λυρατζοπουλος τεχνικές - ορμόνες ... by 3ο Λύκειο Ξάνθης 1150 views\nΕπιμορφωτικό πρόγραμμα: Μοριακή βιο... by Christos Gotzaridis 819 views\n1. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 1 ΕΡΓΑΣΙΑ 1η Θέμα 1 α. Στα προκαρυωτικά κύτταρα η DNA πολυμεράση αποτελείται από δεοξυριβονουκλεοτίδια ενώ η RNA πολυμεράση ΙΙ αποτελείται από ριβονουκλεοτίδια. ΛΑΘΟΣ Η DNA πολυμεράση και η RNA πολυμεράση είναι ένζυμα. Τα ένζυμα είναι συνήθως (εξαίρεση τα ριβοένζυμα) πρωτεϊνικής φύσης μακρομόρια και τα μονομερή τους είναι τα αμινοξέα (εικόνα 3). Τα δεοξυριβονουκλεοτίδια είναι μονομερή του DNA (εικόνα 4), ενώ τα ριβονουκλεοτίδια είναι μονομερή του RNA (εικόνα 5). Η DNA πολυμεράση (εικόνα 1) είναι το βασικό ένζυμο της αντιγραφής, τοποθετεί συμπληρωματικά δεοξυριβονουκλεοτίδια απέναντι από τις μητρικές αλυσίδες, επιδιορθώνει αφαιρώντας νουκλεοτίδια που έχει τοποθετήσει κατά παράβαση του κανόνα της συμπληρωματικότητας (1 στα 100.000 νουκλεοτίδια) και τέλος αντικαθιστά τα πρωταρχικά τμήματα με DNA (μικρά τμήματα RNA απαραίτητα για την έναρξη σύνθεσης μιας αλυσίδας DNA) (εικόνα 2). Η RNA πολυμεράση ΙΙ είναι ένα ένζυμο που συναντάται μόνο στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς (τα βακτήρια έχουν ένα είδος RNA πολυμεράσης) και αποτελείται από 12 υπομονάδες. Το ένζυμο συμμετέχει στη μεταγραφή γονιδίων m RNA, τα οποία στη συνέχεια μεταφράζονται και δίνουν το καθένα μια πολυπεπτιδική αλυσίδα.\n2. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 2 Εικόνα 1: Μοντέλο DNA πολυμεράσης Εικόνα 2: Αναπαράσταση μηχανισμού αντιγραφής DNA. Στο σχήμα απεικονίζονται δύο είδη DNA πολυμεράσης. Απεικονίζεται η συνεχή και η ασυνεχής σύνθεση του DNΑ σε μια διχάλα αντιγραφής.\n3. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 3 Εικόνα 3: Δομή ενός αμινοξέος: Σταθερό τμήμα = άτομο άνθρακα, άτομο υδρογόνου, αμινομάδα, καρβοξυλομάδα, Μεταβλητό μέρος = ομάδα R Εικόνα 4: Δομή ενός δεοξυριβονουκλεοτιδίου: φωσφορική ομάδα, αζωτούχα βάση, δεοξυριβόζη Εικόνα 5: Δομή ριβονουκλεοτιδίου: φωσφορική ομάδα, αζωτούχα βάση, ριβόζη\n4. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 4 β. Οι πρωτεΐνες εμφανίζουν τόσο μεγάλη ποικιλία επειδή κάθε μία αποτελείται από ένα μοναδικό μείγμα αμινοξέων στο οποίο τα αμινοξέα διατάσσονται σε τυχαία σειρά. ΛΑΘΟΣ Οι πρωτεΐνες είναι μακρομόρια που δομούνται με ένα σύνολο 20 διαφορετικών αμινοξέων (εξαιρέσεις αμινοξέων π.χ. σεληνοκυστείνη, πυρολυσίνη). Οι περισσότερες αποτελούνται από 50-2000 αμινοξέα. Από τα 20 είδη αμινοξέων, ένας διαφορετικός αριθμός κάθε φορά, συνδεόμενα με διαφορετική αλληλουχία δίνουν μια τεράστια ποικιλία πρωτεϊνικών μορίων. Εάν κάποιος θέλει να υπολογίσει το διαφορετικό αριθμό πρωτεϊνών που μπορούν να υπάρξουν με μέγεθος 1000 αμινοξέων είναι 201000 (τεράστιος αριθμός). Η αλληλουχία των αμινοξέων στην πολυπεπτιδική αλυσίδα (και κατά επέκταση στην πρωτεΐνη) δεν είναι τυχαία, αλλά καθορίζεται κάθε φορά από τη συγκεκριμένη αλληλουχία βάσεων του μορίου DNA (ή RNA στους RNA ιούς). DNA (ή RNA) πρωτοταγής δομή στερεοδιάταξη βιολογικός ρόλος πρωτεΐνης Ακόμα και μια μικρή αλλαγή στην αλληλουχία των αμινοξέων (πρωτοταγή δομή) μπορεί να επηρεάσει το σχήμα και τη λειτουργία της πρωτεΐνης. Παράδειγμα η δρεπανοκυτταρική αναιμία όπου αλλάζει ένα αμινοξύ (το γλουταμινικό από βαλίνη) στα αμινοξέα της αιμοσφαιρίνης (πρωτεΐνη των ερυθρών αιμοσφαιρίων που μεταφέρει οξυγόνο). Τα μη φυσιολογικά μόρια αιμοσφαιρίνης έχουν την τάση να κρυσταλλώνονται, προκαλώντας την παραμόρφωση μερικών ερυθροκυττάρων, που αποκτούν σχήμα δρεπάνου και φράζουν μικρά αγγεία του αίματος. Οι ασθενείς πληρώνουν τεράστιο τίμημα με μια μικρή αλλαγή στη δομή της πρωτεΐνης.\n5. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 5 γ. Η πολυαργινίνη στο pH 6 δεν σχηματίζει δομή α-έλικας ΣΩΣΤΟ Η αργινίνη (arg) είναι ένα αμινοξύ που η πλευρική της ομάδα είναι μεγάλη και το εξωτερικό της μέρος αποτελείται από τρία άζωτα δεσμευμένα σε ένα άτομο άνθρακα και λέγεται ομάδα γουανιδίνης (εικόνα 1). Έχει pKa=12,48 με αποτέλεσμα να είναι θετικά φορτισμένη σε όξινο, ουδέτερο και σε μερικές φορές και σε αλκαλικό περιβάλλον. Συνεπώς η πολυαργινίνη σε ένα μεγάλο εύρος pH είναι θετικά φορτισμένη (και στο pH 6) με συνέπεια το μόρια της να απωθούνται και να εμποδίζεται η ανάπτυξη δεσμών υδρογόνου αναμεσά τους, ώστε να σχηματιστεί δομή α έλικας. Εικόνα 1: Χημική δομή αργινίνης Η α-έλικα είναι ίσως το πιο γνωστό στοιχείο δευτεροταγούς δομής των πρωτεϊνών (εικόνα 2). Η ύπαρξή της προβλέφθηκε από τον Linus Pauling στο California Institute of Technology, το 1951. Ο Pauling προέβλεψε ότι ήταν μία δομή σταθερή και ενεργειακά ευνοϊκή για τις πρωτεΐνες. Η δευτεροταγής δομή είναι συνήθως δύο τύπων: α-έλικες ή β-πτυχωτές επιφάνειες (ή β-πτυχωτά φύλλα). Και οι δύο τύποι χαρακτηρίζονται από δεσμούς υδρογόνου ανάμεσα στις ομάδες ΝΗ και C=Ο. Η α έλικα έχει μορφή ράβδου και σταθεροποιείται με δεσμούς υδρογόνου μεταξύ των ομάδων NH και CO της κύριας αλυσίδας. Η ομάδα CO κάθε αμινοξέος είναι ενωμένη με δεσμό υδρογόνου με την ομάδα ΝΗ του αμινοξέος που βρίσκεται 4 μονάδες μπροστά από αυτή την γραμμική αλληλουχία, δίνοντας έτσι 3,6 αμινοξέα σε κάθε στροφή της έλικας. Οι α έλικές στις πρωτεΐνες είναι δεξιόστροφες.\n6. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 6 Εικόνα 2: Δευτεροταγής δομή α έλικα δ. Τα οργανικά διαλύματα μετουσιώνουν τις πρωτεΐνες παρεμποδίζοντας κυρίως τις ιοντικές αλληλεπιδράσεις. ΛΑΘΟΣ Η τριτοταγής δομή μιας πρωτεΐνης δημιουργείται μετά τη δευτεροταγή. Η τριτοταγής δομή αφορά τη συνολική τρισδιάστατη δομή ενός πολυπεπτιδίου που προκύπτει από τις αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στις πλευρικές ομάδες R των διαφόρων αμινοξέων. Ένας τύπος αλληλεπίδρασης είναι οι υδρόφοβες, όπου αμινοξέα με υδρόφοβες πλευρικές ομάδες σχηματίζουν ομάδες στο εσωτερικό της πρωτεΐνης, μακριά από το νερό. Επίσης αναπτύσσονται δεσμοί υδρογόνου ανάμεσα σε διάφορες πολικές πλευρικές ομάδες R, αλλά και ιοντικοί δεσμοί ανάμεσα σε θετικά και αρνητικά φορτισμένες ομάδες R. Όλες αυτές οι αλληλεπιδράσεις είναι ασθενείς αλλά λειτουργούν σωρευτικά ώστε η πρωτεΐνη να αποκτά στο χώρο το τελικό της σχήμα. Το σχήμα μπορεί να ενισχυθεί και από την ανάπτυξη δισουλφιδικών δεσμών (ομοιοπολικοί δεσμοί) μεταξύ των πλευρικών ομάδων δύο κυστεινών. Η δομή μιας πρωτεΐνης εξαρτάται και από τις φυσικές και χημικές συνθήκες που επικρατούν στο περιβάλλον που βρίσκεται (π.χ. σε ένα κύτταρο). Αν μεταβληθεί το pH, η συγκέντρωση αλάτων, η θερμοκρασία και άλλες παράμετροι, η πρωτεΐνη μπορεί να αποδιαταχθεί και να χάσει το φυσιολογικό της σχήμα, άρα και τη βιολογική δραστικότητα της (εικόνα 1).\n7. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 7 Οι περισσότερες πρωτεΐνες αποδιατάσσονται όταν μεταφερθούν από ένα υδατικό διάλυμα σε κάποιο άλλο όπου διαλύτης είναι μια οργανική ουσία. Σε μια τέτοια περίπτωση, η πολυπεπτιδική αλυσίδα διατάσσει εκ νέου τις αναδιπλώσεις της, έτσι ώστε οι υδρόφοβες περιοχές της να στραφούν προς το εξωτερικό, δηλαδή προς την πλευρά του διαλύτη. Η μετουσίωση των πρωτεϊνών από τους οργανικούς διαλύτες οφείλεται κυρίως στη διαταραχή των εσωτερικών μη ομοιοπολικών αλληλεπιδράσεων. Όταν η ακετόνη προστίθεται το ηλεκτραρνητικό οξυγόνο της κετονομάδας της μπορεί να διαταράξει τους δεσμούς υδρογόνου που σταθεροποιούν την τριτοταγή δομή. Παρόμοια διαταραχή προκαλεί και η αιθανόλη. Εικόνα 1: Αποδιάταξη και επαναδιάταξη της πρωτεΐνης Ορισμένες φορές η αποδιάταξη της πρωτεΐνης δεν είναι μόνιμη, και μπορεί να ανακτήσει το λειτουργικό της σχήμα. Από το γεγονός αυτό προκύπτει ότι η πληροφορία για τη συγκεκριμένη και ιδιαίτερη δομή μιας πρωτεΐνης στον χώρο βρίσκεται ενσωματωμένη στην πρωτοταγή της δομή.\n8. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 8 ε. Η ακρίβεια (precision) μιας βιοαναλυτικής μεθόδου αντανακλά την επαναληπτικότητα της μεθόδου που χρησιμοποιείται. Μεγαλύτερη ακρίβεια έχει η μέθοδος με τη μικρότερη τυπική απόκλιση. ΣΩΣΤΟ Μια βιοαναλυτική μέθοδος είναι ένα σύνολο διαδικασιών που περιλαμβάνει τη συλλογή, επεξεργασία, αποθήκευση, και ανάλυση βιολογικών δειγμάτων. Βιοαναλυτική μέθοδος επικύρωσης (BMV) είναι η διαδικασία που ακολουθήθηκε για τον καθορισμό ότι μια ποσοτική αναλυτική μέθοδος είναι κατάλληλη για βιοϊατρικές εφαρμογές. Διαβεβαιώσεις όσον αφορά την ποιότητα της μεθόδου και την αξιοπιστία προέρχονται από την θέσπιση μιας σειράς έγκυρων πειραμάτων με ικανοποιητικά αποτελέσματα. Η πιστότητα (precision) μιας μεθόδου εκφράζεται με την επαναληψιμότητα (repeatability) και την αναπαραγωγιμότητα (reproducibility). Η επαναληψιμότητα μαζί με την ακρίβεια, αποτελούν τους σημαντικότερους παραμέτρους που καθορίζουν την αξιοπιστία μιας μεθόδου. Ως επαναληψιμότητα ορίζεται η δυνατότητα της μεθόδου να δίνει το ίδιο αποτέλεσμα σε επαναλαμβανόμενες μετρήσεις του ίδιου δείγματος και είναι συνώνυμο με τη συνέπεια (consistency). Μας δείχνει το βαθμό διασποράς των τιμών της ανάλυσης κατά τον προσδιορισμό μιας ουσίας με μία συγκεκριμένη μέθοδο. Η επαναληψιμότητα μας δείχνει το μέγεθος των τυχαίων λαθών που μπορεί να οφείλονται σε ποικίλους παράγοντες, όπως διαφορετικά όργανα μέτρησης, αντιδραστήρια διαφορετικής προέλευσης, αλλαγή προσωπικού στην εργαστηριακή ανάλυση, κα. Αναπαραγωγιμότητα (reproducibility) είναι το μέτρο της διασποράς μεταξύ των αποτελεσμάτων ανεξάρτητων ελέγχων που λαμβάνονται με την ίδια μέθοδο στο ίδιο δείγμα κάτω από διαφορετικές συνθήκες, δηλαδή, διαφορετικοί αναλυτές, ίδιο ή διαφορετικά εργαστήρια, κα. Διακρίνεται σε ενδο - εργαστηριακή και δι - εργαστηριακή αναπαραγωγιμότητα. Ο ποσοτικός τρόπος έκφρασης της επαναληψιμότητας είναι ο προσδιορισμός της τυπικής απόκλισης (Standard Deviation). Ουσιαστικά η τυπική απόκλιση εκφράζει την έλλειψη αναπαραγωγικότητας (imprecision), δηλαδή την έλλειψη σύμπτωσης μεταξύ των επαναλαμβανόμενων μετρήσεων. Οι όροι τυχαίο λάθος, τυπική απόκλιση και έλλειψη επαναληψιμότητας είναι ταυτόσημοι.\n9. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 9 Όσο μεγαλύτερη η τυπική απόκλιση τόσο μεγαλύτερο το τυχαίο λάθος. Όσο μικρότερη η τυπική απόκλιση τόσο καλύτερη είναι η επαναληψιμότητα της μεθόδου. Η επαναληψιμότητα πρέπει να αξιολογείται με βάση τη διάκρισή της σε: Within run precision (εντός προσδιορισμού πιστότητα (επαναληψιμότητα), που αναφέρεται στην επαναληψιμότητα σειράς μετρήσεων του ίδιου διαλύματος εργασίας ενός δείγματος. Between run precision (μεταξύ προσδιορισμών πιστότητα (επαναληψιμότητα), που αναφέρεται σε σειρά προσδιορισμών διαφορετικών τμημάτων του ιδίου δείγματος στα οποία εφαρμόζονται όλα τα στάδια της αναλυτικής μεθόδου. Όταν εφαρμόζονται μέθοδοι ρουτίνας σε μεγάλο αριθμό δειγμάτων χρησιμοποιούνται οι όροι: Within a day precision (εντός της ημέρας επαναληψιμότητα) και Between days precision (αναπαραγωγιμότητα). Ως μέτρο της πιστότητας χρησιμοποιείται η τυπική απόκλιση (SD), καθώς και η σχετική τυπική απόκλιση (Relative Standard Deviation, RSD) ή συντελεστής μεταβλητότητας ή διακύμανσης (coefficient of variation, CV), που είναι καθαρός αριθμός. Η διακύμανση (variance) είναι ένας όρος, ο οποίος ισούται με το τετράγωνο της τυπικής απόκλισης. Ο συντελεστής μεταβλητότητας (coefficient of variation, CV), που εκφράζεται σε ποσοστό και υπολογίζεται από τη σχέση: CV % = SD / x ∙ 100. Ο συντελεστής μεταβλητότητας δίνει το μέτρο της αναλυτικής διακύμανσης των μετρήσεων, δηλαδή τη σταθερή απόκλιση προς τη μέση τιμή των μετρήσεων, επί της εκατό.\n10. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 10 Θέμα 2 Δομές πρωτεϊνών και ο ρόλος τους στη λειτουργικότητά τους. Να περιγράψετε διδακτικά ανάλογα για την κατανόησή τους. Κύριες επιδράσεις της φωσφορυλίωσης στις λειτουργίες των πρωτεϊνών. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα κύτταρα περιέχουν μια μεγάλη ποικιλία πρωτεϊνών. Κάθε πρωτεΐνη αποτελείται από μια μοναδική αλληλουχία αμινοξέων που συνδέονται μεταξύ τους με πεπτιδικούς δεσμούς (ομοιοπολικοί δεσμοί-προσδίδουν σταθερότητα). Η αλληλουχία των αμινοξέων (πρωτοταγή δομή) καθορίζει το τρισδιάστατο σχήμα της πρωτεΐνης συνεπώς και τη λειτουργία της. Όλες οι πρωτεΐνες εμφανίζουν τρία διαδοχικά επίπεδα οργάνωσης στη δομή τους, τα οποία ονομάζονται πρωτοταγής δομή, δευτεροταγής δομή και τριτοταγής δομή. Υπάρχει και τεταρτοταγής δομή μόνο σε όσες πρωτεΐνες αποτελούνται από δύο ή περισσότερες πολυπεπτιδικές αλυσίδες. Η ακριβής πρωτοταγή δομή μιας πρωτεΐνης, δηλαδή η αλληλουχία των αμινοξέων καθορίζεται από τη γενετική πληροφορία που κληρονομεί κάθε οργανισμός. Η δευτεροταγή δομή οφείλεται στους δεσμούς υδρογόνου που αναπτύσσονται στα επαναλαμβανόμενα τμήματα του πεπτιδικού σκελετού και είναι η α-έλικα και η β-πτυχωτή επιφάνεια. Η τριτοταγής δομή αφορά τη συνολική τρισδιάστατη δομή ενός πολυπεπτιδίου που προκύπτει από τις αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στις πλευρικές αλυσίδες των διαφόρων αμινοξέων. Οι πρωτεΐνες ενός ευκαρυωτικού κυττάρου ρυθμίζονται με κύκλους φωσφορυλίωσης/αποφωσφορυλίωσης. Η προσθήκη ομοιοπολικά μιας φωσφορικής ομάδας γίνεται από μια πρωτεϊνική κινάση, ενώ η αφαίρεση από μια πρωτεϊνική φωσφατάση. Η διαδικασία αυτή αυξάνει ή ελαττώνει, κατά περίπτωση, την ενεργότητα μιας πρωτεΐνης.\n11. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 11 Πρωτεΐνη: μια λέξη που χρησιμοποιήθηκε από τον Berzelius το 1838 για να τονιστεί η σημασία του μορίου αυτού, προέρχεται από την ελληνική λέξη πρώτος. Οι πρωτεΐνες αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της ξηρής μάζας ενός κυττάρου. Δεν είναι απλώς οι δομικοί λίθοι από τους οποίους συγκροτούνται τα κύτταρα αλλά επιτελούν και τις περισσότερες κυτταρικές λειτουργίες. Είναι ένζυμα, καταλύουν τις χημικές αντιδράσεις (καταλάση), μεταφέρουν και αποθηκεύουν μικρά μόρια (αιμοσφαιρίνη, μυοσφαιρίνη, τρανσφερρίνη, φερριτίνη), προσφέρουν μηχανική στήριξη (κολλαγόνο, ελαστίνη), συμμετέχουν σε κινήσεις (ακτίνη, μυοσίνη), είναι αμυντικές (αντισώματα), δημιουργία και μεταφορά νευρικών ώσεων, ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης.  Η δομή και η χημεία κάθε πρωτεΐνης συντονίστηκε μέσα σε δισεκατομμύρια χρόνια εξέλιξης, γιαυτό και σαν μόρια εμφανίζουν μεγάλη δομική και λειτουργική πολυπλοκότητα. Στις πρωτεΐνες απαντώνται είκοσι διαφορετικά είδη αμινοξέων, το καθένα με διαφορετικές χημικές ιδιότητες (εικόνες 1 και 2). Η ομάδα R ονομάζεται πλευρική αλυσίδα και είναι υπεύθυνη για τις ιδιότητες του αμινοξέος. Στις πρωτεΐνες συναντούμε είκοσι είδη πλευρικών αλυσίδων με διαφορετικό μέγεθος, σχήμα, φορτίο, ικανότητα δέσμευσης υδρογόνου και χημική αντιδραστικότητα. Ένα μόριο μιας πρωτεΐνης αποτελείται από μια μακριά αλυσίδα αμινοξέων, στην οποία τα αμινοξέα συνδέονται μεταξύ τους με ένα ομοιοπολικό δεσμό που ονομάζεται πεπτιδικός δεσμός (εικόνα 3). Αναπτύσσεται μεταξύ της καρβοξυλομάδας (COOH) του ενός αμινοξέος και την αμινομάδα του επόμενου (NH2), με απώλεια ενός μορίου νερού. [2,3] Το πρώτο αμινοξύ της πολυπεπτιδικής αλυσίδας έχει ελεύθερη μια αμινομάδα και το τελευταίο μια καρβοξυλομάδα. Στο σχηματισμό του πεπτιδικού δεσμού δε συμμετέχουν οι πλευρικές ομάδες των αμινοξέων. Η αλληλουχία των αμινοξέων μιας πρωτεΐνης αποτελεί την πρωτοταγή (primary structure) της δομή. Ο προσδιορισμός της πρωτοταγούς δομής στηρίζεται στη μέθοδο αποικοδόμησης κατά Edman. Το πεπτίδιο υφίσταται υδρόλυση, που οδηγεί σε απόσπαση του πρώτου αμινοξέος, το οποίο ταυτοποιείται, αφού μετατραπεί σε κάποιο παράγωγό του. Το πεπτίδιο υδρολύεται με διαφορετικά ένζυμα και προκύπτουν μικρότερα πεπτίδια τα οποία επικαλύπτονται. Κατασκευάζεται ο χάρτης των επικαλυπτόμενων θραυσμάτων που οδηγεί στην εύρεση της αλληλουχίας των αμινοξέων.\n12. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 12 Κάθε πρωτεΐνη έχει μια ιδιαίτερη τρισδιάστατη δομή που καθορίζεται από τη σειρά των αμινοξέων στην αλυσίδα της. Η τελική, πτυχωμένη διαμόρφωση είναι εκείνη με τη χαμηλότερη ενέργεια (εικόνα 4). Ωστόσο η διαμόρφωση αυτή μεταβάλλεται ελαφρά όταν η πρωτεΐνη αλληλοεπιδρά με άλλα μόρια του κυττάρου. Στα ζωντανά κύτταρα η πτύχωση της πρωτεΐνης γενικά υποβοηθείται από ειδικές πρωτεΐνες τις σαπερονίνες. [6,7] Η πρώτη πρωτεΐνη της οποίας η αλληλουχία καθορίστηκε πλήρως ήταν της ορμόνης ινσουλίνης το 1955.  Σήμερα αν είναι γνωστή η αλληλουχία του DNA που κωδικοποιεί μια πρωτεΐνη, εφαρμόζοντας το γενετικό κώδικα, μπορεί να βρεθεί η αλληλουχία των αμινοξέων της. Η δευτεροταγής (secondary structure) δομή αναφέρεται στις αναδιπλώσεις που μπορεί να έχουν τα διάφορα τμήματα μιας πολυπεπτιδικής αλυσίδας. Οι αλυσίδες των πρωτεϊνών μπορεί να έχουν δύο διαφορετικές μορφές: α) μορφή α- έλικας, β) μορφή β-πτυχωτής επιφάνειας (εικόνες 5,6,7). Η μελέτη της δευτεροταγούς δομής πραγματοποιείται με τη βοήθεια κρυσταλλογραφίας ακτίνων Χ. Η μορφή που ανακαλύφθηκε πρώτη ήταν η α-έλικα στην πρωτεΐνη α-κερατίνη που υπάρχει άφθονη στο δέρμα και στα παράγωγά του (τρίχες, νύχια, κέρατα). [9,10,11] Μέσα σε ένα χρόνο από την ανακάλυψη βρέθηκε και η δεύτερη δομή το β-πτυχωτό φύλλο στην πρωτεΐνη φιμπροίνη, συστατικό του μεταξιού. Στην α-έλικα η πολυπεπτιδική αλυσίδα αναδιπλώνεται με δεσμούς υδρογόνου μεταξύ των αμινοξέων της ίδιας αλυσίδας. Η πρωτεΐνη αποκτά ελικοειδή μορφή με 3,6 αμινοξέα για κάθε σπείρα. Ένας δεσμός υδρογόνου σχηματίζεται ανά τέταρτο πεπτιδικό δεσμό, συνδέοντας το καρβονύλιο CO ενός πεπτιδικού δεσμού με την ιμινομάδα ΝΗ ενός άλλου πεπτιδικού δεσμού. Ο Pauling την παρομοίωσε σαν το καλώδιο του παλιού τηλεφώνου. Το ποσοστό της α έλικας σε μια πρωτεΐνη ποικίλει, στην αιμοσφαιρίνη και μυοσφαιρίνη είναι το βασικό χαρακτηριστικό, ενώ σε ένα πεπτικό ένζυμο τη χυμοθρυψίνη δεν υπάρχει. Ορισμένες φορές δύο α-έλικες περιελίσσονται η μια γύρω από την άλλη για να σχηματίσουν μια πολύ σταθερή δομή το σπειροειδές σπείραμα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα η α-κερατίνη και η μυοσίνη υπεύθυνη για τη συστολή των μυών. \n13. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 13 Στην β-πτυχωτή επιφάνεια η αναδίπλωση γίνεται με δεσμούς υδρογόνου μεταξύ διαφορετικών πολυπεπτιδικών αλυσίδων του ίδιου πρωτεϊνικού μορίου. Η πρωτεΐνη αποκτά σχήμα επιφάνειας με πτυχώσεις. Μπορεί μια πρωτεΐνη να αναδιπλώνεται και με τυχαίο τρόπο. Μια ιδιαίτερη δομή είναι του κολλαγόνου, πρωτεΐνη που προσδίδει αντοχή και ελαστικότητα και βρίσκεται στο δέρμα, οστά, τένοντες, χόνδροι, αγγεία και δόντια. Αποτελείται από τρεις αλυσίδες που συνδέονται και εμφανίζεται συχνά η αλληλουχία γλυκίνη-προλίνη-υδροξυλυσίνη.  Μετάλλαξη σε μια μόνο γλυκίνη του κολλαγόνου μπορεί να αποβεί μοιραία, όπως στην ατελή οστεογένεση.  Η τριπλή έλικα του κολλαγόνου σταθεροποιείται σημαντικά εξαιτίας της υδροξυλίωσης. Στο σκορβούτο που είναι αποτέλεσμα έλλειψης βιταμίνης C (ασκορβικό οξύ), το κολλαγόνο δεν είναι αρκετά υδροξυλιωμένο και δεν έχει τη δυνατότητα σχηματισμού κανονικών ινών.  Η αναδίπλωση της ήδη αναδιπλωμένης πολυπεπτιδικής αλυσίδας προσδίδει στην πρωτεΐνη ένα συγκεκριμένο σχήμα που αποτελεί τη τριτοταγή (tertiary structure) δομή. Στη δομή αυτή συμβάλλουν διάφοροι δεσμοί μεταξύ των πλευρικών ομάδων: α) δεσμοί υδρογόνου, β) ηλεκτροστατική έλξη μεταξύ αντίθετων φορτισμένων ομάδων, γ) υδρόφοβοι δεσμοί μεταξύ υδρόφοβων ομάδων όταν πλησιάζουν, δ) δεσμοί Van der Waals μεταξύ μη πολικών ομάδων και ε) ομοιοπολικοί δισουλφιδικοί δεσμοί, μεταξύ ατόμων S δύο κυστεινών.  Όμοιες ή διαφορετικές πολυπεπτιδικές αλυσίδες που έχουν αναδιπλωθεί μπορούν να ενώνονται μεταξύ τους σχηματίζοντας πρωτεϊνικά σύμπλοκα, που αποτελούν τη τεταρτοταγή (quaternary structure) δομή της πρωτεΐνης, όπως στην αιμοσφαιρίνη και στα αντισώματα, παρατηρούνται τέσσερις αλυσίδες ανά δύο όμοιες. Οι ανεξάρτητες πολυπεπτιδικές αλυσίδες του πρωτεϊνικού συμπλόκου αποτελούν τις υπομονάδες. Οι πληροφορίες που απαιτούνται για την αναδίπλωση μιας πρωτεΐνης ώστε να αποκτήσει την πολύπλοκη τρισδιάστατη δομή της περιέχονται στην αλληλουχία των αμινοξέων της. Πως οι πρωτεΐνες αναδιπλώνονται σε σύντομο χρονικό διάστημα, φαίνεται ότι δημιουργούνται μικρά τμήματα δευτεροταγούς δομής (περίπου 15 αμινοξέα), που λειτουργούν ως ενδιάμεσα στη διαδικασία αναδίπλωσης. Αυτές οι μονάδες αναδίπλωσης λειτουργούν ως πυρήνες για να τραβήξουν και να σταθεροποιήσουν άλλα τμήματα στη δευτεροταγή δομή. [17,18] Το πρώτο βήμα στη λειτουργία μιας πρωτεΐνης είναι η δέσμευση της με ένα άλλο μόριο, και έχουν τη μοναδική δυνατότητα να ξεχωρίζουν και να αντιδρούν με ποικιλία μορίων.\n14. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 14 Οι επιστήμονες στο Ινστιτούτο ιατρικής έρευνας Stowers έχουν παρατηρήσει τη συνάθροιση μη σωστά αναδιπλωμένων κυτταρικών πρωτεϊνών που συνδέονται με τη γήρανση και διαταραχές όπως η νόσος του Πάρκινσον. Οι ερευνητές προσδιόρισαν ότι το 90 τοις εκατό των πρωτεϊνών αυτών τοποθετούνται στην επιφάνεια του ενδοπλασματικού δικτύου (ER), μια τοποθεσία της σύνθεσης των πρωτεϊνών στο κύτταρο. Οι πρωτεΐνες αυθόρμητα συγκολλώνται στο κυτταρόπλασμα. Ασθενείς με νόσο του Πάρκινσον, καρδιαγγειακά νοσήματα, και κυστική ίνωση μπορεί να έχουν κάτι κοινό: κύτταρα στους ιστούς τους που πλήττονται από την ασθένεια παράγουν πρωτεΐνες που δεν λειτουργούν κανονικά.  Σήμερα, οι πειραματικές μέθοδοι παρέχουν πληροφορίες για ένα μικρό κλάσμα πρωτεϊνών, ενώ η μοντελοποίηση με τη βοήθεια των υπολογιστών θα οδηγήσει στην ανάλυση πολλών πρωτεϊνών. Δίνεται η δυνατότητα πρόβλεψης δευτεροταγούς δομής, η διαλυτότητα, μοντέλα τριτοταγούς δομής δίνοντας την αλληλουχία των αμινοξέων. \n15. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 15 Εικόνα 1: Δομή των 20 διαφορετικών αμινοξέων, με το μπλε είναι οι πλευρικές ομάδες που καθορίζουν τις ιδιότητες του αμινοξέος. Εικόνα 2: 20 αμινοξέα πρωτεινών, οι συντομογραφίες τους και διάκριση τους με βάση την πολικότητα της πλευρικής τους ομάδας. 2002 by Bruce Alberts, Alexander Johnson, Julian Lewis, Martin Raff, Keith Roberts, and Peter Walter.\n16. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 16 Εικόνα 3: Τα δομικά στοιχεία μιας πρωτεΐνης. Κάθε τύπος πρωτεΐνης διαφέρει στην ακολουθία και το πλήθος των αμινοξέων. Τα δύο άκρα μιας πολυπεπτιδικής αλυσίδας είναι χημικώς διαφορετικά: το ένα άκρο έχει την αμινομάδα (NH3 +, επίσης NH2) είναι η αμινο απόληξη, ή Ν- τέρμα, και το άλλο άκρο είναι η καρβοξυλομάδα (COO, επίσης COOH) είναι το καρβοξυλιτελικό ή C-terminus. Η ακολουθία των αμινοξέων μιας πρωτεΐνης παρουσιάζεται πάντα προς την κατεύθυνση Ν-C, ανάγνωση από αριστερά προς τα δεξιά. 2002 by Bruce Alberts, Alexander Johnson, Julian Lewis, Martin Raff, Keith Roberts, and Peter Walter.\n17. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 17 Εικόνα 4: Πώς μια πρωτεΐνη αναδιπλώνεται. Τα αμινοξέα με πολικές πλευρικές αλυσίδες τείνουν να συγκεντρωθούν έξω από την πρωτεΐνη, όπου μπορούν να αλληλοεπιδράσουν με το νερό, ενώ τα μη πολικά αμινοξέα «θάβονται» στο εσωτερικό για να σχηματίσουν ένα πυκνά υδροφοβικό πυρήνα των ατόμων που είναι κρυμμένα από το νερό. Σε αυτό το σχηματικό σχέδιο, η πρωτεΐνη περιέχει μόνο περίπου 30 αμινοξέα. 2002 by Bruce Alberts, Alexander Johnson, Julian Lewis, Martin Raff, Keith Roberts, and Peter Walter.\n18. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 18 Εικόνα 5: α-έλικα (Α, Β, και Γ) και β-πτυχωτό φύλλο (D, E και F). ΔΟΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ α-έλικας: -3.6 αμινοξέα / στροφή -δεσμοί υδρογόνου: μεταξύ του καρβοξυλίου του αμινοξέος n και της αμινοομάδας του αμινοξέος n+4 -βήμα της έλικας: 5,4 Å (μετατόπιση 1.5 Å / αμινοξύ) -σχεδόν πάντα δεξιόστροφη -οι πλευρικές αλυσίδες προεξέχουν προς τα έξω 2002 by Bruce Alberts, Alexander Johnson, Julian Lewis, Martin Raff, Keith Roberts, and Peter Walter.\n19. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 19 Εικόνα 6: Δομή α-έλικα, οι πλευρικές ομάδες προεξέχουν προς τα έξω. 2002 by Bruce Alberts, Alexander Johnson, Julian Lewis, Martin Raff, Keith Roberts, and Peter Walter. Εικόνα 7: Δύο τύποι του β-πτυχωτού φύλλου, Α αντιπαράλληλη διάταξη, Β παράλληλη διάταξη. ΔΕΥΤΕΡΟΤΑΓΗΣ ΔΟΜΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ – β- ΠΤΥΧΩΤΑ ΦΥΛΛΑ ΔΟΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ: «απλωμένη» δομή (απόσταση γειτονικών αμινοξέων = 3.5 Å) -δεσμοί υδρογόνου μεταξύ διαδοχικών πτυχώσεων\n20. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 20 Βιβλιογραφία 1. Stryer L. (1993). “BIOCHEMISTRY 3rd ed”. Freeman and Company; pp. 15-40 2. ANGER F (1952). "The arrangement of amino acids in proteins". Adv. Protein Chem. 7: 1–67 3. Alberts B, Johnson A, Lewis J, et al (2002) . New York: Garland Science; pp. 337-367 4. Edman, P.; Högfeldt, Erik; Sillén, Lars Gunnar; Kinell, Per-Olof (1950). "Method for determination of the amino acid sequence in peptides". Acta Chem. Scand. 4: 283–293. 5. Zhang Y, Kihara D, Skolnick J (2002). “Local energy landscape flattening: Parallel hyperbolic Monte Carlo sampling of protein folding”. Proteins: Structure, Function, and Bioinformatics, 48: 192. 6. Ellis RJ, van der Vies SM (1991). "Molecular chaperones". Annu. Rev. Biochem. 60: 321–47. 7. Pereira JC, Ralston CY, Adams PD (2010). “Crystal Structures of a Group II Chaperonin Reveal the Open and Closed States Associated with the Protein Folding Cycle”. J. Biol. Chem. 285 (36):27958-27966. 8. Stretton AO (October 2002). "The first sequence. Fred Sanger and insulin".Genetics 162 (2): 527–32. 9. Pauling, L. & Corey, R. B. (1951). The structure of feather rachis keratin. Proc. Natl. Acad. Sci. USA 37, 256–261. 10. Pauling, L; Corey RB, Branson HR (1951). "The Structure of Proteins: Two Hydrogen-Bonded Helical Configurations of the Polypeptide Chain". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 37 (4): 205–211. 11. Eisenberg D (2003). “The discovery of the α-helix and β-sheet, the principal structural features of proteins”. Proc. Natl. Sci. USA 100: 11207-11210. 12. Liu, J; Zheng Q; Deng Y; Cheng CS; Kallenbach NR; Lu M (2006). "A seven-helix coiled coil". PNAS 103 (42): 15457–15462. 13. Berisio R, Vitagliano L, Mazzarella L, Zagari A (February 2002). "Crystal structure of the collagen triple helix model [(Pro-Pro-Gly)(10)](3)". Protein Sci. 11 (2): 262–70. 14. Gajko-Galicka A. “Mutations in type I collagen genes resulting in osteogenesis imperfecta in humans”. Acta Biochim Pol. 2002;49(2):433-41. Review. 15. Anitra C Carr and Balz Frei (1999). “Toward a new recommended dietary allowance for vitamin C based on antioxidant and health effects in humans”. Am J Clin Nutr vol. 69 no. 6 1086-1107.\n21. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 21 16. Anfinsen, C. B. (1973). “Principles that Govern the Folding of Protein Chains”. Science 181: 223-230. 17. MARTIN KARPLUS & DAVID L. WEAVER (1994). “Protein folding dynamics: The diffusion- collision model and experimental data”. Protein Science, 3:650-668. 18. Lindorff-Larsen K, Piana S, Dror R.O., and Shaw D.E (2011). "How Fast-Folding Proteins Fold," Science, vol. 334, no. 6055, pp. 517–520. 19. http://www.stowers.org/media/news/oct-16-2014. 20. Roy, A., Xu, D., Poisson, J., Zhang, Y (2011). “A Protocol for Computer-Based Protein Structure and Function Prediction”. J. Vis. Exp. (57), e3259,\n22. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 22 Φωσφορυλίωση πρωτεϊνών Μια μέθοδος η οποία χρησιμοποιείται από τα ευκαρυωτικά κύτταρα για τη ρύθμιση της λειτουργίας μιας πρωτεΐνης είναι η ομοιοπολική προσθήκη μιας φωσφορικής ομάδας στην πλευρική αλυσίδα ενός αμινοξέος. Αποτελεί ένα από τους μηχανισμούς μετα-μεταφραστικής τροποποίησης.  Επειδή κάθε φωσφορική ομάδα έχει δύο αρνητικά φορτία, μπορεί να προσελκύσει μια ομάδα θετικά φορτισμένων πλευρικών αλυσίδων ορισμένων αμινοξέων. Η αφαίρεση της φωσφορικής ομάδας από ένα άλλο ένζυμο επαναφέρει την πρωτεΐνη στην αρχική ενεργότητά της. Αυτός ο αντιστρεπτός μηχανισμός της φωσφορυλίωσης λειτουργεί σαν ένας μοριακός διακόπτης που ελέγχει την ενεργότητα πολλών πρωτεϊνών. Σε οποιαδήποτε στιγμή το 1/3 των πρωτεινών ενός κυττάρου θηλαστικού είναι φωσφορυλιωμένο.  Η προσθήκη και η αφαίρεση φωσφορικών ομάδων γίνεται από ειδικά ένζυμα σε απάντηση προς σήματα που οδηγούν σε κάποια μεταβολή στην κατάσταση του κυττάρου. Η φωσφορυλίωση μιας πρωτεΐνης γίνεται με ενζυμική μεταφορά μιας φωσφορικής ομάδας του ATP στο υδροξύλιο της πλευρικής αλυσίδας της σερίνης, θρεονίνης, τυροσίνης, ή της ιστιδίνης μιας πρωτεΐνης. Η αντίδραση αυτή καταλύεται από μια πρωτεϊνική κινάση.  Η αντίστροφη διαδικασία, δηλαδή η αποφωσφορυλίωση γίνεται από τις πρωτεϊνικές φωσφατάσες. Τα κύτταρα περιέχουν εκατοντάδες από τα ένζυμα αυτά. Πάνω από το 5% των γονιδίων των σπονδυλωτών κωδικοποιούν τα ένζυμα αυτά.  Ρυθμιστικοί ρόλοι της φωσφορυλίωσης: 1. Κυτταρική απόκριση σε εξωκυτταρικά σήματα.  2. Ρύθμιση του ογκοκατασταλτικού γονιδίου p53, το οποίο οδηγεί σε αναστολή του κυτταρικού κύκλου (για την επιδιόρθωση των βλαβών του DNA), ή μπορεί να οδηγήσει σε απόπτωση (κυτταρικός θάνατος).  3. Έλεγχος της ενεργότητας ενζύμων, π.χ. σε μεταβολικό μονοπάτι της ινσουλίνης, στη ρύθμιση μιας διαμεμβρανικής πρωτεΐνης της αντλίας Na+/K+, με ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στη λειτουργία των νευρικών κυττάρων.  4. Πρωτεϊνική αποικοδόμηση, η φωσφορυλίωση ορισμένων πρωτεϊνών οδηγεί στην αποικοδόμηση τους από το σύστημα της ουβικουτίνης-πρωτεόσωμα. 5. Κυτταρική διαφοροποίηση και επιβίωση εγκεφαλικών νευρώνων.  6. Παίζουν ρόλο στην αγγειογένεση, στην ενεργοποίηση αιμοπεταλίων στην πήξη του αίματος.  7. Έλεγχος μεταγραφής, οι επαναλαμβανόμενες αλληλουχίες στο καρβοξυτελικό άκρο του ενζύμου RNA πολυμεράση ΙΙ είναι φωσφορυλιωμένες όταν το ένζυμο βρίσκεται στην ενεργή του μορφή. \n23. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 23 Η διευκρίνιση των πολύπλοκων μονοπατιών φωσφορυλίωσης μπορεί να είναι δύσκολο έργο. Στην κυτταρική σηματοδότηση η πρωτεΐνη Α φωσφορυλιώνει την πρωτεΐνη B, και η Β φωσφορυλιώνει τη Γ. Ωστόσο, σε ένα άλλο μονοπάτι, η πρωτεΐνη Δ φωσφορυλιώνει την A, ή οποία φωσφορυλιώνει τη Γ. Η ανάπτυξη της φωσφοπρωτεομικής (phosphoproteomics), η μελέτη της φωσφορυλίωσης των πρωτεϊνών, που είναι επιμέρους κλάδος της Πρωτεομικής, έχει χρησιμοποιηθεί για την αναγνώριση και την ποσοτικοποίηση των δυναμικών αλλαγών στις φωσφορυλιωμένες πρωτεΐνες. Οι τεχνικές αυτές γίνονται ολοένα και πιο σημαντικές για την συστηματική ανάλυση των δικτύων φωσφορυλίωσης.  Οι πρωτεινικές κινάσες εμπλέκονται και σε πολλές μορφές καρκίνου, είτε με την υπερέκφραση τους, είτε μη λειτουργικές (ως μεταλλαγμένες μορφές). Η πρώτη περίπτωση αναφέρθηκε το 1986 σε καρκίνωμα του εντέρου.  Στη συνέχεια παρατηρήθηκε και σε άλλες μορφές καρκίνου, στο θυρεοειδή, στη χρόνια μυελογενή λευχαιμία κ.α.  Μεταλλάξεις στα γονίδια των πρωτεϊνικών κινασών μπορούν να οδηγήσουν σε αναπτυξιακές δυσμορφίες, όπως το σύνδρομο της κρανιοσυνεόστεωσης, σε δυσλειτουργία της αιμοποίησης, καθώς και σε ανοσοανεπάρκεια. [14,15,16] Η σχέση της φωσφορυλίωσης και της ανάπτυξης διαφόρων τύπων καρκινικών κυττάρων έδωσε την ελπίδα για την ανάπτυξη φαρμάκων αναστολέων των διαδικασιών αυτών. \n24. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 24 Βιβλιογραφία 1. Burnett G, Kennedy EP (1954). "The enzymatic phosphorylation of proteins". J. Biol. Chem. 211 (2): 969–80. 2. Alberts B, Johnson A, Lewis J, et al (2002) . New York: Garland Science; pp. 337-367. 3. Ciesla J, Fraczyk T, Rode W (2011). "Phosphorylation of basic amino acid residues in proteins: important but easily missed". Acta Biochim Pol 58 (2): 137–47. 4. Hunter T (1997). “THE CROONIAN LECTURE 1997. The phosphorylation of proteins on tyrosine: its role in cell growth and disease”. Phil.Trans. R. Soc. Lond. B 353, 583-605. 5. van der Geer, P., Hunter, T. & Lindberg, R. A. (1994).” Receptor protein-tyrosine kinases and their signal transduction pathways. A. Rev. Cell Biol. 10, 251-337. 6. Ashcroft M, Kubbutat MH, Vousden KH (1999). "Regulation of p53 Function and Stability by Phosphorylation". Mol. Cell. Biol. 19 (3): 1751–8. 7. van Weeren PC, de Bruyn KM, de Vries-Smits AM, van Lint J, Burgering BM (1998). "Essential role for protein kinase B (PKB) in insulin-induced glycogen synthase kinase 3 inactivation. Characterization of dominant-negative mutant of PKB". J. Biol. Chem. 273(21): 13150–6. 8. Barbacid, M. 1995 “Neurotrophic factors and their receptors”. Curr. Opin. Cell Biol. 7, 148- 155. 9. Sato, T. N., Tozawa, Y., Deutsch, U., Wolburg-Buchholz, K., Fujiwara,Y., Gendron-Maguire, M., Gridley, T.,Wolburg, H., Risau,W. & Qin,Y. (1995). “ Distinct roles of the receptor tyrosine kinases Tie-1 and Tie-2 in blood vessel formation”. Nature 376, 70-74. 10. Baskaran, R., Dahmus, M. F. & Wang, J.Y. J. (1993). “ Tyrosine phosphorylation of mammalian RNA polymerase II carboxylterminal domain”. Proc. Natn. Acad. Sci. 11167-11171. 11. Olsen JV, Blagoev B, Gnad F, Macek B, Kumar C, Mortensen P, Mann M (2006). "Global, in vivo, and site-specific phosphorylation dynamics in signaling networks".Cell 127 (3): 635–48 12. Martin-Zanca, D., Hughes, S. H. & Barbacid, M. (1986) “ A human oncogene formed by the fusion of truncated tropomyosin and protein-tyrosine kinase sequences”. Nature 319, 743- 748. 13. Rabbitts, T. H. (1994). “Chromosomal translocations in human cancer”. Nature 372, 143-149. 14. Webster,M.K.&Donoghue,D. J.(1997) “FGFRactivation in skeletal disorders: toomuch of a good thing”.TrendsGenet. 13,178-182. 15. Lev, S., Blechman, J. M., Givol, D. & Yarden,Y. (1994). “Steel factor and c-kit proto-oncogene: genetic lessons in signal transduction. Crit. Rev. Oncog. 5, 141-168.\n25. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 25 16. Russell, S. M. (and 11 others) (1995). “ Mutation of Jak3 in a patient with SCID: essential role of Jak3 in lymphoid development. Science 270, 797-800. 17. Levitzki, A. & Gazit, A. (1995). “ Tyrosine kinase inhibition: an approach to drug development”. Science 267, 1782-1788.\n26. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 26 Διδακτικά ανάλογα στη δομή των πρωτεϊνών Σημαντική τομή στη διδακτική των φυσικών επιστημών αποτέλεσε η διερεύνηση των αντιλήψεων και των συλλογισμών των μαθητών για τα φυσικά φαινόμενα καθώς και η στροφή προς τον εποικοδομισμό και τις διαφορετικές εκδοχές του.  Η μάθηση είναι διαδικασία αλληλεπίδρασης με τις προηγούμενες αντιλήψεις και οικοδόμηση νέων νοητικών δομών. Η γνώση είναι μεταβαλλόμενη και οικοδομείται από τον καθένα χωριστά, συνεπώς είναι και υποκειμενική. Ο Piaget υποστηρίζει ότι οι μαθητές προσπαθούν να αντιληφθούν τον κόσμο με βάση τα όσα γνωρίζουν και τα ερεθίσματα που δέχονται.  Ο Ausubel υποστηρίζει ότι το σημαντικότερο πρόβλημα είναι αυτό που ήδη γνωρίζει ο μαθητής.  Οι καθηγητές φυσικών επιστημών δεν μπορούν να κατανοήσουν πως οι μαθητές τους δεν καταλαβαίνουν. Ο παραδοσιακός τρόπος διδασκαλίας και η υπερβολική έκταση της ύλης οδηγούν τους μαθητές πολλές φορές στην αποστροφή των μαθημάτων αυτών.  Αντίδοτο σε αυτή την αποστροφή είναι η εμπλοκή του μαθητή στην εκπαιδευτική διαδικασία. Η χρήση ΤΠΕ (Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών) μπορεί να προσφέρει πολλά προς αυτή την κατεύθυνση. Η οπτικοποίηση και η μοντελοποίηση βιολογικών συστημάτων και η προσομοίωση βιολογικών διαδικασιών και η σύνδεση τους με την καθημερινή ζωή, είναι πλέον απαραίτητα για τη διδασκαλία της Βιολογίας.  Η μάθηση δεν είναι απλώς μία διαδικασία μεταβίβασης γνώσεων. Η γνώση οικοδομείται σταδιακά, στηριζόμενη σε συγκεκριμένο γνωστικό υπόβαθρο και σε μελέτη βασισμένη στην εποπτεία, στην παρατήρηση ή και το πείραμα κ.ά. Για να γίνει η μετάβαση από ένα γνωστικό επίπεδο σε άλλο υψηλότερο, πρέπει να δίνεται η ευκαιρία στο μαθητή, με τη βοήθεια κατάλληλων ερεθισμάτων, να θέτει υπό κρίση ή αμφισβήτηση αυτά που έχει μάθει, να κατανοεί ή και να προβλέπει ακόμη όσα πρόκειται να ακολουθήσουν κατά τη διάρκεια μιας διδασκαλίας. Οι νέες έννοιες και τα νοητικά αντικείμενα είτε εντάσσονται αρμονικά στις ήδη υπάρχουσες γνώσεις είτε προκαλούν αναπροσαρμογή παλαιότερων σχημάτων. Η μάθηση, ως αποτέλεσμα προσωπικής «ανακάλυψης» από το μαθητή, συντελεί στην προώθηση της νοητικής ανάπτυξης, στην αυτοδιδαχή και στην οργάνωση της σκέψης του. Είναι μια επαγωγική προσπάθεια, μία συντονισμένη επεξεργασία πληροφοριών και οργάνωση λογικών σχημάτων και προτάσεων.\n27. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 27 Ο μαθητής δεν πρέπει απλώς να συσσωρεύει πληροφορίες και γνώσεις. Θα πρέπει αυτές να συνοδεύονται από την απόκτηση νοητικών δεξιοτήτων, οι οποίες θα του εξασφαλίζουν τη δυνατότητα για αντιμετώπιση προβλημάτων και τη διαμόρφωση στάσεων και συμπεριφορών θετικών απέναντι σε θέματα που αφορούν τον εαυτό του αλλά και το κοινωνικό του περιβάλλον. Η διδασκαλία θα πρέπει να είναι μια διαδικασία ευχάριστη για το μαθητή. Σε ό,τι αφορά το χαρακτήρα της επιστήμης, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι η σημερινή Βιολογία είναι μια πειραματική επιστήμη, περισσότερο επεξηγηματική παρά περιγραφική, που διατυπώνει συγκεκριμένους συλλογισμούς με την ίδια ακρίβεια που αυτό γίνεται και στις άλλες Φυσικές Επιστήμες (Φυσική, Χημεία κτλ.). Εξάλλου, επειδή η Βιολογία βρίσκεται σε μια φάση επιταχυνόμενης ανάπτυξης πολύ περισσότερο από τις άλλες Φυσικές Επιστήμες, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι τα δεδομένα αλλάζουν διαρκώς και οι θεωρίες αποδεικνύονται προσωρινές (βελτιώνονται ή αναθεωρούνται). Διδακτικοί στόχοι Στο τέλος της διδασκαλίας ο μαθητής θα πρέπει:  Να αναγνωρίζει το είδος των μονομερών των πρωτεϊνών (αμινοξέα) και να περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο αυτά συνδέονται, ώστε να αποτελέσουν πεπτιδικές αλυσίδες.  Να συσχετίζει την «ιδιαιτερότητα» κάθε πρωτεΐνης με τη συγκεκριμένη αλληλουχία των αμινοξέων, τα οποία δομούν την πεπτιδική αλυσίδα.  Να αναγνωρίζει ότι κάθε συγκεκριμένη αλληλουχία αμινοξέων προσδιορίζει μια συγκεκριμένη στερεοδιάταξη, που με τη σειρά της προσδιορίζει έναν καθορισμένο βιολογικό ρόλο για την πρωτεΐνη.  Να κατατάσσει τις πρωτεΐνες με βάση τη λειτουργία τους και να αναγνωρίζει ότι αυτές είναι τα μακρομόρια χάρη στα οποία επιτελείται ένα πλήθος από διαφορετικές κυτταρικές λειτουργίες.\n28. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 28 1. Η διδασκαλία μπορεί να ξεκινήσει με την ερώτηση για την προέλευση του ονόματος «πρωτεΐνη», τονίζοντας τον κυρίαρχο ρόλο των μακρομορίων αυτών. Στη συνέχεια σε ένα πίνακα παρουσιάζουμε κάποιες πρωτεΐνες και ζητάμε από τους μαθητές των πιθανό ρόλο τους. Πρωτεΐνες Λειτουργία Κολλαγόνο Αντισώματα Αιμοσφαιρίνη Μυοσίνη Ινσουλίνη Λυσοζύμη 2. Παρουσίαση της δομής των αμινοξέων που αποτελούν τα μονομερή των πρωτεϊνών. Ιδιαίτερη αναφορά στην πλευρική ομάδα R που καθορίζει τις ιδιότητες κάθε αμινοξέος. Προβολή των 20 αμινοξέων και παρομοίωση τους με τα γράμματα μιας ιδιαίτερης γλώσσας. Εξήγηση του τρόπου σύνδεσης των αμινοξέων με τον πεπτιδικό δεσμό και προσπάθεια να κατανοήσουν την πολικότητα που προκύπτει στην πολυπεπτιδική αλυσίδα, και ότι στην πεπτιδική αλυσίδα το 1ο αμινοξύ έχει ελεύθερη αμινομάδα, ενώ το τελευταίο έχει ελεύθερη καρβοξυλομάδα. Τους ζητάτε να διαβάσουν τις λέξεις οταν και νατο για να αντιληφθούν την πολικότητα. 3. Μπορείτε να τους ζητήσετε να γράψουν όσες περισσότερες λέξεις μπορούν χρησιμοποιώντας τα γράμματα α, ν, ε. Αφού συνθέσουν λέξεις, όπως: νέα, αν, εάν, ένα, εννέα, Αννα κ.ά., ρωτήστε τους τι είναι αυτό που διαφοροποιεί τις λέξεις αυτές μεταξύ τους. Όταν οδηγηθούν στην απάντηση ότι είναι το είδος και η καθορισμένη σειρά των γραμμάτων που τις συνθέτουν, και η διαφορετική κάθε φορά σημασία τους, εξηγήστε ότι με παρόμοιο τρόπο τα 20 διαφορετικά αμινοξέα μπορούν να συνθέσουν ένα ποικίλο αριθμό διαφορετικών πρωτεϊνών.\n29. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 29 4. Προβολή τεσσάρων εικόνων όπου απεικονίζονται οι δομές των πρωτεϊνών. Πρέπει να γίνει σαφές ότι η αλληλουχία των αμινοξέων (πρωτοταγή δομή) καθορίζει τη στερεοδιάταξη της πρωτεΐνης. Παρουσίαση της δευτεροταγούς δομής σαν την αρχική αναδίπλωση της πολυπεπτιδικής αλυσίδας, την α έλικα σαν το καλώδιο του τηλεφώνου και τη β πτυχωτή σαν μια λαμαρίνα. Μπορούν οι μαθητές να χρησιμοποιήσουν καλώδια και να προσπαθήσουν να προσομοιώσουν μια δομή πρωτεΐνης. Να κατανοήσουν την τελική αναδίπλωση στην τριτοταγή δομή και τέλος παρουσίασης της αιμοσφαιρίνης για να διαπιστώσουν τη διαφορά στο πολυπεπτίδιο και την πρωτεΐνη που έχει τεταρτοταγή δομή. 5. Πλήθος διαδραστικών εφαρμογών με τις οποίες μπορεί κανείς να κατασκευάσει μια πρωτεΐνη και να προβλέψει τη δομή της είναι διαθέσιμες στο διαδίκτυο (για παράδειγμα στη διεύθυνση http://fold.it/). 6. Οι μαθητές παρατηρούν ένα ερυθροκύτταρο φυσιολογικό και ένα δρεπανοκύτταρο και γίνεται προσπάθεια να βρεθεί η αιτιολογία του προβληματικού κυττάρου. Οι μαθητές χρησιμοποιούν το διαδίκτυο, χωρίζονται σε δύο ομάδες και ανταγωνίζονται για την απάντηση. 7. Πρωτοταταγής δομή — στερεοδιάταξη — βιολογικός ρόλος, είναι η βασική πρόταση που πρέπει να εντυπωθεί στους μαθητές. Μια τελευταία ερώτηση είναι «Τι προκαλεί ο πυρετός σε ένα ανθρώπινο κύτταρο και αποτρέπει τον πολλαπλασιασμό ενός ιού»\n30. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 30 Βιβλιογραφία 1. Carr, M., Barker, M., Bell, B., Biddulph, F., Jones, A., Kirkwood, V., Pearson, J. & Symington, D., (1995) “The constructivist Paradigm and Some Implications for Science Content and Pedagogy”, in Fensham P.J., Gunstone R.F. & White R.T. (eds), The Content of Science: A constructivist approach to its teaching and learning, London, ed. The Palmer Press, p.149. 2. Driver, R. and Easley, J.,(1978) Pupils and paradigms: A review of literature related to concept development in adolescent science students, Studies in Science Education, vol. 5, p.68. 3. Ausubel, D.P., Novac, J.D. & Hanesian, H., (1978) Educational Psychology. A cognitive view, New York: Holt, Rinehart and Winston, iv. 4. Bertrand, Y. (1999) (Μετ. Σιπητάνου Αθηνά – Λινάρδου Ελένη), Σύγχρονες εκπαιδευτικές θεωρίες, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, Β΄εκδ., σελ.66. 5. Rocard, M., Csermely, P., Jorde, D., Walberg-Henriksson, H. & Hemmo, V. (2007). Science Education now. A renewed pedagogy for the future of Europe. European Commission, Directorate-General for research, Information and Communication Unit, High Level group on Science education (EUR 22845).\n31. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 31 Θέμα 3 Βασικά στάδια μεταβολισμού και ρύθμισης μεταβολισμού της γλυκόζης. Βιολογική σημασία της γλυκόζης στον άνθρωπο. Να περιγραφούν πειραματικές μέθοδοι προσδιορισμού της σε βιολογικά εργαστήρια. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η διάσπαση υδατανθράκων, ιδιαίτερα της γλυκόζης, αποτελεί βασική πηγή ενέργειας του κυττάρου. Η πλήρης οξειδωτική διάσπαση της γλυκόζης προς CO2 και H2O μπορεί να γραφτεί ως εξής: C6H12O6 + 6 O2 → 6 CO2 + 6 H2O Η γλυκόλυση (glycolysis), το αρχικό στάδιο στην πορεία διάσπασης της γλυκόζης, είναι κοινή σε όλα σχεδόν τα κύτταρα. Μέσω των αντιδράσεων της γλυκόλυσης, η γλυκόζη διασπάται σε πυροσταφυλικό οξύ και συντίθενται δύο μόρια ΑΤΡ. Στα ευκαρυωτικά κύτταρα, η γλυκόλυση πραγματοποιείται στο κυτταρόπλασμα. Το πυροσταφυλικό οξύ μεταφέρεται στη συνέχεια στα μιτοχόνδρια, όπου η πλήρης οξείδωσή του προς CO2 και H2O παράγει το μεγαλύτερο μέρος του ATP που προκύπτει από τη διάσπαση της γλυκόζης. Το επόμενο βήμα στον μεταβολισμό του πυροσταφυλικού οξέος είναι η οξειδωτική αποκαρβοξυλίωσή του παρουσία του συνενζύμου Α. Το ακετυλο-CoA που σχηματίζεται από αυτή την αντίδραση εισέρχεται στον κύκλο του κιτρικού οξέος ή κύκλο του Krebs και στη συνέχεια ακολουθεί η οξειδωτική φωσφορυλίωση. Στα ζωικά κύτταρα, η σύνθεση της γλυκόζης, που ονομάζεται γλυκονεογένεση (gluconeogenesis), συνήθως ξεκινά από γαλακτικό οξύ (που παράγεται από την αναερόβια γλυκόλυση), αμινοξέα (που προκύπτουν από τη διάσπαση πρωτεϊνών) ή γλυκερόλη (που παράγεται από τη διάσπαση των λιπιδίων). Ο μεταβολισμός της γλυκόζης ελέγχεται από διάφορες ορμόνες, όπως ινσουλίνη, γλυκαγόνη, επινεφρίνη. Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί τη πιο συχνή διαταραχή του μεταβολισμού της γλυκόζης. Είναι μια ασθένεια που προσβάλλει πάνω από το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού και έχουν αναπτυχθεί πολλές μέθοδοι εντοπισμού της υψηλής συγκέντρωσης της γλυκόζης.\n32. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 32 Όλοι οι οργανισμοί έχουν ανάγκη από ενέργεια για να διατηρήσουν την ομοιόσταση τους. Πηγές ενέργειας αποτελούν τα λίπη, οι υδατάνθρακες και οι πρωτεΐνες. Στην εικόνα 1 απεικονίζεται η μεταβολική τύχη των μακρομορίων αυτών με τελικό στόχο την παραγωγή ATP, το οποίο αποτελεί ενεργειακό νόμισμα. Εικόνα 1: Μεταβολικά μονοπάτια των λιπιδίων, πρωτεϊνών και υδατανθράκων για την παραγωγή ATP. Συναντώνται στην παραγωγή ακετυλου-CoA. JEREMY M. BERG, JOHN L. TYMOCZKO, LUBERT STRYER, Biochemistry 5th ed, ch 15 Η γλυκόζη είναι η κυρίαρχη πηγή ενέργειας για το ανθρώπινο σώμα. Προέρχεται από τους υδατάνθρακες της διατροφής, το αποθηκευμένο γλυκογόνο και από ενδογενή σύνθεση από πρωτεΐνες και τη γλυκερόλη των τριγλυκεριδίων. Είναι το μοναδικό καύσιμο του εγκεφάλου σε κανονικές συνθήκες και των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Η γλυκόζη εισέρχεται στα κύτταρα μέσω ειδικών μεταφορικών μεμβρανικών πρωτεϊνών (Πίνακας 1) και έχει μια μοναδική διαδρομή, να φωσφορυλιώνεται με ATP και να σχηματίζει τη 6-φωσφορική γλυκόζη. Αυτό το βήμα είναι σημαντικό για δύο λόγους: η 6-φωσφορική γλυκόζη δεν μπορεί να διαχυθεί έξω από τα κύτταρα λόγω του αρνητικού φορτίου της και η προσθήκη της φωσφορικής ομάδας αποσταθεροποιεί το μόριο και συμβάλλει στον περαιτέρω μεταβολισμό της. [1,2] (Εικόνα 2)\n33. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 33 Εικόνα 2: Φωσφορυλιώση της γλυκόζης από την εξοκινάση.  Πίνακας 1: Μεταφορείς γλυκόζης  Μεταφορέας Όργανο/ιστός GLUT 1 Εγκέφαλος, ερυθροκύτταρα, νεφρά, εμβρυικό ιστό GLUT 2 Ήπαρ, νεφρά, β κύτταρα παγκρέατος GLUT 3 Εμβρυικό ιστό GLUT 4 Σκελετικός και καρδιακός μυς, λιπώδης ιστός GLUT 5 Λεπτό έντερο Η γλυκόζη εμπλέκεται σε διάφορα μεταβολικά μονοπάτια τα οποία ρυθμίζονται από πολλές ορμόνες: γλυκόλυση, γλυκονεογένεση, γλύκογενεση, γλυκογονόλυση. Η λέξη γλυκόλυση προέρχεται από το γλυκός και τη διάσπαση. Η αποσαφήνιση του μηχανισμού της γλυκόλυσης αποτέλεσε βασικό μοχλό για την ανάπτυξη της Βιοχημείας. Μία ανακάλυψη-σταθμός στην ιστορία της γλυκόλυσης έγινε το 1894, όταν οι Χάνς και Έντουαρντ Μπούχνερ (Hans και Eduard Buchner) παρασκεύασαν εκχυλίσματα ζύμης (χυμό από πεπιεσμένους ζυμομύκητες), τα οποία ήταν ικανά να μετατρέπουν τη σακχαρόζη σε αλκοόλη. Με τον όρο γλυκόλυση εννοούμε την αλληλουχία των αντιδράσεων η οποία μετατρέπει τη γλυκόζη σε πυροσταφυλικό με ταυτόχρονη παραγωγή ΑΤΡ. Η πορεία αυτή είναι όμοια σε αερόβιες και αναερόβιες συνθήκες και γίνεται στο κυτταρόπλασμα. Στην πραγματικότητα, η μοναδική διαφορά μεταξύ αερόβιας και αναερόβιας διάσπασης της γλυκόζης βρίσκεται στην παραπέρα τύχη του πυροσταφυλικού. Ένα ουσιώδες χαρακτηριστικό της γλυκόλυσης είναι ότι μπορεί να προχωρεί αναερόβια και να προμηθεύει το κύτταρο με ενέργεια. Κάθε mol γλυκόζης που διασπάται σε πυροσταφυλικό οξύ παράγει 200 kj, ποσό ενέργειας ικανό να δεσμεύσει δύο mol ανόργανου φωσφορικού δημιουργώντας έτσι δύο mol ΑΤΡ.\n34. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 34 Η πορεία διάσπασης της γλυκόζης σε πυροσταφυλικό γίνεται σε δέκα επιμέρους βήματα. Οι ενδιάμεσοι μεταβολίτες, καθώς και τα συνένζυμα που συμμετέχουν στην πορεία αυτή, παρουσιάζονται στην εικόνα 3. Εικόνα 3: Στάδια της γλυκόλυσης. (Βιοχημεία Γ! Λυκείου)\n35. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 35 Η 6-φωσφορική γλυκόζη προκύπτει από την καταλυτική δράση δύο ενζύμων, της εξοκινάσης, η οποία φωσφορυλιώνει και άλλες εξόζες πλην της γλυκόζης, και της γλυκοκινάσης, η οποία έχει μεγάλη εξειδίκευση για τη γλυκόζη και παίζει σημαντικό ρόλο στο μεταβολισμό της γλυκόζης στο ήπαρ.  Το επόμενο βήμα στη γλυκόλυση είναι η μετατροπή της 6-φωσφορικής γλυκόζης σε 6- φωσφορική φρουκτόζη. Εδώ η αλδεϋδομάδα μετατρέπεται σε κετονομάδα (ισομερισμός).  Η αντίδραση που ακολουθεί έχει ως στόχο την προσθήκη μίας δεύτερης φωσφορικής ομάδας, που προέρχεται και πάλι από το ΑΤΡ, με αποτέλεσμα να δημιουργείται η 1,6-διφωσφορική φρουκτόζη. Η αντίδραση αυτή καταλύεται από τη φωσφοφρουκτοκινάση, ένα ένζυμο κλειδί για τη ρύθμιση της γλυκόλυσης. Το ένζυμο αυτό αναστέλλεται αλλοστερικά από υψηλές συγκεντρώσεις ΑΤΡ, ενώ αντίθετα ενεργοποιείται από το ADP και το AMP. Χάρη στην αλλοστερική αυτή ρύθμιση η ροή διάσπασης της γλυκόζης προσαρμόζεται στις ενεργειακές ανάγκες του κυττάρου. [7,8] Όταν υπάρχει περίσσεια ΑΤΡ (υψηλή ενεργειακή φόρτιση), η γλυκόλυση αναστέλλεται, γιατί το ΑΤΡ δρα ως αναστολέας. Αντίθετα, όταν υπάρχει ανάγκη σε ενέργεια έχει καταναλωθεί το ΑΤΡ και έχει σχηματιστεί ADP, οπότε ενεργοποιείται η φωσφοφρουκτοκινάση και ο ρυθμός της γλυκόλυσης αυξάνεται ταχύτατα. Η αναστολή της φωσφοφρουκτοκινάσης προκαλεί αναστολή και στην εξοκινάση. Ωστόσο, στο ήπαρ, η γλυκοκινάση δεν εμποδίζεται από την 6-φωσφορική γλυκόζη. Η γλυκοκινάση φωσφορυλιώνει τη γλυκόζη μόνο όταν είναι άφθονη, και ο ρόλος της είναι να παρέχει 6-φωσφορική γλυκόζη για τη σύνθεση του γλυκογόνου, μιας μορφής αποθήκευσης της γλυκόζης και για το σχηματισμό των λιπαρών οξέων. Η χαμηλή συγγένεια της γλυκοκινάσης για τη γλυκόζη παρέχει στο ήπαρ και τον εγκέφαλο γλυκόζη όταν η προσφορά είναι περιορισμένη, ενώ εξασφαλίζει ότι η γλυκόζη δεν θα σπαταληθεί όταν είναι άφθονη. Η 1,6-διφωσφορική φρουκτόζη διασπάται στη συνέχεια σε δύο ισομερή μόρια φωσφορικής τριόζης, τη φωσφορική διυδροξυακετόνη και την 3-φωσφορική γλυκεριναλδεΰδη, τα οποία μπορούν να αλληλομετατρέπονται με τη δράση ενός ειδικού ενζύμου. Η 3-φωσφορική γλυκεριναλδεΰδη αποτελεί τον ενεργό μεταβολίτη που τροφοδοτεί την αλληλουχία των επόμενων αντιδράσεων της γλυκόλυσης.  Μέσω των προηγούμενων σταδίων της γλυκόλυσης, ένα μόριο γλυκόζης διασπάστηκε σε δύο μόρια 3-φωσφορικής γλυκεριναλδεΰδης. Για την ώρα δεν έχει κερδηθεί ενέργεια. Αντίθετα, έως εδώ καταναλώθηκαν δύο μόρια ΑΤΡ. Ερχόμαστε τώρα σε μία σειρά αντιδράσεων οι οποίες αξιοποιούν μέρος της ενέργειας της 3-φωσφορικής γλυκεριναλδεΰδης.\n36. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 36 Η αρχική αντίδραση σε αυτή την πορεία είναι η μετατροπή της 3-φωσφορικής γλυκεριναλδεΰδης σε 1,3-διφωσφογλυκερινικό. Στην αντίδραση αυτή, που είναι η μοναδική οδειδοαναγωγική αντίδραση της γλυκόλυσης, ενσωματώνεται ανόργανο φωσφορικό, ενώ ταυτόχρονα ανάγεται ένα μόριο του συνενζύμου NAD+ προς NADH. Στην επόμενη αντίδραση καταλύεται η μεταφορά της φωσφορικής ομάδας από το 1,3- διφωσφογλυκερινικό προς το ADP, οπότε σχηματίζεται ένα μόριο ΑΤΡ. Στη συνέχεια το 3- φωσφογλυκερινικό μετατρέπεται σε 2-φωσφογλυκερινικό, το οποίο με αφυδάτωση δίνει το φωσφοενολοπυροσταφυλικο.  Τέλος απομακρύνεται η φωσφορική ομάδα του φωσφοενολοπυροσταφυλικού οξέος η οποία μεταφέρεται στο ADP και δημιουργείται το πυροσταφυλικό, που αποτελεί το τελικό προϊόν της γλυκόλυσης. [11,12] (εικόνα 5) Από τις επιμέρους αντιδράσεις της γλυκόλυσης που παρουσιάσαμε προκύπτει η συνολική αντίδραση μετατροπής της γλυκόζης σε πυροσταφυλικό: Γλυκόζη + 2Pi + 2ADP + 2NAD+ → 2 πυροσταφυλικό +2ATP + 2NADH + 2H+ + H2O Είναι φανερό ότι από τη μετατροπή ενός μορίου γλυκόζης σε δύο μόρια πυροσταφυλικού το κύτταρο κερδίζει δύο μόρια ΑΤΡ, ενώ ταυτόχρονα σχηματίζονται και δύο μόρια NADH, η τύχη των οποίων συνδέεται με την παραπέρα μεταβολική τύχη του πυροσταφυλικού. (εικόνα 4) Εικόνα 4: Μεταβολική τύχη πυροσταφυλικού οξέος.\n37. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 37 Εικόνα 5: Ρύθμιση της γλυκόλυσης.Regulation of Glycolysis (http://www.csun.edu/~jm77307/Glycolysis.pdf) Enzyme Activator (ενεργοποιητές) Hexokinase AMP/ADP Phosphofructokinase AMP/ADP, Fructose-2,6-bisphosphate Pyruvate kinase AMP/ADP Fructose-1,6-bisphosphate Enzyme Inhibitor (αναστολείς) Hexokinase Glucose-6-phosphate Phosphofructokinase ATP, Citrate Pyruvate kinase ATP, Acetyl CoA, Alanine Παρουσία οξυγόνου η γλυκόζη καίγεται πλήρως (μετατρέπεται δηλαδή σε CO2 + H2O), αποδίδοντας ταυτόχρονα ένα σημαντικό ποσό ενέργειας. Προκειμένου να επιτευχθεί η πλήρης οξείδωση της γλυκόζης, είναι απαραίτητη η συμμετοχή δύο ακόμα μεταβολικών δρόμων, του κύκλου του κιτρικού οξέος και της οξειδωτικής φωσφορυλίωσης το πυροσταφυλικό, το οποίο παράγεται από τις αντιδράσεις της γλυκόλυσης, εισέρχεται στα μιτοχόνδρια και μετατρέπεται σε ακετυλο-CoA (ουσία που τροφοδοτεί τον κύκλο του κιτρικού οξέος) σύμφωνα με την αντίδραση : Πυροσταφυλικό + NAD+ + συνένζυμο A → ακετυλο-CoA + CO2 + NADH. Αυτή η μη αντιστρεπτή διοχέτευση των προϊόντων της γλυκόλυσης στον κύκλο του κιτρικού οξέος καταλύεται από ένα πολυενζυμικό σύμπλεγμα, την πυροσταφυλική αφυδρογονάση, η ενεργότητα της οποίας ρυθμίζεται με πολλούς τρόπους, έτσι ώστε να εξυπηρετούνται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο οι ανάγκες του κυττάρου σε ενέργεια και ενδιάμεσους μεταβολίτες. Αναερόβια αποικοδόμηση της γλυκόζης Για να είναι δυνατή η συνεχής πορεία της γλυκόλυσης, πρέπει το NADH που σχηματίστηκε να επανοξειδωθεί σε NAD+. Η επανοξείδωση αυτή, κατά τον αερόβιο μεταβολισμό, επιτυγχάνεται διαμέσου της οξειδωτικής φωσφορυλίωσης. Όταν όμως δεν υπάρχει οξυγόνο, πρέπει να βρεθεί κάποια άλλη λύση.\n38. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 38 Στο μεταβολισμό των σπονδυλωτών, όταν το ποσό του διαθέσιμου οξυγόνου είναι οριακό, όπως στους μυς κατά την διάρκεια έντονης μυϊκής δραστηριότητας, το πυροσταφυλικό ανάγεται σε γαλακτικό με την δράση της γαλακτικής αφυδρογονάσης. Η παροδική συσσώρευση του γαλακτικού οξέος στα μυϊκά κύτταρα, όταν αυτά δεν προλαβαίνουν να εφοδιαστούν με οξυγόνο, δημιουργεί την αίσθηση του κάματου, προκειμένου ο οργανισμός να σταματήσει την έντονη δραστηριότητα. Το καθαρό ενεργειακό κέρδος στην περίπτωση αυτή είναι δύο μόλις ΑΤΡ ανά μόριο γλυκόζης. Παρ όλα αυτά, το σχετικά πλούσιο σε ενέργεια γαλακτικό μεταφέρεται από τους σκελετικούς μυς στο ήπαρ, το οποίο τροφοδοτείται με οξυγόνο, προκειμένου να μεταβολιστεί περαιτέρω. (Εικόνα 6)  Εικόνα 6: Μετατροπή πυροσταφυλικού σε γαλακτικό οξύ. Κάτω από αερόβιες συνθήκες το επόμενο βήμα στην πορεία της πλήρους διάσπασης της γλυκόζης είναι η οξειδωτική αποκαρβοξυλίωση του πυροσταφυλικού σε ακετυλο-συνένζυμο Α (ακετυλο-CoA). Αυτή η ενεργοποιημένη ακετυλο-ομάδα οξειδώνεται πλήρως σε CO2 μέσω μίας σειράς αντιδράσεων, που είναι γνωστή με το όνομα κύκλος του κιτρικού οξέος ή κύκλος του Krebs. Εκτός από τα τελικά προϊόντα της διάσπασης των υδατανθράκων (πυροσταφυλικό) και τα προϊόντα του μεταβολισμού των λιπών και των αμινοξέων οξειδώνονται, στον κύκλο του κιτρικού οξέος, σε CO2. Έτσι, ο κιτρικός κύκλος είναι ο κοινός τελικός δρόμος για την αποικοδόμηση όλων των θρεπτικών ουσιών. [14,15,16] Τα τελικά προϊόντα του αερόβιου μεταβολισμού είναι, όπως ξέρουμε, CO2 και H2O Πρόκειται για τα ίδια προϊόντα που παράγονται και κατά τη χημική καύση. Το H2O παράγεται στην αναπνευστική αλυσίδα από φορτωμένα με υδρογόνο συνένζυμα NADH και FADH2, τα οποία επανοξειδώνονται παρέχοντας μέρος της ενέργειας που περιέχουν για τη σύνθεση του ΑΤΡ.\n39. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 39 Η σημασία του κύκλου του κιτρικού οξέος δεν εξαντλείται με την παραγωγή CO2 και τη δημιουργία ανηγμένων συνενζύμων, τα οποία τροφοδοτούν την αναπνευστική αλυσίδα για την παραγωγή ενέργειας. Οι μεταβολίτες του κιτρικού κύκλου αποτελούν συγχρόνως μία μεγάλη δεξαμενή ενδιάμεσων προϊόντων, τα οποία χρησιμεύουν για τη σύνθεση νέου κυτταρικού υλικού, όπως αμινοξέα, αίμη της αιμοσφαιρίνης κ.ά. Στα ευκαρυωτικά κύτταρα οι αντιδράσεις του κύκλου του κιτρικού οξέος πραγματοποιούνται μέσα στα μιτοχόνδρια, σε αντίθεση με τις αντιδράσεις της γλυκόλυσης, οι οποίες επιτελούνται στο κυτταρόπλασμα. Η συνολική εικόνα του κύκλου του κιτρικού οξέος φαίνεται στην εικόνα 7. Ο κύκλος αρχίζει με την συνένωση μίας μονάδας τεσσάρων ατόμων άνθρακα του οξαλοξικού και μίας μονάδας δύο ατόμων άνθρακα της ακετυλομάδας του ακετυλο-CοΑ, οπότε δημιουργείται το κιτρικό και απελευθερώνεται το συνένζυμο Α (βήμα 1). Επειδή η πρώτη αυτή αντίδραση οδηγεί στη σύνθεση του κιτρικού οξέος, η πορεία των αντιδράσεων που εξετάζουμε ονομάζεται κύκλος του κιτρικού οξέος. Στη συνέχεια, σχηματίζεται το ισοκιτρικό (βήμα 2), το οποίο αποκαρβοξυλιώνεται οξειδωτικά. Απομακρύνεται δηλαδή ένα μόριο CO2 οπότε παράγεται μία ένωση με πέντε άτομα άνθρακα, το α- κετογλουταρικό και ένα μόριο NAD+ ανάγεται σε NADH (βήμα 3). Ακολουθεί μία δεύτερη αντίδραση οξειδωτικής αποκαρβοξυλίωσης, οπότε δημιουργείται μια ένωση με τέσσερα άτομα άνθρακα, το ηλέκτρυλο-CοΑ, και παράγεται ένα δεύτερο μόριο NADH (βήμα 4). Με τις δύο αυτές αντιδράσεις αποκαρβοξυλίωσης, ουσιαστικά η ακετυλομάδα που τροφοδότησε την πρώτη αντίδραση του κύκλου του κιτρικού οξέος απομακρύνεται ως CO2, οπότε προκύπτει και πάλι μία ένωση με τέσσερα άτομα άνθρακα. Οι αντιδράσεις που ακολουθούν έχουν σκοπό να αναγεννήσουν το οξαλοξικό που χρησιμοποιήθηκε στην πρώτη αντίδραση και να σχηματιστεί έτσι μια κυκλική πορεία αντιδράσεων. Το ηλεκτρυλο-CoA περιέχει ένα δεσμό υψηλής ενέργειας. 'Έτσι, όταν το ηλεκτρυλο-ΟοΑ μετατρέπεται σε ηλεκτρικό (βήμα 5) ο δεσμός υψηλής ενέργειας διασπάται και η ενέργεια αυτή χρησιμοποιείται για το σχηματισμό ενός μορίου GTP (τριφωσφορική γονανοσίνη) από GDP (διφωσφορική γονανοσίνη) και ανόργανο φωσφορικό οξύ (ένα μόριο GTP ισοδυναμεί ενεργειακά με ένα μόριο ΑΤΡ). Στη συνέχεια το ηλεκτρικό οξειδώνεται σε φουμαρικό με ταυτόχρονη αναγωγή ενός μορίου FAD σε FADH2 (βήμα 6), το φουμαρικό μετατρέπεται σε μηλικό (βήμα 7) και τέλος από το μηλικό αναγεννάται το οξαλοξικό με ταυτόχρονη δημιουργία ενός επιπλέον μορίου NADH (βήμα 8).\n40. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 40 Εικόνα 7: Κύκλος κιτρικού οξέος – Krebs cycle\n41. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 41 Γλυκονεογένεση Γλυκονεογένεση ονομάζουμε τη μεταβολική πορεία σύνθεσης της γλυκόζης από μη υδατανθρακικές πρόδρομες ενώσεις. [17,18] Η διαδικασία αυτή είναι πολύ σημαντική, ιδιαίτερα σε περίοδο ασιτίας, γιατί ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί τη γλυκόζη ως βασικό καύσιμο. Η καθημερινή απαίτηση του εγκεφάλου ενός ενηλίκου σε γλυκόζη είναι 120 gr περίπου, ποσότητα η οποία αποτελεί τα 3/4 της γλυκόζης που χρειάζεται ολόκληρο το σώμα (160 gr). Η ποσότητα της γλυκόζης η οποία υπάρχει στα υγρά του σώματος είναι περίπου 20 gr και αυτή η οποία διατίθεται άμεσα από το γλυκογόνο, το οποίο αποτελεί την αποταμιευτική μορφή της γλυκόζης στα θηλαστικά, είναι περίπου 190 gr. Ετσι τα αποθέματα του οργανισμού σε γλυκόζη είναι αρκετά, για να καλύψει ο οργανισμός τις ανάγκες του για μια ημέρα περίπου. Προκειμένου όμως να μπορέσει ο οργανισμός να επιβιώσει για μεγαλύτερη περίοδο ασιτίας, πρέπει να συνθέσει γλυκόζη από μη υδατανθρακικές πηγές. Ακόμη η γλυκονεογένεση είναι απαραίτητη σε περιόδους εντατικής άσκησης, οπότε παράγεται μεγάλη ποσότητα γαλακτικού οξέος. Τα κύρια, μη υδατανθρακικά, πρόδρομα μόρια που χρησιμοποιούνται για τη σύνθεση της γλυκόζης είναι το γαλακτικό οξύ, ορισμένα αμινοξέα που ονομάζονται γλυκοπλαστικά αμινοξέα (π.χ. αλανίνη) και η γλυκερόλη. Τα μόρια αυτά εισέρχονται στη μεταβολική πορεία της γλυκονεογένεσης σε διαφορετικά σημεία. (εικόνα 8) Εικόνα 8: Πρόδρομα μόρια και πορείες της γλυκονεογένεσης.\n42. Λυρατζόπουλος Εμμανουήλ Βιολόγος 42 Το γαλακτικό οξύ που προκύπτει από την αναερόβια διάσπαση της γλυκόζης στους σκελετικούς μύες και μετατρέπεται από το ένζυμο γαλακτική δευδρογονάση σε πυροσταφυλικό. Τα αμινοξέα προκύπτει από την διάσπαση των πρωτεϊνών κατά την ασιτία. Στα λιποκύτταρα η διάσπαση των τριγλυκεριδίων οδηγεί σε γλυκερόλη και λιπαρά οξέα. Τα λιπαρά οξέα δεν μπορούν να σχηματίσουν γλυκόζη, ενώ η γλυκερόλη μετατρέπεται σε φωσφορική διυδροξυακετόνη και εισέρχεται στο γλυκολυτικό μονοπάτι. (Εικόνα 9). Εικόνα 9: Μετατροπή γλυκερόλης σε φωσφορική διυδροξυακετόνη Κατά τη γλυκόλυση η γλυκόζη μετατρέπεται σε πυροσταφυλικό οξύ, ενώ κατά τη γλυκονεογένεση το πυροσταφυλικό μετατρέπεται σε γλυκόζη. Παρόλα αυτά η γλυκονεογένεση δεν είναι μία απλή αντιστροφή της πορείας της γλυκόλυσης. Οι αντιστρεπτές αντιδράσεις της γλυκόλυσης είναι κοινές αντιδράσεις και στη γλυκονεογένεση, ενώ οι μη αντιστρεπτές αντιδράσεις της γλυκόλυσης καταλύονται από άλλα ένζυμα. Με τον τρόπο αυτό το κύτταρο κατορθώνει να ελέγχει δύο μεταβολικές διεργασίες που έχουν διαφορετικό ρόλο και οι οποίες δεν μπορούν να προχωρούν χωρίς ρύθμιση η μία δίπλα στην άλλη, γιατί το μόνο που θα γινόταν ο αυτή την περίπτωση θα ήταν η άσκοπη κατανάλωση ενέργειας. (εικόνα 10) Το κύριο όργανο της γλυκονεογένεσης είναι το ήπαρ. Σύνθεση γλυκόζης γίνεται επίσης και στο φλοιό των νεφρών, αλλά η ολική ποσότητα της παραγόμενης γλυκόζης στους νεφρούς είναι το 1/10 της ποσότητας που παράγεται στο ήπαρ. Η γλυκονεογένεση βοηθά τη διατήρηση των επιπέδων της γλυκόζης στο αίμα σε φυσιολογικά όρια, ώστε ο εγκέφαλος και οι μυς να αντλούν τη γλυκόζη που χρειάζονται, για να ικανοποιήσουν τις μεταβολικές τους ανάγκες.\nλυρατζοπουλος τεχνικές - ορμόνες - αντισώματα - μελέτη γονιδίου\nΕπιμορφωτικό πρόγραμμα: Μοριακή βιολογία γενετική εξελίξεις και διδακτικές ε...\nωρίμανση του M rna\nμηχανισμοί και τρόποι ρύθμισης του κυτταρικού κύκλου\nλυρατζοπουλος προλακτίνη - μεμβρανική μεταφορά - αναβολικές ουσίες - εξαρτη...


Ποιοι έβαλαν φωτιά στη Μόρια – Τι λέει η ΕΛ.ΑΣ.; - AGIOI THEODOROI\nHome ΕΛΛΑΔΑ Ποιοι έβαλαν φωτιά στη Μόρια – Τι λέει η ΕΛ.ΑΣ.;


Tips για να την παλέψεις στον τροπικό ζεστό καιρό - AllYou.gr\nTα do's και τα dont's για διατροφή και συνήθειες\n1. Κλειστά παντζούρια 24/24\n2. Κλιματιστικό = απομόνωση\n3. Τέρμα τα βαριά φαγητά. Ναι, στο νερό. Ναι, στα κοκτέιλ\nΟι σαλάτες είναι η ιδανική επιλογή για την εποχή. Μπορείς να την εμπλουτίσεις με ό,τι θες εσύ (ζυμαρικά, κοτόπουλο) για να μη διαμαρτύρεται το στομάχι σου και για να μη σκας (κυριολεκτικά) από το φαί και από τη ζέστη.\nΑ, και νερό. Όσο μπορείς νερό.\n4. Ξέχνα για λίγο πιλάτες, ιμάντες και βάρη\n5. Βγες και λίγο έξω (το βράδυ)


Έλεγχοι χαρτικών - EUROLAB\nΥπάρχουν ορισμένοι αθέατοι κίνδυνοι που εμφανίζονται στα πιο αθώα χαρτικά υλικά. Οι κίνδυνοι αυτοί μπορούν να απαριθμούνται ως εξής: αζωχρώματα, χρωστικές αλλεργιογόνου, καρκινογόνες βαφές, βαρέα μέταλλα, φθαλικές ενώσεις, φορμαλδεΰδη, νικέλιο και πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (δηλαδή PAH).\nΔεδομένου ότι τα αζωχρώματα έχουν ιδιότητες που προκαλούν καρκίνο, η χρήση τους απαγορεύεται στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την οδηγία 2004 / 21 / CE. Απαγορεύεται όχι μόνο στα προϊόντα γραφικής ύλης, αλλά και σε κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, δερμάτινα ενδύματα και συνθετικά υλικά. Στο πλαίσιο αυτό, απαγορεύεται η χρήση αζωχρωμάτων σε σάκους, κουτιά γεύματος, κουτιά μολυβιών, παστέλ χρώματα, ακουαρέλες και πολλά άλλα είδη γραφικής ύλης.\nΟμοίως, η χρήση αλλεργιογόνων βαφών (με την οδηγία 2002 / 371 / EC) και οι καρκινογόνες βαφές (με την οδηγία 2002 / 371 / EC) απαγορεύεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.\nΤα βαρέα μέταλλα συσσωρεύονται επίσης στο ανθρώπινο σώμα, ιδιαίτερα στο ήπαρ, τα νεφρά και τις αρθρώσεις, προκαλώντας βλάβες. Δεν πρέπει να υπάρχουν βαριά μέταλλα στα χαρτικά υλικά.\nΟι φθαλικές ενώσεις χρησιμοποιούνται γενικά ως πλαστικοποιητές σε χρώματα και πλαστικά προϊόντα. Ωστόσο, οι οδηγίες 1999 / 815 / EEC και 2005 / 84 / EC απαγορεύονται στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης επειδή είναι καρκινικές, προκαλούν άσθμα και βλάπτουν το ανθρώπινο ορμονικό σύστημα.\nΣτον τομέα της χαρτοπωλείου, η φορμαλδεΰδη χρησιμοποιείται γενικά για την προστασία της βαφής και της εκτύπωσης. Ωστόσο, αυτό το χημικό προκαλεί επίσης αλλεργίες, ερεθισμούς, κνησμό και καρκίνο του πνεύμονα. 2002 / 371 / CE απαγορεύεται στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.\nΟι απαγορεύσεις αυτές περιλαμβάνονται στις νομικές ρυθμίσεις μας στο πλαίσιο των μελετών εναρμόνισης με την Ευρωπαϊκή Ένωση.\nΚατά τη διάρκεια των συγκεκριμένων δοκιμαστικών μελετών, λαμβάνονται υπόψη οι ισχύοντες κανονισμοί και τα σχετικά πρότυπα που έχουν εκδοθεί από πολλές εγχώριες και ξένες οργανώσεις. Σύμφωνα με τις ανάγκες των επιχειρήσεων, ο οργανισμός μας διεξάγει επίσης δοκιμασίες χαρτικής στο πλαίσιο συγκεκριμένων δοκιμών.


τσάντα αστυνομικοί Λήστεψαν ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΠΕΤΡΑΣ Πλούσια λεία για ληστές που καραδοκούσαν στην αυλή - trendz.pl\nτσάντα αστυνομικοί Λήστεψαν ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΠΕΤΡΑΣ Πλούσια λεία για ληστές που καραδοκούσαν στην αυλή\nStrona Główna »Trendy » τσάντα αστυνομικοί Λήστεψαν ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΠΕΤΡΑΣ Πλούσια λεία για ληστές που καραδοκούσαν στην αυλή\nπετρα καρυστου θεσσαλονικη\nπλακες καρυστου τιμη παλετας πετρινα προκατ φυσικες πετρες επενδυσης – http://lithorama.com.gr/index.asp?Keyword=0000000025..html&Page=17. σφυρι για πετρα ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΠΕΤΡΑΣ πετρα δαπεδου εξωτερικου μεγαλες […]\nπλακες καρυστου τιμη παλετας πετρινα προκατ φυσικες πετρες επενδυσης – http://lithorama.com.gr/index.asp?Keyword=0000000025..html&Page=17. σφυρι για πετρα ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΠΕΤΡΑΣ πετρα δαπεδου εξωτερικου μεγαλες πετρες χωρου Μέσα στην πλακες καβαλας τσάντα υπήρχαν 10.000 ευρώ…”\nΠλούσια λεία για ληστές που καραδοκούσαν στην αυλή ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΠΕΤΡΑΣ\nΜέσα στην τσάντα υπήρχαν 10.000 ευρώ\nΠρέπει να γνώριζαν πολλά για την 53χρονη γυναίκα που χτύπησαν και λήστεψαν έξω από το σπίτι της στο Ριζό Πέλλας, οι δυο άγνωστοι κακοποιοί που έφυγαν με πλούσια λεία. Και, κυρίως, ότι είχε μαζί της ένα μεγάλο χρηματικό ποσό.\nΟι δράστες, που φορούσαν κουκούλες, γνώριζαν και τη διεύθυνση της γυναίκας και είχαν στήσει καρτέρι στην αυλή του σπιτιού της, ξέροντας ότι μόλις έφτανε θα στάθμευε εκεί το αυτοκίνητό της. Μόλις έσβησε τη μηχανή και βγήκε, της επιτέθηκαν και άρχισαν να την χτυπούν ώσπου αναγκάστηκε να αφήσει την τσάντα που κρατούσε.\nΑμέσως, οι ληστές την άρπαξαν και τράπηκαν σε φυγή προς άγνωστη κατεύθυνση. Η γυναίκα ειδοποίησε την Αστυνομία και κατήγγειλε ότι μέσα στην τσάντα υπήρχαν 10.000 ευρώ και διάφορα προσωπικά της έγγραφα και αντικείμενα. Οι αστυνομικοί ερευνούν τώρα στο περιβάλλον της, για να εξακριβώσουν ποιοι γνώριζαν για την ύπαρξη των χρημάτων και βάλθηκαν να τα κάνουν δικά τους.\nΚατά τη διάρκεια των επιδείξεών της σε τσίρκο, έχει τραυματιστεί ουκ ολίγες φορές, όμως τα τραύματά της δεν την πτοούν. Η μητέρα της, Κάρμεν, είναι εκπαιδεύτρα στο ριάλιτι του ” πλακες εξωτερικου χωρου Sky One”, „Cιrque de Celebrite”.


«Ετοιμοπόλεμη» θέλει να είναι η Ν.Δ., εκτιμώντας ότι ανά πάσα στιγμή μπορεί να προκηρυχθούν εκλογές έως το τέλος του έτους, με δεδομένο ότι, μέχρι στιγμής, δεν έχει κλείσει η αξιολόγηση.\nΧθες στα γραφεία του κόμματος στην Πειραιώς πραγματοποιήθηκε ευρεία σύσκεψη στελεχών και μεταξύ των θεμάτων που συζητήθηκαν ήταν και η στρατηγική του κόμματος, βάσει και των δημοσκοπικών ευρημάτων που δείχνουν τη Ν.Δ. να προηγείται σημαντικά του ΣΥΡΙΖΑ, με εισηγητές τούς Τάκη Θεοδωρικάκο, συντονιστή Στρατηγικού Σχεδιασμού και Επικοινωνιακής Ομάδας, και Μ. Λαζαρίδη διευθυντή του γραφείου Τύπου.\nΣύμφωνα με πληροφορίες, και στη σύσκεψη αυτή αποφασίστηκε ότι η Ν.Δ. θα εξακολουθήσει να κινείται με άξονα το αίτημα των εκλογών και σκεπτικό ότι «η κανονικότητα και η σταθερότητα περνάει μέσα από την πολιτική αλλαγή».\nΗ Ν.Δ. στοχεύει στη διαμόρφωση μιας νέας πολιτικής πλειοψηφίας. Κι ενώ ο στόχος είναι η αυτοδυναμία στις εκλογές, όποτε κι αν γίνουν, διατείνονται ότι θα απευθύνουν κάλεσμα σε όλες τις πολιτικές δυνάμεις να μετάσχουν στην κυβέρνηση εξαιρουμένων πάντως της Χ.Α., του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΚΕ.\nΕνδεχομένως η στρατηγική αυτή θα αναπτυχθεί και στη σημερινή ομιλία Μητσοτάκη στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του κόμματος, που συνεδριάζει στη 1 το μεσημέρι στην αίθουσα Γερουσίας της Βουλής.\nΟι πληροφορίες φέρουν τον αρχηγό της Ν.Δ. να κάνει εκτενή αναφορά στις εξελίξεις στην Ευρώπη -η συνεδρίαση πραγματοποιείται άλλωστε την επομένη των ολλανδικών εκλογών.\nΟ κ. Μητσοτάκης θα τονίσει ότι η παραμονή της χώρας μας στον σκληρό πυρήνα της ευρωζώνης είναι εκ των ων ουκ άνευ, αλλά θα εκφράσει και τις ανησυχίες του για το μέλλον της γηραιάς ηπείρου.\nΜε κάθε τρόπο θα επαναλάβει επίσης ότι η αξιωματική αντιπολίτευση δεν πρόκειται να ψηφίσει το νέο πακέτο μέτρων που θα φέρει η κυβέρνηση στη Βουλή όποτε κι αν αυτό συμβεί, κατηγορώντας την ότι «έχει προσυμφωνήσει με τους εταίρους ουσιαστικά σε ένα τέταρτο μνημόνιο».\nΚαι βεβαίως, βάσει και του σκεπτικού που προαναφέραμε, θα ζητήσει και πάλι εκλογές διότι «κάθε μέρα που περνάει με κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ βλάπτει τη χώρα».\nΣτη συνεδρίαση, εφόσον το ζητήσουν, θα δοθεί ο λόγος και στους βουλευτές, αλλά δεν είναι γνωστό αν μετά την ομιλία Μητσοτάκη θα συνεχιστεί κεκλεισμένων των θυρών ή όχι.\nΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ 10.01.2018, 06:00\nΕτοιμότητα υπό τον... φόβο εκλογών\nΣε εκλογική ετοιμότητα έθεσε τη Ν.Δ. ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας χθες στη συνεδρίαση των τομεαρχών του κόμματος. Παράλληλα, πήρε άλλη μια φορά σαφή θέση ως προς το θέμα της ονομασίας της ΠΓΔΜ, το οποίο...


Αρχείο άρθρων :: Διαχείριση Ψυχικής Υγείας και Σχέσεων\nΟι δείκτες της συναισθηματικής υγείας που είναι θεμέλιοι λίθοι για την ισορροπία σας\nΈνας τρόπος για να αξιολογήσουμε πόσα άσχημα επηρεασμένοι είμαστε από τα πρώιμα χρόνια μας –εκεί όπου ίσως χρειάζεται να κατευθύνουμε περισσότερο την προσοχή μας και την προσπάθεια επανόρθωσης– είναι να αναγνωρίσουμε ένα εύρος δεικτών συναισθηματικής υγείας και να σκεφτούμε πώς τα πάμε σε σχέση με...\nΟι λόγοι που επιλέγουμε να παραμείνουμε ή να εγκαταλείψουμε τις σχέσεις μας\nΗ παραμονή στη σχέση μπορεί να προκύψει λόγω αδράνειας, ενώ η εγκατάλειψη απαιτεί μεγάλη προσπάθεια. Μία νέα έρευνα η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Personality and Social Psychology Bulletin διερευνά τους λόγους που επιλέγουμε να παραμείνουμε ή να εγκαταλείψουμε...\nΘεραπεία ζεύγους ή συμβουλευτική ζεύγους - Οικογενειακή θεραπεία\nΗ θεραπεία ζεύγους ή συμβουλευτική ζεύγους εστιάζει στην συμβουλευτική υποστήριξη για την αντιμετώπιση ενός ή περισσότερων σημαντικών προβλημάτων ή αποφάσεων που το ζευγάρι καλείται να λύσει ή να λάβει αντίστοιχα. Τα θέματα τα οποία συνήθως τους απασχολούν είναι σχέσεων, δηλαδή πώς είναι μεταξύ...\nΗ ατομική ψυχοθεραπεία είναι μια στενή σχέση εμπιστοσύνης και ψυχικού ανοίγματος απο έναν θεραπευόμενο προς έναν έμπειρο ψυχοθεραπευτή με σκοπό την σε βάθος αυτογνωσία του πρώτου, την κατανόηση και απάλειψη των ψυχοσωματικών του συμπτωμάτων και την αναβάθμιση της εσωτερικής του ζωής και...\nΑπό την ηλικία του δημοτικού σχολείου και μετά, λέει η Τζιλ Εμμάνουελ, κλινική ψυχολόγος και διευθύντρια εκπαίδευσης του Ινστιτούτου Παιδικής Νόησης, το πιο σημαντικό πράγμα που μπορούν να κάνουν οι γονείς είναι να επικυρώνουν τις ανησυχίες του παιδιού. Όταν οι άνθρωποι λένε, ‘ανησυχώ ή είμαι...\nΜπορεί να εκπλαγείτε από αυτά που δεν ξέρετε σχετικά με το άγχος.\n1. Μπορούμε να καταλάβουμε πότε κάποιος έχει άγχος Κατά έναν ειρωνικό τρόπο, τα άτομα που έχουν άγχος, μπορεί να φαίνονται απόλυτα ήρεμα. Ένας θεραπευόμενος, μου είπε σε μία συνεδρία, ότι ήταν έτοιμος να πάθει κρίση πανικού. Ένιωσα λίγο αμήχανα που δεν το είχα παρατηρήσει. Η εικόνα ενός ατόμου που...\nΗ ομαδική θεραπεία είναι μία μεταμορφωτική εμπειρία που αξίζει να την βιώσουν όλοι. Για πολλούς ανθρώπους η ομαδική θεραπεία μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική και περισσότερο μεταμορφωτική απ' ότι η ατομική θεραπεία. Υπάρχουν πολλά είδη ομαδικής θεραπείας. Όπως γράφει ο Irvin D. Yalom στο βιβλίο...\nΗ φροντίδα ενός ατόμου με άνοια μπορεί να είναι πολύ δύσκολη μερικές φορές. Παρόλα αυτά υπάρχουν τρόποι να αντιμετωπίσει κανείς τις δυσκολίες. Παρακάτω θα βρείτε συμβουλές που έχουν βοηθήσει άλλους περιθάλποντες ή μπορείτε να απευθυνθείτε σε ειδικό ψυχικής υγείας για σχετικές συμβουλές και...\nΌταν δεν υπάρχουν σε κάποιον ή και στους δυο τα συναισθήματα εκείνα που κάποτε τους ένωσαν, αυτό είναι κάτι που αλλάζει τη δυναμική στη σχέση. Πριν δοθεί τέλος στην σχέση τότε αναζητούνται δεκανίκια, όπως ένα τρίτο πρόσωπο και έτσι η εμπιστοσύνη μεταξύ του ζευγαριού κλονίζεται...\nΓράφει ο Αθανάσιος Κωστούλας Ο παιδικός καρκίνος εκτός των άλλων είναι και εξαιρετικά αγχωτικός για τον ασθενή και για όλη την οικογένεια. Το άγχος ξεκινά τη στιγμή της διάγνωσης, όταν οι οικογένειες καλούνται να αντιμετωπίζουν το τεράστιο βάρος της κατανόησης της ασθένειας, των ιατρικών όρων και...\nΠροϊόντα: 1 - 10 από 57


Ρίο: Γέννα 16χρονης με κορωνοϊό έβαλε σε καραντίνα 10 γιατρούς και νοσηλευτές - Alldaynews.gr\nΣε καραντίνα μπήκαν 10 γιατροί και νοσηλευτές του νοσοκομείου του Ρίου μετά από μία γέννα.\n‘Όλα ξεκίνησαν όταν μία 16χρονη έγκυος βρέθηκε στο νοσοκομείο καθώς ήταν ανάγκη να μπει στο χειρουργείο , δεδομένου ότι υπήρξε πρόβλημα με την κύησή της.\nΠριν μπει στο χειρουργείο, σύμφωνα με πληροφορίες, της έγινε rapid test αλλά και μοριακός έλεγχος, βάσει πρωτοκόλλου, προκειμένου να διαπιστωθεί αν είναι θετική στον κορωνοϊό.\nΚαθώς το πρώτο (rapid test) βγήκε αρνητικό κι επειδή η ανάγκη να μπει στο χειρουργείο ήταν άμεση, όπως επισημαίνεται, οι γιατροί προχώρησαν σε καισαρική και πριν βγει το αποτέλεσμα του μοριακού τεστ.


'Βιώνοντας την σιωπη' με τον Hyon Gak Sunim | Ashtanga Yoga στη Θεσσαλονίκη | Prajna Shala Studio\n'Βιώνοντας την σιωπη' με τον Hyon Gak Sunim\nPrajna Shala, Ιωνος Δραγουμη & Χ.Βαμβακα 1 ,Θεσσαλονικη ,2ος οροφος.\nTo Workshop είναι ανοιχτό σε όλους, δεν είναι απαραίτητη προηγούμενη εμπειρία. Για όσους δεν γνωρίζουν αυτήν την παράδοση (ή για όσους θέλουν να τον ξανακούσουν), θα γίνει παρουσίαση και συζήτηση την Παρασκευή το απόγευμα.\n18:30 - 20:30 Παρουσίαση του Zen, Καθιστός Διαλογισμός, Συζήτηση\nΣάββατο 25/1 & Κυριακή 26/1\n11:00 - 12:15 Καθιστός/Περιπατητικός Διαλογισμός\n12:30 - 13:30 Μεσημεριανό ( έχετε μαζί σας ένα ελαφρύ γεύμα)\nΠαρασκευή απόγευμα - Προεραιτική Συνεισφορά( μικροτερη συνεισφορα 5 ευρω)\nΣάββατο & Κυριακή για μέλη της Prajna Shala και μαθητές του Sunim:\nEarly Bird μέχρι 16/1 - €50\nΜετά τις 17/11 - €60\nEarly Bird μέχρι 16/1 - €35\nΜετά τις 17/1- €45\nΣάββατο & Κυριακή για μη-μέλη της Prajna Shala;\nEarly Bird μέχρι 16/1 - €60\nΜετά τις 17/1- €70\nEarly Bird μέχρι 16/1 - €45\nΜετά τις 17/1 - €55\nΔηλώσεις συμμετοχής μέσω email :info@ashtangayoga-Thessaloniki.gr\nΔεν υπάρχει πολιτική ακυρώσης\nWe are so happy to have Sunim with us at Prajna Shala once again!\nAs always, the workshop is open to all, no meditation experience is necessary. For those who haven’t met him before (or who would like to hear him again!), there is a presentation and Q&A on Friday evening.\nHyon Gak Sunim (“Sunim”) is a world-renowned teacher who has taught and lectured on Zen to small and large communities, including Universities and many other institutions (Please read more about Sunim in the bio included at the end of this description). It is a privilege to have him here, and to experience his clear and straightforward teaching first-hand.\n18:30 - 20:30 Introduction/Talk, Zen Sitting, Questions & Answers\n(Attendance on Friday is by donation)\nSaturday December 7 & Sunday December 8\n11:00 - 12:15 Sitting/Walking Meditation\n12:30 - 13:30 Lunch (have a light meal with you)\nFriday Evening – Donation(mimimum donation 5 euros)\nEarly Bird before 16/1 - €50\nAfter 17/1- €60\nEarly Bird before 16/1- €35\nAfter 17/1- €45\nEarly Bird before 16/1- €60\nAfter 17/1- €70\nEarly Bird before 16/1- €45\nAfter 17/1- €55\nRegistration via email:info@ashtangayoga-Thessaloniki.gr or prajnashala@gmail.com\nThere is no cancelation policy\nMore on Sunim at www.mirrorofzen.com.s


Τα Μυστικά Της Λεβάντας. Θεραπευτικές Ιδιότητες Και Χρήσεις!!!\nΤο truelife.gr δεν ευθύνεται για οποιεσδήποτε πιθανές συνέπειες από οποιαδήποτε θεραπεία, άσκηση, διατροφή, εφαρμογή φαρμάκων ή οποιαδήποτε άλλη παρόμοια ενέργεια που προκύπτει από την ανάγνωση ή την παρακολούθηση των πληροφοριών που περιέχονται σε αυτό το άρθρο. Πριν από την εφαρμογή οποιασδήποτε θεραπείας, παρακαλείστε να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας ή άλλον φορέα παροχής υπηρεσιών υγείας.\nαιθέριο έλαιο, βήχα, διατροφή, ενέργεια, ζάχαρη, θεραπεία, λάδι, λεβάντα, νερό, νευρικό σύστημα, στομάχι, φάρμακα, φρέσκα


Τζόρνταν, Κόμπι και ΝΒΑ στην κορυφή των αναζητήσεων το 2020 στην Ελλάδα - Basketworld.net\nΤζόρνταν, Κόμπι και ΝΒΑ στην κορυφή των αναζητήσεων το 2020 στην Ελλάδα\nBasketworld.net > News > ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ > Viral > Τζόρνταν, Κόμπι και ΝΒΑ στην κορυφή των αναζητήσεων το 2020 στην Ελλάδα\nΜάικλ Τζόρνταν, Κόμπι Μπράιαντ και ΝΒΑ ξεχώρισαν ανάμεσα στις αναζητήσεις των χρηστών του διαδικτύου στην Ελλάδα μέσα στο 2020. Μάλιστα το ΝΒΑ βρίσκεται στην κορυφή των αναζητήσεων για όλα τα αθλητικά γεγονότα.\nΔείτε αναλυτικά τα κορυφαία trends αναζήτησης στην Ελλάδα το 2020 όπως προέκυψαν από την Google.\nΚΟΜΠΙ ΜΠΡΑΙΑΝΤ,ΜΑΙΚΛ ΤΖΟΡΝΤΑΝ,ΝΒΑ


Κατεβάστε το δωρεάν βιβλίο Αριστοτέλης Ωνάσης σε μορφή: pdf, epub, mobi, FB2| Κατεβάσετε-βιβλίο.com\nΣτη βιογραφία “Αριστοτέλης Ωνάσης, ο άνθρωπος που τα ήθελε όλα”, ο Έλληνας κροίσος εμφανίζεται ισχυρογνώμων και ακαταπόνητος, φρικτός και χαριτωμένος, παρορμητικός και γενναιόδωρος, καυστικός και ευέξαπτος, “χωρίς ηθική αλλά με ανθρωπιά”. Είναι ικανός να τρώει πορτοκάλι λερώνοντας με τα ζουμιά του τα πιο κρίσιμα συμβόλαια, καπνίζει σαν φουγάρο και πίνει σαν σφουγγάρι, του αρέσει να επιδεικνύεται.\nΔύσκολα εντοπίζεται από τους βοηθούς του, “η μόνη πραγματική του πολυτέλεια είναι να βρίσκεται σε κίνηση”. Κι όπως δεν διστάζει να απατά ή να καβγαδίζει σαν θηρίο με τις γυναίκες του, “διαπραγματεύεται με δικτάτορες, εκδικείται, και υποδέχεται καθάρματα που αργότερα θα τον εξυπηρετήσουν”.\nΤο χειρότερο; “Δεν αναγνωρίζει ποτέ τα λάθη του. Είναι απεχθής και υπέροχος”, καταλήγει ο Φορεστιέ.\nΕφ. “Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία”, 18-10-2009\nΣυγγραφέας: Forestier François\nΠροηγούμενο βιβλίο Previous post: Νομισματική θεωρία και πολιτική\nΕπόμενο βιβλίο Next post: Στα χρόνια της συμφοράς


κομμένα βύσματα... - routes.gr\nPost by little_chris » 27 Mar 2009 00:45\nTο περασμένο φθινόπωρο αγοράστηκαν από ελληνική εταιρία πλακέτες και βύσματα με σκοπό το άνοιγμα και τη συντήρηση αναρριχητικών διαδρομών στα Χανιά..Συγκεκριμένα σε δύο απ τις διαδρομές που ανοίχτηκαν κοπηκαν τρία ανοξείδωτα βύσματα 10mm μονής εκτόνωσης! Δεν έσπασαν κατα τη διάρκεια πτώσης ούτε πάνω στο σφίξιμο τους αλλα είτε βγήκαν με το χέρι είτε με την τάση του σχοινιού ύστερα απο πτώση του επικεφαλής, είτε με την τάση του σχοινιού σε top rope. Προφανώς η μονη εξήγηση είναι και στις τρείς περιπτώσεις τα βύσματα να ήταν ήδη κομμένα απο προηγούμενη πτώση ή σεκάρισμα του αναρριχητή αλλά δε βγήκαν μιας και ήταν τοποθετημένα σε κάθετο βράχο και δεχόντουσαν κάθετα την τάση. Όλα τα βύσματα κόπηκαν ακριβώς στη μέση ανάμεσα απ το παξιμάδι και τον δακτύλιο εκτόνωσης. Οι αναρριχητές που άνοιξαν αυτές τις δύο διαδρομές είναι αρκετά έμπειροι και έχουν τοποθετήσει πολλά βύσματα και δεν προκλήθηκαν τα παραπάνω απο δικό τους λάθος (υπερβολικό σφίξιμο κτλ). Όταν ενημερώθηκε ο κατασκευαστής-προμηθευτής είπε οτι έχει πουλήσει άλλα 4.000 αντίστoιχα βύσματα... Εννοείται πως στείλαμε πίσω όσα βύσματα μας είχαν απομείνει και τα αντικατέστησε με άλλα φαινομενικά καλύτερης ποιότητας και κατασκευής. Ενημερωτικά αναφέρω πως οι περισσότερες διαδρομές στην Ελλάδα είναι ανοιγμένες με αντίστοιχης φίρμας βυσματα. Μπορεί να μου εγγυηθεί κάποιος οτι τα καινούργια βύσματα που λάβαμε δε θα έχουν παρόμοια κατάληξη; οτι είναι ασφαλείς όλες οι διαδρομές που έχουμε ήδη ανοίξει; οτι μπορώ να σκαρφαλώνω με ασφάλεια;\nΥ.Γ. Εγω μετά απ όλα αυτά λέω να το γυρίσω στο σόλο μιας και τελικά δεν έχει μεγάλη διαφορά.τουλάχιστον δε θα έχω την ψευδαίσθηση οτι η πλακέτα κάτω απ τα πόδια μου κρατάει...\nPost by OFIS » 27 Mar 2009 08:56\n"Υ.Γ. Εγω μετά απ όλα αυτά λέω να το γυρίσω στο σόλο μιας και τελικά δεν έχει μεγάλη διαφορά.τουλάχιστον δε θα έχω την ψευδαίσθηση οτι η πλακέτα κάτω απ τα πόδια μου κρατάει..."\nΠάντως πολύ σοβαρό το ζήτημα.Περιμένουμε παρέμβαση από Karazits...\nPost by Minimus » 27 Mar 2009 10:01\nPost by little_chris » 27 Mar 2009 10:11\nΝομίζω οτι όλοι καταλάβατε οτι πρόκειται για την Rockland. Και τα βύσματα και οι πλακέτες αγοράστηκαν από αυτή την εταιρία. Απ ότι μάθαμε δεν κατασκευάζει ο ίδιος τα βύσματα αλλά τα προμηθεύεται απο αλλού..\nContact route 4a\nPost by route 4a » 27 Mar 2009 15:00\nΜέχρι σήμερα που μιλάμε ποτέ εκτός από τον αγοραστή δεν ζητήθηκε η άποψη μου για το συγκεκριμένο συμβάν, παρά μόνον ακούγονται γνώμες και εικασίες από αρκετούς αναρριχητές.\nΤα συγκεκριμένα βύσματα όντως δεν ήταν δικής μου κατασκευής γιατί εκείνο το διάστημα δεν είχα έτοιμα δικής μου κατασκευής να παραδώσω.\nΌταν ρωτήθηκα είπα ότι για το 2008( μέχρι τον Αύγουστο )είχα πουλήσει περίπου 4000 συνολικά και όχι από τα συγκεκριμένα. Από τα συγκεκριμένα τοποθετήθηκαν στα βράχια περίπου 80 βύσματα τα οποία δεν σημαίνει αυτόματα ότι είναι επικύδινα. Διότι από αυτά που επιστράφηκαν σε εμένα, εγώ τα δοκίμασα και σε πραγματικές συνθήκες ( περίπου 15 βύσματα ) και δεν αντιμετώπισα κάτι ανάλογο. Μάλιστα όση ποσότητα μου έμεινε δεν την επέστρεψα στον προμηθευτή μου και τα έχω κρατήσει στο μαγαζί για περαιτέρω έλεγχο.\nΣου προτείνω λοιπόν πριν αρχίσεις το solo όπως λες, να επικοινωνήσεις μαζί μου εσύ ή όποιος άλλος φίλος αναρριχητής θέλει ή και όλοι μαζί να βρεθούμε από κοντά για να κάνουμε μία συζήτηση-ανάλυση του θέματος (για το λόγο αυτό παραθέτω το τηλέφωνο και το mail και είμαι στη διάθεση του καθενός).\nΓιατί με εικασίες και υποθέσεις μόνο λάθος συμπεράσματα θα έχουμε.\nΕπίσης γιατί πιστεύω ότι κάποια θέματα τους αρμόζει μία λεπτομερέστερη αντιμετώπιση από την απλή συνομιλία σε ένα forum.\nΛευτέρης Φωτεινός ( ιδιοκτήτης της ROCKLAND )\nτηλ.: 210 400 98 26\ne-mail : mail@rockland.gr\nPost by little_chris » 27 Mar 2009 16:27\nΦίλε Λευτέρη δεν έκανα καμία εικασία και καμία υπόθεση..αυτό που συνέβει είναι γεγονός. Και εγώ τα δύο συμβάντα που περιέγραψα τα είχα απλά ακούσει αλλά με το που το είδα να συμβαίνει και μπροστά μου θέλησα να το μάθει ο κόσμος όχι για να δυσφημίσω εσένα αλλά για να προστατευτούν οι αναρριχητές που τυχόν έχουν αγοράσει παρόμοια βύσματα.\nΑν δεν είχες να μας παραδώσεις δικά σου βύσματα τότε κακώς προμηθεύτηκες απο κάποιον άλλον. Εμείς αγοράζουμε βύσματα όχι απ το σιδερά της γειτονιάς μας αλλά απο μια εταιρία που υποτίθεται οτι τα προιόντα της είναι πιστοποιημένα για αναρρίχηση και αυτό που έγινε εγώ το θεωρώ απαράδεκτο.\nΑυτο που συνέβει συνέβει και ο κόσμος πρέπει να το μάθει. Τα forum για αυτό ακριβώς το λόγο υπάρχουν, για να συζητάμε να ενημερωνόμαστε και να προβληματίζόμαστε. Αν έχεις να πεις κάτι για το συμβάν ή αν έχεις έστω κάποια πιθανή εξήγηση θα ήθελα πάρα πολύ να την ακούσω..σε αυτό εδώ το forum, για να μάθει και ο κόσμος τι μπορεί να έφταιξε.\nΣε προσωπικό επίπεδο δεν έχω να σου πω κάτι φίλε Λευτέρη. Αν θες να συζητήσουμε τηλεφωνικά το τηλ. μου είναι 6947405406 και αν θες να τα πούμε από κοντα είσαι ευπρόσδεκτος να έρθεις στα Χανιά..και να σκαρφαλώσεις τις εν λόγο διαδρομές.ποιός ξέρει ίσως τότε αρχίσουμε παρέα το σόλο!\nPost by Planar » 27 Mar 2009 18:02\nlittle_chris wrote: είσαι ευπρόσδεκτος να έρθεις στα Χανιά..και να σκαρφαλώσεις τις εν λόγο διαδρομές.ποιός ξέρει ίσως τότε αρχίσουμε παρέα το σόλο!\nΔε μας λετε και μας ποιες ειναι οι εν λογω διαδρομες γιατι κατεβαινουμε Κρητη οπου να 'ναι και ειναι κριμα...\nPost by route 4a » 28 Mar 2009 00:10\nκατ'αρχίν εγώ δεν σου ανέφερα ότι προσπάθησες να δυσφημήσεις την ROCKLAND, για την ακρίβεια ούτε καν πέρασε από το μυαλό μου ότι μπορεί να έχεις σαν σκοπό κάτι τέτοιο.\nΤο ότι προμήθευσα αυτά τα συγκεκριμένα βύσματα ναι είναι λάθος μου\n( παρότι τα είχα χρησιμοποιήσει σε άνοιγμα διαδρομών πριν ξεκινήσω την εταιρία χωρίς να έχω πρόβλημα ) αλλά σκοπός μου δεν ήταν το κέρδος παρά μόνο ήθελα να εξυπηρετήσω το Μιχάλη.\nTο ότι αστόχησαν δύο βύσματα ναι είναι γεγονός. Θά ήθελα να σου πω όμως εικασία είναι όταν προσπαθούμε από μόνοι μας να υποθέσουμε γιατί αστόχησε κάποιο υλικό. Τεκμηριωμένη απάντηση έχουμε μόνον εάν κάνουμε μετρήσεις.\nΑυτό που έχω αν πω βάσει των πρώτων στοιχείων που έχω ( ανάλυση κράματος) είναι ότι το κράμα του χάλυβα που έχουν κατασκευαστεί τα εν λόγο βύσματα είναι το απαιτούμενο. Δηλαδή ανοξείδωτος χάλυβας AISI 304\n( C=0.05 / Mn= 1.80 / Si=1.00 P=0.041 / S=0.02 / Ni=10 / Cr= 19.2 ).\nΚάτι άλλο που μας ενδιαφέρει είναι και ο τρόπος κατασκευής των βυσμάτων. Εδώ είναι προφανής η διαδικασία κατασκευής των εν λόγο βυσμάτων, δεν έχουν υποστεί κάποια θερμική κατεργασία, αλλά έχουν υποστεί μόνο αφαίρεση και διόγκωση δηλαδή ψυχρή κατεργασία ( όπως θα έπρεπε δηλαδή ).\nΕπομένως το μόνο που μας μένει για να έχουμε μία σφαιρική εικόνα είναι οι τιμές που θα μας δώσουν τα εργαστηριακά τεστ. Μία διαδικασία η οποία γίνεται σε πιστοποιημένο εργαστήριο στην Ιταλία γιατί στην Ελλάδα δεν έχουμε τη δυνατότητα για κάτι τέτοιο.\nΜία εικασία που μπορεί να γίνει για την κοπή των βυσμάτων είναι η αστοχία υλικού. Αλλά θεωρείτε μεγάλο ποσοστό αστοχίας και συνάμα απίθανο στην ίδια παρτίδα να έχουμε δύο προϊόντα που αστόχησαν, άρα λογικά πρέπει την αποκλείσουμε.\nΆλλη εικασία είναι η λάθος εφαρμογή ( υπέρμετρο σφίξιμο )αλλά και πάλι\nβάσει των πληροφοριών που μου δόθηκαν από το Μιχάλη θα πρέπει να αποκλείσουμε και αυτή τη περίπτωση.\nΚαλύτερα λοιπόν είναι να περιμένουμε τις μετρήσεις του εργαστηρίου πριν να υποθέσουμε οτιδήποτε.\nΤο αν μπορείς να σκαρφαλώνεις με ασφάλεια πιστεύω ότι μπορείς να το διαπιστώσεις ανά την Ελλάδα σκαρφαλώνοντας και άλλες διαδρομές που έχουν χρησιμοποιηθεί δικής μου κατασκευής υλικά ( παράδειγμα είναι η Ιερά οδός ένα πεδίο με δύσκολες διαδρομές που έχουν αρκετές πτώσεις, σεκ και μεγάλη επισκεψιμότητα).\nΌσο για να αρχίσω εγώ το solo αυτό είναι απίθανο λόγο της φυσικής κατάστασης αλλά και της αναρριχητικής ικανότητας μου, έτσι μάλλον είμαι υποχρεωμένος να χρησιμοποιώ ακόμα ασφάλειες.\nΚλείνοντας θέλω να σου πω ότι το ταξίδι στα Χανιά πέρα από το αυτό το θέμα που έχει προκύψει είναι προγραμματισμένο για λίγο μετά το Πάσχα.\nθέλω να διαπιστώσω και κάτι. Σε αυτό το διάστημα που παράγω αυτά τα προϊόντα ελάχιστοι από αυτούς που τα αγοράζουν έχουν ρωτήσει για τη σωστή χρήση ή γενικότερες πληροφορίες για τα υλικά.\nΕγώ συνεχίζω να είμαι εύκαιρος για να δώσω οποιαδήποτε πληροφορία και αν μου ζητηθεί στο παραπάνω τηλ και e-mail.\nPost by Karazitz » 30 Mar 2009 13:20\nΤο θέμα που έχει τεθεί, κατά την άποψή μου, είναι πολύ σοβαρό.\nΔώστε μου λίγο χρόνο να βρώ κάποιες πληροφορίες που χρειάζομαι και θα εκφράσω δημοσίως την άποψή μου.\nPost by Nikolas_A » 31 Mar 2009 00:27\nΜια σκέψη μόνο: ποιός έχει χρησιμοποιήσει ποτέ ροπόκλειδο σε άνοιγμα διαδρομής; Ποιός έχει ψάξει το datasheet του συγκεκριμένου βύσματος για την προτεινόμενη ροπή σύσφιξης; Ρωτάω γιατί στη δουλειά έχω σπάσει 8ρα βίδα με κοντό κλειδί και δεν είμαι και κανας σφίχτης. Οπότε θεωρώ εύκολο να φέρει κάποιος ένα 10ρι κοντά στο όριο θραύσης.\nJoined: 14 Dec 2008 21:24\nPost by vourakis » 01 Apr 2009 20:54\nΞεκαθαρίζοντας λίγο τα πράγματα…..\nΌντως ποιος μπορεί να πει ότι μιλάμε με εικασίες και υποθέσεις? 3 κομμένα βύσματα, σε 2 διαφορετικές διαδρομές και με 2 αναρριχητές !Τα 2 από τα 3 έσπασαν ενώ γινόταν top rope και το τρίτο όταν ο αναρριχητής έβαλε το βάρος του κατά το άνοιγμα της διαδρομής από κάτω.\nΚανένας από εμάς δεν ανέφερε για ποιους λόγους πιθανόν να έσπασαν τα συγκεκριμένα βύσματα. Εξάλλου δεν το γνωρίζουμε….είναι κάτι όμως που συνέβη και που τουλάχιστον όμως οφείλουμε να ενημερώσουμε τον κόσμο χωρίς κινδυνολογίες και καταστροφολογίες. Πρόκειται όμως για τη ζωή μας και για αυτό που συνειδητά έχουμε επιλέξει να κάνουμε γι¢αυτό και πρέπει τα πράγματα να τα αντιμετωπίσουμε με τη δέουσα προσοχή και σοβαρότητα. Και σίγουρα Λευτέρη πρέπει να πάρουμε κάποιες απαντήσεις.\nΗ αλήθεια είναι ότι τα συγκεκριμένα βύσματα διαφέρουν αρκετά ,οπτικά πάντα, σε σχέση με παλαιοτέρα βύσματα τύπου ROCKLAND που είχαμε προμηθευτεί και που που ποτέ μέχρι τώρα δεν είχαμε προβλήματα. Υλικά δηλαδή με τα οποία νιώθαμε σιγουριά και κυρίως μ´ένα προμηθευτή-κατασκευαστή να μας εμπνέει εμπιστοσύνη. Ωστόσο μη ξεχνάμε ότι πληρώνουμε γι¢ αυτά τα και έχουμε την απαίτηση να προμηθευόμαστε διαρκώς αξιόπιστα υλικά.\nΌμως τι….¨Τα συγκεκριμένα βύσματα δεν ήταν δικά σου?¨…αυτό με κάνει ακόμη πιο επιφυλακτικό…Αλήθεια…επιθεώρησε κάνεις οπτικά τα συγκεκριμένα βύσματα πριν ξεκινήσετε να τα δίνεται στον κόσμο?...όπου και να έδειξα το τελικό κόψιμο του βύσματος (μπροστά από το σπείρωμα) έμειναν με ανοιχτό το στόμα!...έχει γωνίες και ακμές εξαιρετικά επικίνδυνες για το σχοινί σε πτώση. Προφανώς γνωρίζεται τους αντίστοιχους έλεγχους που εφαρμόζει η UIAA για τις πτώσεις αναρριχητικών σχοινιών σε ακμές βράχων και πόσο ευαίσθητα είναι αυτά!!!\nΌσο για το υπέρμετρο σφίξιμο…υφίσταται τέτοια έννοια ?.Υπάρχει κάτι στις οδηγίες τοποθέτησης των εν λόγω βυσμάτων που να συγκεκριμενοποιεί και να οριοθετεί μεγίστη ροπή σύσφιξης για τα παξιμάδια ?Υπάρχει κάποια εταιρία στο χώρο ,ακόμα και από αυτές με πιστοποίηση UIAA, που να προβλέπει κάτι τέτοιο?...Επιβάλλεται ή προτείνεται από κάποιους η χρήση ροπόκλειδων (torque wrench) ?Υπάρχει κάποιο έντυπο που να γνωστοποιεί όλες αυτές τις λεπτομέρειες κυρίως σ¢ εκείνους που ίσως το κάνουν για πρώτη φορά? Όλοι γνωρίζουμε ότι απλά δεν πρέπει να τα καργάρουμε λόγο του εφελκυσμού που προκαλείται στο βύσμα μετά την εκτόνωση της ασφάλειας του και το σφίξιμο του παξιμαδιού. Αυτό κάναμε και εμείς…σφίξαμε με αίσθηση, όπως πάντα κάναμε μέχρι τώρα και έχοντας πάντα στο πίσω μέρος του μυαλού μας τα παραπάνω.Και δεν ηταν δα και τα πρώτα βύσματα που τοποθετούσαμε!\nΣκοπός των άρθρων στο forum δεν είναι να κατηγορήσουμε κάποιον αλλά να γνωστοποιήσουμε μια κατάσταση και πιθανόν να προλάβουμε κάτι χειρότερο. Να πληροφορηθεί ο κόσμος για την ύπαρξη αυτής της παρτίδας, πιθανόν ,επικινδύνων βυσμάτων και να μπορέσει να τ¢ αναγνωρίζει οπτικά. Υπάρχουν στην κατοχή μου τέτοια βύσματα τα οποία διαφέρουν από τα παλαιοτέρα, με τα οποία ποτέ δεν είχαμε προβλήματα αλλά και με τα νεοτέρα που μας σταλθήκαν προς αντικατάστασης αυτών.\nPost by Karazitz » 03 Apr 2009 13:34\nΛοιπόν, αρχικά, για να έχουμε κοινή γλώσσα:\n1. Όταν μια εταιρεία κατασκευάζει ασφάλειες βράχου ή μεταπουλάει ασφάλειες βράχου που έχουν φτιαχτεί από τρίτους βάσει προδιαγραφών που η ίδια τους θέτει, θεωρείται γενικά ως Κατασκευαστής ή Manufacturer.\n2. Τα Rock Anchors για χρήση στην Αναρρίχηση - Ορειβασία δεν είναι PPE (Personal Protection Equipment), δεδομένου ότι ο αναρριχητής που σκαρφαλώνει τα βρίσκει έτοιμα πάνω στα βράχια μετά την τοποθέτησή τους από τους πρώτους. Για τον εξοπλισμό που ΔΕΝ είναι PPE (άρα τα Rock anchors) ΔΕΝ απαιτείται πιστοποίηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση.\n3. Καταλήγοντας: Από τη στιγμή που τα Rock Anchors ΔΕΝ είναι PPE, ο κατασκευαστής (βλέπε 1) ΔΕΝ είναι υποχρεωμένος να τα πιστοποιεί βάσει του Ευρωπαϊκού Κανονισμού ΕΝ959:2007, ομοίως και κατά το διεθνή κανονισμό UIAA123.\n4. Τότε γιατί υπάρχει ο κανονισμός ΕΝ959:2007;\n5. Υπάρχουν πολλοί ευρωπαϊκοί κανονισμοί που δεν είναι υποχρεωτικοί, όπως στην περίπτωσή μας αυτός για τα Rock Anchors. Ο λόγος ύπαρξής του κανονισμού ΕΝ959:2007 είναι και για να προτείνεται στους κατασκευαστές (βλέπε 1) αλλά κυρίως στους αγοραστές (εμάς δηλαδή) μία «βέλτιστη ασφαλής λύση».\n6. Επιπλέον, εάν συμβεί ένα ατύχημα, ο κατασκευαστής καλείται στα πλαίσια μιας δίκης να αποδείξει ότι κατασκευάζει τα Rock Anchors σύμφωνα με τη «βέλτιστη ασφαλή λύση» που προτείνει η Ευρωπαϊκή Ένωση, τουλάχιστον στον Ευρωπαϊκό Χώρο. Το ίδιο και ο εργολάβος ή ο αναρριχητής που τα χρησιμοποίησε.\n7. Για το λόγο αυτό, πολλοί κατασκευαστές α) απλά ακολουθούν την οδηγία ΕΝ959:2007 για την κατασκευή των Rock Anchors και άλλοι β) τα πιστοποιούν βάσει του ΕΝ959:2007 για να είναι περισσότερο εξασφαλισμένοι (δεν τους επιτρέπεται όμως να μαρκάρουν με CE τα προϊόντα τους, αφού η πιστοποίηση δεν είναι υποχρεωτική για όλους!). Και τα δύο α) και β) είναι γενικώς αποδεκτά.\n4. Γιατί υπάρχει ο κανονισμός UIAA123;\n8. Όσοι έχουν πιστοποίηση UIAA123, έχουν και υποχρεωτικά και ΕΝ959:2007. Επιπλέον τα βύσματα πιστοποιημένα κατά UIAA123 είναι άκρως καλύτερα σε σχέση με αυτά που έχουν πιστοποίηση ή κατασκευάζονται από τον κατασκευαστή σύμφωνα μόνο με το ΕΝ959:2007. Τα βύσματα πιστοποιημένα κατά UIAA123 μπορείτε να τα βρείτε εδώ: http://safety.theuiaa.org/front/index_public.php\n1. Όσοι αγοράζουμε εξοπλισμό για Αναρρίχηση και Ορειβασία (που είναι PPE, π.χ. μποντριέ κλπ) καλό είναι να ζητάμε επίμονα να δούμε το CE Mark πάνω στα προϊόντα. Δείτε εδώ: http://en.wikipedia.org/wiki/CE_mark πως είναι το σωστό CE και όχι το China Export (CE).\n2. Για εξοπλισμό που ΔΕΝ είναι PPE (όπως τα Rock Anchors), συνίσταται ο Αγοραστής να γνωρίζει εάν ο Κατασκευαστής (βλέπε 1) ακολουθεί τη «βέλτιστη ασφαλή λύση» που προτείνει ο κανονισμός ΕΝ959:2007 για δική του και μόνο εξασφάλιση (του αγοραστή).\n3. Εάν ο κατασκευαστής ΔΕΝ ακολουθεί τουλάχιστον το ΕΝ959:2007 για την κατασκευή των Rock Anchors – εγώ προσωπικά ΔΕΝ θα αγόραζα από αυτόν.\n4. Αντίστοιχες αστοχίες βυσμάτων (μαζικές) αντιμετώπισε η FIXE πέρυσι. Πλέον όμως, η FIXE μαζί με την KONG είναι οι μόνες που έχουν πιστοποιημένα βύσματα κατά UIAA123.\n5. Όσον αφορά στη ροπή σύσφιξης. Υπέρμετρη ροπή καταπονεί σημαντικά το βύσμα, ενώ από χαλαρή σύσφιξη καταπονείται επίσης σημαντικά το βύσμα κατά την πτώση. Υπάρχει μία βέλτιστη ροπή σύσφιξης και ορισμένες εταιρείες (π.χ. Petzl) τη συνιστούν στα Manual τους. Η ροπή αυτή εξαρτάται από τον τρόπο κατασκευής του βύσματος και διαφέρει από εταιρεία σε εταιρεία για αυτό ΔΕΝ υπάρχει πουθενά η τιμή αυτή σε κάποιο κανονισμό.\n6. ΔΕΝ είναι πρακτικό να κουβαλάμε δυναμόκλειδα στο άνοιγμα της διαδρομής. ΠΡΟΣΟΧΗ όμως, στην περίπτωση αυτή, εμείς είμαστε αυτοί που δεν ακολουθούμε τις οδηγίες, εφόσον αναγράφεται η ροπή σύσφιξης σε αυτές (misuse).\n7. Στα πλαίσια Εργολαβιών (με Δήμους, Κοινότητες, Προγράμματα), εάν ο εργολάβος θέλει να είναι εξασφαλισμένος θα πρέπει να χρησιμοποιεί δυναμόκλειδα και βύσματα στα οποία αναγράφεται η συνιστώμενη ροπή σύσφιξης, ειδικά στα παραθαλάσσια βράχια. Εννοείται ότι θα πρέπει τα βύσματα για τα παραθαλάσσια βράχια να ακολουθούν πιστά τουλάχιστον το ΕΝ959:2007. Το καλύτερο για τα παραθαλάσσια βράχια είναι τα βύσματα να είναι πιστοποιημένα κατά UIAA123, δεδομένου ότι η UIAA υποχρεώνει σε αυστηρά μέτρα έναντι της διάβρωσης (ο ΕΝ απλώς εφιστά την προσοχή).\n8. Για να βρεθεί η αιτία που αστόχησαν τα βύσματα καλό είναι να γίνουν τουλάχιστον οι πιο κάτω εργαστηριακές αναλύσεις από ανεξάρτητο φορέα: Μακροσκοπική μελέτη, Μελέτη υλικού με χρήση οπτικής μικροσκοπίας, Μέτρηση αντοχής και σκληρότητας, Χημική ανάλυση υλικού και το κυριότερο Μελέτη επιφανειών αστοχίας με οπτικό στερεοσκόπιο ή/και ηλεκτρονικό μικροσκόπιο.\n9. Δεν θεωρώ ότι έχουν νόημα όλες οι πάνω αναλύσεις, εάν οι κατασκευαστές δεν ακολουθούν τουλάχιστον το EN959:2007. Από ότι βλέπω σε καταχώρηση στις ΚΟΡΦΕΣ, η Rockland κατά δήλωσή της το ακολουθεί.\nPost by angelobike » 03 Apr 2009 16:23\nKarazitz wrote: το CE Mark πάνω στα προϊόντα. Δείτε εδώ: http://en.wikipedia.org/wiki/CE_mark πως είναι το σωστό CE και όχι το China Export (CE).\nκαλά εδώ με έστειλες!!!!\nPost by GeSpin » 03 Apr 2009 16:48\nΠλαναρ, απ' ότι ξέρω στο Αγιοφάραγγο, ΔΕΝ εχουν χρησιμοποιηθεί Rockland, μην ανησυχείς!\nPost by little_chris » 03 Apr 2009 18:16\nΝτοκτορ ΚάραΖιτζ όλα ήταν πολύ διαφωτιστικά..\nΝομίζω οτι αυτό που πρέπει να γίνει είναι να αντικατασταθούν όλα τα βύσματα αυτής της παρτίδας άμεσα και κυρίως να ενημερωθούν απ τον κατασκευαστή όλοι όσοι έχουν προμηθευτεί αντίστοιχα, αν υπάρχουν κι άλλοι. Προφανώς όσα συνέβησαν να οφείλονται σε κάποια αστοχία υλικού και πολύ πιθανό είναι πολλά προβληματικά βύσματα να είναι ήδη σε διαδρομές! Δύσκολο να ερευνήσουμε το γιατί μιάς και αυτό απ ότι κατάλαβα απαιτεί μια διαδικασία που κανείς απο εμάς, με τα μέσα που διαθέτουμε δε μπορούμε να κάνουμε.\nΣημασία έχει ότι δεν υπήρξαν άσχημες συνέπειες, ευτυχώς. Οπότε καλό θα είναι φίλε Λευτέρη και όλοι όσοι ασχολούμαστε με το άνοιγμα διαδρομών να μην εμπιστευόμαστε βύσματα αμφιβόλου ποιότητας και προελεύσεως.\nPlanar οι διαδρομές που έχουν τέτοια βύσματα είναι στο Θέρισσο. Μέχρι να κατέβεις στην Κρήτη ή θα έχουν αντικατασταθεί ή θα έχουν αφαιρεθεί οι πρώτες ασφάλεις οπότε μη φοβάσαι..δε πρόκειται να αρχίσεις το σόλο ούτε να σου συμβεί κάτι αντίστοιχο..\nPost by route 4a » 03 Apr 2009 23:35\nΌλα αυτά που λέει ο Δημήτρης είναι απόλυτα σωστά αλλά να συμπληρώσω και κάποιες λεπτομέρειες.\nΤα rock anchors καλύπτονται από το ΕΝ 959:2007 & το UIAA 123 και δοκιμάζονται βάσει των συγκεκριμένων standards μόνο σαν σετ βύσμα και πλακέτα, δεν μπορείς να τεστάρεις μόνο το βύσμα ή μόνο τη πλακέτα.\nΕπίσης η συγκεκριμένη νόρμα ΕΝ 959:2007 είναι υπό αναθεώρηση εδώ και 1 χρόνο περίπου και δεν έχει βγει κάποια νέα που να μας καθοδηγεί έτσι λόγο αυτής της αναθεώρησης κανένα πιστοποιημένο εργαστήριο δεν μας δίνει πιστοποιήσεις παρά μόνο τις μετρήσεις του εγγράφως.\nΕάν είδατε το site της UIAA θα διαπιστώσατε ότι καμία εταιρία δεν έχει πιστοποιημένα εκτωνούμενα βύσματα αλλά μόνο χημικά.\nΗ δύναμη που πρέπει να χρησιμοποιούμε για τη σύσφιξη των εκτονύμενων βυσμάτων είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο γιατί διαφέρει από βύσμα σε βύσμα ακόμα και στην ίδια τη διαδρομή, ανάλογα σε τη σημείο είναι η ασφάλεια ( με άλλη δύναμη πρέπει να βιδωθεί μία ασφάλεια στο κρουξ και με άλλη σε ένα εύκολο πέρασμα) ακόμα παίζει ρόλο ο δακτύλιος εκτόνωσης ( γι αυτό όταν συνιστά ένα νούμερο κάποιος κατασκευαστής δεν ισχύει και για τους άλλους).\nΣε αυτό που αναφέρει ο little_chris, είχα προτείνει στα παιδιά που άνοιξαν τις διαδρομές από τον καιρό που με ενημέρωσαν για πρώτη φορά, να μην χρησιμοποιήσουν αυτές τις ασφάλειες που έχουν τοποθετήσει με τη συγκεκριμένη παρτίδα βυσμάτων και για το λόγο αυτό είχαν σταλεί βύσματα προς αντικατάσταση.\nΌσο για το αν πολλά προβληματικά βύσματα έχουν τοποθετηθεί σε διαδρομές έχω αναφερθεί και στο πρώτο μου replay στις 27-3-2009.\nΜε τα συγκεκριμένα βύσματα δεν έχουν προμηθευτεί και άλλοι αναρριχητές, από όσο με ενημέρωσε ο Μιχάλης περίπου 40 βύσματα τοποθετήθηκαν και άλλα 40 χρησιμοποίησα εγώ προσωπικά για κάποιου άλλου είδους ασφαλίσεις (σε βράχια) και όχι σε αναρριχητικές διαδρομές.\nΤέλος να υπενθυμίσω ότι όπως αναφέρει και ο Karazitz...\nόλα τα προιόντα της ROCKLAND κατασκευάζονται και ελέγχονται σύμφωνα με τις προδιαγραφές που ορίζουν οι Ευρωπαϊκοί Κανονισμοί ΕΝ και οι διεθνής κανονισμοί της UIAA.\nδεν παύω να είμαι πάντοτε διαθέσιμος και πρόθυμος να απαντήσω σε οποία πληροφορία μου ζητηθεί σχετικά με τη χρήση βυσμάτων.\nPost by xrise » 04 Apr 2009 12:49\nroute 4a wrote: .\nΔηλαδή Λευτέρη εχεις πιστοποιηση απο UIAA123 και ΕΝ959:2007 για τα προιοντα σου?\nPost by Karazitz » 04 Apr 2009 13:18\nΛοιπόν, για να βγεί ένα αποτέλεσμα από αυτή τη συζήτηση:\n1. Προτείνω οι εμπλεκόμενοι να βρείτε με προσοχή ποιά είναι τα βύσματα που δεν είναι κατασκευής Rockland (αλλά τα προμηθευτήκατε από αυτήν σαν να είναι Rockland) και να προσδιορίστε το μέρος που αυτά τοποθετήθηκαν, τώρα που είναι ακόμα νωρίς και θυμάστε λεπτομέρειες.\n2. Εν συνεχεία να προχωρήστε σε αντικατάσταση αυτών με βύσματα γνωστής προέλευσης - να προλάβουμε καμιά Στραβή - πριν την έναρξη της σαιζόν. Από ότι κατάλαβα, αυτά δεν είναι πολλά.\n3. Οι αγοραστές (όλοι εμείς δηλαδή): Να αγοράζουμε με σχολαστικότητα τα Rock Anchors: Προέλευση, Μάρκα, να αναζητάμε πιστοποίηση UIAA123 ή διαβεβαίωση κατασκευαστή ότι ακολουθεί το ΕΝ959:2007 στα Rock Anchors που κατασκευάζει (ή μεταπουλά, προσοχή είναι το ίδιο πράγμα). Νομίζω ότι είναι πολύ απλό. Θα βοηθήσει και τις ίδιες τις εταιρείες να βελτιώσουν την ποιότητα παροχης υπηρεσιών προς όλους εμας.\n4. (xrise): To ότι "Ακολουθεί" ένας κατασκευαστής το ΕΝ959:2007 ή το UIAA123, σημαίνει ότι κατασκευάζει τα Rock Anchors σύμφωνα με τον κανονισμό. Δεν του επιτρέπεται όμως να λέει ότι έχει πιστοποίηση κατά ΕΝ959:2007 ή UIAA123. Η πιστοποίηση σημαίνει ότι έχει χαρτιά από τον αντίστοιχο φορέα που διαβεβαιώνει το παραπάνω. Η πιστοποίηση, όπως είπα και νωρίτερα, δεν είναι υποχρεωτική για τα Rock Anchors.\nPost by route 4a » 04 Apr 2009 13:21\nΌπως αναφέρω κατασκευάζονται και δοκιμάζονται σύμφωνα με τις προδιαγραφές που ορίζουν οι Ευρωπαϊκοί Κανονισμοί ΕΝ και οι διεθνής κανονισμοί της UIAA και όχι ότι έχουν κάποια πιστοποίηση γιατί για το βύσμα και την πλακέτα υπάρχει αυτή η αναθεώρηση στη νόρμα και δεν μπορώ μέχρι αυτή τη στιγμή να πάρω κάποια πιστοποίηση.\nΤον Μάιο όμως θα υπάρχει πιστοποίηση σίγουρα για το καραμπίνερ. Για το σετ βύσμα πλακέτα και για το σετ ραπελόκρικος και βύσμα σύμφωνα με τη διαβεβαίωση που δίνει το εργαστήριο θα μπορέσουν να πιστοποιηθούν και αυτά πιθανόν μέσα στο Μάιο.\nΕπίσης να αναφέρω ότι όλες οι πιστοποιήσεις έχουν ετήσια ισχύ και κάθε χρόνο πρέπει να ανανεώνονται τα πιστοποιητικά με δοκιμές εξ αρχής\nPost by kangoo » 06 Apr 2009 10:15\nTelika pote kikloforise auti i partida?\nta vismata grafoun rockland epano i alli firma?\ngiati ego exo kapoia tis rockland agorasmena prin apo 3misi xronia peripou apla akomi den ta xrisimopoiisa alla elega gia fetos.\nTha exo problima me ayta lefteri??


Διπλό ενδιαφέρον για τον Τζορτζ - NBA - Novasports.gr\nΔιπλό ενδιαφέρον για τον Τζορτζ\nΟι Κλίβελαντ Καβαλίερς έχουν θέσει την απόκτηση του Πολ Τζορτζ ως τον πρώτο της στόχο το εφετινό καλοκαίρι και θα προσπαθήσουν να τον αποκτήσουν άμεσα από τους Ιντιάνα Πείσερς.\n19/06/2017 • 23:21\nΟι Κλίβελαντ Καβαλίερς έχουν θέσει την απόκτηση του Πολ Τζορτζ ως τον πρώτο της στόχο το εφετινό καλοκαίρι και θα προσπαθήσουν να τον αποκτήσουν άμεσα από τους Ιντιάνα Πείσερς. Σύμφωνα με τον αμερικανικό Τύπο, ο Τζορτζ είναι θετικός στο ενδεχόμενο να φορέσει τη φανέλα των πρώην πρωταθλητών του ΝΒΑ.\nΟι Αμερικανοί υπογραμμίζουν πως οι εξελίξεις σχετικά με το μέλλον του Τζορτζ αναμένονται στο τέλος της επόμενης σεζόν, καθώς τότε θα αποχωρήσει από τους Πέισερς, όπως συμφώνησε κάνει, μετά τη συνάντηση που είχε με τους ιθύνοντες της ομάδας. Ενδιαφέρον για τον Αμερικανό παίκτη φέρονται να έχουν εκδηλώσει και οι Λος Άντζελες, οι οποίοι θα δοκιμάσουν μήπως τον εντάξουν στο ρόστερ τους, ακόμα και εντός του εφετινού καλοκαιριού, μέσω κάποια ανταλλαγής. Ο Τζορτζ μένει ελεύθερος