Religijność Kartezjusza,czyli o ostatecznym Testamencie Boga Filozofia - Nowa Krytyka\nReligijność Kartezjusza,czyli o ostatecznym Testamencie Boga Panu Profesorowi Ryszardowi Panasiukowi\nw podziękowaniu za mój udział w Jego seminarium poświęconym filozofii religii.\nKartezjusz  w pismach niemających oficjalnego przeznaczenia, jak listy czy zapiski prywatne, często i z konsekwencją godną samej metody przekonywał, że nie można być w pełni filozofem i że nie można poprawnie zrozumieć jego nauki, jeśli nie jest się, jak on „religijnym”. I chociaż fundament jego myśli był jak najbardziej jasny i wyraźny i dany w pewności intuicji intelektualnej na równi z pewnością własnego istnienia, to jednak ten nowy typ racjonalizmu kosztował Kartezjusza wiele, ukazując szereg wyrzeczeń, jakich należy dokonać, by go w pełni przyjąć. Nawet filozof, jego proklamator, nie zawsze potrafi dostatecznie nad nim zapanować. Racjonalizm ten był skrajny, alienował go, sprowadzając do ostatnich pojmowalnych pokładów jego duszy i dlatego był to racjonalizm „religijny”. Jego podstawę stanowił natychmiastowy akt (intuicji), w czasie którego dokonuje się unia tego, co doczesne, z tym, co wieczne.\nIdea postępu spowodowała, że Kartezjusz w efektywności i pomysłowości, dotyczącej swego w niej udziału, mógł się rozpłomienić i także wyczerpać za życia. Na szczęście istnieje jeszcze jeden i to bardziej z punktu widzenia interesów filozofii istotny punkt widzenia. To za jego przyczyną chciałbym odnieść się w namyśle nad osobą filozofa do tego, co zachowuje się jako ponadczasowe i nie podlegające zasadniczym trendom jego epoki. W związku z tym, wątkiem mnie zajmującym będzie ta część twórczości Kartezjusza, która zdradza sposób jego odnoszenia się do zagadnień najbardziej angażujących osobę ludzką – chodzi o stosunek do Boga, który, jako rozstrzygnięty, decyduje o charakterze pozostałych relacji, w tym odnoszenia się do siebie samego. Nie można bowiem działać i żyć, nie rozstrzygnąwszy pierwotnie tego, z czym się identyfikujemy. Ciężar owego wyboru zdjęty może być jedynie z istot rozumu pozbawionych, te bowiem nigdy nie mają żadnego wyboru.\nZ wyżej podniesionych powodów problematyka tego typu jest zawsze aktualna i pozostaje odporna na fakt rozwoju cywilizacyjnego społeczności będących pierwotnie wierzącymi. Bóg daje rzeczywisty wyraz swej wielkości być może dopiero wtedy, gdy kiedyś wierzącym w Niego ludziom udaje się udowodnić sobie Jego nieistnienie. Z tego tylko powodu łatwość, z jaką problem relacji opisywanych tradycyjnie jako problemy religii umieszcza się w kontekstach historycznych, jest niezadowalająca. W myśl oświeceniowo-\npozytywistycznych tendencji do dziś mówi się o postępie jako wysiłku przezwyciężania lokalnych czy irracjonalnych zachowań i stopniowego ich rugowania z przestrzeni mającego sens myślenia. Niestety, pogląd taki należy uznać za rodzaj uproszczenia. Złudnym pozostaje mniemanie, że problemy związane z naszym ustosunkowywaniem się do czegoś, co jest choćby niewykluczone, miałyby być zbyteczne. Współcześnie natomiast chodziłoby raczej o ciągłe szukanie, niż jednorazowe odnajdywanie ostatecznych odpowiedzi. Jako uczciwa pozostaje zatem postawa nierozstrzygania kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga, inaczej niż na własny użytek, a to dzięki świadomości, że tak, jak gorliwa wiara nie powołuje Go do istnienia, tak zresztą działanie odwrotne nie uśmierca Go. Obie zaś, mając najprawdopodobniej to samo pozaracjonalne źródło, są sprawą czysto ludzką. Dlatego, jak chciał tego Sartre, jest zupełnie obojętne, czy jesteśmy sami, czy ktoś przygląda się naszemu postępowaniu. Do ostatnich dni na-szego życia pozostaje ono zawsze tylko naszą sprawą, kwestią, na której rozwiązanie skazujemy się sami z powodu (skończonej) inteligencji.\nKartezjusz także dokonał uporządkowania swego życia w tej dziedzinie. Musiał określić własne stanowisko w kilku podstawowych zagadnieniach, czyniąc się upewnionym za przyczyną odpowiedzi, które dają możliwość bycia podstawą regulującą wszelkie dalsze poczynania. Jest to podłoże uporządko-wań, którego zlekceważenie odbija się wcześniej niż później swego rodzaju karą nieszczęśliwości i dyskomfortu. Chodzi o życie, które domaga się zakorzenienia jako ożywczego fundamentu, bez którego staje się uciemiężeniem z niepewności. Kartezjusz miał tego najwyższą świadomość, wskazując we wszystkich niemal pismach na fakt własnego lęku, mającego źródło w zdezorientowaniu, będącym konstytutywną cechą człowieka, którego całe swe życie przezwyciężał i odmieniał z pomocą nowej filozofii. Teoretyczne ustalenia tego typu, choć (wbrew intencji Kartezjusza) nie mogą nigdy być wiedzą, warunkują moż-liwość działania „maszyn wyposażonych w zdolność myślenia”, jakimi według filozofa jesteśmy. Wbudowany w taką istotę na stałe, rodzaj cudownego zalęknienia, spowodowanego faktyczną niewiedzą o sobie, daje nam możliwość udzielania świadectw niemechanicznych i najbardziej osobistych. Metafizyka czy mitologia stają się najbardziej autentyczną mową od siebie, na jaką stać  . Tylko na ich gruncie aktywność nasza jest czymś innym niż zadośćczynienie jakimkolwiek konwencjom lub odruchom warunkowym. Ona, w przeciwieństwie do tamtych zachowań, staje się dziełem uciążliwego wysiłku, prawdziwym pokaraniem, przed którym uciekamy w niosący ulgę automatyzm ciał lub autorytetów. Dlatego, bez względu na epokę, jest to najdorodniejszy owoc ludzkiego życia, gleba dla pozostałych dzieł i owoców. Mając tego świadomość filozof skupia się na samym tym podłożu, przeciętny zaś człowiek, stojąc na niczym, sięga natarczywie po owoc urojony, skazując się na zagłodzenie przez własne pragnienia.\nRealizując zamiar, jakiemu służyć miała jego filozofia, Kartezjusz, pomi-nąwszy tradycję, w której go wychowywano, odniósł się do ideałów o greckim rodowodzie. Na wzór Pitagorasa i Platona w poznaniu matematycznym widział wartość wręcz nadprzyrodzoną, do której dopiero ludzie jemu współcześni zdołali dostatecznie dojrzeć, by w pełni wykorzystać jej zastosowania  . Jak nic wcześniej przyczyniły się one do jakościowej zmiany w ocenianiu zadań, możliwości i kondycji całego gatunku ludzkiego. Ta nowa nadzieja zdała się być funkcją niedowierzania już w Boską interwencję, mającą znieść wszelkie dolegliwości bycia człowiekiem. W związku z tym nauka, a zwłaszcza medycyna, zaczynały nieśmiało mówić o znoszeniu bólu, chorób czy dalekosiężnym wyeliminowaniu śmierci, odmawiając im dawnego znaczenia. Pomijając nawet ich aspekt religijny (kara), trzeba zgodzić się, iż w obrębie samej ludzkości te elementy ludzkiej niedoli stanowią, w połączeniu ze świadomością, rdzenny aspekt człowieczeństwa w ogóle. W procesie zaś przekształcania się ludzkich społeczeństw w twór zupełnie nowy, kontrolujący się i uzupełniający wady organi-zmu prefabrykatami w postaci małych mechanicznych maszyn, widzę miejsce dla Kartezjusza, jako prekursora tego ruchu. Stało się to możliwe, gdyż to według projektu jego filozofii właśnie matematyka, pogodzona z wątkami tradycji chrześcijańskiej, zamienia się w oręż nowej i skutecznej Ewangelii  .\nRozważając ten wątek, zauważmy, iż już we wczesnej twórczości Karte-zjusz dokonał zabiegu zarezerwowanego dla Objawienia. Przeniósł jego jurysdykcję na sprawy mające w efekcie moc upodobnienia człowieka do swego własnego stwórcy. Jego koncepcja idei wrodzonych (jako kluczy do poznania Natury) daje powód do wiary w siebie jako uzasadnionego – w obliczu niecierpliwości – aktu wypełniania pustki po Bogu, nie tyle nieobecnym, co znakomi-cie oddalonym. Cóż bowiem bardziej dystansuje człowieka od Jego Stwórcy niż fakt, że żywy kontakt między nimi dwoma zastępuje się depozytem samego pod-pisu, jaki Bóg zamiast tamtej więzi pozostawia człowiekowi? Wrodzoność idei Boga jest de facto sprowadzeniem Go do odbarwionej Idei idei. Wziąwszy zaś pod uwagę, że jej status sprowadza się do tego, że przez swój zasięg poręcza ona treść wiedzy odnoszącej się nie do Boga, lecz do świata wraz z jego technicznym opanowaniem, odsłaniamy jej bezużyteczność dla celów transcendencji. Zdaniem Kartezjusza, człowiek, mając świadomość tego, że Bóg nie jest mu niczego winien i że wszystko, co ma, od Niego tylko pochodzi, nie domaga się zbawienia własnej duszy, lecz, co najwyżej, dopuszcza tę możliwość w obszarze całkowi-cie wyłączonym z zakresu jakiejkolwiek wiedzy o charakterze filozoficznym czy technicznym . Natomiast wiedza ta, nie zaś wiara, będąc na pewno tożsama z prawdą i będąc jednocześnie czymś pozytywnym, jest zdaniem Kartezjusza pożądana, mimo iż jej zdobywanie nie ma na celu (zapewnia filozof) osiągania ostatecznego zbawienia poza osądem Bożym i na tej tylko drodze. Dzieje się tak dlatego, iż pomimo świadomości, że wyrok ostateczny leży tylko w Jego mocy, zyskując możliwość krótkiego życia w wąskim obszarze prawdy, nie można, w przekonaniu Kartezjusza, pozbawić się go. Zaniechanie to byłoby równoznaczne z opowiadaniem się już teraz: raczej za niczym niż czymś, raczej za fałszem niż prawdą, raczej za nicością niż istnieniem, raczej za brakiem Boga/Rozumu niż Nim samym, czego człowiek rozumny dopuścić nie może .\nMamy zatem u Kartezjusza Boga (religii) w Niebie, z którym kontakt jest w gruncie rzeczy niemożliwy i o relacji z którym stanowi Jego nieodgadniony wyrok, oraz Boga (filozofii) w duszy, którego idea zachęca do doczesnej ak-tywności. Sytuacja taka stanowi rodzaj próby i wymaga podjęcia decyzji, do którego z dwóch obliczy – powiedzmy że – jednego Boga, jest nam bliżej? Bóg z Nieba jest poza polem możliwości przyrodzonych kompetencji – filozof wyrzeka się Go. Natomiast Bóg idei wrodzonych, w stopniu, w jakim jest także Bogiem z Nieba, jest zagrożony przez same te idee – tak, jakby je w nas umie-ścił, aby siebie wykluczyć lub, co na jedno wychodzi, by się nas pozbyć. Dzieje się tak, ponieważ zespół narzędzi do odszyfrowywania Natury stanowi pożyw-kę dla apetytu, który Go detronizuje. Pozostaje więc zwycięski Bóg nauki. To, co Go charakteryzuje, to fakt, że umożliwia On ludzkie działanie, będąc jednak czymś zupełnie od tego działania różnym, a nawet z nim się nie kojarzącym. Daje to możliwość człowiekowi, by ten stał się jak najbardziej „bezbożną” (tzn. opuszczoną przez Boga religii) z istot, nie gubiąc motywującej go świa-domości, że to sam Stwórca (jako Bóg idei greckich) dał mu narzędzia, o których mowa . Bóg nauki daje się wywyższyć człowiekowi, lecz nie bez odwzajemnienia, bowiem działanie takie, przynajmniej w mniemaniu samego Kartezjusza, ma być sposobem na rozkwit boskich idei w człowieku i w jego otocze-niu, za przyczyną czysto ludzkiej motywacji. Ma ona źródło w ludzkim zapo-trzebowaniu na przewagę istnienia nad nieistnieniem, którego podłożem jest lęk przed autonomiczną śmiercią, biorącą we władanie nasze życie. W końcu zaś, tak zaaranżowana sytuacja odpowiada ludzkiej nieumiejętności wiary i potrzebie fundowania zadań przeznaczonych człowieczeństwu w uniwersum wyłącz-nie ludzkich czynności i dlatego też stanowi Ostateczny Testament Boga (religii).\nPrzekonanie o fundamentalnej więzi łączącej człowieka z Bogiem (w ogóle) jest u Kartezjusza złożone. Z jednej strony jest do tego stopnia niejawne, że stanowi prawdę najgłębiej ukrytą, prawdę, z którą żyje on sam, nie uczyniwszy z niej nigdy sprawy publicznej. Dowodzą tego wyraźnie: znana niechęć Kartezjusza do teologii czy choćby część trzecia Rozprawy o metodzie, którą poświęca on moralności i Bogu religii w jej wspólnotowym wymiarze, co zresztą czyni Boga powierzchownym i nieistotnym. W moralności tej natomiast na próżno szukalibyśmy śladów Boga, który jest powiernikiem prawd-kluczy do matematycznego rozwikłania świata. Tego Boga Kartezjusz czyni jawnym i to jest owo drugie uzupełniające oblicze Stwórcy. Stopień Jego obecności w systemie filozofa jest krańcowo konieczny, jest niczym Kanta „ja myślę”, które musi za każdym razem towarzyszyć temu, co oczywiste i przeżywane czy opisywane na wspólnym gruncie, ale co, przy okazji, dane jest indywidualnie każdemu podmiotowi z osobna. Ten, tak głęboko zapisany w ludzkiej pamięci intelektualnej Bóg (jasnych idei), staje się – na nowoczesną modłę – „niewidzialny” i „nieobecny”, ale On jest. Dzieje się tak przez fakt Jego odpersonalizowania i jest to także powód, dla którego sam wielki Pascal, rozumujący według tradycyjnych kanonów, nie mógł Go tam zauważyć. Szukał on bowiem u Kartezjusza jeszcze Boga (religii) w czasie, kiedy Go już tam nie było. Miejsce Jego zajął Bóg idei jasnych i wyraźnych, którego nie znajduje się na drodze emocjonalnego zaangażowania. Bóg ten nie nawiązuje kontaktu z człowiekiem, nie ocenia go, nie nakazuje, nie wyraża zmiennej woli. Przez fakt, że niczego nie czyni, pozwala On ujawniać się człowiekowi i to własnym kosztem.\nTak jak religijność Kartezjusza nie jest religijnością teologów, tak też nie ma ona nic wspólnego z prostym uczuciem religijnym, przeżywanym przez wspólnotę wyznaniową jego ojczyzny. To, co istotne i co budzić może aprobatę innych niż Kartezjusz filozofów, to ważne zastrzeżenie, że ta „religijność” jest na wskroś racjonalna, wskutek czego staje się ważnym elementem jego teorii filozoficznej. Można oczywiście zastanawiać się, czy jest to wobec powyższego jeszcze jakakolwiek religijność. W ramach tradycyjnej dysjunkcji wiedzy i wia-ry oczywiście nie, ale skłonny jestem rozszerzyć rozumienie pojęcia, czyniąc wiarę filozofa rodzajem najsubtelniejszego wyrazu więzi tego, co wieczne, z tym, co doczesne. Dopiero to zrozumienie powiązania zwalnia z dyskusji nad kwe-stią wszelkiej religii, ponieważ osiąga ona w tej formie swą najdoskonalszą i najuczciwszą postać – nie trzeba o niej mówić, lecz ona umożliwia mówienie. Tak określona, jest ona raczej pewnością polegającą na zawierzeniu rozumowi jako jedynemu obszarowi, w którym człowiek uwolniony może być od lęku przed niewiadomym, niepewnym, zwodniczym. Pozwala ona Kartezjuszowi mieć gwarancję, że faktycznie istnieje prawda, którą umysł odsłania, i że wysi-łek tego, kto wciąż wątpi i obawia się o wyniki własnej pracy jest choć z jednej strony zabezpieczany przez prawdomówność Boga (filozofii). Łatwo dostrzec, że jest to strona najważniejsza i decydująca. Termin „Bóg” jest tu zaś rodzajem pieczęci pod postacią idei – śladu poręczenia dla czysto ludzkich przedsięwzięć. Ta pieczęć zwiastuje koniec tradycyjnej religijności i ją też należy odczytywać w kontekście ostateczności.\nBóg matematyk, którego nowożytna filozofia potrzebowała dla realizacji swoich zamierzeń, potrzebny był – niejako wbrew tendencji, jaką filozofię najczęściej oznacza – także ludziom nie będącym w swej większości filozofami. Przełom w sporach tamtych czasów dokonywał się tym szybciej, im bardziej wzrastała świadomość ludzi, dotycząca ich rzeczywistego przywiązania do życia w jego doczesnym wymiarze. Jeśli u podstaw działań ludzkich leży ta sama chęć przetrwania, która charakteryzuje wszelkie istoty żywe, to nie będzie bezzasadne dopatrywać się w niej siły twórczej i motywującej ludzkość w potrze-bie zaspokajania swoistego popędu na przeżycie. Problem tkwi w tym, jak sformułuje się pogląd na samo życie i w której sferze, spośród przewidywanych przez filozofię, umiejscowi się środki zaradcze dla podtrzymywania procesów życio-wych. W dochodzeniu Europy, a wraz z nią reszty świata przez nią cywilizowanego, do przekonań, że definicja życia mieści się w ramach faktów empirycznych i ściśle materialnych, należy dopatrywać się rzeczywistego powodu dla ekspansji i dynamicznego rozwoju drogi, jaką życie doczesne poprzez nową wiedzę sobie torowało. Kartezjusz miał tego świadomość. Szukał środków dla rozwoju cywilizacji technicznej, chcąc jeszcze być religijnym, choć już nie w starym stylu. Wiedział, że odnowienia domagały się obie te dziedziny, tak dramatycznie w jego filozofii rozgraniczone. Ale właśnie owo rozdzielenie jest w jego systemie najbardziej znaczącym i jednocześnie najbardziej nowożytnym dokonaniem. Jak to wspaniale mieć do dyspozycji dwie prawdy, mając świadomość, że obie są właśnie prawdami i że nie można odnaleźć racjonalnego powodu dla ich sztucznego hierarchizowania. Obie składają się na człowieka, jak nigdy wcześniej nieszczęśliwego i zarazem tak wiele mogącego dzięki poznaniu .\nTo matematyka nabrała w systemie Kartezjusza kluczowego znaczenia. W jego przekonaniu właśnie ona stanowi rzeczywisty i bodaj jedyny depozyt, stanowiący o autentycznej więzi, jaka łączy człowieka z Bogiem. Jest to Bóg, który obecny może być w nas, gdy aktualizujemy struktury „Bożego języka”, jakim jest logika myślenia podług prawideł, innymi słowy matematyczność myśli  Ta sama idea przyświecała przed Kartezjuszem Galileuszowi, gdy fundując swe matematyczne przyrodoznawstwo, proklamował z siłą manifestu:\nFilozofia napisana jest w wielkiej księdze, która stoi otworem przed waszymi oczyma, to znaczy we wszechświecie; jednakże nie może być ona odczytana dopóki nie nauczymy się języka i nie za-poznamy się z pismem, którym jest napisana. Napisana jest w języku matematycznym, a literami są trójkąty, koła i inne figury geometryczne, bez znajomości których człowiek nie może zrozumieć ani jednego słowa \nTezy Galileusza doskonale obrazują moc odkrycia i roszczenia, jakim ono służy. Obsesja ludzkości, skłaniająca ją do kontrolowania wszystkiego, będzie mogła zostać w końcu zaspokojona – pierwszy raz dlatego że Bóg jest wiedzą, która znosi wszelką wiarę .\nTen sam optymizm znajdujemy we wczesnych pismach Kartezjusza. Dotyczy on, tak jak choćby w Prawidłach, pewności, że człowiek może wiedzieć wszystko to, co może być przedmiotem wiedzy. Dzieje się tak dlatego, że to niepewność wynikająca z woli jest przyczyną religijności w jej powszechnym wydaniu. Chcąc znieść źródła niepewności, która notabene w filozofii Kartezjusza wiedzie raczej ku „Zwodzicielowi” niż ku Bogu, trzeba znieść to wszystko, co – paradoksalnie – jest przyczyną tradycyjnej wiary. Po przezwyciężeniu tego balastu niewiedzy znajdziemy tylko prawdziwego Boga oczywistości, który uczyni nasze życie rozświetlonym, a to znaczy, że nie będzie już w nim miejsca ani na filozofię, ani na religię. Kartezjusz jest rzeczywiście kontestatorem tych dwóch, jakże ludzkich aktywności, a to dlatego, że obie mają swe źródło w braku prawdziwego poznania. W tym też sensie są niechcianym dobrem, ale tylko do momentu odkrycia prawdziwej wiedzy. Od tej chwili są uważane za to, co stanowiły zawsze – rodzaj perwersji, ateizmu, kalectwa czy wynik upadku człowieka. „Rozświetlenie” będzie natomiast synonimem nieodwracalnej propagacji tego, co Boskie, tzn. pewności, której źródłem w ludzkim świecie może być tylko sam człowiek.\nOtóż od samego jej początku, aż do pism dojrzałych, filozofia Kartezjusza miała być, zgodnie z intencjami myśliciela, właśnie filozofią światła, odnoszącą się do tego w egzystencji ludzkiej, co może mieć walor pewności. Znamy tego filozofa jako klasyka racjonalizmu, bo ten wymiar jego myśli przyczynił się w obszarze całego współczesnego świata do osiągnięcia wymiernych korzy-ści. Będąc człowiekiem, przeżywał on jednak także wewnętrzny dramat zagrożenia ze strony ciemności (a ta jest także rzeczą wiary), który odsłania się w momencie zaglądania w najgłębsze zakamarki ludzkiej duszy. Widać stamtąd ciemną pustkę nicości i nierozumności, które to aspekty są nierozerwalnie związane z ludzkim egzystowaniem. Lękając się owych najgłębszych regionów nicości, która robi miejsce rozpaczy, Kartezjusz świadomie ograniczył pole widzenia. Nie chciał sięgać zbyt daleko, kłóciłoby się to z potrzebą optymizmu tych, którzy boją się najbardziej. Tego typu prawdę, o ile ona jest, filozof unice-stwił, prześwietlając rzeczywistość świata, tak wewnętrznego, jak i zewnętrznego, światłem przyrodzonym umysłu, który za rzeczywiste bierze tylko to, czego dotkną jego promienie. Uznał przy tym, że skończona natura rozumu ludzkiego, będąc wyznaczona przez Boga, jest obramowaniem rzeczywistości, czego efek-tem ma być skończony zakres możliwego poznania. Bóg (filozofii) nie domagał się od nas, byśmy cierpieli z powodu niemocy i z tych też powodów zarówno sceptycyzm, jak i rozpacz są nieuzasadnione. Człowiek wie o Bogu i o prawdach-kluczach oraz o sobie. Zakładając dobroć Boga, odgaduje, że jego ludzkim powołaniem jest odbudowanie dialogu z Naturą.\nOdtąd doprecyzowania domaga się jeszcze jedna tylko kwestia. Otóż, gdy pozostajemy na gruncie tradycyjnej religijności, natrafiamy niechybnie na problem dotyczący pytania o zastosowanie dla tak całkowitego poznania. Wiedza staje się w jego świetle jałowa – dodany musi być komponent woli, który w człowieku stanowi podłoże niemające nic wspólnego z wiedzą. Są to powody, dla których trzeba najpierw rozpoznać własne pragnienia, by później, dzięki wiedzy, dać się im zrealizować. Jak jednak wiemy, poprzez pouczenie płynące z Objawienia, nie wszystkie pragnienia godne są ich urzeczywistnienia. Pytamy zatem o tę instancję w nas, która mogłaby być podstawą sprzeciwu dla pozostałych pragnień w nas samych. Podstawę tę musielibyśmy uznać za równie, a może bardziej naszą, by dać jej pierwszeństwo w stosunku do innych pożądań, mając świadomość, że kłóci się ona z tymi, na których nam najbardziej zależy. Ta wola Boża w nas nie może występować spontanicznie. Dlatego, jeśli zdobędziemy się przestrzegać jej własnym kosztem, być może znienawidzimy przez nią jej prawdziwego Autora.\nBóg filozofii daje klucze do rozwikłania zagadek Natury, natomiast to Bóg religii określa zasięg dopuszczalnych motywacji, które zainicjują dozwolone działania. Wiedza i Bóg, ale bez człowieka. Bóg i człowiek, ale bez wiedzy. Wiedza i człowiek, ale bez Boga. Innych możliwości nie ma. Nasz przypadek polega jednak na tym, że pozostał nam tylko Bóg wiedzy, podpowiadający nową wersję powyższej relacji, w której Bóg, człowiek i wiedza służą sobie wzajemnie. Moment ten jest wydarzeniem zwiastującym nowe czasy. Rozwiązanie, jakie występuje w filozofii Kartezjusza, polega na przyjęciu, że Bóg „epistemo-logiczny” zawęża swe kompetencje do problemów wiedzy o porządku matematycznym, wskutek czego nie stanowi już wyroczni w kwestiach ludzkiego po-stępowania. Jak już wspominałem, jest On Bogiem niemym w obszarze wymia-ru etycznego człowieczej egzystencji. W nauce, odnoszącej się do płaszczyzny geometrycznej (do tego tylko zastosowanie mają prawdy wrodzone), nie ma miejsca na rozważania tego typu. Nauka za przedmiot swych rozstrzygnięć ma wyłącznie rachunek, który w żadnym przypadku nie jest rachunkiem sumienia.\nSiedemnastowieczny uczony, jakim był Kartezjusz, wypracował we własnej postawie życiowej rodzaj ponadczasowego, ale przez to i nam współczesnego rozdwojenia, które próbował jednak znieść. Należąc niejako jednocześnie do dwóch dziedzin, nie chciał dać się jednoznacznie zawłaszczyć żadnej z nich. Odkrywając naukę w jej dzisiejszym aspekcie, pielęgnował w sobie przekonanie o nierozłączności z Bogiem – paradoksalnie – warunkującej możliwość służenia idei, która od Niego oddziela. Otóż ideę tę – ideę postępu – pojmował jako służącą instalowaniu Boga w sobie, chociaż przedsięwzięcie to jawnie służyć miało uniemożliwieniu uczynienia siebie jeszcze kiedykolwiek po prostu człowiekiem wiary. Projektowi, jak widać nie tylko teoretycznemu, służyła Kartezjańska koncepcja prawd wiecznych. Czyniąc z nich wspólne Bogu i człowiekowi residuum ograniczonego i absolutnie pewnego poznania i powiązania, Kartezjusz osiągnął znakomity kompromis. Polega on na tym, że bez Boga poznanie się nie dokonuje, ale skoro jednak ma ono miejsce, to służy bezpośrednio samemu człowiekowi. Ten zaś zwrotnie – oddając się idei rozwoju, poprzez postęp wiedzy i jej zastosowań, sławi autorytet Boga i w ten sposób rzeczywiście staje się pobożny. Filozof utożsamia z Bogiem (własny) rozum. Stając się coraz bardziej rozumny, czyni siebie, w swym przekonaniu, coraz bardziej podobnym do Stwórcy, a mimo to nie grzeszy. Pomnażając wiedzę w sobie, rozświetlał mroczne dotąd rejony własnej duchowości, a powściągając wolę czynienia z wiedzy czegoś wbrew porządkowi, którego nie był autorem, dawał wyraz swemu podporządkowaniu Najwyższemu z autorytetów. W tym sensie Kartezjusz niewiele, albo wręcz wcale, nie różni się od św. Augustyna i jest wyrazicielem filozoficznie zorientowanego chrześcijaństwa, które poznanie ukochało ponad wszystko.\nPrzełomowi dokonującemu się w tamtym czasie w nauce, tak by stała się nauką w jej dzisiejszym rozumieniu, towarzyszyła także dramatyczna zmiana dotycząca ściśle samej filozofii człowieka. Polega ona na uznaniu, że aktyw-ność nasza ma być restytucją matematycznego ładu w świecie i że być może jedynie na tym polegać ma odtąd nasza religijność bez obecnego (w innej postaci) Boga. W czasie, gdy Kartezjusz proklamuje nową filozofię, stary Bóg religii odchodzi już w zapomnienie, ale nowy Bóg wiedzy jeszcze nie zrównoważył braku spowodowanego odejściem tamtego. Jego idea, dopiero co odkryta, już w chwili jej odkrywania jest zwiastunem bezpowrotnej utraty więzi z Bogiem osobowym, ale nie tylko. Na początku tej drogi widać już, że i Nowy Bóg, stanowiący zalążek i prognozę nowego człowieka oraz wskazówkę do rozwoju dziedziny wiedzy, będzie także tylko tracił znaczenie. Problem w tym, że podejmując aktywność polegającą na tworzeniu wiedzy i przekształcaniu świata, stajemy się coraz bardziej samotni, należąc już tylko do („coraz silniej-szych”) siebie.\nNa tym w istocie funduje się dziejowa zmiana przekonania towarzyszącego filozofom od czasów starożytnych, a wzmocnionego tylko przez wieki panowania filozofii chrześcijańskiej, że wysiłek ludzki musi być ukierunkowany na pozadoczesny wymiar. Działalność filozofa, jak ją określił Kartezjusz, jest czysto ludzka, i w tym sensie badacz nie rości już sobie pretensji do transcendencji za jej przyczyną – roli filozofii tak mocno akcentowanej choćby w myśli wieków średnich „ .. Problematyka powyższa, stanowiąca temat sam w sobie, przepojona tyleż pesymizmem, co optymizmem, dotyczy opuszczania wymiaru tradycyjnej religii na rzecz odczarowanej rzeczywistości „trzeźwego” myślenia. W związku z tym zrozumiały staje się dramat człowieka, któremu wiedza o nim samym, jaką odsłoniła nagle fizyka czy fizjologia, odbiera ostatnią nadzieję i resztki szacunku dla siebie. Gdzie ich szukać, jeśli zostały zgubione? Odpowiedź brzmi, że w tej samej nauce, nie zniechęcając się jednak tym, co ukazuje ona w swej pierwszej odsłonie. Kartezjusz stawia na naukę, natomiast Pascal ryzykuje łaskawość śmierci.\nOptymizm Kartezjusza ma swe źródło w przekonaniu, że to ta aktywność (jaką jest nauka) równoznaczna jest z przydawaniem – poprzez pracę umysłu – istnienia tak światu w jego konstytucji, jak i umysłowi samemu. To umysł ludzki, wydźwignięty w tej filozofii do rangi odsłaniającej jego najwyższą efektywność, który, chłonąc mowę „Bożego Testamentu”, utrwala się w zdobywanym własną pracą wysiłku, jest przez Kartezjusza rozumiany jako jedyne narzędzie poprawiania ludzkiego losu. I choć trudno jednoznacznie orzec, czy w swym wizjonerstwie, które tylko częściowo odsłonił, filozof pozwoliłby sobie na stwierdzenie, że rozum ten wskazuje na zbawienie jako dziedzinę zarezerwowaną już tylko dla medycyny, to na pewno winą byłoby go nie wykorzystać  . Siła przekonań Kartezjusza tkwi w tym, że w przeciwieństwie do obietnic wiary, Kartezjuszowi nawet nie trzeba wierzyć. Do jego myśli skłania zupełnie pozafilozoficzna pobudka, jaką jest instynkt samozachowawczy. Konfrontowany z racjami religijnymi, które pochodzą z przeciwstawnego bieguna, bierze nad nimi górę, dotyczy bowiem najbardziej aktualnego z możliwych stanu, osoby najbardziej zainteresowanej przetrwaniem, jaką jest inteligentna jednostka ludzka. W tym znaczeniu Kartezjusz jest już tylko filozofem i sprzeniewierza się religijnemu zakazowi, związanemu z wyrzeczeniem się poznania, chcąc w ramach ograniczeń, z jakich zdaje sobie sprawę, budować gmach ewoluującej wiedzy.\nKartezjusz z pewnością czuł się uprawniony, by kroczyć drogą, jaką dla nas opisał. Poręczeniem pewności, jaką posiadł, był fakt otrzymania od Boga, niczym testamentu, owych wiecznych prawd Bożych, które od czasów starożytnych oczekiwały niewykorzystane i dzięki którym istota poprawnego rozumowania stała się dostępna dla każdego, „kto filozofuje jak należy”. Zrozumiał on jej prostotę oraz to, że polega ona (z naszej strony) na bezustannej pilności, aby to, co poznajemy, było zrozumiałe, tzn. nie budziło najmniejszych wątpliwości, ponieważ: „Bóg nie pomaga w błądzeniu, a jedynie w trafnym ujmowaniu, to bowiem zawsze w Nim się odbywa”  . Metoda ta jest istotnie sposobem funkcjonowania samego umysłu w obrębie treści, do poznania których umysły nasze wystarczają. Dlatego Kartezjusz tak mocno akcentuje spełnienie podstawowych rygorów, które każdy musi sobie narzucić jeszcze przed podjęciem jakiejkolwiek samodzielnej pracy intelektu, by móc w ostateczności stwierdzić: „Teraz już wiem, czego należy się wystrzegać i co czynić, by osiągnąć prawdę”, jak podsumuje Kartezjusz w Medytacji piątej swój wkład w podążanie ku po-znaniu ludzką drogą  .\nRozwój techniki a religijna przemiana człowieka\nInteresujące jest, że wątek osobistego udziału, tradycyjnie pejoratywnie traktowany i zawadzający, staje się u Kartezjusza jedynym sposobem dochodzenia do tego, co powszechnie ważne, tak jakby podmiot ludzki własnym wysiłkiem pokonujący siebie dostarczał sobie jednocześnie warunków własnego „wybawienia od fałszu”, tzn. możliwości poznania i samodoskonalenia. Jest to wybawienie poza obrębem Szkoły czy wspólnego wyznania, poza widzialną aprobatą Boga, wynikając bowiem z niecierpliwości charakteryzującej temperament Kartezjusza, jest ono inicjowane w pozaczasowej, pozakulturowej, osobistej relacji, jaką buduje on z Bogiem (filozofii), którego odkrywa się tylko we własnym wnętrzu, tylko w ten sposób dającym się jednocześnie zrozumieć. Jest ono wnętrzem duszy wydzielonego ze wspólnoty – oraz z „samego siebie” – czystego, samoświadomego umysłu, który sam się doprowadza w to miejsce. W tym sensie postępowanie Kartezjusza przywodzi tu na myśl krok religijnej natury, z tą różnicą, że dokonuje się on wyłącznie na gruncie pojedynczej rozumności. Religijne w swym charakterze jest także i to, że filozofia Kartezjusza wywyższa cogito, odnalezione i wyniesione do rangi zasady filozofii, by zaraz potem zło-żyć je w ofierze Bogu (filozofii), któremu przyznaje ono wszelką rację. Ofiara ta jawi się w systemie Kartezjusza nie jako wybór, lecz jako konieczność. Kwestią wyboru jest z pewnością decyzja o wkroczeniu na ścieżkę mądrości, natomiast reszta, w tym także odnalezienie idei Boga, jest już tylko konsekwencją, efektem jedynego filozofowania. Wartościowe jest to, że przynajmniej w przy-padku Kartezjusza idea Boga jest pozytywną ideą epistemologiczną, obywającą się bez potrzeby wiary. W Boga Kartezjańskiego nie trzeba wierzyć, w innym przypadku byłaby to porażka całego systemu. Toteż, gdyby Boga nie było, nie można by Go pomyśleć – nawet jako nieobecnego. W filozofii Kartezjusza idea Boga, znajdująca się w naszym skończonym umyśle, jest już sama dowodem Jego istnienia. Innego dowodu nie potrzeba, ponieważ to człowiek, będąc niezdolnym do utworzenia tej idei, dowodzi, że Bóg istnieje, skoro posiada on Jego ideę.\nNie inaczej wygląda sprawa z prawdami matematycznymi, których w żad-nym razie człowiek nie ustanawia ani nie wymyśla mocą własnej inwencji. Otrzymuje je w taki sam sposób, w jaki posiadł ideę Boga i samego siebie – przyjmując je biernie i bez udziału woli. Prawdy te czynią umysł ludzki zdolnym do rozumienia przedmiotów, a także całkowicie je od niego czynią niezależnymi, ponieważ źródłem prawdziwych pojęć pozostaje Bóg  . Ta zależność ukazuje głęboki sens kartezjanizmu. Właśnie założenie o pochodzeniu idei wrodzonych czyni z Kartezjusza wyznawcę religii, za jakiego się uważał. Nie chodzi jednak w tym miejscu o to, jaką religię wyznawał, czy był żarliwym katolikiem, czy nie, lecz o to, że istotą jego pracy było to, iż ze swego wysiłku filozoficznego uczynił on, po pierwsze, sprawę prywatną, co stanowi o zaangażowaniu i wadze, jaką dla niego miała, po drugie zaś sprawę natury religijnej, a to określa głębię, z jaką we wnętrzu własnej osoby ufundował ten wysiłek. Założenie to zwraca uwagę z tego właśnie istotnego względu, że jest poświęceniem i wyrzeczeniem. Czyni ono z człowieka „niemowę” – istotę pozbawioną racji – który prawdziwie przemówić może tylko głosem Boga, głosem, jaki jedynie w tej własnej głębi odnajduje.\nBóg jako inteligencja, będąc Autorem praw świata stworzonego, staje się kluczem do jego poznania. A ponieważ nie jest On czymś oddzielnym od tych praw, poznając Go w metafizycznym wysiłku przekraczania doświadczenia zmysłowego, rozszyfrowujemy zasadność takiego doświadczenia oraz przed-miotu, który w nim jest dany. Nie wykraczając poza poznanie Boga, poznajemy całą prawdę, która określa właśnie to, co względem Boga pozornie „zewnętrzne”. W ten sposób lepiej można zrozumieć, że w filozofii Kartezjusza rzeczywiste może być jedynie to, co jest związane z Bogiem, a mówiąc dokładniej, to, co jest z Nim tożsame – myślenie ludzkie, o ile jest ono prawdą, bądź świat ze-wnętrzny, o ile jest on prawdziwy lub może taki być. Cała zatem prawda dotycząca naszego świata i naszego poznania przynależy do umysłów: ludzkiego i Bożego. W tym też sensie Natura uzależniona zostaje całkowicie od praw umysłu Bożego, który ją konstytuuje (i zna), oraz ludzkiego, który ją poznaje. W ten sposób te same treści przynależące do trzech różnych dziedzin: świata, Boga i człowieka, spajają je, czyniąc w efekcie nieodróżnialnymi. Co zaś ważne, to fakt, że choć wszędzie treści te są takie same, źródło ich jest jedno i nie można ich wywieść z samego tylko umysłu, który nie rozważa Boga, ani z rozważanej osobno Natury – dziedziny świata pozaumysłowego, ta napotkana jako pierwsza jawi się jako niejasna, zmienna, nieuchwytna.\nOpisane powiązanie trzech powyższych elementów systemu wiedzy uka-zuje konstytutywny rys osobowości Kartezjusza, jaki owocował „wyznaniem wiary filozofa”. To on nakazuje mi głęboko wierzyć, że ojcostwo, którym obarczamy tego myśliciela, myśląc o cywilizacji nowożytnej i dalej też technologicznej, nie oznacza dla nas tylko tego, co z jego twórczości wykorzystali inni. Wierzę, iż nie mniej wartościowe jest to, co z tej filozofii odrzucono, gdy rozwijały się nauki. Chodzi mianowicie o spolegliwą ufność w to, że kiedy kon-struujemy nasze maszyny i przebudowujemy przyrodę – nie zauważając żadnego obcego elementu w naszym postępowaniu – tak naprawdę autonomię tych czynności zawdzięczamy Bogu (Kartezjusza). Ten, niczego nie zmieniając w naszych rachunkach, manifestuje swą wielkość (płynącą z milczenia) ozna-czającą udzielenie nam wolności, nie zaś to, że, jak się to najłatwiej zdaje – „umarł”. Sądzę, że to jest wyznanie wiary w Rozum, której owoce oznaczają wyłącznie naukę. I właśnie dlatego, że Kartezjusz podjął się tego za nas i że w sposób pionierski przetarł szlak, którym cała ludzkość za nim poszła, oczekiwał dla siebie tego rodzaju zrozumienia. Wyczyn jego miał znaczenie, które odsłoniła przyszłość, lecz sam Kartezjusz wiedział już w trakcie własnej pracy, że zadanie to ma wymiar równy rozognieniu nowych czasów i nowego człowieka. I chociaż słowa te brzmią nieco patetycznie, to jednak mogą one tylko odsłonić ową wewnętrzną motywację filozofa, który w czasach, w jakich żył, nie miał powodu walczyć o nic więcej niż o to, co już posiadał. Jego uwielbienie dla spokoju i samotniczego życia nie było z pewnością motorem zaanga-żowania, jakie przejawiał. Poświęcając świadomie owe życiowe wygody i porzucając dobrze sobie znany świat, wszedł na drogę prawdy, której wszystko podporządkował.\n Celem moim jest pokazanie, że u Kartezjusza idea Boga służy zniesieniu wiary i pozostaniu z Bogiem jako utrwalonym w ludzkim działaniu, które staje się autonomiczne.\n człowiekaTym, co cechowało obraz rzeczywistości, zanim zmienili go nowożytni uczeni, była jego hierarchiczność. Odpowiadała ona potrzebie porządku tkwiącej w ludzkim umyśle i była odpowiedzią na potrzebę obrazu świata tak, by stawał się on bardziej oswojony i przynależący człowiekowi w jego aktualnej kondycji. W tym sensie obraz miał walory powszechnej aprobowalności. Co zaś ważniejsze, utworzony został w okolicznościach wolności wynikającej z ignorancji i w tym sensie był o wiele bardziej autentycznym obrazem niż wszystkie po nim następujące. Jest to przykład wyobrażenia, jakie było udziałem ludzi żyjących w niewiedzy, której balast pragnęli przezwyciężyć. W ich mniemaniu to właśnie czynili, uzewnętrzniając przy okazji wewnętrzne źródła i stan swej duchowości.\n Stosunek Kartezjusza do nauk matematycznych wyczerpująco opisał on sam w Czwartym prawidle, gdzie prawdy matematyczne jako wrodzone umysłowi ludzkiemu utożsamił z depozytem, w jaki Stwórca wyposażył człowieka. Por. R. Descartes, Prawidła do kierowania umysłem, przeł. L. Chmaj, Kraków 1930, s. 34–40.\n Przykładem filozofa, którego zainteresowanie sprawami technicznymi przerastało chęć praktycznego ich zastosowania był także F. Bacon. W swoim dziele Novum Organum dopatrywał się w rozwoju nauk naprawy losu ludzkiego na taką skalę, że efektem końcowym tego procesu miał być dla niego stan porównywalny jedynie do utraconego raju. Przykład filozofa z Werulamu ukazuje oczywiście, że jedną ze skrajnych tendencji nowego przyrodoznawstwa była linia jego rozwoju bezpośrednio zastępująca zdewaluowane zabiegi Kościoła w tej, jakże istotnej dla jednostki ludzkiej materii. Tendencję tę widać wyraźnie u Kartezjusza, którego w sensie wizjonerstwa najwięcej łączy właśnie z Baconem, ale także we współczesnych nam naukach, których jedyną dalekosiężną perspektywę wyznacza wysiłek zniesienia wszystkich niedogodności zwią-zanych z wygnaniem człowieka z mitycznego miejsca jego stworzenia. Por. F. Bacon, Novum Organum, przeł. J. Wikarjak, Warszawa 1955.\n „Pelagiusz głosił, że można robić dobre uczynki i zasłużyć na życie wieczne bez udziału Łaski, co zostało potępione przez Kościół; a ja głoszę, że można samym przyrodzonym rozumem poznać, że Bóg istnieje, nie twierdzę jednak przez to, że to naturalne poznanie zasługuje samo z siebie i bez Łaski na nadprzyrodzoną chwałę, która czeka nas w niebie. Albowiem na odwrót, jest rzeczą oczywistą, że skoro chwała ta jest nadprzyrodzona, to potrzeba czegoś więcej niż sił przyrodzonych, żeby zasłużyć na nią. I w związku z poznaniem Boga nie powiedziałem niczego, czego by również nie mówili wszyscy teolodzy. Trzeba jednak brać pod uwagę, co się poznaje rozumem przyrodzonym, mianowicie, że jest on ze wszech miar dobry, prawdziwy, itp., może doskonale służyć przygotowaniu niewiernych do przyjęcia wiary, ale nie wystarczy im do osiągnięcia nieba, na to bowiem trzeba wierzyć w Jezusa Chrystusa oraz w pozostałe rzeczy objawione, co zależy już od Łaski”. List Kartezjusza do Mersenne’a z marca 1642, [w:] F. Alquié, Kartezjusz, przeł. S. Cichowicz, Warszawa 1989, s. 271.\n „Jeśli zaś chodzi o stan, w jakim dusza znajdzie się po życiu doczesnym, to [...] wyznaję, że posługując się jedynie naturalnym rozumem możemy czynić wiele przypuszczeń dla nas ko-rzystnych i żywić piękne nadzieje, nie możemy jednak zdobyć żadnej pewności. A ponieważ ten sam naturalny rozum uczy nas także, iż w życiu doczesnym zawsze mamy więcej dobra niż zła, i że nie powinniśmy porzucać tego, co pewne, dla tego, co niepewne”. R. Descartes, Listy do księżniczki Elżbiety, przeł. J. Kopania, Warszawa 1995, s. 69.\n Człowiek w czasach, kiedy nie mógł kontrolować ciała, łatwo uznawał się za duszę. Lecz gdy tylko poddawać zaczął sobie Naturę, myśl o duszy stała się mu zawadzająca i wstydliwa. Świadczy to o tym, że ludzka natura jest niezmienna i dotyczy głodu istnienia. Dlatego też zgadzam się z poglądem A.N. Whiteheada, cytowanym przez T. Kuhna, iż: „Wiara w możliwości nauki, która wyprzedzała rozwój nowożytnych teorii naukowych, stanowi nieuświadomioną pochodną średniowiecznej teologii”. T. Kuhn, Przewrót kopernikański, przeł. S. Amsterdamski, Warszawa 1966, s. 190.\n Kartezjuszowi nie chodzi o matematykę w potocznym jej rozumieniu, lecz o to, co stanowi jej siłę i wewnętrzne spoiwo. Chodzi o rodzaj pewności, jaką matematyk może posiąść dzięki znajomości nauk matematycznych i którą to zdolność zdoła przenieść na inne dziedziny niż te, udostępniane w wąskim pojęciu matematyki. Por. R. Descartes, Prawidła do kierowania umysłem, op.cit., Prawidło IV..\n Fragment dzieła Galileusza Il Saggiatore, [w:] A. Crombie, Nauka średniowieczna i początki nauki nowożytnej, przeł. S. Łypacewicz, Warszawa 1960, t. II, s. 170..\n Wiedzę tę można zdobyć, jeśli tylko zważać będziemy „jako coś pośredniego między Bogiem a niczym”, by owa druga, ciemna strona niebytu, w której mamy udział, nie zaabsorbowała nas do tego stopnia, iż byśmy, jak czynią to ślepcy, nie musieli pewności szukać w środkach innych niż rozumowe. Błąd polega tu na nieistnieniu, na braku, na – by rzec dobitnie – nie byciu jak Bóg, bowiem, o ile można mówić o koniecznym istnieniu, o tyle trzeba myśleć o Bogu. Błąd, będący ludzkim udziałem, polega na poruszaniu się w obszarze dystansu, który dzieli nas od Stwórcy, w któremu przynależne rejony lekkomyślnie się udajemy, ponieważ nierozważni nie zauważamy, że zakres naszej woli nieskończenie przerasta możliwości naszego intelektu. Por. R. Descartes, Medytacje o pierwszej filozofii, przeł. M. i K. Ajukiewiczowie, Warszawa 1958, Medytacja czwarta, s. 74.\n Szanowałem naszą teologię i starałem się, jak nikt inny, osiągnąć niebo, lecz dowiedziawszy się jako rzeczy pewnej, że droga doń jest tak samo otwarta dla zupełnie nieoświeconych jak i dla najuczeńszych oraz że prawdy, które doń prowadzą, przekraczają naszą zdolność pojmowania, nie odważyłbym się poddać ich swemu słabemu rozumowaniu i sądziłem, że dla badania ich z pomyślnym wynikiem trzeba być wspieranym w sposób nadprzyrodzony przez Opatrzność i być czymś więcej niż człowiekiem”. R. Descartes, Rozprawa o metodzie, przeł. W. Wojciechowska, Warszawa 1981, s. 10\n Ciało samo szykuje własną śmierć, gdy pozostawione jest sobie. My nie mamy z nim żadnej więzi, skoro żyje ono własnym „życiem” – tzn. umiera przeciw nam. Dlatego też, w tym wariancie, to medycyna ma zbawiać. To naprawa zerwanych więzi z Naturą, nie z Bogiem.\n R. Descartes, Medytacje o pierwszej filozofii, op.cit., s. 84.\n „Po pierwsze bowiem, nawet przyjęta przeze mnie przed chwilą zasada, że rzeczy, które pojmujemy bardzo jasno i wyraźnie, są wszystkie prawdziwe, jest tylko dzięki temu pewna, że Bóg jest, czy też istnieje oraz, że jest on Istotą doskonałą i że wszystko, co w nas się znajduje, od niego pochodzi. Stąd wynika, że nasze idee, czyli pojęcia, jako rzeczy rzeczywiste pochodzące od Boga w tym wszystkim, w czym są jasne i wyraźne, mogą jako takie być tylko prawdziwe”. R. Descartes, Rozprawa o metodzie, op.cit., s. 46.\nMarek KozłowskiEkonomia moralności: jak praca nad sobą tworzy wartość? "NOWA KRYTYKA " 16/2004


12.04.2021, ten tekst przeczytasz w: 4 minuty\nTzw. botox – substancja, którą albo się kocha, albo nienawidzi. W rzeczywistości, jeśli tylko go spróbujesz, pokochasz go na pewno. Odkrywamy przed Wami tajemnice toksyny botulinowej typu A. Najprostszego i najbardziej efektywnego sposobu na młody wygląd twarzy.\nCzy rzeczywiście botulina musi powodować efekt sztuczności, jest niebezpieczny i uzależniający?\nA oto kilka podstawowych informacji,\nDla szczególnie zainteresowanych Czytelników…\ndr n. med. Anna Markowicz-Stanach\nPodanie toksyny botulinowej to jeden z tych zabiegów estetycznych, który budzi cały szereg emocji. Zupełnie niepotrzebnie. Przeciwników ma zapewne tyle samo, co zwolenników, a wokół jej działania narosło wiele legend oraz fantastycznych opowieści. Przecież każdy z nas pewnie ma koleżankę, która nagle i niespodziewanie dla otoczenia “dziwnie młodo” zaczęła wyglądać.\nTymczasem tak jest, że każdy, kto choć raz spróbował jej działania, ma wielką ochotę na ,,dokładkę”. Botulina typu A powoduje bowiem coś, czego nie zapewni żaden krem, nawet najdroższy lub cudownie działająca maseczka. Żaden z kosmetyków – wbrew obietnicom producenta, składanych na opakowaniach – absolutne nie spowoduje wygładzenia zmarszczek. Innymi słowy, dla zobrazowania efektu – wyglądamy o 10 lat mniej niż wskazuje na to nasza metryka.\nAbsolutnie nie. Są to funkcjonujące w świadomości ogółu mity, przerażające informacje o tym, co złego może się wydarzyć. Mity te – nietrudno się dziwić – wywołuje podsycany zbiorowo strach przed jadem kiełbasianym, wytwarzanym przez psujące się wędliny. Jest to więc, jak widać, kwestia świadomości.\nJedyne, co w przypadku botuliny nas uzależnia, to dobry wygląd oraz cudowny efekt ubytku lat na naszej twarzy. W tym miejscu pragnę podać kilka cennych informacji o działaniu odmładzającym toksyny botulinowej.\nCzy rzeczywiście botulina musi powodować efekt sztuczności, jest niebezpieczny i uzależniający? Absolutnie nie.\nMiejscem, w które podajemy toksynę, według wytycznych z ulotki leku, są:\n– zmarszczki pionowe między brwiami, widoczne przy maksymalnym zmarszczeniu brwi;\n– rozchodzące się wachlarzowato zmarszczki w okolicy bocznego kąta oka widoczne przy pełnym uśmiechu;\n– zmarszczki poziome czoła widoczne przy maksymalnym uniesieniu brwi, u dorosłych osób, gdy ich nasilenie ma psychologiczny wpływ na pacjenta.\nW każdy z tych obszarów zaleca się podanie odpowiedniej dawki preparatu – według ściśle opracowanych jednostek, zalecanych przez producenta. Zawsze należy przestrzegać zasad staranności i skrupulatności.\nprzydatnych nie tylko dla osoby wykonującej zabieg toksyną botulinową:\nokolica gładzizny czoła różni się w przypadku różnych typów czaszek, płci oraz aktywności mięśnia czołowego. Do tego dodajmy kilka podstawowych pojęć anatomicznych:\ngładzizna – jeden z punktów antropometrycznych na czaszce ludzkiej, niewielka wyniosłość leżąca w płaszczyźnie pośrodkowej ciała pomiędzy łukami brwiowymi. Jest to najbardziej do przodu wysunięty punkt sklepienia czaszki.\nmięsień potyliczno-czołowy (łac. musculus occipitofrontalis) – składa się on z brzuśca potylicznego i brzuśca czołowego, połączonych czepcem ścięgnistym. Wraz z mięśniem skroniowo-ciemieniowym tworzą one mięsień naczaszny (łac. musculus epicranius). Unosi on brwi, wywołując poprzeczne zmarszczki na skórze czoła, przez co nadaje mimice twarzy wyraz myślący, poważny, budzący szacunek. Brzusiec potyliczny współdziała z czołowym i przesuwa zmarszczoną skórę ku tyłowi.\nPrzy podaniu mniejszej ilości jednostek lub błędnym dostosowaniu można liczyć się z konsekwencjami braku pożądanego efektu lub uzyskaniu efektu wręcz przeciwnego.\nW zależności od aktywności mięśnia potyliczno-czołowego, zaleca się skrupulatne dostosowanie ilości jednostek botuliny do tego specyficznego obszaru twarzy. Wraz z upływem lat oraz postępem procesu starzenia, zmienia się kształt oraz wygląd naszego czoła, a w konsekwencji całej twarzy.\nCzoła wypukłe, które liczą powyżej 4 cm w linii środkowej wymagają – dla uzyskania takiego samego efektu – większej ilości jednostek specyfiku. Zalecana ilość jednostek średnio to około 20 lub 50 jednostek spraywood.\nPrzy podaniu mniejszej ilości jednostek lub błędnym dostosowaniu można liczyć się z konsekwencjami braku pożądanego efektu lub uzyskaniu efektu wręcz przeciwnego, w najgorszym razie będzie to opadanie powiek.\nKrótka historia toksyny botulinowej typu A.\nMało kto o tym pamięta, ale ukochana przez celebrytki substancja “upiększająca”, czyli botoks, dostępna jest od “zaledwie” 15 lat. W kwietniu 2002 roku amerykańska FDA (Federalna Agencja Żywności i Leków) zatwierdziła toksynę botulinową typu A do “tymczasowej poprawy wyglądu umiarkowanych i ciężkich zmarszczek między brwiami”. Później wykonywanie zabiegów estetycznych z wykorzystaniem toksyny stało się powszechne w wielu krajach. Zabieg taki jest mniej inwazyjny, a efekty wydają się mniej sztuczne niż operacje plastyczne.\nJednak historia botuliny liczy już ponad 110 lat.\nBakterie wywołujące paraliż nerwów – a co za tym idzie, wygładzenie zmarszczek – odkrył w 1897 roku belgijski bakteriolog Emile Pierre van Ermenghen. Prawie pół wieku później w amerykańskim ośrodku badawczym po raz pierwszy wyizolowano botulinę z hodowli.\nPo wstrzyknięciu toksyny botulinowej w okolicach oczu okazało się, że zmarszczki mimiczne znacząco się wygładziły albo zniknęły.\nPierwotnie jad kiełbasiany był wykorzystywany jako broń biologiczna. Później zaczęto używać toksyny do celów terapeutycznych – leczono nim zeza oraz schorzenia powstałe wskutek porażenia mózgowego. Z upływem czasu jad kiełbasiany zaczęto stosować w zabiegach estetycznych.\nAle upiększające właściwości trucizny odkryto przypadkiem, w trakcie leczenia bolesnych skurczów mięśni twarzy. Po wstrzyknięciu jej w okolicach oczu okazało się, że zmarszczki mimiczne znacząco się wygładziły albo zniknęły. Dlatego też ważne jest działanie profilaktyczne, aby jak najdłużej cieszyć się młodym wyglądem.\nNa zdjęciach – zdjęcie dynamiczne przed i dwa tygodnie po podaniu toksyny botulinowej typu A\nBotox gładzizna czoła mięsień potyliczno-czołowy skurcze mięśni toksyna botulinowa A zabiegi estetyczne zmarszczki\nZestawienie peelingów medycznych, które szybko i skutecznie pomogą odzyskać skórze zdrowy wygląd


"Pędził jak szalony", 16-latka zginęła. Nie było nawet wniosku o areszt | TVN Warszawa\n21 maja 2016, 7:56\nTVN24Wypadek na Targówku\nNigdy nie miał prawa jazdy, został złapany za kierownicą pod wpływem narkotyków, ciąży na nim wyrok w zawieszeniu za posiadanie znacznych ilości kokainy. Gdy prokuratura postawiła Adrianowi M. z Warszawy kolejny, najpoważniejszy zarzut - spowodowania śmiertelnego wypadku i ucieczki z miejsca zdarzenia - podejrzany jak gdyby nigdy nic wrócił do domu. Prokurator nawet nie wnioskował o areszt. Materiał programu "Blisko ludzi".\nRodzice szesnastoletniej Magdy, ofiary głośnego wypadku z grudnia ubiegłego roku na ulicy św. Wincentego w Warszawie, musieli - jak twierdzą - wynająć prawnika, by patrzył prokuraturze na ręce i wnioskował o zebranie dowodów, które ta powinna zbierać samodzielnie i z własnej inicjatywy.\nŚwiadkowie: pędził jak szalony\nSzesnastoletnia Magda Sosnowska z Warszawy zginęła 28 grudnia ubiegłego roku pod kołami pędzącego samochodu, gdy próbowała przejść przez jezdnię. Nie było tam oznakowanego przejścia, ale dziewczyna miała prawo przechodzić w tym miejscu, bo do najbliższych pasów było ponad sto metrów. Na jednym pasie był korek samochodów, sąsiednim - jak zeznali świadkowie - pędził jak szalony ciemny samochód. Uderzył pieszą z takim impetem, że dwa razy podbił ją w powietrzu, nim zdążyła spaść na ziemię.\nO wypadku było głośno. Policja, za pośrednictwem mediów, poszukiwała samochodu i kierowcy. Porzucony, poobijany czarny mercedes został po kilku dniach odnaleziony w lesie pod Warszawą. Adrian M. po jedenastu dniach zgłosił się w końcu na policję, ale wtedy policja nie miała jeszcze dowodów, że to on siedział za kierownicą samochodu, który śmiertelnie potrącił Magdę. Z komisariatu 23-letni mężczyzna wrócił do domu.\nPo kolejnych kilku dniach Adrian M. znów trafił na policję. Został przyłapany, jak bez prawa jazdy i pod wpływem narkotyków jechał samochodem. Przez te kilka dni policja zgromadziła dowody - zarówno materialne, jak i zeznania świadków - pozwalające postawić Adrianowi M. również zarzut spowodowania śmiertelnego wypadku w grudniu na ulicy św. Wincentego.\nAdrian M., prawie jednocześnie usłyszał więc dwa zarzuty: prowadzenia samochodu pod wpływem narkotyków i śmiertelnego potrącenia pieszej. Zaraz po tym, jak podejrzany podpisał postanowienie o przedstawieniu zarzutów, został puszczony wolno, by na proces czekać w domu, a nie w areszcie.\nProkurator nawet nie złożył wniosku o areszt\nTa decyzja prokuratury oburza rodziców nieżyjącej szesnastolatki. - Ten człowiek nigdy nie miał prawa jazdy, nie ma uprawnień do kierowania samochodem, więc on w ogóle nie powinien się w tym miejscu pojawić i wtedy moja córka by żyła - mówi reporterce "Blisko Ludzi" Paweł Sosnowski, ojciec Magdy.\nZaniechanie prokuratury, która nawet nie złożyła wniosku o areszt, nie tylko oburza rodziców, ale dziwi również prawników i przedstawicieli organizacji pomagających ofiarom wypadków.\nAdrian M. uciekł bowiem z miejsca wypadku, ukrywał się przez jedenaście dni, są dowody, że próbował zacierać ślady potrącenia, popełnił kolejne przestępstwo będąc osobą wcześniej karaną i grozi mu bardzo wysoka kara. Suma sankcji za wszystkie zarzucane mu czyny, łącznie z ewentualnym odwieszeniem poprzedniego wyroku, wynosi siedemnaście lat pozbawienia wolności. W sprawie spowodowania śmiertelnego wypadku zebrano przeciw niemu mocne dowody. Podejrzany spełnia więc wszelkie warunki, aby go aresztować.\nAkta potwierdzają, prokurator zaprzecza\nProkuratura uważa jednak, że podejrzany wcale się nie ukrywał i że nie próbował mataczyć w śledztwie. - Środki zapobiegawcze stosuje się też w przypadku gdyby podejrzany utrudniał prawidłowy tok śledztwa - mówi Artur Oniszczuk z Prokuratury Rejonowej Warszawa-Praga Północ. Akta śledztwa, do których dotarła reporterka "Blisko Ludzi" Justyna Zuber, świadczą jednak zupełnie o czym innym, niż mówi prokurator. Według nich Artur M. próbował po kryjomu wyklepać uszkodzone auto, czyli zatrzeć ślady.\nAdrian M. wciąż pozostaje więc na wolności. Już raz pokazał, że nawet tragiczne konsekwencje grudniowego wypadku nie były w stanie go powstrzymać przed wsiadaniem za kierownicę bez prawa jazdy i pod wpływem narkotyków.\nNie ma żadnej gwarancji, że nie uczyni tego kolejny raz. - Niezrozumiałe jest dla mnie zachowanie prokuratury nie wnioskującej stosowania aresztu celem zapobieżenia bardzo prawdopodobnemu przestępstwu. Zastosowanie dozoru policyjnego jest w tym przypadku po prostu niepoważne - mówi adwokat Jacek Kondracki.\nZOBACZ CAŁY ODCINEK "BLISKO LUDZI"\n30 grudnia 2015, 17:23


Udział węzłów betoniarskich ELKON w gigantycznym projekcie w Australii | ELKON Węzły Betoniarskie\nAutor : Elkon / Data : 2014-07-12\nNa potrzeby projektu „ICHTHYS LNG PROJECT” ELKON wyprodukował oraz z powodzeniem uruchomił dwie jednostki stacjonarnych węzłów betoniarskich ELKOMIX-135. Przedsięwzięcie to, realizowane w Darwin (Australia), jest jednym z największych światowych projektów dotyczących gazu skroplonego LNG (Liquefied Natural Gas), którego koszty inwestycyjne szacuje się na 34 mld dolarów.\nW fazie podejmowania decyzji władze konsorcjum JKC oraz firmy Wagners Company (partnera odpowiedzialnego za produkcję betonu), podczas wizyt u europejskich producentów węzłów betoniarskich, odwiedziły także fabryki ELKON. Zespół ten odwiedził Turcję wielokrotnie kontrolując w najdrobniejszych szczegółach zakłady produkcyjne ELKON i ostatecznie był pod dużym wrażeniem jakości prezentowanej przez nasze fabryki.\nJak się okazało to właśnie ELKON wykazał się najbardziej nowoczesną technologią produkcji, posiadał także największą zdolność produkcyjną. Na decyzję konsorcjum o nawiązaniu współpracy z firmą ELKON, miały również wpływ podejmowane przez ELKON inwestycje technologiczne (automatyczne roboty spawalnicze, linie technologiczne produkcji seryjnej, zaawansowane kabiny lakiernicze, itp.).\nELKON pomyślnie spełnił wymagania tego specjalnego projektu dostosowując się do standardów australijskich w bardzo krótkim czasie. Wszystkie procesy spawalnicze poddawane były różnym metodom kontroli wytrzymałości (radiologiczne, ultradźwiękowe, magnetyczne, penetracyjne), które opisane zostały w szczegółowy sposób. Co więcej, ELKON specjalnie przeprojektował betoniarnie, tak aby odporne były na tornada występujące w regionie Darwin.\nDwa Stacjonarne Węzły Betoniarskie ELKOMIX-135 uruchomione zostały w Darwin, przez inżynierów ELKON, w lipcu 2013 roku. Każda betoniarnia wyposażona została w dwuwałowy mieszalnik Elkon o pojemności 4500/3000 l (3m3/cykl) i wydajności do 120- 135 m3/h.\nKażdy węzeł betoniarski wyposażony został także w 5 silosów cementu po 150 ton każdy, odpowiadającym australijskim standardom. Wszystkie urządzenia zostały specjalnie zaprojektowane, tak aby mogły być umieszczone na poziomie gruntu, w związku z czym dodatkowe fundamenty betonowe nie były wymagane. Dostarczanie kruszywa do rzędowych zasobników zrealizowane zostało za pomocą specjalnego automatycznego systemu załadunku kruszyw z osią jezdną. Ponadto, zastosowano w tym przypadku system ważenia kruszywa typu T, co pozwoliło na zredukowanie czasu potrzebnego na ten proces.\nElkomix-135 Australia Węzły Betoniarskie Do Produkcji Betonu Towarowego Stacjonarne Węzły Betoniarskie


Z taką twarzą można żyć? | Przegląd\nAutor: Regina Dachówna\t| Lipiec 8, 2002\nOperacja plastyczna u pacjentki, której rak zżarł szczękę, nie jest konieczna – twierdzą urzędnicy kasy chorych\n31-letnia Anna do szpitala w Polanicy Zdroju przyjechała bez skierowania. Lekarka z Gdańska była tu na stażu. “Tam odtworzą pani brodę, żuchwę, odbudują wszystko”…\n– Wzięłam ze sobą syna Gracjana. Ma teraz dziewięć lat. Weszłam do gabinetu, rozpłakałam się przed lekarzami. “Nie chcę tak żyć! Nie chcę tak wyglądać – szlochałam. – Muszę wychować dziecko, chcę się uczyć, pracować… Jestem sama”.\nBudynek Szpitala Chirurgii Plastycznej w Polanicy Zdroju jest mały, XIX-wieczny. W tym starym obiekcie chirurdzy plastycy rekonstruują pacjentom dotkniętym nowotworami amputowane żuchwy, piersi, odtwarzają okaleczone w wypadkach twarze, ręce, głowy. Naprawiają błędy natury. Operują dzieci z rozszczepami twarzy, podniebienia. Wykonują zabiegi z rezultatami, których zazdroszczą im koledzy z renomowanych placówek zachodnich.\nDo szpitala niełatwo się dostać. Kobiety czekają w kolejce na miejsce pięć lat, mężczyźni nieco krócej, a najszybciej przyjmuje się dzieci. Jest jednak grupa pacjentów szczególnych. Dla nich prof. Kazimierz Kobus, dyrektor szpitala, robi wyjątek. Operuje ich poza kolejnością. Do tych szczególnych osób należy Anna.\nPo trzech miesiącach od wizyty dostała wezwanie na leczenie. Do Polanicy przyjeżdża od trzech lat, od pięciu walczy z rakiem. Boi się odnowienia choroby. Wierzy, że to nie nastąpi. Ma za sobą 20 operacji.\nNie jest jej łatwo wracać do wspomnień. Jednak ulega namowom. Może dzięki temu ci, którzy oglądają się za nią na ulicy, w pociągu albo tramwaju, zrozumieją, jak ranią ją spojrzeniami?\n– W Gdańsku jechałam z Gracjanem tramwajem na naświetlania. Grupa studentów rozmawiała o kolokwiach i egzaminach. Nagle jeden z nich spojrzał na mnie i głośno powiedział: “Popatrz, pewnie puściła się mężowi i tak jej skuł mordę”. Obok stał Gracjan, było mi go strasznie żal. Nabrałam powietrza w płuca: “Wyobraź sobie chamie – powiedziałam na cały głos – że jestem sama i sama wychowuję dziecko. I wyobraź sobie jeszcze, że żre mnie rak. A jutro to samo może spotkać ciebie. Mówiłam to z taką siłą, że ludzie w tramwaju zamarli.\nGdy opowiada, płacze. Potem jeden ze studentów przeprosił ją za kolegę, ale przeprosiny nie wykreśliły z pamięci bolesnego doświadczenia.\nAnna jest po amputacji żuchwy i już po częściowej jej rekonstrukcji. Odtworzoną brodę i dół twarzy zasłania opatrunkiem, na który nakłada cienką, kolorową apaszkę. Apaszka przykrywa miejsce po żuchwie aż do górnej wargi.\nChoroba zaczęła się nagle. Rozbolał ją ząb. Dentystka uznała, że to zgorzel. Wystarczy wyleczyć ząb kanałowo, ból minie. Ale po leczeniu także nie mijał. Anna mówi:\n– Nie spałam, nie jadłam, z bólu chodziłam po ścianach.\nZ opuchniętym policzkiem pojechała do Słupska. Na oddziale chirurgii szczękowej lekarze wyrwali dwa zęby, usunęli zgorzel. Wróciła do domu uspokojona.\nPrzed Wielkanocą myła okna. Swędziało ją dziąsło. W lusterku w miejscu usuniętego zęba zauważyła bąbelek. Z godziny na godzinę bąbel rósł, a wraz z nim niewyobrażalny ból. Znów pojechała do Słupska. I znów lekarze wycięli narośl, oczyścili dziąsło, a Annę odesłali do domu. Po kilku kolejnych wizytach słupski ordynator skierował ją do Kliniki Chirurgii Szczękowej w Gdańsku. “Pani żuchwa wisi jak na niteczce”, powiedział.\nDopiero teraz miała przejść przez piekło psychiczne. Profesor ordynator oglądał ją, badał, wypytywał o życie osobiste. Kręcił głową i powtarzał: “To na pewno nie jest to, co myślę”. Zlecił badania specjalistyczne, w tym tomografię komputerową. Do Gdańska trafiła w kwietniu, w lipcu lekarze zdecydowali o wycięciu zaatakowanego fragmentu żuchwy.\nAnnę zaniepokoiło niezwykłe zainteresowanie jej osobą. Wreszcie zapytała profesora: “Co mi jest? Chcę to wiedzieć. Dlaczego ogląda mnie tylu specjalistów?”. “To rzadki nowotwór złośliwy żuchwy. Rezultat leczenia w połowie zależy od lekarzy, w połowie od pani”, wyjaśniał powoli, akcentując każde słowo. “To wyrok”, pomyślała.\n– Wybiegłam z gabinetu, wpadłam do łazienki, płakałam, byłam w szoku. W pewnej chwili zobaczyłam w lustrze swoją twarz z rozmazanym makijażem. Wtedy powiedziałam głośno, jak do istniejącej osoby: “Skoro ty mnie zabijasz, ja ci w tym nie pomogę”. Nowotwór jest rodzaju męskiego. Postanowiłam z nim walczyć.\nPodczas pierwszej operacji lekarze wycięli jej pół języka, ślinianki, część żuchwy i usunęli wszystkie zęby.\nZostał jej syn\nDzielimy jedną salę, siedzimy na brzegach łóżek w polanickim szpitalu, ona jest już po kolejnym zabiegu, za dwa dni wraca do domu, by po kilku miesiącach znów tu przyjechać.\nTęskni za Gracjanem. Jest jedynym powodem, dla którego chce żyć.\nZ mężem rozstała się po powrocie z Gdańska, po chemii i serii naświetlań. Straciła włosy, na policzkach i nosie pojawiły się czerwone placki, jak po oparzeniu. Bardzo schudła. Trudna sytuacja przerosła jej męża. Gdy trafiła do kliniki, pił więcej niż poprzednio. Zaniedbywał Gracjana. Po powrocie do domu, po chemii i naświetlaniach, poprosiła: “Przytul mnie”. “Jakaś ty brzydka! Zasłoń głowę chustką, bo ci się zsunęła”, usłyszała.\nWniosła sprawę o rozwód. Zawiesiła postępowanie w nadziei, że może on wróci, bo po jej pierwszej operacji wyprowadził się tylko za ścianę, do swojej mamy. Nie wrócił.\nNiedawno spadł na nią nowy cios. Lekarze stwierdzili u Gracjana martwicę trzonu kości udowej. Obie nogi włożyli mu w gips. W takim pancerzu poleży do trzech lat. Gdy Anna trafia do szpitala, dzieckiem zajmuje się jej znajoma.\n– Trudno dźwigać taki ciężar w pojedynkę – mówi moja rozmówczyni z sąsiedniego łóżka.\n– Marzę, by spotkać kogoś bliskiego, mężczyznę, któremu mogłabym się zwierzyć, wypłakać.\nTrzy razy myślała o samobójstwie. Od zamiaru odwodziło ją jednak pytanie, co się wtedy stanie z synkiem.\nAnna żyje z renty inwalidzkiej (645 zł) i z alimentów (300 zł). Prywatnie na opłacenie leczenia nigdy nie byłoby jej stać. A czeka ją jeszcze seria zabiegów.\nJesienią ubiegłego roku chirurdzy plastycy odtwarzali jej żuchwę z przeszczepu kości strzałkowej oraz płatu mięśnia i skóry z przedramienia. Ten rodzaj zabiegu uważany jest za jedną z trudniejszych operacji mikrochirurgicznych. Chirurdzy przenoszą przeszczep wraz z naczyniami krwionośnym i nerwowymi i zespalają je z zastanymi w miejscu ubytku. Średnica naczyń często nie przekracza milimetra, a na naczynie trzeba nałożyć sześć, siedem szwów. Szyją, używając specjalnych okularów i mikroskopów. Zabieg trwa osiem, czasem dziesięć godzin i absorbuje sześciu lekarzy.\nAnna bezgranicznie zaufała prof. Kobusowi. Nawet jeśli nie on ją operuje, czuje, że jest w pobliżu, że czuwa: – Nie wyobrażam sobie, bym teraz mogła leczyć się gdzie indziej. Nie byłabym w stanie tak dalece zaufać komukolwiek innemu.\nAnna nie wie, że walka o jej dalsze leczenie dopiero się rozpoczyna. Mieszka na terenie Zachodniopomorskiej Kasy Chorych, która podpisała umowę na refundację kosztów leczenia z Dolnośląską Kasą Chorych, a nie bezpośrednio ze szpitalem. Szpital leży na Dolnym Śląsku i DKCh jest jego kasą macierzystą. Stawka, jaką Dolnośląska Kasa miałaby zapłacić za leczenie Anny, nie równoważy wydatków poniesionych przez polanicki szpital.\n Nie wiem, co będzie dalej – mówi prof. Kazimierz Kobus. – Podpisaliśmy umowy z 14 kasami chorych. Te, z którymi umów nie mamy, płacą za każdego swego pacjenta leczonego u nas. Tylko kasa zachodniopomorska nie chce płacić. A chorzy, których nam przysyłają, wymagają wysokospecjalistycznego, bardzo drogiego leczenia.\nPrzedstawicielka Zachodniopomorskiej Kasy Chorych zatelefonowała do prof. Kobusa z poradą: “Jest w pobliżu was Berlin, Rostock, gdzie są ośrodki, które przeprowadzają takie zabiegi. Wyślijcie tam swoich pacjentów, leczcie, zobaczycie, czy będzie taniej”, doradzała nie bez sarkazmu.\nProfesor wyjaśnia mi, że najgorszy etap Anna ma już za sobą. Poskładana żuchwa wymaga jeszcze tylko modelowania przeszczepami kostnymi. Trzeba też będzie kolejny raz założyć jej ekspander (powiększany stopniowo balon pod skórą, by uzyskać dużą powierzchnię skóry do przeszczepu – przyp. RD).\nLeczenie Anny to kwestia przynajmniej trzech bardzo skomplikowanych operacji. Wszystkie są drogie. – Ktoś, do diabła, musi za to zapłacić! – denerwuje się profesor. Annie obiecał, że przyjmie ją jeszcze raz, mimo oporu Zachodniopomorskiej Kasy Chorych. Wie, że jest biedna. Takich pacjentów po amputacjach onkologicznych ma więcej. Nie pracują, żyją z renty, bywa, że nie stać ich nawet na dojazd do szpitala. – Nie poradzę jej przecież, żeby zbierała pieniądze na leczenie. To horror! – mówi profesor.\nCzymś obrzydliwym nazywa uzasadnienia kas chorych (“To nie jest przypadek zagrażający życiu. Z taką twarzą można żyć”), które odmawiają takim pacjentom jak Anna finansowania leczenia.\nDwa dni po wyjściu Anny ze szpitala odbieram od niej telefon. Podróż miała straszną – na drugi kraniec Polski wracała pociągiem osobowym. Teraz zbiera siły, chce znaleźć pracę. Podejmie studia. Ale to są plany na jesień. Teraz co innego zaprząta jej uwagę. – Rozmawiałaś z profesorem na temat mojego leczenia? Co powiedział? Czy moja kasa chorych zapłaci?\nNie chcę odbierać jej nadziei.\nSzpital Chirurgii Plastycznej w Polanicy Zdroju powstał w 1951 r. Do 1976 r. placówką kierował prof. dr hab. Michał Krauss, tworząc trwałe podstawy polskiej chirurgii plastycznej. Od 1976 r. dyrektorem szpitala jest prof. dr hab. Kazimierz Kobus, który opracował i wprowadził nieznane dotąd w Polsce metody leczenia rozszczepów twarzy oraz zapoczątkował w naszym kraju (w 1977 r.) bezpośrednie przenoszenie tkanek (kości, mięśni i skóry) za pomocą połączeń naczyniowych. W 1976 r. utworzył ośrodek chirurgii czaszkowo-twarzowej i zapoczątkował w Polsce rozciąganie kości twarzoczaszki aparatami dystrakcyjnymi. Z metod opracowanych przez prof. Kobusa korzystają liczne ośrodki w świecie.\nW polanickim szpitalu w ciągu 50 lat na trzech oddziałach (dziecięcym, kobiecym i męskim, gdzie jest w sumie75 łóżek) leczyło się około 40 tys. pacjentów. Dziś pracuje tu dziewięciu chirurgów plastyków. W szpitalu nie wykonuje się zabiegów upiększających (np. usuwania zmarszczek, odsysania tłuszczu).\nSzpital Chirurgii Plastycznej w Polanicy Zdroju w ubiegłym roku święcił 50. rocznicę istnienia. Polską chirurgię plastyczną tworzył tu prof. dr hab. Michał Krauss, rozwinął ją prof. Kazimierz Kobus, uczeń i następca prof. Kraussa.\nProf. Krauss marzył o budowie nowego szpitala. Obecny mieści się w budynku sprzed stu lat i nie spełnia elementarnych wymogów nowoczesnej placówki. Prof. Kobus był pełen optymizmu i nadziei w 1986 r., gdy uroczyście wmurowano kamień węgielny pod budowę nowego obiektu.\nInwestycja była działem istniejącego szpitala. Na początku lat 90., po wizycie w Polanicy Zdroju Svena Mogensena, przedstawiciela EWG, prof. Kobus znów nie krył radości i optymizmu. Gość, zaskoczony zakresem zabiegów przeprowadzanych w Polanicy i ich wynikami, obiecał wystarać się w Brukseli o 2,5 mln écu na wyposażenie nowej placówki. Słowa dotrzymał.\n– Ale nie dostaliśmy tych pieniędzy, bo jeden z wiceministrów zdrowia, przez litość nie wymienię nazwiska, nie zdążył podpisać dokumentów w wymaganym terminie. Sven Mogensen telefonował do mnie rozgoryczony i zaskoczony, dlaczego Polska nie chce przyznanych jej funduszy! Nasze pieniądze otrzymały inne ośrodki w Europie – wyjaśnia profesor.\nNie spełniły się też jego inne plany. Kiedyś wyobrażał sobie, że w nowym obiekcie będzie 100 łóżek dla chirurgii plastycznej i 30 dla oddziału internistycznego na potrzeby miejscowe. Ministerstwo odrzuciło projekt, zleciło wykonanie nowego na obiekt 200-łóżkowy. Teraz, gdy nowy szpital jest już pod dachem, okazało się, że bez trudu zmieści się tam 300 łóżek i dziewięć sal operacyjnych. Jak utrzymać taki kolos? – Zaproponowałem utworzenie placówki specjalistycznej z oddziałami: neurochirurgii, chirurgii plastycznej, szczękowej i kardiochirurgii, bo to przecież szpital chirurgiczny. Na dziewięciu salach operacyjnych można naprawdę wiele zrobić. Chodziło mi o to, by placówka zapracowała na siebie.\nNie wiadomo, czy ktokolwiek zapoznał się z propozycją profesora, bo nikt na nią nie odpowiedział. Wkrótce okazało się, że obiekt w budowie, stanowiący od początku dział starego szpitala, bez wiedzy dyrektora został usamodzielniony i podporządkowany Ministerstwu Zdrowia i Opieki Społecznej.\nEkspertyzy prawników z Uniwersytetu Wrocławskiego oraz kontrola NIK wykazały, że złamano prawo. Przez półtora roku od momentu oderwania inwestycji od starego szpitala, także bez wiedzy dyrektora Kazimierza Kobusa, nowy inwestor posługiwał się szpitalnym NIP-em, regon-em oraz dysponował 50 mln zł przyznanymi staremu szpitalowi na rozbudowę.\nOd dawna nikt nie informuje prof. Kobusa o terminie zakończenia inwestycji ani o jej przeznaczeniu. Na dokończenie nowego obiektu potrzeba 87 mln zł. Na rok bieżący przyznano 35 mln zł.\nTymczasem polanicki szpital zarabia na siebie. Wypracowane pieniądze profesor przeznacza głównie na nowoczesny sprzęt. Standardu w starym obiekcie nie da się poprawić, jakość sprzętu – tak. – Sprowadzamy sprzęt najnowszej generacji. Teraz chcemy m.in. kupić kombajn, który umożliwi nowoczesne leczenie znamion naczyniowych i bliznowatych zniekształceń. Znamy rezultaty leczenia tym sposobem. Niektórych naszych pacjentów wysyłaliśmy do Monachium, do ośrodka, gdzie testowano tę aparaturę. Wyniki nie były rewelacyjne, ale udało się uzyskać poprawę.\nW Kotlinie Kłodzkiej krążą pogłoski, że do nowego obiektu zostaną przeniesione oddziały bankrutujących okolicznych szpitali.\n– Może to i dobry pomysł? Ale czy one zarobią na utrzymanie takiego kolosa? – zastanawia się profesor.


Kontrowersyjna wypowiedź eksperta. Czy kobiety powinny przestać myć włosy? | Zeberka Kontrowersyjna wypowiedź eksperta. Czy kobiety powinny przestać myć włosy? | Zeberka\nKobiety używają go niemalże każdego dnia. Od wieków. W zasadzie nie możemy sobie wyobrazić dnia, w którym miałybyśmy przestać korzystać z szamponu. Pewna ekspertka twierdzi, że takie dni nadejdą, ponieważ według niej szampony wyrządzają więcej szkód niż pożytku.\nKontrowersyjna Eli Halliwell twierdzi, że szampon nie jest najlepszym sposobem na doprowadzenie włosów do czystości. Według niej tradycyjne szampony osłabiają włosy, usuwając z nich naturalne oleje, których potrzebują do ochrony przed szkodliwymi czynnikami. Dodatkowo twierdzi, że ich szkodliwe działanie jest jeszcze bardziej skuteczne, ponieważ podgrzewamy je narzędziami do stylizacji, takimi jak prostownice, suszarki i lokówki.\nWyjaśniając bardziej szczegółowo, dlaczego tradycyjny szampon może mieć negatywny wpływ na Twoje włosy, Eli powiedziała: Szampony opierają się na detergentach. Detergenty przyczepiają się do wszystkich rodzajów oleju. Nawet tych dobrych, które wytwarza skóra Twojej głowy. Bez nich włosy narażone są na potencjalne uszkodzenia z powodu nadmiernego stosowania chemikaliów, tarcia i nadmiernego przegrzewania. W ten sposób skóra głowy staje się bardziej narażona na podrażnienia.– tłumaczy Eli.\nGruczoły zaczynają produkować więcej oleju, co prowadzi do skrajnego przetłuszczenia się włosów, na co większość z nas reaguje myciem. To błędne koło. Czy istnieje jakieś rozwiązanie? Oczywiście, to szampony bez detergentów, które przyczepiają się do zanieczyszczeń osiadłych na włosach, a nie do naturalnych olejów.\nW odpowiedzi na potrzeby kobiet, które chcą zrezygnować z szamponów zawierających detergenty, Eli stworzyła całą gamę naturalnych szamponów. Wygląda na to, że kolejny raz potwierdza się powiedzenie, że potrzeba jest matką wynalazku.


Schudlam 8 kg i waga stoi w miejscu - Świat Siwej: Jak schudłam 15 kgWaga stanęła w miejscu\nSchudlam 8 kg i waga stoi w miejscu - chudne a waga stoi w miejscu - Odchudzanie - Forum dyskusyjne | streamingvideo.pro:Rzepka na pulsie\nSchudlam 8 kg i waga stoi w miejscu - Waga stanęła w miejscu - streamingvideo.proWAGA STOI W MIEJSCU.\n0 Comments on Odchudzasz się, a waga stoi? Sprawdź, co robisz źlechudne a waga stoi w miejscu - Stosuje nadal dietę a waga stoi w miejscu - Na pytanie odpowiada mgr KatarzynaSzott | WP abcZdrowieDlaczego waga stanęła w miejscu?\nSchudlam 8 kg i waga stoi w miejscu - KAFETERIA - Jak schudnac ostatnie 3 kg jak waga stoi w miejscu - Forum dla kobiet\nGratuluje sukcesu Sama wzielam sie za siebie pod wplywem obecnego przyjaciela… Schudlam stabilnie 14 kg i udalo sie utrzymac ta wage nawet w i po ciazy PS. Niestety nie zawsze tak jest. Wow dziewczyno, ale metamorfoza! Waze 55 kg przy wzroscie cm Schudlam 2 lata temu 20 kg, ale w zimie nabralam troche tluszczuku i chce to zrzucic. Ekonomiczny karmiac chudne, jakosc mleka? Serdecznie pozdrawiam i czekam na dalsze wpisy.! Dodajesz mi mega motywacji!! Dietetyk w Szpitalu Grochowskim im. Niekiedy chrupne cos slodkiego mniam Ale mimo to baaardzo szybko chudne. Ciesze sie,ze chociaz po ciucham widac,ze chudne,ale mnie wciaz ta waga nurtuje.\nAnonimowy 31 maja Serdecznie pozdrawiam i czekam na dalsze wpisy.! Trening w domu Z archiwum kulturystyki Targowisko Szybkie pytania bez logowania. Oceniono 83 razy Unknown 17 lipca KOBIETA ponad rok temu. Tymbardziej, ze jak wyzylam 75 kg 2 lata temu, mialam wieksze problemy psychiczne, bo caly czas bylam negowana przez rowiesnikow oraz doroslych. Paula 22 lutego\nJustyna 21 marca Anonimowy 6 czerwca Anonimowy 31 lipca Unknown 22 lutego A moze powinnam wiecej cwiczyc??? JA bardzo polecam domowy body wrapping: Ty cwicz, zacznij sie odzywiac prawidlowo, bo w takim stylu skonacysz albo anoreksja, albo nadwaga za pare lat.\nDlaczego waga stanęła w miejscu? - Na pytanie odpowiada mgr KatarzynaMazowska | WP abcZdrowie\nWaze 55 kg przy wzroscie cm Schudlam 2 lata temu 20 kg, ale w zimie nabralam troche tluszczuku i chce to zrzucic. A moze powinnam wiecej cwiczyc??? Typowy efekt jo-jo tych tak zwanych zdrowych diet. Stosuje diete kcal Przykladowy jadlospis na dzien: Kolacja delikatna o godz. Mam nadzieje ze troche was zmotywowalam! Oj,jak mnie glowa robolala!! Niesamowita przemiana, Pozdrawiam http: Magdalena Madic 6 marca Lekarz stwierdzil u mnie zespol metaboliczny. Nie masz jeszcze konta?\nJem 4 posilki dziennie, jednak to wszystko jest dla mnie nowe, nie wiem co z czym laczyc, co moge jesc. Houston 5 sierpnia JA bardzo polecam domowy body wrapping: Najtrudniej siedziec w domu iczekac az waga pokaze 2kg mniej. Bede sie probowal tlumaczyc,ze ona perfidnie oszukiwala i dzialalem w afekcie Najtrudniej siedziec w domu iczekac az waga pokaze 2kg mniej.\nD Pozwala sie zmobilizowac nawet po dniu ciezkiej pracy dzieki naturalnej dawce efedryny. Tymbardziej, ze jak wyzylam 75 kg 2 lata temu, source wieksze problemy psychiczne, bo caly czas bylam negowana przez rowiesnikow oraz doroslych. Wiem, ze szybkie efekty to nie efekty, ale mam ciagle skoki motywacji. Anonimowy 22 lutego Magdalena Madic 6 marca Gratuluje sukcesu Sama wzielam sie za siebie pod wplywem obecnego przyjaciela… Schudlam stabilnie 14 kg i udalo sie utrzymac ta wage nawet w i po ciazy PS. Wiem cos o tym bo schudlem:\nSchudłam 20 kg!!!! - Strona 2 - streamingvideo.pro\nCola zero tez jest dobra a ma mniej kcal niz klasyczna cola — to dla tych co bez coli zyc nie moga: Unknown 17 lipca Anonimowy 31 lipca O "Komunizm wychodzi uszami" Klamstwo smolenskie. Aurelia Wrobel 25 lutego A co do snu? ZAPTAJ TO NIC NIE KOSZTUJE. Oceniono 9 razy Nie masz jeszcze konta? Eveline 26 czerwca\nCo jest grane,dlaczego tak sie dzieje??? Dziewczyna z identycznym problemem: Unknown 22 lutego Dietetyk w Szpitalu Grochowskim im. Oczywiscie duzo cwicze, jezdze na rowerze, biegam, jednak checi sa, ale przy wiekszym wysilku bola mnie nogi i nie moge nic na to poradzic. Unknown 17 lipca Mgr Katarzyna Mazowska DietetykWarszawa 77 poziom zaufania. Waga uparcie stoi w miejscu\nSchudłam 20 kg!!!! - streamingvideo.pro\nWow dziewczyno, ale metamorfoza! Niestety jest jeden mankament mojego odchudzania: Zuza F 23 lutego Lekarz stwierdzil u mnie zespol metaboliczny. Ekonomiczny karmiac chudne, jakosc mleka? Przez was droga redakcjo musze isc do sadu. Ania M 2 kwietnia Woda sie zatrzymuje w organizmie czy jest inny powod?\nNajtrudniej siedziec w domu iczekac az waga pokaze 2kg mniej. Ostatni gwizdek - 3D Chili w czerwcu!!! Katarzyna Klimaszewska 22 lutego Ten efekt to nie tylko utrata wody ale spalanie tluszczu. Przez was droga redakcjo musze isc do sadu. Administracja i Moderatorzy SKLEP SFD. Niekiedy chrupne cos slodkiego mniam Ale mimo to baaardzo szybko chudne.\ndieta odchudzajaca 3 miesieczna, czy mozna schudnac bez cwiczen zapytaj, jak szybko schudnac 6 kg w 2 tygodnie, ile schudne nie jedzac cukru, darmowa dieta odchudzajaca online\n0 Replies to “WAGA STOI W MIEJSCU. - Forum SFD - ”


Maski koloryzujące do włosów Color Depositing - Hair-Club Shop\n» Maski Koloryzujące Do Włosów\nMoroccanoil Smooth szampon wygładzający włosy 250 ml\nMoroccanoil ochrona włosów przed wysoką temperaturą 225 ml\nMoroccanoil kuracja dla suchej lub łuszczącej się skóry głowy 45 ml\nMoroccanoil Smooth balsam wygładzający włosy 300 ml\nMoroccanoil STYLE krem do modelowania włosów 100 ml\nMoroccanoil Smooth maska wygładzająca włosy 250 ml\n190,00 zł 168,00 zł\nMoroccanoil Body Argan Oil Czysty Olejek Arganowy 50 ml\nMoroccanoil Maska Koloryzująca w odcieniu złoty blond Champagne 200 ml\nCena: 129,90 zł 148,00 zł\nMoroccanoil Maska Koloryzująca w odcieniu złotego różu Rose Gold 200 ml\nCena: 129,90 zł 148,50 zł\nMoroccanoil Maska Koloryzująca w odcieniu karmazynowy brąz Bordeaux 200 ml\nMoroccanoil Care Meets Color Zestaw Pielęgnacja Spotyka Kolor - Cocoa Do Włosów Ciemnych\nMoroccanoil maski koloryzujące\nMaski koloryzujące do włosów to kosmetyki przeznaczone dla osób, które chcą zmienić lub pogłębić kolor swoich włosów bez użycia farby czy szamponu koloryzującego. Produkty zwiększają intensywność i wielowymiarowość koloru, a także znacznie wydłużają jego żywotność. Idealnie nadają się do odświeżenia koloru włosów pomiędzy kolejnymi zabiegami koloryzacji. Przywracają intensywny blask włosom pozbawionym życia, matowym i wyblakłym.\nDostępne w naszej ofercie maski do włosów Color Depositing od Moroccanoil zawierają odżywcze składniki, dzięki którym włosy stają się zdrowsze, lśniące i gładkie. Specjalna kompozycja aminokwasów oraz olej z pestek moreli odżywiają i nawilżają włosy, a także ułatwiają ich stylizację. Maski do włosów Color Depositing to najwyższej jakości profesjonalne tymczasowe produkty koloryzujące połączone z właściwościami głęboko regenerującej maski. Mogą być stosowane zarówno na włosach naturalnych, jak i farbowanych. Niewątpliwą zaletą naszych produktów jest także fakt, że ich opakowania zostały w 50% wykonane z materiału z recyklingu.\nAlternatywa dla farby do włosów\nWiele osób boi się eksperymentowania z kolorem swoich włosów w obawie przed ich zniszczeniem. Do tego dochodzi jeszcze pytanie, co zrobić jeśli uzyskany na włosach kolor się nie spodoba. W odróżnieniu od farby, maski koloryzujące nie niszczą włosów. Odświeżają ich kolor i poprawiają kondycję i nadają niesamowitego połysku. Ponadto, jeśli dany kolor nie przypadnie Ci do gustu, możesz się go szybko pozbyć. Oprócz tego maski koloryzujące umożliwiają eksperymentowanie z odważnymi odcieniami. W ciągu ostatnich kilku lat coraz większą popularność zdobywają włosy w kolorze różu, fioletu czy srebra.\nOferujemy maski koloryzujące do włosów w kilku kolorach do wyboru: Platinum, Champagne, Cocoa, Hibiscus, Rose Gold oraz Bordeaux. Dostarczamy produkty do włosów ciemnych, jasnych, naturalnych, farbowanych i rozjaśnianych. Ich aplikacja jest bardzo łatwa i wygodna, a kolor wypłukuje się już po kilku myciach. Maski możesz nakładać na umyte i osuszone ręcznikiem włosy. Ważne, żeby równomiernie pokryć obszar, który chcesz poddać koloryzacji. Maska koloryzująca do włosów to doskonały pomysł, jeśli zależy Ci na tymczasowej zmianie wizerunku. Zapoznaj się z naszą ofertą masek do włosów Color Depositing i wybierz idealny produkt dla siebie.\nDo jakich włosów można stosować maski koloryzujące?\nMaska do koloryzacji włosów Color Depositing Mask służy zarówno do powierzchownej zmiany koloru włosów, jak i do ich głębokiej pielęgnacji. Ze względu na brak w składzie maski amoniaku i środków utleniających jest ona bezpieczna także dla włosów delikatnych i zniszczonych. Maseczka koloryzująca Color Depositing odznacza się dużą zawartością składników odżywczych i regenerujących, które zapewniają korzystne oddziaływanie preparatu na każdy rodzaj włosów. Maska na włosy Color Depositing Mask jest odpowiednia do włosów naturalnych, a także farbowanych. Pomaga wydobyć głębię koloru naturalnych pasm i ożywić ich mało wyrazistą barwę. Należy jednak pamiętać, że maska Color Depositing nie jest przeznaczona do koloryzacji siwych włosów. Ze względu na swoje powierzchowne oddziaływanie jest zbyt delikatna, by zatuszować siwiznę. Nadaje się jednak doskonale do włosów farbowanych, na których barwnik z upływem czasu blaknie i ulega wypłukaniu. Maska do włosów Color Depositing wzmaga wyrazistość koloru i pozwala na wydłużenie odstępu pomiędzy kolejnymi zabiegami farbowania włosów, a dodatkowo oddziałuje regenerująco na włosy.\nNa czym polega sekret bezpiecznej koloryzacji maskami koloryzującymi Moroccanoil?\nMaski Color Depositing Mask do koloryzacji włosów zawierają cenne składniki odżywcze i regenerujące, które poprawiają kondycję włosów. Do ich produkcji zastosowano innowacyjną technologię ArganID, dzięki której stworzono kosmetyki do koloryzacji włosów o silnych właściwościach regenerujących. Działanie regenerujące maski na włosy polega na głębokim wprowadzeniu oleju arganowego w strukturę włosa, jego wygładzeniu i uelastycznieniu. Olej z pestek moreli, obecny w maskach Color Depositing Mask, wpływa na włosy odżywczo, zmiękczająco i wygładzająco. Starannie wyselekcjonowane aminokwasy, które znajdują się w składzie masek koloryzujących Color Depositing, odpowiedzialne są za zachowanie prawidłowej równowagi wodno-tłuszczowej włosów i przywracają włosom połysk.


Liatsas Tours - Forum Wakacje.pl\n25 April 2006, 18:20\n- witam wszystkich zakochanych w Grecji ...czy korzystał ktoś z usług biura Liatsas tours z Chorzowa....mam zamiar wybrać sie z nim w tym sezonie ...greckie biuro ale ..... Chce jechac do Stavros 19.08 ...dajcie znać THX\n18 May 2006, 09:54\no tym biurze niewiele wiadomo ale o miejscowości i apartamentach Vangelis piszą dosyć pozytywnie.\nTeż zastanawiamy się czy się tam nie wybrać we wrześniu\n27 May 2006, 08:14\nwitam.dzięki za linki .... My juz znamy termin jedziemy 19.08\nchyba w tym roku w Stavros bedzie duzo Polaków ale miejmy nadzieje że wybiorą Riviere Olimp.\nbyłem w stavros w 2005r.było super. biuro liatsas tours bardzo solidne.w ty roku też jadę.\n19 June 2006, 18:40\nCzesc ! My tez wybieramy sie na Stavros. Mielismy jechac do Paralii ale ostatecznie wybralismy Stavros z biura Liatsas tour . czy dobrze zrobilismy ? Chyba nie będziemy żałować!!!!\n19 June 2006, 19:50\nuważam,że zrobiliście dobrze .w stavros jest b.mało polaków.liatsas tours jest bardzo solidnym biurem,byliśmy znimi wroku ubiegłym iwszystko było ok.\n21 June 2006, 18:27\nCzesc! Mam prośbę. Czy ktos moze mi powiedziec czy podczas przejazdu do Stavros można było gdzies zjeść obiad np. na Słowacji bo to jednak długa trasa.\nI jeszcze jedno jak długo jechaliście na miejsce?\n21 June 2006, 19:52\ntrasa do stavros trwa ok 30godz.postoje są co 4godz.nasłowacji jest postój trochę dłuższy nazjedzenie posiłku w barze.tylko to będzie w godzinach rannych. przyjmują zapłate w pln,ksc słowackich i w euro jak kto woli.na węgrzech nie zatrzymywaliśmy się przy barach tylko na większych parkingach(z wc).jeśli chodzi o serbie to nie radze kupować posiłków nie dobre i strasznie drogie. radze wziążć prowiant obiadowy ze sobą np.jakiś schab czy kurczaka na zimno ibędzie ok.\nsuper biuro podróży małe ale za to solidne nie wkręcają ściemy spoko rezydent Łukasz. Polecam we wrześniu jedziemy drugi raz!!\n17 June 2010, 21:58\nmy jedziemy 6,09,2010.mam nadzieję,że nie będzie upałów.ile trzeba przeznaczyć tak mniej więcej kasiory na 1 dzień?.O biurze krążą bardzo pozytywne opinie,zwłaszcza Pan Łukasz jest extraJedziemy 1-raz,mam nadzieję ,że nie będzie niespodzianek,najgorsza chyba będzie ta jazda-30godz!!Ciekawe jak z wycieczkami fakult.,podobno tańsze sa z miejscowego biura na miejscu,ale chyba wtedy nie ma przewodnika po polsku,i zero wiadomości.Pozdrawiam tych co kochają Grecję.\n17 June 2010, 22:29\nbiuro super w pełni slowa znaczeniu polecam wlascicielka biura jest polka ktora mieszka na stałe w Stavros kto jedzie nie bedzie zalowac\nWycieczki najlepsze są z Łukaszem,chłopak ma ogromną wiedzę,wie gdzie dobrze zjeść,co warto a co nie.To jest osoba na właściwym miejscu.Byliśmy z nim na 3 wycieczkach.Zawsze pomocny.\nByłam kiedyś z innym biurem,wycieczka to już była tragedia,przewodnik po angielsku a rezydenci po czesku.\nPozdrawiam miłośników Stavros.\n18 November 2010, 19:42\nbyliśmy w czerwcu 2009 biuro ok\n14 January 2011, 21:04\nJedziemy z tym biurem do Stavros w 2011.\n20 February 2011, 08:45\nBardzo dobre biuro, miła wycieczka, hotel również przyjemny. Można naprawde odpocząć


Norifumi Yamamoto przed Dream 14 – FIGHT24.PL – MMA i K-1, UFC\nNorifumi Yamamoto przed Dream 14\nO tak! Wreszcie Norifumi 'Kid’ Yamamoto (17-3) powraca do MMA. Jednak nie powróci do ringu, ale do białej klatki, w jakiej jutro przyjdzie mu się zmierzyć z Kiko Lopezem. W rozwinięciu znajdziecie wywiad z japońskim gwiazdorem na kilka godzin przed walką.\nTym razem walczysz w klatce. Czujesz jakąś różnicę?\nCóż, nie wiem, dopóki nie spróbuję nie mogę nic powiedzieć, o wrażeniach z klatki. Zobaczymy. Na pewno z niecierpliwością czekam na tę walkę.\nWyglądasz na wyluzowanego. Jesteś trochę spięty?\nTo przez T-shirt tego gościa. Jest zabawny. Tam jest napisane „Chciałbym być kochany przez kobiety”. To naprawdę zabawne.\nA jak z nastawieniem psychicznym?\nDobrze, nie mogę się doczekać tej walki.\nNie możesz się doczekać powrotu na ring, czy starcia z rywalem.\nSzanuję swojego rywala, wygląda na agresywnego gościa. Fizyka jest bardzo podobna, więc zobaczymy jak się potoczy ta walka.\nMasz jakieś doświadczenia z klatką?\nNie do końca. To klatka w mojej akademii. Ale trening i gala to całkiem dwie różne sprawy. Przywykłem do walki w klatce, bo mamy jedną w akademii, ale myślę, że podczas gali będzie to zupełnie inne uczucie.\nWięc nie ma różnic w budowie materiałowej między Twoją klatką, a klatką Dream?\nUważam, że klatka Dream jest trochę bardziej miękka. Tak słyszałem. Nie mogę się powołać na swoje doświadczenia, gdyż jeszcze nie walczyłem w klatce.\nPodobno trenowałeś boks w Okinawie? Dlaczego postanowiłeś odświeżyć swoje techniki bokserskie?\nCóż, nie wiem jak to wytłumaczyć. Myślę, że to pod impulsem chwili.\nZmieniłeś sporo w technice?\nCóż, nauczyłem się wielu technik bokserskich i zrozumiałem, że boks jest bardzo trudnym sportem. Znacząco poprawiłem pracę ciała, która jest niezbędna. Właśnie tego się nauczyłem. Brakowało mi szóstego zmysłu, który teraz nabyłem.\nW przeszłości trenowałeś sam siebie. Trenowałeś instynktownie?\nTak, to prawda. Cała prawda…\nA jak teraz z Twoim boksem?\nNauczyłem się lepiej używać ciała podczas boksowania. Mam teraz o wiele lepszą kondycję niż kiedyś, więc chciałbym sprawdzić się, jak daleko jestem w stanie zajść.\nChwilę temu Kiko Lopez powiedział, że uwielbiał oglądać Twoje walki gdy był młodszy. Jak to skomentujesz?\nSpotkałem go wcześniej, chwilkę porozmawialiśmy, widziałem jego walki. Przegrał z Hiroyą. Gdyby to było MMA, myślę, że walka zakończyłaby się jego zwycięstwem. Znakomicie porusza się w ringu, jest znakomitym zawodnikiem. Gdy dowiedziałem się, że z nim zawalczę pomyślałem, że to może być dobra walka. I takiej właśnie walki oczekuję.\nJest bardzo szybki. Waży w granicach 60 kg i jest bardzo szybki. To będzie bardzo dobra walka.\nPowiedział, że oglądał Twoje walki jak był młody. Czy czujesz, że nie chcesz przegrać z kimś, kto fascynował się Twoimi walkami?\nCóż, właściwie to nie chcę przegrać z nikim, nie ważne czy wcześniej oglądał moje walki, czy nie. To nie ma dla mnie żadnego znaczenia. Oczywiście takie komentarze są dla mnie bardzo miłe.\nTags: DREAM, Dream 14, mma, Norifumi Kid Yamamoto, Norifumi Yamamoto, wywiad, Wywiady\nDream 14 na wadze\nRaz jeszcze – kilka słów o MMA Challengers 4\n2 thoughts on “Norifumi Yamamoto przed Dream 14”\nszpasi(Cytuj)">piątek, 28 maja, 2010 o 20:16 szpasi(Cytuj)\nvitorbelfort(Cytuj)">piątek, 28 maja, 2010 o 22:14 vitorbelfort(Cytuj)\nbardzo miły gość miło się czyta – na poziomie i skromnie


Projekty na koniec roku - Blog DwaGuziki.pl\nChwila oddechu po przedświątecznym szale zakupowo-zamówieniowym.. W planach mam dokończenie tego, na co wcześniej zabrakło czasu. Rozpoczęte moje projekty musiały poczekać. Te ostatnie dni przeznaczam na pracę nad nimi i mam nadzieję, że po pierwsze uda mi się je skończyć, po drugie, że znajdziecie wśród nich coś nowego dla siebie.\nMiałam w swoich zapasach grubą włóczkę, 100% wełny. Sprawdzoną wcześniej jako świetny ogrzewacz na zimowe dni. Czekała na swoją chwilę, jednak musiałam się sporo nakombinować, by uzyskać efekt, jakiego oczekiwałam. Największe moje druty mają rozmiar 20 i musiałam robić bardzo ściśle, by ścieg nie był zbyt luźny. Nie było to łatwe zadanie. Ta włóczka jest na druty o rozmiarze 15, najlepiej byłoby, gdyby znalazły się takie pomiędzy. Metodą prób i błędów doszłam do tego, żeby i na 20 sobie poradzić. I oto jest poducha. Szara, wełniana.\nSą jeszcze grubsze włóczki, do których wzdycham i o których od dłuższego czasu myślę. Kosztują niestety sporo, jednak w nadchodzącym roku będę i je testować. Taki mam plan 😉


Skup nieruchomości Frombork - kupimytwojem.pl\nChciałbyś sprzedać nieruchomość w mieście Frombork? Nie wiesz jak znaleźć nabywcę albo nikt nie jest zainteresowany? Skup nieruchomości w mieście Frombork to bardzo dobry pomysł. Skupujemy mieszkania, domy, działki i wiele innych nieruchomości. Jeżeli Twoja nieruchomość znajduje się w mało atrakcyjnej lokalizacji albo ma nieuregulowaną sytuację prawną to będzie Ci bardzo ciężko sprzedać ją na wolnym rynku. W takich sytuacjach również zapraszamy do kontaktu. Bardzo chętnie skupujemy takie nieruchomości, ponieważ mamy ogromne doświadczenie i grono specjalistów. Jedyne co dzieli Cię od sprzedaży mieszkania jest wypełnienie formularza kontaktowego na naszej stronie internetowej. Nasz pracownik skontaktuje się z Tobą jeszcze tego samego dnia i przedstawi ofertę. Skup mieszkań Frombork to bardzo prosta i szybka droga do finalizacji transakcji.\nNasza firma oferuje bardzo uczciwe i konkurencyjne ceny. Kontakt z nami to sama przyjemność, a specjaliści służą pomocą. Chętnie odpowiadają na wszystkie pytania i rozwiewają wszelkie wątpliwości. Chcesz sprzedaż mieszkanie w Frombork? Świetnie trafiłeś! Dzięki nam jeszcze tego samego dnia otrzymasz darmową wycenę swojej nieruchomości. Poinformujemy się o tym jak wygląda proces sprzedaży oraz jakie dokumenty należy przygotować. Zajmiemy się formalnościami, a wszystko możesz załatwić bez wychodzenia z domu.\nJak sprzedać mieszkanie w mieście Frombork bez wychodzenia z domu?\nZ nami jest to możliwe! Wszystkimi formalnościami zajmą się nasi pracownicy, a kontakt może odbywać się w znacznej większości przez telefon bądź internet. Jedynym spotkaniem będzie spotkanie u notariusza podczas podpisania umowy sprzedaży. Skup nieruchomości Frombork w naszej formie to ogromna dbałość o bezpieczeństwo i komfort. Postaramy się też zakończyć proces sprzedaży tak szybko jak to możliwe.\nAbyśmy mogli się z Tobą skontaktować musisz tylko wypełnić formularz na naszej stronie internetowej. Jeśli chcesz sprzedać mieszkanie w mieście Frombork to nie czekaj ani chwili dłużej. Cały proces ruszy w momencie podjęcia przez Ciebie decyzji. Nasi pracownicy czekają na każde zgłoszenie i odpowiadają na nie codziennie. Zapewniamy profesjonalną obsługę i szybką finalizację.\nSamodzielna sprzedaż czy skup nieruchomości w mieście Frombork?\nWarto pamiętać, że sprzedaż mieszkania to bardzo często skomplikowany proces. Nie każdy wie, że dodatkowe koszty pojawią się zawsze. Osoby chcące kupić mieszkanie zazwyczaj omijają ogłoszenia dotyczące mieszkań wymagających remontu czy z nieuregulowaną sytuacją prawną. To wszystko sprawia, że niezwykle ciężko sprzedać takie mieszkanie samodzielnie. Dla nas nie ma wyzwań nieosiągalnych. W naszej firmie skup nieruchomości Frombork to gwarancja rozpatrzenia każdego zgłoszenia. Nigdy nie przekreślamy mieszkań „problemowych”. Posiadamy odpowiednie środki finansowe i grono doświadczonych specjalistów.\nSkup nieruchomości Frombork czy biuro nieruchomości?\nW naszej firmie skup nieruchomości Frombork to brak dodatkowych kosztów i prowizji. Wycena mieszkania jest zupełnie darmowa i pokrywamy wszystkie koszty notarialne. Przy wycenie bierzemy pod uwagę wiele czynników. Dzięki naszemu doświadczeniu jesteśmy w stanie zaoferować uczciwą i rzetelną cenę.\nŻycie bywa bardzo nieprzewidywalne i czasami zachodzi konieczność jak najszybszej sprzedaży mieszkania. Nie ma wtedy czasu na samodzielną sprzedaż czy współpracę z biurem nieruchomości. Zależy nam tylko na czasie i uzyskaniu atrakcyjnej oferty. W naszej firmie skup mieszkań Frombork to gwarancja szybkiej finalizacji transakcji i płatność w gotówce. Jeżeli zastanawiasz się jak sprzedać mieszkanie w mieście Frombork to nie czekaj ani chwili dłużej i wypełnij formularz kontaktowy. Pieniądze trafią na Twoje konto w ciągu kilku dni. We wszystkim pomożemy i odpowiemy na każde pytanie. Nie musisz martwić się już poszukiwaniem chętnego kupca ani formalnościami związanymi ze sprzedażą.


Nieskomplikowana procedura korzystania ze świadczeń w agencji pośrednictwa finansowego SDP Finanse – Adventure\nUproszczona procedura korzystania ze świadczeń w agencji pośrednictwa finansowego SDP Finanse to już spora motywacja do tego, by zgłaszać się do agencji na terenie Wrocławia. Z kolei, kiedy dodatkowo weźmie się pod uwagę kompetencje pracowników z tego miejsca, to ma się duże powody do odczuwania satysfakcji. Kredyt Hipoteczny Wrocław z pewnością będzie przyznany na zasadach, jakie konkretnej osobie wyjątkowo odpowiadają.\nDlatego rozsądnie jest zaznajomić się z wszystkimi opcjami, bo dzięki temu uzyskuje się poszerzoną perspektywę. Umówić się na konsultację ze specjalistami można telefonicznie lub za pośrednictwem witryny www. Wizyta wyznaczona jest bezzwłocznie oraz każdorazowo w czasie odpowiednim dla zainteresowanego.\nSpecjaliści oddzwaniają natychmiastowo, wyznaczając z przyszłym klientem niezbędne detale. Spotkanie z doradcą od kredytów odbywa się w biurze albo przez Internet. W takim wypadku decyzja także leży po stronie klienta. Jeżeli ktoś mieszka gdzieś indziej, a chciałby korzystać z usług tej agencji, to może zrobić to zdalnie. Na dodatek, jest to też korzystne, kiedy bierze się pod wzgląd stan pandemii.\nSpecjalista na spotkaniu z zainteresowanym porówna wszystkie wnioski o kredyt i dobierze pośród licznych te, jakie maksymalnie będą odpowiadały kredytobiorcy. Na tej bazie można później spodziewać się wyszukania najlepszego kredytu hipotecznego. Nie jest dziwne, że popularność agencji pośrednictwa finansowego wzrasta, bo SDP Finanse jest świetnym dowodem na to, iż jest to miejsce godne zaufania. Pośród opinii na witrynie wiele dotyczy indywidualnego nastawienia do zleceniodawców.\nEksperci dopasują najlepszą opcję, dzięki jakiej można będzie spokojnie spłacać zobowiązanie finansowe, nie bojąc się o życie codzienne. Warto się tym zasugerować, o ile rozmyśla się o tym, aby wziąć kredyt hipoteczny. Nieskomplikowana procedura skorzystania z usług w agencji pośrednictwa finansowego SDP Finanse to albowiem tylko wstęp do tego, jak wygląda przyznawanie kredytu hipotecznego.