Przeciwdziałanie stresowi związanemu z pracą, a korzyści gospodarcze i socjalne dla firm i pracowników - wymiana dobrych praktyk - PDF Free Download\nPrzeciwdziałanie stresowi związanemu z pracą, a korzyści gospodarcze i socjalne dla firm i pracowników - wymiana dobrych praktyk\nDownload "Przeciwdziałanie stresowi związanemu z pracą, a korzyści gospodarcze i socjalne dla firm i pracowników - wymiana dobrych praktyk"\n2 Przeciwdziałanie stresowi związanemu z pracą, a korzyści gospodarcze i socjalne dla firm i pracowników - wymiana dobrych praktyk Materiały z konferencji międzynarodowej Warszawa, r. Komisja Krajowa NSZZ Solidarność Gdańsk 2007\n3 Publikacja sfinansowana ze środków Komisji Europejskiej w ramach projektu nr VS/2006/0552 Stres w miejscu pracy jako ponadnarodowy problem dla pracowników i pracodawców metody zwalczania tego zjawiska poprzez wymianę dobrych praktyk, realizowanego przez Komisję Krajową NSZZ Solidarność Wydawca: Komisja Krajowa NSZZ Solidarność Gdańsk, Wały Piastowskie 24 Redakcja: Krystyna Kmiecik-Baran, Sławomir Adamczyk Korekta: Hanna Daszczyńska Skład i druk: Drukarnia Zbigniew Misiuro Gdańsk, ul Gdańska 29 tel Wydanie I ISBN\n4 SPIS TREŚCI: Wstęp List Prezydenta RP Sesja I Europejskie Porozumienie Ramowe dotyczące Stresu Związanego z Pracą, jego implementacja i sposób funkcjonowania w różnych krajach europejskich... 9 Wprowadzenie -Józef Niemiec, Sekretarz Konfederalny EKZZ... 9 Tobias Mullensiefen, Komisja Europejska Roland Gauthy, ekspert EKZZ Rita Bilkiene, ekspert LPS Solidarumas (Litwa) Diego Alkaique, ekspert CGIL (Włochy) Sawiour Sammut, ekspert General Workers Union (Malta) Lucka Bohm, ekspert ZSSS (Słowenia) Marija Molan, ekspert ZSSS (Słowenia) Głosy w dyskusji Sesja II Analiza różnych rodzajów stresu związanego z pracą i metod przeciwdziałania temu zjawisku na poziomie przedsiębiorstwa, regionu, kraju Wprowadzenie -Danuta Koradecka, dyrektor Centralnego Instytutu Ochrony Pracy Informacja nt. doświadczeń PIP w zakresie Przeciwdziałania negatywnym skutkom przeciążenia psychicznego i stresu w miejscu pracy - Andrzej Mazurek Nowo wyłaniające się źródła stresu w pracy, wybrane wyniki badań - Maria Widerszal-Bazyl, Andrzej Najmiec, CIOP Stres w miejscu pracy: epidemiologia, stresory, wskaźniki, pomiar i zapobieganie - Krystyna Kmiecik-Baran, ekspert projektu... 44\n5 Sesja III Implementacja Europejskiego Porozumienia Ramowego z punktu widzenia polskich partnerów społecznych Wprowadzenie - Sławomir Adamczyk, Komisja Krajowa NSZZ Solidarność Barbara Surdykowska, NSZZ Solidarność Witold Polkowski, KPP Jacek Męcina, PKPP Lewiatan Paweł Śmigielski, OPZZ Edyta Doboszyńska, ZRP Głosy w dyskusji Załącznik Europejskie Porozumienie Ramowe Dotyczące Stresu Związanego z Pracą... 85\n6 WSTĘP Stres związany z pracą jest od wielu lat postrzegany jako problem o wymiarze ponadnarodowym zarówno dla pracowników jak i dla pracodawców. Jest to zjawisko, które dotyka niemalże każdego pracownika. Z danych Europejskiej Fundacji na Rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy wynika, że stres związany z pracą znalazł się na drugim miejscu, zaraz po bólach pleców, wśród problemów na które uskarżają się pracownicy. Odczuwa go około 28 procent pracowników obojga płci we wszystkich sektorach i na różnych szczeblach zarządzania. Skutki stresu mogą być różnorodne: zmiany nastroju i zachowania, pogorszenie kontaktów z innymi osobami, nie wywiązywanie się z obowiązków oraz wielorakie reakcje fizjologicznych organizmu. Od dłuższego czasu ta problematyka stała się przedmiotem zainteresowania Komisji Europejskiej i europejskich partnerów społecznych. Dnia 8 października 2004 r. John Monks Sekretarz Generalny ETUC (Europejska Konfederacja Związków Zawodowych), dr Jürgen Strobe Przewodniczący UNICE (Unia Konfederacji Przemysłu i Pracowników Europy), Paul Reckinger Przewodniczący UEAPME (Europejska Unia Rzemieślników oraz Małych i Średnich Przedsiębiorstw) oraz Rainer Plassmann Sekretarz Generalny CEEP (Europejskie Centrum Przedsiębiorstw z Udziałem Publicznym i Przedsiębiorstw o Ogólnym Interesie Gospodarczym) podpisali Europejskie Porozumienie Ramowe Dotyczące Stresu Związanego z Pracą, którego tekst znajduje się na końcu niniejszej publikacji. Stres może wywierać wpływ na każdego zatrudnionego i dotyczyć każdego miejsca pracy, niezależnie od rozmiarów firmy, zakresu działalności, formy umowy o zatrudnieniu czy stosunku pracy. Radzenie sobie ze stresem w pracy może prowadzić do większej wydajności oraz poprawy zdrowia i bezpieczeństwa pracy, co skutkuje korzyściami gospodarczymi i socjalnymi dla firm, pracowników i całego społeczeństwa. Celem Porozumienia jest zwiększenie świadomości i zrozumienia zjawiska stresu związanego z pracą przez pracodawców, pracowników i ich przedstawicieli oraz zwrócenie ich uwagi na oznaki mogące wskazywać na występowanie takiego problemu. Partnerzy społeczni uzgodnili trzyletni termin na implementację porozumienia europejskiego w krajach członkowskich, w tym również w Polsce. NSZZ Solidarność jako pierwsza organizacja zainicjowała rozpowszechnienie tego porozumienia na poziomie krajowym i przystąpiła do działań zmierzających do rozpoczęcia prac nad polskim porozumieniem dotyczącym stresu związanego z pracą. Fundusz Gospodarczy spółka Komisji Krajowej NSZZ Solidarność, zajmująca się przygotowywaniem, realizo- 5\n7 waniem i rozliczaniem projektów unijnych, przygotował wniosek projektowy złożony do Komisji Europejskiej we wrześniu 2006 r. zatytułowany Stres w miejscu pracy jako ponadnarodowy problem dla pracowników i pracodawców - metody zwalczania tego zjawiska poprzez wymianę dobrych praktyk. Projekt ten współfinansowany jest ze środków Komisji Europejskiej z programu linii budżetowej Europejski Dialog społeczny i realizowany przez Komisję Krajową NSZZ Solidarność oraz Fundusz Gospodarczy. Doświadczenia zagraniczne na temat problematyki stresu związanego z pracą zostały przekazane przez naszych partnerów: litewski związek zawodowy LPS Solidarumas, maltański związek zawodowy GWU, słoweński związek zawodowy ZSSS, włoski związek zawodowy CGIL oraz wspierającą to przedsięwzięcie Europejską Konfederację Związków Zawodowych. Projekt jest wielopłaszczyznowy, gdyż obejmuje komponent edukacyjno szkoleniowy, konferencję prezentującą w szerokim wymiarze problematykę stresu związanego z pracą, warsztaty negocjacyjne dla polskich partnerów społecznych w celu przygotowania do podpisania przez nich porozumienia na temat stresu związanego z pracą, oraz niniejszą publikację. W ramach projektu odbyły się 3 warsztaty szkoleniowe (w tym jeden na Litwie), w których uczestniczyło łącznie 75 związkowców. Program warsztatów obejmował analizę i identyfikację problematyki stresu związanego z pracą, metody diagnozowania, zapobieganie i rozwiązywanie problemów związanych z tym zjawiskiem oraz wypracowanie modelowego porozumienia między pracodawcą a reprezentacją pracowników do wdrażania w konkretnych zakładach pracy. Dnia 14 czerwca 2007 r. odbyła się międzynarodowa konferencja, której celem było przedstawienie powiązań między przeciwdziałaniem stresowi związanemu z pracą a korzyściami gospodarczymi i socjalnymi dla firm i pracowników. Tematyka tej konferencji miała charakter wielowymiarowy, gdyż przedstawiono tam problematykę stresu związanego z pracą widzianą przez gości zagranicznych, naukowców oraz polskich partnerów społecznych. Istotnym elementem konferencji było również wystąpienie przedstawicielki Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej deklarującej wsparcie Rządu dla przedsięwzięcia zainicjowanego przez NSZZ Solidarność na rzecz implementacji Europejskiego Porozumienia Dotyczącego Stresu Związanego z Pracą na poziom krajowy. Warsztaty negocjacyjne dla przedstawicieli polskich partnerów społecznych odbyły się w dniach września 2007 r. Uczestnikami byli reprezentanci wszystkich partnerów społecznych, którzy są członkami Komisji Trójstronnej. W trakcie warsztatów wypracowano procedurę i harmonogram dalszych wspólnych działań zmierzających do implementacji Europejskiego Porozumienia Ramowego dotyczącego stresu związanego z pracą. Niniejsza publikacja jest pokłosiem wspominanej wcześniej międzynarodowej konferencji, odbywającej się w ramach projektu. Zawiera ona teksty konferencyjnych prezentacji i wystąpień uczestników debat, które miały miejsce 6\n8 na zakończenie każdej sesji. Uzupełnieniem referatów i głosów w dyskusji jest tekst Europejskiego Porozumienia Ramowego dotyczącego stresu związanego z pracą. Wypada w tym miejscu podziękować Funduszowi Gospodarczemu, a personalnie Marii Żytko i Karolowi Nosal za sprawne zarządzanie całym projektem oraz zorganizowanie konferencji, której trwałym rezultatem jest niniejsza broszura. Publikacja ta zostanie przetłumaczona na języki włoski, litewski, słoweński i angielski i rozpowszechniona w krajach partnerskich organizacji zagranicznych. Jerzy Langer Zastępca Przewodniczącego Komisji Krajowej NSZZ Solidarność 7\n10 Sesja I Europejskie Porozumienie Ramowe dotyczące Stresu Związanego z Pracą, jego implementacja i sposób funkcjonowania w różnych krajach europejskich Wprowadzenie Józef Niemiec, Sekretarz Konfederalny Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych (EKZZ) EKZZ była jednym z uczestników przedsięwzięcia polegającego na autonomicznych negocjacjach dotyczących zjawiska stresu w miejscu pracy, które uwieńczone zostały podpisaniem w dniu 8 października 2004 r. Europejskiego Porozumienia Ramowego dotyczącego Stresu Związanego z Pracą. Nic więc dziwnego, że jest w naszym interesie popieranie wszystkich inicjatyw, które prowadzą do tego, aby to porozumienie zostało zrealizowane w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Może to się stać tylko wtedy, kiedy zaangażują się w to partnerzy społeczni na poziomie krajowym. I to zarówno przedsiębiorcy, jak i związkowcy. Dlatego bardzo się cieszę, że w ten właśnie projekt zaangażowało się kilka organizacji, w tym zwłaszcza z nowych krajów członkowskich. Problematyka stresu w pracy dotyka problemu szerzej pojmowanego, jakim jest jakość pracy. W krajach Unii Europejskiej ma ona specjalne znaczenie. Przez wiele lat walki związkowej, doprowadziliśmy do tego, że jakość pracy stała się cennym elementem stosunków pracy i jak wszyscy uznajemy - przyczynia się do tego, że gospodarka europejska jest efektywna, ale też może dawać satysfakcję pracownikom. Czyli stanowi ona znaczną wartość, zarówno ze strony ekonomicznej, jak i społecznej. Ale wyzwania wynikające z globalizacji, presja na podnoszenie wyników ekonomicznych, na przekształcenie przedsiębiorstw także by sprostać konkurencji zagranicznej, powodują, że coraz więcej mamy napięć w pracy. Te wartości, które były wypracowane przez wiele lat m.in. na skutek postępu technologicznego, ale przede wszystkim na skutek walki związkowej, podlegają zagrożeniu. Dzisiejsza konferencja wpisuje się w ogólną debatę europejską, którą bardzo często określa się jako dyskusję o flexicurity czyli zjawisku polegającym na łączeniu elastyczności stosunków pracy, której wymagają przedsiębiorcy a czasami życzą sobie pracownicy z bezpieczeństwem pracy i jej jakością. 9\n11 Mam nadzieję, że uświadomienie sobie istniejącego związku między ideą flexicurity i zapobieganiem stresowi w miejscu pracy przyczyni się do tego, że porozumienie, które z pozytywnym efektem zakończyło wiele miesięcy negocjacji, będzie miało szansę zrealizowania w krajach, które biorą udział w tym projekcie. Dla EKZZ i jej organizacji afiliowanych wiąże się to z tym, co ostatni kongres naszej konfederacji, odbywający się kilka tygodni temu w Sewilli uznał za jeden z głównych priorytetów działalności z działaniem na rzecz pracy dobrej jakości. Na tej sali obecni są uczestnicy tego kongresu, którzy wówczas za tym programem się opowiedzieli. Bardzo się cieszę, że w ramach naszego panelu dyskusyjnego będziemy mogli przybliżyć europejski kontekst całego zagadnienia. Jako pierwszy z prelegentów wystąpi Tobias Mullensiefen, który w imieniu Komisji Europejskiej przedstawi szerszą perspektywę problematyki porozumień między partnerami społecznymi. Komisja Europejska bywa jednym z promotorów takich działań. My związkowcy bardzo chcemy, aby była ona także ich mocnym aktorem. Perspektywa spojrzenia Komisji Europejskiej Tobias Mullensiefen, Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Równych Szans Pracuję w Komisji Europejskiej w dziale zajmującym się dialogiem społecznym i stosunkami pracy na szczeblu europejskim. Ponieważ mówimy tutaj o Porozumieniu Ramowym dotyczącym Stresu w Pracy, chciałbym podkreślić, że Komisja Europejska była bezpośrednio zaangażowana w proces negocjacji a obecnie realizacji tego porozumienia. Aby dać obraz tego zaangażowania wypada umieścić to porozumienie w pewnej perspektywie, w kontekście dialogu społecznego w Europie. Chciałbym powiedzieć również, jakiego rodzaju porozumienia mamy na myśli. Po trzecie chciałbym zwrócić uwagę, że obecnie zajmujemy się stresem w pracy, ale wcześniej było porozumienie dotyczące telepracy. Ważne jest jaką naukę z tego można wyciągnąć, czego się nauczyć na podstawie wdrażania tamtego porozumienia. I w końcowej fazie swych rozważań chciałbym się zastanowić nad tym, czego możemy oczekiwać realizując porozumienie dotyczące przeciwdziałania stresowi w pracy. Sądzę, że przedstawiciel Europejskiego Instytutu Związkowego powie więcej o działaniach, mających wspomóc proces wdrażania, podjętych przez partnerów społecznych na szczeblu europejskim. Dwa słowa na temat rozwoju dialogu społecznego w Europie - ten proces był długi. Zaczęliśmy w 1985 r., pod auspicjami Jacques Delorsa w Val Duchesse - to jest taki malutki zameczek, niedaleko Brukseli. Takie były początki dialogu europejskiego. Obecnie pod tym pojęciem rozumie się dyskusje, konsultacje, negocjacje oraz wspólne działania podejmowane przez partnerów 10\n12 społecznych. Są nimi zarówno organizacje pracodawców jak i związki zawodowe reprezentatywne na szczeblu europejskim. W Traktacie o Wspólnotach Europejskich istnieją twarde podstawy prawne dialogu społecznego w Europie są to artykuły 138 i139. Ich istnienie pomaga nam promować politykę społeczną na szczeblu europejskim. To właśnie dialog społeczny jest jednym z głównych instrumentów polityki społecznej w UE. Na szczeblu krajowym w większości przypadków przybiera on dwie główne formy. Na ogół jest to dwustronny dialog między pracodawcami a pracownikami i reprezentującymi ich związkami. Ale mamy także formułę trójstronną z przedstawicielami władzy publicznej, np. w Polsce jest to Komisja Trójstronna. Na szczeblu europejskim też funkcjonują takie ciała, gdzie jest zaangażowana Komisja Europejska oraz Rada UE wspólnie z EKZZ i organizacjami pracodawców. Wyniki dialogu są bardzo różne. Najsilniejsza forma jaką dysponujemy to porozumienia. Mamy także inne wyniki, którymi są np. wspólne deklaracje, kodeksy dobrego postępowania, wytyczne, itd. Jaki jest cel europejskiego dialogu społecznego, dlaczego partnerzy się weń angażują? Przede wszystkim chodzi o to, żeby wpływać na politykę społeczną w Europie, np. poprzez konsultacje. Robimy to zgodnie z art. 138 TWE. Ten artykuł obliguje Komisję Europejską, żeby konsultować z partnerami społecznymi propozycje nowego ustawodawstwa. Dotyczy to także wypracowywania różnych wspólnych stanowisk. W ten sposób partnerzy starają się wpływać na politykę europejską. Drugim celem dialogu jest wymiana tzw. dobrych praktyk, tak aby się wzajemnie od siebie uczyć. Przyglądamy się temu, co robią partnerzy społeczni w innych krajach i po prostu uczymy się na podstawie ich doświadczeń. Tutaj zastosowanie mają tzw. działania ramowe, związane np. z równością płci. Trzecim ważnym celem, jeśli chodzi o dialog, jest przyczynianie się na rzecz rozwoju społecznej Europy. Obejmuje to tworzenie nowych praw i obowiązków dla pracowników i pracodawców, które miałyby zastosowanie w całej UE. To także jest celem porozumień europejskich partnerów społecznych europejskich zawieranych w oparciu o art. 139 TWE. Teraz właśnie chciałbym się skoncentrować na tych wynikach dialogu społecznego, które nazywamy porozumieniem. Jak wiadomo jest to swego rodzaju kontrakt, zawierany przez dwie strony, które do czegoś się zobowiązują. To jest coś więcej niż deklaracja dobrej woli -porozumienie ma skutki prawne. Przyjrzyjmy się więc artykułowi 139. Pierwszy paragraf stwierdza, że partnerzy społeczni na poziomie wspólnotowym mogą negocjować porozumienia. Drugi punkt mówi, w jaki sposób mają być one wdrażane. Są dwie możliwości ich realizacji. Może się to odbywać zgodnie z procedurami właściwymi dla państw członkowskich - poprzez partnerów na szczeblu krajowym. A druga możliwość - w dziedzinach podległych art. 137 TWE przez Komisję na wspólne żądanie stron sygnatariuszy - czyli partnerów społecznych. A więc są dwa różne sposoby wdrażania porozumień. Albo mamy decyzję Rady UE - dyrektywę, która obliguje państwa członkowskie, żeby przyjąć 11\n13 treść porozumienia, albo też ścieżkę autonomiczną, gdzie to partnerzy społeczni na szczeblu krajowym są zobowiązani do odpowiednich działań. Istnieją przykłady obu rozwiązań. Pierwszą ścieżkę, a więc poprzez dyrektywę wykorzystano przy porozumieniach ramowych nt.: urlopów macierzyńskich, pracy w niepełnym wymiarze godzin i pracy na czas określony. Zasadniczą rolą Komisji było sprawdzanie, czy kolejne państwa w sposób prawidłowy przyjęły odpowiednią dyrektywę i wdrożyły ją do swojego ustawodawstwa. W przypadku pojawienia się nieporozumień w procesie wdrażania swoją rolę do odegrania ma także Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Drugi rodzaj ścieżki, o którym dzisiaj mówimy, ilustrują przykłady trzech porozumień: o telepracy z 2002 roku (3 lata wdrażania, w ubiegłym roku ukazał się raport nt. jego postępów), o zapobieganiu stresowi w pracy, oraz o zapobieganiu molestowaniu i przemocy w pracy (to z kolei ma być wdrożone do roku 2010). Może kilka słów o porozumieniu dotyczącym stresu w miejscu pracy. Jego art. 7 zobowiązuje partnerów społecznych, żeby samodzielnie wdrożyli je w państwach członkowskich, a także starali się tego dokonać w krajach kandydujących do UE. Okres wdrażania to 3 lata od chwili podpisania porozumienia, co miało miejsce w 2004 roku. Jest także procedura raportowania i sprawozdawczości. Partnerzy społeczni zobligowali się do przygotowania wspólnego sprawozdania na szczeblu europejskim dotyczącego wprowadzanych rozwiązań. Przyjrzyjmy się poszczególnym aktorom i temu, za co są oni odpowiedzialni. Główną rolę odgrywają krajowi partnerzy społeczni. Na nich spoczywa szczególna odpowiedzialność. Ale także partnerzy społeczni na szczeblu unijnym mają swoją rolę do odegrania jest to pomoc w wymianie informacji, koordynacja, prowadzenie montoringu i raportowania. Pewną rolę mogą odgrywać również rządy państw członkowskich. Widzieliśmy to w przypadku porozumienia dotyczącego telepracy. Jeśli władze publiczne dostrzegą potrzebę interwencji -uznając, że nie wystarczy tylko praca partnerów społecznych -mogą zaproponować wsparcie ustawodawcze, lub inne działania, ułatwiające wdrożenie. Komisja Europejska ma swoja odrębną rolę po pierwsze wspiera proces negocjacyjny na poziomie wspólnotowym. Później monitoruje rozwój sytuacji i wspiera projekty, takie jak ten, mające służyć efektywnemu wdrażaniu porozumień autonomicznych. Jaką naukę możemy wyciągnąć z wdrażania porozumienie dotyczącego telepracy z 2002 roku? To była całkowita nowość w dziedzinie dialogu. Na początku Komisja Europejska nie wiedziała, co z tego wyniknie, jak zareagują partnerzy społeczni. Byliśmy dosyć sceptyczni. Wielu naukowców twierdziło, że to się nie sprawdzi, ponieważ systemy stosunków pracy w różnych krajach są zbyt odmienne. Ale jak się okazało partnerzy społeczni Komisji Europejskiej całkiem pozytywnie podeszli do problemu. Badając krajowe raporty z realizacji ustaliliśmy, że podjętych zostało wiele interesujących działań. Wspólny raport z października z 2006 roku został napisany na podstawie krajowych raportów z 21 krajów członkowskich. Nie było Norwegii, Cypru, Estonii, Litwy i Słowacji. 12\n14 Raport zawierał informacje o wielu pozytywnych inicjatywach podjętych w państwach członkowskich. W niektórych krajach działania były bardzo innowacyjne a wdrażanie porozumienia zaowocowało rozwojem dobrych praktyk w dziedzinie współpracy między pracodawcami a związkami. Najsilniejszą formą w dialogu społecznym są porozumienia zbiorowe. Zastosowano je np. we Francji, gdzie obejmują one całą gospodarkę. Do czegoś podobnego doszło we Włoszech i Belgii. W innych krajach, takich jak: Hiszpania, Finlandia i Szwecja mamy porozumienia krajowe, formułujące zalecenia dla szczebli niższych, ponieważ tam negocjacje zbiorowe nie zawsze odbywają się na szczeblu krajowym, ale również na szczeblu sektorowym, czy branżowym. W niektórych krajach rządy uważały, że jest potrzeba wsparcia partnerów społecznych, którzy sami prosili o taką interwencję, więc w tych krajach mamy ustawodawstwo, które przyjmuje europejskie porozumienia. Przykładem takiego podejścia są Portugalia, Węgry i Czechy. Tam gdzie, gdzie negocjacje odbywają się głównie na szczeblu firmy, nie było jednoznacznej koordynacji na szczeblu krajowym. Dotyczy to przypadku Wielkiej Brytanii, Irlandii, Holandii i Norwegii. Interesującym przypadkiem jest sama Polska, gdzie dochodziło do interakcji między partnerami społecznymi i rządem. Tutaj rząd jakby przygotował propozycję legislacyjną opierając się o ustalenia partnerów społecznych. Nie wiemy jeszcze jaki jest ostateczny efekt tych działań ale wyglądają one ciekawie. Jeśli chodzi o wstępne wnioski, to widać, że porozumienia autonomiczne stanowią całkowicie nowy instrument. Wyniki z wielu krajów są zachęcające. Oczywiście system nie jest doskonały. Wciąż nie mamy informacji z 4 krajów. Być może tam nie podjęto działań. Pamiętajmy jednak, że także dyrektywy nie są instrumentem doskonałym i często zdarzają się opóźnienia w ich wdrażaniu. Trzeba zatem czasu, żeby móc wyciągnąć wnioski. Jest to ciągły proces uczenia się i za jakiś czas na pewno system ulegnie polepszeniu. Czego możemy oczekiwać po tym konkretnym porozumieniu dot. stresu w pracy? Zaczynamy podobnie, jak w przypadku porozumienia nt. telepracy. Ten sam rodzaj odpowiedzialności dla partnerów społecznych na szczeblu krajowym, na szczeblu europejskim, dla państw członkowskich, dla Komisji Europejskiej. Tym niemniej różni się ono od porozumienia o telepracy z uwagi na to, że nie zawiera tylu praw i obowiązków, jak w przypadku tamtego porozumienia. Nie jest to więc tekst, który można łatwo wdrożyć prawnie. Jeśli przyjrzymy się stresowi w pracy, to nie jest to obszar, gdzie za pomocą prawa, czy sztywnych przepisów można coś ustanowić tak jak w przypadku umów o pracę. Nie jest możliwe przyjęcie przepisu stwierdzającego: stres jest zakazany, nie chcemy tego stresu. Takiego przepisu nie można stworzyć. Trzeba raczej zwrócić uwagę na przyczyny stresu. A więc tu są procesy pracy, realizacja i podział zadań, otoczenie w pracy, środowisko pracy, jak wygląda biuro, gdzie pracujemy, także relacje między pracownikami a kierownictwem, obciążenie pracą. Tymi problemami należy się zajmować na poziomie zakładu pracy. Jest to raczej takie podejście praktyczne, jeśli chodzi o zwalczanie stresu. Główną pracę należy wykonać właśnie na poziomie firmy. 13\n15 Ale jaka jest rola dla partnerów społecznych? Oni mogą nadać temu jakieś ramy, powiedzieć swoim organizacjom członkowskim, jak to robić. I wydaje mi się, ze w tym przypadku należy podjąć następujące kroki: Przede wszystkim przetłumaczyć porozumienie. To musi być tłumaczenie wspólnie uzgodnione przez związki i organizacje pracodawców, bo w przeciwnym przypadku zawsze będą inne interpretacje tekstu. Potem rozkolportować tekst porozumienia i poinformować o jego zapisach pracowników i przedsiębiorców poprzez np. prasę związkową, poprzez organizacje pracodawców, wykorzystując wszystkie okazje, żeby informować o tym instrumencie. Wreszcie omówić zapisy porozumienia w gronie partnerów społecznych na szczeblu krajowym. Jak to osiągnąć? Myślę, że konferencje takie, jak ta dzisiejsza są bardzo przydatne. Bardzo ważnym krokiem będzie wspólne opracowanie instrumentów realizacji i wdrożenia zapisów porozumienia. Mogą się one bardzo się różnić w zależności od państwa, ponieważ będą dostosowane do systemu stosunków pracy w danym kraju. Ustalony został termin implementacji do października 2007 roku. Natomiast raport nt. wdrożenia ukaże się w roku Tak więc jeszcze przed nami poważna praca. Trzeba pamiętać, jakie są cele tego porozumienia. Tutaj zacytuję z tekstu: Zwiększenie świadomości zrozumienia stresu - jest to jest element poznawczy tak, aby ludzie zdali sobie sprawę, że stres jest czymś bardzo negatywnym, jeśli chodzi o zdrowie, wyniki w pracy. I stanowi problem zarówno dla pracodawców jak i pracowników. Nie tylko pracownicy martwią się o swoje zdrowie. Pracodawcy też chcą, żeby pracownicy pracowali tak sprawnie, jak tylko to możliwe. Potrzebny jest zatem pewien element systemowy - należy stworzyć ramy, które pomogą pracodawcom i pracownikom zwalczać stres w pracy. Proces negocjacji i wdrażania porozumienia Roland Gauthy, ekspert Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych Reprezentuję jednostkę ekspercką EKZZ - Departament do spraw BHP Europejskiego Instytutu Związkowego. Oprócz tego wypracowuję podstawy naukowe do umów, które są negocjowane i zawierane. Jak słyszeliście umowa ramowa została podpisana w październiku 2004 r. Procesy wdrożeniowe mają zakończyć się w ciągu 3 lat. Stworzyliśmy szereg tekstów, które stanowią podstawę oraz uzasadnienie wszelkich zapisów zawartych w tej umowie w postaci broszurki. Ta broszura została już przetłumaczona na szereg języków, w tym na język polski. Jest ona dostępna na naszej stronie internetowej, tak jak inne informacje. Oprócz tego jest też stworzony raport. Jesteśmy w trakcie opracowywania jego drugiej wersji. 14\n16 Poproszono mnie, abym wypowiedział się nt. procesu negocjacji europejskiej umowy ramowej, jak została stworzona i na ile jest ważna na poziomie europejskim. Otóż dotykamy tutaj kwestii stresu pojawiającego się w środowisku pracy, zagadnienia o wielkiej wadze, tak z perspektywy pracowników jak i pracodawców. Jest to jedna z głównych przyczyn skarg ze strony pracowników, zresztą nie tylko w Europie. Narastające znaczenie tego problemu spowodowało, że został on ujęty w roboczym programie pracy europejskich partnerów społecznych. Kiedy już to się stało, rozpoczęto organizowanie tzw. wstępnych konferencji, mających za zadanie określenie znaczenia tego zjawiska. Następnie miał miejsce cały szereg spotkań roboczych. Po pierwsze mieliśmy wspólne spotkania partnerów społecznych. Odbywały się one w Brukseli, w formie grup plenarnych, które miały to na celu wypracowanie pewnych jednolitych tekstów. Oprócz tego, w przypadku natrafienia na blokady, działaliśmy na poziomie podgrup roboczych i koncentrowaliśmy się na tych poszczególnych przeszkodach. Mieliśmy także szereg tzw. spotkań delegacyjnych, czyli grup, które spotkały się zarówno na sesjach plenarnych, jak i w mniejszych gronach, roboczych, koncentrując się na konkretnych zapisach. Oprócz tego mieliśmy tzw. wewnętrzną grupę zadaniową, która składała się z 4 osób: 2 osoby z sekretariatu i 2 osoby z obsługi technicznej, tzn. obsługi prawnej i ekonomicznej. Teraz, jak zauważył już Tobias, dla EKZZ, jak i pozostałych podmiotów porozumienia są pewnego rodzaju kontraktem. Zatem zapisy tego tekstu nas zobowiązują. Tekst został przyjęty przez wszystkie organizacje członkowskie na terytorium Europy. Teoretycznie rzecz biorąc zobowiązani jesteśmy do wdrożenia tej umowy w ciągu 3 lat po jej podpisaniu. Należy także wypracować stosowne raporty, a w okresie 5 lat zobowiązani jesteśmy do dokonania tzw. ponownej oceny. Jeżeli zajdzie taka potrzeba, być może po tym pięcioletnim okresie, powinniśmy aktualizować umowę, tak aby była narzędziem bardziej efektywnym i aby przyczyniała się do poprawienia skuteczności procesów negocjacyjnych. Aby móc wywiązać się ze wszystkich zobowiązań kontraktowych, EKZZ zainicjowała projekty, które zostały wsparte przez Komisję Europejską. Oczywiście, aby umowa zaistniała i zadziałała w różnych państwach, po pierwsze musieliśmy przetłumaczyć ją na wszystkie języki państw europejskich. Jak wiemy, w Unii mamy mozaikę dwudziestu jeden, a może nawet dwudziestu trzech języków. Zatem poprosiliśmy organizacje członkowskie, aby pomogły w tłumaczeniu wszędzie tam, gdzie dana wersja językowa nie była dostępna. Potem zorganizowaliśmy seminaria wspierające. Zostały zorganizowane w trzech różnych regionach, a ich celem było nawiązanie bezpośrednich relacji z kolegami zaangażowanymi w tę problematykę. Miało to miejsce w Rydze, Budapeszcie i w Brukseli. Potem zorganizowano jeszcze jedno wspólne seminarium, które odbyło się w Pradze w ubiegłym roku. Rolą tych seminariów było zachęcenie organizacji członkowskich do podjęcia wysiłków na rzecz tłumaczenia tekstu oraz podjęcia współpracy z innymi partnerami w swoich krajach, być może w innych branżach. Zachęcano ich również do 15\n17 zaplanowania stosownych negocjacji. Chcieliśmy także niejako wypracować wspólny mechanizm monitorujacy. Opracowaliśmy swoistą siatkę formularza raportującego - ten system pomoże nam w monitorowaniu realizacji umowy. Mamy tutaj udokumentowanie poszczególnych etapów, które powinny być zrealizowane przy odnotowaniu, na jakim poziomie te działania były zrealizowane, w jaki sposób rezultaty tych działań były rozpowszechniane, czy przedstawiono jakiekolwiek informacje zwrotne po tych działaniach, jak wygląda proces wdrażania całej umowy. Jeżeli państwo chcą zapoznać się z tekstem tego arkusza monitorującego, to chętnie go prześlę. Mamy też różne procedury wdrażania umowy i jej realizacji. Ustalamy również, kto jest odpowiedzialny za dany etap monitoringu, kim są osoby kontaktowe i jakie reprezentują organizacje członkowskie. Było to pomocne w przekazaniu naszych komentarzy do wspólnego raportu o implementacji. Pierwszy, jak już wspomniałem został opracowany w czerwcu zeszłego roku. W tym raporcie znalazł się też rozdział dotyczący Polski. Teraz zbieramy informacje w celu opracowania II raportu. Aktualizujemy dane z poszczególnych krajów. Także z Polski. Wiem, że w chwili obecnej tekst porozumienia jest poddawany przeglądowi przez partnerów społecznych i tak naprawdę jesteście w tym momencie na etapie przednegocjacyjnym. Nie będę oczywiście wchodził w szczegóły, ale być może mogliby się państwo zastanowić, dlaczego tak bardzo potrzebny jest monitoring na wczesnym etapie. Moja odpowiedź jest następująca - ten monitoring jest absolutnie konieczny, ponieważ bardzo nam zależy, aby jednak wypełnić wszystkie zobowiązania, aby nasz podpis, który złożyliśmy pod tą umową coś oznaczał. Chcemy wiedzieć, w jaki sposób dokonywać tej analizy wpływu tak w sposób ilościowy jak i jakościowy. Chcemy się dowiedzieć, czy porozumienie faktycznie przyczynia się do redukcji ilości stresu w pracy, bo przecież jest to jego fundamentalne założenie. Chcielibyśmy także próbować wyłapać te punkty, które są najsłabsze i te, które są najmocniejsze. Chcielibyśmy też się dowiedzieć, w jaki sposób możemy to udoskonalić tego rodzaju narzędzi przecież mamy kilka. Jest to bardzo ważne z punktu widzenia partnerów społecznych. I chcemy się dowiedzieć, czy ewentualnie byłaby możliwość opracowania nowych instrumentów w tej mierze. Tak wygląda ten proces na poziomie europejskim. Teraz kilka słów w odniesieniu do zagadnienia stresu. Ta umowa, jak już wspomniałem, jest narzędziem ukierunkowanym na działania. W jaki zatem sposób możemy zwalczać stres? Wydaje mi się, że nie możemy zapominać, iż nie stres jest tą rzeczą, którą powinniśmy bezpośrednio zwalczać. Stres jest jedynie konsekwencją, rezultatem wynikającym z pewnych okoliczności, czy czynników, które zazwyczaj nazywamy czynnikami ryzyka, tzw. stresorami. Stres jest reakcją na czynniki stresogenne w miejscu pracy. Jest to zjawisko dosyć skomplikowane, które trudno jednoznacznie zdefiniować. Rezygnując z tego obeszliśmy niejako ten problem naokoło i opisaliśmy stres tak, abyśmy mogli na tej podstawie podjąć stosowne działania. I te wysiłki winny koncentrować się na stresorach. Czynniki stresogenne są obecne w treści 16\n18 i kontekście pracy, w zależności od tego, jakie są zadania realizowane przez pracownika w miejscu pracy. Wiele zależy od środowiska, w jakim dany pracownik pracuje oraz tego jak organizacja pracy przyczynia się do wspierania wykonywanej pracy oraz relacji z kolegami, kierownictwem i z całą firmą. Na przykład załóżmy, że mamy do czynienia z pracownikiem, który pracuje obsługując wózek widłowy i np. jest złe oświetlenie, ale ta osoba musi dobrze odczytać poszczególne etykiety. A jeżeli jest jeszcze zimno, a ten wózek widłowy często się psuje, jeżeli cała atmosfera jest taka sobie, a jednocześnie pracownik musi pracować lepiej, szybciej i więcej, to wówczas ciało albo może się przystosować do danych okoliczności, albo reaguje na nie negatywnie. Podejście ogólne zakłada właśnie występowanie tych tzw. czynników ryzyka. Ten mechanizm został opisany szczegółowo w dyrektywie ramowej, do której w tekście porozumienia znajdą państwo odniesienie. Musimy oczywiście najpierw dokonać pewnego przesiewu, aby zidentyfikować problem w sposób partycypujący, czyli rozmawiając z różnymi podmiotami, aby spróbować zrozumieć, na czym ten mechanizm polega. Dopiero rozumiejąc możemy podjąć się jego rozwiązania. Potem spróbujmy zaproponować rozwiązanie. Jeżeli przystaniemy na jakieś rozwiązanie, wdróżmy je, a potem spróbujmy ocenić. Jeżeli nie uda nam się tego zrobić samemu, być może czasami potrzebna jest pomoc z zewnątrz, by dobrze ten problem zidentyfikować. Po identyfikacji czynników ryzyka próbujemy je wyrzucić, wyeliminować, albo złagodzić. Litwa Rita Bilkiene, ekspert LPS Solidarumas Aktualność problemu związanego ze stresem w pracy na Litwie potwierdzają badania naukowe, odbywające się od 1994 roku, przeprowadzane przez Centrum Medycyny Pracy w Instytucie Higieny. Rezultaty badań, w których udział wzięło około 2700 pracowników różnych zawodów, wykazały, że z powodu doświadczanego stresu, ryzyko zmniejszenia wydajności pracy wśród urzędników zwiększa się trzykrotnie, wśród robotników sześciokrotnie. Stres w znacznym stopniu może również zmniejszyć zdolność do pracy. Zwiększone zmęczenie wśród pracowników wykonujących zawody nieprodukcyjne, nietolerancja wobec innych, zły nastrój i uczucie samotności są związane z doświadczanym stresem. Stresory są wywoływane przez powtarzające się trudne okresy w pracy, niedostateczną pomoc socjalną oraz niesamodzielną pracę. Ustawa Republiki Litewskiej o zdrowiu i bezpieczeństwu pracowników, przygotowana w oparciu o podstawowe postulaty dyrektywy unijnej dotyczącej zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, przewiduje, iż pracodawca jest zobowiązany zapewnić takie warunki pracy, w których pracownik nie doświadczyłby żadnej szkody spowodowanej pracą. Ryzyko psychologiczne jest również zaliczane do niebezpieczeństw w miejscu pracy. Tak jak w stosunku do innych ryzyk istniejących w miejscu pracy, np. bezpieczeństwa urządzeń, 17\n19 istnieje wymóg dokonywania oceny ryzyka w miejscu pracy oraz podejmowania środków prewencyjnych. W celu oceny ryzyka stresu w miejscu pracy, pracodawcom litewskim rekomenduje się zwrócenie uwagi na następujące czynniki: Czy zapewnione jest otwarte komunikowanie się, wzajemne wsparcie i pomoc? Czy podział pracy odpowiada umiejętnościom i możliwościom pracowników wykonywania zadania? Jakie jest środowisko fizyczne (hałas, wibracja, wentylacja itd.) i psychologiczno-socjalne w pracy (czy są doświadczane groźby, czy grozi przemoc: wymyślanie, straszenie, agresja fizyczna i psychologiczna, skierowana przeciwko osobie pracującej ze strony osób niezatrudnionych w przedsiębiorstwie itd.)? Czy jest uwzględniana opinia pracowników odnośnie wykonywania pracy? Jakie istnieją stosunki pomiędzy pracownikami i pracodawcami a przełożonymi? Czy pracownicy są zaniepokojeni z powodu zatrudnienia? Czy są im tłumaczone zmiany, zachodzące na miejscach ich pracy oraz skutki tych zmian? Czy dokładnie są określone funkcje i odpowiedzialność pracowników? Czy pracownicy są odpowiednio przeszkoleni? Czy istnieje wsparcie socjalne? Czy zwraca się uwagę na różnice w osobowościach pracowników? Przestrzegając norm prawnych, dotyczących zwalczania albo zmniejszania stresu w miejscu pracy, pracodawcy powinni starać się dokonywać prewencji stresu w pracy, nie tylko poprzez ocenę ryzyka stresu w pracy, ale również poprzez analizę presji w pracy, mogącej spowodować duży i długotrwały stres, przewidując, na kogo taki stres może wywrzeć wpływ oraz podejmując działania w celu zapobiegania szkodzie. Szczególnie ważne w tym procesie są konsultacje z pracownikami i ich przedstawicielami, ponieważ oni najlepiej znają sytuację w miejscu pracy. Dlatego też pracodawcom rekomendowane jest organizowanie posiedzeń komitetów BHP w celu omówienia czynników stresu na przedsiębiorstwie. Tam, gdzie takich komitetów brak, zalecane jest, przy współpracy ze związkami zawodowymi, organizowanie w przedsiębiorstwach innych przedsięwzięć, zaproszenie do pomocy psychologów, wyjaśnienie, jakie czynniki powodują napięcie, przeszkadzają w pracy i grożą zdrowiu pracowników. Na stres w pracy w przedsiębiorstwach krajowych ostatnio zwrócili uwagę partnerzy społeczni ten problem był omawiany podczas posiedzenia Komitetu ds. Bezpieczeństwa i Zdrowia Pracowników Republiki Litewskiej. Podjęto decyzję zobowiązującą Ministerstwo Ochrony Zdrowia do przygotowania metodyki i podstaw prawnych do oceny stresu w miejscu pracy. Przedstawiciele środków przekazu są angażowani do uczestnictwa w naświetlaniu problemu stresu w miejscu pracy oraz zwracania na niego większej uwagi ze strony społeczeństwa. Odbywa się to poprzez badanie opinii 18\n20 czytelników, proponowanie sposobów rozwiązania problemu, wskazywanie nie tyko negatywnych, ale i pozytywnych przykładów, interesowanie się przedsiębiorstwami, gdzie istnieją etaty psychologów lub podejmowane są przynajmniej próby użycia środków, chroniących pracowników przed stresem. Problem polega i na tym, że trzeba umieć odróżnić stres związany z pracą, ocenić go jako czynnik ryzyka zawodowego. Związek Zawodowy LPS Solidarumas samodzielnie przeprowadzał pewne badania, dotyczące stresu w miejscu pracy ( na stronie internetowej Z wykonanych badań wynika, że 77% pracowników ciągle pracuje w stanie stresu, 21% pracowników mówi, że powodem stresu w miejscu pracy jest źle zorganizowana praca, 17% twierdzi, że mają ciągłe konflikty z przełożonymi, 14% mówi, że niskie wynagrodzenia też powodują ciągły stres. Z badań wynika również, że żadna ze zbadanych firm nie ma żadnych programów działań, związanych ze zwalczaniem stresu w pracy. I na koniec sprawa kuriosalna. Pani Krystyna Kaveckaite, inspektor pracy, która brała udział w naszym seminarium w Wilnie, przedstawiła krótką analizę sytuacji na Litwie. Jak się okazało, prawo do badania stresu w miejscu pracy mają tylko specjalnie do tego przygotowani psycholodzy, których ilość w naszym kraju jest po prostu śmieszna - 3 osoby na ponad 1 mln pracowników. Włochy Diego Alkaique, ekspert CGIL Gdy mowa jest o wdrożeniu europejskiego porozumienia ramowego we Włoszech, chciałbym powiedzieć, że warunki negocjacji między włoskimi związkami zawodowymi a organizacjami pracodawców nie są dobre. Jest to niepokojące, gdyż zjawisko stresu jest w naszym kraju poważnym problemem. Pracujemy nad tym, aby go zmniejszyć. W badaniach Fundacji Europejskiej, w rankingu krajów europejskich jesteśmy na 5 miejscu, jeśli chodzi o poziom stresu. Pierwszą złą wiadomością jest to, że we Włoszech nie ma konkretnego ustawodawstwa, które by chroniło pracowników przed stresem, wypaleniem zawodowym, a więc ryzykiem psychospołecznym. Tym niemniej w konstytucji oraz kodeksie cywilnym są zawarte pewne ogólne zasady. Konstytucja Republiki Włoch w par. 32 stwierdza, że Republika chroni zdrowie obywateli. Jest to prawo zapisane w interesie jednostki, ale także społeczeństwa. Z kolei paragraf 41 mówi, że działalność gospodarcza jest swobodna, ale nie może być prowadzona przeciw użytkowi społecznemu, albo w celu naruszenia bezpieczeństwa, wolności i godności człowieka. Natomiast nasz kodeks cywilny w par stwierdza, że przedsiębiorca musi zastosować środki, które są zgodnie ze specyfiką pracy, doświadczeniem i technologią, żeby chronić integralność fizyczną i osobowość moralną pracowników. Jest to ogólne zobowiązanie pracodawców, aby zapewnili właściwy poziom bhp 19\n21 dla pracowników. Jedynym ograniczeniem jest niemożność jego wykonania ze względów technicznych. Nie ma jednak żadnych ograniczeń, jeśli chodzi o wykonalność w sensie ekonomicznym i gospodarczym. A to oznacza, że interes gospodarczy nie może stać w sprzeczności z prawem do zdrowia. Ustawodawstwo włoskie nie nakłada jednak na pracodawców konkretnych zobowiązań oceniania i zapobiegania ryzyku psychospołecznemu. Ogólne przepisy zobowiązują ich tylko do tego, aby oceniali i zapobiegali wszelkiemu ryzyku, jeśli chodzi o zagrożenie pracowników. Także i ryzyku psychospołecznych zagrożeń, obejmujących mobbing, wypalenie zawodowe i zdrowotne. Natomiast podejście pracodawców do zjawiska stresu jest takie, że prawie żaden z nich właściwie nie ocenia czynników ryzyka psychospołecznego. Organizacje pracodawców odmawiają nawet dyskusji nt. ich roli w procesie zapobiegania powstawania mobbingu, stresu, czy też wypalenia. Można powiedzieć, że są przeciwko wdrożeniu europejskiego porozumienia nt. stresu w pracy we Włoszech. Podczas dyskusji nie uznają, że stres jest ryzykiem związanym z pracą. Uważają, że stres w pracy może być jedynie pozytywny. Natomiast negatywny czy patologiczny stres, jest problemem własnym pracownika. Wynik wdrażania Europejskiego Porozumienia Ramowego we Włoszech jest taki, że po 3 latach od jego przyjęcia, negocjacje wciąż trwają. Nadal spieramy się z pracodawcami nawet, co do przetłumaczenia tytułu tego porozumienia. My, czyli związki zawodowe trzymamy się dosłownego tłumaczenia stresu związanego z pracą. Natomiast pracodawcy mówią stres w sferze pracy. Nie chcą przyznać, że praca może powodować stres. Chciałbym także zwrócić uwagę na pewne tendencje pozytywne. W marcu 2004 roku, a więc przed przyjęciem Porozumienia Europejskiego minister zatrudnienia publicznego wydał ogólną dyrektywę pt. Środki na rzecz poprawienia organizacyjnego dobrobytu w jednostkach administracji publicznej. Ta dyrektywa wzywa do takiego zarządzania zasobami ludzkimi w sektorze publicznym, aby możliwe było poprawienie sytuacji pracowników. Wtedy można kontrolować pewne postrzegalne poziomy zmęczenia fizycznego, umysłowego i stresu. Dyrektywa ma być wdrożona, ale oczywiście wymaga to zaangażowania związków zawodowych pracowników sektora publicznego. Pozytywną tendencją jest opublikowanie w kwietniu 2004 roku nowej listy chorób związanych z pracą, o których informowanie jest obowiązkowe. Mówi się tu o 3 kategoriach: choroby związane z pracą, choroby niezwiązane z pracą, zaburzenia psychosomatyczne, psychospołeczne, w wyniku jakiegoś napięcia, np. stres podczas pracy. Kolejną pozytywną tendencją jest wprowadzenie ustawy o obowiązkowych kursach dla osób, które będą odpowiedzialne za zapobieganie i ochronę przedsiębiorstw. Tam także ryzyko psychospołeczne zostało uwzględnione. Ważne inicjatywy związków zawodowych pojawiają się w układach zbiorowych. Np. w układzie dla służby zdrowia, pojawiły się zapisy o wspólnych obserwacjach w celu zapobiegania mobbingowi. Jedna z konfederacji włoskich niedawno wprowadziła plan zajmowania się ryzykiem społeczno-psychicznym. I ten plan obejmuje takie działania 20\n22 jak: ocenianie, czy jest właściwy klimat organizacyjny w firmie, sprawdzenie, czy doświadczenia wynikające z stosowania narzędzi są adekwatne do realiów włoskich, oraz powołanie obserwatorów na szczeblu krajowym, których zadaniem jest zbierać i upowszechniać dobre praktyki, organizować dyskusję w tej sprawie, znajdować jak najlepsze rozwiązania, promować i organizować kursy szkoleniowe dla przedstawicieli związków zawodowych. Dobrą wiadomością jest to, że pozostałe konfederacje przyłączą się do tego planu. Malta Sawiour Sammut, ekspert General Workers Union W moim kraju dotychczas niewiele zrobiono. Ale to nie oznacza, że pracownicy nie są chronieni przez prawodawstwo krajowe, jak i europejskie. W chwili obecnej toczą się rozmowy między związkami zawodowymi oraz pracodawcami, mające na celu zajęcie się wdrożeniem porozumienia. Jeśli chodzi o tłumaczenie samego tekstu porozumienia, to zostawimy go w wersji anglojęzycznej, tak aby nie tracić czasu na tłumaczenia. Była tu już mowa o roli mediów. Mamy zamiar taki sam mechanizm edukacyjny uruchomić u nas na szczeblu krajowym, również poprzez organizacje pozarządowe. Zdrowiem psychicznym zajmują się na Malcie różne organizacje. Jedną z nich jest specjalna fundacja, oferująca pomoc, między innymi w zarządzaniu stresem i zaburzeniami łagodnymi. Dotyczy to także depresji i stresu związanego z pracą. Fundacja ta pomaga pracodawcom i pracownikom współpracować tak, żeby minimalizować potencjalne sytuacje, które mogą skutkować uszczerbkiem dla zdrowia. Świadczone są także usługi prawne dla pracowników. Pomoc ta ma na celu maksymalizowanie wyników i minimalizowanie wypalenia, czy też rotacji personelu. Jeśli chodzi o odpowiedzialność za zgłaszanie problemu stresu i szukanie pomocy, to jest ona po stronie pracownika. Związki zawodowe uzgodniły z fundacją, że jeśli pracownik źle się czuje, może wówczas zwrócić się o pomoc natomiast fundację obowiązuje zasada poufności, czyli problem pozostaje pomiędzy nią a tym pracownikiem. Także rząd obecnie zaczął angażować się na rzecz wprowadzenia metod, które zmniejszą wszelkiego rodzaju napięcia psychiczne niekorzystne dla pracowników. Niedawno zaczęto organizować kursy, które prowadzą psycholodzy - jak ustalać objawy stresu, kwalifikować, opracować strategię, a także doskonalić umiejętności pracowników, żeby mogli radzić sobie ze stresem. Uczelnie wyższe zachęcane są do prowadzenia badań na ten temat, finansowanych z funduszy unijnych. Pojawiające się patologiczne przypadki stresu w pracy są poddawane kontroli, ale problem pojawia się wtedy, kiedy trzeba zastosować prawo. Na przykład w ubiegłym roku nie można było rozstrzygnąć sądownie 6 spraw ze względu na brak stosownego materiału dowodowego. Ciekawostką może być to, że także dziennikarze maltańscy 21\n23 zgłaszają, że ich własna praca odbywa się w zbyt stresujących warunkach, apelując do władz o poprawę tej sytuacji. Jest też cały szereg innych inicjatyw. Mam tu na myśli kwestionariusze, które są wysyłane do różnych miejsc pracy. Jedno z takich badań zostało przeprowadzone w 2002 roku wśród pielęgniarek. W badaniu należało znaleźć trzy źródła informacji, aby zweryfikować, czy istnieją w danym szpitalu warunki stresowe. Np. brano pod uwagę ile razy i na jak długo pracownicy szli na chorobowe, oraz na jakie choroby zapadali. Badanych był cały szereg różnych, interesujących elementów. Kwestionariusz ten, stworzony przez grupę psychologów, składał się z dziewięciu pytań zamkniętych i z ośmiu otwartych. Grupa badanych obejmowała całość personelu medycznego pielęgniarskiego z trzech podmiotów szpitalnych -w sumie ponad 800 osób. Kwestionariusz kierował się prostymi kategoriami tak lub nie, jeżeli chodzi o pytania zamknięte oraz zapraszał do komentarzy, jeżeli chodzi o pytania otwarte. Rozesłano 1132 kwestionariusze i otrzymano ponad 400 odpowiedzi, czyli tak naprawdę poziom reakcji był w okolicach około 43%. Wielu z respondentów uważało, że było w minionym roku poddanych stresowi. Niektóre wskaźniki, które pojawiły się dotyczyły na przykład braku uznania, zdecydowanej presji, faktu, że nikt tych osób nie słucha, presji wywieranej na pielęgniarki, trudności w życiu osobistym, a także na przykład faktu, że nikt naprawdę nie opiekuje się pielęgniarkami, kiedy pielęgniarki opiekują się pacjentami. 78% respondentów nie ubiegało się o profesjonalną pomoc. Pozostała część osób - tak. Rezultaty badania przedstawiły bardzo jasny obraz tych obszarów, na które trzeba by zwrócić uwagę. Jeśli chodzi o wnioski, to pojawiły się propozycje zatrudnienie psychologa, a także specjalnie wyszkolonych ludzi, którzy mogliby prowadzić tak zwane sesje poradnictwa oraz programy zapobiegające wypaleniu. Na koniec chciałbym powiedzieć, że jeżeli chodzi o wdrożenie porozumienia na poziomie ogólnokrajowym -to mamy nadal wiele zrobienia. Natomiast ważne jest, że podjęto już szereg inicjatyw w obszarze badania zjawiska stresu w pracy. Uważam zatem, pomimo ograniczonego entuzjazmu, że jest to dobry punkt wyjścia do wspólnych działań pracodawców i związków zawodowych w niedalekiej przyszłości. Słowenia Lucka Bőhm, ekspert ZSSS Chciałabym przedstawić sytuację dotyczącą wdrożenia umowy europejskiej dotyczącej zapobiegania stresowi w Słowenii. Jak wszyscy wiemy, umowa ta została podpisana w 2004 r. Moja konfederacja ZSSS, jest jedynym partnerem społecznym w Słowenii, będącym pełnoprawnym członkiem europejskich organizacji partnerów społecznych. Podjęliśmy więc decyzję, aby poprosić inne słoweńskie związki zawodowe o głosowanie, czy są za podpisaniem takiego porozumienia na poziomie krajowym. Był to pierwszy taki przypadek. ZSSS zdecydowała się na taki krok, ponieważ uważaliśmy, że jest 22\n24 to naszym obowiązkiem, aby uruchomić w ten sposób proces wdrożenia w Słowenii. Sytuacja zatem była troszeczkę złożona, ponieważ musieliśmy wprowadzić tę umowę nie tylko prezentując ją pracodawcom, ale także innym związkom zawodowym. Zrobiliśmy to równolegle. Następnie szybko zabraliśmy się do przetłumaczenia na słoweński. Zasugerowaliśmy, by implementacja została wprowadzona do programu krajowej organizacji trójstronnej dialogu społecznego, która obok rządu zrzesza większość partnerów ze strony pracodawców i związków zawodowych. Miało to miejsce w roku Uważaliśmy, że jest niezwykle ważne, aby w tym procesie uczestniczyli pracodawcy sektora prywatnego oraz rząd. Ten ostatni jest bowiem partnerem wobec pracowników w sektorze publicznym. Zatem zaproponowaliśmy taką umowę, która zdaniem związków odzwierciedla zapisy porozumienia europejskiego. Zostało to jednak odrzucone przez organizacje pracodawców -po konsultacjach z ich odpowiednikami na poziomie europejskim. Później toczyły się na ten temat dyskusje w ramach organizacji trójstronnej gdzie zauważyliśmy, że pracodawcy w ogóle nie postrzegają stresu jako pewnej konsekwencji pracy. Są przekonani, że stres jest czymś, co pracownik przynosi z zewnątrz, a nie tym, co może być generowane wewnątrz firmy w wyniku pewnych okoliczności. Pracodawcy obawiali się, że podpisanie porozumienia spowoduje uznanie stresu za chorobę zawodową. Pierwsze pytanie, jakie zaczęli sobie zadawać było oczywiste - to ile to nas może kosztować? Zatem zdecydowali, że nie będą podpisywać. Ale z drugiej strony chcieli jednak wywrzeć dobre wrażenie na organizacjach pracodawców na poziomie europejskim -zatem cały czas informowali Brukselę, że jakieś działania podejmą. Muszę także tutaj jednak odnieść się do innych problemów - napięcie psychospołeczne bardzo rzadko jest ujęte w dokonywanych analizach ryzyka. Bierze się tylko pod uwagę takie rzeczy, jak na przykład zagrożenie biologiczne i fizyczne, wysiłek fizyczny. Natomiast jeżeli chodzi o napięcie i wysiłek psychospołeczny, o tym w ogóle się nie mówi. Nie ma żadnej strategii, a co najważniejsze -bardzo niewiele wiadomo na temat zapobiegania stresowi. Za każdym razem, gdy przystępowaliśmy do dyskusji z pracodawcami na temat stresu w pracy -interlokutor jedynie mówił, co można robić, kiedy stres się pojawia. Natomiast nie proponowano żadnej koncepcji, w jaki sposób temu zjawisku zapobiec. Jedyną rzeczą, na która przystali pracodawcy, to negocjacje, w jaki sposób przetłumaczyć umowę europejską na słoweński. Sytuacja zbliżona do włoskiej -miała być ustanowiona duża grupa robocza, aby zająć się przygotowaniem wspólnej przetłumaczonej wersji. Ta grupa nigdy się nie zebrała. Próbowaliśmy także wyjść z ofertą do środowiska pracodawców, dotyczącą szkolenia pracowników nt. stresu w pracy. Udało się rozpocząć wspólną realizację projektu finansowanego z funduszy europejskich. Wśród innych zadań stworzyliśmy moduły szkoleniowe odnoszące się do zarządzania stresem w miejscu pracy. Mamy nadzieję, że będą one mogły stanowić podstawę do przeprowadzonych przez związki zawodowe kursów szkoleniowych. Oprócz tego w 2004 roku. zainicjowaliśmy kampanię uświadamiającą ludziom, czym jest stres w pracy. Spotkało się to z olbrzymim zainteresowaniem społecznym. To zagadnienie jest rzeczywiście gorącym tematem. Kiedy prowadzi- 23\nKonsultacje internetowe KR-u na temat wyniku negocjacji dotyczących umów partnerstwa i programów operacyjnych\nProjekt pytań do ankiety na temat wyniku negocjacji w sprawie umów partnerstwa i programów operacyjnych Wersja z dnia 20.01.2015 Konsultacje internetowe KR-u na temat wyniku negocjacji dotyczących umów\nGdańsk, 27 październik 2011 r.


Zero waste - co z tymi śmieciami? - Blog TymczasemWRumi.pl\nZero waste – co z tymi śmieciami?\nDla mieszkańcaImprezy, kultura i rozrywkaWiadomości\nStacja Kultura zaprasza 26 marca o 18:30 na spotkanie z Julią Wizowską pod tytułem “Zero waste – co z tymi śmieciami?”. Wstęp wolny. Na spotkaniu będzie możliwość zakupienia książki “Nie śmieci”.\nStatystyczny Europejczyk wyrzuca rocznie średnio 502 kg śmieci. Jest tego tak dużo, że pływające w Oceanie Światowym odpady wkrótce mogą utworzyć siódmy kontynent. Ograniczanie śmieci w naszym życiu staje się koniecznością i mamy nadzieję, że spotkanie zainspiruje Was do podobnej postawy.\nJulia Wizowska (fanpage “Na nowo śmieci”) jest dziennikarką, blogerką, autorką książek, a jako “babka od śmieci” propagatorką stylu życia zero waste. Opowiada co dalej dzieje się z odpadami po tym, jak wyrzucimy je do kosza, Pisze o ekologii, rozwiewa mity na temat recyklingu, uczy prawidłowej segregacji odpadów, publikuje przepisy na upcyklingowe przeróbki, pokazuje jak starym i nadającym się już do wyrzucenia rzeczom dać drugie życie. Współtworzy w Warszawie pracownię Cztery Razy Trzy, w której organizuje swoje warsztaty. Upcykling i ekologiczny styl życia promuje w mediach, na konferencjach branżowych i na imprezach masowych.\n(źródło: Stacja Kultura w Rumi)\nRumia. Nowa stawka za wywóz śmieci w 2020 roku. [WIĘCEJ INFORMACJI]\nProblem czytelnika: śmieci na ul. Apolinarego Formeli w Rumi [AKTUALIZACJA]\nNielegalne wysypiska śmieci w Rumi\nUrzędnicy z Redy posprzątali okoliczny las. Kolejna nominacja – dla magistratu w Rumi!\n2020biblioteka rumiajulia wizowskaśmiecistacja kultura w rumiwydarzeniazero waste\nOtyłość, czyli epidemia XXI wieku. Porady dietetyka w Rumi.


Folie ochronne do profili aluminiowych - Progress Tapes - Webtree.com.pl\nTu jesteś Strona Główna Firmy wg branż Handel Folie ochronne do profili aluminiowych - Progress Tapes\nFolie ochronne do profili aluminiowych to jeden z wielu produktów z branży budowlanej, jakie w swojej ofercie posiada firma Progress Tapes z Cekanowa. Firma ta jest oficjalnym dystrybutorem czołowych producentów taśm klejących oraz folii ochronnych z Europy. W swojej bogatej ofercie Progress Tapes posiada takie materiały jak folie ochronne do profili aluminiowych, które doskonale sprawdzają się także jako folie ochronne do blachodachówek, luster, czy płyt warstwowych. Oprócz folii ochronnych w ofercie firmy z Cekanowa można znaleźć także taśmy klejące, wśród których można znaleźć taśmy klejące z nadrukiem, pakowe, czy taśmy malarskie i specjalistyczne. Oferowane taśmy klejące dostępne są w różnych wariantach kolorystycznych, wymiarowych, a także posiadają różny klej, który dostosować można do swoich wymagań. Szczegółowa charakterystyka produktów firmy Progress Tapes takich jak folie ochronne do profili aluminiowych, czy taśmy klejące dostępne są na naszej stronie internetowej, a także u naszych handlowców. Zapraszamy do kontaktu.\nFolie ochronne do profili aluminiowych\nMarar.pl - dystrybucja tworzyw sztucznych


Dlaczego dane zwykle gromadzi się nie w jednej, ale w wielu tabelach?\n7 sierpnia 2014 ABC użytkownika komputera No comments\nNajprostsza baza danych może składać się tylko z jednej tabeli. Jednak takie rozwiązanie sprawdza się w przypadku prostych baz danych. Gdy mamy do czynienia z danymi bardziej złożonymi, wówczas w bazie z jedną tabelą mogą wystąpić niepożądane zjawiska, utrudniające czy wręcz uniemożliwiające poprawne funkcjonowanie bazy. Zwróć np. uwagę na to, co stanie się w tabeli bazy danych Płytoteka z rysunku 14.2., jeśli w kolekcji pojawi się więcej płyt tego samego artysty. Otóż jego nazwa (imię i nazwisko) będzie wielokrotnie występować w kolumnie Wykonawca. Takie powtarzanie się danych w tabeli jest zjawiskiem niepożądanym. Może się także zdarzyć, że podając nazwę wykonawcy, popełnisz błąd, a następnie nieświadomie powielisz go tyle razy, ile razy nazwa ta występuje w tabeli. Kiedy się zorientujesz, że zaszła pomyłka, aby nanieść poprawkę, będziesz zmieniać każdy rekord dotyczący tego wykonawcy! W tabeli z rysunku 14.2. występuje jeszcze jeden problem. Co zrobisz, jeśli oprócz informacji o samej płycie, zechcesz jeszcze zapisać tytuły utworów lub czas ich trwania? Nie będzie to zbyt proste.\nPodnośnik koszowy – duże maszyny\nPodnośniki koszowe to nie tylko sprzęty unoszące góra na te kilkanaście metrów. No bo są też i takie, które unoszą na grubo ponad trzydzieści metrów. Z tego typu sprzętów czasami skacze się na bangie, czyli na tej linie z której zazwyczaj spada się w dół i która w pewnym momencie ...\nbazy danych klientów


Strona główna > Zdrowie > Żylaki – jak je leczyć?\nPrzyczyny żylaków oraz metody ich leczenia\nNiedziela 26 maja 2013, przez Adam\nPrzeważają tu predyspozycje genetyczne, ale tryb życia również nie jest bez znaczenia. Długotrwała siedząca lub stojąca praca, niezdrowe odżywianie i brak ruchu stanowią znaczące czynniki sprzyjające zachorowaniu na chorobę żylną.\nKiedy zauważysz pierwsze żylaki albo zapowiadające je pajączki powinnaś wybrać się do lekarza, który zaleci Ci odpowiednie maści lub suplementy diety wzmacniające układ żylny. Substancje zawarte w maściach, kremach czy tabletkach usprawniają przepływ krwi w żyłach a tym samym zapobiegają powstawaniu żylaków lub też cofają część już powstałych zmian w układzie żylnym. Aby przyjmowanie farmaceutyków przynosiło oczekiwane efekty powinno być uzupełnione odpowiednimi działaniami profilaktycznymi. Bardzo ważne jest tutaj utrzymywanie właściwej wagi oraz prowadzenie aktywnego trybu życia. Na poprawę krążenia żylnego ma również wpływ odpoczynek z uniesionymi nogami.\nKiedy leki nie pomagają\nKiedy nie pomagają już maści ani leki przyjmowane doustnie konieczne bywa operacyjne leczenie żylaków. Podczas nich lekarz próbuje udrożnić naczynia żylne, a jeśli to niemożliwe wycina fragmenty chorych żył. Aktualnie zabiegi tego typu wykonywane są bardzo często. Dzięki nim poprawia się krążenie w nogach a tym samym zanika wiele objawów związanych z obecnością żylaków takich jak uczucie ciężkich nóg czy opuchlizna i ból.\nObecnie zabiegi chirurgiczne mające na celu usunięcie żylaków i przywrócenie prawidłowego krążenia w naczyniach żylnych wykonywane są na oddziałach chirurgicznych w szpitalach państwowych ale również w wielu prywatnych jednostkach służby zdrowia. Dzięki temu, że zabiegi te można zrobić również w prywatnych klinikach nie ma konieczności długiego oczekiwania w kolejce. Warto skorzystać z takiej możliwości, bo zdrowe nogi to prawdziwy skarb.


Zawory przeznaczone do grzejników z podłączeniem dolnym szerokim. Jeśli grzejnik ma być podłączony wyłącznie do instalacji c.o. odpowiedni będzie zestaw zaworów Vision. W przypadku montażu grzejnika jako wodno-elektryczny polecamy zestaw termostatyczny Integra. Jeśli natomiast mają Państwo przygotowane podłączenie o rozstawie D50 5cm to dowolny grzejnik z podłączeniem szerszym niż 5cm można podłączyć do takiej instalacji stosując przyłącze jednootworowe Unico.


AKG D 112 MKII - AKG - Mikrofony dynamiczne - Sklep Muzyczny Guitar Center\nTWOJA CENA 469,00zł\nNajnowsza wersja legendarnego mikrofonu\nD 112 MK II znany jest a całym świecie jako wzorcowy mikrofon do „stopy” . Perkusiści lubujący się w dynamicznych i potężnie brzmiących w niskich rejestrach, uderzeniach stopy będą całkowicie usatysfakcjonowani. Kluczowym czynnikiem w przypadku tego mikrofonu jest możliwości przetwarzania poziomów do 160 dB SPL bez słyszalnych zniekształceń\nSpecjalnie zaprojektowana membrana z bardzo niską częstotliwością odcięcia pozwala na dynamiczne przetwarzania sygnałów poniżej 100Hz. Dodatkowy filtr prezencyjny wprowadzający nieznaczne podbicie sygnałów powyżej 4kHz pozwala na łatwe wydobycie sygnału w złożonych miskach (bez wprowadzania korekcji lub z niewielka korekcję EQ)\nW rezultacie otrzymujemy brzmienie bębna basowego idealnie łączące w sobie zwarty atak, dużą dynamikę i precyzję dźwięku. D 112 MK II nadaje się również znakomicie do użycia z instrumentami innymi instrumentami basowymi. Mikrofon wyposażony jest w osłonkę przeciwwietrzną. Dodatkowo w zestawie znajduje się uchwyt do mikrofonu\nRównoważny poziom szumu : 73dB (A),\nAKG D112MKII, AKG D112 MKII, D-112 MKII mikrofon dynamiczny, EAN 9002761038200\nAKG D 112 MKII - opinie klientów\nŚwietny model, który w dodatku ma swoją historię, bo został wprowadzony przez na rynek w 1986 roku, teoretycznie jako następca legendarnego mikrofonu D12. MkII ma to samo charakterystyczne brzmienie, które stało się podstawowym standardem na przestrzeni lat. Mikrofon ten wprost wspaniale przenosi dolne pasma i daje solidną porcję soczystego basu. Odrobina korekcji polegająca na zmniejszeniu "niższego" środka, a da się już wyeksponować mocne oraz pełne brzmienie stopy. Podobnie jest z gitarą basową, w odniesieniu do której ten "micek" jest fenomenalnym wyborem. Jako ciekawostkę pragnę zaznaczyć, że wielu dźwiękowców uważa, że testowany mikrofon lepiej sprawdza się właśnie w tej roli tzn. z bassem. Uważam, że AKG D 112 MKII jest świetnym wyborem do wielu różnych instrumentów basowych i w miarę uniwersalnym, jeśli chodzi o klimaty muzyczne.


[KLASYCZNA GAZETKA] Wydanie wrześniowe - + Gazetka - Forum.Cs-Classic.PL | Klasyczna sieć serwerów CS:GO i CS 1.6\n[KLASYCZNA GAZETKA] Wydanie wrześniowe\nBy Besi523, October 10, 2016 in + Gazetka\nTime Online: 141d 3h 39m 28s\nTime Online: 103d 22h 32m 58s\nGdy zobaczyłem kto jest autorem tego tematu coś tak przeczuwałem że to będzie taka grafika :v\nPodoba mi się takie kreatywne podejście do sprawy, jest świeżość, coś czego brakowało gazetce. Jeśli mogę zaproponować myślę że dobrym rozwiązaniem będzie zmiana kolorów przy kolejnych gazetkach o ile oczywiście dalej będziesz je robić. Nie podobają mi się tylko te skriny wstawione, niestety nic prawie na nich nie widać i moim zdaniem nie wygląda to najlepiej. Wiem że to nie takie proste je wkomponować ale kucze nie podoba mi się to no xd Choć w galerii chwały fajnie wybrnęłaś z tym. Nie podoba mi się również to yt.. te linki psują całą kompozycje. Może wystarczy zrobić skrin tego i wrzucić na grafikę, a może po prostu odpuścić sobie tego jutuba.\nTime Online: 134d 2h 22m 13s\nmistrz gimpa jestem\nCo do gazetki to duzy plus\nMako, takie zdjecia wzielam z galerii, a nie było żadnych świeżych i dużych, nic w formacie nie zmieniałam, a wolałbym jednakowej wielkości zdjecia..\nTo z YT tez wlasnie mnie sie nie podoba, chciałam to z początku odpuścić dlatego tez nie ma tego w spisie treści, ale zdecydowałam sie dodac aby było cos wiecej,niestety tez odniosłam wrazenie, ze to tylko zaburzyło cały wygląd. Dobry pomysł z daniem SS z filmiku, najwyzej pozniej zamienię\nDzieki za opinie, like\nTime Online: 126d 18h 59m 5s\nFajnie zrobione serio. Podoba mi sie zmiana wyglądu. Na plusik!!\nTime Online: 96d 9h 24m 33s\nSpisałyście się na medal laski!\nJestem mega dumna, gazetka jest cudowna, coś nowego i sulablyatidinachui!\nTime Online: 73d 7h 40m 6s\nŁadnie opisane, po edicie dużo lepiej to wygląda. Jednakże podobnie jak jestem zdania, że powinno być to trochę ciemniejsze. Może biała czcionka na granatowym tle? Dla mnie teraz jest to trochę za jasne. Mimo to praca świetna, lick.\ns t a r g i r l 3,924\nTime Online: 141d 12h 14m 44s\nTime Online: 161d 8h 56m 3s\nkolory mi sie nie podobają\nTime Online: 149d 1h 6m 48s\nFajny pomysł i wykonanie, ale trzeba by dać chociaż komuś do przejrzenia w sprawie literówek i te ss'y wklejane np. jak użytkownik miesiąca dawać takiej wielkości, by były czytelne, czyli cała gazetka powinna być zrobiona w wymiarach mniej więcej forumowych. Ogólnie kolorystyką też można by się pobawić, ale props za pracę ;d\nPowód: Wyszło wydanie październikowe: http://forum.cs-classic.pl/topic/52985-klasyczna-gazetka-wydanie-pa%C5%BAdziernikowe/


Na czym polega pomoc prawna przy prowadzeniu firmy? | Jaworska & Wspólnicy - Anna Jaworska - Kancelaria Kraków, Warszawa\nProwadzenie własnej działalności wiąże się z szeregiem problemów prawnych. Nie z każdym z nich przedsiębiorca jest w stanie poradzić sobie samodzielnie. W takiej sytuacji dobrym rozwiązaniem jest skorzystanie z usług profesjonalnej kancelarii prawnej.\nO obsłudze prawnej firm można przeczytać na stronie\nObsługa prawna firm to usługa oferowana przez wiele kancelarii. Można zdecydować się na kompleksowe usługi prawne, pomoc jedynie przy konkretnej specyfikacji, takiej jak prawo pracy czy odszkodowania, lub jedynie przy okazji wystąpienia kłopotliwej prawnie sytuacji. Prawnik przydać się może nie tylko w kompleksowej, bieżącej obsłudze firmy, ale także w konkretnych problemach, które przekraczają zdolności prawne pracowników przedsiębiorstwa. Najczęstszymi powodami interwencji prawnika są przypadki takie jak odszkodowania komunikacyjne, reprezentowanie firmy przed sądem, wszelkiego typu oskarżenia, pomoc w nawiązywaniu lub rozwiązywaniu stosunku pracy, negocjacje w sprawach spornych z pracownikami, windykacja bądź upadłość.\nKancelaria prawna może pomóc\nKancelaria prawna może pomóc także w opracowywaniu umów, regulaminów, pism, wypowiedzeń czy wszelkich innych teksów prawnych. Jeśli firma potrzebuje porady, konsultacji prawnej czy pomocy w sporządzeniu jakiejś opinii, przedsiębiorcę wesprzeć może kancelaria radcy prawnego. Dobrze, jeśli każda obsługa prawna realizowana jest zawsze przez ten sam podmiot – oszczędzimy w ten sposób i środki, i czas na zapoznawanie się kancelarii ze specyfikacją prowadzonej przez nas działalności gospodarczej. Możemy liczyć na to, że prawnik zajmie się naszą sprawą bez zbędnych opóźnień.\nWybierając kancelarię prawną, zwróćmy uwagę na kompetencje zespołu, który ją tworzy. Prawo pracy, podobnie jak inne akty prawne, zmieniają się nieustannie, więc jeśli chcemy mieć pewność, że podejmujemy zgodne z nim działania, musimy wybrać prawników, którzy szkolą się na bieżąco. Oczekujmy także na indywidualnie traktowanie – każdy problem prawny jest specyficzny, więc dobry prawnik zapozna się ze wszystkimi szczegółami, zanim podejmie konkretne działania. Dotyczy to szczególnie problemów takich jak różnorakie odszkodowania czy upadłość firmy. Od jakości obsługi prawnej zależy powodzenie przeprowadzonych działań.\nDziałania, jakie podejmujemy na szybko w trudnych sytuacjach, na przykład takich jak wypadek pracownika przy pracy lub oskarżenia o mobbing czy dyskryminację, mogą później posłużyć przeciwko nam. Żeby nie zaszkodzić swojej sprawie, warto być w bieżącym kontakcie z kancelarią prawną i nie podejmować żadnych działań bez porozumienia z prawnikiem.


3Pointer - Orange PL\nOpłaty (obejmujące VAT): 11.99 zł PLN tygodniowo. Opłaty mogą okresowo ulegać zmianom. Nasza firma umieści wówczas nowe ceny w naszej witrynie internetowej, ale nie wpłynie to na wcześniej opłacone aplikacje.\nRozwiązanie Umowy: Użytkownik może w każdej chwili anulować subskrypcję na korzystanie z tego oprogramowania do aplikacji przeznaczonych dla telefonów komórkowych poprzez kliknięcie tutaj\nPomoc techniczna :E-mail: bok@paybymobile.pl Obsługa Klienta: +48 800919373, Jeśli jesteś klientem Orange, możesz także skorzystać z numeru (+48) 324449505\nUżytkownik może skontaktować się z nami drogą elektroniczną wsparcie@3pointer.tv.\n(8) Twoje prawa\nMasz prawo wnieść do nas o przekazanie Ci wszelkich danych osobowych dotyczących Twojej osoby, a posiadanych przez nas. Przekazanie Ci takich danych nastąpi z zastrzeżeniem:\nDostarczenia nam stosownego dowodu tożsamości (zwykle do tego celu przyjmujemy fotokopię paszportu uwierzytelnioną przez prawnika lub bank, oraz originał rachunku za media, na którym widnieje Twój aktualny adres zamieszkania).\nMożemy zataić dane osobowe w zakresie dozwolonym przez prawo.\nMożesz polecić nam nie przetwarzanie Twoich danych osobowych w celach marketingowych poprzez wysłanie do nas e-maila. W praktyce zwykle wyraźnie uzgadniasz z nami na przód na wykorzystanie Twoich danych osobowych w celach marketingowych, albo umożliwimy Ci wycofanie się z używania Twoich danych osobowych w celach marketingowych.\nMożesz polecić nam nie przetwarzanie Twoich danych osobowych w celach marketingowych poprzez wysłanie do nas e-maila. W praktyce zwykle wyraźnie uzgadniasz z nami na przód na wykorzystanie Twoich danych osobowych w celach marketingowych, albo umożliwimy Ci wycofanie sięz używania Twoich danych osobowych w celach marketingowych.\nW przypadku jakichkolwiek pytań odnośnie niniejszej Polityki dotyczącej ochrony prywatności i plików cookie lub przetwarzania przez nas danych osobowych Użytkownika prosimy o kontakt drogą elektroniczną pod adresem wsparcie@3pointer.tv.\nAdministratorem danych odpowiedzialnym za informacje zebrane na tej stronie internetowej jest kierownik ds. wdrozeń. Nasz numer rejestracji ochrony danych to: ZA007321\n„Przepisy dotyczące ochrony danych" oznaczają Rozporządzenie RODO i rozporządzenia o prywatności i łączności elektronicznej z 2003 r., wszelkie zmiany, konsolidacje lub ich przywrócenie, wszelkie przepisy prawne o równoważnym celu lub skutku wprowadzone w Wielkiej Brytanii lub, w stosownych przypadkach, w Unii Europejskiej, oraz wszelkie zarządzenia, wytyczne i instrukcje wydane na podstawie któregokolwiek z powyższych przepisów prawnych przez właściwe organy krajowe, organ sądowy w Anglii i Walii lub, w stosownych przypadkach, organ sądowy Unii Europejskiej;\n„Podmiot danych" ma znaczenie określone w Rozporządzeniu RODO;\n„Strona ujawniająca" oznacza Stronę niniejszej Umowy, która ujawnia lub udostępnia Dane osobowe.\n„Rozporządzenie RODO" oznacza Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych (UE) 2016/679 w jego aktualnej wersji;\n„Dane osobowe" mają znaczenie nadane im w Rozporządzeniu RODO, ale obejmują wyłącznie dane osobowe w zakresie, w jakim takie dane osobowe lub jakakolwiek ich część jest przetwarzana w związku z usługami świadczonymi w ramach niniejszej Umowy;\n„Podmiot przetwarzający dane" ma znaczenie określone w Rozporządzeniu RODO;\n„Strona Otrzymująca" oznacza Stronę niniejszej Umowy, która otrzymuje Dane osobowe w sposób pośredni lub bezpośredni od Strony ujawniającej;\n„Zastępujące ustawodawstwo krajowe" oznacza ustawodawstwo w Wielkiej Brytanii, które jest uchwalane w celu objęcia w całości lub w części tej samej dziedziny, co Rozporządzenie RODO.\nchrony Danych osobowych przed nieuprawnionym lub bezprawnym przetwarzaniem i przypadkową stratą, zniszczeniem, uszkodzeniem, zmianą lub ujawnieniem; a także\nregularnie przekazywać Administratorowi danych (przynajmniej raz do roku) raport o stanie bezpieczeństwa Danych osobowych. Raporty te powinny obejmować co najmniej stan systemów przetwarzania danych, środki bezpieczeństwa, zarejestrowane przestoje techniczne środków bezpieczeństwa oraz wymagane i/lub zalecane ulepszenia;\npowiadamiać Administratora danych o wszelkiej stracie, uszkodzeniu lub zniszczeniu Danych osobowych tak szybko, jak to możliwe, a w każdym przypadku w ciągu 24 godzin od uzyskania informacji o takim naruszeniu oraz udzielać wszelkiej uzasadnionej pomocy Administratorowi w związku z powiadomieniem o takim naruszeniu Komisarza ds Informacji i każdego innego właściwego organu regulacyjnego oraz każdego Podmiotu danych;\ndostarczać Administratorowi danych uzasadnioną pomoc w celu zapewnienia zgodności z jego zobowiązaniami prawnymi związanymi z oceną skutków w zakresie bezpieczeństwa danych i ochrony prywatności.\nnie angażować innego podmiotu przetwarzającego dane (zwanego dalej „Podwykonawcą przetwarzającym dane") do przetwarzania Danych osobowych w swoim imieniu bez pisemnej zgody Administratora danych, a zatwierdzenie wyznaczenia takiego Podwykonawcy przetwarzającego dane będzie zawsze zależne od:\npisemnego zobowiązania każdego Podwykonawcy przetwarzającego dane przez Podmiot przetwarzający dane, równoważnego zobowiązaniom określonym w niniejszej Umowie, i nakładającego na takiego Podwykonawcę przetwarzającego dane odpowiedzialność w odniesieniu do Danych osobowych; a także\nPodmiot przetwarzający dane będzie nadal ponosić odpowiedzialność wobec Administratora danych za działania i zaniechania dowolnego Podwykonawcy przetwarzającego dane, tak jak gdyby działania i zaniechania były dokonane Podmiot przetwarzający dane;\npowiadamiać Administratora (w ciągu siedmiu dni) w razie otrzymania:\nwniosku od Podmiotu danych do jego Danych osobowych; lub\nroszczenia lub żądania związane z obowiązkami Administratora danych wynikającymi z Przepisów dotyczących ochrony danych; lub\njakiejkolwiek innej wiadomości związanej pośrednio lub bezpośrednio z przetwarzaniem dowolnych Danych osobowych w związku z niniejszą Umową;\nnie podejmować działań w związku z otrzymaniem takich komunikacji bez uprzedniej zgody Administratora danych, chyba że jest to wymagane przez przepisy prawne lub władze regulacyjne, i postępować zgodne z wszelkimi uzasadnionymi instrukcjami, które Administrator danych przekaże w związku z taką komunikacją;\nzapewniać Administratorowi danych pełną współpracę i pomoc w związku z dowolnym roszczeniem lub żądaniem złożonym odnośnie dowolnych Danych osobowych, w tym (między innymi) poprzez:\ndostarczenie Administratorowi danych wszystkich szczegółów dotyczących roszczenia lub żądania,\npostępowanie zgodnie z żądaniem dostępu do danych w odpowiednich terminach określonych w Przepisach dotyczących ochrony danych, ale jednocześnie w ścisłej zgodności z instrukcjami Administratora danych;\ndostarczenie Administratorowi dowolnych Danych osobowych, jakie przechowuje(-ją) w związku z Podmiotem danych składającym roszczenie lub żądanie w terminach wymaganych przez Administratora danych;\ndostarczenie Administratorowi danych dowolnych informacji, jakich może on wymagać; a także\npomoc Administratorowi danych w udzieleniu odpowiedzi lub dostosowaniu się do roszczenia lub żądania;\nw przypadku wypowiedzenia niniejszej Umowy oraz w inny sposób na wniosek Administratora danych, usunąć lub zwrócić Administratorowi danych Dane osobowe i zapewnić, aby każda strona, której Podmiot przetwarzający dane ujawnił Dane osobowe, postąpiła w podobny sposób;\nw miarę możliwości przechowywać Dane osobowe w uporządkowanym, powszechnie używanym i czytelnym dla komputera formacie,\nnie przekazywać Danych osobowych poza Europejski Obszar Gospodarczy bez uprzedniej pisemnej zgody Administratora danych, z wyjątkiem faktu, że Podmiot przetwarzający dane może ujawnić Dane osobowe swoim pracownikom świadczącym usługi konserwacji i pomocy technicznej, pod warunkiem, że takie ujawnienie ma miejsce wyłącznie do niezbędnych celów konserwacji i pomocy technicznej w ramach Umowy. W przypadku gdy Administrator danych wyrazi zgodę na przekazanie Danych osobowych poza Europejski Obszar Gospodarczy, Podmiot przetwarzający dane będzie postępować zgodnie z:\nbowiązkami Administratora danych na podstawie artykułów 44 do 50 włącznie Rozporządzenia RODO poprzez zapewnienie odpowiedniego poziomu ochrony przekazywanych Danych osobowych; a także\nwszelkimi uzasadnionymi instrukcjami Administratora danych związanymi z takim przekazywaniem Danych osobowych;\ndysponować inspektorem ochrony danych, jeżeli jest to wymagane na podstawie Rozporządzenia RODO, a jeżeli inspektor ochrony danych nie jest wymagany, wyznaczać osobę odpowiedzialną i gotową do przeciwdziałania problemom związanym z ochroną danych w przypadku, gdy pojawią się one w związku z Administratorem danych; a także\nzezwalać Administratorowi danych lub jego zewnętrznym doradcom (z zastrzeżeniem uzasadnionych i odpowiednich zobowiązań w zakresie poufności) na sprawdzanie i audyt działalności w związku z przetwarzaniem danych przez Podmiot przetwarzający dane i jego odpowiednich pośredników, spółki grupy i podwykonawców oraz spełniać wszystkie uzasadnione żądania lub wskazówki Administratora danych, oraz w niezbędnym zakresie zapewniać Administratorowi danych dostęp do swoich pomieszczeń w normalnych godzinach pracy, aby umożliwić Administratorowi danych kontrolę i upewnienie się czy Podmiot przetwarzający dane pozostaje w pełnej zgodności względem swoich zobowiązań w ramach niniejszego Załącznika do Umowy.\nNośniki elektroniczne i inne środki transportu zawierające Dane osobowe uzyskane przez Stronę otrzymującą oraz wszystkie ich kopie lub odtworzenia pozostają również własnością Strony ujawniającej, która przekazała te nośniki lub dostarczyła inne środki transportu.


Ukradł perfumy warte 3 tys. zł. Grozi mu do 5 lat więzienia - Zwielkopolski24\nUkradł perfumy warte 3 tys. zł. Grozi mu do 5 lat więzienia\nWiadomości Policjanci z Komisariatu Policji Poznań - Nowe Miasto zatrzymali złodzieja. Na początku miesiąca otrzymali zgłoszenie dotyczące kradzieży. Sprawca wszedł do drogerii, zabrał 7 flakonów perfum o łącznej wartości ponad 3 tys. zł i uciekł.\nNa początku lutego, w drogerii mieszącej się w jednej z poznańskich galerii, doszło do kradzieży perfum. Ich łączna wartość wynosi ponad 3 tysiące złotych. Sprawca wszedł do perfumerii, zabrał z pułki 7 flakonów i uciekł. O sprawie Policję zawiadomił pracownik sklepu.\nPolicjanci z Komisariatu Policji Poznań - Nowe Miasto zebrali metariał dowodowy w sprawie i na jego postawie wytypowali podejrzanego. Został on zatrzymany 18 lutego.\n28-letni poznaniak usłyszał już zarzuty kradzieży, za co grozi mu do 5 lat więzienia. Kara może być jednak wyższa ze względu na to, że czyn ten popełnił w recydywie.


Zamiast podsumowania roku 2013 – Błękitny Świt\nKategoria: Spotkania Losowe Dodaj komentarz Tagi: fani dla fanów, fanziny\nNiegranie wynikło z różnych przyczyn, w które wchodzić nie ma sensu. Oprócz tego była to także kwestia priorytetów. Niestety, doba nie jest z gumy, zatem trzeba było coś wybrać. Pierwszy wybór zajął mój czas na początku roku. Drugi wybór zagarnął dla siebie długie tygodnie od czerwca do końca września. Po drodze pojawił się suplement do pierwszego wyboru, a między tym wszystkim, od kwietnia aż do końca roku, przewijał się wybór trzeci. A potem był listopad i powrót wyboru nr 1.\nPo drodze odpuściłem sobie blogowanie, jako że ani nie miałem czasu pisać, ani za bardzo o czym (ambicji bycia wziętym blogerem pozbyłem się już dawno – jestem na to za leniwy, to znaczy mam za dużo ciekawych rzeczy do zrobienia ;)). Co było nawet całkiem sympatyczne i relaksujące, mimo że liczba szkiców postów rosła – notatka tu, notatka tam, a i tak połowy nie zrealizuję. Choć i tak na pisanie nie miałem czasu, ponieważ wolne godziny zabierały wspomniane wybory (dalej będę nazywał je projektami). Poza tym, mimo że bardzo chciałem się tym wszystkim podzielić, nie mogłem tego zrobić.\nSęk w tym, że żaden ze wspomnianych wyborów-projektów nie został w 2013 roku zrealizowany, choć takie były wstępne plany. Pisanie o rzeczach, których nie ma, a które może być będą, kończy się zazwyczaj odwoływaniem tego, co się napisało. Raz się wyrwałem z terminem przy okazji pracy nad The Shadow of Yesterday i potem musiałem przepraszać, że nie było, kiedy miało być. Z tego powodu trzymałem i nadal trzymam paszczę na kłódkę. Tutaj wspominam o tym wszystkim, chcąc się podzielić moją frustracją. ;)\nProjekt nr 1 jest fajny i ma sporą szansę na realizację (tzn. na pewno zostanie ukończony, może nawet niedługo – byłbym zdziwiony, gdyby się stało inaczej). Projekt nr 2, z którego jestem niesamowicie zadowolony i który dla mnie jest istną bombą (dla innych być może będzie wart co najwyżej wzruszenia ramionami, choć liczę, że się spodoba), ma opóźnienie i będzie, kiedy będzie (zrobiłem, co moje, i teraz muszę czekać). Co mnie zresztą straszliwie dobija, ponieważ jest to COŚ, przynajmniej w moim osobistym rankingu. Traktujcie niniejszy wpis jako teaser projektu nr 2. Jeśli się uda, będzie fajnie. Jeśli nie – tylko ja plus k3 osób będzie wiedziało, co przepadło i nikomu nie będzie szkoda poza tym gronem. ;)\nNa szczęście mamy już rok 2014 i projekt nr 3 został zrealizowany. To Spotkania Losowe. Pomysł pojawił się w kwietniu 2013, na dobre praca ruszyła pod koniec lata. Może i nie wszystko wyszło tak, jak planowaliśmy, lecz udało się wystartować z fanzinem. Oczywiście po drodze pojawiły się pewne problemy, chwile zwątpienia, terminy ulegały zmianom, część materiałów nigdy nie powstała itp. Jednak plan ponad minimum został zrealizowany. Nie można też było dłużej czekać, teksty traciły na aktualności i za chwilę trzeba by było część z nich zwrócić autorom i zacząć wszystko od nowa – a wtedy już na pewno nic by z tego nie wyszło.\nW każdym razie Spotkania Losowe ruszyły. W zasadzie to nie zastanawiałem się, jakie będzie zainteresowanie. Może zina ściągnie 100 osób, może 200, w sumie nie to jest najważniejsze. Serio, projekt powołany dla zabawy, w formie cokolwiek zmurszałej – kliknie ta garstka, które pamiętają fanziny, Zresztą, to mało istotne (reklam nie mamy, odsłony się do niczego nie liczą) – ważne, że się udało przygotować numer, a każde pobranie pliku to powód do dodatkowej radości.\nNie jestem przekonany, że dobrze odczytuję statystyki serwera, choć cyferki się zgadzają, a liczba ściągnięć odpowiada zużytemu transferowi. Po prostu trochę wierzyć mi się nie chce, zatem, jeśli źle na to patrzę, bardzo proszę, żeby mnie ktoś poprawił. Wygląda bowiem na to, że Spotkania Losowe zostały łącznie (pdf+epub+mobi+zip) pobrane ponad 2000 razy. Screenshot or it didn’t happen zamieszczam poniżej. Prawdziwym testem będzie jednak drugi numer, lecz jeśli nawet ściągnięć będzie tylko 10% powyższej wartości, będzie dobrze. Oczywiście inna to rzecz, ile z tych osób numer (pierwszy, drugi, którykolwiek) przeczyta – ściąganie dla ściągania to dość częsta przypadłość (wiem to po sobie), lecz niech to znowu będzie chociaż 10% – to i tak sukces. :)\nLiczba pobrać „Spotkań Losowych” 1/2014\n4 komentarze do “Zamiast podsumowania roku 2013”\n22/01/2014 at 10:34\nKrakonman gdzieś napisał, że w zeszłym roku też nie zagrał ani jednej sesji. Przypadek…?\nNie ma przypadków, Borysie. ;)\n22/01/2014 at 21:20\nŚwietny wynik! Oby następny numer również poszedł w takim, albo jeszcze większym nakładzie !\n23/01/2014 at 09:52\nGratulacje i powodzenia z przyszłymi numerami :-)\nKonkurs na scenariusz do WFRP (informacyjnie) Karnawał blogowy RPG #51: Ewolucja


Sprzedam mieszkanie trzypokojowe: Warszawa Żoliborz, 82 m2, 990000 PLN, 3 pokoje - Archiwum Domiporta.pl\n990 000 PLN 12 073 zł/m2\nŁadnie urządzone mieszkanie 3 pokojowe z tarasem na 8 piętrze w budynku 15 piętrowym na Żoliborzu. Budynek tuż przy terenach zielonych - Kępa Potocka z uroczym kanałkiem.Nowe budownictwo. Do mieszkania przypisane jest miejsce parkingowe w garażu podziemnym dodatkowo płatne 30 000zł. Doskonała lokalizacja - przy wyjściu z klatki przystanek autobusowy, okolica idealna do biegania lub na spacery z dziećmi. W tym samym bloku na parterze sklepy Carrefour i Żabka. Budynek z ochroną 24h. Bardzo spokojne sąsiedztwo. W bloku mały ruch i mili ludzie. Na klatce 3 mieszkania. Sympatyczni sąsiedzi. W mieszkaniu bardzo cicho. W każdy dzień tygodnia dyżur w biurze w godzinach 8:30 - 21:00. W razie jakichkolwiek pytań proszę dzwonić, wysłać SMS, 795-327-829, lub wysłać zapytanie na adres e-mail: lech@lechnieruchomosci.pl, oddzwonimy. Treść ogłoszenia nie stanowi oferty w rozumieniu Kodeksu Cywilnego Oferta wysłana z programu dla biur nieruchomości - asariWEB


Aktualności » Wydarzenia Wizyta Julii Hartwig w Lublinie\nObchody 90. urodzin Poetki\nZ okazji obchodów 90. urodzin Julii Hartwig, a także 90-lecia III Liceum Ogólnokształcącego im. Unii Lubelskiej do Lublina przybędzie jego absolwentka: Julia Hartwig. Z tej okazji Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN" we współpracy z III LO przygotował szereg wydarzeń.\n3-dniowego pobytu poetki w Lublinie (6-8 października 2011 roku) to m.in.\n•\t6 października 2011 roku - spotkanie ze studentami Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w ramach projektu "Miłosz w Lublinie". Miejsce: Izba Drukarstwa TNN\n•\t7 października 2011 roku - otwarte spotkanie z Julią Hartwig, prowadzone przez Grażynę Lutosławską i Józefa Szopińskiego (Radio Lublin) Miejsce: III LO im. Unii Lubelskiej, Plac Wolności 4, godz. 16:00 Podczas spotkania, w III LO, w dniu 7 października 2011 roku odbędzie się prezentacja nowego numeru "Scriptores" poświęconego poetce oraz tomiku "Powroty" z okolicznościowymi drukami. Poetce zostanie także wręczona "Księga Życzeń" z wpisami od mieszkańców Lublina.\n•\tzłożenie wpisu w Księdze Życzeń - była to wyjątkowa okazja do przekazania jej słów podziękowania za jej poezję, za literaturę, za reprezentowanie naszego miasta w świecie. W składaniu życzeń brały udział szkoły, instytucje, środowiska lubelskie\n•\tzorganizowanie Mieszkania Poezji związanego z życiem i twórczością Julii Hartwig - Mieszkanie Poezji daje każdemu zainteresowanemu poezją możliwość zorganizowania u siebie spotkania poświęconego poezji. Można takie mieszkanie zrobić na różne sposoby, formuła spotkania jest otwarta i w głównej mierze zależy od otwartości i fantazji organizatora. "Mieszkania" były organizowane w ciagu tygodnia poprzedzającego przyjazd poetki (1-6 października).\nJulia Hartwig urodziła się 14 sierpnia 1921 roku w Lublinie. Poetka uczyła się w Gimnazjum im. Unii Lubelskiej w Lublinie, w którym zdała maturę w 1939 roku. W 1936 roku, w szkolnym piśmie „W Słońce” opublikowała swój pierwszy wiersz. Podczas okupacji przeniosła się do Warszawy, gdzie w latach 1940-1944 studiowała polonistykę na Tajnym Uniwersytecie Warszawskim. Była też kurierką AK. Zaraz po wojnie kontynuowała studia na KUL, a następnie na Uniwersytecie Warszawskim, przeniesionym po wojnie do Krakowa.Od 1980 roku wydała w różnych wydawnictwach kilkadziesiąt książek, głównie tomików poezji, ale także dzienników, esejów, szkiców, felietonów. Jest także znaną tłumaczką z języka francuskiego i angielskiego. W roku 2009 rodzinne miasto nadało Julii Hartwig tytułu Honorowego Obywatela Miasta Lublina oraz przyznało nagrodę „Kamień”, której wręczenie jest nieodłączną częścią festiwalu „Miasto Poezji”. Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” specjalnie na tę okazję przygotował tomik „lubelskich” wierszy Julii Hartwig w wyborze samej autorki, zatytułowany „Powroty”. Więcej o Julii Hartwig w Leksykonie "Lublin Pamięć Miejsca": www.juliahartwig.teatrnn.pl


RTV EURO AGD z ofertą na Black Friday 2019: Rabaty, zniżki i promocje! Co z okazji Czarnego Piątku przygotował sklep RTV EURO AGD? | Kurier Poranny\nRTV EURO AGD z ofertą na Black Friday 2019: Rabaty…\nMATERIAŁ INFORMACYJNY RTV EURO AGD 21.11.2019\nKrugerr/ Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International, 3.0 Unported, 2.5 Generic, 2.0 Generic and 1.0 Generic license/ wikipedia\nBlack Friday 2019 - dzień wyprzedaży zbliża się wielkimi krokami\nBlack Friday narodziło się w Stanach Zjednoczonych, jednak od kilku lat dzień ten, zyskuje coraz większą popularność również w Polsce. Z tej okazji sklepy przygotowują atrakcyjne promocje i oferty. W akcji biorą udział m.in. sklepy z ubraniami, elektroniką i sprzętami AGD oraz drogerie.\nBlack Friday 2019 wypada 29 listopada, czyli w ostatni piątek miesiąca.\nBlack Friday 2019 w RTV EURO AGD. Szukasz sprzętu AGD? Są spore zniżki i promocje!\nTen blender to doskonały wybór dla każdego miłośnika gotowania. Sprzęt ma moc 750 W, kilka poziomów obrotów, tryb Turbo oraz końcówkę ze stali szlachetnej - dzięki temu stanie się niezbędnym elementem w Twojej kuchni. Na blender MaxoMixx marki Bosch otrzymasz dwa lata gwarancji.\nBlack Week Blender Bosch MaxoMixx MSM87110\n169,99 zł229 zł\nZmywarka Bosch SMS68MI04E\nKlasa A+++, którą posiada ta zmywarka sprawia, że oszczędzasz energię, a tym samym płacisz mniejsze rachunki za prąd. Dodatkowo, sprzęt posiada sensor załadunku co również pozwala oszczędzać wodę i prąd. W zmywarce Bosh możesz myć szklane naczynia, dzięki systemowi ochrony szkła pozostaną nienaruszone i lśniące. Sprzęt jest objęty dwuletnią gwarancją.\nBlack Week Zmywarka Bosch SMS68MI04E\n2 699 zł2 999 zł\nPralko-suszarka Samsung WD80K52E0AW\nFunkcje, która posiada ta pralka pozwolą nie tylko na dopranie nawet trudnych plam, ale także na zaoszczędzenie wody, energii, a także czasu. Sprzęt jest objęty 2 letnią gwarancją, zaś na silnik producent daje aż 10 lat gwarancji.\nBlack Week Pralko-suszarka Samsung WD80K52E0AW\n2 299 zł2 499 zł\nŻelazko ma moc 2800 W, co sprawia, że szybko się nagrzewa i jest gotowe do pracy. Stopa żelazka jest pokryta powłoką ceramiczną, co ułatwia prasowanie. Co więcej, dzięki dodatkowemu, silnemu uderzeniu pary możliwe jest prasowanie w pionie, co pozwala pozbyć się nawet najbardziej uporczywych zagnieceń. Na to żelazko otrzymasz dwa lata gwarancji.\nBlack Week Żelazko parowe Bosch Sensixx'x DA70 TDA702821i\nEkspres ciśnieniowy Melitta Solo Pure Black E950-222 EU\nKochasz zapach świeżo mielonej kawy? Dzięki ekspresowi marki Melitta nie musisz nawet odwiedzać kawiarni, aby delektować się tym zapachem, a przede wszystkim smakiem! Ekspres ma moc 1400 W, umożliwia samodzielne wybranie mocy i wielkości kawy. Na sprzęt otrzymasz dwa lata gwarancji.\nBlack Week Ekspres ciśnieniowy Melitta Solo Pure Black E950-222 EU\n990 zł1 390 zł\nBlack Friday 2019 w RTV EURO AGD: Zniżki, promocje i rabaty. Zobacz więcej atrakcyjnych ofert na AGD i małe AGD\nTo nie koniec ofert, które z okazji Black Friday 2019 przygotował sklep RTV Euro AGD. Poniżej zamieszczamy kilka kolejnych promocji i zniżek, z których możecie skorzystać już teraz.\nPralka Samsung WW60J4263HW1 ZOBACZ OFERTĘ\nToster Siemens TT3A0103 ZOBACZ OFERTĘ\nLodówka Bosch KGN39MLER ZOBACZ OFERTĘ\nGolarka męska Braun Series 3 3010s Wet&Dry ZOBACZ OFERTĘ\nKuchenka mikrofalowa Sharp R242INW ZOBACZ OFERTĘ\nKuchnia gazowo-elektryczna Amica 510GES2.33ZpTaF(Xsx) ZOBACZ OFERTĘ\nBlack Friday 2019 - jeszcze więcej promocji i zniżek! Zobacz, co przygotowały na Czarny Piątek inne sklepy\nMateriał oryginalny: RTV EURO AGD z ofertą na Black Friday 2019: Rabaty, zniżki i promocje! Co z okazji Czarnego Piątku przygotował sklep RTV EURO AGD? - Dziennik Łódzki\nRTV Euro AGD promocje\nAdi 23.11.2019 11:02:50\nW polsce ten calyczarny piatek to tylo nazwa a nie promo sciema szkoa zahodu\nCiekawy 23.11.2019 10:21:21\nPieprzenie i tyle poszedłem do sklepu euro i media Markt sprawdziłem ceny i zrobiłem zdjęcia cen i sprzętu i poszedłem teraz sprawdziłem jeszcze raz i co się okazało ceny zostały podniesione na pytanie dlaczego podrożało nie uzyskałem odpowiedzi więc myślę celowe zagranie żeby obniżyć na czarny piątek\nBle ble 23.11.2019 09:00:59\nTaniej kupisz na OleOle.\nZniesmaczony 22.11.2019 08:15:57\nW euro rtv agd konsola psp4 1 Tb. W black week kosztuje 1699 zł. Ta sama konsola trzy tygodnie wcześniej kosztowała 1399 zł...\nccc 21.11.2019 20:00:01\nnie w Polsce, uważajmy na podwyżki z okazji tej promocji i wyprzedaży, szkoda że Białystok nie leży przy zach. granicy\nGość 21.11.2019 13:55:33\nPrezenty na święta. Drobne AGD idealne pod choinkę 16\nBlack Friday 2019: Promocje w Lidlu i oferta na sobotę 30.11. Te sprzęty i narzędzia z Lidla mogą się przydać w domu 30\nBlack Friday 2019. Kupujący i oszuści kochają Black Friday oraz Cyber Monday. Jakie sklepy biorą udział w Black Friday? [28.11.2019]\nBlack Friday wypada w tym roku 29 listopada. Jednak promocje zaczynają się o wiele wcześniej. Zwiększone zainteresowanie klientów wyprzedażami zaczyna się już w środę, szczyt osiąga w piątek, by dopiero w sobotę spaść do poziomu z wtorku.\nblack friday jakie sklepy\nBlack Friday w galerii Alfa Centrum 2019. Promocje na Czarny Piątek. Oferty, wyprzedaże, lista sklepów [28.11.2019]\nBlack Friday w Alfa Centrum to hity cenowe dla łowców zakupowych okazji! Wybrane sklepy będą czynne w Czarny piątek aż do 22. Znana jest również lista sklepów, które biorą udział w Black Friday 2019. Sprawdź oferty, wyprzedaże, promocje.\nblack friday alfa centrum\nBlack Friday 2019. Kiedy ruszają wyprzedaże? Czarny Piątek już za moment. Zobacz, w których sklepach będą promocje [28.11.2019]\nBlack Friday 2019. Kiedy wypada w tym roku święto wszystkich zakupoholików? Sprawdź listę sklepów biorących udział w wyprzedażach Black Friday w listopadzie.\nblack friday kiedy wyprzedaże


fdffd - Kup fdffd z bezpłatną wysyłką na AliExpress version\nGorące promocje na fdffd\nŚwietna wiadomość! Jeśli szukasz produktów z kategorii fdffd, jesteś we właściwym miejscu. Pewnie już wiesz, że na AliExpress znajdziesz wszystko, czego szukasz. Mamy tysiące super produktów z dosłownie każdej kategorii. Luksusowe marki, przeceny, ekonomiczne oferty hurtowe... AliExpress ma wszystko!\nAliExpress zawsze stara się oferować najlepszy wybór, jakość i cenę. Każdego dnia znajdziesz nowe oferty dostępne tylko przez Internet, zniżki w sklepach i możliwość zaoszczędzenia jeszcze więcej poprzez zbieranie kuponów. Niekiedy warto się pospieszyć, bo top produkty w kategorii fdffd bardzo często szybko się wyprzedają. Wszyscy znajomi będą Ci zazdrościć, kiedy powiesz im, że najlepsze produkty z kategorii fdffd masz z AliExpress. Niskie ceny, tania wysyłka i lokalne opcje odbioru - dzięki nim możesz oszczędzić jeszcze więcej.\nA co jeśli nadal masz wątpliwości dotyczące kategorii fdffd? AliExpress to świetna platforma do porównywania cen i sprzedawców. Pomożemy Ci ustalić, czy warto zapłacić więcej za produkt z górnej półki, czy dostaniesz równie dobrą ofertę, kupując tańszy produkt. A jeśli masz ochotę zdecydować się na najdroższą wersję, AliExpress zapewni najlepszą jakość w najlepszej cenie. Damy Ci nawet znać, kiedy możesz spodziewać się promocji i ile możesz zaoszczędzić.\nA jeśli dopiero zaczynasz korzystać z AliExpress, zdradzimy Ci sekret. Tuż przed kliknięciem przycisku „kup teraz” poświęć chwilę na sprawdzenie kuponów - a zaoszczędzisz jeszcze więcej. Znajdź kupony sklepu, kupony AliExpress lub zbieraj je każdego dnia, grając w gry w aplikacji AliExpress. Ponieważ większość naszych sprzedawców oferuje bezpłatną wysyłkę, otrzymujesz produkty z kategorii fdffd w jednej z najlepszych cen online.\nsitko czy kawiarki\nszafir case phone\ntornister z piłką\ntetmostat na tynk\nszafa z pokrowcem\nkamera zewn?trzna z panelem s?onecznym\nfiesta mk7 rims\ntatua? bicie serca\nbidet dla dzieci


Blog kobiety jaskiniowej: Duchy-lisy\nW mitologii chińskiej niektóre duchy występują pod postacią lisów. Kult lisów ma zapewnić przychylność losu. Duchy-lisy są związane między innymi z administracją państwową. Chińscy urzędnicy trzymali pieczęcie w "pudełkach-lisach", a gdy któremuś z nich zginęły jakieś ważne dokumenty, zapalał kadzidełko przed ołtarzykiem lisiego ducha, po czym znajdował poszukiwane papiery wystające na ten przykład ze stosu manuskryptów.\nChyba muszę się udać z kadzidełkiem do urzędu, bo już od roku nie mogę odzyskać VAtu, ponieważ "papiery chyba nam, proszę pani zginęły podczas przeprowadzki". Nic dziwnego skoro przez pół roku się walały po korytarzu. A VAT zapłacony... pogrzebany. Pozostaje ołtarzyk i kadzidełko ;)\ntamirian 4 lutego 2010 13:12\nnie tylko z kadzidełkiem Ewa..zabierz też lisa:):)zarzuć na szyję, nikt nie rozpozna że zywy dopóki paszczą nie kłapnie:):):)\na swoja drogą..jak ja nienawidzę ZUS-u...jesli jest w ogóle cos czego nie znoszę to własnie ten przybytek rozpusty...\nGosia 4 lutego 2010 14:51\nto może zrobimy zorganizowany zamach na wszystkie placówki państwowe i okadzimy je i lisami poszczujemy. Wszystko znajdą i wszystko sobie przypomną :)\nStardust 4 lutego 2010 15:49\nA ja do tej pory naiwnie myslalam, ze od rzeczy zaginionych to swiety Antek jest. Ot i nowa lekcja;)\nblogzrysunkami 4 lutego 2010 17:25\nw ten sposób nowego znaczenia, zwłaszcza wobec urzędników skarbowych, nabiera określenie "lisek - chytrusek"\nNivejka 4 lutego 2010 18:45\nNa naszych urzędników to może św. Antonii szybciej zadziała;)\nlelevina 4 lutego 2010 18:45\nmoja kochana, ś.p. Babcia miała w kuchni obok Matki Boskiej obrazek świętego Antoniego, pod którym klękała średnio raz dziennie w celu znalezienia rzeczy zagubionych. zawsze działało:)\nAnonimowy 4 lutego 2010 18:59\npo prostu w urzedach brakuje takiego specjalnego dźi-pi-esa do dokumentów, a przecież trzeba iść z duchem czasu :D\nKrajan 4 lutego 2010 20:32\nurzędy są fuj i tyle, nie lubię, oj nie lubię.A kolejki, czekanie i chodzenie od okienka do okienka jest najgorsze\nAnonimowy 5 lutego 2010 00:11\nZnalazłby się , gdyby to oni mieli coś odzyskać :):):) Może ich podstępem weź , powiedz , że w ramach darowizny dla nich i takie tam ...jak znajdą to krzyknij ,, żartowałam " :):):):)\nCzarny(w)Pieprz 5 lutego 2010 08:01\nGdyby to działało w dwie strony:))\n-Nie wypełniłam proszę państwa PITu na ten rok bo gdzieś mi się zawieruszyły dokumenty. A oni - -"Jane, nie ma sprawy. Poczekamy!".\nmagenta 5 lutego 2010 08:20\nW wersji "Przyjazne państwo": nie wypełniłam PITU, bo mi wyszło, że muszę wam dopłacić podatek, a nie chce mi się.\nAleż nieistotne, proszę pani, proszę zatrzymać podatek dla siebie. Państwo się cieszy, kiedy się obywatele bogacą :D\nAnonimowy 5 lutego 2010 09:01\n...Ewuniu Ty raczej sie uzbroić musisz jak "talibanka",bo z tamtymi babami się nie dogadasz... trzeba groźbą...chyba że zrobisz minę i zaczniesz płakać...co ja mówię "ryczeć"...:))\nMała Mi 5 lutego 2010 09:36\nOj... Magento :) ja myślę, że lisy, duchy, ani duchy-lisy nie pomogą... ja tylko próbowałabym być miła i udawać biedną zagubioną istotkę... może Cię polubią i zlitują się... :)\nAnonimowy 6 lutego 2010 18:16\nA mnie podatkują w dwóch krajach i ja poproszę o stado lisków ;))))