. Zdążył dostrzec zdradliwy błysk w jej oku i zrozumiał, że płakała.\n‒ Co się stało? – zapytał łagodnie. – Dokąd idziesz?\n‒ Uznałam, że pójdę do domu… skoro już…\nZamarła, gdy chwycił jej podbródek i przyciągnął ją do siebie.\n‒ Nie chciałem doprowadzić cię do płaczu – powiedział. – Przepraszam. Działałem zbyt szybko, zbyt niecierpliwie.\n‒ Nie… To nie twoja wina. Po prostu nigdy w życiu nie poszłam do łóżka z nieznajomym… ‒ załamał jej się głos. – I jest mi wstyd.\n‒ Aniele… Powinienem był…\n‒ Nie zrobiłeś nic złego. Było… idealnie. ‒ Nie była przygotowana na tak intensywny orgazm. Miała wrażenie, że byli dwiema połówkami całości. – To było piękne – powiedziała.\n‒ Dla mnie też.\nAksel z zaskoczeniem zdał sobie sprawę, że mówił prawdę. Przypominała mu młodego źrebaka, niepewnego i nerwowego, w każdej chwili gotowego do ucieczki. Z pewnością różniła się od wyrafinowanych kobiet, z którymi okazjonalnie dzielił łoże.\nSeks z Miną w niczym nie przypominał jego dotychczasowych doświadczeń.\n‒ Cieszę się, że było ci tak dobrze jak mnie – wymamrotał. Przewrócił się na bok, kładąc ją pod sobą, i uśmiechnął się, słysząc, jak wstrzymuje oddech, gdy znów w nią wchodził. – Coś tak dobrego powinno się powtórzyć, nie sądzisz?\nAksel doszedł do wniosku, że życie miało w zwyczaju generować problemy w najmniej oczekiwanych momentach. Długie kasztanowe włosy Miny ozdabiały poduszki niczym rzeka jedwabiu, a jej ciemne rzęsy spoczywały na policzkach, tworząc kontrast z jasną karnacją. Wyglądała niewinnie, a jednocześnie niezwykle seksownie. Gdy się poruszyła, spod pościeli wyjrzała śnieżnobiała pierś z różowym sutkiem.\nAksel czuł rosnącą erekcję i niemal poddał się żądzy, która nim zawładnęła. Dopiero, gdy zdał sobie sprawę, że była siódma rano, zrezygnował z pomysłu, by wziąć Minę w ramiona. Prywatny odrzutowiec wylatywał do Storhval o ósmej trzydzieści.\nPrzeklinając pod nosem, wstał z łóżka, zanim skusiło go cudowne ciało Miny. Wchodząc do łazienki, zdał sobie sprawę, że pogwałcił wszystkie reguły, spędzając z nią noc w hotelu.\nGdy ją spotkał, sprowadził na siebie całą górę problemów, począwszy od faktu, że nie wiedziała, kim był. Być może właśnie dlatego tak cudownie było się z nią kochać. Ubiegłej nocy na kilka godzin zapomniał, że jest księciem.\nWiedział, że powinien być wdzięczny za to, jak uprzywilejowane było jego życie, jednak w przeciągu dwunastu lat bycia monarchą nauczył się, że wolność osobista była największym możliwym przywilejem, a tego poranka jak nigdy wcześniej zdawał sobie sprawę, że odmówiono mu tego luksusu.\nMina odetchnęła z ulgą, widząc kątem oka, że Aksel wszedł do łazienki. Gdy kilka minut temu obudziła się, czując na udzie jego erekcję, jej puls przyspieszył w oczekiwaniu. Kiedy jednak zdała sobie sprawę, że wyczerpała się bateria w jej aparacie słuchowym, postanowiła udawać, że śpi.\nNie miała pojęcia, jak zareagowałby na jej niedosłuch. Może i doświadczyli w nocy oszałamiającego seksu, ale Aksel nadal był nieznajomym, którego poznała w pubie, a w świetle dnia jej lubieżność przepełniała ją coraz większym wstydem. Musiała odzyskać kontrolę nad sytuacją, a zmiana baterii w aparacie była dla niej priorytetem.\nŚwiadoma faktu, że Aksel w każdej chwili może wyjść z łazienki, nie traciła czasu na zbieranie porozrzucanych po podłodze ubrań, a jedynie owinęła się prześcieradłem i zaczęła szukać torebki.\nOkna w jadalni były odsłonięte, a na stole przygotowano śniadanie. Zapach kawy i świeżo upieczonych bułek był kuszący, a Mina zdała sobie sprawę, że umiera z głodu. Jej torebka leżała na krześle, na którym ją zostawiła, a zapasowe baterie, które zawsze ze sobą nosiła, na całe szczęście były naładowane. Gdy zaczęła słyszeć, poczuła się pewniej, a pragnienie wymknięcia się z apartamentu zeszło na drugi plan za sprawą przemożnej potrzeby zaspokojenia głodu.\nByła w połowie kanapki z miodem, kiedy wyczuła, że ma towarzystwo. Odwróciła się i dostrzegła Aksela, który stał w drzwiach i się jej przyglądał.\n‒ Wygląda na to, że ci smakuje – wymamrotał.\nMina powtarzała sobie, że nie powinna się czuć skrępowana. Mimo to była świadoma faktu, że ma na sobie tylko prześcieradło, a jej sutki wyraźnie odznaczają się na jedwabnej tkaninie. Gdy przypomniała sobie, jak je ssał, by następnie zejść niżej i złożyć na jej ciele intymny pocałunek, oblał ją rumieniec.\nStraciła apetyt, odkładając bułkę na talerz.\n‒ Mam nadzieję, że nie masz mi tego za złe. Byłam głodna.\n‒ Nie dziwię się. Zamówiłem ci śniadanie. Koniec końców, to przeze mnie ominęła cię wczoraj kolacja.\nGdy zaczął zmierzać w jej stronę, Minie szybciej zabiło serce.\n‒ Muszę się ubrać – wymamrotała.\n‒ Szkoda – powiedział, obejmując jej nagie ramiona. – Cudownie było się z tobą kochać. Żałuję, że ta noc dobiegła końca. ‒ Niechętnie oderwał od niej dłonie. – Na dole czeka samochód, którym jadę na lotnisko, ale oczywiście zawiozę cię najpierw do domu.\nJego słowa brutalnie sprowadziły ją na ziemię.\n‒ Wracasz dziś do Storhval, prawda?\n‒ Obawiam się, że muszę. – Aksel spojrzał na zegarek i zacisnął wargi. Nie miał czasu, by wyjaśniać Minie, kim jest. Nie mógł uciec od odpowiedzialności wynikającej z bycia monarchą, ale nie chciał przyjąć do wiadomości, że więcej jej nie zobaczy. Gdyby jednak zabrał ją ze sobą do Storhval, napotkałby wiele trudności. – A ty? Masz jakieś plany po twoim ostatnim występie w The Globe?\nIstniała możliwość, że tego dnia dowiedziałaby się, czy sztuka zostanie wystawiona na Broadwayu, ale uznała, że nie było sensu, by o tym wspominać, podobnie jak o rozmowie kwalifikacyjnej na stanowisko dramaterapeutki w służbie zdrowia.\n‒ Nie mam żadnych planów na następne tygodnie. W aktorstwie określa się to okresem odpoczynku – powiedziała.\n‒ W przyszłym tygodniu muszę jechać do Paryża. Myślałem o tym, by zostać tam kilka dni i pozwiedzać. – Aksel umilkł i spojrzał jej głęboko w oczy. – Chciałabyś się spotkać i spędzić ze mną weekend?\nChciał spotkać się z nią w Paryżu – mieście zakochanych! Starała się udawać opanowaną, choć jej serce biło jak szalone.\n‒ Mogłoby być fajnie.\nW jego niebieskich oczach pojawił się błysk.\n‒ Mogę ci to zagwarantować.\nNie będąc w stanie oprzeć się pokusie jej zmysłowych ust, pochylił głowę, w tym momencie zadzwonił jednak telefon, a on westchnął z frustracją, widząc, że to jego asystent.\n‒ Przepraszam, muszę odebrać – wymamrotał.\nMina poszła do łazienki, by wziąć szybki prysznic. Błędem byłoby nadinterpretować jego zaproszenie, jednak fakt, że chciał spędzić z nią weekend, z pewnością oznaczał, że chciał poznać ją lepiej – nie tylko w sypialni.\nDługie doświadczenie pozwoliło Akselowi ukryć nerwowy nastrój pod szerokim uśmiechem, gdy Mina wróciła do pokoju.\n‒ Samochód czeka na tyłach hotelu – powiedział, gdy weszli do windy.\nZastanawiał się, co miał na myśli jego asystent, mówiąc, że pojawił się problem. Miał nadzieję, że umowa handlowa nie była zagrożona.\nPrzeprowadził Minę przez hall i otworzył drzwi, przez które weszli ubiegłej nocy. Podmuch wiatru podwinął rąbek jej spódnicy, odsłaniając szczupłe uda i koronkę wieńczącą pończochy.\nGorączkowo próbowała obciągnąć spódnicę. Kolejny podmuch wiatru niemal ją przewrócił, a Aksel objął ją w talii.\n‒ Mina, tutaj! – odezwał się głos, a szarą ulicę rozświetlił blask lampy błyskowej. Gdy Aksel odwrócił się w jego stronę, głos znów przemówił: – Książę Aksel – fantastycznie! Mina, jesteś gwiazdą. Prosiłem cię o gorący temat, a coś takiego podbije nagłówki i zrobi ze mnie bogacza!\n‒ Co, u licha…? – Aksel spojrzał na bladą twarz Miny, po czym rzucił wściekłe spojrzenie mężczyźnie stojącemu z aparatem po drugiej stronie ulicy.\n‒ Proszę pana… ‒ Szofer podjechał do krawężnika i wyskoczył z auta, jednak tylne drzwi otworzył już asystent Aksela.\n‒ Proszę się pospieszyć.\nAkselowi nie trzeba tego było powtarzać. Wepchnął Minę do samochodu i usiadł obok niej, a szofer zatrzasnął drzwi. Gdy auto ruszyło, Aksel zerknął na siedzącego przed nim młodego człowieka.\n‒ Chciałbyś mi wyjaśnić, co się tu dzieje, Ben?


Relacja z XXIX Walnego Zgromadzenia Polskiego Związku Pracodawców Ochrona\nPełna relacja z przebiegu i materiały\nWiększość firm członkowskich, członkowie wspierający oraz liczni wystawcy i goście spotkali się w tym roku 6 czerwca w hotelu Warszawianka w Jachrance na walnym zgromadzeniu i obchodach 25 lecia działalności Polskiego Związku Pracodawców Ochrona.\nW pierwszej z trzech części programu dokonano podsumowania działań organów Związku z ostatnich dwunastu miesięcy. Swoje sprawozdania przedstawili:\nw imieniu zarządu, prezes Tomasz Wojak;\nw imieniu komisji rewizyjnej, sprawozdanie przygotowane przez przewodniczącego Rafała Stelmaszczyka, odczytał członek komisji Adam Walenciak;\nw imieniu komisji etyki, przewodniczący Jerzy Leporowski.\nW związku z brakiem uwag uczestników oraz pozytywną rekomendacją komisji rewizyjnej udzielono absolutorium zarządowi PZPO oraz zatwierdzono ww. sprawozdania, a także sprawozdanie finansowe organizacji.\nWśród omawianych w drugiej części dnia kwestii merytorycznych znalazły się statystyki i wnioski z kontroli Wydziału Nadzoru nad Specjalistycznymi Uzbrojonymi Formacjami Ochronnymi Biura Prewencji Komendy Głównej Policji, przedstawione przez panie: mł. insp. Katarzynę Olejnik, Naczelnik Wydziału oraz podinsp. Agnieszkę Jabłońską, Eksperta Wydziału. Odczytano także list Dyrektora Biura Prewencji KGP, pana Dariusza Minkiewicza, dotyczący jubileuszu działalności Związku. Ponadto delegaci mieli możliwość indywidualnych konsultacji z przedstawicielkami Komendy przy stoliku eksperckim.\nZaproszenie do udziału w tej części spotkania przyjęli także przedstawiciele Głównego Inspektoratu Pracy, pani Anna Martuszewicz, Wicedyrektor Departamentu Prawnego i pan Wojciech Gonciarz, Wicedyrektor Departamentu Prewencji i Promocji. Pani Anna Martuszewicz zaprezentowała podsumowanie kontroli przedsiębiorstw z branży ochrony przeprowadzanych przez Inspekcję Pracy w latach 2015, 2016 oraz 2017. Pan Wojciech Gonciarz również przekazał uczestnikom treść korespondencji z okazji 25lecia PZPO, którą skierował do uczestników Główny Inspektor Pracy, pan Roman Giedrojć.\nPowyższe rozmowy doprowadziły delegatów do kolejnej prezentacji dotyczącej aktualnej sytuacji w branży ochrony, którą w ciekawej, interaktywnej formie, omówili: prezes Tomasz Wojak i członek zarządu Łukasz Koch.\nOstatnim punktem w tej części agendy była prezentacja działań i planów Federacji Przedsiębiorców Polskich omówiona przez panią Elizę Misiecką.\nKolejny blok poświęcony był prezentacjom rozwiązań technicznych dedykowanych branży bezpieczeństwa. Wśród nich znalazły się:\nNowoczesne technologie w systemach zabezpieczeń – przedstawiana przez pana Łukasza Lika i panią Dominikę Majsterek z HIKVISION POLAND;\nLepsza i tańsza łączność dla firm ochrony dzięki systemowi DGT PTT Connect – przedstawiana przez pana Adama Pogorzelskiego z DGT;\nCAME: Rozwiązania kontroli dostępu do imprez masowych – przedstawiana przez pana Lecha Jankowskiego z CAME Poland. Znalazły się w niej bramki i furty obrotowe dla kontroli ruchu pieszych przy okazji instalacji tymczasowych i permanentnych, szlabany do kontroli ruchu kołowego oraz słupki automatyczne i stałe z zakresu zabezpieczeń antyterrorystycznych. Ważnym aspektem prezentacji była informacja o wsparciu technicznym, instalacyjnym i rozruchowym dostarczanym przez CAME wraz z oferowanymi rozwiązaniami;\nBosch Security Systems - kompleksowe rozwiązania dla bezpieczeństwa – przedstawiana przez pana Krzysztofa Górę. Omawiająca zakres produktów, referencji i kompetencji Bosch Security Polska, wsparcie okołoprojektowe oraz ewentualne partnerstwo;\nKontrola dostępu to klucz – przedstawiana przez pana Andrzeja Andrzejewskiego z Winkhaus Polska Beteiligungs. Ekspert w dziedzinie systemów klucza i kontroli dostępu z firmy Winkhaus, zaprezentował system oparty na elektronicznych kluczach i wkładkach. Rozwiązanie Winkhaus jest bezprzewodowe - komunikacja pomiędzy kluczem a wkładką w drzwiach odbywa się w tzw. sieci wirtualnej. W przypadku zagubienia klucza wystarczy zablokować w systemie utracony klucz, a użytkownikowi zaprogramować nowy. To duża wygoda i oszczędność, nie trzeba wymieniać wkładek, a pracownicy ochrony nie muszą obawiać się zagubienia klucza.\nZdalny dozór wideo, jako wsparcie lub alternatywa dla ochrony fizycznej – przedstawiana przez pana Krzysztofa Ciesielskiego z DMSI Software;\nJABLOTRON – profesjonalne systemy alarmowe – przedstawiana przez pana Piotra Siarno z Teleconnections;\nElektroniczna Książka Służby – przedstawiana przez pana Artura Giwera z AD INFO;\nOutsourcing logistyki dostaw w obszarze odzieży i wyposażenia pracowników ochrony – przedstawiana przez pana Wojciecha Respondka Prosave.pl;\nRozwiązania mobilne Grupy PSA dla członków Polskiego Związku Pracodawców Ochrona - przedstawiana przez pana Bogdana Kapelko z Peugeot, Citroen, DS oraz firmę Express.\nPrzedstawiciele powyższych firm obecni byli do dyspozycji uczestników podczas całego walnego zgromadzenia w strefie wystawców, przed salą konferencyjną, w której Związek gościł także następujące:\nBite - prezentującą oprogramowanie do efektywnego i szybkiego planowania i rozliczania grafików, zarządzania czasem pracy (również mobilnie) oraz pracownikami w agencjach ochrony, a także wyliczania wynagrodzenia brutto na podstawie rzeczywistego czasu pracy oraz fakturowania. Program Disponic, dostępny również w wersji mobilnej oraz w formie platformy internetowej, posiada także moduły kontroli obchodów (technologia NFC) i moduł magazynowy;\nEBS - prezentująca urządzenia ułatwiające zapewnianie bezpieczeństwa pracownikom i monitorowania ich czasu pracy oraz wykonywanych obowiązków (Active Track – personalny GPS do patrolowania ścieżek obchodu i monitorowania osób starszych oraz FPX10 – mobilny, zintegrowany z transmiterem GPRS czytnik linii papilarnych oraz kart RFID). Drugą grupą prezentowaną grupą produktową była gama central alarmowych, w tym hybrydowa centrala CALLISTO. Na szczególną uwagę zasługują tutaj aplikacje mobilne z serii AVA.\nTRIKKE – prezentującą elektryczne pojazdy patrolowe pozwalające firmom ochrony na usprawnienie pracy i obniżenie kosztów;\nSafekey - prezentującą depozytory kluczy oraz automatyczne skrytki, umożliwiające całkowite wyeliminowanie błędów spowodowanych tzw. czynnikiem ludzkim, pozwalające sprawnie zarządzać kluczami oraz ich obiegiem oraz uniknąć przypadków dostępu do kluczy przez osoby nieuprawnione.\nTrzecia część wydarzenia poświęcona była uroczystym obchodom 25 lecia działalności PZPO. Podczas wieczornej gali wyróżniono firmy członkowskie obchodzące swoje jubileusze aktywności na rynku lub w Związku oraz firmy wspierające, które także przyczyniają się do kreowania sukcesu organizacji. Spotkanie uatrakcyjnił występ skrzypaczki, pokaz barmański, a chętni mogli wziąć udział w walce o statuetkę milionera wieczoru przy stołach krupierskich. Nie zabrakło tortu i życzeń.\nJeszcze raz dziękujemy za udział zaangażowanym firmom członkowskim, wspierającym i wystawcom oraz gościom. Zapraszamy do współtworzenia kolejnych, organizowanych przez Związek, wydarzeń!


Lego City Baza policji powietrznej 60210 9114805900 - Allegro.pl\nnajtańsze od8,15 złnajszybciej od8,15 złWszystkie (154)\n42,00 złx 5 ratraty zero\n232 osoby kupiły 252 sztuki\n1386 ocen i 141 recenzji\nPolecam wg.opisu =orginał\n23 lutego 2021 od h...9\n22 lutego 2021 od d...7\nNiestety wieża słabiutka, nie da się tym bawić. Na szczęście samolot i spadochroniarz rewelacyjne i podnoszą ocenę. Ogólnie za drogi zestaw.\n21 lutego 2021 od m...p\nbezpiecznie zapakowany, oryginalny\n20 lutego 2021 od r...0\nPolecam serdecznie ,wszystko zgodne opisem.\n19 lutego 2021 od L...7\nŚwietna cena, wszystko super\n18 lutego 2021 od i...a\nExtra zabawka dla chłopca. Porządna, solidna! Warto kupić\n18 lutego 2021 od g...o


Pochodzenie oraz proces powstania pierwszej pizzy. Opis\nJesteś tutaj: StartStart / Blog / Skąd pochodzi i jak powstała pierwsza pizza?\nOd palenisk na restauracyjne stoły\nPierwsza pizza pochodzi z Włoch, gdzie początkowo przyjmowała formę zwykłych podpłomyków, jedzonych przede wszystkich przez najbiedniejszych mieszkańców kraju. Danie w tej formie spożywane już od starożytności aż do końca XIX wieku. Cienkie ciasto chlebowe wypiekane było w piecach opalanych drewnem, a następnie doprawione wyłącznie cebulą lub czosnkiem. Na końcu posypywano je rozmarynem, bazylią oraz oregano, a jedynie od wielkiego święta dodawano rybę lub ser.\nWiek XIX kończy pojawieniem się pizzy Margherity. Jej nazwa wzięła się od imienia Margherity di Savoia, która posypała bazylią placek chlebowy, a następnie dodała pomidory oraz ser. Co ważne, właśnie wtedy pizza staje się daniem elitarnym, ze względu na wysokie ceny i małą dostępność pomidorów.\nXX wiek przynosi rozmaite wariacje na temat pizzy, w zależności od kręgu kulturowego, w jakim jest ona serwowana.\nNajczęściej jednak wybieramy oryginalną, włoską pizzę, wyrabianą wedle tradycyjnej receptury, ze specjalnej mąki pszennej, wody, soli oraz drożdży. Ciasto wyrabia się ręcznie, w taki sposób, aby nie przekraczało 3 mm grubości.\nNastępnie piecze się je w piecu chlebowym opalanym drewnem, w temperaturze ponad 400 stopni, uprzednio smarując się je oliwą.\nWarto także zdać sobie sprawę, że zwyczaj polewania pizzy dodatkowym sosem czosnkowym lub pomidorowym już na talerzu, to zwyczaj, który przywędrował ze Stanów Zjednoczonych i jest całkowicie obcy w kolebce pizzy, czyli we Włoszech.


Ile pieniędzy wydajecie na gwiazdkowe prezenty? - Po godzinach - Forum - Wątek - Polki.pl\nIle pieniędzy wydajecie na gwiazdkowe prezenty?\nnapisał/a: MamaNaEtacie 2012-12-04 18:59\nJak już padło tyle pytań o święta, to ja dorzucę to finansowo niefajne:)\nzdarzyło się że kupiliście tani/drogi prezent a w zamian otrzymaliście odwrotność?co wtedy?\nnapisał/a: - 2012-12-04 20:41\nJak pracowalam ,były to prezenty o sumie 50 zl,teraz gdy jest jedna pesja prezenty wybieram do25- 30 zł,wyjatkiem sa dzieci moje,bo gdy wybierze se coś droższego to staramy sie mu to kupić np w tym roku od mikolaja chce klocki LEGO za 70-80 zł,a że mały ma komplet jeden lego i super sie bawi to mikolaj spełni mu jego życzenie i dostanie pod choinke kolejny.Według mnie nie wążne kto za ile daje ,ale sam gest podarunku jest mily )\nnapisał/a: bozusia 2012-12-04 21:02\nustalamy między sobą jaka kwota na prezenty dla dzieci w najbliższej rodzinie ( w tym roku wydaję po 100 na cioteczne/wujeczne dzieciaki), na swoje więcej\nzawsze w szkole pomimo ustalonej kwoty mój syn dostawał badziewie ze sklepu po 2,50 :((( było mu przykro\nnapisał/a: primello 2012-12-04 21:14\nZeby obdarowac cala nasza rodzine tzn. wszystkich wujkow, ciocie, kuzynostwo i ich dzieci to poszlibysmy z torbami :) prezenty sa dla tych co sa na wigilii i wiadomo, ze dla najblizszych. Jezeli spotykamy sie w swieta z innymi i wiem ze beda tam dzieci to zawsze cos staram sie kupic. Nie wydaje fortuny, chyba ze sparawa tyczy sie moich dzieci (ale i tu nie przesedzam). Wg mnie nie liczy sie czy cos kosztowalo 200 czy 30 zl a sam fakt dostania prezentu :))) Lila zachwyca sie nawet maskotka pluszowa, ktora ma 5cm wielkosci :D:D\nnapisał/a: kella 2012-12-05 00:36\nOd wielu lat umawiamy się konkretnie na kwoty, czyli np maksymalnie do 250 zł.\nW ubiegłym roku zdecydowaliśmy, iź tylko dzieci dostaną duże prezenty, a dorośli dają sobie dosłownie drobiazgi za kilka zł, i to jest najfajniejsza i najbardziej jasna misja do spełnienia. Czyli dzieci- cena b/o, reszta kilka złotych.\nnapisał/a: ajoli1 2012-12-05 10:15\nOli dostanie drogi,duży prezent.Po kupieniu wszystkiego wydaliśmy 300zł(i tak miał być droższy),Co do reszty to mąż dostanie taki za 100zł.Reszta rodziny dostanie coś symbolicznego-perfumy,świeczniki itp.Ja cieszę się z każdego prezentu nawet za 10zł.Liczy się pamięć.\nnapisał/a: panna87 2012-12-05 14:23\nMoim utrapieniem są właśnie prezenty;( Nie lubię ich kupować, ciężko jest dobrać mi drobiazg do osoby ( nawet tej najbliższej). Zazwyczaj kupie coś co później jest zwracane;( Z roku na rok mam największy kłopot z tym co kupić swojemu chłopakowi. Jesteśmy ze sobą już kilka lat a ja dalej nie potrafię dopasować do niego jakiegoś małego drobiazgu. Problem tkwi pewnie w tym ze ogólnie nie lubię zakupów. Zazwyczaj decyduje sie na sklepy internetowe. Nie potrafię cały dzień biegać po sklepach i mieć z tego jeszcze niezły ubaw. Ten rok był bardzo pracowity, postanowiłam że zaaranżuje dla nas jakiś romantyczny wypad;) Najprawdopodobniej w góry. Biorę udział w konkursie na str na stronie http://supersluby.pl/. Każdy zalogowany dostaje własny indywidualny link, który później stara sie wkleić na jak najwięcej portali społecznościowych, forach, stronach itp. Im więcej osób kliknie w taki link tym większa szansa na wygraną. A główną nagroda jest właśnie weekendowy pobyt w luksusowym hotelu w Górach Świętokrzyskich!;) Myślicie ze to dobry pomysł? dodam ze moj chłopak jest miłośnikiem pieszych wycieczek, od kilku miesięcy nie mógł sobie pozwolić na odpoczynek i przez to cierpi kondycja naszego związku. Myślę ze wspólny weekend zbliży nas troszeczkę do siebie;)\nnapisał/a: jjoas235 2012-12-06 12:27\nDla naszych dzieci i chrześniaków (wiecej dzieci w rodzinie nie posiadamy) kupujemy te droższe i wymarzone.\nDla reszty symbolicznie jakieś drobiazgi.\nNigdy nie porównuję za ile ktoś dostał, ile wydałam ja..Liczy się gest i pamięć :))\nnapisał/a: marta_1820 2012-12-10 13:50\nNie robimy dużych prezentów, bo nawet nie mamy komu. Kupimy jeden większy Ali i po drobiazgu dla moich rodziców. I rzecz jasna sobie nawzajem - ale bez przesady. Na pewno dużo nie wydamy :)


"Happy Feet: Tupot małych stóp 2" w grudniu 2011\nDo polskich kin animacja "Happy Feet: Tupot małych stóp 2" trafi o tydzień później niż pierwotnie zapowiadano.\nPolska premiera filmu odbędzie się 2 grudnia, a nie, jak wcześniej planowano, 25 listopada. W Stanach Zjednoczonych obraz będzie wyświetlany od 18 listopada.\nW kontynuacji przebojowej animacji o pingwinach widzowie znów zobaczą bajeczne krajobrazy Antarktyki i spotkają się ze stepującym Mambo (Elijah Wood), miłością jego życia Glorią (Pink) i ich starymi znajomymi Ramonem i Lovelace’em (Robin Williams). Mambo i Gloria mają syna Erika (EG Daly), który próbuje znaleźć swoje powołanie w świecie cesarskich pingwinów. Nowe zagrożenia nadciągają jednak nad populację pingwinów i aby ocaleć, wszystkie pingwiny będą musiały współpracować i tańczyć.\nFilm wyreżyserował George Miller. W polskiej wersji językowej usłyszymy głosy Soni Bohosiewicz, Tomasza Kota, Wojciecha Mecwaldowskiego, Bartosza Obuchowicza i Cezarego Pazury.\nDołącz do dyskusji: "Happy Feet: Tupot małych stóp 2" w grudniu 2011


Spóźnione żale pani Lempart - blog zetjot\n14.06.2021 321 0\nNo to dorzućmy jeszcze jedną notkę o świrach, świrach certyfikowanych tym razem.\nMamy poważny problem z przecenieniem wagi indywidualizmu, a niedocenianiem wagi naszej natury społecznej, co wciąż wpędza nas w kłopoty. W efekcie załamuje się rozumienie powiązań przyczynowo-skutkowych, co szczególnie widać w sferze seksualnej.\nTu się rozmył związek przyczynowo-skutkowy między stosunkami seksualnymi i rodzeniem się dzieci. W wyniku tego rozmycia powstała nawet szkoła retoryki i erystki aborcyjnej, sugerująca, że aborcja jest OK, a nawet jest czymś pięknym i stymulującym.\nW efekcie tego rozmycia powstało pole minowe, na które wpadają zwolennicy tej szkoły. Ostatnio ofiarą tego stylu myślenia i ignorowania procesów przyczynowo-skutkowych padła sama pani Lempart, która ze zdumieniem odkryła, że jej ofiarna dzialalność społeczna zniszczyła jej karierę, pozbawiła ją pracy i zasobów finansowych. Jakże to tak ?\nBiedactwo, nie zdawała sobie sprawy, że ją wykorzystają, a po wykorzystaniu, wyplują jak śmieć ?\nOpublikowano: 14 czerwca 2021, 16:36\nPolityka Odkąd to każdy może żyć tak jak chce ?\nKultura Po co wam spodnie, frajerzy ?\nzetjot 30 lipca 2021, 19:24\nZ całym wywodem, poza wymienionymi zastrzeżeniami się zgadzam. Dodam jedno - że podstawą takiego rozwoju antydemokracji liberalnej był fałszywy model konstrukcji przestrzeni społecznej...\nzetjot 30 lipca 2021, 19:17\nJaki kapitalizm ? To nie kapitalizm. Uprawia pan magię słowną. Drugie moje zastrzeżenie dotyczy pojęcia "kapitalizm". Otóż nazwy przydzielemy określonym obiektom. Jeżeli obiekt uległ...\nzetjot 30 lipca 2021, 19:06\n> takie przeistoczenie się antyPiSu z demokratycznego ruchu politycznego w ramach pluralistycznego spektrum opinii w apokaliptyczną sektę jest przecież bardzo sensowną strategią. Mam...


4.01.2020 Bartosz Zmarzlik najlepszym sportowcem Polski w 2019 r. - NSZZ Solidarność ENEA Oddział Gorzów Wlkp.\nBartosz Zmarzlik ze Stali Gorzów wygrał 85 plebiscyt Przeglądu sportowego na najlepszego sportowca Polski 2019 roku!\nPlebiscyt "Przeglądu Sportowego" na najlepszego sportowca Polski odbywa się corocznie od 1926 r. Wyboru nie dokonywano tylko w latach 1939-1947 z powodu okresu wojennego. Pierwszym triumfatorem był Wacław Kuchar, niezwykle wszechstronny sportowiec, który reprezentował kraj w hokeju na lodzie, łyżwiarstwie szybkim, lekkoatletyce oraz piłce nożnej. Najwięcej razy w Plebiscycie "PS" zwyciężała biegaczka narciarska Justyna Kowalczyk - pięciokrotnie w latach 2009-2013.\nW jaki sposób wyłoniono Sportowca roku 2019 r:\nPierwszy etap głosowania rozpoczął się 15 listopada 2019 r. Czytelnicy mogli wypełniać kupony zamieszczane w papierowym "Przeglądzie Sportowym" oraz "Fakcie" i wysyłać je do 31 grudnia 2019 r. Była to najwyżej punktowana opcja, bowiem 1. miejsce to aż 10 punktów dla sportowca. Do końca 2019 r. można było również wybierać swojego faworyta za pośrednictwem strony internetowej Plebiscytu (głosowanie raz dziennie). Trzecią metodą było wysyłanie wiadomości SMS z numerem kandydata (do 3 stycznia 2020 r.). Drugi etap głosowania rozpoczął się wraz z początkiem transmitowanej w telewizji Polsat Gali Mistrzów Sportu 4.01.2012 r od godziny 20:00. Na antenie została zaprezentowana dziesiątka sportowców (nominowanych było 20), którzy otrzymali łącznie najwięcej głosów w pierwszym etapie. Wtedy rozpoczęło się głosowanie za pośrednictwem SMS-ów na najlepszego sportowca 2019 roku.\nKolejność w plebiscycie za 2019 r.:\n1. Bartosz Zmarzlik - żużel- 98 327 pkt.\n2. Robert Lewandowski - piłka nożna-75 785 pkt.\nKapitan piłkarskiej reprezentacji Polski po raz trzeci zajął drugie miejsce (w 2015 roku wygrał Plebiscyt „Przeglądu Sportowego”). Tym razem różnica punktowa między R.Lewandowskim a zwycięzcą jest większa niż w 2017 roku, gdy piłkarz stracił do Kamila Stocha tylko 2 916 punktów. Za rok 2019 R. Lewandowski otrzymał 75 785 punktów, a więc o ponad 22 tysiące mniej od B.Zmarzlika.\n3. Paweł Fajdek - lekkoatletyka-59 428 pkt.\n4. Żeńska sztafeta 4×400 metrów – lekkoatletyka- Iga Baumgart-Witan, Małgorzata Hołub-Kowalik, Justyna Święty-Ersetic, Patrycja Wyciszkiewicz - 47 991 pkt.\n5. Dawid Kubacki – skoki narciarskie-47 336 pkt.\n6. Kamil Stoch – skoki narciarskie-41 866 pkt.\n7. Wilfredo Leon – siatkówka-38 790 pkt.\n8. Piotr Lisek – lekkoatletyka-36 517 pkt.\n9. Marcin Lewandowski – lekkoatletyka-33 131 pkt.\n10. Mateusz Ponitka – koszykówka-25 363 pkt.\nIndywidualny mistrz świata na żużlu z 2019 r. w głosowaniu kibiców uzyskał 98 327 punktów. Tym samym Zmarzlik uzyskał lepszy wynik niż dwaj poprzedni laureaci - Kamil Stoch dwa lata temu (85 933) i Bartosz Kurek przed rokiem (68 895).\nŻużlowiec Stali Gorzów już po raz trzeci znalazł się w 10 najlepszych sportowców Polski (w 2018 był szósty, a 2017 roku był ósmy).\nW 85 letniej historii plebiscytu Przeglądu Sportowego zawodnik Stali Gorzów jest drugim żużlowcem , który w nim zwyciężył . Wcześniej śród laureatów plebiscytu znaleźli się też dwaj pozostali Polscy Mistrzowie Świata na żużlu. W 1973 Jerzy Szczakiel po zdobyciu tytułu mistrza świata zajął 3 miejsce w plebiscycie. Tomasz Gollob aż 9 krotnie znajdował się w pierwszej dziesiątce najlepszych sportowców. W 1998 był trzeci, w 1999 r. wygrał plebiscyt -zdobył w tym roku tytuł wicemistrza świata. Po zdobyciu mistrzostwa świata w 2010 r. zajął 4 miejsce w plebiscycie.\nTomasz Gollob przez kilka lat był nauczycielem i mentorem Bartosza Zmarzlika w czasie gdy wspólnie reprezentowali barwy Stali Gorzów.\nZwycięstwo B. Zmarzlika w Plebiscycie Przeglądu Sportowego to dopiero trzeci triumf sportowca dyscypliny nieolimpijskiej w całej historii plebiscytu. Wcześniej wygrywali tylko Tomasz Gollob i Robert Kubica.\nDrużyną roku wybrano kadrę polski koszykarzy, którzy na mistrzostwach świata w Chinach zajęli 8 miejsce.\nTrener roku to Jolanta Kumor – trener m.in mistrza świata w rzucie młotem – Pawła Fajdka.\nNiepełnosprawna kulomiotka Lucyna Kornobys otrzymała statuetkę w kategorii Sport bez barier. Fundacja 28 marzeń – niepełnosprawni w drodze na szczyt otrzymała też w tej kategorii nagrodę dla sportowców niepełnosprawnych intelektualnie.\nNagrodę specjalną otrzymał były minister sportu Witold Bańka, dziś szef światowej agencji antydopingowej.\nW kategorii Serce dla sportu nagrodę dostała fundacja Marcina Gortata – Mierz wysoko.\nStatuetkę Superczempiona otrzymała na balu, który odbył się w Warszawie, tenisistka Agnieszka Radwańska.\nW 85 letniej historii plebiscytu Przeglądu Sportowego zawodnik Stali Gorzów jest drugim żużlowcem , który w nim zwyciężył . Pierwszym był w 1999 r. Tomasz Gollob (mentor Bartosza Zmarzlika).\n5.10.2019 GP Polski Toruń_DROGA PO ZŁOTO\n31.03.2019 Enea Memoriał Edwarda Jancarza\nMistrz świata Filmik\nWiadomość tą wyświetlono 1123 razy.