Przewodnik do umowy dotacji Programu Działaj Lokalnie VIII - PDF Darmowe pobieranie\nDownload "Przewodnik do umowy dotacji Programu Działaj Lokalnie VIII"\n1 Przewodnik do umowy dotacji Programu Działaj Lokalnie VIII Warszawa, 2013 (wersja zaktualizowana)\n2 Spis treści Program Działaj Lokalnie Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności jest realizowany przez Akademię Rozwoju 1. Słowo od organizatorów Programu O Programie Działaj Lokalnie podstawowe pojęcia Cel Programu Działaj Lokalnie Podstawowe warunki umowy dotacji, czyli o czym trzeba pamiętać, realizując projekt Czas trwania projektu Budżet i wypłata dotacji Zmiany w budżecie i harmonogramie Koszty kwalifikowane, czyli na co można wydać otrzymaną dotację Wkład organizacji Jak przygotować raport merytoryczny i finansowy? Monitoring Jak skutecznie prowadzić działania komunikacyjne o projekcie i działaniach organizacji Konkurs Opowiedz Przebieg konkursu Kategorie konkursowe Forma prac Załączniki\n3 1. Słowo od organizatorów Programu Szanowni Państwo, cieszymy się, że znaleźli się Państwo w gronie laureatów tegorocznego Konkursu Grantowego Działaj Lokalnie VIII. Konkurs Grantowy Działaj Lokalnie jest przedsięwzięciem jedynym w swoim rodzaju. Daje Państwu możliwość rozwoju, odkrywania nowych płaszczyzn działania i aktywizacji lokalnej społeczności. Zdajemy sobie sprawę, że realizacja projektu i rozliczenie środków otrzymanych w ramach dotacji mogą nieść ze sobą liczne pytania i wątpliwości. Dlatego oddajemy w Państwa ręce Przewodnik do umowy dotacji Programu Działaj Lokalnie VIII. Został on przygotowany z myślą o potrzebach grantobiorców konkursu. Naszym celem było stworzenie broszury, w której znajdą Państwo praktyczne rady przydatne przy realizacji działań oraz rozliczaniu dotacji otrzymanej w ramach konkursu. Staraliśmy się możliwie przejrzyście przedstawić kwestie, z którymi mogą się Państwo spotkać podczas realizacji i rozliczania projektu. Przewodnik zawiera zagadnienia związane z warunkami umowy, bieżącą realizacją projektu, w tym kwestiami finansowymi i promocją, oraz sprawozdawczością i rozliczeniem dotacji. Dodatkowo na końcu broszury znajdą Państwo wzory dokumentów pomocne przy rozliczaniu projektu. Życzymy powodzenia. Zespół Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce i Partnerstwo LGD Równiny Wołomińskiej i Stowarzyszenia Kastor Inicjatywa dla Rozwoju. 3\n4 2. O Programie Działaj Lokalnie jest programem Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności prowadzonym przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce. Jego celem jest aktywizowanie lokalnych społeczności poprzez wspieranie finansowe projektów inicjujących współpracę mieszkańców wokół ważnych dla nich spraw. Jest on prowadzony od 2000 roku. Początkowo miał on charakter ogólnopolskiego konkursu grantowego, co oznacza że wnioski od organizacji z całej Polski na wsparcie różnorodnych inicjatyw były oceniane przez komisję w Warszawie. Wtedy dofinansowany był co czwarty najlepiej napisany projekt. Od 2004 roku program prowadzony jest lokalnie, przez wyłaniane w otwartych naborach organizacje pozarządowe. Obecnie Działaj Lokalnie jest jedynym ogólnopolskim programem, w którym dotacje przyznawane są na poziomie lokalnym. Za pośrednictwem sieci Ośrodków Działaj Lokalnie (partnerów Programu) działających obecnie na terenie 595 gmin, w lokalnych konkursach grantowych dofinansowywane są inicjatywy mieszkańców służące pobudzaniu aktywności społecznej. Obecnie możemy wesprzeć co drugi projekt. W tej formule wspierane są projekty, które są naprawdę potrzebne danej, konkretnej społeczności, bo projekty wyłaniane są przez komisje lokalne, w których pracują mieszkańcy danych społeczności i osoby znające specyfikę danej gminy, autorytety i lokalni darczyńcy. Obecnie Program Działaj Lokalnie realizowany jest przez sieć 60 Ośrodków Działaj Lokalnie, wyłanianych w otwartych konkursach. Co roku środki Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności przekazywane są każdemu partnerowi sieci. Każdy ODL dodatkowo pozyskuje fundusze na sfinansowanie części kosztów realizacji lokalnego konkursu grantowego. Pochodzą one od samorządów, firm i innych instytucji lub od mieszkańców (m.in. z kampanii 1%). ODL ogłaszają na swoim terenie lokalne konkursy grantowe. W ramach każdego z nich przyznawanych jest około grantów (w kwocie maksymalnie 6000 zł każdy) na realizację projektów lokalnych. W programie Działaj Lokalnie ważne dla nas jest to, aby procedury konkursowe były jak najbardziej przyjazne i zrozumiałe dla lokalnych organizacji pozarządowych i grup nieformalnych. Ośrodki Działaj Lokalnie nie pełnią wyłącznie roli lokalnego grantodawcy, ale wspierają organizacje i grupy w przygotowaniu projektu, a potem w jego rozliczeniu. To wsparcie jest niezwykle cenne, bo po zdobyciu doświadczenia w Działaj Lokalnie wiele organizacji zaczyna sięgać po większe i trudniejsze dotacje, np. z Unii Europejskiej. 4\n5 3. Działaj Lokalnie podstawowe pojęcia Poniżej znajdują się wyjaśnienia podstawowych pojęć, z którymi mogą się Państwo spotkać w trakcie realizacji projektu. Dotacja/Grant bezzwrotna pomoc finansowa udzielona przez Ośrodek Działaj Lokalnie organizacji i/lub grupie nieformalnej (w imieniu której występuje określona w regulaminie konkursu Działaj Lokalnie organizacja lub instytucja) lub Inicjatywie DL, przeznaczona na realizację projektu zarekomendowanego do realizacji przez Komisję Grantową przy Ośrodku Działaj Lokalnie. Dotowany/Grantobiorca organizacja lub instytucja posiadająca osobowość prawną występująca w imieniu grupy nieformalnej, z którą Ośrodek Działaj Lokalnie zawarł umowę dotacji na realizację projektu zarekomendowanego do realizacji przez Komisję Grantową przy Ośrodku Działaj Lokalnie. Generator wniosków system umożliwiający tworzenie, edycję i wysyłanie on-line wniosków o dofinansowanie realizacji projektów w ramach Konkursu Grantowego Działaj Lokalnie. System ten umożliwia także składanie sprawozdań z realizacji projektu. Konkurs Opowiedz... konkurs dla grantobiorców prowadzony przez ODL i Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce. Celem konkursu jest zachęcenie do poszukiwania atrakcyjnych sposobów prezentowania własnych działań i promowania inicjatyw wspieranych w ramach Programu Działaj Lokalnie. Monitoring projektu ciągły proces zbierania informacji na temat przebiegu realizacji projektu, postępów w osiąganiu zaplanowanych rezultatów, ewentualnych odstępstw czy modyfikacji (w kwestiach zarówno merytorycznych, jak i finansowych). Jednym z elementów monitoringu jest spotkanie przedstawicieli ODL w siedzibie grantobiorcy lub siedzibie ODL. Monitoring pozwala zauważyć postępy w realizacji projektu, wychwycić zarówno dobre działania, jak i ewentualne niedociągnięcia, problemy czy błędy w realizacji projektów i w porę je naprawić. Jest to szczególnie ważne dla grantobiorców, ponieważ pozwala uzyskać pomoc ze strony specjalistów ODL i uniknąć błędów na kolejnych etapach realizacji działań. Dla ODL to także istotne źródło informacji o postępach w realizacji projektów, możliwych trudnościach i szansach na ich przezwyciężenie. Od 2013 roku monitoring grantobiorców zastępuje raport okresowy i będzie prowadzony w połowie realizacji projektu. Ośrodek Działaj Lokalnie (ODL) Partnerstwo LGD Równiny Wołomińskiej i Stowarzyszenia Kastor Inicjatywa dla Rozwoju, organizacja realizująca Program Działaj Lokalnie, przyznająca dotacje na realizację projektów w ramach programu i wspierająca grantobiorców w działaniach. Partner osoba fizyczna lub podmiot posiadający osobowość prawną, który zobowiązuje się do współpracy z grantobiorcą podczas realizacji projektu. Wśród przykładowych działań partnera znajdują się między innymi: udostępnienie pomieszczenia, wykonanie usługi, użyczenie przedmiotu wykorzystanego w realizacji projektu. Partner wykonuje swoje zadania nieodpłatnie. Podwykonawca osoba fizyczna lub podmiot posiadający osobowość prawną, wykonujący odpłatnie część działań w projekcie zleconych przez grantobiorcę. Pozycja budżetowa jest to każdy wyodrębniony w budżecie projektu typ kosztów, zawierający opis, koszt jednostkowy, liczbę jednostek i sumę. Pozycje budżetowe tworzą kategorie budżetowe. Projekt plan działań zmierzających do osiągnięcia określonego celu w określonym terminie i przy określonym budżecie. 5\n6 Raport końcowy z realizacji umowy sprawozdanie przygotowane przez organizację według wzoru załączonego do umowy, mające na celu merytoryczne i finansowe rozliczenie projektu zrealizowanego w ramach umowy dotacji. Umowa dotacji umowa zawarta między ODL a grantobiorcą na realizację projektu w ramach Konkursu Grantowego Działaj Lokalnie, w której zapisane są zobowiązania obu stron. Wkład finansowy grantobiorcy pieniądze pozyskane i wydane przez grantobiorcę na realizację dofinansowanego projektu. Musi on pochodzić ze środków innych niż środki z ODL i musi zostać wykazany w budżecie projektu. Minimalny wkład finansowy grantobiorcy wynosi 5% wysokości dotacji (nie dotyczy Inicjatywy DL). Może pochodzić ze środków pozyskanych od firm czy samorządów lub z własnych środków organizacji. Środki zgromadzone w ramach wkładu finansowego muszą znajdować się na koncie bankowym grantobiorcy lub zostać zarejestrowane w kasie. Wkład niefinansowy grantobiorcy dodatkowy, zewnętrzny wkład w realizację projektu, pozyskany przez grantobiorcę, niepociągający za sobą konieczności zapłaty (np. towar lub usługa przekazane przez darczyńcę na rzecz projektu). Wkład niefinansowy dzieli się na usługowy i rzeczowy. Wkład niefinansowy nie jest zaewidencjonowany na koncie bankowym grantobiorcy, ale może być zarejestrowany w systemie księgowym. Wolontariat dobrowolna, bezpłatna, świadoma praca na rzecz innych, wykraczająca poza związki rodzinnokoleżeńsko-przyjacielskie. Wolontariusz osoba pracująca na zasadzie wolontariatu. Według ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wolontariuszem jest ten, kto dobrowolnie i świadomie oraz bez wynagrodzenia angażuje się w pracę na rzecz osób, organizacji pozarządowych, a także rozmaitych instytucji działających w różnych obszarach społecznych. 4. Cel Programu Działaj Lokalnie Celem VIII edycji Programu Działaj Lokalnie jest wspieranie projektów, które inicjują współpracę mieszkańców na rzecz dobra wspólnego. Jest on prowadzony z myślą o organizacjach pozarządowych oraz grupach nieformalnych podejmujących wspólny wysiłek, aby w ich społecznościach żyło się lepiej. Dobro wspólne to warunki tworzone przez społeczność, umożliwiające pełny rozwój jej członków. Po pierwsze, jak sama nazwa wskazuje, z dobra wspólnego korzystamy razem i wszyscy czerpiemy lub przynajmniej mamy możliwość czerpania z niego korzyści. (...) Po drugie, za dobro wspólne jesteśmy współodpowiedzialni. I to od początku do końca. Najpierw trzeba je przecież zbudować lub wypracować. Dobro wspólne nie jest bowiem dane raz na zawsze i nie jest odporne na zniszczenie. Wręcz przeciwnie. To wartość niezwykle delikatna i wrażliwa. 1 W ramach konkursu wspierane są projekty, które: zakładają współdziałanie mieszkańców, dzięki któremu możliwe jest osiąganie celów o charakterze dobra wspólnego, wynikają z konkretnych potrzeb danej społeczności, mają jasno określony cel, dobrze zaplanowane działania, mierzalne rezultaty i rozsądne koszty realizacji, przyczyniają się do zmian społecznych, przewidują takie działania, które będą kierowane do określonej grupy odbiorców, a jednocześnie będą służyć całej społeczności, 1 Fragment publikacji Działaj Lokalnie wokół dobra wspólnego. 6\n7 będą realizowane wspólnymi siłami mieszkańców i instytucji życia lokalnego samorządów, przedsiębiorców i organizacji społecznych, będą umiejętnie i w sposób przemyślany angażowały zasoby lokalne - naturalne, społeczne, ludzkie i finansowe. Projekty realizowane w ramach Działaj Lokalnie mają prowadzić do zmiany społecznej (lub inicjować kolejne działania służące osiągnięciu tej zmiany). Organizacje oraz grupy nieformalne, które poszukują inspiracji do działania, mogą skorzystać z doświadczeń innych. Program Działaj Lokalnie to już ponad 5340 zrealizowanych projektów oraz ponad 23 miliony złotych przekazanych w postaci grantów. Wszystkie dofinansowane dotychczas inicjatywy opisane są na stronie Część z nich to uniwersalne rozwiązania, które z powodzeniem mogą być stosowane w każdej polskiej gminie, dlatego gorąco zachęcamy do odwiedzenia strony i zapoznania się z dobrymi praktykami programu. 5. Podstawowe warunki umowy dotacji, czyli o czym trzeba pamiętać, realizując projekt Umowa dotacji określa wzajemne zobowiązania stron przy realizacji projektu, na który otrzymali Państwo wsparcie. Jedną stroną umowy jest Ośrodek Działaj Lokalnie, występujący tu jako Darczyńca, drugą zaś Państwa organizacja (lub w przypadku grupy nieformalnej organizacja/instytucja udzielająca swojej osobowości prawnej do zrealizowania i rozliczenia przedsięwzięcia). W umowie ta strona określona jest jako Dotowany. W tej części znajdą Państwo odpowiedzi na pytania związane z realizacją umowy dotacji, dotyczące czasu trwania projektu, jego budżetu, kosztów kwalifikowanych i zasad dokonywania zmian w umowie. Warto do niej regularnie zaglądać. 5.1 Czas trwania projektu Okres realizacji projektu, określony w 2 umowy dotacji, musi być zgodny z działaniami przedstawionymi we wniosku do Konkursu Grantowego i musi trwać od 3 do 6 miesięcy (tj. od 1 września do 28 lutego 2014 r.). Umowa ta jest zawarta na ściśle określony czas, co oznacza, że koszty poniesione zarówno przed zakończeniem trwania umowy, jak i po jego zakończeniu, nie będą honorowane przez ODL. Czy czas trwania projektu można przedłużyć? Czas trwania realizowanych projektów może zostać przedłużony (za pisemną zgodą ODL) jedynie w przypadku, gdy Państwa projekt kończy się przed upływem ostatecznego terminu zakończenia wszystkich projektów. Dla tegorocznych projektów ta data to 28 lutego Jeżeli we wniosku założyli Państwo, że projekt zakończy się wcześniej, a okoliczności zmuszają Państwa do przedłużenia projektu, to jest to możliwe, ale projekt nie może trwać dłużej niż do 28 lutego Jeżeli we wniosku zaplanowali Państwo zakończenie projektu na 28 lutego 2014, to niestety nie ma możliwości przedłużenia projektu. Prośba o przedłużenie czasu trwania projektu wraz z uzasadnieniem musi zostać przesłana do ODL oraz pisemnie przez nią zaakceptowana. Pismo w tej sprawie należy złożyć jeszcze w trakcie trwania umowy. Ostateczny czas realizacji projektu nie może przekraczać 6 miesięcy. W przypadku przedłużenia czasu trwania projektu kwota dotacji pozostaje bez zmian. 7\n8 5.2 Budżet i wypłata dotacji Budżet jest podstawą wydatkowania środków. Budżet należy przygotować według określonego schematu, dostępnym w generatorze wniosków, do którego mają Państwo dostęp w czasie trwania umowy. Koszty całkowite podzielone są na koszty programowe oraz koszty zarządzania i koszty administracyjne. Koszty programowe są to koszty ściśle związane z realizacją projektu. Do kosztów programowych zaliczyć możemy między innymi koszty druku materiałów informacyjnych, koszty podróży związanych z projektem, honorarium szkoleniowców lub ekspertów, wysyłkę pocztową, koszty promocji projektu, koszty zakupu materiałów na zajęcia itp. Koszty zarządzania i koszty administracyjne są to koszty pośrednio związane z projektem. Do kosztów administracyjnych zaliczamy między innymi obsługę finansową projektu, honorarium koordynatora, opłaty czynszowe i eksploatacyjne lokalu, koszty telefonów, materiałów biurowych, prowizji bankowych i wyposażenia. W budżecie koszty powinny zostać przedstawione według źródeł finansowania. Źródła finansowania w budżecie projektu istnieją trzy rodzaje źródeł finansowania: dotacja ODL, wkład finansowy i niefinansowy grantobiorcy. Grantobiorca musi zagwarantować wkład w wysokości minimum 25% wartości wnioskowanej dotacji, z czego minimum 5% w postaci finansowej 2, a pozostałą część w postaci wkładu usługowego, rzeczowego lub pracy wolontariuszy (wkład niefinansowy). W trakcie realizacji umowy można ponosić wyłącznie te koszty, które zostały wykazane w budżecie projektu (załącznik nr 1 do umowy dotacji). Czy kwotę dotacji można zwiększyć? Maksymalna kwota dotacji przyznawana przez ODL wynosi 6000 złotych. Kwota dotacji przyznawanej przez ODL nie może zostać zwiększona. Co się dzieje w przypadku niewykorzystania wszystkich środków przyznanych w ramach dotacji? Zgodnie z 4 umowy w przypadku niewykorzystania przez grantobiorcę części środków na działania projektowe w trakcie trwania umowy grantobiorca jest zobowiązany do zwrotu niewykorzystanej części dotacji. Zwrot musi nastąpić przelewem bankowym na konto ODL podane w umowie, w ciągu 14 dni od dnia, w którym wygasła umowa dotacji. Czym skutkuje wykorzystanie środków na cele niezgodne z umową? Zgodnie z 4 i 12 umowy jeżeli grantobiorca wykorzysta dotację niezgodnie z warunkami umowy, ODL może zażądać zwrotu części lub całości wypłaconych środków. W jaki sposób wypłacana jest dotacja? Dotacja wypłacana jest przelewem na konto bankowe, w całości lub w transzach, zgodnie z 3 umowy zawartej między ODL a grantobiorcą. Dotacja w transzach jest wypłacana po wypełnieniu przez grantobiorcę wniosku o wypłatę transzy (załącznik 2 do umowy), natomiast jeżeli umowa przewiduje wypłatę dotacji w całości, to jest ona wypłacana na konto organizacji, z którą ODL zawarł umowę grantową w ciągu 28 dni od dnia złożenia do ODL podpisanej Umowy wraz z załącznikami. 2 Środków pozyskanych w ramach innych programów PAFW (ich pełna lista znajduje się na stronie nie można wykazywać jako wymaganego wkładu własnego w Program Działaj Lokalnie. Wymagana wartość wkładu finansowego nie dotyczy Inicjatywy DL. 8\n9 UWAGA: Podczas wypełniania wniosku o wypłatę transzy należy się upewnić, czy numer konta zawarty w umowie dotacji oraz wniosku jest poprawny. Jaka jest różnica pomiędzy dotacją a wkładem? Dotacja to kwota przyznana Państwa organizacji przez ODL na realizację projektu. Wkład to obowiązkowe środki (finansowe lub niefinansowe) pozyskane przez organizację na realizację projektu, które zostały przez Państwa zadeklarowane w momencie składania wniosku do Konkursu Grantowego Działaj Lokalnie VIII. Stanowi on integralną część budżetu przedsięwzięcia. Czy można zmienić wysokość wkładu? Wysokość wkładu grantobiorcy nie może być mniejsza niż 25% kwoty dotacji (jest to próg określony w umowie dotacji 3), może jednak przekraczać tę wartość. Jeżeli planują Państwo, że uda się uzyskać wkład na poziomie wyższym niż wymagane 25%, jednak w trakcie realizacji projektu będą go Państwo chcieli zmniejszyć, można to zrobić, pod warunkiem że po dokonanej zmianie wkład własny nie będzie mniejszy niż 25% wartości otrzymanego grantu (w tym minimum 5% obowiązkowego wkładu finansowego). W przypadku Inicjatywy DL, nie ma określonego procentowego minimalnego wkładu wysokość wkładu określona jest we wniosku o dotację, który jest załącznikiem do umowy. W tym przypadku grupa musi zaangażować taką wartość wkładu, jaką zadeklarowała we wniosku, lub wyższą. 5.3 Zmiany w budżecie i harmonogramie W tej części znajdą Państwo informacje na temat procedury dokonywania ewentualnych zmian w umowie dotacji. Wszystkie zmiany w umowie (także zmiany w załącznikach) wymagają formy pisemnej ( 10 umowy). Umowa dopuszcza jednak możliwość dokonywania przesunięć środków przez grantobiorcę bez konieczności akceptacji ODL, jeżeli suma przesunięć nie przekracza kwotowego limitu określonego w 4 pkt B. Przypadek ten omówiony został w dalszej części niniejszego rozdziału. ODL należy pisemnie poinformować o zmianach w Państwa budżecie wtedy, kiedy skutkują one powstaniem nowej pozycji w budżecie. Jeżeli w trakcie prowadzenia projektu nie będą Państwo tworzyć nowych pozycji i przeprowadzone zmiany w budżecie nie spowodują, że Państwa wkład będzie mniejszy niż 25% wartości dotacji, zgoda ODL nie jest wymagana. Przeprowadzone zmiany należy jednak opisać w raporcie. Czy można dokonywać zmian w budżecie projektu? Jeżeli zaistnieje taka potrzeba, mogą Państwo wprowadzić zmiany w budżecie projektu. Zmiana taka może zakładać przesunięcie środków w ramach pozycji budżetowych już istniejących w budżecie lub dodanie nowej pozycji (przy jednoczesnym uszczupleniu innej pozycji budżetowej/ innych pozycji budżetowych). Jeżeli suma dokonanych zmian nie przekracza kwotowego limitu określonego w 4 pkt B, nie potrzebują Państwo pisemnej zgody ODL, by dokonać zmian. W przypadku gdy suma dokonanych zmian przekracza ww. kwotowy limit, konieczna jest pisemna zgoda ODL. Podobnie, jeżeli zmiana budżetu dotyczy utworzenia nowej pozycji budżetowej. Aby to zrobić, należy napisać do ODL list zawierający prośbę o stworzenie nowej pozycji budżetowej lub umożliwienie przesunięcia w budżecie oraz uzasadnienie zmiany. Do pisma powinna zostać dołączona nowa wersja budżetu. Pismo to powinno zostać przesłane do ODL przed dokonaniem zmian w budżecie i w takim terminie, by możliwe było udzielenie zgody na zmiany jeszcze przed zakończeniem realizacji projektu. Uprzejmie prosimy o zwrócenie uwagi na to, że występowanie z prośbą o zmiany w budżecie na dwa dni przed zakończeniem projektu wiąże się z ryzykiem nieotrzymania przez ODL pisma 9\n10 w terminie. Pismo złożone po terminie nie będzie honorowane. Nie będą również honorowane prośby z datą wsteczną. Po otrzymaniu pisma ODL pisemnie wyrazi zgodę na zaproponowane zmiany w budżecie, jeżeli będą one racjonalnie umotywowane. Nowy budżet obowiązywać będzie od momentu udzielenia zgody przez ODL. Raport z realizacji projektu powinien zostać przygotowany na podstawie nowej, zatwierdzonej wersji budżetu. Dla ułatwienia komunikacji oraz przyspieszenia procesu akceptacji rekomendujemy wcześniejsze przesłanie prośby drogą ową, aby ODL mógł się z nią zapoznać i zasugerować ewentualne poprawki. Ostatecznie jednak oryginał prośby powinien zostać przesłany drogą pocztową lub dostarczony osobiście, aby w dokumentacji projektowej w siedzibie ODL znajdowały się oryginały korespondencji. Tryb dokonywania zmian w budżecie w ramach istniejących pozycji budżetowych: 1. Przesunięcia pomiędzy pozycjami budżetowymi mniejsze niż określony w umowie limit kwotowy (określony w 4 pkt. B) Mogą Państwo dokonać zmian bez konieczności porozumienia z ODL, jeżeli nie przekraczają one limitu kwotowego określonego w umowie. Przykład: W budżecie koszty koordynacji działań projektu finansowane ze środków ODL wynoszą 1000 zł. Część tej kwoty, w wysokości 150 zł, organizacja chce przesunąć na materiały biurowe, na które pierwotnie przeznaczyła w budżecie 50 zł. W umowie limit przesunięć bez zgody ODL ustalony jest na 300 zł (Uwaga, w Państwa umowie może to być inna kwota!). W powyższym przypadku przesunięcie nie przekroczyło ustalonego w umowie limitu (tu: 300 zł). Nie ma więc obowiązku zgłaszania zmiany do ODL. Należy ją jednak wykazać w raporcie finansowym. 2. Przesunięcia pomiędzy pozycjami budżetowymi przekraczające ustanowiony w umowie limit kwotowy (określony w 4 pkt. B) Na zmiany wyżej wymienionego limitu ODL musi wyrazić pisemną zgodę. Pisemna zgoda na zmiany w budżecie dotyczy wyłącznie kosztów finansowanych ze środków dotacji. Przykład: W budżecie projektu koszty zakupu materiałów do zajęć finansowane ze środków ODL obliczono na 2500 zł. Część tej kwoty, w wysokości 1200 zł, organizacja chce przesunąć na koszty transportu, na które przeznaczyła w budżecie 200 zł. W umowie limit przesunięć bez zgody ODL ustalony jest na 1000 zł (Uwaga, w Państwa umowie może to być inna kwota!). W powyższym przypadku przesunięcie przekroczyło dopuszczony w umowie limit ( 4 pkt B umowy). Konieczne jest więc uzyskanie pisemnej zgody od ODL przed dokonaniem zmian. Czy w budżecie projektu można tworzyć nowe pozycje? Jeżeli zajdzie taka potrzeba, w każdym momencie realizacji projektu mogą Państwo dodać nową pozycję do budżetu. Każde dodanie nowej pozycji w budżecie (niezależnie od źródła jej finansowania) wymaga pisemnej zgody ODL. 10\n11 Ile razy można dokonać zmian w budżecie projektu? Organizatorzy nie określają liczby dopuszczalnych zmian w budżecie. Znaczy to, że mogą Państwo dokonywać zmian w zależności od potrzeb, pamiętając, że za każdym razem, gdy suma dotychczas dokonanych zmian będzie przekraczać ustalony w umowie limit kwotowy (4 pkt B umowy), należy zwrócić się do ODL z prośbą o pisemną zgodę (chodzi tu o wszystkie dotychczas dokonane zmiany budżetowe). ODL, podejmując decyzję zatwierdzającą proponowane zmiany w budżecie, bierze pod uwagę to, czy nie zaburzą one osiągnięcia celu wyznaczonego w projekcie. Duża liczba zmian dokonanych w budżecie projektu może mieć wpływ na proponowane działania, te zaś mają bezpośredni wpływ na możliwość osiągnięcia założonego wcześniej celu, a więc na to, czy uda się odpowiedzieć na potrzeby społeczności lokalnej. Czy można dokonać zmian w harmonogramie projektu? Można dokonać zmiany terminów działań w harmonogramie, pod warunkiem jednak, że zmiany te nie zakłócą ciągłości projektu. Jeśli zaistnieje potrzeba rezygnacji z pewnego działania albo chcą Państwo dodać nowe działanie do istniejącego harmonogramu, odpowiednio wcześniej można zaproponować racjonalną zmianę, która sprawi, że projekt stanie się atrakcyjniejszy, nie straci na jakości i nie zagrozi osiągnięciu celu założonego we wniosku grantowym. Każda zmiana harmonogramu i działań projektu wymaga uzyskania pisemnej zgody ODL. Co zrobić, jeżeli organizacja zmieni adres siedziby lub zmieni się osoba reprezentująca organizację? Jeśli zmianie ulegną jakiekolwiek dane zawarte w umowie adres, nazwa organizacji, nazwisko osoby reprezentującej placówkę, nazwisko koordynatora itp. prosimy o poinformowanie o tym fakcie ODL drogą pisemną. Jeżeli zmiana ta dotyczyć będzie osób reprezentujących organizację w umowie, prosimy o przesłanie odpowiedniego dokumentu potwierdzającego tę zmianę.! Wysyłając do ODL pismo z prośbą o zmianę harmonogramu lub budżetu, należy dołączyć do niego nową wersję harmonogramu/budżetu. 5.4 Koszty kwalifikowane, czyli na co można wydać otrzymaną dotację Koszty kwalifikowane to takie koszty, które zgodnie z umową mogą zostać pokryte ze środków dotacji. Zgodnie z 6 umowy koszty zostaną uznane za kwalifikowane tylko wtedy, gdy: są bezpośrednio związane z realizowanym projektem i niezbędne do jego realizacji, są racjonalnie skalkulowane w oparciu o ceny rynkowe, odzwierciedlają koszty faktycznie poniesione. W ramach dotacji nie mogą być finansowane następujące kategorie kosztów: udzielanie pożyczek, przedsięwzięcia, które zostały już zrealizowane (działania i koszty z nimi związane, poniesione przed zawarciem umowy z ODL, nie mogą zostać sfinansowane z dotacji objętej tą umową), cele religijne i polityczne oraz uprawianie kultu religijnego, działania ściśle sportowe, jeśli nie prowadzą one do aktywizacji społeczności i długotrwałych rezultatów, zakup środków trwałych i wyposażenia, który nie jest merytorycznie uzasadniony, bezpośrednia pomoc finansowa dla osób fizycznych (np. stypendia i nagrody dla osób fizycznych), inwestycje (np. zakup gruntów, budowa obiektów przemysłowych, oczyszczalni ścieków itp.), podatek od towarów i usług, jeśli istnieje możliwość odzyskania lub odliczenia tego podatku (jeżeli Państwa organizacja odzyskuje VAT, to z tej dotacji nie mogą Państwo pokrywać kosztów podatku 11\n12 VAT; w większości przypadków grantobiorcy DL nie odzyskują podatku VAT, co oznacza, że rozliczają otrzymaną dotację brutto), tworzenie kapitału żelaznego organizacji, zagraniczne wycieczki i wyjazdy, podstawowa działalność instytucji publicznych wynikająca z właściwych im ustaw, finansowanie podatku dochodowego od osób prawnych. W ramach dotacji współfinansowane (lub finansowane) mogą być natomiast koszty administracyjne, czyli te koszty, które są związane z obsługą administracyjną projektu. W szczególności są to: obsługa finansowa projektu, wynagrodzenie koordynatora, opłaty czynszowe i eksploatacyjne lokalu, koszty telefonów, koszty materiałów biurowych, koszty prowizji bankowych, koszty wyposażenia, inne koszty niezbędne do realizacji przedsięwzięcia. Nie ma możliwości rozliczenia kosztów bez posiadania odpowiedniego do tego dokumentu. Koszty usług i towarów rozliczane są WYŁĄCZNIE na podstawie: faktur, rachunków, umów sprzedaży, umów cywilnoprawnych. Jak rozliczać koszty wynagrodzeń? W ramach projektu możliwe jest finansowanie wszystkich obowiązkowych składek ubezpieczeniowych w przypadku zawarcia przez Państwa umowy zlecenia. Jeżeli chcą Państwo zatrudnić do realizacji projektu osobę fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej, należy podpisać z nią umowę cywilnoprawną (umowa zlecenia, umowa o dzieło). Umową o dzieło jest czynność pozostawiająca dzieło odebrane na podstawie protokołu odbioru. Umowa zlecenia wskazuje zaś na czynność wykonaną na zlecenie zleceniodawcy w celu osiągnięcia przez niego efektów zaplanowanych działań. UWAGA: Częstym błędem jest podpisywanie umów o dzieło z osobami prowadzącymi zajęcia, świadczącymi usługi księgowe, prawne czy IT. Odpowiedzialność za sporządzenie niewłaściwej umowy spoczywa na stronie zamawiającej dzieło/czynność. W przypadku zawierania umów z podwykonawcami w treści umowy należy umieścić następujące zdanie: Program Działaj Lokalnie finansowany przez Polsko-Amerykańską Fundację Wolności realizowany jest przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce i Ośrodek Działaj Lokalnie.! Uprzejmie prosimy o nieprzysyłanie do LGD Równiny Wołomińskiej kopii podpisywanych umów i/lub zestawienia poniesionych kosztów. Wysyłka taka powinna mieć miejsce wyłącznie na wyraźną prośbę ODL. Komu przysługuje zwrot kosztów podróży? Zwrot kosztów podróży przysługuje tylko: osobom zatrudnionym w formie umowy o pracę, 12\n13 osobom zatrudnionym na umowy cywilnoprawne (umowa zlecenie, umowa o dzieło), pod warunkiem że ich umowa dopuszcza zwrot kosztów podróży, wolontariuszom, jeżeli umowa dopuszcza zwrot kosztów podróży, członkom zarządu. Jak rozliczać zwrot kosztów podróży? Koszty podróży realizowane w ramach projektu muszą być prawidłowo rozliczone. ODL nie będzie wymagać od Państwa potwierdzenia przybycia na miejsce podróży. W dokumentacji projektu wymagane jest jednak uzasadnienie jej odbycia. Prawidłowa dokumentacja dotycząca podróży służbowej składa się z: polecenia podróży podpisanego przez osobę upoważnioną, rozliczenia odbytej podróży. Rozliczenie takie może być przygotowane na 2 sposoby: poprzez sporządzenie ewidencji przejechanych kilometrów tzw. kilometrówkę, poprzez dołączenie do dokumentacji biletów za pociąg (wyłącznie II klasy), biletów PKS lub biletów komunikacji niepublicznej lub faktur/rachunków za wyżej wymienione bilety. Do dokumentu potwierdzającego odbycie podróży służbowej powinny być dołączone odpowiednio opisane bilety, faktury albo rozliczenie przejechanych kilometrów.! Ośrodki Działaj Lokalnie nie honorują rozliczeń podróży w formie dowolnego oświadczenia wypełnionego przez osobę, która tę podróż odbyła. Rozliczenie może zostać sporządzone na druku standardowym lub innym honorowanym przez ODL. Jeżeli wypłaty na wyjazdy służbowe są realizowane poprzez tak zwaną kasę (obrót gotówkowy), wymagamy prowadzenia raportu kasowego oraz odpowiednich dokumentów. W kosztach transportu nie są honorowane faktury na zakup paliwa. Wyjątkiem jest sytuacja, w której grantobiorca jest w posiadaniu samochodu służbowego organizacji bądź samochodu z wypożyczalni. Faktury za zakup paliwa mogą być także honorowane, gdy w ramach projektu grantobiorca korzysta z agregatów, maszyn (np. koparki, ładowarki, kosiarki) czy innych urządzeń, pod warunkiem posiadania prawa do użytkowania danego sprzętu (własność, umowa użyczenia lub wypożyczenie). Wtedy taka faktura powinna być wystawiona na grantobiorcę i szczegółowo opisana do jakich celów zostało zakupione paliwo. Nie jest to jednak koszt transportu. Koszty Państwa podróży powinny być rozliczane zgodnie z obowiązującymi stawkami: wysokości diet, wysokości ryczałtu za nocleg, stawki za kilometr przejechany prywatnym samochodem lub służbowym. Stawki obowiązujące znajdują się między innymi na stronie: (przed rozliczeniem Państwa kosztów podróży prosimy sprawdzić, czy nie uległy one zmianie). Jak rozliczać koszty stałe (takie jak np. czynsz, telefon, energia) dotyczące realizacji projektu? W ramach otrzymanej dotacji możliwe jest sfinansowanie części kosztów związanych z funkcjonowaniem biura grantobiorcy tych, które bezpośrednio dotyczą realizowanego projektu. Są nimi również karty telefoniczne telefonów będących w posiadaniu wolontariuszy bądź podwykonawców realizujących działania w ramach grantu. 13\n14 Przykład: Miesięczne koszty eksploatacji biura wynoszą 300 zł. W kwocie tej mieści się zarówno realizacja działań statutowych Państwa organizacji, jak i realizacja projektu w ramach konkursu grantowego. W przypadku opłat stałych mogą Państwo rozliczać koszty realizacji projektu na dwa sposoby: Na podstawie kalkulacji procentowej prowadzonych działań w stosunku do całkowitych kosztów ponoszonych przez Państwa organizację, na przykład na każde 8 godzin pracy organizacji 1 godzina przypada na realizację projektu, tak więc 1/8 kosztów eksploatacyjnych może zostać sfinansowana ze środków dotacji. Na postawie szczegółowych rozliczeń (np. w przypadku rozliczenia rachunku telefonicznego będzie to zestawienie połączeń dotyczących projektu). W przypadku większych organizacji prowadzących kilka działań projektowych w tym samym czasie zachęcamy, by już na początku prowadzenia projektu przyjęli Państwo wewnętrzne ustalenia dotyczące podziału kosztów wspólnych z uwzględnieniem działań prowadzonych na rzecz projektu. Mogą one mieć formę dokumentu dołączonego do dokumentacji projektu i podpisanego przez osobę upoważnioną (np. zarząd). Wskazane jest, aby na rewersie faktury pojawił się opis, jak obliczono koszt eksploatacyjny. Jakie dokumenty są wymagane podczas realizacji projektu? Organizacja musi posiadać wszystkie oryginalne dokumenty źródłowe, to jest oryginały faktur, umów i rachunków. Muszą być one odpowiednio opisane, podpisane oraz zatwierdzone pod względem merytorycznym i formalno-rachunkowym. Dokładny opis znajdą Państwo w umowie dotacji 5 pkt B. Przykład: Na rewersie faktury za papier do drukarki powinno zostać napisane: Faktura/rachunek nr. sfinansowano ze środków Programu Działaj Lokalnie VIII Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowanego przez Akademię Filantropii w Polsce oraz... (nazwa ODL), dotyczy zakupu. (pozycja z budżetu) dla (nazwa grantobiorcy) na realizację projektu pt. (nazwa projektu). Faktury i rachunki związane z poniesionymi kosztami realizacji projektu muszą dotyczyć działań realizowanych w trakcie trwania umowy i powinny być wystawione w czasie jej trwania. W szczególnych przypadkach mogą być one dokumentowane z inną datą niż okres realizacji projektu, na przykład dla projektu kończącego się w lipcu może obowiązywać również sierpniowa faktura za usługi telekomunikacyjne zrealizowane w lipcu. Z jednej pozycji budżetowej można finansować kilka różnych faktur lub rachunków. Jeżeli w budżecie przewidziany jest na przykład zakup artykułów spożywczych na spotkania, to ta pozycja może być rozliczana na podstawie kilku lub kilkunastu dokumentów (faktur, rachunków itd.). Możliwa i akceptowana w rozliczeniach jest również odwrotna sytuacja, kiedy jedna faktura lub rachunek będą pokrywać koszty przedstawione w kilku pozycjach budżetowych przewidzianych w projekcie.! Uprzejmie prosimy o nieprzysyłanie do LGD Równiny Wołomińskiej kopii ani oryginałów podpisywanych umów, rachunków, faktur i/lub zestawienia poniesionych kosztów. Wysyłka taka powinna mieć miejsce wyłącznie na wyraźną prośbę ODL przekazującego dotację. 14\n15 Jak rozliczać faktury, w których znajdują się nie tylko pozycje rozliczane w ramach umowy dotacji? Jedna (lub więcej) faktura może dokumentować różne koszty, wśród których tylko część pozycji może dotyczyć projektu realizowanego w ramach konkursu Działaj Lokalnie. W tym przypadku w opisie faktury należy zaznaczyć, które pozycje zostały sfinansowane ze środków dotacji, natomiast pozostałe pozycje opisać zgodnie ze źródłem ich finansowania (innym niż dotacja otrzymana od ODL). Przykład: Na fakturze znajdują się trzy pozycje: papier, taśma klejąca i farby. Na potrzeby projektu wykorzystują Państwo jedynie farby. Na rewersie faktury należy więc napisać: Pozycja 3 farby, rachunek nr sfinansowano ze środków Programu Działaj Lokalnie VIII Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowanego przez Akademię Filantropii w Polsce oraz... (nazwa ODL), dotyczy zakupu (pozycja z budżetu) dla (nazwa grantobiorcy) na realizację projektu pt. (nazwa projektu). Pozostałe pozycje na fakturze należy opisać zgodnie ze źródłami ich finansowania czyli np. Pozycja 1 papier i pozycja 2 taśma klejąca zostały sfinansowane ze środków otrzymanych od Domu Kultury w Brześciu, numer umowy. W poprzednich edycjach konkursu grantowego zdarzało się, że niektórzy grantobiorcy zwracali do ODL drobne kwoty (np. 1,20 zł), których nie wykorzystali w trakcie trwania umowy. By uniknąć takiej sytuacji, proponujemy, aby na bieżąco obserwować wydatki w projekcie, a ewentualne małe kwoty pozostałe na koncie przeznaczyć na materiały lub ostatnie działania realizowane w ramach projektu, a przewidziane w budżecie. Jeżeli kwoty pozostałe z dotacji okażą się zbyt małe, by sfinansować z nich wyżej wspomniane materiały, mogą Państwo brakującą część pokryć ze środków własnych. TRZY ZŁOTE ZASADY DOKUMENTACJI PROJEKTU: 1. Każdy dokument musi zostać zatwierdzony pod względem merytorycznym i formalno-rachunkowym. Powinien zawierać na rewersie następujące formuły: Sprawdzono pod względem merytorycznym i zatwierdzono do wypłaty (wraz z datą i podpisem osoby upoważnionej). Zgodność pod względem merytorycznym oznacza, że osoba odpowiedzialna za podejmowanie decyzji w organizacji potwierdza zgodność wydatku z budżetem projektu, a także potwierdza poprawność wystawienia dokumentu. Sprawdzono pod względem formalno-rachunkowym (wraz z podpisem osoby upoważnionej, tj. odpowiedzialnej za finanse w organizacji księgowej/księgowego, skarbnika). Formuła ta oznacza sprawdzenie dokumentu pod względem finansowym. 2. Każdy dokument finansowy musi zawierać trwały opis na oryginale (nie może być załączony na osobnej kartce ani sporządzony ołówkiem) oraz informacje, jakie koszty zostały poniesione, w jakim celu i z jakiej pozycji budżetowej są finansowane. 3. Każdy oryginalny dokument finansowy musi również zawierać pod opisem informację: Sfinansowano w ramach Programu Działaj Lokalnie VIII. Dopuszczalne jest dokonywanie zmian w opisie dokumentu. W tym celu należy przekreślić treść pierwotną, zachowując jej czytelność, i opisać dokument po raz drugi, w sposób prawidłowy, oraz podpisać się pod nowym opisem. 15\n16 5.5 Wkład organizacji Poniżej znajdą Państwo informacje na temat pozyskiwania i rozliczania obowiązkowego wkładu w realizację projektu. Czym jest wkład grantobiorcy? Wkładem nazywane są środki finansowe, zasoby, rzeczy i świadczone usługi, które zgodnie z umową powinny zostać zaangażowane do realizacji projektu (tj. przeznaczone na sfinansowanie części kosztów projektu). Wkład może mieć charakter finansowy lub niefinansowy. Wkład niefinansowy może przyjmować trzy formy: rzeczową, usługową lub w postaci pracy wolontariuszy. Zgodnie z regulaminem konkursu Państwa wkład musi wynosić co najmniej 25% wartości dotacji, z czego minimum 5% w postaci finansowej, a pozostała część w postaci wkładu usługowego, rzeczowego lub pracy wolontariuszy. W przypadku Inicjatywy DL nie ma minimalnych wartości wkładu. A. Wkład finansowy Wkład finansowy to wydatek ze środków finansowych organizacji na poczet realizacji projektu potwierdzony oryginalnym dokumentem księgowym. Może on być poniesiony gotówką (i wtedy zarejestrowany w raporcie kasowym) lub za pośrednictwem konta bankowego organizacji. B. Wkład niefinansowy rzeczowy dobra materialne przekazane bezpłatnie na rzecz projektu przez osobę fizyczną lub prawną (np. krzewy czy ziemia na zagospodarowanie placu zabaw). Osoba taka może być partnerem Państwa przedsięwzięcia. Przekazanie wkładu rzeczowego musi zostać potwierdzone stosownym oświadczeniem, które będzie stanowiło część dokumentacji Państwa projektu. Wzór oświadczenia znajduje się na końcu niniejszego Przewodnika (Patrz: Oświadczenie darczyńcy/partnera). Wartość wkładu rzeczowego powinna zostać oszacowana na podstawie cen rynkowych obowiązujących na terenie realizacji projektu (np. ryza papieru, komputer, drukarka). usługowy usługa wykonana bezpłatnie na rzecz projektu przez osobę prawną lub osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. Wykonanie takiej usługi musi zostać potwierdzone stosownym oświadczeniem, które będzie stanowiło część dokumentacji Państwa projektu. Wykonanie usługi może wiązać się z koniecznością zapłaty podatku VAT (szczegóły znajdują się w punkcie W jaki sposób dokumentować wkład usługowy i rzeczowy). Wzór oświadczenia znajduje się na końcu niniejszego Przewodnika (patrz: Oświadczenie darczyńcy/partnera). w postaci pracy wolontariuszy nieodpłatna praca osoby fizycznej na rzecz projektu. W zależności od długości współpracy wolontariusza z Państwa organizacją czas pracy można rozliczać na dwa sposoby: poprzez prowadzenie karty czasu pracy wolontariusza (działania jednorazowe lub kilkukrotne, współpraca nieprzekraczająca 30 dni) lub poprzez podpisanie umowy wraz z prowadzeniem karty czasu pracy (działania długofalowe przekraczające 30 dni). Wolontariusz współpracujący przy realizacji projektu poniżej 30 dni (a więc bez umowy) powinien mieć wykupione przez Państwa ubezpieczenie NNW. Warto zachęcać wolontariuszy do podpisywania umów są one bowiem korzystne zarówno dla nich, jak i dla grantobiorcy realizującego projekt. Wolontariuszami mogą być również koordynator projektu i członkowie stowarzyszenia. Ich czas pracy, podobnie jak w przypadku innych wolontariuszy współpracujących przy realizacji projektu, powinien być ewidencjonowany na podstawie karty czasu pracy wolontariusza. Aktualny wzór umowy z wolontariuszem znajdą Państwo na stronie Centrum Wolontariatu ( Karta ewidencji czasu pracy wolontariusza stanowi cześć dokumentacji Państwa projektu. Wzór karty znajduje się na końcu niniejszego Przewodnika. 16\n17 Wysokość deklarowanego przez Państwa wkładu może ulec zmianie. W zależności od zaistniałych okoliczności mogą go Państwo zwiększać lub zmniejszać. W przypadku zmniejszania należy pamiętać, by zawsze wynosił on minimum 25% otrzymanej dotacji (w tym minimum 5% wkładu finansowego). Przykład: Wysokość dotacji wyniosła 6000 zł, zaś deklarowany wkład organizacji kształtował się na poziomie 2000 zł. Jeżeli zajdzie taka konieczność, można go zmniejszyć maksymalnie do kwoty 1500 zł, ponieważ tyle wynosi wymagany w umowie wkład grantobiorcy (25% od kwoty dotacji), z czego minimum 300 złotych (5% kwoty dotacji) powinien stanowić wkład finansowy.! Zmniejszenie lub zwiększenie wkładu musi być odzwierciedlone i opisane w raporcie finansowym. W jaki sposób dokumentować wkład usługowy i rzeczowy? Zarówno w przypadku darczyńców będących przedsiębiorcami, jak i darczyńców będących jednostkami budżetowymi, wkład usługowy i rzeczowy powinien zostać udokumentowany na podstawie oświadczenia darczyńcy lub partnera w projekcie (wzór przeznaczony do kopiowania znajduje się na końcu niniejszego Przewodnika, patrz: Oświadczenie partnera/darczyńcy). W przypadku przedsiębiorców, którzy obciążeni są dodatkowymi obowiązkami zapłaty podatku od towarów i usług, konieczne jest udokumentowanie otrzymanej darowizny w postaci: faktury VAT (jeśli darczyńca jest podatnikiem), rachunku (jeśli darczyńca nie jest podatnikiem).! Podana w oświadczeniu wartość towaru/usługi powinna być wyliczona na podstawie obowiązujących stawek rynkowych. W jaki sposób przedstawiać czas pracy wolontariuszy? Pracę wolontariuszy na rzecz projektu można dokumentować na podstawie ewidencji czasu pracy lub oświadczenia wolontariusza. Ewidencja czasu pracy wolontariusza powinna zawierać następujące dane: imię i nazwisko wolontariusza, datę wykonywanej pracy, liczbę przepracowanych godzin, zakres wykonywanych czynności, podpis wolontariusza oraz podpis koordynatora świadczący o potwierdzeniu przez niego wykonanej pracy. W przypadku gdy kilku wolontariuszy wykonuje to samo zadanie, wystarczy jedna karta ewidencji czasu pracy dla wszystkich. Natomiast jeżeli każdy wolontariusz wykonuje jedno lub kilka zadań samodzielnie, należy wypełnić kartę pracy dla każdego wolontariusza osobno. Jeśli wolontariusz współpracuje z organizacją krócej niż 30 dni, należy pamiętać o dwóch kwestiach: konieczne jest zawarcie ustnego porozumienia o współpracy, chyba że wolontariusz poprosi, by zostało ono sporządzone na piśmie, oraz pokrycie przez organizację ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków. Organizacja w takiej sytuacji zobowiązana jest wykupić dla wolontariusza ubezpieczenie NNW w dowolnej firmie ubezpieczeniowej. Z każdym wolontariuszem pracującym przy Państwa projekcie dłużej niż 30 dni powinna zostać podpisana umowa. Jej wzór mogą Państwa otrzymać od dowolnego oddziału Centrum Wolontariatu (adres można znaleźć na stronie: Prosimy pamiętać, że zarówno karta pracy wolontariusza, jak i ewentualne porozumienie są sprawdzane w trakcie monitoringu finansowego. Jeśli wolontariusz ma mniej niż 18 lat, konieczna jest zgoda rodziców lub opiekunów prawnych na wykonywanie przez niego świadczeń o charakterze wolontariackim. Zgoda wyrażana jest w porozumieniu zawartym z organizacją przyjmującą wolontariusza. Schemat takiego 17\n18 porozumienia znajduje się na końcu Przewodnika. Oświadczenie to będzie honorowane jedynie w przypadku, gdy wolontariusz jest osobą fizyczną niewnoszącą do projektu materiałów i towarów (czyli na przykład wykonuje na rzecz projektu ławkę, ale nie dostarcza farb ani drewna potrzebnych do jej wykonania). Jeżeli tak jest, obowiązują zasady opisane szczegółowo w punkcie W jaki sposób dokumentować wkład usługowy i rzeczowy.! Jedynie na podstawie wypełnionej karty ewidencji czasu pracy wolontariusza (lub oświadczenia) i oszacowanej stawki za godzinę pracy wolontariusza (w zależności od wykonywanych czynności) można obliczyć wkład w formie pracy wolontariusza. 6. Jak przygotować raport merytoryczny i finansowy? Raport merytoryczny i finansowy jest ważną częścią rozliczenia otrzymanej dotacji. W ramach konkursu DL VIII 2013 zobowiązani są Państwo do złożenia raportu końcowego, składającego się z części merytorycznej i finansowej. Nie ma obowiązku przygotowania raportu okresowego, którego zastępuje monitoring Ośrodka Działaj Lokalnie, z którym podpisali Państwo umowę dotacji. Więcej informacji na temat monitoringu ODL znajdą Państwo w pkt. 7. Raport końcowy składający się z części merytorycznej i finansowej należy złożyć do 21 dni po zakończeniu realizacji umowy dotacji. Szczegółowy termin podany jest w umowie dotacji. Raport powinien zostać przygotowany według specjalnego formularza zamieszczonego w systemie on-line ( Grantobiorcy, którzy wniosek na realizację projektu złożyli w generatorze wniosków, logują się w systemie używając tego samego loginu i hasła, którego używali do tej pory (tj. podczas konkursu DL VIII 2013). Po zalogowaniu pojawi się widok listy wniosków i w wierszu dot. zrealizowanego projektu - aktywny link: złóż raport. Grantobiorcy, którzy wniosek w konkursie złożyli owo również wypełniają raport w systemie on-line. W tym przypadku ODL, z którym została podpisana umowa dotacji, tworzy dla Państwa w systemie on-line konto i przypisuje hasło. Te dane umożliwiają Państwu zalogowanie się w systemie i rozpoczęcie prac nad raportem. Po pierwszym zalogowaniu w systemie mogą Państwo także zmienić hasło. Raport merytoryczny powinien zawierać wyczerpujące odpowiedzi na pytania zawarte w formularzu oraz możliwie jak najbardziej szczegółowe informacje o przebiegu realizacji projektu. Są to między innymi informacje o tym, jak przebiega dotychczasowa realizacja przedsięwzięcia, czy zrealizowane zostały wszystkie przewidziane działania, czy wystąpiły jakieś trudności, z jakich rezultatów projektu są Państwo najbardziej zadowoleni, a także jakie działania udało się Państwu zrealizować, ile osób uczestniczyło w organizowanych przedsięwzięciach (festynach, szkoleniach, warsztatach), czego się one nauczyły, na czym te przedsięwzięcia polegały, z jaką częstotliwością się odbywały, jakie korzyści dla społeczności lokalnej przyniósł projekt, co się zmieniło w kontekście dobra wspólnego. Raport finansowy stanowi ostatnią część formularza raportu końcowego. Raport finansowy powinien zawierać informacje na temat wydatkowania otrzymanych środków dotacji oraz wkładu grantobiorcy.! Rozliczenie projektu dotyczy środków z otrzymanej dotacji oraz wymaganego 25% wkładu grantobiorcy w projekt (w tym minimum 5% wkładu finansowego). Dokumenty finansowe (faktury, rachunki, umowy) powinny być opisane zgodnie z zasadami przedstawionymi w punkcie 5. niniejszego Przewodnika i przechowywane przez Dotowanego przez okres 5 lat od daty zakończenia realizacji projektu w ramach Programu Działaj Lokalnie VIII ( 5 umowy).! Uprzejmie prosimy o nieprzysyłanie do ODL kopii podpisywanych umów, rachunków i faktur i/lub zestawienia poniesionych kosztów. Wysyłka taka powinna mieć miejsce wyłącznie na wyraźną prośbę ODL. 18\n19 Proszę pamiętać, że aby złożyć raport w systemie on-line, wszystkie pola muszą być wypełnione. Jeżeli jakieś pytania Państwa nie dotyczą, należy wpisać nie dotyczy, brak - itp. Po złożeniu raportu w systemie on-line czekają Państwo na jego akceptację przez ODL, z którym podpisali Państwo umowę dotacji. Jeżeli w raporcie zostały popełnione błędy, ODL zwraca Państwu raport do poprawy wraz z informacją, w których polach znajdują się błędne dane. Raport należy poprawić i ponownie przesłać w systemie. Jeżeli raport został wypełniony poprawnie, ODL akceptuje go w systemie on-line. Zaakceptowany raport należy wydrukować, podpisać przez osoby reprezentujące Państwa organizację/instytucję udzielającą osobowości prawnej i przesłać pocztą do siedziby ODL. 7. Monitoring Monitoring to ciągły proces zbierania informacji na temat przebiegu realizacji projektu, postępów w osiąganiu zaplanowanych rezultatów, ewentualnie odstępstw czy modyfikacji. Jednym z elementów monitoringu jest wizyta przedstawicieli ODL w siedzibie organizacji, która otrzymała grant w ramach Programu Działaj Lokalnie, lub w biurze ODL. Celem monitoringu jest sprawdzenie, czy realizacja projektu przebiega zgodnie z zaplanowanym harmonogramem. Monitoring z reguły odbywa się w miejscu realizacji projektu. Pełni on nie tylko funkcję kontrolną, lecz także edukacyjną i konsultacyjną. Daje szansę na zadanie pytań związanych z bieżącą realizacją projektu, skonsultowanie zmian w harmonogramie czy też budżecie. Pozwala na dostrzeżenie mocnych stron realizowanego przedsięwzięcia, a także na dostrzeżenie ewentualnych trudności i pomoc w ich przezwyciężeniu. Monitoring merytoryczny polega na odbyciu rozmowy służącej sprawdzeniu postępów w realizacji projektu. Postępy te opisywane są w wypełnianej na miejscu ankiecie. Monitoring finansowy polega na weryfikacji poprawności dokumentacji projektu, w tym na sprawdzeniu, na ile poniesione koszty są adekwatne do zrealizowanych działań, oraz czy dokumenty są odpowiednio opisane, zadekretowane i zawierają oznaczenie źródeł finansowania. Zgodnie z umową ( 5) ODL ma prawo przeprowadzić u Państwa monitoring (zarówno finansowy jak i merytoryczny) w każdym momencie realizacji projektu we wcześniej uzgodnionym, dogodnym zarówno dla grantobiorcy, jak i ODL terminie. Spotkanie poświęcone monitoringowi odbędzie się w połowie realizacji projektu. Monitoring zostanie przeprowadzony w każdej organizacji, która otrzymała grant na realizację projektu w ramach Programu Działaj Lokalnie VIII. 8. Jak skutecznie prowadzić działania komunikacyjne o projekcie i działaniach organizacji Dokumentując swoje projekty, grantobiorcy najczęściej sięgają po zdjęcia. By móc je dalej wykorzystywać, na przykład zamieszczać na stronie www, grantobiorcy muszą mieć zgodę autorów na ich publikację oraz (w przypadku zdjęć, na których znajduje się mniej niż 5 osób) zgodę na wykorzystanie wizerunku fotografowanych. Jest to sprawdzane na etapie monitoringu. Obowiązujący formularz oświadczenia znajdą Państwo na końcu niniejszej publikacji. Tę samą zgodę wraz ze zdjęciami i innymi materiałami dokumentującymi projekt grantobiorcy przekazują LGD Równiny Wołomińskiej. Wykorzystujemy je między innym na potrzeby publikacji wydawanych w ramach każdej edycji Programu Działaj Lokalnie, w których prezentujemy dofinansowane projekty. Umowa dotacji ( 9) nakłada na grantobiorców obowiązek zamieszczania na wszystkich materiałach informacyjnych i publikacjach wydanych w ramach projektu 19\n20 następującej informacji: Dofinansowano ze środków Programu Działaj Lokalnie VIII Polsko- Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowanego przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce oraz Partnerstwo LGD Równiny Wołomińskiej i Stowarzyszenia Kastor Inicjatywa dla Rozwoju. Materiały te powinny być również opatrzone logotypami Programu Działaj Lokalnie oraz ODL przyznającego grant. Na poniższej liście znajdą Państwo przykłady pozostałych materiałów, które należy oznakować (zamieścić informację o dofinansowaniu + logotypy). Nie jest to lista zamknięta. Oznakowaniu podlegają wszystkie materiały powstałe w ramach dofinansowanego projektu. Co to będzie, zależy tylko od pomysłowości samych grantobiorców. Oznakować należy wszystko to, na treść czego grantobiorcy mają wpływ, czyli: wszystkie materiały przesyłane do mediów, plakaty, ulotki, banery reklamowe, roll-upy, wszystkie materiały drukowane: publikacje, książki, broszury, biuletyny, gazetki, kalendarze, mapy, dyplomy, listy obecności, identyfikatory, zaproszenia, publikacje elektroniczne (np. w formacie PDF, doc.) zamieszczane na stronie www, wszystkie gadżety promocyjne, np. smycze, długopisy (małe gadżety mogą być oznakowane tylko logotypem Programu Działaj Lokalnie ), wszystkie przedmioty związane z realizacją projektu lub powstałe w ramach projektu. O dofinansowaniu należy informować w trakcie udzielania wywiadów, w trakcie imprez/ wydarzeń organizowanych w ramach dofinansowanego projektu. Zalecane jest, aby wszędzie tam, gdzie to możliwe, stosować pełne oznakowanie (logo Działaj Lokalnie, informacja o współfinansowaniu + logotypy ARFP, PAFW i ODL). W zależności od wielkości materiału promocyjnego dopuszczalne jest użycie wariantu minimum. Oznacza to, że każdy materiał promocyjny musi zawierać co najmniej logo Działaj Lokalnie. Przy materiałach drukowanych obowiązkowa jest też informacja o dofinansowaniu + pozostałe logotypy. Logotypy Programu Działaj Lokalnie znajdują się na stronie: w zakładce Niezbędnik. Logotypy LGD Równiny Wołomińskiej i Stowarzyszenia Kastor Inicjatywa dla Rozwoju znajdują się na stronie: w zakładce Strefa Grantobiorcy. Więcej informacji o skutecznych, oryginalnych sposobach promocji i komunikacji można znaleźć w na stronie w zakładce Mediateka, Promocja oraz w załącznikach 1 i 2 niniejszego Przewodnika. 9. Konkurs Opowiedz... Konkurs Opowiedz przeznaczony jest dla grantobiorców Programu Działaj Lokalnie i bezpośrednich beneficjentów realizowanych projektów. Chcemy zachęcić do udziału, by poprzez prace konkursowe przedstawili Państwo efekty przeprowadzonych projektów, czyli pokazali, co dały one społeczności lokalnej. W konkursie mogą wziąć udział wszystkie chętne organizacje, które otrzymały w danym roku środki na przeprowadzenie projektu w ramach Programu Działaj Lokalnie VIII. Prace powstałe w ramach konkursu Opowiedz powinny spełniać funkcje komunikacyjno-promocyjne, wykorzystując przy tym nowoczesne technologie i nieograniczone zasoby ludzkiej pomysłowości. Chcemy, aby autorzy prac skupili się zarówno na formie, jak i na treści prac. Konkurs adresowany jest do wszystkich grantobiorców 60 ODL (które organizują konkursy lokalne) uczestniczących w Programie Działaj Lokalnie VIII, realizujących lokalne konkursy grantowe w 2013 roku. 20\nPrzewodnik do umowy dotacji Programu Działaj Lokalnie VII\nProgram Działaj Lokalnie Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności jest realizowany przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce i Ośrodki Działaj Lokalnie Przewodnik do umowy dotacji Programu Działaj Lokalnie\nSpotkanie informacyjno-szkoleniowe dla grantobiorców Programu Działaj Lokalnie X. Edycja 2017 Milicz, i\nSpotkanie informacyjno-szkoleniowe dla grantobiorców Programu Działaj Lokalnie X Edycja 2017 Milicz, 18.07 i 04.2017 Program Realizowany przez: Przy współfinansowaniu: Podsumowanie edycji 2017 po pierwszym\nPORADNIK DO BUDŻETU KONKURSU GRANTOWEGO AKTYWNA BIBLIOTEKA\nPORADNIK DO BUDŻETU KONKURSU GRANTOWEGO AKTYWNA BIBLIOTEKA Konkurs Grantowy Aktywna Biblioteka został stworzony specjalnie z myślą o bibliotekarzach również dokumenty zostały opracowane tak, by maksymalnie\nSPRAWOZDANIE KOŃCOWE. ... [tytuł projektu]\nSPRAWOZDANIE KOŃCOWE... [tytuł projektu] nr umowy [wypełnia pracownik Fundacji] data wpływu Instrukcja do sprawozdania Przed przystąpieniem do realizacji projektu należy zapoznać się z zapisami umowy o\nUMOWA Dofinansowania NR./2018. zwana dalej Umową. zawarta w dniu.... z siedzibą: zwanym/ą dalej Realizatorem\nUMOWA Dofinansowania NR./2018 zwana dalej Umową zawarta w dniu pomiędzy.... z siedzibą: zwanym/ą dalej Realizatorem realizującym Program Mini Pakiety dla PES na mocy umowy zawartej z Fundacją na rzecz\nWYTYCZNE PRZYZNAWANIA I ROZLICZANIA DOTACJI\nWYTYCZNE PRZYZNAWANIA I ROZLICZANIA DOTACJI udzielanych przez Województwo Świętokrzyskie organizacjom pozarządowym i podmiotom, o których mowa w art. 3 ust 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 roku o działalności\nNa podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U j.t. ze zm.\nNa podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. 2014.1118 j.t. ze zm.) WOJEWODA ŁÓDZKI ogłasza otwarty konkurs ofert dla organizacji


HomePage – OBSERWATOR | Serwis Informacyjny Gminy Rudniki\nPo przegranych m.in. przez Piotra Rasztara oraz Grzegorza Domańskiego wyborach w 2014 roku w czasie następnej kadencji wójta Andrzeja Pyziaka powstała strona internetowa moje-rudniki.pl oraz profil na facceboku. Jak mogliśmy ...\n15 lutego 2022 odbyła się 37. sesja Rady Gminy. Miała ...\nKiedy w październiku 2021 roku wójt Grzegorz Domański podczas spotkania ...\n15 lutego 2022 odbyła się 37. sesja Rady Gminy. Miała ona bardzo ważne znaczenie dla mieszkańców sołectwa Rudniki, ponieważ radni wypowiadali swoje opinie na temat działek po byłej Spółdzielni Kółek ...\nKiedy w październiku 2021 roku wójt Grzegorz Domański podczas spotkania z mieszkańcami Rudnik powiedział, że gmina wycofuje się z pomysłu sprzedaży działek po byłej Spółdzielni Kółek Rolniczych przy ul. Targowej ...\nPo przegranych m.in. przez Piotra Rasztara oraz Grzegorza Domańskiego wyborach w 2014 roku w czasie następnej kadencji wójta Andrzeja Pyziaka powstała strona internetowa moje-rudniki.pl oraz profil na facceboku. Jak mogliśmy wówczas przeczytać „Strona jest protestem przeciwko lokalizacji wiatraków w gminie Rudniki, jak również protestem przeciwko postępowaniu Wójta i UG nie ...\n15 lutego 2022 odbyła się 37. sesja Rady Gminy. Miała ona bardzo ważne znaczenie dla mieszkańców sołectwa Rudniki, ponieważ radni wypowiadali swoje opinie na temat działek po byłej Spółdzielni Kółek Rolniczych przy ul. Targowej 2. Co ciekawe wójt wraz z przewodniczącym Rady Gminy zaprosili na sesję osoby, które były najemcami. ...\nKiedy w październiku 2021 roku wójt Grzegorz Domański podczas spotkania z mieszkańcami Rudnik powiedział, że gmina wycofuje się z pomysłu sprzedaży działek po byłej Spółdzielni Kółek Rolniczych przy ul. Targowej 2, lokalna społeczność nie kryła zadowolenia z takiej decyzji. Bo przypomnieć warto, że w przeprowadzonej ankiecie zdecydowana większość mieszkańców - ...\nO tej sprawie wróbelki ćwierkały już od kilku miesięcy, mówiła też gminna „poczta pantoflowa”. W końcu bomba pękła i okazało się, że mamy w Rudnikach kolejną, trzecią już AFERĘ z udziałem prominentnej osoby z kręgów władzy! Do przewodniczącego Rady Gminy i wójta dołączył Dariusz N., jeden z najbardziej zaufanych ludzi ...\nSprawa planowanej przez gminę sprzedaży nieruchomości po byłej Spółdzielni Kółek Rolniczych przy ul. Targowej 2 w Rudnikach przez długie miesiące elektryzowała i jednocześnie bulwersowała mieszkańców. Były listy protestacyjne, burzliwe sesje Rady Gminy, a nawet ankieta, w której lokalna społeczność jednoznacznie opowiedziała się przeciwko pomysłowi gminnej władzy. W październiku wójt zorganizował ...\nO tej sprawie wróbelki ćwierkały już od kilku miesięcy, mówiła też gminna „poczta pantoflowa”. W końcu bomba pękła i okazało się, że mamy w Rudnikach kolejną, trzecią już AFERĘ z ...\nSprawa planowanej przez gminę sprzedaży nieruchomości po byłej Spółdzielni Kółek Rolniczych przy ul. Targowej 2 w Rudnikach przez długie miesiące elektryzowała i jednocześnie bulwersowała mieszkańców. Były listy protestacyjne, burzliwe sesje ...\nW trakcie przedwyborczej kampanii na wójta gminy Rudniki kandydat Grzegorz Domański jak mantrę powtarzał, iż będzie się wsłuchiwał w głosy mieszkańców i brał je pod uwagę przy podejmowaniu decyzji. Tak ...


Szczecin instaluje kolejne sekundniki i integruje je z ITS\nJakub Dybalski ⚫ 09.12.2019 ⚫ ▶\nW Szczecinie testowany jest kolejny, inteligentny system (ITS), który ma upłynnić ruch na kilku skrzyżowaniach na prawobrzeżu. Pod koniec listopada został on zintegrowany z nowymi licznikami światła, które od lat montowane są w tym mieście.\nW Szczecinie sekundniki są montowane już od wielu lat. Można je spotkać już na 57 skrzyżowaniach, łącznie to 434 urządzenia. W ostatnich dniach na skrzyżowaniu ulic Wiosenna – Struga pojawiło się 6 urządzeń wyświetlających czas światła zielonego, a na skrzyżowaniu Łubinowa – Struga kolejnych 11 sekundników.\nNowością jest zintegrowanie ich z ITS–em na skrzyżowaniach. System, który ma poprawiać płynność przejazdu na skrzyżowaniach i nadawać priorytet niektórym środkom transportu powoduje, że długość świateł bywa różna. Urzędnicy ze Szczecina tłumaczą, że do tej pory wydawało się, że zintegrowanie z ITS-em sekundników jest niemożliwe, ale w testach wyszło, że się da.\nUmiejętne zgranie dostarczonego systemu sterowania ruchem z wyświetlaczami czasu dało możliwość „płynnego” wyświetlania informacji na sekundnikach tak, żeby kierowca został poinformowany o zbliżającym się początku lub końcu danego sygnału świetlnego.\n„Dzięki temu z jednej strony uzyskaliśmy optymalizację czasu przejazdu, dzięki uruchomieniu dynamicznego systemu koordynacji liniowej, z drugiej popularne wśród mieszkańców Szczecina sekundniki będą mogły pozostać na sygnalizacjach” – tłumaczą.\nSam licznik, który odmierza sekundy do zmiany świateł, to gadżet dość kontrowersyjny. Zwolennicy zwracają uwagę, że sam w sobie poprawia płynność ruchu, bo kierowcy wiedzą kiedy światło się zmieni. Przeciwnicy zwracają uwagę, że obniża bezpieczeństwo, bo zachęca do przejazdu przez skrzyżowanie w ostatniej chwili, lub ruszenie „z kopyta” równo ze zmianą światła, a kierowcy bardziej koncentrują się na cyferkach nad głową, niż na tym co dzieje się przed samochodem.\nSzczecin. Kolejne sekundniki dla kierowców. Są już na 52 skrzyżowaniach 104\nWarszawa. ZDM krytykuje sekundniki przy sygnalizacji 90\nMinisterstwo chce zalegalizować sekundniki na skrzyżowaniach 168


"Spider-Man: No Way Home" zatopił "Titanica" - podsumowanie weekendu w amerykańskich kinach. - Box Office'owy Zawrót Głowy\nNajnowszy film o Spider-Manie posiada na swoim koncie po tym weekendzie $668,8 mln. To oznacza, że dzisiaj wyprzedził on Titanica ($659,4 mln) w rankingu największych przebojów wszech czasów w amerykańskich kinach i wskoczył na jego szóste miejsce. Następne w kolejności jest Avengers: Infinity War ($678,8 mln).\nTo był bardzo udany weekend dla Spider-Man: No Way Home. Film ten zarobił $33 mln (-41%), co jest szóstym najlepszym wynikiem w historii odnotowanym podczas czwartego weekendu wyświetlania. W tej chwili na koncie tego tytułu znajduje się prawie $669 mln, a ostatecznie uda mu się przekroczyć pułap $700 mln i wyprzedzić czwarty największy przebój wszech czasów, jakim jest obecnie Black Panther ($700,1 mln). Przed nim zostaną już tylko Star Wars: The Force Awakens ($936,7 mln), Avengers: Endgame ($858,4 mln) oraz Avatar ($760,5 mln). Wydaje się, że No Way Home może ewentualnie powalczyć o trzecią pozycję na liście wszech czasów.\nSing 2 przekroczyło właśnie pułap $100 mln. Jest to pierwsza animacja od początku pandemii, której udało się tego dokonać. Jednak już w miniony piątek film ten trafił na PVOD, zgodnie z umową jaką studio Universal podpisało z amerykańskimi sieciami kin (jeśli otwarcie będzie poniżej $50 mln, film może zostać udostępniony poza kinami po 17 dniach). Nie przeszkodziło to jednak w odnotowaniu umiarkowanego spadku w kinach. Podczas trzeciego weekendu wyświetlania przychody wyniosły niespełna $12 mln (-41%), co daje w sumie $109 mln.\nNa trzeciej pozycji wylądowała jedyna duża nowość weekendu. Film akcji The 355 zarobił jednak tylko $4,8 mln. Jest to jednak wynik zgodny z tymi bardziej optymistycznymi prognozami (przed weekendem spodziewano się $3-5 mln). Nie jest to jednak duże pocieszenie, jako że budżet tego tytułu mógł wynieść nawet $75 mln. Nie pomogła więc mogąca robić wrażenie obsada (Jessica Chastain, Penelopé Cruz, Diane Kruger, Lupita Nyong’o, Fan Bingbing, Sebastian Stan), zaszkodzić mogły jednak negatywne recenzje (27% na Rotten Tomatoes). Nawet bez pandemii film ten mógłby mieć problem ze znalezieniem widowni i przypuszczalnie sprzedałby się podobnie jak ostatnie Charlie’s Angels ($8,4 mln / $17,8 mln). Za prawa do dystrybucji w Ameryce studio Universal zapłaciło podobno $20 mln.\nZ innych newsów:\npo raz kolejny największy spadek w pierwszej dziesiątce (-51%) odnotowało The Matrix Resurrections. Film Lany Wachowski zarobił tym razem już tylko $1,86 mln, co daje mu w sumie $34,3 mln. Jest to chyba największa porażka finansowa okresu świątecznego obok West Side Story ($1,4 mln / -35% / $32,2 mln), które wyprzedziło w w tym tygodniu In the Heights ($29,9 mln);\nHouse of Gucci wróciło do pierwszej dziesiątki ($0,632 mln / -21% / $50,9 mln) i jeszcze przed weekendem przekroczyło pułap $50 mln w amerykańskich kinach.\nTagged355Amerykański box officeAniołki CharliegoAvatarAvengers EndgameAvengers Infinity WarAvengers: Koniec gryAvengers: Wojna bez granicBlack PantherBox Office AmerykaCharlie's AngelsCOVID-19Czarna panteraczasy zarazyDeadline HollywoodDiane KrugerDom GucciEncantoFan BingbingGwiezdne wojny: Przebudzenie mocyHouse of GucciJessica ChastainkoronawirusLady GagaLupita Nyong'omatrixMatrix: ZmartwychwstaniaNo Way HomepandemiaPenelope Cruzpodsumowanie weekenduSebastian StanSing 2Sonyspider-manSpider-Man: Bez drogi do domuSpider-Man: No Way HomeStar Wars: The Force AwakensThe 355The MatrixThe Matrix RessurrectionsThe NumberstitanicUniversalWest Side Story\nPrevious Article Bond, mesjasz z Arrakis, dziewczyny z Dubaju i… znów pandemia – podsumowanie 2021 roku w polskich kinach.\nNext Article Zaginione filmy polskiego box office’u w 2021 roku.


Króciec złącza Tri-Clamp do refraktometrów przemysłowych - CONBEST\nKróciec montażowy do refraktometrów przemysłowych, do wspawania w rurociąg lub króciec zbiornika. Przystosowany do złącza Tri-Clamp. Pozwala na przyłączenie refraktometru do instalacji, w tym wykonanych ze stali nierdzewnych.\nmateriał: stal SUS316L\npod złącze TriClamp D91\nObejma złącza Tri-Clamp do refraktometrów przemysłowych\nObejma złącza Tri-Clamp do refraktometrów przemysłowych. wykonana ze stali SS304 do refraktometrów CM-800, CM-BASE ...\nKróciec montażowy do refraktometrów przemysłowych, do wspawania w rurociąg lub króciec zbiornika. Przystosowany do złącza Tri-Clamp. Pozwala na przyłączenie refraktometru do instalacji.\nśrednica zewnętrzna od strony spawu: 80mm sfazowana do 76mm\nśrednica wewnętrza od strony spawu: 72.2mm\nPytanie o Króciec złącza Tri-Clamp do refraktometrów przemysłowych*


Chińscy katolicy wychodzą z cienia? Starania Watykanu o zjednoczenie Kościoła - Instytut Boyma\nChińscy katolicy wychodzą z cienia? Starania Watykanu o zjednoczenie Kościoła\nKiedy w 1989 r. papież Jan Paweł II leciał z wizytą do Korei Południowej, władze chińskie nie zezwoliły na przelot nad terytorium Chińskiej Republiki Ludowej. Papieski samolot musiał wydłużyć trasę przez sowiecką przestrzeń powietrzną. Wielokrotnie podkreślane przez Ojca Świętego pragnienie nawiązania relacji Kościoła z Pekinem i przekucie jej w konkretne formy współpracy zatrzymało się na etapie nieoficjalnych działań na płaszczyźnie dyplomatycznej. 25 lat później Franciszek jako pierwszy w historii papież wysłał telegram z pozdrowieniami dla przywódcy Chin z pokładu samolotu przelatującego nad ChRL.\nInstytut Boyma 25.12.2020\nDialog przynosi owoce, ale jakie?\nSukcesy i niepowodzenia kościołów chrześcijańskich\nIdentyfikacja ze związkami religijnymi w kraju silnie doświadczonym przez politykę ateizmu państwowego to zawsze pewne wystąpienie przed szereg. W systemie, gdzie nacisk kładzie się na dostosowanie doktryny marksizmu-leninizmu do chińskiej specyfiki, chrześcijaństwo jest niepożądanym elementem „obcym” zaszczepiającym w ludziach dążenia do wykraczających poza materialne wartości.\nChętniej sięga się do etyki konfucjanizmu, rodzimego systemu ideologicznego, który posłużył jako punkt odniesienia w postulowanej przez przewodniczącego Hu Jintao w pierwszej dekadzie XXI wieku koncepcji budowy harmonijnego społeczeństwa. Obawy przed nadmiernym wpływem zagranicznych podmiotów na prowadzenie działalności o charakterze religijnym znajdują wyraz w art. 36 Konstytucji ChRL, który wprost nie pozwala na podleganie organizacji oraz spraw religijnych zagranicznej dominacji (Dargas, 2017: 149).\nMimo niesprzyjającej atmosfery zainteresowanie religią jednak w tej części świata wzrasta, a Chiny nie wydają się być wyjątkiem. Kiedy w Europie mówi się o stagnacji i laicyzacji społeczeństwa, według szacunków Pew Research Center do 2050 r. liczba chrześcijan w regionie Azji i Pacyfiku wzrośnie o około 33% w porównaniu z 2010 r.\nKrzyż nie wtopił się w chiński krajobraz mimo tego, że pierwszy okres ewangelizacji Chin najczęściej datuje się już na pierwszą połowę VII wieku (Król, 2017: 74). Wśród badaczy pojawiają się także głosy interpretujące niektóre wczesne wykopaliska jako będące pod wpływem chrześcijańskich motywów, co oznaczałoby że wędrowni misjonarze przybyli do Chin jeszcze wcześniej (Konior, 2019: 26-28). Bezsprzecznie to w okresie dynastii Tang do miasta Xi’an w środkowych Chinach przybyli mnisi syryjscy na czele z biskupem Alopenem. Głoszony przez nich nestorianizm, silnie wyodrębniający dwie natury chrystusowe: ludzką i boską, dzięki tolerancyjnej polityce panującej dynastii rozprzestrzeniał się na inne prowincje. Nestorianizm nie zapuścił jednak korzeni w chińskim gruncie, czy to z powodu skłonności misjonarzy do promowania chrześcijaństwa monastycznego zamiast ludowego, czy to pod wpływem zmiennych sympatii kolejnych cesarzy, którzy wedle chińskiej koncepcji społeczeństwa pośredniczyli między niebem a ludem.\nJednak także kultura zachodnia, a z nią chrześcijaństwo, wywierała swój wpływ na Chiny, szczególnie w epoce nowożytnej i nowoczesnej. Stworzenie chrześcijańskiej leksyki religijnej zawdzięczamy jezuicie Matteo Ricci. Gdy włoski misjonarz zmarł w wieku 58 lat, cesarz Wanli w uznaniu dla jego wyjątkowych zasług zamiast zwyczajowego pochówku na terenie Makau zezwolił na pogrzeb w Pekinie. Tym samym Matteo Ricci został pierwszym obcokrajowcem, który dostąpił tego zaszczytu (Jin Tao, 2010).\nWysiłek inkulturacji chrześcijaństwa nie był tylko pasmem sukcesów. Oskarżenia pod adresem jezuitów o wypaczanie obrządków i nauki Kościoła (kością niezgody było oddawanie czci przodkom przez Chińczyków) ostatecznie popchnęły papieża Benedykta XIV do napisania w 1742 r. bulli „Ex quo singulari” w której zakazał konwertytom podobnych praktyk.\nWiek XVIII naznaczony jest historią cesarskich dekretów zakazujących krzewienia wiary chrześcijańskiej. Upokarzające warunki nierównoprawnych traktatów pomiędzy światowymi imperiami a niezdolnymi do skutecznego oporu Chinami, pogłębiły nieufność w stosunku do obcokrajowców i utożsamianej z nimi religii.\nZ czasem charakter działań katolickich księży się zmieniał. Dla przykładu, zakonnicy z różnych zgromadzeń w trakcie działań wojennych prowadzonych na terytorium Państwa Środka w I poł. XX wieku wykazywali się jako medycy. Ogólny charakter działalności misjonarzy ewoluował z naukowego, typowego dla wykształconych jezuitów, na duszpasterski, a wiara wrosła w wiejskie środowisko, gdzie przetrwała przyszłe burzliwe wydarzenia. W przededniu przejęcia władzy przez komunistów w Chinach było 134 katolickich biskupów, w tym tylko 26 chińskich, wśród pozostałych zagranicznych znalazło się nawet 2 Polaków. Posługę pełniło ponad 2500 chińskich księży diecezjalnych i zakonnych oraz braci, oraz ponad 2 razy więcej księży i braci z zagranicy (Konior, 2019: 101).\nDwa kościoły w Chinach\nNa rozłam na linii Watykan-Pekin nie trzeba było długo czekać. W dwa lata po proklamowaniu Chińskiej Republiki Ludowej przeniesiono nuncjaturę na Tajwan. W tym samym roku utworzono Urząd do Spraw Wyznań, a w 1957 r. powołano Patriotyczne Stowarzyszenie Katolików Chińskich (Spadaro, 2019: 15). W oczach komunistów konsekracja biskupów była jaskrawym przykładem wtrącania się Stolicy Apostolskiej w sprawy wewnętrzne kraju i zagrożeniem jego suwerenności. Jeszcze w 1957 r. powołano pierwszych biskupów bez mandatu papieskiego.\nTo wyrwanie się spod pieczy Watykanu zapoczątkowało istnienie swoistej schizmy w Kościele chińskim. Pragnące ścisłej kontroli nad zwierzchnikami kościelnymi władze państwowe przez Patriotyczne Stowarzyszenie Katolików Chińskich mianowały biskupów nieuznawanych przez Watykan, z kolei Stolica Apostolska dawała przyzwolenie na wyświęcenie swoich kandydatów reprezentujących „podziemny” Kościół. Do 1965 r. Pekin nie zważając na sprzeciwy Watykanu mianował w ten sposób ponad 50 biskupów (Masláková, 2019: 139).\nMimo zamykania miejsc kultu i zakazywania praktyk religijnych w latach 60. katolicy przetrwali, a ich wspólnoty odżyły w czasach reform i gospodarczego otwarcia na świat. Wraz z dopuszczeniem sektora prywatnego do usług i handlu nastąpiło również rozluźnienie na polu religijnym. Wielu biskupów wybranych za aprobatą rządu szukało przyzwolenia Watykanu i uznania ich biskupstwa.\nPomimo zerwania stosunków dyplomatycznych kontakt między Chinami a Stolicą Świętą był utrzymywany od 1986 r. Jan Paweł II aktywnie opowiadał się za pojednaniem i zjednoczeniem katolików, postawa diametralnie różna od ścieżki obranej przez Piusa XII, który kilkadziesiąt lat wcześniej w materializmie ateistycznym i socjalizmie widział zagrożenie dla chrześcijańskiej wiary. Z kolejnymi pontyfikatami stanowisko Watykanu złagodniało, zaczęto mówić o jednolitym ciele Kościoła i zamknięciu okresu przeciwieństw blokującym pełny rozwój Kościoła katolickiego w Chinach.\nWarto zwrócić uwagę, że choć zdarzają się prześladowania chrześcijan, nieoficjalny Kościół chiński nie jest w katakumbach. Już samo nazywanie go „podziemnym” przywołuje skojarzenia rodem z pierwszych wieków chrześcijaństwa i nasuwa obrazy wylęknionych chrześcijan odprawiających msze święte gdzieś w wilgotnych ciemnościach katakumb. Tymczasem katolicy z nieuznawanego Kościoła najczęściej spotykają się w domach członków, przy okazji większych wydarzeń wynajmują sale restauracyjne lub hotelowe. Wspólnoty nieoficjalne czasami funkcjonują w sposób mętny i niejednoznaczny, wiele zależy od sytuacji lokalnej i relacji z miejscowymi urzędnikami. Rząd chiński przez organy kontrolne szczebla lokalnego (Stowarzyszenie Patriotyczne oraz Komisję ds. Wyznań) trzyma rękę na pulsie. Właściwi dla danego miejsca liderzy religijni w razie sprzeciwiania się kierownictwu partyjnemu odsuwani są od obejmowania funkcji w Kościele, o ile jednak nie uderzają w ład społeczny, mogą pozostać w kraju (Shih 2019: 378).\nKamieniem milowym na drodze do normalizacji stosunków Pekin-Watykan, a przez to do możliwego zjednoczenia Kościoła chińskiego, był list Benedykta XVI z 2007 r. do kleru i laikatu w Chinach. Treść dokumentu tchnie jedną myślą – jedność to fundamentalna zasada działalności Kościoła, dlatego papież biorąc pod uwagę szczególną sytuację niektórych biskupów wyświęconych bez zgody Watykanu, na ich prośbę zezwalał na wykonywanie jurysdykcji biskupiej. Co się zaś tyczy biskupów, którzy nie szukali uprawomocnienia swojej pozycji w kontakcie ze Stolicą Apostolską, to o ile otrzymali święcenia z rąk ważnie wyświęconych biskupów i przy zachowaniu ceremoniału, to ich święcenia są ważne, ale bezprawnie udzielone i duchowni ci nie są w jedności z papieżem (Benedykt XVI, 72-74).\nTakże strona chińska zdaje się obecnie przychylniej patrzeć na intencje Watykanu. Papież Franciszek to osoba spoza Starego Kontynentu, wolna od ciężaru zaszłości imperiów kolonialnych. Nie budzi nieufności, jaką mógł wywoływać papież pochodzący z kraju, gdzie obalono komunistyczne rządy.\nW udzielonym w 2016 r. wywiadzie dla portalu Asia Times papież Franciszek z wielkim szacunkiem i podziwem wypowiadał się na temat bogatej kultury Państwa Środka. Ojciec Święty kładł nacisk na to, by nie izolować Chin, ale angażować się w rozmowę z nimi. Świat Zachodni, Wschodni i Chiny mają wszelkie zdolności utrzymania równowagi pokoju. Papież podkreślił, że środkiem osiągnięcia pokoju nie jest kompromis, który tak jak w przypadku Jałty nie skończył się dobrze, ale dialog. Bez podziałów, ale przy wspólnej odpowiedzialności wszystkich (Sisci, 2016).\nUkoronowaniem pewnego etapu negocjacji jest podpisanie wstępnego porozumienia w 2018 r. regulującego niektóre aspekty organizacji Kościoła w Chinach, szczególnie zapalnej kwestii święceń biskupich. Szczegóły umowy nie zostały ujawnione, ale porozumienie ma gwarantować papieżowi prawo weta wobec kandydatur wysuniętych przez władze państwowe. Podpisanie porozumienia nie jest równoznaczne z nawiązaniem stosunków dyplomatycznych, ale przełamuje wieloletnią stagnację i oziębłość. Równocześnie z ogłoszeniem porozumienia opublikowano informację o utworzeniu nowej diecezji na terytorium Chin oraz zdjęciu ekskomuniki nałożonej na siedmiu biskupów (AsiaNews, 2018). W październiku tego roku świat obiegła informacja o przedłużeniu porozumienia o kolejne dwa lata. Proces negocjacji pomiędzy Stolicą Apostolską a przedstawicielami rządu Chin nie omieszkał się skomentować sekretarz stanu Mike Pompeo. Amerykański polityk zarzucił Watykanowi naruszanie własnego moralnego autorytetu w razie odnowienia warunków porozumienia (Aljazeera, 2020).\nTakże ze strony lokalnych hierarchów kościelnych pobrzmiewają głosy niezadowolenia oskarżające Watykan o porzucenie chrześcijan nieoficjalnego Kościoła i odwrócenie się od ich ofiary i lojalności. Głośno swój zawód wyraża były biskup diecezji Hongkongu Joseph Zen, który obawia się że rząd chiński nie ustąpi z żadnego pola (Jucca, Kang Lim i Torode, 2016). Pekin w ostatnich latach zdaje się uważniej przyglądać funkcjonowaniu wspólnot religijnych, czego wyrazem jest np. przepis nakładający konieczność zgłaszania zagranicznego dofinansowania jeśli przekracza kwotę 100 000 RMB (około 59 000 złotych) (Rada Państwa, 2017).\nStolica Apostolska podkreśla, że podjęte działania mają wyłącznie charakter duszpasterski i nie powinny w oczach Zachodu nabierać politycznego ciężaru. Zdrowy realizm nakazuje przede wszystkim skupienie się na misji ewangelizacyjnej Kościoła, która może w pełni realizować swoje przesłanie w „jednym, powszechnym, apostolskim Kościele”. Ostatnie porozumienie jest tylko początkiem dialogu, który Ojciec Święty ma nadzieję kontynuować, by chińscy wierni mogli w jedności uczestniczyć w życiu Kościoła.\nCzy mały Kościół urośnie?\nWedług danych zebranych przez organ hongkońskiej diecezji Holy Spirit Study Center w 2019 r. w Chinach było w sumie około 10 mln katolików w Kościele oficjalnym i podziemnym. Pracownicy Centrum szacują, że rocznie do sakramentu chrztu przystępuje od 40 do 50 tys. dorosłych Chińczyków. Około 40 diecezji funkcjonuje bez biskupa na czele, w całym kraju zarejestrowanych jest niespełna 5000 księży. Za rządowym przyzwoleniem w 6 głównych seminariach kształtuje się 370 seminarzystów, w nieoficjalnych 6 seminariach uczy się około 100 seminarzystów (Wenzel-Teuber, 2020: 33-34).\nLiczba chińskich katolików nie jest imponująca w porównaniu do 38 milionów protestantów (rządowe dane na 2018 r.), a już na tle ponad miliardowego społeczeństwa wydaje się nikłą kroplą w morzu. Jednak organizacje religijne znajdują się w trendzie rosnącym. Chińczycy zwracają się ku różnym religiom, a i wyznanie katolickie przyciąga coraz większe zainteresowanie (Spadaro, 2019b: 372). Franciszek kilkakrotnie wyrażał pragnienie odwiedzenia Chin. Może w przyszłości zostanie pierwszym papieżem, który ziści to marzenie, a przez to rozwój chrześcijaństwa w Chinach zyska nowy impuls?\nNiniejszy materiał znajdą Państwo w Kwartalniku Boyma nr – 6/2020\nAljazeera (2020). US, Vatican clash over China as Pompeo urges harsher stance <https://www.aljazeera.com/news/2020/10/2/us-vatican-clash-over-china-as-pompeo-urges-harsher-stance> [dostęp 30 października 2020].\nAsiaNews (2018). The excommunication of seven illegitimate bishops lifted, the new Diocese of Chengde established for Mgr Guo Jincai <http://www.asianews.it/news-en/The-excommunication-of-seven-illegitimate-bishops-lifted,-the-new-Diocese-of-Chengde-established-for-Mgr-Guo-Jincai-45012.html> [dostęp 1 listopada 2020].\nBenedykt XVI (2019). List do biskupów, do kapłanów, do osób konsekrowanych oraz do wiernych świeckich Kościoła katolickiego w Chińskiej Republice Ludowej. [w:] Państwo Środka. Chrześcijaństwo w Chinach wczoraj i dziś, (s. 55-91). Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek.\nDargas, Marta (2017). Idee i zasady konstytucjonalne chińskiego porządku prawnego. Warszawa, Wydawnictwo C.H.Beck.\nJin Tao (2010). 利玛窦在北京 [Matteo Ricci w Pekinie]. Science Times <http://news.sciencenet.cn/sbhtmlnews/2010/3/229797.html> [dostęp 30 października 2020].\nJucca Lisa, Kang Lim Benjamin i Torode Greg (2016). After decades of mistrust, Pope pushes for diplomatic breakthrough with China. Reuters <https://www.reuters.com/investigates/special-report/china-vatican/> [dostęp 29 października 2020].\nKonior, Jan (2019). Historia Kościoła w Chinach. Kraków, Wydawnictwo M.\nKról, Paulina (2017). Dyplomacja oparta na religii – stosunki dyplomatyczne Chin z Watykanem wczoraj i dziś. „Gdańskie studia Azji Wschodniej” nr 11, s. 73-82.\nMasláková, Magdaléna (2019). The role of successive popes in the process of unification of the Church in China. „International Journal for the Study of the Christian Church” nr 19, s. 133-148.\nRada Państwa (2017). 宗 教 事 务 条 例 [Regulacje ds. wyznań religijnych] < http://www.gov.cn/zhengce/content/2017-09/07/content_5223282.htm> [dostęp 1 listopada 2020 r.]\nShih, Joseph (2019). Kościół katolicki w Chinach. Świadectwo. [w:] Państwo Środka. Chrześcijaństwo w Chinach wczoraj i dziś, (s. 379-383). Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek.\nSisci, Francesco (2016). Pope Francis urges world not to fear China’s rise: AT exclusive <https://asiatimes.com/2016/02/at-exclusive-pope-francis-urges-world-not-to-fear-chinas-rise/> [dostęp 30 października 2020].\nSpadaro, Antonio (2019). Porozumienie między Chinami i Stolicą Świętą. [w:] Państwo Środka. Chrześcijaństwo w Chinach wczoraj i dziś, (s. 11-28). Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek.\nSpadaro, Antonio (2019b). Kościół i rząd chiński. Wywiad z o. Josephem Shihem S.I. [w:] Państwo Środka. Chrześcijaństwo w Chinach wczoraj i dziś, (s. 370-377). Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek.\nWenzel-Teuber, Katharina (2020). Statistics on Religions and Churches in the People’s Republic of China – Update for the Year. [w:] „Reigions & Christianity in Today’s China” tom 10, s. 21- 41.\nSabina Rakoczy Studentka sinologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zainteresowana funkcjonowaniem Komunistycznej Partii Chin i Kościołem katolickim w Chinach. Stażystka Instytutu Boyma w okresie marzec-lipiec 2020, obecnie współtworzy treści w social media Instytutu.\nTAGI: chiny / chrl / chrześcijaństwo / dyplomacja / katolicy w chinach / katolicyzm / kościół katolicki / mały kościół / papież franciszek / rakoczy / religia / sabina rakoczy / watykan\nAzjatech #98: Polak stanął na czele jednej z największych firm telekomunikacyjnych w Uzbekistanie\nKoreański szamanizm jako wyzwanie dla badaczy\n„Problem szamanizmu był i pozostaje jednym z najtrudniejszych problemów w historii religii” pisał słynny rosyjski etnograf i religioznawca Siergiej Tokariew. Być może żaden z przykładów nie jest tak wyraźnym potwierdzeniem tej tezy jak muism, czyli szamanizm koreański. Badania nad rodzimą religią kraju Spokojnego Poranka dostarczają bardzo wielu pytań, na które zazwyczaj trudno udzielić jednoznacznej odpowiedzi. […]\nTydzień w Azji #151: Niemcy mają utwardzić stanowisko wobec Rosji i Chin\nTydzień w Azji #118: Unia celuje w Indopacyfik. Pora na polską strategię\nTydzień w Azji #174: Afganistan jest jak beczka prochu. Talibowie tracą kontrolę\nRoman Husarski dla Tygodnika Powszechnego: Lato miłości w państwie Kimów\nInformujemy, że na stronie Tygodnika Powszechnego pojawił się najnowszy artykuł napisany z okazji trzydziestolecia Światowego Festiwalu Młodzieży i Studentów w Pjongjangu autorstwa naszego analityka, Romana Husarskiego.\nNiesamowity Pan Kim i jego fabryka marzeń. Recenzja książki „Kim Dzong Il. Przemysł propagandy”\nW ostatnim czasie polski rynek wydawniczy przeżywa wzmożone zainteresowanie Koreą Północną. Wśród kolejnych relacji z podróży i spowiedzi uchodźców książka Paula Fischera zaskakuje swoją tematyką. Kim Dzong Il. Przemysł propagandy przybliża wciąż mało znane kino KRLD i obsesję filmową dyktatora zamkniętego kraju. Jest również pierwszym w Polsce reportażem przedstawiającym historię jednego z najważniejszych reżyserów filmowych Korei […]\nForbes: Quad. Sojusz niezdecydowanych, których połączyły Chiny\n(...) I tak USA proponują sformalizowanie związku. Indie dziękują, ale obiecują, że regularnie będą grać w piłkę, choć uprzedzają, że w innych konfiguracjach uprawiać będą inne sporty. Australii zależy, by strony więcej grały, niż gadały. Japonia twierdzi, że ważne, by do spotkań w ogóle dochodziło.\nPatrycja Pendrakowska na seminarium „17 plus czy minus 1: o współpracy Europy Środkowej z Chinami”\nWydarzenie odbędzie się w formule on-line za pośrednictwem platformy Zoom, w środę 16 grudnia o godzinie 12:00.


05-09-2009, 10:14 #151\nciekawe kwalifikacje sie zapowiadaja\n05-09-2009, 11:38 #152\nNo dokładnie-może być ciekawie\n05-09-2009, 13:16 #153\nspodziewalem sie ze bedzie wyzej ciekawe ile ma paliwa\n05-09-2009, 13:32 #154\nZnaczy co? Znowu bedzie jakies kombinowanie strategii z oponami przez caly wyscig? Ech.\n05-09-2009, 16:56 #155\nha, wczoraj przy piwku spekulowalismy, btw. modne slowo ostatnio i wytypowalem 10 miejsce na Q dla Roberta i tak tez sie stalo.\nciekaw jestem wyscigu. massa sie obudzil chyba.\n05-10-2009, 09:39 #156\nPanowie tu chodzi o to, że te ciecie się pomyliły i założyli Robertowi prawe opony na lewą stronę i lewe na prawą. Tak to by pewnie powalczył o miejsce w środku pierwszej dziesiątki w Q3. A tak to jeśli nie awansuje kilka miejsc na starcie, to będzie cienko, wszyscy dookoła mają więcej paliwa...\n05-11-2009, 05:49 #157\nwiesz co tu winic mechanikow, napisy maja po angielsku a oni szprechaja tylko by dojczland\n05-11-2009, 16:29 #158\n05-21-2009, 10:32 #159\nWyniki 1-wszego treningu odbywającego się w dniu dzisiejszym :\n05-21-2009, 14:12 #160\nZnowu silnik eksplodował... Już drugi raz...\n05-21-2009, 14:47 #161\nhehe chyba mu braknie silnikow do konca sezonu\n05-21-2009, 17:12 #162\nbez silnika nie będzie jeździł dużo wolniej\n05-21-2009, 17:17 #163\nno to w przyszlym sezonie Robercik pojezdzi chyba gdzie indziej\n05-24-2009, 12:57 #164\nI takim oto sposobem nastepny wyscig mozna zaliczyc do "udanych" ;/\n05-24-2009, 13:31 #165\nyeap spalic silnik i nie ukonczyc wyscigu z powodu problemow z hamulcami, czym oni mu daja tam jezdzic jakims odpadem ze szrotu czy jak\nto juz taki zespol jak force india ma mniej tego typu 'przygod' zreszta jak tak dalej pojdzie to w przyszlym sezonie Mario bedzie bredzic o tym iz ich nowym celem bedzie zdobycie wiekszej ilosci punktow od wlasnie force india\n05-24-2009, 13:50 #166\nPal licho z bmw, ale to co robi Brawn GP, to juz staje sie nudne jak flaki z olejem... Ja nie wiem w czym tkwi sęk, ale to jest naprawde dziwne, zeby nowy zespol poskladany z zespolu, ktory w ubieglym zamykal praktycznie stawke byl w tym sezonie kompletnie poza zasiegiem wszystkich teamow, nawet tych najlepszych.\nZobaczcie na punktacje konstruktorow- to jest przykre i powoli malowidowiskowe.\n05-24-2009, 18:04 #167\nniektorzy sie cieszyli ze w tym sezonie wszystko stanelo na glowie a teraz sytuacja sie zaczyna robic nudna bo zawsze wygrywa brawn\nco do bmw to ciesze sie ze nie jezdze samochodem tej marki bo po wyscigach takich jak ten to byloby mi po prostu wstyd\n05-24-2009, 19:12 #168\nmalo tego to BrawnGP jeszcze nie maja KERSu :->\nja tam poza Robertem kibicuje juz od roku Force India glownie za incydent rok temu z wlasnie Monaco gdy prawie byli tuz za podium i stracili to przez glupote topowego zawodnika dla ktorego bylo by to kolejne tylko 5 miejsce a dla nich to prawie jak mistrzostwo w sezonie\n06-06-2009, 09:32 #169\nMamy już dwóch Polaków w F1. I to jakich\n06-06-2009, 10:51 #170\nmueheheh no niezle\n06-06-2009, 13:34 #171\nlal.. rozumiem, że mogli się pomylić kiedyś i dać flage Monako zamiast Polski na podium, ok zdarza się, bo są podobne i ktoś się zawiesił, ale ku... jak można pomylić flage Japonii z flagą Polski? oO'\n06-06-2009, 15:16 #172\ntak to, bo jezdza aktualnie podobnie kiepsko\n06-08-2009, 10:56 #173\nNo w wyścigu prawie identycznie pojechali. Do pewnego momentu. Może chodzi o to, że barwy podobne. Hamerykańska strona, trafił się jeden, co nie odróżnia prostokątów od okręgów i już\n07-29-2009, 08:24 #174\nBMW wycofuje się z F1: http://www.bmw-sauber-f1.com/pl/inde...#/news/~337|0/\n07-29-2009, 08:26 #175\njak ich wyprzeda nawet force india to w sumie nic dziwnego ze rece opadly decydentom podpisujacym czeki\n07-29-2009, 08:34 #176\nteraz w tvn24 podali, że podobno Kubica już w najbliższym GP Europy ma zastąpić Massę w Ferrari.\n07-29-2009, 08:37 #177\nTak tak, a Golfsztrom nie przestanie płynąć...\nDaily Mail napisało o tym (w zasadzie wyraziło przypuszczenie), no ale oczywiście w TVN24 musieli się podniecić. Daily Mail to oczywiście tabloid, ale nawet oni nie napisali, że na pewno...\n07-29-2009, 08:50 #178\npewnie coś w rodzaju angielskiego "Fakt"u Zobaczymy jak będzie, ale mam nadzieję, że Massa wróci\n07-29-2009, 08:59 #179\nA czy wiecie, że z końcem tego sezonu BMW odchodzi z F1?\n07-29-2009, 09:02 #180\nTak, dowiedzieliśmy się 5 postów wyżej\n07-29-2009, 09:04 #181\nLOL Obejrzałem tylko 4\nCiekawe gdzie będzie pracował Kubica. Fiu fiu, będzie ciekawie!\nOj coś słabo czytałem nawet te 4\n07-29-2009, 09:07 #182\nBardzo dobrze sie stało imo.\nKubica niech trafi jak najlepiej, zeby w koncu mial normalny team, a nie przeciw niemu.\nOstatnio edytowany przez lpz : 07-29-2009 o 09:13\n07-29-2009, 09:53 #183\ni ja rzucę linkiem\n07-29-2009, 10:29 #184\ndokladnie wreszcie ktos powiedzial stop takiej reklamie\nOstatnio edytowany przez Dj. Gargamel : 07-29-2009 o 10:45\n07-29-2009, 11:11 #185\nJa stawiam na FERRARI bądź RENAULT.Piquet sobie ostatnio przeskrobał.Może do tego McLaren-ale to ostateczna opcja.\n07-29-2009, 11:15 #186\nZastanawiam się tylko, czy Flavio będzie sobie mógł pozwolić na niezatrudnienie pay-drivera jako drugiego kierowcy.\n07-29-2009, 14:57 #187\nWszystkie teoretyczne znaki wskazują, że Ferrari. Tak po prostu puzzle by sie ułożyły. Kontuzja Massy (niech wraca do zdrowia), wycofanie sie BMW. Alonso i Kubica w jednej stajni Ferrari ? Ciekawe czy ich kolesiostwo nie ucierpiałoby na rywalizacji. Osobiście nie miałbym nic przeciwko temu gdyby Alonso był Mistrzem Świata a Kubica V-ce\n07-29-2009, 15:29 #188\nCoś się wielu uparło na Alonso w Ferrari, tymczasem przecież Kimas ma kontrakt na 2010. Oczywiście nie takie kontrakty się zrywało, a Kimi wg mnie nie ma już od dawna motywacji, ale zobaczcie, ile musi zajść okoliczności, by te przepowiednie się spełniły.\nJa też uważam, że jest prawdopodobne zakończenie kariery przez Raikkonena, ale równie prawdopodobne jest jego pozostanie. Massa wróci jeśli nie w tym, to w następnym sezonie.\nOstatnio edytowany przez Piter : 07-29-2009 o 15:33\n07-29-2009, 15:38 #189\nA ja bym miał. Alonso jest bardzo dobry, ale nie wiem czy Kubicy ambicja przewiduje bycie gorszym od kogokolwiek.\nGeneralnie do końca tego sezonu według mnie jeździł będzie w Ferrari Marc Gene. Jakby się okazało, że Kubica robi skok na miejsce Massy już teraz, to bym się bardzo zdziwił. A że Alonso jest pierwszy w kolejności, to zatrudnienie Kubicy wymagałoby zwolnienia Raikkonena. I to zakładając, że Massa nie wróci do zdrowia, a pewnie wróci, bo ci topowi sportowcy wyjątkowo żywotni są. Także szanse na Kubicę w Ferrari według mnie małe, przynajmniej w 2010. Choć chciałbym się mylić\nMcLarena to najsolidniejszy team po Ferrari, przejście tam Kubicy bardzo prawdopodobne, gdyby nie osoba Hamiltona. Choć może nie powinniśmy demonizować bycia w jednym zespole z Alonso czy Hamiltonem.\nInne zespoły jak Renault czy Williams wzięłyby Kubicę z pocałowaniem ręki. O ile ich stać.\nGeneralnie Kubica nie chlapie raczej jęzorem, więc możliwe, że np. od dawna ma już konktrakt z Ferrari na 2010\n07-29-2009, 17:27 #190\nWraca MiSzCzu: http://www.f1wm.pl/php/wiad_gen.php?id=12730\nFerrari planuje zatrudnić siedmiokrotnego mistrza świata Formuły 1 – Michaela Schumachera jako swojego kierowcę do czasu całkowitego wyzdrowienia Felipe Massy. Oficjalna strona Ferrari mówi, że Schumacher jest gotowy do podjęcia wyzwania i od kilku dni realizuje specjalny program treningowy, który ma pomóc mu być w pełni sił na GP Europy, które odbędzie się 24 sierpnia 2009.\n07-29-2009, 17:39 #191\nkurcze nie da sie zweryfikowac na stronie ferrari bo\nale inni potwierdzaja http://planetf1.com/story/0,18954,3213_5460392,00.html\n07-29-2009, 17:43 #192\nno to jest news!\n07-29-2009, 18:27 #193\nja tam stawiam na Renault lub Brown\n07-29-2009, 19:13 #194\nA ja bym sie nie zdziwil, gdyby Williams podziekowal Nakajimie i zaprosil Kubice...\nAle chetnie bym go widzial w Ferrari, wlosi bardzo chca go w tym teamie.\nAnyway do konca sezonu na bank nie bedzie tych zmian.\nMasse zastapi jeden z dwoch driverow testowych. No chyba, ze Misiael, ale on ponoc nawet nie jezdzil tym nowym bolidem F1.\n07-29-2009, 19:23 #195\nstuknie kilka okrazen i sie szybko wciagnie, Kubica tez przeciez nie jezdzil tym nowym bolidem F1 (poza tym ktory zaprojektowali rok temu w BMW), jedyne co moze troche zdziwic Schumachera to brak kontroli trakcji ale pewnie tez przywykniecia wielu z nas jezdzi bez kontroli trakcji i jakos wypadkow nie ma\n07-29-2009, 20:49 #196\nChodzi o reputacje Leniu mysle, ze Schumi chcialby dojechac jako nr1, a to moze byc nielada wyzwanie.\n07-29-2009, 20:55 #197\ndokladnie tym bardziej ze w tym roku mial on jakis wypadek po ktorym podobno nie doszedl jeszcze do pelnej sprawnosci\n07-29-2009, 22:03 #198\nMial wypadek na motorze i ma jakies problemy z szyja. Ale przeciez w kwietniu czy tam kiedys byl na testach w ferrari?\n07-30-2009, 07:50 #199\nWszystko właśnie rozbije się o wspomniane testy. Jak je przejdzie to pojedzie, jak nie, to pojedzie kierowca testowy i już.\nTo że Kubica miałby już w Ferrari wystąpić to daje 0,1% szans. Przecież BMW nie odchodzi już teraz, a dopiero po zakończeniu sezonu, więc chcąc nie chcąc, Robert musi jeździć w bawarze. Chyba, że już faktycznie machnęli ręką i dadzą kierowcom wolną rękę, lecz w to szczerze wątpię.\n07-30-2009, 11:19 #200\nNo to mamy Schumiego. Wyczepiście jestem ciekawy co z tego wyniknie. Może być różnie.


Pożyczki pozabankowe na raty dla wielu z nas stanowią jedyną deskę ratunku gdy nadchodzą niespodziewane wydatki. Firmy pożyczkowe oferuje długoterminowe zobowiązania, podobnie jak banki, które możemy regulować w postaci comiesięcznych rat. Często wysokość takiej raty jest zależna od zdolności kredytowej pożyczkobiorcy i dostosowana do posiadanych przez niego aktualnych wydatków. Chodzi o to by osoba sięgająca po środki przez internet mogła w swobodny sposób je zwrócić.\nNajlepsze pożyczki pozabankowe na raty – ranking\nPrzedstawiony poniżej ranking pożyczek na raty pozwoli nam wybrać najdogodniejszą opcję pożyczki, tak byśmy nie płacili wiele za jej udzielenie. Wybrano firmy, które cieszą się pozytywną opinią wśród użytkowników internetu i oferuje tani pożyczki ratalne.\nMax kwota [zł]/okres spłaty [miesiąc]\n10 000/24 86\n10 000/24 19,8\n15 000/36 78,51\n2 000/6 229\n7 000/12 131,07\n5 000/12 158,03\n10 000/12 156,1\nGdzie najlepiej zaciągać pożyczki na raty\nNowa firma pozabankowa Efino prezentuje pożyczki długoterminowe z możliwością spłaty w elastycznych i wygodnych ratach przez 24 miesiące. Podobnie Ratkomat, zaś Flexpożyczka obok tradycyjnych zobowiązań ratalnych ma do zaproponowania również chwilówki za darmo do 1 500 zł. Co więcej Flexpożyczka oraz Wonga należą do instytucji, które świadczą najtańsze pożyczki na raty na rynku. Nie mniej interesującą propozycję przedstawia Provident, który co roku reklamuje się nowymi promocjami, znacznie obniżającymi koszty zobowiązań finansowych.\nFirma pozabankowa Aasa to z kolei instytucja z ogromnym doświadczeniem na rynku pożyczek internetowych, podobnie jak Incredit. Nowym produktem są pożyczki pozabankowe na raty od Credissimo. Firma ta proponuje także chwilówki na 15 lub 30 dni do 3 000 zł. Money Man i Cashsport to także oferta zarówno pożyczek krótkoterminowych (z darmową chwilówką do 1 500 zł) oraz długoterminowych na 12 miesięcy.\nBy ubiegać się o wybraną pożyczkę należy kliknąć na wniosek, a następnie wybrać kwotę oraz okres spłaty zobowiązania.\nTags: chwilówki na raty, instytucje pozabankowe, kredyt pozabankowy, parabanki, pożyczka bez zaświadczeń, pożyczka pozabankowa, pożyczka przez internet, pożyczki bez zaświadczeń, pożyczki na dowód, pożyczki na raty, pożyczki przez internet, provident, ranking chwilówek na raty, ranking pożyczek na raty, ratkomat


Data wydarzenia 31-05-2019\nW sumie w ofercie największej białostockiej uczelni w roku 2019/2020 są 32 kierunki studiów. Dzięki specjalnej wyszukiwarce przygotowanej przez Uniwersyteckie Centrum Rekrutacji, kandydaci w łatwy sposób mogą sprawdzić, jakie przedmioty maturalne brane są pod uwagę przy rekrutacji na poszczególne kierunki. Z drugiej strony – można w wyszukiwarce wybrać interesujący nas przedmiot maturalny, a system wskaże, na jakich kierunkach ocena z niego może liczyć się przy rekrutacji. Wyszukiwarka jest dostępna pod adresem www.uwb.edu.pl/kandydat.\nNiezbędnych informacji udziela także Uniwersyteckie Centrum Rekrutacji: tel.: +48 85 745 70 80, +48 85 745 70 53, e-mail: rekrutacja@uwb.edu.pl.\nZapisy prowadzone będą w systemie Internetowej Rejestracji Kandydatów (IRK) - http://www.uwb.edu.pl/rekrutacja.html.