Koszmar dzieci i matek w Korei Północnej. Kobiety przymuszane do aborcji - Fundacja Życie i Rodzina - fundacja obywatelska prolife\nKoszmar dzieci i matek w Korei Północnej. Kobiety przymuszane do aborcji\n27 grudnia 2021 27 grudnia 2021 / Aborcja, Aktualności, Publicystyka\n„Wykonano na mnie aborcję bez znieczulenia. To wciąż mnie prześladuje. Z powodu tego doświadczenia nie tylko cierpię psychicznie ale również nie mogę mieć dzieci” – uciekinierka z Korei Północnej ujawniła w jak straszny sposób traktuje się kobiety ciężarne w kraju opanowanym przez totalitarny reżim. Kobiety przymuszane są do zabicia swoich dzieci.\nNie tylko ludziom trudno jest się wydostać z Korei Północnej. Wszelkie informacje na temat życia jej mieszkańców są ściśle kontrolowane. Oficjalne przekazy są naszpikowane kłamstwami a turyści widzą starannie wyreżyserowane obrazy dostatku i szczęścia. Źródłem wiarygodnych informacji na temat życia mieszkańców Korei Północnej są natomiast uciekinierzy z kraju. 23-letniej kobiecie znanej pod imieniem „Jennifer Kim” udało się dotrzeć do Komitetu Praw Człowieka w Korei Północnej (Committee for Human Rights in North Korea) z siedzibą w Waszyngtonie. W ten sposób nagłośniła sprawę przymusowych aborcji wykonywanych bez znieczulenia. Koreańskie kobiety nie mają szans zmienić decyzji władz i choćby z całych sił pragnęły urodzić dziecko, aborcja i tak zostaje wykonana.\n„Powiedziałam doradcy politycznemu o swoim stanie fizycznym (…) on powiedział mi: „idź dziś wieczorem o 22:00 do wojskowego gabinetu lekarskiego”. Poszłam, (…) wojskowy chirurg już na mnie czekał. Dokonał aborcji bez znieczulenia.”\nDramatyczna historia Jennifer Kim\nPodczas odbywania obowiązkowej służby wojskowej Kim, oprócz dotkliwego głodu i bolesnych kar, doświadczała przemocy seksualnej. Przełożony szantażem zmuszał ją do współżycia. Gdy powiadomiła go, że jest w ciąży, polecił jej pójść do wojskowej placówki medycznej. Lekarz już na nią czekał. Wykonał jej aborcję bez znieczulenia. Stało się to dla niej ogromną i długotrwałą traumą nie tylko z powodu przeżytego bólu, ale również utraty dziecka w tak dramatycznych okolicznościach. Skutkiem aborcji jest również trwała bezpłodność. Kim nigdy nie będzie mogła urodzić dziecka.\nJennifer Kim opowiada o wstrząsających faktach traktowania kobiet w Korei Północnej. Materiał z dailymail.co.uk\nBrutalna przemoc wobec kobiet – przymuszane do aborcji\nW kraju, w którym ludzie są na wszelkie sposoby poniewierani i tłamszeni, najbardziej narażeni na przemoc są ci najsłabsi, których nawet ich rodziny nie są w stanie obronić. Już w 2014 roku ONZ wydało raport na temat łamania praw człowieka w Korei Północnej, w którym zwraca się uwagę na praktykowaną eugenikę. Praktycznie wymazuje się istnienie osób niepełnosprawnych. Ich dane nie figurują w żadnych dokumentach, ich rodziny są stygmatyzowane i przenoszone do najbiedniejszych dzielnic. Przymusowe aborcje są wykonywane dla utrzymania „czystości narodowej” u kobiet, które podejrzewa się o współżycie z mężczyznami innej narodowości. Jeśli ciąża jest zbyt zaawansowana, zabija się dziecko po porodzie.\nTrudno sobie wyobrazić cierpienie zabijanych dzieci i ich bezsilnych matek. Aborcja jest jednym z najbardziej brutalnych sposobów pogwałcania praw człowieka. Nawet kobiety, które wydawały się świadomie zgadzać na aborcję, cierpią przez długie lata z powodu poczucia winy i depresji. Gdy dziecko zabijane jest pod przymusem, skala cierpienia matki jest niewyobrażalna.\nGdyby organizacje pro-choice walczące o dostęp do aborcji naprawdę opowiadałyby się za wyborem, to organizowałyby akcje na terenie państw takich jak Korea Północna. Ale prawda jest taka, że te organizacje chcą, by zabijano jak najwięcej dzieci, dlatego milczą wobec dramatu kobiet w Korei, które są przymuszane do aborcji.\nPrzeżyła aborcję. Ma bliznę na głowie w miejscu uderzenia przez aborcjonistę


Przewozy Świdnica - busy do Niemiec | TOMYZ\nTanie przewozy i wypasione busy ze Świdnicy do Niemiec? Koniecznie skorzystaj z naszej oferty! Świdnica to stały punkt na trasie naszych busów. Oferujemy najlepsze ceny na rynku. Jadąc z nami otrzymujesz przewóz osób w systemie „door to door”. Podróż „od drzwi do drzwi” to najwygodniejsza forma międzynarodowych przejazdów, dzięki której zaoszczędzą Państwo swój czas i pieniądze. Centralne Niemcy są przez nas obsługiwane codziennie. Dodatkowo w każdy poniedziałek i piątek obsługujemy całe terytorium Niemiec. W każdy czwartek wykonujemy również wieczorne przejazdy do Niemiec centralnych. TOMY-ZŁOTÓW od wielu lat oferuje przewozy do wielu krajów UE. Poza Niemcami obsługujemy: Holandię, Belgię, Danię, Szwajcarię czy Luksemburg.\nW naszej firmie najważniejszy jest Klient. Nasi konsultanci telefoniczni są mili i fachowi, a kierowcy naszych busów są doświadczonymi i odpowiedzialnymi kierowcami. Każdego dnia dbamy o Państwa bezpieczeństwo. Przewozy ze Świdnicy do Niemiec odbywają się naszymi sprawnymi busami. Ozonujemy je zanim nasze busy wyjadą z Polski. Pozwala to nam pozbyć się większości drobnoustrojów. Nasze busy są systematycznie diagnozowane w prywatnym warsztacie samochodowym. Dbamy również o systematyczne odgrzybianie klimatyzacji. Zadzwoń na podany nr telefonu i już dziś zamów swój przewóz osób do Niemiec. Ciesz się pełną wygodą i bezpieczeństwem w najlepszych cenach na rynku. Busy do Niemiec Świdnica? Skorzystaj z usług TOMY-ZLOTÓW.\nWYJAZDY Z POLSKI DO NIEMIEC CENTRALNYCH:\nponiedziałek – niedziela (codziennie rano)\nWYJAZDY Z POLSKI DO NIEMIEC PÓŁNOCNYCH I POŁUDNIOWYCH:\nPOWROTY Z NIEMIEC: poniedziałek – niedziela (od godziny 20)\nBusy Świdnica – kto tu przyjeżdża\nPowiat świdnicki leży na terytorium woj. zachodniopomorskiego. Do Świdnicy przybywają m.in. turyści z takich krajów jak: Niemcy, Dania, Szwajcaria, Luksemburg, Belgia czy Holandia. Często docierają tu naszymi wypasionymi busami wykupując przewóz osób z naszej firmie. Świdnica otoczona jest zielenią, a w samym mieście znajdują się liczne parki miejskie, w tym: Park Centralny, Park Pionierów czy Park Młodzieżowy. Jest ich na prawdę wiele! W mieście odbywa się wiele cyklicznych imprez, w tym: Ogólnopolski Konkurs Recytatorski, Festiwal Bachowskim, Festyn Sobótkowy czy Festiwal Teatru Otwartego.


SKINK 13-14.1 cali Szary Torba na laptopa - ceny i opinie w Media Expert\nTorba na laptopa SKINK 13-14.1 cali Szary\nKompaktowa, elegancka teczka ze wzmocnioną komorą do przechowywania notebooków o rozmiarze 13 - 14.1 cala. Wewnątrz komory głównej posiada pasek zabezpieczający laptopa przed wysunięciem oraz płaską, dedykowaną kieszeń na 10 calowy tablet. Torba posiada dwie zapinane na zamek kieszenie na drobne akcesoria oraz tylną, zapinaną na zamek kieszeń na dokumenty. Wyściełany, ergonomicznie zaprojektowany pasek na ramię i miękki uchwyt do przenoszenia zapewnia dodatkowy komfort, wytrzymałość i trwałość. Pasek bagażu bezpiecznie mocuje teczkę do walizki na kołach.\nNazwa producenta/importera SKINK\nkupił/aTorba na laptopa SKINK 13-14.1 cali Szary\nBardzo polecam, poręczna, dużo kieszonek na różne rzeczy. Jestem bardzo zadowolona.\nProdukt w 100% odpowiada moim wymaganiom - solidne wykonanie, wysiej jakości materiały, idealne dopasowanie do rozmiarów komputera, duża ilość kieszeni i przegród, wzorowe wzornictwo:).\nTORBA JEST SUPER. POLECAM KAŻDEMU\nTorba jest wykonana z ogromną starannością z dobrej jakości materiałów. Jestem pewien, że posłuży mi przez długi czas. Najlepsza torba do notebooka jaką spotkałem dotychczas! Mogę ją z pełną odpowiedzialnością polecić wszystkim użytkownikom notebooków! Jestem bardzo zadowolony z zakupów w mediaexpert :)\nDobre wykonanie, przystępna cena. Dla mnie OK ponieważ ma dużo kieszeni i nie ma problemu z dodatkowymi rzeczami i akcesorami.\nTorba porządnie uszyta, fajny materiał, dość pojemna, za niewielką cenę. Stosunek jakości do ceny - bardzo dobry\nTorba ma piekny kolor, jest duże na wiele kieszonek i schowków. Świetnie zaprojektowana i wykonana w najlepszej jakości.


wroclaw.gosc.pl → Wiadomości z archidiecezji wrocławskiej → Warto dziękować, bo jest za co\nBp Siemieniewski w homilii zrobił krótki przegląd najważniejszych wydarzeń dla katolików z archidiecezji wrocławskiej\tMaciej Rajfur /Foto Gość\nWieczorna Msza św. rozpoczęła się uroczystym śpiewem „Bogurodzicy”. W homilii bp Andrzej Siemieniewski skupił się na postawie dziękczynnej do Boga.\n- Dzisiaj na pewno jest dobra chwila, aby dziękczynieniem objąć wszystko, co spotkało nas w minionym roku. Tu każdy może sięgnąć do własnych doświadczeń osobistych i rodzinnych. Dziękujmy także za to, czego doświadczaliśmy jako wspólnota: parafialna, archidiecezjalna i narodowa, a także jako wspólnota Kościoła powszechnego - rozpoczął kazanie bp. Andrzej Siemieniewski.\nW kilka minut przypomniał on najważniejsze wydarzenia z życia Kościoła, mające miejsce w ciągu ostatnich 365 dni. Na początku przywołał Rok Życia Konsekrowanego.\n- Papież Franciszek mówił: „Ile jest świętości ukrytej m.in. w klasztorach, która sprawia, że osoby konsekrowane są żywymi ikonami Boga” - cytował biskup.\nJako następny punkt wymienił rozpoczęty 8 grudnia jubileuszowy Rok Miłosierdzia, a następnie kolejne inicjatywy dobrej woli, które przygotowują od paru miesięcy Światowe Dni Młodzieży w Krakowie.\n- Budzenie serc, zainteresowanie, szykowanie na przyjęcie gości w kontekście ŚDM stało się rzeczywistością 2015 roku. Pomyślmy także o drugiej części synodu o rodzinie. Za zrządzeniem Bożym okazało się, że za rodziny trzeba się modlić, należy o nich myśleć i odczytywać Boży plan - mówił bp Siemieniewski.\nNie ograniczył się w swoim przeglądzie wydarzeń tylko do tych międzynarodowych. Kaznodzieja skupił się również na ważnych akcentach dla archidiecezji wrocławskiej.\n- Już od kilku lat trwa ta piękna tradycja, że w dzień 6 stycznia wyruszają Orszaki Trzech Króli. Dobrze, że tak rozpoczynamy każdy pierwszy tydzień nowego roku. To znak, że umiemy się cieszyć z objawienia Pana Jezusa - twierdził bp Siemieniewski.\nPrzywołał także święcenia diakonatu, prezbiteratu w murach archikatedry, a także pielgrzymki: Pieszą Pielgrzymkę Wrocławską na Jasną Górą w sierpniu, czy październikową bardzo liczną pielgrzymkę do Trzebnicy.\nAle oprócz stałych, corocznych punktów przeżyliśmy również coś niezwykłego.\n- Chodzi o dziękczynienie wrocławskie, ale również ogólnopolskie, a nawet ogólnoeuropejskie. Obchodziliśmy 50-lecia listu pojednania: Orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich. Stało się ono początkiem całego łańcucha dobra - stwierdził biskup.\nPodkreślił, że dobry gest, który wyszedł z inicjatywy kard. Kominka, pociągnął za sobą kolejne związane z dialogiem i współpracą. To wydarzenie stało się w skali diecezjalnej najmocniejszym motywem do dziękczynienia, ale też podejmowania działań na rzecz porozumienia na przyszłość.\nPo Eucharystii wierni uklękli do modlitwy dziękczynno-błagalnej za cały miniony rok przed Najświętszym Sakramentem. Pana Jezusa można jeszcze adorować w katedrze do godziny 24, a równo o północy rozpocznie się Msza św. inaugurująca nowy rok 2016.\ndodane 31.12.2015 20:43


Otwarta Encyklopedia Leśna [m:modrzew-japonski-nasiona]\nŚlad: • modrzew-japonski-nasiona\nModrzew japoński — nasiona\nModrzew japoński — nasiona Larix leptolepis Gord. (L. kaempferi Sarg.)\nDrzewo jednopienne, pochodzi z japońskiej wyspy Hondo. Zaczyna obradzać już ok. 15 roku życia, później obradza średnio co 3 lata. Kwitnie na przełomie kwietnia i maja wraz z rozwojem igieł. Kwiatostany męskie ciemno-czerwono-brązowe, żeńskie różnej barwy. Szyszki brązowe, małe, prawie kuliste, długości 2,0—3,5 cm, o łuskach połyskujących, cienkich, skórzastych, lekko prążkowanych, o zaokrąglonych lub przyciętych oraz wygiętych na zewnątrz brzegach.\nSposób zbioru i wyłuszczania szyszek oraz odskrzydlania i oczyszczania nasion taki sam, jak u modrzewia europejskiego. Wydajność łuszczenia ok. 2—4%. Nasiona o zarysie trójkątnym, lekko owalne, długości do 4 mm, z przyrośniętymi, jednostronnymi błoniastymi, tępo zakończonymi skrzydełkami o długości do 6 mm, pokrywającymi całkowicie płaską, a dzięki temu błyszczącą stronę nasion. Druga strona nasion jest wypukła i matowa. W pobliżu górnej krawędzi tej wypukłej strony u 60—100% nasion jest wyraźnie widoczny mały piramidalny wyrostek. Masa 1000 nasion modrzewia japońskiego pozyskanych w Polsce jest dość niska, bo wynosi od 2,4 do 6,0 g, średnio 4,3 g (Antosiewicz 1970). Dane te jednak nie odbiegają od podawanych dla Japonii (2,0—6,7 g, średnio 3,8 g) i obszarów uprawy w zachodniej Europie (3,0—8,0 g, średnio 3,9 g) oraz w Ameryce Północnej (3,3—5,9 g, średnio 4,0 g) (Schopmeyer i in. 1974).\nNasiona modrzewia japońskiego wykazują na ogół gotowość do kiełkowania. W razie potrzeby można ją spotęgować przez krótką chłodną stratyfikację. Zdolność kiełkowania nasion zebranych w Polsce osiąga maksymalnie 84%, średnio 32,2% (Antosiewicz1970). Można ją z pewnością zwiększyć oddzielając przez pławienie w wodzie nasiona pełne od pustych, tak jak u modrzewia europejskiego. Nasiona przechowuje się na sucho w sposób podany dla modrzewia europejskiego. Wysiewa na wiosnę.\nŹródło: Praca zbiorowa po redakcją Andrzeja Załęskiego „Nasiennictwo leśnych drzew i krzewów iglastych” Warszawa 1995\nm/modrzew-japonski-nasiona.txt · ostatnio zmienione: 2013/09/15 12:40 (edycja zewnętrzna)


Nawiewniki higrosterowane, najlepsze ceny\n» Nawiewniki higrosterowane\nPoziom tłumienia hałasu\nAutomatyczny + sterowany manualnie\nNawiewniki okienne ciśnieniowe z ręczną regulacją\nNawiewniki okienne ciśnieniowe z regulacją automatyczną\nNawiewniki okienne tłumiące hałas\nNawiewniki naszybowe Deceuninck\nNawiewniki naszybowe RENSON\nNawiewniki naszybowe ARALCO\nDodatki do nawiewników okiennych\nMontaż nawiewników okiennych na zamontowanych oknach\nNawiewniki okienne higrosterowane, w których przepływ powietrza jest sterowany poziomem wilgotności w pomieszczeniu.\nKategoria "Nawiewniki okienne higrosterowane" obejmuje nawiewniki, w których przepływ powietrza jest sterowany poziomem wilgotności w pomieszczeniu. W zależności od poziomu wilgotności taśma znajdująca się w nawiewniku zmienia długość i poprzez przekładnię zmienia położenie przepustnicy.\nPrzepustnica ogranicza strumień powietrza przepływającego przez nawiewnik. W nawiewnikach higrosterowanych z manualnym sterowaniem istnieje możliwość manualnego ograniczenia strumienia powietrza przepływającego przez nawiewnik.\nNawiewniki okienne ciśnieniowe z ręczną regulacją mogą również występować w wariancie z podwyższonym tłumieniem hałasu. Nawiewnik jest wówczas wyposażony w gąbkę, tłumiącą drgania akustyczne w powietrzu przepływającym przez nawiewnik. Nawiewniki okienne akustyczne są dostępne w kategorii "Nawiewniki okienne tłumiące hałas".\nInformacje na temat nawiewników\nIlość nawiewników okiennych\nNawiewniki (nawietrzaki) - doprowadzenie powietrza do budynku\nNawiewniki okienne - w jakich pomieszczeniach zamontować?\nNawiewnik okienny - jak wybrać?\nNawiewnik okienny - sposób montażu nawiewnika\nNawiewnik okienny - sposób użytkowania


Zagraniczne dzieci w polskich szkołach - Magiczny Kraków\n— Zgodnie z Ustawą o systemie oświaty, dzieci cudzoziemskie objęte obowiązkiem szkolnym mają prawo do nauki języka polskiego i korzystania ze szkół, placówek opieki, czy przedszkoli, na takich samych zasadach jak dzieci obywateli polskich. Na takich samych zasadach są rekrutowani, z tym że osoby, które nie są obywatelami polskimi i podlegają obowiązkowi nauki, a nie znają języka polskiego, lub znają go na poziomie niewystarczającym, mają prawo do dodatkowej bezpłatnej nauki języka polskiego i obowiązek jej organizowania spoczywa na organie prowadzącym — mówiła Anna Korfel-Jasińska, dyrektor Wydziału Edukacji. Dyrektor szkoły występuje z wnioskiem o wyrażenie zgody na zorganizowanie dodatkowej nauki języka polskiego dla takiego ucznia, a Wydział Edukacji taką zgodę wydaje. Uczeń ma również prawo do zajęć wyrównawczych, z tym że liczba godzin dodatkowej nauki języka polskiego i zajęć wyrównawczych, nie może przekroczyć 5 godzin tygodniowo.\nZarządzenie Prezydenta Miasta Krakowa określające zasady dofinansowania doskonalenia zawodowego nauczycieli daje możliwość dofinansowania do uzyskania kwalifikacji do nauki języka polskiego jako języka obcego. Od roku 2013, takie studia są dofinansowane na poziomie 60%, a w 2014 roku to dofinansowanie zostało podniesione do 80%, jednak nie spowodowało to wzrostu zainteresowania nauczycieli w tym zakresie. W ciągu ostatnich 3 lat było to 6 nauczycieli. Dwa lata temu Dyrektor Gimnazjum nr 2 wystąpiła z propozycją wprowadzenia w szkole innowacji w zakresie przyjmowania dzieci obcojęzycznych. Wydział Edukacji rozważał w tym przypadku również możliwość przystępowania w placówkach samorządowych do matury międzynarodowej. Dla realizacji tego planu wprowadzono taką możliwość również dla Szkoły Podstawowej nr 4 oraz dla V Liceum Ogólnokształcącego.\nWiększość obcokrajowców, którzy są delegowani przez korporacje, szuka oferty kształcenia w centrum i nie zawsze stać tych rodziców na kształcenie dzieci w szkołach nie samorządowych – płatnych.\nEwidencja uczniów znajduje się w systemie informacji oświatowej. Według stanu na 30 września każdego roku naliczana jest dla każdej gminy i powiatu określona subwencja oświatowa. Jeżeli taki uczeń pojawia się w systemie do 30 września, to środki centralne są naliczane na tych uczniów dopiero w przyszłym roku budżetowym. Do tego czasu jest on „utrzymywany edukacyjnie” z dochodów Miasta. Jeżeli jednak uczeń ten pojawi się w systemie po 30 września, to jest nie tylko finansowany w danym roku z dochodów miasta, ale również przez cały następny rok budżetowy. Ustawa na okres 12 miesięcy daje też prawo do pomocy osoby władającej językiem pochodzenia, zatrudnionej jako pomoc nauczyciela.\nWedług stanu na 30 września 2012 r. w szkołach samorządowych było 71 obcokrajowców, natomiast w szkołach nie samorządowych było ich 67. Ocenie w szkołach samorządowych mamy 475 obcokrajowców i 469 w szkołach nie samorządowych. Największą liczbę w szkołach samorządowych stanowią uczniowie z Ukrainy – ok. 300. Jest również liczna grupa uczniów z Rosji i Białorusi. Według stanu na 20 września br. dla szkół samorządowych, koszt nauczania cudzoziemców to ok. 2 mln 600 tys. zł.\nTagi: samorząd, dzieci


Restauracja w Kormoranie sympatyzuje z ogólnopolską akcją, która promuje powrót gęsiny na polskie stoły. 11 listopada zagoszczą w naszej karczmie wspaniałe smaki, które już od kilku lat zachwycają gości z różnych stron kraju. Dzisiejszym wpisem chcemy zachęcić do uczestnictwa w tym wydarzeniu, a także przypomnieć o gęsi, którą z powodzeniem możecie przyrządzić i zaserwować na niedzielny obiad.\nGęś doskonale pamiętają nasze babcie, dla których przyrządzanie tego wytrawnego mięsa było niemalże codziennością. Tradycja hodowania tego ptaka w naszym kraju trwa już 300 lat! Niestety, ponad 95% polskich gęsi trafia za granicę. Niemcy, Szwajcaria, Dania i Wielka Brytania – to do tych krajów wędruje polska gęsina. Dlaczego warto powrócić do tradycyjnych smaków? Gęś jest mięsem lekkim i dietetycznym – większość tłuszczu wytapia się bowiem pod wpływem pieczenia. Jest również stosunkowo tania – jej cena nie różni się wiele od popularnego kurczaka czy indyka. Co najważniejsze – jest hodowana ekologicznie, czyli nie jest karmiona sztucznymi paszami.\nTradycja jedzenia gęsi przetrwała w niektórych regionach naszego kraju. Głównie w Wielkopolsce i na Kujawach. Dzięki wielu inicjatywom gęś powraca także na stoły w pozostałych regionach. Również nad morzem!


Dla dobrych ławki, dla złych kosze | Dziennik Polski\nDla dobrych ławki,…\nDla dobrych ławki, dla złych kosze\nAM 28 października 2004, 5:59\nDzielnica III planuje na terenie fortu Sudół urządzić CK Park. Gmina rozważa wybudowanie w tym miejscu bloków komunalnych. Na razie Wydział Skarbu Urzędu Miasta poprosił radnych, aby przedstawili koncepcję zagospodarowania parku. - Dlaczego mamy płacić z publicznych pieniędzy za opracowanie koncepcji, skoro nie wiemy, czy ma szansę zostać zrealizowana - zastanawia się Paweł Sularz, przewodniczący Dzielnicy III.\nCK Park czy bloki komunalne?\nFort Sudół znajduje się obecnie w stanie zupełnej ruiny. Dzielnica III planuje utworzyć na tym terenie park nawiązujący do czasów monarchii austrowęgierskiej. Zaplanowano, że ten teren zostanie podzielony na dwie części. Pierwsza obejmie obszar od ul. Powstańców do zejścia do fortu. Powstaną tu wybrukowane alejki, oświetlenie parkowe, ławki. Wszystkie elementy małej architektury mają nawiązywać do zabudowy dominującej w Krakowie na przełomie XIX i XX wieku. Pojawią się tam ławki poświęcone postaciom historycznym z tych czasów (np. autorowi "Przygód dobrego wojaka Szwejka"). Zamontowane zostaną na nich tabliczki z krótką charakterystyką patrona. Postaci mniej pozytywne będą patronowały... koszom na śmieci.\nDruga część parku obejmie fort. Wszystkie jego elementy zostaną szczegółowo opisane na tabliczkach. Najważniejsze zburzone części fortu mają być odtworzone. "Sam fort zostanie oświetlony, ale w taki sposób, aby uwypuklić "zęby ruin", co zbuduje atmosferę grozy" czytamy w opisie projektu. Szacuje się, że przygotowanie projektu będzie kosztować ok. 20 tys. zł, budowa parku ok. 200 tys. zł, a prace konserwatorskie w forcie następne 200 tys. zł. Na razie jednak realizacja CK Parku stanęła pod znakiem zapytania.\nWydział Skarbu Urzędu Miasta poinformował jednak Dzielnicę III, że rozważane jest wybudowanie mieszkań komunalnych na tym terenie. Potem prezydent - w odpowiedzi na interpelację - zauważył, że teren przy forcie Sudół nie jest wpisany na powstałą w Urzędzie Miasta listę rankingową parków, które należałoby utworzyć.\nProblemem - jak powinno zagospodarować się te działki - zajął się także specjalny zespół w Urzędzie Miasta. - Na razie zespół nie podjął żadnej decyzji. Czeka, aż Dzielnica III przyśle projekt zagospodarowania przestrzennego terenu - poinformował Filip Szatanik z oddziału prasowego Urzędu Miasta. Dzielnica III planuje zarezerwować na przyszły rok pieniądze na uporządkowanie terenu. - Nie chcemy zlecać formy pośredniej, czyli koncepcji zagospodarowania. W budowę parku udało nam się zaangażować pracowników naukowych Politechniki Krakowskiej. Dzięki temu przygotowano za darmo inwentaryzację drzewostanu, co znacznie obniża koszty projektu. Bez jasnej decyzji urzędników nie możemy jednak nic więcej zrobić - stwierdza Paweł Sularz.


100 LAT PRZEDSIĘBIORSTWA WODOCIĄGÓW I KANALIZACJI W POZNANIU | wbc.macbre.net\n100 LAT PRZEDSIĘBIORSTWA WODOCIĄGÓW I KANALIZACJI W POZNANIU\nWersja DjVu Wersja tekstowa Wersja do druku Czas czytania: ok. 39 min.\nZAOPATRZENIE MIASTA W WODĘ W LATACH 1900-1965\nW pierwszym okresie działalności przedsiębiorstwa z wodociągów korzystali nieliczni tylko mieszkańcy Poznania, gdyż sieć wodociągowa obejmowała tylko niektóre dzielnice miasta. Z danych statystycznych (tabela) wynika, że do r. 1935 2/3 wody przeznaczonej dla odbiorców dostarczano ludności, pozostałą zaś ilość przeznaczano na potrzeby przemysłu i inne cele. Od 1935 r., kiedy koniunktura gospodarcza sprzyjała rozwojowi zakładów przemysłowych w Poznaniu, zwiększyło się zapotrzebowanie na wodę. Od r. 1945 zachodzą powolne, lecz ciągłe zmiany na korzyść ludności. Mimo niezwykle intensywnego rozwoju przemysłu, a wraz z nim wzrostu zapotrzebowania na wodę, władzom miejskim udało się zapewnić odpowiednie środki na poprawę sytuacji. Aby zaspokoić potrzeby ludności i ograniczyć zużycie wody pitnej przez zakłady produkcyjne, wprowadzono (z dnia 1 I 1955 r.) kontyngentowanie wody *. J ak wiadomo wiele zakładów z uwagi na profil produkcyjny, nie zawsze musi zużywać wodę pitną. Wystarczy im woda pochodząca z własnych ujęć. Ponadto w wielu zakładach stwierdzono marnotrawstwo i nieracjonalne wykorzystywanie wody wodociągowej. Dane statystyczne zawarte w poniższej tabeli zwracają uwagę na bardzo istotny moment, mianowicie na straty wody w sieci wodociągowej. Korzystne warunki w zwiększaniu ilości wody przeznaczonej do sprzedaży odbiorcom zawdzięczamy m. in. także obniżeniu wskaźnika strat wody w sieci. Przedsiębiorstwo obniżyło w latach 1945-1964 ten wskaźnik z 32% do 12%. Jest to sukces niebywały, zważywszy, że w historii wodociągów poznańskich straty wody w sieci wynosiły zawsze powyżej 20%, a w 1905 r. nawet 53,6%. Śledząc przedstawione wykresy, stwierdzić możemy, że gwałtowniejszy wzrost zużycia wody następuje od r. 1945, co świadczy o tym, że stopień wyposażenia\n1 W oparciu o zarządzenie nr 249 przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 15 XII 1%4.\n100 lat Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji\nPRODUKCJA i STRUKTURA SPRZEDAŻY WODY PITNEJ W LATACH 1900-1965\nIlość wody dostarczonej do sieci\nWoda zużyta przez odbiorców\nStraty wody w sieci\nZ tego przypada dla:tys. m3 w O/o\nOgółemludnościprzemysłu i in.\n1900 1 2 165/6 1 436/5 945/1 491/4 729/1 33/7 1905 4 295/2 1 994/2 1 590/0 404/2 2 301/ O 53/6 1910 4 681/2 3 320/2 2 089/9 1 230/3 1 361/0 29/1 1915 7 817/0 5 458/0 3 040/9 2 417 /1 2 359/0 30/2 1920 6 803/9 5 421/4 3 405/0 2 016/4 1 382/5 20/3 1925 6 821/5 5 431/1 4 040/8 1 390/3 1 390/4 20/4 1930 8 876/1 6 788/9 4 701/8 2 087/1 2 087 /2 23/5 1935 9 474/5 6 665/6 3 856/8 2 808/8 2 808/9 29/6 1940 12 747/9 8 695/6 4 643/3 4 052 /1 4 052/3 31/8 1945 15 231/7 9 823/1 4 414/4 5 408/7 5 408/6 32/0 1950 16 384/2 13 328/3 6 062 / O 7 266/3 3 055/9 18/3 1955 22 629/2 18 196/4 8 385/0 9 811/4 4 100/3 18/1 1960 30 748/6 25 762/3 11 426/3 14 336/0 4 598/3 14/9 19652 34 860/0 29 965/0 13 900/0 3 16 065/0 4 185/0 12/0\nZa lata 1865-1899 brak kompletnych danych.\n1 W liczbie absolutnej.\nbudynków mieszkalnych w urządzenia sanitarne w Polsce Ludowej w porównaniu z okresem przedwojennym znacznie się zwiększył. Ponadto poprzez rozbudowę sieci można było większe ilości wody dostarczyć ludności. W r. 1945 zużycie na jednego mieszkańca wynosiło 96,3 i, w 1950 r. - 108,2 1, w 1955 r. 133,6 1, w 1960 r. - 171,5 1, a w 1963 r. - 186,7 1.\nPomimo stopniowej redukcji udziału przemysłu w poborze wody wodociągowej i stopniowym zwiększaniu wydajności ujęcia wzrost produkcji nie nadąża za wzrostem zapotrzebowania. Aby rozwiązać ten problem, podjęto decyzję budowy nowego ujęcia wody. Budowa podzielona została na dwa etapy: I etap rozpoczęto w r. 1963, a zakończenie jego przewidziane jest na lata 1967-1968. Wydajność będzie wynosiła 50% ujęcia obecnego. II etap zapewni wydajność ujęcia w rozmiarach wodociągu istniejącego. Dopiero wówczas będzie można mówić o pełnym zaspokojeniu zapotrzebowania na wodę pitną ludności i przemysłu.\nUL 4ŁJ Jl SuJ 5Ł & m 2.\n-Ją s. %al -1900 1905 '910 1915 1920 1925 <930 1935 19iO 19W 1950 1955 i960IStó /plan/\nStratywody wznani usieci wodociągowej w w latach 1900-1965\nZużycie wody w Poznaniu w latach 1900-1%5 (średnio na jednego mieszkańca)łys. niazk .m W łtr.\n380 m 360 «B 3tó m ID iw ID 19) ID iw 26 13) im 100 90 BO 7p_ to - 50.\n«o .4L fio ip_ UL «L 3L 10 O O I / ,/ //\_/ l' I Y j' I\nJT / / 1-\_/ J I\_. ,...., ,...., y sYf 1 1 \_ ,;*. - · + r /\n. > -...........-Y i\n<900' 19tó' «( O' »15 ' 1920' 19Z5 *9Jo' 19iŚ \_ %0 1 MŚ i960' igss 'isbo' <965' Ą>\_an/\nObjaśnienie:jfa,czni'e z przemysłem i innymi odbiorcami\nKAROL BIELEWICZ 1 JERZY CWOJDZIŃSKI\nDZIAŁALNOŚĆ ORGANIZACJI POLITYCZNYCH I SPOŁECZNYCH\n1. ORGANIZACJE POLITYCZNE\nWkrótce po wyzwoleniu Poznania w 1945 r. powstały w Zakładach Siły, Światła i Wody organizacje Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej. Ich działalność w znacznym stopniu przyczyniła się do usunięcia zniszczeń i odbudowy urządzeń, bowiem członkowie obu partii agitowali za szybką odbudową zakładów. Intensywnie szkolono kadry aktywistów do prowadzenia pracy politycznej wśród załogi.\nJedność działania sprawiła, że obydwie organizacje ze sobą współpracowały.\nUrządzano wspólne wyjazdy w ramach ekip miasto-wieś, wspólnie pełniono dyżury w lokalach wyborczych, w okresie prac przygotowawczych do trzyletniego Planu Odbudowy Kraju (1946) aktywiści z Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej wyjaśniali celowość udziału załogi w opracowaniu zakładowego planu odbudowy i jego realizacji. Zjednoczenie obu partii (1948 r.) i utworzenie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej jeszcze bardziej podniosło kierowniczą rolę partii w przedsiębiorstwie. W okresie organizowania przedsiębiorstwa podstawowa organizacja Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej włączyła się do prac przygotowawczo-organizacyjnych, służąc radą i pomocą. Uważnie śledziła postępy prac i jednocześnie pomagała załodze i kierownictwu przedsiębiorstwa w pokonywaniu trudności. N awiązano bezpośrednie kontakty z podstawowymi organizacjami partyjnymi w biurach projektowych oraz w przedsiębiorstwach wykonawczych. U dzielona pomoc w znacznym. stopniu przyspieszyła opracowywanie dokumentacji i budowę stacji wodociągowej. Koncentrując wysiłki na zagadnieniach inwestycyjno-gospodarczych, nie zapomniano o działalności politycznej. Członkowie organizacji partyjnej brali czynny udział w ogólnonarodowej dyskusji nad projektem nowej konstytucji, przy każdorazowych wyborach do Sejmu i rad narodowych. W związku z budową nowego modelu gospodarczego (po r. 1956) organizacja partyjna wzięła czynny udział w agitacji wyborczej do samorządu robotniczego. Niezależnie od wzmożonej pracy politycznej organizacja partyjna w dalszym ciągu ze szczególną uwagą obserwowała postępy prac nad realizacją budowy stacji wodociągowej, jak również prac przy opracowywaniu dokumentacji nad nowym ujęciem wody dla Poznania. Z uwagi na wagę tej inwestycji organizacja partyjna była w stałym kontakcie z instancjami partyjnymi. Egzekutywa organizacji partyjnej zajmowała się zagadnieniami szkoleniowymi, otoczyła opieką zakładowe koła Związku Młodzieży Socjalistycznej, Radę Kobiecą, interesowała się postępem technicznym, ruchem współzawodnictwa pracy. Bezpośredni udział w życiu organizacyjnym przedsiębiorstwa zwiększał kierowniczą rolę partii. Stąd też w każdorazowych konferencjach wyborczych wybierano do egzekutywy coraz to lepszych działaczy. Wzmocniła się dyscyplina partyjna. Szeregi partyjne zostały zasilone młodą kadrą techniczną.\n2. SAMORZĄD ROBOTNICZY\nW celu współdziałania w zarządzaniu przedsiębiorstwem załoga w oparciu o ustawę o radach robotniczych z dnia 19 XI 1956 r. powołała w dniu 6 XII 1956 r. 20-osobową Radę Robotniczą. Wybrano dziewięciu przodujących robotników, sześciu pracowników inżynieryjno-technicznych i pięciu pracowników administracyjnych. Układ socjalny zmienił się znacznie w latach 1960-1964. Do Rady Robotniczej powołano czternastu robotników produkcyjnych, czterech pracowników inżynieryjno-technicznych i trzech pracowników administracyjnych. Rada Robotnicza na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1958 r. o samorządzie robotniczym powołała jako naczelny organ samorządu robotniczego "Konferencję Samorządu Robotniczego". W skład Konferencji Samorządu wchodzą: członkowie Rady Robotniczej, Rady Zakładowej, egzekutywy organizacji partyjnej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, członkowie Zarządu Koła Naczelnej Organizacji Technicznej i członkowie zarządu Koła Związku Młodzieży Socjalistycznej.\nSamorząd drogą narad wytwórczych z załogą mobilizował do realizacji planów, rozwoju współzawodnictwa pracy, wynalazczości pracowniczej i racj onalizacji. Poza tym rozwijał wśród załogi działalność zmierzającą do podniesienia wydajności pracy, obniżki kosztów własnych oraz poprawy jakości produkcji. Wraz z kierownictwem przedsiębiorstwa ustalił strukturę organizacyjną, uchwalił zakładowy regulamin pracy. W zakresie nadzoru i kontroli nad działalnością gospodarczą rozpatrywał i analizował bilanse roczne, plany kwartalne, roczne i pięcioletnie. W zakresie kontroli społecznej kontrolował umowy o dostawach, robotach i usługach zawieranych z prywatnymi przedsiębiorstwami, rzemieślniczymi spółdzielniami itp. Dokonywał przeglądów społecznych bezpieczeństwa i higieny pracy, postępu technicznego i stanowisk pracy, kontrolował wykonanie uchwał i wniosków. Konferencje Samorządu Robotniczego odbywały się z reguły co kwartał. N a posiedzeniach omawiano m. in.: wskaźniki do planów rocznych i pięcioletnich, bilanse kwartalne i roczne, sprawozdania Dyrekcji z działalności przedsiębiorstwa, zagadnienia rozwojowe przedsiębiorstwa i zaopatrzenie miasta w wodę, poprawę rentowności przedsiębiorstwa, dokonywano podziału uzyskanych rocznych funduszów zakładowych.\n3. ORGANIZACJE SPOŁECZNE\nNajbardziej masową organizacją w przedsiębiorstwie jest organizacja związkowa, reprezentowana przez Radę Zakładową i jej komisje. W latach 1945-1946 udział Rady Zakładowej, w szczególności na odcinku zapewnienia pracownikom odpowiednich stanowisk pracy oraz troski o zaopatrzenie w żywność, zadecydowało ustabilizowaniu warunków pracy. Dzięki szczególnej aktywności Rady Zakładowej pracownicy przedsiębiorstwa otrzymali w listopadzie 1945 r. do dyspozycji dom wczasowy w Szklarskiej Porębie. O aktywności Rady Zakładowej świadczy fakt, że jej członek Marian Dubisz został wybrany przewodniczącym Zarządu Okręgu Związku Zawodowego Pracowników Gospodarki Komunalnej i Przemysłu Terenowego. Rada Zakładowa wykazała dużą inicjatywę w dziedzinie poprawy warunków pracy oraz stała się inicjatorką życia kulturalno-oświatowego. Szczególnie trudnym zadaniem ciążącym na Radzie Zakładowej były problemy mieszkaniowe. Członkowie Komisji Bytowo- Mieszkaniowej przeprowadzali przeciętnie rocznie 180 interwencji w wydziałach lokalowych w dzielnicowych radach narodowych oraz uczestniczyli w rozprawach mieszkaniowych przed okręgowymi komisjami lokalowymi. Duży wkład w rozwiązaniu tak poważnego problemu miała Rada Zakładowa przy budowie domu mieszkaniowego przy ul. Traugutta 25/27.\nRada Zakładowa przyczyniła się do uzyskania obiektu kolonijnego dla dzieci pracowników przedsiębiorstwa w Radolinie pow. Trzcianka. Rada Zakładowa inicjowała współzawodnictwo pracy, a uzyskane wyniki przyczyniły się do zdobycia w r. 1956 I miejsca we współzawodnictwie międzyzakładowym. Z uwagi na dużą liczbę kobiet zatrudnionych w Przedsiębiorstwie Rada Kobieca (pod egidą Ligi Kobiet) ma możliwość szerokiego działania. Członkowie Prezydium Rady kilkakrotnie w ciągu roku przeprowadzają rozmowy z kobietami na tematy warunków pracy, opieki lekarskiej oraz warunków życiowych. W przypadkach szczególnie trudnych członkinie Rady zapoznają się bezpośrednio z warunkami domowymi pracownic. Rada Kobieca przeprowadza interwencje w żłobkach i w przedszkolach w sprawach umieszczenia tam dzieci pracownic.\nLiczną organizacją w przedsiębiorstwie jest Koło Polskiego Czerwonego Krzyża. Organizacja ta przygotowuje kadry w drużynach medyczno-sanitarnych.\nCzłonkowie koła organizują posterunki pierwszej pomocy sanitarnej. Systematyczne ćwiczenia przyczyniły się, iż w r. 1959 w eliminacjach miejskich członkowie koła zdobyli I miejsce i reprezentowali Koło Miejskie w eliminacjach centralnych, zajmując trzynaste miejsce na ogólną liczbę 47 startujących kół. Dobrze rozwija się zakładowe koło Naczelnej Organizacji Technicznej. Członkowie koła opracowali wiele cennych udoskonaleń technicznych, które przyczyniły się do zwiększenia wydajności urządzeń bez nowych nakładów. Koło współpracuje z Politechniką Poznańską oraz z Instytutem Gospodarki Komunalnej. Młodzież przedsiębiorstwa skupia się w zakładowym kole Związku Młodzieży Socjalistycznej. Organizacja ta jest inicjatorką współzawodnictwa pracy wśród młodych pracowników, którzy biorą udział w brygadach pracy socjalistycznej. Ponadto koło organizuje działalność sportowo-turystyczną.\nW przedsiębiorstwie działa również Towarzystwo Przyjaźni Polsko- Radzieckiej. Zorganizowało ono kilka kursów języka rosyjskiego. W ramach czynu społecznego przy budowie parku Przyjaźni Polsko- Radzieckiej na cytateli pracownicy przedsiębiorstwa zmobilizowani przez koło przepracowali w r. 1962 - 2300, a* w r. 1963 - 2350 godzin.\nZAGADNIENIA SOCJALNE W LATACH 1945-1964l. BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY. OCHRONA ZDROWIA\nWojska faszystowskie pozostawiły w r. 1945 w mieście i urządzeniach komunalnych tysiące min i niewypałów. W celu uniknięcia dalszych strat już i tak uszkodzonych urządzeń zorganizowano spośród załogi grupę minerską, którą dowodził brygadier Wincenty Kaprykowski (Antoni Kominek oraz bracia Mieczysław i Zbigniew Handrysiowie). Grupa ta z narażeniem życia torowała drogę do pracy dziesiątkom pracowników zakładów komunalnych i przyczyniła się do wcześniejszego uruchomienia urządzeń. Taki był początek działalności Referatu Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Zakładach Siły, Światła i Wody. Funkcję nadzoru pełnił inż. Stanisław Nowaczyk. Z dniem 1 VIII 1950 r. powołano na stanowisko technika bezpieczeństwa i higieny pracy -. Józefa Giela, z dniem 30 I 1952 r. -. Feliksa Witkowskiego, 'a od r. 1960 stanowisko powierzono Henrykowi Knopkiewiczowi.\nW oparciu o obowiązujące przepisy praca" komórki bezpieczeństwa i higieny pracy polegała na ustaleniu potrzeb, opracowaniu rocznych nakładów finansowych, szkoleniu załogi oraz pionu kierowniczo-technicznego, przeprowadzaniu planowych inspekcji na stanowiskach pracy, przeprowadzaniu okresowych badań lekarskich i lekarskich inspekcji pracy, oraz działalności propagandowej. W latach 1960-1964 przeszkolono całą załogę, a pracowników pionu kierowniczo-technicznego skierowano na specjalne kursy kwalifikacyjne zakończone egzaminami. Rozwinięto akcję opieki lekarskiej i w tym celu we wrześniu 1962 r. uruchomiono zakładową przychodnię lekarską, bogato wyposażoną w sprzęt. Pracownicy poddawani są okresowym badaniom, lekarz zakładowy przeprowadza inspekcję w przedsiębiorstwie. W celu poprawienia warunków pracy pracowników w sieci kanalizacyjnej i przepompowni ścieków oddano do użytku w 1958 r. kosztem 600 000 zł dom socjalny. Załogi obu zakładów zostały zaopatrzone w lampy górnicze (Davego) do wykrywania gazów w kanałach, maski tlenowe oraz w odpowiednie pasy bezpieczeństwa. W r. 1963 oddano do dyspozycji pracowników ujęcia wody - dom socjalny wybudowany kosztem 1 087 000 zł. Pracownicy ujęcia wody, sieci wodociągowej i kanalizacyjnej otrzymali przewoźne szatnie. W obiektach przedsiębiorstwa wyremontowano łaźnie i umywalnie. Dla celów ratunkowych zakupiono aparaty wywiewne, tlenowe oraz agregaty oświetleniowe Z bezpiecznym napięciem. Należyte wyposażenie pracowników przyczyniło się do zmniejszenia ilości wypadków przy pracylota (954 1955 1956 1957 1958 1959 1%0 1%1 1%2 1%3'\n· ogólem lqcznie z inwestycjami · ogdtem na eksploatacje\nN akłady na bezpieczeństwo i higienę pracy w latach 1954-1963\n2. SZKOLENIE PRACOWNIKÓW. PRZYZAKŁADOWA SZKOŁA ZAWODOWA Charakterystyczną cechą szkolenia w naszym przedsiębiorstwie jest fakt, że wśród osób szkolących się pracownicy fizyczni stanowią około 90°/». (W latach 1951-1964 ok. 2000 osób.) Ponadto w wyniku weryfikacji kilka osób zostało skierowanych do uzupełnienia wykształcenia średniego, wielu innych podjęło naukę w średnich i wyższych uczelniach technicznych i ekonomicznych. W roku szkolnym 1963/1964 uzupełniło wykształcenie w zakresie szkoły średniej i wyższej 23'/0> załogi. Rozbudowa przedsiębiorstwa wymaga rozszerzenia form szkolenia. W tym celu utworzono w 1962 r. zasadniczą szkołę zawodową, w której kształci się młodzież w zawodzie montera sieci i maszynisty obsługi urządzeń wodno-kanalizacyjnych. W zasadniczej szkole zawodowej pobierało naukę w roku szkolnym 1963/64 120 uczniów. W innych zasadniczych szkołach zawodowych w Poznaniu uczyły się w roku szkolnym 1963/64 - 34 osoby.\n3. MIESZKANIA PRACOWNICZE Dla służby technicznej wybudowano w okresie międzywojennym dwa bloki mieszkaniowe (16 mieszkań) przy ul. Wiśniowej 13. W nie istniejącym już parku "Victoria" przy ul. Bema znajdował się domek dla czterech rodzin pracowników wodociągowych, zniszczony w czasie działań wojennych w styczniu 1945 r.\nW Polsce Ludowej Zarząd Miejski upoważnił Dyrekcję Zakładów Siły, Światła i Wody do zabezpieczenia wolnych mieszkań przy ul. Grobla nr 9, 11 i 14, do których należało wprowadzić pracowników zatrudnionych przy usuwaniu zniszczeń. Kierownikiem kwaterunkowym był wówczas nie żyjący już Michał Richter. Zakłady wybudowały mieszkania pracownicze przy ul. Grobla nr 12 i' 13. W latach 1952-1956 pracownicy naszego przedsiębiorstwa otrzymali pięć nowych mieszkań. W latach 1953/1954 wyremontowano przy ul. Armii Czerwonej nr 28 - pięć mieszkań. Także w tym samym okresie przystąpiono do wyremontowania budynku "Permagazu" przy ul. Garbary nr 131 z adaptacją na mieszkania pracownicze. W ten sposób uzyskano dalsze cztery mieszkania. Sytuacja mieszkaniowa niektórych pracowników przedsiębiorstwa była jednak nadal bardzo trudna. W celu uzyskania większej ilości mieszkań poczyniono starania o wybudowanie domu mieszkalnego. Po uzyskaniu odpowiednich środków wybudowano w latach 1959-1961 przy ul. Traugutta nr 25/27 za sumę 6 030 000 zł nowoczesny budynek mieszkalny, do którego wprowadziło się 44 lokatorów. Przy budowie nowych wodociągów wybudowano jednocześnie 33 mieszkania. Przyczyni się to do rozładowania problemu mieszkaniowego. Czynione są starania o wybudowanie domu mieszkalnego przy ul. Rolnej 8.\n4. WCZASY PRACOWNICZE. KOLONIE LETNIE\nW trosce o zapewnienie pracownikom wypoczynku w czasie urlopu Dyrekcja otrzymała do tymczasowego użytkowania z dniem 11 IX 1945 r. pensjonat w Szklarskiej Porębie. Budynek posiadał 40 pokoi z kompletnym wyposażeniem i zapleczem gospodarczym. Dom wczasowy był czynny przez cały rok, zaś jeden turnus trwał 14 dni. Jednorazowo mogło wypocząć 80 osób. Wobec wysokich kosztów przekazano go w r. 1949 Funduszowi Wczasów Pracowniczych. W celu poprawienia aprowizacji pracowników nabyto w r. 1945 gospodarstwo rolne w Więckowicach koło Buku. W r. .1948 w pałacu więckowickim zorganizowano ośrodek wypoczynkowy. Obiekt ten był czynny przez dwa lata. Dzięki usilnym staraniom Dyrekcji i Rady Zakładowej adaptowano na cele kolonijne odpowiedni obiekt w Radolinie pow. Trzcianka. 30 VI 1956 r. rozpoczął się pierwszy turnus dla 100 dzieci. W ciągu dziewięciu lat wypoczywało w Radolinie ogółem 1800 dzieci. Ośrodek przystosowano również na wczasy dla pracowników i ich rodzin. Obiekt posiada 20 pokoi z pełnym wyposażeniem oraz zaplecze gospodarcze (kuchnia, magazyny, instalację wodociągową i kanalizację).\n5. ŻYCIE KULTURALNO-OSWIATOWE. SPORT\nWóz - szatnia\nW r. 1945 pieczę nad rozwojem działalności kulturalno-oświatowej przejął Związek Zawodowy Pracowników Użyteczności Publicznej. Słynna w okresie przedwojennym orkiestra zakładowa została ponownie zorganizowana, a jej kierownikiem został jej dawny kapelmistrz Stefan Sternalski. Oprócz orkiestry zorganizowano zespół sceniczny, baletowy i chóralny.\nPracowniczy budynek mieszkalny przy ul. Traugutta 25127\nZespół sceniczny był w latach 1946-1950 najliczniejszym zespołem świetlicowym w resorcie gospodarki komunalnej w Poznaniu. Kierował nim Józef Sikorski. Kierownictwo świetlicy organizowało liczne odczyty naukowe i literackie, koncerty zespołów krajowych i zagranicznych. Po reorganizacji zakładów w latach 1949-1951 zaczęto organizować nowe zespoły świetlicowe: mandolinistów, baletowy, sceniczny, szachowy, kukieł kowy i orkiestralny. Do najbardziej pracowitych zespołów należy zespół mandolinistów pod kierownictwem Albina Głowskiego, sceniczny pod kierownictwem Józefa Sikorskiego i baletowy pod kierownictwem Jerzego Kotlińskiego. Zespoły nasze stanowiły wraz z zespołami Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego reprezentacj ę okręgu związku zawodowego i występowały z okazji różnych uroczystości w świetlicach, na placach i ulicach w Poznaniu. W okresie obozów letnich naszego Wojska zespoły wyjeżdżały na poligony. Aktywność ich przyczyniła się do popularności naszych ekip działających w ramach akcji "miasto-wieś". Członkowie zespołów przemierzali tereny województwa wzdłuż i wszerz, niosąc wszędzie piosenkę, taniec i uśmiech. Życie kulturalne po r. 1956 przeniosło się do klubów międzyfabrycznych.\nMimo to zespół mandolinistów i orkiestralny w dalszym ciągu istnieją.\nOdzyskanie wolności otwiera nową kartę w rozwoju sportu. Przybiera on formy masowe. Do r. 1959 istniało w naszym przedsiębiorstwie koło klubu sportowego "S urma" , będące członkiem federacji związkowej "Ogniwo". Ożywioną działalność sportową przejawiały sekcje: piłki nożnej, siatkówki, tenisa, lekkiej atletyki. Młodzież przedsiębiorstwa brała gremialny udział w organizowanych spartakiadach zakładowych.\nDom wczasowo-kolonijny w Radolinie pow. Trzcianka\nOd r. 1957 życie sportowe w przedsiębiorstwach nabiera jeszcze większego rozmachu. Młodzież bierze udział kolejno w spartakiadach wojewódzkich naszego związku zawodowego, zajmując czołowe lokaty w klasyfikacji indywidualnej i zespołowej . Uczennice przyzakładowej szkoły zawodowej zajęły na Spartakiadzie Wojewódzkiej w roku 1964 kilka pierwszych miejsc. Z inicjatywy koła Związku Młodzieży Socjalistycznej powstało w r. 1962 związkowe ogniska krzewienia kultury fizycznej "Wodociągowiec", które organizuje ruch turystyczny.\n6. KASA ZAPOMOGOWO-POŻYCZKOWA\nBezpośrednio po uruchomieniu przedsiębiorstwa w r. 1945 zaczęto również organizować wśród pracowników bratnią-pomoc. Organizacja przybrała nazwę "Samopomoc Koleżeńska". N a podstawie regulaminu kasa pomocy wypłacała zapomogi: 1) emerytalne członkom związku, którzy przeniesieni zostali w stan spoczynku, do czasu uzyskania emerytury; 2) zasiłki chorobowe pracownikom, którzy\nDom socjalny pracowników ujęcia wodychorowali nadal, a wyczerpali już prawo do zasiłku; 3) pośmiertne na wypadek śmierci członka związku albo członka rodziny; oraz 4) okolicznościowe. "Samopomoc Koleżeńska" istniała do 20 maja 1949 r. W dniu 21 maja 1949 r. powołano do życia Kasę Zapomogo wo- Pożyczkową. O popularności Pracowniczej Kasy Zapomogowo- Pożyczkowej przy przedsiębiorstwie świadczy fakt, że obroty jej w ostatnich latach w stosunku rocznym przekraczają 1 milion złotych.\nORGANIZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA I FORMY ZARZĄDZANIA\nWodociągi miejskie w 1865 r. znajdowały się w strukturze organizacyjnej gazowni. Na czele zarządu stał dyrektor gazowni, któremu m. in. podlegali inżynier ruchu wodociągów i inspektor sieci, stanowiący na owe czasy personel techniczny wodociągów. Inne jednostki organizacyjne, takie jak np. rachunkowość lub magazyny, były wspólne dla obu zakładów. Z uwagi na stały rozwój zarówno gazowni, jak i wodociągów Magistrat rozdzielił je w r. ' 1919, powołując odrębne dyrekcje. Ponadto z dniem 1 IV 1920 r. wydzielono z rachunkowości miejskiej kasę gazowni i wodociągów. Zarząd wodociągów stanowiło pięć oddziałów podporządkowanych dyrektorowi: 1) sekretariat wraz z registraturą i ekspedycją; 2) księgowość z kasą i magazynami; 3) oddział wodomierzy wraz z warsztatem napraw wodomierzy i odczytem; 4) oddział ruchu stacji pomp wraz z warsztatem maszynowym; 5) oddział sieci miejskiej z warsztatem podręcznym.\nW okresie międzywojennym w strukturze organizacyjnej Wodociągów nie zachodziły poważniejsze zmiany. Organizacja opierała się na zasadach wytyczonych przez Magistrat uchwałą z 24 V 1921 r. o organizacji zarządzania miejskimi Zakładami Siły, Światła i Wody. Zarząd zakładami sprawowali wówczas: a) dyrektorzy zakładów, b) tygodniowe wspólne konferencje złożone z dyrektorów zakładów i przedstawicieli magistratu; c) deputacja Zakładów Siły, Światła i Wody; d) Magistrat i Rada Miejska. Zakłady komunalne, a w tym Wodociągi, nie posiadały w takim układzie zarządzania osobowości prawnej. Posiadała ją wówczas jedynie gmina miasta Poznania, a reprezentował poszczególne przedsiębiorstwa komunalne w imieniu gminy - magistrat.\nLAT A 1939-1945\nWładze niemieckie dokonały zasadniczej zmiany w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstw komunalnych Poznania. Polegały one na łączeniu miejskich przedsiębiorstw komunalnych w jedno przedsiębiorstwo pod nazwą "Zakłady Miejskie" (Stadtwerke). W skład tych zakładów wchodziły: wodociągi, gazownia, elektrownia, warsztaty mechaniczne. Nie wchodziła natomiast kanalizacja.\nLAT A 1945-1950\nW pierwszych latach niepodległoSCl Wodociągi wchodziły w skład Zakładów Siły, Światła i Wody (5 II 1945). 8 lutego 1945 r. na zebraniu załogi ustalono zręby organizacyjne zakładów. W skład zakładów Siły, Światła i Wody wchodziły: gazownia, wodociągi, elektrowania, wspólna administracja, .warsztaty mechaniczne wraz z fabryką wodomierzy i gazomierzy oraz kanalizacja wraz z oczyszczalnią ścieków. 29 IV 1947 r. została zatwierdzona przez zarząd kolegialny instrukcja, która w odróżnieniu od organizacji przedwojennej, ujednolicała zakłady pod względem gospodarczym i administracyjnym, podporządkowywała działalność drogą koordynacji sprawie potanienia kosztów administracyjnych oraz stworzenia jednolitych warunków pracy i jednolitej reprezentacji przez radę zakładową. System finansowy oparty został o rozrachunek wewnętrzny. Dynamiczny rozwój miasta oraz wzrost potrzeb ludności i przemysłu obalił dotychczasową organizację. Z dniem 1 IX 1948 wyodrębniła się elektrownia. W roku następnym (1 V 1949) gazownia, a następnie powstało przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji.\nAleksander Janczak pierwszy dyrektor po Wyzwoleniu w r. 1945\nW oparciu o dekret z 26 X 1950 r. uchwałą Rady Miejskiej nr 314/24/51 z 30 marca 1951 r. powołano w Poznaniu jednozakładowe przedsiębiorstwo komunalne działające na zasadach rozrachunku gospodarczego pod nazwą "Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji". Dotychczasowe warsztaty naprawcze wyodrębnione z przedsiębiorstwa przemianowane zostały z dniem 1 I 1954 r. w "Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Produkcji i Remontów Wodomierzy". W wewnętrznej strukturze organizacyjnej Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji zachodzą w r. 1960 dalsze zmiany, polegające na wyodrębnieniu ćfotychczasowego oddziału robót w "Miejskie Przedsiębiorstwo Robót Wodociągowo- Kanalizacyjnych i Instalacji". W aktualnej strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwem zarządza dyrektor wraz z zastępcami do spraw: technicznych, inwestycyjnych i administracyjno-gospodarczych przy współudziale organów konferencji samorządu robotniczego. Przemiany w systemie zarządzania gospodarką dokonały się po VIII posiedzeniu plenarnym Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w roku 1956 i postępują one w trzech zasadniczych kierunkach: 1) decentralizacji systemu zarządzania gospodarką 1 zwiększania samodzielności przedsiębiorstw,\n2) udoskonalenia bodźców materialnego zainteresowania pracowników w wynikach ich pracy oraz w ekonomicznych efektach działalności przedsiębiorstw, 3) rozszerzenia uprawnień mas robotniczych i stworzenie usankcjonowanych prawem instytucjonalnych form samorządu robotniczego. Samorząd robotniczy w myśl nowej ustawy jest instytucją, która zapewnia załogom - obok dyrekcji - współudział w zarządzaniu przedsiębiorstwem.\nDYREKTORZY PRZEDSIĘBIORSTWA W lATACH 1901-1965\nOd r. 1 1 do r. 1m Od r. 1m do r. 1939 Od r. 1939 do r. 1945 · Od 6 III 1945 do 28 II 1946inż. Mertens inż. Antoni Kotowiczmgr inż. Aleksander Janczak, mgr Józef Szłapczyński mgr Franciszek Schmidt Marian Kulisiewicz inż. Marian Kruszona - mgr Ryszard CITIieIe'-VSki n /'...rT'i /'... y ? k t o r a roku Jubileuszowym e ą: dr Józef Rynarzewski ZZJ M t II L e li a r t o w s k i <do spraW inwestycyjnych), Bronisław spraw administracyjno - gospodarczych).\nOd 1 III 1946 do :o IX 1 Od 1 X 1 do 31 XII 19 Od 1 I 1951 do 10 IV 1%4Od 11 IV 1%4\n(do spraw techKwasniewski (do K\nKierownictwo Przedsiębiorstwa w r. 1964. Siedzą od lewej: dr Józef Rynarzewski (naczelny inżynier), mgr Ryszard Cmielewski (dyrektor Przedsiębiorstwa), Karol Bielewicz (przewodniczący Rady Robotniczej), Henryk Knopklewlcz (sekretarz podstawowej organizacji partyjnej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej). Stoją od lewej: inż. Stefan Lenartowski (zastępca dyrektora do spraw inwestycyjnych), mgr Czesław Kaczmarek (kierownik działu organizacyjno-ekonomicznego), Bronisław Kwaśniewski (zastępca dyrektora do spraw administracyjnych), Stanisław Jabłoński (przewodniczący Rady Zakładowej) i Wincenty Urbaniak (główny księgowy)\n5 Kronika Miasta Poznania 1\nZASŁUŻENI PRACOWNICY PRZEDSIĘBIORSTWA WODOCIĄGÓW I KANALIZACJI\nNiewielu ludzi potrafi tak pracować jak Gertruda Anders przy czyszczeniu kilkudziesięciu stawów infiltracyjnych. Nie należy ona do najmłodszych pracownic, bowiem urodziła się 27 IX 1914 r., ale wciąż jeszcze z powodzeniem znosi wszelkie trudy pracy. Nie boi się śnieżnych zawiei ani deszczu. Praca tej dzielnej kobiety i jej również dzielnych koleżanek wymaga stałego pośpiechu. Stawy nie mogą być zbyt długo puste. Wpompowywańa do nich woda musi stale przesiąkać przez filtr. N a dnie stawów osadza się ił rzeczny, który utrudnia przesiąkanie wody. Usuwanie iłu jest m. in. zadaniem Gertrudy Anders. Kiedy Gertruda Anders zgłosiła się do pracy (15 I 1955 r.), czyszczenie jednego stawu trwało zwykle trzy dni. W kilka tygodni później po nabraniu wprawy Gertruda Anders i kilka koleżanek wiedziały już, że można usprawnić czyszczenie stawów. Z roku na rok dochodziły nowe pomysły. W roku 1964 czyszczenie stawu trwało nie dłużej niż jeden dzień. Koleżanki Gertrudy Anders wysoko cenią jej zaradność. Toteż wybrały ją na "męża zaufania" (1952). Przedsiębiorstwo zaś w dowód uznania jej zasług nadało jej tytuł przodownika pracy (1962).\nKarol Bielewicz należy do tych nielicznych, którzy pochwalić się mogą 45-1etnią pracą w Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji. W r. 1919, kiedy przedsiębiorstwo przejmowano z rąk niemieckich, Karol Bielewicz należał do współorganizatorów. W r. 1945 stanął również jako jeden z pierwszych do pracy nad odbudową przedsiębiorstwa. Pracował na różnych stanowiskach: w księgowości, dziale finansowym i administracyjnym, planowania i zbytu. Kierownikiem tego ostatniego działu jest bez przerwy 21 lat. Karol Bielewicz urodził się 17 VII 1902 r. i jak wielu starszych pracowników przedsiębiorstwa, brał udział w powstaniu wielkopolskim 1918/1919 r. Jako aktywista społeczny przyjęty został w r. 1948 do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Obok pracy zawodowej szczególnie pociągało go wychowanie fizyczne młodzieży, kocha sport i od bez mała pół wieku pracuje niestrudzenie dla jego rozwoju, m. in. jako międzynarodowy sędzia bokserski. Został odznaczony odznaką Zasłużonego Działacza Kultury Fizycznej (1956). Mówi się o K. Bielewiczu, że wszystko, co robi, czyni z wielką odpowiedzialnością, dużą znajomością przedmiotu. Jest niezwykle ceniony jako wybitny specjalista zbytu. Trzykrotnie już pełnił funkcję przewodniczącego Rady Robotniczej. Złoty Krzyż Zasługi otrzymał w r. 1957.\nTeodor Czekała jest już dziś na zasłużonej emeryturze (ur. 12 IX 1899), ale młodsi współtowarzysze pracy często go wspominają. Cenią go, bo znał się na robocie. Ponad 30 lat pracował w oczyszczalni ścieków. Robota przy urządzeniach miejskich wymaga poświęcenia. A tego uczył się Teodor Czekała w Polskiej Partii Socjalistycznej-Lewicy. Największy tego dowóddał Czekała razem z najbliższym gronem kolegów w czasie walk o wyzwolenie Poznania w r. 1945. Wtedy to Niemcy chcieli zniszczyć wszystkie maszyny i materiały zgromadzone pod budowę nowej oczyszczalni. Jakie mogły być tego skutki, wiedzieli polscy robotnicy. Narażając własne życie, ukryli wszystko, co się dało. Praca w oczyszczalni wymaga bystrego umysłu. W komorach gromadzi się dużo łatwopalnego metanu. Gaz ten zapalił się trzy lata temu w czasie wieczornej burzy. Wytrysnął słup ognia na wysokości kilku pięter. Katastrofa wisiała na włosku; ale Czekała szybko uruchomił klapę bezpieczeństwa i opanował sytuację, zanim przybyła straż ogniowa. Odwaga i ofiarność T. Czekały zostały nagrodzone Krzyżami Zasługi (1947 i 1952). Organizacja partyjna Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej wybierała go od 1948 r. sekretarzem oddziałowej organizacji. Nadano mu także Wielkopolski Krzyż Powstańców.\nNiełatwa była droga życiowa Tomasza Ćwiertni. Syn poznańskiego robotnika, urodzony w tym mieście 9 IX 1915 r., związał się z nim na stałe. Po ukończeniu szkoły podstawowej rozpoczyna w r. 1929 pracę w Przedsiębiorstwie Wodociągów jako goniec w warsztacie wodomierzy. Marzy jednak o zawodzie ślusarskim. Po kilku latach wytrwałej nauki otrzymuje dyplom czeladniczy. W czasie okupacji pracuje nadal w przedsiębiorstwie. Toczyły się jeszcze walki o cytadelę, kiedy Tomasz Ćwiertnia wraz z kolegami: Henrykiem Osieckim oraz stolarzem Szymkowiakiem zabezpieczali mienie przedsiębiorstwa: urządzenia, materiały i narzędzia. Równocześnie werbowali chętnych do odbudowy warsztatów wodomierzy. Pierwsze zlecenia wykonywali na jednej jedynej tokarce.\nCi, którzy dzisiaj pracują w jednym z najbardziej nowoczesnych zakładów - w Poznańskiej Fabryce Wodomierzy i Gazomierzy ("Powogaz"), najlepiej potrafią ocenić, ile trudu i wysiłku włożył Tomasz Ćwiertnia w. tamtych latach w uruchomienie warsztatu, w stworzenie podwalin pod dzisiejszy, tak pięknie rozwijający się zakład. J ego zasługi oceniła należycie władza ludowa, dekorując Tomasza Cwiertnię Sre brnym i Złotym Krzyżem Zasługi (1957 i 1964).\nZ początkiem 1961 r. T. Ćwiertnia został przeniesiony do oddziału sieci kanalizacyjnej na stanowisko technika normowania, a następnie powierzono mu stanowisko st. mistrza. Ukończył kilka kursów z zakresu budowy i eksploatacji kanalizacji.\n"Gdyby mieszkańcy Poznania wiedzieli, ile trud u kosztuje zaopatrzenie miasta w wodę - mniej by jej marnowali!" Są to słowa Walentego Dardasa. Zna dobrze kłopoty Przedsiębiorstwa Wodociągów, pracuje w nim bowiem prawie 40 lat (urodził się 26 I 1904). Zaczął jako robotnik warsztatów. Ostatnio załoga wybrała go sekretarzem Rady Zakładowej (1960). W. Dardas zna się doskonale na wodomierzach. Rychło też poznał cierpki smak zawodu inkasenta. Właściciele domów traktowali inkasentów w sposób poniżający, a niektórzy z nich, np. przy ulicach: Kościelnej, Jeżyckiej, Wawrzyniaka, utrudniali odczytywanie wodomierzy. Umieszczali je w ciasnych wnękach, a nawet. .. pod łóżkiem. 16 lutego 1945 r. Walenty Dardas zgłasza się do pracy przy odbudowie przedsiębiorstwa. Pracuje później na różnych stanowiskach administracyjnych. Równo\ncześnie aktywnie uczestniczy w organizowaniu przez Radę Zakładową zaopatrzenia w żywność załogi przedsiębiorstwa, a od września 1945 r. w tworzeniu amatorskich zespołów świetlicowych muzyki, śpiewu i baletu. W. Dardas stara się ulżyć kolegom w pracy. Z ramienia Rady Zakładowej otacza opieką pomysły racjonalizatorskie i dba o rozwój postępu technicznego. Troszczy się o bezpieczeństwo i higienę pracy. Zachęca do kulturalnego spędzania wolnego od zajęć czasu. Jako sekretarz Rady Zakładowej dobrze zasłużył się załodze. Za to ludzie go cenią. Jest członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej od 1948 r. Był kilkakrotnie obdarzany funkcjami partyjnymi.\nJózef Demidow, ur. 23 V 1896 r., przyjechał do Poznania ze Lwowa w r. 1920.\nDzisiaj już jest na emeryturze, ale w Przedsiębiorstwie Wodociągów pracuje jeszcze na pół etatu przy konserwacji ujęcia wody. Bo kocha swój zawód, bo nie może oderwać się od przedsiębiorstwa, w którym przepracował tyle długich lat. Z takiego przywiązania zadowolona jest dyrekcja przedsiębiorstwa, niewielu jest bowiem tak dobrych fachowców, jak Józef Demidow. Józef Demidow był od marca 1920 r. brygadzistą-studniarżem. Studniarzem byl również jego ojciec, dlatego marzył po cichu, że i jego synowie przyjmą ten "rodzinny" fach. Wybrali jednak inną drogę życia: jeden został teletechnikiem, drugi - oficerem. Stary fachowiec zna się na budowie studzien, jak rzadko kto w Poznaniu.\nZakładał je w przedsiębiorstwie, w elektrowni, w Zakładach Przemysłu Spirytusowego, w poznańskim browarze, a nawet poza Poznaniem. Swych doświadczeń, wysokich umiejętności nie chował pod korcem. Wielu jest takich, pracujących zresztą w przedsiębiorstwie, którzy zawdzięczają mu zdobycie dużych kwalifikacji. W dowód uznania za długoletnią ofiarną pracę dla dobra miasta Józef Demidow udekorowany został Srebrnym Krzyżem Zasługi i odznaką przodownika pracy.\nWoda wprawdzie zapalić się nie może, ale pożar np. w halach wodociągowych może wybuchnąć, a trawiąc urządzenia - może pozbawić miasto wody. Dlatego funkcję komendanta straży pożarnej w przedsiębiorstwie powierzono (1952) Antoniemu Gawałkowi, który zawsze wyróżniał się dużą troską o urządzenia i instalacje zakładu. Jego troskliwość ma już długą tradycję. Antoni Gawałek urodził się 31 XII 1905 r. w Głuponiach pow. Nowy Tomyśl. Zanim przystąpił do pracy w przedsiębiorstwie (1928), był najpierw robotnikiem rolnym, a później tartacznym. Rozpoczął pracę jako monter sieci wodociągowej, a kiedy zdobył odpowiednie doświadczenie, został kierownikiem brygady. Jednocześnie uczył się i podnosił swoje kwalifikacje. Stopniowo brał na siebie coraz więcej obowiązków. Jest aktywnym członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Przez kilka lat był przewodniczącym Komisji Bytowo-Mieszkaniowej przy Radzie Zakładowej. Stara się ułatwić ludziom pracę i dlatego żywo popiera ruch racjonalizatorski. Wyróżniony został odznaką przodownika pracy.\nZasłużeni pracownicy Przedsiębiorstwa\n100 lat Przedsiębiorstwa Wodociągów 2 Kanalizacji\nRH 5IHl' - *\n%mmmmimtmmmt' * '\n3.IIIB 1 H III 1\nFELIKS JANKOWIAK W r. 1930 inż. Feliksowi J ankowiakowi ur. 10 XI 1899 powierzono odpowiedzialne zadanie: kierownictwo siecią wodociągową w Poznaniu. Oznaczało to przeprowadzenie kapitalnych remontów, wymianę zniszczonych przewodów, podłączy domowych, wykonanie kilku tysięcy nowych podłączeń do budynków mieszkalnych, szkół, szpitali i fabryk. Feliks J ankowiak był więc chyba najbardziej predystynowany do podjęcia w pierwszych dniach 1945 r. pracy nad odbudową zniszczonych sieci i urządzeń. Razem z ekipą oddanych pracowników przedsiębiorstwa dokonuje wiele, jeszcze w czasie walk o cytadelę. Znając jak "własną kieszeń", położenie sieci i urządzeń doprowadzających wodę do 'twierdzy, w której rozpaczliwie bronią się Niemcy, inż. Feliks Jankowiak odcina dopływ wody i pomaga w ten sposób w szybszym pokonaniu wrogów. Zasługi położone w latach 1945-1946 przez inż. Feliksa J ankowiaka dla wznoszonego z gruzów miasta trudno wprost ocenić. Kierował wymianą wadliwych sieci wodociągowych na Starym Rynku, przy ulicach Klasztornej, Wenecjańskiej, Franciszkańskiej, Grobli, Bóżniczej, Bema, Nowowiejskiego i wielu innych.\nPóźniej oprócz codziennej pracy kierował szkoleniem obsługi sieci wodociągowej i Klubem Techniki i Racjonalizacji. Kolejno zajmował kilka odpowiedzialnych stanowisk. Był kierownikiem sieci wodociągowej, Wydziału Sieci Wodno-Kanalizacyjnej i Melioracji, Oddziału Robót Wodno-Kanalizacyjnych. Obecnie inż. Feliks J ankowiak jest kierownikiem sekcji katastralnej . Jego praca została wysoko oceniona. U dekorowano go Złotym Krzyżem Zasługi (1947). Posiada również Wielkopolski Krzyż Powstańczy.\nPod koniec II wojny światowej hitlerowcy wydali miastu wyrok zagłady.\nPłonęły domy mieszkalne, rabowano maszyny z fabryk, a elektrownia, gazownia I wodociągi miały być wysadzone w powietrze. Jeżeli zostały uratowane, to m. in.\ntylko dzięki takim ludziom, jak Wincenty Kaprykowski. Miał on wyszkolenie saperskie. Kiedy więc zorientował się, że na terenie zakładów komunalnych znajdują się miny i niewypały pocisków artyleryjskich - zorganizował ich usuwanie, zanim jeszcze minerzy radzieccy zdołali się tym zająć. W ciągu dwóch dni odminowano wszystkie zakłady. Najtrudniejsza sprawa była w gazowni. Tkwił tam pocisk artyleryjski w urządzeniu doprowadzającym węgiel do komór. W każdej chwili można było spowodować katastrofę. Żeby go usunąć, trzeba było akrobatycznej zręczności i nerwów jak postronki. Udało się. W. Kaprykowski miał prawo do najwyższego zadowolenia. W. Kaprykowski urodził się 16 I 1904 r. i rozpoczął pracę w przedsiębiorstwie (1929 r.) po odbyciu służby wojskowej. Należy do starszego pokolenia pracowników.\nNieraz też dał młodszym kolegom przykład solidnej pracy. Od kilku lat jest brygadzistą przy stawach infiltracyjnych. Pracuje z taką samą dzielnością jak wówczas, kiedy rozbrajał faszystowskie miny. Za wszystko, co uczynił dla przedsiębiorstwa i miasta, odznaczyła go władza ludowa Złotym Krzyżem Zasługi.\nBez kowala nie obejdzie się nawet w zakładzie produkującym najbardziej precyzyjne wyroby. Nie wiadomo, ile w tym racji, jedno jest jednak pewne, że Przedsiębiorstwo Wodociągów nie może się obejść bez kowala Walentego Klemczaka. W warsztacie naprawczym kuźnia jest wielce cenioną placówką. Tu przeprowadza się naprawy obręczy, wozów, wind, wykonuje różnego rodzaju kształtki itp. Walenty Klemczak urodził się 6 lutego 1905 r. w rodzinie robotnika folwarcznego w Zalesiu pod Rawiczm. Wyuczył się zawodu kowalskiego i pracował w nim od 1928 r., ale mistrzem został dopiero w Polsce Ludowej (1945). Wszystko, co robi w kuźni Walenty Klemczak, jest wysokiej jakości i co także ważne - na czas. Cechuje go poczucie dużej dyscypliny, a lubiany jest serdecznie za koleżeńskość i gotowość niesienia pomocy. 22 VII 1956 r. W. Klemczak został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi.\nPrzedsiębiorstwo nadało mu odznakę przodownika pracy (1960).\nKilka lat temu na środku jezdni ulicy Głogowskiej wytrysnęła fontanna wody.\nWartki strumień przelewał się chodnikiem. Po pewnym czasie zapadła się nawierzchnia jezdni. Ruch kołowy wstrzymano. Ktoś zaalarmował pogotowie wodociągowe. Przybyło w kilka minut. Niedługo potem "źródło" przestało bić. Skończyło się "widowisko", zaczęły się uwagi krytyczne w rodzaju: "Utrapienie z tymi starymi rurami. Znowu będziemy bez wody i bez połączenia tramwajowego!" Ale drużyna awaryjna okazała się sprawniejsza, niż przewidywano. Po godzinie tramwaje kursowały normalnie i jeszcze tego samego dnia woda dotarła do mieszkań.\nJednym z ludzi brygady jest Albin Łuczak, ur. 25 II 1906 r., obecnie dyżurny pogotowia awaryjnego wodociągów. Tak jak wielu jego kolegów - poświęcił on miastu prawie całe swoje życie. Sprowadził się do Poznania w poszukiwaniu pracy na samym początku wielkiego kryzysu (1929) i znalazł się w Przedsiębiorstwie Wodociągów. Po wyzwoleniu w r. 1945 A. Łuczak wybrał sobie pracę, która bardziej mu odpowiadała, chociaż była trudniejsza i uciążliwsza - przy sieci wodociągowej. W r. 1946 pękła główna żyła wodociągowa. Do naprawy przystąpiło dziewięciu ludzi, wśród których był Łuczak. Pracowali prymitywnymi narzędziami - dzień i noc. Odpędzali senność, drzemiąc krótkimi chwilami na miejscu. Przechodnie rzucali cierpkie uwagi. Ale miasto otrzymało wodę wcześniej, niż przewidywano. Dzisiaj brygada awaryjna jest w pełni zmechanizowana.\nŁuczak został dwukrotnie przodownikiem pracy (1950 i 1959). Jest także członkiem Rady Robotniczej.\nUrodził się 4 III 1906 r. w Golejewie (pow. Rawicz). Przywędrował do naszego miasta w r. 1929, posiadając papiery czeladnika ślusarsko-kowalskiego. I od tego czasu rozpoczęły się jego codzienne wędrówki po wszystkich dzielnicach Poznania, został bowiem monterem sieci wodociągowej. Pracował przy zakładaniu nowych i przy naprawie starych rurociągów. Od pierwszych dni po wyzwoleniu w 1945 r. spotkać można było J. Łukowskiego znowu na ulicach Poznania, jak zabezpieczał przed zniszczeniem urządzenia wodne. Kiedy organizuje się specjalna brygada awaryjna, Józef Łukowski jest jej członkiem. Pracuje także nad uruchomieniem stacji pomp. Kiedy stan zdrowia uległ pogorszeniu, Józef Łukowski rozpoczął pracę w narzędziowni. Zawsze jednak staje do dyspozycji, kiedy trzeba szybko usunąć awarię. Jest nadal członkiem pogotowia wodociągowego i pełni w nim funkcję podmistrza. Energia Józefa Łukowskiego, wysokie umiejętności zawodowe sprawiły, że należy on do cenionych racjonalizatorów Przedsiębiorstwa Wodociągów. W ciągu ostatnich kilku lat trzy jego projekty zastosowane zostały w praktyce, a m. in. przyrząd do nawiercania rurociągów pod ciśnieniem. Otrzymał za to odznakę racjonalizatora produkcji.\nTysiące poznaniaków z dumą wspomina swoje bohaterstwo w walkach o wyzwolenie miasta spod okupacji hitlerowskiej. A Franciszek Maciejewski opowiada o tym niechętnie. Widziano go jednak, jak jeszcze w czasie bitwy uwijał się przy odgruzowaniu stacji pomp wodociągowych (1945). Pociski artyleryjskie niosły wokół śmierć, a on starał się przywrócić do życia martwe maszyny. Płonące miasto potrzebowało bowiem wody dla chorych i rannych oraz gaszenia pożarów. Wysiłki Maciejewskiego i jego kolegów nie poszły na marne.\nFranciszek Maciejewski urodził się 15 X 1907 r. w Pławcach pod Środą. Do pracy w wodociągach zgłosił się w 1927 r. jako wykwalifikowany kierowca samochodowy. Pracuje w przedsiębiorstwie ponad 35 lat. Obecnie jest kierowcą zmotoryzowanego beczkowozu asenizacyjnego.\nWiosną 1964 f. Józef Maciejewski, ur. 4 III 1903 r., ukończył sześćdziesiąty pierwszy rok życia. 33 lata z tego przepracował w Przedsiębiorstwie Wodociągów. Jest żywą kroniką przedsiębiorstwa, pamięta czasy, kiedy większość robót wykonywało się ręcznie, kiedy system kanalizacji odbiegał daleko od prawidłowości. Zaraz po II wojnie światowej, kiedy Poznań podnosił się w ciężkim trudzie z ruin, Józef Maciejewski skierowany został do oczyszczalni ścieków jako maszynista. W r. 1957 powierzono mu funkcję konserwatora urządzeń. Praca ta wymaga dużych umiejętności. Nie wolno bowiem dopuścić do przerwy w ruchu. W przedsiębiorstwie Józef Maciejewski cieszy się wielkim zaufaniem. W f. 1959 wybrany został członkiem egzekutywy zakładowej organizacji PZPR, a nieco później zastępcą przewodniczącego Rady Robotniczej. Posiada duże doświadczenie w pracy społecznej. Jego działalność cechowała zawsze troska o zabezpieczenie załodze dotirych warunków pracy. W czasie wolnym od pracy zawodowej i społecznej podnosił na różnych kursach swe kwalifikacje zawodowe, wzbogacał wiedzą ogólną. W f. 1960 otrzymał Józef Maciejewski odznakę przodownika pracy, a w cztery lata później 22 VII 1964 udekorowano go Złotym Krzyżem Zasługi.\nDopalały się jeszcze zgliszcza zbombardowanych domów i fabryk Poznania, kiedy ekipy robotników rozpoczęły usuwanie zniszczeń, zawieszania sieci wysokiego napięcia, zasypywania lei itp. Był kwiecień 1945 f. Do pracy w Przedsiębiorstwie Wodociągów zgłosił się Stefan Marciniak (Uf. 19 VII 1911 r.). Przyjęto go z otwartymi rękoma, potrzebowano elektromonterów. U rządzenia elektryczne wysokiego i niskiego napięcia stacji wodociągowych wymagały olbrzymich napraw i konserwacji. Bez mała rok prowadził te prace, a później objął stanowisko mistrza zmianowego w ruchu wodociągów. W czerwcu 1946 f. ukończył kurs przygotowawczy i otrzymał dyplom mistrzowski. Przedsiębiorstwo obarcza go dalszymi odpowiedzialnymi funkcjami: w dniu 1 VII 1949 r. Stefan Marciniak mianowany został kierownikiem oddziału uzdatniania wody oraz kierownikiem warsztatu elektrycznego. Starał się nie zaprzepaścić żadnej szansy, jaką dała mu Polska Ludowa. Zapisał się na kurs przygotowawczy do egzaminu na stopień inżyniera elektryka, ukończył go z wynikiem pomyślnym i w f. 1955 otrzymał dyplom. Stefan Marciniak był wszędzie tam, gdzie trzeba było ludzi szczególnie oddanych. Był kolejno głównym energetykiem, kierownikiem działu głównego mechanika i energetyka, a ostatnio (1962) mianowany został kierownikiem ruchu w Wydziale Eksploatacji Wodociągów.\nJako czołowy racjonalizator przedsiębiorstwa zgłosił kilka projektów poważnych usprawnień w urządzeniach elektrycznych i wodociągowych. Za te zasługi otrzymał odznaki: racjonalizatora i zasłużonego racjonalizatora produkcji. Stale podnosząc kwalifikacje, organizował równocześnie kursy szkoleniowe dla maszynistów i elektryków. Brał czynny udział w pracach społecznych, pełniąc funkcję męża zaufania, członka Komisji Współzawodnictwa Pracy oraz członka Rady Robotniczej. W f. 1956 udekorowany został Srebrnym Krzyżem Zasługi.\nMistrz Jan Mianowski (Uf. 17 XI 1907) zdobywał zawód ślusarza mechanika nie w jednym warsztacie i nie w jednym kraju. W okresie międzywojennym dwa razy emigrował w poszukiwaniu pracy do Francji, z której kryzysy wypędzały robotników obcej narodowości. Wrócił do Poznania w przeddzień najazdu hitlerowskiego. Po wyzwoleniu sytuacja się zmieniła. Żaden fachowiec nie potrzebował szukać chleba za granicą. Mistrz J. Mianowski postanowił poświęcić Poznaniowi wszystkie swoje umiejętności zawodowe. Został brygadzistą grupy remontowej przy stacji pomp wodociągowych (1945). Razem z kolegami przez kilka lat próbował różnych sposobów, żeby skrócić czas międzyremontowych postojów pomp wodociągowych. W końcu udało się im skrócić czas remontu z 700 do 450 roboczogodzin. Dzięki temu zmniejszyła się ilość napraw awaryjnych i można było przejść do systematycznych remontów według planu. Kiedy w stacji pomp zainstalowano kilka nowych urządzeń, można było powierzyć J. Mianowskiemu mniej uciążliwe obowiązki. Został starszym mistrzem szkolenia. Ofiarna praca przysporzyła mu wiele odznaczeń i wyróżnień. Otrzymał Srebrny Krzyż Zasługi i tytuł zasłużonego przodownika pracy. Mieszkańcy Wildy wybrali go w f. 1954 na radnego Dzielnicowej Rady Narodowej.\nBył dorastającym młodzieńcem (Uf. 27 III 1903), kiedy wybuchło powstanie wielkopolskie. Zaciągnął się w szeregi powstańcze, walczył pod Lesznem i Zbąszyniem. W rodzinnym Kościanie uczył się zawodu ślusarskiego. W f. 1927 przystąpił do pracy w Przedsiębiorstwie Wodociągów, gdzie pracuje po dzień dzisiejszy. Sykstus Orzech jest starszym maszynistą. Wraz z zespołem dobrych fachowców obsługuje urządzenia, które dostarczają Poznaniowi wody pitnej. Ponieważ jest wybitnym specjalistą, powierzono mu również szkolenie przyszłych fachowców. Wykształcił ich już wielu. Sam, sumienny w pracy, zdyscyplinowany, koleżeński i zawsze pogodny, przekazuje te zalety innym. Ceniony jest również jako aktywista społeczny. Sykstus Orzech przez wiele lat był członkiem Rady Zakładowej oraz Prezydium Związku Zawodowego Pracowników Gospodarki Komunalnej. Wielce mu zawsze leżały na sercu sprawy bytowe załogi. Niemało zdziałał, piastując funkcję przewodniczącego Komisji Bytowo-Mieszkaniowej przy Przedsiębiorstwie Wodociągów, tym bardziej że powołano go również na członka Wojewódzkiej Komisji Mieszkaniowej.\nNiełatwo zasłużyć na Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Wyróżnia on ludzi o wyjątkowych zasługach. I właśnie takim jest Michał Owczarek (Uf. 10 IX 1901), monter Pogotowia Technicznego. Poświęcił Poznaniowi całe swoje życie. Już jako kilkunastoletni chłopak walczył w powstaniu wielkopolskim. Wyróżnił się wtedy odwagą i poświęceniem. Potem zgłosił się do pracy w Przedsiębiorstwie Wodociągów. Zaczął od niwelowania terenów pod budowę ujęcia wody. Następnie pracował w kuźni, a kiedy zdał egzamin czeladnika, powierzono mu samodzielne stanowisko monterskie.\nBrał udział we wszystkich poważniejszych robotach przy budowie urządzeń wodociągowych w ciągu ostatnich 40 lat. Jego ręce co dzień wyposażały miasto w potrzebne instalacje, zawsze dokładnie i bezbłędnie. Dzięki takiej m. in. pracy Michał Owczarek poznał prawie wszystkie urządzenia wodociągowe. Wie najlepiej, gdzie naj słabsze punkty sieci. Dlatego jest nieocenionym pracownikiem Pogotowia Technicznego. Jego diagnozy są nieomylne.\nJednym słowem, Michał Owczarek jest dobrym lekarzem poznańskich wodociągów. W dwudziestolecie Polski bud owej udekorowany został Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.\n"Człowiek uczy się całe życie!" - Wincenty Urbaniak trzymał się tej zasady konsekwentnie. Pracuje w Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji bez przerwy 43 lata (od 1922 r.). Od dwudziestu lat pracuje na stanowisku głównego księgowego i należy do naj starszych stażem pracowników przedsiębiorstwa. Jako młody pracownik (ur. 29 VI 1906) równocześnie dokształcał się. Jako. eksternista ukończył szkołę zawodową i zdał końcowy egzamin w liceum handlowym w Poznaniu. Znowu nauka, której końcowy wynik przynosi mu stanowisko asystenta miejskiego, a później sekretarza miejskiego. Równocześnie specjalizuje się w zawodzie księgowego - bilansisty. Po wyzwoleniu znowu nie zapomina o nauce. Bierze udział w kursach organizowanych przez Ministerstwo Gospodarki Komunalnej. W r. 1963, po złożeniu egzaminu i uzyskaniu dyplomu, wpisany zostaje na państwową listę dyplomowanych biegłych księgowych. W chwilach wolnych od pracy i nauki Wincenty Urbaniak uprawiał z zamiłowaniem sport. Nie tylko zresztą uprawiał, był działaczem sportowym. Jego zasługi w tej dziedzinie ceniono wysoko. Szczyci się posiadaniem Złotej Odznaki Polskiego Związku Bokserskiego, odznak klubów sportowych "Surma" i "Polonia" oraz Federacji Sportowej "Ogniwo". Wincenty U rbaniak jest ponadto aktywistą społecznym i członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.\nGdyby stawy nie nasycały wodą terenów infiltracyjnych, pompy wodociągowe ssałyby nie wodę, a powietrze. Takie niebezpieczeństwo groziło miastu w czasie "zimy stulecia". Ludność Poznania pamięta niepokój tych dni. Mało jednak kto wie, że wtedy Feliks Witkowski (ur. 23 X 1904) z kilkoma -kolegami uratowali miasto od zupełnej katastrofy braku wody. Robotnicy ci wykazali podziwu godne poświęcenie. Przez kilka dni i nocy dyżurowali nad brzegiem rzeki i odpychali od kraty lodowaty "ryz", aby nie tamował przepływu wody. Drętwieli z zimna. Grupa starszego mistrza eksploatacji, Feliksa Witkowskiego, nie zawiodła zaufania.\nNie pierwszy to raz robotnicy ci dowiedli troski o dobro miasta. Kiedy jeszcze nie można było kupić niektórych urządzeń dla sprawniejszego oczyszczania stawów infiltracyjnych, robotnicy ci, a przede wszystkim mistrz Witkowski - zastosowali różne prostsze urządzenia, a zimą 1959 r. zapewnili funkcjonowanie wodociągów, kopiąc w zmarzłej ziemi specjalny kanał, którym doprowadzili wodę do stawów. Niedługo mistrz Feliks Witkowski obchodzić będzie 40-1ecie pracy w Przedsiębiorstwie Wodociągów, rozpoczął ją bowiem jako ślusarz w 1925 r.\nNiewiele jest w Wielkopolsce miast i miasteczek, których nie odwiedził Józef Wróblewski. Turysta to z zamiłowania i obowiązku. Jest studniarzem, a wiercić studnie trzeba wszędzie. Od wczesnej młodości (UL 3 I 1900) nie obcą mu była ciężka praca. Kiedy wrócił z powstania wielkopolskiego, rozpoczął pracę w śląskich kopalniach węgla. Był górnikiem przeszło sześć lat. W rodzinnym Robakowie koło Śremu nauczył się pod kierunkiem wybornych mistrzów studniarstwa. Kiedy wchodzi w wykopy, by założyć cembrownię, przypominają mu się lata przepracowane w górnictwie. Od blisko dziesięciu lat Józef Wróblewski jest w Przedsiębiorstwie Wodociągów brygadzistą. Jego zespół, składający się z sześciu ludzi, wyróżniany był kilkakrotnie za dobrą i sumienną pracę. Zakładał studnie we wszystkich dzielnicach Poznania.\nZawód spawacza cenią wszyscy, a Józef Zys (UL 21 III 1905) jest z niego dumny. Pracuje w warsztatach naprawczych wodociągów od 1945 L Powierzano mu spawanie rur we wszystkich prawie przypadkach poważniejszych awarii sieci. Jego to właśnie podziwiali ludzie, jak kilka lat temu, spawał rurociągi w mieście.\nSpawacze nie zawsze byli tak wyposażeni w środki techniczne, jak obecnie.\nZaraz po wojnie pracowali bardzo prymitywnymi narzędziami. Każda robota zabierała mnóstwo czasu, a trzeba było się spieszyć, żeby mieszkańcy miasta nie cierpieli długo niedostatku wody. Zasługi Józefa Zysa nagrodził minister gospodarki komunalnej, przyznając mu tytuł zasłużonego przodownika pracy. Przyznano mu wiele wyróżnień, m. in. za pomysły racjonalizatorskie, a 22 II 1956 r., w przededniu rocznicy oswobodzenia Poznania, spawacz Józef Zys u3ekorowany został Srebrnym Krzyżem Zasługi.\nZebrali: Zenon Karpiński i Józef Skurski ZYCIE\nSEZON KULTURALNY 1963/1964 W POZNANIU\nIjEZON kulturalny 1963/1964 przebiegał w całym kraju pod znakiem przygotowań do obchodów XX -lecia Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, IV Zjazdu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, a w Poznaniu i Wielkopolsce - dodatkowo pod znakiem II Wielkopolskiego Festiwalu Kulturalnego oraz Roku Ziemi Wielkopolskiej. W ramach tych przygotowań podejmowano cały szereg inicjatyw kulturalnych, odbywało się w Poznaniu i w województwie wiele imprez na skalę i o znaczeniu ogólnopolskim. Wymienić przede wszystkim wypada VII Zjazd Pisarzy Ziem Zachodnich, Poznańską Wiosnę Muzyczną i IV Kaliskie Spotkania Teatralne. Imprezy te wpływały, rzecz jasna, na ożywienie życia kulturalnego, wymagały zwiększonego wysiłku organizacyjnego, nie tylko zawodowych placówek kulturalnych, ale i związków twórczych i stowarzyszeń. Z drugiej strony pamiętać musimy o tym, że pracowano w dość trudnej sytuacji ekonomicznej. Straty, jakie poniosła gospodarka narodowa na skutek ciężkiej zimy u progu 1963 r., odbiły się także na działalności kulturalnej. Stąd też występowały często dysproporcje między realnymi możliwościami a ambicjami i zamierzeniami. Z okazji inauguracji roku kulturalno-oświatowego 1962/1963 z nadzieją i zaufaniem przyjmowano i gorąco aprobowano ambitne plany teatrów dramatycznych i Państwowej Opery im. St. Moniuszki. Z satysfakcją stwierdzić można, że nie były to deklaracje gołosłowne. W ciągu roku 1963/1964 wysiłki zmierzające z jednej strony do podniesienia rangi artystycznej tych placówek, z drugiej zaś w kierunku popularyzacji teatru, zjednania sobie nowych widzów uwieńczone zostały powodzeniem. Zarówno kierownictwo opery jak i teatrów dramatycznych, nie rezygnując z ambicji artystycznych, potrafiły je pogodzić z zainteresowaniami masowego odbiorcy. Pewne - niezwykle rzadkie kompromisy wyszły jednej i drugiej stronie na dobre. Poznań oglądał w roku 1963/1964 przedstawienia dzieł tej miary co Kordian i cham - K r u c z k o w s k i e g o, Nieboska komedia - Kra s i ń s k i e g o (Teatr Polski) Wieczny małżonek - D o s t o j e w s k i e g o (Teatr Nowy) Eros i Psyche - Róż y c k i e g o, balety: La Valce - R a vel a, Historia żołnierza - S t r a w i ń - s k i e g o, Błękitna rapsodia G e r s h w i n a (Opera), które były bez wątpienia ogólnopolskimi wydarzeniami artystycznymi. Do bardzo ciekawych i udanych przedstawień należały: Zemsta nietoperza S t r a u s s a , Mały kominiarczyk B r i t t e n a (Opera), Ania Z Zielonego Wzgórza M o n t g o m e r y (Teatr Nowy), Grube ryby - B a ł u c k i e g o (Teatr Polski), które były właśnie szczęśliwym kompromisem z mniej przygotowanym odbiorcą. W sumie teatry dramatyczne zamknęły sezon 1963/1964 siedemnastoma, a Opera pięcioma premierami.\nDużymi osiągnięciami zamknęła sezon artystyczny 1963/1964 Filharmonia Poznańska. Nowe kierownictwo dbało nie tylko o utrzymanie rangi artystycznej tej placówki, ale w równej mierze o efekty na polu upowszechniania i popularyzacji muzyki symfonicznej. "Koncerty Poznańskie", organizowane wspólnie z Wojewódzką Komisją Związków Zawodowych i redakcją "Expressu Poznańskiego", stały się już niemal instytucją, bowiem ich popularność stale wzrasta. Odbyło się, już 20 takich koncertów przy prawie stuprocentowej widowni (ok. 1100 miejsc), co na koncertach tego typu jest rzeczą raczej wyjątkową. Ta pożyteczna inicjatywa zyskała sobie także dobre imię w kraju. Z poznańskich doświadczeń korzystają już inne ośrodki wojewódzkie. Filharmonia Poznańska zanotowała również niewątpliwe osiągnięcia w krzewieniu kultury muzycznej w szkołach Poznania i województwa poznańskiego. Audycje umuzykalniające, koncerty szkolne (w listopadzie 1964 r. odbył się tysiączny koncert), połączone zawsze ze starannie przygotowaną prelekcją, zyskały wysoką ocenę na Ogólnopolskim Konkursie w Łodzi, na którym Filharmonia Poznańska zdobyła drugie miejsce. Pracujące od lat w wyjątkowo trudnych warunkach lokalowych Operetka Poznańska i scena dla najmłodszych poznaniaków Teatr Aktora i Lalki "Marcinek" nie zmarnowały także sezonu. W operetce odbyły się dwie premiery: Sinobrody O ff e n b a c h a, Can-Can P o r t era. Przygotowano także przede wszystkim z myślą o wyjazdach komedię muzyczną Wet s c h i ń s k i e g o Serwus, Piotruś. Osiągnięcia Teatru "Marcinek" (cztery premiery) stawiają go w rzędzie czołowych scen tego typu w kraju.\nObok osiągnięć artystycznych operetki warto odnotować duże wyrobienie społeczne zespołu, co wyrażało się między innymi w podejmowaniu wielu prac społecznych. Reasumując uznać można sezon sceniczno-estradowy za udany. Świadczy o tym najlepiej stale wzrastająca liczba widzów teatralnych. Dla ilustracji dwie liczby: W 1963 r. nasze teatry i instytucje muzyczne odwiedziło 1 037 107 widzów i słuchaczy, a w pierwszym półroczu 1964 r. .mieliśmy ich 661877. Na pewno jest w tej dziedzinie jeszcze sporo do zrobienia, nie ma przecież recepty na dobry teatr, ale fakt, że najbardziej niezadowolonymi z obecnego stanu rzeczy są dyrektorzy tych placówek, pozwala przypuszczać, że możemy oczekiwać dalszego pomyślnego rozwoju. Oblicze kulturalne miasta w sezonie 1963/1964 kształtowały również w mozolnej, nie dostrzeganej nieraz pracy, biblioteki, muzea, kluby l świetliceMiejska Biblioteka Publiczna im. E. Raczyńskiego rozszerzyła znacznie SIec swoich filii (z 24 do 30) i punktów bibliotecznych (z 65 do 84), które objęły swoim zasięgiem całe miasto. Biblioteki stały się placówkami kulturalnymi w pełnym tego słowa znaczeniu, spełniając poważne funkcje oświatowe i wychowawcze, szczególnie w stosunku do dzieci i młodzieży. Warto również podkreślić pożyteczną działalność Muzeum Historii Ruchu Robotniczego im. M. Kasprzaka, placówki zajmującej się również aktualnymi politycznymi sprawami Poznania i Wielkopolski. Niezupełnie natomiast wykorzystały swe możliwości w dziedzinie popularyzatorskiej i oświatowej Muzeum Archeologiczne i Biuro Wystaw Artystycznych. Działalność zakładowych klubów kultury i świetlic zdobyła sobie nowego konkurenta w postaci około 50 świetlic komitetów blokowych. Działają one wyłącznie w oparciu o aktyw i inicjatywę społeczną. Zdobyły sobie dużą popularność. Szczególnie duże osiągnięcia na odcinku rozwijania świetlic komitetów blokowych zanotowali mieszkańcy i rady narodowe dzielnic Stare Miasto i Wilda. Bawiąca w marcu 1964 r. w Poznaniu sejmowa podkomisja do spraw kultury uznała świetlice komitetów blokowych za najbardziej ciekawe zjawisko w masowym ruchu kulturalnym w Poznaniu. Warunki lokalowe tych placówek są mniej niż skromne. Są to niejednokrotnie ciasne pomieszczenia, najczęściej lokale niemieszkalne, w zawilgoconych suterenach, wyposażone lepiej lub gorzej w sprzęt darowany przez samych mieszkańców, bądź też zakupiony ze skromnych środków władz dzielnicowych, zakładów opiekuńczych itp. Są jednak świetlice posiadające telewizory, radia, gry świetlicowe, a nawet własne instrumenty muzyczne. Ale nie sprawy wyposażenia tych placówek są największą troską Wydziału Kultury Prezydium Rady N arodowej m. Poznania i referatów kultury dzielnicowych rad narodowych. Czy świetlice te zdadzą egzamin, czy potrafią na stałe skupić pewną ilość uczestników, czy też okażą się jednym z nieudanych eksperymentów? Trudno dziś o pewną odpowiedź. To, co już zrobiono, to, co obserwujemy w wielu tych placówkach (szczególnie w dzielnicach Jeżyce i Stare 'Miasto), napawa optymizmem. Posługując się różnymi formami pracy, skupiają one przede wszystkim dzieci i młodzież. Uzależnione od warunków lokalowych oraz osobistych zainteresowań opiekuna lub grupy aktywu, który pracą tą kieruje, rozwijają mozolnie swój własny model pracy świetlicowej. Muzyka pociąga młodzież, powstają więc różne zespoły muzyczno-estradowe.\nWidzieliśmy i słyszeliśmy je na wielu imprezach rozrywkowych, jakie odbywały się w Poznaniu z okazji świąt państwowych. Jak na pierwszy rok działalności - świetlice komitetów blokowych zrobiły sporo. Dalsze ich losy w dużej mierze zależne są od tego, czy potrafią rozbudzić i utrzymać inicjatywę społeczną ci wszyscy, którzy odpowiedzialni są za rozwój kulturalny Poznania. Coraz większą rolę w życiu kulturalnym odgrywają nasze szkoły artystyczne.\nNie tylko dlatego, że kształcą przyszłe kadry zawodowych artystów, ale przede wszystkim dlatego, że wokół szkół tych grupuje się potężna armia działaczy kulturalnych, bez których niemożliwy byłby amatorski ruch artystyczny. Dotyczy to w szczególności szkół muzycznych. Śmielej realizowano w minionym sezonie zalecenia zawarte w porozumieniu Centralnej Rady Związków Zawodowych i Ministerstwa Kultury i Sztuki dotyczące koordynacji środków na cele kulturalno-oświatowe oraz koordynacji działania. Znacznym osiągnięciem na tym polu poszczycić się mogło Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej - Jeżyce. To, co osiągnięte zostało w sezonie 1963/1964 w zakresie rozwoju masowego ruchu kulturalnego, jest niewątpliwie w poważnej mierze wynikiem pomocy i opieki ze strony dzielnicowych rad narodowych. Gospodarze dzielnic wykazywali naprawdę szczerą troskę o sprawy kultury, a że doskonale znają potrzeby i możliwości swego terenu, środki, którymi dysponowali były zawsze celowe. Po okresie poszukiwań organizacyjnych Poznański Pałac Kultury znalazł już swoje miejsce i rolę w życiu kulturalnym miasta i województwa. Około 5000 stałych uczestników, głównie dzieci, setki imprez, odczytów, wystaw, pomoc instruktażowa dla placówek peryferyjnych i świetlic blokowych - to poważne osiągnięcia Pałacu. Dobry poziom reprezentowały działające przy Pałacu zespoły amatorskie, zwłaszcza chór męski "Arion" i chór dziewczęcy "Skowronki". Ruch amatorski w Poznaniu reprezentowany był przez około 120 zespołów, w tym: dwa zespoły pieśni i tańca ("Wielkopolska" i Centrala Przemysłu Ludo\nwego i Artystycznego), 19 chórów, 12 orkiestr dętych, 25 rozrywkowych, 10 zespołów teatralnych, 10 estradowych. W ramach II Wielkopolskiego Festiwalu Kulturalnego odbyły się przeglądy amatorskich zespołów teatralnych, teatrów poezji i teatrów lalkowych. Poznański teatr amatorski "Pegaz", działający przy Wyższej Szkole Ekonomicznej, zasłużył na ogólnopolskie wyróżnienie.\nW realizacji trudnych zadań upowszechnienia kultury dużą pomocą władzom miejskim i dzielnicowym służyły 32 społeczne stowarzyszenia kulturalne. Do najaktywniejszych należy zaliczyć: Towarzystwo Miłośników Miasta Poznania, Towarzystwo Wiedzy Powszechnej, Wielkopolski Związek Śpiewaczy, Poznańskie Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego, Stowarzyszenie Ateistów i Wolnomyślicieli i Wielkopolskie Towarzystwo Kulturalne, pod patronatem którego odbywały się wszystkie poważniejsze przedsięwzięcia kulturalne. Niemałe osiągnięcia odnotowały poznańskie środowiska twórcze. Wykazały one dużą żywotność artystyczną, uczyniły dalszy pomyślny krok w kierunku zbliżenia do aktualnych politycznych i gospodarczych problemów naszego życia. Dotyczy to przede wszystkim środowiska plastycznego (wyjazdy w plener koniński, sympozjum poświęcone humanizacji wnętrz zakładów przemysłowych) i literackiego (Zjazd Pisarzy Ziem Zachodnich). Wiele poznańskich zespołów artystycznych odniosło sukcesy na arenie ogólnopolskiej i poza granicami kraju. Orkiestra kameralna Filharmonii Poznańskiej - we Francji, Chór Kurczewskiego i Zespół Pieśni i Tańca Związku Młodzieży Socjalistycznej "Wielkopolska" - w NRD, Filharmonia Poznańska w Warszawie - to tylko niektóre przykłady. Wspomnieć należy o udanych przeniesieniach teatralnych w Telewizji Poznańskiej (Kordian i cham, Odbudowa Błędomierza, Wieczny małżonek). Bardzo pozytywną rolę w życiu kulturalnym naszego miasta odegrało Przedsiębiorstwo Imprez Artystycznych "Estrada", które zapewniło nam oprócz czysto rozrywkowych kilka imprez o dużych wartościach artystycznych (np. występy Warszawskiego Teatru Narodowego i Pantomimy Wrocławskiej). Cała działalność kulturalna służy sprawie socjalistycznego wychowania społeczeństwa, przy czym dzisiaj już na szczęście pojmujemy to w sposób właściwy, nie uproszczony. Mamy już za sobą okres dziecięcej choroby lewicowości w życiu kulturalnym, przeżyliśmy również szczęśliwe czasy, kiedy eksperyment był nie tylko środkiem, ale i celem ostatecznym w działalności kulturalnej. Żyjemy w okresie wielkiej trzeźwości politycznej, sprzyjającej działalności twórczej i kulturalnej. Pamiętać jednak musimy również i o tym, że nie możemy mierzyć sił na zamiary, stosować zasad "jakoś to będzie", lecz liczyć się z posiadanymi środkami. XIII Plenum i IV Zjazd Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej wytyczyły główne kierunki działania, kierunki masowej pracy wychowawczej. Wynikają z nich odpowiedzialne i ważne zadania dla działaczy kulturalnych. Czołowa rola w pracy kulturalno-oświatowej należy do książki. Właśnie książka mimo olbrzymiej konkurencji nowoczesnych środków oddziaływania (film, telewizja) pozostała nadal skutecznym środkiem dokształcania i wychowywania. Z tego stwierdzenia wynikają konkretne wnioski: sieć bibliotek jest wprawdzie dostateczna, jest jednak jeszcze na tym polu sporo do zrobienia. Wystarczy wziąć do ręki opublikowane ostatnio przez Ministerstwo Kultury i Sztuki dane statystyczne dotyczące bibliotek publicznych, aby się przekonać, że Poznań pod względem wielkości księgozbiorów nie zajmuje wcale czołowego miejsca. Wręcz przeciwnie. Co należy więc robić? W miarę możliwości przeznaczać jak najWIęcej środków na zakup książek. Trzeba jednocześnie kontynuować wysiłki zmierzające do udostępnienia wszystkim czytelnikom książek z bibliotek zakładowych, związkowych i innych. Należy także zwrócić uwagę na usprawnienie informacji o posiadanych zbiorach. Drugą z kolei dziedziną pod względem maSOWOSCI I siły oddziaływania jest film. Dobra polityka repertuarowa, propagowanie filmów wartościowych (w tym również oświatowych) powinno uczynić z tej dziedziny sztuki potężną broń w masowej walce o socjalistyczne wychowanie społeczeństwa. Wszystkie placówki kulturalne (kluby, świetlice, szczególnie na peryferiach) posiadające odpowiednie warunki lokalowe powinny zainteresować się możliwością organizowania u siebie przeglądów filmów oświatowych i popularnonaukowych. Doceniamy wielką rolę poznawczą i wychowawczą teatru. Mamy w Poznaniu teatr ideowy, zaangażowany, o wysokich, stale wzrastających walorach artystycznych. Teatr ten ma ambicje, aby stać się ulubioną sceną masowego odbiorcy. O tym zadecyduje przede wszystkim odpowiednia polityka repertuarowa. Obok tego należy stworzyć dobry klimat wokół teatru, wyrabiać w społeczeństwie nawyki chodzenia do teatru. Teatr liczy w tej mierze na pomoc działaczy kulturalnych. "Polowanie na jelenie" było pierwszym etapem walki ze szmirą. Ponieważ walka musi być prowadzona różnymi formami jeszcze przez długi okres czasu, papierać należy wszelkie inicjatywy mające na celu upowszechnienie współczesnej plastyki. Tworzenie grup miłośników sztuki, klubów dyskusyjnych, organizowanie odczytów z okazji wystaw - oto niektóre ze środków działania. Duże pole do działania ma tutaj Biuro Wystaw Artystycznych i Związek Zawodowy Artystów Plastyków, jeśli wyjdzie poza zaczarowany krąg Starego Rynku.\nDla Poznania - "stolicy muzycznej kraju" - jak to chętnie często podkreślamy, muzyka ma szczególne znaczenie. Szczycimy się masowym ruchem śpiewaczym, a takie zespoły, jak chór Stuligrosza lub Kurczewskiego, przynoszą 'miastu światowe sukcesy. Ranga Filharmonii i Opery Poznańskiej stale wzrasta.\nMimo to wciąż jeszcze kultura muzyczna społeczeństwa nie jest zbyt wysoka.\nI znowu nie "załatwią" tej sprawy poznańskie szkoły muzyczne, lecz tak jak w innych dziedzinach życia kulturalnego liczyć trzeba na inicjatywę i działanie licznych w Poznaniu stowarzyszeń muzycznych i śpiewaczych. · Pałac Kultury powinien zwrócić jeszcze większą uwagę na pomoc instrukcyjno-metodyczną dla placówek kulturalnych w mieście. Pomocy tej oczekują przede wszystkim świetlice komitetów blokowych. Pracującym tam społecznie ludziom, trzeba jak najprędzej udzielić porad przy opracowywaniu programu pracy i prowadzeniu zajęć w świetlicach. Z nowych inicjatyw na uwagę zasługuje propozycja Prezydium Rady Narodowej m. Poznania i Miejskiej Komisji Koordynacyjnej do spraw kultury, odbywania comiesięcznych spotkań ze środowiskami twórczymi. W spotkaniach tych braliby udział członkowie Prezydium Rady Narodowej, Miejskiej Komisji Koordynacyjnej do spraw Kultury, Komisji Kultury Rady Narodowej i przedstawiciele Wydziału Kultury Prezydium Rady Narodowej.\nRosnąca stale w naszym mIeSCIe armia działaczy kulturalnych odczuwa coraz mocniej potrzebę stałych kontaktów. Tym postulatom wychodzi naprzeciw inicjatywa Pałacu Kultury, który powołał do życia Klub Działacza Kulturalnego. Chodzi tutaj nie tylko i nie tyle nawet o systematyczne szkolenie, bo to Pałac Kultury robi, ale raczej o stworzenie platformy do swobodnej dyskusji, do wymiany doświadczeń.\n6 Kronika Miasta Poznania l


Dzik Doris wielkość 15cm • BUKOWSKI • Sklep Retro-online.pl\n> PLUSZAKI>Doris Dzik Bukowski Design 15cm\nCo to jest Doris Bukowski Design?\nDoris to dzik marki Bukowski Design. Posiada niezwykle miękkie, brązowe futerko o włosiu średniej długości. Jego ryjek, raciczki, ogonek oraz wewnętrzna strona uszu są koloru beżowego. Posiada czarne, błyszczące oczka, wyhaftowany brązowy nosek i kły koloru kremowego. Wykonany jest z niesamowicie miękkich i puszystych materiałów i jest rozkosznie miły w dotyku. Doris jest pierwszym dzikiem w kolekcji Bukowski Design. Wyjątkowy projekt Barbary Bukowskiej sprawia, że dzik Doris jest niezwykle uroczym pluszakiem.\nDoris to dzik marki Bukowski Design. Posiada niezwykle miękkie, brązowe futerko o włosiu średniej długości. Jego ryjek, raciczki, ogonek oraz wewnętrzna strona uszu są koloru beżowego. Posiada czarna, błyszczące oczka, wyhaftowany brązowy nosek i kły koloru kremowego. Wykonany jest z niesamowicie miękkich i puszystych materiałów. Ma 15 cm długości.


Galeria Handlowa Megamedia > Zdrowie i Uroda > Produkty medyczne > Inhalatory i Nebulizatory > A3 COMPLETE\nnumer katalogowy: NE-C300-E\nNC 300 MESH\nNebulizator z kompresorem, 5 lat gwarancji\nUnikalny nebulizator z regulacją ilości leku. Efektywne leczenie schorzeń płuc i górnych dróg oddechowych.\nNienagrzewający energooszczędny nebulizator z kompresorem, zapewnia wygodną terapię przy astmie, przewlekłym zapaleniu oskrzeli, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, alergiach i innych chorobach układu oddechowego. Posiada nowy i unikalny zestaw nebulizatora, zapewniający regulowane 3 pozycje, dostarczając lek do wybranych miejsc w drogach oddechowych.\nSięga głęboko do płuc a także umożliwia szybką ulgę dla środkowych i górnych dróg oddechowych. Jest nebulizatorem nowej generacji, oferującym najbardziej kompleksowe leczenie astmy i innych chorób układu oddechowego.\nWielkość cząstki: MMAD = 10,0 ?m (pierścień w ustawieniu 1), 5,0 ?m (pierścień w ustawieniu 2), 3,0 ?m (pierścień w ustawieniu 3)\nTempo nebulizacji: 0,7 ml/min (pierścień w ustawieniu 1), 0,5 ml/min (pierścień w ustawieniu 2), 0,3 ml/min (pierścień w ustawieniu 3)\nPojemność zbiornika na lek: maks. 12 ml\nGłośność pracy urządzenia: 65 dB\nMasa około 1,3 kg (sam kompresor)\nOpinie o produkcie Inhalator Omron A3COMPLETE: Dodaj opinię »\nSoehnle Cordless Heat Belt Black\n359.99 zł 280.00 zł\nOpis: akumulator-4h pracy, 4 poz. temp. podśw. wyświetlacz\nBeurer HL 35 wymienne ostrza golące\n119.00 zł 65.37 zł\nOpis: folia i ostrze, do HL 35, w zestawie 2 folie i ostrza.\nBeurer JZA 07\n49.00 zł 20.00 zł\nOpis: do szczoteczki JZA70\nMesMed MM 500 PIESIO\n107\tzł DodajNegocjuj cenę\nRossmax NI60Q PIESEK\n155\tzł DodajNegocjuj cenę\nOmron CompAir Eco\n108\tzł DodajNegocjuj cenę\nRossmax NC 300 MESH\n399\tzł DodajNegocjuj cenę