miejsce | Blog z poradami\nReklama zewnętrzna to doskonały sposób, by dotrzeć do ludzi w bardzo różnych miejscach. Nie ma znaczenia, czy w tej chwili pracują, rozmawiają z kimś, jadą na wakacje lub zwyczajnie chodzą po mieście, taka reklama może do nich dotrzeć. Reklama zewnętrzna oferuje możliwości jeśli chodzi o dotarcie do odbiorców o każdej porze, a także działa na nich w nienachalny sposób. Billboardy są dzisiaj właściwie wszędzie.\nJeżeli jesteś biznesmenem prowadzącym swoją działalność gospodarczą, z pewnością zdajesz sobie sprawę, jak stresujący jest to interes. Pewnie, że, nikt nie sterczy nam nad głową, sami o wszystkim decydujemy - jednak wiąże się to z dużą odpowiedzialnością. Nawet jeśli zajmujemy się dystrybucją popularnego towaru, musimy liczyć się ze sporymi wydatkami - energia, czynsz, pensje dla pracowników. Dodatkowo, jeżeli pragniemy się rozwijać, trzeba inwestować w zdobywanie kolejnych odbiorców - niezbędna jest nam reklama.\nJuż kilkadziesiąt lat temu na powszechną skalę wykorzystano urządzenia komputerowe do obowiązków zawodowych. Z początku pełniły one jedynie rolę maszyn liczących, zastąpionych w późniejszym czasie przez powszechne kalkulatory. Z biegiem lat zakres funkcji komputerów uległ znacznemu poszerzeniu, tak że aktualnie jest szereg profesji, których reprezentanci wykonują swoje obowiązki tylko z wykorzystaniem komputerów. Urządzenia te są oprócz tego niezbędne do typowem pracy w biurze czy wiążącej się z księgowością. Także ich zdolności wiążące się z wykonywaniem obliczeń w znaczny sposób się poszerzyły.\nW obecnych czasach zdarza nam się częstokroć zmieniać miejsce zamieszkania. Zwykle związane to jest ze zmianą pracy bądź sytuacją osobistą. Jeżeli stać nas na kupno domu nowego albo z drugiej ręki albo - co ma nagminniej miejsce - postanowiliśmy wziąć kredyt mieszkaniowy na kupno mieszkania, rozpocznijmy od poszukania pośrednika nieruchomości, albowiem zakup oraz sprzedaż mieszkań odbywa się w większości wypadków przez pośrednika.\nW trakcie organizowania różnych wydarzeń, w jakich uczestniczą różne grupy ludzi, ważne jest zagwarantowanie bezpieczeństwa, które oferuje między innymi agencja ochrony w łodzi\nWłaściwe zabezpieczenie masowych wydarzeń, w których biorą udział większe zbiorowiska ludzi jest niezwykle ważne i powinno stanowić priorytet dla ich organizatorów.\nBelka skrętna jest to rozwiązanie stosowane przede wszystkim w samochodach francuskich. Podatność belki na skręcanie w połączeniu z dobrze zestrojonym zawieszeniem znamiennie poprawia właściwości jezdne.\nDodatkowo płaska budowa belki zapewnia zabudowę głębokiego bagażnika, co podnosi walory użytkowe czterokołowców, które są w nią wyekwipowane.\nSzkoły policealne to znakomITe wyjście dla osób, które w krótkim czasie pragną uzyskać praktyczne umiejętności oraz konkretny zawód. Gwarantują one doskonałe przygotowanie do rozpoczęcia pracy oraz, co istotne, dokumenty poświadczające uzyskane kwalifikacje.\nJeżeli zatem interesuje nas studium policealne Wrocław jest miastem, w którym bez problemu odnajdziemy bardzo wiele placówek.


Savic Bramka ograniczająca dog barrier 2 - przedłużenie 7 cm (do bramki o wys. 107 cm) - Pasaz Handlowy\nJeżeli Twój pies nie powinien posiadać wstępu do danego wnętrza,jednocześnie chcesz by koty, szczenięta i inne niewielkie zwierzęta domowe przemieszczały się tam bezproblemowo - bramka ograniczająca jest wyśmienitym rozwiązaniem.\nsolidna bramka ograniczająca Dog Barrier 2 z drzwiczkami dla kota od Savic uniemożliwia niepożądanemu przedostaniu się psa do niewskazanych dla niego pomieszczeń, pięter. Drzwiczki o szerokości 50 cm pozwalają na właścicielom łatwe i szybkie dojście do pupila.\nw dodatku bramka ma wbudowane drzwiczki dla kotów, szczeniąt lub innych minimalnych zwierząt domowych (wys. X szer.: 28 x 17). Te małe drzwiczki mogą być otwarte lub zamknięte niezależnie od całej bramki. Nieskomplikowany i prędki montaż, nie wymagający wiercenia.\nKratę można rozsunąć, dzięki czemu może ona zabezpieczyć przejścia o wymiarach 75 - 84 cm. W razie potrzeby, można dopasować ze sobą do 4 części przedłużających, uzyskując dzięki temu bramkę o długości 112 cm.\nBramka Ograniczająca Dog Barrier 2 z drzwiczkami dla kota w skrócie: Szerokość 50 cm Dwustopniowe drzwi Kolor: jasnobrązowy Materiał: pręty: metal uchwyt: tworzywo nienaturalne znikome drzwiczki dla kota, szczeniąt i niewiele znaczących zwierząt domowych, rozmiary: wys.\nx szer.: 28 x 17 cm Można poszerzyć, uzyskując szerokość 75 cm do 84 cm Maksymalna szerokość kraty (włącznie z 4 elementami przedłużającymi, które nie są zawarte w pakiecie) 112 cm łatwy montaż - nie wymaga wiercenia W komplecie kółka mocujące do ściany Ø ok.\n4 cm Odstęp między prętami ok. 4,5 cm Kąt otwarcia bramki: 90° wymiary Dog Barrier 107 cm, dł. X wys. X szer.: 75 - 84 x 107 x 4,5 cm wymiary przedłużenia 107 cm, dł. X wys. X szer.: 7 x 107 x 4,5 cm komponenty przedłużające tego modelu nie są kompatybilne z poprzednim modelem bramki producenta Savic.\nAerozol do użytku zewnętrznego na trudno gojące się rany marki Veyx pharma\npakiet do przekształcania przyczepki rowerowej w wózek. Szybka i prosta konwersja z wózka do ciągnięcia w wózek do pchania istotnie manewrowny dzięki kółku przedniemu obracanemu o 360° ma hamulec...\n195,53 PLN Zobacz w sklepie\nrepelex plus utrzymuje psy i koty z daleka, 300ml marki Dr seidel\nMata chłodząca Moro S (5902633113506)\nMata chłodząca dla psa albo kota o wymiarach 40x30cm Mata chłodząca, która wspomaga regulację temperatury ciała psa lub kota podczas upalnych dni. Matę można umieścić w budzie, legowisku,...\nVermicon Spray 250ml dla psa i kota Vermicon. Ie uniemożliwiać kolejnym inwazjom pasożytów należny tez regularnie stosować towar w najbliższym otoczeniu zwierząt np. Na legowisku. Istnieje...\nFlexi new comfort s szara - 5m do 15kg - taśma - szara (4000498028131)\nSmycz Flexi to produkt genialnie dostosowujący się do każdej dłoni. Opływowy oraz mocny uchwyt, udoskonaloną kontrolę nad czworonogiem, jak dodatkowo gwarantuje łatwość używania jej jedną ręką....\nPfizer Controline 268 mg duże psy 3 pipety\nDo leczenia infestacji pcheł (Ctenocephalides spp) i kleszczy (Rhipicephalus sanguineus i Ixodes Ricinus). Towar wykazuje skuteczność przeciw nowym infestacjom dorosłych pcheł przez 2...\n39,84 PLN Zobacz w sklepie\nkomfortowa i praktyczna torba - transporter do noszenia psa. Tworzona z najwyższej jakości materiałów, zapewni Twojemu pupilowi komfort i bezpieczeństwo. Wymiary: 33 x 30 x 26 cmMaksymalna waga psa...\nMISKA ZAPOBIEGAJĄCA PRZEKARMIENIU KWADRATOWA\nZolux Miska edukacyjna zapobiegająca zbyt szybkiemu jedzeniu i przekarmieniu - kwadratowaMiska uniemożliwiająca zbyt łapczywemu jedzeniu, wyprodukowana poprzez markę Zolux, to zdrowe i wesołe...


MKS Selgros Lublin mistrzem Polski! (zdjęcia) - Dziennik Wschodni\nMKS Selgros Lublin mistrzem Polski! (zdjęcia)\nDodano: 15 maja 2016, 16:45\nCzwarty raz z rzędu, a 19 w historii klubu MKS Selgros został mistrzem Polski! Lublinianki w decydującym starciu ograły w niedzielę Pogoń Baltica Szczecin 27:25\nMKS Selgros coraz bliżej mistrzostwa\nW sobotę podopieczne trener Sabiny Włodek łatwo uporały się z rywalkami. Prowadziły praktycznie od początku do końca. Po 30 minutach było aż 17:10. Po zmianie stron nasze mistrzynie kontrolowały sytuację i ich przewaga cały czas oscylowała w granicach 10 bramek. Skończyło się wygraną 30:23.\n– Po wysokiej porażce w Szczecinie zależało nam na tym, żeby odpowiedzieć rywalkom – mówiła po spotkaniu trener Sabina Włodek. – Byłyśmy pod dużą presją, dlatego bardzo się cieszę, że dziewczyny wytrzymały. Grałyśmy dobrze w obronie, ale przede wszystkim poprawiłyśmy skuteczność.\nNiedzielny pojedynek, to już zupełnie inna historia. Szczypiornistki Adriana Struzika bardzo wysoko zawiesiły poprzeczkę. Kapitalne zawody rozgrywała Brazylijka Moniky Bancilon, która w całym meczu zapisała na swoim koncie 11 bramek. Świetnie między słupkami spisywała się również Adrianna Płaczek. Efekt? Do przerwy było 15:12 dla ekipy ze Szczecina.\nW drugiej odsłonie podopieczne trener Włodek zaczęły grę od faulu w ataku. Później po trafieniu Darii Zawistowskiej zrobiło się niewesoło. Przyjezdne uciekły na 21:16. Przewaga Pogoni mogła być jednak jeszcze większa, ale skórę koleżankom wiele razy uratowała Ekaterina Dzhukeva, która broniła w nieprawdopodobnych sytuacjach.\nSygnał do ataku dały Joanna Drabik i Jessica Quintino. Obie zdobyły po bramce i MKS Selgros zaczął gonić. Po chwili przechwyt zaliczyła Alesia Mihdaliova i rzuciła na 19:21. Arcyważnego gola zapisała na swoim koncie Karolina Bijan. Po kolejnej szybkiej kontrze, to ona doprowadziła do remisu po 24. Później swoje zrobiła Drabik. Nie tylko wyprowadziła mistrzynie Polski na pierwsze od dawna prowadzenie (poprzednio miejscowe wygrywały 2:1 – red), ale po faulu na niej trzecią karę otrzymała Bancilon i musiała opuścić boisko.\nW końcowych fragmentach emocje sięgały zenitu. Spotkanie było też bardzo dramatyczne. „Kropkę nad i” mogła postawić Kristina Repelewska, nie wykorzystała jednak rzutu karnego. W odpowiedzi Patrycja Noga wytrzymała wojnę nerwów i trafiła do siatki. W efekcie, mieliśmy kolejny remis, tym razem po 25.\nLublinianki finiszowały jednak w wielkim stylu. Na 40 sekund przed końcem Repelewska się zrehabilitowała i rzuciła na 26:25. Mecz zamknęła Mihdaliova, która wbiła gwóźdź do trumny szczecinianek 27 golem.\nMKS: Dżukiewa, Gawlik – Bijan 2, Quintino 2, Kocela, Rola 3, Gęga 3, Repelewska 4, Drabik 3, Migdaliowa 8, Skrzyniarz 2, Charzyńska, Szarawaga, Syncerz. Kary: 12 min.\nPogoń: Płaczek, Wierzbicka – Bancilon 11, Sabała 2, Noga 1, Szczecina 1, Cebula, Głowińska 2, Costa, Królikowska 2, Masna, Zimny 1, Koprowska 2, Zawistowska 1, Kochaniak, Jaszczuk 2. Kary: 12 min.\nStan rywalizacji: 3:1 dla MKS Selgros.\nGość\t(16 maja 2016 o 16:16)\nGratuluję Wam jak najmocniej, ale mam jedno gorzkie pytanie - i co dalej? Znowu nieudane występy w Europie? Schemat się powtarza, a sukcesów na miarę europejską, jak nie było, tak i nie ma.\nGość\t(16 maja 2016 o 10:29)\nPoziom niski jak na Europę, doopy nie urywa. Na RP wystarcza(tylko). A swoją drogą czy dyplom też taki kiczowaty jak w zeszłym roku dostały?!.\nGość\t(16 maja 2016 o 10:25)\nMuszę podzielić zdania moich przedmówców.Polska liga kobiecej piłki ręcznej jest słabiutka a MKS z takim składem powinien z palcem w ....... zdobyć michę a nie męczyć się z równie słabą Pogonią.Bo nie ma co się oszukiwać MKS ma najsilniejszy skład w lidze .Problemem są niestety trenerki zasłużone dla MKS ale bez wiedzy i wizji prowadzenia zespołu.Sabina z Moniką mówią swoje a tamte swoje .CZAS NA ZMIANY!!!!!\nGość\t(15 maja 2016 o 22:44)\nCzas na zmiany w sztabie szkoleniowym !!!!!\nGość\t(15 maja 2016 o 21:38)\nGratulacje dziewczetam Tylko Montex!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!


Mieszkania Szczecin Atalanta - Katalog Dla Firm\nGrupa Weselna - Zespół na wesele\nAtalanta to biuro nieruchomości ze Szczecina, które oferuje mieszkania w atrakcyjnej cenie. Korzystna oferta pośrednika nieruchomości to atut biura Atalanta. Mieszkania Szczecin to nie tanie mieszkania, choć Szczecin nie jest rozwinięto gospodarczy. Atalanta przystosowuje swoją ofertę do warunków cenowych i możliwość mieszańców Szczecina. Każda nieruchomość jest reprezentowana na stronie biura nieruchomości Atalanta.\nStrona firmy: www.atalanta.szczecin.pl\nJeśli poszukujesz odpowiedniej lokalizacji swojego mieszkania i spokoju wybierz dzielnicę Fabryczna we Wrocławiu. Tu odkryjesz dom swoich marzeń, analizuj setki aktualnych ogłoszeń z dzielnicy Krzyki. Prezentujemy jeden z największych serwisów prezentujących ogłoszenia posiadłości luksusowych, nowoczesne mieszkani...\nBiuro nieruchomości Krymar z Bydgoszczy zajmuję się pośrednictwem w sprzedaży, kupnie oraz wynajmie nieruchomości. Na stronie internetowej odnajdziesz dokładnie opisane oferty ze zdjęciami, niekiedy również z filmem. Proponujemy również pomoc w wyborze kredytu hipotecznego. Krymar istnieje od 1985 roku, w tym czas...


Finał Nice Polskiej Ligi Żużlowej w TVP Regionalnej – naziemna.info – Telewizja cyfrowa, Radio, Wideo online, VOD\nFinał Nice Polskiej Ligi Żużlowej w TVP Regionalnej\nMT 26 września 2014 Finał Nice Polskiej Ligi Żużlowej w TVP Regionalnej2014-09-26T14:56:08+02:00 Oferta NTC, Telewizja Polska No Comment\nW niedzielę 28 września 2014 roku widzowie telewizji publicznej emocjonować się będą pierwszym meczem finałowym Nice Polskiej Ligi Żużlowej. Transmisja spotkania Orzeł Łódź – PGE Marma Rzeszów od godziny 13:35 w TVP Regionalnej.\nO tym, kto bezpośrednio awansuje do Speedway Ekstraligi, a kto będzie walczył w barażu z KantorOnline Viperprint Włókniarzem Częstochowa przekonamy się 5 października, gdy w Rzeszowie zostanie rozegrany mecz rewanżowy finału. Faworytem jest PGE Marma, która pewnie wygrała rundę zasadniczą, a w swoim składzie ma takich zawodników jak Kenni Larsen czy Scott Nicholls.\nOtwiera się jednak szansa, by w najwyższej klasie rozgrywkowej wystąpił klub z dużego miasta – Łodzi. Orzeł niespodziewanie pokonał w półfinale GKM Grudziądz. Czy drużyna prowadzona przez Australijczyka Jasona Doyle’a (wywalczył kwalifikację do cyklu Grand Prix w 2015 roku) jest w stanie pokonać faworyzowaną ekipę z Rzeszowa? W rundzie zasadniczej PGE Marma wygrała u siebie z Orłem 55:35, ale w rewanżu przegrała w Łodzi 43:47.\nPierwszy mecz finałowy skomentują: Rafał Darżynkiewicz oraz były zawodnik (uczestnik cyklu Grand Prix) Tomasz Bajerski. Studio poprowadzi Paweł Pezdan, a reporterem będzie Filip Czyszanowski.\nOrzeł Łódź – PGE Marma Rzeszów, godzina 13:35\nNiedziela (5 października)\nPGE Marma Rzeszów – Orzeł Łódz, godzina 13:35\n« Cykl „Rosja od środka” w FOKUS TV\nKRRiT ukarała TVP za nadmierne lokowanie produktu »


RELACJE - Magazyn Firm Rodzinnych, czerwiec 2018 by Inicjatywa Firm Rodzinnych - Issuu\nM RODZINNYCH MAGAZYN FIRM\nCZERWIEC 2018 2018 ISSN ISSN2353–6470 2353–6470 NR 3(30) CZERWIEC\nBIZNES RODZINNY W OCZACH STUDENTÓW UNIWERSYTETU\nSPISTREŚCI 21\tDarowizna a sprzedaż biznesu członkom rodziny | Agnieszka Drzazga 26\tCzy firma rodzinna powinna być darowana, czy sprzedana? | Bartłomiej Sobczak 29\tProblemy małych firm rodzinnych – dlaczego potomek nie chce przejąć biznesu? Doświadczenia własne | Mateusz Kopij Sukcesja 32\tJak firmy rodzinne mogą skorzystać na sukcesji i rozwinąć skrzydła? | Agnieszka Krysik Wydarzenia 35\tIII Zlot Sukcesorów | Jarosław Błaszczak 40\tU-RODZINY 2018\nTemat numeru 4\tCo myślą młodzi menedżerowie o biznesie rodzinnym? | Dr hab. Wojciech Popczyk 6\tMoje doświadczenia z pracy w firmie rodzinnej | Maciej Słapek 9\tProblemy w firmie rodzinnej ATOM | Adrian Somorowski 13\tFirma rodzinna jako twór nieidealny | Anna Konciak 16\tCzy sukcesja w branży transportowej jest możliwa? Opis przypadku małej firmy transportowej | Ewa Szrajber\nRELACJE. Magazyn Firm Rodzinnych dwumiesięcznik, nr 3(30), czerwiec 2018 ISSN 2353-6470 Wydawca:\nRedaktor naczelna: Maria Adamska Kontakt: maria.adamska@firmyrodzinne.pl Korekta: Beata Leśniak\nStowarzyszenie Inicjatywa Firm Rodzinnych ul. Bobrowiecka 1A 00-728 Warszawa www.firmyrodzinne.pl\nProjekt, skład: Pracownia Register www.pracowniaregister.pl Fotografie ilustracyjne: Fotolia.com\nKopiowanie, przedruk, rozpowszechnianie całości lub fragmentów czasopisma bez zgody redakcji zabronione. EGZEMPLARZ DYSTRYBUOWANY BEZPŁATNIE Redakcja zastrzega sobie prawo do skracania artykułów bez naruszania zasadniczych myśli autora oraz możliwość dokonywania niezbędnych poprawek i dopisywania śródtytułów.\nSzanowni Państwo, Drodzy Rodzinni!\nW niniejszym numerze RELACJI wykorzystujemy\nwracać, przełamywać stereotypy, rozważać plu-\npotencjał wiedzy i przemyśleń studentów II roku\nsy i minusy różnych sposobów przekazania firmy\nstudiów magisterskich Wydziału Zarządzania Uni-\nwersytetu Łódzkiego, uczestników wykładu Zarządzanie przedsiębiorstwem rodzinnym. To już\nDrodzy Czytelnicy, zwróćcie uwagę na ciekawe\ndruga taka edycja twórczości studenckiej – pierw-\nrefleksje i wnioski z obserwacji życia firm rodzin-\nsza była zamieszczona w czerwcu 2016 r., RELA-\nnych. Mnie osobiście ujęły w przesłanych esejach\nCJE nr 10(18). O tym, jaką wartość przedstawiają\nszczerość wypowiedzi i celność spostrzeżeń oraz\nwypowiedzi studentów w stosunku do wiedzy\ndobór słów, budujący swój własny styl wypowie-\nnaukowej, pisze pomysłodawca wydania, dr hab.\nWojciech Popczyk. Sukcesorzy firm rodzinnych konsekwentnie się Niektórzy z autorów są członkami biznesu rodzin- „zlatują”. W maju odbył się już trzeci Zlot Sukcesonego i patrzą na firmę rodziców oczami poten-\nrów, który jak zwykle był bardzo ciekawy, emocjo-\ncjalnego sukcesora, inni obserwują ją z pozycji\nnujący i zorganizowany z wielką fantazją. Polecam\npracownika. Ciekawym wątkiem są także roz-\nopis tego wydarzenia przygotowany przez Jaro-\nważania na temat formy przekazania własności\nrodzinnego przedsiębiorstwa. Czy założyciel ma obowiązek darować dorobek swojego życia, czy\nJak zwykle zachęcam do lektury całego trzydzie-\npowinien go raczej… sprzedać swojemu dziecku?\nstego numeru RELACJI. Czekam na Państwa py-\nTo chyba dobrze, że i takie dylematy rozważają\ntania i uwagi, a także na wypowiedzi do zamiesz-\nmłodzi ludzie i mają na ten temat własne zdanie.\nczenia w kolejnych wydaniach RELACJI.\nMoże w ogóle warto, by ta dyskusja – niełatwa w rodzinie – znalazła swoje miejsce w procesie\nplanowania sukcesji. W świecie takie rozwiązania\nsą w pełni akceptowane przez rodziny bizneso-\nwe, o czym pisaliśmy obszernie w numerze 3(4)\nz kwietnia 2014 r., ale myślę, że do tematu warto\ni portal www.portalfirmyrodzinne.eu\nMagazyn Firm Rodzinnych | nr 3(30) czerwiec 2018\nCo myślą młodzi menedżerowie o biznesie rodzinnym? „Świat jest mały tylko dla młodych” Kazimierz Koźniewski\nZarządzanie studiują osoby, które uczą się sztuki rozwoju organizacji społecznych. Szczególne miejsce wśród nich zajmują te o charakterze biznesowym. To właśnie biznesy narażone są najbardziej na ciągłe i nieprzewidywalne zmiany w otoczeniu. Od menedżera – decydenta wymaga się kompetencji przywódczych, umiejętności analizowania otoczenia i podejmowania strategicznych decyzji, od których zależy funkcjonowanie przedsiębiorstwa w dłuższym okresie czasu.\nDr hab. Wojciech Popczyk Uniwersytet Łódzki, autor książki „Przedsiębiorstwa rodzinne w otoczeniu globalnym”, WUŁ 2013\nTEMATNUMERU Zawarte w esejach spostrzeżenia i opinie pokazują sposób postrzegania przedsiębiorczości rodzinnej przez młode pokolenie przyszłych menedżerów.\nTym razem poprosiłem studentów uczestniczących w zajęciach „Zarządzanie przedsiębiorstwem rodzinnym” na Uniwersytecie Łódzkim\no napisanie esejów wyrażających ich osobiste refleksje i emocje związane z biznesem rodzinnym jako popularnej formuły w każdej gospodarce rynkowej, bez narzucania motywu wiodącego\nZgromadzona wiedza teoretyczna i empiryczna na\noraz bez względu na konotacje przedsiębiorcze\ntemat specyfiki funkcjonowania firm rodzinnych\nautorów. Zawarte w nich spostrzeżenia i opinie\npozwala formułować ofertę edukacyjną w postaci\nnie mają stricte naukowego charakteru, ale są\nbloków specjalizacyjnych lub regularnych przed-\nbezcenne, jeśli chodzi o sposób postrzegania\nmiotów dla studentów zarządzania, którzy pocho-\nprzedsiębiorczości rodzinnej przez młode poko-\ndzą z rodzin przedsiębiorczych i niewykluczone,\nlenie przyszłych menedżerów. W opracowaniach\nże mogą być potencjalnymi sukcesorami lub pla-\nnaukowych autorzy posługują się uogólnionymi\nnują założenie własnej działalności gospodarczej\nmodelami, tworzonymi na bazie wiedzy teore-\ni formuła biznesu rodzinnego zwiększy szansę\ntycznej i empirycznej, aby opisać jakiś fragment\nna ich sukces. Adresatami tych treści programo-\nrzeczywistości, wyjaśnić związki przyczynowo-\nwych mogą być wszyscy studenci zarządzania, -skutkowe i przewartościować wykryte zależności. administracji publicznej, bankowości, ekonomii,\nNie oznacza to, że każdy indywidualny przypadek\nsocjologii i innych specjalności, gdyż istnieje wy-\nbędzie zgodny z zaproponowanym modelem, ale\nsokie prawdopodobieństwo, że w swojej karierze\ntakie są prawa statystyki i modelowania w nauce.\nzawodowej będą współdziałać z takimi podmio-\nChciałbym, aby publikowane na łamach RELACJI\ntami. Główny cel inicjatyw edukacyjnych jest je-\nwybrane wypowiedzi studentów ostatniego roku\nden – kształtowanie przyjaznego środowiska dla\nstudiów magisterskich były uzupełnieniem, ilu-\nfirm rodzinnych i wzmacnianie, doskonalenie ich\nstracją teoretycznych modeli, a może nawet in-\nspiracją do ich dalszej eksploracji i weryfikacji.\nMoje doświadczenia z pracy w firmie rodzinnej Dla większości z nas praca w firmie rodzinnej może wydawać się niewątpliwą zaletą i szansą na łatwy rozwój w przyjaznej, ciepłej atmosferze. Przełożeni zazwyczaj odnoszą się do podwładnych z większą życzliwością i traktują ich bardziej pobłażliwie aniżeli ma to miejsce w innych firmach.\nZ drugiej strony, pracownicy mogą sprawiać wrażenie bardziej lojalnych i oddanych. Jednakże nie dla wszystkich praca w firmie rodzinnej może kojarzyć się tak samo. W większości przypadków\nsłowo „szef” może nasuwać skojarzenie obcej nam osoby, z którą mamy kontakt zazwyczaj tylko\nw godzinach pracy. Nie mogą tego jednak powie-\ndzieć członkowie firmy, dla których szefem jest ktoś z najbliższej rodziny. W swoim opracowaniu\nchciałbym oprzeć się na własnym doświadczeniu i wiedzy, którą zdobyłem pracując w rodzinnym przedsiębiorstwie.\nTEMATNUMERU Życie prywatne – życie firmowe\npracodawca. Jedni mogą być nad wyraz opiekuń-\nPierwszym problemem, z którym miałem szansę\nczy i wyróżniać członków rodziny przy przydziela-\nsię zetknąć, jest trudność w wyznaczeniu granicy\nniu obowiązków. Inni natomiast potrafią być oschli\npomiędzy życiem prywatnym a pracą. Już samo\ni surowi – i tak właśnie jest w moim przypadku.\nnazewnictwo pracownik – pracodawca może być\nTraktuję to jako zaletę, gdyż dzięki temu nie mam\nkłopotliwe. Dla niektórych nazywanie któregoś\nproblemów z kolegami z pracy, którzy i tak człon-\nz rodziców szefem bądź szefową, może okazać\nków rodziny mogą traktować z dużą dozą ostroż-\nsię krępujące i problematyczne. Co za tym idzie,\nności i nieufności. Zawsze musiałem wykonywać\nczasami trudno jest określić, w jakich sytuacjach\nnajbardziej wymagające prace, których nikt nie\npowinniśmy zwracać się do kogoś bliskiego służ-\nchciał się podejmować i byłem zmuszony praco-\nbowo, a kiedy prywatnie. Często życie rodzinne\nwać znacznie ciężej niż inni pracownicy w firmie.\nprzewija się z życiem firmowym w taki sposób, że\nPomimo tego, iż z roku na rok powierzane mi są\nniełatwo jest wytyczyć jasną granicę. Nierzadko\ncoraz bardziej odpowiedzialne zadania w firmie,\npowoduje to konflikty i rozterki. Czasami trudno\nnigdy nie byłem w żaden sposób faworyzowa-\njest zdecydować, czy rodzic jest przede wszyst-\nny. Dzięki temu jestem teraz pewniejszy przy po-\nkim naszym rodzicem, czy może jednak w go-\ndejmowaniu się nowych zadań. Z drugiej strony\ndzinach pracy jest głównie naszym pracodawcą.\npojawić się może problem braku poszanowania\nZ własnego doświadczenia wiem, że trudno jest\nczłonka rodziny przez innych pracowników w mo-\nto wypośrodkować i miewam z tym problemy\nmencie obejmowania stanowisk kierowniczych.\ndo dnia dzisiejszego, pomimo iż pracuję w firmie\nCzęsto wynika to ze stereotypowego myślenia, iż\nrodzinnej od wielu lat. Wielokrotnie sprawy nie-\nprzy wyborze stanowisk pracodawca kierował się\nrozwiązane w biurze przenoszone są na grunt do-\nwyłącznie więzami krwi. Pogląd ten jest jednakże\nmowy i odwrotnie. Konflikt pomiędzy członkami\nniejednokrotnie krzywdzący i niesprawiedliwy.\nrodziny, pomimo iż każdy zdaje sobie sprawę, że takie sytuacje nie powinny mieć miejsca, często\nPracując w firmie, która należy do naszej najbliż-\nprzenoszone są na płaszczyznę prowadzenia fir-\nszej rodziny, instynktownie traktujemy ją jak swoją\nmy. Wynika to ze specyfiki pracy firm rodzinnych.\nwłasną. Często oczekuje się od pracowników bę-\nMają one olbrzymią przewagę w tym, że właści-\ndących rodziną znacznie większego zaangażowa-\nciele mogą bez obaw zaufać członkom rodziny,\nnia w życie firmy. Każdy pracownik po wypraco-\nktórzy w niej pracują, lecz z drugiej strony obar-\nwaniu umówionych godzin może opuścić miejsce\nczone są większym ryzykiem konfliktów i przeno-\npracy i skupić się na życiu prywatnym. Niestety,\nszenia spraw firmy na grunt prywatny.\nrzadko kiedy tak jest wśród członków rodziny. Tutaj częściej zaciera się ta granica i nie zwracamy\nuwagi na to, czy spędziliśmy już w firmie ósmą\nKolejnym problemem, jaki może pojawić się\nczy dwunastą godzinę. Najważniejsze jest dobro\nw funkcjonowaniu rodzinnych przedsiębiorstw,\nfirmy, życie prywatne, a często nawet rodzinne,\njest kwestia faworyzowania krewnych. Praca pod\nodstawiane jest na boczny tor. W pewnym mo-\nnadzorem kogoś z rodziny może być dwoja-\nmencie może okazać się, że większość tematów\nka. Wiele zależy od tego, jaki charakter ma nasz\ndo rozmów wśród członków rodziny skupia się\nTEMATNUMERU wyłącznie na działalności przedsiębiorstwa. Jak wszystko ma to swoje pozytywne, jak i negatywne strony. Dzięki temu firmy rodzinne zyskują na szybkości podejmowania działań i bazują na zasadzie partnerstwa ich członków, jednak z drugiej strony trudno jest się oderwać i odpocząć od firmy, nawet gdy jest to wskazane. Problemy urlopów i odpoczynków to kolejne zagadnienie, które w takich firmach jest trudne do zrealizowania. Lu-\nMając za szefa członka rodziny, dostajemy szansę samorozwoju i rozwijania swoich pasji. Takie zachowanie jest rzadziej spotykane w stosunku do innych pracowników.\ndzie, którzy stworzyli coś od podstaw i również ci, którzy traktują firmę jak swoją własną, sporadycznie znajdują czas na relaks i odpoczynek, który po\nwczesna rozmowa i przedstawienie swoich ocze-\nciężkiej pracy jest czymś wręcz obowiązkowym.\nkiwań z jednej i drugiej strony może rozwiązać niepożądane konflikty.\nSzanse i zalety pracy w firmie rodzinnej\nMając za szefa członka rodziny, dostajemy szansę\nPomimo tych licznych wymagań, jakie są stawiane\nsamorozwoju i rozwijania swoich pasji. Takie za-\nczłonkom rodziny, praca w takiej firmie niesie ze\nchowanie jest rzadziej spotykane w stosunku do\nsobą mnóstwo ułatwień. Pierwszym takim aspek-\ninnych pracowników, gdyż prawdopodobnie nie\ntem jest szansa rozwoju. Często nie jest ona tak\nsą w nich pokładane tak duże oczekiwania, jak te\nszybka, jak mogłoby się to wydawać, lecz zazwy-\nco do rodziny. Jeśli chodzi o mnie, zawsze naj-\nczaj jest pewna. Właściciele, którzy budują swoją\nważniejsza była nauka, czy to w szkole średniej,\nfirmę od podstaw, wkładając w nią mnóstwo swo-\nczy aktualnie na studiach. Nigdy nie byłem zmu-\njego wysiłku, niechętnie oddają władzę firmom\nszany do pracy w tej konkretnej firmie, jednak od\nzewnętrznym czy obcym ludziom. Zdecydowanie\nnajmłodszych lat dostawałem możliwość zarobku\nbardziej widzą jako zastępcę ich samych kogoś\ni uczony byłem samodzielności.\nz najbliższej rodziny. W swojej karierze spotkałem się z kilkoma firmami rodzinnymi i wielokrotnie\nWarto również wspomnieć o elastyczności pracy\nwidziałem sytuacje, gdzie syn czy córka byli usilnie\nw firmach rodzinnych, czy to pod względem cza-\nproszeni do poznania i zainteresowania się przed-\nsowym, czy pod względem wykonywanej pracy.\nsiębiorstwem, nawet gdy później okazywało się,\nTemat ten jednakże nie dotyczy już tylko człon-\nże nie są oni kompetentni do zajęcia powierzo-\nków rodziny, lecz wszystkich pracowników firmy.\nnego im stanowiska. Może również zdarzyć się\nsytuacja odwrotna, w której to członek rodziny ma\nO firmach rodzinnych można opowiadać bez\nnadmiernie wygórowane oczekiwania co do przy-\nkońca i rozważać ten temat pod różnymi kąta-\nszłego stanowiska, podczas gdy aktualny właści-\nmi. Jedno jest pewne: prowadzenie takiej firmy,\nciel nie ma zamiaru przekazania mu takiej odpo-\ntak jak i pracowanie w niej, nie należy do łatwych.\nwiedzialności. Wtedy konflikt może przenieść się\nJednakże cieszę się, że mogę uczestniczyć w bu-\npoza sferę pracy, jednak uważam, że odpowiednio\ndowaniu takiej firmy.\nProblemy w firmie rodzinnej ATOM\nW moim eseju chciałbym poruszyć problemy występujące w rodzinnej firmie, która została założona kilka lat temu przez moją mamę. Z powodów osobistych nie chcę podawać jednak prawdziwej nazwy, dlatego nazwa firmy „ATOM” została wymyślona.\nFirma ATOM korzysta z koncesji na sprzedaż pro-\nduktów od jednego ze światowych potentatów\nPierwszym dość istotnym problemem, który wy-\nw przemyśle kosmetycznym, który oferuje pro-\nstępuje w firmie, jest obecność wśród pracowni-\ndukty z naturalnych roślin i upraw. Mowa zatem\nków mojej narzeczonej oraz siostry mamy, czyli\no typowym przykładzie franczyzy. Sklep znajdu-\nautomatycznie wśród personelu znajduje się\nje się w jednym z centrów handlowych i razem\ntrzech członków mojej rodziny. Kłopoty zaczynają\nz właścicielem, czyli moją mamą, zatrudnia łącz-\nsię w momencie uroczystości czy wyjazdów, kiedy\nnie pięć osób.\ncała trójka chce pojechać razem. Automatycznie\nTEMATNUMERU zmusza to pozostałe dwie pracownice do dostosowania się do grafiku w stu procentach. Pierwszeństwo, rzecz jasna, zawsze mają członkowie rodziny, chociaż mama stara się w miarę możliwości ich nie faworyzować, zachowując stosunki szef – pracownik, a nie siostra czy też przyszła synowa. Jako dość trudne zadanie dla właściciela jest ocenianie pracowników, a dokładniej – członków rodziny. W ostatnim czasie mama sama przyznaje, że siostra – mimo iż ma stanowisko kierownika sklepu – nie do końca wywiązuje się ze swoich obowiązków, a dodatkowo notuje jeden z gorszych wyników sprzedażowych w sklepie. Jest to dość trudna sytuacja, gdyż w przypadku całkowicie obcej osoby każdy kierownik czy właściciel\nOcenianie pracowników, a dokładniej – członków rodziny, jest trudnym zadaniem dla właściciela. W przypadku całkowicie obcej osoby nie miałby większych skrupułów i mógłby śmiało postawić ultimatum w postaci polepszenia wyniku lub ewentualnego podziękowaniu za współpracę.\nnie miałby większych skrupułów i mógłby śmiało postawić ultimatum w postaci polepszenia wyniku lub ewentualnego podziękowaniu za współpracę.\ndla każdego przedsiębiorstwa jest jak największy\nW sytuacji, kiedy siostra ma własną rodzinę, dziec-\nprzychód ze sprzedaży produktów. Licencjodaw-\nko, nie jest to proste. Dodatkowo siostra z racji\nca narzuca cele, które w pewnych miesiącach nie\nfunkcji kierowniczej jest najwyżej w hierarchii płac,\nsą wręcz realne do wykonania, co z góry prze-\nco w przypadku zmiany pracownika skutkowałoby\nkłada się na niską motywację pracowników, gdyż\nzmniejszeniem kosztów i tym samym większym\npremie uzależnione są również od stopnia wy-\nprzychodem mamy. Właścicielka zaoszczędziła-\nkonania celu miesięcznego czy też kwartalnego.\nby na tzw. dodatku funkcyjnym, który i tak jest\nW przypadku niewykonania takiego celu, licencjo-\ntroszeczkę zawyżony, tylko dlatego, że kierowni-\ndawca nie do końca pomaga i pokazuje, jak zrobić,\nkiem jest właśnie siostra. Reszta pracownic nieraz\naby było lepiej, tylko wymaga coraz więcej. Kiedy\nwyręcza kierownika, lecz nie ma z tego powodu\njednak wyniki są na dobrym poziomie, a licencjo-\nżadnych dodatkowych profitów, co może wpro-\ndawca nie może pod tym względem powiedzieć\nwadzać troszeczkę podenerwowania w „gorszych\nzłego słowa, to szuka przysłowiowej „dziury w ca-\nłym” i wprowadza inne statystyki, które według nich są równie istotne.\nWspółpraca z franczyzodawcą Innym problemem są z pewnością normy i wy- Jedną z nich przykładowo jest relacja liczby para-\ntyczne narzucane odgórnie przez firmę, która\ngonów do liczby klientów odwiedzających sklep.\noferuje swoją licencję. Ich ciągłe zmiany tylko\nNikt nie dostrzega jednak przy tym faktu, że nieraz\nmieszają w głowach pracowników i nie pozwala-\ndo sklepu wchodzą całe rodziny, a zakup jest na\nją skupić się na pracy oraz głównym celu, którym\njeden paragon. Jak zatem zrobić jeden paragon\nTEMATNUMERU na jednego klienta? Jest to niemożliwe. No, chyba\nwiększej pensji. Narzucone wytyczne są przeka-\nże pracownice na siłę miałyby „rozbijać” paragon\nzywane pracownikom przez moją mamę, a one\ni każdej osobie z rodziny sprzedać produkt czy też\nnie mają wyjścia, tylko muszą to realizować. Mimo\ndwa. Wtedy jednak pogorszyłby się kolejny wskaź-\ntego, że sama mama nie pochwala w dużej mie-\nnik, który dla licencjodawcy jest równie istotny,\nrze polityki licencjodawcy, to musi temu podlegać.\na mianowicie średnia wartość paragonu. Nie jest\nMa w zasadzie swoją firmę, lecz nie do końca jest\nwtedy istotne, że zrealizowany został dzienny cel\nniezależna, gdyż ma pewne normy czy wytyczne\nwartości sprzedanych produktów, licencjodawca\nnarzucone z góry.\njak tylko może to wytknie fakt, że średni zakup jest zbyt niski. To tylko dwa przykłady statystyk, które\nWyżej wymienione wymogi narzucone przez „fir-\nwprowadza „firma matka”, a mógłbym wymienić\nmę matkę” utrudniają również przy tym szkolenie\njeszcze inne. Pracownicy nie wiedzą momen-\npotencjalnie nowych pracowników. Osoba z ulicy,\ntami na czym się skupić, gdyż co chwila patrzą\nktóra nie miała nigdy styczności ze sprzedażą, na\nna słupki, które w rezultacie nie przekładają się\npierwszy rzut oka najchętniej chciałaby się „zapaść\nw większym stopniu na końcowy efekt w postaci\npod ziemię” i nie decydować się na pracę w takim\nTEMATNUMERU sklepie. Ilość wiedzy odnośnie do samych rabatów, celów itp., jak na pierwszy raz jest na tyle duża, że można byłoby się pogubić. Nie mówiąc już o liczbie produktów, które oferuje sklep, a o które pytają klienci. Pracownik sklepu powinien znać składniki wszystkich produktów, bądź co bądź potencjalny klient może być chociażby uczulony na różnego rodzaju składniki i złe doradzenie produktu może odbić się na zdrowiu, a następnie i przełożyć się na reklamację, która kierowana jest bezpośrednio do centrali licencjodawcy. Nowy pracownik w pierwszym miesiącu, a może i dwóch, powinien\nPracownik sklepu powinien znać składniki wszystkich produktów, bądź co bądź potencjalny klient może być chociażby uczulony na różnego rodzaju składniki i złe doradzenie produktu może odbić się na zdrowiu, a następnie i przełożyć się na reklamację.\nnajlepiej być zatem na zmianie z bardziej doświadczoną osobą, co za tym idzie, nie może pozostać sam w sklepie. zadowolony jest i klient, i sprzedawca. Nie ma to\njednak często nic wspólnego ze skuteczną sprze-\nLicencjodawca nie posiada również szczególne-\ndażą. Pracownik, który miałby przebrnąć przez\ngo programu, ułatwiającego wdrażanie nowych\ncały „schemat sprzedaży” może się w nim szybko\npracowników do struktur franczyzobiorców. Cała\nzatracić i ostatecznie nie sfinalizować transakcji\nprocedura przyjęcia nowego pracownika i wy-\nw taki sposób, jak by chciał. Musi jednak być dość\nszkolenia go spada na barki pracowników sklepu\nostrożny, gdyż co jakiś czas do sklepu wysyłani\nbądź też samego właściciela. Szkolenia z produk-\nsą tzw. „tajemniczy klienci”, którzy weryfikują, czy\ntów lub technik sprzedaży odbywają się bardzo\nsprzedaż odbywa się wedle odpowiednich norm\nsporadycznie i nie zawsze są powtarzane. W przy-\nnakreślonych przez licencjodawcę. Gdy ona tak\npadku ominięcia zatem pewnego szkolenia, moż-\nnie wygląda, jest sporządzany specjalny raport,\nna już do niego nie wrócić.\nktóry – jak się można domyślić – nie wnosi nic dobrego. Nieprzyjemności ma sam właściciel\nOdnosząc się jeszcze do samych szkoleń, a szcze-\nsklepu, a następnie pracownik, który niestety musi\ngólnie tych z technik sprzedaży, to również nie na-\nwysłuchać od mojej mamy odpowiedniej nagany.\nleżą one do ulubionych przez pracowników, a już\nszczególnie tych, którzy mają za sobą kilkuletni\nSą to, myślę, podstawowe problemy, które towa-\nstaż pracy i wyrobione swoje sposoby, schema-\nrzyszą w firmie mojej mamy. Niemniej jednak od\nty na przekonanie klienta do dokonania jak naj-\nkilku lat z podniesionym czołem zarówno ona, jak\nwiększych zakupów. Licencjodawca narzuca na\ni pracownice dają sobie radę i mimo utrudnień,\nszkoleniach techniki i metody sprzedaży, które\nktóre nieraz są przed nimi stawiane, wykonują\npowinny być krok po kroku wykonywane przez\nswoje obowiązki jak najlepiej mogą i starają się\npracowników, aby wedle uznania „firmy matki”\ndobrą atmosferą umilać sobie codzienne zmiany\nzostała dokonana „idealna sprzedaż”, po której\nFirma rodzinna jako twór nieidealny\nJedni mówią, iż nie ma nic lepszego niż praca z rodziną, ale czy na pewno? Czy zawsze ma to więcej plusów niż minusów? A co w sytuacji, gdy firma, mimo iż jest źródłem utrzymania całej rodziny, zaczyna niszczyć rodzinę od środka?\nW Polsce aż lub tylko 36% firm uważa się za fir-\nmy rodzinne. Według dorocznego raportu PwC\nJako ilustrację problemów z sukcesją władzy\noraz Instytutu Biznesu Rodzinnego skupiają się\nwybrałam niepubliczną firmę rodzinną umiej-\none głównie na wyzwaniach, jakie niesie ze sobą\nscowioną w województwie łódzkim, utworzoną\nprzyszłość, a ich największym problemem jest\nw 1990 roku. Przedsiębiorstwo to ma 28 lat, a więc\nprzeprowadzenie skutecznej sukcesji władzy .\nnależy do 23% firm rodzinnych w Polsce, których\nTEMATNUMERU działalność trwa od 21 do 30 lat2. Zajmuje się ono produkcją oraz dystrybucją koszul męskich i młodzieżowych. Firma ma charakter wielopokoleniowy, powstała z inicjatywy dziadków rodu, po czym zarządzanie nią zostało przekazane synowi – jedynemu sukcesorowi. Po dziś dzień, pomimo iż ów syn ma już własnych dwóch dorosłych synów, władza nadal leży w rękach jego i jego matki (jedynie formalnie, praktycznie nie bierze ona już żadnego udziału w życiu firmy) i żadne z nich nie ma zamiaru z niej rezygnować. Proces sukcesji władzy w tej firmie stanowi modelowy przykład nieodpowiedniego jej wdrażania. Ojciec nie dopilnował żadnego z etapów wprowadzania sukcesji władzy, które wyróżniła S. Goldstein z Hubler-Swartz In-\nJeżeli przedsiębiorstwo myśli o wielopokoleniowości, to profesjonalizacja staje się konieczna. Mimo iż obecnie obaj synowie pracują w firmie, nigdy nie byli przygotowywani na ewentualne przejęcie władzy, żaden nie został zachęcony do rozwijania kompetencji w tym kierunku.\nstitute w Minneapolis, którymi są: •\tinicjacja – czas, w którym dzieci lub nowi pracownicy zapoznają się z firmą rodzinną, •\tselekcja – proces dokonywania oceny i wyboru\nzainteresowaniami. W przypadku realizacji tych planów, biznes rodzinny z pewnością czeka nie-\nprzyszłych liderów młodego pokolenia w opar-\nchybny koniec. Psychologiczne przesłanki nie-\nciu o prezentowane kompetencje, sumienność,\nchęci oddania władzy, a tym samym oddalania\nprocesu sukcesji mogą mieć różnorakie podłoże.\n•\tedukacja – proces rozwijania umiejętności niezbędnych następcom, •\tsukcesja – proces przekazywania władzy (praw i obowiązków) . 3\nDo głównych z nich można zaliczyć: •\tpostrzeganie siebie jako niezastąpionego ogniwa – co często jest dużym błędem, gdyż świeże spojrzenie na prowadzenie biznesu, połączone ze wsparciem byłego lidera, mogą okazać się\nJeżeli przedsiębiorstwo myśli o wielopokolenio-\nznakomitym katalizatorem do rozwoju firmy;\nwości, to profesjonalizacja obszaru rodzinnego\n•\tobawa przed stagnacją – w tym przypadku\nstaje się konieczna. Mimo iż obecnie obaj synowie\nemerytowani właściciele powinni skupić się na\npracują w firmie, nigdy nie byli przygotowywani na\nwłasnym rozwoju oraz zainteresowaniach, na\newentualne przejęcie władzy, także żaden z nich\nktóre wcześniej z racji prowadzenia firmy bra-\nnie został zachęcony do rozwijania kompeten-\nkowało im czasu;\ncji w tym kierunku. W rezultacie jeden z nich nie\n•\tutrata tożsamości związanej z prowadzeniem\nzdobył wykształcenia wyższego, a drugi ukończył\nfirmy – jego ogromne doświadczenie oraz sze-\nstudia psychologiczne. Oboje także nie wiążą swej\nroki wachlarz kontaktów zawodowych mogą\nprzyszłości wyłącznie z firmą, każdy ma zamiar po\nokazać się nie zastąpione dla nowych sukce-\nodłożeniu odpowiednich środków odejść i otwo-\nsorów, można zatem przeciwdziałać poczuciu\nrzyć własne działalności związane z osobistymi\nwykluczenia byłego właściciela tworząc mu\nTEMATNUMERU stanowisko doradcze lub miejsce w zarządzie,\na nie dywersyfikacji. Właściciel chce możliwie naj-\nco będzie pozytywne dla obu stron;\nbardziej zredukować ryzyko, które z drugiej stro-\n•\tstrach przed zmianą prowadzenia firmy –\nny stanowi źródło maksymalizacji zysku, a więc\nzmiany są konieczne, aby sprostać nowym wy-\nznacznie rozsądniejszym byłoby wprowadzenie\nmaganiom rynkowym oraz być konkurencyjnym,\nodpowiedniej kalkulacji ryzyka, które pozwoliłoby\nw przeciwnym wypadku szansa długotrwałego\nna obiektywne wyliczenie jego opłacalności.\nbytu firmy jest niewielka; •\tutrata źródła utrzymania – były właściciel ma\nDlatego właśnie niezmiernie pożądany byłby tu\ndo wyboru wiele sposobów, które pozwolą mu\ntransfer pokoleniowy, polegający na przerzuceniu\nna partycypowanie w dochodach firmy, zapew-\nzarówno prawnej formy własności, jak i praktycz-\nniając tym samym bezpieczeństwo finansowe.\nnej kontroli nad firmą i podejmowanymi decyzjami sukcesorom, bądź też jednemu z nich. Taki trans-\nfer własności pozwoliłby na świeże spojrzenie na\nPrezentowana firma ma potencjał wzrostowy,\nprowadzenie biznesu, co w rezultacie mogłoby\nwynikający z popytu na swoje produkty. Firma\nowocować nowymi możliwościami rozwoju, któ-\nfunkcjonuje na rynku wiele lat i w tym czasie zdą-\nre wcześniej pozostawały niezauważone bądź też\nżyła już wypracować sobie pewną markę, a co\nniemożliwe do wdrożenia przez obecnego wła-\nza tym idzie, pozyskać grono lojalnych klientów,\nściciela. Niestety, bez decyzji o zmianie pokolenio-\ndzięki wysokiej jakości oferowanych produktów.\nwej, mimo potencjału wzrostowego, firmę może\nJednakże główny właściciel firmy przejawia sil-\nczekać upadek, co będzie stanowiło niepoweto-\nną awersją do ryzyka. Wiąże się to m.in. z unika-\nwaną stratę dla całej rodziny. W sytuacji, gdyby\nniem obcego finansowania, co w obecnej dobie\nproces sukcesji władzy został lepiej przeprowa-\nw przypadku niewystarczających środków wła-\ndzony, przedsiębiorstwo to czekałaby długookre-\nsnych skazuje firmę w najlepszym przypadku na\nsowa perspektywa wzrostowa, która zapewniłaby\nstagnację. Wizję szybszego wzrostu i rozwoju fir-\nbyt obecnym i wielu przyszłym pokoleniom.\nmy poprzez skorzystanie z kapitału zewnętrznego, co stworzyłoby możliwość utworzenia nowych punktów dystrybucji oraz unowocześnienia procesów technologicznych, próbowało przeforsować najmłodsze pokolenie – potencjalni suk-\n1\thttps://www.forbes.pl/biznes/firmy-rodzinne-w-polsce/26mxttx (dostęp: 30.04.18 r.) 2\thttp://www.ibrpolska.pl/raporty/statystyka_firm_rodzinnych/ (dostęp: 30.04.18 r.) 3\tM. Cohn, Passing The Torch: Succession, Retirement, &Estate Planning in Family-Owned Businesses, McGraw-Hill, Inc., New York 1992, s. 26-27\ncesorzy, niestety jednak bezskutecznie. Główny właściciel uważa, iż taki rodzaj ryzyka jest zbędny i lepiej jest polegać na własnym wewnętrznie wygenerowanym kapitale. Działa tu teoria przedstawicielstwa, zakładająca, iż właściciel zarządzający firmą będzie działał wyłącznie przy zachowaniu bezpiecznego poziomu ryzyka. Jest to zatem zwolennik strategii maksymalizacji wartości i generalnie rozwoju podstawowej działalności firmy, Magazyn Firm Rodzinnych | nr 3(30) czerwiec 2018\nCzy sukcesja w branży transportowej jest możliwa? Opis przypadku małej firmy transportowej\nJestem spokrewniona z właścicielem tej firmy rodzinnej. Na co dzień mam styczność z podejmo-\nWszystkie opisywane w pracy zagadnienia związane z firmą są autentyczne i oparte na własnym doświadczeniu.\nwanymi w firmie decyzjami i działaniami, ponieważ pracuję od kilku miesięcy w jej biurze. Przez\nten czas zauważyłam wiele problemów, z którymi musi borykać się właściciel firmy. Jednym z nich jest właśnie problem sukcesji w małej firmie trans-\nportowej prowadzonej w formie jednoosobowej\nTEMATNUMERU Wyzwaniem stojącym przed przedsiębiorstwami rodzinnymi w formie jednoosobowej działalności gospodarczej jest połączenie tradycji z nowoczesnością. Właściciele biznesów często boją się podejmować ryzyko. Obawiają się również przekazać firmę pod skrzydła młodego pokolenia, ponieważ przyzwyczajeni są do sprawdzonych i wypracowanych przez lata sposobów prowadzenia swojego interesu. Przekazanie zarządzania firmą jest procesem bardzo skomplikowanym i czasochłonnym. Potrzeba wielu działań, które pozwolą na poprawne przygotowanie ściśle powiązanych z biznesem osób do wprowadzenia sukcesji.\nNa ogół istnieje przekonanie, że firmy rodzinne bardziej dbają i przykładają wagę do pracowników z rodziny. W opisywanym przypadku wszyscy pracownicy traktowani są jak członkowie tej rodziny. Właściciel angażuje się w życie swoich podwładnych, pomaga im, są oni dla niego partnerami.\nHistoria firmy Opisywana firma rodzinna świadczy usługi transportowe od 1998 r. Działa na rynku krajowym\njest nielimitowany czas pracy oraz niepewność na\nwykonując zlecenia stałe i doraźne. Zlecenia\nrynku (konkurencja jest bardzo duża, a dodatkowo\ntransportowe przyjmuje i realizuje całodobowo\nwiele firm, którym udzielane są usługi, przeżywa\nprzez 7 dni w tygodniu. Posiada ubezpieczenie\nkryzys). Prowadzenie własnej firmy transporto-\nOCP przewoźnika oraz licencję na wykonywanie\nwej jest stresujące. Czasem zdarzają się sytuacje\nkrajowego transportu drogowego rzeczy. Usługi\n„kryzysowe”, losowe, gdzie trzeba trzeźwo myśleć\ntransportowe wykonywane przez firmę cechują\ni szybko podejmować decyzje, lecz dla właściciela\nsię terminowością, kompleksową obsługą każde-\nprowadzona działalność to całe życie.\ngo wykonywanego zlecenia, a kierowcy firmy to sprawdzeni i odpowiedzialni przewoźnicy, z du-\nW każdym przedsiębiorstwie zasobem decydu-\nżym stażem i praktyką.\njącym o jego sukcesie są ludzie z nim związani. W firmach rodzinnych pracownikami mogą być\nNa początku działalności nie było dużej konku-\nczłonkowie danej rodzinny oraz obce osoby za-\nrencji na rynku krajowym. Prowadzenie tak małej\ntrudnione do pracy na podstawie umów cywilno-\nfirmy transportowej nie polega tylko na samym\nprawnych. Na ogół istnieje przekonanie, że firmy\nzarządzaniu. Jest szereg rzeczy, które właściciel\nrodzinne bardziej dbają i przykładają wagę do pra-\ndodatkowo wykonuje. Jest w ciągłym ruchu, po-\ncowników z rodziny. W opisywanym przypadku\nmaga swoim pracownikom i bardzo często sam\nwszyscy pracownicy traktowani są jak członkowie\njeździ w trasę jako kierowca. Nie ma określonego\ntej rodziny. Właściciel angażuje się w życie swo-\nczasu pracy, pracuje praktycznie 24 godziny, przez\nich podwładnych, pomaga im. Potrafi się postawić\n7 dni w tygodniu. Właściciel uważa, że posiada-\nw sytuacji swoich pracowników, są oni dla niego\nnie własnej firmy transportowej ma wiele zalet,\npartnerami. Mimo że w opisywanym przypadku\na także jeszcze więcej wad. Największą z wad\nwarunki pracy nie są najatrakcyjniejsze, a flota\ntransportowa technicznie odbiega od wysokich\npracuje 2 członków rodziny oraz 17 pracowników\nstandardów na rynku, zatrudnieni pracownicy\nna stanowiskach kierowców. W działalność firmy\nchwalą sobie relacje ze swoim pracodawcą. Taka\nzaangażowana jest małżonka właściciela. Pomaga\nsytuacja ma jednak swoje wady – właściciel jest\nona w przedsiębiorstwie męża i od kilku dobrych\nczłowiekiem o dobrym sercu, starającym się po-\nlat zajmuje się stroną administracyjną prowadzo-\nmóc każdemu nawet kosztem własnego zdrowia\nnego biznesu. W firmie pracuje również tata wła-\nczy czasu, a pracownicy nie zawsze są w stanie\nściciela, który jest zawodowym kierowcą i wspiera\ntechnicznie prowadzony przez syna biznes.\nFirma przetrwała 20 lat na rynku i cały czas się\nProblemy z sukcesją\nrozwijała. Właściciel inwestował we flotę samo-\nSukcesja w opisywanym przypadku jest bardzo\nchodową i zatrudniał nowych kierowców, a jego\ntrudnym zadaniem. Choć jest to firma rodzinna,\nprzedsiębiorstwo otrzymywało coraz więcej zle-\nwłaściciel od początku prowadzi swoją działal-\nceń i przez lata dopracowało się stałej współpracy\nność w formie jednoosobowej. Zawiłe przepisy\nz lokalnymi przedsiębiorcami. Obecnie w firmie\ndotyczące prowadzenia takiej działalności bardzo\nTEMATNUMERU mocno ograniczają, a w wielu przypadkach unie-\ndorobek życia, w tym firmę, niczego niespodzie-\nmożliwiają, przeprowadzenie skutecznego pro-\nwającej się rodzinie. W opisywanym przypadku nie\ncesu sukcesji. Niestety nie ma możliwości prze-\nmamy do czynienia z takim wydarzeniem, nie jest\npisania przez właściciela na kogoś swojej firmy.\nono nawet rozważane przez właściciela, dlatego\nPodstawową przyczyną jest brak osób z najbliż-\nteż jest to dobry powód do zastanowienia się, co\nszej rodzinny, które chciałyby, a przede wszystkim\nstałoby się z tak małą firmą transportową, gdyby\nmogły ją przejąć w tym momencie. Współmał-\ntaka sytuacja miała miejsce.\nżonka zaangażowana w działanie firmy zawodowo związana jest z sektorem publicznym. Nie\nBrak podjętych kroków pozwalających na przeję-\njest w stanie teraz zrezygnować z własnej kariery\ncie firmy, w przypadku śmierci jedynego właści-\ndla dobra zarządzanej przez męża firmy rodzin-\nciela, wiąże się z szeregiem problemów i kompli-\nnej. Właściciel ma również dzieci, niestety i one\nkacji spadających na spadkobierców, takich jak:\nnie będą w stanie przejąć firmy. Jeden z synów jest żołnierzem, a drugi nigdy nie wykazywał ini-\n1.\tOgraniczona możliwości posługiwania się\ncjatywy i zainteresowania prowadzeniem takiego\nfirmą (nazwą) przedsiębiorcy po jego śmierci.\nW przypadku działalności jednoosobowej co do zasady firma umiera razem z właścicielem.\nDodatkowym problemem jest fakt, że prowadząc działalność w branży transportowej przedsię-\n2.\tBrak możliwości kontynuacji rozliczeń po-\nbiorca podlega ustawie o transporcie drogowym,\ndatkowych, gdyż następuje wyrejestrowanie\nw której jasno określone są zasady prowadzenie\nzmarłego z rejestru podatników.\ntakiego biznesu. Właściciel chcący zajmować się przewozem rzeczy w transporcie krajowym musi posiadać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (dawniej licencję na przewóz rzeczy w transporcie krajowym). Zezwolenie można uzyskać na okres od 2 do 50 lat na wniosek osoby zainteresowanej, a stosowne uprawnienia wydaje starosta właściwy dla miejsca zamieszkania przedsiębiorcy albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Co najważniejsze, zezwolenie wydawane jest na nazwisko konkretnej osoby, nie ma więc możliwości przeniesienia licencji na inną osobę. Sukcesja to przekazanie firmy z pokolenia na pokolenie, pozwalająca na zachowanie ciągłości zarządzania firmą. Zdarza się, że właściciel odchodzi nagle i bez przygotowania, zostawiając cały Magazyn Firm Rodzinnych | nr 3(30) czerwiec 2018\nTEMATNUMERU 3.\tPowstający po śmierci przedsiębiorcy problem z dostępem do rachunku bankowego – po śmierci właściciela rachunku dokonywanie z niego wypłat jest niemożliwe. 4.\tWraz ze śmiercią przedsiębiorcy wygasają\nGdyby przepisy dotyczące przejmowania firm były uproszczona i jasne, może łatwiej byłoby przekonać do tego członków rodziny.\nwszystkie zawarte przez właściciela stosunki pracy. przeprowadzenie formalności spadkowych, bez 5.\tWraz ze śmiercią właściciela wygasają również\nkonieczności zamykania firmy.\nwszystkie decyzje administracyjne, niezbędne do prowadzenia danego rodzaju działalności\ngospodarczej, w tym zezwolenia i licencje.\nAby przedsiębiorstwa transportowe mogły być\nW przedsiębiorstwach branży transportowej\nkonkurencyjne, muszą być nowoczesne i inno-\nnajważniejszym skutkiem śmierci właściciela\nwacyjne. Musi cechować je otwartość na nowe\nprzedsiębiorstwa jest wygaśniecie licencji.\nrozwiązania. W opisywanym przypadku właściciel niestety nie jest skupiony na inwestowaniu i rozwi-\n6.\tOprócz tego, zgodnie z art. 101 Kodeksu Cy-\njaniu przedsiębiorstwa. Nie ma również określonej\nwilnego, wraz ze śmiercią właściciela wygasa-\ndługofalowej wizji rozwoju firmy, która pozwoliła-\nją wszystkie udzielone przez przedsiębiorstwo\nby na zastanowienie się, co dalej z prowadzonym\nbiznesem. Najważniejsze jest tu i teraz. Właściciel stara się tak zarządzać firmą, aby mogła ona na-\nNowe regulacje dla jednoosobowych firm\ndal w miarę normalnie funkcjonować. Działalność\nW związku z tak istotnymi problemami, z któ-\njest rentowna. Jest w fazie stagnacji, a nawet walki\nrymi borykają się spadkobiercy firm rodzinnych\no swoje przetrwanie.\nprowadzona przez właściciela w mojej ocenie nie\ni ogromną skalą likwidacji jednoosobowych dzia-\nłalności gospodarczych wynikających ze śmierci\nZmiana przepisów dotyczących sukcesji w fir-\nwłaścicieli, zostały podjęte działania mające na\nmach prowadzących działalność jednoosobowo\ncelu wsparcie firm rodzinnych w skutecznym\nmogłaby w opisywanej firmie bardzo ułatwić pod-\nprowadzeniu sukcesji. Od 2017 roku Ministerstwo\njęcie kroków, które pozwoliłaby na rozwój firmy.\nRozwoju i Finansów zaczęło prace nad projek-\nGdyby przepisy dotyczące przejmowania firm były\ntem Ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsię-\nuproszczona i jasne, może łatwiej byłoby przeko-\nbiorstwem osoby fizycznej. Zmiany w przepisach\nnać członków rodziny do zastanowienia się nad\npozwolą na kontynuowanie działalności jed-\nprzejęciem w drodze sukcesji przedsiębiorstwa,\nnoosobowych podmiotów gospodarczych po\ngdyż kluczowym czynniki sukcesu tej firmy jest\nśmierci jej właściciela – czyli zachowanie cią-\njuż dobra znajomość branży i zdobyte wieloletnie\ngłości zarządzania firmą. Ustawa znacznie ułatwi\ndoświadczenie na rynku.\nDarowizna a sprzedaż biznesu członkom rodziny Sukcesja rozumiana jako przekazanie członkom rodziny przedsiębiorstwa ma fundamentalne znaczenie dla firm rodzinnych – dzięki niej możliwe jest zapewnienie ciągłości i rozwoju prowadzonego biznesu. Istnieją różne możliwości przekazania firmy rodzinie. Na potrzeby artykułu analizie poddane zostaną dwie formy sukcesji: darowizna oraz sprzedaż.\nW polskiej kulturze zazwyczaj praktykowana jest\ndziałania nie są w Polsce popularne, często budzą\nta pierwsza opcja przekazania własności. Sukce-\nzdziwienie, a także w wielu przypadkach wcale\nsja firmy w postaci darowizny jest czymś natural-\nnie są brane pod uwagę przez seniorów stojących\nnym, zapisanym w tradycji naszego kraju. Inaczej\nprzed problemem przekazania biznesu. Jednak\njest natomiast w przypadku przekazania firmy\nczy do końca zgodne z inteligencją moralną jest\nw formie jej sprzedaży członkom rodziny. Takie\noddanie biznesu w ręce rodziny, nie otrzymując\nTEMATNUMERU w zamian żadnych korzyści finansowych, podczas gdy senior przekazujący przedsiębiorstwo włożył w jego powstanie i rozwój wiele wysiłku, pracy, czasu i kapitału? Aby poznać odpowiedź na to pytanie, w niniejszym artykule zostanie przeprowadzona analiza porównawcza dwóch firm. Opisane poniżej przedsiębiorstwa są przykładem rzeczywistej praktyki gospodarczej, charakteryzuje je podobna branża, wielkość i data powstania.\nNiepewne skutki darowizny\nSukcesja firmy w postaci darowizny jest czymś naturalnym, zapisanym w tradycji naszego kraju. Inaczej jest natomiast w przypadku przekazania firmy w formie jej sprzedaży członkom rodziny. Takie działania nie są w Polsce popularne, często budzą zdziwienie.\nPierwszym przykładem, w oparciu o który zostanie dokonana analiza, jest polska firma działająca na lokalnym (łódzkim) rynku w branży usług porządkowych. Firma została założona przez kobietę\ndlatego raczej decydowała się korzystać z bez-\nw wieku 50+ w 2008 roku. Z uwagi na to, że w ni-\nzwrotnych środków unijnych i wypracowanego\nniejszej firmie zostałam zatrudniona w 2013 roku\nkapitału na rozwój przedsiębiorstwa niż z kredy-\ni pracowałam tam blisko 4 lata, miałam możliwość\ntów i pożyczek.\nbezpośredniej obserwacji, jak ten biznes funkcjonuje i się rozwija.\nW związku z tym, że właścicielka biznesu miała problemy zdrowotne, które pogłębiły się dodat-\nW przedsiębiorstwie zatrudniony był syn właści-\nkowo podczas prowadzenia firmy, zdecydowa-\ncielki, jej kuzynostwo, bliski przyjaciel rodziny i ja.\nła się przekazać przedsiębiorstwo w formie aktu\nW zależności od charakteru i rozmiaru świadczo-\ndarowizny swojemu synowi. Wydawać się wtedy\nnej usługi, dorywczo zatrudniane były dodatko-\nmogło, że syn został odpowiednio przygotowany\nwe osoby, zazwyczaj będące bliskimi znajomymi\ndo bycia sukcesorem, ponieważ przez cały okres\nrodziny. Kiedy podjęłam zatrudnienie w tej firmie,\nfunkcjonowania firmy towarzyszył matce podczas\nbiznes rozwijał się bardzo prężnie – właściciel-\npodejmowania strategicznych decyzji, świadczył\nka miała wielu kluczowych instytucjonalnych\npracę w postaci fizycznej realizacji usług, któ-\nklientów, którzy przynosili firmie duży dochód\nre oferowała firma, a także miał doświadczenie\nze względu na rozmiar świadczonych im usług.\nw zarządzaniu zespołem oraz wiedzę na ten te-\nPrzedsiębiorstwo posiadało także szerokie grono\nmat, ze względu na uczestniczenie w różnego\nklientów indywidualnych, którzy pozostawali lo-\nrodzaju kursach i szkoleniach z zarządzania.\njalni wobec firmy i regularnie korzystali z jej usług. Kiedy przekazanie władzy i własności zostało\nWłaścicielka przedsiębiorstwa prowadziła biznes\nsformalizowane, syn właścicielki zaczął wpro-\nz rozsądkiem – miała dużą awersję do ryzyka,\nwadzać własne rządy. Zarobione przez firmę\npieniądze były przez niego wykorzystywane\nW związku z tym, że sukcesor zajął się zaspoko-\ngłównie na zaspokojenie swoich osobistych po-\njeniem własnych potrzeb oraz podwyższeniem\ntrzeb, związanych z kupowaniem różnego rodza-\nstatusu firmy, ograniczył częściowo świadczenie\nju luksusowych dóbr, takich jak drogie i markowe\nusług, co spowodowało, że firma straciła niektó-\nubrania, ekskluzywne gadżety, laptop oraz samo-\nrych cennych klientów. Ponadto nowy właściciel\nchód. Sukcesor zdecydował się na wynajem biu-\ncoraz więcej obowiązków delegował na barki\nra o powierzchni 300 m . Z uwagi na charakter\npodwładnych, którzy musieli pracować prężniej,\nprowadzonego biznesu, potencjał biura był wy-\nwydajniej i niejednokrotnie dłużej przy otrzymy-\nkorzystywany jedynie w 10%, a pozostała część\nwaniu takich samych korzyści finansowych. Po-\npowierzchni pozostawała bezużyteczna. Dodat-\nmimo problemów zdrowotnych, matka sukcesora\nkowo syn byłej właścicielki, mając na uwadze\ncały czas uczestniczyła w prowadzeniu biznesu,\nrozwój biznesu, zdecydował się na zaciągnięcie\nnawet wielokrotnie świadcząc dla firmy pracę\nkredytów w celu zakupu nowych maszyn oraz\nw charakterze pracownika fizycznego, podczas\nwzięcie w leasing części brakującego sprzętu.\nkiedy jej syn siedział w biurze popijając kawę lub\nTEMATNUMERU uczestnicząc przy danym zleceniu jedynie jako\nw tradycji obowiązującej w krajach anglosaskich.\nPonadto w mentalności współwłaścicieli było trudne do zaakceptowania nieodpłatne przeka-\nZ czasem kondycja firmy była coraz gorsza, po-\nzanie firmy, gdyż uważali, że na samym wstępie\nnieważ takie postępowanie sukcesora przyczyniło\nzwolni to sukcesora z włożenia w firmę jakiego-\nsię do nadwyżki kosztów prowadzonej działalno-\nkolwiek wysiłku. Byli zdania, że następca nie bę-\nści nad przychodami. To spowodowało, że firma\ndzie należycie troszczył się o biznes ani działał na\nnie była w stanie spłacać swoich zobowiązań, do\nrzecz jego efektywności tak dobrze, jak w sytuacji,\ntego stopnia, że brakowało pieniędzy na wypłaty\nkiedy będzie musiał za niego zapłacić, zaciągając\ndla pracowników. Młody sukcesor, żeby ratować\nkredyt na jego zakup. Kiedy decyzja o sprzedaży\nbiznes, zdecydował się na zaciągnięcie pożycz-\nbiznesu została podjęta przez małżeństwo, oka-\nki w parabanku, w ten sposób próbując spłacić\nzało się, że zainteresowane zakupem, poza oso-\npowstałe zobowiązania. To działanie pociągnęło\nbami postronnymi, było również jedno z czworga\nza sobą falę następnych pożyczek i w rezultacie\ndzieci małżeństwa (syn). Oczywiście w tej sytuacji\nbiznes, który został przekazany synowi w 2015\nrodzice zdecydowali o sprzedaży firmy synowi, za\nroku, zakończył się zaledwie dwa lata po odbytej\n170 000 dolarów kanadyjskich.\nsukcesji. Korzystając z programów pomocowych prowincji\ni banku, syn małżeństwa uzyskał niezbędne środ-\nDrugim przykładem jest kanadyjska firma, któ-\nki na zakup przedsiębiorstwa na korzystnych wa-\nra została sprzedana przez rodziców jednemu\nrunkach kredytowania (oprocentowanie 4%) pod\nz synów. Sytuacja wskazanej firmy jest mi zna-\nhipotekę domu. Nie było dla niego nic dziwnego\nna, ponieważ obecnym właścicielem niniejszego\nw tym, że musiał przedsiębiorstwo odkupić od\nprzedsiębiorstwa jest kuzyn mojego taty. Firma\nwłasnych rodziców. Jednocześnie dotychczaso-\nfunkcjonuje w sektorze usług remontowo-bu-\nwi właściciele zdobyli środki zabezpieczające ich\ndowlanych, w miejscowości Kitchener, w pro-\nstarość, a także umożliwiające im realizację życio-\nwincji Ontario i powstała w 2005 roku. Przedsię-\nwych pasji. Syn natomiast uzyskał możliwość pro-\nbiorstwo zostało założone przez małżeństwo za\nwadzenia dobrze prosperującego biznesu, w któ-\nśrodki uzyskane z wcześniejszej pracy najemnej.\nrym radą i pomocą służyli doświadczeni w jego\nPo 10 latach prowadzenia biznesu, małżeństwo\n(współwłaściciele) w związku z osiągnięciem wie-\nku emerytalnego i prawa do emerytury, zdecydo-\nPrzejęta przez nowego właściciela firma prospe-\nwali o rezygnacji z prowadzenia biznesu i zgodnie\nruje już prawie trzy lata i uzyskuje bardzo dobre\nz anglosaską tradycją postanowili sprzedać firmę,\nwyniki finansowe. Nowy właściciel poszerzył\nchcąc resztę życia poświęcić na realizację pasji,\nasortyment prowadzonych usług i zwiększył za-\njaką było podróżowanie. Dotychczasowi współ-\ntrudnienie o 10%. Patrząc z perspektywy tych\nwłaściciele w ogóle nie rozważali nieodpłatne-\ntrzech lat od momentu odkupienia firmy można\ngo przekazania biznesu dzieciom, ponieważ nie\nstwierdzić, że przedsiębiorstwo spłaca zobowią-\nbyło to zgodne z ich przekonaniami, ani nie leżało\nzania wobec banków bez żadnych trudności i nie\nTEMATNUMERU korzysta z kredytów na prowadzenie bieżącej działalności (bez problemu zachowuje płynność finansową).\nWnioski Jak pokazują przytoczone przykłady, zdecydowanie lepszą formą sukcesji jest sprzedaż biznesu członkom rodziny niż nieodpłatne przekazanie, ponieważ ktoś, kto wydał swoje ciężko zarobione pieniądze bądź ma świadomość zaciągniętych kredytów i konieczności ich spłaty pod rygorem np. utraty domu, będzie ten biznes prowadził bardziej efektywnie i dążył do jego rozwoju, chociażby ze względu na konieczność uregulowania istniejących zobowiązań. Po drugie, dzięki odpłatnemu przekazaniu biznesu, a nie darowiźnie, do-\nz wyłonieniem następcy, ponieważ tylko jedno\ntychczasowy właściciel jest niezależny finansowo,\ndziecko było zainteresowane zakupem przedsię-\nponieważ w wyniku sprzedaży ma środki finanso-\nbiorstwa – natomiast gdyby firma miała zostać\nwe na swoje potrzeby i nie będzie obciążeniem\nprzekazana w formie aktu darowizny, prawdopo-\ndla osoby, której przekazał (sprzedał) biznes. Po\ndobnie wszystkie dzieci oczekiwałyby udziału we\ntrzecie, przekazanie biznesu w formie sprzedaży\nwłasności i trudno byłoby wyłonić sukcesora, tak\njest zdrowsze ekonomicznie, ponieważ część be-\nżeby wszyscy byli zadowoleni i nikt nie został po-\nneficjentów nieodpłatnego przekazania majątku,\njakim jest firma, wychodzi z założenia „łatwo przyszło, łatwo poszło”. Fakt, że nie ponieśli z tytułu\nReasumując, można stwierdzić, że sprzedaż biz-\nprzejęcia firmy żadnych ciężarów, nie mobilizuje\nnesu jest lepszym rozwiązaniem niż jego nieod-\nich do należytego przykładania się do prowadze-\npłatne przekazanie, ponieważ senior niemalże\nnia biznesu, ponieważ nie zaryzykowali własnymi\nma wtedy pewność, że decyzja o przejęciu fir-\nśrodkami finansowymi. Poza tym praktyka niejed-\nmy podejmowana przez sukcesora podyktowana\nnokrotnie pokazuje, że osoba, która przekazała\njest chęcią rozwoju działalności przedsiębiorstwa\nnieodpłatnie biznes, często pozostaje bez środ-\ni pomnażania jego masy majątkowej, a nie chę-\nków do życia, a zdarza się również, że spotyka się\ncią zmarnotrawienia wypracowanego przez firmę\nz rażącą niewdzięcznością ze strony sukcesora.\nkapitału. Odwołując się zatem do elementów in-\nPrzykładem jest sytuacja matki, która podarowała\nteligencji moralnej (uczciwość, odpowiedzialność,\nsynowi firmę, a sama pozostała bez środków na\nempatia, wybaczanie) i biorąc pod uwagę opisa-\nne przypadki można zauważyć, że zdecydowanie bardziej uczciwym i odpowiedzialnym rozwiąza-\nPonadto, opierając się na przykładzie kanadyjskiej\nniem jest przekazanie biznesu w formie sprzedaży\nfirmy, dzięki sprzedaży firmy nie było problemu\nCzy firma rodzinna powinna być darowana, czy sprzedana?\nChociaż sam nie pochodzę z rodziny przedsiębiorczej to uważam, że odpowiedź na to pytanie może być różna, w zależności od sytuacji i oczekiwań poszczególnych członków rodziny.\nKiedy darować, kiedy sprzedać?\nzera. Włożył w to mnóstwo czasu, energii, stre-\nAnalizując historię przeciętnego przedsiębiorstwa\nsu, pieniędzy, ponosił ogromne ryzyko, aby teraz\nrodzinnego sprzed lat, kiedy to „głowa rodziny”,\nmóc powiedzieć, że odniósł sukces i jest właści-\nczyli – powiedzmy – ojciec założył firmę, moim\ncielem dobrze prosperującego przedsiębiorstwa.\nzdaniem w większości przypadków zaczynał od\nWszystkie wymienione nakłady ponosił nie bez\nTEMATNUMERU powodu. Po pierwsze, zapewne napędzała go chęć wzbogacenia się, a także obowiązki głowy rodziny, czyli konieczność utrzymania jej, zapewnienie dzieciom bytu oraz stabilizacji finansowej, aby mogły się kształcić i rozwijać swoje umiejętności oraz aby nie musiał się martwić, że czegoś im zabraknie. To brzmi trochę jak stereotyp, bo oczywiście kobieta, czyli matka, także może takie przedsiębiorstwo prowadzić, ale pamiętajmy, że analizujemy przeciętne przedsiębiorstwo oraz że to moje osobiste zdanie. W moim przypadku, gdybym prowadził przedsiębiorstwo rodzinne, jednym z moich marzeń byłaby praca z moimi dziećmi, wdrożenie ich w działania\nGdybym prowadził przedsiębiorstwo rodzinne, jednym z moich marzeń byłaby praca z moimi dziećmi, wdrożenie ich w działania firmy, obserwowanie ich zaangażowania, z nadzieją, że w przyszłości będą odpowiedzialnie podejmować decyzje i będą gotowe na przejęcie firmy.\nfirmy, obserwowanie ich zaangażowania w projekt rodzinny, z nadzieją, że w przyszłości będą odpowiedzialnie podejmować kluczowe decyzje oraz\nsię z wolą ojca, w takiej sytuacji sukcesja powin-\nbędą gotowe na przejęcie firmy. Właśnie w tym\nna odbyć się w formie darowizny lub sprzedaży\nmiejscu pojawia się pytanie: czy w takiej sytuacji\nudziałów innemu przedsiębiorstwu (ewentualnie\npowinno się przekazać dziecku/dzieciom firmę\nosobie spoza rodziny) i pogodzenie się z decyzją\nw formie darowizny, nie oczekując niczego w za-\ndziecka o podążaniu inną drogą.\nmian, czy może jednak sprzedać im firmę, biorąc pod uwagę dekady pracy, stresu, wyrzeczeń\nW nieco innym przypadku, kiedy potomek (lub\ni pokazanie im, że to nie może być takie proste\njeżeli jest ich więcej – potomkowie) dorastając\nma świadomość, że kiedyś zastąpi głowę rodziny i tego po prostu chce, przy czym przez całe\nMoim zdaniem odpowiedź brzmi: to zależy od\ndotychczasowe życie miał wszystko, czego po-\npodejścia do przejęcie firmy przez dzieci oraz\ntrzebował, ponieważ ojciec spełniał jego wszel-\nprzekazania firmy przez właściciela (załóżmy ojca).\nkie materialne potrzeby, właściciel powinien rozważyć sukcesję w formie sprzedaży. Po to, aby\nJeżeli dziecko chce podążać inną ścieżką kariery,\nnauczyć dziecko ciężkiej pracy oraz aby role po-\nma inne zainteresowania, wybrało profil kształce-\nniekąd się odwróciły. Teraz to potomek powinien\nnia niezwiązany z firmą rodzinną lub po prostu nie\nciężko pracować i spłacić ojcu dług wdzięczności\nma w planach prowadzić tego przedsiębiorstwa,\nza bardzo dobry start i przygotowanie do wejścia\njednak głowa rodziny zawsze dążyła do przekaza-\nw dorosłość oraz bezpieczeństwo i stabilizację\nnia go dziecku i nie wyobraża sobie sytuacji, aby\nfinansową, którą zapewniał mu do tej pory.\nfirmę miał prowadzić ktoś obcy i nakłania potomka do przejęcia, a on pomimo innych planów zgadza Magazyn Firm Rodzinnych | nr 3(30) czerwiec 2018\nTEMATNUMERU Podobnie jest w sytuacji, gdy spośród kilku potomków tylko jedno miałoby otrzymać całe udziały firmy. Jeżeli sukcesja odbyłaby się w formie darowizny, pozostałe dzieci czułyby się pokrzywdzone (pomimo że być może na prowadzeniu tej firmy pozostałym nie zależało), a ojciec miałby poczucie, że powinien pozostałym to w jakiś sposób wynagrodzić finansowo, materialnie, a one zapewne by tego oczekiwały. Może być to z pewnością rozwiązanie budzące konflikty rodzinne. Sprawiedliwym rozwiązaniem, oczyszczającym atmosferę\nAnalizując tak wiele możliwych sytuacji rodzinnych pod względem ilości dzieci, ich wychowania, relacji rodzinnych, ewentualnych konfliktów, głowa rodziny planująca sukcesję ma przed sobą bardzo trudną decyzję.\nw rodzinie, wydaje się być wobec tego sprzedaż tych udziałów.\nZ drugiej jednak strony argumentem za sukce-\nArgumentem za przekazaniem przedsiębiorstwa\nsją w formie sprzedaży jest sprawiedliwość i fakt,\ndzieciom w formie darowizny jest na pewno to,\nże to rozwiązanie nie będzie budziło konfliktów\nże zawsze głowa rodziny dąży do tego, by dzie-\nwśród innych potomków (jeżeli oni udziałów nie\nciom wiodło się jak najlepiej, krąży w nich ta sama\notrzymali), a także poczucie niezależności przez\nkrew i przyjęcie pieniędzy od własnego dziecka za\ndziecko przejmujące przedsiębiorstwo.\nprzekazanie mu udziałów firmy może być trudne oraz rodzić obawy popsucia się relacji na linii ro- Analizując tak wiele możliwych sytuacji rodzindzic-dziecko. Poza tym potomek nie będzie miał\nnych pod względem ilości dzieci, ich wychowa-\njuż poczucia, że zawdzięcza swój status ojcu,\nnia, relacji rodzinnych, ewentualnych konfliktów,\ntym samym respekt i szacunek do ojca może być\ngłowa rodziny planująca sukcesję ma przed sobą\nbardzo trudną decyzję, ponieważ nie da się jednoznacznie stwierdzić, jakie jest najlepsze rozwiązanie. Podsumowując – moim zdaniem wyjściem z tej sytuacji dla rodzica i obowiązkiem dla dziecka jest przekazanie firmy rodzinnej w formie darowizny i zagwarantowanie rodzicowi przez dziecko stabilizacji finansowej do końca życia poprzez udział w zyskach przedsiębiorstwa na zadowalającym poziomie oraz doraźna pomoc rodzica w kryzysowych dla firmy sytuacjach lub kiedy potomek o to prosi, w formie doradztwa.\nProblemy małych firm rodzinnych – dlaczego potomek nie chce przejąć biznesu?\nOpisany przeze mnie przykład dotyczy własnej rodzinnej działalności, firmy Auto Centrum Kopij. Jest to przedsiębiorstwo mieszczące się w Konstantynowie Łódzkim i działające od 1991 r. Działalność rozpoczęła się od współpracy dwóch braci – mojego Taty i jego starszego brata.\nAuto Centrum Kopij, jak sama nazwa wskazuje, jest to centrum naprawcze samochodów. Głów-\nny profil działalności to blacharstwo, lakiernictwo, mechanika i auto detailing (czyszczenie, konser-\nwacja i renowacja). Realizuje się tu również nie-\nstandardowe zamówienia, jak np. lakierowanie mebli, rowerów, żyrandoli. Aktualnie w firmie\npracuje 6 osób, trzech z nich to członkowie ro-\ndziny. Jest to odpowiednia liczba pracowników na wykonywanie takiej usługi. Naprawy wykonywane u nas są jakościowo lepsze niż w autoryzowanym serwisie naprawczym. Przez 27 lat prowadzenia interesu mieliśmy bardzo wiele problemów.\nTEMATNUMERU Obecnie realizujemy największe wyzwanie – przenosimy działalność w inne miejsce, ponieważ przez plac, który wynajmujemy, idzie droga S14. Dokładnie 27 lat wynajmowaliśmy ziemię, ponieważ właściciel nie chciał jej sprzedać i teraz można powiedzieć, że startujemy praktycznie od początku.\nNasze problemy Cofnijmy się do rozpoczęcia działalności. Pan Józef, od którego wynajmowaliśmy przez 20 lat plac na bardzo atrakcyjnych warunkach, niestety odszedł w najmniej spodziewanym momen-\nObecnie realizujemy największe wyzwanie – przenosimy działalność w inne miejsce, ponieważ przez plac, który wynajmujemy, idzie droga S14. Przez 27 lat wynajmowaliśmy działkę, a teraz można powiedzieć, że startujemy praktycznie od początku.\ncie. Teren odziedziczyło 5 osób, nie muszę chyba opisywać dalej, co stało się z ceną wynajmu. Później nadszedł kolejny cios dla naszej firmy – plany na drogę S14, według których droga przechodzi\nnaprawczego w województwie łódzkim. Zaczęły\nprzez nasz warsztat. I ten moment będzie również\nsię inwestycje, niestety, znowu mieliśmy dzierża-\nprzestrogą dla wszystkich osób prowadzących\nwić to miejsce. W wielkim skrócie – po 4 mie-\nsiącach pracy nad nowym projektem właściciel stwierdził, że zrywa umowę, bo za długo według\nMój tata znalazł nowe miejsce, bardzo dużą halę,\nniego to trwało. Zainwestowaliśmy bardzo dużo\ngdzie wielkość tego miejsca mnie przerażała.\npieniędzy i swojego czasu. Auto Centrum po-\nSzef miał świetną wizję największego centrum\npełniło tam bardzo duży błąd, nie poradziło się prawnika w kwestii umowy, dużo warunków było zawartych w umowie ustnej. Nasz prawnik, słysząc kim jest inwestor nieruchomości, powiedział: Panie Darku, radzę odpuścić i przełknąć tę stratę, gdyż nie warto iść na drogę sądową, jeśli troszczy się Pan o swoją rodzinę. Brzmi to jak w serialu kryminalnym, ale to realia. Dla tak małej firmy strata takich pieniędzy odbija się przez kilka lat. Nadszedł rok 2018, droga S14 jest coraz bliżej. Obecnie jesteśmy w trakcie przeprowadzki, pracujemy od rana do późnej nocy. Nie popełniamy już błędów sprzed kilku lat. Umowa wynajmu jest kontrolowana przez prawników, za 2 lata planujemy zakupić tę posiadłość, mamy umowę\nTEMATNUMERU pierwokupu. Z naszą wyprowadzką wiąże się wiele problemów, ale o tym można by było książkę napisać.\nJa, sukcesor Opisałem w skrócie problemy oraz naszą małą historię, ale jaką rolę pełnię ja, czyli syn właściciela?\nDoszedłem do momentu, kiedy mój Tata będzie chciał przekazać mi swoją firmę, lecz ja aktualnie jestem negatywnie nastawiony do tego pomysłu.\nJestem studentem V roku i pracuję na 3 etatach. Aktualnie realizuję projekt z Urzędu Marszałkowskiego SkyHub. Jest to biuro coworkingowe dostępne dla wszystkich, organizujemy warsztaty\nrzeczywistości aktualnie zakorzenione jest to, że\ni prelekcje z zakresu przedsiębiorczości. Celem\nbez studiów i odpowiedniego wykształcenia czło-\nprojektu jest powstanie nowych start-upów i po-\nwiek nic nie osiągnie. Ludzie dążą do stabilności,\nmoc obecnym. W wolnych chwilach jestem tre-\nboją się ryzyka i wyzwań, co w dużej mierze wiąże\nnerem akrobatyki w „Saltosie”. Ostatni trzeci etat\nsię z prowadzeniem biznesu i zarządzaniem ludź-\nto firma rodzinna mojego Taty, gdzie głównie po-\nmi. To samo badanie zostało przeprowadzone 10\nmagam w kryzysowych sytuacjach takich, jak np.\nlat później na tych samych osobach. Okazało się,\nprzeprowadzka firmy, doradzanie w marketingu\nże podejście tych osób diametralnie się zmieniło.\noraz zajmowanie się wszystkimi aspektami tech-\nPo 10 latach pracy w korporacjach i różnych fir-\nmach, te osoby z chęcią przechodzą do przedsiębiorstw rodzinnych, gdzie wspaniale się odnajdują.\nCzy chciałbym pracować jako lakiernik lub bla-\nDoszedłem do momentu, kiedy mój Tata będzie\ncharz, a w przyszłości przejąć rodzinną firmę?\nchciał przekazać mi swoją firmę, lecz ja aktualnie\nMoja odpowiedź brzmi – nie. Wiele osób dziwi\njestem negatywnie nastawiony do tego pomysłu.\nsię, dlaczego nie działam razem z Tatą. Od dziecka\nPsycholodzy piszą, że aby uniknąć takiego pro-\nbyłem negatywnie nastawiany do tego zawodu,\nblemu potrzebne jest dogłębne przedyskutowanie\nrodzice nie chcieli, abym pracował tak ciężko. Za-\nsukcesji w rodzinie. Z mojego doświadczenia ne-\nwsze mi powtarzali: ucz się, a nie będziesz mu-\ngatywny wpływ na taką decyzję mogą mieć takie\nsiał tak ciężko pracować. Byłem namawiany, abym\nposzedł na studia – żeby żyło mi się lepiej. Od\n•\tproblemy finansowe,\ndziecka miałem warsztat i samochody, widziałem,\n•\tbrak czasu wolnego,\njak to wszystko się odbywa od wewnątrz i fascy- •\twypalenie zawodowe, nowało mnie to.\n•\tobawa przed zaburzeniem relacji w rodzinie, kiedy relacja syn-tata zmienia się na pracow-\nOkazuje się, że na polskim rynku nie tylko ja\nmam takie podejście. Przeprowadzono badania\nJak będzie w moim przypadku? Sam jestem cie-\nna grupie studentów przez Instytut Biznesu Ro-\nkaw, jak życie się potoczy i czy sprawdzą się ba-\ndzinnego i okazało się, że aż 70% ankietowanych\ndania, które były przeprowadzane na grupie stu-\nnie przejęłoby rodzinnego biznesu. W polskiej\ndentów. Dowiemy się za 10 lat.\nAgnieszka Krysik Radca prawny, Grabowski i Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych. Specjalizuje się w aspektach prawnych procesu sukcesji w firmach rodzinnych. Autorka bloga SUKCESja (www.wsukcesji.pl)\nWiele rozmawiamy na temat najlepszego procesu sukcesyjnego. Każda firma rodzinna cechuje się indywidualnym środowiskiem, zarówno organizacyjnym, jak i rodzinnym. I jak w przypadku każdej większej zmiany dotychczasowe środowisko wymaga przewartościowania.\nNiekoniecznie w zakresie sytemu wartości rodzin-\ni wpływu realizacji pomysłu na konkurencyjność\nnych, lecz wartości handlowych, organizacyjnych,\nproduktu lub usługi. Wymaga od niego samo-\nkomunikacyjnych. Postęp otaczającej gospodar-\ndzielnego zorganizowania oraz rozliczenia się\nki, zmiany legislacyjne wymagają bardziej niż kie-\nz założeń i przyjętych planów. W przypadku suk-\ndyś właściwego dostosowania każdej organizacji,\ncesu pozwala w wymierny (i w zależności od me-\nw tym szczególnie organizacji, za którą stoi ro-\ntody neutralny podatkowo) dla sukcesora sposób\npołączyć Family Start-UPs z rodzinnym biznesem. A z perspektywy relacyjnej dla wszystkich uczest-\nGdy nie każdy widzi potrzebę zmian…\nwi zaprezentować wiodące cechy oraz zbudować\nZ jednej strony założyciele poszukujący sukcesora\nautorytet w środowisku rodzinnego biznesu.\nników procesu sukcesyjnego pozwala sukcesoro-\ni sposobu przekazania firmy widzą konieczność zmiany. Z drugiej nie jest im łatwo przyjąć i za-\nO tym, jak go ustrukturyzować, decydować będą\nakceptować inny sposób podejścia i prowadze-\nparametry dotyczące pomysłu, źródeł finansowa-\nnia firmy. Przyczyny mogą być rozmaite: różnice\nnia, kwalifikacji kosztów przedsięwzięcia, zaanga-\nw postrzeganiu rynku, odmienne doświadczenie,\nżowanych osób, rynku zbytu skomercjalizowane-\nodmienność charakterów nestora i sukcesora czy\ngo towaru lub usługi, a także charakter powiązania\nteż wartości albo zrozumienia postępu gospodar-\nz biznesem rodzinnym.\nczego. Potrzeba zmian może mieć również inne źródło. Nie zawsze doradcy potrafią zarekomendować\nKonieczność przeprowadzenia sukcesji w ro-\nnajlepsze rozwiązanie. Nie zawsze potrafią spoj-\ndzinnym biznesie może pokazać wiele obszarów\nrzeć na zagadnienie holistycznie. Ale to nie ozna-\nwymagających wsparcia, w szczególności w za-\ncza, że brakuje na rynku rozwiązań. Jest ich wiele,\nkresie finansowo-rachunkowym czy też organi-\nz których każda firma rodzinna może wybrać swo-\nzacyjnym. Sukcesja i przejęcie zarządzania przez\nją drogę do sukcesu.\nkolejne pokolenie stanowić może nowe rozdanie, perspektywę rozwoju nie tylko rynkowego, ale\nJednym z nich może być Family Start-UPs, czyli\ni organizacyjnego. W niektórych sytuacjach do-\nstart-up pozwalający zaistnieć sukcesorowi w in-\nbrym rozwiązaniem może okazać się „wejście” do\nwestycjach biznesu rodzinnego. Rozwiązanie\nbiznesu funduszu, który nie tylko będzie party-\noparte o nowe przedsięwzięcie, zorganizowane\ncypował w finansowaniu rozwoju, ale – często –\nalbo w ramach obecnego biznesu albo poprzez\nmoże dać organizacji inne korzyści. Mogą nimi być\npowołanie nowego podmiotu (również np. spół-\nnowy model biznesowy, struktura organizacyjna\nki z siedzibą za granicą). Z perspektywy procesu\ndostosowana do strategii biznesowej, a także cele\nsukcesji rozwiązanie to daje możliwość doświad-\ndla rodziny, którymi może się stać realizacja za-\nczenia sukcesora w organizacji przedsięwzięcia.\nłożonych zysków i odkupienie pakietu posiada-\nPozwala mu poznać możliwości strukturyzacji\nnego przez fundusz po ustalonym z nim okresie\nformalnoprawnej, ryzyka i korzyści wynikające\ninwestycji w spółkę rodzinną. Niekiedy udział fun-\nz określonych form finansowania, istotność czasu\nduszu w firmie rodzinnej to również możliwości\nSUKCESJA pozyskania nowych okazji handlowych, kontaktów i relacji trudno dostępnych, które mogą decydować o powodzeniu i sukcesie przejętego przez sukcesora przedsięwzięcia rodzinnego, w tym na nowych rynkach czy z nowymi produktami. Możliwości\nw większości zabezpieczyć przed ryzykiem obydwie strony: firmę rodzinną i jej właścicieli oraz z drugiej strony fundusz. Ważne jest natomiast, by przy wyborze tego rozwiązania pamiętać, że fundusze mają do zrealizowania określony cel inwestycyjny i będzie on priorytetowy przy decyzji funduszu co do udziału w rodzinnym przedsięwzięciu.\nWprowadzenie firmy rodzinnej na rynek giełdowy z perspektywy procesu sukcesji może nieść ze sobą wiele pozytywnych czynników. Może nim być ład korporacyjny i zasady giełdowe cechujące spółki, których akcje są notowane w obrocie giełdowym. A też przejrzystość informacyjna i obowiązki sprawozdawcze nałożone przepisami prawa rynku kapitałowego.\nWprowadzenie firmy rodzinnej na rynek giełdowy z perspektywy procesu sukcesji może nieść ze sobą wiele pozytywnych czynników. Może nim\nokreślony dostęp do informacji. To również wiele\nbyć ład korporacyjny i zasady giełdowe cechu-\nobowiązków, w tym sprawozdawczych oraz in-\njące spółki, których akcje są notowane w obro-\ncie giełdowym. Przejrzystość informacyjna oraz obowiązki sprawozdawcze nałożone przepisami\nKażde z przedstawionych rozwiązań niesie ze sobą\nregulującymi funkcjonowanie rynku kapitałowego.\nokreślone konsekwencje. Jednakże nie jest tak, że\nKorzyścią może być również płynność akcji, która\nproces sukcesji to wyłącznie określona struktury-\njest cechą tego rynku, a co w przypadku indy-\nzacja w gronie najbliższych, powiązana z prostym\nwidualnej potrzeby członków rodziny może być\nprzeniesieniem udziałów, akcji (choć to może być\nutrudnione w obrocie prywatnym.\nnajlepsze rozwiązanie), obudowana stworzeniem Konstytucji Rodzinnej. Katalog kroków może być\nProces wprowadzenia firmy rodzinnej na rynek\nszeroki. Umożliwia to natomiast uczestnikom pro-\ngiełdowy jest procesem dłuższym, wymagają-\ncesu przepuszczenie potencjalnych rozwiązań\ncych docelowego dostosowania, zmian korpo-\nprzez lejek i ułożenie indywidualnego rozwiąza-\nracyjnych (często przekształcenia firmy w formę\nnia, które pozwoli firmie i właścicielom zrealizo-\nprawną wymaganą przepisami prawa: spółka\nwać postawiony długoterminowy cel, zbudować\nakcyjna; spółka komandytowo-akcyjna), przygo-\nmarkę rodzinną i pozwolić jej zostać dostrzeżo-\ntowania regulaminów pracy organów, zmiany za-\nnym przez odbiorców na rynkach zagranicznych,\nsad księgowych, powołania organu nadzoru oraz\na cały proces może pozwolić uczestnikom spoj-\n„otwarcia” się na osoby trzecie, które będą miały\nrzeć dalej… na rynki zagraniczne.\nFot. Dobrochna Kochańska-Kruk\nIII Zlot Sukcesorów „Biznes – Rodzina – Wydarzenia”. Tak brzmi motto Villa Verde**** Congress & SPA w Zawierciu, obiektu goszczącego w dniach 18-20 maja 2018 r. III Zlot Sukcesorów Firm Rodzinnych. I gdyby chcieć streścić zlot w paru słowach, te trzy pasowałyby idealnie!\nJarosław Błaszczak Sukcesor i dyrektor zarządzający w firmie B&B Słodycze z Pomysłem\nBiznes? Rodzina? W przypadku sukcesorów to\nco roku, na Zlocie Sukcesorów nie można było\noczywiste, przecież łączy nas właśnie to, że pro-\nwadzimy firmy wspólnie ze swoimi rodzicami i innymi bliskimi nam osobami. A wydarzenia? Było\nTradycyjnie już Zlot rozpoczął się w piątkowe\nich całe mnóstwo! Od dyskusji o sytuacji makro-\npóźne popołudnie od spotkania zapoznawczego\nekonomicznej po pokaz druku 3D, ale też od me-\nuczestników. Sukcesorów powitały główne or-\nczu piłki wodnej po zmagania paintballowe i od\nganizatorki całego wydarzenia – Anna Gwizdal-\nbalu kostiumowego po akcję charytatywną. Jak\nska (JARS) i Aleksandra Jasińska-Kloska (Darpol).\nWYDARZENIA Dziewczyny niezawodnie wspierał również Tomasz Kloska (Darpol). Program Zlotu i inne przydatne materiały wydrukowała firma Anro, którą reprezentował Łukasz Rotarski. Przez cały zlotowy weekend osobiście i niezwykle troskliwie opiekowała się nami Gospodyni – Agnieszka Łapaj, będąca sukcesorką, a obecnie już także prezesem, Grupy Łapaj, w skład której oprócz Villa Verde wchodzą również hotel Verde Montana w Kudowie-Zdroju oraz Browar Jana w Zawierciu, nazwany na cześć założyciela Grupy – pana Jana Łapaja, Taty Agnieszki. A skoro o Browarze Jana mowa – gdy tylko się poznaliśmy, ruszyliśmy na jego zwiedzanie! Naszą przewodniczką, oprócz Agnieszki, była Sylwia Madej-Ratajczak, kierownik ds. marketingu i sprzedaży w Browarze. Sylwia z ogromną pasją i znawstwem poprowadziła nas przez kolejne pomieszczenia browaru, a jednocześnie przez kolejne etapy rzemieślniczego wytwarzania piwa. Po przepysznej (jak wszystkie posiłki z kuchni Villa Verde!) kolacji i zwyczajowej już grze integracyjnej, Fot. Dobrochna Kochańska-Kruk\nprzyszedł czas na wyjątkową atrakcję. Wszyscy mogli popływać, posaunować albo zrelaksować się w jacuzzi czy przy masażu wodnym. Dwa zespoły sukcesorów stoczyły ze sobą zacięty mecz piłki wodnej, sędziowany przez naszą niezawodną animatorkę Anię Gwizdalską. Wasz Sprawozdawca przyznaje, że ogromną radością była też dla niego wodna zjeżdżalnia – pędząc w dół wewnątrz krętej rury, znów poczułem się jak beztroskie dziecko! Ale Zlot Sukcesorów to nie tylko zabawa, to również nauka i dzielenie się doświadczeniami, czemu poświęcamy zawsze większość soboty. W tym roku program merytoryczny otworzył\nMichał Starczak (Star-Projekt), który przybliżył\nWYDARZENIA Michał Starczak z firmy Star-Projekt mówił o druku 3D, a także pokazał nam go na żywo, specjalnie na tę okazję przywożąc i instalując w sali konferencyjnej swoją drukarkę.\nFot. Tomasz Kloska\nnam bardzo modny ostatnio temat druku 3D. Opowiadał o historii i zastosowaniach tej technologii, a także dzielił się bardzo praktycznymi poradami dotyczącymi odpowiedniego dopasowania kupowanej drukarki do potrzeb naszej firmy. Michał nie tylko mówił o druku 3D, ale również pokazał nam go na żywo, specjalnie na tę okazję przywożąc i instalując w sali konferencyjnej swoją\ndrukarkę. pracowników. Michał uwrażliwił nas także na Nieco bardziej hobbystyczny charakter miało\nkwestię praw autorskich do różnego typu dzieł\nwystąpienie Maksymiliana Lewickiego (Gabinet\n(chociażby projektów graficznych czy kodu apli-\nWeterynaryjny M. Lewicka), który jako student\nkacji), które pracownicy tworzą w ramach obo-\nweterynarii i zarazem sukcesor przychodni wete-\nrynaryjnej przekazał całą masę ważnych wskazówek dla wszystkich psiarzy i kociarzy. Słuchaczom\nKarol Szmich na początku tego roku objął pre-\nzapadło w pamięć branżowe powiedzonko, które\nzesurę w rodzinnej firmie Delia Cosmetics, która\nzacytował Maks: kto jest największym zagroże-\nod zawsze opiera swój rozwój przede wszystkim\nniem dla zwierząt? Ludzie, ich właściciele!\nna szeroko zakrojonym eksporcie. Karol podzielił się z nami wieloma praktycznymi poradami\nKolejnym prelegentem był Michał Plewiński, który\ndla firm, które chcą wyjść ze swoją ofertą poza\njest nie tylko sukcesorem dwóch firm rodzinnych,\nPolskę. Należy się do tego dobrze przygotować\nale również praktykującym radcą prawnym. I wła-\npod każdym względem – od strony produktowej,\nśnie ta perspektywa, praktyka prawa, była punk-\nmarketingowej i wreszcie od strony prawnej. Karol\ntem wyjścia do bardzo interesującego wykładu\ni jego żona Sylwia Dębska-Szmich przygotowali\nMichała, w którym opowiedział o wyzwaniach\nrównież upominki dla uczestników w postaci\nzwiązanych z różnymi aspektami zatrudniania\nproduktów Delii, które z ogromnym wdziękiem\nWYDARZENIA i skrupulatnością wręczała ich czteroletnia córka\nWszystkie kostiumy oraz w ogóle wszystkie wy-\nTosia. Nowe pokolenie sukcesorów rośnie na na-\ndarzenia Zlotu możecie obejrzeć na zdjęciach,\nktórych autorką jest nasza oficjalna fotoreporterka Dobrochna Kochańska (Geo Globe Polska).\nKolejne prezentacje przeprowadzili przedstawi-\nW głosowaniu samych uczestników laureatem\nciele firm będących partnerami Zlotu. Kancelarię\nnagrody głównej wybrany został Michał Starczak\nOżóg Tomczykowski reprezentowali członkowie\n(Star-Projekt), który wystąpił jako kosmonauta. Za-\nzarządu – prezes Paweł Tomczykowski i wice-\npytany o to, jak taki strój ma się do tematu balu,\nprezes Anna Turska. Paweł i Ania bardzo szczerze\nMichał odpowiedział błyskotliwie, że przecież za-\ni otwarcie podzielili się z nami swoimi praktyczny-\nłoga stacji na orbicie okrąża cały świat wielokrot-\nmi doświadczeniami związanymi ze wspieraniem\nnie w czasie każdej nocy!\nfirm przechodzących kontrole skarbowe oraz opowiedzieli o zmianach w przepisach o cenach transferowych. Była to dla nas niepowtarzalna okazja, aby w bardzo przyjacielskiej i nieformalnej atmosferze móc porozmawiać z prawnikami i doradcami podatkowymi z tak wysokiej półki. Blok sesji merytorycznych zamknęło wystąpienie przygotowane przez TFI Union Investment. Reprezentantem tej firmy był dyrektor regionalny ds. klientów instytucjonalnych Jacek Lipka-Bębeniec, który omówił najważniejsze aspekty aktualnej sytuacji makroekonomicznej oraz wskazał, co jego zdaniem wynika z tej sytuacji dla firm rodzinnych.\nSzybkie tempo wzrostu płac najprawdopodobniej zostanie z nami na dłużej, czekają nas zatem kolejne lata systematycznego wzrostu wydatków na pensje. Aby zachować konkurencyjność, warto wprowadzać zmiany technologiczne podnoszące efektywność pracy, a może nawet zmniejszające w jakimś stopniu nasze uzależnienie od coraz droższej robocizny. Sobotni wieczór, jak co roku, przeznaczony był na kostiumowy Bal Sukcesorów, tym razem pod hasłem „W jedną noc dookoła świata”. Fundatorką nagród w konkursie na najciekawsze przebranie była Marta Sobolewska (Złoto-Orla Sobolewski).\nWYDARZENIA Niedzielny poranek był czasem na bardzo łagodne\ni okolic. Zakupiliśmy ze wspólnych środków sprzęt\ni delikatne wyjście z balowej atmosfery, ale także\nsportowy, a Karol i Sylwia z Delia Cosmetics prze-\nna dyskusję, odbywającą się na leżakach w cu-\ndownym otoczeniu hotelowego ogrodu w Villa Verde, o naszej wizji kolejnego Zlotu, zaplanowa-\nNa koniec w imieniu wszystkich uczestników\nnego na wiosnę 2019. Padło wiele różnych pomy-\nchciałbym jeszcze raz bardzo podziękować Ani\nsłów, ale czekamy wciąż na kolejne. Jeśli chcecie\ni Oli za ich wiele miesięcy ciężkiej pracy organi-\nzaangażować się w organizację następnej edycji,\nzacyjnej oraz Agnieszce za naprawdę rodzinne\nkoniecznie skontaktujcie się z Anią Gwizdalską lub\nprzyjęcie w jej hotelu! Gdyby nie Wy, Dziewczyny,\nOlą Jasińską-Kloska! Okazja do porozmawiania\nten weekend nie byłby tak udany!\no Zlocie 2019 będzie również podczas październikowych u-Rodzin, największej corocznej konferencji firm rodzinnych, w tym roku w Katowicach. Zlot zamykamy zawsze akcją charytatywną, której cel co roku jest taki sam – chcemy zostawić jakąś małą cegiełkę dobra właśnie w tej okolicy, która nas gościła. Tym razem postanowiliśmy wesprzeć podopiecznych dziecięcych i młodzieżowych placówek opiekuńczo-wychowawczych z Zawiercia\nRELACJE - Magazyn Firm Rodzinnych, czerwiec 2018


GRAWEROWANA OKŁADKA MENU z bejcowanego WIEKOWEGO DREWNA i SKÓRY NATURALNEJ - format A5 - producent WALBA\nGRAWEROWANA OKŁADKA MENU z bejcowanego WIEKOWEGO DREWNA i SKÓRY NATURALNEJ - format A5\nCena: 39.90 zł (brutto)\nWymiary: wymiar zewnętrzny - 25 cm x 17 cm, grubość okładki - 0,7 cm, rozmiar kart menu - A5, waga - ~ 25 dkg\nNumer katalogowy: W/OML011 kolor brązowy z grawerem menu\ndrewniana, rozmiar A5, z napisem MENU,\nOkładka menu formatu A5 wykonana z wiekowego, naturalnie skornikowanego drewna malowanego na kolor brązowy z wygrawerowanym ozdobnym napisem MENU. Każda okładka ma swój niepowtarzalny układ struktury drewna. Drewniana okładka pasuje do stylowych, ciepłych wnętrz. Okładka spięta jest z boku wytrzymałą skórą naturalną i skręcona na śrubach w kolorze złota. Śruby te stanowią elementy na których mocuje się kartki lub plastikowe obwoluty stronic karty dań lub cennika. Znakomicie nadaje się do każdego punktu o charakterze gastronomicznym - restauracji, pubu, baru, cukierni czy kawiarni.\nwymiar zewnętrzny - 25 cm x 17 cm\nrozmiar kart menu - A5\nwaga - ~ 25 dkg\nnumer katalogowy okładki W/OML011 kolor brązowy z grawerem menu


Drewniany Duzy stolik edukacyjny Farma Rollercoaster Viga Toys\t... - Chata Rozrabiaka\nStolik edukacyjny od firmy Viga to idealny prezent który ucieszy każde dziecko. Ta funkcjonalna zabawka zapewni rozrywkę na wiele godzin Waszemu maluchowi. Dziecko samo decyduje czym w danym momencie chce się bawić. To doskonała zabawa do ćwiczenia zręczności małych paluszków. Zabawka uczy dziecko logicznego myślenia, cierpliwości oraz pomaga w rozróżnianiu kształtów i kolorów.\nStolik jest wystarczająco duży, aby kilkoro dzieci mogło bawić się jednocześnie.\nNa stole zamontowane są pętle motoryczne oraz budynek farmy oraz wiatrak i koła zębate.\nNa trzech metalowych kolorowych prętach znajdują się drewniane koralki, które dziecko może dowolnie przesuwać, ćwicząc precyzję ruchów palców oraz dłoni.\nDodatkowo na blacie stołu znajduje się labirynt, po którym dziecko może przesuwać ruchome elementy, takie jak traktor, figurki zwierząt i farmera.\nNogi stołu wykonane są z litego drewna bukowego z mocnym połączeniem z blatem stołu.\nCałość została polakierowana i pomalowana bezpiecznymi dla dziecka farbami w żywe barwy.\nWymiary: 60cm x 60cm x 96cm.


Intel Core i5-7210U, i7-7510U - kolejne mobilne procesory | PurePC.pl\nDamian Marusiak | 11-07-2017 13:00 |\nLedwie przed kilkoma dniami informowałem Was o wprowadzeniu dwóch nowych jednostek Intela z rodziny Kaby Lake-U - modeli Intel Pentium 4415Y oraz Intel Core i3-7130U, a teraz producent poinformował o premierze kolejnych czterech odświeżonych CPU przeznaczonych głównie do ultrabooków oraz hybryd 2w1. Tym razem mowa o procesorach Intel Core i3-7007U, Intel Core i3-7110U, Intel Core i5-7210U oraz Intel Core i7-7510U. Jednostki te według firmy mają w zamyśle zastąpić starsze układy Intel Core i3-6006U, Intel Core i3-7100U, Intel Core i5-7200U oraz Intel Core i7-7500U. Różnice pomiędzy poszczególnymi CPU nie są zbyt duże, niemniej w najbliższym czasie powinniśmy spodziewać się dostępności odświeżonych laptopów z prezentowanymi procesorami. Cóż, wygląda na to, że do czasu premiery architektury Coffee Lake-U będziemy wręcz zasypywani dwurdzeniowymi i czterowątkowymi kotletami.\nIntel Core i5-7210U oraz Intel Core i7-7510U mają takie samo bazowe taktowanie jak poprzednicy. Za to w trybie Turbo Boost 2.0 obydwa procesory będą pracowały z częstotliwością o 200 MHz wyższą.\nIntel Core i3-7007U będzie taktowany o 100 MHz wyższej od swojego poprzednika - modelu Core i3-6006U. To oznacza, że jego taktowanie będzie wynosiło teraz 2,1 GHz. Zmieni się także zintegrowany układ graficzny - w nowej rewizji będzie to HD Graphics 620, zamiast HD Graphics 520. Pozostałe parametry pozostały bez zmian. Nadal mamy do czynienia z dwurdzeniową i czterowątkową konstrukcją o obniżonym TDP wynoszącym 15W. Intel Core i3-7007U posiada także 3 MB pamięci cache. Niewielkie zmiany zaszły także w modelu Intel Core i3-7110U. Tutaj taktowanie wynosi 2,6 GHz, a więc o 200 MHz wyższe w porównaniu do poprzednika - Core i3-7100U. Pozostałe parametry są takie same.\nNastępne w kolejce do odświeżenia są przedstawiciele niskonapięciowych układów Core i5 oraz Core i7. Intel Core i5-7210U jest następcą modelu Intel Core i5-7200U. Bazowe taktowanie nie uległo zmianie i w dalszym ciągu wynosi 2,5 GHz. Zwiększyło się jednak taktowanie w trybie Turbo Boost 2.0, które w nowej wersji wynosi maksymalnie 3,3 GHz. Pozostałe parametry pozostały identyczne. Z procesorem zintegrowano układ graficzny Intel HD Graphics 620. CPU posiada 3 MB pamięci cache, a współczynnik TDP wynosi 15W. Takie same zmiany także w jednostce Intel Core i7-7510U. Tutaj również zmieniło się tylko taktowanie w trybie Turbo Boost 2.0 - zamiast maksymalnej wartości 3,5 MHz teraz taktowanie wynosi 3,7 GHz. W dalszym jednak ciągu mamy do czynienia z układem dwurdzeniowym wyposażonym w 4 MB pamięci cache i współczynnikiem TDP na poziomie 15W. Jak widać, zmiany w porównaniu do poprzedników są naprawdę symboliczne i raczej nie wpłynie to istotnie na wydajność ultrabooków czy hybryd.\nTakie działania Intela wyglądają jak próby przygotowania się do premiery układów APU od AMD, bazujących na mikroarchitekturze Zen. Problem w tym, że zbliżające się procesory od Czerwonych będą jednostkami wyposażonymi w cztery fizyczne rdzenie. Intel z kolei w dalszym ciągu karmi użytkowników modelami dwurdzeniowymi, zamaskowanymi np. pod nazwą Intel Core i7, przez co mniej świadome grono użytkowników mylnie sądzi, że ma do czynienia z wydajnymi 4-rdzeniowymi procesorami. Wprawdzie na horyzoncie zbliża się premiera rodziny Coffee Lake, która przyniesie upragnione 4 rdzenie dla ultrabooków oraz hybryd. Zanim to jednak nastąpi, najwyraźniej Intel chce w dalszym ciągu karmić użytkowników nie do końca pachnącymi świeżością kotletami.


Maturzyści pozywają ministra za 'smarkaczy i szczeniaków'\nAgnieszka Rogal 02.03.2010 19:55\nDwoje licealistów z Wrocławia, którzy domagali się usunięcia ze swojej szkoły symboli religijnych, złożyło pozew przeciwko Ryszardowi Legutce, byłemu ministrowi edukacji i obecnemu europosłowi PiS. Polityk nazwał ich "rozwydrzonymi i rozpuszczonymi przez rodziców smarkaczami".\nUczniowie domagają się przeprosin i 5 tys zł odszkodowania na cele społeczne. Sprawa jest objęta Programem Spraw Precedensowych Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.\nZuzanna Niemier i Tomasz Chabinka z wrocławskiego XIV Liceum Ogólnokształcącego po listopadowym wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie krzyży, złożyli u dyrektora szkoły petycję o usunięcie symboli religijnych z terenu liceum. Dyrektor nie wyraził na to zgody, ale w szkole odbyła się debata na ten temat.\nSprawa była głośna w mediach. Na bieżąco komentował ją m.in. profesor Ryszard Legutko, europoseł z okręgu wrocławskiego. Uczniów nazwał smarkaczami, a ich działania typową szczeniacką zadymą.\n- Mówił, że za takie zachowanie powinno się młode osoby karać, sugerował także, że są źle wychowani. Te słowa, zdaniem uczniów, naruszyły ich dobra osobiste - mówi Maciej Bernatt z Helsińskiej Fundacji Praw Czlowieka. I dodaje: - Nie ma wątpliwości, że polityk zajmujący tak wysokie stanowisko powinien wyrażać swoje poglądy w taki sposób, aby nie dyskredytować działań młodych osób.\nLicealiści mówią, że określenia "smarkacz albo szczeniak" w ocenie przeciętnego odbiorcy są obraźliwe. Tym bardziej, że padły one z ust osoby cieszącej się powszechnym zaufaniem i poważaniem.\nUczniowie podkreślają także, iż podjęte przez nich działania nie dawały podstaw do używania tak mocnych określeń. Petycja była krótka, stonowana i rzeczowa. Nie udzielali również wywiadów w prasie, nie obrażali przeciwników i ich poglądów. Podjęli jedynie inicjatywę obywatelską w celu rozpoczęcia dyskusji na kontrowersyjny temat.\nImmunitet nie ochroni Legutki