O Bachowie raz jeszcze - Przemyśl - Forum dyskusyjne | Gazeta.pl\ntawnyroberts 11.08.09, 20:48\nO Bachowie - jednej z najstarszych osad na Pogórzu Przemyskim,\nznanym wcześniej jako Stupnica, można pisać bez końca. I to nie\ntylko ze względu na odległą metrykę tej urokliwie położonej wsi, ale\ntakże z uwagi na historię najnowszą, zwłaszcza z lat trzydziestych i\nczterdziestych XX wieku. Inspiracją do powstania tego wątku była dla\nmnie internetowa strona o Bachowie, reklamowana już kiedyś na\nforum "Bircza", a szczególnie tendencyjny opis historii wioski.\nAdministrator pomija w nim wiele ważnych faktów związanych z\nodwieczną obecnością społeczności ukraińskiej w Bachowie, a czasami\nmożna odnieść wrażenie, że najchętniej o Rusinach-Ukraińcach nie\nwspominałby w ogóle.\nAle może zacznijmy od początku, czyli od prezentacji wspomnianego\nopisu historii Bachowa, z moimi drobnymi ingerencjami w tekst\nartykułu (głównie literówki).\n"Historia wsi Bachów"\nHistorię okolic wsi Bachów opisuję na podstawie zasłyszanych\nopowiadań starszych mieszkańców i po przeczytaniu przewodników\nturystycznych o Ziemi Przemyskiej i Pogórzu Dynowsko-Przemyskim oraz\nwiększość materiałów wykorzystałem z publikacji pana Grzegorza\nKubali pod tytułem "Miejscowości Gminy Krzywcza na przestrzeni\nKsiążkę polecam do przeczytania wszystkim tym, którzy są\nzainteresowani historią nie tylko Bachowa, ale sąsiednich\nmiejscowości: Babic, Skopowa, Ruszelczyc, Reczpola, Krzywczy,\nŚredniej, Woli Krzywieckiej i Chyrzyny, a szczególnie z okresu\nprzedwojennego, wojny i później. Z zamieszczonych materiałów wynika,\nże na podstawie wykopalisk ślady pobytu człowieka na tym terenie są\ndatowane już w młodej epoce kamienia. Z tego okresu pochodzą z\nBachowa znaleziska odłupków krzemiennych.\nRównież wykopaliska kurhanów datowane są na lata 2800-2600 p.n.e. i\nznaleziska ceramiki z Bachowa-Krążek. Z okresu kamienia i brązu\nodłupki znaleziono w Bachowie, co świadczy, że ludność ta zajmowała\nsię już hodowlą i uprawą ziemi. Nieco więcej wyrobów pochodzi z\nkultury trzcinieckiej (do 1500-1300 r. p.n.e.), które to w postaci\nceramiki znaleziono w Bachowie-Krążkach, co świadczy o\npozostałościach niewielkiego osiedla. Kultura łużycka (IV w. p.n.e.)\nteż pozostawiła na terenie Bachowa wiele śladów w postaci naczyń i\nbrązowej bransolety. A z okresu wpływów rzymskich (I w. n.e. do IV\nw. n.e.), gdzie już było rozwinięte rolnictwo i hodowla, pochodzą\nznaleziska naczyń z Bachowa-Krążek i Bachowa. Na interesującym nas\nterenie ślady osadnictwa pojawiły się od VIII wieku, gdzie\nznaleziono w Bachowie-Krążkach i Bachowie fragmenty naczyń\nśredniowiecznych, a nawet grudy żużlu żelaznego. Wiek XI-XIII\nrównież zaznacza się znaleziskami licznych fragmentów naczyń, gdzie\nobszar Bachowa należał już do Księstwa Halickiego. Z tego okresu\nzlokalizowano dwa grodziska, które znajdowały się: jedno w północnej\nczęści wsi od strony Babic, a drugie przy ujściu rzeki Stupnicy. W\nokresie średniowiecza do najstarszych osad należy zaliczyć Stupnicę -\nnie istniejącą już od dawna jako osada samodzielna, lecz jako część\nBachowa (w rejonie ujścia rzeki Stupnica do Sanu). Tu znajdowała się\nparafia łacińska i istniała też wcześniej cerkiew, wzmiankowana już\nw 1448 roku. Należy przyjąć, że osada Stupnica była już\nzorganizowana, gdyż była siedzibą parafii. Można domniemać, że\npowstała około 1340 roku, za czasów Książąt Halickich, co by\npotwierdzały badania archeologiczne w Bachowie o ujścia Stupnicy.\nBachów został wymieniony po raz pierwszy w dokumencie z roku 1441, w\nktórym zapisano, że należał do rodziny Kmitów. Niejaki Mikołaj Kmita\n(zmarły przedwcześnie syn kasztelana przemyskiego) ze związku z\nMałgorzatą Buczacką pozostawił trzech synów: Stanisława, Mikołaja i\nJana. Małgorzata nie była w dobrych stosunkach z teściem -\nkasztelanem przemyskim i wkrótce po śmierci męża toczyła z nim spory\nmajątkowe. Po śmierci kasztelana przeciw Małgorzacie i jej synom\nwystąpił brat kasztelana - Jan Nosek. W latach 1456-1457 w pozwie\nsądowym wniesionym przeciw Noskowi przez braci i Małgorzatę\nBuczacką, oskarżono go o zajęcie należnych im dóbr, m.in. Bachowa,\nStupnicę i Babic, ale niewiele wskórali. W roku 1458 Jan Nosek Kmita\n(kasztelan lwowski) zapisał Bachów i Stupnicę swojej żonie Marcie.\nMarta po śmierci męża jako wdowa od 1460 r. prowadziła różne zatargi\nsąsiedzkie, a to z Janem z Humnisk k. Brzozowa, Stanisławem z\nNienadowej, albo to z Krzywickimi z Krzywczy. W roku 1469 z dworu w\nBachowie wysłała ludzi, którzy napadali na dwór i pola w Krzywczy,\nRuszelczycach i Kupnej, skąd zabierali konie, bydło, świnie, plony i\nwiele innych rzeczy do dworu w Bachowie. Była też skarga w 1479 roku\nna Martę, wniesiona przez Jana Humnickiego z Humnisk, za to, że\nsłużba i kmiecie Marty z Bachowa i Stupnicy napadli na wieś Brzuska,\ntrzymaną przez Humnickich i zrabowali duże ilości zboża. W roku 1507\nnastąpiło przeniesienie parafii ze Stupnicy do Babic, do której w\nskład weszły obok Stupnicy: Babice, Bachów, Brzuska, Sufczyna,\nIskań, Piątkowa, Ruszelczyce i Skopów.\nW czasie panowania Cesarstwa Austriackiego Bachów był gminą i wraz z\nprzysiółkiem Stupnica liczył 1192 mieszkańców z czego 829 wyznania\ngrecko-katolickiego, 363 osoby to rzymsko-katolicy. Mieszkańcy\nużytkowali 1074 morgi (morga to 56 arów) ornej ziemi, 116 morg łąk i\nogrodów, 129 pastwisk, 11 lasu, a obszar dworski w Bachowie liczył\n551 morg ornego pola, 62 łąk i ogrodów, 51 pastwisk i dużo, bo 1035\nmorg, lasu. W Bachowie była też cerkiew grecko-katolicka oraz szkoła\njednoklasowa. Mieszkańcy wyznania rzymsko-katolickiego należeli do\nparafii w Babicach.\nPo upadku monarchii habsburskiej przeprowadzono powszechny spis,\ngdzie zapisano, że Bachów posiadał 1691 mieszkańców i był największą\nmiejscowością w okolicy i posiadał powszechną szkołę czteroklasową.\nNa przełomie lat 20-tych i 30-tych przeprowadzono tu parcelację\nmajątku Bachowa. Była to parcelacja na zasadach transakcji sprzedaży\nposzczególnych działek, a nie konfiskata tychże przez państwo.\nRozparcelowane działki nabyło 47 gospodarzy z Bachowa i Babic.\nNajwyższą sumę - 2270 dolarów, zapłacił Wojciech Radymski z Bachowa.\nHistoria wsi Bachów - cz. II\ntawnyroberts 11.08.09, 21:26\nDruga wojna światowa zawitała do Bachowa-Krążek już 12 września 1939\nroku. Tu pojawiły się pierwsze patrole wojsk hitlerowskich. W dniu\n13 września 1939 roku wojska polskie pod dowództwem płk. Prugara-\nKetlinga, okopane na górze Krzywieckiej, prowadziły zażarte walki i\nodpierały ataki wojsk hitlerowskich napierające od strony Babic, nie\ndając im możliwości natarcia na Przemyśl. Bohaterska obrona trwała\ndługo i Niemcy nie przełamali jej, ale przyszedł rozkaz wycofania\nsię 11 Karpackiej Dywizji Piechoty, gdyż groziło im oskrzydlenie\nprzez wojska Wermachtu od północy i południa.\nPo podpisaniu paktu pomiędzy Niemcami a Rosją Sowiecką, wojska\nniemieckie wycofały się za linię Sanu, a wojska rosyjskie zajęły\nmiejscowości wzdłuż Sanu po prawej stronie i utworzono tu granicę\nokupacyjną biegnącą wzdłuż Sanu. Ten okres był bardzo bolesny dla\nmieszkańców Bachowa. W przysiółku Krążki usytuował się sztab wojsk\nWermachtu i ustanowiono rządy niemieckie, co stworzyło sytuację dość\nspokojną dla tych mieszkańców. Dla Bachowa znajdującego się pod\nwładaniem Sowietów dopiero zaczęły się problemy, gdyż wsie\nznajdujące się wzdłuż Sanu postanowiono wysiedlić. Część mieszkańców\nzakwalifikowano do wywózki na Syberię, z której nie powróciło wiele\nrodzin i mieszkańców (co upamiętnia tablica wywieszona w kościele w\nBachowie), a część na Wołyń w okolice Włodzimierza, co też\nuczyniono. Ci którzy znaleźli się na Wołyniu w okolicach\nWłodzimierza zastali osiedleni w wioskach ukraińskich. Po napaści\nNiemiec na Rosję i przejściu Niemców na wschód, na wsie z\nosiedleńcami z Bachowa i innych miejscowości wysiedlonych z Polski,\nzaczęły napadać bandy ukraińskie, które zabijały i mordowały rodziny\npolskie, na co Niemcy "przymykali oczy".\nCzęść mieszkańców złożyło prośby do władz niemieckich o\nprzeniesienie, co też uczyniono i wywieziono ich na tereny\nwschodnich Prus w okolice Kętrzyna, Olsztyna, Działdowa, Suwałk,\nŁomży, gdzie pracowali niewolniczo w gospodarstwach niemieckich. Po\nwojnie większa część z nich powróciła do Bachowa i tu znów zaczęła\nsię następna gehenna. Bandy UPA zaczęły rościć sobie prawa do\nterenów po granicę Sanu (zapominając o tym, że Polska granica\nsięgała po Kamieniec Podolski) i zaczęły palić domy Polaków z\nBachowa i napadać wsie wzdłuż Sanu. Jeszcze bardziej wzmogły się\ndziałania tych band, gdy rozpoczęto wywózkę mieszkańców narodowości\nukraińskiej do ZSRR. W tej sytuacji część mieszkańców Bachowa\nnarodowości polskiej uciekła na lewą stronę Sanu, a zbrojne patrole\nnacjonalistów zaczęły strzec linię Sanu, nie przepuszczając tu\nnikogo z lewobrzeżnej części wsi. I tak to na przykład w dniu 22\nczerwca 1946 roku Ukraińcy z Bachowa zrabowali bydło Polaków pasące\nsię na pastwisku. Ci zaczęli bronić swojego dobytku, co spowodowało,\nże bandyci otworzyli do nich ogień, mordując dwóch Polaków i ciężko\nraniąc jedną kobietę. Albo w dniu 22 lipca 1946 roku wieczorem,\nbandy UPA uprowadziły około 100 sztuk bydła mieszkańców\nlewobrzeżnych Krążek Bachowskich i Babic.\nSytuacja uległa zmianie po śmierci gen. Świerczewskiego, kiedy to do\nwalki z UPA włączono znaczne siły wojskowe. 17 kwietnia 1947 roku\nprzystąpiono do akcji "Wisła". Ostatecznie sotnie UPA zostały\nrozbite, co było możliwe dzięki podjętej akcji przesiedleńczej\nludności ukraińskiej na ziemie zachodnie. Z Bachowa wysiedlono 56\nrodzin ukraińskich, a pozostało 89 rodzin polskich, 7 mieszanych i 3\nukraińskie. Po wojnie z górnego końca wsi zwanego Binduga flisacy\nwywodzący się ze wsi spławiali drzewo Sanem do miast Leżajska i\nNiska, aż do czasu wybudowania zapory wodnej w Solinie, co\nspowodowało wyregulowanie stanu wody i pogorszyło warunki żeglugowe\nflisów. Przed wojną około 400 metrów powyżej Bindugi w Krecach\nznajdowała się tak zwana Kasa Chorych, gdzie leczono chorych i było\nujęcie wody mineralnej. W roku 1958 w Bachowie było 750 mieszkańców,\na w roku 1972 było już 898 osób oraz 187 gospodarstw. Powierzchnia\nogólna 1982 hektary, a powierzchnia gospodarstw to 1802 ha. Co do\nwielkości to największa obszarowo wieś oraz najwięcej gospodarstw i\nmieszkańców w gminie Krzywcza. Rok 1998 to 889 mieszkańców, a w\nBabicach już 895, gdzie w roku 1972 było 795. W obecnym czasie taki\nstan mieszkańców Bachowa utrzymuje się nadal.\n11 kwietnia 1945 r. - przemilczana zbrodnia\ntawnyroberts 08.09.09, 23:27\nInteresujące, że twórca strony internetowej o Bachowie, podpisujący\nsię "Administrator", pisząc o najnowszej historii tej wioski, bardzo\nskrupulatnie wylicza ukraińskie przewiny wobec zamieszkałych tam\n"Bandy UPA zaczęły rościć sobie prawa do terenów po granicę Sanu\n(...) i zaczęły palić domy Polaków z Bachowa i napadać wsie wzdłuż\nSanu. (...) I tak to na przykład w dniu 22 czerwca 1946 roku\nUkraińcy z Bachowa zrabowali bydło Polaków pasące się na pastwisku.\nCi zaczęli bronić swojego dobytku, co spowodowało, że bandyci\notworzyli do nich ogień, mordując dwóch Polaków i ciężko raniąc\njedną kobietę. Albo w dniu 22 lipca 1946 roku wieczorem, bandy UPA\nuprowadziły około 100 sztuk bydła mieszkańców lewobrzeżnych Krążek\nBachowskich i Babic."\nTymczasem o niesławnej akcji polskich uzbrojonych grup na Ukraińców\nz Bachowa, Berezki i Sufczyny z dnia 11 kwietnia 1945 r., nie ma ani\nsłowa. A przecież w samym tylko Bachowie było prawdopodobnie aż 95\nofiar, w tym wiele kobiet i dzieci. Ciekawe, czy to świadome\nprzemilczenie, czy też dziadek "Administratorowi" o tym nie\nopowiedział. Jednak nic straconego, bo w kolejnych wpisach spróbuję\nnadrobić te zaniedbania. Liczę także na szybkie\nuzupełnienie "białych plam" z historii tej urokliwej wsi na stronie\nKrywućkyj o pogromach w Bachowie i Brzusce\ntawnyroberts 09.09.09, 18:13\nO pogromach w Bachowie i Brzusce pisze Iwan Krywućkyj "Arkadij" w\nlinkowanej przez Darina książce "De sribnołentnyj Sjan pływe...".\nKrywućkyj był na miejscu zbrodni, z polecenia kierownictwa nadrejonu\nOUN, już następnego dnia po napadzie.\n"11 kwietnia 1945 r. nad ranem Polacy z Huty Brzuskiej i Birczy\nwspólnie z milicją wymordowały Ukraińców we wioskach Bachów, Brzuska\ni Sufczyna. Na drugi dzień otrzymałem polecenie od kierownictwa\nnadrejonu, żeby na miejscu sporządzić protokoły z nazwiskami ofiar.\nW ciągu nocy dostaliśmy się do Bachowa. Do ochrony dali mi jeszcze\nkilku członków samoobrony i związkowych, którzy zmieniali się w\nkażdej wsi. Co działo się na miejscu, aż strach wspominać. W\nniektórych domach wszystko było rozbite, połamane. Kto żywy uciekł,\nbojąc się wracać, nawet żeby pochować bliskich. Wszystko to stało\nsię niespodziewanie. Ludzie cały czas żyli zgodnie, nigdy z Polakami\nnie zadzierali, nie wzmogła ich czujności nawet tragedia Pawłokomy,\nktóra miała miejsce kilka tygodni temu. Polacy przybiegli nad ranem,\nwymordowali, poniszczyli, a co było można zabrali ze sobą i uciekli\nprzez las, nie zatrzymując się ani na chwilę. Wszystko to działo się\nw pośpiechu, jak gdyby bali się, że ktoś nas zawiadomi. My\nprzyszliśmy dzień po napadzie. Wieś była na wpół pusta, część domów\nspłonęła. Wielu ludzi bało się wracać. Pozostali ci, co schowali się\ngdzieś po kryjówkach. Na początku wszedłem do kilku domów i\nzapisywałem nazwiska pomordowanych, ale gdy na podłodze ujrzałem\nciało sześciodniowego dzieciątka, u którego nie można było odróżnić\nani główki, ani nóżek, ani rączek, zacząłem zapisywać nazwiska ofiar\ntylko na podstawie zeznań grupy ludzi, którzy mi towarzyszyli. Kiedy\nktóryś z nich zawołał mnie na plebanię, żeby zobaczyć co zrobili z\nksiędzem (zdaje się, że wbili mu polano do ust), nie poszedłem.\nPolacy zabrali trochę bydła i więcej na te wioski nie napadali. Ani\nw Bachowie, ani w Berezce nie było żadnej samoobrony. Powiedziano\nmi, że większość mężczyzn zabrali na front, albo sami poszli\nMoje protokoły pewnie razem z innymi naszymi archiwami wpadły w ręce\nPolaków latem 1947 r. podczas akcji „Wisła” i zostały zniszczone\nalbo pozostały gdzieś w nieodkrytej kryjówce. Nigdzie w polskiej\nliteraturze nie spotkałem wzmianki o nich."\npiotrzr 09.09.09, 18:49\nPrzyznaję - mało znam historię tamtych okolic. Z tym większą ciekawością czytam\nTwoją historię Bachowa. Może się i wybiorę w tamte okolice z wiosną przyszłego\nA tymczasem - piszesz o tendencyjności opisu historii Bachowa przez jakiegoś tam\n"admina". Mnie to wcale nie dziwi- bo jest to - niestety nagminna metoda - nie\ntylko po polskiej stronie :/\nBachów na mapie\npiotrzr 09.09.09, 18:52\na to takie uzupełnienie do tego niewątpliwie ciekawego wątku - dla czytelników\nspoza Podkarpacia - coby czasem Bachowa w Bieszczadach nie umieszczali :)\nMogiła zamordowanych w Bachowie - zdjęcia\ntawnyroberts 09.09.09, 19:08\nNa zdjęciach mogiła pomordowanych 11 kwietnia 1945 r. ukraińskich\nmieszkańców Bachowa, znajdująca się na dawnym cmentarzu\ngreckokatolickim, w pobliżu zarośniętego cerkwiska. Na jednej z\nfotek widać kuty stalowy krzyż z rozebranej przez Sowietów cerkwi.\nPod brzozowym krzyżem do dzisiaj leży pamiątkowy wieniec, złożony\ntam jeszcze na wiosnę, z napisem:\nЖертвам Бахова – Товариство „Надсяння” Лъвів\nCieszy fakt, że o ofiarach Bachowa pamiętają do dzisiaj we Lwowie.\nMartwi natomiast, że nie chcą pamiętać współcześni bachowianie...\nRe: Mogiła zamordowanych w Bachowie - zdjęcia\nna-kuzim 09.09.09, 20:47\n> Cieszy fakt, że o ofiarach Bachowa pamiętają do dzisiaj we Lwowie.\n> Martwi natomiast, że nie chcą pamiętać współcześni bachowianie.\nI chwała im za to,bo są to dobrzy ,pracowici i uczciwi ludzie.W przeciwieństwie\ndo ciebie znam prawie wszystkich starszych mieszkańców Bachowa.Nieraz bywało,że\nprzy stole na którym oczywiście stał samogon niejeden dziadek czy babcia\nrozprawiali o tamtych czasach.Dużo się nasłuchałem o sowieckich wywózkach i o\npowrotach.Dużo złego usłyszałem o sowietach,o sąsiadach i to bez różnicy\nPolakach i Ukraińcach którzy wywiezionym w pierwszym rzucie,a byli to najbogatsi\ngospodarze rozbierali domy i stajnie przestawiając na swoje posesje ,wycinali\ndrzewa w lesie czy zagarniali grunty.Nie było tam złego słowa o polskiej\npartyzantce ale o banderowcach ci starzy ludzie mówili bardzo żle.Część z tych\nludzi już nie żyje ,a ci co pozostali to na pewno nie będą z tobą chcieli\nszczerze rozmawiać bo jesteś po prostu obcy\nMój Ty Drogi Swojaku!\ntawnyroberts 09.09.09, 21:08\nZdaję się, że nie rozróżniasz ludzi na dobrych i złych, mądrych i\ngłupich, ale na swoich i obcych. Chyba masz na punkcie tej dziwnie\npojmowanej "obcości" jakieś kompleksy. Skoro jednak twierdzisz, że\nna poważną rozmowę ze starszymi mieszkańcami Bachowa nie mam żadnych\nszans (to się jeszcze okaże!), to mam do Ciebie Drogi Swojaku\npytanie: czy starsi ludzie z Bachowa wspominali coś o pogromie\nUkraińców z tej wioski 11 kwietnia 1945 r.? Odpowiedz sąsiadowi zza\nmiedzy (gmina Bircza, gdzie mieszkasz, sąsiaduje z gminą Dynów,\njakbyś zapomniał). Proszę...\nRe: Mój Ty Drogi Swojaku!\nna-kuzim 09.09.09, 22:15\n> Zdaję się, że nie rozróżniasz ludzi na dobrych i złych, mądrych i\n> głupich, ale na swoich i obcych. Chyba masz na punkcie tej dziwnie\n> pojmowanej "obcości" jakieś kompleksy. Skoro jednak twierdzisz, że\n> na poważną rozmowę ze starszymi mieszkańcami Bachowa nie mam żadnych\n> szans (to się jeszcze okaże!), to mam do Ciebie Drogi Swojaku\n> pytanie: czy starsi ludzie z Bachowa wspominali coś o pogromie\n> Ukraińców z tej wioski 11 kwietnia 1945 r.? Odpowiedz sąsiadowi zza\n> miedzy (gmina Bircza, gdzie mieszkasz, sąsiaduje z gminą Dynów,\n> jakbyś zapomniał). Proszę...\nProszę ...nie nazywać mnie Drogim Swojakiem.Za daleko mi do twojego Łubna w\ngminie Dynów.Pilnuj lepiej chłopie swojej wiochy.Po co buszujesz po\nBirczy,Bachowie,"Berezce",Sufczynie i po całej naszej gminie.W Birczy nie\nosiągniecie tego co zamierzacie,za bardzo przechlapaliście sobie u naszego\ndobrodzieja i u radnych.Jedyne co możecie zrobić to nażreć się proziaków w\n"Kuchni pod Krępakiem".\nZdaje się,że rozróżniam ludzi ,ty jesteś zły i mądry,-niestety.\nSorry, za bardzo się spoufaliłem\ntawnyroberts 09.09.09, 22:46\nO.K., nie nazwę Cię już "Drogim Swojakiem". Nie zasługujesz na to.\nKończąc te głupie pyskówki, jeszcze raz proszę o odpowiedź na moje\npytanie z poprzedniego wpisu: czy starsi ludzie z Bachowa wspominali\ncoś o pogromie Ukraińców z tej wioski 11 kwietnia 1945 r.?\nRe: Sorry, za bardzo się spoufaliłem\nna-kuzim 10.09.09, 07:05\n> O.K., nie nazwę Cię już "Drogim Swojakiem". Nie zasługujesz na to.\n> Kończąc te głupie pyskówki, jeszcze raz proszę o odpowiedź na moje\n> pytanie z poprzedniego wpisu: czy starsi ludzie z Bachowa wspominali\n> coś o pogromie Ukraińców z tej wioski 11 kwietnia 1945 r.?\nWspominali.Tylko zanim zaczniesz rozmawiać z mieszkańcami Bachowa ,to przedstaw\nswoje prawdziwe poglądy;powiedz,że utożsamiasz się z UPA,że gloryfikujesz tą\nzbrodniczą organizację,że popierasz ich mordy na ludności cywilnej i pacyfikacje\nwiosek.Pamiętaj przy tym o tym,że z rąk banderowców zginęli również bachowianie\nTawny nie gloryfikuje\npiotrzr 10.09.09, 11:10\nutożsamiasz się z UPA,że gloryfikujesz tą\n> zbrodniczą organizację,że popierasz ich mordy na ludności cywilnej i\npacyfikacje wiosek.Pamiętaj przy tym o tym,że z rąk banderowców zginęli również\nPrzepraszam ze się wtrącę do tej yntylygentnej wypowiedzi. Ale tawny niczego nie\ngloryfikuje ... a jeśli już to pamięć o ukraińskich autochtonach Nadsannia :)\nA poza tym przecież wszyscy wiedzą że to ja jestem od gloryfikacji UPA na forach\n:))) I w tym względzie tawny jest daleko za mną - wiec może spokojnie do "takiej\ngminy" jeździć i prozaiki wcinać :) - smacznego :)\nA a propos gminy :)\nSpotkasz chłopa -- gęba sina,\nOj, nie wraca ci on z kina--\nWóda, czkawka, Gwiżdż Janina --\nNi wyżyna, ni nizina --\nGdzieś ktoś kogoś czymś zarzyna --\nCzy to skutek, czy przyczyna --\nl wziąć zwiać do Wołomina --\nstefka_z_kuzminy 09.09.09, 22:24\n> tawnyroberts napisał:\n> > Cieszy fakt, że o ofiarach Bachowa pamiętają do dzisiaj we\n> > Martwi natomiast, że nie chcą pamiętać współcześni bachowianie.\n> Nie było tam złego słowa o polskiej\n> partyzantce ale o banderowcach ci starzy ludzie mówili bardzo\nżle.Część z tych\n> ludzi już nie żyje ,a ci co pozostali to na pewno nie będą z tobą\n> szczerze rozmawiać bo jesteś po prostu obcy\nJeśli fantazja jest cząstką rzeczywistości, to wszystko co napisałeś\nzapewne jest prawdą ponieważ sam to wymyśliłeś ;)\nna-kuzim 10.09.09, 07:11\n> na-kuzim napisała:\n> > tawnyroberts napisał:\n> Jeśli fantazja jest cząstką rzeczywistości, to wszystko co napisałeś\n> zapewne jest prawdą ponieważ sam to wymyśliłeś ;)\nDroga Stefciu określ się co do fantazji,chodzi Ci o mnie czy o tawnego z Łubna.\nstefka_z_kuzminy 10.09.09, 17:33\n>ale o banderowcach ci starzy ludzie mówili bardzo żle.Część z tych\n>ludzi już nie żyje ,a ci co pozostali to na pewno nie będą z tobą\n>chcieli szczerze rozmawiać bo jesteś po prostu obcy.\nMiło posłuchać jak ktoś wypowiada się za innych. Trudno mi jednak\nuwierzyć, że ci "Polacy" po tylu latach dalej pięlegnują w sobie\ntaką czekistowską nienawiść. ?\nna-kuzim 10.09.09, 19:33\n> Miło posłuchać jak ktoś wypowiada się za innych. Trudno mi jednak\n> uwierzyć, że ci "Polacy" po tylu latach dalej pięlegnują w sobie\n> taką czekistowską nienawiść. ?\nNie wypowiadam się za innych,tylko powtarzam to co nieraz w Bachowie słyszałem\n.A znam się z mieszkańcami tej miejscowości od trzydziestu lat i mam tam kilku\nprzyjaciół.Nie ci "Polacy",tylko w większości Ukraińcy ;prawi i dobrzy\nludzie.Jeśli nie wierzysz to umów się z tawnym i wybierzcie się tam razem-będzie\ntaniej i przyjemniej.\nciekawy344 10.09.09, 09:04\nJak to jest, że o uczciwy nagrobek-pomnik dla tych biednych Bogu\nducha winnych ofiar nikt nie zabiega, nikt też jak widać owego\nmiejsca pochówku nie porządkuje ? . Natomiast o pomnik dla\nseparatystów-bandytów na Chryszczatej jest prawdziwa wojna.\nUpamiętnienie w Bachowie już wkrótce...\ntawnyroberts 13.10.09, 18:17\nOkazuje się, że jednak zabiega. Prezes Związku Ukraińców w Polsce -\nPiotr Tyma, poinformował niedawno na rzeszowskiej konferencji, że\nkolejne ukraińskie upamiętnienia powstaną między innymi właśnie w\nBachowie i Brzusce. Jest więc szansa, że wreszcie te "biedne, Bogu\nducha winne ofiary" doczekają się "uczciwego nagrobka-pomnika".\nNieprawdziwe jest też stwierdzenie, że "nikt owego miejsca pochówku\nnie porządkuje". Co prawda mogiła przez wiele lat była zapomniana,\nale w 1999 r. młodzi Ukraińcy z Przemyśla usypali na niej kurhan i\npostawili trójramienny drewniany krzyż, który jednak wkrótce został\nzniszczony. W identyczny sposób rozprawiono się z podobnym znakiem\nna grobie pomordowanych w Brzusce, dlatego na mogiłach pojawiły się\nw końcu proste, brzozowe krzyże. Stoją tam do dzisiaj. Począwszy od\n2003 r., Bachów jest na trasie corocznego wiosennego objazdu\nprzemyskich Ukraińców, poświęconego miejscom martyrologii ludności\nukraińskiej na Pogórzu Przemyskim. Wówczas mogiła jest porządkowana,\na na cmentarzu odprawia się panachydę.\nRe: Upamiętnienie w Bachowie już wkrótce...\nciekawy344 21.10.09, 22:08\nTo chyba dobrze, powinien być obelisk-pomnik uczciwa tablica i porzadek\npilnowany przez gminę. Być może w końcu Wasi "jaskiniowcy gminni" pojmą i razem\nz kolegami radnymi ze Lwowa wezmą się za uczciwą robotę, nie hucpy, tanie\nprzepychanki i inne takie zagrywki.\nRe: O Bachowie raz jeszcze\ncziornydwa 07.10.09, 12:29\nKolego tawnyroberts nie wiem czemu się uczepiłeś strony o Bachowie.\nJuż ci na jednym z forum odpisałem, że tworzyłem stronę nie z myślą o pisaniu\nhistorii, lecz jako atrakcyjne miejsce do wypoczynku, które to miejsca takie\nWidokowe – gdzie z gór można podziwiać ładną panoramę na dolinę Sanu.\nSan – atrakcja dla wędkarzy posiadających zezwolenia na połów nizinny jak i\ngórski. Odbywają się tu często zawody wędkarskie. W lecie wyśmienite miejsca na\nkąpiel pod całą długością wsi.\nInne – las, a w nim grzyby , jagody.\nCzyste powietrze i woda, cisza, spokój, oddalenie od głównych szlaków drogowych\nprzez co nie ma hałasu samochodów.\nCzytam tu i nie tylko tu, twoje wypowiedzi i jestem zdumiony twoją nienawiścią\ni fanatyzmem związanym z banderowcami z UPA (chciałbyś chyba aby te czasy\nwróciły, to byś sobie powojował) którzy wyrządzili wiele krzywd ludziom ( nie\npiszę, że tylko Polakom ale i Ukraińcom mieszkającym w naszym regionie i nie\ntylko w naszym).\nI proszę cię abyś nie posądzał mnie o stronniczość, bo chyba nie zauważyłeś\nswoich wpisów z których to właśnie zieje stronniczość w stronę, nie Ukrainy,\ntylko w temacie band mordujących bezbronną i niczemu nie winną ludność. Ja do\nUkrainy i jej mieszkańców nic nie mam. Byłem na Ukrainie kilkanaście razy i śmie\ntwierdzić, że nawet starsza ludność jest bardzo miła dla Polaków, a tym bardziej\ngościnna. Nigdy tam nie usłyszałem złego słowa skierowanego do mnie, jako\nPolaka. Zawsze są chętni do pomocy. Może są jeszcze jednostki takie jak ty i\nmyślą o powrocie na wojenkę. Jeśli ci tak źle tu w Polsce to wyjedź tam do\nswojej, już wolnej Ukrainy. Może tam ci będzie lepiej. W tej chwili nikt ci nie\nbędzie stawiał przeszkód, tak jak za komuny.\nZa komuny tego byś tu też nie pisał.\nJak sam widzisz z mojej strony stronniczości nie ma. Widzisz też, że jest\nzamieszczony wpis na stronie o cmentarzu Ukraińskim w Bachowie. Gdy bym był\nstronniczy to bym ten wpis skasował. Odpisałem kiedyś ,że nie miałem na myśli\npisać na stronie o nacjach narodowościowych żyjących wcześniej w Bachowie..\nPolakach, Żydach i Ukraińcach.\nWidzisz też, że na stronie stworzyłem kącik dla pianistek których dziadkowie\nżyli w Bachowie, a ich poprzednicy pochodzili z Birczy i byli pochodzenia\nNie przeszkadzało mi to jakiej są narodowości.\nŻyję tu, a czasów nienawiści wojennej i po wojennej nie pamiętam. Opieram się na\ntym co przeczytałem, ale pamiętają to jeszcze niektórzy starsi mieszkańcy\nBachowa i nie tylko Bachowa. Myślę że mieszkańcy Bachowa nie napadali na\nmieszkąńców Ukraińskich ( był napad i mord Ukraińców w Bachowie, ale nie przez\nmieszkańców z Bachowa, bo po prostu ich tu w Bachowie nie było, gdyż jedni\njeszcze nie powrócili do Bachowa z wywózki na Sybir i na Polesie, a ci którzy\npowrócili to musieli z Bachowa uciekać, bo właśnie bandy UPA zaczęły ich\nmordować i palić resztę domostwa.) Sądzę, że był to odwet, gdyż ludzie nie mogli\njuż zdzierżyć bardzo częstych bezkarnych napadów band na bezbronną ludność Polską.\nWiedz też , że moi dziadkowie z jednej strony byli Polakami i mieszkali w\nBachowie i przez bandy DUPA musieli uciekać za San. Z drugiej strony dziadek był\nPolakiem, .a babcia Ukrainką. Kiedy wracali po wojnie z Prus, zostali napadnięci\nprzez bandy UPA, już mieli tylko 15 km do domu, a że dziadek był Polakiem to go\nzamordowali i zabrali poduszkę i konia, pozostawiając babcię z dziećmi na pastwę\nlosu w lesie. Babcia później wyemigrowała na Ukrainę, w okolicy Minitopola koło\nZaporoża, zabierając swego syna i córkę. ( babcia już nie żyje i syn, tj. mój\nstryj, żyje jeszcze ciocia) .\nTato mój powrócił z niemieckiej niewoli i nie zastał tu już nikogo. I tak\nMama też mieszkała tu w Bachowie, zostali wywiezieni poprzez Sowietów i nie\ntylko Sowietów, ale i Ukraińców i innej maści hołotę która wlazła do Polski, na\nPolesie, gdzie dopiero tam zaczęły bandy ukraińskie napadać i mordować\nprzesiedlonych tam Polaków. Gdy Niemcy nie za bardzo mogli poradzić sobie z tym\nproblemem (prawdę mówiąc, podobno, patrzyli na to poprzez palce) to postanowili\nwywieść Polaków do Prus Wschodnich.\nPo wyzwoleni (czytaj- po rabowaniu co się dało i gwałceniu kobiet) przez\nsowietów i innej maści hołotę, postanowili powrócić do Bachowa. Po ciężkich\npodróżach, pieszo , wrócili. I co zastali? Pogorzeliska i napady band\nUkraińskich. I znów musieli uciekać aby przeżyć. Pytam się ciebie – za co ci\nludzi mieli być wybici przez UPA, za o że byli bezbronnymi Polakami? Że tu\nmieszkali? Chłopie stuknij się w ten swój rozum, ale to chyba ci nie pomoże i\ntak będziesz myślał po swojemu.\nTu na zakończenie coś ci podsunę ciekawego do poczytania (są to skany i nie\nchciało mi się poprawiać błędów, bo nie mam na to czasu i tak w tej chwili\nzmarnowałem go wiele na pisanie).\nJeśli ci to zaciekawi to mogę ci podesłać kilkadziesiąt stron tej literatury\ndotyczącej działań twoich fanatyków narodowościowych w czasach powojennych.\nDla porównania, porównaj sobie swoje kroniki, ile razy Polacy skrzywdzili\nUkraińców mieszkających tu na tym terenie, a ile razy Ukraińcy krzywdzili Polaków.\nAdministrator strony – www.bachow.to.pl\nA tu masz wklejony skan z mego dostępnego źródła.\n* ? .09.1945 r. podczas powrotu\nz przymusowych robot w Niemezech\nzostal zatrzymany na drodze (rejon\nBabic?) przez banderowcdw i zamor-\n* 05.10.1945 r. na drodze\nz Bachowa do Brzuski oddzial\nUPA napadi na 2 zolnierzy so-\nwieckich. W trackie strzelaniny\njeden zolnierz sowiecki zginq}\na drugi zostal cieiko ranny. Fur-\nman wiozqcy zolnierzy wzi~} auto-\nmat po zabitym i zacz~l sif bronid.\nPo zabiciu jednego banderowca\nzbiegl. W tym sarnym czasie, ko-\nbieta kt(5ra prowadzila w poblizu\nkonia zostala przez banderowcow\n* 27.10.1945 r.w Woli Krzywiec-\nkiej zostali zamordowani przez UPA:\nBronislaw Kwasny, Piotr Kwasny\ni Jan Siemaszko (torturowany -\n- wydiubano mu oczy, ponadto mia}\n30 ran od noza na plecach).\n* 30.10.1945 r. w Woli Korzy-\nwnieckiej oddzia} UPA zaatakowal\nmilicjantdw z Rzeszowa. Dwukrotny\natak zostal odparty. Banderowcy spa-\nlili jedno zabudowanie gospodarskie\ni ranili jednego milicjanta.\n* ?. 11.1945 r. w Bachowie okolo\n100 osobowy oddzial UPA pod do-\nwodztwem „0spa" dokonal napadu\nna wies rabuj~c bydio i odziez. Za-\nmordowano 8 Polakow.\n* 18.12.1945 r. w Bachowie\ni Berezee zostali zamordowani przez\nWP i okolicznych chlop(5w 465 os6b\n(informacja ta pochodzi ze wspomnieri\nbylego banderowca i jest bardzo\nzawyzona. Wedlug dokumentow UB\nw Bachowie zgine~o 65 Ukrairic6w.\n* 24.12.1945 r. w rejonie Ba-\nbic zostal uprowadzony z drogi\ni zamordowany przez banderowcow\nKarol Kazienko lat 25.\n* ? .12.1945 r. w Reczpolu oddzia} WP\nstoozyl potvczke z oddzialem UPA\n* ? .1945 r. w Bachowie zosta}\nzamordowany przez UPA NN Polak\n- pochowano go kolo cmentarza\n(cialo bylo zmasakrowane, rece\ni nogi zwi~zane drutem kolczastym).\n* ? .1945 r. w Kupnej zostali\nzamordowani przez UPA: Stefan\nWolariski, Aniela Benedykt i Jadwiga\n* ? .1945 r. w Skopowie bande-\nrowcy napadii na Tomasza Telesza.\nZrabowano garderobe i buty.\n* ? .03.1946 r. w Reczpolu zo-\nstal uprowadzony i zamordowany\nFranciszek Bajda lat 22 - Polak\ni Jan Szepta z Ghyrzyny - Ukra-\niniec. Wedlug innych zrodel napadu\ndokonala sotnia „Buriaki". Bajda\nzostal zamordowany w pobliskim\nlesie kolo Reczpola.\n* 04.04.1946 r. w Chyrzynie ban-\nderowcy (okolo 60 os(5b) spalili dom,\na nastepnie ostrzelali Krzywcze.\n* 15.04.1946 r. w Bachowie-\n-Kr~zkach nieznani sprawcy zabrali\nMichalowi i Stanislawowi Krdlom\n* 15.04.1946 r. w Reczpolu nie-\nzidentyflkowany oddzial w polskich\nmundurach (okolo 30 os6b) skradi\nu ks. Laski 3 konie, 3 swinie, obu-\nwie i ubrania.\n* 15.04.1946 r. w rejonie Ba-\nbic nieznani sprawcy uprowadzili\na nastepnie zamordowali Jana\n* 16.04.1946 r. na Krzywcze\nJak administrator administratorowi...\ntawnyroberts 07.10.09, 21:11\n1. Bardzo się cieszę, że wreszcie dostrzegłeś ten wątek. Jednak\nprawdopodobnie z kimś mnie pomyliłeś, bo na żadnym innym forum nie\npisałem niczego na temat strony o Bachowie Twojego autorstwa.\nGeneralnie odkąd założyłem "Nad Sanem i Wiarem" niezwykle rzadko\npisuję na innych forach, bo zwyczajnie brakuje mi na to czasu.\nPonadto w internecie istnieję tylko pod jednym nickiem -\n"tawnyroberts", stąd teksty o "nienawiści i\nfanatyźmie", "stronniczości" itd. zapewne także dotyczą kogoś\ninnego. Zdaję sobie sprawę z tego, że to o czym piszę może być dla\npewnych osób niewygodne, dla innych szokujące, ale o powyższe\nprzywary bym jednak swojej "twórczości" nie posądzał. Stąd pewnie\nbierzesz mnie za kogoś innego, ale mylić się ludzka rzecz i\nwspaniałomyślnie Ci wybaczam.\n2. Nie przekonuje mnie to, co napisałeś o Twoich intencjach w\nzwiązku ze stroną o Bachowie. Jeśli chciałeś przedstawić Bachów\ntylko i wyłącznie z dzisiejszej perspektywy, jako atrakcyjne miejsce\nwypoczynku, to po co zaczynałeś z tą historią? Skoro już jednak\nzacząłeś, to powinieneś, jako administrator, zrobić to w miarę\nobiektywnie. A tak wyszły z tego "jaja", bo wypomniałeś UPA\nzrabowane bydło i śmierć dwóch Polaków, a o częściowym spaleniu wsi\ni wymordowaniu prawie stu osób narodowości ukraińskiej (w tym kobiet\ni dzieci) przez Polaków, jakoś nie napisałeś. Takim postępowaniem\nwłożyłeś przysłowiowy kij w mrowisko i nie dziw się, że komuś może\nsię to nie podobać.\n3. Jeśli już tak koniecznie chcesz mnie przekonać do Twojego braku\nstronniczości, to zamiast wypisywać bzdury o tym, jaki to jesteś\nwspaniałomyślnie obiektywny, zamieszczając na swojej stronie kącik\ndla pianistek z bachowskimi korzeniami pochodzenia żydowskiego,\nlepiej zredaguj na nowo opis historii Bachowa, ale tym razem już bez\nrażących przemilczeń. Wystarczy tylko tyle i aż tyle. Chyba stać na\nto człowieka, w którym "nie ma stronniczości"...\n4. Diękuję za dość wyczerpujący opis historii Twojej rodziny. Nie\nwdając się zbytnio w niuanse tego tekstu (np. czy dziadka\nrzeczywiście zabił oddział UPA, czy też zwykła banda rabunkowa),\nmogę tylko powiedzieć: to były straszne czasy, ale cierpieli wtedy\nwszyscy, nie sami Polacy.\nP.S. Skąd pochodzą cytaty, które zamieściłeś na końcu swojej\nRe: Jak administrator administratorowi...\ncziornydwa 09.10.09, 10:25\nDostrzegłem ten wątek gdy szukałem czego innego, przeglądarka zaprowadziła mnie tu\nI tu miałbym prośbę, jeśli się dyskutuje o mojej „twórczości” to może wypada\nmnie powiadomić i zapytać co ja o tym myślę. Jest taka możliwość na stronie,\njest forum gdzie można napisać i zamieścić odnośnik dotyczący spraw Bachowa, też\njest taka opcja : „ Napisz do nas”, a nie krytykować po za plecami\nzainteresowanej strony. To mi przypomina działania pewnych ugrupowań – a jakich\n? to się domyśl.\nFakt że pomyliłem się, nie odpisałem Tobie lecz komuś innemu, ale tu na tym\nforum. A wybaczać mi za pomyłki nie musisz. Niech wybaczają ludzie tym którzy\nwymordowali im bliskich.\nPytasz również, czemu zacząłem z tą historią z której wyszły „jaja” Dla mnie\ntam nie ma „jaj”, chyba, że dla Ciebie są.\nJeśli pisałem o Bachowie, to należało zamieścić jakiś rys dziejów tej\nmiejscowości. Jak już pisałem, pisałem to w skrócie. Prawdę mówiąc, Bachów ma\nbardzo bogatą historię, względem czego można stworzyć stronę, tylko i wyłącznie\no historii Bachowa. Masz pole do popisu. Zrób stronę o historii tej\nmiejscowości. Widzę, że masz również bogatą wiedzę, przeszukaj archiwa, napisz\nto tak jak Tobie się podoba.\nPytasz , czemu nie napisałem o zbrodni w Bachowie? napisałem już, że pisałem w\nskrócie i opisałem tylko dwa przypadki napadu banderowców z UPA na Bachów. Jak\nsam widzisz mam udokumentowane (zamieściłem ty tylko ułamek) zbrodnie bandytów z\nUPA. W tych dokumentach też jest opis zbrodni Polaków na Ukraińcach w Bachowie,\nJest udokumentowane, że w Bachowie zamordowano 65 osób, a nie jak podaje jakiś\npisarczyna w książce, że 95, i gdzieś tam ktoś inny. Są nawet na Ukrainie\ndokumenty potwierdzające 65 osób. Miałem część dokumentacji zamieścić tu na tej\nstronie: Łemkowsko - Ukrainski wortal internetowy WERCHOWYNA ale myślę, że\nniema to sensu, bo tam przybywają też „sami swoi” i myślą po swojemu.\nWiedz też, że jestem w posiadaniu również dokumentów które poświadczają akcje\nnapadu UPA (tak jak Ty piszesz, jak ci wygodnie – banda rabunkowa) na\npowracających z Niemiec, wtedy gdy zginął mój dziadek. A wiesz czemu ta „banda\nrabunkowa” puściła babcię wolną? bo zobaczyli w dokumentach jej nazwisko\npanieńskie. Och- mieli litość- zabili wtedy tylko 9 osób. Żyła do niedawna jedna\nsąsiadka, która powracała z moim dziadkiem i pamiętała wszystko bardzo\ndokładnie do samej śmierci. Mówiła, że to co wtedy widziała to była okropność i\nnie zapomni tego.\nOprócz tego, jak już pisałem, jeździłem często na Ukrainę, nawiązałem kontakty z\nludźmi którzy urodzili się tak jak ja, po wojnie i nie są wrogo nastawieni do\nnas, Polaków. -\nŻyje jeszcze część starych „zakalców” którzy ciągle myślą o wolnej Ukrainie,\nrozdrapując stare rany. Gdy by mieli karabiny to nadal chcieli by wojować za\nwolną Ukrainę. Pytam więc, jaką dziś mają Ukrainę? czy nie wolną? Czemu nie\nwojowali jak zniewolili ich Moskale ( tak nazywają Rosjan) Tu mieli też pole do\npopisu, czemu z nimi nie walczyli? co bali się o swoją dupę? Oni walczyli z\nbezbronną ludnością po wsiach Podkarpacia i Polesia. –\nDokończę dalej –otóż ci ludzie pomogli mi poszukać w archiwach Ukraińskich opis\nakcji band UPA (mało tych opisów jest) ale interesujące mi sprawy znaleźli,\nnawet nazwiska bandziorów. Znaleźli też jednego z nich który jeszcze żył\n(podobno już nie żyje od 2-ch lat), dali mi adres. Nie pojechałem do niego,\ntylko napisałem list do niego, nie tak do niego, jak do jego sumienia. I co? Nic\nnie odpisał. Pomyślałem – niech sobie żyje ze swoim morderczym sumieniem na\nwieki wieków. Takiemu trzeba wybaczyć.\nTy również sugerujesz mi, abym pod Twoje dyktando zredagował ponownie historię\nBachowa. Nic nie będę przeredagowywał. Co napisałem, to napisałem, czy się to\nteż ludzie, a nie zwierzęta. Ja tak komuś podoba czy taż nie. Jeśli się nie\npodoba to niech nie czyta, koniec punto\nW jednym się z Tobą zgodzę, to co napisałeś na zakończenie – to były straszne\nczasy, ale cierpieli wtedy wszyscy, nie sami Polacy- A ja bym zmienił „Polacy”\nna ludzie. Bo Polacy czy Żydzi, Ukraińcy, Rosjanie, Chińczycy, Afrykańczycy do\nAha – pytasz na zakończenie, skąd pochodzą cytaty o zbrodniach które zamieściłem\npo wyżej. Otóż wszystko jest w Archiwum Państwowym, należy poświęcić dużo czasu\ni tam szukać. Jest tam i o zbrodni w Bachowie, Brzusce i Pawłokomie. A najwięcej\no morderstwach (bo inaczej tego nie można nazwać) których się dopuścili Ukraińcy\nz UPA, jak już napisałem, na bezbronnej ludności. A może sobie tu coś\npoczytasz?: Genocide - zbrodnie ludobójstwa na ludności Wołynia dokonane przez\nnacjonalistów ukraińskich z OUN-U Na tym kończę, uważam temat za wyczerpany z\nmojej strony i nie podejmuję więcej dyskusji w tym temacie. Pozdrawiam.\nGarść przemyśleń na pożegnanie\ntawnyroberts 12.10.09, 23:02\nNie lekceważyłbym tak relacji "Arkadija", bo pojawił się on w\nBachowie już następnego dnia po napadzie i dokonywał spisu ofiar\nniejako "z natury". Z drugiej jednak strony nie zachowały się\nprotokoły z jego wizyty w wiosce i po latach mógł już nie pamiętać\ndokładnej liczby zabitych. Grzegorz Motyka w "Tak było w\nBieszczadach" podaje, że w Bachowie zginęło wówczas od 30 do 95\nosób. Wynika stąd, że wersja Krywućkiego jest tą maksymalną wziętą\npod uwagę, a liczba 65 ofiar jest także bardzo prawdopodobna.\nTak czy inaczej, uważam, że w dyskusji z Tobą na temat zbrodni w\nBachowie osiągnąłem pewne sukcesy. Oto przyznałeś publicznie, że\npogromy Ukraińców miały tam miejsce. Podałeś nawet liczbę ofiar na\npodstawie znanych Ci polskich dokumentów z Archiwum Państwowego i\ndokumentów ukraińskich. Mimo to nadal nie chcesz umieścić tej\ninformacji w swoim opisie historii Bachowa, skupiając się bardziej\nna opowieściach o banderowcach rabującym bydło miejscowym Polakom.\nJaką to wystawia laurkę Tobie i Twojej twórczości? Domyśl się sam...\nP.S. Pomyliłeś i osoby i fora. Odpisywałeś kiedyś Darino na\nRe: Garść przemyśleń na pożegnanie\ndarino 13.10.09, 07:53\nNa Bachów były dwa polskie napady, jeden na pewno "Sępa", drugi chyba też.\nNapady na Bachów u Krycińskiego\ntawnyroberts 13.10.09, 18:33\nO dwóch napadach wspomina też S. Kryciński w opisie Bachowa w\nprzewodniku po Pogórzu Przemyskim (str. 155-156):\n"Na początku 1945 r. na tym terenie rozpoczęła swoje działania UPA.\nW ramach odwetu partyzanci ze zgrupowania "Warta" dokonali szeregu\nakcji pacyfikacyjnych w ukraińskich wsiach leżących na pograniczu. W\nwyniku takiej akcji 23 lutego 1945 r. na plebanii w Bachowie zabity\nzostał ostatni greckokatolicki proboszcz Bachowa Anatol\nSembratowicz. W wyniku kolejnej akcji, 11 kwietnia 1945 r. zabitych\nzostało 95 osób narodowości ukraińskiej."\nCiekawe, że Iwan Krywućkyj "Arkadij" zabicie księdza Sembratowicza\ndatuje na dzień przeprowadzenia tej drugiej, większej akcji - czyli\n11 kwietnia 1945 r.\nPytanie Kwiatuszka, bez odpowiedzi...\ntawnyroberts 12.10.09, 23:20\nI jeszcze jedno. Oto jak poważnie potraktowałeś znanego\nskądinąd "kwiatjabloni20", pytającego o zbrodnię w Bachowie na Twoim\n"Na forum Gazety Wyborczej "Nad Sanem i Wiarem" znalazłem ten wątek\noraz zdjęcie zrobione na cmentarzu w Bachowie:\nJak widać usypanie tej mogiły doprowadziło do otwarcia\nswoistej "Puszki Pandory" na forum zawrzało, doszło do waśni i\npyskówek. Jak zauważyłem na temat anonimowej mogiły w Bachowie\nwypowiadają się wyłącznie ludzie nie związani z tym regionem i tą\nmiejscowością. I przez to ich wypowiedzi mogą być niewiarygodne i\nstronnicze. Jedni mówią, że w anonimowej mogile spoczywają zwłoki\nrozstrzelanych przez AK w 1945 r. członków i sympatyków sotni UPA,\ninni dowodzą, że polscy partyzanci rozstrzelali niewinnych cywili\nnarodowości ukraińskiej. Jaka rzeczywiście była prawda i czy ktoś z\nrdzennych mieszkańców miejscowości Bachów mógłby wypowiedzieć się na\ntemat tamtych dramatycznych czasów i wydarzeń."\nZapytanie z 24 maja 2009 r. do dzisiaj nie doczekało się Twojej\nodpowiedzi. W innym wpisie poczytujesz sobie za zasługę fakt, że go\nw ogóle nie skasowałeś. W świetle powyższego, po co niby miałbym\ntracić czas na jakieś interwencje na Twoim forum? Wolałem zrobić to\nu siebie, w nadziei, że kiedyś i tak tu zajrzysz. Nie pomyliłem\nRe: Pytanie Kwiatuszka, bez odpowiedzi...\ncziornydwa 13.10.09, 23:36\nOdpowiedzi się nie doczekał, ani odemnie, ani od mieszkańców, gdyż w tym czasie\njeszcze mieszkańców narodowości Polskiej nie było w Bachowie. Jeśli wrócili, to\nuciekli z Bachowa przed grasującymi banderowcami. Sam pytałem starszych i nikt\nnie wie kto i kiedy tam został pochowany. Ja tez nie wiem, bo urodziłem sie po\nwojnie, a zarazem nie znalazłem dokumentów na ten temat. Dlatego nie ma\nodpowiedzi, bo nie będę zmyślał.\nMogiła w Bachowie\ntawnyroberts 14.10.09, 22:01\nJeśli rzeczywiście nie wiedziałeś, w co jakoś nie bardzo chce mi się\nwierzyć, to teraz już wiesz: w anonimowej mogile spoczywają\nmieszkańcy Bachowa narodowości ukraińskiej, zamordowani 11 kwietnia\n1945 r. przez uzbrojone polskie oddziały patyzanckie, wspierane\nprzez okoliczną ludność cywilną.\nA znasz może ten opis zbrodni w Bachowie z Wikipedii:\n"Zbrodnia w Bachowie - zbrodnia dokonana 11 kwietnia 1945 r. na\nukraińskiej ludności wsi Bachów przez oddziały poakowskie\n(przypuszczalnie ze Zgrupowania "Warta") i BCh wraz z okolicznymi\nZamordowały one około 100 mieszkańców Bachowa. Osoby, które ocalały,\nzostały wysiedlone na Ukrainę.\nCzęść ofiar zbrodni została pochowana przez rodziny na cmentarzu,\npozostałych zakopano w dole w centralnej części wsi. W 1971 roku,\ngdy budowano w tym miejscu szkołę, zwłoki wykopano, przeniesiono na\ncmentarz i zakopano we wspólnej mogile. Przez lata nikt się mogiłą\nnie zajmował i dopiero w 1999 roku została odnowiona. Usypano wtedy\nwysoki kopiec z ziemi i postawiono na nim drewniany krzyż.\n11 kwietnia 1945 r. zamordowano również wiele osób w sąsiednich\nwioskach: Sufczyna - 26 osób, i Brzuska - około 180 osób."\nSłyszałeś coś na temat tej ekshumacji z 1971 r., w związku z budową\nnowej szkoły? Już to wydarzenie starsi bachowianie powinni\nRe: Mogiła w Bachowie\ncziornydwa 16.10.09, 23:43\nTak to pamiętam bardzo dobrze. Na placu na którym stoi szkoła, rzeczywiście była\nmogiła 2-ch ukraińskich osób zamordowanych podobno przez osoby pochodzenia\npolskiego. Nawet miałem okazje tam być podczas wykopywania szczątków kości\nludzkich. Musiano ich wykopać bo w niedalekiej odległości miała być kopana\nstudnia głębinowa. Czy tak?\nEkshumacja w pobliżu szkoły\ntawnyroberts 20.10.09, 21:34\nA więc tylko dwóch? Z opisu na Wikipedii wynika raczej, że było ich\nwięcej. Jeśli jednak byłeś naocznym świadkiem ekshumacji, to nie mam\npodstaw, żeby Ci nie wierzyć. A skąd było wiadomo, że w tamtym\nmiejscu jest mogiła, skoro miejscowych Polaków nie było we wsi\npodczas mordu w 1945 r.? Znajdowało się tam może jakieś\nupamiętnienie (mogiła, krzyż, kapliczka itp.)? I jeszcze jedno\npytanie: czy ekshumowane szczątki pochowano na miejscowym cmentarzu\nRe: Ekshumacja w pobliżu szkoły w Bachowie -odpow.\n68al 11.12.09, 23:24\nByły lata 70-te.Przygotowywano plac do budowy szkoły w\nBachowie.Władze powiatowe zdecydowały ekshumować groby na powyższym\nplacu.Do tego zadania ustalono skład komisji;1/sołtys\nwsi,2/przewodniczący gromadzkiej rady/obecnie taką funkcję pełni\nwójt/3/przdstawiciel dawnego WydziaLu Oświaty w\nPrzemyślu,4/przedstawiciel Powiatowej Rady Narodowej w\nPrzemyślu,5/pracownicy miejscowi/2 osoby/.Obecność komisji miała na\ncelu-by nie sprofanowano zwłok.Zwłoki wykopano a właściwie same\nkości i część ubiorów .Wszystko to w skrzyni samochodem zabrano\nikomisja się rozeszła.Badań na miejscu nikt nie robił odnośnie\nprzyczyn zgonów.Przy ekshumacji nie było żadnych obserwatorów czyli\nmieszkańców wsi.Tamte lata nie pozwalały-i sam skład komisji-na\ndyskusję w tym temacie.Odbywało się to w milczeniu.Nikt nie\ndochodził tego czyje to były zwłoki ani skąd siętam znalazły.o było\ntabu dla wszystkich.Odnośnie daty ekshumacji w 76r.nic nie\nwiem.Wtedy w Babicach już nie mieszkałem.Miejsce tego pochówku -\nprzyszkole-nie było niczym zaznaczone.To miejsce wskazał\nsołtys.Kilkanaści metrów dalej po tem kopano głębinową studnię i\nrozpoczęto budowę szkoły .Właściwą datą ekshumacji będzie rok\nrozpoczęcia budowy szkoły lub 1 rok póżniej.Minęło już 38 lat od\ntamtego czasu zatem pamięć może\nCiekawostki historyczne Bachowa.\n68al 28.01.11, 17:45\nBachów to taka miejscowość,która kryje wiele tajemnic.Jedną z nich jest odpowiedż na następujące pytanie-czy Bachów był,,republiką,,?Jeżeli tak-to kiedy i dlaczego?Starsi mieszkańcy powinni to pamiętać.\ncziornydwa 09.10.09, 10:30\nPrzepraszam za pewne błędy w tekście, gdyż kilka wyrazów przeskoczyło mi w inne\nmiejsce. Ale nie wpływa to na treść i nie wiele zmienia ją.\ncziornydwa 18.10.09, 20:56\nWięcej nie podejmuję dyskusji w tym temacie, gdyż nie pasjonuje mnie historia, a\nszczególnie dotycząca tych powojennych morderczych przygód bandziorów z Upa i\ntych podszywających się pod AK (a kury, a kaczki).\nMogę z tobą podyskutować na inne tematy które mnie interesują, a to :\nwędkarstwo, mechanika samochodowa, krótkofalarstwo i łączności radiowe oraz z\ntym związana elektronika ( mogę Ci naprawić stary telewizor czarno biały na\ntawnyroberts 20.10.09, 22:00\nNiby historia Cię nie pasjonuje, a grzebałeś w archiwach w\nposzukiwaniu informacji na temat mordów dokonanych przez polską i\nukraińską partyzantkę. Zresztą nieważne, nie będę Cię więcej o to\nCo do Twoich zainteresowań, to akurat te dziedziny niespecjalnie\nmnie ciekawią, chociaż posiadam nawet kartę wędkarską, co prawda od\ndawna nieopłacaną, a technikiem samochodowym to jestem z\nwykształcenia, ale potem poszedłem w kierunku elektroenergetyki i\ntak mi już pozostało. Jednak może kiedyś, przemykając rowerem przez\nBachów, rozpoznam w wędkarzu moczącym kija w Sanie, administratora\nserwisu o Bachowie. Kto wie... Pozdrawiam!\ncziornydwa 23.10.09, 19:26\nJeszcze Ci odpowiem na zakończenie. Grzebałem w archiwum bo chciałem znaleźć\nmorderców mojego dziadka. Więc przy okazji znalazłem wiele ciekawych opisów\nmorderczych wypadów tak miłej dla ciebie bandy która walczyła o wolna Ukrainę.\nNie wiem czemu mi nie odpowiedziałeś na wiele zadanych pytań w sprawie napadów\nDUPA na ludność Polską. Tylko opisujesz swoje myśli. Może nie odnalazłem\nwszystkich dokumentów dokumentujące napadów DUPA, bo w latach osiemdziesiątych\nbyły trudności z dostępem do takich materiałów. Miałem znajomego prawnika w\nKijowie który mógł szukać w archiwach. Ale nie do wszystkiego miał dostęp, więc\npod przykrywką innych poszukiwań znalazł to co potrzebowałem. Wiele tego nie\nbyło. Może we Lwowie coś więcej można znaleźć. Wiedz, że proponował mi\nzaskarżenie tego banderowca który był w grupie mordującej mego dziadka, czego\nmiał się podjąć jako oskarżyciel i posadzenie go do więzienia, co by było na\nskalę między narodową, a on by uzyskał rozgłos ,co by stanowiło o jego prestiżu.\nAle nie zgodziłem się , gdyż wiązało się to z długo trwającym procesem i\nczęstymi wyjazdami do Kijowa. Nie pisz ,że mnie historia pasjonuje i powinienem\nsię zająć opisem napadów Polaków\n( to Cię najbardziej interesuje) na Ukraińców, gdyż nie szukałem materiałów na\nstronę Bachowa o napadach DUPA na Polaków jak i Polaków na Ukraińców. Te\nmateriały znalazłem tylko przy okazji i je skserowałem, na pamiątkę.\nKto wie,... może i mnie spotkasz nad Sanem, gdy będę moczył kija pod kładką lub\nponiżej, lub pod lasem. Szukaj faceta koło sześćdziesiątki i z wąsem ( teraz bez\nwąsa, gdyż mała wnuczka chciała mi go wyrwać, bała się, teraz podrosła i nie ma\nproblemu, ale wąsa nie zapuszczam).\nmariusz9959 24.10.09, 09:54\nCzytając posty Cziornydwa znalazłem bardzo dobrą informację. Napisał, że nie\ninteresuje się historią. Brawo Cziornydwa tak trzymaj w Twoim przypadku jest to\nbardzo właściwa decyzja.\ncziornydwa 25.10.09, 11:42\nPanie mariusz9959 nie wkładaj swoich słów w moje usta. Gzie wyczytałeś w tu\ncytowanych moich wypowiedziach, że się historia nie interesuję? Najwyraźniej nie\npojmujesz co piszesz, bo nie odróżniasz słowa "interesujesz" a "pasjonujesz".\nChyba, że dla Ciebie to jest jednoznaczne.\nPS. do tawnyroberts. Przepraszam że nie odpowiedziałem do końca na Twoje\npytanie odnośnie mogiły koło szkoły. Otóż wiadomo było, że jest mogiła. bo był\nusypany kopczyk i przecież żyli jeszcze mieszkańcy Bachowa pochodzenia\nUkraińskiego ( wszystkich Ukraińców z Bachowa Polacy nie wymordowali i nie\nwszyscy pozostali zostali wywiezieni w czasie akcji Wisła)którzy twierdzili, że\njest tam pochowana jedna rodzina Ukraińska. Po rozkopaniu okazało się że jest\ntam pochowane dwie osoby. Tak twierdzili ci którzy osobiście zostali dopuszczeni\ndo tych robót. Postronni nie mieli tam dojścia, mogli tylko obserwować z pewnej\nodległości. Tak te prochy zostały przeniesione na cmentarz w Bachowie nad\ncerkwią. Przyznaję, że nie wiem w którym miejscu zastały złożone. Żyje jeszcze\njeden mieszkaniec który brał udział w przenoszeniu prochów na cmentarz.\nRe: A tu jeszcze kilka przygód bandy UPA\ncziornydwa 14.11.09, 09:20\nzgin~l buriczuczny „ Bis". Polegio 13\nzolnierzy WP a 15 raniono. Innq date\nstarcia podaje P. Mirczuka Wedlug\ntegoz autora 29.05.1946 r. w Kupnej\nwaice mialo zginqC 15 zolnierzy WP,\nw tym I porucznik. Straty UPA\nI zabity (jest malo prawdopodobne\naby chodzilo o inne starcie - AZ).\n* ? .06.1946 r. w Bachowie\nw wyniku akcji odwetowej Polacy\nodebrali Ukraincom zrabowane bydio,\nkonie i odziez. Zastrzelono ksiedza\ngreckokatolickiego Anatola Sembmtowi-\ncza i 3 innych Ukrairicdw. Informacja\nta jest prawdopodobnie bl~dna. Ksi~dz\nSembrowicz (prawdopodobnie chodzi\no Sembratowicza) mial zginqc 23.02.1945\nr. w wyniku akcji banderowcow.\n* 24.06.1946 r. w rejonie Kupnej\nzostal zastrzelony plut. Jozef Letkie-\nwicz z 28. pp.\n* 22.07.1946 r. w Bachowie zo-\nstali zamordowani przez UPA: Jo-\nzef Pawlowski lat 32, Katarzyna\nPawlowska lat 20 z domu Kostecka\noraz Zofia Krol, lat 40.\n* 22.07.1946 r. na Babice i Ba-\nchow napadii banderowcy. Zrabo-\nwano konie i 98 sztuk bydia. Ban-\nderowcy zastrzelili 2 osoby.\n* 22.07.1946 r. na dwor w Recz-\npolu napadi 60 osobowy oddzial\nUPA, ubrany w „rozne" mundu-\nry. Zrabowano 17 sztuk bydia na\nszkode ksiedza Laski z Krasiczyna.\nW innych dokurnentach zdarzenie to\njest datowane na 21.07.1946 r.\n* 27.07.1946 r. w Bachowie za-\nmordowano (prawdopodobnie UPA)\nMarie Krol (pochowano ja w Ba-\nbicach) oraz Jozefa Pawlowskiego\ni Katarzyna Pawlowskq.\n* 03.08.1946 r. na Reczpol napadi\noddzial UPA. Skradziono 3 krowy.\n* 09.08.1946 r. w Ruszeiczycach\nokolo 50-100 osobowy oddzial UPA,\nubrany w polskie i niemieckie mun-\ndury oraz ubrania cywilne zrabowal\nokolo 26 krow, 5 koni oraz zywnosc\n* 09/10.08.1946 r. na Krzywcze\nnapadi oddzial UPA. Atak odparl\nmiejscowy posterunek MO.\n* 01.09.1946 r. w Krzywczy\nsiedmiu milicjantow starlo sie z 20\nosobowym oddzialem UPA. Wedlug\ninnych danych oddzial UPA ubrany\nw polskie mundury napadi\nw Krzywczy na Stanislawa Akie-\nlaszka, ktorego uprowadzono wraz\nze Szczepanern KwaSnym. Zrabo-\nwano jedna krowe, ubrania oraz\n* 01/02.09.1946 r. na Reczpol\nnapadia sotnia „Burlaki". Zrabowano\nokolo 15 sztuk bydia\n* 22.09.1946 r. do Sredniej\nprzybylo kilka niezidentyfikowa-\n* 24.11.1946 r. w Sredniej 25\nbanderowc6w w polskich mun-\ndurach zrabowalo odziez i srodki\n* 26.09.1946 r. w rejonie Birezy\nbanderowcy wyznaczyli kontyngen-\nty zbozowe po 1500 kg zyta, 600\nkg pszenicy i 1500 kg jeczmienia\nna wsie Wola Krzywicka i Brzo-\nska. Ponadto wies Brzoska miala\ndostarczyc okreslone ilosci spiry-\ntusu, cebuli, czosnku, kukurydzy,\nfasoli i masia\n* 03.10.1946 r. w Woli Krzywieckiej\n50 osobowy oddzial UPA, w mundu-\nrach WP napadi na dom funkcjona-\nriusza MO Jana Horbowego, rabuj~c\njednq krowe i odziez oraz na domy\nWawrzyrica Rogoza i Mikolaja Sowie-\nskiego kradnqc po jednej krowie.\n* 04.10.1946 r. w Babicach-\n-Przedmiescie niezidentyfikowana 30\nosobowa grupa, ubrana w mundury\nWP napadia na 6 gospodarzy. Zra-\nbowano odziez i obuwie\n* 10.11.1946 r. na podrozujqcych\n2 furmankami z Babic, napadii niezna-\nni sprawcy (8 osob) w mundurach WP.\nZrabowano towar za 80 tys. 71 W innych\nmaterialach zrodlowych zdarzenie to da-\ntuje sif na 12.11.1946 r. W uzupelnieniu\ninformacji podano, iz w lesie\nw Korymikach 8 niezidentyfikowanych\nosob, w mundurach WP napadio na\n2 furmanki wioz~ce towar o wartosci\nSO.OOOzl dia spoidzieini „Spolem"\n* 04.12.1946 r. w Woli Krzy-\nwieckiej 15 banderowcow ubranych\nw polskie i sowieckie mundury,\nnapadio na dom Franciszka Rostec-\nkiego. Skradziono ubrania, pieniqdze\ni jedna, krowe.\n* 15.12.1946 r. w Woli Krzywiec-\nkiej 7 niezidentyfikowanych spraw-\ncow napadio na mieszkanie Jana\nBarana. Zrabowano jednq krowe,\nubrania i buty.\n* 26.12.1946 r. w Woli Krzy-\nwieckiej 10 banderowcow napadio\nna sklep Spdldzieini Rolniczej.\nSkradziono pieniqdze, ubrania\n* ? .1944 - 1947 r. w Babicach\nzgin~l 60-letni Ukrainiec J6zef Wi-\n* 02.01.1947 r. na przysidiek\nBachowa-Krqzki napadia gru-\npa okolo 20 banderowc6w ubrana\nw mundury polskie, sowieckie\ni niemieckie. W trakcie napadu\nzrabowano Kazirnierzowi Lach\ni Emilii Pekalskiej po jednej krowie\noraz ubrania i obuwie. Wedlug in-\nnych zrodel banderowcy obrabowali:\nBlazeja Kurasza, Kazimierza Lacha\ni Jana Czelusniaka.\n* 09.01.1947 r. na Wol? Krzy-\nwickq napadi oddzial UPA. Zrabowa-\nno ubrania i obuwie. Wedlug innych\nzrodel do napadu doszlo 08.01.1947\nr., a napastnicy pozostawili ulotke\nnapisan~ po ukrainsku.\n* 14.01.1947 r. na Wol? Krzy-\nwiecka, napadi ubrany w mundury\nWP, skladajqcy siq z 7 osob od-\ndzial UPA. Z~rzdano od Antoniego\nKwasnego, aby kupil dia banderow-\ncow 4 plaszcze WP.\n* 21.01.1947 r. na Bachow\nprzysioiek Krqzki napadi okolo\n30 osobowy oddzia} UPA, ubra-\nny w mundury WP. Banderowcy\nzamordowali: Polaka Wladyslawa\nSlimaka lat 49 i jego zone\nUkrainke Marie Slimak lat 46\nz dornu Salasznik. Ponadto zrabowali\n2 konie, w6z, 2 krowy oraz ubrania\n* 24.01.1947 r. na Srednia, napadi\nokolo 500 osobowy oddzial UPA\nw polskich mundurach. Zrabowano\nBoleslawowi Tomaszewskiemu ciel?\n* 25.01.1947 r. na Skopow napadi\nokolo 300 osobowy oddzial UPA\nA tu jeszcze kilka przygód :)))\ndarino 14.11.09, 11:35\n500 osób zaatakowało wieś, żeby zabrać cielę i świnię ? Musieli być bardzo\nA co do tych gości w polskich mundurach, to nie mogli być Polacy ?\nRe: A tu jeszcze kilka przygód :)))\ncziornydwa 22.11.09, 19:46\nFaktycznie tego nie zauważyłem. Może być, że to jakiś Polski dywizjon, wracał z\nfrontu, na wschód do swoich domów. Widocznie nie byli głodni, bo Polak głodny\njest zły, a oni byli napici i najedzeni. tylko trochę wódki im zostało i brakło\nim na zagrychę, więc po drodze, pięćset chłopa napadło pierwszą lepszą wieś i\npodwędzili chłopom świnię i cielę. Tak jak napisałem, byli nażarci i nie byli\nźli, gdyż nikogo nie zamordowali ani nie poturbowali.\nChłopie Ty spostrzegawczy jesteś. Brawooooooooooo!!!\nRe: A tu jeszcze kilka przygód bandy UPA:\n68al 01.12.09, 21:49\nMieszkam daleko od Bachowa,ale tą miejscowość znam.Mieszkałem kiedyś\nw Babicach.Czytając wypowiedzi kilku osób-dotyczącychBachowa-wiele\nmożna się dowiedzieć o historii tej wsi,ale to za mało.Wiemy,że za\nkażdym napadem kryje siętragedja ludzi.Ci ludzie jeszcze żyją,ale\nwnet te historie i pamięć zniknie.Warto zatem przypomnieć te\ntragiczne losy pojedynczych ludzi.To są bardzo ciekawe\nhistorie.Warto dowiedzieć się o losach ludzi wypędzonych z Bachowa w\nlatach wojennych i po wojnie.Odnośnie ekshumacji zwłok przy szkole\nto byłem tam obecny wchodzący w skład komisji.Był tam też sołtys wsi-\nEugieniusz Staszkiewicz.Uczestnik przy ekshumacji-jak wcześniej w\ninnym artykule ktoś z Was napisał-mówił prawdę.Było 2\nosoby .DOPISEK.Proszę-nie obrażajcie się nawzajem.Samo to,że\nporuszono tu te sprawy są bardzo cenne.Wzajemne oskarżenia nic nie\nwnoszą,a jedynie fakty.Mało jest miejscowości,które by chciały\npodobne tematy poruszać.CHWALA WAM ZA TO. l\nJasność w sprawie mogiły w pobliżu szkoły\ntawnyroberts 02.12.09, 19:25\nDzięki za ten konkretny wpis. W sprawie ekshumacji zwłok przy szkole\nw Bachowie mamy więc zupełną jasność: wykopano i przeniesiono na\nmiejscowy cmentarz greckokatolicki szczątki dwóch osób narodowości\nukraińskiej. Zeznania świadków tamtych wydarzeń, w tym członka\nkomisji ekshumacyjnej, są nie do podważenia. Dobrze byłoby uściślić\nteraz notkę o zbrodni w Bachowie na Wikipedii, bo wynika z niej\nraczej, że w zbiorowej mogile w pobliżu nowej szkoły pochowano o\nwiele więcej niż dwie osoby.\nRola komisji przy ekshumacji w Bachowie\ntawnyroberts 03.12.09, 22:26\nMam jeszcze kilka małych pytań: jaka była rola tej komisji, do\nktórej należałeś? Czy komisja nadzorowała tylko prace ekshumacyjne,\nczy też może badała wykopane szczątki, próbowała ustalić wiek ofiar,\nprzyczynę zgonu itp.? Czy kości zaraz po wykopaniu zostały\nprzeniesione na stary cmentarz greckokatolicki w Bachowie, czy może\nnajpierw trafiły do Zakładu Medycyny Sądowej lub innej podobnej\ninstytucji? Czy przy zwłokach znaleziono jakieś interesujące\nprzedmioty? Kto kierował pracami komisji? Z góry dziękuję za\nNapady UPA według Cziornydwa\ntawnyroberts 02.12.09, 17:21\nZebrałem z kilku wpisów i uporządkowałem wykaz napadów UPA na\nokolice Bachowa, przedstawiony w tym wątku przez Cziornydwa. Po co?\nAno po to, żeby udowodnić, że nie wszystkie wymienione w spisie\nakcje były dziełem UPA. Za niektórymi z nich stały na przykład\nzwykłe bandy rabunkowe. Ale może po kolei...\n* ?.09.1945 r. podczas powrotu z przymusowych robót w Niemczech\nzostał zatrzymany na drodze (rejon Babic?) przez banderowców i\n* 05.10.1945 r. na drodze z Bachowa do Brzuski oddział UPA napadł na\ndwóch żołnierzy sowieckich. W trakcie strzelaniny jeden żołnierz\nsowiecki zginął, a drugi został ciężko ranny. Furman wiozący\nżołnierzy wziął automat po zabitym i zaczął się bronić. Po zabiciu\njednego banderowca zbiegł. W tym samym czasie kobieta, która\nprowadziła w pobliżu konia została przez banderowców zastrzelona.\n* 27.10.1945 r. w Woli Krzywieckiej zostali zamordowani przez UPA:\nBronisław Kwaśny, Piotr Kwaśny i Jan Siemaszko (torturowany -\nwydłubano mu oczy, ponadto miał 30 ran od noża na plecach).\n* 30.10.1945 r. w Woli Korzenieckiej oddział UPA zaatakował\nmilicjantów z Rzeszowa. Dwukrotny atak zostal odparty. Banderowcy\nspalili jedno zabudowanie gospodarskie i ranili jednego milicjanta.\n* ?.11.1945 r. w Bachowie około 100 osobowy oddział UPA pod\ndowództwem „Ospa" dokonał napadu na wieś rabując bydło i odzież.\nZamordowano 8 Polaków.\n* 18.12.1945 r. w Bachowie i Berezce zostali zamordowani przez WP i\nokolicznych chłopów 465 osób (informacja ta pochodzi ze wspomnień\nbyłego banderowca i jest bardzo zawyżona). Według dokumentów UB w\nBachowie zginęło 65 Ukraińców.\n* 24.12.1945 r. w rejonie Babic został uprowadzony z drogi i\nzamordowany przez banderowców Karol Kazienko lat 25.\n* ?.12.1945 r. w Reczpolu oddział WP stoczył potyczkę z oddziałem\n* ?.?.1945 r. w Bachowie został zamordowany przez UPA NN Polak -\npochowano go koło cmentarza (cialo było zmasakrowane, ręce i nogi\nzwiązane drutem kolczastym).\n* ?.?.1945 r. w Kupnej zostali zamordowani przez UPA: Stefan\nWolański, Aniela, Benedykt i Jadwiga Rakoczy.\n* ?.?.1945 r. w Skopowie banderowcy napadli na Tomasza Telesza.\nZrabowano garderobę i buty.\n* ?.03.1946 r. w Reczpolu został uprowadzony i zamordowany\nFranciszek Bajda lat 22 - Polak i Jan Szepta z Chyrzyny - Ukrainiec.\nWedług innych źródeł napadu dokonała sotnia „Burłaki". Bajda został\nzamordowany w pobliskim lesie koło Reczpola.\n* 04.04.1946 r. w Chyrzynie banderowcy (około 60 osób) spalili dom,\na następnie ostrzelali Krzywczę.\n* 15.04.1946 r. w Bachowie-Krążkach nieznani sprawcy zabrali\nMichałowi i Stanisławowi Królom 2 konie.\n* 15.04.1946 r. w Reczpolu niezidentyfikowany oddział w polskich\nmundurach (około 30 osób) skradł u ks. Laski 3 konie, 3 świnie,\nobuwie i ubrania.\n* 15.04.1946 r. w rejonie Babic nieznani sprawcy uprowadzili, a\nnastępnie zamordowali Jana Pawłowicza.\n* ?.06.1946 r. w Bachowie w wyniku akcji odwetowej Polacy odebrali\nUkraińcom zrabowane bydło, konie i odzież. Zastrzelono księdza\ngreckokatolickiego Anatola Sembratowicza i 3 innych Ukraińców.\nInformacja ta jest prawdopodobnie błędna. Ksiądz Sembrowicz\n(prawdopodobnie chodzi o Sembratowicza) miał zginąć 23.02.1945 r. w\nwyniku akcji banderowców.\n* 24.06.1946 r. w rejonie Kupnej zostal zastrzelony plut. Józef\nLetkiewicz z 28. pp.\n* 22.07.1946 r. w Bachowie zostali zamordowani przez UPA: Józef\nPawłowski lat 32, Katarzyna Pawłowska lat 20 z domu Kostecka oraz\nZofia Król lat 40.\n* 22.07.1946 r. na Babice i Bachów napadli banderowcy. Zrabowano\nkonie i 98 sztuk bydła. Banderowcy zastrzelili 2 osoby.\n* 22.07.1946 r. na dwór w Reczpolu napadł 60 osobowy oddział UPA,\nubrany w „różne" mundury. Zrabowano 17 sztuk bydła na szkodę księdza\nLaski z Krasiczyna. W innych dokumentach zdarzenie to jest datowane\nna 21.07.1946 r.\n* 27.07.1946 r. w Bachowie zamordowano (prawdopodobnie UPA) Marię\nKról (pochowano ją w Babicach) oraz Józefa Pawłowskiego i Katarzyna\n* 03.08.1946 r. na Reczpol napadł oddział UPA. Skradziono 3 krowy.\n* 09.08.1946 r. w Ruszelczycach około 50-100 osobowy oddział UPA,\nubrany w polskie i niemieckie mundury oraz ubrania cywilne zrabował\nokoło 26 krów, 5 koni oraz żywność i obuwie.\n* 09/10.08.1946 r. na Krzywczę napadł oddział UPA. Atak odparł\n* 01.09.1946 r. w Krzywczy siedmiu milicjantów starło się z 20\nosobowym oddziałem UPA. Według innych danych oddział UPA ubrany w\npolskie mundury napadł w Krzywczy na Stanisława Akielaszka, którego\nuprowadzono wraz ze Szczepanem Kwaśnym. Zrabowano jedną krowę,\nubrania oraz kosztowności.\n* 01/02.09.1946 r. na Reczpol napadła sotnia „Burłaki". Zrabowano\nokoło 15 sztuk bydła.\n* 22.09.1946 r. do Średniej przybyło kilka niezidentyfikowanych osób.\n* 24.11.1946 r. w Średniej 25 banderowców w polskich mundurach\nzrabowało odzież i środki medyczne.\n* 26.09.1946 r. w rejonie Birczy banderowcy wyznaczyli kontyngenty\nzbożowe po 1500 kg żyta, 600 kg pszenicy i 1500 kg jęczmienia na\nwsie Wola Korzeniecka i Brzuska. Ponadto wieś Brzuska miała\ndostarczyć określone ilości spirytusu, cebuli, czosnku, kukurydzy,\nfasoli i masła.\n* 03.10.1946 r. w Woli Krzywieckiej 50 osobowy oddział UPA, w\nmundurach WP napadł na dom funkcjonariusza MO Jana Horbowego,\nrabując jedną krowę i odzież oraz na domy Wawrzyńca Rogoza i\nMikołaja Sowieskiego kradnąc po jednej krowie.\n* 04.10.1946 r. w Babicach-Przedmieście niezidentyfikowana 30\nosobowa grupa, ubrana w mundury WP napadła na 6 gospodarzy.\nZrabowano odzież i obuwie.\n* 10.11.1946 r. na podróżujących 2 furmankami z Babic, napadli\nnieznani sprawcy (8 osób) w mundurach WP. Zrabowano towar za 80 tys.\nzł. W innych materiałach źródłowych zdarzenie to datuje się na\n12.11.1946 r. W uzupełnieniu informacji podano, iż w lesie w\nKorytnikach 8 niezidentyfikowanych osób w mundurach WP napadło na\ndwie furmanki wiozące towar o wartości 50.000 zł dla\nspółdzielni „Społem" w Babicach.\n* 04.12.1946 r. w Woli Krzywieckiej 15 banderowców ubranych w\npolskie i sowieckie mundury, napadło na dom Franciszka Rosteckiego.\nSkradziono ubrania, pieniądze i jedną krowę.\n* 15.12.1946 r. w Woli Krzywieckiej 7 niezidentyfikowanych sprawców\nnapadło na mieszkanie Jana Barana. Zrabowano jedną krowę, ubrania i\n* 26.12.1946 r. w Woli Krzywieckiej 10 banderowców napadło na sklep\nSpółdzielni Rolniczej. Skradziono pieniądze, ubrania i żywność.\n* ?.1944 -1947 r. w Babicach zginął 60-letni Ukrainiec Józef\n* 02.01.1947 r. na przysiółek Bachowa - Krążki napadła grupa około\n20 banderowców ubrana w mundury polskie, sowieckie i niemieckie. W\ntrakcie napadu zrabowano Kazimierzowi Łach i Emilii Pękalskiej po\njednej krowie oraz ubrania i obuwie. Według innych źródeł banderowcy\nobrabowali: Błażeja Kurasza, Kazimierza Łacha i Jana Czeluśniaka.\n* 09.01.1947 r. na Wolę Krzywiecką napadł oddział UPA. Zrabowano\nubrania i obuwie. Według innych źródeł do napadu doszło 08.01.1947\nr., a napastnicy pozostawili ulotkę napisaną po ukraińsku.\n* 14.01.1947 r. na Wolę Krzywiecką napadł ubrany w mundury WP,\nskładający się z 7 osób, oddział UPA. Zażądano od Antoniego\nKwaśnego, aby kupił dla banderowców cztery płaszcze WP.\n* 21.01.1947 r. na Bachów, przysiółek Krążki napadł około 30 osobowy\noddział UPA ubrany w mundury WP. Banderowcy zamordowali: Polaka\nWładysława Ślimaka lat 49 i jego żonę Ukrainkę Marię Ślimak lat 46 z\ndomu Sałasznik. Ponadto zrabowali 2 konie, wóz, 2 krowy oraz ubrania\n* 24.01.1947 r. na Średnią, napadł około 500 osobowy oddział UPA w\npolskich mundurach. Zrabowano Bolesławowi Tomaszewskiemu cielę i\n* 25.01.1947 r. na Skopów napadł około 300 osobowy oddział UPA.\nNapady rabunkowe na Reczpol nie były dziełem UPA?\ntawnyroberts 02.12.09, 18:53\nW wykazie Cziornydwa jest mowa o dwóch napadach rabunkowych na\nReczpol, a dokładnie na majątek łacińskiego proboszcza z Krasiczyna -\nubrany w "różne" mundury. Zrabowano 17 sztuk bydła na szkodę księdza\nTymczasem według samego księdza Laski napadów nie dokonała UPA, a\npospolita banda rabunkowa z Reczpola. Mało tego, ksiądz Lasek był\nprzez "banderowców" lubiany, a nawet w pewien sposób przez nich\nochraniany. Sporo na temat tamtych wydarzeń można znaleźć na forum w\nwątku "Historia opowiadana - krasiczyńskie opowieści", szczególnie w\nrelacji Pawła Dańki - mieszkańca Mielnowa.\nProśba do tawnyroberts, jako administratora.\ncziornydwa 03.12.09, 20:13\nProszę Cię jako administratora tego forum o usunięcie mich wklejonych skanów, a\npowtarzające się. Problem zaistniał w czasie przesyłania na serwer. Przeglądarka\npoinformowała mnie, że tak dużego pliku nie może przesłać. Więc w między czasie\npodzieliłem go na 3 części i ponownie wysłałem. Po chwili ujrzałem pierwszy\npełny wysłany skan i ponowny podzielony, zamieszczony na forum. Jeśli jest to\nmożliwe, proszę o usunięcie jednej części powtarzającej się. Uważam, że to jest\nźle, gdy wpisujący nie może usunąć lub edytować swego wpisu.\ntawnyroberts 03.12.09, 22:07\nO.K., usunąłem powtarzające się wpisy. A tak przy okazji, czy\nmógłbyś uzupełnić swój wykaz o wydarzenia sprzed września 1945 r.,\nod mniej więcej połowy kwietnia do czerwca 1946 r. i po 25 stycznia\n1947 r.? I jeszcze raz ponawiam pytanie o źródło tych informacji, bo\ndalej nie wiem, czy to Twoje własne zestawienie sporządzone na\npodstawie dokumentów znalezionych w archiwum, czy też kopia cudzej\npracy. Jeśli to drugie, to napisz jakiej i którego autora.\nDalsze losy wydarzeń z udziałem band UPA.\ncziornydwa 10.12.09, 19:37\nJuż nie miałem pisać tu na forum, ale jeśli prosisz o nie tak wiele, to odpiszę.\nWięc, co do wykopania szczątków ludzkich koło szkoły, to nie będę zabierał\ngłosu. Warto by było, aby ten Pan, który był w komisji wypowiedział się w tej\nkwestii. To bardzo ważny wątek i dowód. Warto poszukać również dokumentów z tej\nekshumacji. Może ten pan ma szerszą wiedzę i podpowie co i gdzie szukać. Według\nmojej wiedzy, to po wykopaniu tych szczątków, nikt chyba ich nie badał, tylko\nzostały bezpośrednio przeniesione na cmentarz. Mogę się mylić, nikogo o to nie\npytałem, ale myślę, że to zrobię i popytam. Dam znać.\nW wikipedii, po mojej edycji ktoś mi pisze , że w tym miejscu (koło szkoły) była\nprzeprowadzona również wcześniej ekshumacja ( nie podpiera się żadnymi dowodami\nna to, i zastanawiające aby, według niego, przeprowadzano ekshumację bez żadnej\nkomisji i pozostawić dwie osoby w ziemi, nie zabierając je razem z innymi, jest\nto mało prawdopodobne i mija się z prawdą) Dzisiaj pytałem dwoje mieszkańców\nBachowa,( jedna osoba to żona byłego wspomnianego sołtysa, śp. Eugeniusza\nStaszkiewicza) którzy mieszkali i urodzili się przy placu szkolnym, przed wojną\ni mieszkają do dzisiaj, czy pamiętają aby ktoś po wojnie, lub później wykopywał\nzwłoki koło szkoły? Twierdzą że nie, że dopiero kopano w 1976r. Jedna z tych\nosób mieszka od miejsca pochówku koło szkoły w odległości 15m. Dzieli go tylko\nuliczka biegnąca do szkoły. Więc myślę, że na ich oświadczenia są ważniejsze,\nniż to co ktoś pisze nie docierając do źródła. Moja mama również twierdzi że\nnic takiego nie pamięta. Mówi, że były po wojnie wykopywane zwłoki czterech, czy\npięciu osób, ale z innego miejsca i to przez rodzinę, bez żadnej komisji.\nPytasz też o źródło moich informacji względem napadów band UPA. Otóż jak\nwcześniej pisałem, że trafiłem na nie przypadkowo i nie są to opracowania mojego\nautorstwa. Tak jak piszesz, to jest cudza praca. Autora nie mogę podać, gdyż\njeszcze nie wydał swojego opracowania ( książki) które ma się okazać w\nniedługim czasie. Tak mi powiedział autor tych zapisków. Będzie to posegregowane\nna poszczególne okolice, tj. gmina Żohatyn, Wojtkowa, Krzywcza, Krasiczyn,\nBircza , Dynów, Fredropol, itd. Posiadam skserowane zapisy z gm. Krzywcza i Bircza.\nPytasz, czy mogę uzupełnić wykaz z działań band z przed 1945 i po 46r. Tak mogę,\ntylko nie wiem na jakim terenie, chyba chodzi Ci o gm. Krzywcza. Bo tak jak\npiszę, mam i Birczę. Nie mogę skontaktować się z autorem, czy wyrazi zgodę na\nto, myślę że tak. Bo wcześniejszy wykaz zamieściłem, nie pytając go o zdanie, bo\nsądziłem, że jest dość ciekawy temat i nie będzie mi miał to za złe. Jeśli\nchcesz dla własnego wglądu, to podaj mi swój e-mail, to Ci, to co mam, podeślę,\nale musisz poprawić błędy ( nie treść ) gdyż mój skaner nie odczytuje wszystkich\nliter poprawnie. Możesz wysłać adres e-mail na moje GG 7177541.\nNie tylko ekshumacje...\ntawnyroberts 10.12.09, 23:43\nTeż liczę na ponowne zabranie głosu przez człowieka, który był wtedy\nw tej komisji. Myślę, że jego wypowiedź powinna rozwiać wszelkie\nwątpliwości związane z ekshumacją w pobliżu szkoły. Póki co,\nuzbrajam się w cierpliwość i czekam...\nCo do wcześniejszych ekshumacji w tym samym miejscu będę raczej\nobstawał przy wersji podawanej przez mieszkańców Bachowa, którzy\ntwierdzą, że przed 1971 rokiem nie wykopywano tam żadnych zwłok. No\nchyba, że pojawią się jakieś konkretne dowody w tej sprawie.\nWspominasz coś o ekshumacji kilku osób przeprowadzonych na własną\nrękę przez rodzinę ofiar. Wiesz może coś więcej na ten temat (kiedy\nto było, czyje szczątki wykopano, w jakich okolicznościach ci ludzie\nzginęli, bo domyślam się, że chodzi tu o jakiś mord)?\nCo do uzupełnienia wykazu napadów przypisywanych UPA, to zasadniczo\nw tym wątku interesuje mnie gmina Krzywcza, ale chętnie też\npoczytałbym coś na temat działań ukraińskiej partyzantki w gminie\nBircza. Jeśli nie sprawi Ci to kłopotu, to wyślij mi te skany na\ngazetowy adres (tawnyroberts@gazeta.pl). W tym wątku chciałbym tylko\nuzupełnić brakujące okresy z gminy Krzywcza, o których wcześniej\nwspominałem. Gminę Bircza zostawię dla swojej wiadomości. Myślę, że\ntaka "zajawka" będzie dobrą reklamą dla jeszcze nie wydanej książki,\nchociaż niektóre opisy budzą poważne wątpliwości.\nMam jeszcze do Ciebie jedną prośbę. Wzorem obiektywnych i\npowszechnie szanowanych historyków, na tym forum nie nazywamy\nregularnych partyzanckich oddziałów bandami, i to zarówno polskich,\njak i ukraińskich. Jest wiele powodów, zwłaszcza na Pogórzu\nPrzemyskim, dla których mógłbym nazywać np. AK czy WiN bandą, ale\ntego nie robię. Chciałbym, abyś tę zasadę stosował także w\nodniesieniu do UPA. Z góry dziękuję.\nRe: Nie tylko ekshumacje...\ncziornydwa 11.12.09, 20:48\nJednej prośby Twojej nie spełnię. Bo u mnie banda, to jest banda, a nie żadna\npartyzantka. Dla ścisłości - partyzantka była w czasach wojny. Po wojnie były\nbandy, i czy to była banda UPA, czy AK to dla mnie była banda, która walczyła\nnie z okupantem, jak na wojnie, ale mordowali, w większości, i okradali niewinną\nludność cywilną. Wiedz, że to również dotknęło mojej rodziny.\nCo do tego mego opisu o ekshumacji prochów przez rodzinę, to chyba ci ludzie\nbyli zamordowani. (nazwisko to na pewno Kopko) Zapytam dokładnie, czy to byli\nPolacy czy Ukraińcy i dam znać.\nMateriały z napadów band na terenie Krzywieckiej gminy wysłałem pocztą. A po\nskompletowaniu z Birczy podeślę w najbliższym czasie. Jak zaznaczyłem, należy je\npoprawić, po skanowaniu.\ncziornydwa 14.12.09, 18:23\nPrzepraszam wszystkich zainteresowanych. Popełniłem błąd co do daty ekshumacji\nprochów z placu szkolnego w Bachowie. Pomyliła mi się data z oddaniem szkoły do\nużytku w 1976 roku. Ekshumacja była w 1970 lub 1971r.\ntawnyroberts 21.12.09, 10:47\nNie zagłębiając się zbytnio w Twoją filozofię na temat bandytyzmu,\nliczę jednak na pewną powściągliwość w nazywaniu bandytami członków\ntak polskiego, jak i ukraińskiego podziemia.\nDziękuję za materiały na temat napadów UPA (tych prawdziwych i tych\ndomniemanych) w gminach Bircza i Krzywcza. Tak jak napisałem\nwcześniej, uzupełnię na forum brakujące okresy dotyczące gminy\nDobrze, że zamieściłeś to sprostowanie co do daty ekshumacji w\npobliżu szkoły, bo już miałem Cię o to zapytać. Czekam cierpliwie na\nwieści w sprawie rodziny Kopków.\nP.S. Byłem wczoraj w Babicach i Krzywczy zrobić trochę nowych fotek\ntamtejszych cerkwi. Już wkrótce opiszę tragiczną dolę tych świątyń\n(zwłaszcza tej z Babic) w cyklu "Cerkwie w ruinie".\nRe: Dzięki za materiały!\ncziornydwa 27.12.09, 10:51\nZ mego wywiadu w pośród mieszkańców Bachowa, w sprawie zamordowanej rodziny\nKopko, wynika, że ta rodzina była pochodzenia ukraińskiego ( ich rodzice byli\nrodziną mieszaną) Byli to (ojciec) Grzegorz, (wołali go Hryc) oraz matka (chyba)\nAnna i dwoje dzieci. Mieli też syna imieniem Sachary ( może po polsku inaczej)\nktóry był członkiem bandy UPA. Oraz jeszcze dwie córki, Helenę i Hannę, które w\nczasie wojny zostały wywiezione do przymusowych robót w rzeszy. Rodzina ta była\nbardzo przyzwoita i miała szacunek u Polskich mieszkańców Bachowa. Zostali\npodobno zamordowani (przez bandę Polską, która napadła na Bachów), z powodu\nprzynależności Sacharego do UPA. Sacharego spotkali Polacy w górnej części wsi,\nna drodze i go tam zastrzelili. Został pochowany nie daleko miejsca mordu,\ngdzieś nad Sanem. Rodziców jego, w/w., i dwoje dzieci zamordowano chyba w domu i\npochowano ich koło tegoż domu. Po powrocie z prac przymusowych dwóch pozostałych\ncórek, nie zastając nikogo z rodziny. Jedna zamieszkała w Przemyślu, a druga,\nHela, wyjechała do Złotoryi. Tam chyba wyszła za mąż, za Polaka pochodzenia\nNiemieckiego i wyjechała do z nim do Niemiec, gdzie żyje do dziś. A ta która\nzamieszkała w Przemyślu, to nie wiem czy jeszcze żyje. Helena podęła decyzję o\nodkopaniu zwłok swojej rodziny i brata i pochowaniu ich na cmentarzu w\nBachowie. (było to pod koniec lat czterdziestych lub początek piędziesiątych) Co\ntawnyroberts 06.01.10, 09:00\nDziękuję za to rozpoznanie. Do pełnego obrazu brakuje mi jeszcze\ndaty mordu rodziny Kopków. Moim zdaniem wiele wskazuje na to, że\nbyło to wczesną wiosną 1945 r., być może w czasie największego\nnapadu na Bachów (11 kwietnia). Zastanawiają mnie też te przypadkowe\nmiejsca pochówków zamordowanych Ukraińców z Bachowa. Dwie osoby w\npobliżu obecnej szkoły, cztery koło własnego obejścia, jedna gdzieś\nnad Sanem... Ciekawe czy grzebania zwłok dokonywali pośpiesznie sami\noprawcy, czy też robili to sąsiedzi, którym udało się przeżyć? W tym\ndrugim przypadku bardziej odpowiednim miejscem "wiecznego\nodpoczynku" wydaje mi się cmentarz, gdzie zresztą w zbiorowej mogile\npochowano większość ofiar pacyfikacji Bachowa. No i ile jeszcze\ntakich bezimiennych mogił ukrywa ta ziemia?\nCo do Zacharego Kopko, to z pewnością nie należał on do UPA. Nie był\ntakże członkiem SKW, bo uzbrojonej wiejskiej samoobrony po prostu w\nBachowie nie było. Mógł najwyżej należeć do cywilnej siatki OUN.\nDosyć skrupulatna „Пропамятна книга впавших на полі слави воякїв\nУкраїнської Повстанчої Армії Захід – Сян” („Pamiątkowa księga\npoległych na polu sławy żołnierzy Ukraińskiej Powstańczej Armii\nZachód - San”), sporządzona na rozkaz dowódcy VI Okręgu Wojennego\nUPA "San" Mirosława Onyszkiewicza, a obejmująca biografie żołnierzy\nUPA poległych na terytorium okręgu w latach 1944-1946, nie wymienia\nnazwiska Kopko. Co ciekawe, jedynym członkiem UPA pochodzącym z\nBachowa, który zginął w wymienionym okresie, był nieznany z\nnazwiska "Kawka" - strzelec sotni "Hromenki". Urodził się w 1922 r.\nw Bachowie, ukończył pięć klas początkowej szkoły. Poległ w czasie\ntrzeciego ataku na Birczę 7 stycznia 1946 r., pochowany w zbiorowej\nmogile w Birczy. Obecnie jego szczątki spoczywają na ukraińskim\ncmentarzu w Pikulicach.\nRzeka krwi po obu stronach\ntawnyroberts 04.01.10, 10:24\nOd jednego z forumowiczów otrzymałem niedawno linki do dwóch\nartykułów z "Super Nowości", dotyczących między innymi zbrodni w\nBachowie. Ich autorem jest przemyski historyk Zdzisław Besz, którego\nteksty już publikowaliśmy na forum. Pierwszy z nich to próba\nobiektywnego spojrzenia na krwawe pacyfikacje ludności ukraińskiej\nna Pogórzu Przemyskim i nie tylko, słusznie nazwane w tekście "małym\nWołyniem". Co ciekawe, artykuł Besza był reakcją na skrajnie\nnieobiektywne imprezy i wystawy na temat pogromów na Wołyniu,\nodbywające się w tym czasie w Przemyślu.\n"Rzeka krwi po obu stronach"\nNiewiele brakowało, aby wydarzenia w Przemyślu (po raz czwarty lub\npiąty od 1990 r.) znów zaszkodziły cmentarzowi Orląt Lwowskich. Tak\nsię jakoś dotąd dziwnie składało, że zawsze, gdy miała zapaść\ndecyzja w sprawie otwarcia tej nekropolii, poprzedzały ją niemiłe\nUkraińcom wydarzenia nad Sanem: okupacja Karmelu, zawierucha z\nkopułą na nim, "pogonienie" festiwalu kultury ukraińskiej, zjazd\nKresowian z honorowym gościem, członkiem mordujących ludność\nukraińską "szwadronów śmierci" NKWD, prof. E.Prusem w roli głównej\nTym razem, w przededniu podjęcia przez lwowskich radnych decyzji o\notwarciu "Orląt", zamieszanie wywołały uroczystości poświęcone\nzbrodniom UPA na Wołyniu. Patronowali im prezydent miasta i\nstarosta, nie zważając na to, że na liście zaproszonych gości i\nprelegentów figurował prof. Prus (mający zadziwiająco łatwy dostęp\ndo archiwów NKWD i oskarżany o współpracę z SB) oraz fakt, że rok\n2005, to także "wstydliwa" 60. rocznica "małego Wołynia", jaki\nurządzono Ukraińcom zamieszkałym w naszych stronach. W roku 1945 na\nterenie województw krakowskiego, rzeszowskiego i lubelskiego z rąk\nUkraińców zginęło niespełna 400 cywili polskiego pochodzenia, a w\npolskich atakach na ludność ukraińską wymordowano do 3 tys. osób.\nRzezie te rozpoczęły się na Chełmszczyźnie, a ich najgłośniejszym\nsymbolem na Podkarpaciu jest Pawłokoma, gdzie w marcu 1945 r.\noddział por. "Wacława", wspierany przez mieszkańców okolicznych\nwiosek, zamordował 365 mężczyzn, kobiet i dzieci. W pow. przemyskim,\nczęsto z wcale nie "patriotycznych" a bardziej rabunkowych pobudek,\ndoszło do takich mordów m.in. w Małkowicach (110-140 spalonych\nżywcem osób), Skopowie, Ruszelczycach, Korytnikach, Bachowie,\nUjkowicach, Trójczycach i Woli Krzywieckiej. Podobnie, jak na\nWołyniu kościoły, i u nas płonęły cerkwie z wiernymi i duchownymi.\nPrzelana wtedy ukraińska krew obciąża żołnierzy różnych formacji:\nAK, BCh, NSZ, Narodowej Organizacji Wojskowej itd.. Dochodziły do\ntego pacyfikacje dokonywane przez KBW i MO w pow. lubaczowskim\n(Lubliniec Stary, Gorajec, Zaliski) gdzie zginęły setki Ukraińców,\nchoć trzeba powiedzieć, że wielu żołnierzy odmówiło wykonania\nrozkazu i zdezerterowało bądź też stanęło przed sądem, a nawet\nObiektywna prawda z tamtych tragicznych lat jest taka, że żadna ze\nstron nie miała czystych rąk, a rzeka krwi lała się po obu stronach.\nW dużej mierze dzięki prowokacjom NKWD (były jednostki wyposażone\nteż w mundury WP i UPA) i polityce komunistycznych władz, którym\nkonflikty polsko-ukraińskie były na rękę. "Do wszelkich incydentów\nna pograniczu, między Ukraińcami i Polakami, należy zachować się\nobojętnie. Można nawet zręcznie prowokować incydenty, gdyż nasza\nsprawa na tym nie ucierpi. (...) W porozumieniu z NKWD nie\ndopuszczać, aby wojsko lub milicja interweniowały w tym kierunku" -\nczytamy w ściśle tajnej instrukcji KC PPR z 1945 r. Wiadomo też, że\nstacjonujące w wioskach oddziały Armii Radzieckiej i NKWD zachęcały\nPolaków i Ukraińców do "zrobienia porządku" z sąsiadami, oferując\nnawet broń (np. w Bachowie i Skopowie).\nWojna, jak każda, zabijała ludzkie uczucia, degenerowała charaktery.\nKażda krzywda rodziła żądzę odwetu, krwawego rewanżu: Polacy mścili\nsię za Wołyń, Ukraińcy za swoje ofiary. Na szczęście już w trakcie\ntego krwawego konfliktu pomiędzy obu jego stronami pojawiła się myśl\no konieczności zaprzestania dalszych walk i wspólnych rozmów.\nWiosną 1945 r. doszło do lokalnego porozumienia między AK-WiN a UPA\nna południowo-wschodniej Lubelszczyźnie, jesienią zawarto je na\nPodlasiu. Zobowiązano się do współdziałania w walce z UB, KBW i\nNKWD, postanowiono zaprzestać wzajemnych napadów na polskie lub\nukraińskie wsie i wspólnie zwalczać bandytyzm, będący zjawiskiem\npowszechnym. Podobne porozumienie zawarto również w podprzemyskich\nSiedliskach i w rejonie Cieszanowa. Wspólna akcja AK i UPA między\nZapałowem a Makowiskiem uratowała cztery i pół tysiąca osób od\nwywózki na Sybir (aby przejąć dokumenty wiezione przez oficerów NKWD\nmusiał jednak zginąć polski żołnierz, kierowca).\nWiele bolesnych faktów zrodziła repatriacja zamieszkałych na naszym\nterenie Ukraińców do ZSRR. Nie obyło się bez osobistych tragedii i\nkrzywd, które spotkały również lojalnych obywateli RP pochodzenia\nukraińskiego, których synowie walczyli w WP (7 tys. Ukraińców\nzginęło w jego szeregach w kampanii wrześniowej). Wielu z nich do\nkońca swoich dni z goryczą w sercu wspominało, bądź jeszcze\nwspomina, tamte wydarzenia sprzed 60 lat. Wielu pojęło po latach, że\npodobnie jak repatriowani ze wschodu Polacy i oni padli ofiarą\npolityki, na którą nie mieli żadnego wpływu.\n- Miałem ogromny żal do Polaków, gdy jako 14-letniego chłopca\nwywozili mnie z Sanoka do "Kraju Rad". Wręcz ich nienawidziłem, do\nczasu jednak, gdy na Sybirze spotkaliśmy się w jednym obozie:\nUkraińcy, Polacy i Rosjanie. Wtedy zrozumieliśmy, komu tak naprawdę\nto wszystko zawdzięczamy ... – wspominał przed laty ówczesny\nambasador Ukrainy w Polsce, Teodor Starak. Niewykluczone, że podobne\nrefleksje mają dziś ci Polacy, którzy musieli opuścić swoje rodzinne\nstrony, które już w Jałcie – jak się po fakcie okazało -\n"przydzielono" do Ukraińskiej SSR.\nNiesławne wydarzenia "małego Wołynia" sprzed 60 lat, jakie rozegrały\nsię w naszych stronach, są przedmiotem 25 śledztw i 2 postępowań w\nIPN. Pamiętając o polskich ofiarach na Wołyniu, nie możemy jednak\nzapominać o niewinnie przelanej ukraińskiej krwi w naszych stronach.\nDlatego też przyszłe, podobne przemyskiej imprezy i wystawy\npoświęcone tamtym tragicznym czasom powinny mieć zupełnie inny,\nobiektywny, a nie jednostronny charakter, podobnie jak wszelkie\npatronaty nad nimi.\nSuper Nowości, 16 czerwca 2005 r.\nRe: Rzeka krwi po obu stronach\nbastion44 04.01.10, 11:42\nNie pomiędzy Zapałowem i Makowiskiem,tylko pomiędzy Wólką Zapałowską,a nieistniejącą wsią Bachory.Stanowisko bojówki UPA z ckm-em było ustawione około 500m po prawej stronie,jadąc do Jarosławia.Akta Ukraińców miały być dostarczone do Rzeszowa.AK-owcy ostrzelali samochód NKWD,zabijając ich.Ale upowcy chcieli być pewni i dlatego wystrzelili serią z ckm-u,zabijając kierowcę.\ntawnyroberts 04.01.10, 12:33\nI drugi ze wspominanych artykułów z "Super Nowości", w którym jest\nwzmianka o mordzie w Bachowie.\nHistoria, choćby najbardziej bolesna, wcale nie musi nas dzielić.\nMuszą być jednak spełnione dwa warunki. Po pierwsze - trzeba mówić\nprawdę. Po drugie - rozliczanie bolesnej historii nie może być\nruchem jednostronnym. Dla nas tragedią był Wołyń i Huta Pieniacka,\ndla Ukraińców - akcja "Wisła", a także dramat wsi Pawłokoma,\nPiskorowice czy Wierchowiny, w których setkami ginęli ich ukraińscy\nmieszkańcy. I trzeba o tym pamiętać, bo każdy z tych dramatów jest\nnasz, wspólny. Tylko działając w ten sposób, będziemy w\nstanie "rozbroić historię".\nW Pawłokomie (gm. Dynów), którą we wrześniu 1939 r. zamieszkiwało\n898 Ukraińców, 273 Polaków i 9 Żydów "Ukraińcy już od 1937 r.\nznajdowali się pod silnym wpływem OUN. (...) Gdy przyszli Sowieci\n(...) komitet ukraiński sporządził doniesienie do NKWD, że Polacy,\nktórzy zakupili ziemię są osadnikami wojskowymi i brali udział w\nwojnie w 1920 r., co było wierutnym kłamstwem. (...) NKWD 10 lutego\n1940 roku zesłało na Sybir 7 polskich rodzin." ("Pawłokoma - u\nźródeł akcji odwetowej", w "Na rubieży" nr 80/2005).\n*Takich macie sąsiadów...*\n- Kanalie były po obu stronach, ale to polska partyzantka od 1943 r.\nzaczęła likwidować ukraińską inteligencję, a w marcu 1945 r. doszło\ndo masakry naszych ziomków - mówił Jan Fedak, gdy 5 sierpnia 1990 r.\nprzyjechał do rodzinnej wioski, aby prosić o zgodę na postawienie im\nnagrobka. Oficjalne spotkanie, pełne narodowościowych "wycieczek",\nzakończyło się fiaskiem, ale w domu, gdzie spotkali się "oficjalni"\nantagoniści z obu stron polały się łzy na wspomnienie tamtej\ntragedii. Poznałem okoliczności i motywy sprawców mordu (żyło ich we\nwsi jeszcze kilku), ale Fedak nazwisk nie ujawnił, pozostawiając\nje "Bogu pod osąd".\n*Nie dali odpowiedzi...*\n"W styczniu 1945 r. oddział UPA uprowadził 10 mieszkańców Pawłokomy.\n(...) Rodziny uprowadzonych (...) wystosowały apel do kierownictwa\nUPA, aby zwolniło uprowadzonych lub wskazało miejsce pochówku. (...)\nGdy Ukraińcy nie dali żadnej odpowiedzi (...) strona polska podjęła\ndziałania mające wymusić wskazanie miejsca pochówku. (...) W nocy z\n1 na 2 marca w rejonie plebanii w Dylągowej dokonano koncentracji\noddziału poakowskiego "Wacława" (...) i członków polskiej samoobrony\nz Dynowa, Bartkówki i innych miejscowości. (...) 3 marca wczesnym\nrankiem (...) oddzielono wszystkich mężczyzn w wieku od 17 do 75\nlat. (...) Wszystkie kobiety z dziećmi pod eskortą wyprowadzono ze\nwsi w kierunku Piątkowej, tam zwolniono i kazano im iść na Ukrainę.\nZatrzymanych pytano, kto uprowadził mieszkańców Pawłokomy i gdzie są\nzakopane ich zwłoki? (...) Brak pozytywnej odpowiedzi (...)\nspowodował, że dowództwo akcji odwetowej podjęło decyzję\nrozstrzelania wszystkich zatrzymanych mężczyzn" ("Pawłokoma - u\nźródeł akcji odwetowej").\n*Uczepili my się nóg...*\nDionizy Radoń, syn Polaka i Ukrainki, przed 15 laty wspominał: -\nStraszne to były czasy. Matka chowała ojca przed UPA, on ją przed\nPolakami. Miałem 12 lat, gdy milicjant ciągnął matkę za włosy,\naby "zrobić porządek z ukraińską k...". Gdy jej broniłem, dostałem\nDziennikarzowi "Gazety Wyborczej", Pawłowi Smoleńskiemu, D. Radoń\nwyjawił inne szczegóły marcowej tragedii: - Mamusi nie ruszyli, bo\nuczepili my się nóg. (...) Tych bitych brali na ukraiński cmentarz,\npołożyli w dołach, a gdy zasypali ziemią, to mogiła do góry się\npodnosiła, jakby te trupy na sam koniec jeszcze życia dostały. (...)\nKto rżnął? Pawłokomscy i z drugich wsi. I partyzanty, co spod Lwowa\nJan Fedak był jednym z nielicznych Ukraińców, który (dzięki\nPolakowi!) przeżył "makabryczną zbrodnię ludobójstwa, dokonaną 1-3\nmarca 1945 roku": - Kogo nie zabito przy kościele, ten ginął w domu\ni na starym cmentarzu, gdzie strzelano do mężczyzn, kobiet i dzieci\nnad wykopanymi dołami. Wśród 365 pomordowanych byli też Polacy:\nIgnacy Potoczny z 5 synami w wieku 10-20 lat, Paweł Potoczny z synem\ni Antoni Kocyła. (...) "Wacław" powiedział, że "nareszcie przestało\nistnieć hajdamackie nasienie", a wieś kazał nazwać "Wacławówką"...\n"Zorganizowane bandy otaczały Pawłokomę, chodziły po chałupach i\nrabowały, co popadło. (...) Zaczęto wieś niszczyć, a ludzi\nrozstrzeliwać. (...) Akcję tę ubezpieczał oddział por. Wacława"\n(Zeszyty Historyczne WiN 9/1991).\n- Widziałem na cmentarzu świeży wykopany dół, w którym mogło się\nmaksymalnie zmieścić od 60 do 70 trupów dorosłych ludzi. Mój kolega\nwidział drugi dół. (...) W obu mogło się zmieścić maksymalnie od 120\ndo 140, 150 zwłok. (...) Osobiście widziałem dużą grupę, może około\n300 osób, kobiet, dziewcząt i dzieci w różnym wieku wyprowadzane z\ncerkwi i pod eskortą skierowane na wschód w kierunku Piątkowej i tam\nzwolnione - wspomina Tadeusz Hayduk, żołnierz "Wacława", a inny,\nTadeusz Kowal, dementuje: - Wymysły o biciu ludzi w cerkwi, wiązaniu\ndrutem kolczastym, biciu cepami, wycinaniu nożem krzyży na\npiersiach, mordowaniu kobiet, dzieci i starców są wierutnym\nkłamstwem. (...) Nacjonaliści ukraińscy chcą odwrócić uwagę od\npopełnionych okrucieństw i dokonanego ludobójstwa na ludności\n"Pawłokoma została zlikwidowana przez lwowską partyzantkę por.\nWacława. Do cerkwi wpędzono ludność i zastrzelono ok. 600 osób."\n(WiN, okręg przemysko-jarosławski).\nW okolicznych wioskach Ukraińcy otrzymali ostrzeżenia, że jeśli nie\nzaczną wyjeżdżać do ZSRR "do końca kwietnia spotka ich taki los, jak\nludzi w Pawłokomie". Sowieccy oficerowie mówili w Jaworniku\nRuskim: "Wsiem Ukraińcam budiet pizdiec" (wspomina Miron Paliwoda).\nWkrótce ginie ok. 300 Ukraińców w Brzusce, Sufczynie i Bachowie.\n"Nasz Prowid wysłał list do władz komunistycznych, aby powstrzymały\nte morderstwa i grabieże. Podobny wysłano do podziemia\nantykomunistycznego, ale odpowiedzi nie było żadnej. Nastał czas\nodpłaty." (Iwan Olijar z Sufczyny, ps. "Kum"). Postanowiono\nspacyfikować dużą polską wieś, aby powstrzymać pogromy ukraińskiej\nludności. Wybrano Borownicę uchodzącą za "bandyckie gniazdo skąd 70\nmilicjantów rabowało nasze wioski i zabijało". Synonimem zła był\nkomendant MO, Jan Kotwicki ("Ślepy", "Groźny"), któremu przypisywano\nmordy w Brzeżawie, Żohatynie, Jaworniku Ruskim, Lipie i Piątkowej.\nŻołnierze UPA "mieli rozkaz strzelać tylko do ludzi z bronią w\nrękach. (...) Wchodzili do chat, nakazywali mieszkańcom pakować i\nzabierać się, bo wioska zostanie spalona" – wspomina "Kum" dzień 21\nkwietnia 1945 r. w Borownicy. "Wszystkie okoliczne nasze wioski\nwyszły na pola z cerkiewnymi procesjami, chorągwiami i krzyżami,\ndziękując Bogu za uwolnienie od tego bojówkarskiego gniazda". Po\nBorownicy AK podjęła z UPA rozmowy (w Siedliskach), które\npowstrzymały obustronne rzezie.\nJesienią 1945 roku, gdy podjęto zdecydowane akcje wobec przeciwnych\nwysiedleniu do ZSRR, UPA w odwecie za Pawłokomę rozstrzelała\nżyjących w Dylągowej sprawców zbrodni i zaczęła palić wysiedlone już\nukraińskie wsie. Nękano osadników, ginęli sołtysi, wójtowie i inne\nosoby (także Ukraińcy) uczestniczące w wysiedlaniu. "Na Pogórzu\nnastały straszne czasy. Jeśli w poniedziałek polskie wojsko spaliło\nukraińską wieś, we wtorek i środę UPA puszczała z dymem polską, w\nczwartek palili Polacy, w piątek - Ukraińcy. Nakręcał się krwawy,\nfanatyczny kołowrót, śmierć za śmierć" (Paweł Smoleński "Pochówek\nGroby pojednania - cz. II\ntawnyroberts 04.01.10, 12:41\n*Można zręcznie prowokować...*\nPodobnie jak wcześniej na Wołyniu kościoły, tak i u nas płonęły\ncerkwie, a przelana wówczas krew obciąża żołnierzy różnych formacji,\noddziały wiejskiej samoobrony, członków band rabunkowych i NKWD,\nktóra przy okazji piekła swoją "pieczeń". Było to na rękę władzom,\nzalecającym: "do wszelkich incydentów na pograniczu, między\nUkraińcami i Polakami, należy zachować się obojętnie. Można nawet\nzręcznie prowokować incydenty " (tajna instrukcja KC PPR z 1945 r.).\nŻołnierz AK, ps. "Góra" ("bez nazwisk") pamięta o stacjonującym w\nSanoku batalionie NKWD, który często występował w mundurach WP i\nUPA. - Ten oddział też był sprawcą wielu mordów, które Polacy\nprzypisywali UPA, a Ukraińcy Polakom.\nPotwierdzał to także J. Fedak: - Nieraz enkawudziści wnikali do UPA\ni mordowali na nasze konto. Nam też przypisywano wiele morderstw na\nludziach wracających z przymusowych robót, a często zabijali ich\nzwykli rabusie obok stacji w Bachórzu, topili w Sanie, mordowali w\nlesie "Pod Parasolem"... Ani ja, ani wielu moich kolegów, nie\nmieliśmy powodów, aby wstępować do UPA: mieliśmy swoje gospodarstwa,\nżyliśmy zasobnie. Tylko w Polsce mieliśmy szansę na godne życie. Nam\nnie marzył się Kraj Rad, w którym na wolną Ukrainę nie było żadnej\nnadziei. To "Wacław" wykopał topór wojenny.\n*Nie powtórzcie naszych błędów...*\nWojna deprawowała ludzkie uczucia i charaktery, a każda krzywda\nrodziła żądzę odwetu. Polacy mścili się za Wołyń, Ukraińcy za swoje\nofiary. Wiele złego zrodziła repatriacja polskich Ukraińców do ZSRR,\nprzy której nie obyło się bez osobistych tragedii i krzywd. Nie\nwiedzieć ile ofiar mają na swoim koncie politycy z tamtych lat,\nrealizujący wytyczne Moskwy.\n- Musimy zapomnieć wzajemne urazy i wyrządzone sobie krzywdy,\nprzebaczyć i prosić o przebaczenie, i modlić się obyśmy już nigdy\nnie byli obiektem manipulacji naszych wrogów. W imieniu gasnącego\npokolenia apeluję do młodych: nie powtórzcie naszych błędów. Te\ngroby na Wołyniu i te w Pawłokomej, muszą nas łączyć, nie\ndzielić... – mówił przed 15 laty Jan Fedak. Nie doczekał się\npomnika, o którym do końca życia marzył, ale pomnik stanie i będzie\ndla obu narodów symbolem przeszłości i cierpienia, które powinno je\nłączyć i wzmacniać.\nZdzisław Besz, Mariusz Włoch\nSuper Nowości, 5 grudnia 2005 r.\nStrona o Bachowie znowu działa\ntawnyroberts 15.05.10, 09:44\nPo kilkumiesięcznej nieobecności powróciła na łono Internetu strona\no Bachowie, administrowana przez dyskutanta z tego wątku o ksywce\nCziornydwa. Powróciła, ale pod nieco zmienionym linkiem, który\nRe: Strona o Bachowie znowu działa\ncziornydwa 05.06.11, 16:42\nDziała i teraz pod innym adresem: www.bachow.eu/\ncziornydwa 20.11.12, 22:08\nAdres strony o Bachowie został ponownie zmieniony na: www.bachow.za.pl ( ze względu na wysokie opłaty na płatnych serwerach) Przepraszamy za zmiany.