00461 006961 20512753 na godz. na dobę w sumie\nPodobno kobiety byłyby skłonne oddać nawet dwadzieścia lat swojego życia, żeby wyglądać lepiej. Słodki Jezu! Myślę o tym i robi mi się słabo. Dwadzieścia bożych lat… Nie dalibyście temu wiary – jestem pewna – gdybyście byli na moim miejscu. W ciągu ostatnich kilku miesięcy poznałam tak wiele dzielnych, mądrych, odważnych, pięknych kobiet, że na samo ich wspomnienie trudno się nie uśmiechnąć. Picasso mawiał, że istnieją dwa rodzaje kobiet: boginie i wycieraczki. Szanowny panie od kubizmu, spieszę donieść, że się pan pomylił! Odkryłam bowiem, że istnieją dwa rodzaje kobiet: boginie i boginie do kwadratu. Koniec, kropka. Pewne jak to, że dwa plus dwa równa się cztery. I jak to, że w ciągu ostatnich ośmiu miesięcy moje życie stanęło na głowie. Możecie mi nie wierzyć, ale dałam początek efektowi domina, reakcji łańcuchowej, stworzyłam własną kulę śnieżną, która stopniowo rozrastała się aż do rozmiarów, które przerosły moje oczekiwania. Żeby to zrozumieć, potrzeba liczb. Ponad dwieście dni. Znacznie więcej kobiet. Pięćdziesiąt jeden tysięcy – o rany! – fanów na Facebooku. Setki komentarzy, lawina polubień, mnóstwo udostępnień. Niezliczona ilość wzruszeń. Kilka separacji. Wiele wieczorów w samotności. I jeszcze jedna cyfra: trójka. A dokładnie trzy jak ulał pasujące do siebie słowa: kobiety są niesamowite. Niech skonam, jeśli to nieprawda. Nazywam się Kaja Redo i jestem prawdopodobnie najszczęśliwszą dziewczyną na świecie. Zagramy razem w domino?\nRozdział 1 – Jezu Chryste – stęknęła Mini. Słowa wyskoczyły z niej niespodziewanie (jak pajac na sprężynie uwolniony z ciasnego pudełka). Odezwała się pierwszy raz od dobrych kilku minut, dziesięciu prawie, co było dość niezwykłe, bo na ogół buzia jej się nie zamykała, a i postękać sobie lubiła. Spojrzałyśmy na nią zaskoczone. Już otwierałam usta, żeby zapytać, co ją tak poruszyło, gdy do moich uszu dotarł potok słów płynący z telewizora: „Radom po raz kolejny (czyli, do licha, który? – zaczęłam się zastanawiać – piąty, dziesiąty, a może pięćdziesiąty?) został uznany za «najgorsze polskie miasto do życia»”. Cholerabyichwzięła, zaklęłam w duchu; kiedy się denerwowałam, moje myśli i słowa często zlewały się w dziwaczną całość. Wzięłam kilka głębokich wdechów, a gdy wreszcie zdołałam się opanować, wbiłam oczy w ekran. Reportaż oglądałam poruszona, nie mogłam przestać kręcić głową. Niech ich szlag! Znowu Radom. I znowu to samo – że jest brzydki, smutny, opuszczony, bez perspektyw. Nie podobało mi się, że z mojego rodzinnego miasta wszyscy robią sobie chłopca do bicia. Krew mi się w żyłach ścinała, gdy słyszałam, że Radom to dziura, prowincja, stolica zupek chińskich i disco polo. Że niby dzikie miasto. A najbardziej mierził mnie fakt, że ranking „najgorszych polskich miast do życia” opracowano, podobno, na podstawie wypowiedzi samych mieszkańców. Po takim reportażu podły nastrój na resztę wieczoru miałam zagwarantowany. Siedziałyśmy u Mini w trochę staroświeckim (meblościanka) a trochę nowoczesnym (płaski telewizor) salonie trzypokojowego mieszkania w dziesięcioklatkowym bloku z wielkiej płyty. Mini dzieliła je z mamą (do której to mieszkanie należało) i Arkiem, swoim aroganckim mężem (na ich ślubie płakałam. Nie, nie ze szczęścia). Gadałyśmy o głupstwach, popijałyśmy słodkie wino z dyskontu i miałyśmy jeden z tych grubych dni, gdy kobieta czuje się jak szafa trzydrzwiowa i najchętniej ukryłaby się przed całym światem. – Też mnie to wkurza – fuknęłam wytrącona z równowagi, ciągle myśląc o przeklętym reportażu. – Nigdy nie powiedzą o Radomiu niczego dobrego. Mini rzuciła mi ostre spojrzenie spod zmarszczonych brwi i zgrabnym ruchem poderwała się z obitego ciemnozielonym zamszem fotela. Zbliżyła się do kanapy, na której siedziałyśmy, i wcisnęła się między mnie a Madzię. Była szczupła i wysoka. Z bliska poraził mnie intensywny zapach jej owocowych perfum. Palcami zakończonymi czerwonymi paznokciami spiłowanymi w ostre słupki odgarnęła sobie z twarzy bujne rude włosy i zabrzęczała złotymi kolczykami. – A ty w kółko o jednym – pisnęła, wywracając mocno umalowanymi oczami. – Nie o to chodzi. Patrzcie! – zawołała, rozłożyła sobie na udach kolorowe czasopismo i szponiastym palcem wskazała coś na prawej stronie. Mój wzrok powędrował na kościste łydki modelki, a następnie, w ślad za paznokciem Mini, na delikatne, złote sandałki zrobione z dwóch cienkich jak trzcina paseczków przyszytych do płaskiej podeszwy. Mini uwielbiała modę, więc mogłam się domyślać, że właśnie wypatrzyła kolejne cudo, które zapragnęła mieć w swojej szafie, choć było w tym coś dziwnego. Mini, owszem, lubiła czasopisma tego typu, ale gardziła drogimi rzeczami, wyznając zasadę: „Daj mi dwadzieścia złotych, a tak cię ubiorę w lumpeksie, że koleżanki zzielenieją z zazdrości”. Chętnie się chwaliła, że ma na sobie bluzkę za dwa pięćdziesiąt albo spodnie za cztery złote. Swoje łupy nazywała „emteemami” od pierwszych liter słów „muszę to mieć”. Kiedyś w życiu Mini było też miejsce dla „emgieemów” (od: „muszę go mieć”), ale zmieniło się to, gdy wyszła za, niestety, Arka Filipka. – Ładne – skwitowała Madzia, odzywając się pierwszy raz od dłuższego czasu. Mini prychnęła i pokręciła głową, brzęcząc kolczykami. – Ładne, nieładne, nie w tym rzecz. Zobaczcie, ile kosztują! Skuliłyśmy się z Madzią jak na komendę, by odczytać to, co napisano pod sandałami. Obok (pokręconego) nazwiska projektanta widniała cena: siedem tysięcy złotych. – Ile?! – krzyknęłam, momentalnie zapominając o reportażu, który zachwiał moim spokojem. Wprost nie mogłam uwierzyć własnym oczom. – Siedem tysięcy? – jęknęła Madzia. – Chyba się pomylili o jedno zero… – Jezu Chryste – powtórzyłam po Mini; aż musiałam odetchnąć. – Pomylili się, jasne. – Mini zaśmiała się ironicznie. – Ta sukienka kosztuje prawie dwa razy tyle – powiedziała, przesuwając czerwony paznokieć na małą czarną, w której sfotografowano modelkę w złotych sandałach. – W tym pisemku jest zresztą znacznie więcej takich kwiatków. – Co to w ogóle za gazeta? – zapytałam i zerknęłam na okładkę. Było to tak zwane luksusowe (bardzo grube i bardzo drogie) czasopismo poświęcone modzie, pełne zdjęć pięknych kobiet w absurdalnie drogich ciuchach, nieosiągalnych dla większości Polek. A już na pewno nie dla radomianek pijących dyskontowe wino. Drukowana apoteoza haj lajfu, targowisko próżności i blichtru. Modnie było położyć taki magazyn na stoliku obok kubka z kawą, pstryknąć fotkę i opublikować ją w jakimś serwisie społecznościowym, ale nic ponadto. Na dłuższą chwilę zapadła cisza i dałabym sobie uciąć rękę, że wszystkie trzy pomyślałyśmy o tym samym: jak długo musiałybyśmy pracować, by sprawić sobie sandały za siedem tysięcy. Ja chyba najkrócej, chociaż i tak nieprzyzwoicie długo: prawie pięć miesięcy (oczywiście pod warunkiem, że w tym czasie bym nie jadła, nie piła i nie płaciła rachunków). Większość osób było przekonanych, że pracując w redakcji lokalnego tygodnika jako fotoreporterka, zarabiam nieźle, ale prawda była taka, że co miesiąc na moje konto wpływało marne półtora tysiąca. Marne, bo gdy się żyje w pojedynkę, trudno się za takie pieniądze utrzymać i trzeba znowu zamieszkać z rodzicami. Jeszcze dłużej na złote sandałki musiałaby pracować Madzia – przed dwoma miesiącami rozpoczęła pracę w księgarni, za co dostawała wynagrodzenie w wysokości najniższej krajowej. Nie trzeba było być matematykiem, by obliczyć, że na tak obrzydliwie drogie buty musiałaby odłożyć półroczną pensję z hakiem. Najgorzej miała jednak Mini, która o sandałach za siedem tysięcy od razu mogła zapomnieć. Od paru miesięcy szukała pracy (chociaż czasem odnosiłam wrażenie, że raczej czekała, aż praca sama ją znajdzie) i żyła głównie dzięki mężowi prowadzącemu razem ze swoim ojcem zakład wulkanizacyjny (pracowitość była chyba jedyną zaletą Arka) oraz mamie, która miała to rzadkie szczęście, że załapała się na całkiem przyzwoitą (wcześniejszą) emeryturę. – Właśnie! – wykrzyknęłam, zabrałam z kolan Mini magazyn i cisnęłam go w kąt. – Przecież miałaś dziś rozmowę kwalifikacyjną! Dlaczego nic nie mówisz? Jak ci poszło? Madzia pokiwała głową, jakby również uświadomiła sobie, że powinna była o to zapytać, i razem ze mną zaczęła świdrować Mini wzrokiem. Nasza przyjaciółka ubiegała się o pracę w sekretariacie jednej z radomskich szkół policealnych. – Olaboga – pisnęła Mini; lubiła to powiedzonko. Po wyrazie jej twarzy zaczęłam wnioskować, że nie poszło najlepiej. Czekałyśmy z Madzią w napięciu. Mini wzruszyła ramionami, sięgnęła po kieliszek i na raz wychyliła całą jego zawartość. – Ale to i tak była kiepska robota – oznajmiła, potwierdzając moje przypuszczenia: poszło fatalnie. – O co cię pytali? – zapytała Madzia. Jej pucołowata twarz wyrażała szczere zmartwienie, jak gdyby bała się usłyszeć odpowiedź na swoje pytanie. – Kochana, gdybyś ty wiedziała, o co oni mnie pytali! – wypaliła Mini i poderwała swoje szczupłe ciało z kanapy (czasem zastanawiałam się, czy osoba w jej rozmiarze faktycznie może mieć gruby dzień). Stanęła przed nami w nauczycielskiej pozie i rozpoczęła monolog, pomagając sobie żywą gestykulacją. – Dobra, opowiem wam od początku. No więc wystroiłam się jak głupia, upatrzyłam sobie kieckę na ciuchach, droga nawet była, dwanaście złotych za nią dałam, ale pomyślałam, że przecież muszę wyglądać jak człowiek. Do tego szpile, biżu, oko umalowane, fryz zrobiony, wiadomo. Byłam tam przed czasem i nie powiem, trochę mnie nerwy zżerały, ale powiedziałam sobie: kobieto, musisz dać z siebie wszystko. W końcu zaprosiła mnie do środka taka jedna damulka. Sztywna, jakby kij od szczotki połknęła, ę, ą, bułkę przez bibułkę, okularki, koczek, nic specjalnego, ale charakter to już w ogóle tragedia. Dyskretnie zerknęłyśmy na siebie z Madzią. – Weszłam, usiadłam, podałam jej teczkę z dokumentami, żeby nie było – Mini mówiła dalej – i się zaczęło. Obcinała mnie cały czas, aż się dziwnie poczułam, ale nie dałam się wyprowadzić z równowagi. Pytała o wszystko: wykształcenie, pracę, kursy, umiejętności, takie tam. No to jej wszystko wyśpiewałam jak na spowiedzi i kurczę, dziewczyny, nawet byłam z siebie zadowolona, a wtedy ta damesa pojechała po bandzie. – To znaczy? – zapytała Madzia, unosząc brwi. – To znaczy, że zapytała mnie, co bym zrobiła, gdybym spotkała słonia na pustyni. W pierwszej chwili miaam wrażenie, że się przesłyszałam, ale zdezorientowane spojrzenie Madzi, które przenosiła nerwowo z Mini na mnie i z powrotem na Mini, utwierdziło mnie w przekonaniu, że jednak dobrze usłyszałam. – Naprawdę cię o to zapytała? – chciałam wiedzieć. – Przecież nie zmyślam – rzuciła Mini urażonym tonem. To nie pierwszy raz, gdy rozmawiałyśmy – coś podobnego! – o słoniach. Jakiś czas temu przez kilka dni Mini żyła informacją zasłyszaną w telewizji, że ciąża słonia trwa prawie dwa lata. „Dobry Boże, wyobrażacie to sobie w ogóle? Tyle miesięcy z nabrzmiałym brzuchem. Kto by to wytrzymał?” – Ale jak to? – odezwała się Madzia; jej oczy błądziły po pokoju w poszukiwaniu zrozumienia dla słów przyjaciółki. – No tak to! – prychnęła Mini i rozłożyła szeroko ramiona. – Co-bym-zro-bi-ła-gdy-bym-spo-tka-ła-sło-nia-na-pu-sty-ni – wysylabizowała z teatralną przesadą. – I co powiedziałaś? – zapytałam zaciekawiona. Przypomniało mi się, że jedna z moich redakcyjnych koleżanek robiła kiedyś materiał o najbardziej absurdalnych pytaniach na rozmowach kwalifikacyjnych, które rzekomo miały sprawdzać kreatywność i potencjał kandydatów. (Gdybyś był produktem Sony, to którym?/ Po co psom ogon?/ Dlaczego szampony do włosów mają różne kolory, a piana zawsze jest biała?) – Nic – odparła Mini. – Jak to nic? Nic nie powiedziałaś? – Nie. – Mini kolejny raz wywróciła oczami. – Powiedziałam, że nic bym nie zrobiła. – Ee, tak powiedziałaś? – zaniepokoiła się Madzia. – A ty niby co byś zrobiła, gdybyś spotkała słonia na pustyni? – spytała Mini zaczepnie. Zaczerwieniła się aż po cebulki włosów, zlewając się w jedną wielką karmazynową masę, na której odróżniała się jedynie błękitna dzianinowa sukienka. – No nie wiem. – Madzia wzruszyła ramionami. – Ale chyba coś bym jednak spróbowała wymyślić. Wiesz, oni w ten sposób testują ludzi… – Bardzo jestem ciekawa co – warknęła Mini. – Przynajmniej byłam szczera i powiedziałam, że nic bym nie zrobiła, tylko poszła dalej. Znowu wymieniłyśmy z Madzią porozumiewawcze spojrzenia. Dla nas było już jasne, dlaczego Mini nie dostała tej pracy. Kochałam ją, ale czasem zachowywała się, jakby miała nie więcej rozumu od kury. Madzia wyglądała na najbardziej zażenowaną z naszej trójki. Pośpiesznie napełniła swój kieliszek winem i szybko przytknęła go do ust. – Dobra, co było dalej? – zwróciłam się do Mini, która sprawiała wrażenie rozgniewanej. Jeszcze chwila i zacznie kopać prądem, pomyślałam. – Dalej – powtórzyła i westchnęła ciężko. – Dalej było jeszcze gorzej. Ta cała panienka zaczęła mnie pytać o osobiste sprawy, wręcz intymne, na przykład, czy jestem osobą religijną, czy mam dzieci i czy je planuję, jakie mam poglądy polityczne itepe. Patrzyłam na nią oniemiała. O etat było ciężko, szczególnie w Radomiu, ale żeby na rozmowie o pracę w sekretariacie wypytywać o takie rzeczy, to już mi się nie mieściło w głowie. Zaczęłam wręcz się cieszyć, że Mini nie została tam zatrudniona. – Więc generalnie zaczęło mnie to wszystko wnerwiać i gdy powiedziałam tej damulce, że to są moje własne osobiste sprawy i wolałabym o nich nie opowiadać, to zrobiła krzywą minę, a na koniec zapytała jeszcze, ile chciałabym u nich zarabiać. – I? – spytała Madzia, cała purpurowa na twarzy jak Mini, i znowu dolała sobie wina. – Powiedziałam, że dwa tysiące. To chyba nie jest jakaś wygórowana kwota, co nie? Ale ta damulka tak na mnie popatrzyła, jakby jej oczy miały zaraz wyjść z orbit, odchrząknęła i raczyła mnie poinformować, że u nich płaci się na początek najniższą krajową. I że powinnam się cieszyć, bo podpisują umowę z pracownikami na cały etat, a etat jest ozusowany i wogle (gdy mówiła „wogle”, to wiedziałem, że jest poruszona) próbowała mi wmówić, że zatrudnianie ludzi to z ich strony wielka uprzejmość, gest, akt łaski prawie. No i już wiedziałam, że to nie miejsce dla mnie, o nie, po moim trupie, nie pozwolę sobą pomiatać. Podziękowałam, zabrałam się stamtąd. I poszłam na zakupy.\nRozdział 2 No tak, poszła na zakupy, cała Mini. Nie wytrzymałam i wybuchnęłam śmiechem. Mini rzuciła mi jadowite spojrzenie, ale po chwili też zaczęła rechotać, zagłuszając subtelny chichot Madzi, która śmiała się jak mała dziewczynka. Zanosiłyśmy się śmiechem przez dobrych parę minut. (Gdy spotykałyśmy się we trójkę w środku tygodnia, taka scena często miała miejsce – wystarczyło jakieś głupstewko, najczęściej mimochodem rzucone przez Mini, i w mig rozbrzmiewała spontaniczna kanonada chichotów. Potrafiłyśmy śmiać się ze wszystkiego niczym nastolatki zamknięte w windzie. Czasem zastanawiałam się, czy przypadkiem nie był to śmiech przez łzy, bo przecież przeciętna kobieta mieszkająca w tym kraju i mieście takim jak Radom nie miała się czym zachwycać. A jednak śmiejemy się, mimo że powietrze, którym oddychamy, przesiąknięte jest malkontenctwem, trującą chorobą, od której uciekałam i przed którą chciałam uchronić Mini oraz Madzię. Byłam przekonana, ponad wszelką wątpliwość, że kobieta może być szczęśliwa w każdej sytuacji, w każdym czasie i w każdym miejscu). – Cholera jasna! – z zamyślenia wyrwał mnie podniesiony głos Madzi. Spojrzałam na nią zaskoczona i, o Boże, zobaczyłam wielką krwistą plamę na jej beżowym swetrze. Poderwała się z kanapy tak raptownie, jakby siedziała na rozżarzonych węglach. – Jezu Chryste! – zawołała Mini kolejny raz tego wieczoru, złapała rozdygotaną Madzię za rękę i krzycząc, że „trzeba to jak najszybciej, kurde mol, zaprać”, wybiegła z nią z pokoju. Zostałam sama. Bezwładnie opadłam na oparcie kanapy, czując, jak słodkie wino wypełnia mój organizm i ogarnia mnie to specyficzne, błogie uczucie. Było mi dobrze, choć czułam, że niewiele brakuje, bym upiła się na smutno. Moje myśli już galopowały w kierunku, który mi nie odpowiadał, dzikie i nieokiełznane jak spuszczona ze smyczy sfora. Nie, nie chciałam zaprzątać sobie tym głowy, nie teraz… I właśnie w tym momencie, gdy byłam o krok od tego, by z roześmianej trzpiotki stać się użalającą się nad swoim losem malkontentką, do pokoju wbiegła mama Mini – wielbiona przez nas pani Alinka. – Ależ gapa z tej Madzi, gapa, gapa. Mam coś dla was, księżniczki. Wreszcie możemy sobie chwilę pogadać, no mówże, co tam, u ciebie, mów, mów – wystrzeliła słowami jak z bazooki, stawiając na stoliku, jak to miło z jej strony, tacę pełną babeczek i przysiadając się do mnie. Pani Alinka Chmurczyk była kobietą wyjątkową pod wieloma względami. Choć przekroczyła sześćdziesiątkę, zachowywała się, jakby miała góra dwadzieścia kilka lat. Była typem dzidzi piernik, a gdybyście ją zobaczyli, w waszych głowach z pewnością rozjarzyłoby się powiedzenie: z tyłu liceum, z przodu muzeum. Wstyd mi za to porównanie, ale taka była prawda. Nosiła grzywę kręconych blond włosów, w które wpinała różne ozdoby. Uwielbiała błyskotki, kolorowe torebki i niebotyczne szpilki. To ona zaraziła Mini miłością do ciucholandów; była ich niekwestionowaną królową. Tak bardzo lubiła się stroić, że nawet po domu chodziła w butach na obcasie. Figury mogłaby jej zresztą pozazdrościć niejedna dziewczyna w moim wieku. Od pewnego czasu nieodłącznym atrybutem pani Alinki był smukły e-papieros, który pasował do niej jak ulał. Przerzuciła się na ten wynalazek blisko rok temu, gdy na raka płuc zmarł jej mąż i ojciec Mini, świeć Panie nad jego duszą, nałogowy palacz od piętnastego roku życia. Wizerunek pani Alinki był trochę komiczny, ale obie z Madzią przepadałyśmy za nią. Była dla nas jak ciociobabcia, choć ona sama wolała być traktowana jak koleżanka i wielokrotnie prosiła nas, byśmy mówiły do niej po imieniu, na co jednak nie chciałyśmy się zgodzić. Pomimo wieku była pełna życia, a energią mogłaby obdarować niejedną moją rówieśniczkę. Była typem rubasznej kobiety, której wybacza się wszystko – nawet różowe trampki na szpilce, w których właśnie przydreptała. W jej towarzystwie każdy czuł się dobrze, ludzie do niej lgnęli i chcieli się jej zwierzać. Już nieraz złapałam się na tym, że podzieliłam się z nią sekretem, którego nie powiedziałam nawet Mini i Madzi. Każdemu umiała spojrzeć w oczy, łatwo się z nią rozmawiało, wprowadzała innych w nieskrępowany nastrój. Ta kobieta miała w sobie coś wyjątkowego. Była moim dobrym duchem i jednym z niewielu przykładów szczęśliwych radomianek, które umiały sobie tak ułożyć życie, by było wygodne i przyjemne. Nigdy nie narzekała – gdy ktoś zaczynał się nad sobą użalać, kazała mu natychmiast wziąć się w garść. A mnie i Madzię od lat konsekwentnie nazywała księżniczkami. – U mnie w zasadzie po staremu – stwierdziłam i sięgnęłam po wypiek z ciasta francuskiego wypełniony masą jabłkową, w który wgryzłam się z ochotą. – Pycha. – A takie tam, na szybko… – Pani Alinka machnęła ręką. – Dobrze, że mój pożal się Boże zięć jeszcze nie wrócił, to możemy sobie chwilunię poplotkować. – Westchnęła ostentacyjnie, nachylając się w moją stronę i puszczając mi oko. – Jak pani może – odparłam z ironią i zaśmiałyśmy się cicho, złączone wspólnym sekretem: niechęcią do życiowego partnera jej córki. – Zięć jest z niego niespecjalny, mąż zresztą nie lepszy, choć Malwinka głośno tego nie powie… W domu nic nie zrobi, no nic, a potem zamyka się w łazience na bitą godzinę. Godzinę! – Przerwała, by wetknąć ustnik e-papierosa między różowe wargi. – Ale nie będziemy tracić czasu na dyskusję o moim zięciu – dodała po chwili. – Powiedz lepiej, księżniczko, jak tam twoje sprawy? Poukładały się jakoś? Poczułam nieprzyjemne ukłucie w brzuchu – zupełnie jakby czyjaś dłoń ścisnęła moje jelita – i żeby się nie zdradzić, szybko przeniosłam wzrok z mamy Mini na babeczkę otuloną moimi dłońmi. – Jest okej – odparłam i rzuciłam się na ciastko, aby uniknąć konieczności rozwinięcia swojej wypowiedzi. Pani Alinka przyjrzała mi się uważnie. – Och, dla waszego pokolenia wszystko jest okej – jęknęła i przewróciła oczami w taki sam sposób, jak robiła to jej córka. Chociaż Mini denerwowała się na to porównanie, tak naprawdę wyglądała jak skóra zdjęta z własnej matki, a różnił je chyba jedynie kolor włosów. – Ale u mnie naprawdę wszystko gra – powtórzyłam, przełknęłam ostatni kęs i popiłam go resztką wina. W oddali słychać było histeryczny śmiech moich przyjaciółek. – Nie narzekam, pani Alinko. Moja rozmówczyni już otwierała usta, aby pociągnąć temat, ale ostatecznie odpuściła. Uśmiechnęła się do mnie łagodnie i pogładziła czule po włosach. – Dobrze, już dobrze. Słuchaj – powiedziała, znowu się do mnie przybliżając, a ja odetchnęłam, że skierowała rozmowę na inne tory – wydaje mi się, czy nasza Madzia jakby trochę utyła? Tak jakby przybyło jej tu i ówdzie. Biedna Madzia, pomyślałam, jej sześćdziesiąt parę kilogramów przy niewysokim wzroście było przedmiotem zainteresowania wielu kobiet w naszym otoczeniu. – Jakoś nie zwróciłam uwagi – przyznałam zgodnie z prawdą. – Poza tym z tego, co mówiła, jest na jakiejś nowej diecie księżycowej. – I niby na czym ona polega? – Nie wiem dokładnie… W zasadzie tylko tyle, że jej dieta zależy od faz księżyca – wytłumaczyłam, dopiero teraz uświadamiając sobie, jak irracjonalnie to brzmi. Pani Alinka zaśmiała się głośno. – Oj, niech się pani nie śmieje – powiedziałam z przekąsem. – Madzia na pewno w końcu zrzuci te swoje niechciane kilogramy. – Oj, kochana – odrzekła pani Alinka i wymierzyła we mnie spiczastym paznokciem w kolorze lila. – Pewne to są w życiu trzy rzeczy: ból porodowy, menopauza i podatki. Drzwi rozwarły się szeroko i do pokoju wpadły roześmiane od ucha do ucha Mini oraz Madzia. Tej drugiej przyjrzałam się uważniej, próbując się przekonać, czy faktycznie przybyło jej nieco ciała, lecz mogłam skupić się jedynie na zniszczonym swetrze. – Wygląda jak zaszlachtowane zwierzę, co nie? – wypaliła Mini, rozbawiona jak dziecko, i położyła Madzi rękę na ramieniu. – Jadę do domu – odparła Madzia zrezygnowanym głosem. Nawet nie zerknęła na tacę z babeczkami. Wyglądało na to, że dziewczyny próbowały zrobić coś z tą nieszczęsną plamą, ale nie wyszło z tego nic dobrego. – Słuchajcie, a może wybierzemy się jutro wieczorem na basen? – spytałam, gdy się żegnałyśmy. Mini pokręciła głową. – Nie mogę, mam fryzjera. – A ja mam cellulit – odparła Madzia. Zawsze coś, pomyślałam, jeśli nie spotkanie, to skórka pomarańczowa, jeśli nie brak czasu, to rozstępy. Kobiety, które mnie otaczały, miały wrodzoną zdolność do komplikowania sobie życia. Ucałowałyśmy się na odchodne, zapakowałyśmy z Madzią do taksówki i kazałyśmy się rozwieźć do domów. Wracałyśmy w ciszy. Madzia prawie od razu przysnęła z głową na moim ramieniu, a kierowca był stary, siwy jak gołąbek i z pewnością cierpiał na lustrzycę, skuliłam się więc, przymknęłam oczy i udawałam, że też przysypiam. Kiedy wróciłam do domu, rodzice już spali. Wzięłam szybki prysznic i położyłam się w zimnym łóżku. Musiałam znowu przywyknąć do spania solo, co nie było łatwe, ale postanowiłam teraz o tym nie myśleć. Choć było grubo po północy i szumiało mi w głowie, sięgnęłam po książkę, którą dostałam na dwudzieste dziewiąte urodziny. Zerknęłam na dedykację: Kai, świetnej fotografce i niepoprawnej idealistce, z okazji urodzin – mama Krysia Odkąd skończyłam dwadzieścia pięć lat, w dedykacjach od mojej mamy zaczęło pojawiać się jej imię. Zupełnie jakbym miała kilka matek i taka adnotacja była konieczna dla ich odróżnienia. Nie, mamy Krysi nie pomyliłabym z żadną inną kobietą. To ona od lat nazywała mnie niepoprawną idealistką, wychwalając mój optymizm, wiarę w ludzi, hart ducha i lokalny patriotyzm. Było w tym sporo przesady. Ja po prostu wyznawałam zasadę: zaakceptuj to, czego nie możesz zmienić, zmień to, czego nie możesz zaakceptować. Tylko tyle. Aż tyle? To właśnie mama Krysia, z nieznanych mi powodów, uznała, że powieść dla kobiet Idealne życie na obcasach będzie odpowiednim prezentem na moje ostatnie urodziny przed trzydziestką. Z początku się nawet ucieszyłam, ale gdy przeczytałam kilkanaście stron, z niesmakiem odłożyłam książkę na szafkę nocną. Główna bohaterka była redaktor naczelną poczytnego magazynu (być może takiego, w którym publikowano zdjęcia sandałów za siedem tysięcy), na imprezach – w towarzystwie celebrytów, rzecz jasna – truskawki zapijała szampanem, miała stumetrowy apartament w centrum Warszawy, jeździła wspaniałym samochodem i nie mogła się zdecydować, którego kawalera wybrać: przystojnego prawnika czy może uroczego sportowca. W obliczu badań, według których mieszkałam w najgorszym polskim mieście, zawalonej rozmowy kwalifikacyjnej Mini, problemów z tuszą Madzi i mojej nie najłatwiejszej sytuacji osobistej książka Idealne życie na obcasach wydała mi się stekiem bzdur, radosną twórczością, która w Hogwarcie powinna trafić do działu Ksiąg Zakazanych. Była do granic zdrowego rozsądku oderwana od rzeczywistości. To nie było prawdziwe życie! Życie było tu i teraz. I uparcie wierzyłam, że mimo wszystko mogło być szczęśliwe, nawet w mieście, z którego ludzie uciekali jak szczury z tonącego okrętu.\nRozdział 3 Dźwięk otwieranych drzwi. Do redakcji bezpłatnego tygodnika „Głos Radomia”, w którym pracowałam niespełna od miesiąca, wkroczyło trzech młodych mężczyzn. To oni nakręcili etiudę filmową o naszym mieście, która okazała się tak dobra, że została nagrodzona wyróżnieniem na ogólnopolskim festiwalu. Miałam zrobić im parę zdjęć. – Jacek – przedstawił się jeden z nich i dłużej niż pozostali przytrzymał moją dłoń; był to wysoki brunet z pieprzykiem nad łukiem brwiowym. – Kaja – odparłam, próbując udźwignąć jego spojrzenie, tak intensywne, jakby szukał czegoś w mojej twarzy. To nie była miłość od pierwszego wejrzenia, ale Jacek już wtedy mnie zaintrygował. Wydawał się tajemniczy, a przez to szalenie pociągający. Umówiliśmy się, że zdjęcia zrobimy w plenerze, a ponieważ jego koledzy się śpieszyli, po godzinie zostaliśmy sami. Nie przypominam sobie, żebym kiedykolwiek poznała faceta, z którym tak szybko złapałabym równie świetny kontakt. Po prostu nadawaliśmy na tych samych falach. Siedzieliśmy na ławce w miejskim parku, niedaleko katedry, w duecie spędzając przedpołudnie. On z pasją opowiadał o robieniu filmów, pisaniu scenariuszy, montażu. Lubił Radom; gdy o nim opowiadał, spijałam każde słowo z jego ust. Pokazałam mu, jakie przydatne funkcje ma mój aparat i w jakim wdzięcznym mieście do fotografowania żyjemy. Gdyby ktoś nas podsłuchał, pomyślałby pewnie, że rozmawiamy o Krakowie albo Rzymie, ale my zachwycaliśmy się naszym miastem i już wtedy wiedzieliśmy, że ta znajomość nie skończy się na jednym spotkaniu. Nie pomyliliśmy się. *** Sen o pierwszym spotkaniu z Jackiem okazał się tak realistyczny, że gdy obudziłam się wczesnym rankiem, byłam roztrzęsiona (a do tego męczył mnie silny ból głowy po dyskontowym winie i wyrzuty sumienia, że nie poćwiczyłam przed snem, mimo że przed kilkoma dniami dałam sobie słowo, że będę się więcej ruszać). Leżałam w łóżku bezwładna jak kłoda dryfująca po wodzie. I na nic nie miałam ochoty. Nie dość, że położyłam się późno, to po trzeciej z czułych objęć Morfeusza wyrwał mnie SMS od Madzi: „Miałam napad”. Tylko przez krótką chwilę byłam zła, że mnie obudziła, bo błyskawicznie zrobiło mi się jej żal. Godzina wysłania wiadomości wskazywała, że Madzia nie wytrzymała na diecie księżycowej (serio?) i urządziła sobie ucztę w środku nocy. Biedaczka. W kółko tylko się odchudzała i objadała. „Zamknij lodówkę i idź spać” – odpisałam i wyciszyłam telefon. Sięgnęłam po komórkę, by sprawdzić, czy nikt się do mnie nie dobijał. Skrzynka była pusta, zero nieodebranych połączeń. Z jednej strony mogłam się cieszyć, że nikt nie zawracał mi głowy, z drugiej jednak pani Alinka powiedziała kiedyś, że „jeśli komórka samotnej kobiety w wieku reprodukcyjnym milczy, to coś jest tu bardzo nie w porządku”. Na myśl o pani Alince przypomniał mi się wczorajszy wieczór i uśmiechnęłam się pod nosem. Ja, Mini i Madzia dobiegałyśmy trzydziestki. Poznałyśmy się na licencjackich studiach polonistycznych na radomskiej uczelni, potem robiłyśmy magisterkę w Lublinie i przez prawie dwa lata dzieliłyśmy mieszkanie w tym mieście. To był sprawdzian naszej przyjaźni, ale wyszłyśmy z niego obronną ręką. Każda z nas była inna, a jednak razem tworzyłyśmy monolit nie do skruszenia. Mini, czyli Malwina Filipek, była zwariowaną, dziką dziewczyną, która na każdy temat miała coś do powiedzenia. Lubiłam jej roztargnienie i mimo że czasem zachowywała się jak mała dziewczynka, jej obecność dobrze na mnie wpływała. Swoje przezwisko zawdzięczała miłości do kusych spódnic. Poza tym kiedyś jej się wyrwało, że „w popkulturze nie ma bardziej dobranej pary niż Myszka Miki i Myszka Minnie”. I podobnie jak Minnie lubiła nosić we włosach kolorowe kokardy. Magda Jaczyńska, zwana przez nas Madzią, była jej przeciwieństwem. Cicha, skromna, zakompleksiona, wiecznie bujająca w obłokach. Odkąd pamiętam, próbowała zejść z rozmiaru L do S. Miała za sobą kilka mniej lub bardziej udanych związków, a każdy z nich zakończył się fiaskiem. Powodem jej sercowych niepowodzeń był fakt, że marnych kandydatów na partnerów wybierała sobie przez kompleksy, jakby żyła w przekonaniu, że na nic lepszego nie może liczyć. Lecz mimo że miała prawie trzydzieści lat i żadnych perspektyw na złapanie męża, sprawiała wrażenie, jakby niespecjalnie ją to obchodziło. W życiu Madzi były bowiem trzy wielkie miłości: jej szary mastif Hugo, czekolada i wiersze, które namiętnie pisała. Niedługo po poznaniu Mini i Madzi odkryłam, że kobieta powinna mieć dwie przyjaciółki. Jedną, która ją aktywizuje (jak Mini), i drugą, która jest jej buforem (jak Madzia). Bez cienia wątpliwości nasza przyjaźń była czymś, z czego mogłyśmy być dumne. Kilka minut po siódmej zwlekłam się w końcu z łóżka i ruszyłam do łazienki. Szczotkując zęby, wyjrzałam przez okno. Mieszkaliśmy w poniemieckiej kamienicy przy ulicy Mickiewicza, w ścisłym centrum Radomia. Powrót do rodzinnego domu po paru latach nieobecności nie był łatwy ani dla mnie, ani dla moich rodziców, ale w krótkim czasie udało nam się wypracować zasady, które uczyniły naszą wzajemną obecność całkiem znośną. Z pewnych względów żyło się tu lepiej niż w ciasnym mieszkaniu do niedawna wynajmowanym przeze mnie i Jacka. Miałam dla siebie duży pokój i pięć minut spacerkiem do pracy, a okna od strony zachodniej wychodziły na podwórko otulone kamienicami, które choć lata świetności miały za sobą, to tkwiły dumnie na swoich miejscach, osobliwe i intrygujące, jakby żywcem wyjęte z filmu Tima Burtona. Lubiłam w moim mieście to, że wystarczyło wejść w dowolną bramę, aby dotrzeć na ukryte między budynkami placyki, które były niczym mikroświat dostępny tylko dla wtajemniczonych. W ten sposób jako mała dziewczynka odkryłam opuszczone sady i urokliwe zakątki, gdzie czas stawał w miejscu, mimo że życie tuż obok toczyło się w zawrotnym tempie. Skończyłam czyścić zęby i spojrzałam w lustro. Moje jasne, półdługie włosy sterczały na wszystkie strony, jakby w nie piorun strzelił – kara za to, że wczoraj poszłam spać z mokrą czupryną. Chwyciłam szczotkę z zamiarem przywrócenia ładu na swojej głowie. Byłam przeciętnie ładna, choć akurat to sprawdzało się w moim zawodzie. Mogłam robić zdjęcia niezauważona i po cichutku, bez ryzyka, że ktoś zwróci na mnie uwagę albo, co gorsza, mnie zaczepi. Kiedyś usłyszałam, że mam „naturalnie szczerą twarz”. Dziwny był to komplement, a jednak z jakiegoś powodu zapadł mi w pamięć. Zjadłam szybkie śniadanie w towarzystwie mamy Krysi i taty Krzysia, zabrałam torbę z aparatem i parę minut po dziewiątej ruszyłam do redakcji. Gdy dostałam pracę w „Głosie Radomia”, byłam dwudziestoczterolatką świeżo po studiach. Oczywiście polonistyka miała niewiele wspólnego z robieniem zdjęć, ale fotografia od zawsze była moją pasją i dobre portfolio oraz parę ukończonych kursów wystarczyły, by redaktor naczelna królowa Zoja Adamska (uch!) zechciała dołączyć mnie do swojego orszaku. Już samo myślenie o tej kobiecie przyprawiało mnie o zawroty głowy. Mojej szefowej po prostu nie dało się lubić. Była nieprzyjemna, jawnie faworyzowała męską część redakcji i miewała okropne humory, a my musieliśmy chodzić koło niej na paluszkach, by nie doczekać się jednego z jej słynnych wybuchów złości. Była żoną dyrektora największej radomskiej placówki kulturalnej i okropnie zadzierała przez to nosa. I w ogóle co to za imię: Zoja? Gdzieś wyczytałam, że wywodzi się ono z greki i oznacza „życie”. Jeśli chodziło o uprzykrzanie życia innym, to w zasadzie wszystko się zgadzało. Nie mogłam zapomnieć świństwa, jakie zrobiła jednej z dziennikarek – gdy ta zaszła w ciążę, moja szefowa z miejsca podziękowała jej za współpracę. Dziewczyna nie miała etatu, tylko śmieciówkę. Z dnia na dzień została więc bez pieniędzy i zaplecza socjalnego, za to z brzuchem. Redakcja „Głosu Radomia” mieściła się w sercu miasta, na parterze elegancko odrestaurowanej kamienicy przy ulicy Piłsudskiego, w sąsiedztwie kościoła garnizonowego. Pracowało tutaj dziewięć osób – ja, królowa Zoja, trójka dziennikarzy, grafik, sekretarz redakcji i dwójka od reklam. Było to miejsce mocno sfeminizowane, sześć kobiet i trzech mężczyzn. W takim babskim towarzystwie często dochodziło do spięć, ale ogólnie dało się wytrzymać. Szczególnie gdy, jak ja, lubiło się swoje zajęcie. Dzisiaj w redakcji wrzało jak w ulu. W czwartki zamykaliśmy numer, jednak tym razem atmosfera była znacznie bardziej napięta niż zazwyczaj. Gdy weszłam do środka, wpadł na mnie Piotrek, dziennikarz od spraw miejskich i sportu. – Kaja, chwała Bogu, że już jesteś, Zoja na ciebie czeka, lepiej idź do niej od razu – wyrzucił z siebie słowa z szybkością karabinu maszynowego i wbił wzrok w notatki, które trzymał drżącymi rękami. – Co jest grane? – zapytałam i rozejrzałam się po twarzach pozostałych, którzy byli tak skupieni, że nawet nie zauważyli mojego przyjścia. – Zmieniamy jedynkę – odparł Piotrek i usiadł za biurkiem. – Mam pół godziny, żeby skończyć artykuł. Zmieniamy jedynkę – oto dwa słowa, których nie chciałby usłyszeć żaden redaktor na chwilę przed zamknięciem gazety. Jutro na pierwszej stronie naszego tygodnika miał ukazać się sympatyczny artykuł o trzynastoletniej Julce, dziewczynie, która zebrała kilkadziesiąt tysięcy złotych dla radomskiego schroniska. Zrobiłam zdjęcia, z których byłam dumna, a poza tym młodej radomiance należał się tekst na jedynce. Najwyraźniej jednak wydarzyło się coś, co królowa-od-siedmiu-boleści Zoja uznała za ważniejsze. Zostawiłam torbę przy swoim biurku i ruszyłam do pokoju, w którym urzędowała naczelna. Ledwo się w nim pojawiłam, a Adamska spojrzała na mnie z zaciętym wyrazem twarzy, prychając niczym byk gotowy do ataku. – Kaja, myślałam, że już się ciebie nie doczekam – wycedziła z wyższością w głosie i niedbałym ruchem dłoni wskazała krzesło. Ubrana była w obcisłą do granic przyzwoitości, błękitną garsonkę, w której wyglądała, jakby miała za chwilę eksplodować. Jej sylwetka do złudzenia przypominała kilka położonych jeden na drugim pączków, a całość dopełniały sztywne jasne loki tworzące szpetny hełm. Lecz moja szefowa nie byłaby sobą, gdyby na biurku, w widocznym miejscu, nie ustawiła swojej błyszczącej, krwistoczerwonej jak jej usta torebki z napisem PRADA. Przeklęta, złośliwa, gruba baba, pomyślałam, zajmując miejsce naprzeciwko. Nam płaciła śmieszne pieniądze, a sama obnosiła się z torebkami wartymi kilka przeciętnych radomskich pensji. Nie zamierzałam jednak psuć sobie humoru na dzień dobry, zwłaszcza że miałam za sobą nie najlepszą noc. – Zmieniamy jedynkę? – zapytałam, a królowa Zoja wbiła we mnie swoje małe oczka. – Tak. Potrzebne mi są dobre zdjęcia – odparła i zastukała długimi pazurami w klawiaturę swojego śnieżnobiałego laptopa. – A co będzie na jedynce? – Jak to co? Nie słyszałaś, że Radom został uznany za „najgorsze polskie miasto do życia”? Aż mnie coś ścisnęło w dołku. Ależ oczywiście! Jak mogłam być tak naiwna, łudząc się, że moja żądna krwi szefowa przegapi taki temat? Co ją obchodziła trzynastolatka, która poruszyła niebo i ziemię, żeby zebrać parę groszy dla bezdomnych psiaków? Jezu. – Dajemy to na pierwszą stronę? – zadałam pytanie retoryczne, po którym naczelna spojrzała na mnie z politowaniem. – To chyba jasne. Piotrek pisze tekst, Olga poszła zrobić sondę uliczną, a od ciebie potrzebuję paru zdjęć do artykułu. Siedziałam jak na bombie zegarowej, zła i zdenerwowana. Tak, nie byłam głupia, wiedziałam, że im więcej biedy, makabry i przekrętów w artykule, tym lepiej, mimo wszystko wierzyłam jednak, że nie będziemy robić we własne gniazdo. – Jakich zdjęć? – spytałam. – Takich, które dobrze zilustrują te badania. – To znaczy? – odparłam, ledwo panując nad głosem. – Czyli jakich? Zachodziłam w głowę, jakie miałabym zrobić zdjęcia do artykułu o tym, że Radom znowu uznano za miejsce zapomniane przez Pana Boga. – Kochana, wysil się – powiedziała jadowicie królowa Zoja i splotła ręce na obfitych piersiach. – Potrzebujemy czegoś mocnego. No nie wiem, niech będą jakieś puste bramy, lokale do wynajęcia, może spotkasz po drodze jakiegoś zataczającego się pijaczka. – Zarechotała jak z najlepszego dowcipu. – Albo idź na dworzec. Radomianie wsiadający do pociągu zawsze wyglądają jak z krzyża zdjęci. Nie wiem, czy to efekt kiepskiej nocy, czy ta kobieta działała na mnie alergicznie, ale nie wytrzymałam. Z łomoczącym sercem poderwałam się z krzesła. – A co z artykułem o tej dziewczynce? – prawie krzyknęłam. – Jest przekonana, że przeczyta go jutro w naszej gazecie. Królowa Zoja pokręciła głową. (Przeklęta. Złośliwa. Gruba baba). – Damy go za tydzień. Masz jakiś problem? – spytała, patrząc na mnie z wyższością. – Owszem, mam – odparłam, nie zważając na konsekwencje. Zawsze starałam się mówić to, co myślę, co mi przeszkadzało i z czym nie mogłam się pogodzić. A tej przeklętej kobiety miałam po dziurki w nosie. – Nie będę robić zdjęć ośmieszających Radom. Nawet nie ma mowy. Mogę dać zdjęcia ogólne, ale żadnych pustych lokali i pijaczków. Powiedziałam to i od razu mi ulżyło. (Rany, jakie to miłe uczucie). Przez kilka długich sekund pojedynkowałyśmy się na spojrzenia, aż w końcu moja szefowa prychnęła pogardliwie i chwyciła jakieś czasopismo. – Oj, Kaja, Kaja, tobie się ciągle wydaje, że Radom to Nowy Jork. – Nie, wcale mi się tak nie wydaje – odrzekłam krótko. Byłam świadoma niedostatków tego miasta i nawet uciekłam stąd na dwa lata do Lublina. Ale wróciłam, bo jakaś siła ciągnęła mnie w te strony. Nie uwierzycie, co stało się za chwilę. Musiała czuwać nade mną jakaś opatrzność, palec boży jakiś, bo grzmotnęło i w kilka sekund rozpętała się burza. Królowa Zoja, zniesmaczona i kipiąca złością, wyskoczyła zza biurka (dół jej żakietu otoczony był falbanką, a na stopach miała wysokie szpilki, które na krótkich, grubych nóżkach wyglądały co najmniej głupio) i wyjrzała przez okno. Wymamrotała coś pod nosem, rzuciła mi jadowite spojrzenie i bąknęła przez zaciśnięte zęby: – Masz szczęście. Jeśli nie przestanie padać do południa, dasz mi kilka jakichś swoich ogólnych zdjęć Radomia. To wszystko – zakończyła rozmowę i ponownie rozsiadła się za biurkiem, chwytając magazyn i nie zaszczycając mnie spojrzeniem. Gdy wychodziłam, zauważyłam, że było to pisemko – ależ oczywiście – z sandałkami za siedem tysięcy. Wróciłam do siebie zadowolona, choć było jasne, że mój jawny sprzeciw wobec pomysłu ośmieszenia Radomia żałosnymi fotografiami nie ujdzie mi na sucho. Moja szefowa była pamiętliwa i mściwa. Mogłam tylko czekać, aż znajdzie okazję, by mi dokuczyć albo mnie upokorzyć (bo, że to zrobi, było oczywiste), ale miałam to w nosie. Padało aż do późnego popołudnia, gdy parę minut po siedemnastej wysyłaliśmy najnowszy numer „Głosu” do drukarni. Z tytułem Jest aż tak źle? na pierwszej stronie i dwoma moimi niezłymi zdjęciami przedstawiającymi ulicę Żeromskiego, główną arterię Radomia, oraz tłumy kłębiące się przed urzędem pracy – królowa Zoja uparła się, by pokazać, jak wielu radomian jest bezrobotnych, bo w końcu mniej więcej do tego sprowadzały się te nieszczęsne badania. Nie było sensu się spierać. Ten dzień dał mi mocno w kość, więc wieczorem umówiłam się z Madzią. Spotkałyśmy się w naszej ulubionej kawiarni – Słodka Babka, gdzie goście siedzą na miękkich kanapach, serwuje się przepyszne desery, a na stołach leżą bajecznie kolorowe obrusy. Obie nie miałyśmy najlepszych nastrojów. Ja wciąż byłam wytrącona z równowagi po zmianie jedynki i rozmowie z królową Zoją, a na dokładkę Madzia, dowiedziawszy się, że miałam sen o Jacku, zrobiła mi wykład – stwierdziła, że powinnam się z nim skontaktować (sic!), by „na spokojnie raz jeszcze o wszystkim pogadać”. Uznałam jej pomysł za bardzo zły i prędko zmieniłam temat. Madzia natomiast miała chandrę po nocnej uczcie i pocieszała się… musem czekoladowym. Nasze wzajemne towarzystwo dobrze na nas działało i pewnie dłużej zamarudziłybyśmy w Słodkiej Babce, gdyby nie dwóch siedzących obok, wymuskanych gogusiów, którzy zamówili sobie „expresso” (nie espresso) i z przekonaniem, że są wystrzałowi, zaczęli nas podrywać. – Idioci – skwitowała Madzia, gdy opuściłyśmy lokal. Na jej pucołowatej twarzy malowała się irytacja. – Idioci – powtórzyłam i złapałam ją pod rękę. Był rześki wrześniowy wieczór, a po ulewie jeszcze bardziej się ochłodziło. – Który porządny facet przychodzi do Słodkiej Babki? – No wiesz – odparła Madzia – różowa koszulka tamtego blondyna nawet pasowała do kwiecistego obrusa na ich stoliku. – I do EXPRESSO – dodałam, puszczając przyjaciółce oko i obie wybuchnęłyśmy śmiechem. *** koniec darmowego fragmentu zapraszamy do zakupu pełnej wersji


Hasło: “Izrael ma prawo się bronić” pokazuje bezmiar moralnego zagubienia\nAnjuli Pandavar 2021-05-31\nBez specjalnych zapewnień wiemy, że każdy kraj ma prawo do samoobrony. Zapewnianie o tym prawie do obrony ukrywa sugestię, że jest jakaś podstawa do jego zakwestionowania, chociaż w zasadzie nadal niby je uznajemy. Żaden kraj nie widzi powodu do powtarzania, że ma prawo do obrony swoich granic. W rzeczywistości, zmuszanie Izraela do mówienia, że ma prawo się bronić, to zmuszanie do przepraszania za to, że się broni. Ma przyznać, że jego działania obronne wymagają usprawiedliwiania się.\nIzrael musi obstawać przy swoim prawie do pokoju, przy prawie do tego, żeby nie był atakowany. Obrońcy nie gwałcą prawa i nie muszą się przed nikim tłumaczyć. Musi to robić strona atakująca. W tej debacie o tym, czy Izrael ma, czy też nie ma prawa do obrony, zakładamy ipso facto, że ci, którzy go atakują, mogą to bezkarnie powtarzać bez końca. Gadanina o „prawie do samoobrony” normalizuje permanentne ataki. To jest absurdalne.\n"Później, kiedy jechałam autobusem, wszyscy Palestyńczycy koło Bramy Damasceńskiej w Jerozolimie uśmiechali się. Czułam, że wszyscy są szczęśliwi. Kiedy wsiadłam do autobusu, nikt nie wiedział, że to ja zaprowadziłam zamachowca samobójcę do tego miejsca… Czułam się dość dziwnie, ponieważ zostawiłam za sobą [ludzką bombę] 'Izza Al-Dina, ale w autobusie wszyscy gratulowali sobie nawzajem. Oni nawet się nie znali, a jednak dzielili się radością… Kiedy siedziałam w autobusie, kierowca nastawił radio. Pozwólcie mi najpierw opowiedzieć, o informacjach stopniowo podających coraz wyższą liczbę zabitych. Kiedy siedziałam w autobusie i wszyscy gratulowali sobie wzajemnie, radio najpierw poinformowało, że był atak męczennika w restauracji Sbarro i trzy osoby zostały zabite. Muszę przyznać, że byłam trochę zawiedziona, ponieważ miałam nadzieję na większą liczbę. A jednak, kiedy powiedzieli „trzy osoby zabite” pomyślałam “chwała Allahowi”… W dwie minuty później radio podało informację o pięciu zabitych. Chciałam ukryć uśmiech, ale nie mogłam. Chwała Allahowi, to było wspaniałe. Kiedy liczba zabitych dalej rosła pasażerowie klaskali. Nie wiedzieli, że jestem wśród nich… W drodze powrotnej [do Ramallah] mijaliśmy palestyński punkt kontrolny, policjanci śmiali się. Jeden z nich wsunął głowę do autobusu i krzyknął: ‘Gratulacje dla nas wszystkich’. Wszyscy byli szczęśliwi.” [Ahlam Tamimi, organizatorka zamachu na pizzerię Sbarro w Jerozolimie. Więcej: http://www.listyznaszegosadu.pl/notatki/przeciw-zlemu-swiatu]\nOpowieść Ahlam Tamimi o radości muzułmańskich Arabów na wiadomość o masakrze żydowskich klientów w popularnej pizzerii, masakrze w której ta kobieta maczała palce, wybierając cel i wskazując go ludzkiej bombie, pokazuje wyraźnie jak sama obecność muzułmańskich Arabów w granicach Izraela, w Gazie oraz w Judei i Samarii prowadzi do niekończących się morderczych ataków, które były i będą w przyszłości. „Zabijaj gdziekolwiek ich spotkasz” – nakazuje Koran. Uśmiechy, otwarte poczucie wspólnoty z nieznanymi mordercami przez ludzi nieznającymi siebie nawzajem. Więź krwi i religii, łącząca zarówno “Palestyńczyków” jak i izraelskich Arabów. Nie ważne, czy masz jakieś prawo do samoobrony, to prawo nie ma znaczenia, jeśli ludzie wokół ciebie mają prawo do morderczych napaści.\nRządzący ortodoksi już mówią o kolejnej ‘wojnie w Gazie” w taki sam sposób jak mówi się o kolejnym zaćmieniu słońca. Jest gorzej, akceptuje się fakt, że Gaza rozpocznie kolejną wojnę, tak samo jak rozpoczynała poprzednie. Nikt jednak nie kwestionuje uzurpowanego przez organizację terrorystyczną “prawa do agresji”. Akceptacja tego, że ludzie atakujący Izrael mają prawo do ciągłych napaści na ten kraj oznacza ni mniej ni więcej, że odmawia się Izraelowi prawa do istnienia, co dokładnie jest stanowiskiem islamu. Niestety również Izrael ograniczając się do żądania prawa do obrony, w pewien sposób przyznaje dżihadystom prawo do napaści na niego.\nZmuszanie Izraela do dowodzenia swojego prawa do samoobrony tworzy środowisko, w którym podejmowane przez Izrael środki ochrony swoich mieszkańców przed ludzkimi bombami, atakami nożowników, przed taranowaniem samochodami, porwaniami, atakami snajperów przez granicę z Gazą czy Judeą i Samarią lub (jak to widzieliśmy w ostatnich dniach) wewnątrz izraelskich miast, są prezentowane jako nieuzasadnione pogwałcenie palestyńskich praw człowieka, które najwyraźniej obejmują prawo do atakowania Żydów. Niezliczone fizyczne ataki na Żydów, dwie intifady, zamachy bombowe, dziesiątki tysięcy rakiet, balony podpalające pola i lasy, porwania, i inne mordercze praktyki są systematycznie ignorowane przez świat. Nie ma podstaw do bariery bezpieczeństwa, nie ma podstaw do granicznych kontroli, ani stref ochronnych.\nRaz za razem, kiedy Izrael jest atakowany gradem rakiet musi wysłuchiwać absurdalnych zaleceń, iż “obie strony muszą zmniejszyć napięcie”. Nie wiadomo jakim cudem izraelskim politykom udaje się zachować zimną krew w obliczu tych kretyńskich formułek. Nie mam pojęcia jak można tego dokonać, ale ta wojna o serca i umysły musi zmienić front z ataków na obrońców do uderzenia w agresorów. Być może zauważenie tej powszechnej akceptacji faktu, że niebawem Hamas znowu wywoła wojnę, jak również dotychczasowa historia zachowań tej grupy, pozwoliłaby na taką zmianę frontu. Wspaniale udało się to podczas wojny sześciodniowej. “Bliski wróg” nie ma większych praw do napaści niż ten nieco dalszy.\n”Israel has right to defend itself” – this is all wrong (editorials)\nMurtadd to Human, 29 maja 2021


SI zapewnia inteligentne sprawności i produkcję bez wad | GO0D MAN Project | Results in brief | H2020 | CORDIS | European Commission\nNaukowcy z UE udowodnili, że projektowanie produkcji bez wad, w której zastosowano sztuczną inteligencję, może przynieść realne korzyści w wielu różnych sektorach. Informacje zwrotne od zaangażowanych partnerów przemysłowych były bardzo pozytywne i złożono dwa wnioski patentowe dotyczące inteligentnych narzędzi kontroli.\n„Główną zaletą jest to, że proponowany przez nas projekt jest na tyle ogólny, że może być stosowany w bardzo różnych procesach produkcyjnych, od produkcji masowej do seryjnej”, wyjaśnia koordynatorka projektu GO0D MAN (aGent Oriented Zero Defect Multi-stage mANufacturing) Cristina Cristalli z włoskiej firmy AEA należącej do grupy Loccioni. „Solidne algorytmy, czujniki i systemy wieloagentowe zostały stworzone do pracy na niedoskonałych zbiorach danych i z różnymi maszynami, aby odwzorować warunki pracy w rzeczywistej fabryce”. Architektura GO0D MAN i jej komponenty zostały z powodzeniem wdrożone w trzech przemysłowych studiach przypadku: w firmach Volkswagen Autoeuropa, Zannini i Electrolux. Każde studium przypadku wymagało pewnego stopnia dostosowania i konfiguracji zgodnie ze specyficznymi procesami i celami danej firmy. „W Volkswagen Autoeuropa systemy przez ponad rok nieprzerwanie zbierały i analizowały w czasie rzeczywistym dane dotyczące produkcji ponad 140 000 samochodów”, mówi Cristalli.\nSI w procesach przemysłowych\nProdukcja wieloetapowa jest popularnie stosowana w nowoczesnych systemach produkcyjnych. Obejmuje ona liczne procesy, zazwyczaj prowadzone szeregowo, niekiedy równolegle, potrzebne do wykonania sekwencji operacji niezbędnych do produkcji lub montażu produktu. Podejście to jest typowe dla wielu sektorów – od przemysłu motoryzacyjnego po produkcję urządzeń oraz od przemysłu lotniczego i kosmicznego po elektronikę użytkową. Ogólna jakość każdego produktu końcowego zależy od wydajności każdego z tych pojedynczych procesów. Ponadto na wydajność procesów niższego szczebla mogą mieć wpływ odchylenia we wcześniejszych procesach w łańcuchu dostaw. Z tego względu nowoczesne zakłady produkcyjne powinny być rozpatrywane nie tylko w odniesieniu do poszczególnych procesów, ale również w odniesieniu do tego, jakie są ich wzajemne powiązania. „Dobrą wiadomością jest to, że nowoczesne, cyfryzowane fabryki dostarczają ogromnej ilości danych w czasie rzeczywistym”, mówi Cristalli. „Możemy dostrzegać korelacje między procesami i budować modele danych w celu wdrożenia innowacyjnych strategii kontroli opartych na sztucznej inteligencji, aby zapobiegać wadom i utrzymać ogólną wydajność systemu. Koncepcje te są szeroko omawiane na poziomie akademickim, jednak nadal brakuje dowodów na to, że takie podejście można skutecznie wdrożyć”. Celem finansowanego ze środków unijnych projektu GO0D MAN było zatem wprowadzenie wniosków z dyskusji akademickich do zastosowań przemysłowych. „Od początku bardzo jasno określaliśmy wymagania użytkowników końcowych”, dodaje Cristalli. „Poświęciliśmy wiele czasu i wysiłku na rozwój technologii, które mogą zostać uogólnione i w prosty sposób wdrożone w środowisku produkcyjnym”.\nInteligentne narzędzia w służbie wykwalifikowanej produkcji\nInnym kluczowym aspektem była integracja różnych rozwiniętych technologii, aby architektura i metodologia GO0D MAN została wprowadzona jako nowe podejście w kontroli jakości. Gromadzenie danych w czasie rzeczywistym i diagnozowanie wad odbywało się na każdym poziomie procesu, jak również pomiędzy procesami w celu uzyskania lepszego obrazu wzajemnych korelacji. Cel ten został osiągnięty poprzez połączenie kontroli procesu i jakości w rozproszonej architekturze systemu dzięki systemom wieloagentowym (ang. Multi-Agent Systems, MAS), które pozwalają na dystrybucję algorytmów SI i analizy danych przez sieć rozproszonych inteligentnych węzłów. W trakcie trzyletniego projektu opracowano również kilka inteligentnych narzędzi kontroli. „Politechnika Marche złożyła dwa wnioski patentowe dotyczące dwóch z tych narzędzi”, dodaje Cristalli. Pierwszy dotyczy przenośnego skanera laserowego opartego na smartfonie, który pomaga operatorom w składaniu samochodów. Zwiększa to ich możliwości pomiarowe i w pełni integruje je z linią produkcyjną. „W ten sposób zapewnia nadzorowanie pracy, która odgrywa istotną rolę w niwelowaniu negatywnego wpływu automatyzacji na siłę roboczą”, wyjaśnia Cristalli. Druga innowacja dotyczy telecentrycznego systemu wizyjnego do wykrywania nieciągłości powierzchni w toczonych elementach metalowych. Oba systemy spełniły wymagania dotyczące wdrożenia przemysłowego.\nGO0D MAN, SI, produkcja, zero wad, MAS, motoryzacja, automatyzacja, kontrola jakości\nIdentyfikator umowy o grant: 723764\nCałkowity budżet € 5 027 625\nWkład UE € 4 012 462\nNumer rekordu: 418006


Pozycjonowanie sklepów internetowych - Traffic Trends\nRuch organiczny to trwałe fundamenty sprzedaży online.\nPozycjonowanie sklepu internetowego generuje sprzedaż!\nPonad 50% sprzedaży generowanych z ruchu organicznego, to branżowy standard dotyczący większości polskich sklepów internetowych. W takim razie, czy nadal w tym tłumie jest miejsce dla Ciebie? Oczywiście, że jest! Zmieniające się algorytmy wyszukiwania i zmiany zachowań odbiorców powodują, że każdego dnia w rankingu Google dochodzi do roszad, które dają szansę takim sklepom jak Twój. By jednak było to możliwe, musisz zadbać o najwyższą jakość pozycjonowania swojego sklepu online oddając proces ten w ręce najbardziej doświadczonych na rynku specjalistów.\nPozycjonowanie sklepu internetowego, to proces bardzo złożony. Jest to efektem bardzo skomplikowanego algorytmu Google’a, który decyduje o tym, kto i na jakie zapytanie znajduje się w TOP10 wyników wyszukiwania.\nOptymalizacja czyli budowa Twojego sklepu. Google przekazuje wiele rekomendacji developerom stron, które mogą wpłynąć na dostępność i ocenę Twojej strony. Jeśli nie doprowadzisz swojej witryny do idealnej konstrukcji, to nawet najlepsza praca na innych polach, może pójść na marne.\nBardzo istotne jest regularne umieszczanie unikalnych i wartościowych tekstów na stronach, które mają znaczenie w procesie pozycjonowania. Google bardzo docenia firmy, które dają Klientom coś od siebie – starannie opisują produkty, dbają o ich opinie, udzielają wartościowych porad na swoim blogu… Te wszystkie działania wspomogą Twój proces pozycjonowania.\nTen proces jeszcze kilka lat temu niewiele wspólnego miał z jakością. Dziś, praca nad rozbudową profilu linków polega w dużej mierze na umieszczaniu unikalnych artykułów na mocnych i kontekstowo dopasowanych do Twojej działalności stronach.\nDlaczego Traffic Trends, to najlepszy Partner w zakresie pozycjonowania sklepów internetowych?\nMimo świetnej oferty, genialnego personelu i powalającego wystroju, nie podbijesz serc Klientów, jeśli Twój lokal znajdować będzie się w niebezpiecznej okolicy. Przeniesienie go do renomowanej galerii da Twojej firmie poważnego „kopa”. To krok, którego nie możesz uniknąć jeśli myślisz o swoim biznesie poważnie! TOP10 to ta galeria!\nEfekty pozycjonowania sklepu internetowego nadal są powalające. Obecnie pozycjonujemy ponad 10 tysięcy fraz, a nasi Klienci z darmowego ruchu z wyszukiwarek sprzedają produkty o miesięcznej wartości niespełna 30 milionów złotych! Oczywiście jest to proces długotrwały i trudny, nie możesz spodziewać się dynamicznego wzrostu przychodów w pierwszych miesiącach współpracy, jednak w dłuższej perspektywie czasu decyzję o pozycjonowaniu swojej strony sklepowej będziesz traktował jako sukces. Trwały efekt jaki buduje pozycjonowanie pozwoli Ci stabilniej funkcjonować na rynku i generować przychody bezkonkurencyjne względem innych źródeł ruchu.\nChcesz zobaczyć efekty pozycjonowania sklepów internetowych? Sprawdź jak pozycjonować sklep internetowy.\nJakie efekty daje pozycjonowanie sklepu internetowego?\nDoskonale zdajemy sobie sprawę z tego, że dla wielu osób i firm pozycjonowanie to usługa “dziwna”. W przeciwieństwie np. do kampanii reklamowych nie jesteśmy w stanie precyzyjnie oszacować wyników i momentu ich osiągnięcia. Nie oznacza to jednak, że w trakcie współpracy nasi Klienci nie dostają odpowiednich informacji dotyczących efektywności prowadzonych działań.\nBardzo ważne dla nas jest to, by cele po obu stronach były takie same. Ze względu na stare modele pozycjonowania często cel samej usługi jest błędnie definiowany już na samym starcie, dlatego chcieliśmy objaśnić co dla nas jest nadrzędną wartością i jakie efekt jest dla nas “króliczkiem”, którego kampanią SEO gonimy przez cały okres trwania umowy.\nWzrost sprzedaży / realizacji celów - oczywiście patrzymy tutaj wyłącznie na sprzedaż lub cele realizowane za pomocą wejść organicznych (darmowych) z wyszukiwarek. W przypadku pozycjonowania e-commerce będzie to przede wszystkim wzrost sprzedaży i przychodów, ale zdarzają się również zbliżone cele. Na przykład dla specjalistycznego sklepu działającego w sektorze B2B celem może być pozyskanie nowej rejestracji użytkownika, pobranie broszury czy przejście na zakładkę programu partnerskiego.\nWzrost ruchu - drugim co do ważności celem pokazującym trend realizacji usługi jest wzrost ruchu organicznego (darmowego) z wyszukiwarek. Wynik ten pokazuje, czy praca wykonywana przez nas przekłada się na to, że większa liczba osób trafia na stronę sklepu.\nWzrost liczby fraz w TOP3 i TOP10 Google - zapowiedzią wzrostu ruchu jest wzrost liczby fraz w czołówce rankingu Google. By zmierzyć to posługujemy się np. wynikami odnotowywanymi w Google Search Console lub innych narzędziach analitycznych.\nWzrost pozycji na ustalone frazy - nadal część prac SEO wykonujemy w trosce o jak najwyższą pozycję konkretnych, ustalonych wspólnie słów kluczowych będących najważniejszymi frazami dla naszego Klienta. Mierzymy je i analizujemy, by również i na tym polu zadbać o efektywność usługi.\nFinalnym i długofalowym efektem naszej współpracy musi być wzrost pozycji na ustalone frazy, liczby fraz w TOP3 i TOP10, a także wzrost ruchu i sprzedaży ze źródła organic według Google Analytics.\nOptymalizacja jako fundament pozycjonowania sklepów internetowych\nBy przedstawione powyżej efekty osiągnąć, musimy rozpocząć współpracę od budowy trwałego i bezpiecznego fundamentu. Dla nas, w procesie pozycjonowania sklepu, jest nim Audyt SEO. Audyt, to nic innego jak obszerna analiza strony internetowej, której efektem jest zbiór kilkudziesięciu zadań do wykonania w celu poprawienia jakości strony w oczach Google’a. Zalecenia dla webdeveloperów są jawne. Google wprost podaje niektóre elementy, które mogą pozytywnie wpłynąć na ocenę strony przez niego i na pozycję w wyszukiwarce. Musimy na starcie zadbać o to, by i Twoja strona była oceniana jak najlepiej i by jakiekolwiek niedociągnięcia optymalizacyjne nie zaburzyły procesu pozycjonowania e-commerce. W ramach audytu przygotowanego w pierwszym tygodniu współpracy, analizujemy kilkanaście obszarów technicznych i tekstowych, w tym między innymi:\nObecność i unikalność treści na stronie\nDostosowanie Twojej strony do urządzeń mobilnych\nSekcję META, czyli “title” i “description”\nNazewnictwo podstron w tym m.in. kategorii czy produktów\nObecność i brzmienie nagłówków hX\nLinkowanie wewnętrzne stosowane na stronie sklepowej\nUmieszczone grafiki i nadane im atrybuty ALT\nUżywanie certyfikatu SSL\nUmieszczone na stronie linki prowadzące do stron trzecich\nSitemapę i poprawność jej zgłoszenia\nUstawione przekierowania pomiędzy adresami www\nDane z narzędzi zewnętrznych (Google Analytics, Google Search Console itp)\nProfil zdobytych historycznie linków, które prowadzą do Twojej strony\nCelem współpracy jest wprowadzenie wszystkich rekomendowanych zmian w trakcie pierwszego miesiąca współpracy - tak, by ich sprawne zaindeksowanie przez Google’a pozwoliło sprawnie rozpocząć etap wzrostów widoczności Twojej strony www.\nOczywiście sam Audyt nie zapewni Tobie wysokich pozycji, a na dodatek nie zakończy prac nad optymalizacją. Ważne jest by w kolejnych miesiącach proces ten ponawiać, choć zapewne w dużo mniejszej skali. W trakcie bieżących prac skupiamy się między innymi nad aktualizacją strony gdy pojawiają się nowe wytyczne od Google, modyfikacją wprowadzonych zmian gdy te nie przyniosły rezultatów, usuwaniem błędów jakie Google zgłasza Tobie w Google Search Console, optymalizacją nowych podstron czy rozbudową linkowania wewnętrznego.\nProces optymalizacji nigdy się nie kończy i zawsze musi być nieodłącznym elementem pozycjonowania Twojego sklepu.\nUnikalne treści, czyli niezbędny element strategii pozycjonowania sklepów internetowych\nOd wielu lat tworzenie unikalnych, wartościowych treści na stronę sklepu stało się elementem strategii SEO. Większość właścicieli sklepów pogodziła się już z faktem, że na przykład unikalny opis na stronie głównej czy na stronach kategorii, to coś, co muszą wyprodukować myśląc o wysokich pozycjach w Google. Niestety - to za mało!\nFaktycznie, nadal opisy kategorii są ważne. Koniecznie musisz opisać lub zlecić do opisania każdą kategorię i podkategorię w swoim sklepie internetowym. Jednak bardzo ważnym procesem jest również rozszerzenie strategii contentowej na dwa kolejne obszary:\nOpisy produktów - które powinny być unikalne, odpowiednio długie i atrakcyjne dla kupujących. Opisy te mogą poprawić zarówno widoczność Twojej strony na bardzo skuteczne zapytania dotyczące konkretnych produktów, jak i wpłyną korzystnie na osiągany przez Twój sklep internetowy współczynnik konwersji sprzedażowej\nBlog sklepowy - na którym umieszczać możesz informacje o nowościach, poradniki, rankingi produktów, testy produktów czy inspiracyjne wpisy dotyczące swojej oferty. Ważne jednak byś w sposób regularny treść umieszczał i optymalizował ją pod pozycjonowanie dbając m.in. o tytuły, nagłówki czy umieszczone linki wewnętrzne.\nWiele działań z zakresu tworzenia treści oraz jej późniejszej optymalizacji wykonujemy dla naszych Klientów w ramach pozycjonowania sklepu. Między innymi rozbudowaliśmy nasze standardowe działania w ten sposób, by przygotowywane z myślą o pozycjonowaniu wpisy blogowe, stały się stałym elementem kampanii SEO prowadzonych w ramach współpracy z naszą agencją.\nLinkbuilding w procesie pozycjonowania sklepów internetowych\nWspominaliśmy wcześniej w akapicie poświęconym optymalizacji, że jednym z punków Audytu SEO jest analiza linkbuildingu, czyli historycznie zdobytych dla Twojej strony odnośników, które umieszczone zostały na innych stronach www. Jest to bardzo istotny element, bo wiele działań niskiej jakości, które realizowałeś, mogą po czasie “odbić się czkawką” i zaszkodzić Twojej stronie.\nNowe, wartościowe linki dla Twojej strony zdobywamy na bieżąco, w każdym miesiącu. Ważne by w procesie tym wziąć pod uwagę następujące cechy:\nProfil linków musi być naturalny - nie mogą zatem pojawiać się tylko mocne domeny, albo tylko fora internetowe. Ważne jest kontrolowane zróżnicowane źródeł.\nWarto inwestować w strony mocne - czyli takie, które mają realny ruch, a także odpowiednie parametry SEO\nWarto dywersyfikować działania - nie powinno się linkować tylko i wyłącznie pod ustalone frazy. Warto mieszać takie działania, na przykład z linkowaniem na ogólny adres Twojej strony lub nazwę firmy.\nModele doboru fraz w trakcie pozycjonowania sklepu internetowego\nSkoro wiesz już na jakie efekty możesz liczyć, a także jakie działania składają się na pozycjonowanie Twojego sklepu, to warto również wspomnieć o budowie samej strategii. Przez wiele lat funkcjonował staromodny sposób realizacji usługi, w którym to na początku ustalono liczbę słów kluczowych podlegających pozycjonowaniu, a także precyzowano jakie to słowa będą. Model ten jednak coraz częściej zastępowany jest innymi działaniami. I tak, możemy działać np.:\nW modelu “rotacyjnym” - model ten polega tylko na określeniu liczby słów podlegających pracy w danym miesiącu, ale po Twojej stronie pozostaje jedynie sprecyzowanie priorytetów sprzedażowych, a nie konkretnych fraz. Dzięki temu nasi Specjaliści SEO dobierają samodzielnie słowa kluczowe wybierając te mające największy potencjał na wygenerowanie szybkich efektów. Jak to robimy? Wyławiamy słowa kluczowe, które z jednej strony mają wyszukania, a z drugiej mają niezłą pozycję startową w Google (np. w drugiej dziesiątce wyników).\nW modelu “hybrydowym” - w którym to, część fraz precyzujemy i ustalamy na stałe, a część modyfikujemy na bieżąco zgodnie z modelem rotacyjnym\nPowstanie nowych modeli wymusiła na wszystkich agencjach sytuacja rynkowa. Kilka lat temu ustalenie ogólnych fraz powodowało, że w przeciągu kilku miesięcy większość z nich wskakiwała do TOP10. Teraz, przy obecnej liczbie konkurentów i sile tych, którzy już w TOP10 są, takie podejście może być wielkim błędem i naprawdę lepiej zaufać doświadczonym specjalistom i zacząć nabierać mniejszy ruch mniejszą łyżeczką, niż trzymać w ręce największą chochlę, ale pustą! :)\nWiemy jak pozycjonować sklepy internetowe! Przykładowe realizacje\nSkrupulatne i wysokojakościowe działania na wszelkich polach wpływających na pozycjonowanie wpływa finalnie na efektywne wzrosty ruchu i sprzedaży. W długiej perspektywie czasu usługa ta pozwala na zwielokrotnienie przychodów w prowadzonym sklepie internetowym i nie bez powodu jest równocześnie ukochaną i znienawidzoną usługą marketingową dla wszystkich właścicieli sklepów. Nie jest możliwe jej zaplanowanie i przewidzenie efektów, ale za to potrafi przynieść korzyści bezkonkurencyjne względem wszelkich, innych źródeł ruchu.\nNie wierzysz? To spójrz:\nTutaj pokazujemy jak poprzez wzorcową optymalizację i przemyślaną strategię linkbuildingu podnieśliśmy widoczność i pozycję na trudne frazy dla sklepu w branży dizecięcej:\nTutaj wskazujemy na efektywność procesu rozpoczęto wyeliminowaniem w sklepie internetowym z branży kosmetycznej błędów optymalizacyjnych:\nA tutaj przykład kreatywnego i regularnego podejścia do treści na stronie www, które dały niesamowitego kopa:\nWięcej inspirujących historii znajdziesz w dziale case studies na naszej stronie\nRaportowanie procesu pozycjonowania sklepu\nNa koniec, kwestia istotna dla wielu naszych Klientów, bo często mówimy o efektach i finalnej satysfakcji z wyboru Traffic Trends jako agencji pozycjonującej, a ważna w tym procesie jest bieżąca wiedza na temat realizowanych “checkpointów”. Dlatego też w ramach współpracy będziesz miał kontrolny dostęp do:\nRaportu pozycji fraz ustalonych do pozycjonowania, który znajduje się w naszym Panelu Klienta\n“Skróconego” raportu Google Analytics pokazującego najważniejsze zmienne dotyczące ruchu organicznego. Raport również znajduje się w naszym Panelu Klienta.\nRaportu linkowania, w którym znajdziesz zdobywane dla Twojej strony odnośniki ze stron innych.\nPodsumowania wykonywanych w ramach usługi prac optymalizacyjnych - i na starcie, i w kolejnych miesiącach.\nDodatkowo by obserwować, czy usługa podąża w odpowiednim kierunku, na bieżąco będzie monitorować nie tylko frazy, które już “wskoczyły” do TOP10, ale także te, które pojawiły się w 2. czy 3. dziesiątce Google’a, które stanowią prognostyk nadchodzących wzrostów. Zapewniamy też, że jeśli na jakimkolwiek etapie naszej współpracy zabraknie Tobie wiedzy na temat tego, co obecnie dzieje się z Twoją stroną, to będziemy na wezwanie do przedstawienia raportu reagować bardzo sprawnie i rzetelnie!\nPozycjonowanie sklepu internetowego to regularny proces mający na celu zwiększenie widoczności pozycjonowanej domeny w wynikach organicznych (darmowych) wyszukiwarki Google. Dzięki zwiększeniu widoczności strona notuje większy ruch organiczny (darmowy) z wyszukiwarki, a w przypadku sklepu internetowego, prowadzi to do zwiększenia sprzedaży. Nie ma jednej, sprawdzonej reguły tłumaczącej na czym polega i jak pozycjonować sklep internetowy. Jest to zależne od wielu czynników takich jak startowa forma, branża, aktywność konkurencji. W zależności od tych aspektów kładziemy akcenty na inne działania zawsze indywidualizując strategię pozycjonowania e-commerce. Zawsze jednak proces ten bazuje na trzech działach: optymalizacji, linkbuildingu i treściach. Są to działania, które w odpowiedni sposób stymulują algorytm Google i zwiększają zaufanie wyszukiwarki do pozycjonowanej przez nas strony.\nIstnieją dziesiątki wytycznych dotyczących budowy strony internetowej, które Google przekazuje webdeveloperom w celu prawidłowej indeksacji strony w wyszukiwarce i w celu jak najlepszego odbioru tej strony przez użytkowników. Google dba o to, by strony które poleca w rankingu wyszukiwarki, były wysokojakościowe, bezpieczne. Proces optymalizacji strony polega właśnie na dostosowaniu jej do wszystkich zaleceń Google. Wśród kwestii optymalizacyjnych są zarówno te, które wpływają na komfort użytkownika, np.:\nbezpieczeństwo, tj posiadanie certyfikatu SSL\nresponsywność strony i dopasowanie do urządzeń mobilnych,\njak i takie, które bardziej dotyczą struktury kodu lub informacji ułatwiających prawidłowe indeksowanie strony w wyszukiwarce, np.:\nprawidłowe nazewnictwo kategorii\nposługiwanie się nagłówkami hX\nindywidualizowana i uzupełniona sekcja META podstron\nlinkowanie wewnętrzne pomiędzy podstronami\nOptymalizacja strony zawsze jest pierwszym działem pozycjonowania sklepu online, na który zwracamy uwagę i dlatego w pierwszych dniach współpracy przygotowujemy obszerny i bardzo drobiazgowy Audyt SEO stanowiący fundament naszej dalszej współpracy.\nJakie zmiany na stronie będziecie chcieli wprowadzić i kto ma to zrobić?\nNa to pytanie na pewno nie odpowiemy w tym momencie, bo nie ma jednej, uniwersalnej odpowiedzi. Wspomniany przed momentem Audyt SEO to kilkudniowy proces, który pozwala nam zbudować listę niedociągnięć i błędów optymalizacyjnych na stronie pozycjonowanej przez nasz Dział SEO. To ten dokument jest dopiero pełną listą zmian, które chcemy wprowadzić i na jego bazie możemy dopiero podzielić się obowiązkami. Sam podział zależy w dużym stopniu od oprogramowania sklepowego, z którym mamy do czynienia i tego jakie możliwości optymalizacyjne posiada. Bardzo często wiele zmian wprowadzamy samodzielnie - modyfikujemy sekcję META, zmieniamy nagłówki hX, dodajemy niezbędne opisy. Część zmian jednak wymaga idealnej znajomości asortymentu i zostawiamy je naszym Klientom - np. tworzenie nowych kategorii i przypisywanie produktów do nich. Zdarzają się również sytuację, w których potrzebne jest bardzo profesjonalne wsparcie twórców oprogramowania - np. gdy pracujemy nad szybkością czy responsywnością strony. Naszym Klientom zapewniamy jednak pełne wsparcie we wprowadzeniu zmian lub w komunikacji z osobami za wprowadzenie zmian odpowiedzialnymi.\nCzy ważna jest odpowiednia optymalizacja drzewa kategorii i czy w niej pomożecie?\nBardzo ważna! Niestety coraz częściej widzimy drzewa kategorii zbudowane nie do końca po naszej myśli i nie w takim stylu jaki lubią roboty Google odpowiedzialne za poznanie i zaindeksowanie witryny. Nie zawsze ograniczenie się do kilku głównych kategorii na rzecz filtrów jest dobrym rozwiązaniem. Bardzo często nasi Klienci zyskują na rozbudowie drzewa kategorii i stworzeniu wielu podkategorii dedykowanych bardzo precyzyjnemu zakresowi asortymentu. Taki proces często ułatwia pozycjonowanie sklepu internetowego na słowa kluczowe dotyczące danej podkategorii. Dlatego też nasi Klienci mają pełne wsparcie z naszej strony w tym działaniu - od samej propozycji rozbudowy, przez optymalizację nazewnictwa po działania optymalizacyjne zgodne z zaleceniami Google na nowoutworzonych podkategoriach.\nCzy UX idzie w parze z SEO?\nObowiązkowo! Na bieżąco dbamy o kompetencje Działu SEO z zakresu optymalizacji konwersji, tak by żadne zaproponowane zmiany poprawiające pozycję w wyszukiwarce, nie obniżyły liczby transakcji. Oczywistym jest, że z perspektywy pozycjonowania e-commerce optymalne byłoby umieszczenie na samej górze podstron kategorii opisu długiego na kilka tysięcy znaków, ale przescrollowanie go przez użytkowników smartfonów byłoby bardzo czasochłonne i prowadziłoby do masowych porzuceń zakupów. Poza tym sam Google dodając nowe czynniki wpływające na pozycję w rankingu dba o UX - responsywność strony czy czas jej ładowania, to nic innego jak dbanie o komfort użytkowników!\nDlaczego ważne jest linkowanie zewnętrzne?\nLinkowanie zewnętrzne (tzw. linkbuilding) to nadal nieodłączny element procesu pozycjonowania sklepu internetowego. Kiedyś najważniejszy, dziś jeden z trzech i nie chcemy bawić się w stopniowanie jego wagi dla całego procesu i finalnego efektu. Nie da się zbudować reputacji strony internetowej tylko wzorcową optymalizacją i treścią, zwłaszcza że na pewnym etapie zaczyna się konkurowanie z kilkoma innymi sklepami, które też mają idealnie zoptymalizowaną witrynę i fajną, unikalną treść na stronie. Linkbuilding stanowi wtedy swoisty wyścig na budowanie reputacji w oczach Google za pośrednictwem reputacji innych stron. Działa to w ten sposób, że wybieramy w każdym miesiącu określoną liczbę stron internetowych, które mają odpowiednie parametry i reputację w Google i które kontekstowo nawiązują do naszego Klienta i umieszczamy na nich artykuł z linkiem prowadzącym do strony naszego Klienta. Rozbudowując w każdym miesiącu taką listę linków budujemy zaufanie do stron naszych Klientów, wykorzystując strony trzecie. Ważne jednak, by te strony były wartościowe i wysokooceniane przez Google. Szczęśliwie mija czas spamerskich witryn, które nie miały żadnej wartości!\nIle linków zdobywacie i czy je raportujecie?\nLiczba linków jest zależna głównie od dwóch parametrów. Pierwszy, to budżet jaki mamy do dyspozycji, bo on determinuje średnią cenę linka, na jaką możemy sobie w imieniu naszych Klientów pozwolić. Drugi, to przyjęta strategia. Zdarzają się sytuacje gdy wolimy przykładowe 3000 zł przeznaczyć na 30-40 słabszych odnośników by wspomóc dużo szerokich słów kluczowych. Są momenty gdy te same 3000 zł wydamy na 2 bardzo mocne odnośniki kupowane z powszechnie znanych stron mających bardzo wysoką reputację w Google. Ważne jest by strategię zakupową dostosować do sytuacji w danym miesiącu, przez co nigdy nie określamy planów wydawniczych z bardzo dużym wyprzedzeniem i nie umawiamy się z naszymi Klientami na stałą liczbę linków co miesiąc na np. najbliższe dwa lata, bo to ograniczałoby swobodę naszych Specjalistów SEO. Odpowiadając na drugą część pytania - tak, raportujemy pozyskane linki w naszym Panelu Klienta.\nCzym się różni linkowanie zewnętrzne od wewnętrznego?\nLinkowanie zewnętrzne polega na pozyskiwaniu odnośników z innych stron www (blogach, portalach, w katalogach). Linkowanie wewnętrzne to umieszczanie linków w obrębie jednej domeny do innych podstron (np. z kategorii do produktu, z wpisu blogowego do kategorii itp). Obie metody są bardzo istotne w procesie pozycjonowania. Zewnętrzne linkowanie buduje reputację strony w oczach Google, a wewnętrzne ułatwia jej indeksowanie i ulepsza pozycjonowanie na najważniejsze obszary.\nIstotna! Google jako wyszukiwarka tekstowa uwielbia strony, na których znajduje się dużo tekstu. Tekstu unikalnego, czyli niepowielanego na żadnej innej domenie, oraz regularnie dodawanego. Z regularnością i unikalnością jest naturalny problem w przypadku sklepów internetowych. Z jednej strony wygodniej jest bazować na sprawdzonych opisach produktów przygotowanych przez producenta lub dystrybutora. Z drugiej zaś oferta nie zmienia się tak dynamicznie, by zmiany produktów gwarantowały stały dopływ nowej treści. Dlatego tak ważne jest tworzenie w sposób regularny, wysokojakościowy i unikalny wszelkich treści na stronę www, co usprawnia pozycjonowanie sklepu internetowego. Najważniejsze treści to:\nopisy podstron producentów\nwpisy blogowe dodawane regularnie na blog w obrębie domeny\nDodatkowo bardzo ważne jest też, by umieszczane na stronie treści były odpowiednio zoptymalizowane, czyli np. posiadały linkowanie wewnętrzne, nagłówki czy słowa kluczowe.\nCzy sami piszecie teksty czy muszę to robić samodzielnie?\nTeksty niezbędne w procesie pozycjonowania tworzymy samodzielnie. Większośc naszych Klientów otrzymuje od nas w każdym miesiącu kilkadziesiąt tysięcy znaków poświęconych na opisy kategorii, podkategorii czy wpisy blogowe. Dzięki temu mamy pewność, że treści umieszczane na stronie sklepowej będą unikalne i przydatne w procesie pozycjonowania. Posiadamy bardzo rozbudowany zespół copywriterów, dzięki czemu przygotowujemy z powodzeniem treści na najróżniejsze tematy: od mody, przez karmę dla zwierząt, po szyby do ciągników i stal ocynkowaną sprzedawaną w hurcie. Oczywiście jeśli nasz Klient woli tworzyć teksty samodzielnie i ma do tego odpowiednie zasoby, to nic nie stoi na przeszkodzie, by nasze wsparcie ograniczyć do rekomendacji treści i ich optymalizacji. Musi jednak to być robione regularnie, bo jest to niezbędny i istotny element działań SEO.\nJak przygotowujecie się do zmian algorytmów zapowiadanych cyklicznie przez Google?\nTak naprawdę nie jest to trudne zadanie! Krótko po każdej, większej zmianie algorytmów Google publikowaliśmy przykładowe dane naszych Klientów i wzrosty jakie dzięki zmianom notowali. By to osiągnąć wystarczy zrozumieć Google i grać według jego zasad, a nie próbować walczyć z algorytmem. Od wielu lat Google dba o jakość wyników, które prezentuje w wyszukiwarce i jako główne parametry tych wyników określa jakość strony, na którą kieruje oraz jej reputację. Dlatego ciągła poprawa czynników takich jak czas ładowania strony czy jej responsywność, to dobry kierunek. Dlatego ciągła rozbudowa treści na stronie, to dobry kierunek. Dlatego inwestycja w bardziej wartościowe linki niż spamerskie odnośniki z pseudo-stron, to dobry kierunek!\nCzy każdy sklep internetowy nadaje się do SEO?\nNa pewno nie! Po pierwsze, problemem może okazać się mało elastyczny lub przestarzały system sklepowy, który uniemożliwi działanie zgodne z obecnymi wymogami Google. Po drugie, może okazać się np., że bardzo wąski asortyment w szerokiej kategorii przyblokuje rozwój sklepu (taki problem często mają projektanci mody, którzy chcieliby z 10 sukienkami rywalizować z multibrandowymi sklepami mającymi tysiace produktów!). I w końcu, trzeci problem - skuteczne pozycjonowanie sklepu internetowego wymaga wielu zmian na stronie sklepu, wymaga unikalnych opisów i prowadzenia bloga, wymaga inwestycji. Z naszego bogatego doświadczenia wiemy, że nie każdy na taką pracę jest gotów i akceptujemy to.\nCzy pozycjonowanie sklepów internetowych sprawdzi się w każdej branży?\nZdecydowanie tak. Co więcej, są branże, w których pozycjonowanie jest nadrzędną formą reklamy sklepu internetowego. Wynika to często z faktu, że ograniczenia regulaminowe Google lub prawne Polski nie pozwalają na inną formę reklamy w wyszukiwarce. Mamy tu na myśli na przykład promocję produktów alkoholowych, leków czy niektórych kategorii produktowych związanych z gadżetami erotycznymi. Także o ile Twój sklep internetowy będzie zoptymalizowany i będzie miał odpowiedni asortyment, to branża na pewno nie będzie przeszkodą w działaniach.\nCzy platforma sklepowa ma wpływ na SEO sklepu?\nI tak, i nie. Istnieje pewna pula oprogramowań, które upraszczając są w stanie stworzyć sklep internetowy idealny pod kątem pozycjonowania. Mają możliwość wprowadzenia niezbędnych rekomendacji optymalizacyjnych, działają sprawnie, są responsywne. Są jednak takie oprogramowania, które nie do końca sprzyjają SEO i będą skutecznie blokować rozwój widoczności. Tak samo jest z tematem UX - albo dany soft tego pilnuje, albo nie. Dlatego warto świadomie wybrać oprogramowanie sklepowe również myśląc o przyszłych aktywnościach reklamowych i podejmowanych działaniach.\nCzy migracja na inne oprogramowanie może popsuć SEO?\nNiestety może i to bardzo mocno i na bardzo długo. Istnieje zbiór zadań, które należy dokonać by zmiana oprogramowania była jak najmniej bolesna i krótkotrwała. Z doświadczenia jednak wiemy, że często wiedzy o migracji w ujęciu SEO brakuje webdeweloperom i wiedzy na ten temat szuka się już po zmianie softu. Dlatego zachęcamy wszystkich by odpowiednio do tego procesu się przygotowali, przez co rozumiemy:\noptymalizację nowej wersji sklepu\nbezbłędne zarządzanie przekierowaniami\nzgłoszenie zmian w Google Search Console\nSzczegółowo proces ten opisaliśmy tutaj: >> Jak przeprowadzić migrację sklepu, by nie stracić pozycji << i zawsze zachęcamy by przed migracją na inne oprogramowanie skonsultować cały proces nie tylko z wybranym webdeweloperem ale również ze Specjalistą SEO, więc zapraszamy do kontaktu!\nA migracja na inną domenę?\nRównież, choć zazwyczaj w mniejszym stopniu lub jest to po prostu rzadziej spotykany problem. Wynika on z faktu, że gdy zmieniamy oprogramowanie bardzo często zmieniają się wszystkie adresy URL kategorii, podkategorii czy produktów. Przy zmianie domeny zmienia się tylko początek tego adresu. Także oczywiście zmiana domeny może być odczuwalna i bolesna. Dlatego tak samo jak przy zmianie oprogramowania zachęcamy do kontaktu i konsultacji.\nNie da się odpowiedzieć na to pytanie ponieważ nawet skuteczne pozycjonowanie sklepu internetowego nie ma daty końcowej. Ta usługa nie działa tak, że stawiamy sobie pewien cel i po jego osiągnięciu kończymy działania. Taki model zaowocowałby późniejszym spadkiem widoczności, ruchu i sprzedaży. Dlatego pozycjonowanie trzeba traktować jako usługę ciągłą, która nigdy nie będzie miała swojego końca. Oczywiście może i powinna ewoluować, ale nie może się zakończyć. Najlepszym dowodem na to jest fakt, że nasi najstarsi stażem Klienci korzystają z usługi pozycjonowania sklepu internetowego nieprzerwanie od 2011 roku!\nA kiedy mogę spodziewać się pierwszych efektów?\nTo niestety jest kolejne trudne pytanie, a odpowiedź na nie zależy od wielu czynników: skali inwestycji w pozycjonowanie sklepu internetowego oraz początkowej widoczności. Inaczej oceniamy czas potrzebny dla nowych stron, a inaczej dla kogoś kto ma wieloletnią historię i chce wraz z naszymi Specjalistami SEO poprawić swoją sytuację. W tym pierwszym przypadku czas potrzebny na osiągnięcie odczuwalnych efektów będzie znacznie dłuższy i lepiej założyć, że wyniesie ponad 12 miesięcy. W tym drugim, pewien trend powinien być odczuwalny już pod koniec 3 miesiąca. Nie mówimy tu jednak o celu na poziomie podwojenia sprzedaży a na trendzie bazującym na np. wzroście pozycji, liczby fraz w TOP10 czy wyświetleń strony w wyszukiwarce.\nJak mogę sam wspierać SEO sklepu?\nZakładając bezproblemową współpracę na polu wprowadzania zmian optymalizacyjnych, to zawsze naszych Klientów prosimy o dwie rzeczy. Po pierwsze, zazwyczaj ich wiedza produktowa i doświadczenie w sprzedaży jest nie do zastąpienia przez najlepszego copywritera, więc zaangażowanie w proces tworzenia treści może okazać się bezcenne. To nasi Klienci stoją często na pierwszej linii frontu odbierając telefony i maile z pytaniami od Klientów, które to stanowią świetną listę tematów blogowych, które warto podjąć. Po drugie, warto zapamiętać by nie wprowadzać żadnych zmian na stronie www bez konsultacji z nami. Wielokrotnie zdarzało nam się, że wprowadzono zmiany bardzo niekorzystne z perspektywy SEO, które tłumaczono tym, że Klient nie podejrzewał, że to może mieć taki wpływ. Dlatego lepiej skonsultować z nami za dużo rzeczy, niż za mało, zwłaszcza, że nie generuje to żadnych dodatkowych kosztów!\nNajważniejsze z perspektywy biznesu i realne patrząc na siłę domeny. Wybierane słowa kluczowe coraz częściej stanowią przede wszystkim drogowskaz dla nas dotyczący priorytetów biznesowych. Znamy przypadki, w których dobrze rozwinięty sklep internetowy pozycjonuje się na kilkanaście fraz, ale w TOP10 ma ich tysiące. Także sam wybór fraz nie jest najważniejszy z perspektywy ich popularności, bo nie do nich ograniczy się nasze działanie. Na pewno jednak muszą te frazy oddawać długofalowe priorytety sprzedażowe i muszą być realne. Jeśli posiadasz w swoim sklepie internetowym tylko ekskluzywne obuwie wizytowe damskie, to nie wybieraj frazy “buty”. Jeśli dopiero zaczynasz biznes z zabawkami, nie wybieraj frazy “zabawki”. Wybierz frazy, które pasują do Twojego asortymentu i takie, które są realne patrząc na Twoją siłę.\nCzy pozycjonujecie tylko wybrane słowa kluczowe?\nOczywiście, że nie! Tak jak odpowiedzieliśmy na wcześniejsze pytanie - wybrane frazy często stanowią pewien, niewielki procent wszystkich fraz jakie nasi Klienci mają w TOP10 czy TOP3 Google. Uwielbiamy wprowadzać wiele bardzo precyzyjnych, często mniej popularnych słów na wysokie pozycje, bo najczęściej to one cechują się wysokim współczynnikiem konwersji i budują przychód.\nCzym są frazy długoogonowe, tzw. long tail?\nUogólniając są to frazy szerokie, precyzyjne, często wielowyrazowe, które cechuje niska popularność jednostkowa i wysoki współczynnik konwersji. Oznacza to, że jedna fraza z długiego ogona nie wygeneruje wielu wejść i transakcji, ale setki takich fraz mogą super rozkręcić sprzedaż w sklepie internetowym. Najczęściej (i tu znów uogólniając) przez długi ogon w przypadku pozycjonowania e-commerce rozumie się frazy dotyczące nazw i cech produktów. Oczywiście warto tu podkreślić, że jako agencja specjalizująca się w SEO sklepów internetowych bardzo mocno dbamy o rozwój długiego ogona.\nCzy pomożecie w wyborze fraz?\nCzęściowo tak. Służymy wsparciem pokazując zarówno popularność danych fraz, reakcję Google na te frazy i oceniając ich sensowność, co jest jednak oceną subiektywną wynikającą z naszych doświadczeń. Najważniejsze jednak jest by frazy były istotne biznesowo, więc podsumowując - możemy pomóc, ale nie wyręczymy naszych Klientów w tym procesie!\nOczywiście. Jest to nawet pożądane, aby aktualizować je co pewien czas. Skoro frazy bardzo często dotyczą popularnych w danym momencie producentów, motywów, styli… to muszą być zmieniane i aktualizowane, bo tak też ewoluują priorytety biznesowe naszych Klientów. Nie ma zatem problemu by frazy zmienić lub by zmniejszyć lub zwiększyć ich liczbę.\nZ roku na rok coraz więcej. Nie wskażemy jednej, konkretnej kwoty, ale też nie chcemy unikać odpowiedzi na to ważne pytanie. W naszej ocenie w każdym miesiącu Specjalista SEO musi spędzić minimum kilka godzin pracy nad danym serwisem. Do tego dochodzi minimum 20-30 tysięcy znaków pisanych przez nasz zespół copywriterski. I na koniec doliczyć do tego należy budżet na zakup linków z innych stron do stron naszych Klientów o wartości nie mniejszej niż 1000-1500 zł miesięcznie. Daje nam to minimum 2000-2500 zł miesięcznie. Obserwujemy w ostatnich latach mocny wzrost wydatków na SEO wśród wielu sklepów co doprowadziło do podwyższenia kosztów koniecznych by realnie powalczyć o rozwój organiczny. I tutaj prośba od nas: niezależnie czy wybierzecie Traffic Trends czy jakąkolwiek inną agencję, nie korzystajcie z usług SEO o wartości “300 zł rocznie”, bo to nie ma prawa się udać!\nCzy możliwe jest tanie wypozycjonowanie sklepu?\nNie, lub prawie nie. W bardzo specyficznych branżach i przy zachowaniu bardzo wyjątkowych okoliczności byłoby to realne, ale zaryzykujemy stwierdzenie, że w 99% przypadków nie ma na to szans. Pozycjonowanie to biznes, z którego żyją wydawcy (strony, które publikują linki), Copywriterzy i Specjaliści SEO. Finalnie proces ten daje wzrost przychodów Klientom, a ten efekt musi najpierw swoje kosztować i w wyścigu, w którym wielu liderów wydaje potężne kwoty w skali roku, 300 zł netto rocznie nie wystarczy.\nNie. Umowy proponowane naszym Klientom są od pierwszego dnia ich trwania bezterminowe z możliwością wypowiedzenia w dowolnym momencie, co zwiększa bezpieczeństwo współpracy z nami i umożliwia ocenę naszych działań z miesiąca na miesiąc.\nUżywamy wielu parametrów do oceny skuteczności pozycjonowania sklepów www. Najważniejsze to:\nwzrost sprzedaży pochodzącej z ruchu organicznego\nwzrost widoczności mierzony za pomocą liczby fraz w TOP3 i TOP10 Google\nwzrost pozycji na ogólne i ważne słowa kluczowe ustalone przez Klientów\nDlaczego to Traffic Trends najlepiej pozycjonuje sklepy?\nBo od 2011 roku cały Dział SEO w naszej agencji skupia się na pozycjonowaniu sklepów internetowych. Na pewno są agencje SEO lepiej pozycjonujące firmy lokalne, usługowe, banki czy kwiaciarnie. Ale w branży sklepów internetowych nasze kompetencje i doświadczenie wyniesione z setek projektów owocuje we współpracy z Klientami. Może dlatego też tak mocno nie komunikujemy rzeczy, które są dla sklepów “nowinką”, a dla nas oczywistością - takich jak dbanie o długi ogon czy skupianie się na mierzalnej sprzedaży organicznej, a nie na pozycji frazy, która jest tylko środkiem do celu. Nasza specjalizacja, historia i kompetencje to najlepsza nasza wizytówka!


Age of X: Alpha - Avalon MarvelComics.pl\nAvalon » Serie komiksowe » Age of X: Alpha » Age of X: Alpha\nSeria: Age of X: Alpha\n* Avalanche , Basilisk , Cannonball , Jonothon Starsmore , Piotr Rasputin , Dazzler , Kavita Rao , Magneto , Mortimer Toynbee , Nightmare , Storm , Namor\n* Paige Guthrie\n* Cecilia Reyes , Dust , Forge , Mystique , Martinique , Regan\nX, Richard Palance\nNadchodzi ostateczna wojna o przyszłość mutantów. Jeśli nie wiesz, po której stronie stanąć, sprawdź swoje DNA. Ostatecznie spróbuj rozpoznać wszystkie postacie na okładce.\nForteca X, nocą. Mutanci patrolują okolicę, nie widzą jednak żadnych oznak ataku. Rozsiadają się więc wokół ognisk i zaczynają snuć swoje historie. W pewnym momencie Nightmare pyta Basiliska, jak on do nich trafił, ten jednak odpiera, że nie ma o czym opowiadać i odchodzi. Wtedy Cannonball gani dziewczynę i postanawia sam wyjaśnić, czemu Scott nie lubi wspominać swojej przeszłości.\nKiedyś, Alcatraz. Przed mutantami oczekującymi na śmierć staje dyrektor więzienia, Arcade. Wyjaśnia, że w jego zakładzie kara jest zawsze taka sama, jak wina. A że ich winą było urodzenie się mutantami, karą również będzie mutant. Następnie każe strażnikom przywieźć unieruchomionego Basiliska, a następnie, używając specjalnego "pilota", otwiera jego maskę tak, że promienie optyczne mutanta zabijają jego pobratymców. Scott obiecuje, że zabije szaleńca za to, do czego go zmusza, Arcade jednak niewiele sobie robi z jego gróźb i odchodzi. Gdy Summers jest odwożony przez dyskutujących klawiszy, udaje mu się dosięgnąć pilota wiszącego u pasa jednego z nich i otworzyć maskę. Szybko się uwalnia i zaczyna powalać swoimi promieniami kolejnych ochroniarzy. W końcu dociera do gabinetu Arcade'a, którego zabija tak, jak on zmuszał go do zabijania innych. Następnie ogłasza uwolnionym mutantom, że posiłki przybędą do więzienia za jakieś dziesięć minut, radzi im więc uciekać. Nie ma jednak większego znaczenia, dokąd – tak, czy inaczej, w końcu ich znajdą. Jedyne, co się liczy, to co stanie się wtedy.\nPrzysłuchujący się opowieści Avalanche oświadcza, że również był więźniem w Alcatraz, ale było to, zanim Phoenix zaatakowała Albany, więc nie wprowadzono jeszcze kary śmierci dla mutantów. Guthrie odpiera więc, że już wtedy istniały obozy koncentracyjne, w których zamykano rodziny nosicieli genu X, a za głowy mutantów już istniała nagroda pieniężna.\nKiedyś, gdzieś w Kentucky. Dziewczyna ucieka przed pogonią z psami, prowadzoną przez miejscowe władze. Gdy w końcu zostaje otoczona, jeden z mężczyzn wyjaśnia, że robią to tylko dla pieniędzy i strzela. To jednak nie robi wielkiego wrażenia na dziewczynie, która zdziera z siebie skórę, ujawniając, że pod nią jest zbudowana z kamienia. Nieopodal inni strażnicy przysłuchują się strzelaninie, stwierdzając, że ich koledzy się zabawiają. Nagle w ich furgonetkę uderza Cannonball, który ogłasza, że ich obstawa znajduje się po drugiej stronie zawalonego mostu i każe sobie powiedzieć, gdzie jest rodzina Guthriech. Mundurowy nie ma pojęcia, gdyż, jak wyjaśnia, nie otrzymują nazwisk osób, które przewożą. Paige, która właśnie dołączyła do brata, postanawia sprawdzić na własny sposób i, odrywając drzwi przyczep, nawołuje swoją rodzinę. Gdy jednak w żadnej z dwóch ciężarówek ich nie ma, a jedynym wozem, który pozostaje do sprawdzenia, jest wywrotka, jeden ze strażników zaczyna wyjaśniać, że ktoś zaczął strzelać, przez co rozpętało się piekło. Gdy Paige widzi wśród przewożonych zwłok ciała jej matki i rodzeństwa, miażdży palce mundurowego i oświadcza bratu, że zabije ich wszystkich. Sam jednak sprzeciwia się, przypominając, że zbrojni wkrótce tu dotrą, a oni muszą się zaopiekować tymi, którzy nadal żyją. Wściekła, dziewczyna zgadza się, dodaje jednak, że nie są już rodziną – i nie będą nią, dopóki nie zobaczy ona, jak Sam opłakuje stratę bliskich.\nTymczasem, gdzie indziej w Fortecy, doktor Rao opatruje Dazzler. Mutantka pyta, czemu lekarka im pomaga, skoro jest zwykłym człowiekiem, ta więc opowiada jej własną historię.\nKiedyś, w laboratoriach, w których poszukiwano "leku" na mutację. Głowa zespołu badawczego, Richard Palance, zastanawia się nad dodaniem stworzonego specyfiku do wody pitnej, czemu Kavita stanowczo się sprzeciwia. Wtedy na miejscu pojawia się Wolverine, gotowy zlikwidować zagrożenie dla jego rasy. Gdy Palance nie jest w stanie przekonać Logana, że dzięki lekarstwu zapanuje pokój, uruchamia tryb kwarantanny, odcinając laboratorium od świata zewnętrznego polem siłowym. Mutant jednak niewiele sobie z tego robi, stwierdzając, że jego misja skończy się powodzeniem, jeśli znajdzie jakiś zlew. Wtedy jednak zabiera głos Kavita, wyjaśniając, że preparat będzie można wyizolować z kanału. Ujawnia, że to ona poinformowała mutantów o leku, wyjaśnia też, że nie będzie go można całkowicie zniszczyć, nawet wykorzystując kwas bądź wysokie temperatury. Jedynym sposobem byłoby zmetabolizowanie specyfiku przez żywego osobnika. Kobieta hipotetyzuje, że mutant, dzięki swemu czynnikowi gojącemu, byłby w stanie przeżyć przyjęcie całości specyfiku, co u innych zakończyłoby się przedawkowaniem i natychmiastową śmiercią. Logan zgadza się i zaczyna przyjmować kolejne zastrzyki, jednak gdy pozostaje już tylko jedna dawka, Palance powala Kavitę krzesłem, ogłaszając, że będzie w stanie wysyntezować lek nawet z jednej próbki. Gdy jednak triumfalnie stoi nad nie mogącym się ruszyć mutantem, Rao zachodzi go od tyłu i wstrzykuje mu ostatnią dawkę, zabijając go. Wstrząśnięta tym, co zrobiła, pociesza się, że przynajmniej to już koniec, Wolverine oświadcza jednak, że jego również będzie musiała zabić – adamantium, którym pokryte są jego kości, zatruwa jego organizm. Doktor odpiera jednak, że nie będzie w stanie zabić go z zimną krwią i zamiast tego wstrzykuje mu przeciwtoksyny.\nPrzy ognisku Colossus oświadcza, że w czasach, w których są osadzone te historie, nie wiadomo było, komu można ufać, Starsmore wyśmiewa go więc, stwierdzając, że nadal nie można, a mutanci połączyli siły i zebrali się w Fortecy tylko dlatego, że byli zdesperowani. Toynbee nie zgadza się i, przypominając, że był świadkiem, jak Magneto stworzył to miejsce, oświadcza, że tamtego dnia wszystko się dla nich zmieniło.\nKiedyś, Manhattan. Wojska otaczają Chrysler Building, pewni, że w środku ukrywają się mutanci – Forge i ci, którzy chcieli skorzystać z jego podziemnej drogi do Kanady. Nagle do jednego z żołnierzy podchodzi starsza kobieta, pytając, czy ma on uprawnienia, by wejść do budynku. Ten potwierdza, dodaje jednak, że jest teraz zbyt niebezpiecznie, by tam zaglądać. To jednak niewiele obchodzi Mystique, która go powala. Tymczasem wewnątrz, przerażonych i gotowych na najgorsze mutantów uspakajają Regan i Martinique, które właśnie się przed nimi pojawiły. Na zewnątrz żołnierz prowadzi rannego towarzysza w kierunku budynku. Gdy tam docierają, "ranny" zrzuca okrywający go płaszcz, ujawniając, że naprawdę jest Magneto. Powaliwszy próbujących go ostrzelać żołnierzy oświadcza, że przybył, by zabrać swoich pobratymców, po czym swoją mocą podnosi Chrysler Building, a także wiele innych wieżowców, które drogą powietrzną znikają za miastem.\nToad stwierdza, że Magneto nie musiał przenosić budynków daleko – to, co zrobił, wystarczyło. Zbudował Fortecę, miejsce, do którego zaczęli ściągać inni mutanci, po raz pierwszy w historii łącząc siły. Nagle na niebie rozbłyskuje płonący "X", znak, że Amara wykryła zbliżające się wojska. Mutanci przygotowują się więc do odparcia ataku.