W ostatnich latach chrom jest często polecany jako suplement na odchudzenie, dlatego pacjenci chętnie sięgają po suplementy diety zwierające ten pierwiastek. Czy słusznie?\n„Czy chrom jest dobry na zmniejszenie apetytu? Czy jest bezpieczny i ile można go brać?”\nChrom należy do pierwiastków śladowych. W organizmie chrom może zwiększać wrażliwość tkanek na insulinę i nasilać czynność komórek beta w trzustce, czyli tych odpowiedzialnych z wytwarzanie insuliny.\nW ostatnich latach często jest też polecany jako suplement na odchudzenie, dlatego pacjenci chętnie sięgają po suplementy diety zwierające ten pierwiastek.\nW badaniach na zwierzętach wykazano nawet pozytywny wpływ chromu na metabolizm cukrów i tłuszczów, jednak badania na ludziach nie potwierdziły jednoznacznie aż tak pozytywnego działania pierwiastka. Stosując suplementację należy zachować ostrożność, ponieważ łatwo go przedawkować.\nWszystko to powoduje, że według oficjalnych zaleceń Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego brak jest przekonujących dowodów na korzyści wynikające z suplementacji chromu. Naturalnym źródłem chromu są drożdże, zboża, strączki, kakao, orzechy, szpinak, mięso, dlatego warto stosować zdrową zbilansowaną dietę, zamiast łykać kolejne suplementy.


INSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII Seria Monograficzna nr 10 NOWE SKALE CZASU I IDEA POŚREDNIEGO SYSTEMU ODNIESIENIA - PDF\nINSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII Seria Monograficzna nr 10 NOWE SKALE CZASU I IDEA POŚREDNIEGO SYSTEMU ODNIESIENIA\nDownload "INSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII Seria Monograficzna nr 10 NOWE SKALE CZASU I IDEA POŚREDNIEGO SYSTEMU ODNIESIENIA"\n1 INSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII Seria Monograficzna nr 10 JAN KRYŃSKI Instytut Geodezji i Kartografii Warszawa NOWE SKALE CZASU I IDEA POŚREDNIEGO SYSTEMU ODNIESIENIA ZARYS TREŚCI: Wraz z wprowadzeniem przez XXIV Zgromadzenie Generalne IAU w Manchesterze w 2000 roku nowych niebieskich systemów odniesienia oraz określeniem ich relacji z ziemskim systemem odniesienia uległy zmianie definicje niektórych systemów czasu. Dotyczą one w szczególności Czasu Ziemskiego TT oraz czasu uniwersalnego średniego UT1. W pracy przedstawiono klasyfikację skal czasu z określeniem zachodzących pomiędzy nimi relacji. Omówiono także rolę i zastosowanie poszczególnych skal czasu. W drugiej części pracy zaprezentowano koncepcję Pośredniego Systemu Odniesienia IRS z biegunem CIP na tle idei kinematycznej definicji punktu nazwanego Nieobracającym się Punktem Początkowym NRO. Omówiono rolę IRS jako systemu przejścia od GCRS do ITRS. Przedstawiono również koncepcję ziemskiej i niebieskiej reprezentacji IRS. Dla obu reprezentacji IRS podano ich orientacje przy użyciu definicji punktu początkowego, tj. Niebieskiego Efemerydalnego Punktu Początkowego CEO oraz Ziemskiego Efemerydalnego Punktu Początkowego TEO. 1. WPROWADZENIE Do praktycznego pomiaru czasu wykorzystywane są zjawiska przebiegające okresowo. Odstępy czasu wyrażane są liczbą zawartych w nich okresów przyjętego za wzorzec czasu zjawiska. Do połowy XX wieku podstawą pomiaru czasu był ruch obrotowy Ziemi. Czas astronomiczny oparty na ruchu obrotowym Ziemi nosi nazwę czasu obrotowego. Szczególnymi rodzajami czasu obrotowego są czas słoneczny, dla którego zegarem jest ruch obrotowy Ziemi względem Słońca, odmierzany kątem godzinnym Słońca oraz czas gwiazdowy, dla którego zegarem jest ruch obrotowy Ziemi względem punktu równonocy wiosennej, odmierzany kątem godzinnym punktu równonocy wiosennej. W zadanym momencie czas obrotowy w dwóch różnych punktach na powierzchni Ziemi jest różny z wyjątkiem sytuacji, gdy punkty te leżą na tym samym południku astronomicznym. Różnica czasu obrotowego\n2 112 Jan Kryński w dwóch punktach na Ziemi odpowiada różnicy długości astronomicznej tych punktów. Za podstawową jednostkę czasu obrotowego przyjęto sekundę średniego czasu słonecznego, zdefiniowaną jako 1/ część średniej doby słonecznej. W latach 30. XX wieku zaobserwowano niejednostajność czasu obrotowego, porównując obserwowane pozycje Księżyca z obliczonymi w funkcji tego czasu efemerydami. W 1954 roku X Konferencja Generalna Wag i Miar (Conférence Général des Poids et Mesures) zdefiniowała jako podstawę pomiaru czasu bardziej jednostajną astronomiczną skalę czasu czasu newtonowskiego (czasu fizycznego) opartego na ruchu orbitalnym Ziemi wokół Słońca. Ruch orbitalny Ziemi został opisany w Tablicach Słońca Newcomba, które zawierają model matematyczny pozornego ruchu Słońca na epokę , opracowany na podstawie obserwacji astronomicznych z XVIII i XIX wieku. Czas ten nazwano Czasem Efemeryd (Ephemeris Time, ET) i za jego jednostkę wynikającą z długości okresu obiegu Ziemi wokół Słońca na epokę przyjęto na IX Zgromadzeniu Generalnym IAU w Dublinie w 1955 roku tzw. sekundę efemerydalną (IAU 1957). Sekundę czasu efemeryd określono jako 1/ część roku zwrotnikowego 1 epoki 1900 styczeń 0 d 12 h Czasu Efemeryd. Definicja ta została ratyfikowana przez XI Konferencję Generalną Wag i Miar w 1960 roku. Za początkową epokę skali Czasu Efemeryd X Zgromadzenie Generalne IAU (International Astronomic Union) w Moskwie w 1958 roku przyjęło moment, w którym geometryczna średnia długość Słońca wynosiła '48".04. Moment ten odpowiada dokładnie epoce 1900 styczeń 0 d 12 h Czasu Efemeryd ET (IAU 1960). Sekunda efemerydalna zastąpiła używaną dotychczas za jednostkę czasu sekundę zdefiniowaną jako 1/ część średniej doby słonecznej. Została ona jednocześnie przyjęta jako jedna z podstawowych jednostek utworzonego na tej konferencji międzynarodowego systemu jednostek SI. Czas Efemeryd przez ponad dwadzieścia lat wykorzystywany był do kontroli urządzeń przeznaczonych do precyzyjnego przechowywania i odmierzania czasu jednostajnie upływającego. Takimi urządzeniami były najpierw zegary kwarcowe, a następnie wzorce molekularne i atomowe. Jednostka czasu oparta na wzorcu astronomicznym wkrótce przestała zaspokajać rosnące potrzeby fizyki i techniki. Wzorcem doskonalszym od astronomicznego pod względem jednostajności skali czasowej okazał się wzorzec atomowy. Wzorce atomowe nie dostarczają żadnych charakterystycznych momentów, jakie dawałyby możność stworzenia naturalnej skali czasu atomowego. Początek skali czasu atomowego musi być obrany umownie przez nawiązanie do skali o trwałej ciągłości. Aspekt chronologiczny metrologii 1 Rok zwrotnikowy jest to odstęp czasu pomiędzy dwoma kolejnymi przejściami środka masy Ziemi przez płaszczyznę, którą tworzy środek Słońca, kierunek do punktu równonocy wiosennej i kierunek bieguna ekliptyki (rok zwrotnikowy jest to okres czasu, podczas którego długość ekliptyczna Słońca zmienia się o 360 ).\n3 Nowe skale czasu i idea pośredniego systemu odniesienia 113 czasu wymaga zegara wzorcowego, który gwarantowałby pomiary bardzo wielkich interwałów czasu i dawał skalę dla zdarzeń bardzo odległych w przeszłości i w przyszłości. Wzorce atomowe wykorzystują zjawisko przejść kwantowych między poziomami energetycznymi atomów lub cząsteczek. Uchwała XIII Generalnej Konferencji Wag i Miar z 1967 roku zdefiniowała sekundę czasu atomowego i uznała ją za podstawową jednostkę czasu międzynarodowego systemu jednostek SI. Na mocy definicji jest ona trwaniem okresów odpowiadających rezonansowej częstotliwości przejścia pomiędzy dwoma nadsubtelnymi (F = 4, M = 0) i (F = 3, M = 0) poziomami stanu podstawowego 2S1/2 atomu cezu 133. Interwał czasu odpowiadający tak zdefiniowanej sekundzie czasu atomowego jest równy sekundzie efemerydalnej. Czas atomowy został zatem wyskalowany do związanego z epoką czasu astronomicznego efemerydalnego. Tak zdefiniowana sekunda została przyjęta jako obowiązująca na mocy uchwały XIV Zgromadzenia Generalnego IAU w Brighton w 1970 roku. Pierwsza skala czasu atomowego o nazwie A1 została utworzona w 1959 roku w US Naval Observatory na podstawie atomowej definicji sekundy i wskazań 16 wzorców cezowych ulokowanych w 6 laboratoriach. Za początkową epokę skali czasu A1 przyjęto 1958 styczeń 1 d 0 h 0 m 0 s czasu uniwersalnego quasi-jednostajnego UT2. Skala Międzynarodowego Czasu Atomowego, utworzona w 1958 roku przez Bureau International de l Heure (BIH), nazywana początkowo A3, a następnie TA (BIH), oparta była na trzech uznanych za najlepsze wzorcach cezowych, a od 1959 roku na kilkunastu wzorcach laboratoriów Europy Zachodniej i Ameryki Północnej. W 1971 roku za podstawę pomiaru czasu na Ziemi przyjęto zdefiniowaną na 59 sesji Międzynarodowego Komitetu Miar w 1970 roku i zaaprobowaną przez XIV Konferencję Generalną Wag i Miar w 1971 roku skalę Międzynarodowego Czasu Atomowego (Temps Atomique International lub International Atomic Time; TAI lub IAT), która jest przedłużeniem skali TA (BIH) (Kołaczek 1989). TAI jest podstawowym systemem czasu, do którego odniesione są wszystkie obecnie stosowane systemy czasu. Wykorzystywany jest do kontroli urządzeń przeznaczonych do precyzyjnego przechowywania i odmierzania czasu jednostajnie upływającego. 2. SKALE CZASU ASTRONOMICZNEGO W UJĘCIU KLASYCZNYM Naturalnymi skalami czasu są skale czasu astronomicznego. W szczególności, naturalną skalą czasu jest skala czasu obrotowego słonecznego, do której odnoszą się zjawiska dnia i nocy, i z którą wiąże się cykl biologiczny żywych organizmów na Ziemi. W skali czasu słonecznego wyrażane są niewymagające wysokiej precyzji efemerydy ciał niebieskich. Czas słoneczny (Solar Time) odmierza się geocentrycznym kątem godzinnym środka tarczy słonecznej, zwiększonym o 12 godzin (modulo 24h).\n4 114 Jan Kryński Kąt godzinny Słońca prawdziwego jest miarą czasu słonecznego prawdziwego. Miarą zaś czasu słonecznego średniego jest kąt godzinny tzw. Słońca średniego, tj. punktu na równiku o rektascensji równej średniej długości ekliptycznej Słońca prawdziwego. Czas słoneczny, jako czas obrotowy, może być miejscowy lub Greenwich 2. Pierwszy jest odmierzany kątem godzinnym odniesionym do astronomicznego południka miejscowego, drugi odniesionym do astronomicznego południka Greenwich. Czas słoneczny Greenwich różni się od czasu słonecznego miejscowego o długość astronomiczną λ południka miejscowego, która na wschód od Greenwich przybiera, zgodnie z Rezolucją C4 XVIII Zgromadzenia Generalnego IAU w Patras w 1982 roku, wartości dodatnie (IAU 1983): czas słoneczny miejscowy = czas słoneczny Greenwich + λ (1) Czas słoneczny prawdziwy jest to czas, jaki daje się bezpośrednio wyznaczyć z obserwacji Słońca. Czas słoneczny średni, jako bardziej zbliżony do jednostajnego, stosowany jest w obliczeniach astronomicznych. Znajduje on również zastosowanie w nawigacji i geodezji. Zależność między rodzajami czasu słonecznego wyraża się za pomocą tzw. równania czasu: czas słoneczny prawdziwy czas słoneczny średni = E (2) gdzie E nazywane jest równaniem czasu. Poczynając od 1 stycznia 1925 roku, czas słoneczny średni Greenwich (Greenwich Mean Time GMT o początku doby w południe) używany w obliczeniach astronomicznych został zastąpiony tzw. czasem uniwersalnym. Czas uniwersalny (UT lub TU) (Universal Time lub Temps Universel) to czas słoneczny średni (odniesiony do ruchu dobowego Słońca średniego) południka astronomicznego Greenwich. Odpowiada on kątowi godzinnemu na południku Greenwich Słońca średniego, którego rektascensja α m wyrażona jest wzorem Newcomba z 1895 roku: α m = 18 h 38 m 45 s s.542 t + 0 s.0929 t 2 (3) gdzie t oznacza liczbę stuleci juliańskich (każde po średnich dób słonecznych) liczonych od 1900 styczeń 0 d 12 h UT. Czas uniwersalny UT został wprowadzony w 1925 roku, zastępując czas słoneczny średni Greenwich GMT. Czas UT jako kąt godzinny Słońca średniego (nieobserwowalnego) nie jest wyznaczany obserwacyjnie. Jest on obliczany na podstawie obserwacji czasu gwiazdowego Greenwich, który odpowiada rektascensji gwiazdy 2 Na międzynarodowej konferencji (International Meridian Conference) w Waszyngtonie w 1884 roku południk astronomiczny przechodzący przez obserwatorium w Greenwich został przyjęty jako południk zerowy dla odliczania długości astronomicznej, a także dla odliczania czasu.\n5 Nowe skale czasu i idea pośredniego systemu odniesienia 115 w momencie jej górnej kulminacji podczas jej przechodzenia przez lokalny południk astronomiczny. Do końca lat 30. XX wieku UT uważany był za jednostajną skalę czasu. Nieregularności UT dostrzeżono dzięki zastosowaniu zegarów kwarcowych, a później zegarów atomowych. Na podstawie analizy źródeł tych nieregularności w miejsce czasu UT (pojęcie czasu UT jest nadal używane przy określaniu czasu uniwersalnego, gdy nie jest wymagana wysoka dokładność) wprowadzono jego trzy reprezentacje: UT0 (lub TU0) czas uniwersalny prawdziwy. Jest to wyznaczany bezpośrednio (po uwzględnieniu równania czasu) z obserwacji astronomicznych średni czas słoneczny średniego południka Greenwich, od którego odmierza się długości astronomiczne. Płaszczyzna średniego południka Greenwich określona jest przez dwa kierunki: kierunek linii pionu w Greenwich oraz kierunek równoległy do średniej osi obrotu Ziemi. Prawdziwy czas uniwersalny można uważać za kątową miarę rzeczywistego obrotu Ziemi wokół osi średniej. UT1 (lub TU1) czas uniwersalny średni. UT1 otrzymywany jest przez dodanie do UT0 poprawki z tytułu wpływu ruchu bieguna na długość astronomiczną stacji. Stanowi on zatem bardziej jednostajną skalę czasu aniżeli UT0 i jest taki sam w każdym punkcie na Ziemi. UT1 jest czasem słonecznym średnim prawdziwego południka astronomicznego Greenwich, odniesionego do prawdziwej osi obrotu Ziemi. Z uwagi na niejednostajność ruchu obrotowego Ziemi wokół osi odchylenia UT1 od jednostajnej skali czasu osiągają wartości ±3 milisekund na dobę. Czas uniwersalny średni, w którym zostały uwzględnione okresowe zmiany wywołane strefową składową pływów, oznacza się UT1R (wyelimninowane wyrazy o okresach 5 35 dób), UT1S (wyelimninowane wyrazy o okresach 5 dób 18.6 lat) oraz UT1D (wyelimninowane wyrazy o okresach dobowych i krótszych) (IERS 1996). Skale tych czasów są odpowiednio bardziej jednostajne od UT1. Średni czas uniwersalny można uważać za kątową miarę rzeczywistego obrotu Ziemi wokół prawdziwej osi obrotu. UT2 (lub TU2) czas uniwersalny quasi-jednostajny. Jest to czas słoneczny średni prawdziwego południka astronomicznego Greenwich uwolniony od sezonowych nieregularności ruchu obrotowego Ziemi. Quasi-jednostajny czas uniwersalny można uważać za kątową miarę uśrednionego obrotu Ziemi wokół prawdziwej osi obrotu. Zależności między zdefiniowanymi powyżej systemami czasu uniwersalnego można przedstawić za pomocą następujących wzorów: UT1 = UT0 + Δλ (4) UT2 = UT0 + Δλ + ΔT s = UT1 + ΔT s (5)\n6 116 Jan Kryński Wartości poprawek Δλ i ΔT s, które uwzględniają odpowiednio ruch bieguna oraz sezonowe nieregularności ruchu obrotowego Ziemi, oblicza się ze wzorów: Δλ = (x P sinλ 0 + y P cosλ 0 ) tanφ 0 (6) ΔT s = 0 s.022sin2πτ 0 s.012cos2πτ 0 s.006sin4πτ + 0 s.007cos4πτ (7) gdzie x P, y P są współrzędnymi chwilowego bieguna północnego Ziemi w odniesieniu do średniego bieguna obecnie bieguna odniesienia IERS (IERS Reference Pole IRP) w układzie, którego oś x jest styczna do zerowego południka IERS (IERS Reference Meridian IRM) ze zwrotem w kierunku Greenwich, zaś oś y skierowana jest na zachód. Wielkości φ 0, λ 0 oznaczają szerokość i długość położenia obserwatora odniesione do IRP i IRM (współrzędne w ITRS), zaś τ oznacza część roku Bessela 3, jaka upłynęła od jego początku do zadanego momentu. Podane definicje czasu uniwersalnego obowiązywały do 1 stycznia 2003 roku, od kiedy w związku z wprowadzeniem nowych niebieskich systemów odniesienia, na mocy Rezolucji B1.8 XXIV Zgromadzenia Generalnego IAU w Manchesterze w 2000 roku, przyjęto za obowiązującą nową definicję UT1 (IAU 2001). Utrzymywanie skal dokładnego czasu i udostępnianie ich użytkownikom leży w gestii powołanej w tym celu służby czasu. Służba ta polega na wyznaczaniu czasu na podstawie obserwacji gwiazd oraz na kontroli poprawek i niejednostajności wzorców czasu. Odpowiednią do tego celu skalą czasu jest astronomiczna skala gwiazdowego czasu obrotowego. Czas gwiazdowy służył również do określania relacji pomiędzy ziemskim układem odniesienia i niebieskim układem odniesienia. Czas gwiazdowy (Sidereal Time) odmierza się geocentrycznym kątem godzinnym punktu równonocy wiosennej. Rozróżnia się czas gwiazdowy prawdziwy (s v ), quasi-prawdziwy (s q ) lub średni (s), podobnie jak punkt równonocy wiosennej, którego ruch go definiuje. Odpowiednio więc prawdziwy punkt równonocy wiosennej jest to punkt przecięcia się na sferze niebieskiej ekliptyki z prawdziwym równikiem, tj. z równikiem, którego położenie zależy od precesji i nutacji (w długości). Stosowane do 2003 roku modele nutacji pozwalały wyróżniać nutację długo- (Δψ) i krótkookresową (dψ). Istniało zatem pojęcie quasi-prawdziwego punktu równonocy wiosennej. Był to punkt przecięcia na sferze niebieskiej ekliptyki z tzw. quasi-prawdziwym równikiem, którego położenie zależało od wartości precesji i nutacji długookreso- 3 Rok Bessela to rok zwrotnikowy o początku w momencie, w którym długość ekliptyczna Słońca średniego zmniejszona o wielkość stałej aberracji rocznej i odniesiona do średniego punktu równonocy wiosennej wynosi 280º. Czas B wyrażony w latach Bessela można obliczyć, korzystając z przybliżonego wzoru: B = (JD )/ , gdzie JD jest czasem wyrażonym w dniach juliańskich.\n7 Nowe skale czasu i idea pośredniego systemu odniesienia 117 wej (nie zależało od nutacji krótkookresowej). Średni punkt równonocy wiosennej jest to punkt przecięcia na sferze niebieskiej ekliptyki z tzw. średnim równikiem, tj. równikiem, którego położenie w przestrzeni podlega zmianom tylko pod wpływem precesji księżycowo-słonecznej. Czas gwiazdowy prawdziwy jest to czas, jaki daje się bezpośrednio wyznaczyć z obserwacji gwiazd. Czas gwiazdowy średni, jako bardziej zbliżony do jednostajnego, stosowany jest w obliczeniach astronomicznych. Zależności między rodzajami czasu gwiazdowego można przedstawić za pomocą następujących wzorów: s q = s + Δψ cosε (8) s v = s + (Δψ + dψ) cosε (9) gdzie ε oznacza kąt nachylenia płaszczyzny ekliptyki do płaszczyzny równika, a Δψcosε i dψcosε przedstawiają długo- i krótkookresową nutację punktu równonocy wiosennej na równiku (w rektascensji). Podobnie jak w przypadku czasu słonecznego, czas gwiazdowy Greenwich różni się od czasu gwiazdowego miejscowego o długość astronomiczną λ południka miejscowego, która na wschód od Greenwich przybiera wartości dodatnie: czas gwiazdowy miejscowy = czas gwiazdowy Greenwich + λ (10) Czas UT1 formalnie zdefiniowany był jako nieliniowa funkcja średniego czasu gwiazdowego Greenwich. Na mocy Rezolucji C5 XVIII Zgromadzenia Generalnego IAU w Patras w 1982 roku (IAU 1983) średni czas gwiazdowy Greenwich (GMST) o zerowej godzinie UT1 wyrażony był wzorem: GMST o 0 h UT1 = 6 h 41 m 50 s s T s T 2 6 s T 3 (11) gdzie T oznacza interwał czasu, który dzieli początek danej doby wyrażonej w UT1 od momentu 2000 styczeń 1 d 12 h UT1 (JD ) w stuleciach juliańskich. Prawdziwy czas gwiazdowy Greenwich (GST) otrzymuje się poprzez dodanie do GMST całkowitej nutacji w rektascensji punktu równonocy. Podana definicja czasu gwiazdowego Greenwich obowiązywała do 1 stycznia 2003 roku, od kiedy w związku z wprowadzeniem nowych niebieskich systemów odniesienia, na mocy Rezolucji B1.8 XXIV Zgromadzenia Generalnego IAU w Manchesterze w 2000 roku, przyjęto za obowiązującą nową definicję GMST (IAU 2001). Czasem astronomicznym bardziej jednostajnym od czasu obrotowego jest Czas Efemeryd. Czas Efemeryd (ET lub TE) (Ephemeris Time lub Temps des Ephémérides), zwany również czasem efemerydalnym, jest czasem astronomicznym, lecz niezwiązanym z ruchem obrotowym Ziemi, a z jej ruchem orbital-\n8 118 Jan Kryński nym wokół Słońca. Nieco później jego definicję związano również z ruchem orbitalnym Księżyca wokół Ziemi (Guinot i Seidelman 1988). Obserwacyjne wyznaczenie Czasu Efemeryd polega na pomiarze współrzędnych równikowych (głównie rektascensji) Księżyca i Słońca z jednoczesną rejestracją czasu (uniwersalnego lub gwiazdowego) i porównanie ich z obliczonymi na podstawie praw mechaniki ruchu ciał niebieskich, których jednostajny czas jest argumentem, pozycjami tych ciał. Nie istnieje wzorzec podstawowy reprodukujący dobę ET. Miarą Czasu Efemeryd jest pozycja Słońca, a dokładnie jego długość ekliptyczna. Niestałość jednostek czasów słonecznego i gwiazdowego związanych z ruchem obrotowym Ziemi wynika nie tylko ze zmian sezonowych ΔT s w prędkości kątowej ruchu obrotowego Ziemi, ale także ze zmian wiekowych i okresowych ΔT tego ruchu. Zależność między Czasem Efemeryd a czasem uniwersalnym jest następująca: ET = UT2 + ΔT (12) gdzie ΔT jest poprawką, której dokładną wartość można otrzymać ex post, i to ze znacznym opóźnieniem wynikającym z konieczności opracowania pewnego okresu obserwacji długości ekliptycznej Księżyca, a następnie porównania jej z efemerydą. Poprawkę tę otrzymuje się na mocy wzorów: ΔT = 24 s s.318 T + 29 s.950 T s B"/1" (13) B" = λ obs [λ Br. + 4" ".96 T + 5".22 T 2 10".71 sin(240º º.0 T)] We wzorach (13) T oznacza liczbę stuleci juliańskich liczonych od momentu 1900 styczeń 0 d 12 h UT1, zaś B" jest to tzw. fluktuacja, która przedstawia różnicę: zaobserwowana długość ekliptyczna Księżyca (λ obs ) pomniejszona o jej wartość wziętą z tablic Browna (λ Br. ), a następnie poprawiona o stałą i uzupełniona wiekowymi i okresowymi przyspieszeniami ruchu Księżyca. Należy dodać, że niejednostajność czasu słonecznego zaznacza się również w ruchu planet wewnętrznych. Schemat relacji (w postaci funkcji stałych, wielomianowych lub okresowych) pomiędzy skalami czasu stosowanymi przed wprowadzeniem skali czasu atomowego przedstawiono na rysunku 1, z zaznaczeniem podstawowej w danym okresie skali czasu. Rolę podstawowej skali czasu początkowo pełnił UT, a następnie UT1. Względem czasu uniwersalnego określony był czas cywilny (strefowy) ZT, przesunięty w stosunku do UT (później UT1) o całkowitą (w większości wypadków) liczbę ΔZ godzin. Po wprowadzeniu Czasu Efemeryd, ułożone przez Newcomba Tablice Słońca z argumentem czas uniwersalny pozostają w mocy ze zmianą jedynie argumentu z czas uniwersalny na Czas Efemeryd. W roku 2004, zgodnie z prognozami zawartymi w biuletynach IERS, można przyjmować następującą przybliżoną relację między Czasem Efemeryd a czasem uniwersalnym:\n9 Nowe skale czasu i idea pośredniego systemu odniesienia 119 ET = UT + 65 s (14) Rys. 1. Skale czasu w ujęciu klasycznym i ich wzajemne relacje Wadą Czasu Efemeryd jest jego zależność od podlegającej udoskonaleniom teorii ruchu Księżyca, a także nieuwzględnienie w nim efektów wynikających z ogólnej teorii względności. ET był używany jako argument równań ruchu ciał niebieskich Układu Słonecznego do 1984 roku, kiedy to został zastąpiony zdefiniowanym w Rezolucji 5 XVI Zgromadzenia Generalnego IAU w Grenoble w 1976 roku (IAU 1977) Ziemskim Czasem Dynamicznym TDT. 3. WSPÓŁCZEŚNIE UŻYWANE SKALE CZASU Od niemal pół wieku podstawę pomiaru czasu stanowi Międzynarodowy Czas Atomowy (TAI). TAI, w sposób ciągły monitorowany od 1972 roku przez BIH, a następnie od 1988 roku przez Bureau International des Poids et Mesures (BIPM), jest czasem opartym na wzorcu atomowym (niezwiązanym z ruchem Ziemi) i odmierzany jest obecnie przez ponad 200 zsynchronizowanych zegarów atomowych, rozmieszczonych w laboratoriach ponad 30 krajów świata. Skala czasu TAI jest wypadkową wskazań tych zegarów. Według oceny BIPM TAI zachowuje stabilność 10-7 s/rok. W wyniku doskonalenia technik pomiaru czasu zaistniała konieczność uwzględnienia efektów relatywistycznych we wskazaniach wzorów atomowych. Uściślono również definicję jednostki skali TAI. Jest nią sekunda SI uzyskiwana na podlegającej wraz z Ziemią obrotowi geoidzie. Schemat relacji (w postaci funkcji stałych, wielomianowych lub okresowych) pomiędzy skalami czasu używanymi po wprowadzeniu czasu atomowego przedstawiono na rysunku 2. Rolę podstawowej skali czasu przejął czas TAI. Różnica pomiędzy TAI i ET obliczana jest poprzez porównanie TAI z czasem ET wyznaczonym w procesie odwrotnej interpolacji efemeryd (Kołaczek 1989). Wartość przyjętej jako stałej różnicy pomiędzy tymi skalami czasu oszacowano jako: ET TAI = s (15)\n10 120 Jan Kryński Rys. 2. Skale czasu i ich wzajemne relacje po wprowadzeniu czasu atomowego Różnica pomiędzy TAI i UT1 wyznaczana jest z obserwacji wykonywanych w ramach służby monitorowania parametrów ruchu obrotowego Ziemi (początkowo przez BIH, a od 1988 roku przez IERS). TAI stanowi podstawę dwóch zasadniczych skal czasu atomowego. Pierwsza to skala Czasu Uniwersalnego Koordynowanego UTC, który, jako zbliżony do czasu słonecznego, stanowi z kolei podstawę czasu cywilnego (czasu strefowego ZT) i jednocześnie synchronizuje skale czasu atomowego z czasem astronomicznym. Druga to skala odniesionego do układu geocentrycznego Czasu Ziemskiego TT, który zgodnie z terminologią relatywistyczną jest ziemskim czasem własnym. Służy on jako argument efemeryd do obserwacji z powierzchni Ziemi i jednocześnie stanowi pomost pomiędzy TAI a atomowymi skalami czasów współrzędnych systemów odniesienia geocentrycznego i barycentrycznego, zdefiniowanych zgodnie z prawami ogólnej teorii względności. Czas Uniwersalny Koordynowany (UTC lub TUC) (potocznie: Universal Time Coordinated, poprawnie: Coordinated Universal Time lub Temps Universel Coordonnée) jest czasem atomowym, który jako najbardziej zbliżony do czasu słonecznego średniego na południku Greenwich czas jednostajny stanowi od 1964 roku podstawę czasu cywilnego. UTC utrzymywany był początkowo przez BIH, a następnie od 1988 roku przez Sekcję Czasu BIPM w Paryżu (do 1964 roku czas cywilny opierał się na skali słonecznego czasu średniego Greenwich GMT, przemianowanej w 1925 roku na skalę\n11 Nowe skale czasu i idea pośredniego systemu odniesienia 121 czasu uniwersalnego UT). Lokalne realizacje UTC prowadzone są przez narodowe laboratoria czasu. Pierwotnie utrzymywano skalę czasu koordynowanego w pobliżu aktualnej przeciętnej wartości skali czasu uniwersalnego średniego UT1 (dopuszczalne odchylenie ), zachowując różnicę obu czasów w granicach 0.1 sekundy. Zmiany wprowadzano skokami z zastosowaniem zmiennej częstotliwości UTC. Od stycznia 1972 roku, zgodnie z rezolucją XIV Zgromadzenia Generalnego IAU w 1970 roku w Brighton, zaniechano jednak zmian częstotliwości UTC, przyjmując za jednostkę UTC sekundę czasu atomowego i jednocześnie zwiększono tolerancję różnic UT1 UTC. Wskazania Czasu Uniwersalnego Koordynowanego mogą teraz odbiegać o mniej niż 1 sekundę od UT1 i różnić się od jednoczesnych wskazań Międzynarodowego Czasu Atomowego (TAI) tylko o całkowitą liczbę sekund. Zmiany mające zapobiec większemu niż 1 sekunda oddaleniu Czasu Uniwersalnego Koordynowanego od czasu uniwersalnego, są dokonywane poprzez dodanie tzw. sekundy przestępnej (leap second) 31 grudnia lub 30 czerwca. Od stycznia 1999 roku różnica ta wynosi 4 : TAI UTC = 32 s (16) Różnice [UT1 UTC] oraz [UT1 TAI], określające relacje pomiędzy skalą czasu astronomicznego obrotowego i skalami czasu atomowego, regularnie wyznaczane są przez IERS na podstawie obserwacji VLBI, GPS, SLR i DORIS, a następnie publikowane w biuletynach IERS (http://hpiers.obspm.fr/ eop-pc/). Schemat relacji (w postaci funkcji stałych, wielomianowych lub okresowych) pomiędzy skalami czasu używanymi po wprowadzeniu w 1964 roku Czasu Uniwersalnego Koordynowanego przedstawiono na rysunku 3. Zaciemnione na rysunku pola odnoszą się do skal czasu atomowego. Od 1964 roku czas cywilny (strefowy) ZT wyrażony jest w skali czasu atomowego, a nie jak uprzednio w skali czasu słonecznego średniego. Kierując się względami praktycznymi, związanymi z posługiwaniem się czasem w życiu codziennym, na międzynarodowej konferencji (International Meridian Conference) w Waszyngtonie w 1884 roku wprowadzono czas strefowy. W tym celu dokonano podziału Ziemi na 24 południkowe strefy godzinne, każda o szerokości 15º. Granice stref dostosowano do wygody i życzenia mieszkańców poszczególnych regionów (w USA określono je dopiero w 1918 roku). Wewnątrz strefy obowiązuje jednolity czas strefowy. Południki strefowe przebiegające przez środek stref czasowych: 0º, 15º, 30º,..., 345º w kierunku na wschód od Greenwich ponumerowano odpowiednio liczbami całkowitymi: 0, 1, 2,.., 23 przypisując każdemu południkowi strefowemu odpowiednią liczbę ΔZ. 4 Wprowadzenie sekundy przestępnej jest każdorazowo ogłaszane w wydawanym przez IERS biuletynie C; ftp://hpiers.obspm.fr/eoppc/bul/bulc.\n12 122 Jan Kryński Rys. 3. Skale czasu i ich wzajemne relacje po wprowadzeniu czasu UTC Czas strefowy (ZT) (Zonal Time) jest to czas koordynowany (atomowy) południków strefowych. ZT jest przesunięty względem UTC (do 1964 roku był to czas średni słoneczny przesunięty względem czasu astronomicznego obrotowego UT, a przed 1925 rokiem GMT) o całkowitą (w większości wypadków) liczbę ΔZ godzin, tj.: ZT = UTC + ΔZ (17) Poszczególne kraje opierają rachubę swego czasu urzędowego przeważnie na najbliższym południku strefowym. W Polsce podstawowym czasem urzędowym jest czas środkowoeuropejski (CSE), czyli czas południka oddalonego o 15º na wschód od Greenwich (jest to w przybliżeniu południk Zgorzelca). W innych państwach ustalony czas urzędowy obowiązuje nierzadko na obszarze kilku stref czasowych lub bywa przesunięty od odpowiedniego czasu strefowego o 30 lub 15 minut. W niektórych krajach w okresie letnim wprowadzany jest tzw. czas letni. Przy przechodzeniu z czasu zimowego na letni wskazówki zegarów są przesuwane o 1 godzinę do przodu, a przy powrocie na czas zimowy są o godzinę cofane. W Polsce czas letni (czyli czas wschodnioeuropejski czas południka 30ºE) obowiązywał od wiosny do jesieni w latach i , a począwszy od 1977 roku wprowadzany jest corocznie. Zestawienie okresów, w których obowiązywał w Polsce czas letni podawane jest w wydawanym przez IGiK Roczniku Astronomicznym, np. Rocznik Astronomiczny na 2004 rok (Kryński i Sękowski 2003).\n13 Nowe skale czasu i idea pośredniego systemu odniesienia 123 Relacja między letnim i zimowym czasem urzędowym w Polsce a Czasem Uniwersalnym Koordynowanym przedstawia się następująco: czas letni = czas wschodnioeuropejski = UTC + 2 h (18) czas zimowy = czas środkowoeuropejski (CSE) = UTC + 1 h (19) Niezależne od TAI skale czasu atomowego tworzone są na potrzeby systemów globalnej nawigacji satelitarnej. Najbardziej powszechnie używanym jest czas GPS. Rys. 4. Skale czasu i ich wzajemne relacje po wprowadzeniu czasu GPS Czas GPS (GPST) (GPS Time) jest czasem atomowym używanym w systemie globalnej nawigacji satelitarnej GPS. Podstawą skali czasu GPS są atomowe zegary pokładowe umieszczone na satelitach GPS, zegary atomowe znajdujące się w ośrodkach sterowania systemem GPS oraz zegary atomowe US Naval Observatory. Skala czasu GPS jest bardzo zbliżona do skali czasu TAI i zsynchronizowana ze skalą UTC na epokę 1980 styczeń 6 d 0 h UTC. Związek pomiędzy Międzynarodowym Czasem Atomowym a czasem GPS jest następujący: TAI GPST = 19 s + C0 (20) gdzie 19 s jest stałą różnicą między TAI i UTC na epokę 1980 styczeń 6 d 0 h UTC, a C0 zmienną w czasie poprawką rzędu 10 ns, wynikającą z korzystania w obu systemach z różnych zegarów atomowych. Schemat relacji (w postaci funkcji stałych, wielomianowych lub okresowych) pomiędzy skalami czasu\n14 124 Jan Kryński używanymi po wprowadzeniu w 1980 roku skali czasu GPS przedstawiono na rysunku 4. Czas Ziemski (TT) (Terrestrial Time) jest geocentrycznym ziemskim czasem własnym związanym ze skalą czasu atomowego. Na mocy Rezolucji 4 XXI Zgromadzenia Generalnego IAU w Buenos Aires w 1991 roku (IAU 1992) TT zastąpił, jako równoważny Ziemski Czas Dynamiczny TDT, tj.: TT TDT (21) Ziemski Czas Dynamiczny (TDT) (Temps Dynamique Terrestre lub Terrestrial Dynamical Time) został wprowadzony w 1984 roku w miejsce Czasu Efemeryd ET na mocy Rezolucji 5 XVI Zgromadzenia Generalnego IAU w Grenoble w 1976 roku (IAU 1977). Wraz ze wzrostem dokładności obserwacji i pomiarów czasu zaistniała potrzeba istotnego rozróżnienia dwóch aspektów relatywistycznych Czasu Efemeryd ET, a mianowicie czasu używanego jako zmiennej niezależnej w równaniach ruchu ciał niebieskich odniesionych do barycentrum Układu Słonecznego (Barycentryczny Czas Dynamiczny TDB) oraz Ziemskiego Czasu Dynamicznego TDT otrzymywanego z obserwacji naziemnych wykorzystywanych do porównania obserwowanej pozycji ciał z ich geocentryczną efemerydą. TDT był czasem atomowym odniesionym do środka mas Ziemi i zdefiniowanym następująco: TDT = TAI s (22) Za jednostkę TDT przyjęto dobę o długości sekund SI (sekunda czasu atomowego) na poziomie morza (Guinot i Seidelmann 1988). TDT był używany jako argument efemeryd do obserwacji z powierzchni Ziemi. Przesunięcie skali czasu TDT w stosunku do TAI dokładnie o 32 s. 184, odpowiadające różnicy między ET i TAI 1977 styczeń 1 d 0 h, wprowadzone zostało w celu zachowania ciągłości liczenia czasu przy przejściu od ET do TDT. Tablice Słońca Newcomba pozostały zatem nadal w mocy ze zmianą argumentu z Czas Efemeryd na Ziemski Czas Dynamiczny. Tak jak w przypadku ET w roku 2004, można przyjmować przybliżoną relację między Ziemskim Czasem Dynamicznym a czasem uniwersalnym: TDT = UT + 65 s (23) Schemat relacji (w postaci funkcji stałych, wielomianowych lub okresowych) pomiędzy skalami czasu używanymi po wprowadzeniu w 1984 roku skal czasu TDT i TDB przedstawiono na rysunku 5. Definicja TT uległa uściśleniu na mocy Rekomendacji III i IV, Rezolucji A4 XXI Zgromadzenia Generalnego IAU w Buenos Aires w 1991 roku (IAU 1992), ukierunkowanej na standaryzację jednostek i skal czasu związanych z poszczególnymi systemami odniesienia. Wprowadzona została skala czasu współrzędnych barycentrycznych TCB jako uściślenie istniejącej skali Barycentrycznego Czasu Dynamicznego TDB oraz skala czasu współrzędnych geocentrycznych TCG. Skale te, wraz z TT reprezentującym czas własny\n15 Nowe skale czasu i idea pośredniego systemu odniesienia 125 obserwatora na geoidzie, wprowadzono jako rozróżnienia używanej dotąd skali TDT w sensie ogólnej teorii względności. Skala czasu TT została zdefiniowana jako różniąca się o stały współczynnik od skali czasu TCG. Jednostka skali TT została tak dobrana, aby równała się sekundzie SI na geoidzie (Petit 2002). Zgodnie z zasadą transformacji czasu pomiędzy czasem własnym i czasem współrzędnych stały współczynnik został określony jako: d( TT ) = 1 c -2 U G = 1 L G (24) d( TCG) gdzie U G jest ustalonym potencjałem siły ciężkości na geoidzie, stąd L G jest wielkością stałą. Rys. 5. Skale czasu i ich wzajemne relacje po wprowadzeniu skal czasu TDT i TDB Kolejne uściślenie definicji TT wynikło z tytułu niejednoznaczności związania skali TT z geoidą, spowodowaną jej zmiennością w czasie i zawiłościami w jej definicji. W sformułowaniu podanej w Rezolucji B1.9 XXIV Zgromadzenia Generalnego IAU w Manchesterze w 2000 roku (IAU 2001) definicji TT znalazła się stała (26), oparta o reprezentatywną dla geoidy wartość potencjału siły ciężkości. Czas współrzędnych geocentrycznych (TCG) (Temps Coordonnée Géocentrique lub Geocentric Coordinate Time), zdefiniowany w Rezolucji A4 XXI Zgromadzenia Generalnego IAU w Buenos Aires w 1991 roku (IAU 1992), jest czasem współrzędnych w czterowymiarowej czasoprzestrzeni, w Geocentrycznym Systemie Odniesienia (GRS) (Geocentric Reference System), który porusza się w przestrzeni wraz z ruchem orbitalnym Ziemi wokół barycentrum Układu Słonecznego, przy czym kierunek osi tego systemu po-\n16 126 Jan Kryński zostaje niezmienny w odniesieniu do systemu inercjalnego (praktycznie BRS). Czas ten należy do zdefiniowanej w Rezolucji B1.5 XXIV Zgromadzenia Generalnego IAU w Manchesterze w 2000 roku (IAU 2001) metryki relatywistycznej Geocentrycznego Niebieskiego Systemu Odniesienia (GCRS) (Geocentric Celestial Reference System) (Krynski 2004). Relacja pomiędzy Czasem Ziemskim TT a czasem współrzędnych geocentrycznych TCG określona została na podstawie zalecenia IAU, aby skala czasu TT różniła się od skali czasu TCG o stałą wielkość d(tt)/d(tcg) = 1 L G (24), tj.: TCG TT = L G (JD ) (25) gdzie początkowo oszacowano wartość L G = (± ) (Chovitz 1988). Taką wartość L G, zdefiniowaną jako równą U G /c 2, gdzie U G = ± 30 m 2 s -2 jest potencjałem siły ciężkości Ziemi na geoidzie, zaleciło stosować XXI Zgromadzenie Generalne IAU w Buenos Aires w 1991 roku (IAU 1992). Tak zdefiniowana i określona wartość L G nie gwarantuje wyższej aniżeli dokładności przejścia od TCG do TT. Po pierwsze, U G określone jest z dokładnością na poziomie zaledwie 1 m 2 s -2 (Groten 2000). Po drugie, nawet przy ewentualnym istotnym w przyszłości wzroście dokładności wyznaczenia U G realizacja powierzchni geoidy jest trudna, a co za tym idzie trudne jest określenie różnicy potencjałów pomiędzy geoidą i położeniem zegara. Wreszcie powierzchnia geoidy ulega zmianom w czasie (Petit 2002). Obecnie, na mocy Rezolucji B1.9 XXIV Zgromadzenia Generalnego IAU w Manchesterze w 2000 roku (IAU 2001), obowiązuje: L G = (26) L G jest obecnie stosowane jako stała definiująca w systemie stałych astronomicznych. Wzór (25) gwarantuje zgodność jednostki pomiaru TT z sekundą SI na bardzo bliskiej geoidzie powierzchni ustalonego potencjału siły ciężkości. Czas współrzędnych barycentrycznych (TCB) (Temps Coordonnée Barycentrique lub Barycentric Coordinate Time), zdefiniowany w Rekomendacji III Rezolucji A4 XXI Zgromadzenia Generalnego IAU w Buenos Aires w 1991 roku (IAU 1992), jest czasem w czterowymiarowej czasoprzestrzeni, w Barycentrycznym Systemie Odniesienia (BRS) (Barycentric Reference System), który traktowany jest jako system quasi- -inercjalny. Zależność pomiędzy TCB i TCG stanowi element pełnej czterowymiarowej uogólnionej transformacji Lorentza 5 (Kovalevsky 2002): 5 Transformacja Lorentza jest relatywistycznym przejściem od jednego czasoprzestrzennego systemu inercjalnego S do innego S, poruszającego się względem S z prędkością v przy zachowaniu niezmienniczości interwału ds (Landau i Lifszyc 1980). Transformacja ta zachowuje stałość prędkości światła.\n17 Nowe skale czasu i idea pośredniego systemu odniesienia 127 TCB TCG = c -2 t t 0 2 E v [ 2 w ext ( x E )] dt v E ( x xe ) (27) gdzie x E i v E oznaczają pozycję barycentryczną i prędkość środka mas Ziemi, a x barycentryczną pozycję obserwatora. Potencjał zewnętrzny w ext (x E ) określony jest następująco: w (28) ext w A A E gdzie E oznacza Ziemię, a w A jest określone za pomocą wyrażenia: w(t, x) = G d 3 t, x' x + c -2 2G 2 d 3 x (t, x ) x x (29) x x' t z całkowaniem wyłącznie po ciele A. Gęstość σ określona jest za pomocą składowych tensora momentu energii materii tworzącej ciała Układu Słonecznego (Kopeikin 1988; Brumberg i Kopeikin 1989). Zgodnie z Rekomendacją III (IAU 1992) można w przybliżeniu (z dokładnością ) używać wyrażenia: TCB TCG = L C (JD ) c -2 v E (x x E ) + P (30) gdzie stałą L C = przyjęto na podstawie aktualnych oszacowań (Fukushima i in. 1986). Wielkość P przedstawia wyrazy okresowe, które mogą być oszacowane na podstawie wzoru Hirayamy i in. (Hirayama i in. 1987). Dla obserwatorów na powierzchni Ziemi, wyrazy zależne od ich ziemskich współrzędnych mają charakter dobowy o amplitudzie nieprzekraczającej 2.1 μs (IAU 1992). TCB należy do zdefiniowanej w Rezolucji B1.5 XXIV Zgromadzenia Generalnego IAU w Manchesterze w 2000 roku (IAU 2001) metryki relatywistycznej Barycentrycznego Niebieskiego Systemu Odniesienia (BCRS) (Barycentric Celestial Reference System), która dla transformacji czasu i realizacji osi czasów układów współrzędnych w Układzie Słonecznym stanowi rozszerzenie Rezolucji B1.3 tego Zgromadzenia (Krynski 2004). Tensor barycentrycznej metryki g μν ze współrzędnymi barycentrycznymi (t, x) (t = TCB) ma być wyrażony jako: g 00 = 1 + c -2 2 [w 0 (t, x) + w L (t, x)] c -4 2 [w 0 2 (t, x) + Δ(t, x)] g 0i = c -3 4w i (t, x) (31) g ij = δ ij (1+ c -2 2 w 0 (t, x)) gdzie potencjał skalarny w 0 określony jest jako suma 2 M A w 0 (32) A r A\n18 128 Jan Kryński z sumowaniem po wszystkich ciałach niebieskich A o masach M A Układu Słonecznego, r A = x x A są współrzędnymi barycentrycznymi środka mas ciała A, r A = r A, i gdzie w L zawiera rozwinięcie w funkcji momentów multipolowych wymaganych dla każdego ciała. Przykładowo rozwinięcie potencjału postnewtonowskiego Ziemi w GCRS na zewnątrz Ziemi ma postać: W E (T, X) = A GM E R l [1 + l E R P lm (cosθ)(c E lm(t)cosmφ + S E lm(t)sinmφ)] l 2 m0 R (33) gdzie C E lm i S E lm są, z wystarczającą dokładnością, równoważne postnewtonowskim momentom multipolowym (Damour i in. 1991), θ i φ są kątami biegunowymi odpowiadającymi przestrzennym współrzędnym X a w GCRS, M E oznacza masę Ziemi, R E jest promieniem równikowym Ziemi, zaś R = X. Potencjał wektorowy 6 w i (t, x) wyrażony jest następująco: gdzie potencjał wektorowy ciała A: GM ( t, x) r i i w ( t, x ) w A( t, x) (34) A i i ( r A S A) M Av A ( t, x ) G (35) 2r r A A i w A 3 Funkcja Δ(t, x) wyrażona jest jako: A A 2v k k 2 k k 2 GM B 1 ( r Av A) k k 2Gv A( ra S A) A r 2 Aa A 3 B A rba 2 r A ra (36) gdzie r BA = x B x A, a v A i a A są odpowiednio prędkością i przyspieszeniem ciała A w układzie współrzędnych barycentrycznych, zaś S A jest całkowitym momentem obrotowym ciała A. We wzorach tych wyrazy z S A są potrzebne tylko dla Jowisza (S = m 2 s -1 kg) i Saturna (S = m 2 s -1 kg) w bezpośrednim sąsiedztwie tych planet. Zależność pomiędzy TCB i TCG wyrażona jest za pomocą uogólnionej transformacji Lorentza (IAU 2001; Kovalevsky 2002), przeprowadzającej 6 Własności pola sił w czasoprzestrzeni scharakteryzowane są przez czterowektor zwany czteropotencjałem. Trzy składowe przestrzenne takiego czterowektora tworzą trójwymiarowy wektor zwany potencjałem wektorowym pola. Składowa czasowa takiego czterowektora nazywa się potencjałem skalarnym (Landau i Lifszyc 1980).\n19 Nowe skale czasu i idea pośredniego systemu odniesienia 129 system GCRS w BCRS na pełnym pierwszym poziomie postnewtonowskim 7. Została ona zdefiniowana w rezolucjach XXIV Zgromadzenia Generalnego IAU w Manchesterze w 2000 roku (IAU 2001). Rezolucja B1.3 zaleca stosowanie, gdy wymaga tego dokładność obliczeń, pełnej postnewtonowskiej transformacji współrzędnych pomiędzy BCRS i GCRS, narzuconej przez formę odpowiednich tensorów metrycznych. Zależność między współrzędną czasową systemu barycentrycznego TCB i współrzędną czasową systemu geocentrycznego TCG może być wyrażona z wystarczającą dokładnością jako: t 2 TCB TCG = c -2 ve i i w0ext ( x E ) E E dt v r ) c -4 t0 2 t 4 2 ve 3 2 i i 1 2 ve i i ve w0ext ( xe ) 4v Ew ext ( xe ) w0ext ( xe ) dt 3w0ext ( xe ) E E v r t (37) gdzie v E jest barycentryczną prędkością Ziemi, a wskaźnik ext odnosi się do sumowania po wszystkich ciałach za wyjątkiem Ziemi. Rezolucja B1.5 XXIV Zgromadzenia Generalnego IAU w Manchesterze w 2000 roku (IAU 2001) uściśla definicję stałej L C jako <TCG/TCB> = 1 L C, gdzie operator < > odnosi się do operacji uśredniania w środku mas Ziemi na wystarczająco długim interwale czasu. Według najnowszego oszacowania (Irvin i Fukushima 1999), cytowanego w Rezolucji B1.5: L C = (± ) (38) Z uwagi na niemożliwość jednoznacznego zdefiniowania L C, stałej tej nie należy używać do formułowania transformacji czasu wówczas, gdy wymagana jest jego znajomość z dokładnością lub wyższą. XVI Zgromadzenie Generalne IAU w 1976 roku w Grenoble wprowadziło obok skali Ziemskiego Czasu Dynamicznego również skalę czasu dynamicznego odniesionego do barycentrum Układu Słonecznego. Czas ten nazwano Barycentrycznym Czasem Dynamicznym. Barycentryczny Czas Dynamiczny (TDB) (Temps Dynamique Barycentrique lub Barycentric Dynamical Time) jest czasem atomowym zdefiniowanym w Rezolucji 5 XVI Zgromadzenia Generalnego IAU w Grenoble w 1976 roku (IAU 1977). Od 1984 roku TDB zastąpił Czas Efemerydalny ET 7 Postnewtonowska mechanika relatywistyczna stanowi przybliżenie mechaniki w ujęciu ogólnej teorii względności o przejrzystości i prostocie strukturalnej niemal takiej jak mechanika newtonowska. Tradycyjnie n-ty poziom postnewtonowski odnosi się do wyrazów o współczynnikach c -2n w metryce, które określają poprawki do newtonowskich równań ruchu; odpowiada to c -2n-2 w g 00, c -2n-1 w g 0i oraz c -2n w g ij (Damour i in. 1991).\n20 130 Jan Kryński jako argument efemeryd odniesionych do barycentrum Układu Słonecznego: np. Księżyca, planet, a także jako argument precesji. TDB może być określony jako argument w algorytmach efemerydalnych DE405/LE405 opracowanych przez JPL (efemerydy planetarne zazwyczaj wyrażane są w funkcji czasu T eph, który jest bardzo zbliżony do TDB) (Standish 1998). TDB różni się od TDT (obecnie od TT) tylko o wyrazy okresowe spowodowane ruchem orbitalnym Ziemi w polu grawitacyjnym Słońca, Księżyca i planet. Różnica ta, zawierająca efekty relatywistyczne, nie przekracza 2 ms. Związek pomiędzy Barycentrycznym Czasem Dynamicznym a czasem współrzędnych barycentrycznych, który jednocześnie stanowi definicję TDB, jest następujący: TCB TDB = L B (JD ) (39) W Rekomendacji III Rezolucji A4 XXI Zgromadzenia Generalnego IAU w Buenos Aires w 1991 roku (IAU 1992) przyjęto na podstawie aktualnych oszacowań (Fukushima i in. 1986) wartość stałej L B = (± ). Rezolucja B1.5 XXIV Zgromadzenia Generalnego IAU w Manchesterze w 2000 roku (IAU 2001) uściśliła definicję stałej L B jako <TT/TCB> = 1 L B, gdzie operator < > odnosi się do operacji uśredniania w środku mas Ziemi na wystarczająco długim interwale czasu. Wartość stałej L B można wyznaczyć z zależności: 1 L B = (1 L C )(1 L G ). Według najnowszego oszacowania (Irvin i Fukushima 1999), cytowanego w Rezolucji B1.5 (IAU 2001): L B = (± ) (40) Z uwagi na niemożliwość jednoznacznego zdefiniowania L B, stałej tej nie należy używać do formułowania transformacji czasu wówczas, gdy wymagana jest jego znajomość z dokładnością lub wyższą. Średni czas uniwersalny UT1 formalnie zdefiniowany był jako funkcja średniego czasu gwiazdowego (11). Funkcja ta oparta była na wyrażeniu podanym przez Newcomba dla rektascensji średniego Słońca. Za definicję UT1 przyjmowano wyrażenie dla średniego czasu gwiazdowego Greenwich (GMST) o 0 h UT1. Czas UT1 reprezentował prawdziwy ruch obrotowy Ziemi wokół chwilowej osi obrotu. Stanowił on zatem podstawowy parametr wiążący niebieskie systemy odniesienia z ziemskimi systemami odniesienia. Niejednostajność skali czasu UT1 powoduje, że wymaga ona ciągłego, precyzyjnego monitorowania. UT1 był pośrednio uzyskiwany z obserwacji gwiazd z wykorzystaniem katalogu fundamentalnego. Nowa definicja UT1, obowiązująca od 2003 roku, podana została w Rezolucji B1.8 XXIV Zgromadzenia Generalnego IAU w Manchesterze w 2000 roku (IAU 2001). Zgodnie z tą rezolucją UT1 zdefiniowany jest jako funkcja liniowa Kąta Obrotu Ziemi ERA (Earth Rotation Angle), który jest kątem w płaszczyźnie równika Niebieskiego Bieguna Pośredniego CIP (Celestial Intermediate Pole) pomiędzy wektorami jednostkowymi skierowanymi\nRELACJE POMIĘDZY SYSTEMAMI NIEBIESKIMI I SYSTEMEM ZIEMSKIM\nINSTYTUT GODZJI I KARTOGRAFII Seria Monograficzna nr 10 JAN KRYŃSKI Instytut Geodezji i Kartografii Warszawa RLACJ POMIĘDZY SYSTMAMI NIBISKIMI I SYSTMM ZIMSKIM ZARYS TRŚCI: Przyjęte na mocy Rezolucji B1.3\nINSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII ROCZNIK ASTRONOMICZNY NA ROK 2012 LXVII WARSZAWA 2011 Redaktor naukowy Rocznika Astronomicznego Jan Kryński Sekretarz: Marcin Sękowski Adres Redakcji: Instytut Geodezji\nINSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII ROCZNIK ASTRONOMICZNY NAROK2014 LXIX WARSZAWA 2013 Redaktor naukowy Rocznika Astronomicznego Jan Kryński Sekretarz: Marcin Sękowski Adres Redakcji: Instytut Geodezji i Kartografii\nOPIS MODUŁ KSZTAŁCENIA (SYLABUS) I. Informacje ogólne: 1 Nazwa modułu Astronomia sferyczna 2 Kod modułu 04-ASTR1-ASFER60-1L 3 Rodzaj modułu obowiązkowy 4 Kierunek studiów Astronomia 5 Poziom studiów I\nINSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII ROCZNIK ASTRONOMICZNY 2015 NA ROK IGiK INSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII ROCZNIK ASTRONOMICZNY NAROK2015 LXX WARSZAWA 2014 Redaktor naukowy Rocznika Astronomicznego Jan Kryński\nINSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII ROCZNIK ASTRONOMICZNY NA ROK 2011 LXVI WARSZAWA 2010 Redaktor naukowy Rocznika Astronomicznego Jan Kryński Sekretarz: Marcin Sękowski Adres Redakcji: Instytut Geodezji i\nINSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII ROCZNIK ASTRONOMICZNY NA ROK 2013 LXVIII WARSZAWA 2012 Redaktor naukowy Rocznika Astronomicznego Jan Kryński Sekretarz: Marcin Sękowski Adres Redakcji: Instytut Geodezji\nINSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII ROCZNIK. IGiK ASTRONOMICZNY NA ROK\nINSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII ROCZNIK IGiK ASTRONOMICZNY NA ROK 2004 INSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII ROCZNIK ASTRONOMICZNY NA ROK 2004 LIX WARSZAWA 2003 Rada Wydawnicza przy Instytucie Geodezji i Kartografii\nINSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII ROCZNIK ASTRONOMICZNY NA ROK 2017 LXXII WARSZAWA 2016 Redaktor naukowy Rocznika Astronomicznego Jan Kryński Sekretarz: Marcin Sękowski Adres Redakcji: Instytut Geodezji\nINSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII ROCZNIK ASTRONOMICZNY NA ROK 2008 LXIII WARSZAWA 2007 Redaktor naukowy Rocznika Astronomicznego Jan Kryński Sekretarz: Marcin Sękowski Adres Redakcji: Instytut Geodezji\nRuch obrotowy i orbitalny Ziemi\nRuch obrotowy i orbitalny Ziemi Ruch dobowy sfery niebieskiej jest pozorny wynika z obracania się Ziemi wokół własnej osi z okresem równym 1 dobie gwiazdowej. Tor pozornego ruchu dobowego sfery niebieskiej\nROCZNIK ASTRONOMICZNY IGIK WOBEC NAJNOWSZYCH REZOLUCJI IAU\nINSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII Seria Monograficzna nr 10 MARCIN SĘKOWSKI Instytut Geodezji i Kartografii Warszawa ROCZNIK ASTRONOMICZNY IGIK WOBEC NAJNOWSZYCH REZOLUCJI IAU ZARYS TREŚCI: Zgromadzenie\nINSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII ROCZNIK ASTRONOMICZNY NA ROK 2009 LXIV WARSZAWA 2008 Redaktor naukowy Rocznika Astronomicznego Jan Kryński Sekretarz: Marcin Sękowski Adres Redakcji: Instytut Geodezji i\nINSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII ROCZNIK IGiK ASTRONOMICZNY NA ROK 2002 INSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII ROCZNIK ASTRONOMICZNY NA ROK 2002 LVII WARSZAWA 2001 Rada Wydawnicza przy Instytucie Geodezji i Kartografii\nWPŁYW WYBORU KATALOGU FUNDAMENTALNEGO NA WARTOŚCI OBLICZANYCH POZYCJI POZORNYCH GWIAZD\nINSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII SERIA MONOGRAFICZNA NR 11 MARCIN SĘKOWSKI WPŁYW WYBORU KATALOGU FUNDAMENTALNEGO NA WARTOŚCI OBLICZANYCH POZYCJI POZORNYCH GWIAZD Warszawa 2006 Rada Wydawnicza przy Instytucie\nINSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII ROCZNIK IGiK ASTRONOMICZNY NA ROK 2003 INSTYTUT GEODEZJI I KARTOGRAFII ROCZNIK ASTRONOMICZNY NA ROK 2003 LVIII WARSZAWA 2002 Rada Wydawnicza przy Instytucie Geodezji i Kartografii\nGeodezja satelitarna Czas Czas, tak samo jak przestrzeń uznawany jest za atrybut materii. Miał swój początek w momencie Big Bang-u, będzie istnieć tak długo jak będzie istnieć materia. Początki współczesnego


środa, 30 maj 2012 21:55\nDzień Mamy i Taty w naszym przedszkolu w Lublinie na Sudeckiej\n26 maja zapisze się w pamięci rodziców naszych przedszkolaków – pisze s. Danuta. – Od samego rana w przedszkolu rozbrzmiewały radosne piosenki w wykonaniu dzieci.\nczwartek, 31 maj 2012 13:53\nKongres poświęcony Afryce\nW dniach 14–16 maja 2012 roku na Papieskim Uniwersytecie Urbaniańskim w Rzymie odbywał się międzynarodowy kongres na temat: Wsłuchani w Afrykę: jej uwarunkowania, oczekiwania, potencjalność, w którym uczestniczyły m.in. dwie urszulanki: s. Rita Fiorillo z Tanzanii i s. Danuta Benisz z Rzymu.\npiątek, 01 czerwiec 2012 11:09\nŁódzki teatr ożywia w Danii pamięć o św. Urszuli Ledóchowskiej\nŁódzki Teatr Zwierciadło od 27 kwietnia do 5 maja 2012 roku wędrował po Danii ze spektaklem o św. Urszuli.\nZałożyciel i dyrektor teatru Krzysztof Kaczmarek wskutek skrzyżowania się jego dróg z drogami szarych urszulanek zafascynował się postacią świętej hrabianki – Urszuli Ledóchowskiej. W 2003 roku, przed jej kanonizacją, napisał o niej sztukę pt. „Jeszcze Polska nie zginęła… dopóki kochamy” – czterdziestominutową jednoaktówkę z trzema odsłonami, której akcja zaczyna się w 1914 roku w Sztokholmie, dokąd Matka Urszula wyjechała po wydaleniu jej z Rosji, a kończy się w 1939 roku, w dniu jej śmierci.\nniedziela, 27 maj 2012 21:30\nUrodziny z bł. Janem Pawłem II\n18 maja w domu sióstr urszulanek Serca Jezusa Konającego w Łodzi przy ul. Obywatelskiej radośnie świętowano rocznicę urodzin bł. Jana Pawła II – i innych osób, urodzonych 18 maja.\npiątek, 18 maj 2012 08:40\nTo już 9 lat od kanonizacji św. Urszuli\nDziś, 18 maja, mija 9 lat od tego radosnego dnia w 2003 roku, gdy Jan Paweł II, w swoje urodziny, ogłosił światu świętość Urszuli Ledóchowskiej.\nczwartek, 17 maj 2012 08:21\nPoświęcenie kaplicy w Petersburgu\nW poniedziałek, 7 maja 2012 roku, w naszym mieszkaniu w Sankt Petersburgu zamieszkał Pan Jezus w Najświętszym Sakramencie. Najpierw proboszcz parafii pw. św. Katarzyny o. Hyacinthe Destivelle OP poświęcił ołtarz i kaplicę, a następnie odprawił w niej pierwszą Eucharystię i umieścił Najświętszy Sakrament w małym tabernakulum.\nwtorek, 20 marzec 2012 20:39\nZ myślą o swoich ojcach i o przyszłych mężach\nOd ubiegłego roku, odkąd figura św. Józefa stanęła na drugim piętrze naszego domu przy ul. Czerwonej – piszą studentki z urszulańskiego akademika w Łodzi – kult tego świętego znacznie się ożywił. Pragniemy w przyszłości założyć dobre, na prawdziwych wartościach oparte rodziny. Dlatego zanosimy do św. Józefa nasze prośby i wzdychania o dobrego męża. I to z niezłymi rezultatami – już kilka z nas się zaręczyło!\nsobota, 25 luty 2012 12:42\nBal karnawałowy łódzkiego ERM-u\n18 lutego 2012 r. odbył się bal karnawałowy dla dzieci z Eucharystycznego Ruchu Młodych w parafii katedralnej w Łodzi. Są to na razie dwie małe wspólnoty, które powstały w tym roku szkolnym pod opieką sióstr pasjonistek.\nMsza święta – pustka, nuda czy… ukryty skarb?\nTaki temat został podjęty podczas wielkopostnego dnia skupienia, zorganizowanego dla rodziców dzieci z urszulańskiego przedszkola w Warszawie na Wiślanej. Spotkanie odbyło się w niedzielę 25 marca 2012 – już czwarty raz w domu rekolekcyjnym księży pallotynów w Konstancinie. Poprowadził je ksiądz dr Krzysztof Marcyński, adiunkt w Instytucie Edukacji Medialnej i Dziennikarstwa w UKSW, profesor homiletyki w Wyższym Seminarium Duchownym Księży Pallotynów w Ołtarzewie.\nwtorek, 01 maj 2012 12:11\nŚwięta Urszula Ledóchowska patronką Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Klimontowie\n17 kwietnia 2012 roku, w rocznicę urodzin św. Urszuli Ledóchowskiej, Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Klimontowie (k. Sandomierza) uroczyście przyjął jej imię.\nponiedziałek, 30 kwiecień 2012 13:00\nZ młodzieżą akademicką na pielgrzymce w Częstochowie\nNocą 20/21 kwietnia 2012 roku młodzież akademicka z KUL-u wraz z „młodzieżą zakonną” z Poczekajki wyruszyła na 76. Ogólnopolską Pielgrzymkę Akademicką na Jasną Górę. Na program składały się m.in. liczne konferencje i spotkania, zachęcające do wierności Kościołowi i wymaganiom Ewangelii, do podjęcia osobistej odpowiedzialności za kształt i świętość naszego Kościoła, życia społecznego i osobistego.\nponiedziałek, 30 kwiecień 2012 13:16\nŁęczyckie przedszkole – „Śladami Jana Pawła II”\nW dniach 21-22 kwietnia 2012 roku odbył się rodzinny wyjazd z urszulańskiego przedszkola w Łęczycy „Śladami Jana Pawła II”: do Częstochowy, Krakowa i Łagiewnik, Kalwarii Zebrzydowskiej oraz Wadowic.\nniedziela, 29 kwiecień 2012 21:55\nPiękny jubileusz s. Marii Wielondy w Częstochowie\nNieczęsto zdarza się, że jednego dnia świętujemy kilka jubileuszów. Tak było 14 kwietnia 2012 roku w Częstochowie, gdzie s. Maria Wielonda obchodziła jubileusz 75-lecia życia zakonnego oraz 50-lecia pobytu u stóp Jasnej Góry. A działo się na dodatek w dniu jej 92 urodzin.


„Grubymi nićmi szyte” - Clean Clothes Polska: gra on-line\nRealne problemy w wirtualnej rzeczywistości\nJak w wielu innych grach, także w „Grubymi nićmi szyte” gracze mają możliwość wcielenia się w inną postać. W tym wypadku jest to młoda osoba zaczynająca samodzielne życie. Gracze trafiają do pracy w fabryce odzieżowej, gdzie będą musieli stawić czoła problemom, z którymi na co dzień mierzą się miliony pracownic/ków przemysłu odzieżowego. Są to ciężkie warunki pracy, obowiązkowe nadgodziny, głód, bieda wynikająca z niskich pensji. Gracze na własnej skórze mogą odczuć trudy takiego życia i być może dzięki temu lepiej zrozumieć problemy pracownic/ków szyjących ich ubrania. Ta nie do końca przyjemna, ale wirtualna, przygoda może również zmotywować graczy do zaangażowania się w kampanię na rzecz poprawy warunków pracy w przemyśle odzieżowym w realnym świecie. Wszyscy, którzy dotrą do końca gry mają możliwość przyłączenia się do ogólnoeuropejskiej kampanii na rzecz godnej płacy.\nPropozycja dla nauczycieli i uczniów\nGra powstała w ramach kampanii „Godna płaca dla wszystkich” oraz projektu „Zmieniaj nawyki na lepsze”. Jej celem jest również edukacja odpowiedzialnych konsumentów/ek. Ze względu na jej ciekawą formę, gra jest atrakcyjnym dla młodzieży narzędziem edukacyjnym. Może być z powodzeniem wykorzystana przez nauczycieli na lekcjach podejmujących tematykę edukacji globalnej. W szczególności sprawdzi się na zajęciach o globalnych nierównościach i współzależnościach ekonomicznych, o relacjach między krajami globalnego Południa gdzie lokowana jest większość produkcji odzieży, oraz globalnej Północy, w tym Polski, gdzie te ubrania są sprzedawane.\nGra stanowi element Repozytorium materiałów edukacyjnych, które zawiera wiele innych materiałów na temat odpowiedzialnej konsumpcji.


I Prezes Sądu Najwyższego: Pilne Działania Ustawodawcze Konieczne Do Likwidacji Konfliktu Wokół Sądownictwa | Paradyzja\nStrona główna Wiadomości Polska I prezes Sądu Najwyższego: Pilne działania ustawodawcze konieczne do likwidacji konfliktu wokół...\nChciałabym ponownie wezwać władze publiczne dysponujące inicjatywą legislacyjną do pilnego podjęcia stosownych działań ustawodawczych. Są one konieczne w celu likwidacji tego wielkiego konfliktu wokół sądownictwa - powiedziała I prezes Sądu Najwyższego Małgorzata Manowska.\nChciałabym ponownie wezwać władze publiczne dysponujące inicjatywą legislacyjną do pilnego podjęcia stosownych działań ustawodawczych. Są one konieczne w celu likwidacji tego wielkiego konfliktu wokół sądownictwa – powiedziała I prezes Sądu Najwyższego Małgorzata Manowska.\n„Wstrzymałam działalność Izby Dyscyplinarnej SN – częściowo, bo nie mogę naruszać niezawisłości sędziowskiej, aresztować akt, czy zamknąć sędziego w pokoju, by nie orzekał – po to, aby można było opracować jakieś zmiany legislacyjne, dać politykom czas na porozumienie się” – przypomniała I prezes SN.\nZaznaczyła, że „są z jednej i drugiej strony grupy, które chcą pokazać, że się nie poddadzą”. „Wiadomo, że mamy spór i Polska podzieliła się na dwie strony w obszarze wymiaru sprawiedliwości. Z obu stron są grupy ekstremistów, którym w ogóle nie zależy na porozumieniu i przywróceniu jakiegoś ładu w wymiarze sprawiedliwości. Te grupy uznają, że im gorsza jest sytuacja w wymiarze sprawiedliwości, tym dla nich jest to korzystniejsze” – powiedziała prezes Manowska.\n„Chciałabym ponownie wezwać władze publiczne, które dysponują inicjatywą ustawodawczą, do pilnego podjęcia stosownych działań ustawodawczych. Są one konieczne w celu normalizacji sytuacji i likwidacji tego wielkiego konfliktu wokół wymiaru sprawiedliwości” – podkreśliła Manowska.\nJak dodała, obawia się jednak, że „obecny rokosz niektórych sędziów sprowokuje polityków do jakichś radykalnych kroków”. Jak oceniła, „reakcja organów mających inicjatywę legislacyjną jest potrzebna – to musi być reakcja szybka, ale nade wszystko wyważona, nie można eskalować tego sporu”.\n„Należy tutaj odrzucić ekstremistyczne poglądy obu stron konfliktu i doprowadzić do tego, aby w wymiarze sprawiedliwości przywrócić demokratyczne standardy i zapewnić realne obowiązywanie tych unormowań konstytucji, które przez wiele lat były de facto martwe” – zaznaczyła.\nPodkreśliła, że „trzeba w końcu stworzyć warunki, by w sądach można było wreszcie normalnie pracować, bo tego oczekuje 90 proc. sędziów, którzy nie chcą żadnej wojny”. „Oni chcą spokojnie pracować i tego też oczekuje całe społeczeństwo” – wskazała prezes Manowska.


PODOBNE DO: Kochanowski - ebook/epub - CYFROTEKA.PL\n00078 009095 17294352 na godz. na dobę w sumie\nWszystkie Książki: 88 676 | Nowości: +88 677\nRozdzióbią nas kruki, wrony - ebook/epub\nSzymon Winrych – glówny bohater „ Rozdzióbią nas kruki, wrony ” – to powstaniec styczniowy, który choć zdaje sobie sprawę z tego, że powstanie dogorywa, nie poddaje się i walczy do upadłego. Uparcie dąży do celu. Nie straszny mu głód ani ziąb. Nie boi się też samotności. Jego zaciekłość i konsekwencja w działaniu to rezultat świadomości, że po klęsce powstania pałeczkę przejmą przeciwnicy walki narodowowyzwoleńczej...\nSzymon Winrych glówny bohater Rozdzióbią nas kruki, wrony to powstaniec styczniowy, który choć zdaje sobie sprawę z tego, że powstanie dogorywa, nie poddaje się i walczy do upadłego. Uparcie dąży do celu. Nie straszny mu głód ani ziąb. Nie boi się też samotności. Jego zaciekłość i konsekwencja w działaniu to rezultat świadomości, że po klęsce powstania pałeczkę przejmą przeciwnicy walki narodowowyzwoleńczej...


Inne zaburzenia ruchowe - neurologiczne.pl\nInne zaburzenia ruchowe\nDrżenie jest zaburzeniem ruchowym, w postaci rytmicznych i oscylacyjnych mimowolnych ruchów wywołanych skurczami mięśni antagonistycznych różnych części ciała.\nWyróżnia się drżenie zamiarowe, które występuje w ataksji móżdżkowej, chorobie Wilsona i stwardnieniu rozsianym oraz pojawia się i nasila pod koniec wykonywania ruchu. Do oceny drżenia zamiarowego służy próba palec-nos, palec-palec, pięta-kolano.\nNatomiast drugi rodzaj drżenia, drżenie spoczynkowe występuje w spoczynku przy odciążonej kończynie, zmniejsza się bądź ustępuje podczas wykonywania ruchów, nasila się podczas chodzenia i stresu, występuje w chorobie Parkinsona.\nDrżenie może dotyczyć także głosu, głowy oraz innych części ciała.\nDysmetria jest zaburzeniem ruchowym, w którym utrudnione jest wykonanie ruchu dowolnego. Chory sięgając po przedmiot wykonuje nieadekwatny ruch (sięga po przedmiot za daleko lub za blisko) do zamierzonego mijając tym sposobem cel. Dysmetria jest charakterystyczna dla ataksji móżdżkowej.\nDystonia to zespół ruchowy polegający na przetrwałych (trwających dłużej) skurczach mięśni prowadzący do zmian postawy ciała i skręcających ruchów kończyn.\nRuchy dystoniczne charakteryzują się jednoczesnym wzrostem napięcia mięśni agonistycznych i antagonistycznych, występowaniem ruchów mimowolnych, gdy ruch dowolny dotyczy innej części ciała. Wyzwalane są podejmowaniem określonych ruchów dowolnych lub ulegają nasileniu. Kończyna utrzymana jest wówczas w określonej pozycji, która utrudnia choremu normalne funkcjonowanie. Ruchy dystoniczne zanikają podczas snu lub czasowo pod wpływem bodźców dotykowych.\n- ogniskową (zaburzeniem objęta jest jedna kończyna, np. kurcz powiek, kurcz pisarski, kręcz karku)\n- segmentalną (zaburzenie dotyczy dwóch lub więcej przylegających części ciała, np. zespół szyjno-czaszkowy)\n- uogólnioną (zaburzenie obejmuje dwie kończyny dolne i dodatkową część ciała)\n- wieloogniskową (zaburzenie obejmuje nieprzylegające części ciała)\nDystoni często towarzyszy ból.\nnerwiaki nerwu VII\nnerw trójdzielny leki\nŚródmózgowie Ucho Żołądek\nAlergolog forum Diabetologia forum Forum gastrologiczne Forum hematologiczne Laryngologia forum


Postacie historyczne - Biografie - Literatura piękna - strona 17 - Księgarnia internetowa Bonito.pl\nNajlepsza książka non-fiction roku 2017 według „Wall Street Journal” Dlaczego Leonardo da Vinci nie ukończył tak wielu ze swoich dzieł? Dlaczego jako zadeklarowany pacyfista konstruował machiny wojenne dla rodziny Borgiów? Dlaczego przez kilkadziesiąt lat wszędzie zabierał ze sobą Monę Lisę, jednak nigdy nie do...\nHistoria żołnierza-fotografa Tadeusza Rożka (1897-1940), jednego z wielu Polaków, których losy spięte były światowym konfliktem zwanym Wielką Wojną, czasami II Rzeczypospolitej i początkiem II wojny światowej. Jego pasja - fotografia, uprawiana od lat młodzieńczych i towarzysząca mu na frontach I wojny światowej stała się ...\nNowa biografia wybitnego dowódcy generała Stanisława Maczka w 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej. Stanisław Maczek – „jeden z najtęższych polskich dowódców drugiej wojny światowej” – jak napisał o nim znany historyk wojskowości gen. Marian Kukiel, był postacią wyjątkowego formatu. Studiował f...\nPrzedstawiamy fascynującą opowieść o ludziach, którzy udali się w nieznane Odkrywali oni nowe lądy w dobie, gdy nawigacja nie była aż tak mocno zaawansowana jak obecnie, a zdobycze technologiczne nie gwarantowały bezpieczeństwa. Ich wyprawy często obarczone były ogromnym ryzykiem, pomimo tego płynęli w nieznane. Książka p...\nAlbum pamiątkowy pt. Niestrudzony sługa prawdy został poświęcony osobie Ojca Profesora Mieczysława Alberta Krąpca z okazji Jubileuszu 85-lecia urodzin. Album przybliża Czytelnikom postać wielkiego Polaka, niestrudzonego sługi prawdy, patrioty zatroskanego o losy ojczyzny i polskiej kultury, oraz owoce jego działań. Zawiera...\nwydawnictwo: ZRZESZENIE KASZUBSKO-POMORSKIE, rok wydania: 2019\nKsiążka Krzysztofa Sławskiego stanowi pionierskie opracowanie biografii oraz społecznej, politycznej i zawodowej aktywności Bernarda Szczęsnego. Autor wnikliwie opisuje życie bohatera swojej pracy: uczestnika kampanii wrześniowej, komendanta struktur ZWZ/AK w powiecie chojnickim i z powodu swojej konspiracyjnej działalnośc...\nLady Almina i prawdziwe Downton Abbey prezentuje historię pałacu Highclere oraz jednej z jego najsłynniejszych mieszkanek, Lady Alminy, piątej hrabiny Carnarvon. Oto rzeczywista sceneria wielokrotnie nominowanego do nagród i nagradzanego serialu „Downton Abbey”, a także inspiracja twórców tego dzieła. Korzystaj...\nPrzedstawiamy esej biograficzny o słynnym emisariuszu Janie Karskim i swojego rodzaju portret własny Polaków, przed, w czasie i po II wojnie światowej.\nAutobiografie - 418\nPostacie historyczne - 480


Najmodniejsze sukienki nie tylko na święta. Czerwona sukienka to hit - kobieca, seksowna i elegancka [zdjęcia] | Gazeta Pomorska\nCzerwone sukienki to absolutna klasyka. Są bardzo kobiece, romantyczne, seksowne i eleganckie. Czerwona sukienka na święta czy na wieczór to zawsze trafiony wybór. Ale czerwona sukienka sprawdza się również na co dzień. Czerwień sprawdzi się idealnie, jeśli lubisz wyróżniać się z tłumu, jesteś pewna siebie lub chcesz wywrzeć na kimś silne wrażenie. Nie bez przyczyny mówi się o tym, że czerwone sukienki wyjątkowo działają na mężczyzn!Wśród propozycji znaleźć można zarówno krwisto czerwone kreacje na wielkie wyjścia, jak i bardziej stonowane czerwone sukienki, w odcieniu burgundu, które nadają się na co dzień. Jeśli nie lubisz rzucać się w oczy i stawiasz na stonowane ubrania, wybierz kreacje w odcieniu bordo.Do wyboru są zarówno klasyczne, jak i nowoczesne a nawet ekstrawaganckie modele czerwonych sukienek na święta i nie tylko. Na wielkie wyjście wystarczy dodać szpilki nude, delikatny złoty naszyjnik i minimalistyczną kopertówkę. Natomiast do pracy zestaw czerwoną sukienkę o prostym kroju z neutralnymi dodatkami – minimalistycznym makijażem, beżową torebką oraz butami w odcieniu nude. Szukasz pomysłu na czerwoną sukienkę i modną kreację na święta i nie tylko? Który odcień czerwieni pasuje Ci najbardziej? Jak nosić czerwoną sukienkę, by było efektownie, ale i elegancko? Intensywnie czerwone sukienki będą pasować szczególnie paniom o śniadej cerze i ciemniejszych włosach. Blondynki o delikatnych rysach będą lepiej prezentowały się w ciepłych odcieniach czerwieni z domieszką żółci albo chłodnych, przygaszonych, malinowych kolorach sukienek.W naszej galerii znajdziesz inspirację na najmodniejsze czerwone sukienki! Na kolejnych zdjęciach zobaczysz najmodniejsze czerwone sukienki >>>>>pixabay.com\nNajmodniejsze sukienki 2021. Czerwona sukienka to klasyka i hit nie tylko na wieczór czy na święta. W kobiecej szafie nie może zabraknąć czerwonej sukienki. Klasyczne, romantyczne i ponadczasowe, dodają kobiecości, seksapilu i elegancji - takie właśnie są czerwone sukienki w 2021 roku. Zobacz koniecznie najmodniejsze kreacje w czerwieni.\nCzerwone sukienki - hit 2021\nCzerwone sukienki to absolutna klasyka. Są bardzo kobiece, romantyczne, seksowne i eleganckie. Czerwona sukienka na święta czy na wieczór to zawsze trafiony wybór. Ale czerwona sukienka sprawdza się również na co dzień. Czerwień sprawdzi się idealnie, jeśli lubisz wyróżniać się z tłumu, jesteś pewna siebie lub chcesz wywrzeć na kimś silne wrażenie. Nie bez przyczyny mówi się o tym, że czerwone sukienki wyjątkowo działają na mężczyzn!\nWśród propozycji znaleźć można zarówno krwisto czerwone kreacje na wielkie wyjścia, jak i bardziej stonowane czerwone sukienki, w odcieniu burgundu, które nadają się na co dzień. Jeśli nie lubisz rzucać się w oczy i stawiasz na stonowane ubrania, wybierz kreacje w odcieniu bordo.\nCzerwona sukienka to najmodniejsza kreacja na cały rok!\nDo wyboru są zarówno klasyczne, jak i nowoczesne a nawet ekstrawaganckie modele czerwonych sukienek na święta i nie tylko. Na wielkie wyjście wystarczy dodać szpilki nude, delikatny złoty naszyjnik i minimalistyczną kopertówkę. Natomiast do pracy zestaw czerwoną sukienkę o prostym kroju z neutralnymi dodatkami – minimalistycznym makijażem, beżową torebką oraz butami w odcieniu nude.\nCzerwona sukienka - modna kreacja nie tylko na wieczór i na święta\nSzukasz pomysłu na czerwoną sukienkę i modną kreację na święta i nie tylko? Który odcień czerwieni pasuje Ci najbardziej? Jak nosić czerwoną sukienkę, by było efektownie, ale i elegancko?\nIntensywnie czerwone sukienki będą pasować szczególnie paniom o śniadej cerze i ciemniejszych włosach. Blondynki o delikatnych rysach będą lepiej prezentowały się w ciepłych odcieniach czerwieni z domieszką żółci albo chłodnych, przygaszonych, malinowych kolorach sukienek.\nW naszej galerii znajdziesz inspirację na najmodniejsze czerwone sukienki! Aby zobaczyć najmodniejsze czerwone sukienki, przejdź do galerii zdjęć:\nGość 18.12.2021 13:12:27\nwarto popatrzec tez na aowidzka.com


Solidne informacje i energii - casandra\nStart » Usługi » Inne Usługi » Solidne informacje i energii\nDodane: 2020-05-26 Kategoria: Usługi / Inne Usługi\nNasz portal prezentuje czytelnikom rynek energii w Polsce - zarówno konwencjonalnych źródeł, jak też odnawialnych źródeł energii (OZE). Na naszym portalu można między innymi znaleźć różnego rodzaju analizy dotyczące specyfiki danego rodzaju energii, a także najnowsze informacje z każdego z rynków. Dzięki naszej ofercie można znaleźć także ciekawe informacje o ofertach biznesowych, jakie oferuje rynek energii w Polsce. Dużym zainteresowaniem wśród naszych czytelników cieszy się także kwestia elektromobilności. Promujemy rozwój pojazdów elektrycznych oraz budowę sieci stacji do ładowania samochodów.


Nowy budynek pod górą Żar - KRN.pl\nNowy budynek pod górą Żar\nRozstrzygnięto projekt przebudowy obiektu poprzemysłowego po elektrowni w Międzybrodziu Żywieckim.\nRozstrzygnięto projekt przebudowy budynku poprzemysłowego po elektrowni w Międzybrodziu Żywieckim. Obiekt zyska łagodny, łukowaty dach, który ma nawiązywać do otaczających miejscowość szczytów. Wykończony będzie szkłem, drewnem i kamieniem.\nZaniedbany budynek, który powstał podczas budowy elektrowni szczytowo-pompowej we wnętrzu góry Żar. Obecnie częściowo wykorzystywany jest przez kółko modelarskie i przychodnię. Po remoncie, należący do gminy Czernichów, obiekt stanie się wizytówką Międzybrodzia Żywieckiego. Swoje siedziby będą w nim miały m.in. lokalne stowarzyszenia, zespoły regionalne i obecni najemcy. Obiekt i jego otoczenie zyskają nowoczesną iluminację.\nObecnie gmina szuka firmy wykonawczej. Pierwsze prace mają się rozpocząć podczas wakacji, a ich łączny koszt oszacowano na 11 mln zł.\nmieszkania na sprzedaż w Poznaniumieszkania na sprzedaż w Krakowiemieszkania na sprzedaż w Warszawiemieszkania na sprzedaż w Wrocławiumieszkania na sprzedaż w Gdańskudomy na sprzedaż w Poznaniudomy na sprzedaż w Krakowiedomy na sprzedaż w Warszawiedomy na sprzedaż w Wrocławiudomy na sprzedaż w Gdańskumieszkania do wynajęcia Krakówmieszkania do wynajęcia Warszawamieszkania do wynajęcia Poznańmieszkania do wynajęcia Wrocławmieszkania do wynajęcia Gdyniamieszkania do wynajęcia Gdańskmieszkania do wynajęcia Łódźmieszkania na zamianęgaraże do kupieniahale i magazyny na sprzedażlokale użytkowe na sprzedaż powiat Szczycieńskilokale użytkowe na wynajem powiat M. Biała Podlaskadomy na sprzedaż gmina Prochowicelokale użytkowe na sprzedaż gmina Pawonkówdomy na wynajem w Dąbkachdomy na sprzedaż w Nabróżumieszkania na wynajem w Mostach


Składzik zapomnianych marzeń: 2019\nŚniegowe gwiazdki na Gwiazdkę\nW tle sączą się nutki kolędy. Emocje opadły i te niepożądane ( zawsze pojawiają się w zawierusze przedświątecznych zmagań) i te ekscytacji żeby skórka w makowcu nie odstała ( oczywiście odstała jak co roku bo to już stało się taką naszą rodzinną tradycją :-) ), żeby kartki z życzeniami dotarły na czas, żeby lampki na choinkę przez rok leżakowania nie straciły swojej mocy, żeby karp na patelni się nie spalił, żeby w barszczu nie zabrakło uszek, żeby ość nikomu nie stanęła w gardle, żeby miejsc przy stole wigilijnym było o jedno więcej - to w razie niespodziewanego gościa, żeby... Biały obrus przykrył wszystkie niedoskonałości natury ludzkiej i potknięcia. Makowiec ze smakiem zjedzony, orzeszek rozłupany na szczęście... W myślach pojawiały się wspomnienia o tych, za którymi tęsknię, a których nie ma już wśród nas... Wszystko już minęło została tylko tęsknota i nadzieja, że może w każdym z nas narodzi się na nowo Boże Dziecię.\nGwiazdki ulepiłam z myślą o świętach. Mogą być ozdobą lub sprawdzą się jako podstawki pod kubek.\nGwiazdki znalazły się w paczuszkach, które wysłałam w ramach zabawy "Podaj dalej"\nTeraz u Nich oczekujcie ogłoszenia zabawy.\nCicho , cichuteńko a ja przesyłam Wam życzenia\nNiech nowo narodzone Dziecię\nbędzie dla Was źródłem radości.\nNiech w Waszych domach na zawsze zagości miłość, spokój.\nNiech dobroć bliskich Wam ludzi strzeże Was przed złem świata tego.\nZ okazji świąt wszystkiego dobrego!\nAutor: Alicja o 23:31 37 komentarzy:\nEtykiety: Boże Narodzenie, ceramika, rozmyślania, zabawa\nŚwęta w niebieskościach i różach\nTeraz to dopiero przygotowania do świąt nabierają rozpędu. Choinka kupiona ale moja lista z zadaniami do zrealizowania jeszcze jest długa więc szybko i na temat. Karteczki z życzeniami wysłane to mogę pokazać następną turę kartek , które wykonałam w tym roku. Podobne do tych z poprzedniego posta tylko w innej kolorystyce.\nTu wszystkie kartki w tonacji niebieskiej.\nJeszcze zrobiłam kartki w odcieniach różu.\nPozdrawiam przedświątecznie :-).\nAutor: Alicja o 11:07 23 komentarze:\nEtykiety: Boże Narodzenie, kartki, z papieru\nW świątecznym nie do końca nastroju\nJak tam u Was z przygotowaniami do świąt? U mnie powoli do przodu. Ciastka upieczone, kartki dla rodziny i znajomych zrobione. Dekoracji świątecznych brak chociaż mam ambitne plany i jeszcze jest nadzieja że może zdążę. Walczę z bałaganem, kurzem, brudnymi oknami... Przed świętami u mnie to normalka :-).\nDwie karteczki z Mikołajem zrobiłam na warsztatach świątecznych, o których pisałam w poprzednim poście.\nDwie karteczki to za mało żeby wszystkich obdarować z mojej rodziny i znajomych. Zrobiłam jeszcze kilka takich z bombkami. Może karteczki proste ale dla kogoś kto nie ma żadnych wykrojników robienie kartek to zawsze wielkie wyzwanie i ogromny bałagan, który rozprzestrzenia się na stół , podłogę i ogarnia każde wolne od ścinków papierowych miejsce.\nI jeszcze kilka zdjęć z mojego miasta świątecznie oświetlonego ( zdjęcia autorstwa mojego siostrzeńca).\nPozdrawiam serdecznie i bardzo dziękuję za przychylne dla mojej twórczości komentarze :-).\nAutor: Alicja o 20:03 26 komentarzy:\nEtykiety: Boże Narodzenie, kartki, rozmyślania, z papieru\nCzego by nie powiedzieć to przygotowania do świąt ruszyły pełną parą. Lubię ten czas trochę ekscytacji bo pojawiają się myśli żeby tylko zdążyć ze wszystkim, ale jednocześnie spokoju, bo już dawno sobie przetłumaczyłam, że nie wszystko musi być idealne i zapięte na ostatni guziki. Otulona kocykiem z kubkiem herbaty z malinami i imbirem słucham świątecznych przebojów, oglądam filmy ze świętami w tle, układam plan przedświątecznych działań lub przeglądam blogi pełne świątecznych inspiracji .\nCzas dzielę między pracą a realizacją pomysłów związanych ze świętami. Pokój założony papierami bo tworzą się karteczki. Za chwilę biegnę piec ciastka...\nZaliczyłam warsztaty świąteczne, na których między innymi powstał wianek.\nWianek zgłaszam na wyzwanie ogłoszone na blogu od A do Zet\nI jeszcze na wyzwanie ogłoszone na blogu Sklepik Gosi\nWitam nowe Obserwatorki i dziękuję że powiększacie grono wielbicieli mojego bloga. Pozdrawiam wszystkich w ten przedświąteczny czas :-).\nAutor: Alicja o 18:37 43 komentarze:\nEtykiety: Boże Narodzenie, warsztaty, wianki\nWitam. Na dworze lekki mrozik i poprószyło pierwszym śniegiem a ja mam do pokazania kolejną podstawkę w kolorze cytrynowo-turkusowym.\nPozdrawiam serdecznie i dziękuję za miłe komentarze pod ostatnim wpisem. Hafcik już skończony i na pewno pokażę tylko muszę go oprawić.\nAutor: Alicja o 21:36 26 komentarzy:\nEtykiety: ceramika, podstawki\nTańcowała igła z nitką...\nZawsze podziwiałam haftujące dziewczyny za ich cierpliwość. Nie mogłam wyjść z podziwu patrząc na wykonane przez nie prace.\nBiorąc udział w zabawie "Podaj dalej" otrzymałam od Marzenki zestaw do wykonania haftu. Nigdy nie haftowałam więc trochę mnie przeraziły te milimetrowe krzyżyki, no ale cóż skoro zestaw zawierał i kanwę, i nici odpowiedniego koloru, i igłę oraz podpowiedź jak haftować, to postanowiłam zmierzyć się z tym wyzwaniem.\nJest prawie jak w wierszu Jana Brzechwy, gdy tak stawiam krzyżyki na moim pierwszym hafcie.\nTańcowała igła z nitką,\nIgła - pięknie , nitka brzydko.\nIgła cała jak z igiełki,\nNitce plączą się supełki.\nNależę raczej do ludzi cierpliwych ale chyba nie aż tak, gdy nitki rozdzielam i liczę rządki na wzorze. Nie mam cierpliwości do tego, więc na przekór siedzę i plączę nitki, aby jak najszybciej skończyć haft. Czasami tak mnie to wciągnie, że przesiaduję do 2, 3 w nocy.\nZaczęłam wyszywanie od czepka. Te białe krzyżyki na białej kanwie to było ostre dłubanie. Na wzorze zakreślałam sobie ołówkiem wyhaftowane rzędy żeby się nie pogubić.\nObecnie haft tak wygląda. Część konturów wyszyłam. Zostały do zrobienia włosy.\nMoja cierpliwość jest na wyczerpaniu. Raczej to będzie mój pierwszy i ostatni haft . Pytają mnie po co to robię skoro to nie moja bajka. Przede wszystkim chcę udowodnić sobie że potrafię, a po drugie to przecież nie ładnie byłoby gdybym nie spróbowała, jak potrawy podanej na tacy.\nA na zakończenie jeszcze zdjęcia z mojego ogrodu z wczoraj.\nPodziwiam ciągle kwitnącą różę.\nZjadłam ostatnią poziomkę. Była pyszna :-).\nTo chyba już ostatnie wspomnienia dawno minionego lata. Dzisiaj kopałam, grabiłam liście, obcinałam... Przygotowałam ogród do zimy.\nPozdrawiam serdecznie :-).\nAutor: Alicja o 23:52 27 komentarzy:\nEtykiety: haft, ogród balkon\nalbum Alicja... anioły ATC biżuteria bombki Boże Narodzenie breloczek ceramika choinka 2020 choinka 2021 choinka 2022 co widziałam coś smacznego dekupage dekupage na tkaninie filcowanie na sucho haft jajka jesień kartki moje candy mydelniczka naczynia notes ogród balkon patera pędzel i farby podstawki poduszki rozmyślania serduszka szycie tag transfer na tkaninie warsztaty wianki Wielkanoc witraż wygrane z papieru zabawa zakładka\nCiasto zebra na białkach:-)\nRoleta rzymska w pasy\nMedalion z dziewczynką\nFioletowy smok :)\nW głąb warmińskiego lasu | Bajki z mchu i paproci\nWarzywnik - sezon 2022\nPoduszki do ogrodu\nWyprzedaż przydasi i półfabrykatów z Aliwerowej Pracowni\nPrzepis na pączki hiszpańskie.


Savox zapowiedział nowy zestaw słuchawkowy Bluetooth z funkcją ochrony słuchu\ntetraforum.pl » Start Aktualności Savox zapowiedział nowy zestaw słuchawkowy Bluetooth z funkcją ochrony słuchu\nponiedziałek, 06 czerwca 2011 06:19\nFirma Savox Communications zapowiedziała wypuszczenie na rynek nowej gamy urządzeń Bluetooth przystosowanych do potrzeb użytkowników profesjonalnej radiokomunikacji. Zapowiedź ta miała miejsce podczas konferencji TETRA World Congress 2011. Profesjonalne akcesoria do radiotelefonów produkowane przez Savox Communications zwiększają produktywność użytkowników pracujących w trudnych warunkach, a nowe rozwiązanie oparte na Bluetooth poszerza dodatkowo ofertę tej firmy.\nProfesjonalny zestaw słuchawkowy Savox Communications, obsługujący Bluetooth i posiadający funkcję redukcji szumów, został stworzony z myślą o współpracy z profesjonalnymi radiotelefonami obsługującymi Bluetooth. Pozwala on na wygodną komunikację bez używania rąk. Jego ergonomia została odpowiednio dopracowana, dzięki czemu nawet długotrwałe jego noszenie jest bezpiecznie i komfortowe, a jednocześnie nie utrudnia ono korzystania z okularów i rękawic.\nPrezentowany zestaw słuchawkowy posiada wkładkę douszną wykonaną z pianki, która zapewnia skuteczną ochronę przed zewnętrznym hałasem w trakcie odbierania transmisji.\nJest to idealne rozwiązanie dla profesjonalnego użytkownika potrzebującego zestawu słuchawkowego z ochroną słuchu przy długotrwałej i codziennej konieczności noszenia urządzenia. Przyda się w policji, w ochronie, w przemyśle, obsłudze technicznej i w transporcie. Produkt łatwo się zakłada i wygodnie nosi. Przeznaczony jest dla użytkowników, którzy muszą z niego korzystać przez ponad 5 godzin. Jest prosty, wytrzymały, lekki, niewielkich rozmiarów i łatwy do czyszczenia. Doskonale dopasowuje się do ucha. Zintegrowana funkcja cyfrowej redukcji szumu i neutralizowania hałasu wiatru za pośrednictwem układu procesorowego pozwala na używanie tego zestawu w głośnych środowiskach. Jest on ponadto odporny na kurz i wilgoć, zgodnie z wytycznymi IP55.\nProdukt jest nadal na etapie rozwoju i testów. Dlatego też producent zaprosił użytkowników, dystrybutorów i media do samodzielnego przetestowania go i podzielenia się opiniami na jego temat na swoim stoisku handlowym.\nMikael Westerlund, starszy wiceprezes firmy Savox Communications ds. rozwiązań dla biznesu, oświadczył: „Savox Communications może pochwalić się swoją innowacyjnością i otwartością na potrzeby klientów. Mamy tutaj tego doskonały przykład. Nowy zestaw słuchawkowy Bluetooth Savox, opracowany i wyprodukowany w całości z naszych własnych zasobów, jest doskonałym przykładem naszej innowacyjności. Profil osoby zwiedzającej Tetra World Congress jest dla nas wyśmienitą okazją do uzyskania opinii użytkowników i dopasowania się do ich potrzeb, co jest przykładem typowego dla nas podejścia do rynku”.\nDystrybutorem produktów Savox Communications jest firma Aksel sp. z o.o.\nPrzejdź do naszej Bazy Produktów - Akcesoria aby obejrzeć więcej produktów oferowanych przez Savox.


Nie lekceważymy alertów pogodowych - Katowice.dlawas.info - portal informacyjno - rozrywkowy\n19.07.2021 12:30 | Źródło: PAP\nNie lekceważymy alertów pogodowych\nApeluję o to, by wszyscy, którzy mieszkają blisko rzek i potoków w rejonach górskich i podgórskich zachowali dziś wieczorem czujność i byli przygotowani nawet na konieczność ewakuacji - powiedział PAP minister infrastruktury Andrzej Adamczyk. "Nie lekceważmy alertów pogodowych rozsyłanych przez Rządowe Centrum Bezpieczeństwa" – dodał.\nMinister Adamczyk odwiedził w niedzielę Radziszów i Głogoczów w Małopolsce, gdzie w nocy wystąpiły ulewne deszcze, co doprowadziło do wezbrania wód w rzekach i potokach oraz podtopień budynków i dróg.\nW Małopolsce strażacy interweniowali minionej doby ponad 400 razy – teraz usuwają skutki nawałnic: przy użyciu wysokowydajnych pomp likwidują rozlewiska, wypompowują też wodę z zalanych budynków, udrażniają przepusty. Służby w poszczególnych gminach usuwają z dróg błoto i żwir naniesione przez wodę.\n"W centrum Głogoczowa uszkodzony został ciąg pieszy, na odcinku kilkudziesięciu metrów jest osuwisko – to musi być szybko naprawione. Zalane były także drogi gminne" – powiedział PAP minister Adamczyk.\n"Najbardziej niepokojące są jednak prognozy. IMGW nadal przewiduje nawalne deszcze w Małopolsce. Na metr kwadratowy może spaść nawet do 100 litrów wody. Te prognozy każą być ostrożnym, przygotowanym na wszystko, dlatego apelujemy do mieszkańców o czujność i o stosowanie się do komunikatów służb" – podkreślił minister infrastruktury.\nOd soboty do godz. 7 rano w niedzielę strażacy interweniowali w Małopolsce 430 razy, ponad 200 zgłoszeń napłynęło z powiatu myślenickiego, gdzie największe szkody ulewne deszcze spowodowały w gminach Myślenice, Tokarnia i Sułkowice. Z sześciu zalanych budynków ewakuowano 22 mieszkańców. W Głogoczowie woda zalała drogę krajową nr 7 czyli popularną "zakopiankę", która przez kilka godzin była nieprzejezdna.(PAP)


Responsible Care - IV Seminarium "Bezpieczna Chemia" Responsible Care\nSerdecznie zapraszamy na IV Seminarium "Bezpieczna Chemia", które odbędzie się 19 kwietnia 2017 roku w Airport Hotel Okęcie przy ul. 17 Stycznia 24 w Warszawie.\nTematyka IV edycji Seminarium będzie koncentrować się na kwestiach bieżących regulacji, cyberbezpieczeństwa, bezpieczeństwa kontraktorów i najlepszych praktyk w tym zakresie oraz problemów wynikających z nieprecyzyjnych zapisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 lipca 2010 r. w sprawie minimalnych wymagań, dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, związanych z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej (Atex 137).\nSeminarium jest bezpłatne dla Członków PIPC oraz realizatorów Programu „Odpowiedzialność i Troska” – ilość miejsc ograniczona!\nAby zgłosić swój udział należy tylko wypełnić formularz znajdujący się na stronie:


Lancerto marynarka męska elegancka w Domodi\nPonadczasowy kolor i uniwersalny fason to niezmienne parametry linii Business Mix. Marynarkę Business Mix uszyliśmy z tkaniny 90% szlachetnej wełny 120's z merynosów, wzmocnionej 10% dodatkiem przędzy poliestrowej. Jednorzędowa marynarka na dwa guziki, proste klapy z ozdobnym stębnowaniem, dwie proste kieszenie z patkami i dwa rozcięcia z tyłu. Guziki wykonane z wysokiej jakości żywicy galanteryjnej. Do marynarki możesz osobno dobrać spodnie z linii Business Mix w takim kolorze, kroju i rozmiarze jaki najbardziej Ci odpowiada. Marynarka z powodzeniem sprawdzi się zarówno podczas uroczystości rodzinnych jak i w sytuacjach biznesowych. Szafir będzie pasował do większości typów urody i zapewni niemal nieograniczony dobór kolorystyczny butów, a także koszul i męskich dodatków.\nMarynarka męska Lancerto gładka czerwona z dzianiny


Sveti Vlas - vlas.pl - Apartament w Bułgarii\nApartament nr A5 w Star Dreams daje wspaniałe możliwości wypoczynku w miłej domowej atmosferze.\nOferujemy do Twojej dyspozycji:\nluksusowy apartament 66 m2, zlokalizowany na parterze, osobno klimatyzowane oba pokoje, z bezpośrednim wyjściem na basen\nsalon z aneksem kuchennym, sypialnię, przedpokój, łazienkę\n4 wygodne miejsca noclegowe\nsklep, restauracja, cafe bar, salon masażu, plac zabaw, siłownia\npełne wyposażenie mieszkania (kuchenka, piekarnik, lodówka, pralka, AGD, TV, meble, pościel, ręczniki)\nsprzęt plażowy (materac i parasol plażowy)\nSam decyduj o swoim urlopie a nic Cię nie zaskoczy !\nurokliwie położone miasteczko graniczące ze Słonecznym Brzegiem. Piaszczysta plaża, przepiękny port Marina Dinevi, cudowna promenada, doskonałe tradycyjne bułgarskie menu serwowane w wielu restauracjach, a wszystko to w przyjaznych cenach na każdą kieszeń, to atuty dla których warto uwzględnić Sveti Vlas w swoich planach urlopowych.\nDroga / Lot do Bułgarii\nPoniżej znajdziesz najbardziej użyteczne linki, przydatne w podróży do Sveti Vlas\ntanie loty z Polski (Warszawa, Katowice, Poznań, Łódź, Gdańsk) i innych krajów Europy do Bourgas i Varny\ninformacje nt. lotniska Bourgas\nZamawianie Bus-a z lotniska Bourgas do Sveti Vlas\ndla tych, którzy chcą zaplanować swoją drogę z lotniska do Sveti Vlas\nMapa Sveti Vlas i innych miejscowości w Bułgarii\nmapy Sveti Vlas, Słonecznego Brzegu, Nesebar, Bourgas, Varna i innych\n© 2012/2013 http://vlas.pl\nJesteś tutaj: Home Sveti Vlas - vlas.pl - Apartament w Bułgarii


Posiedzenie Rady Seniorów Gminy Ząbkowice Śląskie - Portal informacyjny Gminy Ząbkowice Śląskie\nPosiedzenie Rady Seniorów Gmin(...)\nSpotkanie przedstawicieli Rady Seniorów odbyło się dnia 06 listopada 2012 r. w Urzędzie Miejskim. Głównym tematem posiedzenia był przyszłoroczny budżet. Poruszano też kwestie współpracy pomiędzy poszczególnymi organizacjami i stowarzyszeniami Rady Seniorów.\nNa zaproszenie Burmistrza Marcina Orzeszka na spotkanie przybyli przedstawiciele z:\nZąbkowickiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku: Pani Grażyna Kwiecińska i Pani Jadwiga Till,\nKoła Związku Sybiraków: Pan Włodzimierz Maj i Pan Mieczysław Paszkowski,\nPolskiego Związku Niewidomych Koło Ząbkowice Śląskie: Pan Jakub Dubiński i Pani Łucja Kliniecka,\nZwiązku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych: Pan Stanisław Kowalczyk\nPolskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów: Pan Stanisław Marzec i Pan Henryk Maciorowski\nZwiązku Inwalidów Wojennych i Wojskowych: Pan Mieczysław Szymański\nZwiązku Nauczycielstwa Polskiego: Pani Agata Rząśnicka.\nPodczas zebrania dyskutowano nad propozycjami podziału środków finansowych na 2013 rok dla działalności seniorów. W dalszej części omawiano możliwości współpracy na poziomie realziowania wspólnych dla członków Rady Seniorów projektów. Każdy mógł wygłosić na forum swoje uwagi, sugestie i nurtujące problemy z zakresu życia codziennego w Gminie Ząbkowice Śląskie. Seniorzy nawiązywali do spraw związanych z bezpieczeństwiem, estetyką wyglądu miasta oraz do remontów dróg i budynków. Podkreślali też potrzebę działań związanych z nadchodzącą zimą.\nBudowa chodnika w Bobolicach zakończona Na sprzedaż lokal użytkowy przy ul. Legnickiej\nKonsultacje rocznego projektu programu współpracy z organizacjami pozarządowymi na 2013 r.


#HowTo: Twoja pierwsza kampania w Marketing Automation Extended | AtomStore - system e-commerce klasy premium\nMarketing Automation Extended to nowy moduł, w którym oferujemy nie tylko automatyzację, kilkanaście scenariuszy aktywizacji klienta, ale również komunikację omnichannel. Moduł zastępuje dedykowane narzędzia do marketing automation, który jest bardzo prosty w konfiguracji oraz pozwala komunikować się z klientami sklepu za pośrednictwem SMS-ów, e-maili oraz powiadomień web push.\nPoznaj funkcje Marketing Automation Extended\nO tym, jak uruchomić i skonfigurować moduł przeczytasz w #HowTo pod tym linkiem.\nZautomatyzowana kampania wielokanałowa: od ratowania porzuconego koszyk przez cross-selling aż po rekomendacje\nZdefiniowane cele oraz propozycję ich mierzenia\nScenariusze z określonymi działaniami oraz odstępami czasowymi (workflow)\n1) Utwórz wiadomość o porzuconym koszyku\n1. Włącz “Pierwsze przypomnienie o porzuconym koszyku” w Marketing → Automation → Dashboard → Kampanie nieaktywne\nWyszukaj “Pierwsze przypomnienie o porzuconym koszyku” i kliknij ikonę edycji. Zostaniesz przeniesiony do panelu edycji informacji. W jednym miejscu możesz stworzyć wszystkie typy wiadomości dla jednego rodzaju powiadomienia.\n2. Określ czas wysyłki oraz kanały komunikacji\nNa początku w prawym górnym logu aktywuj wiadomość. Następnie określ po jakim czasie ma być wysyłane pierwsze przypomnienie oraz wybierz kanał komunikacji. Możesz wyciszyć wybrane środki komunikacji. W tej kampanii chcemy powiadomić naszego Klienta przez web push oraz e-mail. Domyślny kanał komunikacji zmienić możesz za pomocą “ZMIEŃ”. Aby zmiany zostały uwzględnione, konieczne jest zapisanie całego kreatora wiadomości.\n3. Opracuj treści dla krótkich wiadomości web push\nPodobnie jak w przypadku e-maili systemowych, i tutaj mamy możliwość korzystania z znaczników. W tym przypadku użyliśmy znaczników:\n#first_name# - pierwsze imię klienta\n#link# - generuje link do koszyka\nSą one wystarczające, aby skonstruować czytelny komunikat dla odbiorcy.\nPROTIP: Pamiętaj, że zarówno web push, jak i SMS-y mają swoje ograniczenia znaków. W przypadku SMS jest to tradycyjne 160 znaków. W web push zależy to od przeglądarki. W najpopularniejszej Google Chrome tytuł wiadomości powinien mieć od 27-54 znaków ze spacjami. Natomiast sama treść komunikatu to ok. 54 znaki.\nWeb push wyświetli się godzinę po zakończeniu sesji - również w przypadku, gdy klient wróci do sklepu po dłuższym czasie niż godzina. Skonstruujmy również wiadomość e-mail, w której zaprezentujemy zamówione produkty.\n4. Przygotuj kreację i treść e-maila systemowego o porzuconym koszyku\nJak napisać wiadomość, która sprzedaje?\nW e-mailu warto użyć znaczniku jakim jest #produkty#. Pozwala on wyświetlić towary, które odbiorca umieścił w koszyku. Wyraźne CTA to bardzo ważny element wiadomości. Warto wyeksponować go graficznie, a następnie podlinkować znacznikiem #link#, który poprowadzi klienta do koszyka w sklepie.\nZa pomocą kilku funkcji jesteś w stanie przygotować w pełni funkcjonalny mailing z obrazkami, a nawet gifami :) Jeżeli Twoje wiadomości są gotowe, kliknij “Zapisz”, aby zapisać zmiany. Przypomnienie jest aktywne!\nKontynuuj sprzedaż - polecaj kolejne produkty do poprzedniego zamówienia\nSiłą marketing automation jest fakt, że zwiększa retencję klienta bez Twojego udziału. Jednym ze scenariuszy jest rekomendowanie kolejnych zakupów na podstawie ostatnio dokonanego zamówienia.\n1. Włącz “Wiadomość o produktach powiązanych z produktami już zamówionymi” w Marketing → Automation → Dashboard → Kampanie nieaktywne\nWyszukaj “Wiadomość o produktach powiązanych z produktami już zamówionymi” i kliknij ikonę edycji. Zostaniesz przeniesiony do panelu edycji informacji.\n2. Określ treść wysyłki SMS\nPodobnie jak w poprzedniej wiadomości, musisz aktywować powiadomienie. Następnie określ warunki wysyłki. Ważne jest, aby taka informacja nie wychodziła zbyt blisko daty zrealizowania zamówienia. W tym przypadku zastosujemy tylko kanał komunikacji SMS, którego konfiguracja jest bardzo prosta.\nPROTIP: SMS czy e-mail? Co mówią badania? Czy wiesz, że SMS jest najszybciej odczytywanym komunikatem – 69% osób odczytuje je w przeciągu 5 minut od dostarczenia, a 91% w ciągu jednej godziny. Jednak polscy respondenci najczęściej odbierają komunikaty o promocjach na swoim telefonie komórkowym, pozostałe czynności związane z zakupami online wolą wykonywać na komputerze.\nW przypadku marketingowych wiadomości warto ustawić capping na wartość “TAK”. W tej wiadomości użyliśmy znacznika #rekomednacje_powiazane:6#. Oznacza to, że odbiorca otrzyma linka do dynamicznego landing page’a z ośmioma produktami, które powiązane są z jego poprzednim zakupem.\nPROTIP: Jak działają rekomendacje produktowe w AtomStore? Silnik rekomendacji oparty jest o profil zakupowy klienta. Na podstawie historii przeglądanych produktów i kategorii analizowana, generuje rekomendacje w obszarze polecanych produktów na karcie produktu, listy ostatnio oglądanych produktów, bestsellerów, nowości i promocji.\nZnacznik #produkty# działa na różnych zasadach dla poszczególnych kanałów komunikacji, dlatego należy wziąć to pod uwagę tworząc treści do poszczególnych kanałów:\nemail - znacznik zaciąga powiązane produkty z tytułami i obrazkami do kreacji wiadomości;\nSMS i web push - znacznik generuje link, pod którym znajduje się dynamiczny landing page z wygenerowanymi powiązanymi produktami.\nJeżeli Twoje wiadomości są gotowe, kliknij “Zapisz”, aby zapisać zmiany. Przypomnienie jest aktywne!\nZachęć do zakupów - zaoferuj rabat i rekomenduj\nAby zachęcić klienta do powrotu do sklepu i dokonania zakupów, podaruj mu niewielki rabat. Wysyłkę kodu zniżkowego możesz ustawić automatycznie na dwa dni po wizycie, która nie zakończyła się zamówieniem ani nawet dodaniem produktów do koszyka.\n1. Włącz “Wiadomość po X dniach od ostatniej wizyty niezakończonej zamówieniem” w Marketing → Automation → Dashboard → Kampanie nieaktywne\nWyszukaj “Wiadomość po X dniach od ostatniej wizyty niezakończonej zamówieniem” i kliknij ikonę edycji. Zostaniesz przeniesiony do panelu edycji informacji.\n2. Określ kanały komunikacji\nPodobnie jak w poprzedniej wiadomości, musisz aktywować powiadomienie. Następnie określ warunki wysyłki. Ważne jest, aby taka informacja nie docierała do klienta w zbyt dużym odstępie czasu od wizyty.\nW tym przypadku jako pierwszy kanał wybraliśmy SMS, a drugi jako e-mail. Ustaw flagę cappingu. Aby dodać rabat wystarczy użyć znacznika #kod_kuponu#. Dodając znacznik #produkty#, w wiadomości SMS odbiorca otrzyma link, pod którym znajduje się wygenerowany landing page.\n3. Stwórz kreację e-mail\nJako drugi kanał komunikacji wskazaliśmy e-mail. Również tutaj dodajemy kod rabatowy. Aby go dodać, w AtomStore w treść e-maila wystarczy wstawić znacznik\nprzy czym “X” to numer ID wygenerowanego w sekcji Marketing → Kupony kuponu. W tej wiadomości użyliśmy znaczników #rekomendacje_spersonalizowane:6” oraz #rekomendacje_zakupowe:6#. Numer na końcu obu znaczników oznacz liczbę produktów do wyświetlenia - w tym przypadku 16. Możesz ustawić dowolną wartość, ale pamiętaj - im większy wybór, tym klient może czuć się bardziej zagubiony lub rekomendacje będą daleko wybiegać poza obszar jego zainteresowań.\nJeżeli Twoje wiadomości są gotowe, kliknij “Zapisz”. Przypomnienie jest aktywne! To nie wszystkie możliwości modułu Marketing Automation Extended. Wśród nich są również wysyłki powiadomień web push.\nJak wysłać web push w AtomStore?\nZachęcamy do testowania nowego modułu i zobaczenia jego możliwości na żywo. Aby to zrobić zarejestruj się w demo sklepu AtomStore. Kliknij tutaj i poproś o dostęp. Następnie przejdź do zakładki Marketing → Automation → Dashboard.