Forum portalu turystyka-gorska.pl • Zobacz wątek - Płachta biwakowa\nTeraz jest So kwi 17, 2021 12:00 am\nNapisane: N lip 08, 2007 4:23 pm\nKtoś używał? Interesuje mnie jako alternatywa dla namiotu i na jakieś awaryjne noclegi.\nNo i czy koniecznie musi być z membraną\nTytuł: Re: Płachta biwakowa\nNapisane: Pn lip 09, 2007 8:29 am\nDołączył(a): N cze 03, 2007 10:05 am\nCo do płacht tak w ogólności to (przynajmniej moim skromnym zdaniem) świetnie się one sprawdzają gdy:\n1. Jedziesz tam gdzie rzadko pada (i bierzesz ją od tak na wszelki wypadek).\n2. Jedziesz w nasze góry na 2-3 dni, prognozy są korzystne (i bierzesz ją od tak na wszelki wypadek).\n3. Jedziesz w nasze góry na dłużej i w razie złej pogody gotów jesteś 1-2 noce ze złą pogodą przebidować pod drzewem lub znasz po drodze miejsca gdzie możesz schować się pod jako takie zadaszenie (wiaty, mniej lub bardziej dziurawe szałasy itp.) lub w ostateczności pójdziesz spać do schroniska.\nJeżeli jednak jedziesz na dłużej gdzie deszcz jest prawdopodobny to lepiej weź namiot. W płachcie się nie przebierzesz, nie przepakujesz plecaka, nic nie ugotujesz. Wchodzenie do (i wychodzenie z) płachty w trakcie deszczu jest jej bardzo słabym punktem; choć jak się już jest w środku płachty w której możemy ZAKRYĆ twarz (a nie we wszystkich jest taka "opcja") to jest już tam w miarę komfortowo.\nW sumie taka płachta to super sprawa i aż dziw że taka jeszcze rzadka wśród turystów. Jeżeli się na nią decydujesz to warto przed zakupem sprawdzić czy rozpinanie płachty z boku jest po tej samej stronie co w śpiworze. Warto również wziąść duży i MOCNY worek nieprzemakalny do którego wrzucamy plecak w czasie noclegu (nie zmieści się on w płachcie).\nBez membrany to trochę bez sensu. Śpiwór mocno zawilgotnieje.\nNapisane: Pn lip 09, 2007 7:41 pm\nChodzi o awaryjne biwaki a nie raczej zwykłe nocowanie. Ewentualnie jakieś sporadyczne noclegi pod chmurką, koliba te sprawy. Czy też w razie W jakby w nocy zaczęło padać\nNamiot jest za ciężki aby go zawsze ze sobą nosić. Płachty gdzieś ważą 0,5 kg więc jest już znacznie lepiej.\nA jaka jest wielkość takiej zwiniętej płachty?\nNapisane: Śr lip 11, 2007 7:57 pm\nPłachty gdzieś ważą 0,5 kg\nNo niestety nie dotyczy to bardziej "wypasionych" (lub mniej dopracowanych) modeli.\nJak się postarać przy zwijaniu to trochę więcej niż zwinięta kurtka.\nNapisane: Pt lip 20, 2007 2:04 pm\nUżywałem kiedyś. Sprawdza się. Jednak na dobrą sprawę tak czy tak wychodziłem z niej nad ranem nieco wilgotny od własnego parowania i śpiwór czasem nawet dosyć mokry przed zwinięciem musiałem suszyć. Częściej się nią przykrywałem niż całkiem właziłem do środka. Innych jak z ortalionu wtedy nie było. Nosiłem też zwykły tropik od dwójki i kawałek sznurka i to chyba było najlepsze rozwiązanie.\nPrzy zakupie takiego worka na zwłoki tak jak Bsuder radzę zwrócić uwagę na paroprzepuszczalność materiału.\nNapisane: Pt lip 20, 2007 11:08 pm\nCzesc. BArdzo na szybko bo jutro zmykam na dluzej. Tomku jako awaryjne lub zaplanowane dzialanie na krotki czas plachta to fajna alternatywa dla namiotu. Nawet w zime: http://www.jkw.pl/galerie/cpg/displayimage.php?pos=-395\nZgadzam sie z tym co pisze bsuder z jednym ale . Nie wiem jaka ma kurtke ale mnie zwinieta plachta zajmuje mniej miejsca jak kurtka. Uzywam mellowsa (gore) ktorego juz dawno (pewnie ze wzgledu na przeniesienie produkcji) nie widzialem w naszych sklepach.\nNapisane: Pt lip 20, 2007 11:14 pm\nDzięki. Chyba rozejrzę się za czymś. Ale faktycznie z membraną\nNapisane: N lip 22, 2007 10:50 am\nZrób to, warto. Z parę złotych masz święty spokój, świeże powietrze i oszczędzasz na pokoju czy choćby podłodze Spodoba ci się. Mnie do tego stopnia zakręciło, że prawie wcale nie wchodziłem do schronisk. Zbójnicka zdążyła się spalić, a ja nie zdążyłem zobaczyć jak wygląda w środku. Buty wrzucaj do śpiwora w nogi, bo jak nie, to obojętnie co innego z nimi zrobisz, rano i tak będą mokre.


Wynika stąd konieczność ścisłego przestrzegania wszelkich wskazań dotyczących zarówno doboru kamienia, jego jednolitości strukturalnej prawidłowego ułożenia w murach, zachowania właściwych profili i spadków, okładanie blachą wyskoków elewacji , a wreszcie bardzo staranne wyrównywanie izolacji poziomej i nowe j dolnych partii budynków. Jednym ...\nW tym rodzimym rdzeniu trzy jednokondygnacyjne bryły układają się jeden na drugim, tworząc serię tarasów na dachach woluminów poniżej. Każda podłoga Inner House jest zoptymalizowana pod względem kształtu, orientacji i organizacji dla poszczególnych stylów życia. Pierwsze piętro przywiązuje połączenia do krajobrazu i przestrzeni Zewnętrz...\nNa podstawie rysunków roboczych wykazów elementów kamiennych, sporządza się kosztorysy robót kamieniarskich. Wycenę poszczególnych elementów przeprowadza się na podstawie Obowiązujących cenników na materiały kamienne oraz na podstawie norm nakładu pracy, przewidzianych dla poszczególnych czynności przy obróbce i montażu elementów kamiennych. ...\nKamień łamany niesortowany jest wydobywany ze skały najprostszymi metodami, przez wyłamywanie łomami lub odstrzeliwanie. Większe bryły rozbija się na kawałki do 100 kG wagi tak, aby dwóch ludzi mogło dźwignąć kamień i ułożyć go na murze. Kamień łamany nie sortowany p o siada kształt nieforemnych brył różnej wielkości. Mury wykonane z tak...\nhttp://www.e-okulista.com.pl 751#pompa ciepła dofinansowanie , #pojemniki na śmieci castorama , #eustomy w ogrodzie , #pokój 3d , #księga wieczysta po numerze działki za darmo , #piła ukośnica leroy merlin , #kładzenie gładzi ceny , #suszarki kondensacyjne z pompą ciepła , #lacobel lublin , #przepisy na tartę z warzywami ,


Zmiany imion i nazwisk w Polsce na przestrzeni wieków\nZarówno imiona, jak i nazwiska w Polsce to niezwykła mieszanka różnorodnych wpływów kulturowych często z odmiennych części świata, których efektem są tysiące imion i nazwisk stosowanych współcześnie.\nJak i nazwiska\nJakie znamy najstarsze imiona? Od kiedy Słowianie używają najpopularniejszego w Polsce imienia Anna? Dowiedz się więcej na ten temat z poniższego artykułu informacyjnego.\nZarówno imiona, jak i nazwiska w Polsce to niezwykła mieszanka różnorodnych wpływów kulturowych często z odmiennych części świata, których efektem są tysiące imion i nazwisk stosowanych współcześnie. Jakie znamy najstarsze imiona? Od kiedy Słowianie używają najpopularniejszego w Polsce imienia Anna?\nHistoria imion w Europie Środkowej\nJak mogły brzmieć imiona ludzi u zarania polskiej państwowości możemy się jedynie domyślać. Epoka przedpiśmienna języka polskiego zakończyła się dopiero w 1136 r. wraz z bullą gnieźnieńską, która równocześnie jest jednym z najważniejszych źródeł wiedzy o współczesnych imionach.\nOd wydania bulli do udokumentowanego pojawienia się imienia Anna minie jeszcze 163 lata. Jak wynika z dokumentu w pierwszych wiekach państwa Piastów, imiona można było podzielić na dwie kategorie. Odnoszące się do nazw pospolitych, przede wszystkim tych związanych:\nz miejscem zamieszkania,\nz cechami charakterystycznymi,\noraz imiona dwuczłonowe, które zwierały błogosławieństwo dla noszącego go dziecka. W ten sposób powstał Wojciech, czyli ten, którego cieszy walka lub radosny wojownik. Kolejnym etapem było zaakceptowanie Chrześcijaństwa. W ten sposób do użytku weszły imiona biblijne pochodzenia greckiego i hebrajskiego oraz imiona łacińskie, germańskie, a także celtyckie.\nProces ten uległ nasileniu w wyniku Soboru Trydenckiego, który nakazał stosowanie imion chrześcijańskich. Dlatego też najpopularniejszym imieniem w Polsce jest wywodzące się z hebrajskiego Anna. Po raz pierwszy odnotowane w 1299 r. było szeroko rozpowszechnione już w XIV. Z czasem zaczęło ewoluować i powstały takie formy imienia Anna jak Ania, Anka, Anula, Hanna, Hanka.\nHistoria nazwisk w Europie Środkowej\nRównież historia nazwisk w Polsce jest kwestią zawiłą. Nazwiska tak, jak rozumiemy je dziś pojawiły się dopiero w XV i XVI w. i dotyczyły jedynie najwyższych warstw społecznych. Wśród chłopstwa nazwiska zaczęły się pojawiać w kolejnych wiekach, a proces ten został zakończony dopiero w XVIII w. Wcześniej chłopi korzystali z przezwisk i przydomków. Z kolei część Żydów nie nosiła nazwiska nawet do początków XIX w., do czasu wymuszenia tego przez zaborców. Współczesne nazwiska można podzielić ze względu na pochodzenie od:\nimion (Jankowska, Kubińska),\nnazw pospolitych ( lawenda - Lewandowska),\nnazw geograficznych (Lewandów - Lewandowska?)\nNazwisko Lewandowska nie zostało podane w dwóch kategoriach omyłkowo. W przypadku części nazwisk nie zwykle ciężko jest określić ich pochodzenie, gdyż wiarygodnych źródeł może być kilka. Niemniej jednak to jedno z 10 najpopularniejszych nazwisk w Polsce zostało po raz pierwszy odnotowane dopiero w 1673 r. „Albumie studentów Akademii Zamojskiej” i do dziś nie mamy pewność co do jego pochodzenia i znaczenia.\n- Skąd pochodzi Twoje imię? | Polimaty #26 - YouTube\n- Skąd się wzięło Twoje nazwisko? Cz. 1 | Polimaty #68\nGenealogiczne Rodzinne Archiwum Lewandowskich, http://www.mlewandowski.pl/etymologia.htm\nCopyright 2019 © anna-lewandowska.net


Czy woda w firmie jest istotna? - MC Paintball\nStart » Specjalizacja » Inne Usługi » Czy woda w firmie jest istotna?\nZa każdym razem wybór odpowiednich elementów, który wpływa na poprawę jakości i funkcjonowanie naszej firmy powinien być dobierany w odpowiedni i przemyślany sposób. Bez cienia wątpliwości ważną sprawą podczas analizowania potrzeb firmy pod kątem zasobów ludzkich jest zaopatrzenie jej w usługę, jaką będzie woda do firm. Dzięki temu możemy być pewni, że dostęp do świeżej wody wpłynie na efektywność naszej pracy. W takim razie nie warto się zbyt długo zastanawiać i skontaktować z odpowiednim przedstawicielem firmy zajmującej się usługami dostawy takiej jak woda do firm. Będziemy mogli w ten sposób sprecyzować naszą ofertę.


'Rok miał się zacząć od tradycyjnego hejtu na WOŚP, ale okazało się, że to za mało'. I awantura o Orszak Trzech Króli\nPiotr Markiewicz 07.01.2015 11:31\n"Czy u nas wszystko naprawdę musi się kończyć histerią i wyścigiem, kto jest lepszym katolikiem?" - zastanawia się w najnowszym "Tygodniku Powszechnym" Marek Zając. Publicysta komentuje awanturę o to, że patronat nad jednym z warszawskich orszaków Trzech Króli objęła Hanna Gronkiewicz-Waltz.\nFot. Waldemar Kompa3a / AG\nŚrodowiska antyaborcyjne dostały szału. Wszystko przez patronat, którym tegoroczny warszawski Orszak Trzech Króli objęła Hanna Gronkiewicz-Waltz. Prawica - najdelikatniej mówiąc - odczuwa zgrzyt. Najostrzej - zarzuca "zdradę chrześcijaństwa". Bo obwiniają za zwolnienie Bogdana Chazana, a tym samym - w ich mniemaniu - popieranie aborcji.\nW prawicowej publicystyce Hanna Gronkiewicz-Waltz porównywana jest do Heroda, sprawcy biblijnej "rzezi niewiniątek". Teraz Marek Zając w "Tygodniku Powszechnym" gorzko konstatuje: "Jaka postać w historii o Bożym Narodzeniu ma kluczowe znaczenie dla części polskich katolików? Dzieciątko Jezus? Maryja z Józefem? Mędrcy podążający za gwiazdą? Pasterze? Nie. Absolutnie najważniejszy jest Herod".\nProf. Chazan - powołując się na klauzulę sumienia - odmówił pacjentce wykonania aborcji, mimo że były do tego wskazania medyczne ze względu na wady płodu. Nie wskazał też - do czego zobowiązują go przepisy - innego lekarza lub placówki, gdzie można by wykonać zabieg.\n"Czy u nas wszystko musi się kończyć histerią?"\nZając zastanawia się, czy sprawa Chazana to rzeczywiście powód, żeby "podać w wątpliwość i zohydzić jedną z najważniejszych inicjatyw ewangelizacyjnych w tym kraju". Publicysta pyta: "Czy u nas wszystko naprawdę musi się kończyć histerią i wyścigiem, kto jest lepszym katolikiem?".\nPublicysta "TP" podsumowuje, że rok 2015 miał się zacząć w Kościele "po staremu", czyli "od tradycyjnego hejtu na Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy". "Okazało się jednak, że dyskredytować inicjatywy cudze to już za mało. Teraz będziemy podkopywać własne" - podsumowuje.\nCały komentarz w najnowszym wydaniu "Tygodnika Powszechnego".\nTo katolstwo ma nasrane we łbie. HGW jest z Opus Dei i im nie pasuje do trzech króli.\nTo kogo oni k..a by chcieli? Magów ze wschodu? Jednego znam Borubare - umi wskrzeszać ludzi, co może potwierdzić swem autorytetem jego fluorescencja arcymaczeta abp Wiali z Kingali.\nPiS wybierze dodatkowo czterech króli, żeby mieć większość w kierownictwie orszaku.\nNawet gdyby Owsiak brał połowę z tego co nazbiera to przejdźcie się po byle jakim szpitalu i zobaczcie ile sprzętu kupionego przez WOŚP tam stoi.Przypominam, że tego sprzętu nie kupiło MIn. Zdrowia (a powinno).A wy hejterzy jak was będą leczyć albo waszego dzieciaka to najlepszym sposobem protestu będzie nie wyrażenie zgody na użycie sprzętu kupionego przez WOŚP.Zdechniecie w 5 min.Tylko jak trzeba ratować kogoś bliskiego to już skrupułów nie ma kto kupił respirator?\nGodson na wielbłądzie ?...\nSame mohery i male dzieci. Biedna Polska.\nA jak tam noworodki Korwina?\nŁadne czy podobne do tatusia?\nChłopcy? Dziewczynki ?\nJak się czuje mama ? I czy na emeryturze przysługuje urlop macierzyński ?\nObwołanie HGW "orędowniczką aborcji" dlatego że wywaliła (zasłużenie) z roboty Chazana, który przecież przeprowadził w życiu tysiące aborcji (HGW - przeprowadziła w swoim życiu zero aborcji) to największy mind**ck polskich katoli, chyba od czasu wyłączania prądu w miastach przy okazji zakończenia życia przez JP2.\nBrawo red. Zając!!


Overwatch i Heroes of the Storm bez lootboxów w Belgii - PPE.pl\nStrona głównaAktualnościOverwatch i Heroes of the Storm bez lootboxów w Belgii\nWojciech Gruszczyk 28.08.2018 13:29\nOverwatch i Heroes of the Storm bez lootboxów w Belgii\nKolejny producent ugina się przed belgijskim prawem. Blizzard musi wdrożyć spore zmiany w Overwatch oraz Heroes of the Storm, by móc zaoferować obie produkcje swoim fanom z tego kraju. Firma jest zaskoczona tymi wytycznymi, jednak jest zmuszona się do nich zastosować.\nBelgia nie zamierza tolerować w grach elementów nawiązujących do hazardu, więc kolejna firma została zmuszona do zmian. Overwatch i Heroes of the Storm zostaną wykastrowane z płatnych skrzyń, jednak zmiana ma nie wpłynąć na wrażenia graczy.\n2K Games musi zmienić NBA 2K19 ze względu na przepisy w Holandii oraz Belgii. Firma prosi graczy o pomoc\nW kwietniu Belgijska Komisja ds. Gier Hazardowych stwierdziła, że lootboxy z między innymi Overwatch są uznawane za hazard według lokalnego prawa. Blizzard nie ukrywa zaskoczenia tym wnioskiem, jednak deweloperzy nie zamierzają walczyć z Ministerstwem Sprawiedliwości.\nFirma zdecydowała się na ważne zmiany i we wspomnianych tytułach nie kupimy na terenie Belgii skórek oraz elementów personalizacyjnych za prawdziwą gotówkę – cała zawartość jest oczywiście dostępna, jednak możną ją zdobyć wyłącznie przez gameplay.\nBlizzard jest oczywiście otwarty na „dialog z władzami”, jednak korporacja musi przestrzegać prawa, więc zdecydowano się podjąć wielkie zmiany – na deweloperów niestosujących się do wytycznych czekają kary w wysokości 1,6 mln euro, a nawet blokada dystrybucji gry w całym kraju.\nTagi: belgia Blizzard Heroes of the Storm lootbox Overwatch\nBelgia zamierza zbadać lootboxy w Star Wars:...\nŚwietny zwiastun Overwatch prezentuje kolejnych...\nOverwatch Legendary Edition za darmo przez cały tydzień\nOverwatch w przyszłym tygodniu otrzyma nowego...\nNintendo Switch Lite ma zadebiutować do końca czerwca\nMortal Kombat 11 krytykowane za grind i mikrotransakcje. Autorzy obiecują zmiany\nAktualizacja PlayStation Store - 23/04/2019\nDays Gone z dużą łatką premierową. Przygotujcie się na sporo pobierania\nNowy gracz na rynku - All in! Games\nAssassin's Creed Unity za darmo. Ubisoft przekazuje...\nNastępna wiadomość: Streets of Rage 4 zapowiedziane. Seria wraca po 24 latach Wczorajsza zapowiedź czwartej odsłony Streets of Rage zaskoczyła wszystkich. Seria do świata żywych wraca po 24 latach od trzeciej części.


Niedziela Ogólnopolska 35/2013, str. 34\nTemat to rozmów\nPKP ma już pendolino, a teraz stara się o nowe telefony, na które wyda 3 mln zł. Nie wiadomo, jak ta inwestycja wpłynie na komfort naszego podróżowania pociągami, może tylko tak, że podróżujący będą się mniej nudzić, bo będą mieli o czym gadać.\nCo można kupić za 300 tys. zł? Można kupić fajne mieszkanie, super samochód i... można kupić też 28 foteli. Nigdy byśmy się o takiej możliwości nie dowiedzieli, gdyby nie gest Ministerstwa Spraw Zagranicznych, które właśnie za 300 tys. zł fotele zakupiło. Dzięki naszym dyplomatom umrzemy bardziej świadomi tego, co można, a czego nie można.\nNiech złoży podanie\nDonald Tusk jest urobiony po łokcie, a na dodatek nie może iść na urlop, bo ten kolidowałby z jego ważnymi obowiązkami. Premier zaciska więc zęby i pracuje, nawet wbrew, a może na złość społeczeństwu, bo ono najchętniej od zaraz wysłałoby premiera na zasłużony odpoczynek.\nWarszawskie referendum odbędzie się 13 października 2013 r. Brakuje jeszcze, żeby Hannie Gronkiewicz-Waltz czarny kot przebiegł drogę.\nPani prezydent Warszawy nie sprzeda łatwo swojej skóry. Ni z tego, ni z owego obiecała warszawiakom tańsze bilety komunikacji miejskiej. Może nawet zafunduje po lodzie?


Posłowie Konfederacji: PiS nie dotrzymuje obietnic wyborczych\ninfo.wiara.pl » Informacje » Z Polski » Posłowie Konfederacji: PiS nie dotrzymuje obietnic wyborczych\nPodczas konferencji prasowej w Sejmie poseł Bosak zwrócił uwagę, że na finiszu kampanii wyborczej, "PiS i prezydent Andrzej Duda mocno eksploatował tematykę sporu z lobby LGBT" oraz, że "była mowa o przedstawieniu przez prezydenta projektu ustawy, która miałaby zabezpieczyć dzieci i młodzież przed oddziaływaniem na nie w szkołach tzw. seksedukatorów".\nJak mówił Bosak, prezydencki projekt zmiany ustawy o prawie oświatowym miał być rozpatrywany podczas środowego posiedzenia Sejmu, ale - jak stwierdził - "w magiczny sposób zniknął z porządku obrad, został wycofany". "To pokazuje, że te wątki, które były podnoszone na finiszu kampanii wyborczej były podnoszone wyłącznie instrumentalnie" - ocenił Bosak.\nByły kontrkandydat Andrzeja Dudy w wyborach prezydenckich przypomniał, że sam wielokrotnie nawoływał do uszczelnienia szkół przed "infiltrowaniem przez organizacje lewicowe, bez uzgodnień z rodzicami i bez żadnej podstawy programowej".\nPoseł Dziambor dodał, że obecna władza "nie chce rozmawiać na poważnie o polskiej szkole". Zwrócił uwagę, że Bosak był jedynym kandydatem, który w imieniu Konfederacji proponował bon oświatowy i "oddanie rodzicom władzy" nad sposobem i programami nauczania ich dzieci.\nWedług Dziambora, zamknięcie szkół z powodu pandemii mogło sprzyjać zainicjowaniu dyskusji o zmianach w oświacie, jednak minister edukacji Dariusz Piontkowski - jak ocenił - "nie ma planu na to, żeby cokolwiek w szkole zmienić", a jedynie "administruje swoim ministerstwem".\nPoseł przekonywał, że nie tylko Zjednoczona Prawica, ale i inne ugrupowania opozycyjne nie podejmują tematu zmian w oświacie, gdyż jest on "trudny" m.in. ze względu na nauczycieli, którzy są największą grupą zawodową w Polsce.\n"Mamy ponad 530 tysięcy nauczycieli, więc wiadomo, że jeżeli jakakolwiek zmiana będzie przez nich źle odczytana, to będzie bardzo bolesna dla partii rządzącej, ale też dla partii, która mogłaby spróbować zrobić coś, co będzie w ich mniemaniu przeciwko nim" - powiedział Dziambor.\nBosak wspomniał też o "kolejnym, nowym podatku", którego projekt - jak mówił - "zniknął na finiszu kampanii wyborczej, a powróci teraz". "Mamy już zapowiedzi ludzi z rządu, że podatek cukrowy powróci; podatek zdjęty z kampanii wyborczej przez panią marszałek Sejmu (Elżbietę Witek - PAP), tuż przed ostatnim głosowaniem, zanim miał pójść do podpisu prezydenta, prawdopodobnie będzie wprowadzony od nowa, jako nowy druk sejmowy, ponieważ terminy, które tam były są już nieaktualne" - spekulował.\nWedług Bosaka, podatek cukrowy "ma uderzyć w polskie firmy spożywcze i będzie drenował nasze kieszenie". "Będziemy z nim walczyć" - zapowiedział.\ndodane 22.07.2020 19:51\nTAGI| KONFEDERACJA,\tPAP,\tPOLITYKA


Organizacja e-learningu w Polsce wybrane zagadnienia. Dr Renata Frączek, Uniwersytet Śląski, Katowice - PDF\nDownload "Organizacja e-learningu w Polsce wybrane zagadnienia. Dr Renata Frączek, Uniwersytet Śląski, Katowice"\n1 Organizacja e-learningu w Polsce wybrane zagadnienia Dr Renata Frączek, Uniwersytet Śląski, Katowice\n2 Określenia e-nauczanie zdalne nauczanie (distance eduaction, distance learning)\n3 Inne określenia lenia: nauczanie za pomocą komputera (CAI, Computerassisted instruction). nauczanie zarządzane z komputera (CMI, Computer managed instruction) nauczanie wykorzystujące komputer (CME Computer-mediated education) szkolenie oparte na Internecie (Internet Based Training, Internet-Based Instruction), uczenie się w oparciu o sieć (Web-Based Learning), zdalne nauczanie w oparciu o sieć (Wed-Based Distance Education), szkolenia w oparciu o sieć (Web-Based Instruction).\n4 e-learning wg R. Jackson a elektronicznie wspomagane nauczanie zasadnicza część zajęć odbywa się wspólnie, w obecności nauczyciela, proces nauczania jest wspomagany różnymi narzędziami przetwarzania, przechowywania lub przesyłania inforamcji oraz wykorzystywaniem elektronicznych danych elektronicznie dostarczane nauczanie zdalne nauczanie zasadnicza część zajęć odbywa się bez bezpośredniego kontaktu z nauczycielem; sesje wspólne zostają zupełnie wyeliminowane, zastąpione różnymi formami asynchronicznych interakcji albo wirtualnymi klasami czasu rzeczywistego. nauczanie hybrydowe kombinacja różnych metod dostarczania wiedzy. Podzbiory nauczania hybrydowego: nauczanie tradycyjne, elektronicznie wspomagane i elektronicznie dostarczane blended learning b-learning\n5 Zespół zarządzaj dzający portalem OKNO (Ośrodek Kształcenia na Odległość Politechniki Warszawskiej) Zdalna edukacja jest wolna od ograniczeń związanych z miejscem nauczania, czasem nauczania oraz jego tempem. Techniki zdalnego interaktywnego nauczania są zorientowane na potrzeby indywidualnego odbiorcy ( ). Specjalnie przygotowane materiały dydaktyczne zapewniają wysoki poziom merytoryczny przekazywanych treści, a przede wszystkim rozwijają zainteresowania i motywację studenta. Bogate środki przekazu informacji umożliwiają dogodny dla studenta wybór technik uczenia się.\n6 e-learning kontakt wirtualny jego uczestników. b-learning blended learning (hybrid learning) nauczanie komplementarne (mieszane, hybrydowe) nauczanie tradycyjne + e-learning. A. K. Stanisławska: blended learning to taki rozdział aktywności studentów pomiędzy obie tradycyjną i zdalną formy kształcenia, który umożliwi optymalne osiągnięcie założonych celów dydaktycznych.\n7 Interdyscyplinarny charakter e-learningu e-learning aspekt informatyczny, logiczny: jak przygotować i przeprowadzić szkolenie e-learning aspekt humanistyczny, socjologiczny, dydaktyczny: jak skutecznie szkolić. e-learning aspekt ekonomiczny: jakie są koszty\n8 Trzy tryby Tryb synchroniczny - tryb czasu rzeczywistego swobodna komunikacja elementy: wirtualna tablica (white board), czat, komunikacja głosowa, synchronizacja przeglądarek uczestników kursu, wideokonferencje komunikacja w czasie rzeczywistym, kontrola prowadzącego, narzucone, ograniczone ramy czasowe (prowadzący i student)\n9 Tryb asynchroniczny brak kontaktu prowadzącego ze studentem w czasie rzeczywistym, brak ograniczenia czasowego, dostęp do materiałów - po zalogowaniu się do systemu, komunikacja grupowa z prowadzącym (poczta elektroniczna, forum dyskusyjne), samodyscyplina i samodzielność studentów.\n10 Tryb indywidualny wykorzystuje narzędzia trybu asynchronicznego, student sam podejmuje decyzje związane z tempem nauki, student sam wybiera tematykę kursu, uzupełnianie wiedzy z każdej dziedziny.\n11 Dwie kategorie e-learningu: bezplatformowy proces nauczania realizowany jest za pomocą płyt CD, podręczników, zeszytów ćwiczeń, kaset audio, wideo (CBT computer based training) platformowy: kurs przekazuje wiedzę poprzez stronę WWW (WBT web based training)\n12 Wiedza instrukcje głosowe (np. komunikatory internetowe) instrukcje audio (pliki dostępne na stronach internetowych, płyty CD, DVD, przekaz obrazu w czasie rzeczywistym połączony z przekazem audio), pliki tekstowe, zdjęcia, prezentacje, pokazy slajdów umieszczone na stronach internetowych, testy opublikowane na stronach internetowych (sprawdzanie wiedzy) linki do zasobów internetowych dotyczące przedmiotu, narzędzia do komunikacji z innymi uczestnikami kursu i przesyłania danych (adresy , fora dyskusyjne, pokoje czatów) dostęp do biblioteki cyfrowej\n13 Web 2 - e-learning 2 1. wartość dodana 2. źródła wiedzy 3. Narzędzia - Otwarte zasoby - Wiki, Open Learning, Open Software, Open access 4. Kluczem jest użytkownik ( User is the key ) Blogi i wiki edukacyjne (specjalistów i studentów). Grupy wirtualne (Internet social networking) filary Web 2.0. Model tradycyjny - mentor tworzy, organizuje i nadaje strukturę kursom Model e-learning 2 - zawartość szkolenia - treść jest używana (komentowana, dyskutowana, zbierana i udostępniona)\n14 E-nauczanie a jakość 6 obszarów ewaluacji szkoleń przez Internet: Badanie wartości merytorycznej i metodycznej materiałów szkoleniowych oraz ocena niezawodności technicznej stosowanych rozwiązań informatycznych według standardów przyjętych w danej instytucji edukacyjnej. Badane potrzeb e-studenta i sprawność dostosowania do nich oferty szkoleniowej. Badanie adekwatności założonych celów nauczania do wybranego modelu i stosowanych rozwiązań metodycznych, a także zidentyfikowanych wcześniej potrzeb szkoleniowych. Badanie sprawności organizacyjnej instytucji edukacyjnej. Badanie uzyskanych wyników e-studenta po ukończeniu szkolenia wraz z oceną poczynionych przez niego postępów w nauce. Badanie porównawcze efektywności e-kursów w zestawieniu ze szkoleniami przeprowadzonymi tradycyjnie lub w systemie blended learning. Jerzy M. Mischke, Anna Katarzyna Stanisławska Wirtualny świat i jakość kształcenia. Kilka słów na temat organizacji badań jakości kursów zdalnych\n15 Oceny pracy studenta: moduły automatyczne: kryteria kształtujące kryteria wynikowe kryteria ilościowe kryteria jakościowe\n16 Standaryzacja Trzy grupy standardów Standard oficjalny (Accredited) oparty o akty prawne, rządowe regulacje, międzynarodowe porozumienia (ISO) Standard praktyczny (de facto) gdy dostatecznie duża liczba użytkowników stosuje takie samo rozwiązanie. Standard ewaluuje wraz ze zmianą dostępnych technologii. Standard wewnętrzny na użytek zespołu, organizacji.\n17 Rodzaje standardów Na poziomie tworzenie tworzenia kursu standard umożliwiający złożenie kursu z różnych elementów standard pakowania (packing standards) Standard opisu kursu i modułów dydaktycznych standard metadanych Standardy odpowiadający za właściwy przebieg interakcji między kursantem, treścią i platformą standard komunikacji (communications standard) Standardy jakości kursu\n18 Organizacje standaryzujące - Organizacje standaryzujące technologie nauczania na odległość (np. AICC, IEEE LTSC, IMS, ADL) - Organizacje standaryzujące (certyfikujące) jakość materiałów (standard AICC, IMS GS) - Organizacje akredytujące standardy, np. IEEE, ISO - Organizacje standaryzujące technologie cząstkowe, wykorzystywane do celów nauczania na odległość (np. W3C) Organizacje te oddziaływują na siebie, nie są całkowicie niezależne.\n19 Zagadnienia zdalnej edukacji w oficjalnych dokumentach Postanowienia Traktatu w Maastricht (7 lutego 1992 r) w art. 126 : Wspólnota powinna współpracować w celu stworzenia systemu edukacyjnego wysokiej jakości poprzez wspomaganie i animowanie współpracy pomiędzy członkami ( ) celem działań wspólnoty jest: ( ) zachęcanie do rozwijania nauczania zdalnego. Dokument COM 156: The New Generations of Community Education and Training Programmers after Commnication form the Commission of the European Communities, Brussels 2004 do 2010 roku obywatele Europy mają tworzyć społeczność, która jest oparta na ekonomii wiedzy, a głównym narzędziem wykonawczym jest edukacja. Rozwiązania na poziomie systemów nauczania zdalnego pozwolą spełnić wymagania stawiane przed społeczeństwem opartym na ekonomii wiedzy, jak również są realnym rozwiązaniem problemów mobilności obywateli Unii. Systemy nauczania zdalnego stanowią naturalną platformę pozwalając na współpracę pomiędzy różnymi uczelniami. Dokumenty e-europa i e-europa 2 wykorzystanie nowych technologii we wszystkich dziedzinach działalności człowieka.\n20 Program "epolska - Plan działań na rzecz rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce na lata " sześć kluczowych celów działania: dostosowanie programów kształcenia do potrzeb społeczeństwa opartego na wiedzy, nasycenie szkół publicznych infrastrukturą komputerową z dostępem do Internetu, przygotowanie kadry dydaktycznej do posługiwania się narzędziami wykorzystującymi technologie informacyjnokomunikacyjne, przygotowanie bazy dydaktycznych materiałów multimedialnych, rozwój systemu kształcenia ustawicznego przez wykorzystanie technik społeczeństwa informacyjnego, rozwój edukacji z zakresu technologii informacyjnokomunikacyjnych osób dorosłych\n21 Polska informatyka w Unii Europejskiej Raport 3. Kongresu Informatyki Polskiej, który odbył się w dniach 2 4 czerwca 2003 roku w Poznaniu Dwanaście zaleceń 3. Kongresu Informatyki Polskiej 3. Szansą na ustawiczną edukację powszechną jest rozwój profesjonalnego zdalnego nauczania. Zdalne nauczanie przez sieć (e-learning) jest atrakcyjną i efektywną metodą rozpowszechniania wiedzy, również w systemie kształcenia studiów wyższych. Zachęcając do upowszechnienia edukacji zdalnej, warto stwierdzić, że wymagania jakościowe dotyczące zarówno treści, jak i formy kształcenia przez sieć są znacznie wyższe niż dla standardowych form kształcenia.. Koncepcja wdrożenia w warunkach polskich systemu kształcenia na odległość ść na stronach Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu, 2005\n22 USTAWA z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym Art Zajęcia dydaktyczne na studiach mogą być prowadzone także z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. 4. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporządzenia, warunki, jakie muszą być spełnione, aby mogły być prowadzone zajęcia dydaktyczne, o których mowa w ust. 3, uwzględniając zapewnienie przez uczelnię odpowiedniej dostępności dla studentów zajęć prowadzonych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość oraz właściwej proporcji czasu tych zajęć, odpowiednio na studiach stacjonarnych oraz na studiach niestacjonarnych, do całkowitego czasu zajęć na studiach.\n23 Projekt rozporządzenia z dnia r w sprawie warunków w jakie muszą być spełnione, aby zajęcia dydaktyczne na studiach mogły y być prowadzone z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość 6. Liczba godzin zajęć dydaktycznych na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych prowadzonych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość nie może być większa niż: 1. 80% - w przypadku jednostek organizacyjnych uczelni posiadających uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego, 2. 60% - w przypadku jednostek organizacyjnych uczelni posiadających uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora, 3. 40% - w przypadku pozostałych jednostek organizacyjnych uczelni ogólnej liczby godzin zajęć dydaktycznych określonych w standardach kształcenia dla poszczególnych kierunków studiów. ( )\n24 Etapy rozwoju systemów e-learningowych pojedyncze, samodzielne kursy on-line, rozbudowane zdalne szkolenia i studia, systemy b-learning.\n25 Polski Uniwersytet Wirtualny (powołany przez UMCS w Lublinie i Wyższ szą Szkołę Humanistyczno-Ekonomiczn Ekonomiczną w Łodzi) studia licencjackie i inżynierskie oraz szkolenia przez Internet. kierunki studiów: informatyka, pedagogika, pięlgniarstwo, politologia, zarządzanie i marketing Studia licencjackie na kierunkach zarządzanie i marketing oraz politologia prowadzone są w trybie eksternistycznym. Studia inżynierskie na kierunku informatyka prowadzone są w trybie zaocznym. Studia licencjackie na kierunku pielęgniarstwo prowadzone są w trybie zaocznym, a czas realizacji zależny jest od przebiegu dotychczasowej nauki. Aktywizacja uczestników (przez np. pracę w grupach, wspólne rozwiązywanie problemów).\n26 OKNO - Ośrodek Kształcenia na Odległość Politechniki Warszawskiej studia internetowe na poziomie inżynierskim. Wydziały: Elektronika i Telekomunikacja ze specjalnościami: Techniki multimedialne; Wydział Elektryczny, na kierunku Informatyka ze specjalnością: Informatyka stosowana, Wydział Mechatroniki na kierunku: Automatyka i robotyka ze specjalnością: Informatyka przemysłowa, studia podyplomowe.\n27 Centrum Otwartej i Multimedialnej Edukacji - międzywydzia dzywydziałowa jednostka UW COME promuje i koordynuje działania UW w zakresie multimedialnej edukacji otwartej, prowadzi otwarte kursy multimedialne oraz prace badawcze nad sposobami wdrażania i skutecznością stosowania nowoczesnych technik edukacyjnych, wspomaga przygotowanie kadry do wymagań stawianych przez nowe formy edukacyjne. część z oferty stanowią kursy bezpłatne, za część należy uiścić opłaty.\n28 Uniwersytety Polski Uniwersytet Wirtualny Strona główna Uniwersytet Gdański Portal Edukacyjny UG Uniwersytet Jagielloński Centrum Zdalnego Nauczania Jagielloński Kampus Wirtualny Krakowski Kampus Wirtualny Uniwersytet Łódzki Zakład Nowych Mediów i Nauczania na Odległość e-campus Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Uniwersyteckie Centrum Zdalnego Nauczania i Kursów Otwartych Wirtualny Kampus UMCS Uniwersytet Warszawski Centrum Otwartej i Multimedialnej Edukacji e-kampus UW\n29 Uczelnie ekonomiczne Szkoła Główna Handlowa Centrum Rozwoju Edukacji Niestacjonarnej e-sgh Akademia Ekonomiczna w Krakowie Centrum e-edukacji econet Strona główna Politechniki Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Centrum e- Learningu moodle AGH Politechnika Gdańska Politechnika Śląska Politechnika Warszawska Politechnika Wrocławska\n30 Uczelnie prywatne Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej Wyższe Szkoły Bankowe e-wsb Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Koźmińskiego Wykaz 21 ośrodków e-learning w Polsce można znaleźć w artykule M. Nahotki: Nauczanie zdalne (e-learning) w polskich szkołach wyższych / e-ten Euidice. do roku 2005.\n31 Po roku 2005 Centrum e-learningu Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. (Rozpoczęło swoją działalność z dniem 1 marca 2006 r. pod nazwą Centrum e-edukacji, od 1 kwietnia 2007 roku pod nazwą Centrum e- Learningu Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie) Portal Edukacyjny Uniwersytetu Gdańskiego (Portal uruchomiony został na mocy Zarządzenia nr 23/R/06 Rektora Uniwersytet Gdańskiego z dnia 7 czerwca 2006 roku w sprawie wprowadzenia na Uniwersytecie Gdańskim Regulaminu tworzenia i prowadzenia zajęć dydaktycznych w formie elektronicznej, z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość: Ciekawy jest załącznik do tego zarządzenia, w którym godzinę zajęć w formie e-learningu mnoży się x3 do obliczania pensum dydaktycznego nauczyciela. Platforma Zdalnej Edukacji Politechniki Śląskiej (Instytut Elektroniki na Wydziale Automatyki, Elektroniki i Informatyki w roku pierwsze wdrożenia e-learning, od wirtualnych serwerów obsługujących 11 Wydziałów Uczelni)\n32 e-learning blog\n33 Publikacje EDUCAUSE Quarterly EDUCAUSE Review Innovative: journal of online education The Technology Source Archives Journal of Asynchronous Learning Networks Journal of Education Technology and Society International Review of Research in Open and Distance Learning Gazeta it Wirtualna Edukacja European Journal of Open and Distance Learning European Journal of Engineering Education The American Journal of Distance Education Journal of Distance Education Journal of Asynchronous Learning Networks The International Review of Research in Open and Distance Learning TechKnowLogia Distance Education Magazyn e-learning nr 1 (wrzesień) 2007 e-booki na temat elearningu 701 Wskazowek na Temat Elearningu 339 sposobow wdrozenia LMS Knowing knowledge - e-book o tym jak przekazywac wiedze Rapid elearning - (wymagana rejestracja) 834 wskazowki jak uczyc online (brak dostępu) Teoria i Praktyka Nauczania Online - Obszerna publikacja (454 strony) na temat teorii i praktyki prowadzenia zajec online Uczenie Przez Cale Zycie i Uniwersytecke Nauczanie na Odleglosc - Wydana przez UNESCO ksiazka o zaletach zdalnej edukacji w aspekcie uczenia sie przez cale zycie Zdobywanie Umiejetnosci Poprzez Edukacje na Odleglosc - Bardzo ciekawa pozycja traktujaca o tym jak e-learning wplywa na zdobywanie konkretnych umiejetnosci majacych wykorzystanie w praktyce Uczenie przez cale zycie w 21 wieku Wg\n34 Stowarzyszenia polskie Stowarzyszenie Edukacja przez Internet Stowarzyszenie E-Learningu Akademickiego Polskie Towarzystwo Naukowe Edukacji Internetowej\n35 Konferencje nt e-learning - wybór Edukacja na odległość. Nowe technologie w informacji i bibliotekarstwie. Kraków E-learning w społeczeństwie wiedzy. Kraków Wirtualne kampusy nowy wymiar edukacji. Warszawa E-learning a nauczanie tradycyjne modele relacji. Lublin Uniwersytet Wirtualny, Warszawa. Kształcenie na odległość Metody i narzędzia. Poznań


Nizinkiewicz: Niedoszły prezydent i niedoszły premier - Polityka - rp.pl\nAktualizacja: 30.12.2019, 20:53\nNizinkiewicz: Niedoszły prezydent i niedoszły premier\nGrzegorz Schetyna i Donald Tusk wydali swoje książki, licząc, że staną się częścią ich kampanii wyborczych. W obu przypadkach autorzy ponieśli fiasko.\nWybory europejskie miały być początkiem końca rządów PiS. Koalicja Europejska liczyła na efekt domina i po europejskim zwycięstwie miał przyjść triumf w wyborach parlamentarnych i prezydenckich. Właśnie na czas po wyborach do PE Grzegorz Schetyna przygotował swoją „premierowską" książkę. „Historia pokolenia", wywiad rzeka przeprowadzony z przewodniczącym PO przez Cezarego Michalskiego, okazała się straconą szansą na ciekawą wypowiedź. Rozmowa polityka z zaprzyjaźnionym dziennikarzem nie wniosła wiele nowego do obrazu jej bohatera. Schetyna, poza zimnym pragmatyzmem, nie zaprezentował się jako polityczny wizjoner, myśliciel, nie odsłonił politycznej kuchni, nie pokazał choćby zarysu politycznego planu na przyszłość ani też nie zdobył się na uderzenie się we własne piersi przy analizie porażek PO. Książce Schetyny zabrakło politologicznej głębi. Dlaczego? Dlatego że publikacja miała służyć jedynie promocji lidera PO jako przyszłego premiera. Jak się skończyło?\nCzytaj także: Tusk chce być wodzem młodych\nSchetyna zaliczył twarde lądowanie. KE przegrała wybory, a sam Schetyna prawie nie promował książki, która hitem wydawniczym nie została. Dzisiaj lider PO walczy o utrzymanie się w siodle przewodniczącego partii.\nKsiążkowe podsumowanie pięciu lat przewodniczenia Radzie Europejskiej zapowiedział Donalda Tusk, raptem kilka tygodni przed świętami i kilka miesięcy przed wyborami prezydenckimi. Przypadek? W żadnym razie. „Szczerze" roi się od błędów i śladów pośpiesznego aktualizowania. Tuskowi zależało, żeby z promocją wstrzelić się w gorący okres przedświąteczny, dzięki czemu w nowym roku gładko mógłby wejść z kampanią. A tu porażka. Tusk zdezerterował. Mimo że sprawy Polski są dla niego ważne, to ważniejsze okazało się ryzyko porażki oraz obawy rodziny Tuska przed powrotem do rodzimej polityki. Tusk, w przeciwieństwie do Schetyny, nie zrezygnował z promocji książki. Tajemnicą Poliszynela jest, że chce mieć wpływ na politykę poprzez przejętą, nie swoimi rękoma, PO lub nowe ugrupowanie zbudowane na gruzach Platformy.\nDzisiaj Schetyna z Tuskiem walczą o bycie liderem opozycji. Tusk do partyjnej polityki nie wróci, ale pośrednio chce być w niej obecny. W wyborach prezydenckich może wystartować za pięć lat, ale może też robić karierę europejską lub zostać rentierem. Inaczej sytuacja wygląda ze Schetyną. Oddanie sterów PO może oznaczać jego polityczny koniec.\nSchetyna i Tusk są ofiarami destrukcji własnych ambicji. Obaj odnosili największe sukcesy, gdy blisko współpracowali. Kiedy poczuli wzajemne zagrożenie i zaczęli się zwalczać, również PO zaczęła tracić. Schetyna zaczął popełniać błędy Tuska. Podobnie jak on, jeszcze przed wyborami samorządowymi postawił na jedynowładztwo i wiele decyzji podejmował w wąskim gronie kolegów.\nWodzostwo zgubiło Platformę Tuska i Platformę Schetyny. Obu łączy umiejętność czekania i zakulisowych gier. Obaj są też najbardziej przegranymi politykami mijającego roku, o czym przypominać będą zawsze swoimi nieudanymi książkami.\nKto nowym liderem PO? Schetyna na ostatnim miejscu


Tym razem o ojcostwie – Tata-Biega.pl\nOpublikowane w 11 lutego 2015 14 lutego 2015 przez wiekam\nPóki co od startu bloga moje ojcostwo jeszcze się nie ukonstytuowało. Córa jeszcze nie wybiera się na świat. Może będzie z niej sportsmenka skoro tak ściśle trzyma się planu i nie ma zamiaru pojawić się przed czasem :P…\nAle poważnie. Jak na razie moja wiedza w temacie bycia tatą jest czysto teoretyczna. Przynajmniej w zakresie małego dziecka, bo w odniesieniu do czasu późniejszego to niedoścignionym wzorcem bycia wspaniałym tatą jest dla mnie mój własny tata.\nNoworodek. Chyba mogę napisać, że to taki trochę dłuższy maraton 🙂 Przed swoim pierwszym czułem trochę jakby przerażenie. Teraz jest podobnie. Do końca nie wiem czego się spodziewać, jak to będzie. Ale podobnie jak z biegnięciem maratonu. Jak już się jest na trasie, to wiadomo co robić. Poza tym przecież ojców jest więcej niż biegaczy! Będzie skąd czerpać doświadczenia i porady.\nJa z kolei postaram się to wszystko ogarnąć, przemyśleć i przekazać wam. Bardzo zależy mi na tym, aby moja przygoda z bieganiem trwała dalej, ale rzecz jasna bez szkody dla mojej powiększającej się rodziny.\nTo tyle tytułem wstępu do tego specyficznego, jak to powiedziała moja żona, lifestylowego tematu :). Więcej wkrótce…\nKategorieOjcostwo Tagibieganie, blog, maraton, ojcostwo, tata-biega.pl\nPoprzedni wpisPoprzedni Z pogodą nie wygrasz…\nNastępny wpisNastępny Pączek – źródło energii…???