1. Εισαγωγή Το νερό είναι απαραίτητος συντελεστής της ζωής και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του κόσμου. Δίχως υπερβολή το ζωικό και - PDF\n1. Εισαγωγή Το νερό είναι απαραίτητος συντελεστής της ζωής και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του κόσμου. Δίχως υπερβολή το ζωικό και\nDownload "1. Εισαγωγή Το νερό είναι απαραίτητος συντελεστής της ζωής και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του κόσμου. Δίχως υπερβολή το ζωικό και"\n1 1. Εισαγωγή Το νερό είναι απαραίτητος συντελεστής της ζωής και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του κόσμου. Δίχως υπερβολή το ζωικό και φυτικό βασίλειο εξαρτώνται πλήρως από το νερό, διότι είναι πηγή ζωής. Το νερό στον πλανήτη μας είναι το ίδιο με αυτό που εξυπηρετήθηκαν προηγούμενες γενιές ανθρώπων. Δεν έχει προστεθεί άλλο νερό, ούτε άλλαξε, ούτε χάθηκε. Παρ όλα αυτά σήμερα τα αποθέματα καθαρού και υγιεινού νερού είναι περιορισμένα σ όλο τον κόσμο. Το πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης έχει δύο κορμούς υδροδότησης. Ο ένας κορμός είναι οι πηγές Αραβησσού και ο αγωγός μεταφοράς του νερού μέχρι το κεντρικό αντλιοστάσιο Δενδροποτάμου. Ο άλλος κορμός είναι ο ποταμός Αλιάκμονας, ξεκινώντας από το φράγμα στην περιοχή της Αγίας Βαρβάρας με έναν αγωγό προσαγωγής μεταφέρεται το νερό μέχρι το διυλιστήριο όπου καθίσταται κατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση (διυλίζεται) και τροφοδοτεί την πόλη. Μέχρι τον Αύγουστο του 2003, το πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης προμηθεύονταν νερό μόνο από τις πηγές της Αραβησσού και από έναν αριθμό γεωτρήσεων που λειτουργούσαν ανάλογα με τις ανάγκες της πόλης. Από τις 26 Αυγούστου του 2003 άρχισε να υδροδοτείται με νερό του ποταμού Αλιάκμονα μέσω του διυλιστηρίου πρώτα η βιομηχανική περιοχή της Θεσσαλονίκης και σταδιακά ένα μεγάλο μέρος του πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης. Σκοπός της εργασίας ήταν η εκτίμηση της διακύμανσης των ποιοτικών χαρακτηριστικών του νερού που τροφοδοτεί το πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης και η σύγκριση μεταξύ των δύο κορμών υδροδότησης. 1\n2 2. Βιβλιογραφική ανασκόπηση 2.1 Νερό ανθρώπινης κατανάλωσης Ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης Το νερό είναι από τους σπουδαιότερους παράγοντες για την ανάπτυξη και διατήρηση της ζωής στον πλανήτη μας. Είναι ανανεώσιμος φυσικός πόρος και η βιώσιμη διαχείριση του συμβάλλει στην αειφορία του Περιβάλλοντος και την Προαγωγή της Υγείας. Αποτελεί το 60 % περίπου της μάζας του σώματος και είναι βασικός παράγοντας της κυκλοφορίας και της ηλεκτρολυτικής ισορροπίας του οργανισμού μας. Ποσοστό περίπου 0,5 % από την ολική ποσότητα του νερού στη φύση (υπογείου και επιφανειακού) προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση. Το πόσιμο νερό αποτελεί το υπ αριθμόν ένα είδος διατροφής και είναι υψίστης σημασίας για την ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών του ανθρώπου. Το νερό το προοριζόμενο για ανθρώπινη κατανάλωση πρέπει να είναι από κάθε άποψη αβλαβές για την υγεία του ανθρώπου, οργανοληπτικά άμεμπτο και απολύτως καθαρό, απαλλαγμένο από παθογόνους μικροοργανισμούς και οποιεσδήποτε ουσίες σε αριθμούς και συγκεντρώσεις που αποτελούν ενδεχόμενο κίνδυνο για τη Δημόσια Υγεία. Η προστασία του πόσιμου νερού αποτελεί στόχο Εθνικής και Κοινοτικής πολιτικής και υπόκειται σε συμφωνίες υποχρεωτικού χαρακτήρα με σκοπό τη διατήρηση των ποιοτικών χαρακτηριστικών του, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία της Δημόσιας Υγείας. Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης θα πρέπει να κυμαίνονται μεταξύ ορισμένων αποδεκτών ορίων, που αποτελούν και τα πρότυπα ποιότητας του νερού, θεσπίζονται νομοθετικά. Τα πρότυπα αυτά έχουν καθορισθεί με την Οδηγία 98/83 Ε.Κ. και αναφέρονται στην Κοινή Υπουργική Απόφαση Υ2/2600/2001 (ΦΕΚ 892/ ). (http://www.technicalreview.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=528) Οργανοληπτικές παράμετροι Χρώμα Το χρώμα στο νερό οφείλεται σε κολλοειδείς ή διαλυμένες ουσίες φυσικής προελεύσεως ή σε τεχνικές χρωστικές ουσίες. Στο υπόγειο νερό το χρώμα οφείλεται σε διαλυμένες ορυκτές ουσίες, ιδίως σιδηρούχες ενώσεις, που δίνουν χροιά κοκκινόφαιη καθώς επίσης και σε άλατα μαγγανίου που δίνουν χροιά ρόδινη. 2\n3 Στο επιφανειακό νερό το χρώμα οφείλεται ή σε διαλύματα οργανικών ουσιών που προέρχονται από την παρουσία λυμάτων εργοστασίων ή σε εκκένωση χρωστικών ουσιών ή σε ανάπτυξη φυκιών. Το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης για να είναι ελκυστικό και υγιεινό επιβάλλεται να είναι άχρωμο. (Δερμοσόνογλου, 1998) Θολότητα Η θολότητα οφείλεται σε αιωρούμενες ουσίες. Το υπόγειο νερό είναι κατ αρχή διαυγή. Αιφνίδια αύξηση θολότητας υποδηλώνει άμεση επικοινωνία με επιφανειακό νερό και το καθιστά ύποπτο ρύπανσης ή και μόλυνσης, γι αυτό επιβάλλεται άμεση Υγειονομική Έρευνα και διακοπή υδροδότησης για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί ο έλεγχος του δικτύου. Η διαπίστωση θολότητας στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης πάνω από τα όρια το καθιστά ακατάλληλο. Το νερό για να είναι πόσιμο και υγιεινό, πρέπει να είναι διαυγές. (Δερμοσόνογλου, 1998) Οσμή Το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης πρέπει να είναι άοσμο και κάθε οσμή υποδηλώνει πιθανή ρύπανσή του. Η παρουσία δυσάρεστων οσμών στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης προκαλεί την δυσφορία και τα παράπονα των καταναλωτών. Οσμές προερχόμενες από οργανικές ουσίες σε αποσύνθεση προσδίδουν στο νερό οσμή μούχλας. Υπάρχει νερό πηγής που έχει οσμή υδρόθειου και οφείλεται στα εν διαλύσει θειούχα άλατα όπως π.χ. Λουτρά Μεθάνων, Θερμοπυλών κ.λ.π. (Δερμοσόνογλου, 1998) Γεύση Η ευχάριστη γεύση του νερού οφείλεται κυρίως στην παρουσία οξυγόνου και ορισμένων αλάτων εν διαλύσει σε μικρές ποσότητες ιδίως σε χαμηλές θερμοκρασίες. Η δυσάρεστη γεύση του νερού είναι δυνατό να οφείλεται στην παρουσία οργανικών ουσιών και διαφόρων ενώσεων μετάλλων. Επιβάλλεται Υγειονομική Έρευνα για τον εντοπισμό της προέλευσης της ρύπανσης. 3\n4 Επίσης η υπερχλωρίωση του νερού αρκετές φορές προσδίδει δυσάρεστη γεύση. Το υγιεινό νερό δεν πρέπει να έχει γεύση αλμυρή, πικρή και στυπτική. (Δερμοσόνογλου, 1998) Φυσικοχημικές παράμετροι Θερμοκρασία Η θερμοκρασία επιβάλλεται να είναι τέτοια ώστε να παρέχει ευχάριστη γεύση. Όσο ανέρχεται η θερμοκρασία του νερού γίνεται λιγότερο εύγευστο λόγω αποβολής των εν διαλύσει αερίων. Η θερμοκρασία του υπόγειου νερού και του νερού πηγής συνήθως είναι σταθερή, ενώ του επιφανειακού νερού ακολουθεί τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος. Όρια θερμοκρασίας νερού σε ºC 1. Ανεκτή 4 7ºC 2. Ευχάριστη 7 12ºC 3. Επιθυμητή 12 17ºC 4. Λιγότερο επιθυμητή 17 25ºC 5. Ανεπιθύμητη 25ºC και άνω (Δερμοσόνογλου, 1998) Συγκέντρωση ιόντων υδρογόνου (ph) Ο καλύτερος τρόπος για τη μέτρηση του ph είναι το πεχάμετρο. Το πεχάμετρο μετράει τη συγκέντρωση των ιόντων υδρογόνου και υπολογίζει την ακριβή τιμή του ph. (Taylor, 2000) Η μέτρηση της συγκέντρωσης των ιόντων υδρογόνου (ph) στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης προσδιορίζει την ενεργό οξύτητα του νερού. Το ph του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης πρέπει να έχει αντίδραση ασθενώς αλκαλική, ποτέ όξινη, διότι εκτός των άλλων καθίσταται διαβρωτικό και δαπανηρό για την συντήρηση του δικτύου διανομής. Αποκλίσεις του ph προς τα άνω ή κάτω από τα όρια 7,0 7,5 δημιουργούν σοβαρές ενδείξεις ρύπανσης με διάφορες χημικές ουσίες. (Δερμοσόνογλου, 1998) Το ph, σε συνδυασμό με άλλα συστατικά, μας φανερώνει αν το νερό είναι διαβρωτικό ή αν βοηθά στο κατακάθισμα του στρώματος αλάτων (πουρί) στους σωλήνες ή στο εσωτερικό λεβήτων και σωλήνων. (Ταμιωλάκης, 2002) 4\n5 Αγωγιμότητα Είναι μία παράμετρος που εκφράζει την συνολική περιεκτικότητα αλάτων στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης. Δεν υπάρχει ανώτατη παραδεκτή συγκέντρωση, αλλά μόνο ενδεικτικό επίπεδο. (Δερμοσόνογλου, 1998) Χλωριούχα Συνήθως στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης τα χλωριούχα άλατα υπάρχουν σε διάφορες συγκεντρώσεις που εξαρτώνται από το υπέδαφος. Είναι άλατα του Na και Mg και οι επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις ανέρχονται στα 200mg/l. Η παρουσία των χλωριούχων σε ποσά πάνω από τα επιτρεπόμενα όρια έχει επίδραση μόνο στη γεύση και όχι στην υγεία. Μεγάλη σημασία από Υγιεινολογική άποψη έχει μια απότομη και ξαφνική αύξηση των χλωριούχων. Κατά πάσα πιθανότητα αποτελεί ένδειξη ρύπανσης του νερού από οικιακά λύματα. Επειδή τα χλωριούχα άλατα είναι πιθανός δείκτης μόλυνσης, βάση της Υγειονομικής Διάταξης επιβάλλεται καθημερινά ο έλεγχός τους. (Δερμοσόνογλου, 1998) Θειικά Τα θειικά άλατα ανιχνεύονται στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης σε διάφορες συγκεντρώσεις και εξαρτώνται κατά κύριο λόγο από το υπέδαφος όταν προέρχεται από υπόγειες συλλογές. Στο επιφανειακό νερό η παρουσία τους συνηγορεί υπέρ της πρόσμιξης με βιομηχανικά απόβλητα και λύματα. Το υγιεινό νερό δεν πρέπει να περιέχει περισσότερο από mg/l αλάτων, ενώ η ανώτατη αποδεκτή συγκέντρωση για το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης είναι 250 mg/l. Όταν τα θειικά άλατα, ιδίως του μαγνησίου, υπερβούν ορισμένες πυκνότητες είναι δυνατόν να προκαλέσουν γαστρεντερικές διαταραχές. (Δερμοσόνογλου, 1998) Ασβέστιο Το ασβέστιο ανιχνεύεται στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης και τα άλατά του είναι το κύριο συστατικό που προσδίδει την σκληρότητα. Το ασβέστιο βρίσκεται στη 5\n6 φύση σε μεγάλη αφθονία και αποτελεί το κύριο συστατικό των οστών και των οδόντων. Αποτελεί κατά υπολογισμούς το 1,9 % του βάρους του ανθρωπίνου σώματος. Οι ημερήσιες απαιτήσεις του ενήλικα σε ασβέστιο ανέρχονται σε 0,5 0,7 g/24 και είναι μεγαλύτερες στα παιδιά και τους εφήβους. Οι ανάγκες της γυναίκας κατά την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό σε ασβέστιο είναι πολύ αυξημένες διότι παρέχει στο έμβρυο και το νεογνό το απαιτούμενο ασβέστιο. Το ασβέστιο βρίσκεται σε μεγάλη περιεκτικότητα στο γάλα και τα προϊόντα του (τυρί, γιαούρτι, κασέρι). Γενικά ο ρόλος του ασβεστίου στον ανθρώπινο οργανισμό είναι πολύπλευρος. Σημαντικές ποσότητες ασβεστίου παίρνουμε και από το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης και μάλιστα από το σκληρό νερό. Δεν υπάρχει ανώτατη αποδεκτή συγκέντρωση παρά μόνο ενδεικτικό επίπεδο 100 mg/l. (Δερμοσόνογλου, 1998) Μαγνήσιο Το μαγνήσιο ανιχνεύεται στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης και τα άλατα του μαγνησίου είναι το συστατικό που προσδίδει την σκληρότητα. Το μαγνήσιο είναι απαραίτητο στοιχείο για τον άνθρωπο και βρίσκεται στα οστά. Το σώμα ενός ενήλικα περιέχει περίπου 25 g μαγνησίου. Η σημασία του μαγνησίου για τον ανθρώπινο οργανισμό είναι πολύπλευρη: α. Παίζει σπουδαίο ρόλο στη λειτουργία των κυτταρικών μεμβρανών στην καρδιακή λειτουργία και ασκεί προστατευτική δράση στο μυοκάρδιο. β. Συμμετέχει έμμεσα στις λειτουργίες παραγωγής ενέργειας. γ. Συμμετέχει έμμεσα στο μεταβολισμό των πρωτεϊνών, στην καλή κατάσταση των κυττάρων και στην ανάπτυξη του μυϊκού συστήματος. Τα ιόντα του μαγνησίου φαίνεται ότι ασκούν προστατευτική δράση στο μυοκάρδιο. Η ανεπάρκεια του μαγνησίου, προκαλεί ανορεξία, κόπωση, ταχυκαρδία, αρρυθμίες κ.λ.π. Ενώ η υψηλή ποσότητα έχει καθαρτικές και διουρητικές ιδιότητες. Η πρόσληψη του μαγνησίου από τον ανθρώπινο οργανισμό γίνεται από τις τροφές και το νερό. Ορισμένες τροφές είναι πλούσιες σε μαγνήσιο, όπως ψωμί, αλεύρι ολικής αλέσεως, λαχανικά, μπιζέλια κ.λ.π. Ως ανώτατη αποδεκτή συγκέντρωση αναφέρεται 50 mg/l. (Δερμοσόνογλου, 1998) 6\n7 Νάτριο Tο νάτριο υπάρχει στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης ανάλογα με την προέλευσή του. Είναι απαραίτητο στοιχείο για τον άνθρωπο και ο οργανισμός χρειάζεται μεγάλες ποσότητες συγκριτικά με άλλα στοιχεία, βρίσκεται κυρίως στα εξωκυττάρια υγρά του σώματος. Η οδηγία του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έχει καθορίσει μία ανώτατη παραδεκτή συγκέντρωση την οποία με την Υ.Δ. την αποδέχτηκε και η χώρα μας. Υπάρχουν διάφορες επιτροπές και ομάδες εργασίας που ασχολούνται με το θέμα της συνολικής πρόσληψης χλωριούχου νατρίου. Όταν υπάρχει έλλειψη νατρίου συνήθως το καλοκαίρι λόγω εφιδρώσεως, επιβάλλεται να αναπληρωθεί αμέσως, διότι μείωση νατρίου προκαλεί πτώση της αρτηριακής πίεσης και ταχυκαρδία κ.λ.π. Συνήθως προσλαμβάνεται από το μαγειρικό αλάτι και αποβάλλεται με τα ούρα. (Δερμοσόνογλου, 1998) Κάλιο Το κάλιο βρίσκεται στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης σε πολύ μικρές συγκεντρώσεις. Ανώτατη αποδεκτή συγκέντρωση 12 mg/l. Το κάλιο είναι απαραίτητο στοιχείο για τον άνθρωπο και αποτελεί το βασικό ενδοκυττάριο κατιόν ιόν στο ανθρώπινο σώμα. Μια μεγάλη ποσότητα από το σύνολο του καλίου βρίσκεται στο ενδοκυττάριο υγρό κυρίως του μυϊκού ιστού. Το κάλιο συμβάλλει στο σχηματισμό πρωτεϊνών εντός των κυττάρων και συμμετέχει στην ομαλή λειτουργία του νευρικού συστήματος. Μια σημαντική δράση του είναι η διατήρηση της ισορροπίας του νερού εντός των κυττάρων του ανθρώπινου οργανισμού. Ακόμη συντελεί στη διατήρηση της οξεοβασικής ισορροπίας του ανθρώπου μαζί με τα ιόντα ασβεστίου, νατρίου και μαγνησίου. Η έλλειψη καλίου στον ανθρώπινο οργανισμό προκαλεί εμέτους, πτώση της αρτηριακής πίεσης, πολυδιψία, παράλυση ακόμη και κώμα. Τις ημερήσιες ανάγκες ο οργανισμός τις καλύπτει αρκετά εύκολα από τις φυτικές τροφές που είναι πλούσιες σε κάλιο. (Δερμοσόνογλου, 1998) Σκληρότητα Η σκληρότητα εκφράζει το σύνολο των διαλυμένων αλάτων ασβεστίου και μαγνησίου και εξαρτάται από τα πετρώματα που έχει περάσει το νερό. Διακρίνεται σε ανθρακική (ή παροδική) σκληρότητα που οφείλεται στα όξινα ανθρακικά 7\n8 (διττανθρακικά) άλατα και στην μη ανθρακική (μόνιμη) σκληρότητα που οφείλεται στα υπόλοιπα άλατα (χλωριούχα, θειικά, νιτρικά, ανθρακικά). (http://www.waterinfo.gr/eedyp/paros_papers/pappa_g.pdf) Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι η σκληρότητα του νερού δρα επιβλαβώς στον οργανισμό του ανθρώπου. Όμως υπάρχουν κάποιες επιδημιολογικές έρευνες που έγιναν στην Ιαπωνία και αναφέρουν ότι άτομα που κατανάλωναν σκληρό νερό παρουσίασαν μικρότερα καρδιοαγγειακά επεισόδια συγκρινόμενα με άτομα που κατανάλωναν μαλακό νερό. Έτσι άρχισαν επιδημιολογικές έρευνες με σκοπό τον εντοπισμό και την πιθανή σχέση μεταξύ της σκληρότητας του νερού και της υγείας του ανθρώπου. Οι πρώτες παρατηρήσεις έδειξαν ότι η θνησιμότητα από καρδιοαγγειακά επεισόδια σε πόλεις που το νερό ήταν σκληρό παρουσίαζαν τάσεις πτωτικές, συγκριτικά με πόλεις όπου το νερό τους ήταν μαλακό και ως πιθανή αιτία αναφέρεται η παρουσία ιόντων Μαγνησίου. Υποψίες σχετικές με την πρόκληση χολολιθίασης και νεφρολιθίασης εξαιτίας της κατανάλωσης σκληρού νερού δεν έχει επιβεβαιωθεί. Διαπιστώθηκε ότι το μαλακό νερό είναι επικίνδυνο διότι διαβρώνει σωληνώσεις αγωγών υδρεύσεως και υδατοδεξαμενές από μόλυβδο και μακροχρόνια κατανάλωση αυτού δύναται να επιφέρει χρόνια μολυβδίαση. (Δερμοσόνογλου, 1998) Διαλυμένο οξυγόνο Η περιεκτικότητα του νερού σε διαλυμένο οξυγόνο πρέπει να είναι στο σημείο κορεσμού, δηλ. 100 %, οπότε το νερό έχει ευχάριστη γεύση. Δεν έχουν αναφερθεί επιπτώσεις στην υγεία, που να συνδέονται άμεσα με την ελάττωση ή την έλλειψη διαλυμένου οξυγόνου στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης. Υπάρχουν όμως κάποιες έμμεσες επιπτώσεις: Διαβρώνονται οι σωληνώσεις με αποτέλεσμα να αυξάνεται η περιεκτικότητα του νερού σε μέταλλα (π.χ. σίδηρο, ψευδάργυρο, μόλυβδο, κάδμιο). Επίσης δημιουργούνται αναερόβιες συνθήκες που βοηθούν την αναγωγή των νιτρικών σε νιτρώδη, των θειικών σε θειούχα, με συνέπεια τη δημιουργία δυσάρεστων οσμών. Το διαλυμένο οξυγόνο ελαττώνεται όταν αυξάνεται η θερμοκρασία και η αλατότητα του νερού. (http://www.waterinfo.gr/eedyp/paros_papers/pappa_g.pdf) 8\n9 Οξειδωσιμότητα Ο προσδιορισμός της οξειδωσιμότητας εκφράζει την περιεκτικότητα του δείγματος σε οργανικές ουσίες που οξειδώνονται με διάλυμα υπερμαγγανικού καλίου. Πολλές οργανικές και ορισμένες ανόργανες ουσίες οξειδώνονται με υπερμαγγανικό κάλιο σε όξινο, ουδέτερο ή αλκαλικό περιβάλλον Παράμετροι που αφορούν ανεπιθύμητες ουσίες Αμμωνία Η ανεύρεση αμμωνίας στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης είναι σπάνια και προέρχεται από την αποσύνθεση οργανικών ουσιών ή από την ρύπανση του υδροφόρου στρώματος με αμμωνιακά λιπάσματα ή από αναγωγή νιτρικών αλάτων σε αμμωνία. Γενικά η αμμωνία είναι χημικός δείκτης μόλυνσης του νερού. Πάντως με την πάροδο του χρόνου και την επίδραση βακτηριδίων, η αμμωνία οξειδώνεται και σχηματίζει κατ αρχάς νιτρώδη και τελικώς νιτρικά άλατα. Σε περίπτωση που η αμμωνία προέρχεται από διάσπαση πρωτεϊδών, τότε είναι σίγουρο ότι το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης έχει προσμιχθεί με οργανικές ουσίες. Η διαπίστωση αν οι οργανικές ουσίες οφείλονται σε πρόσμειξη με περιττωματικές ουσίες θα γίνει με μικροβιολογική εξέταση. Το νερό με αμμωνία εκ πρωτεϊδών είναι επικίνδυνο και ακατάλληλο για πόση. Η ανώτατη αποδεκτή συγκέντρωση για το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης είναι 0,5 mg/l. (Δερμοσόνογλου, 1998) Νιτρώδη H παρουσία νιτρωδών αλάτων στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης είναι σπάνια και πιθανή ύπαρξη τους βεβαιώνει πρόσφατη ρύπανση του νερού με οργανικές ουσίες των οποίων το άζωτο άρχισε να οξειδώνεται και θεωρείται ύποπτο ρύπανσης. Τα νιτρώδη άλατα αποτελούν μια μεταβατική κατάσταση κατά την αποσύνθεση και οξείδωση των αζωτούχων ουσιών μεταξύ αμμωνίας και νιτρικών αλάτων. Η παρουσία νιτρωδών αλάτων πάνω από τα επιτρεπτά όρια στο νερό υποδηλώνει ότι δεν έγινε πλήρης οξείδωση των αζωτούχων αλάτων, ότι λαμβάνει χώρα βακτηριδιακή δράση και ότι μπορεί να υπάρξουν και επικίνδυνοι μικροοργανισμοί. Ανώτατη παραδεκτή συγκέντρωση για το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης είναι 0,1 mg/l. (Δερμοσόνογλου, 1998) 9\n10 Νιτρικά Τα νιτρικά άλατα που ανιχνεύονται στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης πιθανόν να προέρχονται από το υπέδαφος ή από αζωτούχες ενώσεις (λιπάσματα), που φθάνουν μέχρι τα υπόγεια υδροφόρα στρώματα σε χαμηλές συγκεντρώσεις. Η παρουσία μεγάλης συγκέντρωσης νιτρικών σε νερό που προέρχεται από μεγάλο βάθος συνηγορεί υπέρ της προέλευσης από ορυκτά. Αν υπάρχουν κάποια ίχνη νιτρικών στο νερό και δεν βρίσκονται άλλες μορφές αζώτου, αμμωνία, νιτρώδη, τότε η ρύπανση χαρακτηρίζεται παλιά. Τα νιτρικά άλατα δεν είναι τοξικά για τον άνθρωπο, μετατρέπονται όμως σε νιτρώδη άλατα, τα οποία προκαλούν σοβαρότατα προβλήματα στην υγεία των βρεφών κάτω των τριών μηνών. Τα άλατα αυτά με την επίδραση των βακτηριδίων του πεπτικού συστήματος μετατρέπονται σε νιτρώδη και τα οποία συνδέονται με την αιμοσφαιρίνη, σχηματίζοντας την μεθαιμοσφαιρίνη που προκαλεί διαταραχή της μεταφοράς του οξυγόνου στους ιστούς, κλινικό σύνδρομο της μεθαιμοσφαιρινοπάθειας. Ανώτατη παραδεκτή συγκέντρωση για το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης 50 mg/l. (Δερμοσόνογλου, 1998) Σίδηρος Υπάρχει κυρίως σε υπόγειο νερό, που διέρχεται από πετρώματα πλούσια σε άλατα σιδήρου. Το διοξείδιο του άνθρακα που βρίσκεται στο νερό, διαλύει το σίδηρο σε διττανθρακικά άλατα. Αυτά, όσο το νερό είναι ακόμη στα υπόγεια υδροφόρα στρώματα, δεν έχουν καμιά επίπτωση. Έτσι, όταν αντλείται, το νερό είναι τελείως διαυγές. Μόλις όμως βγει στην ατμόσφαιρα και έρθει σ επαφή με το οξυγόνο, ο διττανθρακικός σίδηρος οξειδώνεται προς υδροξείδιο του σιδήρου, το οποίο θολώνει το νερό (δίνοντάς του ένα υποκίτρινο χρώμα) και το καθιστά ακατάλληλο για χρήση. Η ύπαρξη σιδήρου στο νερό βοηθά την ανάπτυξη σιδηροβακτηριδίων. Τα σιδηροβακτηρίδια (μύκητας κρινόθρυξ) εναποθέτουν, με τη μορφή σκουριάς, το σίδηρο στα τοιχώματα των αγωγών μεταφοράς. Με την πάροδο του χρόνου, φορτώνονται τα τοιχώματα με πολλά σιδηροβακτηρίδια. Με την παραμικρή αλλαγή της ταχύτητας του νερού μέσα στον αγωγό, αυτά αποκολλώνται και συμπαρασύρονται με το νερό. Παρουσιάζονται σαν μικρά μαυράδια και κάνουν το νερό τελείως ακατάλληλο προς πόση και οικιακή χρήση. (Ταμιωλάκης, 2002) 10\n11 Συνεχής κατανάλωση νερού με υψηλές συγκεντρώσει σιδήρου, μπορεί να προκαλέσει στον άνθρωπο, και ιδιαίτερα στα παιδιά, βλάβες στους ιστούς (αιμοχρωμάτωση). Ο σίδηρος δίνει στο νερό γεύση που είναι ανιχνεύσιμη σε πολύ μικρές συγκεντρώσεις. Ο σίδηρος στο νερό προκαλεί προβλήματα στα πλυντήρια και υφαντήρια (δημιουργούνται λεκέδες στα υφάσματα) και στους αγωγούς διανομής νερού (ευνοείται η ανάπτυξη βακτηριδίων και δημιουργούνται αποθέσεις). (http://www.waterinfo.gr/eedyp/paros_papers/pappa_g.pdf) Μαγγάνιο Δεν έχουν διαπιστωθεί βλαβερές συνέπειες στην υγεία από το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης που περιέχει μαγγάνιο. Θεωρείται από τα στοιχεία τα λιγότερο τοξικά για τον άνθρωπο. Η απορρόφησή του στον οργανισμό συνδέεται άμεσα με την απορρόφηση του σιδήρου. Υψηλές συγκεντρώσεις στο νερό προκαλούν δυσάρεστη γεύση. Το μαγγάνιο προκαλεί λεκέδες στα υφάσματα σε πλυντήρια και υφαντήρια. Διευκολύνει την ανάπτυξη μικροοργανισμών στα δίκτυα με αποτέλεσμα αύξηση της θολότητας, δημιουργία οσμών και αποθέσεων. (http://www.waterinfo.gr/eedyp/paros_papers/pappa_g.pdf) Χαλκός Η οδηγία 98/83/ΕΚ ορίζει σαν παραμετρική τιμή 2 mg/l και κατατάσσει το χαλκό στις χημικές παραμέτρους που είναι σημαντικές για την υγεία. Ωστόσο συγκεντρώσεις μικρότερες από την προτεινόμενη τιμή μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά το χρώμα, την οσμή και τη γεύση του νερού. Ο χαλκός είναι ένα βασικό μέταλλο για τον άνθρωπο. Είναι απαραίτητο σε πολλά ένζυμα. Η ημερήσια ανάγκη σε χαλκό υπολογίζεται σε 30 μg ανά κιλό βάρους σώματος για τους ενήλικες και 80 μg για τα νεογνά. Το 50 % του χαλκού που λαμβάνεται με την τροφή αφομοιώνεται. Ο χαλκός βρίσκεται σε όλα τα όργανα και ο χρόνος ημι ζωής του στα υγιή άτομα είναι 4 εβδομάδες. Κατά λάθος λήψη υψηλών ποσοτήτων χαλκού (15 17 mg) προκαλεί γαστρεντερικές ανωμαλίες. Φαινόμενο χρόνιας δηλητηρίασης με χαλκό δεν αναφέρεται. Ωστόσο, πολλές μελέτες έχουν δείξει πιθανή συσχέτιση μεταξύ υψηλής λήψης χαλκού με παιδικές τροφές σε νεογνά κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής και 11\n12 περιπτώσεις ασθενειών (κύρωση του ύπατος). Μία πρόσφατη μελέτη στην Φινλανδία έδειξε ότι ο χαλκός του ορού είναι ένας ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για την πρόοδο της αθηροσκλήρωσης. Σαφή συμπτώματα όπως αιμόλυση, βλάβη στα νεφρά και το συκώτι έχουν παρατηρηθεί μετά την κατάποση υψηλών ποσοτήτων αλάτων χαλκού που έχουν προκαλέσει στο αίμα συγκεντρώσεις 3 8 mg/l. Η παρουσία χαλκού στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης αν και δεν συνιστά κίνδυνο για την υγεία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά ορισμένες οικιακές χρήσεις του νερού όπως η διευκόλυνση της διάβρωσης επιφανειών από αλουμίνιο ή ψευδάργυρο. Λέκιασμα των υδραυλικών εξαρτημάτων και των πλυντηρίων μπορεί να προκληθεί με συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από 1000 μg/l. (Σκληβανιώτης, 2004) Ψευδάργυρος Είναι σημαντικό στοιχείο για τον άνθρωπο και τα ζώα. Πηγές ψευδαργύρου στο νερό είναι η διάβρωση των γαλβανισμένων σωλήνων και τα απόβλητα μεταλλείων και επιμεταλλωτηρίων. Συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από 5 mg/l προσδίδουν χρώμα και στυπτική γεύση στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης. Δεν έχουν παρατηρηθεί αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία. (http://www.waterinfo.gr/eedyp/paros_papers/pappa_g.pdf) Φώσφορος Όλες οι ενώσεις του φωσφόρου συναντώνται στο νερό είτε διαλυμένες, είτε σαν σωματίδια είτε στο σώμα των υδρόβιων οργανισμών. Ο φώσφορος, όπως και το άζωτο, είναι βασικό στοιχείο για την ανάπτυξη των αλγών και η περιεκτικότητά του στα νερά αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στον ευτροφισμό του επιφανειακού νερού. Η μεγαλύτερη ποσότητα ανόργανου φωσφόρου οφείλεται στα ανθρώπινα λύματα και προέρχεται από τη διάσπαση των πρωτεϊνών κατά τον μεταβολισμό. Επίσης υπάρχει σε πολλά απορρυπαντικά και στα φωσφορικά λιπάσματα. Μικρά ποσά φωσφορικών εισέρχονται στα δίκτυα από την επεξεργασία του νερού, όπου χρησιμοποιούνται για να εμποδιστεί η διάβρωση στις σωληνώσεις και τα επικαθήματα στους λέβητες. Δεν έχουν αναφερθεί επιπτώσεις στην υγεία. (http://www.waterinfo.gr/eedyp/paros_papers/pappa_g.pdf) 12\n13 Φθόριο Το φθόριο συναντάται στο νερό σαν φθοριούχα άλατα, που προέρχονται από ηφαιστειογενή πετρώματα. Συνήθως βρίσκεται στο υπόγειο νερό παρά στο επιφανειακό. Δεν βρίσκεται σε στοιχειακή μορφή στη φύση, επειδή είναι πολύ δραστικό. Είναι βασικό στοιχείο για τον άνθρωπο. Από έρευνες και επιδημιολογικές μελέτες διαπιστώθηκε, ότι το φθόριο σε μικρά ποσά στο νερό (μέχρι 1 mg/l) είναι ωφέλιμο, γιατί εμποδίζει τη δημιουργία τερηδόνας στα δόντια, ενώ σε μεγαλύτερες συγκεντρώσεις προκαλεί τη φθορίαση (μαύρες κηλίδες στην αδαμαντίνη των δοντιών) ή και βλάβες στα οστά. Χρησιμοποιείται στην παραγωγή αλουμινίου, σε βιομηχανίες χάλυβα και γυαλιού, στα λιπάσματα και στα κεραμικά. Σε νερό που δεν περιέχει φθόριο γίνεται φθορίωση με προσθήκη φθοριούχων και φθοριοπυριτικών ενώσεων. Σ αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να ελέγχεται συχνά η περιεκτικότητα του νερού σε φθόριο, ώστε να μην υπερβεί το επιτρεπτό όριο. (http://www.waterinfo.gr/eedyp/paros_papers/pappa_g.pdf) Χλώριο υπολειμματικό Σε νερό που χλωριώνεται πρέπει να μετρηθεί υπολειμματικό χλώριο. Η τιμή του μας δείχνει αν η χλωρίωση που γίνεται είναι επαρκής. Κατά την χλωρίωση προστίθεται στο νερό ποσότητα χλωρίου αρκετή ώστε να καταστραφούν τα παθογόνα μικρόβια και να παραμείνει ελεύθερο χλώριο για να μη μολυνθεί το νερό μέσα στις σωληνώσεις. Το χλώριο δίνει στο νερό ελαφρά οσμή και αλλοιώνει τη γεύση του. Οι μικρές ποσότητες χλωρίου που υπάρχουν στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης εξαφανίζονται με το γαστρικό υγρό και επομένως είναι ακίνδυνες για τον άνθρωπο. Μεγάλες ποσότητες χλωρίου προκαλούν ερεθισμό του στόματος και του λάρυγγα. Η χλωρίωση του νερού πρέπει να γίνεται σωστά και να παρακολουθείται συστηματικά, ώστε να φθάνουν στους καταναλωτές μικρά μόνο ποσά χλωρίου. (http://www.waterinfo.gr/eedyp/paros_papers/pappa_g.pdf) 13\n14 2.1.5 Παράμετροι που αφορούν τοξικές ουσίες Αρσενικό Οι περισσότερες πηγές φυσικού νερού περιέχουν αρσενικό σε συγκεντρώσεις πάνω από 5 μg/l. Φθάνει στους αποδέκτες από τα μεταλλεία, αφού υπάρχει σχεδόν σε όλα τα θειούχα ορυκτά, από τα εντομοκτόνα και την καύση ορυκτών καυσίμων. Οι φυσικές πηγές αρσενικού στο περιβάλλον είναι οι ηφαιστειογενείς δράσεις και η αποσύνθεση της φυτικής οργανικής ύλης. Είναι τοξικό και πιθανόν καρκινογόνο. Η τοξικότητα του αρσενικού εξαρτάται από τη χημική και φυσική του μορφή, τη δόση, το χρόνο έκθεσης και τον τρόπο που εισάγεται στον ανθρώπινο οργανισμό. Προκαλεί βλάβες στο γαστρικό, νευρικό και αναπνευστικό σύστημα και διάφορες αλλοιώσεις στο δέρμα. Δόσεις μεταξύ 70 και 180 mg As είναι θανατηφόρες. (http://www.waterinfo.gr/eedyp/paros_papers/pappa_g.pdf) Κάδμιο Είναι ένα από τα τοξικότερα μέταλλα. Συναντάται στη φύση σε θειούχα ορυκτά με το μόλυβδο και τον ψευδάργυρο. Στο φυσικό νερό βρίσκεται κυρίως στα ιζήματα των βυθών και σε αιωρούμενα σωματίδια. Σε μη ρυπασμένο νερό η συγκέντρωση του καδμίου είναι κάτω από 1 μg/l. Πηγές του καδμίου στο νερό είναι τα βιομηχανικά απόβλητα και η διάβρωση των γαλβανισμένων σωλήνων. Σε συστήματα ύδρευσης, που τροφοδοτούνται με νερό μαλακό χαμηλού ph, μπορεί να βρεθούν υψηλές συγκεντρώσεις καδμίου, επειδή αυτό το νερό είναι πιο διαβρωτικό και η διαλυτότητα του καδμίου στο νερό εξαρτάται από το ph και τη σκληρότητα. Το κάδμιο προσβάλλει το συκώτι, τα νεφρά, τη σπλήνα και το θυρεοειδή αδένα, εναποτίθεται στα οστά, όπου αντικαθιστά το ασβέστιο προκαλώντας τη νόσο ITAI ITAI. Έχει βρεθεί ότι προκαλεί καρκίνο σε πειραματόζωα και ορισμένες επιδημιολογικές μελέτες το συνδέουν με καρκίνο στον άνθρωπο. (http://www.waterinfo.gr/eedyp/paros_papers/pappa_g.pdf) Χρώμιο Υπάρχει στο φλοιό της γης και εμφανίζεται σαν τρισθενές και εξασθενές χρώμιο. Στο νερό βρίσκονται κυρίως άλατα του εξασθενούς χρωμίου, επειδή είναι ευδιάλυτα, ενώ σπάνια υπάρχει σαν τρισθενές, γιατί οι ενώσεις του είναι αδιάλυτες και καθιζάνουν. Στην ατμόσφαιρα βρίσκεται στα αεροζόλ και παρασύρεται από τη βροχή 14\n15 ή εναποτίθεται στο έδαφος ρυπαίνοντας το επιφανειακό νερό. Η μέση συγκέντρωση στο νερό της βροχής είναι 0,2 1 μg/l, στο θαλασσινό 0,05 μg/l και στο φυσικό νερό 0,5 2 μg/l, ενώ στο υπόγειο είναι πολύ χαμηλή. Μεγαλύτερες συγκεντρώσεις οφείλονται σε ρύπανση από βιομηχανικά απόβλητα. Χρησιμοποιείται στις βιομηχανίες χρωμάτων και δέρματος, στα επιμεταλλωτήρια, στην παρασκευή κραμάτων και καταλυτών. Συχνά προστίθενται σε νερό ψύξης χρωμικές ενώσεις για έλεγχο της διάβρωσης. Οι επιδράσεις του χρωμίου στην υγεία εξαρτώνται από τη μορφή του. Το εξασθενές χρώμιο είναι πολύ τοξικό. Προκαλεί βλάβες στο δέρμα και το συκώτι και θεωρείται καρκινογόνο. Το τρισθενές χρώμιο δεν έχει βρεθεί ότι προκαλεί βλάβες στην υγεία. (http://www.waterinfo.gr/eedyp/paros_papers/pappa_g.pdf) Μόλυβδος Είναι πολύ τοξικό μέταλλο. Το φυσικό νερό συνήθως περιέχει μέχρι 5 μg/l μόλυβδο. Μεγαλύτερες συγκεντρώσεις οφείλονται σε απόβλητα ορυχείων, βιομηχανιών, στη διάβρωση μολύβδινων υδραυλικών εγκαταστάσεων. Μεγάλες ποσότητες μολύβδου υπάρχουν στην ατμόσφαιρα από τον τετρααιθυλιούχο μόλυβδο που προστίθεται στη βενζίνη σαν αντικροτικό. Στις περισσότερες χώρες έχει εγκαταλειφθεί και χρησιμοποιείται αμόλυβδη βενζίνη. Επίσης χρησιμοποιείται για την παραγωγή μπαταριών, κραμάτων, χρωστικών, αντισκωριακών. Οι επιπτώσεις του μολύβδου στην υγεία μελετήθηκαν πριν πολλά χρόνια, γιατί υπήρξαν δηλητηριάσεις από μόλυβδο στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης, που προήλθε από διάβρωση των μολύβδινων υδραυλικών εγκαταστάσεων. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να εγκαταλειφθούν οι μολύβδινοι σωλήνες για το νερό και να απαγορευθεί η χρήση χρωμάτων με βάση το μόλυβδο για εσωτερική διακόσμηση. Είναι δηλητήριο με συσσωρευτική δράση. Προκαλεί βλάβες στο συκώτι, τον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα. (http://www.waterinfo.gr/eedyp/paros_papers/pappa_g.pdf) 15\n16 2.1.6 Μικροβιολογικές παράμετροι Ολική Μεσόφιλη Χλωρίδα (Ο.Μ.Χ.) στους 22ºC και στους 37ºC Για την καταμέτρηση των αποικιών των ψυχροφίλων, τα τρυβλία επωάζονται στους 22ºC για 72 ώρες. Στη θερμοκρασία αυτή και σε αερόβιες συνθήκες επωάσεως, η καταμέτρηση αφορά τα αερόβια, ψυχρόφιλα βακτήρια. Ενώ για την καταμέτρηση των αποικιών των μεσοφίλων, τα τρυβλία επωάζονται στους 37ºC για 48 ώρες. Στη θερμοκρασία αυτή και σε αερόβιες συνθήκες επωάσεως, η καταμέτρηση αφορά τα αερόβια, μεσόφιλα βακτήρια. Ο πληθυσμός αυτός των βακτηρίων που αναπτύσσεται στο άγαρ καταμετρήσεως και κάτω από τις συνθήκες επωάσεως (θερμοκρασία, O 2 ) χαρακτηρίζεται ως Ολική Μεσόφιλη Χλωρίδα (Ο.Μ.Χ.). (Δεληγκάρης, 1992) Η καταμέτρηση των συνολικών βακτηριδίων στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης μας δίνει μια εικόνα της μικροβιολογικής καθαρότητας του νερού, ιδίως για τις περιπτώσεις που αυτό χρησιμοποιείται από βιομηχανίες τροφίμων και φαρμάκων. Για τα δίκτυα ύδρευσης η σταθερότητα του αριθμού τους είναι σημαντικός δείκτης της ακεραιότητας του δικτύου και της επάρκειας της χλωρίωσης. Αιφνίδια αύξηση του αριθμού τους κατά 1 2 λογαρίθμους μπορεί να υποδηλώνει ανεπάρκεια στο σύστημα επεξεργασίας του νερού, επιμόλυνση της πηγής υδροληψίας ή την ανάπτυξη βιολογικού υμενίου στο δίκτυο. Πολλές φορές είναι το πρώτο ανιχνεύσιμο σημείο μόλυνσης. (http://www.waterinfo.gr/eedyp/paros_papers/velonakis_e.pdf) Ολικά Κολοβακτηριοειδή Τα βακτήρια των γενών Escherichia, Citrobacter, Klebsiella και Enterobacter αποτελούν την ομάδα των Oλικών Κολοβακτηριοειδών (Total Coliforms). Αυτά έχουν όλα τα γνωρίσματα της οικογένειας Εnterobacteriaceae. Κύριο και κοινό γνώρισμά τους είναι η ικανότητά τους να ζυμώνουν τη λακτόζη γρήγορα σε οξύ και αέριο. Τα Ολικά Κολοβακτηριοειδή χρησιμεύουν ως δείκτες εντερικής ρύπανσης των τροφίμων, δηλαδή η παρουσία τους σε ένα τρόφιμο δείχνει ότι το τρόφιμο αυτό έχει ρυπανθεί με κόπρανα και πιθανόν είναι μολυσμένο με εντεροπαθογόνα βακτήρια. Γι αυτό έχουν μεγάλη σπουδαιότητα για τη δημόσια υγεία. Όλα όμως τα γένη που αποτελούν τα Κολοβακτηριοειδή δεν έχουν την ίδια αξία ως δείκτες. 16\n17 Η Escherichia Coli είναι βέβαιης εντερικής προέλευσης και άρα η παρουσία της στα τρόφιμα σημαίνει βέβαιη εντερική ρύπανση. Η Klebsiella είναι πιθανής εντερικής προέλευσης. Τα βακτήρια των γενών Citrobacter και Enterobacter που συχνά βρίσκονται στα υδραγωγεία, είναι συνήθως φυτικής προέλευσης. (Δεληγκάρης, 1980) Η ένδειξη των Ολικών Κολοβακτηριοειδών θεωρείται ευρύτατα ο πιο αξιόπιστος δείκτης για το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης. Το γεγονός ότι η ένδειξη παραμένει η κύρια μικροβιολογική παράμετρος στα περισσότερα πρότυπα ποιότητας νερού είναι μία αναγνώριση της αξιοπιστίας του δείκτη. Η διατήρηση της ένδειξης στην καινούρια οδηγία για το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης εγγυάται ότι θα παραμείνει ο δείκτης κλειδί της μικροβιολογικής ποιότητας του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης σε όλη την Ευρώπη μέχρι η οδηγία να επανεξεταστεί. Ωστόσο, για πολλά χρόνια ένας μεγάλος αριθμός επιστημόνων από μία μεγάλη ποικιλία επιστημονικών κλάδων έχουν αναρωτηθεί για τη χρησιμότητα των Ολικών Κολοβακτηριοειδών σαν ένα μέτρο της ποιότητας του νερού. Οι Gleeson & Gray (1997) υποστηρίζουν ότι από την πρώτη εφαρμογή του δείκτη των Ολικών Κολοβακτηριοειδών ως κύρια μικροβιολογική παράμετρος του νερού μέχρι σήμερα έγινε μεγάλη πρόοδος στη δημόσια υγεία από άποψη μικροβιολογίας, ώστε ο δείκτης αυτός να χάνει ολοένα την σημαντικότητά του. Τα Ολικά Κολοβακτηριοειδή δεν είναι αξιόπιστοι δείκτες της μόλυνσης του νερού ούτε αξιόπιστοι δείκτες της παρουσίας των παθογόνων μικροοργανισμών, διότι μερικά Κολοβακτηριοειδή βρίσκονται εκ φύσεως στα εδάφη, στο θαλάσσιο περιβάλλον, στα συστήματα διανομής πόσιμου νερού και στις φυτικές ύλες, όπου μπορούν να πολλαπλασιαστούν. Επιπλέον, στο νερό μπορεί να υπάρχουν παθογόνοι μικροοργανισμοί και να εκδηλωθεί ασθένεια ακόμη και όταν δεν υπάρχουν Κολοβακτηριοειδή. (Chigbu & Sobolev, 2007) Escherichia Coli Η Escherichia Coli είναι ένας Gram αρνητικός μικροοργανισμός, ο οποίος ζει στον εντερικό σωλήνα του ανθρώπου και των θηλαστικών ως μέρος της φυσικής χλωρίδας του. Η E. Coli εκτελεί σημαντικές φυσιολογικές λειτουργίες του εντέρου και επίσης, δεν έχει βρεθεί να ζει σε άλλο περιβάλλον, αλλά έχει αναφερθεί ότι πολλαπλασιάζεται στο επιφανειακό νερό, ειδικά σε τροπικό περιβάλλον. 17\n18 Η παρουσία της E. Coli στο νερό και στα τρόφιμα μπορεί να είναι ένδειξη επιμόλυνσης από κόπρανα, ωστόσο η κατανάλωσή τους δε σημαίνει απαραίτητα άσχημη επίδραση στην υγεία. Παρ όλα αυτά κάποια στελέχη της Ε. Coli θεωρείται ότι είναι υπεύθυνα για διαρροϊκές ασθένειες και πιθανόν να επιφέρουν πιο σοβαρές μορφές ασθενειών. (Chigbu & Sobolev, 2007) Clostridium Perfringens Το Clostridium Perfringens είναι ένα αναερόβιο Gram θετικό βακτηρίδιο, το οποίο παράγει σπόρους ωοειδείς στο κέντρο του μικροβίου. Οι σπόροι του C. Perfringens όπως όλοι οι σπόροι αντέχουν στη θερμοκρασία των 70ºC περίπου, στην οποία καταστρέφονται οι βλαστικές μορφές όλων των μικροβίων. Μπορούν να επιζήσουν για μήνες στο νερό, πολύ περισσότερο από βλαστικές μορφές μικροοργανισμών κοπρανώδους προέλευσης. Η παρουσία τους στο νερό μπορεί να είναι ένδειξη μακρινής ή ασυνεχούς επιμόλυνσης από κόπρανα. Οι σπόροι δεν απενεργοποιούνται πάντα με τη χλωρίωση. Έτσι καθίσταται αναγκαίος και χρήσιμος ο προσδιορισμός του C. Perfringens στα στάδια της επεξεργασίας του νερού για την αποτελεσματική επεξεργασία του νερού. (World Health Organization, 2004) Εξυγίανση του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης Γενικά Σήμερα, είναι πολύ επικίνδυνο να καταναλώνουμε το νερό στη φυσική του κατάσταση, χωρίς καθαρισμό. Για λόγους ασφαλείας, το λιγότερο που μπορούμε να ζητήσουμε είναι μια προφυλακτική απολύμανση, ακόμη και αν έχει διαπιστωθεί ότι το νερό της πηγής είναι καθαρό, χωρίς μικρόβια γιατί ποτέ δεν ξέρουμε πότε και πώς θα μολυνθεί. Μετά τον καθαρισμό, το νερό πρέπει να πληροί τους όρους υγιεινής. Για να το πετύχουμε αυτό, χρειάζεται συνεχής επαγρύπνηση και φροντίδα. Οποιοδήποτε νερό, με τα σημερινά τεχνικο οικονομικά δεδομένα, μπορεί να καθαριστεί ώστε να πληροί τους όρους υγιεινής. Βέβαια, για λόγους οικονομίας, πρέπει πάντα να φροντίζουμε να χρησιμοποιούμε εκείνο το νερό που θέλει τη μικρότερη βελτίωση. Στην εποχή μας, οι εγκαταστάσεις καθαρισμού έχουν πάρει βιομηχανικές διαστάσεις και απαιτούν έμπειρο προσωπικό με εξειδικευμένες τεχνικές γνώσεις, 18\n19 ώστε να είναι εφικτή η άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων που σχετίζονται με την ασφαλή και ακίνδυνη, για την ανθρώπινη υγεία, υδροδότηση. Το κόστος κατασκευής και λειτουργίας των εγκαταστάσεων εξαρτάται από την κατάσταση της ποιότητας του νερού και από την πηγή πορισμού του. Όπως είπαμε όμως πιο πάνω, είναι απαραίτητη και επιβεβλημένη η προληπτική απολύμανση του νερού. Εκτός από την απολύμανση, αν το νερό είναι επιφανειακό, που σημαίνει πως έχει και φερτές ύλες, είναι απαραίτητη πρώτα η αφαίρεση αυτών των υλών με δεξαμενές καθίζησης ή διυλιστήρια. (Assembly of Life Sciences, 1987) Απολύμανση του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης Με τον όρο απολύμανση εννοούμε την καταστροφή όλων των παθογόνων μικροοργανισμών, που περιέχονται στο νερό. Υπάρχουν πολλοί τρόποι απολύμανσης. Εδώ θα μιλήσουμε για απολύμανση ποσοτήτων νερού που απαιτούνται για να καλύψουν τις υδρευτικές ανάγκες μεσαίων και μεγάλων οικιστικών μονάδων. Η απολύμανση τέτοιων ποσοτήτων γίνεται: Α. Με χημικές ουσίες Β. Με υπεριώδεις ακτίνες Οι χημικές ουσίες που απολυμαίνουν το νερό είναι: το χλώριο, το όζον, και το υπερμαγγανικό κάλιο. Και οι τρεις αυτές ουσίες, ύστερα από χημικές αντιδράσεις, εκλύουν τελικά ατομικό («εν τω γεννάσθαι») οξυγόνο που δρα στο λιπώδες περίβλημα των μικροβίων και διαταράσσεται έτσι η ισορροπία ώσμωσης στις μεμβράνες του κυττάρου των μικροβίων, με τελικό αποτέλεσμα το θάνατό τους. Οι υπεριώδεις ακτίνες οφείλουν τη δραστικότητά τους στο ότι διεγείρουν τα πρωτεϊνικά μόρια του πρωτοπλάσματος και των ενζύμων και τα καθιστούν ευκολότερα οξειδώσιμα ακόμη και από το διαλυμένο οξυγόνο. Όσον αφορά τις χημικές ουσίες, ευρέως χρησιμοποιείται στην απολύμανση το χλώριο εξαιτίας των πλεονεκτημάτων του έναντι των άλλων. Το όζον, για παράδειγμα, δεν μπορεί να παραμείνει στο νερό ως υπόλοιπο για να αντιμετωπίσει τις τυχόν μικρομολύνσεις που θα παρουσιαστούν κατά τη διανομή. Επίσης, είναι ακριβότερο από το χλώριο και πρέπει να παράγεται στον τόπο εφαρμογής του, γιατί είναι ασταθές και έχει την τάση να διασπάται προς οξυγόνο «εν τω γεννάσθαι». Τέλος, το όζον έχει και άλλη μια αδυναμία, που οφείλεται κυρίως στη βραχύβια ύπαρξή του. 19\n20 Το υπερμαγγανικό κάλιο δεν χρησιμοποιείται για απολύμανση νερού που προορίζεται για κατανάλωση, γιατί χρωματίζει το νερό. Γίνεται χρήση υπερμαγγανικού καλίου μόνο για απολύμανση δικτύων που πρωτολειτουργούν, αλλά και εδώ σε περιορισμένη κλίμακα, γιατί καλύπτεται ο τομέας αυτός από τη χρήση του υποχλωριώδους νατρίου ή υποχλωριώδους ασβεστίου. (Alth et al. 1992) Χλωρίωση του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης Η χλωρίωση σκοπό έχει να απολυμάνει το νερό και να προφυλάξει το καταναλωτικό κοινό από διάφορες μολυσματικές ασθένειες. Το χλώριο, αν και δηλητήριο, είναι το αποτελεσματικότερο και φθηνότερο μέσο απολύμανσης, και γι αυτό χρησιμοποιείται σε ολόκληρο τον κόσμο. Το χλώριο είναι ένα χλωροπράσινο αέριο βαρύτερο από τον αέρα. Δεν αναφλέγεται ούτε εκρήγνυται μόνο του και είναι κακός αγωγός του ηλεκτρισμού, αλλά αποδεικνύεται εξαιρετικά επικίνδυνο για την υγεία του ανθρώπου όταν εισπνευσθεί σε μεγάλη ποσότητα. Γι αυτό, μεταφέρεται πάντα σε ειδικές χαλύβδινες φιάλες που πληρούν όλους τους όρους ασφαλείας. Σήμερα υπάρχουν δύο ειδών τέτοιες φιάλες, ανάλογα με την ποσότητα χλωρίου που περιέχουν. Υπάρχουν φιάλες των 900 kg και των 47 ή 60 kg. Το χλώριο σε υγρή κατάσταση, χωρίς υγρασία, δεν είναι σοβαρά διαβρωτικό. Όταν όμως υπάρχει έστω λίγη υγρασία, τότε είναι πολύ διαβρωτικό για κάθε είδος μετάλλου. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει ο θάλαμος χλωρίωσης να παραμένει όσο γίνεται ξηρός, χωρίς δηλαδή υγρασία. Επίσης, θα πρέπει να απομακρύνεται και το νερό του δαπέδου. Στην χλωρίωση του πόσιμου νερού οφείλεται η εντυπωσιακή μείωση (από τις αρχές ήδη του 20 ου αιώνα) των λοιμώξεων που μεταδίδονται με το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης. Πολλές επιδημίες που συνέβησαν σε μικρές πόλεις έγινε γνωστό εκ των υστέρων ότι οφείλονταν σε μολύνσεις του νερού στην πηγή ή στο (κακό) δίκτυο διανομής. Είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο πως υδρεύσεις πόλεων και οικισμών που δεν χλωριώνονται δεν είναι ασφαλείς για τη δημόσια υγεία. Το υπόλειμμα χλωρίου που παραμένει στο νερό, αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις μικρομολύνσεις που συμβαίνουν κατά τη διαδρομή του νερού προς τον τελικό προορισμό του. Αλλά η χλωρίωση απαιτεί προσεκτική επιτήρηση, ιδίως όταν το μικροβιακό φορτίο του νερού παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις. Τελευταία χρησιμοποιούνται κι άλλοι τρόποι απολύμανσης του νερού (π.χ. με όζον ή με υπεριώδεις ακτίνες), αλλά το 20\n21 χλώριο έχει το πλεονέκτημα ότι παραμένει για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα μέσα στο νερό και έτσι αντιμετωπίζει τις τυχόν μικρομολύνσεις που θα παρουσιαστούν κατά τη διάρκεια της διανομής του στο δίκτυο, ενώ οι άλλοι τρόποι απολυμαίνουν το νερό μόνο κατά τη στιγμή της επαφής τους με αυτό και δεν παραμένουν καθόλου για μετά. Ασφαλή αποστείρωση επιτυγχάνουμε, μόνο όταν γίνεται καλά η ανάμειξη του νερού με το χλώριο και ο χρόνος δράσης είναι αρκετός. (Johnson & Jolley, 1990) 21\n22 3. Σκοπός της εργασίας Ο σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν: Ο μικροβιολογικός και χημικός έλεγχος στις δύο πηγές (Αραβησσού και Αλιάκμονα) υδροληψίας του πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης. Η εκτίμηση της διακύμανσης των μικροβιολογικών και χημικών παραμέτρων στις δύο προαναφερθείσες πηγές για διάστημα 6 μηνών. Η σύγκριση των διακυμάνσεων τόσο των μικροβιολογικών όσο και των χημικών παραμέτρων σε κάθε πηγή. Η σύγκριση των διακυμάνσεων για κάθε παράμετρο μεταξύ των δύο πηγών. 22\n23 4. Πειραματικό μέρος 4.1 Υλικά και μέθοδοι Γενικά Επιλέχθηκαν δύο πηγές δειγματοληψίας: α) Το κεντρικό αντλιοστάσιο του Δενδροποτάμου (ΑΔ). β) Η τελική δεξαμενή παροχής νερού προς το πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης και προς τη βιομηχανική περιοχή (Δ3). Το νερό του ΑΔ προέρχεται από το νερό των πηγών Αραβησσού που συνεπικουρείται από γεωτρήσεις μεγάλου βάθους στο ύψος της Χαλκηδόνας. Το νερό του Δ3, το οποίο είναι επιφανειακό, προέρχεται από τον ποταμό Αλιάκμονα και μετά το διυλιστήριο τροφοδοτεί τη βιομηχανική περιοχή Θεσσαλονίκης και μέρος του πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης. Η τελική δεξαμενή Δ3 βρίσκεται στην περιοχή Δήμου Εχεδώρου. Οι μικροβιολογικοί παράμετροι που εξετάστηκαν ήταν η Ολική Μεσόφιλη Χλωρίδα στους 22ºC, η Ολική Μεσόφιλη Χλωρίδα στους 37ºC, τα Ολικά Κολοβακτηριοειδή, η Εscherichia Coli και το Clostridium Perfringens. Η συχνότητα δειγματοληψίας ήταν μία δειγματοληψία την εβδομάδα. Συνολικά εξετάστηκαν 24 δείγματα από κάθε πηγή υδροληψίας. Οι χημικοί παράμετροι που εξετάστηκαν ήταν η Θολότητα, τα Χλωριούχα, το ph, η Αγωγιμότητα, ο Σίδηρος και το Μαγγάνιο. Η συχνότητα δειγματοληψίας ήταν μία δειγματοληψία ανά εβδομάδα. Συνολικά εξετάστηκαν 24 δείγματα από κάθε πηγή υδροληψίας. Επίσης, από τους χημικούς παραμέτρους εξετάστηκαν τα Νιτρικά, το Φθόριο, τα Θειικά και η Οξειδωσιμότητα. Η συχνότητα δειγματοληψίας ήταν ένα δείγμα ανά μήνα. Συνολικά εξετάστηκαν 6 δείγματα ανά πηγή υδροληψίας Μεταχείριση των δοχείων που προορίζονται για μικροβιολογική ανάλυση πριν τη δειγματοληψία του νερού Τα δείγματα για μικροβιολογική ανάλυση συλλέγονται σε σκούρα γυάλινα μπουκάλια, τα οποία έχουν καθαρισθεί και ξεπλυθεί προσεκτικά και τέλος ξεπλένονται με αποσταγμένο νερό. Στη συνέχεια προστίθενται στα δοχεία 10 σταγόνες Na 2 S 2 O 3 (Υποθειώδες Νάτριο) και τοποθετούνται στον κλίβανο. Το Υποθειώδες Νάτριο είναι ένας ικανοποιητικός αποχλωριωτικός παράγοντας που εξουδετερώνει το υπολειμματικό χλώριο και 23\n24 εμποδίζει τη συνέχιση της βακτηριογόνου δράσης κατά τη μεταφορά των δειγμάτων. Στη συνέχεια, η ανάλυση θα δείξει με περισσότερη ακρίβεια την πραγματική περιεκτικότητα των μικροβίων στο νερό στο χρόνο της δειγματοληψίας. Αφού έχει εξατμιστεί το Na 2 S 2 O 3 και έχουν κρυώσει τα δοχεία, κλείνονται με εσμυρισμένα πώματα, τα οποία είναι τυλιγμένα με αλουμινόχαρτο και στη συνέχεια αποστειρώνονται σε ξηρό κλίβανο στους 183ºC επί 2,5 ώρες. (Hunt & Rice, 2005) Δειγματοληψία νερού Από βρύση χωρίς εξαρτήματα Α) Για χημική ανάλυση Ανοίγεται η βρύση, αφήνεται το νερό να τρέξει για 4 5 min. Η ολιγόλεπτη ροή του νερού εξασφαλίζει πράγματι την αντιπροσωπευτικότητα του δείγματος της υδροφόρου συλλογής. Παραλαμβάνεται έτσι νερό του δικτύου υδρεύσεως και όχι των σωληνώσεων μέσα στις οποίες ρέει και όπου είναι δυνατόν να μεταβληθεί προσωρινά η σύσταση του νερού από την δράση της τυχόν υπάρχουσας μικροβιακής χλωρίδας ή από την διαβρωτική ενέργεια του νερού στα τοιχώματα των σωλήνων ή των δεξαμενών ή από την παρείσφρηση ξένων προς την αληθινή ποιότητα του νερού ουσιών από το περιβάλλον. (Κατσουγιαννόπουλος, 1991) Στη συνέχεια, μετράται το υπολειμματικό χλώριο και γεμίζεται το πλαστικό δοχείο δειγματοληψίας, αφού προηγουμένως έχει ξεπλυθεί 2 3 φορές με το προς ανάλυση νερό. Β) Για μικροβιολογική ανάλυση Αν πρόκειται να πραγματοποιηθεί δειγματοληψία από βρύση χωρίς εξαρτήματα, επιλέγεται μία βρύση, η οποία τροφοδοτείται με νερό από τον υπηρεσιακό (οικιακό) σωλήνα, ο οποίος είναι απ ευθείας συνδεδεμένος με τον κεντρικό σωλήνα. Αρχικά καίγεται το στόμιο της βρύσης με φλόγιστρο για αρκετή ώρα και στη συνέχεια αφήνεται το νερό να τρέξει για 4 5 min. Απομακρύνεται το αλουμινόχαρτο με το εσμυρισμένο πώμα μαζί σαν ένα, δεν μολύνεται η εσωτερική επιφάνεια του αλουμινόχαρτου, του εσμυρισμένου πώματος και του λαιμού του δοχείου. Γεμίζεται το δοχείο χωρίς να ξεπλυθεί, επανατοποθετείται το εσμυρισμένο πώμα μαζί με το αλουμινόχαρτο αμέσως. 24\n25 Αφού συλλεχθεί το δείγμα, αφήνεται αρκετό διάστημα στο δοχείο (περίπου 2,5 cm), ώστε να διευκολυνθεί η ανάμειξή του πριν την ανάλυση. Τα δείγματα συλλέγονται κατά τη ροή του νερού και χρησιμοποιούνται ασηπτικές τεχνικές για την αποφυγή μόλυνσης του δοχείου. Επίσης, το δοχείο δειγματοληψίας κρατείται κλειστό μέχρι τη στιγμή του γεμίσματος. (Hunt & Rice, 2005) Από ποτάμι Μόνο για χημική ανάλυση Μετράται η θερμοκρασία και το διαλυμένο οξυγόνο, εμβαπτίζεται ένας δειγματολήπτης (βαρίδιο), έτσι ώστε το δείγμα να παρθεί μισό μέτρο κάτω από την επιφάνεια, δηλαδή να μην είναι ούτε επιφανειακό ούτε από τον πάτο. Η δειγματοληψία γίνεται κατά μήκος του καναλιού και από διάφορα σημεία. Το νερό αυτό δεν είναι επεξεργασμένο, δηλαδή αποτελεί την πρώτη ύλη και στη συνέχεια κατευθύνεται στο διυλιστήριο για να επεξεργαστεί. Από εκκένωση αγωγού καθαρισμού Α) Για χημική ανάλυση Αφήνεται ο σωλήνας να τρέξει, ξεπλένεται το στόμιο του σωλήνα, μετράται το υπολειμματικό χλώριο και παίρνεται δείγμα, αφού προηγουμένως έχει ξεπλυθεί το πλαστικό δοχείο 2 3 φορές με το προς ανάλυση νερό. Β) Για μικροβιολογική ανάλυση Αφήνεται ο σωλήνας να τρέξει, ξεπλένεται το στόμιο του σωλήνα, μετράται το υπολειμματικό χλώριο και παίρνεται δείγμα με το γυάλινο δοχείο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Το γυάλινο δοχείο δεν ξεπλένεται Βοηθητικά όργανα και αντιδραστήρια δειγματοληψίας Από βρύση χωρίς εξαρτήματα Φλόγιστρο Δοκιμαστικός σωλήνας Αντιδραστήριο DPD (Διμέθυλο Παραφαινυλένο Διαμίνη) 25\n26 Από ποτάμι Θερμόμετρο Μετρητής διαλυτού οξυγόνου Δειγματολήπτης (βαρίδιο) Από εκκένωση αγωγού καθαρισμού Δοκιμαστικός σωλήνας Αντιδραστήριο DPD (Διμέθυλο Παραφαινυλένο Διαμίνη) Μεταχείριση των δειγμάτων πριν την εξέταση Οι μικροβιολογικές αναλύσεις των δειγμάτων πρέπει να γίνονται εντός 6 ωρών, αφού τα δείγματα μεταφερθούν συντηρημένα σε χαμηλές θερμοκρασίες με τη βοήθεια μικρού φορητού ψυγείου, το οποίο περιέχει παγοκύστεις. Αν οι μικροβιολογικές αναλύσεις δεν γίνουν εντός 6 ωρών, τότε τα δείγματα μπορούν να συντηρηθούν στο ψυγείο στους 4 8ºC. Οι χημικές αναλύσεις πρέπει να γίνονται όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Αν για κάποιο λόγο οι χημικές αναλύσεις δεν γίνουν κατευθείαν, τότε συντηρούνται στο ψυγείο στους 4 8ºC. Τα δείγματα που προορίζονται για τη μέτρηση βαριών μετάλλων με ατομική απορρόφηση, όπως χαλκός, αργίλιο, μόλυβδος, βόριο, χρώμιο, κάδμιο, νικέλιο συντηρούνται με διάλυμα νιτρικού οξέος 1,5 ml/l. Τα δείγματα που προορίζονται για ανάλυση με το σύστημα FIAS (σύστημα υδριδίων) συντηρούνται με 1 % HCL. Στο σύστημα FIAS γίνεται ανάλυση ως προς το σελήνιο, το αρσενικό, τον υδράργυρο και το αντιμόνιο Αντιδραστήρια Όλα τα αντιδραστήρια και οι διαλύτες που χρησιμοποιούνται στη συγκεκριμένη ερευνητική δραστηριότητα είναι αναλυτικής καθαρότητας. 26\n27 Για τον προσδιορισμό των Χλωριούχων χρησιμοποιούνται τα εξής αντιδραστήρια: α) Διάλυμα Χρωμικού Καλίου Διαλύονται 50 g K 2 CrO 4 σε ml αποσταγμένο νερό. Προστίθενται 3 5 ml διάλυμα AgNO 3 (προς κατακράτηση χλωριούχων) μέχρι να σχηματισθεί ένα καθαρά κόκκινο ίζημα. Αφήνεται το διάλυμα να καθιζάνει για 12 ώρες. Διηθείται με απλό ηθμό και αραιώνεται με αποσταγμένο νερό σε 1 l. Το ίζημα του AgCl είναι λευκό. β) Διάλυμα ογκομετρήσεως 0,0282 N AgNO 3 Ετοιμάζεται διάλυμα Ν/10 AgNO 3 από αμπούλα Titrisol. Στη συνέχεια μεταφέρονται 282 ml από το διάλυμα αυτό και αραιώνεται με αποσταγμένο νερό σε 1 l. Για τον προσδιορισμό του ph χρησιμοποιείται το εξής αντιδραστήριο: α) Ρυθμιστικό διάλυμα ph 7,00 (25ºC), κίτρινου χρώματος Η σύστασή του ανά λίτρο είναι 3,54 g Δισόξινο Φωσφορικό Κάλιο και 14,7 g Όξινο Φωσφορικό Δινάτριο. Επίσης περιέχει συντηρητικό. (http://www.scharlau.com/tds/so3007_tds.pdf) Για τον προσδιορισμό του Σιδήρου χρησιμοποιούνται τα εξής αντιδραστήρια: α) Υδροχλωρικό Οξύ (HCL) πυκνό, με σίδηρο σε περιεκτικότητα λιγότερο από 0,00005 %. β) Διάλυμα Υδροξυλαμίνης Διαλύονται 10 g NH 2 OH * HCL σε 100 ml νερό αποσταγμένο. γ) Ρυθμιστικό διάλυμα Οξικού Αμμώνιου Διαλύονται 250 g CH 3 COONH 4 σε 150 ml αποσταγμένο νερό. Προστίθενται 700 ml πυκνό Οξικό Οξύ. Επειδή το Οξικό Αμμώνιο περιέχει σημαντική ποσότητα σιδήρου, κάθε φορά που ετοιμάζεται το ρυθμιστικό, ετοιμάζονται και καινούρια πρότυπα διαλύματα. δ) Διάλυμα Φαινανθρολίνης Διαλύονται 0,1 g (100 mg) 1,10 Φαινανθρολίνη, C 12 H 8 N 2 * H 2 O, σε 100 ml αποσταγμένο νερό με ανάδευση και με ελαφρά θέρμανση το πολύ μέχρι 80ºC. Δεν βράζεται. Εάν σκουραίνει το διάλυμα, απορρίπτεται. Εάν δεν επιθυμείται θέρμανση, προστίθενται 2 σταγόνες πυκνό HCL (1 ml του αντιδραστηρίου επαρκές για 100 μg Fe). 27\n28 ε) Πρότυπο διάλυμα σιδήρου Χρησιμοποιείται έτοιμο διάλυμα σιδήρου 1000 mg/l του οίκου Merck (CertiPUR ). Παίρνονται 50 μl από το έτοιμο διάλυμα σιδήρου και αραιώνονται στα 100 ml σε ογκομετρική φιάλη. Τίτλος τελικού διαλύματος : 0,5 mg/l. Για τον προσδιορισμό του Μαγγανίου χρησιμοποιούνται τα εξής αντιδραστήρια: α) Ειδικό Αντιδραστήριο Μαγγανίου Διαλύονται 75 g HgSO 4 σε 400 ml πυκνού HNO 3 και 200 ml αποσταγμένου νερού. Προστίθενται 200 ml 85 % Φωσφορικό Οξύ (H 3 PO 4 ) και 35 mg AgNO 3. Αραιώνεται το μίγμα στο 1 l με αποσταγμένο νερό αφού προηγουμένως το διάλυμα πάρει θερμοκρασία δωματίου. β) Υπερθειϊκό Αμμώνιο (NH 4 ) 2 S 2 O 8 στερεό. γ) Πρότυπο διάλυμα μαγγανίου Χρησιμοποιείται έτοιμο διάλυμα μαγγανίου 1000 mg/l του οίκου Merck (CertiPUR ). Παίρνονται 50 μl από το έτοιμο διάλυμα μαγγανίου και αραιώνονται στα 100 ml σε ογκομετρική φιάλη. Τίτλος τελικού διαλύματος : 0,5 mg/l. Για τον προσδιορισμό των Νιτρικών χρησιμοποιούνται τα εξής αντιδραστήρια: α) Νερό ελεύθερο νιτρικών Χρησιμοποιείται αποσταγμένο νερό υψηλής καθαρότητας για την προετοιμασία των διαλυμάτων. β) Υδροχλωρικό οξύ (HCL) 1N γ) Πρότυπο διάλυμα νιτρικών Χρησιμοποιείται έτοιμο διάλυμα νιτρικών 1000 mg/l NO 3 του οίκου Merck (CertiPUR ). Παίρνονται 1,540 ml από το έτοιμο διάλυμα νιτρικών, αραιώνονται στα 50 ml σε ογκομετρική φιάλη και προστίθεται 1 ml HCL 1N. Για τον προσδιορισμό των Φθοριούχων χρησιμοποιούνται τα εξής αντιδραστήρια: α) Πρότυπο διάλυμα φθοριούχων 28\n29 Χρησιμοποιείται έτοιμο διάλυμα φθοριούχων 1000 mg/l F - του οίκου Merck (CertiPUR ). Παίρνονται 9,97 ml από το έτοιμο διάλυμα φθοριούχων, αραιώνονται στα 100 ml σε ογκομετρική φιάλη και παρασκευάζεται διάλυμα 100 mg/l F -. β) Ρυθμιστής ολικής ιοντικής ισχύος (TISAB III). Ο ρυθμιστής TISAB III παρέχει σταθερή ιοντική ισχύ, ελευθερώνει το φθόριο και ρυθμίζει το ph. Για τον προσδιορισμό των Θειικών χρησιμοποιούνται τα εξής αντιδραστήρια: α) Ρυθμιστικό διάλυμα Α Διαλύονται σε 500 ml αποσταγμένο νερό και συμπληρώνονται στο 1 l: 30 g Χλωριούχο Μαγνήσιο (MgCl 2 * 6H 2 O) 5 g Οξικό Νάτριο (CH 3 COONa * 3H 2 O) 1 g Νιτρικό Κάλιο (ΚΝΟ 3 ) 20 ml Οξικό Οξύ (CH 3 COOH 99 %) β) Χλωριούχο Βάριο Κρύσταλλοι, mesh 20 30, BaCl 2, ζυγίζονται περίπου 0,3 g για κάθε δείγμα. γ) Πρότυπο διάλυμα θειικών Χρησιμοποιείται έτοιμο stock διάλυμα θειικών 1000 mg/l SO 2-4 του οίκου Merck (CertiPUR ). Για τον προσδιορισμό της Οξειδωσιμότητας χρησιμοποιούνται τα εξής αντιδραστήρια: α) Θειικό Οξύ 1 : 3 (25 %) Αραιώνονται 100 ml πυκνού Θειικού Οξέος σε 300 ml αποσταγμένου νερού. ΠΑΝΤΑ προστίθεται οξύ σε νερό, πολύ σιγά. ΠΡΟΣΟΧΗ! β) Ν/100 Οξαλικό Οξύ (C 2 H 2 O 4 * 2H 2 O) Διαλύονται 0,45 g Οξαλικού Οξέος σε 1000 ml αποσταγμένο νερό ή χρησιμοποιείται Ν/10 Titrisol. γ) Υπερμαγγανικό Κάλιο Ν/100 (KMnO 4 ) Αραιώνονται 100 ml από Ν/10 Υπερμαγγανικό Κάλιο Titrisol σε 1000 ml αποσταγμένο νερό. Το διάλυμα πρέπει να είναι πρόσφατα παρασκευασμένο. 29\n30 Για τον προσδιορισμό του Clostridium Perfringens χρησιμοποιείται το εξής αντιδραστήριο: α) Anaerocult A Το Anaerocult A περιέχει συστατικά, τα οποία δεσμεύουν χημικά το οξυγόνο τελείως και γρήγορα, δημιουργώντας ένα ελεύθερο από οξυγόνο (αναερόβιο) περιβάλλον και μία ατμόσφαιρα CO 2. (http://www.emdchemicals.com/analytics/micro_manual/tedisdata/prods/ html) Υποστρώματα Για τον προσδιορισμό της Ολικής Μεσόφιλης Χλωρίδας στους 22ºC και στους 37ºC χρησιμοποιείται το εξής υπόστρωμα: Λιωμένο άγαρ Yeast extract agar Μεταφέρονται 24 g Yeast extract agar σε 1 l αποσταγμένο νερό, το διάλυμα διαλύεται με θέρμανση σε ποτήρι ζέσεως και ξαφρίζεται, διότι βγάζει αφρούς. Όταν το διάλυμα διαυγάσει, μοιράζεται σε κωνικές φιάλες των 200 ml, οι οποίες πωματίζονται με υδρόφοβο βαμβάκι και πάνω από το βαμβάκι γίνεται επικάλυψη με αλουμινόχαρτο στο οποίο γίνονται μερικές τρύπες για να αερίζεται το υπόστρωμα. Στη συνέχεια, οι κωνικές φιάλες αποστειρώνονται σε αυτόκλειστο με υγρή αποστείρωση σε θερμοκρασία 121ºC και πίεση 1,2 bar. Μετά την αποστείρωση, αφού έχουν πάρει θερμοκρασία περιβάλλοντος, συντηρούνται στο ψυγείο. Για τον προσδιορισμό των Ολικών Κολοβακτηριοειδών χρησιμοποιείται το εξής υπόστρωμα: m Endo άγαρ Σύσταση ανά λίτρο Λακτόζη: 12,5 g Πεπτόνη: 10,0 g Χλωριούχο Νάτριο: 5,0 g Pancreatic digest of casein: 5,0 g Peptic digest of animal tissue: 5,0 g Όξινο Φωσφορικό Κάλιο: 4,375 g Θειώδες Νάτριο: 2,1 g 30\n31 Εκχύλισμα Μαγιάς: 1,5 g Δισόξινο Φωσφορικό Κάλιο: 1,375 g Βασική Φουξίνη: 1,05 g Sodium deoxycholate: 0,1 g Αιθανόλη 95º: 20,0 ml ph 7,2 ± 0,1 στους 25ºC (Atlas, 2006) Παρασκευή του υποστρώματος: Προστίθεται η αιθανόλη σε περίπου 900,0 ml αποσταγμένου νερού, έπειτα, προστίθενται τα υπόλοιπα συστατικά, φέρεται στο 1 l με αποσταγμένο νερό και αναδεύεται καλά. Στη συνέχεια, θερμαίνεται σε σιγανή φωτιά και φέρεται σε βρασμό. Έπειτα, ψύχεται γρήγορα σε θερμοκρασία κάτω από 45ºC και τέλος το υπόστρωμα εισέρχεται σε πλαστικές αμπούλες, όπου κάθε μία περιέχει 2 ml υποστρώματος. (Atlas, 2006) Αυτό το υπόστρωμα χρησιμοποιείται για την ανίχνευση των Ολικών Κολοβακτηριοειδών. Τα βακτήρια ζυμώνουν τη λακτόζη παράγοντας ακεταλδεΰδη, η οποία αντιδρά με το Θειώδες Νάτριο και τη Φουξίνη σχηματίζοντας κόκκινες αποικίες. Η ανάπτυξη μεταλλικής ανταύγειας λαμβάνει χώρα όταν ο οργανισμός παράγει αλδεΰδες με τη γρήγορη ζύμωση της λακτόζης. Το υπόστρωμα αποθηκεύεται στους 2 10ºC. Για τον προσδιορισμό της Escherichia Coli χρησιμοποιείται το εξής υπόστρωμα: Θρεπτικό υλικό TBX Το TBX βασίζεται σε άγαρ τρυπτόνης ή πεπτόνης και περιέχει το χρωμογόνο Χ γλυκορουνίδιο (5 βρωμο 4χλωρο 3 ινδοϋλ β D γλυκορουνίδιο), το οποίο ανιχνεύει την ενεργότητα της γλυκορουνιδάσης. Η γλυκορουνιδάση είναι ένα ένζυμο με μεγάλη εξειδίκευση στην E. Coli, αν και έχει βρεθεί ότι περίπου 3 4 % της E. Coli είναι γλυκορουνιδάση αρνητικά και ειδικά τα στελέχη E. Coli Τα κύτταρα της E. Coli απορροφούν αυτό το σύμπλοκο και στη συνέχεια η ενδοκυτταρική γλυκορουνιδάση διασπά το δεσμό μεταξύ του χρωμοφόρου και του γλυκορουνιδίου. Το χρωμοφόρο που απελευθερώνεται είναι έγχρωμο και υπάρχει μέσα στα κύτταρα με αποτέλεσμα οι αποικίες της E. Coli να εμφανίζονται 31\n32 χρωματισμένες μπλε / πράσινες. Η ανάπτυξη υπαρχόντων Gram θετικών μικροοργανισμών παρεμποδίζεται με τη χρήση αλάτων bile και την υψηλή θερμοκρασία επώασης στους 44ºC. Σύσταση TBX Παραγωγής Merck Πεπτόνη: 20,0 g/l Άλατα bile No 3: 1,5 g/l Χ γλυκορουνίδιο: 0,075 g/l Άγαρ άγαρ: 15,0 g/l Παρασκευή θρεπτικού υλικού Αναμιγνύονται 36,6 g TBX σε 1 l αποσταγμένο νερό και θερμαίνονται σε υδρόλουτρο σε βρασμό ή σε ρεύμα ατμού μέχρι το μίγμα να διαλυθεί πλήρως. Στη συνέχεια αποστειρώνεται στους 121ºC για 15 min. Ψύχεται στους 45 50ºC σε υδρόλουτρο, ανακινείται ελαφρά και μεταφέρεται σε αποστειρωμένα τρυβλία. Το θρεπτικό υλικό που παρασκευάζεται είναι διαφανές, υποκίτρινο, με ph = 7,2 ± 0,2 στους 25ºC και μπορεί να διατηρηθεί απουσία φωτός τουλάχιστον για 1 εβδομάδα στο ψυγείο. Για τον προσδιορισμό του Clostridium Perfringens χρησιμοποιείται το εξής υπόστρωμα: Θρεπτικό υλικό TSC Για τον προσδιορισμό του Clostridium Perfringens χρησιμοποιούνται υλικά για την καλλιέργεια του σε αναερόβιες συνθήκες, τα οποία πρέπει να περιέχουν αντιβιοτικά για την αναστολή της ανάπτυξης λοιπών μικροβίων (βακτηριακή χλωρίδα). Ένα τέτοιο υλικό είναι το TSC άγαρ (tryptonic sulfite cycloserine), το οποίο περιέχει D cycloserine, η οποία αναστέλλει την ανάπτυξη λοιπών βακτηρίων. Επίσης το 4 methylumbelliferylphosphate Disodium salt (MUP) είναι ένα φθορογόνο υλικό για την αλκαλική και όξινη φωσφατάση. Η όξινη φωσφατάση είναι ένα ένζυμο με μεγάλη εξειδίκευση στο Clostridium Perfringens, η οποία διασπά το φθορογόνο MUP με ταυτόχρονο σχηματισμό του 4 methylumbelliferone, το οποίο φθορίζει σε λάμπα UV και μπορεί έτσι να αποδειχθεί η ύπαρξη του Clostridium Perfringens. 32\n33 Σύσταση TSC Άγαρ βάσης παραγωγής Merck Τρυπτόνη: 15,0 g/l Πεπτόνη σόγιας: 5 g/l Εκχύλισμα μαγιάς: 5 g/l Θειώδες νάτριο: 1,0 g/l Αμμωνιακός κιτρικός σίδηρος (III): 1,0 g/l Άγαρ άγαρ: 15,0 g/l Ειδικό συμπλήρωμα κυκλοσερίνης παραγωγής Merck D cycloserin: 4 mg 4 methylumbelliferylphosphate Disodium salt (MUP): 200 mg Παρασκευή θρεπτικού υλικού Α. Άγαρ βάσης Αναμιγνύονται 42 g TSC σε 1 l (21 g/500 ml) αποσταγμένο νερό και θερμαίνονται σε υδρόλουτρο με θέρμανση μέχρι το μίγμα να διαλυθεί πλήρως. Στη συνέχεια αποστειρώνεται στους 121ºC για 15 min. Ψύχεται στους 45 50ºC σε υδρόλουτρο και σ αυτό το στάδιο μπορεί να διατηρηθεί για 1 μήνα στο ψυγείο (5 ± 3ºC). Β. Ειδικό συμπλήρωμα κυκλοσερίνης Το ειδικό συμπλήρωμα κυκλοσερίνης παρασκευάζεται με διάλυση του περιεχόμενου του φιαλιδίου σε 3 ml αποστειρωμένο αποσταγμένο νερό και όλο το περιεχόμενο αντιστοιχεί για 500 ml άγαρ βάσης. Για να παρασκευαστεί το πλήρες θρεπτικό υλικό προστίθενται στο άγαρ βάσης στους 45 50ºC το ειδικό συμπλήρωμα κυκλοσερίνης. Τέλος το πλήρες θρεπτικό υλικό ανακινείται ελαφρά και μεταφέρεται σε αποστειρωμένα τρυβλία με πάχος τουλάχιστον 5 mm. Το θρεπτικό υλικό που παρασκευάζεται έχει ph = 7,4 ± 0,2 στους 25ºC Όργανα Για τον προσδιορισμό της Θολότητας χρησιμοποιούνται τα εξής όργανα: Γυάλινο δοχείο με καπάκι κατάλληλο για θολόμετρο Θολόμετρο (2100AN Turbidimeter HACH) 33\n34 Για τον προσδιορισμό των Χλωριούχων χρησιμοποιούνται τα εξής όργανα: Κωνική φιάλη των 250 ml Σιφώνιο πληρώσεως Σιφώνιο μετρήσεως Προχοΐδα αυτόματου μηδενισμού Για τον προσδιορισμό του ph χρησιμοποιούνται τα εξής όργανα: Πεχάμετρο (model 420A phmeter ORION) Ηλεκτρόδιο Θερμόμετρο Μαγνητικός αναδευτήρας Πλαστικό ποτήρι των 100 ml Για τον προσδιορισμό της Αγωγιμότητας χρησιμοποιούνται τα εξής όργανα: Αγωγιμόμετρο (Cond 730 inolab) Ηλεκτρόδιο Θερμόμετρο Πλαστικό ποτήρι των 100 ml Για τον προσδιορισμό του Σιδήρου χρησιμοποιούνται τα εξής όργανα: Κωνική φιάλη των 100 ml Γυάλινες μπίλιες βρασμού Σιφώνιο πληρώσεως Σιφώνιο μετρήσεως Ογκομετρική φιάλη των 50 ml Φασματοφωτόμετρο (U 2900 Spectrophotometer - HITACHI) Κυψελίδα μήκους 1 cm Πιπέτα Για τον προσδιορισμό του Μαγγανίου χρησιμοποιούνται τα εξής όργανα: Κωνική φιάλη των 250 ml Γυάλινες μπίλιες βρασμού Σιφώνιο πληρώσεως 34\n35 Σιφώνιο μετρήσεως Κουταλάκι Ογκομετρική φιάλη των 100 ml Φασματοφωτόμετρο (U 2900 Spectrophotometer - HITACHI) Κυψελίδα μήκους 5 cm Πιπέτα Για τον προσδιορισμό των Νιτρικών χρησιμοποιούνται τα εξής όργανα: Γυάλινο δοχείο των 150 ml Σιφώνιο πληρώσεως Σιφώνιο μετρήσεως Φασματοφωτόμετρο (U 2900 Spectrophotometer - HITACHI) Κυψελίδα μήκους 1 cm Πιπέτα Για τον προσδιορισμό των Φθοριούχων χρησιμοποιούνται τα εξής όργανα: Ογκομετρική φιάλη των 50 ml Πιπέτα Πλαστικό ποτήρι των 100 ml Σιφώνιο πληρώσεως Σιφώνιο μετρήσεως Φθοριόμετρο (model 710A ph/isemeter ORION) Ηλεκτρόδιο Μαγνητικός αναδευτήρας Για τον προσδιορισμό των Θειικών χρησιμοποιούνται τα εξής όργανα: Κωνική φιάλη των 250 ml Σιφώνιο πληρώσεως Σιφώνιο μετρήσεως Μαγνητικός αναδευτήρας Κουταλάκι Χρονόμετρο 35\n36 Κυψελίδα μήκους 5 cm Φασματοφωτόμετρο (U 1100 Spectrophotometer - HITACHI) Ογκομετρική φιάλη των 100 ml Πιπέτα Για τον προσδιορισμό της Οξειδωσιμότητας χρησιμοποιούνται τα εξής όργανα: Κωνική φιάλη των 250 ml Σιφώνιο πληρώσεως Σιφώνιο μετρήσεως Γυάλινες μπίλιες βρασμού Χρονόμετρο Προχοΐδα Για το προσδιορισμό της Ολικής Μεσόφιλης Χλωρίδας στους 22ºC και στους 37ºC χρησιμοποιούνται τα εξής όργανα: Σιφώνιο μετρήσεως Τρυβλίο Petri Επωαστικός κλίβανος Για τον προσδιορισμό των Ολικών Κολοβακτηριοειδών χρησιμοποιούνται τα εξής όργανα: Συσκευή διηθήσεως (MILLIPORE) Μεμβράνη διηθήσεως (MILLIPORE) Λαβίδα Τρυβλίο Petri Επωαστικός κλίβανος Για τον προσδιορισμό της Escherichia Coli χρησιμοποιούνται τα εξής όργανα: Συσκευή διηθήσεως (MILLIPORE) Μεμβράνη διηθήσεως (MILLIPORE) Λαβίδα Τρυβλίο Petri Επωαστικός κλίβανος 36\n37 Για τον προσδιορισμό του Clostridium Perfringens χρησιμοποιούνται τα εξής όργανα: Συσκευή διηθήσεως (MILLIPORE) Μεμβράνη διηθήσεως (MILLIPORE) Λαβίδα Τρυβλίο Petri Ειδικό δοχείο (Τζάρα) 4.2 Μέθοδοι ανάλυσης Προσδιορισμός Θολότητας Για τον προσδιορισμό της θολότητας χρησιμοποιείται καθαρό γυάλινο δοχείο, το οποίο γεμίζεται με νερό και κλείνεται με καπάκι. Στη συνέχεια τοποθετείται στον υποδοχέα του θολομέτρου όπου μετράται η θολότητα του νερού σε ειδικό πίνακα μέτρησης. Εάν η θολότητα έχει διακυμάνσεις μετράται ξανά 2 3 φορές μέχρι η τιμή να βρεθεί σταθερή. Η θολότητα εκφράζεται σε ΝΤU. (NTU Nephelometric Turbidity Unit = Νεφελομετρική Μονάδα Θολότητας) (Δερμοσόνογλου, 1998) Προσδιορισμός Χλωριούχων Μεταφέρονται 100 ml δείγματος νερού σε κωνική φιάλη των 250 ml. Προστίθεται 1 ml K 2 CrO 4 (Χρωμικό Κάλιο) και ογκομετρείται με AgNO 3 (Νιτρικός Άργυρος), μέχρι το διάλυμα να πάρει απόχρωση ελαφρώς πορτοκαλί. Τα χλωριούχα εκφράζονται σε mg/l Προσδιορισμός ph Για τον προσδιορισμό του ph, αρχικά σταντάρεται το πεχάμετρο σε ph 7,00 τοποθετώντας το ηλεκτρόδιο μαζί με το θερμόμετρο σε ρυθμιστικό διάλυμα ph 7,00. Το θερμόμετρο ανάγει το ph του δείγματος νερού οποιασδήποτε θερμοκρασίας σε ph 25ºC. Στη συνέχεια μεταφέρονται 100 ml δείγματος νερού σε πλαστικό ποτήρι, γίνεται εμβάπτιση του ηλεκτροδίου μαζί με το θερμόμετρο και παίρνεται η ένδειξη. 37\n38 4.2.4 Προσδιορισμός Αγωγιμότητας Η μέτρηση της αγωγιμότητας (σύνολο των εν διαλύσει αλάτων) γίνεται στους 20ºC σε δείγμα νερού 100 ml σε ειδικό όργανο (αγωγιμόμετρο) και εκφράζεται σε μs/cm. (μs/cm = microsiemens/cm) (Δερμοσόνογλου, 1998) Προσδιορισμός Σιδήρου Κωνική φιάλη των 100 ml, η οποία περιέχει μερικές γυάλινες μπίλιες βρασμού πλένεται καλά με πυκνό HCL (37 %) (Yδροχλωρικό Οξύ) και αποσταγμένο νερό 1 : 1 και στη συνέχεια ξεπλένεται με αποσταγμένο νερό πριν τη χρήση για την απομάκρυνση εναποθέσεων οξειδίου του σιδήρου. Μεταφέρονται 50 ml δείγματος νερού στην κωνική φιάλη των 100 ml, προστίθενται 2 ml πυκνό HCL (37 %) και 1 ml NH 2 OH * HCL (Υδροχλωρική Υδροξυλαμίνη). Στη συνέχεια θερμαίνεται σε βρασμό και συνεχίζεται ο βρασμός μέχρι να ελαττωθεί ο όγκος στα ml, φέρεται σε θερμοκρασία δωματίου και προστίθενται 10 ml ρυθμιστικού διαλύματος CH 3 COONH 4 (Οξικό Αμμώνιο) και 2 ml φαινανθρολίνη. Το διάλυμα πρέπει να δείχνει διαυγές. Αν σε περίπτωση το διάλυμα περιέχει σίδηρο θα πάρει απόχρωση ελαφρώς ροζέ προς πορτοκαλί. Στη συνέχεια, το διάλυμα μεταφέρεται σε ογκομετρική φιάλη των 50 ml, συμπληρώνεται με αποσταγμένο νερό μέχρι τη χαραγή, αναμειγνύεται καλά και αφήνεται να παραμείνει για 10 min. Μετράται η απορρόφηση σε φασματοφωτόμετρο στα 525 nm, χρησιμοποιώντας κυψελίδα μήκους 1 cm. Το φασματοφωτόμετρο μηδενίζεται με το λευκό και σταντάρεται με το πρότυπο διάλυμα σιδήρου. Στη συνέχεια παίρνεται η ένδειξη. Ο σίδηρος εκφράζεται σε μg/l Προσδιορισμός Μαγγανίου Σε κωνική φιάλη των 250 ml προστίθενται μερικές γυάλινες μπίλιες βρασμού, στη συνέχεια μεταφέρονται 100 ml δείγματος νερού, προστίθενται 5 ml ειδικό αντιδραστήριο Μαγγανίου και συμπυκνώνεται στα 90 ml με βρασμό. Προστίθεται 1 g στερεό Υπερθειϊκό Αμμώνιο και βράζεται για 1 min πάνω σε δυνατή φλόγα. Στη συνέχεια ψύχεται για 1 min σε τρεχούμενο νερό. Το διάλυμα πρέπει να δείχνει διαυγές. Αν σε περίπτωση το διάλυμα περιέχει μαγγάνιο θα πάρει απόχρωση ροζ. 38\n39 Στη συνέχεια, το διάλυμα μεταφέρεται σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml, συμπληρώνεται με αποσταγμένο νερό μέχρι τη χαραγή, αναμειγνύεται καλά και αφήνεται να παραμείνει για 10 min. Μετράται η απορρόφηση σε φασματοφωτόμετρο στα 525 nm, χρησιμοποιώντας κυψελίδα μήκους 5 cm. Το φασματοφωτόμετρο μηδενίζεται με το λευκό και σταντάρεται με το πρότυπο διάλυμα μαγγανίου. Στη συνέχεια παίρνεται η ένδειξη. Το μαγγάνιο εκφράζεται σε μg/l Προσδιορισμός Νιτρικών Σε 50 ml δείγματος νερού προστίθεται 1 ml HCL 1Ν και αναδεύεται καλά. Στη συνέχεια, μετράται η απορρόφηση με φασματοφωτόμετρο στα 220 nm, χρησιμοποιώντας κυψελίδα UV μήκους 1 cm. Το φασματοφωτόμετρο μηδενίζεται με αποσταγμένο νερό που περιέχει 1 ml HCL 1N και σταντάρεται με το πρότυπο διάλυμα νιτρικών. Στη συνέχεια παίρνεται η ένδειξη. Τα νιτρικά εκφράζονται σε mg/l Προσδιορισμός Φθοριούχων Σε μία ογκομετρική φιάλη των 50 ml προστίθενται 50 μl F - std: 100 ppm και αραιώνεται μέχρι τη χαραγή με αποσταγμένο νερό. Μετά αδειάζεται σε πλαστικό ποτήρι των 100 ml. Αυτό αποτελεί το πρότυπο διάλυμα 0,1. Σε μία άλλη ογκομετρική φιάλη των 50 ml προστίθενται 500 μl F - std: 100 ppm και αραιώνεται μέχρι τη χαραγή με αποσταγμένο νερό. Μετά αδειάζεται σε πλαστικό ποτήρι των 100 ml. Αυτό αποτελεί το πρότυπο διάλυμα 1,0. Μεταφέρονται 50 ml δείγματος νερού σε πλαστικό ποτήρι των 100 ml. Στη συνέχεια, τα δύο πρότυπα διαλύματα και το δείγμα νερού φέρονται σε θερμοκρασία 25ºC και προστίθενται 5 ml TISAB III και στο δείγμα νερού και στα δύο πρότυπα διαλύματα. Ξεπλένεται το ηλεκτρόδιο, στεγνώνεται και τοποθετείται αρχικά στο πρότυπο διάλυμα 1,0, μετά στο πρότυπο διάλυμα 0,1 και στη συνέχεια στο δείγμα νερού. Παίρνονται οι ενδείξεις σε mv. Υπολογίζεται η συγκέντρωση του δείγματος από πρότυπη καμπύλη. Η πρότυπη καμπύλη έχει κατασκευασθεί από το πρότυπο διάλυμα 0,1 και το πρότυπο διάλυμα 1,0. Τα φθοριούχα εκφράζονται σε mg/l. 39\n40 4.2.9 Προσδιορισμός Θειικών Μεταφέρονται 100 ml δείγματος ή ένα αραιωμένο δείγμα νερού συμπληρωμένο στα 100 ml, σε κωνική φιάλη των 250 ml. Προστίθενται 20 ml ρυθμιστικό διάλυμα Α και αναμειγνύεται. Ενώ το διάλυμα ανακινείται, προστίθενται 0,3 g κρύσταλλοι BaCl 2 (Χλωριούχο Βάριο) και αρχίζει αμέσως η χρονομέτρηση. Αναδεύεται για 1 min σε σταθερή ταχύτητα σε θερμοκρασία δωματίου. Αμέσως μετά το πέρας του χρόνου ανάδευσης, φέρεται σε κυψελίδα των 5 cm μέρος του διαλύματος και μετράται η θολότητα του BaSO 4 (Θειικό Βάριο) ακριβώς στα 5 min από τη στιγμή της χρονομέτρησης, σε μήκος κύματος 420 nm σε φασματοφωτόμετρο. Υπολογίζεται η συγκέντρωση των θειικών στο δείγμα συγκρίνοντας τη μέτρηση της θολότητας με αυτή της καμπύλης αναφοράς που ετοιμάστηκε από πρότυπα διαλύματα των θειικών. Τα πρότυπα διαλύματα των θειικών παρασκευάζονται ως εξής: Σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml προστίθεται αποσταγμένο νερό. Αυτό αποτελεί το πρότυπο διάλυμα 0. Σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml προστίθενται 500 μl Stock SO ppm και αραιώνεται μέχρι τη χαραγή με αποσταγμένο νερό. Αυτό αποτελεί το πρότυπο διάλυμα 5. Σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml προστίθενται 1000 μl Stock SO ppm και αραιώνεται μέχρι τη χαραγή με αποσταγμένο νερό. Αυτό αποτελεί το πρότυπο διάλυμα 10. Σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml προστίθενται 1500 μl Stock SO ppm και αραιώνεται μέχρι τη χαραγή με αποσταγμένο νερό. Αυτό αποτελεί το πρότυπο διάλυμα 15. Σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml προστίθενται 2000 μl Stock SO ppm και αραιώνεται μέχρι τη χαραγή με αποσταγμένο νερό. Αυτό αποτελεί το πρότυπο διάλυμα 20. Σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml προστίθενται 2500 μl Stock SO ppm και αραιώνεται μέχρι τη χαραγή με αποσταγμένο νερό. Αυτό αποτελεί το πρότυπο διάλυμα 25. Σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml προστίθενται 3000 μl Stock SO ppm και αραιώνεται μέχρι τη χαραγή με αποσταγμένο νερό. Αυτό αποτελεί το πρότυπο διάλυμα\n41 Όλα τα πρότυπα διαλύματα επεξεργάζονται με τον ίδιο τρόπο όπως το δείγμα. Τα θειικά εκφράζονται σε mg/l Προσδιορισμός Οξειδωσιμότητας Φέρονται 100 ml από το προς ανάλυση νερό σε κωνική φιάλη των 250 ml. Προστίθενται 5 ml Θειικό Οξύ (1 : 3) και 10 ml διαλύματος Υπερμαγγανικού Καλίου 0,01 Ν. Προστίθενται μερικές γυάλινες μπίλιες βρασμού, θερμαίνεται μέχρι βρασμού και διατηρείται ο βρασμός για 10 min. Μόλις απομακρυνθεί η κωνική φιάλη από τη φωτιά προστίθενται 10 ml διαλύματος Οξαλικού Οξέος 0,01 Ν και αναμειγνύεται καλά. Το διάλυμα αποχρωματίζεται εντός ολίγου. Το ζεστό διάλυμα ογκομετρείται με διάλυμα Υπερμαγγανικού Καλίου 0,01 Ν, μέχρι να εμφανιστεί ελαφρό ροζ χρώμα που παραμένει για μικρό χρονικό διάστημα. Η οξειδωσιμότητα εκφράζεται σε mg O 2 /l Προσδιορισμός Ολικής Μεσόφιλης Χλωρίδας (Ο.Μ.Χ) στους 22ºC Μεταφέρεται 1 ml δείγμα νερού και τοποθετείται στο κέντρο του πυθμένα αποστειρωμένου τρυβλίου Petri. Στο τρυβλίο προστίθενται 15 ml λιωμένου άγαρ Yeast extract agar στους 45 46ºC. Η θερμοκρασία του υποστρώματος δεν πρέπει να είναι υψηλότερη από 46ºC, γιατί θα σκοτώσει τα θερμοευαίσθητα κύτταρα. Η ανάμειξη του ενοφθαλμίσματος με το υπόστρωμα πρέπει να γίνει πολύ καλά με ήπιες κυκλικές κινήσεις αρχικά (τρεις δεξιά και τρεις αριστερά) και οριζόντιες στη συνέχεια (μπρος πίσω, δεξιά αριστερά). Χρειάζεται προσοχή κατά τις κινήσεις αναμείξεως, ώστε η διασπορά του ενοφθαλμίσματος και άρα των μικροβίων στη μάζα του υποστρώματος να είναι ομοιόμορφη, αλλά να μη ρυπανθούν τα τοιχώματα ή το καπάκι του τρυβλίου με υπόστρωμα. Μετά την πήξη του υποστρώματος, τα τρυβλία αναστρέφονται και τοποθετούνται στον επωαστικό κλίβανο. Για την καταμέτρηση των αποικιών των ψυχροφίλων, τα τρυβλία επωάζονται στους 22ºC για 72 ώρες. Η Ολική Μεσόφιλη Χλωρίδα στους 22ºC εκφράζεται σε CFU/ml. (CFU Colony Forming Units = Αριθμός Σχηματιζόμενων Αποικιών) (Δεληγκάρης, 1992) 41\n42 Προσδιορισμός Ολικής Μεσόφιλης Χλωρίδας (Ο.Μ.Χ.) στους 37ºC Μεταφέρεται 1 ml δείγμα νερού και τοποθετείται στο κέντρο του πυθμένα αποστειρωμένου τρυβλίου Petri. Στο τρυβλίο προστίθενται 15 ml λιωμένου άγαρ Yeast extract agar στους 45 46ºC. Η θερμοκρασία του υποστρώματος δεν πρέπει να είναι υψηλότερη από 46ºC, γιατί θα σκοτώσει τα θερμοευαίσθητα κύτταρα. Η ανάμειξη του ενοφθαλμίσματος με το υπόστρωμα πρέπει να γίνει πολύ καλά με ήπιες κυκλικές κινήσεις αρχικά (τρεις δεξιά και τρεις αριστερά) και οριζόντιες στη συνέχεια (μπρος πίσω, δεξιά αριστερά). Χρειάζεται προσοχή κατά τις κινήσεις αναμείξεως, ώστε η διασπορά του ενοφθαλμίσματος και άρα των μικροβίων στη μάζα του υποστρώματος να είναι ομοιόμορφη, αλλά να μη ρυπανθούν τα τοιχώματα ή το καπάκι του τρυβλίου με υπόστρωμα. Μετά την πήξη του υποστρώματος, τα τρυβλία αναστρέφονται και τοποθετούνται στον επωαστικό κλίβανο. Για την καταμέτρηση των αποικιών των μεσοφίλων, τα τρυβλία επωάζονται στους 37ºC για 48 ώρες. Η Ολική Μεσόφιλη Χλωρίδα στους 37ºC εκφράζεται σε CFU/ml. (Δεληγκάρης, 1992) Προσδιορισμός Ολικών Κολοβακτηριοειδών Η καταμέτρηση των Ολικών Κολοβακτηριοειδών γίνεται με τη μέθοδο των μεμβρανών διήθησης. Στο δοχείο της συσκευής διηθήσεως προστίθενται 100 ml δείγματος νερού, στη συνέχεια ανοίγεται η αντλία κενού και διηθείται το δείγμα. Η συσκευή λειτουργεί ώσπου η μεμβράνη αποκτά όψη ξηρή. Με μια αποστειρωμένη λαβίδα μεταφέρεται η μεμβράνη διηθήσεως και τοποθετείται προσεκτικά στην επιφάνεια στερεού υποστρώματος: m Endo άγαρ, το οποίο είναι τοποθετημένο σε τρυβλίο Petri. Στη συνέχεια τα τρυβλία επωάζονται στους 37ºC για 24 ώρες. Αριθμούνται οι ερυθρές αποικίες με μερική ή ολική μεταλλική ανταύγεια. Τα Ολικά Κολοβακτηριοειδή εκφράζονται σε CFU/100 ml. (Δεληγκάρης, 1992) 42\n43 Προσδιορισμός Escherichia Coli Σε δείγμα νερού εφαρμόζεται η τεχνική της διήθησης μεμβρανών. Διηθούνται 100 ml νερού και η μεμβράνη μεταφέρεται στο θρεπτικό υλικό TBX που φυλάσσεται στο αποστειρωμένο τρυβλίο Petri στο ψυγείο. Τέλος, τα ανεστραμμένα τρυβλία επωάζονται στους 44ºC για 24 ώρες. Μετρώνται όλες οι μπλε πράσινες αποικίες που σχηματίζονται ως τυπικές αποικίες E. Coli, θετικές στη γλυκορουνιδάση. Η E. Coli εκφράζεται σε CFU/100 ml Προσδιορισμός Clostridium Perfringens Σε δείγμα νερού εφαρμόζεται η τεχνική της διήθησης μεμβρανών. Διηθούνται 100 ml νερού και η μεμβράνη μεταφέρεται στο θρεπτικό υλικό TSC που φυλάσσεται στο αποστειρωμένο τρυβλίο Petri στο ψυγείο. Τέλος, τα ανεστραμμένα τρυβλία επωάζονται στους 44ºC για 24 ώρες σε αναερόβιες συνθήκες. Οι αναερόβιες συνθήκες (δέσμευση O 2 και παραγωγή CO 2 ) επιτυγχάνεται σε ειδικά δοχεία (τζάρες) χωρητικότητας 2,5 l με προσθήκη στο αντιδραστήριο Αnaerocult Α 35 ml αποσταγμένου νερού κρατώντας το σε οριζόντια θέση με αργό ρυθμό. Το Anaerocult A μετά την ύγρανσή του τοποθετείται σε όρθια θέση στη τζάρα με την τυπωμένη πλευρά να κοιτάει προς τα τρυβλία. Οι αναερόβιες συνθήκες επιτυγχάνονται σε 4 ώρες και μπορεί να χρησιμοποιηθεί δείκτης, ο οποίος με την αλλαγή του χρώματος επιβεβαιώνει την επίτευξη των συνθηκών. Μετρώνται όλες οι ανοιχτόχρωμες μπλε φθορίζουσες αποικίες που σχηματίζονται ως τυπικές αποικίες C. Perfringens. Το C. Perfringens εκφράζεται σε CFU/100 ml. 43\n44 5. Αποτελέσματα και συζήτηση Τα αποτελέσματα των μετρήσεων θα συγκριθούν με τα ανώτατα επιτρεπόμενα όρια σύμφωνα με την Νομοθεσία. Για το λόγο αυτό θεωρήθηκε ότι είναι απαραίτητο στο σημείο αυτό να παρατεθεί ο Πίνακας 1 που περιλαμβάνει τα ανώτατα επιτρεπόμενα όρια των παραμέτρων που μετρήθηκαν. Πίνακας 1: Παράμετροι και ανώτατες παραμετρικές τιμές. Παράμετρος Ανώτατη παραμετρική τιμή Θολότητα 1,0 NTU Χλωριούχα 250 mg/l ph 6,5 και 9,5 Αγωγιμότητα 2500 μs/cm στους 20ºC Σίδηρος 200 μg/l Μαγγάνιο 50 μg/l Νιτρικά 50 mg/l Φθοριούχα 1,5 mg/l Θειικά 250 mg/l Οξειδωσιμότητα 5 mgo 2 /l Ο.Μ.Χ. 22ºC Άνευ ασυνήθους μεταβολής Ο.Μ.Χ. 37ºC Άνευ ασυνήθους μεταβολής Ολικά Κολοβακτηριοειδή 0 CFU/100 ml Escherichia Coli 0 CFU/100 ml Clostridium Perfringens 0 CFU/100 ml (Υγειονομική Διάταξη Υ2/2600/2001) 44\n45 5.1 Θολότητα Τα αποτελέσματα των μετρήσεων φαίνονται στον Πίνακα 2 που ακολουθεί: Πίνακας 2: Αποτελέσματα των μετρήσεων της θολότητας του νερού. Ημερομηνία Θολότητα ΑΔ (NTU) Θολότητα - Δ3 (NTU) 8/12/2008 0,092 0,09 15/12/2008 0,193 0,113 22/12/2008 0,215 0,095 29/12/2008 0,198 0,082 5/1/2009 0,172 0,175 13/1/2009 0,165 0,177 19/1/2009 0,092 0,167 26/1/2009 0,3 0,168 2/2/2009 0,195 0,088 9/2/2009 0,212 0,181 16/2/2009 0,176 0,148 23/2/2009 0,253 0,112 2/3/2009 0,09 0,08 9/3/2009 0,114 0,153 16/3/2009 0,183 0,157 23/3/2009 0,103 0,112 30/3/2009 0,104 0,146 6/4/2009 0,135 0,15 13/4/2009 0,119 0,113 20/4/2009 0,208 0,136 27/4/2009 0,152 0,081 4/5/2009 0,104 0,132 11/5/2009 0,186 0,156 18/5/2009 0,158 0,193 45\n46 Όσον αφορά το νερό ΑΔ, όπως φαίνεται στο Σχήμα 1, εμφανίζει μέση τιμή θολότητας 0,1633. Το 95 % διάστημα εμπιστοσύνης του μέσου όρου είναι (0,1401 0,1865). Ο συντελεστής μεταβλητότητας του νερού ΑΔ είναι 33,68 %. Όσον αφορά το νερό Δ3, όπως φαίνεται στο Σχήμα 1, εμφανίζει μέση τιμή θολότητας 0,1335. Το 95 % διάστημα εμπιστοσύνης του μέσου όρου είναι (0,1185 0,1486). Ο συντελεστής μεταβλητότητας του νερού Δ3 είναι 26,72 %. Παρατηρείται στο Σχήμα 1 ότι υπάρχει μερική επικάλυψη των 95 % ορίων εμπιστοσύνης των πηγών ΑΔ και Δ3. Σχήμα 1: Μέση τιμή και 95 % διάστημα εμπιστοσύνης της θολότητας. 46\n47 Στο Σχήμα 2 φαίνεται το θηκόγραμμα της θολότητας τόσο για το νερό ΑΔ όσο και για το νερό Δ3. Όσον αφορά το νερό ΑΔ, εμφανίζει διάμεσο τιμή 0,1685. Το πρώτο τεταρτημόριο έχει τιμή 0,1065 και το τρίτο τεταρτημόριο έχει τιμή 0,1973. Δεν παρατηρούνται ακραίες τιμές. Όσον αφορά το νερό Δ3, εμφανίζει διάμεσο τιμή 0,1410. Το πρώτο τεταρτημόριο έχει τιμή 0,0993 και το τρίτο τεταρτημόριο έχει τιμή 0,1645. Δεν παρατηρούνται ακραίες τιμές. Σχήμα 2: Θηκόγραμμα της θολότητας. 47\n48 Στο Σχήμα 3 φαίνονται τα γραφήματα διασποράς (scatterplots) της θολότητας στο νερό. Όσον αφορά το νερό ΑΔ προκύπτει μία έξαρση της θολότητας στην 8 η εβδομάδα. Στις υπόλοιπες εβδομάδες οι τιμές ακολουθούν μία μικρή διασπορά. Όσον αφορά το νερό Δ3 παρατηρείται μία σχετικά μικρή διασπορά. Από τη σύγκριση των δύο γραφημάτων προκύπτει ότι το νερό ΑΔ εμφανίζει μεγαλύτερη διασπορά από το νερό Δ3. Σχήμα 3: Γράφημα διασποράς της θολότητας. 48\n49 5.2 Χλωριούχα Τα αποτελέσματα των μετρήσεων φαίνονται στον Πίνακα 3 που ακολουθεί: Πίνακας 3: Αποτελέσματα των μετρήσεων των χλωριούχων του νερού. Ημερομηνία Χλωριούχα ΑΔ (mg/l) Χλωριούχα - Δ3 (mg/l) 8/12/ /12/ /12/ /12/ /1/ /1/ /1/ /1/ /2/ /2/ /2/ /2/ /3/ /3/ /3/ /3/ /3/ /4/ /4/ /4/ /4/ /5/ /5/ /5/\n50 Όσον αφορά το νερό ΑΔ, όπως φαίνεται στο Σχήμα 4, εμφανίζει μέση τιμή χλωριούχων 20,7. Το 95 % διάστημα εμπιστοσύνης του μέσου όρου είναι (17,4 24,0). Ο συντελεστής μεταβλητότητας του νερού ΑΔ είναι 38,06 %. Όσον αφορά το νερό Δ3, όπως φαίνεται στο Σχήμα 4, εμφανίζει μέση τιμή χλωριούχων 9,2. Το 95 % διάστημα εμπιστοσύνης του μέσου όρου είναι (9,0 9,3). Ο συντελεστής μεταβλητότητας του νερού Δ3 είναι 4,15 %. Παρατηρείται στο Σχήμα 4 ότι δεν υπάρχει καμία επικάλυψη μεταξύ των 95 % ορίων εμπιστοσύνης των πηγών ΑΔ και Δ3. Επομένως, συμπεραίνεται ότι το νερό ΑΔ έχει μεγαλύτερη περιεκτικότητα χλωριούχων από το νερό Δ3. Σχήμα 4: Μέση τιμή και 95 % διάστημα εμπιστοσύνης των χλωριούχων. 50\n51 Στο Σχήμα 5 φαίνεται το θηκόγραμμα των χλωριούχων τόσο για το νερό ΑΔ όσο και για το νερό Δ3. Όσον αφορά το νερό ΑΔ, εμφανίζει διάμεσο τιμή 17,0. Το πρώτο τεταρτημόριο έχει τιμή 16,3 και το τρίτο τεταρτημόριο έχει τιμή 23,0. Παρατηρούνται δύο ακραίες τιμές (41, 44). Παρ όλο που οι τιμές 41 και 44 είναι ακραίες θεωρούνται φυσιολογικές, διότι βρίσκονται μέσα στα όρια της Νομοθεσίας. Από το θηκόγραμμα προκύπτει επίσης θετική ασυμμετρία. Όσον αφορά το νερό Δ3, εμφανίζει διάμεσο τιμή, πρώτο τεταρτημόριο και τρίτο τεταρτημόριο την ίδια τιμή, 9,0. Δεν παρατηρούνται ακραίες τιμές. Σχήμα 5: Θηκόγραμμα των χλωριούχων. 51\n52 Στο Σχήμα 6 φαίνονται τα γραφήματα διασποράς (scatterplots) των χλωριούχων στο νερό. Όσον αφορά το νερό ΑΔ προκύπτει ότι με την έναρξη των μετρήσεων οι τιμές ήταν μεγάλες, με την πάροδο του χρόνου μειώθηκαν και ακολούθησαν μία μικρή διασπορά. Όσον αφορά το νερό Δ3 παρατηρείται μία μικρή διασπορά. Από τη σύγκριση των δύο γραφημάτων προκύπτει ότι το νερό ΑΔ εμφανίζει μεγαλύτερη διασπορά από το νερό Δ3. Σχήμα 6: Γράφημα διασποράς των χλωριούχων. 52\n53 5.3 ph Τα αποτελέσματα των μετρήσεων φαίνονται στον Πίνακα 4 που ακολουθεί: Πίνακας 4: Αποτελέσματα των μετρήσεων του ph του νερού. Ημερομηνία ph ΑΔ ph Δ3 8/12/2008 7,55 7,77 15/12/2008 7,42 7,73 22/12/2008 7,5 7,73 29/12/2008 7,36 7,53 5/1/2009 7,3 7,61 13/1/2009 7,55 7,73 19/1/2009 7,56 7,75 26/1/2009 7,29 7,69 2/2/2009 7,42 7,64 9/2/2009 7,45 7,78 16/2/2009 7,44 7,76 23/2/2009 7,43 7,67 2/3/2009 7,57 7,81 9/3/2009 7,45 7,71 16/3/2009 7,42 7,75 23/3/2009 7,46 7,77 30/3/2009 7,38 7,82 6/4/2009 7,37 7,59 13/4/2009 7,43 7,72 20/4/2009 7,47 7,76 27/4/2009 7,36 7,74 4/5/2009 7,41 7,69 11/5/2009 7,44 7,71 18/5/2009 7,42 7,65 53\n54 Όσον αφορά το νερό ΑΔ, όπως φαίνεται στο Σχήμα 7, εμφανίζει μέση τιμή ph 7,435. Το 95 % διάστημα εμπιστοσύνης του μέσου όρου είναι (7,404 7,467). Ο συντελεστής μεταβλητότητας του νερού ΑΔ είναι 1 %. Όσον αφορά το νερό Δ3, όπως φαίνεται στο Σχήμα 7, εμφανίζει μέση τιμή ph 7,713. Το 95 % διάστημα εμπιστοσύνης του μέσου όρου είναι (7,683 7,742). Ο συντελεστής μεταβλητότητας του νερού Δ3 είναι 0,9 %. Παρατηρείται στο Σχήμα 7 ότι δεν υπάρχει καμία επικάλυψη μεταξύ των 95 % ορίων εμπιστοσύνης των πηγών ΑΔ και Δ3. Επομένως, συμπεραίνεται ότι το νερό ΑΔ έχει μικρότερη τιμή ph από το νερό Δ3. Σχήμα 7: Μέση τιμή και 95 % διάστημα εμπιστοσύνης του ph. 54\n55 Στο Σχήμα 8 φαίνεται το θηκόγραμμα του ph τόσο για το νερό ΑΔ όσο και για το νερό Δ3. Όσον αφορά το νερό ΑΔ, εμφανίζει διάμεσο τιμή 7,430. Το πρώτο τεταρτημόριο έχει τιμή 7,388 και το τρίτο τεταρτημόριο έχει τιμή 7,468. Δεν παρατηρούνται ακραίες τιμές. Όσον αφορά το νερό Δ3, εμφανίζει διάμεσο τιμή 7,730. Το πρώτο τεταρτημόριο έχει τιμή 7,675 και το τρίτο τεταρτημόριο έχει τιμή 7,760. Παρατηρείται μία ακραία τιμή (7,53). Παρ όλο που στο νερό Δ3 υπάρχει μία ακραία τιμή, αυτή εντάσσεται στα φυσιολογικά όρια διακύμανσης της τιμής ph. Από το θηκόγραμμα προκύπτει επίσης αρνητική ασυμμετρία. Σχήμα 8: Θηκόγραμμα του ph. 55\n56 Στο Σχήμα 9 φαίνονται τα γραφήματα διασποράς (scatterplots) του ph στο νερό. Όσον αφορά το νερό ΑΔ προκύπτει μία μικρή διασπορά των τιμών ph, το ίδιο συμβαίνει και στο νερό Δ3. Παρατηρείται ότι οι τιμές ph του νερού Δ3 είναι υπεράνω των αντίστοιχων τιμών του νερού ΑΔ. Σχήμα 9: Γράφημα διασποράς του ph. 56\n57 5.4 Αγωγιμότητα Τα αποτελέσματα των μετρήσεων φαίνονται στον Πίνακα 5 που ακολουθεί: Πίνακας 5: Αποτελέσματα των μετρήσεων της αγωγιμότητας του νερού. Ημερομηνία Αγωγιμότητα ΑΔ (μs/cm) Αγωγιμότητα Δ3 (μs/cm) 8/12/ /12/ /12/ /12/ /1/ /1/ /1/ /1/ /2/ /2/ /2/ /2/ /3/ /3/ /3/ /3/ /3/ /4/ /4/ /4/ /4/ /5/ /5/ /5/\n58 Όσον αφορά το νερό ΑΔ, όπως φαίνεται στο Σχήμα 10, εμφανίζει μέση τιμή αγωγιμότητας 596,7. Το 95 % διάστημα εμπιστοσύνης του μέσου όρου είναι (580,2 613,1). Ο συντελεστής μεταβλητότητας του νερού ΑΔ είναι 6,53 %. Όσον αφορά το νερό Δ3, όπως φαίνεται στο Σχήμα 10, εμφανίζει μέση τιμή αγωγιμότητας 459,0. Το 95 % διάστημα εμπιστοσύνης του μέσου όρου είναι (450,6 467,3). Ο συντελεστής μεταβλητότητας του νερού Δ3 είναι 4,31 %. Παρατηρείται στο Σχήμα 10 ότι δεν υπάρχει καμία επικάλυψη μεταξύ των 95 % ορίων εμπιστοσύνης των πηγών ΑΔ και Δ3. Επομένως, συμπεραίνεται ότι το νερό ΑΔ έχει μεγαλύτερη τιμή αγωγιμότητας από το νερό Δ3. Σχήμα 10: Μέση τιμή και 95 % διάστημα εμπιστοσύνης της αγωγιμότητας. 58\n59 Στο Σχήμα 11 φαίνεται το θηκόγραμμα της αγωγιμότητας τόσο για το νερό ΑΔ όσο και για το νερό Δ3. Όσον αφορά το νερό ΑΔ, εμφανίζει διάμεσο τιμή 590,0. Το πρώτο τεταρτημόριο έχει τιμή 580,0 και το τρίτο τεταρτημόριο έχει τιμή 600,0. Παρατηρούνται τέσσερις ακρότατες τιμές (500, 680, 680, 680). Η εμφάνιση των ακρότατων τιμών αποδίδεται στην χρησιμοποίηση διαφορετικών πηγών υδροληψίας. Κάθε πηγή υδροληψίας έχει διαφορετική αγωγιμότητα. Όσον αφορά το νερό Δ3, εμφανίζει διάμεσο τιμή και πρώτο τεταρτημόριο 460,0. Το τρίτο τεταρτημόριο έχει τιμή 470,0. Παρατηρούνται τρεις ακρότατες τιμές (395, 420, 430). Οι τιμές αυτές αν και ακρότατες τιμές του δείγματός μας θεωρούνται φυσιολογικές τιμές του πληθυσμού. Αν είχαμε μεγαλύτερο δείγμα πολύ πιθανόν οι τιμές αυτές να μην εμφανιζόταν ως ακρότατες. Σχήμα 11: Θηκόγραμμα της αγωγιμότητας. 59\n60 Στο Σχήμα 12 φαίνονται τα γραφήματα διασποράς (scatterplots) της αγωγιμότητας στο νερό. Όσον αφορά το νερό ΑΔ προκύπτει μία κορυφή που αντιστοιχεί στην πρώτη, στη δεύτερη και στην τρίτη εβδομάδα μέτρησης, με τιμή 680, η οποία από το θηκόγραμμα βγήκε ως ακρότατη. Επίσης, παρατηρείται μία έξαρση διασποράς στην 17 η εβδομάδα, η τιμή της οποίας (500) από το θηκόγραμμα βγήκε ως ακρότατη. Όσον αφορά το νερό Δ3 παρατηρείται έξαρση της διασποράς την 2 η καθώς και την 17 η εβδομάδα. Οι τιμές της 2 ης εβδομάδας (420) και της 17 ης εβδομάδας (395) από το θηκόγραμμα προέκυψαν ως ακρότατες. Από τη σύγκριση των δύο γραφημάτων προκύπτει ότι το νερό ΑΔ εμφανίζει μεγαλύτερη διασπορά από το νερό Δ3. Σχήμα 12: Γράφημα διασποράς της αγωγιμότητας. 60


Παναθηναϊκός: Ευκαιρία για νέα βαθμολογική άνοδο\nΕΛΛΑΔΑΠαναθηναϊκός: Ευκαιρία για νέα βαθμολογική άνοδο\n17 December, 2021, 2:30 PM\nΣτην τελική ευθεία μπαίνει από σήμερα η προετοιμασία του Παναθηναϊκού για το παιχνίδι της Κυριακής με τον ΠΑΣ Γιάννινα στη Λεωφόρο. Μοναδικός στόχος του τριφυλλιού είναι η συνέχεια στις νίκες, κάτι που αν επιτευχθεί για την ομάδα του Ιβάν Γιοβάνοβιτς, θα την ανεβάσει ακόμη περισσότερο στη βαθμολογία.\nΜε τρίποντο το «τριφύλλι» θα ξεπεράσει τους Ηπειρώτες, έχοντας, μάλιστα, ένα ματς λιγότερο. Ταυτόχρονα, θα αποσπαστεί από ΟΦΗ και Άρη, που χθες ήρθαν ισόπαλοι στο Ηράκλειο και έχασαν και οι δυο σημαντικούς βαθμούς.\nΟι πράσινοι βρίσκονται στους 20 πόντους, δυο πίσω από τον επόμενο αντίπαλό τους, έναν περισσότερο από τους Κρητικούς και δυο από τους Θεσσαλονικείς. Αντιλαμβάνεται, λοιπόν, κανείς ότι η νίκη την Κυριακή έχει διπλή και τριπλή σημασία για τον Παναθηναϊκό.\nΟι ποδοσφαιριστές του τριφυλλιού θα επιστρέψουν σήμερα στις προπονήσεις και ο Ιβάν Γιοβάνοβιτς θα καταστρώσει τα τελικά του πλάνα για το παιχνίδι της Κυριακής.\nΌπως έχουμε αναφέρει ξανά, είναι πιθανό να δούμε βασικό τον Σένκεφελντ. Υπενθυμίζουμε ότι επιστρέφει από τιμωρία ο Χουάνκαρ, ενώ ο Κώτσιρας αναμένεται να ξεκινήσει κι αυτός στο δεξί άκρο της άμυνας.\nΠροηγούμενο άρθροΣίγουρο για Μπεργκ\nΕπόμενο άρθροΟ πρωταθλητής κι ακόμα ένας…


«Ατέρμονη Σχάση», του Σταμάτη Γαλάνη | Bookia\nΤο βιβλίο «Ατέρμονη Σχάση».\nΟ συγγραφέας Σταμάτης Γαλάνης.\nΟι Εκδόσεις Όστρια και ο ποιητής Σταμάτης Γαλάνης παρουσίασαν την ποιητική συλλογή, «Ατέρμονη Σχάση».\nΣτην εκδήλωση μίλησαν οι λογοτέχνες - συγγραφείς:\nΟ ζωγράφος Οδυσσέας Άννινος απηύθυνε χαιρετισμό ενώ έργα του εκτέθηκαν στον πολυχώρο.\nΗ συγκέντρωση πλαισιώθηκε μουσικά από τους:\nΚωνσταντίνο Ξαγοράρη (Πιάνο - φωνή)\nΗρακλή Βλάχο (Κιθάρα - φωνή)\nΑλίκη Γούτου (Απαγγελία - φωνή)\nΤα καράβια μου φεύγουν,\nΜαζί τους, ο χειμώνας\nκαι οι αμέλανες θλίψεις\nΜε νέες ευχές,\nκαι ανιδιοτελείς πράξεις.\nΆλλη μια ημέρα ανοίγεται μπροστά, μου λένε,\nπου οφείλεις με πάθος να αδράξεις\nΊσως της στιγμής η εξορία,\nτο χαμόγελο ετούτο,\nκαι η ελευθερία.\nΟ Σταμάτης Γαλάνης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1982. Έχει σπουδάσει και εργαστεί στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Αυστρία αντίστοιχα. Από το 2011 ζει, εργάζεται και ονειρεύεται στην Ελλάδα. Από παιδική ηλικία γράφει στίχους, κείμενα, πεζά και ποιήματα και παράλληλα συνθέτει μουσική. Το 2015 ολοκλήρωσε κύκλο μαθημάτων του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με θέμα την Δημιουργική Γραφή, από το οποίο και επιτυχώς αποκόμισε πιστοποιητικό επιμόρφωσης με άριστη επίδοση. Το συγγραφικό του έργο ξεκίνησε το 2012, με την έκδοση της πρώτης ποιητικής συλλογής του, με τίτλο "Ατλαντίδα".


Παναθηναϊκός: Ετοιμάζει ντοκιμαντέρ για τη ζωή του Παύλου Γιαννακόπουλου - Kalamata Times\nΗ ΚΑΕ Παναθηναϊκός έκανε γνωστή την απόφαση της να προχωρήσει στην έκδοση ενός συλλεκτικού λευκώματος φωτογραφιών καθώς και στην παραγωγή ενός μεγάλου ντοκιμαντέρ από την αθλητική ζωή του Παύλου Γιαννακόπουλου, τιμώντας τη μνήμη του.\nΟ Παύλος Γιαννακόπουλος έφυγε σαν σήμερα (10/6) από τη ζωή, με την ΚΑΕ Παναθηναϊκός να δημοσιεύει ένα αφιέρωμα για τον εμβληματικό παράγοντα του «τριφυλλιού».\nΠαράλληλα, ενημέρωσε ότι θα προχωρήσει την έκδοση ενός συλλεκτικού λευκώματος φωτογραφιών καθώς και στην παραγωγή ενός μεγάλου ντοκιμαντέρ από την αθλητική ζωή του. Το αφιέρωμα της ΚΑΕ Παναθηναϊκός\nΣχετικά άρθραΚΑΕ ΠαναθηναϊκόςντοκιμαντέρΠαύλος Γιαννακόπουλος\nΆρχισαν τα γυρίσματα της τρελής κωμωδίας «ΧΑΛΒΑΗ 5 – 0» με Γιάννη Ζουγανέλη, Γιώργο Αγγελόπουλο…\nEuroleague: Ξέσπασε στη Βαλένθια ο Παναθηναϊκός (91-72)


Η «ακτινογραφία» του Ελληνικού: Τα επόμενα βήματα | Economy 365\n16:34 | 18.6.2017\nΗ «ακτινογραφία» του Ελληνικού: Τα επόμενα βήματα\n18:07 | 30.4.2018\nΕλλάκτωρ: Στα €9,6 εκατ. συρρικνώθηκαν οι ζημιές το 2017\n13:01 | 12.4.2018\nΤο πρώτο επιβατηγό πλοίο που θα κινείται με …τον άνεμο\n11:52 | 14.2.2018\nΕλλάκτωρ: «Τζαρτζαρίσματα» Μπόμπολα-Κούτρα-Καλλιτσάντση πριν το...διαζύγιο\n18:15 | 15.1.2018\nΕλλάκτωρ: Στα 13,5 εκατ. το τίμημα πώλησης του 30% της Athens Resort Casino\n21:16 | 5.1.2018\nΤι απαντά η «Ελλάκτωρ» στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για την ΕΛΤΕΧ Άνεμος\n10:09 | 27.10.2017\nΕλλάκτωρ, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και J&P Άβαξ «ανοίγουν» δρόμο στη Βουλγαρία


Samothrakisnea: Πρόσκληση προς τα τακτικά μέλη Δημοτικού Συμβουλίου για την εκλογή των μελών του Προεδρείου του Δημοτικού Συμβουλίου και των μελών της Οικονομικής Επιτροπής .\nΠρόσκληση προς τα τακτικά μέλη Δημοτικού Συμβουλίου για την εκλογή των μελών του Προεδρείου του Δημοτικού Συμβουλίου και των μελών της Οικονομικής Επιτροπής .\nΠαρακαλείσθε όπως προσέλθετε στο Δημοτικό κατάστημα (Ταχ. Διεύθυνση: Χώρα Σαμοθράκης- τ.κ.68002) στις 7.9.2014, ημέρα Κυριακή και ώρα 11.30, ώστε να διεξαχθεί\nη προβλεπόμενη από τα άρθρα 64 και 74 του Ν. 3852/ 2010 εκλογή των μελών του Προεδρείου του Δημοτικού Συμβουλίου, των μελών της Οικονομικής Επιτροπής & εκπροσώπου στη Γενική Συνέλευση της ΠΕΔ ΑΜΘ


Φασιστοειδή βεβήλωσαν το μνημείο των 18 εκτελεσμένων πατριωτών από τους ναζί κατακτητές στο Πασχάλι Χρισσού – "ΛΑΙΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ" ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ-ΕΥΒΟΙΑΣ\n. 21 Μαΐου 2019 Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Φασιστοειδή βεβήλωσαν το μνημείο των 18 εκτελεσμένων πατριωτών από τους ναζί κατακτητές στο Πασχάλι Χρισσού\nΤηλ–φαξ: 22650 29582\nΗ ΤE Φωκίδας του ΚΚΕ καταγγέλλει τους θρασύδειλους νεοναζί της οργάνωσης C18 που πριν λίγα βράδια, βεβήλωσαν το μνημείο που έχει στηθεί στο Πασχάλι Χρισσού από το Παράρτημα Φωκίδας της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ. Τόπο εκτέλεσης 18 αγωνιστών κρατουμένων στις φυλακές της Άμφισσας και της Λαμίας στις 17 Απρίλη του 1944, ως αντίποινα των Ναζί σε επιτυχημένη επιχείρηση του ΕΛΑΣ λίγες μέρες πριν στην ίδια περιοχή.\nΕνοχλούνται οι φασίστες και οι ιδεολογικοί απόγονοι των χιτών και ταγματασφαλιτών από τους ηρωικούς αγώνες του λαού μας ενάντια των γερμανών κατακτητών. Θέλουν να σβήσουν από τη μνήμη του, την εποποιία της ΕΑΜικής Αντίστασης και τη συντριβή του φασισμού από τη Σοβιετική Ένωση, τον Κόκκινο Στρατό, από την αντιφασιστική πάλη των λαών με μπροστάρηδες τους κομμουνιστές. Γι’ αυτό και κρυμμένοι στο σκοτάδι της νύχτας καταφεύγουν σε πράξεις θρασύδειλες, μακριά από τα βλέμματα του λαού γιατί δεν μπορούν να τον αντικρίσουν στα μάτια.\nΔεν θα τους περάσει! Απομονώνουμε τους φασίστες! Συγκρουόμαστε με το σύστημα που γεννά φτώχεια, ανεργία, πολέμους και δυστυχία. Συσπειρωνόμαστε με το ΚΚΕ στο δρόμο της διεκδίκησης και της ανατροπής. Δυναμώνουμε τα ψηφοδέλτια του ΚΚΕ στις ευρωεκλογές, της Λαϊκής Συσπείρωσης στο Δήμο και στην Περιφέρεια.\nΔ. ΔΕΛΦΩΝ, ΑΝΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΛΑΣ, ευρωεκλογές, ΕΠΙΤΡΟΠΗ\n← ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΕ ΤΟΥ ΚΚΕ : Για το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, του Α’ γύρου τοπικών εκλογών και τη μάχη του Β’ γύρου και τις βουλευτικές εκλογές Η Λαϊκή Συσπείρωση Θήβας πραγματοποίησε επιτυχημένη συγκέντρωση στο Πυρί Θήβας την προηγούμενη εβδομάδα. →\nεπισκέπτες αυτόν τον μήνα : 47\nεπισκέπτες αυτόν τον χρόνο : 17994\nσύνολο επισκεπτών : 56155


Μάιος 9, 2019 - Page 4 of 4 - PBNEWS - Ειδήσεις με ονοματεπώνυμο\nΠοιοι «υποψήφιοι» δεν κατάφεραν να φτάσουν στην… «πηγή»\nΠέραν των υποψηφίων Δημάρχων που την περασμένη Κυριακή, ανέβηκαν τα σκαλιά του Δικαστικού Μεγάρου Ιωαννίνων για να καταθέσουν το φάκελο υποψηφιότητας του συνδυασμού των, υπάρχουν και οι μέχρι πρότινος υποψήφιοι Δήμαρχοι, οι οποίοι δεν κατάφεραν να φτάσουν στην ολοκλήρωση ενός συνδυασμού, ώστε να έχουν με αξιώσεις το δικαίωμα να διεκδικήσουν κάτι καλό στις εκλογές της...\nΤην Κυριακή ο Τσίπρας στα Γιάννενα – Το «χορό» των επισκέψεων ανοίγει ο Μητσοτάκης, έπεται Γεννηματά\nΤρεις αρχηγοί κομμάτων μεταξύ των οποίων ο Πρωθυπουργός και πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας, ο εν δυνάμει πρωθυπουργός και αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Κυριάκος Μητσοτάκης και η Φώφη Γεννηματά, πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής, θα βρεθούν στα Γιάννενα μέσα στο διάστημα μιας εβδομάδας. Την αρχή θα κάνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο πρόεδρος της ΝΔ θα επισκεφθεί...\nΣυγκέντρωση της «Λαϊκής Συσπείρωσης» στους Αμπελόκηπους\nΠραγματοποιήθηκε συγκέντρωση της «Λαϊκής Συσπείρωσης» στην γειτονιά των Αμπελοκήπων με ομιλητές την υποψήφια δήμαρχο Ιωαννιτών Όλυ Τσουμάνη και τον υποψήφιο Περιφερειάρχη Ηπείρου Γιώργο Πρέντζα. Στην συγκέντρωση αναδείχτηκαν προβλήματα από την περιοχή αυτή. Ιδιαίτερα ανησυχεί τους κατοίκους το θέμα με το άλσος της περιοχής, όπου δεν υπάρχει πυρασφάλεια, οι δρόμοι και ιδιαίτερα ορισμένες επικίνδυνες διασταυρώσεις που...


Πλυστικο Μηχανημα Makita 1800watt 120bar Hw1200 - Πλυστικα (TLS.080612)\nΑρχική > Ηλεκτρικές συσκευές > Πλυστικά μηχανήματα > ΠΛΥΣΤΙΚΟ ΜΗΧΑΝΗΜΑ MAKITA 1800WATT 120BAR HW1200\nΠλυστικό μηχάνημα Makita HW1200.\nΚανονική πίεση: 100 bar.\nΜέγιστη παροχή: 420 L/h.\nΚραδασμοί: 4.11 m/sec².\nΠΛΥΣΤΙΚΟ ΜΗΧΑΝΗΜΑ MAKITA 1800WATT 120BAR HW1200 (TLS.080612)\n• Κανονική πίεση: 100 bar.\n• Μέγιστη παροχή: 420 L/h.\n• Κραδασμοί: 4.11 m/sec².\nΠΛΥΣΤΙΚΟ ΜΗΧΑΝΗΜΑ MAKITA 1800WATT 120BAR HW1200 TLS.080612 TLS.080612 MAKITA MAKITA ΠΛΥΣΤΙΚΑ Κατηγορία: ΠΛΥΣΤΙΚΑ •MAKITA στην κατηγορία ΠΛΥΣΤΙΚΑ Πλυστικό μηχάνημα Makita HW1200.Χαρακτηριστικά:- Εξαιρετικά χαμηλός θόρυβος.- Ελαφρύ.- Διπλή μόνωση.- Κάνη ρυθμιζόμενης πίεσης.- Λειτουργία αυτόματης εκκίνησης: Το νερό μπορεί να τροφοδοτηθεί όχι μόνο από τη βρύση, αλλά και από την αποθήκευση νερού σε κάδο χρησιμοποιώντας το σετ ελαστικών σωλήνων αναρρόφησης.- Καλώδιο τροφοδοσίας 5 μέτρων.- Μέγιστη θερμοκρασία νερού 40 ° C.• Κανονική πίεση: 100 bar.• Μέγιστη πίεση: 120 bar.• Μέγιστη παροχή: 420 L/h.• Μήκος εύκαμπτου σωλήνα: 10 m.• Ισχύς: 1.8 kW.• Κραδασμοί: 4.11 m/sec².• Ηχητική πίεση: 72 dB(A).• Βάρος: 11 Kg.• Εγγύηση: 1 χρόνος.Βασικός εξοπλισμός:- Πιστόλι.- Vario-Power Spray Lance.- Ακροφύσιο Cyclone.- Φιάλη απορρυπαντικού.- Cleaner pin.- Coupling sleeve.- Εύκαμπτος σωλήνας υψηλής πίεσης 10 μέτρων.- Υποδοχή σωλήνα νερού.- Ακροφύσιο αφρού.- Σύνδεσμος. ΠΛΥΣΤΙΚΟ ΜΗΧΑΝΗΜΑ MAKITA 1800WATT 120BAR HW1200


Hace 3 años, 1.494 visualizaciones\nHace 3 años, 1.394 visualizaciones\nHace 3 años, 1.757 visualizaciones\nRecomendar la SlideShare «Βιβλίο Συνόψεων 4ης Ημερίδας ΕΣΕΜΕ». Guardar la SlideShare «Βιβλίο Συνόψεων 4ης Ημερίδας ΕΣΕΜΕ». Compartir la SlideShare «Βιβλίο Συνόψεων 4ης Ημερίδας ΕΣΕΜΕ».\nHace 4 años, 842 visualizaciones\nHace 4 años, 1.195 visualizaciones\nRecomendar la SlideShare «Διονυσία-Θεοδώρα Αυγερινοπούλου». Guardar la SlideShare «Διονυσία-Θεοδώρα Αυγερινοπούλου». Compartir la SlideShare «Διονυσία-Θεοδώρα Αυγερινοπούλου».


Έκθεση της ΕΕ: Να λειτουργήσουν τα hotspots στα ελληνικά νησιά εντός συμφωνηθέντος χρονοδιαγράμματος - Κόσμος | News 24/7\nΈκθεση της ΕΕ: Να λειτουργήσουν τα hotspots στα ελληνικά νησιά εντός συμφωνηθέντος χρονοδιαγράμματος\nΤην ανάγκη να ολοκληρωθεί εντός του συμφωνηθέντος χρονοδιαγράμματος η κατασκευή και η λειτουργία των hotspots στα ελληνικά νησιά αλλά και να εξασφαλισθεί η επιστροφή των παράτυπων μεταναστών, επισημαίνει έκθεση αξιολόγησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής\nnews247 15 Δεκεμβρίου 2015 17:53\nΤην ανάγκη να ολοκληρωθεί εντός του συμφωνηθέντος χρονοδιαγράμματος, η κατασκευή και η λειτουργία των hotspots στα ελληνικά νησιά, αλλά και να εξασφαλισθεί η επιστροφή των παράτυπων μεταναστών, επισημαίνει η έκθεση αξιολόγησης της Επιτροπής για τα hotspots και το σύστημα μετεγκατάστασης σε Ελλάδα και Ιταλία, που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.\nΣυγκεκριμένα, σχετικά με τα hotspots, η επισημαίνεται πως μόνο αυτό της Λέσβου είναι προς το παρόν λειτουργικό, ενώ πρέπει να ολοκληρωθεί η κατασκευή και η οργάνωση των hotspots στην Χίο, Κω, Λέρο και Σάμο, σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα. Σημειώνεται, επίσης, ότι η Ελλάδα έχει δημιουργήσει μια κεντρική επιτροπή συντονισμού των hotspots και έχει ορίσει «συντονιστές» στο κάθε ένα από αυτά. Η Επιτροπή τονίζει ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να συνεχίσουν να υποστηρίζουν την Ελλάδα, παρέχοντας τεχνική υποστήριξη για να διασφαλιστεί η πλήρης λειτουργία των hotspots. Σημειώνεται, επίσης, ότι η Frontex θα βοηθήσει στην καταγραφή των μεταναστών στα βόρεια σύνορα της χώρας, με την αποστολή επιπλέον συνοριοφυλάκων και την ανάπτυξη ομάδων ταχείας επέμβασης (RAΒIΤ) στο Αιγαίο, μετά από αίτημα της Ελλάδας.\nΣυνολικά συνεχίζει η Επιτροπή στην έκθεσή της - η Ελλάδα έχει δεσμευθεί να αυξήσει τη δυνατότητα υποδοχής για τους αιτούντες άσυλο, σε 30.000 θέσεις ως το τέλος του χρόνου, ενώ παράλληλα θα υποστηριχθεί από τη Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) στη δημιουργία επιπλέον 20.000 θέσεων για αιτούντες άσυλο. Η δημιουργία των θέσεων αυτών αποτελεί προϋπόθεση για να λειτουργήσει το πρόγραμμα έκτακτης μετεγκατάστασης.\nΣε ό,τι αφορά την συμφωνία των κρατών-μελών να υποστηρίξουν την Ελλάδα μέσω της μετεγκατάστασης 66.400 μεταναστών που έχουν ανάγκη διεθνούς προστασίας, η έκθεση σημειώνει πως η μετεγκατάσταση προχωράει αργά, αλλά υπάρχουν σημάδια βελτίωσης τις τελευταίες εβδομάδες. Συγκεκριμένα, αναφέρεται πως η πρώτη μετεγκατάσταση έγινε στις 4 Νοεμβρίου για 30 αιτούντες άσυλο προς το Λουξεμβούργο, ενώ συνολικά ως σήμερα 64 πρόσφυγες έχουν μετεγκατασταθεί από την Ελλάδα. Επιπλέον, 370 υποψήφιοι για μετεγκατάσταση έχουν καταγραφεί και 297 αιτήσεις για μετεγκατάσταση έχουν κατατεθεί σε άλλα κράτη-μέλη προς έγκριση. Όπως υπογραμμίζει η έκθεση, μόνο 9 κράτη-μέλη έχουν προσφέρει θέσεις στην Ελλάδα για μετεγκατάσταση (συνολικά 305 θέσεις).\nΤέλος, αναφορικά με τις επιστροφές των οικονομικών μεταναστών που δεν δικαιούνται διεθνή προστασία, η έκθεση σημειώνει πως από τις αρχές του 2015, η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει 16.131 υποχρεωτικές επιστροφές παράτυπων μεταναστών στη χώρα τους και 3.360 εκούσιες επιστροφές. Καταλήγοντας, η έκθεση της Επιτροπής τονίζει πως η Ελλάδα εξακολουθεί να στερείται "συνολικής στρατηγικής επιστροφών" και "δεν έχει επαρκείς δυνατότητες κράτησης παράτυπων μεταναστών" έτσι ώστε να αποτρέπει την "εξαφάνισή" τους πριν την "επιστροφή τους".\nΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: Πρόσφυγες, Μεταναστευτικό, Βρυξέλλες


ΓΟΝΙΜΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ: Περί Ύδατος\nΣε μιά επίκαιρη συζήτηση για το νερό ,\nλόγω του παγκόσμιου forum στη Κωνσταντινούπολη ,\nαναφέρθηκε οτι :\nΠριν την εφαρμογή του χλώριου στο πόσιμο νερό ,\nμόνο το νερό του αγιασμού δεν αλλοιονόταν σε κλειστό περιβάλλον.\nΌλα τα υπόλοιπα μούχλιαζαν!\nΗ απάντηση ενός επιστήμονα ήταν:\n"Είδες ; Η επιστήμη κάνει θαύματα !!!\nΣ' αυτό το πέμπτο παγκόσμιο forum για το νερό , πήραν μέρος 23.000 σύνεδροι απο 192 χώρες . Υπουργοί , δήμαρχοι μεγάλων πόλεων , τεχνοκράτες , επιστήμονες , επιχειρηματίες , περιβαλλοντολόγοι ,νομικοί , οικονομολόγοι και διπλωμάτες .\nΟ πρόεδρος της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ κ.Μιγκουέλ Ντ΄Εσκότο δεν επιτράπηκε να μιλήσει όπως απορρίφθηκε και η πρόταση της Βολιβίας .\nΖητούσε να επισυναφθεί στο τελικό κείμενο παράρτημα που να αναφέρεται το νερό ως "δικαίωμα" και όχι ως "ανάγκη" όπως τελικά ψηφίστηκε .\nΕίναι σίγουρο οτι κανείς απο τους σύνεδρους δεν ήταν διψασμένος.\nΟι ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου καλύπτονται απο επιστημονικοτεχνολογικές ανακαλύψεις , οπότε όποιος δεν έχει νερό , ας μαζεύει χρήμα γιατί θα πει το νερό , νεράκι.\nΠάντως το νερό - προ forum- δεν είχε εισαχθεί στα χρηματιστήρια αξιών του κόσμου . Μήπως αυτό το "ανάγκη" του ανοίξει τελικά την πόρτα ;\nΑναρτήθηκε από νίκης φόρος στις 11:27 μ.μ.\nΕτικέτες επιστήμη, νερό, περιβαλλον, υδωρ, χλώριο, forum\nη ιστορία του καθρέφτη - Μία μυθιστορία για μεγάλα...\nΠριν την εποχή της ξηρασίας