ελέγχου του νέου δήμου. Τις ελάχιστες υποχρεωτικές λειτουργίες-υπηρεσίες - PDF\nελέγχου του νέου δήμου. Τις ελάχιστες υποχρεωτικές λειτουργίες-υπηρεσίες\nDownload "ελέγχου του νέου δήμου. Τις ελάχιστες υποχρεωτικές λειτουργίες-υπηρεσίες"\n2 editorial Επιστροφή στο μέλλον, λοιπόν. Μετά από, σχεδόν, μια δεκαετία έντονων συζητήσεων, εξαγγελιών περί μεταρρύθμισης και επανίδρυσης του κράτους, αλλά και διαψεύσεων φαίνεται πως, επιτέλους, δρομολογείται η αναδιοργάνωση στη λειτουργία της πολιτείας. Στις ανακοινώσεις-προθέσεις της κυβέρνησης περί διοικητικής μεταρρύθμισης, η Αυτοδιοίκηση όχι απλώς περιλαμβάνεται στο όλο εγχείρημα, αλλά δείχνει να αντιμετωπίζεται ως η βάση πάνω στην οποία η κυβέρνηση φιλοδοξεί να εφαρμόσει «με στέρεα και σταθερά βήματα» τη «νέα αρχιτεκτονική κράτους και Αυτοδιοίκησης». Η Τοπική Αυτοδιοίκηση, διά των θεσμικών εκπροσώπων της χρόνια τώρα έχει καταθέσει ένα επιστημονικό πλαίσιο αρχών, στόχων και διεκδικήσεων, προκειμένου να παρθούν οι οριστικές αποφάσεις για το είδος και το εύρος των αλλαγών, που απαιτούνται για μια ισχυρή Αυτοδιοίκηση. Ως βασικούς, δε, όρους για να προχωρήσει η μεταρρύθμιση στην Πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση θέτει τους εξής: Πρώτον, να αποτελεί οργανικό τμήμα της συνολικής μεταρρύθμισης του διοικητικού συστήματος της χώρας. Δεύτερον, των συνενώσεων να προηγηθεί η χωροθέτηση των ορίων των νέων δήμων με αντικειμενικά και συμφωνημένα κριτήρια. Τρίτον, Διοικητική Μεταρρύθμιση δεν σημαίνει θεσμοθέτηση ενός μόνο νόμου, αλλά υιοθέτηση ενιαίου προγράμματος ρυθμίσεων, ενεργειών, έργων και μέτρων, για την υλοποίηση του οποίου θα έχουν διασφαλιστεί οι απαραίτητοι και αναγκαίοι πόροι. Η εμπειρία του «Ι. Καποδίστριας» είναι αποκαλυπτική. Αν και βελτίωσε κάπως τα πράγματα, εν τούτοις, έμεινε ανολοκλήρωτος ο διακηρυγμένος στόχος για ισχυρούς και αποτελεσματικούς δήμους. Ο «Καποδίστριας» εκτός του ότι σκόνταψε, εν τη γενέσει του, σε κομματικούς και μικροκομματικούς σκοπέλους, στη συνέχεια αντιμετώπισε τις περιοριστικές δημοσιονομικές λογικές της κεντρικής διοίκησης. Άρα, όπως επανειλημμένα έχει επισημανθεί, η συζήτηση που μόλις άνοιξε πρέπει όσον αφορά την Τοπική Αυτοδιοίκηση- να έχει στην ατζέντα της τα εξής θέματα: Τη χωροθέτηση των ορίων των νέων ΟΤΑ, βάσει αντικειμενικών και συμφωνημένων κριτηρίων για να αποφευχθεί η λογική των συνενώσεων με κομματικά ή μικροπολιτικά κριτήρια. Το νέο Δημοτικό Σύστημα Διακυβέρνησης και τα όργανα εσωτερικού ελέγχου του νέου δήμου. Τις ελάχιστες υποχρεωτικές λειτουργίες-υπηρεσίες των νέων ΟΤΑ, που θα ικανοποιούν τις λειτουργίες προγραμματισμού, ολοκληρωμένης οικονομικής διαχείρισης, σχεδιασμού και παραγωγής έργων, πληροφορικής, νομικής υποστήριξης, διοίκησης του δήμου. Το ζήτημα της αναδιανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους και Αυτοδιοίκησης. Το ζήτημα της φορολογικής αποκέντρωσης, απαραίτητη προϋπόθεση για τη διασφάλιση της οικονομικής αυτοδυναμίας και αυτοτέλειας των νέων ΟΤΑ. Το Εθνικό Επιχειρησιακό Σχέδιο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ένα Ολοκληρωμένο Επιχειρησιακό Σχέδιο για τους νέους ΟΤΑ, το οποίο θα περιέχει τη χρηματοδότηση έργων και δράσεων τόσο από κοινοτικούς όσο και από εθνικούς πόρους από την κεντρική διοίκηση προς την Αυτοδιοίκηση. Είναι προφανές όμως ότι πάνω από Η μεταρρύθμιση πρέπει να συνοδεύεται με γενναία αναδιανομή αρμοδιοτήτων και πόρων και όχι με περιοριστικές δημοσιονομικές λογικές και περισσότερου εναγκαλισμού κράτους και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που την οδηγούν σε περαιτέρω αποδυνάμωση. όλα η νέα μεταρρύθμιση πρέπει να στοχεύει σ ένα δήμο με αναπτυξιακό και κοινωνικό ρόλο, που θα είναι βασικός πυλώνας της τοπικής και περιφερειακής ανάπτυξης. Απαραίτητη προϋπόθεση για να συμβεί αυτό είναι η μεταρρύθμιση να συνοδεύεται με γενναία αναδιανομή αρμοδιοτήτων και πόρων ανάμεσα στο κεντρικό κράτος και την Τοπική Αυτοδιοίκηση και όχι με περιοριστικές δημοσιονομικά λογικές, καθώς και λογικές περισσότερου εναγκαλισμού κράτους και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που θα την οδηγήσουν στη μείωση της αποτελεσματικότητας και του κύρους της, σε περαιτέρω, δηλαδή, αποδυνάμωση. Ú Ó Ô ÏÙË Προτάσεις, ιδέες, σχόλια στο\n3 Περιεχόμενα 04 ΠΑΡΙΣ ΚΟΥΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ: Από το μετερίζι της Αυτοδιοίκησης στα έδρα της Βουλής 06 Περικοπές στα τακτικά έσοδα της Τ.Α. προβλέπει ο προϋπολογισμός Αλλάζει το σύστημα προσλήψεων στο Δημόσιο και την Τοπική Αυτοδιοίκηση ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Άνοιξε η συζήτηση για τη Διοικητική Μεταρρύθμιση «Στενός κορσές» το Ελεγκτικό Συνέδριο στους δημάρχους ΑΡΘΡΟ: Ο προληπτικός έλεγχος δεν διευκόλυνε τη σύννομη οικονομική διαχείριση, του Αποστόλη Κοιμήση ΑΡΘΡΟ: Τέσσερα ζητήματα για τον προληπτικό έλεγχο των ΟΤΑ, του Γ.Ι. Κούρτη ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ Τ.Α.: Το «πράσινο» ενεργειακό στοίχημα των δήμων Οι ευρωπαϊκοί δήμοι δείχνουν το δρόμο 36 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ Τ.Α.: Το «πράσινο» ενεργειακό στοίχημα των δήμων 29 «Στενός κορσές» το Ελεγκτικό Συνέδριο στους δημάρχους 41 Οι ευρωπαϊκοί δήμοι δείχνουν το δρόμο\n4 appleèıâòúëûë ΔÔappleÈÎ ÙÔ ÈÔ ÎËÛË 45 Με δειλά βήματα προχωρεί η εξοικονόμηση ενέργειας «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ»: Στον αέρα η χρηματοδότηση του προγράμματος για τους δήμους ΑΡΘΡΟ: Με θάρρος και τόλμη, του Βασίλη Ι. Κοραχάη Η οικονομική κρίση πλήττει δυσανάλογα τις γυναίκες 54 ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ: Οι δρόμοι του κρασιού ακολουθούν τα χνάρια του Διόνυσου 57 ΕνΔΙΑΦΕΡΟΥΝ 59 Εκτός ΣΥΝόρων 61 ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ Εκδότης: Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδας Ακαδημίας & Γενναδίου Αθήνα Τηλ. Κέντρο: , Fax: Υπεύθυνος σύμφωνα με το νόμο: Ο πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ Νικήτας Κακλαμάνης Διεύθυνση - Επιμέλεια Σύνταξης: Ουρανία Σούλτη Συντακτική Ομάδα: Δημήτρης Μαρής Νικολέττα Μουτούση Ηλίας Μπενέκος Εκδοτική Παραγωγή: Σύγχρονες Εκδόσεις Κορυφή Α.Ε. Εθνικής Αντιστάσεως & Ελ. Κωστοπούλου Παλλήνη Τηλ.: , Σχεδιασμός - Σελιδοποίηση: bmplus Σαράντα Εκκλησιών 8, Βύρωνας Tηλ.: Με δειλά βήματα προχωρεί η εξοικονόμηση ενέργειας 47 «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ»: Στον αέρα η χρηματοδότηση του προγράμματος για τους δήμους 54 Οι δρόμοι του κρασιού ακολουθούν τα χνάρια του Διόνυσου\n5 Ρεπορτάζ ΠΑΡΙΣ ΚΟΥΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ Από το μετερίζι της Αυτοδιοίκησης στα έδρανα της Βουλής Συγκινητική εκδήλωση τιμής στο Δ.Σ. της ΚΕΔΚΕ Βουλευτής Νομού Κοζάνης εξελέγη στις εκλογές του Οκτώβρη ο Πάρις Κουκουλόπουλος, χαράζοντας έτσι μια καινούρια διαδρομή για να υπηρετήσει τα δημόσια πράγματα της χώρας. 4 Ο Πάρις Κουκουλόπουλος, γνωστός μέχρι τώρα στο δημόσιο χώρο ως δήμαρχος Κοζάνης, πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ, αλλά και από τα κεντρικά πολιτικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ, έχει συνδυάσει το όνομά του και έχει βάλει την προσωπική του σφραγίδα στην εξέλιξη του θεσμού της Αυτοδιοίκησης όσο ελάχιστοι αιρετοί στη χώρα μας. Με το γόνιμο προβληματισμό του, τις ρηξικέλευθες προτάσεις του και τις δυναμικές θέσεις μεταρρυθμιστικής πολιτικής έχει συμβάλει καθοριστικά στην επεξεργασία, στην τεκμηρίωση και την προώθηση σημαντικών θεμάτων του θεσμού, όπως στη διαμόρφωση του Προγράμματος «Ιωάννης Καποδίστριας», στον Ελληνικό Χάρτη Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στη Συνταγματική Αναθεώρηση, στη διαμόρφωση των προτάσεων της Αυτοδιοίκησης για την -ανεκπλήρωτη ακόμη- διοικητική μεταρρύθμιση. Η συμμετοχή του Πάρι Κουκουλόπουλου στα όργανα της ευρωπαϊκής Αυτοδιοίκησης δεν αποτέλεσε μόνον εστία γόνιμης πολιτικής εμπειρίας για τον ίδιο, αλλά και μια μεγάλη παρακαταθήκη για την ελληνική Αυτοδιοίκηση, διότι πάντα μετουσίωνε τη συμμετοχή του στους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Αυτοδιοίκησης σε νέες ιδέες και νέες πολιτικές που ανοίγουν δυναμικούς δρόμους στην ελληνική Αυτοδιοίκηση. Το σταθερό όραμά του, αλλά και το στοίχημά του για «σύγχρονο κράτος στην υπηρεσία του πολίτη, με ισχυρούς αποκεντρωμένους θεσμούς, που θα απελευθερώνει δυνάμεις και θα διασφαλίζει την εδαφική, την κοινωνική συνοχή και την περιφερειακή ανάπτυξη», όπως ο ίδιος δηλώνει, εφεξής θα το υπερασπίζεται και θα το υπηρετεί με συνέπεια από τα έδρανα\n6 Ρεπορτάζ της Βουλής. Ο Πάρις Κουκουλόπουλος υπηρέτησε το θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης επί είκοσι τρία χρόνια, τέσσερα χρόνια ως δημοτικός σύμβουλος και δεκεννέα ως δήμαρχος της γενέτειράς του. Εξελέγη για πρώτη φορά δήμαρχος Κοζάνης το 1990 και οι πολίτες ανανέωσαν την εμπιστοσύνη τους στο πρόσωπό του το 1994, το 1998, το 2002 και το Το 1999 γίνεται ο πρώτος αιρετός πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ, θέση στην οποία επανεκλέγεται το Διετέλεσε μέλος της επταμελούς Ελληνικής Αντιπροσωπείας στη Μόνιμη Συνδιάσκεψη των Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης ( ). Από το 1994 έως και σήμερα ήταν τακτικό μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας στην Επιτροπή των Περιφερειών της Ε.Ε. Το 2000 εξελέγη αντιπρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών, ενώ υπήρξε επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας από το 2002 έως το Σε μια συγκινητική εκδήλωση αποχαιρετισμού, που έγινε στην ΚΕΔΚΕ, ο Πάρις Κουκουλόπουλος διαβεβαίωσε τους μέχρι τώρα συναδέλφους του δημάρχους-μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου πως δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το θεσμό της Αυτοδιοίκησης, όχι μόνο γιατί αγαπά το θεσμό, αλλά κυρίως γιατί πιστεύει βαθύτατα σ αυτόν. «Δεν σε αποχαιρετάμε, σε χαιρετάμε και σου ευχόμαστε καλή επιτυχία στα νέα καθήκοντά σου», του είπε ο πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ Νικήτα Κακλαμάνης. «Είχαμε στιγμές έντασης και διαφωνίας, πάντοτε όμως κινηθήκαμε στα όρια της ευπρέπειας και του αλληλοσεβασμού» σημείωσε ο κ. Κακλαμάνης, για να υπογραμμίσει τις στιγμές συνεργασίας για κάτι καλύτερο στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, βάζοντας στην άκρη τις ιδεολογικές διαφορές τους. «Ένα πράγμα δεν μπορεί να σου καταλογίσει και ο χειρότερος εχθρός σου, που εγώ πιστεύω πως δεν υπάρχει: ότι δεν αγάπησες την Τοπική Αυτοδιοίκηση», κατέληξε ο πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ. «Ο Πάρις δεν φεύγει από το χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, άνοιξε μια άλλη διαδρομή» σημείωσε ο δήμαρχος Αμφιλοχίας Αποστόλης Κοιμήσης και επικεφαλής της παράταξης «Αυτοδιοικητικό Κίνημα». Ο κ. Κοιμήσης υπογράμμισε ότι η αυτοδιοικητική διαδρομή του Πάρι Κουκουλόπουλου ταυτίζεται με τις μεγάλες αλλαγές της αποκέντρωσης, της ψήφισης βασικών νόμων για τη λειτουργία του θεσμού (Ν και Ν.1832), την καθιέρωση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, τις συνενώσεις δήμων. Ο εκπρόσωπος της «Αυτοδιοικητικής Πρωτοβουλίας» Θοδωρής Γκοτσόπουλος εξήρε τη σημαντική, δημιουργική και αποτελεσματική συμβολή του Πάρι Κουκουλόπουλου για την ουσιαστική πολιτική λειτουργία της ΚΕΔΚΕ τα τελευταία χρόνια. Ενώ ο εκπρόσωπος της «Δημοτικής Αγωνιστικής Συνεργασίας» Χρήστος Τέγος σημείωσε τα τέσσερα, όπως είπε, χαρακτηριστικά του Πάρι Κουκουλόπουλου: Η βαθιά γνώση των θεμάτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η συνέπειά του στις ιδεολογικές του απόψεις, η ικανότητα να ακούει τις απόψεις των άλλων και η εκτίμηση που έτυχε πέραν του χώρου που κινείται πολιτικά. Αποχαιρετίζοντας ο κ. Κουκουλόπουλος το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΚΕ τόνισε ότι ο κύκλος της μεταπολίτευσης θα ολοκληρωθεί και θα δικαιωθεί όταν η Ελλάδα αποκτήσει σύγχρονο κράτος. Οι καιροί, όπως ήρθαν, έχουν δώσει δραματική προτεραιότητα σ αυτό το ζήτημα. Η διεθνής οικονομική κρίση, είπε, έχει σχέση με την εξέλιξη της παγκοσμιοποίησης. Η Ελλάδα στην περίοδο των έντονων ανακατατάξεων και των βαθιών αλλαγών, πρέπει να δώσει απαντήσεις σήμερα στα ερωτήματα και στις προκλήσεις που προκύπτουν, διαφορετικά θα τα βρει μπροστά της. «Το σύγχρονο κράτος, είπε, δεν είναι μόνο ζήτημα αρχιτεκτονικής, έχει συγκεκριμένη μορφή, δηλαδή σύγχρονο επιτελικό κράτος, ανάπτυξη στην Περιφέρεια και ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση. Η διαδικασία που άνοιξε ο πρωθυπουργός δεν πρέπει ούτε να σταματήσει ούτε να λοξοδρομήσει». Και καταλήγοντας υπογράμμισε ότι καλές είναι οι επιτροπές και οι διεργασίες που έχουν ξεκινήσει σε κεντρικό επίπεδο, όμως «πιστεύω βαθιά ότι από την ίδια την ΚΕΔΚΕ και την Αυτοδιοίκηση μπορεί να σφραγιστεί ο χαρακτήρας και όσα πρέπει να εφαρμοστούν στην πράξη για ουσιαστική μεταρρύθμιση και πραγματική αποκέντρωση». 5\n7 ΚΕΔΚΕ: Δεν διαπραγματευόμαστε ούτε ένα ευρώ από τους θεσμοθετημένους πόρους Ρεπορτάζ Περικοπές στα τακτικά έσοδα της Τ.Α. προβλέπει ο προϋπολογισμός Η συζήτηση και οι υπολογισμοί μόλις άρχισαν 6 «Η χώρα μας βρίσκεται στα πρόθυρα χρεοκοπίας και οφείλουμε να τη σώσουμε», ήταν το σαφές και απόλυτο μήνυμα του πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου, λίγο πριν από την κατάθεση του προσχεδίου προϋπολογισμού του Και άρα όλοι οφείλουν να προσαρμοστούν σ αυτό χωρίς εκπτώσεις και ωραιοποιήσεις. Είχε προηγηθεί η προειδοποίηση του Χουακίν Αλμούνια, επιτρόπου για τις Οικονομικές Υποθέσεις, ότι το «παιχνίδι τελείωσε» για την Ελλάδα και ότι αρχίζει αγώνας δρόμου για να μειώσει το υπερβολικό έλλειμμα. Ο υπουργός Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου αμέσως μετά την παρουσίαση των βασικών αρχών του, χαρακτήρισε το νέο προϋπολογισμό μεταβατικό και ότι αποβλέπει στο νοικοκύρεμα των οικονομικών και στη στήριξη των ασθενέστερων. Σύμφωνα, λοιπόν, με το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2010 προβλέπεται να αυξηθούν τα έσοδα του κράτους κατά 4,5 δισ. ευρώ -σε σχέση όμως με τα πραγματοποιηθέντα και όχι τα προϋπολογισθέντα του και να μειωθούν οι δαπάνες πάνω από 1,6 δισ. ευρώ. Σε ό,τι αφορά την Τοπική Αυτοδιοίκηση, λοιπόν, ο νέος προϋπολογισμός προβλέπει μείωση των συνολικών προς κατανομή ποσών ΚΑΠ και ΣΑΤΑ. Άρα, σε κάθε περίπτωση η Αυτοδιοίκηση πρέπει να ανησυχεί για τη χρηματορροή προς τα ταμεία των δήμων για το Ερωτηματικά προκύπτουν και σε σχέση με τις εκκρεμείς υποχρεώσεις του κράτους προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση, όπως, για παράδειγμα, είναι η απόδοση των παρακρατηθέντων. Τι προβλέπει, λοιπόν, το προσχέδιο προϋπολογισμού για το 2010: Ο Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων -που μαζί με το Φόρο Εισοδήματος Νομικών Προσώπων (ΦΕΝΠ) αποτελούν τη βασική πηγή χρηματοδότησης των ΚΑΠ- το 2009 είχε προϋπολογιστεί σε εκατ. ευρώ, οι εκτιμήσεις πραγματοποίησης είναι στα εκατ. ευρώ και ο προϋπολογισμός του 2010 είναι στα εκατ. ευρώ. Ο ΦΕΝΠ το 2009 είχε προϋπολογιστεί στα εκατ. ευρώ, οι εκτιμήσεις πραγματοποίησης είναι στα εκατ. ευρώ και ο προϋπολογισμός 2010 είναι στα εκατ. ευρώ. Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων για ΟΤΑ Α βαθμού μειώνεται από εκατ. ευρώ το 2009 σε 800 εκατ. ευρώ για το Αντιθέτως τα Τέλη Κυκλοφορίας, που το 2009 είχαν προϋπολογιστεί σε εκ.ατ ευρώ και οι εκτιμήσεις πραγματοποίησης είναι στα εκατ. ευρώ, στον προϋπολογισμό του 2010 είναι εκατ. ευρώ. Με βάση τα παραπάνω δεδομένα η εξαιρετικά δύσκολη οικονομική κατάσταση της χώρας και οι προβλέψεις για περικοπές των δημοσίων δαπανών και για τους ΟΤΑ της χώρας γίνονται βεβαιότητα. Μένει να συγκεκριμενοποιηθούν τα ακριβή μεγέθη στον προϋπολογισμό για να καταγραφεί και το μέγεθος της μείωσης των δαπανών και για τους δήμους. Πάντως, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΚΕ επανειλημμένα έχει τονίσει και με αφορμή την καθυστέρηση που σημειώθηκε στην απόδοση του 12μόριου του Οκτωβρίου- ότι η Αυτοδιοίκηση δεν πρόκειται να διαπραγματευτεί ούτε ένα ευρώ από τους θεσμοθετημένους πόρους της, για τον απλούστατο λόγο ότι αφορούν, κυρίως, ανελαστικές δαπάνες και όχι άλλου είδους επιχορηγήσεις.\n8 Μάλιστα, κατά τη συνάντησή της με τον υπουργό Εσωτερικών Γ. Ραγκούση η ΚΕΔΚΕ κατέθεσε αιτήματα με τις άμεσες εκκρεμότητες της κεντρικής διοίκησης προς την Αυτοδιοίκηση, ούτως ώστε να μπορέσει να καλύψει βασικές λειτουργικές δαπάνες, όπως, για παράδειγμα, είναι η κατανομή της τελευταίας εκ των τεσσάρων δόσεων 62,5 εκατ. ευρώ για την πλήρη κάλυψη του κόστους μεταφοράς αρμοδιοτήτων κατά το Επίσης, για το 2010 ανοικτά παραμένουν για την Αυτοδιοίκηση δύο σημαντικά και κρίσιμα και λόγω οικονομικής κρίσης- θέματα: Η κάλυψη των μισθολογικών δαπανών για όσους συμβασιούχους μονιμοποιήθηκαν πρώτον, και δεύτερον, η κάλυψη του κόστους λειτουργίας των προνοιακών δομών. Και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για μεταφερόμενες αρμοδιότητες, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να διασφαλιστούν οι αναγκαίο πόροι από το κεντρικό κράτος. Το 2009 το κόστος αυτό το είχε αναλάβει η ίδια η Αυτοδιοίκηση με δικούς της πόρους και ειδικότερα με πόρους που προοριζόταν για το «ΘΗΣΕΑ», ύψους 266 εκατ. ευρώ. Για το 2010 το ζήτημα παραμένει ανοικτό, ενώ η ΚΕΔΚΕ έχει ζητήσει τα 266 εκατ. ευρώ του 2009 να ενταχθούν στη λίστα των παρακρατηθέντων. Δεύτερο ανοικτό θέμα για τους δήμους είναι τι θα γίνει με το αναπτυξιακό πρόγραμμα «ΘΗΣΕΑΣ», το οποίο λήγει στο τέλος του χρόνου. Ο «ΘΗΣΕΑΣ», ένα πρόγραμμα ύψους 3,5 δισ. ευρώ, λίγο πριν από τη λήξη του παρουσιάζει μεγάλη υστέρηση όσον αφορά την απορροφητικότητά του, όπως, επίσης, και τις νομικές δεσμεύσεις. Συγκεκριμένα έχει πληρώσει έργα ύψους εκατ. ευρώ, ενώ έχει συμβολαιοποιήσει έργα ύψους εκατ. Δηλαδή, μέχρι 31/12/2009 χρειάζονται περίπου 300 εκατ. για να εξασφαλιστούν όλες οι πληρωμές. Η Αυτοδιοίκηση έχει συνεισφέρει στο καλάθι του «ΘΗΣΕΑ» μέχρι τώρα εκατ. ευρώ, κάτι παραπάνω, δηλαδή, από τις πληρωμές που έχουν γίνει μέχρι τώρα. Στην ουσία, δηλαδή, ο «ΘΗ- ΣΕΑΣ» έχει χρηματοδοτηθεί με χρήματα των δήμων, καθώς το κράτος δεν έχει βάλει το σύνολο του 35% που εκ του νόμου όφειλε να διαθέσει. Τα ερωτήματα που προκύπτουν και χρήζουν άμεσης απάντησης σε ό,τι αφορά το «ΘΗΣΕΑ» είναι πολλά, όπως, για παράδειγμα, αν κλείσει το πρόγραμμα στις 31 του Δεκέμβρη, τι θα γίνει με όσους δήμους δεν έχουν συμβολαιοποιήσει ακόμη έργα, αλλά έχουν συνεισφέρει οικονομικά στο πρόγραμμα, χωρίς να έχουν εισπράξει από τη συμμετοχή τους σ αυτό; Επίσης, αν αποδοθούν τα συμβολαιοποιηθέντα, πρέπει να εξευρεθούν άλλα 300 εκατ. ευρώ μέχρι 31 Δεκεμβρίου. Ένα τρίτο ερώτημα είναι αν θα παρακρατηθεί για το 2010 το ποσοστό των ΚΑΠ για το «ΘΗΣΕΑ». Η ΚΕΔΚΕ, με δεδομένο ότι τα χρήματα της Αυτοδιοίκησης που έχουν δεσμευτεί για το πρόγραμμα υπερκαλύπτουν τις προβλεπόμενες ανάγκες, προτείνει να μη γίνει παρακράτηση από τους ΚΑΠ για το Στο μέτρο, δε, που οι πόροι αυτοί καλύψουν το κόστος των μονιμοποιηθέντων συμβασιούχων και των προνοιακών δομών του όπως συνέβη και φέτος- τα χρήματα αυτά να αθροιστούν στα παρακρατηθέντα και να αποδοθούν στην Αυτοδιοίκηση σε σύντομο χρονικό διάστημα. Σ ό,τι αφορά τα παρακρατηθέντα, η απόδοση των οποίων έχει ξεκινήσει, η Αυτοδιοίκηση περιμένει να κατανεμηθεί, όπως προβλέπει και ο σχετικός νόμος (3756/2009), στις 31 Ιανουαρίου κάθε χρόνο μέχρι το το ποσό των 214 εκατ. ευρώ. Οι αιρετοί, πάντως, τονίζουν με νόημα πως είναι αυτονόητο και θέμα στοιχειώδους αξιοπιστίας του ίδιου του κράτους να τηρεί τους νόμους. Άρα, τονίζουν, η βασική προτεραιότητα είναι να ξεκαθαρίσει μια για πάντα αυτό το καθεστώς αναξιοπιστίας και εξάρτησης. Στο ερώτημα, δε, που θα βρεθούν οι πόροι, η Αυτοδιοίκηση εδώ και χρόνια -και όχι μόνο σήμερα με τις υπάρχουσες δημοσιονομικές συνθήκες- έχει καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις, που αποτελούν και πάγια οικονομικά αιτήματά της: Φορολογική αποκέντρωση, με αναδιανομή φόρων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, όπως ο Φόρος Ακίνητης Περιουσίας και όχι επιβολή νέων, η κοστολόγηση των αρμοδιοτήτων που μεταφέρονται στους ΟΤΑ, ο έλεγχος των ροών των χρηματοδοτήσεων προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση, η διασφάλιση μηχανισμών ελέγχου και διαφάνειας στη διαχείριση των οικονομικών κ.ά. Θεωρούν ότι η διοικητική μεταρρύθμιση που δρομολογεί η κυβέρνηση δεν πρέπει να είναι ζήτημα μόνον αρχιτεκτονικής, αλλά και οικονομικής μεταρρύθμισης και αποκέντρωσης. Μάλιστα, προτείνουν ως ένα πρώτο βήμα, που θα αποτελούσε και σημαντική έκφραση της κυβέρνησης για την προώθηση της φορολογικής αποκέντρωσης, το εξής: Στο νομοσχέδιο που αναμένεται να κατατεθεί για την κατάργηση του ΕΤΑΚ και την επαναφορά του ΦΜΑΠ να προβλεφθεί συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στο σχεδιαζόμενο νέο φόρο, σε ύψος τουλάχιστον αντίστοιχο αυτού των απολεσθέντων εσόδων από τη μείωση των τελών παρεπιδημούντων. Ρεπορτάζ 7\n9 Ρεπορτάζ Αλλάζει το σύστημα προσλήψεων στο Δημόσιο και την Τοπική Αυτοδιοίκηση Ν. Κακλαμάνης: Ο διάλογος που υποτίθεται ότι άρχισε για τις εργασιακές σχέσεις των απασχολουμένων στους ΟΤΑ είναι προσχηματικός, η κυβέρνηση δεν γνωρίζει σε βάθος το πρόβλημα και εκφράζω δημόσια το φόβο ότι οδηγούμεθα σε μετωπική ρήξη. 8 Ανοικτά παραμένουν αρκετά θέματα τα οποία αφορούν το νέο καθεστώς των προσλήψεων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Το νομοσχέδιο, το οποίο έλαβε το «πράσινο φως» από το Υπουργικό Συμβούλιο και σχετίζεται με την αναμόρφωση του συστήματος των προσλήψεων και την υπαγωγή τους στον έλεγχο του ΑΣΕΠ, αφήνει σημαντικά ζητήματα αδιευκρίνιστα. Όπως υποστηρίζουν οι δήμαρχοι η επιστροφή των συμβάσεων μίσθωσης έργου και ορισμένου χρόνου στον έλεγχο του ΑΣΕΠ θεωρείται καταστροφική, ενώ αν δεν υπάρξουν διορθωτικές ρυθμίσεις μια σειρά από υπηρεσίες των δήμων διατρέχουν τον κίνδυνο να οδηγηθούν σε κατάρρευση. Σε περίπτωση που δεν καλυφθούν κάποιες θέσεις με συμβασιούχους, υπηρεσίες όπως οι βρεφονηπιακοί σταθμοί, τα μουσικά σχολεία, το πρόγραμμα Βοήθεια στο Σπίτι, τα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης και τα δημοτικά θέατρα δεν θα μπορούν να λειτουργήσουν. Οι δήμαρχοι υποστηρίζουν ότι δεν διαφωνούν με τη σταδιακή μείωση των συμβασιούχων και την αντικατάστασή τους με μόνιμο προσωπικό, ωστόσο θέτουν δύο βασικές προϋποθέσεις: Την εξασφάλιση γρήγορων διαδικασιών από το ΑΣΕΠ. Την κάλυψη του επιπλέον κόστους που θα προκύψει από τη στιγμή που θα αντικατασταθούν οι θέσεις από μόνιμους. Ν. Κακλαμάνης: Τα μέτρα οδηγούν σε επιδείνωση των προβλημάτων Για μετωπική ρήξη έκανε λόγο ο πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ και δήμαρχος Αθηναίων Νικήτας Κακλαμάνης αμέσως μετά την ανακοίνωση των κυβερνητικών προθέσεων για αλλαγές στις προσλήψεις. «Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν είναι να συγκρούεται με την εκάστοτε κυβέρνηση. Είναι ρόλος σύνθεσης με τελικό αποδέκτη τις τοπικές κοινωνίες, που εκπροσωπούν οι δήμαρχοι, και στόχο τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής των πολιτών που απαρτίζουν αυτές τις κοινωνίες. Η σύγκρουση καθίσταται, δυστυχώς, αναπόφευκτη, όταν οι κυβερνήσεις αποφασίζουν μέτρα που όχι μόνο δεν επιλύουν τα προβλήματα, αλλά οδηγούν σε επιδείνωσή τους. Φοβάμαι ότι ο διάλογος που υποτίθεται ότι άρχισε για τις εργασιακές σχέσεις των απασχολουμένων στους ΟΤΑ είναι προσχηματικός, η κυβέρνηση δεν γνωρίζει σε βάθος το πρόβλημα και εκφράζω δημόσια το φόβο ότι οδηγούμεθα σε μετωπική ρήξη, εκτός αν ο διάλογος μετατραπεί σε ουσιαστικό και εξευρεθεί κοινά αποδεκτή λύση», δήλωσε ο πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο Σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο νόμου, που δόθηκε για δημόσια διαβούλευση, το σύνολο των προσλήψεων στο Δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα επανέρχονται στην εποπτεία του ΑΣΕΠ. Το σχέδιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, την κατάργηση των συμβάσεων έργου, θέτοντας ένα μεταβατικό στάδιο προκειμένου να μην καταρρεύσουν λόγω έλλειψης προσωπικού οι υπηρεσίες. Επίσης, η διενέργεια των διορισμών με γνήσιες συμβάσεις έργου θα υπάγονται πλέον στον έλεγχο του ΑΣΕΠ. Ταυτόχρονα, επαναπροσδιορίζονται τα κριτήρια προσλήψεων στο Δημόσιο. Για τους εποχικούς υπαλλήλους επέρχεται περιορισμός της πριμοδότησης του κριτηρίου της ανεργίας, ενώ δεν λαμβάνεται υπόψη η ηλικία του ανέργου, καθώς καταργείται η υφιστάμενη διάταξη. Περίπου συμβασιούχοι χάνουν το μπόνους της ενισχυμένης προσαύξησης του 50%, ενώ δίνεται έμφαση στους μεταπτυχιακούς και διδακτορικούς τίτλους σπουδών και μειώνεται η πριμοδότηση του κριτηρίου της εμπειρίας για τους διαγωνισμούς με σειρά προτεραιότητας. Η πριμοδότηση αυτή αυξάνεται για το εποχικό προσωπικό που έχει προϋπηρεσία πέραν του έτους. Η συνέντευξη για διαδικασίες πρόσληψης καταργείται, πλην των διορισμών του ειδικού επιστημονικού προσωπικού. Το σχέδιο νόμου προβλέπει την ανάκληση όλων των προκηρύξεων για πρόσληψη προσωπικού που εκδόθηκαν μετά την 4η Οκτωβρίου 2009 και την επαναπροκήρυξή τους με την έναρξη εφαρμογής του νέου νόμου. Ειδικότερα, στον έλεγχο του ΑΣΕΠ υπάγονται το σύνολο σχεδόν των προσλήψεων στο Δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, στις δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς, όπου το κράτος ορίζει τη διοίκηση ή έχει την πλειοψηφία του μετοχικού\n10 κεφαλαίου. Μ αυτό το δεδομένο θα επανέλθουν στον έλεγχο της Ανεξάρτητης Αρχής φορείς του Δημοσίου όπως η ΔΕΗ, ο ΟΠΑΠ, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο κ.λπ. Στον έλεγχο του ΑΣΕΠ και το σύνολο του προσωπικού των δήμων Στον έλεγχο του ΑΣΕΠ επανέρχεται και το σύνολο του προσωπικού των δήμων, των νομαρχιών, καθώς και των αμιγών και μεικτών επιχειρήσεών τους. Από το μικροσκόπιο του ΑΣΕΠ θα περνάνε και οι θέσεις των Τοπικών Ενώσεων Δήμων και Κοινοτήτων, της ΚΕΔΚΕ, ορισμένων τραπεζών, καθώς και των θυγατρικών τους ανώνυμων εταιρειών τους. Στο ίδιο καθεστώς εντάσσονται και τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που ανήκουν στο κράτος ή επιχορηγούνται τακτικώς από κρατικούς πόρους τουλάχιστον κατά 50% του ετήσιου προϋπολογισμού τους. Αλλαγές και στις συμβάσεις έργου Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου καταργούνται οι συμβάσεις έργου που υποκρύπτουν εξαρτημένη σχέση εργασίας. Εξαιρείται το ιατρικό προσωπικό και οι απασχολούμενοι ιατροί, οδοντίατροι, ελεγκτές και θεραπευτές ιατροί των ασφαλιστικών ταμείων, αρμοδιότητας της γενικής γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Η σύναψη συμβάσεων έργου ρητά δεν επιτρέπεται για κάλυψη διοικητικών αναγκών ή γραμματειακής εξυπηρέτησης του φορέα και εφόσον από τις διατάξεις του οικείου οργανισμού προβλέπονται οργανικές θέσεις ειδικότητας αντίστοιχης με αυτές για τις οποίες προτείνεται η κατάρτιση σύμβασης μίσθωσης έργου με φυσικά πρόσωπα. Οι προσλήψεις των συμβάσεων έργου θα υπάγονται στον έλεγχο του ΑΣΕΠ, ενώ η βεβαίωση ότι πρόκειται περί γνήσιας σύμβασης έργου. που δεν υποκρύπτει εξαρτημένη εργασία, θα παρέχεται από την Ανεξάρτητη Αρχή. Για να μην επέλθει διάλυση των φορέων του Δημοσίου το σχέδιο νόμου προβλέπει μεταβατικές διατάξεις. Συγκεκριμένα, δίνεται ένα χρονικό περιθώριο έξι μηνών στις υπηρεσίες -και πάντως όχι μετά τις προκειμένου να εφαρμόσουν τη νέα ρύθμιση για τις συμβάσεις έργου. Σε αυτήν την περίπτωση οι φορείς θα πρέπει να λάβουν την έγκριση του ΑΣΕΠ, προκειμένου να εκδοθεί στη συνέχεια σχετική απόφαση από το υπουργείο Εσωτερικών. Το ίδιο χρονικό περιθώριο, έξι μηνών, δίνεται στις υπηρεσίες προκειμένου να προσδιορίσουν τις ειδικές κατηγορίες εποχικού προσωπικού που δεν υπάγονται στον έλεγχο του ΑΣΕΠ (και γι αυτή την περίπτωση το χρονικό περιθώριο ρύθμισης που δίνεται είναι μέχρι τα τέλη του 2010). Μείωση στο 10% των συμβάσεων ορισμένου χρόνου Σύμφωνα με εγκύκλιο που θα εκδώσει το υπουργείο Εσωτερικών οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου θα πρέπει μέχρι το 2012 να περιοριστούν στο 10% και να αφορούν μόνον εποχικές ανάγκες. Με βάση τα σημερινά δεδομένα στο στενό και ευρύτερο δημόσιο τομέα απασχολούνται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου πάνω από εργαζόμενοι. Από αυτούς εκτιμάται ότι μόλις οι απασχολούνται πραγματικά για να καλύψουν εποχικές ανάγκες. Μάλιστα, στην εγκύκλιο προσδιορίζεται και μια πρώτη ποσοτική προσέγγιση αντικατάστασης θέσεων ορισμένου χρόνου με θέσεις τακτικού προσωπικού. Η αναλογία θα είναι ανά δέκα εκτάκτους έξι μόνιμοι ή αορίστου χρόνου. Στην ίδια εγκύκλιο προσδιορίζεται και η διαδικασία κατάθεσης αιτημάτων από τους φορείς. Για παράδειγμα, τα υπουργεία θα υποβάλουν ένα ενιαίο αίτημα για τακτικό και έκτακτο προσωπικό (τόσο των δικών τους υπηρεσιών όσο και των φορέων που είναι στην εποπτεία τους). Το αίτημα στη συγκεκριμένη περίπτωση θα απευθύνεται τόσο στο υπουργείο Εσωτερικών όσο και στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Αντίστοιχη διαδικασία θα ακολουθούν οι δήμοι και οι νομαρχίες, οι Με απόφαση της κυβέρνησης ματαιώνεται η υλοποίηση του Ειδικού Προγράμματος Απασχόλησης μεταξύ Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ΟΑΕΔ για την τριετή απασχόληση ανέργων στους δήμους και τις δημοτικές επιχειρήσεις. Υπενθυμίζεται ότι η υλοποίηση του προγράμματος είχε εγκριθεί με σχεδόν ομόφωνη απόφαση του τελευταίου συνεδρίου της ΚΕΔΚΕ, ως συνεισφορά της Αυτοδιοίκησης στην αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, εξ ου και η χρηματοδότηση θα ήταν κατά 70% από πόρους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και κατά 30% με χρηματοδότηση από τον ΟΑΕΔ. Σε σχετική ανακοίνωση της ΚΕΔΚΕ τονίζεται: «Προκαλεί απορία αλλά και θλίψη η απόφαση της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, όταν η ανεργία καλπάζει, να καταδικάζει ανέργους, έστω και για 36 μήνες να παραμένουν στη φτώχεια. Η κυβέρνηση οφείλει να δώσει πίσω στην Αυτοδιοίκηση τα 80 εκατομμύρια ευρώ που ήδη έχουν δεσμευτεί (πόροι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης) χωρίς καμιά χρονοτριβή, προκειμένου να διανεμηθούν στους ΟΤΑ όπως γινόταν μέχρι τώρα». οποίοι θα καταρτίζουν δύο βασικούς πίνακες. Στον ένα θα καταγράφονται οι ανάγκες για τακτικό προσωπικό και στον άλλο οι ανάγκες για έκτακτο. Πάντως, ειδικά για το προσωπικό των δήμων και των νομαρχιών αναμένεται να εκδοθεί αναλυτικότερη εγκύκλιος, στην οποία θα προσδιορίζονται οι κατηγορίες των συμβάσεων και των σχέσεων εργασίας. Ρεπορτάζ 9\n11 Άνοιξε η συζήτηση για τη Γιάννης Ραγκούσης, υπουργός Εσωτερικών Προτεραιότητα η θέσπιση νέας αρχιτεκτονικής για κράτος και Αυτοδιοίκηση με στέρεα και προσεκτικά βήματα ΚΕΔΚΕ Προϋπόθεση για ριζική και αποτελεσματική Διοικητική Μεταρρύθμιση η ταυτόχρονη προώθηση και της οικονομικής μεταρρύθμισης Διοικητική Μεταρρύθμιση\n12 Διοικητική μεταρρύθμιση Νέα αρχιτεκτονική για κράτος και Αυτοδιοίκηση Οι προτεραιότητες της κυβέρνησης, όπως τις περιέγραψε ο υπουργός Εσωτερικών Γ. Ραγκούσης, επικεντρώνονται σε διοικητική μεταρρύθμιση, διασαφήνιση αρμοδιοτήτων κράτους-τοπικής Αυτοδιοίκησης, οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ, αλλά και συνθήκες απόλυτης διαφάνειας στη λειτουργία τους. Με αυξημένες προσδοκίες και απαιτήσεις από τη νέα κυβέρνηση για το μέλλον της Αυτοδιοίκησης εμφανίζονται - όπως είναι φυσικό- η ΚΕΔΚΕ και όσοι υπηρετούν τον θεσμό. Οι προγραμματικές δηλώσεις του υπουργού Εσωτερικών Γ. Ραγκούση, ο οποίος έκανε λόγο για ανάγκη εφαρμογής μιας «νέας αντίληψης και αρχιτεκτονικής για το κράτος, για την Αυτοδιοίκηση και τις μεταξύ τους σχέσεις», η οποία όπως τόνισε «θα προκύψει με στέρεα, προσεκτικά βήματα», δημιουργεί εύλογες ελπίδες. Ταυτόχρονα θέτει τους εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης σε εγρήγορση, οι οποίοι παράλληλα διατυπώνουν και το πρώτο αίτημα για ολοκληρωμένες και καλά σχεδιασμένες λύσεις, με σαφή χρονοδιαγράμματα υλοποίησης και εξασφάλιση της οικονομικής τους βιωσιμότητας. Διοικητική μεταρρύθμιση, διασαφήνιση αρμοδιοτήτων κράτους-τοπικής Αυτοδιοίκησης, χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης, οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ, αλλά και συνθήκες απόλυτης διαφάνειας στη λειτουργία τους, φαίνεται ότι βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας της νέας ηγεσίας του υπουργείου Εσωτερικών. Οι εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης, αν και δηλώνουν ευθύς εξ αρχής την πρόθεσή τους να συνεργαστούν με το υπουργείο Εσωτερικών πάνω στις προωθούμενες μεταρρυθμίσεις, συμμετέχοντας στο διάλογο, στις επιτροπές που συστήνονται, περιμένουν ωστόσο τις αναγκαίες εξειδικεύσεις και τις συγκεκριμένες προτάσεις της ηγεσίας του υπουργείου Εσωτερικών. Σε κάθε περίπτωση σημειώνουν με νόημα πως βασική προϋπόθεση για την υλοποίηση μιας ριζικής και αποτελεσματικής διοικητικής μεταρρύθμισης είναι η ταυτόχρονη προώθηση και της οικονομικής μεταρρύθμισης. Στην ουσία, δηλαδή, σημαίνει την εφαρμογή φορολογικής αποκέντρωσης με μεταφορά φόρων και επενδυτικών προγραμμάτων στην Αυτοδιοίκηση μέσα από μια συνολική μεταρρύθμιση και εκδημοκρατισμό του φορολογικού συστήματος, χωρίς την επιβολή νέων φόρων προς τους πολίτες. Άλλωστε, η παραπάνω θέση αποτελεί και ομόφωνη, σχεδόν, απόφαση των τελευταίων συνεδρίων της ΚΕΔΚΕ. Σε καμία περίπτωση πάντως η Αυτοδιοίκηση δεν θα δεχθεί η όλη επιχείρηση, που ονομάζεται Διοικητική Μεταρρύθμιση, να ενταχθεί στη λογική του περιορισμού των δημοσιονομικών πόρων που κατευθύνονται προς την Αυτοδιοίκηση και στο όνομα του καλύτερου και αποτελεσματικότερου ελέγχου της. Τα τρία βήματα πριν από τις αλλαγές Παρουσιάζοντας τα τρία πρώτα βήματα του υπουργείου, στο πλαίσιο των προωθούμενων αλλαγών, ο κ. Ραγκούσης ανέφερε από το βήμα της Βουλής, κατά την ανάγνωση των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης: Πρώτον, θα εκπονηθεί μία ενιαία μελέτη, από Επιστημονική Επιτροπή υψηλού κύρους, η οποία είναι ήδη υπό συγκρότηση και θα αξιοποιήσει με αυστηρά, αντικειμενικά κριτήρια την πλούσια προεργασία που έχει γίνει. Δεύτερον, θα υπάρξει διεξοδική διαβούλευση με όλους τους φορείς της Αυτοδιοίκησης και τις τοπικές κοινωνίες, η οποία θα κορυφωθεί με τη διαβούλευση ανάμεσα στα κόμματα και μέσα στο Κοινοβούλιο. Ως τρίτο και σημαντικότερο βήμα ο υπουργός αξιολόγησε τον «Οδικό Χάρτη Εφαρμογής». Για το σκοπό αυτό συγκροτείται άμεσα Επιτροπή Παρακολούθησης, με συμμετοχή του κράτους και των φορέων της Αυτοδιοίκησης, η οποία θα προσδιορίσει μετρήσιμες, θεσμικές, λειτουργικές και οικονομικές προϋποθέσεις για το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των μεγάλων αλλαγών. Στόχος λιγότεροι, ισχυρότεροι και οικονομικά αυτοδύναμοι Δήμοι Στόχος του υπουργείου, σύμφωνα με τον κ. Ραγκούση, είναι να προχωρήσει η θέσπιση της νέας αρχιτεκτονικής μέσα στο 2010, ώστε να εφαρμοσθεί στις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές, αφού -ιδίως μετά τη διεθνή οικονομική κρίση- «είναι απαραίτητος όρος για να βάλουμε τη χώρα σε νέους ρυθμούς παραγωγικότητας». Κάτι τέτοιο μάλιστα εκτιμάται πως εί- 11\n13 Διοικητική μεταρρύθμιση 12 ναι εφικτό, καθώς έχει τη στήριξη της ευρύτατης πλειοψηφίας του κόσμου της Αυτοδιοίκησης, αλλά και μια ευρύτατη κοινωνική πλειοψηφία που θέλει ισχυρή, αποτελεσματική, διάφανη Αυτοδιοίκηση. Εξειδικεύοντας τα σχέδια για την προωθούμενη διοικητική μεταρρύθμιση, ο υπουργός Εσωτερικών ξεκαθάρισε: Ο Α βαθμός Αυτοδιοίκησης θα αποτελείται από λιγότερους και ισχυρούς δήμους, συμπεριλαμβανομένου και του Λεκανοπεδίου της Αττικής. Ο ισχυρός δήμος θα προκύψει από την εξασφάλιση της πραγματικής οικονομικής αυτοτέλειάς του, με φορολογική αποκέντρωση και ενίσχυση των διοικητικών μηχανισμών του. Στο πλαίσιο αυτό θα ενισχυθούν οι πρωτοβάθμιοι ΟΤΑ και θα προωθηθούν συνθήκες απόλυτης διαφάνειας σε αυτούς. Συγκεκριμένα: Πρόγραμμα έργων στη θέση του «ΘΗΣΕΑ» Στα σχέδια του ΥΠ.ΕΣ. εντάσσεται και η αντικατάσταση του προγράμματος «ΘΗΣΕΑΣ». Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο κ. Ραγκούσης στη Βουλή -χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες- το υπουργείο σκοπεύει να προχωρήσει σε ένα νέο, ριζικά βελτιωμένο πρόγραμμα έργων για τους ΟΤΑ Α βαθμού, καθώς ο «ΘΗΣΕΑΣ» παρουσιάζει δυσλειτουργίες και υστέρηση στην απορροφητικότητα. Διαφάνεια και αντικειμενικότητα στις χρηματοδοτήσεις Παράλληλα, καθιερώνεται καθεστώς υπαγωγής των δαπανών όλων των Δήμων στον προληπτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Στόχος, σύμφωνα με τον υπουργό, είναι η διαφάνεια και η αντικειμενικότητα όλων των χρηματοδοτήσεων προς την Τ.Α., καθώς -όπως ανέφερε- είναι «μείζον θέμα για τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας να μπει σταδιακά τέρμα στο απαράδεκτο καθεστώς των υπερδανεισμένων, ζημιογόνων και ελλειμματικών δήμων της χώρας». Όπως πρόσθεσε μάλιστα ο κ. Ραγκούσης «δεν είναι δυνατόν να εξαιρούνται οι ΟΤΑ, ιδίως σε συνθήκες δημοσιονομικού εκτροχιασμού, από το δραστικό περιορισμό εξόδων». Αξίζει να σημειωθεί πάντως ότι η συγκεκριμένη αναφορά, σύμφωνα με τους εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης, χρήζει περαιτέρω εξειδίκευσης, αφού είναι γνωστό πως οι ΟΤΑ ευθύνονται μόλις για το 1% του δημόσιου χρέους. Σχολιάζοντας μάλιστα την πρόθεση του υπουργού να υπαχθούν οι δήμοι, σε ό,τι αφορά τις δαπάνες τους, στον προληπτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ο πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ Νικήτας Κακλαμάνης υπενθύμισε πως «όλοι οι δήμοι πάνω από κατοίκους υπάγονται σ αυτόν τον έλεγχο εδώ και χρόνια». Κατά συνέπεια -σημείωσε ο κ. Κακλαμάνης- «με τη μείωσή τους σε (Καποδίστριας 2) δεν θα υπάρχει δήμος με μικρότερο πληθυσμό». Αιρετό Περιφερειακό Συμβούλιο και περιφερειάρχης Όσον αφορά το Β βαθμό Αυτοδιοίκησης αυτός πλέον θα αποτελείται από τις αιρετές Περιφερειακές Αυτοδιοικήσεις. Η αιρετή Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση θα έχει επικεφαλής αιρετό περιφερειάρχη και αιρετό Περιφερειακό Συμβούλιο. Οι νομαρχίες θα λειτουργούν πλέον ως διοικητικές μονάδες της οικείας περιφέρειας. Είναι αυτονόητο ότι θα εξασφαλίζεται η αναλογική εκπροσώπηση των νομών στη σύνθεση του εκλεγμένου Περιφερειακού Συμβουλίου. Στο επίπεδο της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης θα θεσμοθετηθεί η κρίσιμη για το μέλλον της Αττικής και της Θεσσαλονίκης Μητροπολιτική Αυτοδιοίκηση. Κατάργηση του 42% Μία ακόμη από τις προωθούμενες αλλαγές στο χώρο της Αυτοδιοίκησης αφορά τον τρόπο εκλογής των τοπικών αρχόντων, αφού, όπως εξήγγειλε ο υπουργός Εσωτερικών, καταργείται το ισχύον εκλογικό σύστημα με την προϋπόθεση του 42%. Παράλληλα προωθείται το δικαίωμα συμμετοχής στις εκλογές για την Τοπική Αυτοδιοίκηση στη δεύτερη γενιά μεταναστών και στους μετανάστες που διαθέτουν άδεια μακροχρόνιας διαμονής και έχουν συμπληρώσει πενταετία. Πρόθεση του υπουργείου Εσωτερικών είναι να συμμετάσχουν ήδη, με δικαίωμα εκλέγειν και εκλέγεσθαι, στις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές, αφού σύμφωνα με τον υπουργό «είναι μια πρωτοβουλία ώριμη, αυτονόητη εδώ και χρόνια σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Διευκρινίσεις, πάντως, επί της συγκεκριμένης εξαγγελίας ζήτησε ο πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ. Όπως τόνισε ο κ. Κακαλμάνης, ο υπουργός «οφείλει άμεσα να διευκρινίσει ποιους ακριβώς μετανάστες περιλαμβάνει η εξαγγελία, με ποιες προϋποθέσεις και με ποιες συνθήκες εισόδου στη χώρα».\n14 Η ατζέντα της Αυτοδιοίκησης προς την κυβέρνηση Η διοικητική μεταρρύθμιση και η φορολογική αποκέντρωση στο επίκεντρο των προτεραιοτήτων Διοικητική μεταρρύθμιση Το πλέγμα των αιτημάτων της Αυτοδιοίκησης παρουσίασε στο νέο υπουργό Εσωτερικών Γιάννη Ραγκούση και τον υφυπουργό Ντίνο Ρόβλια ο πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ Νικήτας Κακλαμάνης και η Εκτελεστική Επιτροπή κατά την πρώτη συνάντηση που είχαν και η οποία έγινε με πρωτοβουλία της νέας πολιτικής ηγεσίας του ΥΠ.ΕΣ., εν όψει και των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης. Το κλίμα ήταν πολύ καλό, όμως όπως σημείωσε και ο κ. Κακλαμάνης: «Οι καλές προθέσεις αποδεικνύονται και με τις καλές αποφάσεις». Σε κάθε περίπτωση, η ΚΕΔΚΕ κατέθεσε στη νέα ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών υπόμνημα με όλες τις θέσεις και τις προτεραιότητες που θέτει η Αυτοδιοίκηση. Σε ό,τι αφορά τη διοικητική μεταρρύθμιση η ΚΕΔΚΕ -όπως επιβεβαίωσε ομόφωνα και το Δ.Σ.- στηρίζει το εγχείρημα, εμμένοντας στους όρους και τις προϋποθέσεις που έχει θέσει στα συνέδριά της, καθώς και στη μελέτη που εκπονήθηκε από το ΙΤΑ και την οποία επαναποστέλει στο ΥΠ.ΕΣ. και τα κόμματα. Παράλληλα, ζήτησε χρονοδιάγραμμα ψήφισης του νόμου και να αποσαφηνιστεί αν θα ισχύσει από τις εκλογές του 2010, ενώ ξεκαθάρισε ότι θα συμμετέχει στο διάλογο του υπουργείου, με εκπροσώπους της στις αντίστοιχες επιτροπές που συστήνονται. Αναμένει δε μέχρι το τέλος του έτους την τελική πρόταση της κυβέρνησης επί της οποίας θα τοποθετηθεί στο τακτικό συνέδριό της στις 18 Ιανουαρίου. Όπως διευκρινίζει η Ένωση, η ολοκληρωμένη διοικητική μεταρρύθμιση της Δημόσιας Διοίκησης πρέπει να αφορά ταυτόχρονα: τη συνολική διάρθρωση των δομών της, την οργάνωση, τις αρμοδιότητες και τις λειτουργίες, το ανθρώπινο δυναμικό, τους υλικούς και άυλους πόρους και τις σχέσεις μεταξύ των δομών της. Παράλληλα, πρέπει να εφαρμόζεται ως ένα ολοκληρωμένο μεσοχρόνιο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Μεταρρύθμισης. Οι θέσεις της Αυτοδιοίκησης για τη διοικητική μεταρρύθμιση Η ΚΕΔΚΕ εκτιμά πως μια πρώτη δέσμη προτάσεων προς αυτή την κατεύθυνση είναι οι σχετικές αποφάσεις των πρόσφατων τακτικών συνεδρίων της, που μεταξύ άλλων αναφέρουν: Το διοικητικό σύστημα της χώρας διαρθρώνεται σε τρία επίπεδα: το εθνικό, το περιφερειακό και το τοπικό, στα οποία συγκροτούνται οι δομές της Διοίκησης και της Αυτοδιοίκησης. Η Κεντρική Δημόσια Διοίκηση ενισχύει τις επιτελικές δομές και τις λειτουργίες της στην κατεύθυνση του «κράτους - στρατηγείου», αποκεντρώνει αρμοδιότητες, πόρους και μέσα, στο περιφερειακό και στο τοπικό επίπεδο και στηρίζει την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ως β βαθμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης συγκροτείται η Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση με την εκλογή των οργάνων της, με τη διατήρηση των νομαρχιών ως διαμερισμάτων και με αρμοδιότητες: το σχεδιασμό και την εφαρμογή των περιφερειακών αναπτυξιακών προγραμμάτων, την περιφερειακή εξειδίκευση των εθνικών πολιτικών και τη μελέτη-κατασκευή-συντήρηση των έργων περιφερειακής και νομαρχιακής κλίμακας. Ταυτόχρονα πρέπει να υπάρξει μείωση του αριθμού των σημερινών περιφερειών. 13\n15 Διοικητική μεταρρύθμιση 14 Οι παραπάνω διοικητικές μεταρρυθμίσεις συνοδεύονται από φορολογική αποκέντρωση, χωρίς πρόσθετους φόρους. Τα νέα φορολογικά έσοδα θα καλύψουν το κόστος νέων αρμοδιοτήτων που θα αφορούν κυρίως υπηρεσίες κοινωνικής αλληλεγγύης, εκπαίδευσης, καθώς και πρωτοβάθμιας και προληπτικής υγειονομικής περίθαλψης. Για τη διαχείριση των Μητροπολιτικών λειτουργιών προτείνεται η δημιουργία ενός ειδικού επιχειρησιακού προγράμματος, που θα περιλαμβάνει τις αναγκαίες ρυθμίσεις, τα διοικητικά μέτρα και το χρηματοδοτικό σχήμα. Το πρόγραμμα θα αφορά καταρχήν τα πολεοδομικά συγκροτήματα Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Για την πρωτοβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση η ΚΕΔΚΕ τάσσεται υπέρ των συνενώσεων δήμων, με στόχο την ισχυροποίησή τους, την εξασφάλιση της βιωσιμότητάς τους και την προώθηση της τοπικής ανάπτυξης. Ειδικά τα μεγάλα συμπλέγματα νησιών θα πρέπει να αντιμετωπιστούν ως πλήρεις αυτοδιοικητικές μονάδες. Επιβάλλεται να υπάρξει όμως από την πολιτεία ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα χωροθέτησης, ρυθμίσεων, έργων και μέτρων πολιτικής, με διασφαλισμένους πόρους. Ως τέτοιο η ΚΕΔΚΕ προτείνει το μεσοχρόνιο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Μεταρρύθμισης, το οποίο μπορεί να χρηματοδοτηθεί από τα Επιχειρησιακά Προγράμματα του ΕΣΠΑ , περιλαμβανομένου του Ε.Π. «Διοικητική Μεταρρύθμιση» και από εθνικούς πόρους, περιλαμβανομένων του ΠΔΕ και των πόρων του προγράμματος «ΘΗΣΕΑΣ». Βέβαια, το πρόγραμμα αυτό απαιτεί μεσοχρόνιο διάστημα για το σχεδιασμό για την εφαρμογή του, ικανή δομή διοίκησής του (στο επίπεδο του γραφείου του πρωθυπουργού), εξωτερική δομή παρακολούθησης και αξιολόγησής του (π.χ. ένα όργανο του Κοινοβουλίου) και, τέλος, την ευρύτερη δυνατή πολιτική και κοινωνική συναίνεση. Φορολογική αποκέντρωση Παράλληλα, στον υπουργό ετέθησαν και τα πάγια οικονομικά αιτήματα της Αυτοδιοίκησης, και συγκεκριμένα η φορολογική αποκέντρωση (μεταφορά στην Τ.Α. φόρων όπως ο Φόρος Ακίνητης Περιουσίας), ο εμπλουτισμός της χρηματοδότησης των ΚΑΠ (ένταξη φόρων όπως ο ΦΠΑ), η κοστολόγηση των υπηρεσιών που μεταφέρονται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και η πλήρης χρηματοδότησή τους, η δημιουργία Επιτροπής Οικονομικών από στελέχη του υπουργείου Εσωτερικών, Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και ΚΕΔΚΕ, με αντικείμενο τη ροή και τον έλεγχο των χρηματοδοτήσεων προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ο εκσυγχρονισμός του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων και η δημιουργία προϊόντων ειδικά σχεδιασμένων για τους ΟΤΑ και τα Νομικά τους Πρόσωπα. Συμμετοχή των ΟΤΑ στα Ε.Π Την ΚΕΔΚΕ απασχολεί σοβαρά και το θέμα συμμετοχής των ΟΤΑ στο σχεδιασμό και την εφαρμογή των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων της περιόδου , καθώς εκκρεμεί η εφαρμογή των σχετικών νομικών ρυθμίσεων και η επιχειρησιακή εφαρμογή των αντίστοιχων οικονομικών και διοικητικών μέτρων. Ειδικότερα, για τα προγράμματα Τοπικής Ανάπτυξης των ΤΕΔΚ αναμένει από το υπουργείο Οικονομικών να δώσει ρητή κατεύθυνση στους γενικούς γραμματείς των Περιφερειών για τη χρηματοδότηση των έργων των ΟΤΑ, που θα περιλαμβάνονται στα προγράμματα αυτά. Σε ό,τι αφορά τις ομάδες υποστήριξης των ΤΕΔΚ, η ΚΕΔΚΕ έχει ζητήσει τη χρηματοδότησή τους από το Υπουργείο Εσωτερικών. Συγκεκριμένα έχει υποβάλει στα υπουργεία Οικονομίας και Εσωτερικών πρόταση χρηματοδότησης ενός Προγράμματος Υποστήριξης της Πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκησης ύψους 7,6 εκατ. για την υποστήριξη της εκπόνησης του Προγράμματος Τοπικής Ανάπτυξης κάθε ΤΕΔΚ, καθώς και για την υποστήριξη φορέων της Πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην προετοιμασία και την υλοποίηση των έργων τους. Ο «Καποδίστριας 2» ακυρώνει το σκοπό λειτουργίας της «ΔΗΜΟΣ Α.Ε.» Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει η Αυτοδιοίκηση και στη σύσταση της «ΔΗΜΟΣ Α.Ε.», με σκοπό την υποστήριξη των ΟΤΑ για την κατασκευή των έργων τους που θα χρηματοδοτηθούν από τα Ε.Π του ΕΣΠΑ. Η ΚΕΔΚΕ έχει υποβάλει το Επιχειρησιακό Σχέδιο της «ΔΗΜΟΣ Α.Ε.» και ζήτησε από το υπουργείο Οικονομικών να επιχορηγεί ετησίως τη «ΔΗΜΟΣ Α.Ε.» με το ποσό των 3,5 εκατ. για το υπόλοιπο της προγραμματικής περιόδου ( ). Παράλληλα, οι εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης ζητούν παράταση της περιόδου εφαρμογής του μεταβατικού συστήματος επιβεβαίωσης της διαχειριστικής επάρκειας των ΟΤΑ (και επομένως το νέο πρότυπο του ΕΛΟΤ να εφαρμοστεί από τις αρχές του 2011), καθώς μέχρι σήμερα επιβεβαιώθηκε μόνο 226 ΟΤΑ, 43 ΔΕΥΑ και 5 Αναπτυξιακών Εταιρειών. Στο βαθμό όμως που προχωρήσει η διοικητική μεταρρύθμιση, ειδικότερα ο «Καποδίστριας 2» και δημιουργηθούν ισχυροί δήμοι, τότε οι τελευταίοι θα έχουν τη διαχειριστική επάρκεια για την κατασκευή των έργων τους. Άρα, σ αυτήν την περίπτωση η «ΔΗΜΟΣ Α.Ε.» εκ των πραγμάτων χάνει το σκοπό σύστασή της, που δεν είναι άλλος από την υποστήριξη των μικρών δήμων για την κατασκευή έργων του ΕΣΠΑ. Σε ό,τι αφορά το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Διοικητική Μεταρρύθμιση» έχει ήδη συμφωνηθεί με το υπουργείο Εσωτερικών η κατά προτεραιότητα προώθηση έργων, που θα αφορούν την υπηρεσία προγραμματισμού και την εκπόνηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων, την οικονομική υπηρεσία και τον οικονομικό προγραμματισμό, την τεχνική υπηρεσία και την κατασκευή των τεχνικών έργων, την κοινωνική υπηρεσία και το σχεδιασμό και εφαρμογή της δημοτικής κοινωνικής πολιτικής, την οργάνωση των υπηρεσιών πληροφορικής και την οργάνωση της δημόσιας πληροφορίας και την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού. Επί τάπητος στη συνάντηση τέθηκαν, τέλος, τα εκκρεμή θεσμικά ζητήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και συγκεκριμένα τα θέματα των Δημοτικών Λιμενικών Ταμείων, οι Λαϊκές Αγορές, η υπογραφή της συλλογικής σύμβασης εργασίας μεταξύ ΚΕΔΚΕ ΠΟΕ-ΟΤΑ ΥΠΕΣ, καθώς και η βελτίωση της καταστατικής θέσης των αιρετών.\n16 Μ Ι Α Μ Ε Τ Α Ρ Ρ Υ Θ Μ Ι Σ Η Γ Ι Α Τ Ο Ν Π Ο Λ Ι Τ Η Η Αυτοδιοίκηση ως θεμέλιο θεσμικής ανανέωσης Του Δημήτρη Θ. Τσάτσου* Διοικητική μεταρρύθμιση Η διοικητική μεταρρύθμιση βρίσκεται πια προ των πυλών. Έπρεπε βέβαια πριν από χρόνια να είχε γίνει. Θετικά σημειώνω ότι οι πρώτες τοποθετήσεις που ανακοινώθηκαν ανταποκρίνονται σε μία γενικότερη σύλληψη αναδιοργάνωσης της λειτουργίας της πολιτείας. Δεν αφορά δηλαδή απλώς τη λειτουργία του Υπουργικού Συμβουλίου, την κρατική διοίκηση και τη διαφάνεια, ούτε όμως αφορά κάποια μόνον επίπεδα διοίκησης, δεν σταματά στην ισχυροποίηση της Πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκηση, στην οργανωτική και λειτουργική αναβάθμιση της Δευτεροβάθμιας Αυτοδιοίκησης και στη θεσμοθέτηση μητροπολιτικής διακυβέρνησης. Αντίθετα, φαίνεται να αντιμετωπίζεται ως το «κλειδί» μιας ευρύτερης μεταρρύθμισης της λειτουργίας της κρατικής οργάνωσης, που πρέπει να γίνει επιτελική, ρυθμιστική. Η μεταβίβαση σημαντικών κρατικών αρμοδιοτήτων, από αυτές που αφορούν την αναπτυξιακή διαδικασία μέχρι εκείνες που άπτονται της οικιστικής ανάπτυξης ή της άσκησης κοινωνικής πολιτικής στην αυτοδιοίκηση, θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας και των ίδιων των υπουργείων. Ειδικότερα στο δικό μας μεγάλο θέμα: «Αυτοδιοίκηση»!.. Μια πρώτη προϋπόθεση επιτυχίας για την Αυτοδιοίκηση είναι η αυτόνομη αντιμετώπιση του ζητήματος της δημοτικής διακυβέρνησης. Δεν έχει νόημα να προχωρήσουμε σε συνένωση των υφιστάμενων αδυναμιών των δήμων. Η νέα αρχιτεκτονική της Δημόσιας Διοίκησης και της Αυτοδιοίκησης, όπως την εξήγγειλε ο υπουργός Εσωτερικών, θέτει επί τάπητος ένα ζήτημα που αφορά την ουσία της Αυτοδιοίκησης: να προχωρήσουν οι λειτουργικές αλλαγές, από το ρόλο του δημοτικού συμβουλίου μέχρι την αναβάθμιση των δομών τοπικής εκπροσώπησης, καθώς και την αλλαγή εκείνη της δομής του κάθε δήμου που θα διασφαλίσουν επαφή με τον πολίτη, διαφάνεια, δημόσιο μάνατζμεντ, αποτελεσματικότητα. Μία δεύτερη προϋπόθεση επιτυχίας μιας μεταρρύθμισης είναι η αναγνώριση της ανάγκης διαμόρφωσης ενός πλαισίου προσέλκυσης του κατάλληλου για τις νέες δομές και ανάγκες ανθρώπινου δυναμικού. Η διαφοροποίηση του υφιστάμενου και χαμηλού πλαισίου αμοιβών, καθώς και του συστήματος προσλήψεων αναδεικνύονται σε εργαλεία-κλειδιά για την προσέλκυση ικανών τεχνοκρατών για την κάλυψη θέσεων αυξημένης διοικητικής ευθύνης, όπως και για την προσέλκυση εξειδικευμένων επιστημόνων, αλλά και, γενικότερα, ανθρώπινου δυναμικού με αυξημένες δεξιότητες, ενός δυναμικού που θα επιτρέψει στην Αυτοδιοίκηση * Καθηγητής, πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης να κάνει το απαραίτητο ποιοτικό άλμα ώστε να ηγηθεί η ίδια της ισχυρής αναγεννητικής προσπάθειας που απαιτείται για να προσαρμοστούν οι δήμοι στις νέες πραγματικότητες. Η κοινωνία είναι ώριμη για αλλαγές, αρκεί αυτή τη φορά η μεταρρύθμιση να ενταχθεί ακριβώς όπως σχεδιάστηκε από τον υπουργό Εσωτερικών, αλλά και μελετήθηκε από το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ανασύνταξης της ελληνικής πολιτείας, υπερβαίνοντας τις αντιστάσεις του πολιτικού συστήματος, τμήμα του οποίου είναι και η Αυτοδιοίκηση, όπως λειτουργεί σήμερα, και της διαμορφωμένης κατάστασης. Μια τόσο ριζική μεταρρυθμιστική τομή προϋποθέτει ένα συνολικό σχέδιο που θα ξεφύγει από τον πειρασμό της αποσπασματικότητας. Ένα επιχειρησιακό σχέδιο που, προικισμένο με τους απαραίτητους πόρους, να συντονίζεται από μια ισχυρή δομή, με ευρεία νομιμοποίηση, ώστε να συγκεντρώσει τις ευρύτερες αναγκαίες συναινέσεις, να αντεπεξέλθει σε ισχυρές αντιστάσεις και να διασφαλίσει την απαραίτητη συνέχεια του κράτους. Με δεδομένη την εμπλοκή στο εγχείρημα δεκάδων υπηρεσιών, πρέπει να διασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση και η προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα, καθώς και οι δυνατότητες διορθωτικών παρεμβάσεων κατά τη διάρκεια της πορείας. Αυτό το τελευταίο δεν είναι «απώλεια» χρόνου. Είναι «κέρδος» χρόνου. 15\n17 Διοικητική μεταρρύθμιση 16 Η ώρα της μεταρρύθμισης της Δευτεροβάθμιας Αυτοδιοίκησης Μετά από μια δεκαετία έντονων διεργασιών και πολλαπλών διαψεύσεων κάτι φαίνεται, επιτέλους, να κινείται προς την κατεύθυνση της μεταρρύθμισης της Δευτεροβάθμιας Αυτοδιοίκησης. Οι πρόσφατες εξαγγελίες της νέας κυβέρνησης φαίνεται να βρίσκονται πολύ κοντά σε όσα έχουν προταθεί εδώ και χρόνια από το χώρο των θεσμικών εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αρχής γενομένης από την ΚΕΔΚΕ η οποία σταδιακά διαμόρφωσε, με την παλαιά αλλά και με τη νέα ηγεσία της, μια ολοκληρωμένη μεταρρυθμιστική πρόταση, για να ακολουθήσει στη συνέχεια, παρά τις αρχικές αμφιταλαντεύσεις, και η ΕΝΑΕ, αναθέτοντας μάλιστα την εκπόνηση σχετικής μελέτης στο Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Έτσι, μετά και από την ευνοϊκή απήχηση που είχε αυτή η μελέτη, στην οποία είχα την τιμή να συμβάλω ως συντονιστής της ομάδας εργασίας, διαμορφώνονται οι όροι μιας πρωτοφανούς σύγκλισης, που θα ήταν πραγματικά κρίμα να χαθεί, είτε στη δίνη μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων είτε λόγω των αντιστάσεων ενός συγκαλυμμένου μεν αλλά πανταχού παρόντος κρατικού συγκεντρωτισμού, ο οποίος μοιάζει να έχει εγγραφεί στο DNA του πολιτικοδιοικητικού -αλλά και του δικαστικού -μας συστήματος Ποια είναι όμως αυτά τα σημεία σύγκλισης; Με βάση τα έως τώρα δεδομένα θα μπορούσαμε να τα συνοψίσουμε ως εξής: 1. Επέκταση των ορίων της Δευτεροβάθμιας Αυτοδιοίκησης στο επίπεδο της Περιφέρειας, με μια οργανωτική δομή που θα αποτελεί διαλεκτική υπέρβαση της προηγούμενης, καθώς θα περιλαμβάνει: * Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΙΤΑ Του Γιώργου Χ. Σωτηρέλη* α) Περιφερειακό συμβούλιο, που θα εκλέγεται με άμεση και καθολική ψηφοφορία (με ενδεχόμενη ποσόστωση για την εκπροσώπηση των μικρότερων νομών, ως νομαρχιακών πλέον διαμερισμάτων του περιφερειακού ΟΤΑ). β) Αιρετό περιφερειάρχη, που θα εκλέγεται είτε άμεσα, όπως ο σημερινός νομάρχης -που είναι η επικρατέστερη εκδοχή-, είτε έμμεσα, από το περιφερειακό συμβούλιο, αναδεικνυόμενο, στην περίπτωση αυτή, με αναλογικό εκλογικό σύστημα. γ) Αιρετούς νομάρχες, κατά την επικρατέστερη εκδοχή, που θα εκλέγονται χωριστά σε κάθε νομαρχιακό διαμέρισμα κατερχόμενοι πάντως ως υποψήφιοι του περιφερειακού συνδυασμού και θα προϊστανται των αντίστοιχων αυτοδιοικητικών υπηρεσιών, εκτελώντας τις αποφάσεις του περιφερειακού συμβουλίου. 2. Καθιέρωση Μητροπολιτικής Αυτοδιοίκησης, κατά την επικρατέστερη εκδοχή ως ιδιαίτερης μορφής της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης, για τα μεγάλα πολεοδομικά συγκροτήματα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, αλλά και παρεμφερούς νησιωτικής Αυτοδιοίκησης, με ακόμη ισχυρότερους πρωτοβάθμιους ΟΤΑ. 3. Ριζική αναβάθμιση του πολιτικού συστήματος της Δευτεροβάθμιας Αυτοδιοίκησης, με παράλληλη διασφάλιση της καταστατικής θέσης των αιρετών, ώστε η μεν δημοκρατική νομιμοποίηση να συνδεθεί με την υπευθυνότητα και τον κοινωνικό έλεγχο, η δε εγγύτητα προς τον πολίτη να συνδυαστεί με την πολιτική αποτελεσματικότητα και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. 4. Αλλαγή, σε κάθε περίπτωση, του βαθύτατα αντιδημοκρατικού εκλογικού συστήματος του 42%, που αποτελεί ακραίο δείγμα μικροπολιτικής σκοπιμότητας (ενώ εκκρεμεί ακόμη στην Ολομέλεια του Σ.τ.Ε. η κρίση για τη συνταγματικότητά του). 5. Καθιέρωση ενός αξιόπιστου συστήματος εποπτείας της Δευτεροβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που συνεπάγεται, ανεξάρτητα από το ειδικότερο οργανωτικό μοντέλο που θα επιλεγεί, τη λειτουργία ενός κατάλληλα στελεχωμένου και αμερόληπτου μηχανισμού, προκειμένου να τεθεί τέρμα στα φαινόμενα τοπικής διαφθοράς και διαπλοκής, που κλονίζουν σοβαρά το κύρος των αυτοδιοικητικών θεσμών. Μια τέτοια μεταρρύθμιση είναι αναπόφευκτο να έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις στο σύνολο του διοικητικού μας συστήματος, καθώς η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί πλέον αναπόσπαστο τμήμα του. Ως εκ τούτου, η μεταρρύθμιση της Δευτεροβάθμιας Αυτοδιοίκησης παρέχει τη μεγάλη ευκαιρία να επιχειρηθεί μια συνολική και εκ βάθρων αναδιοργάνωση αυτού του συστήματος, με βάση το ριζικό ανακαθορισμό αρμοδιοτήτων, πρώτον, μεταξύ κεντρικής και αποκεντρωμένης διοίκησης δεύτερον, μεταξύ διοίκησης και Αυτοδιοίκησης και τρίτον, μεταξύ των δύο βαθμίδων της Αυτοδιοίκησης, με παράλληλη ενίσχυση και του πρώτου βαθμού. Σε όλα αυτά τα ζητήματα πρέπει να δοθούν πλέον συγκεκριμένες απαντήσεις από τη νέα κυβέρνηση, συνοδευόμενες από την αναλυτική κοστολόγηση του όλου εγχειρήματος (συνυπολογιζομένης, σε βάθος χρόνου, της δραστικής εξοικονόμησης πόρων και ανθρώπινου δυναμικού), αλλά και με πρόβλεψη συστηματικής παρακολούθησης της εφαρμογής του, ώστε να κατατεθεί για διάλογο μια ολοκληρωμένη πρόταση, με βασική προτεραιότητα την επίτευξη των αναγκαίων πολιτικών και κοινωνικών συναινέσεων. Η πρόταση δε αυτή, αφού λάβει τη μορφή νομοσχεδίου, πρέπει να ψηφισθεί στη Βουλή το συντομότερο, για να μη φαλκιδευθεί ακόμη μια φορά από τις δυνάμεις του συγκεντρωτισμού, του πελατειασμού και της αδράνειας. Η αποτυχία, άλλωστε, των προηγούμενων κυβερνήσεων, παρά τις επανειλημμένες και συχνά στομφώδεις σχετικές διακηρύξεις, παρέχει ένα εξαιρετικά πολύτιμο παράδειγμα προς αποφυγήν\n18 Ορισμένες σκέψεις σχετικά με το σύστημα διακυβέρνησης των νέων δήμων * Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Η επικείμενη μεταρρύθμιση, προσφέρει μια σημαντική ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό και τη λειτουργική ολοκλήρωση της Tοπικής Aυτοδιοίκησης στην χώρα μας. Αποτελεί κοινό τόπο η διαπίστωση ότι η αναδιάταξη μεγεθών της Πρωτοβάθμιας Aυτοδιοίκησης από μόνη της, χωρίς συνδυασμένη μεταφορά πόρων (οικονομικών/ανθρώπινων) και αρμοδιοτήτων, θα ήταν ένα εγχείρημα χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις υποβαθμίζονται οι ανάγκες για παράλληλη αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου και ιδίως του συστήματος διακυβέρνησης των δήμων μας. Είμαστε ικανοποιημένοι από το σημερινό σύστημα διακυβέρνησης; Σύμφωνα με σχετική έρευνα, οι δήμαρχοι της Ελλάδας έχουν τη μεγαλύτερη χρονική επιβάρυνση στην Ευρώπη, ενώ αναγκάζονται να ασχολούνται υπέρμετρα με τρέχοντα διοικητικά θέματα και επίλυση παραπόνων των πολιτών, εις βάρος του επιτελικού τους ρόλου. Δυσαρεστημένοι είναι όμως και πολλοί δημοτικοί σύμβουλοι, ενώ τα διαμερίσματα μιλούν για «ενδοδημοτικό συγκεντρωτισμό», πολλά υπηρεσιακά στελέχη αισθάνονται υποβαθμισμένα και αρκετοί πολίτες καταγγέλλουν «μεροληψία και αδιαφάνεια». Το σημερινό σύστημα διακυβέρνησης χρειάζεται, λοιπόν, ορισμένες στοχευμένες παρεμβάσεις για την ισορροπημένη λειτουργικότητα και τη διαφάνεια της δημοτικής διακυβέρνησης. Ειδικότερα: Ως προς τη διοίκηση του δήμου: Προτείνεται μια Επιχειρησιακή (ή Εκτελεστική) Επιτροπή ως συλλογικό επιχειρησιακό-συντονιστικό όργανο (δηλαδή ως «κυβερνητικό» όργανο χωρίς συμμετοχή της αντιπολίτευσης), με πρόεδρο το δήμαρχο και μέλη τους αντιδημάρχους και το γ. γραμματέα. Ο γ. γραμματέας του δήμου να επιλέγεται βάσει κριτηρίων με ανοικτές διαδικασίες και με αυξημένη πλειοψηφία από το δημοτικό συμβούλιο για συγκεκριμένη θητεία. Προτείνεται η επιλογή με αυξημένη πλειοψηφία από το δημοτικό συμβούλιο, μεταξύ των μελών του ή και μεταξύ των πολιτών της περιοχής, ενός προσώπου κύρους, ως «συνηγόρου του δημότη» που θα διαμεσολαβεί μεταξύ πολιτών και διοίκησης του δήμου, με στόχο την καταπολέμηση της κακοδιοίκησης. Ως προς το δημοτικό συμβούλιο: Προτείνεται μέρος του δημοτικού συμβουλίου να εκλέγεται με ενιαία γεωγραφική περιφέρεια ολόκληρο τον δήμο και ένα μέρος από μερικότερες εκλογικές περιφέρειες που αντιστοιχούν σε γεωγραφικές περιοχές του δήμου (τέως ΟΤΑ ή διαμερίσματα). Προτείνεται, επίσης, η καθιέρωση του θεσμού των «αριστίνδην» δημοτικών συμβούλων, οι οποίοι θα εκλέγονται χωρίς σταυρό προτίμησης (κατά το πρότυπο των βουλευτών Επικρατείας). Η αποσυμφόρηση του δημοτικού συμβουλίου, ιδίως στους μεγάλους δήμους, θα επιτευχθεί με την δημιουργία επιτροπών του (κυρίως μιας μόνιμης επιτροπήςχωροταξίας-περιβάλλοντος), οι οποίες θα αναλαμβάνουν και αποφασιστικές αρμοδιότητες. Του Ν. Κ. Χλέπα* Ως προς την εσωτερική «δημοτική αποκέντρωση»: Προτείνεται η καθιέρωση του θεσμού των τοπικών αντιδημάρχων, οι οποίοι θα είναι αρμόδιοι για συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές του δήμου (κατ αρχήν τους καταργούμενους δήμους/κοινότητες). Σε αυτούς τους δήμους υφίσταται ήδη ένα οργανωτικό και υπηρεσιακό «κεφάλαιο», το οποίο θα πρέπει να διαθέτει μια άμεση και εκ του σύνεγγυς πολιτική καθοδήγηση. Προτείνεται η συγκρότηση, και πάλι, τοπικών συμβουλίων σε τοπικά διαμερίσματα του «Καποδίστρια 1», συμπεριλαμβανόμενης πλέον και της έδρας των καταργούμενων καποδιστριακών δήμων. Θα γίνεται εκλογή τριμελών ( κάτοικοι) έως πενταμελών (1.501 κάτοικοι και πλέον) τοπικών συμβουλίων στα τοπικά διαμερίσματα (σε μικρότερα των 500 κατοίκων θα εκλέγεται πάρεδρος), με ενιαίο διαπαραταξιακό ψηφοδέλτιο και σταυροδοσία. Τα εν λόγω όργανα δημοτικής αποκέντρωσης θα διαθέτουν συγκεκριμένες αρμοδιότητες, βάσει του νόμου και ειδική, πάγια προκαταβολή, ώστε να αντιμετωπίζονται ταχύτατα και επιτόπου ορισμένες μικρές ή επείγουσες και απρόβλεπτες ανάγκες. Την ώρα που ξεκινούν οι διαδικασίες ανταλλαγής απόψεων και δημόσιας διαβούλευσης για τους νέους δήμους, αξίζει να ασχοληθούμε και με το τόσο κρίσιμο ζήτημα της δημοτικής διακυβέρνησης, το οποίο παραμελήθηκε επί πολλά χρόνια. Οι επιμέρους ή και οι ευκαιριακές νομοθετικές παρεμβάσεις του παρελθόντος θα πρέπει πλέον να αντικατασταθούν με στοχευμένες και εναρμονισμένες, μεταξύ τους, ρυθμίσεις, που θα υπακούουν σε μια ενιαία φιλοσοφία με σαφείς και δεδηλωμένους στόχους. Διοικητική μεταρρύθμιση 17\n19 Διοικητική μεταρρύθμιση 18 Διοικητική μεταρρύθμιση χωρίς οικονομικά μέσα Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι, λόγω επαγγελματικής διαστροφής, αντιμετωπίζω τα οικονομικά σαν να είναι το «άλας της γης». Αυτό που διαπραγματεύομαι στο κείμενο που ακολουθεί είναι το αυτονόητο: Διοικητική μεταρρύθμιση χωρίς χρηματοδοτική υποστήριξη δεν μπορεί να υπάρξει. Στο θέμα της διοικητικής μεταρρύθμισης παρουσιάζεται το εξής παράδοξο: Η Τοπική Αυτοδιοίκηση και η ΚΕΔΚΕ έχουν πολύ περισσότερο επεξεργασμένες και επιστημονικά θεμελιωμένες θέσεις από το κεντρικό κράτος. Αυτό περιποιεί τιμή για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ελλοχεύει όμως κινδύνους. Σε πολλά ερωτήματα η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει δώσει απαντήσεις. Οι απαντήσεις από τη μεριά του κεντρικού κράτους όμως δεν είναι γνωστές. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι το άρθρο έχει μορφή ερωταπαντήσεων. 1. Γιατί χρειάζονται οικονομικά μέσα για να εφαρμοστεί αποτελεσματικά η διοικητική μεταρρύθμιση; Η διοικητική μεταρρύθμιση, τουλάχιστον στην Πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση, έχει στόχο ισχυρούς και αποτελεσματικούς ΟΤΑ. Τι σημαίνει ισχυρός και αποτελεσματικός ΟΤΑ; Σημειώνεται, κατ αρχήν, ότι με βάση την υπάρχουσα κατάσταση μόνο το 25% των ΟΤΑ έχουν λάβει επάρκεια για να μπορέσουν να ενταχθούν ως τελικοί δικαιούχοι στο ΕΣΠΑ. Εάν προσπαθήσουμε να δώσουμε μία απάντηση στο παραπάνω ερώτημα, αποτελεσματικοί ΟΤΑ θα πρέπει να θεωρηθούν εκείνοι που έχουν τη δυνατότητα καλύτερα και αποτελεσματικότερα, από το κεντρικό κράτος, να υλοποιούν τις αρμοδιότητές τους και παράλληλα να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες που σχετίζονται με τα τοπικά αναπτυξιακά προβλήματα, αλλά και με τοπικά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Σύμφωνα με μελέτη που έγινε στο μητρώο υπαλλήλων ΟΤΑ, που παρακολουθεί η ΕΕΤΑΑ, με τη νέα οργάνωση των δήμων, όποια και αν είναι αυτή, παρατηρούνται οικονομίες κλίμακας, αλλά παράλληλα και μεγάλες ελλείψεις, ακόμα και σε βασικές ειδικότητες, όπως μηχανικών και οικονομολόγων. Για να λειτουργήσουν αποτελεσματικά οι νέοι ΟΤΑ χρειάζονται νέο συμπληρωματικό, επιστημονικό προσωπικό που θα στελεχώσει τις απαραίτητες για τη λειτουργία τους υπηρεσίες. Οι νέοι αυτοί υπάλληλοι, για να είναι αποτελεσματικοί, χρειάζονται εκπαίδευση, αλλά παράλληλα χρειάζεται και πρόβλεψη, ώστε να μην παρουσιαστούν τα αρνητικά φαινόμενα που παρατηρήθηκαν με τους «Καποδιστριακούς» επιστήμονες. Μία νέα υπηρεσία για να λειτουργήσει δεν χρειάζεται μόνο προσωπικό. Χρειάζεται υλικοτεχνική υποδομή, προδιαγραφές και διαδικασίες, τρόπους διοίκησης και διαχείρισης. Ισχυροί ΟΤΑ όμως δεν είναι μόνον υπηρεσίες. Είναι το κύτταρο της Αυτοδιοίκησης, που έχει ανάγκη αφενός μεν ομογενοποίησης αφετέρου δε έκφρασης των ενδοδημοτικών ιδιαιτεροτήτων. Αναμένεται ότι σε πολλούς νέους ΟΤΑ θα πρέπει να αντιμετωπιστούν μία σειρά σχετικά προβλήματα, όπως αυτό της σύνδεσης της έδρας με δεν υπάρχει Του Ράλλη Γκέκα 1 τα δημοτικά διαμερίσματα. Σήμερα που υπάρχουν διαφορετικοί δήμοι το πρόβλημα ήταν σύνδεσης της έδρας του ΟΤΑ με τα δημοτικά του διαμερίσματα και με το διοικητικό κέντρο. Ο νέος ΟΤΑ δεν είναι απαραίτητο να περιλαμβάνει το διοικητικό κέντρο, άρα θα απαιτηθούν επιπλέον επενδυτικές παρεμβάσεις διευκόλυνσης της ενδοδημοτικής επικοινωνίας. Η εμπειρία της Λιθουανίας είναι πολύ χαρακτηριστική. Έγινε διοικητική μεταρρύθμιση και περιορίστηκε τόσο πολύ ο αριθμός των δήμων, που προέκυψε πρόβλημα ενδοδημοτικής δημοκρατίας. Σήμερα βρίσκονται σε διαδικασία νέας διοικητικής μεταρρύθμισης που θα μειώσει το μέγεθος των ΟΤΑ. Φυσικά, η ενδοδημοτική δημοκρατία δεν είναι μόνο θέμα μεγέθους. Οι νέες λεωφόροι της πληροφορικής και της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης μπορούν να προσφέρουν ορισμένες λύσεις. Είναι φανερό ότι η διοικητική μεταρρύθμιση έχει ανάγκη από πόρους τόσο για λειτουργικές ανάγκες όσο, κυρίως, για επενδύσεις. 2. Τι είδους οικονομικά μέσα χρειάζονται; Τα οικονομικά μέσα που χρειάζονται για να υποστηρίξουν τη διοικητική μεταρρύθμιση θα μπορούσαν να ταξινομηθούν, με βάση το χρονικό ορίζοντα των στόχων τους, σε βραχυ-μεσοπρόθεσμα και σε μεσο-μακροπρόθεσμα. Η πρώτη κατηγορία αφορά στα χρηματοδοτικά εκείνα μέσα που θα υποστηρίξουν τη λειτουργία των νέων ΟΤΑ στα πρώτα τους βήματα. Η δεύτερη κατηγορία έχει να κάνει με στρατηγικές επιλογές και κυρίως με την πορεία της αποκέντρωσης στη χώρα μας. Στην πρώτη κατηγορία χρειάζεται ένα χρηματοδοτικό σύστημα που θα υποστηρίξει το επιχειρησιακό σχέδιο\n20 εφαρμογής και υλοποίησης της διοικητικής μεταρρύθμισης που αναμένεται να διατυπωθεί, ενώ η δεύτερη κατηγορία έχει να κάνει με την αποκέντρωση νέων αρμοδιοτήτων του κεντρικού κράτους στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και τους αναγκαίους της πόρους. 3. Πού θα στηριχθεί το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Εφαρμογής της διοικητικής μεταρρύθμισης; Όπως τονίστηκε παραπάνω, ένα βασικό στοιχείο του επιχειρησιακού προγράμματος είναι να ιδρύσει, εκεί που δεν υπάρχουν, και να υποστηρίξει στα πρώτα τους βήματα τις απαραίτητες λειτουργίες ενός σύγχρονου ΟΤΑ. Ποιες είναι αυτές; Σύμφωνα με τη σχετική μελέτη του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΙΤΑ), οι ελάχιστες υποχρεωτικές λειτουργίες υπηρεσίες των νέων ΟΤΑ είναι: 1. Λειτουργία προγραμματισμού (υπηρεσία προγραμματισμού) 2. Λειτουργία ολοκληρωμένης οικονομικής διαχείρισης (οικονομική υπηρεσία) 3. Λειτουργία σχεδιασμού και παραγωγής έργων (τεχνική υπηρεσία) 4. Λειτουργία πληροφορικής (υπηρεσία πληροφορικής ή / και προγραμματισμού) 5. Λειτουργία νομικής υποστήριξης 6. Λειτουργίες διοίκησης του δήμου Διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού Πολιτικής Προστασίας Δεν είναι η πρώτη φορά που πάει να εφαρμοστεί στην Ελλάδα ένα παρόμοιο επιχειρησιακό πρόγραμμα. Έχουμε ήδη την εμπειρία από την εφαρμογή του ΕΠΤΑ και του ΘΗΣΕΑ. Αυτό που δεν έχουμε είναι η αξιολόγηση των δύο αυτών προγραμμάτων, ώστε να μπορέσουμε να κρατήσουμε τα θετικά τους και να διορθώσουμε τα λάθη μας. Η αξιολόγηση αυτή δεν έχει να κάνει με εύκολες, πολιτικές κρίσεις. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, μεγαλύτερο ενδιαφέρον, από την κατανομή των οριζόντιων δράσεων του «ΘΗΣΕΑ», έχουν οι απαντήσεις σε ερωτήματα όπως: α) Γιατί σε έργα που διάλεξαν και ενέταξαν οι ίδιοι οι ΟΤΑ υπάρχει τόσο μεγάλη απόκλιση μεταξύ εγκεκριμένων και συμβολαιοποιημένων προϋπολογισμών; Οι απαντήσεις του τύπου «δεν βοηθήθηκαν οι μικροί ΟΤΑ» δεν λύνουν εξ ολοκλήρου το πρόβλημα. Παρατηρούνται αποκλίσεις σε μεγάλους δήμους του Λεκανοπεδίου. β) Ποια είναι η σχέση της απορροφητικότητας στο «ΘΗΣΕΑ» με τις άλλες επιχορηγήσεις των ΟΤΑ; γ) Πόσο αποτελεσματικό ήταν το πρόγραμμα για την τοπική ανάπτυξη; Τι πολλαπλασιαστικά φαινόμενα δημιούργησαν «δημοφιλείς» δράσεις, όπως ασφαλτοστρώσεις και πλακοστρώσεις; Η μόνη, δυστυχώς, αξιολόγηση που έχουμε είναι μία πρώτη προσπάθεια που είχε κάνει, στο πλαίσιο της μελέτης του ΙΤΑ, ο Χ. Παλαιολόγος 2. Ορισμένες φορές έχω την αίσθηση, στις ατελείωτες αυτοδιοικητικές συσκέψεις, ότι είμαστε πάνω σ ένα κάρο και προσπαθούμε να ανακαλύψουμε τον τροχό κοιτώντας τα άστρα. Παρά τις όποιες αντιξοότητες, στο ΙΤΑ έγινε μία προσπάθεια διατύπωσης ενός σχεδίου επιχειρησιακού προγράμματος, το οποίο έχει τα εξής περίπου χαρακτηριστικά: ΕΘΝΙΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (ΕΙΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΝΩΣΕΩΝ) 1. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ Νέα στελέχη Διαρκής επιμόρφωση στελεχών Δημιουργία και λειτουργία μηχανισμού αλληλοϋποστήριξης Μηχανολογικός και ηλεκτρονικός εξοπλισμός 2. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ Δημιουργία κοινωνικών υποδομών Καινοτόμες, κοινωνικές παρεμβάσεις Συμμετοχή σε κοινοτικά προγράμματα Προσπελασιμότητα 3. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ Διαχείριση υδάτινων πόρων Διαχείριση υγρών αποβλήτων Διαχείριση απορριμμάτων Ανάδειξη αρχιτεκτονικών και πολεοδομικών στοιχείων κυρίως παραδοσιακών οικισμών. Προτεραιότητα σε μειονεκτικές και προβληματικές περιοχές (υλοποίηση πράξεων εφαρμογής) Απαλλοτριώσεις με προτεραιότητα στις υποβαθμισμένες συνοικίες Συμμετοχή σε κοινοτικά προγράμματα 4. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Δημιουργία πολιτιστικών και αθλητικών υποδομών Καινοτόμες πολιτιστικές και αθλητικές πρωτοβουλίες 5. ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ ΣΔΙΤ Αξιοποίηση ακίνητης περιουσίας Καινοτόμες οικονομικές και διαχειριστικές παρεμβάσεις Το παραπάνω πρόγραμμα είναι πενταετούς διάρκειας και το κόστος του υπολογίστηκε, κατ ελάχιστο, σε 4,5 δισ. Πού θα βρεθούν οι πόροι; Φυσικά, σ αυτές τις δημοσιονομικές συνθήκες, το καίριο ερώτημα που τίθεται είναι πού θα βρεθούν όλοι αυτοί οι πόροι. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση με αποφάσεις, σε όλα τα συνέδριά της, έχει διατυμπανίσει ότι η διοικητική μεταρρύθμιση δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά σε πόρους των ΟΤΑ. Το κεντρικό κράτος μπορεί να εξασφαλίσει ορισμένους πόρους από: Α. Την αναμόρφωση του Τομεακού Επιχειρησιακού Προγράμματος του ΕΣΠΑ «Διοικητική Μεταρρύθμιση». Β. Την εξοικονόμηση πόρων από θεσμούς και πολιτικές που με τη συνένωση των ΟΤΑ έχουν χάσει τη αιτιολογική τους βάση. Δομές όπως η «Δήμος Α.Ε.» ή το πρόγραμμα, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ υποστήριξης των μικρών ΟΤΑ δεν έχουν πλέον λόγο ύπαρξης. Και οι δύο παραπάνω πόροι δεν εξοικονομούν πάνω από 100 εκατ.. Άρα, το πρόβλημα παραμένει. Η διοικητική μεταρρύθμιση χρειάζεται μια γενναία χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Υπενθυμίζεται ότι το πρόγραμμα είναι πενταετές και μάλλον οπισθοβαρές. Διοικητική μεταρρύθμιση 19


Ο Ερευνητής της Βέροιας: JOHN DAVISON ROCKEFELLER - ΤΖΟΝ ΝΤΕΙΒΙΝΣΟΝ ΡΟΚΦΕΡΕΡ\nJOHN DAVISON ROCKEFELLER - ΤΖΟΝ ΝΤΕΙΒΙΝΣΟΝ ΡΟΚΦΕΡΕΡ\nΤζόν Ντέιβινσον Ροκφέλερ\n(8 Ιουλίου 1839 - 23 Μαίου 1937)\nΟ Τζον Ντέιβινσον Ροκφέλερ ήταν αμερικανός βιομήχανος, φιλάνθρωπος και ένας απο τους ισχυρότερους & πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο.\nΟ Ροκφέλερ κατα τη διάρκεια της ζωής του δέχτηκε πολλές κριτικές για τις μεθόδους που χρησιμοποιούσε προκειμένου να επιτύχει τον σκοπό του. Όπως αποδείχτηκε αργότερα μέσω της εταιρείας του είχε εξαγοράσει πολλούς δικαστές και πολιτικούς ενώ δεν ήταν λίγοι αυτοί που τον κατηγορούσαν υπερβολικά σκληρή μεταχείριση προς τους χιλιάδες εργαζομένους του. Η μεγαλύτερη πολέμιος του ήταν η δημοσιογράφος Ιντα Τάρμπελ, η οποία κατάφερε με μια σειρά άρθρων να αποκαλύψει το μέχρι τοτε κρυφό πρόσωπο του. Ο Τζον Ροκφέλερ δεν απάντησε ποτέ στις κατηγορίες της, απλώς φρόντιζε πάντα να λέει: «Αν πατήσω πάνω σε αυτό το σκουλήκι, θα τραβήξω απλώς την προσοχή του. Αν το αγνοήσω, θα εξαφανιστεί».\nΟ Ροκφέλερ απέφευγε σε όλη του τη ζωή τις δημόσιες εμφανίσεις, έχοντας ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένας μύθος γύρω απο το πρόσωπο του. Γενικά μπορεί να χαρακτηριστεί ως τσιγκούνης, αντικοινωνικός και μυστικοπαθής παρ'ολα αυτά κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει το επιχειρηματικό του δαιμόνιο.\nΑπεβίωσε στις 23 Μαΐου του 1937 στο Όρμοντ Μπήτς της Φλώριντα. Ήταν παντρεμένος με την Λόρα Σελέστια Σπέλμαν και είχε πέντε παιδιά απο τα οποία κυρίως διακρίθηκε ο Τζον Ντέιβινσον τζούνιορ. Ο μετέπειτα κυβερνήτης της πολιτείας της Νέας Υόρκης & αντιπρόεδρος των Η.Π.Α. Νέλσον Άντριτς Ροκφέλερ ήταν εγγονός του.\n21 Δεκεμβρίου 2012 - 5:52 π.μ.


Διάθεση προϊόντων απευθείας από μικρούς παραγωγούς - Ειδήσεις\n(28/09/2015) Λύνει τα χέρια των μικρών παραγωγών η υπουργική απόφαση του κ. Βαγγέλη Αποστόλου που διευκολύνει τη διάθεση τροφίμων οικοτεχνίας. Ειδικότερα, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, σε εφαρμογή του νόμου Τσαυτάρη, δίνει τη δυνατότητα μεταποίησης αγροτικών προϊόντων σε μικρή κλίμακα.\n-δημητριακών, ιδίως απλά αρτοσκευάσματα (π.χ. παξιμάδια κτλ.) και ζυμαρικά με κύριο συστατικό το αλεύρι δημητριακών (π.χ. τραχανάς, χυλοπίτες κτλ.)\n-φυτικής προέλευσης με γλυκαντικές ύλες, ιδίως γλυκά κουταλιού, μαρμελάδες, κομπόστες, ζελέ φρούτων, παστέλια με ξηρούς καρπούς\n-με παρθένα ελαιόλαδα και διάφορα αρωματικά φυτά, μπαχαρικά, αιθέρια έλαια, χυμούς φρούτων κ.ά. τρόφιμα σε συσκευασία έως δύο λίτρων\n-διατηρημένα με αλάτι, ξίδι και λάδι τρόφιμα φυτικής προέλευσης, ιδίως επιτραπέζιες ελιές και προϊόντα ελιάς αλείμματα, τουρσιά, σάλτσες\n-διατηρημένα με ξήρανση τρόφιμα φυτικής προέλευσης, ιδίως φρούτα και λαχανικά, ξηροί καρποί, όσπρια, αρωματικά φυτά\n-γαλακτοκομικά εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζονται στην αριθμ. 3724/162303/22.12.2014 ΚΥΑ (ΦΕΚ 3438 /Β/2014).\n-Επίσης, στα προϊόντα οικοτεχνίας περιλαμβάνονται και προϊόντα με μέλι και ξηρούς καρπούς, αποξηραμένα φρούτα, μαστίχα, κρόκο κ.ά.\nAπό το ΘΑΡΡΟΣ