Dywan wschodni/Arabia/całość - Wikiźródła, wolna biblioteka\n< Dywan wschodni | Arabia\nAutor Antoni Lange i inni\nPochodzenie Dywan wschodni, dział Arabia\nTłumacz Antoni Lange i inni\nArabia - Arabia/całość\n Arabia — ojczyzna kawy, palm, pustyń, konia, wielbłąda; ojczyzna gwałtownych wybuchów geniuszu i długowiekowych potem omdleń sennych i beztwórczych: miała w historyi moment tak wspaniałego rozkwitu, że przodowała jakiś czas cywilizacyi. Do Arabów jeździli po naukę nawet z dalekiej zimnej północy: Erazm Ciołek był uczniem Arabów.\nTym, który wywołał tę gorącą eksplozyę ducha arabskiego był wielki prorok-poeta Mahomet. Poezya arabska jest wykwitem energii tego twórcy ducha arabskiego. Na długie lata go zapłodnił ów wysłaniec Allacha.\nAle i przed Mahometem kochali się Arabowie w poezyi i co rocznie w Mekce odbywały się igrzyska poetyckie farysów, — t. j. rycerzy i razem poetów. Naród cały sądził poetów, a który utwór uznany został za najdoskonalszy, ten na jedwabiu złotem pismem utkany, „zawieszony“ bywał w świątyni i stąd cały zbiór tych tryumfalnych poematów zowie się Moallakat „zawieszone“.\nPo Mahomecie poezya arabska zakwitła zarówno w kalifacie Bagdadzkim, jak Hiszpańskim i dwojaki też ma koloryt. Poeci bagdadzcy szli za tradycyą dawnych wieszczów arabskich, jak Altmotenabbi, któtegoktórego przerobił po polsku Adam Mickiewicz.\nHej, Szabana potomkowie,\nPowstrzymajcie groźne dłonie:\nU Lafawa studni jutro\nNapotkacie moje konie!\nTo rumaki krwi szlachetnej\nCo do walk, się rwą w pogonie,\nAż się w blizkiem starciu zetrą:\nCzy to góry czy to błonie,\nIdą dzieci rodu Mazen —\nLwy, co ogień żywią w łonie.\nRozpoznacie ich w ataku,\nRozpoznacie ich w obronie:\nJak wytrwali są na trudy,\nGdy los ogniem na nich zionie.\nJako wicher idą naprzód,\nGdy im w sercu krew zapłonie.\nObosiecznym swym jemeńskim\nMieczem — krwi wytoczą tonie —\nNic ich w drodze nie powstrzyma:\nMiecz ich wrogów skroś pochłonie!\nChcesz pomocy? Nie pytają,\nO co walka, w której stronie:\nAle wnet polecą konno,\nW wojowników dzielnych gronie.\nSpokój uchodzi od mojej powieki.\nŁzy gorzkie palą mojej twarzy bladość:\nAbla uniosła z sobą w kraj daleki\nSen mój, rumieniec i radość!\nBól mój tembardziej w swojej mocy rośnie,\nŻe jeno krótka była to godzina,\nGdy mogłem widzieć, jak płonąc radośnie,\nKu moim oczom serce jej się wspina.\nNiestety, jakże dziwnie jest dręcząca\nTa chwila smutna, co mi pierś zakrwawia:\nŻałość pożegnań, co się wciąż odnawia —\nOraz rozłączeń bez końca!\nO plemię Beni-Abbes, wojownicy!\nJakże mi tęskno po waszych namiotach,\nGdziem widział uśmiech jej — blask jej źrenicy —\nCo zgasł mi rychło w tęsknotach.\nO łzy wylane próżno, próżne smutki!\nKochanka moja gdzieś na cudzej niwie:\nDajcie mi jeno czas mały a krótki,\nBym żył i umarł szczęśliwie!\nKrótkiego czasu jeno mi potrzeba:\nSkąpiec by przyznał go cudzemu oku,\nBy mogło wielbić swe błękitne nieba\nI skarb swój pełen uroku!\nWojownicy mego ludu,\nZłamcie pęta mej niedoli:\nPowiadomcie-ż wy Antara\nO żałosnej mej niewoli.\nOdkąd wdal od swej gazeli\nOdszedł lew niepokonany:\nWszystkie naraz pęta grożą\nJego biednej ukochanej.\nBól wyczerpał moje serce —\nWszystkich sił wysączył soki:\nIleż cierpień teraz znoszę,\nMając wokół jeno mroki!\nZa najmniejszem wiatru wianiem\nNa samotne padam łoże:\nJak więdnący kwiat w ogrodzie,\nCo bez światła żyć nie może.\nToć im większa moja klęska,\nTem szczęśliwsze moje wrogi,\nOdkąd przed tym moim panem\nMoich drzwi zamknęli, progi.\nIleż obelg i poniżeń\nZnoszę tu przez czas ten cały:\nToż na widok mej rozpaczy\nNawet głazy by płakały.\nWojownicy, błagam, byście\nŻe jedynie lew potrafi\nBronić życia swej gazeli.\nWidoczne jeszcze ślady koczowisk Chaumuły\nNa kamiennej równinie Tachmed się rozsnuły.\nPodobne do tych resztek deseni, wykłutych\nNa rąk powierzchni mężów, w żelazo zakutych.\nTutaj się towarzysze moi zatrzymali\nI podjechawszy do mnie — tak mnie pocieszali:\n„Pokrzep swojego ducha, a przepędź tęsknicę!\nAle ja wciąż pamiętam dziewczę me w lektyce\nWielbłądziej — ukochaną mą jasną Malekę —\nKtórej namioty dzisiaj od nas tak dalekie!\nLektyka jej się zdała jako łódź co świtem\nPłynie szerokiej Dady zielonem korytem —\nJak wielka adawiańska łódź albo jak owa,\nKtórą zmyślnie buduje dłoń Ibn-Jaminowa.\nSztuczny sternik prowadzi łódź co się kolebie —\nJuż to w bok ją kierując — już to wprost przed siebie.\nZasię przód jej rozcina pieniące się fale,\nNiby gracz, co zgadując, rozrzuca fijale.\nZ ludem tym ma gazela znikła ciemnousta,\nCo piękną wyciągając szyję, chyli usta,\nGdy jagody eraku  zrywa — a zarazem\nSzyja błyska jej pereł sznurem i topazem.\nCiemną wargą uśmiecha się moja kochanka:\nUśmiech jej do dzikiego podobny rumianka,\nCo rozkwita na wzgórzach z wilgotnego piasku. —\nSamo słońce ją w złotym wykąpało blasku,\nJej dziąseł nie dotknąwszy, co zostały ciemne,\nChoć zdala od niej kohlu są proszki tajemne.\nSamo słońce jej lica swą jasną zasłoną\nPokryło — czysto barwiąc twarz nie pomarszczoną\nZniknęła, lecz ja umiem zwalczać swą tęsknicę —\nSiadam wtedy na wierną swoją wielbłądzicę\nI lecę na pustynię — — —\nSilny, jak boki trumny, więc ze mną w dal bieży\nDrogą, do pręgowanej podobną odzieży;\nCzłonki ma niestrudzone, a tak lekko kroczy,\nJak samica, gdy strusia na pustyni zoczy.\nNa wiosnę wygłodzony chodzi z wielbłądami,\nPo łąkach majowemi skrapianych deszczami.\nIdzie za głosem stróża i napad ogiera\nZ zaciętością ogonem krzaczastym odpiera.\nUda jego tak pełne, żeś je wziąć gotowy,\nZa olbrzymie zamkowych wrót bratnie połowy.\nŻebra łukom podobne, grzbiet pięknej budowy,\nSzyja dzielnie się trzyma kości pacierzowej.\nPrzeguby, jak dwie próżnie w lotosu drzewinie;\nPod lędźwiami silnemi łuk żebrowy ginie.\nUdo tak od bratniego uda w dal ucieka,\nJako dwa wiadra wody w dwu rękach człowieka,\nMost grecki przypomina swych mięśni budową,\nKtórego siłę stwierdza architekta słowo.\nGrzbiet ma silny, w podbródku włosy czerwonawe,\nRączo kroki silnemi podnosi kurzawę.\nKiedy nogi wyrzuca w tę lub ową stronę,\nŁopatki, jak pod dachem stoją niewzruszone.\nBaty na grzbiecie jego tak znać doskonale,\nJako pręgi deszczowe na urwistej skale.\nTu jedna, owdzie mnóstwo pręg na grzbiecie leży,\nNiby łaty białawe na zdartej odzieży.\nSzyja, gdy nią poruszy, żywo przypomina\nTył okrętu, co fale Tygrysu rozcina.\nCzaszka mała, z kowadłem może chodzić w parze.\nPilnik, od zębów jego nie więcej dokaże.\nPoliczki, jako papier syryjski, a warga\nZ jemeńskiej skóry, której zmarszczka nie potarga.\nMa uszy, które w nocnej wędrówce pustynią\nPewien rodzaj muzyki osobliwej czynią;\nA to są krwi szlachetnej niemylne dowody:\nMa je każdy byk leśny z Chaumułu zagrody.\nZ obawy przed harapem splecionym z rzemienia,\nWoli mojej posłuszny, szybkość biegu zmienia.\nGdy zechce, tuż przy siodle trzyma swoją głowę,\nA nogi wraz ze strusiem popłynąć gotowe.\n(Juljan Adolf Święcicki).\nJam nie z tych, co siedziby obierają nizkie,\nBy goście nie widzieli mię i ludzie blizkie.\nA kto pomocy mojej żąda i oparcia —\nNatychmiast z każdym wrogiem pospieszam do starcia,\nChcesz mnie szukać na sejmie — znajdziesz mię śród rady;\nChcesz mnie szukać w szynkowni — znajdziesz. Winogrady\nSączę. A przyjdziesz do mnie — wino dam ci stare —\nPij je — pij sobie jedną — pij i drugą czarę.\nGdy się swym rodowodem chełpią beduiny,\nWiedz, żem z najdostojniejszych namiotów rodziny.\nA ci, co raczą do mnie przybyć na wieczerzę,\nSą to — by jasne gwiazdy — najczystsi rycerzerzerycerze.\nŚpiewaczka uczty moje pieśnią rozwesela —\nSuknię ma szafranową, zdobną w barwne ziela,\nA stanik tak rozwarty, że dziwnej piękności\nPrzegląda pierś jej krągła, co czaruje gości.\nGdy żądamy jej śpiewu, ku ziemi wzrok chyli;\nŚpiewa głębokim głosem, a dźwięki jej tryli\nSą jak jęk wielbłądzicy przeciągły, żałosny,\nGdy straci pierwsze dziecię, zrodzone tej wiosny...\nŻyłem w ciągłem weselu. Wino-m pił bez troski.\nMarnowałem dobytek własny i ojcowski,\nAż w końcu ród mój wyklnie mię i wydziedziczy,\nŻem został, jak wygnany wielbłąd suchotniczy.\nAle nie porzucili mię przeto nędzarze\nAni wielkich namiotów zacni gospodarze.\nTy, coś mnie klął, że, pragnąc wyżyć swoją dzielność —\nWalczę i spijam rozkosz — czy ty nieśmiertelność\nMożesz mi dać? Tyś śmierci usunąć niezdolny.\nPozwól więc — niech swe mienie stracić będę wolny.\nGdyby nie radowały mię te trzy przedmioty,\nCo są treścią młodzieńczych marzeń i ochoty:\nKlnę się, nigdy w mej myśl żal się nie obudzi,\nŻe przyjdą nad mym grobem płakać tłumy ludzi.\nA właśnie chcę uprzedzić krewnych moich skargi,\nW czerwonem zatem winie kąpię swoje wargi,\nA gdy pomocy wzywa kto — miecz mój nie pyta —\nSzybko tętnią rumaka mojego kopyta!\nLubię zaś w dni wiosenne siedzieć pod namiotem\nPięknych kobiet, co suknie mają srebrem - złotem\nOzdobne, a na rękach i nogach manele.\nTakie są me igrzyska, drodzy przyjaciele.\nCzłowiek szczodry za życia winem serce krzepi:\nGdy umrzem — poznasz — życie kto rozumiał lepiej.\nPatrz: tu spoczywa skąpiec; jego kres żałobny\nMogile marnotrawcy czyliż niepodobny?\nNieprawym się rządzimy powszechnie zwyczajem.\nPróżne są uwielbienia, które ludziom dajem.\nW największem myśli dzieła i słów natężeniu\nStwórcy one należą, nie jego stworzeniu.\nZyski które świat daje — zwykłym idąc torem,\nCzczemi blaski zdradzają, są tylko pozorem.\nTen, co dał istność rzeczom, postać i zamiary,\nTen tylko uszczęśliwić może swemi dary.\nRankiem wyjeżdżam na łowy, gdy jeszcze w gniazdach są ptaki.\nKoń mnie unosi skrzydlaty, co niby łańcuch żelazny\nW locie swym niewstrzymanym zwierza dzikiego zakuwa.\nKoń jako wieża wysoki — to skacze wprzód, to się cofa,\nTo się oddala, to zbliża — jakoby skała ogromna,\nZ gór strącona potokiem. Gniadą ma szerść jako jedwab’.\nCzaprak w galopie od grzbietu tak odskakuje jak deszczu\nKrople, które odrzuca głaz polerowny. — Wychudłe\nNogi ma, życiem kipi, w zapałach pościgu i pędu\nZ piersi wydaje szum, niby wrzątek w kotle miedzianym.\nGdy inne konie omdlały — on nieznużony wciąż pędzi\nI pozostawia na piasku ślady głębokie swych kopyt.\nStrąci on z grzbietu raptownie młodzieńca jak pióro lekkiego,\nJeźdźca siwego płaszcz — w poskoku jak obłok wywraca —\nI tak się szczególnie wykręca, jak krągła zabawka dziecinna,\nWydrążona pośrodku i wirująca na nitce.\nBoki ma on jak gazela; nogi ma strusia; bieg — wilka,\nSkok ma lisa młodego; biodra — do miary szerokie,\nA gdy nań patrzysz od zadu, kończą się prostym, puszystym,\nCiemno-gniadym ogonem, który się wlecze po ziemi.\n— Gdy przywiązany spoczywa u mnie w namiocie, naówczas\nGrzbiet mu się lśni z obu stron, jak te kamienie na których\nRozcierają pachnidła dla narzeczonej w dzień ślubu\nAlbo na którym zostały wyciski od kolokwinty.\nUpolowanych krew zwierząt strumieniem mu spływa po szyi\nNiby chena, co starcom ubarwia włos posiwiały.\nDziś napotkaliśmy osłów dzikich stadninę. — Samice\nIch wystąpiły tak dumnie, jako te panny wybrane,\nCo obleczone zawojem krążą dokoła Duwara.\nKoń mój jął biegać naprzemian już to śród samców, już samic,\nWody nie pijąc dzień cały, ani się w wodzie nie kąpiąc.\nA kiedy wieczór zapadał my powrócili z wyprawy:\nOczy moje nie mogły nacieszyć się konia widokiem.\nSiodło i czaprak i uzda nocują na koniu mym drogim —\nStojąc spoczywa kołomnie — i nie porusza się z miejsca.\nSzybkim krokiem ku śmierci idziem tajemniczej,\nLecz opętani, jadła oddani słodyczy.\nSłabiśmy, jako muchy, robaki, motylki,\nAle na zło zuchwalsi, niżli głodne wilki.\nDuch mój zawsze ku żądzom podążał szlachetnym:\nChciałem go mieć i dumnym — i czystym — i świetnym,\nA ty, niewiasto, która czynisz mi wyrzuty —\nPrzestań. Ja z doświadczenia mam zamysł wysnuty.\nPamięć o mych pradziadach już mię uczy sama —\nOraz pamięć, że jestem z plemienia Adama.\nIdzie śmierć. Młodość swoją o dni życia kruszę.\nPorwała ją. Toż ciało me porwie i duszę.\nI rychło mię pod ziemią przygwoździć pożąda.\nCzyliżem nie zamęczył swojego wielbłąda,\nPędząc go po szerokiej pustyni, gdzie głody\nBudzą ci jeden straszny majak, majak wody?\nCzym nie jeździł z rycerzy dzielnych społeczeństwem\nPo zdobycze, związane z walk niebezpieczeństwem?\nDość błądziłem po ziemi za wojennym łupem.\nDziś wystarcza mi radość, że nie wracam trupem.\nMogęż liczyć, że dla mnie los będzie łagodny,\nGdy zmarł Hares-ibn-Amru, gdy umarł czcigodny\nRodzic mój Chodżr, namiotów sławny posiedziciel?\nLos — toć jest skał najtwardszych okrutny niszczyciel.\nŚmierć — wiem o tem — niedługo — śmierć, nasz wróg ponury,\nPuści we mnie swe krwawe zęby i pazury —\nJak w innych: jak mój ojciec Chodżr padł znamienity,\nI mój dziad — i ten co był pod Kelab zabity.\nBracia moi, postawcie wielbłądy na nogi!\nDzisiaj Szanfary od was jedzie między wrogi.\nGotowe juki rzemień do garbów przycisnął:\nDalej w drogę! Noc ciepła i księżyc zabłysnął.\nDalej! — Jeśli przed skwarem na ziemi są cienie,\nDla mężnego przed hańbą znajdzie się schronienie,\nGonić rozkosz, a zgubie wymykać się umie.\nZnajdę ja druhów, których przyjźńprzyjaźń więcej warta:\nZnajdę płowego wilka i pstrego lamparta;\nHyeny, zdobycz kroki pędzące chromemi,\nTo moi przyjaciele! Niemasz między niemi\nPółgłówka, co mu tajnia w ustach nie doleży,\nCo brata błądzącego z szyderstwem odbieży.\nU nich na krzywdę zemsta, na gwałt moc gwałtowna.\nWaleczni, ale w męstwie żaden mi nie zrówna.\nNieprzyjaciołom pierwszy ja skaczę do oczu,\nA gdy przyjdzie łup dzielić, stoję na uboczu.\nW dziale łupów łakomstwo chyżością zwycięża:\nJa czynię obyczajem dostatniego męża.\nNikt wielkością umysłu nie zdoła mi sprostać,\nA kto czuje swą wyższość, godzień przy niej zostać.\nPorzucam was i tęsknić nie będę za wami,\nKtórych nie przyciągnąłem dobrodziejstw więzami,\nI do których nie lgnęło nigdy serce moje.\nDosyć mam towarzystwa, gdy zostało twoje:\nSerce waleczne, szabla, z której ognie biją,\nI łuk żółty, wielbłądzie, krzywiący się szyją,\nPrzy którym pas bogaty, suta frędzla pływa,\nMajdan gładko ciosany i tęga cięciwa,\nCo tak żałośnie jęczy, gdy z niej grot wyleci,\nJako matka wydarte ścigająca dzieci:\nJam nie sługa pragnienia, co się w noc zaczaja,\nI odstraszywszy źrebce, sam klacze wydaja;\nJam nie tchórz ni za dziewic ogonem włóczęga,\nCo w każdej drobnej sprawie rady ich zasięga;\nNie strusie serce moje: choć strach zakołata,\nNierównym pędem w piersiach jak wróbel nie lata.\nKto mię widział od rana do nocy śród gachów,\nBrew malować, włos trefić w kąpieli zapachów?\nCzy mię kiedy noc zbłąka, choć piaszczysta fala\nTumanami okręci i żwirem zawala,\nLecę na mej wielbłądce — wrą u nóg ukropy,\nKrzemienie, iskry sypiąc, pryskają z pod stopy.\nO głodzie choć najdłuższym, w wielkomyślnej dumie\nNigdy wspomnieć nie raczę, i tak go zatłumię:\nKarmię się prochem ziemi a głód, nadaremnie\nPasując się, wyznaje, że słabszy ode mnie.\nGdybym został w obozie, gdzież więcej napitków?\nWięcej jadła niż u mnie do potrzeb i zbytków?\nAle mam duszę gorzką, co się z hańbą kłóci,\nI jeśli was nie rzucę, dusza mię porzuci.\nTeraz pragnienie skręca wnętrzności w mem łonie.\nJak nić różnie targaną na prządki wrzecionie.\nZrana wybiegam naczczo, podobny wilkowi,\nCo wygłodniały hasa, i wiatr paszczą łowi,\nI z pustyni w pustynie, w wąwozów rękawy,\nPrzeciska się włóczęga, czatujący strawy;\nA gdy na długich czatach darmo się utrudzi,\nWyje, — wtórują wyciem towarzysze chudzi.\nJako z łonem niepełnem wschodni księżyc cienki,\nTak zapadłe ich boki, wychudłe paszczęki,\nZęby dzwonią, jak strzały we wróżka prawicy,\nAlbo jak roje pszczelne, gdy wkoło rodzicy\nSzumiącą polatuje na pagórek rzeszą,\nGdzie drabinki bartnika gronami obwieszą.\nPaszcza ich wychudzona, ponura i gniewna,\nGardziel rozdarta nakształt rozkłutego drewna.\nZawył; i oni wyją, biegnąc na pagórki,\nJak płaczące farysa małżonki lub córki.\nUmilkł; i oni milczą. Wycie mu ulżyło,\nI dla nich słyszeć równie wyjącego miło;\nZda się, że spólność głodu wnętrzności uciszy:\nZnowu skarżył się, znowu skarżących się słyszy;\nUmilkł w końcu, umilkła wrzaskliwa gromada.\nLepiej w milczeniu cierpieć, gdy wrzask nic nie nada.\nJeśli do studni jadę, lecący pułk strusi\nDaremnie grzmi skrzydłami — męty spijać musi.\nNie zgonił mej wielbłądki bystry ich wódz stada:\nJa odjeżdżam — spragniona zostaje gromada.\nJuzem odjechał — ptactwo runęło na męty,\nWole ich rozciągnione, dziób ku studni zgięty,\nJest posłem dobrych wieści; wre ciżba hałasem,\nJak obóz karawany, siedzącej popasem.\nZnowu śmignęły w górę, znowu w studnię wpadły,\nŚcisnęły się nakoniec i zręby obsiadły,\nI ryczałtem wypiwszy, rozwinęły loty,\nJak runące z oazy beduinów roty.\nZiemia twarda mnie drużka. Nieraz do jej łona\nTuliłem kark mój suchy i chude ramiona,\nKtórych stawy sterczące tak policzyć snadno,\nJak kostki, co z rąk gracza na ławę wypadną.\nJeżeli wojna tęskni za Szanfarym sługą,\nToć Szanfary jej służył i wiernie i długo,\nDziś nieszczęście w mą duszę jak w piłkę zagrało.\nBoleści podzieliły losem moje ciało,\nKażda bieda najpierwej na mój kark się wsuwa;\nKiedy zasypiam, bieda u głów moich czuwa,\nI wytrzeszczywszy oczy, patrzy skąd ugodzić.\nTroski koleją febry zwykły do mnie chodzić;\nAle od febry gorzej nie dają pokoju,\nLecą do mnie, jak ptaki spragnione do zdroju:\nSto razy je odpędzisz, i setnemi chmury\nZnowu uderzą z boku, i z dołu i z góry.\nWiecie jak w upał boso lecę przez pustynie,\nPodobny córce piasku, błyszczącej gadzinie.\nChoć miękko wychowany i z przodków bogaty,\nAlem syn cierpliwości — włożyłem jej szaty\nNa pierś, w której hyeny przemieszkiwa śmiałość.\nZa obuwie na nogi włożyłem wytrwałość.\nNa stepach bez namiotu, w skwary bez pokrycia,\nJam wesół i bogaty, bo nie szczędzę życia.\nW dniach szczęścia dostatkami nie byłem odęty,\nGłupie lenistwo dla mnie nie miało ponęty.\nCzylim z nadstawnem uchem za plotkami latał?\nCzylim za cudzą sławą potwarze wymiatał?\nPamiętacie noc klęski? Tę noc niepogodną,\nNoc tak straszliwie ciemną, tak okropnie chłodną\nŻe Arab grzał się, paląc własny łuk i groty?\nJa wybiegłem na boje śród mroku i słoty;\nPrzewodniczką mi była błyskawic pożoga,\nTowarzyszami piorun, okropność i trwoga.\nOsierociłem dzieci, owdowiłem żony,\nWróciłem, jakem wyszedł, nocą otoczony.\nNazajutrz, gdym spokojnie w Gumaiza leżał,\nMówiono o mnie w stepach, którem w noc przebieżał.\nZeszła się nieprzyjaciół dwoista gromada:\nJedna z nich zapytuje, druga odpowiada:\nSłyszano, mówią, wczora nocne psów warczenie,\nZdało się, że wilk przebiegł, lub hyeny szczenię,\nAlbo ptak przebudzony skrzydłami gdzie musnął,\nBo pies zawarczał tylko i po chwili usnął.\nMoże to Diw, przechodząc, tyle szkody zrobił?\nMoże człowiek?... Nie, człowiek tyluby nie pobił!\nJa w dzień, gdy niebo wrzało ogniami letniemi,\nTak, że żmije od skwaru skakały po ziemi,\nW dziurawym płaszczu padłem na żwiry kipiące,\nI zdjąwszy turban, głową wyzywałem słońce,\nA włos mój, brudu pełny, nie znający woni,\nKołtunami przylegał do niemytej skroni.\nŁono pustyni, co się bez końca rozszerza,\nTak twarde i tak nagie, jako grzbiet puklerza,\nNieraz całe bosemi przemierzyłem stopy,\nGdy ujrzałem nad głową skał podniebne stropy.\nNa klęczkach pnąc się, jak pies, włazłem im na czoło.\nTam dzikie antylopy biegały wokoło,\nBiałonogie i wełną odziane bogatą,\nJak nadobne dziewice wlekącą się szatą;\nI w oczy mi bez trwogi patrzyła gromada,\nBo myślały, że jestem kozieł, wódz ich stada,\nCo mu rogi w tak długie piętrzą się ramiona,\nŻe wznosząc łeb, rogami dostaje ogona,\nAlbo niemi do skały przyczepia się szczytu\nI wisi, jako ptaszek w otchłani błękitu.\nMówili jej: Nie wychodź za tego straceńca.\nZginie w bitwie, kto bitwom życie swe poświęca.\nOna słucha tej mowy — nieufna z początku —\nAle mniej, niż daktylu pestka, ma rozsądku,\nGdy lęka się być wdową po rycerzu świetnym,\nBezsennym, mgłami nocy okrytym, szlachetnym. —\nJedna troska go dręczy: tsar, i z wojownikiem\nW spiż zakutym, spotkanie na pustkowiu dzikiem.\nToż mnie na bój wyzywa każdy, co w swym klanie\nChce nosić zuchwałego farysa nazwanie.\nJa sam, chociaż do walki zawszem jest gotowy,\nNie chełpię się, że wrogów swoich ścinam głowy.\nJedynie co konieczne zbieram złota — srebra;\nChoć ciało me wychudło, że obaczysz żebra.\nŻyję śród dzikich zwierząt, co krążą po łące,\nSkąd nigdy ich nie spędzam. Toż rozumiejące,\nŻe inna we mnie troska, niż polować na nie,\nPrzywykły do mnie. Czują do mnie zaufanie —\nI gdyby chciały darzyć swojemi pieszczoty\nCzłowieka, mnie pieściły by owe istoty.\nJam w boju się zestarzał — czyli gdym otwarcie\nNapadał — czy z zasadzki. Lecz kto, jak na warcie\nStojąc wiecznie, żadnego wroga nie ominie,\nZ konieczności na polu bitwy kiedyś zginie.\nDość nadręczyłem w życiu mych nieprzyjacieli,\nDość grabiłem wielbłądów tym, co mię przeklęli.\nA niech jeno ich czujne ucho rzecz usłyszy:\nWnet pościg — czylim jeden — czy śród towarzyszy.\nI gdybym nawet długie przeżył tu krwawice,\nW końcu napotkam śmierci jasną błyskawicę.\nUwaga: Chelf — autor niniejszego poematu jest siestrzanem Taabaty i jego mścicielem. Opowiada nam — jak pomścił śmierć swego wuja, który zginął zamordowany. Oba poematy (tj. Taabaty i Chelfa) — stanowią właściwie jeden.\nPod skalną grotą legł zamordowany,\nLecz krew się jego nie oblekła w rosę:\nMam podnieść ciężar tej śmiertelnej rany,\nChętnie ten ciężar podniosę.\nJam jest syn jego siostry — wypełniłem tsar\nZa wielkiego rycerza zgasłe czarne oczy;\nKtóry gdy się zasępił — krwawym mieczem parł,\nJak żmija, co w pustyni trucizny swe toczy.\nJakże nas przeraziła ta straszliwa wieść,\nOd której skała na proch się rozpada!\nZginął mąż, dla którego każdy z nas miał cześć.\nZginął ten co był obroną sąsiada.\nW zimie ogrzewał nas jak dobre słońce,\nZatem, gdy świeci gwiazda Psia —\nCienie rozlewał dokoła chłodzące.\nŻylaste miał ramiona dwa,\nLecz nie z chudzizny. Ręce miał wilgotne,\nOko miał przenikliwe, serce do czynu ochotne:\nW wykonaniu zamysłów — jak miecz nieugięty.\nDarzył nas swemi łaski, jak obłok rozpięty\nNad polem, co zrasza siew.\nLecz w gniewie straszny był jak lew.\nWłosy miał czarne. W długich szatach i zawoju —\nDumnie przechadzał się pośród namiotów —\nPowolny w ruchu — i pełny spokoju,\nLecz zawsze lekko jak wilk na bój lecieć gotów.\nKarmił ludzi piołunu czarą jak i miodu:\nToć każdy z jego czy obcego rodu\nI tę i tamtą orzymywałotrzymywał rzecz.\nSamotny — na najgorsze puszczał się hazardy,\nA nikt nie bywał przy nim, jeno twardy —\nJemeński poszczerbiony w bitwach jego miecz.\nW samo południe my, młodzieńce hoże,\nZebraliśmy się w wielką moc:\nI szliśmy całą noc —\nI dotarliśmy pod obóz wraży,\nZanim błysnęły zorze.\nKażdy — jak gdyby na straży —\nMiał z sobą — jako błyskawica lśniący\nMiecz, przy wyjęciu z pochwy — krwi pożądający.\nOni spali głębokim snem, bezwładni zgoła —\nNaraz wpadamy na nich — rzeź czynimy krwawą —\nBudzą się przerażeni, pierzchają dokoła.\nTsar wykonaliśmy ze sławą.\nNieliczni jeno uszli tej zemsty Gozale.\nNieraz szczerbili miecze swoje o surowy\nMiecz Taabaty. Nieraz i on w chwale\nSzczerbił swój miecz o ich głowy!\nOd jego ciosów upadały wrogi,\nJako wielbłądy, gdy śród twardej drogi\nTrafią na głazów szorstkie płyty,\nZ nadłamanemi waląc się kopyty.\nNieraz na wraże wpadał koczowiska —\nStraże zabijał zdała; obóz raził zblizka —\nA gdy rozpędził i gdy wielu zabił,\nJako przystało — skarb im wszystek grabił.\nDzisiaj więc ja te Gozale\nOgniem wojennym palę —\nMieczem ich zemsty rażę:\nPłonęli długo; w końcu zginęli w pożarze!\nPierwszy ja raz na te krwawe napoje —\nMłodzieńce rzeźkie prowadziłem swoje.\nA gdy się dość napiłem, powtórnie ich wiodę.\nDotąd piłem jeno wodę.\nTeraz mogę pić wino, gdyż czynów mych sławą\nZdobyłem sobie to prawo.\nPijcież wino, me szable! Pijcież, moje włócznie!\nPijcież wino, me konie! Możem teraz hucznie\nWeselić się, bo wszystko teraz dozwolone:\nSawadzie, Amra synu, podaj mi wino w puharze:\nJam znużon po tym krwawym mego wuja tsarze.\nNapoiliśmy śmierci kielichem Gozali:\nNiechajże ich pogarda i niech hańba pali!\nZaśmiały się hyeny, czując wrogów trupy,\nWilki ostrzyły zęby, ujrzawszy te łupy.\nZe wszech stron lecą sępy, aby jeść do syta,\nAż im utrudnia loty uczta zbyt obfita.\nZE ZBIORU: KITAB-EL-AGANI\nSuada mnie opuściła. Związek z nią zerwany.\nZatrzymała się w Szira w dolinie Idany —\nJedyna z rodu Jali. — Jeśli serce moje\nDotychczas po jej czarach dręczą niepokoje,\nJest-że to niedorzeczność czy marzenie senne —\nCzyli obłęd? — Wspomnienie pieści mię niezmienne!\nGdy odwróci się, pięty ma inne niż pięty\nMurzynek lub przekupek, które różne sprzęty\nTrzcinowe czy gliniane w Nachlu przedawają.\nNajlepsza z wszystkich, które na ziemi mieszkają —\nRozmowę tak czarownie jak nikt ze mną wiodła.\n— Ach, ty stałeś się bratem wielbłądziego siodła.\nNiebezpieczeństwo czyha na cię i zatrata —\nStarości nie dożyjesz — krótkie twoje lata.\n— Niechaj ci Bóg poszczęści! Nie zawszeć przystoi\nRycerzowi spoczywać przy kobiecie swojej.\nToć obowiązek twardej od nas służby żąda.\nWięc w imię Boże szybko skaczem na wielbłąda —\nWykonywamy czyny, które myśl pobożna\nProwadzi — i do życia gromadzim co można.\nW plemieniu Beni Dhobjan pytaj o me imię —\nO mą cześć — kiedy cały pogrążony w dymie\nKuchni mej tłumem gości jestem otoczony,\nGdy pędząc bure pyły od Zj-urulskiej strony\nHen aż pod Tin — wiatr szumi — a w powietrzu susza\nStraszna, że kropli deszczu nie wymodli dusza.\nKażdy tu kto rozumny i rzeczy znajomy\n(A nigdy się nie zrówna z takim nieświadomy)\nPowie ci, że najlepszym jestem graczem w kości —\nOddaję co przegrywam — przytem karmię gości.\nWięc przez wielkie pustynie pędzę na szalonej\nWielbłądzicy — choć duch jej bardzo jest znużony,\nChoć płacze na znużenie i na późną chwilę —\nJa przecie ją do skoków nieustannie pilę.\nZ jej gniewu w Zu-el-Medżaz omal żem na piaski\nNie runął wraz z jukami, choć wielbłądów wrzaski\nNie dochodziły znikąd wielbłądzicy ucha.\nKobieta jakaś z Mekki mówi: (ona słucha)\n„Czy kto z waszych rycerzy nie kupił-by skóry?\n„Hej — mówię jej, precz na bok, bo ten zwierz ponury\nZadepcze cię — i tak się skończy targowica!“\nTrzy noce i noc jedną moja wielbłądzica\nPrzebyła w Zu-el-Medżaz, aby koczowiska\nObejrzeć — i dopiero, kiedy zorza błyska\nPopędziła galopem, jak oślica dzika,\nŚcigana przez łowieckich igrzysk miłośnika —\nPędziła przerażona, ujrzawszy dokoła\nPnie drzew podruzgotanych — i posępne czoła\nSamotnych skał — — —\n„Kiedy Bodżair się nawrócił, brat jego Kaab był z tego bardzo niezadowolony i szyderczym wierszem opisał to nawrócenie. Bodżair zasię wręczył ten wiersz Mahometowi, który ogłosił, że każdy co spotka Kaaba — ma prawo go zabić. Zdarzyło się to po wyprawie Mahometa na Taefi. Bodżair pouczał brata, że wielu już zginęło w Mekce za potwarze i obrazę proroka, a niektórzy uciekli „ale ja nie sądzę (pisał Bodżair), abyś ty mógł się ocalić; najlepiej sam idź do Mahometa, on życzliwie przyjmuje każdego, co błędów swych żałuje“. Przeczytawszy ten list, Kaab udał się do jednej znajomej kobiety, prosząc, aby go w swoim domu zechciała ukryć: ale kobieta odmówiła. I oto ziemia wydała mu się za ciasna; zaczął żałować samego siebie, a wrogowie zapewniali go, że zostanie zabity. Wtedy napisał ten poemat, w którym pochwałami okrył proroka i wspomina o groźbach swoich oszczerców. Przybywszy do Medyny, zatrzymał się u jednego ze znajomych z plemienia Dżohain, ten zaprowadził go do meczetu i rzekł: „Oto posłannik Allacha, idź do niego i proś o aman“. Kaab poznał proroka z opisu, jak mu to ludzie mówili. Azchaby (apostołowie) Mahometa siedzieli dokoła niego wraz z innymi, jakby przy uczcie; prorok rozmawiał już to z jednymi, już z drugimi. Wówczas Kaab poszedł ku niemu, włożył swą rękę w jego rękę i rzecze! „Posłanniku Allacha, Kaab, syn Zohaira, przyszedł i prosi cię o przebaczenie; żałuje swych bluźnierstw i zostaje muzułmaninem. Czy go przyjmiesz życzliwie, jeżeli go tu sprowadzę do ciebie“. — „Przyjmę — odpowiedział prorok“. — „Oto jam jest Kaab, syn Zohaira“ — rzekł poeta i wygłosił swój poemat; gdy zaś doszedł do tego wiersza:\n„Prorok jest to indyjski miecz świetnie promienny.\nObnażony miecz Boga“ — —\nMahomet zarzucił na niego swój płaszcz. Moawija później dawał za ten płaszcz 10.000 denarów, ale poeta nie chciał go sprzedać — i dopiero po jego śmierci następcy sprzedali go Moawiji za 20.000 denarów. Jest to ten sam płaszcz, który do dziś przechowuje się u sułtanów“.\nOszczercy mi przynieśli słowa jako zgrzyty.\n„Hej, wnuku Abu Solma — ty padniesz zabity.\nDruhy zaś, gdym ich prosił o pomocne wnioski,\nMówią: nic nam po tobie — mamy własne troski.\nDajcież mi drogę — ojca nie macie! Więc chwała\nCi, Ałłachu! Niech będzie jak rozkazał Ałła!\nKto zrodzony z niewiasty, choć długo nietknięty,\nKiedyś na krzywych marach pójdzie w grobu męty.\nWiadomem mi się stało, że poseł Ałłacha\nStraszy mię swemi groźby; lecz duch się nie waha:\nCzekam łaski! O przebacz — prostą jest twa droga,\nBo w darze otrzymałeś Alkoran od Boga.\nZnasz linię, która dobro od zła wiecznie dzieli.\nNie żądaj krwi mej podług słów donosicieli.\nJam nie przestępca, choć mnie szkalują oszczercę.\nOtom stanął przed tobą — i drży moje serce.\nWidzę — słyszę, co, gdyby słoń ujrzał, usłyszał.\nTo na całem swem ciele dreszczem by zadyszał.\nChyba przez dopust boży — prorok mi przebaczy.\nWłożę dłoń swą w dłoń jego gdy pozwolić raczy —\nDłoń mściciela, którego słowo iście słowem.\nO, jak mi straszno, stojąc na miejscu takowem,\nGdzie mówię z posłannikiem! A synowie zdrady\nMówili: zapytają o twój ród — twe dziady.\nStraszniejsze to, niż gdybym lwa spotkał w Assarze,\nW niedostępnej trzcin gąszczy, w niezgłębionym jarze;\nLwa, który mięsem ludzkiem karmi swoje lwięta,\nNa jego widok milkną drapieżne zwierzęta.\nNie przejdzie człowiek koło jego pieczar ściany,\nA kto nazbyt zuchwały — zginie rozszarpany.\nProrok — jest to indyjski miecz jasno promienny,\nObnażony miecz boży — śród wici plemiennej\nKorejszytów! z tych jeden rzekł, gdy światła wiary\nPrawdziwej przyjął sercem — jako niebios dary.\n„Idźcie z Mekki! Niezłomne jesteście farysy.\nKtórym w dzień walki miasto szat — służą kirysy —\nKirysy z Dawidowej kuźni — płomieniste.\nOgniwa ich się toczą w szeregi dwoiste,\nZaplatając się niby w lesie drzew gałązki.\nTo męże — co surowe pełnią obowiązki.\nNie wykrzykną z radości, gdy ich wróg napada —\nNi słabną, gdy ich wrogów przemoże gromada.\nAraby rodowite — kroczą pełni dumy,\nNiby wielbłądy białe — na oporne tłumy.\nNie cofną się — a mieczem przebiją swe drogi,\nGdy tchórz nędznie uchodzi przed swojemi wrogi.\nWłócznie ich wprost na wrażą idą pierś — lecz oni\nStoją mężnie — gdy ku nim śmierć ręce swe kłoni.\n4. Ciebie, Panie, czcimy, i Twej opieki wzywamy.\n6. Drogą tych, których obsypałeś swemi dobrodziejstwy;\n9. Serce ich jest zepsute, Bóg w nim powiększy ranę, boleść pożerająca będzie ich niewiary nagrodą.\n10. Gdy im kto powie: nie róbcie zgorszenia na ziemi, oni odpowiedzą, że ich życie jest przykładem.\n11. „Oni są wystepnemi, lecz tego nie pojmują.\n28. Gdy Bóg powiedział aniołom: poślę na ziemię mojego Namiestnika: czyż poślesz, odpowiedzieli duchowie niebiescy, człowieka, któren się odda nieprawości i krew rozlewać będzie wtenczas, gdy my głosimy Twoją chwałę: kiedy Ciebie wielbimy!\n33. Powiedzieliśmy Adamowi: mieszkaj w raju z twoją małżonką, używaj owoców, które tam rosną, wszelkich uciech sobie dozwalaj, lecz nie zbliżaj się do tego drzewa, i strzeż się, aby to nie było zgubnem dla ciebie, ciebie.\n34. Szatan przywiódł ich do niebezpieczeństwa i pozbawił błogiego stanu, w którym żyli; powiedział im: wyjdziecie, bo staliście się nieprzyjaciółmi samych siebie, ziemia bedziebędzie waszym mieszkaniem i waszym doczesnym dziedzictwem.\n81. Dałem pięć ksiąg Mojżeszowi, i kazałem posłańcom Pańskim, aby Mu towarzyszlitowarzyszyli; udzieliłem Jezusowi, Synowi Maryi, moc czynienia cudów, umocniłem go duchem świętości. Ale ilekroć posłańcy Najwyższego przyniosą wam naukę, wasze zepsute serca ją odrzucają, zarzucacie im kłamstwo albo ich zabijacie:\n136. Bezrozumni zapytają: dla czego Mahomet odmienił miejsce, ku któremu obracano modlitwę? odpowiedz: wschód i zachód należą do Pana, poprowadzi On prostą ścieżką tych, którzy na to zasłużą.\n144. Zkądkolwiek wychodzisz, zwracaj twój wzrok ku świątyni Bożej; to przykazanie jest poleconem przez Boga, który waży sprawy ludzkie.\n186. Pokonywajcie waszych nieprzyjaciół na wojnie, podjętej za wiarę; lecz nigdy pierwsi jej nie zaczynajcie: Bóg nienawidzi najezdników.\n187. Zabijajcie nieprzyjaciół waszej wiary wszędzie, gdzie ich spotykacie; wypędzajcie zewsząd, zkąd was wypędzono, niebezpieczeństwo ze zmiany wiary gorsze jest, niżeli zabójstwo. Nie napadajcie na nich przy świątyni Bożej, chyba was napadną, pływajcie w ich krwi, bo taką powinna być zapłata niewiernym.\n189. Pokonywajcie nieprzyjaciół waszej wiary, dopóki obawiać się będziecie pokuszenia od nich, dopóki nie ustalicie w sobie prawej czci Boga: niech w was znika wszelka nieprzyjaźń przeciwko tym, którzy odstąpią bałwochwalstwa, a ku przewrotnym zapalajcie nienawiść.\n285. Prorok uwierzył w to, co wam Bóg zesłał, wiarę Jego przyjęli wierni i wszyscy uwierzyli w Boga, Jego Aniołów, święte księgi i Jego posłańców; ja między nimi nie czynię różnicy, bo wszyscy powiedzieli: Panie! usłuchaliśmy głosu Twojego i byliśmy Tobie posłuszni, wzywamy Twego miłosierdzia: powrócimy do Ciebie w dzień zmartwychwstania.\n1. Śmiertelni! Bójcie się Pana, który was wszystkich z jednego wyprowadził człowieka, dla którego utworzył niewiastę i okrył ich potomstwem ziemię. Bójcie się Pana, w imię którego prosicie, a szanujcie wnętrzności, które was nosiły. Bóg postrzega sprawy wasze.\n39. Jeżeli się obawiacie poróżnienia pomiędzy mężem i żoną: wezwijcie po jednym pośredniku z każdej storonystrony, i jeżeli zezwolą, żyjcie w dobrem porozumieniu. Bóg jest mocen skrzewić pokój pomiędzy wami i nic nie jest tajnem przed jego wiadomością.\n42. Ci, którzy dają jałmużnę dla chluby i nie mają prawdziwej wiary zostaną w towarzystwie Szatana. Najnieszczęśliwsze towarzystwo.\n41. Cóźby oni stracili, wierząc w Boga i w dzień ostateczny, dając potrzebnym jałmużnę ze swoich dostatków? czyżby Najwyższy nie wiedział o ich sprawach?\n44. Bóg nikogo nie oszuka, ani nawet na wagę proszku; On podwoi zasługę z dobrych uczynków i sam za nie wspaniałą odda nagrodę.\n45. Cóż uczynią niewierni, gdy zbierzemy przeciwko nim świadków ze wszystkich narodów, gdy ciebie na świadectwo wezmiemy; oni by woleli w ten dzień sprawy w proch się obrócić, bo to dla nich będzie dzień straszny, ale nie potrafią utaić przed wiadomością Bożą ani jednego występku.\n135. Wierny, który wpadłszy w niedowiarstwo, nie wychodzi z niego, iżby się w niem głębiej pogrążył, nie ma się spodziewać przebaczenia od Boga; On go więcej nie oświeci.\n152. Wzniosłem górę Synai na znak mojego przymierza, rozkazałem iżby weszli do miasta świętego, chwaląc Pana, zabroniłem gwałcić im Sabat. Zawarłem z nimi uroczystą umowę.\n156. Wszyscy Żydzi i Chrześcijanie uwierzą weń przed jego śmiercią; w dzień zmartwychwstania będzie on przeciw nim świadczył.\n74. Abraham rzekł do ojca swego Azaora: będziesz-że oddawał cześć obrazom, którą tylko Bogu winieneś? Ty i twój lud w głębokich ciemnościach jesteście.\n75. Pokazałem Abrahamowi Królewstwo niebieskie i ziemskie, aby wiara jego nie była zachwiana.\n76. Gdy noc otoczyła go swemi ciemnościami, zawołał, ujrzawszy gwiazdę: Oto mój Bóg. A gdy gwiazda znikła, powiedział: nie będę czcił Bogów, którzy nikną.\n77. Ujrzawszy księżyc, wznoszący się, rzekł: Oto mój Bóg, a gdy zaszedł księżyc, powiedział: Gdyby mię Pan nie oświecił, zostałbym w błędzie.\n78. Gdy słońce błysnęło, zawołał: Oto ten jest moim Bogiem, on jest większym od drugich; lecz gdy bieg swój skończyło, powiedział: Ludu mój, ja nie chcę należeć do czci Bogów waszych.\n79. Podniosłem czoło moje ku temu, który stworzył niebo i ziemię, czczę jedność Jego, ręka moja nie poświęci kadzideł bałwanom.\n84. Dałem mu synów Izaaka i Jakóba, oni poszli za światłem wiary; przed nim oświeciłem Noego. Między potomkami Abrahama, udzieliłem światła: Dawidowi, Salomonowi, Jobowi, Józefowi, Mojżeszowi i Aaronowi; oto tak nagradzam tych, którzy czynią dobrze.\n85. Zacharjasz, Jan, Jezus i Eljasz wszyscy byli z liczby sprawiedliwych.\n87. Prowadziłem ścieżką zbawienia, wszystkich, których wybrałem z pomiędzy ich ojców, braci, i ich potomstwa.\n89. Takiemi byli Ci, którym dałem pismo mądrości i dar proroctwa; jeżeli potomki ich wzgardzą temi dobrodziejstwy i nie będą wierzyć, zaprowadzę ich do kraju wierzących.\n90. Takiemi byli Ci, których Bóg oświecał; trzymajcie się więc ich nauki! Mów do bałwochwalców: Ja od was nie żązamżądam nagrody za Koran, on mi był zesłany dla nauczania ludów.\n153153. Nie dotykaj dóbr sierot, chyba w dbrymdobrym zamiarze, nim małoletni pewnego nie dorosną wieku. Dopełniaj miary, waż sprawiedliwie; od nikogo nic nad możność niewymagaj. Bądźcie sprawiedliwi w waszych rozmowach, przysięgach, chociażby to było przeciw wam samym. Te są przykazania Boskie; zachowajcie je w pamięci.\nMARYA, POKÓJ JEJ.\n1. K. H. J. A. S. Bóg pamięta o miłosierdziu, jakie uczynił dla swego sługi Zacharjasza.\n2. Gdy jego imienia wzywał potajemnie.\n3. Panie! wołał, już ciało moje w niedołęstwie, a płomień siwy ogarnął moją głowę.\n4. Nigdym nie doznał nieszczęścia w prośbach, jakie do Ciebie zanosiłem.\n5. W obawie jestem o tych, którzy mą własność po mnie odziedziczą; żona moja jest niepłodną; daj mi syna i uzupełnij miarę Twych dobrodziejstw.\n6. Niech po mnie własność odziedziczy, niech ma spuściznę rodzina Jakóba i niech się Tobie miłym stanie.\n7. Zacharyaszu! Zwiastuję tobie syna, imieniem Jana.\n8. Nikt przed nim nie miał takiego imienia.\n9. Panie! rzekł Zacharjasz, jakże ja będę mieć syny; żona moja jest niepłodną, a ja zestarzały.\n14. Pobożność i dobroczynność były jego udziałem; sprawiedliwy dla rodziców nie znał ani dumy, ani nieposłuszeństwa.\n15. Pokój miał od narodzenia, aż do śmierci, i nadal mieć będzie, aż do dnia Zmartwychwstania.\n16. Wywyższaj Maryę w Koranie, wywyższaj dzień, w którym oddaliła się na wschód do swojej rodziny.\n17. Ona tajemnie wzięła zasłonę, aby się okryć, a jam posłał do niej Gabryela, ducha mojego w postaci człowieka.\n19. Jestem posłańcmposłańcem Boga, rzekł Anioł, przychodzę zwiastować ci błogosławionego syna.\n20. Jakże mogę mieć to dziecię, odpowiedziała dziewica, żaden śmiertelny nie zbliżył się do mnie, i nie znam, co to jest występek.\n22. Poczęła dziecię i poszła w miejsce ustronne.\n23. Boleści poczęcia schwyciły ją przy jednem drzewie, i zawołała: Oby się podobało Panu, żebym umarła, zapomniana i opuczczonaopuszczona od ludzi, pierwej nimem poczęła.\n24. Nie smuć się, odpowiedział głos, nie daleko od ciebie, za sprawą Boga płynie przezroczysty strumień.\n26. Jedz, pij i orzeźwij twe oko, a jeśli kto ciebie zapyta, odpowiedz mu.\n27. Ślubowałam miłosierdziu post, i z człowiekiem mówić nie mogę.\n28. Wróciła do swej rodziny niosąc na ręku syna. Maryo, mówiono do niej, dziwna przygoda trafiła się tobie.\n30. Za całą odpowiedź dała im znak, by zapytali syna. Będzież przemawiać to dziecko w kolebce, zapytano jej.\n31. Jestem sługą Boga, odpowiedziało dziecko, On mi dał Ewangelie i uczynił Prorokiem.\n32. Jego błogosławieństwo nieodstępnem mi będzie. On mi zalecił wiernie spełniać Swoją naukę o modlitwie i rozdawaniu jałmużny.\n34. Pokój, dany mi w dzień narodzenia mego towarzyszyć mi będzie aż do śmierci, do zmartwychwstania mego.\n35. Tak mówił Jezus, prawdziwy syn Maryi, narodzony ze słowa Bożego, o czem niema wątpliwości.\n36. Bóg nie może mieć Syna. Niech będzie chwała Jego imieniu. On rozkaże, a na głos Jego — nicość ożyje.\n38. Drugi spór wiedli sektarze względem tego synowstwa. Biada tym, którzy w sąd ostateczny nie wierzą.\n(Jan Murza Tarak Buczacki).\nMIRZA KASIM MESZEDY\nHYMN O KARACH I NAGRODACH WIECZNYCH.\nNiech serce moje przejmie szczera skrucha,\nGdy śpiewam Namaz i biję pokłony;\nNiech balsam modłów ukrzepi mi ducha,\nGdy mówię: Ałłach bądź mi pochwalony,\nTy coś z niczego świat ten wybudował,\nCoś — niestworzony — przed wieki panował.\nBóg możny, szczodry, bogaty bez miary\nWieczność i światy ma w dzierżeniu swojem,\nZ morza łask wiecznych sypiąc świetne dary,\nMiliony jestestw karmi szczęścia zdrojem.\nPieśń czynów jego i mocy bez końca,\nA kroplą sławy są księżyc i słońca.\nBoże, cześć Tobie, nurzam w proch oblicze —\nWyschłem od grzechów jak po ósmym nowiu,\nDobrych uczynków i cnót nie naliczę,\nBom giętki w życiu jak różdżka sitowiu,\nLada wiaterek nachyla ją w ziemię,\nA nią tak miota ciężkich pokus brzemię.\nZłość mną, o Boże, jak wiatr falą miota,\nW odmęt piekielny rzuca wszystkie czyny:\nAch, gdy odbędą pielgrzymkę żywota,\nKiedy się skruszy nędzny zlepek gliny,\nWówczas świat i inny wkoło mnie ogarnie —\nZobaczę rozkosz i wieczne męczarnie.\nBiada grzesznikom, gdy kaźń się rozpocznie,\nGdyż Bóg wszechmocny zbyt straszny w swym gniewie,\nHakami ciało rwać każę niezwłocznie,\nPolewać wrzątkiem i ciskać w zarzewie\nAlbo zanurzać w głąb’ siarczanej spieki,\nŻyły wyciągać, w głowę wbijać ćwieki.\nTam nie ostoją najpierwsi z mocarzy\nAni rycerze czy siwi czy młodzi:\nWzdętą twarz z dumy — ogień im poparzy,\nŻadna pieszczota bólu nie osłodzi —\nRówno z biednymi w pośród dymnych kłębów\nWydadzą jęki i zgrzytania zębów.\nLecz ile szczęścia — i rozkoszy ile\nPrzyrzekłeś wiernym, o wielki Proroku;\nW drzew cieniu błogie będą trawić chwile.\nWśród rajskich dziewic cudnego uroku:\nJeść słodki owoc na Iremu błoni —\nWśród czystych zdrojów, kwiatów pełnych woni.\nTo na kobiercach będą szmaragdowych\nUsypiać w ciszy uroczystej cieniu;\nTo pod namiotem niebios brylantowych —\nKu nowych pieszczot zbudzą się natchnieniu.\nPromienieć będzie na nich barwna szata\nNa wieczny żywot — nieskończone lata.\nNajmniejszych niezgód nie będzie w ich gronie,\nUlecą smutki, bolesne wspomnienia:\nTylko im rozkosz, kołysząc na łonie,\nNas waćNasuwać będzie pieszczone marzenia.\nTakie za cnoty wieczne życie czeka\nW rajskim Dżennacie każdego człowieka.\nAch, bo w dobroci jest Allach bez miary\nI niepojęta moc jest jego cudów,\nNieprzeliczone szczodrobliwe dary,\nKtóre on zsyła na miliony ludów.\nLżej kroplę wody zliczyć w fal nacisku\nI drobne piaski w pustyni łożysku.\nBoże, spraw — niechaj wszystkie moje myśli\nBędą skłonione ku twej świętej wierze:\nObraz przykazań niech się w duszy kreśli,\nSerce z przejęciem odmawia pacierze.\nPociąg do złego niech w sobie umorzę —\nDotrwam w nadziei, skromności, pokorze.\nNim się ulotni z życiem moje tchnienie,\nChroń mię od dumy, która świąt ten mroczy\nNiech nędza sierot i bliźnich cierpienie\nŁzami napełnia moje grzeszne oczy.\nChociaż sam, Boże, nie będę miał wiele —\nPozwól, niech chętnie ostatkiem się dzielę.\nProroku, wodzu w podróży do zgonu,\nBądź mym sternikiem na łodzi żywota\nSpraw, by w dniach sądu u świętego Tronu\nNa szali czynów mych ważyła cnota:\nBy czysta dusza wiernego ci sługi,\nSpoczęła w cieniu u niebieskiej strugi.\nI. Miłość! Jakaż się boleść równa tej chorobie?\nMiłość! Jest-że lekarstwo w świecie przeciw tobie?\nJeńca, gdy go zwycięzki wróg spęta w niewoli,\nMogą wykupić krewni, druhy z tej niedoli.\nLecz kto wyzwoli jeńca czarownej dziewicy?\nPodobni lwom w Szeiru lasach wojownicy\nDopóty swoje groźne toczą wojowanie,\nAż zjawią się im panny — trwożne niby łanie.\nJeśli nie znasz miłości, to jesteś szczęśliwy,\nLecz nie drwij z miłośnika za jego porywy.\nRóżny jest ten kto cierpi i kto się weseli.\nDla mnie zagasła wszystka rozkosz, a jeżeli\nUmieram od tej żądzy, to na nowe męki\nZmartwychwstaję. Znów cierpię. Łańcuchem udręki\nŻycie rozkochanego — klnę się — nie inaczej.\nPojmiesz mię, jeśliś doznał miłości rozpaczy.\nAle od sennych rojeń myśli twe są letsze —\nA serce twoje puste tak, jako powietrze.\nMoje serce pod władzą jest okrutnej pani —\nCo rządzi niem do woli ono wszystko dla niej!\nJak ty, drwiłem ja niegdyś z zakochanych szału —\nDziś ginę sam od ognia własnego upału\nTrafiły moją duszę oczu jej cięciwy,\nA kogo one trafątrafią, ten jest nieszczęśliwy.\nII. Nawet mój wróg współczuciem nieraz poruszony,\nLituje się mej krzywdy, widząc moje skony,\nCzemuż ona tak srogim karze mię wyrokiem?\nOkrutna zabitego nie chce wskrzesić okiem.\nPłonę, ona zaś wody niechce dać mi świeżej:\nDaleka, choć tuż obok mieszka na rubieży.\nDopókiż mi jest wzbronna ta rzeźwiąca rzeka,\nDopókiż owa blizkość będzie tak daleka?\nOna serce zmieniła, a jam zawsze wierny:\nW niej lodem zieje wszystko, we mnie żar niezmierny.\nŻądzą ślepy, swe serce dałem jej w ofierze.\nSłuchała obojętnie, choć łzy lałem szczerze.\nWięc ja: serce mi oddaj! wołam nieprzytomnie.\nOna zaś na to: serce twe należy do mnie.\nI gdybyś mi nie oddał serca z dobrej woli,\nWbrew tobie bym je wzięła, chociaż to cię boli.\nI spojrzy tak, żem upadł przed nią od ślepoty —\nRzekłbyś — jadowitemi przebiła mię groty.\nKrew moja kipi warem ognistego płynu:\nUmieram dla czarownej dziewicy z Teminu.\nJam z tych, których Los skazał na miłość okrutną,\nJam we łzach, a łzy mnożą dolę moja smutną.\nPosyłam ci dwóch gońców: tęskne me marzenie\nI Zefira co niesie ci moje westchnienie.\nIII. Widzisz teraz mych gońców. Wietrzyk ci odemnie\nPocałunki przynosi i szepcze tajemnie\nSłowa, które w mem sercu dawno się paliły:\nZnasz je, bom nieraz mówił ci je, kwiecie miły.\nOn cię zamiast kochanka zatęskniony wita:\nBo ten sobą nie włada już i wciąż się pyta —\nJakim był nierozumu opętany grzechem,\nŻem tę, do której niegdyś z najwyższym pośpiechem\nLeciałem na rumaku przez stepu orkany —\nOpuścił, choć kochałem i byłem kochany.\nDziw, że dłoń, którąm żegnał cię w dzień rozłączenia,\nNie uschła, nie odpadła od mego ramienia.\nRzekła mi: Bądź cierpliwy — za moją przyczyną\nNie płacz! — Rzekłem: Wbrew woli łzy mi z oczu płyną.\nTo potoki, któremi żądza moja pała.\nTeminka mnie porwała i oczarowała,\nNa ustach moich kładąc pocałunki drwiące.\nBlask jej piękności mroczy południowe słońce.\nRzekłbyś, iż się rodziła pośród hurys w Raju.\nJej oddech jest jak piżmo. Młode róże maju\nBudzi w starcach. Jej widmo, gdy w snach mi się jawi,\nGasi żądzę, co wiecznie serce moje krwawi.\nGwiazdy, nóg nie mające, nie ustaną w drodze,\nGwiazdy patrzą się wiecznie, bo nie mają powiek.\nSłońce nam poczerniło oblicza i czoła:\nCzyliż sędzia niebieski szroższymsroższym dla nas będzie,\nNiżli ziemscy, litości nie mający sędzie?\nWody mam dość na drogę; kiedy z deszczem płynie,\nLecz niech czują, że z panem idą na wygnanie,\nWyjeżdżając z Egiptu, do wielbłądów rzekłem:\n„Bieżcie i przednie nogi popędźcie tylniemi“\nI opuściwszy Egipt, jak strzała uciekłem,\nPrzez sąsiedzkie krainy Dżars i Alelemi.\nDarmo rumak arabski wyprzedzić mię żąda,\nKark jego leci w poręcz z garbami wielbłąda.\nMłody mój orszak zna się dobrze ze strzałami,\nJak guślarz, co je miesza, gdy lud wróżbą mami.\nIlekroć turban zdejmą, głos czarny i długi\nWije się na ich głowach, jakby turban drugi.\nChoć puchem młodocianym okryte ich skronie,\nRęka ich wali jeźdźca i zabiera konie.\nWięcej zdobyli łupów niż mieli nadzieję,\nJednak łup ich głębokiej żądzy nie zaleje.\nIch bitwa, jak u pogan, wieczna i zacięta,\nA bezpieczni pod bronią, jakoby w dzień święta.\nNieme dzidy z ich ręki wypuszczone w pole,\nNauczyły się świstać, jak skrzydła sokole.\nNie ustaną wielbłądy, chociaż się zapienią\nI depcąc Kegl i Ganem, nogi uzielenią,\nBicz mój od cudzej łąki wielbłąda odstraszy,\nBo tylko na gościnnej odpoczniemy paszy.\nDziś Pers i Arab będzie pastwiska nam skąpił,\nBo Abu Szodża Fatik do mogiły zstąpił.\nLud egipski drugiego Fatika nie liczy,\nJego miejsca na świecie nikt nie odziedziczy.\nAbu Talib za życia nie miał równych sobie:\nDzisiaj wszyscy umarli równi jemu w grobie.\nJegom szukał mem okiem, wołał memi usty.\nCóż znalazłem dokoła? — Świat głuchy i pusty.\nTam wróciłem, skąd niegdyś byłem wędrownikiem,\nI znowu chcę z piórami odnowić zabawę;\nAle mię pióro czarnym ostrzegło językiem:\n„Nie piórem, ale mieczem zarabiaj na sławę.\nWeźmiesz pióro, gdy rękę zmordujesz żelazem;\nPióro pracuje tylko za miecza rozkazem“.\nTak mię pióra uczyły w przyjaznej rozmowie,\nTrzeba było posłuchać z głupstwa się uleczyć;\nNie słuchałem, i teraz nie mogę zaprzeczyć,\nŻem sam sobie zaszkodził, że mi braknie w głowie.\nMieczem można się tylko celu życzeń dobić;\nSpytaj: czy kto na życie mógł piórem zarobić?\nGdy podróżujesz, obcy lud patrzy na ciebie,\nJak gdybyś żyć przychodził o żebranym chlebie.\nNiesprawiedliwość ludzkie rozdziela plemiona,\nChociaż wyszliśmy wszyscy z jednej matki łona.\nHa! dziś inaczej będę gościnności szukać:\nWprawny do miecza, mieczem będę do drzwi stukać.\nNiechaj oręż rozstrzygnie, kto karku uchyli:\nCzy owi, co cierpieli, lub ci, co gnębili?\nOręża z ręku naszych wydrzeć im nie damy;\nDłoń moja nie ma drżączki, a miecz nie ma plamy.\nNiechaj wzrok do bolesnych widoków przywyknie;\nTo, co widzisz na jawie, jak sen prędko zniknie.\nNie skarż się, bo źli ludzie z twojej skargi dźwięku\nCieszą się, jako sępy z konających jęku.\nDobra wiara uciekła i osiadła w księgach,\nDarmo szukać jej w ludzkich marach i przysięgach.\nChwała Bogu wielkiemu! stwórcy mojej duszy!\nZ jego łaski i trudy, i nieszczęście znoszę,\nI na długiem wygnaniu znajduję rozkosze\nKiedy inni w najsroższej dręczą się katuszy.\nNad cierpliwością moją dziwiły się losy,\nBo twardsze ciało moje, niżeli ich ciosy.\nŚród teraźniejszych ludzi smutnie płyną chwile;\nWołałbym żyć przed wieki, a dziś być w mogile;\nCzas ojciec, będąc młodym, naszych przodków stwarzał,\nA nas nikczemnych spłodził, gdy się już zestarzał.\nCiesz się na drodze swojej światłem żywem,\nPielgrzymie ziemski! — i w świat idź bez zwłoki,\nAby cię mroczna noc nie dopędziła.\nSpójrz: to pacholę tam własnym się cieniem,\nDługim swym cieniem — w zachodowem słońcu —\nBawi bez troski — igra — klaszcze w ręce —\nWaha się — stoi. Tymczasem już słońce\nZachodzi. Oto noc czarna i zimna\nZ radości strąca go w serdeczną trwogę!\nTrwoga serdeczna — w rozkaz się przemienia.\nGłos go dochodzi — głos śmierci! Młodzieńcze,\nGdy własnym długim zabawisz się cieniem —\nTedy ci biada! Twoje słońce żywe\nZachodu blizkie. Toż dopóki światło —\nWysokie światło wiedzie cię — nie pomnisz\nSzału za sobą — spiesznie idziesz naprzód.\nAłłachu, ludzie przed tobą się bawią,\nJak dzieci piaskiem — zowiąc to „mądrością“,\nZowiąc to „sztuką“ — wymierzają ściśle —\nI walkę toczą o cień swego cienia.\nTymczasem, Panie, ty jeździsz na wichrach,\nDziesięć tysięcy po dziesięć tysięcy\nŚwiatów rzuciwszy na niezmienne drogi.\nKto tu przemawia? Jam że to? Jesteśmy\nNiczem, o Panie, które ty do Czegoś,\nDo jakichś celów stworzyłeś wieczystych.\nPijem wino kochance na cześć. Nim zasiany\nBył winograd, tem winem duch nasz by} pijany.\nCzarą księżyc — a trunkiem jest nam tarcza słońca,\nKtórą otacza opar miłego miesiąca.\nSto gwiazd ujrzysz, gdy wino pieni się w szklanicy.\nGdyby nie jego zapach, nigdybym piwnicy\nNie znalazł, gdzie ukryte. I gdyby nie złoty\nJego blask, niktby jego nie wyśnił istoty.\nToż długi przeciąg czasu nic w niem nie zostawił,\nPrócz cząstek jego ducha. Gdy się ten objawił\nW piersi mędrców na ziemi — zewnętrzne świtanie\nJego zjaw — tyleż znaczy, co tajne działanie.\nGdy wspomnisz o tem winie w koczowników gronie,\nNajwyższy upojenia stan poczują w łonie.\nUpojenia zaś tego nikt nie licz do grzechów.\nWino to się podnosi wolno z głębi miechów —\nA w istocie przetrwało zeń imię jedynie.\nLecz gdy znowu przypomnisz sobie o tem winie —\nWskrześnie radość twa, smutek ginie w niepamięci.\nBiesiadnik, coby jeno przyjrzał się pieczęci\nMiecha, gdzie się to wino mieści jako w zdroju,\nPieczęcią się upije, nie piwszy napoju.\nGdyby tem winem zrosić proch w głębi mogiły,\nZmarły — duchem i ciałem wstanie pełny siły.\nRzuć w chorego cień z winnic, gdzie się sok ten zbiera,\nA choroba opuści tego, co umiera.\nParalityk, gdy stanie u brzegu sklepiska\nTego wina — zatańczy. Niemy zaś odzyska\nMowę. Gdy jego zapach po Zachodzie wionie,\nNa Wschodzie węch odzyska, kto przestał czuć wonie.\nA gdybyś dłoń ubarwił w wina tego sokach,\nTo w drodze nie zabłądzisz, choćby w nocy mrokach,\nJakby promienna gwiazda świeciła ci w ręku.\nGłuchy znów słyszeć będzie, za sprawą podźwięku,\nJakim wino przez sito sącząc się podzwania.\nŚlepy przejrzy, gdy wzrok mu czarą się przesłania.\nGdy wędrowcy przechodzą tędy gdzie jest wino,\nGdyby którego żmija zatruła swą śliną\nJad jej będzie bezsilny i zatruć niezdoła.\nA gdyby egzorcysta napisał śród czoła\nOpętanemu winem tem znaki tajemne:\nOpętanie by znikło w otchłanie podziemne.\nGdyby znak tego wina wyryć na sztandarach,\nUpojona nim armia w ogniach i pożarach\nW niebywałych zmieniła by się wojowników.\nWino to obyczaje czyści biesiadników,\nA kto ma duszę chwiejną, podniecon tem winem,\nCzerpie moc, że nad każdym zapanuje czynem.\nSkąpiec, gdy pił to wino — będzie szczodrobliwy,\nA ten co był gwałtowny — stanie się cierpliwy.\nProstak, co korek wina tego ucałował,\nZbogacił by się duchem, mądrość wymiarkował.\n„Opisz — mówią — to wino. Ty znasz jego cnoty!“\n„Znam je. Czyste jest. Czystsze niżli woda. Złoty\nMa blask. Światło, co złociej od płomienia świeci.\nRozkoszne jak powietrze. Lżej niż eter leci.\nTo duch — wyższy od ducha, niż duch nasz wcielesny;\nNad wszelki byt — dawniejszy, przedwieczny, przedczesny.\nBo gdy w prawieku żadnych jeszcze form nie było,\nZ woli Boga świat powstał wina tego siłą.\nLecz dotąd mądrość boska przesłania obłokiem\nTajnie owego wina przed niemądrych okiem.\nUmiłował je duch mój na takowy stopień,\nŻe duch mój się z nim wiąże w moc niezłomnych stopień:\nAż wino to z mym duchem jednością się stało,\nLecz nie jak ciało, co przenika drugie ciało.\nWino to było, nie zaś winograd z Ogrojca,\nKiedy jeszcze Adama tu miałem za ojca.\nWino to, nie winograd był z gałązką świeżą,\nGdy matka tego wina była mą macierzą.\nRozkosz wina z rozkoszy meani  wypływa,\nLecz meani w rozkoszy wina rośnie żywa.\nChoć między niemi przedział, tworzą jedność całą:\nDusza nasza to wino; winograd — to ciało.\nPrzed tem winem nie było nic poprzednicznego,\nPo tem winie nie będzie nic następniczego.\nPoprzedzanie wszystkiego, co się potem spaja,\nBezwzględnie tego wina cnotom się przyswaja.\nWino to przed wiekami wieków wyciśnięto —\nTak iż po niem nadeszło Adamowe święto:\nPóźniej dla wina wieki nastały sieroce.\nTakie cudowne wina owego są moce!\nGodną pieśni zaiste, winna ta prałoza:\nPięknie też o niej dźwięczą i wiersze — i proza\nSamo wspomnienie o niem już dziwnie zachwyca\nTego, któremu obcą wina tajemnica:\nJak ten który w Noanie jest rozmiłowany —\nI upaja się samem wspomnieniem Noany.\nMówią mi: pijesz wino; pić wino jest grzechem!\nNie, to trunek, którego nie pijać jest grzechem.\nTrunek ten daje zdrowie mieszkańcom klasztoru.\nIleż to razy nawet nie pijąc likworu,\nJeno chcąc pić — już kroczym pijani weselem!\nA jam jest odurzony tego trunku chmielem,\nZanim jeszcze dobiegłem lat mojej młodości —\nI chmiel ten we mnie przetrwa, gdy spróchnieją kości.\nWino takie pij tylko w jego formie czystej,\nA kto mu chce przymieszki dodać uroczystej —\nToć byłoby niesłuszne, gdybyś do swej szklanki\nNie dodał promiennego uśmiechu kochanki.\nW sklepisku pij. Tam blasku jego i słodyczy\nSzukaj! Z pieśnią to wino licz do swych zdobyczy.\nNigdy go tam nie znajdziesz, kędy smutek gości,\nJak nie może pieśń szczęścia żyć obok żałości.\nUpojony niem, ujrzysz, że los ci się stanie\nNiewolnikiem posłusznym na twe zawołanie.\nZa wolą twą ten żywot pójdzie dwugodzinny,\nWypełniając twój wyrok nad sobą powinny.\nWesela niema w życiu, kto trzeźwości synem;\nGłupiec ten, co umiera nie pijany winem.\nNiech płacze nad swym losem, komu żywot minie,\nNigdy ust nie zmaczawszy w tem rozkosznem winie! —\nWEZWANIE DO BOJU.\nNaprzód! drogę masz przebitą... prowadź wojska swoje tam!...\nWojowników dzielnych prowadź!... Andaluzyę wybaw nam!...\nO ty, któryś przygnębionych nigdy nie odepchnął precz,\nPatrz!... Hiszpania wielkomyślna spieszy o twój błagać miecz.\nW udręczeniu klęski strasznej wije się ten piękny kraj.\nLos mu wiecznie radość w troski, a na piekło zmienia raj.\nNieszczęśliwa ty kraino, życie twe zatruwa świat,\nNa ofiarę los wybiera zawsze dzieci twoich kwiat!\nKażdy wietrzyk z brzaskiem świtu jest zwiastunem krwawych dróg,\nCo dnia w pysze swej nad tobą tryumfuje podły wróg!...\nO zachodzie słońca zawsze wita cię oręża zgrzyt,\nUstawiczną dyszeć trwogą — to męczarnia taki byt!...\nI co tobie dziś nie grozi?... Chrześcijanin przysiągł już\nNajstraszniejszy dzisiaj chyba w piersiach twych zatopić nóż!\nPragnie z kwiatu twoich dziewic, których każdy strzeże dom,\nŁup uczynić dla zwycięzców i zbezcześcić!... Hańby grom!...\nDla herezyi się roztwiera tyle nowych ciągle wrót,\nJawnych wrogów naszej wiary ma dziś prawie każdy gród!...\nNa ulicach miast arabskich sroży się niewierny rój;\nHa!... na widok ten łez krwawych z oczu nam wytryska zdrój!...\nNa meczetów naszych szczycie krzyże błyszczą ze wszech stron,.\nTam, gdzie czciliśmy Ałłacha — chrześcijański jęczy dzwon!...\nCzy hiszpański kraj odzyska, co szczęśliwy dotąd miał?...\nPustką szkoły, w których niegdyś głos Koranu święty brzmiał!...\nA ogrody naszych willi co pieściły każdy wzrok,\nPomarniały i dziś od nich stroni już przechodnia krok!...\nTłumy chrześcian to szarańcza, a po prześciu takich fal,\nWszędzie tylko spustoszenie, zgliszcza, smutek, razpaczrozpacz, żal!...\nGdzie jest życie, którym dotąd nieustannie wrzał nasz ród?\nGdzie piękności, co rozkoszą każdy nam słodziły trud!...\nDruzgoczący wszystko w drodze, niezbłagany wróg nasz ten,\nKtóry, żeby szerzyć zgrozę, swój poświęca spokój, sen,\nWtargnął z ogniem i żelazem, a potęgą wszystkich sił\nKraj w pustynię nam zamienia, dzieła sztuki w proch i pył -\nPodaj dłoń nam, dzielny książę, lituj się cierpiących rzesz,\nDo Hiszpanii — zdruzgotany okręt jej ratować spiesz!...\nW walkach świętych, na twój widok, wszak przejmował wrogów dreszcz;\nByłeś mieczem, albo dumą, co spragnionym niesie deszcz.\nJak przed słońca promieniami ciemność nocy pierzcha wnet,\nTak przed tobą Murabici dumny zgiąć musieli grzbiet.\nZ wiarą do przystani twojej przybył biedny okręt nasz,\nA nie wątpi, że mu pomoc i opiekę dzielną dasz.\nOrkanami wciąż miotany pośród groźnych raf i skał\nNa bezbrzeżnym oceanie już kres nędzy znaleźć miał.\nJako rumak, gdy spieniony sił ostatek w pomoc zwie\nI aby dosięgnąć celu — miota się... wyciąga... rwie:\nTak rozbity — biegł kotwicę o Zekkerji oprzeć tron,\nWiedząc, że u stopni jego albo tryumf nasz lub zgon.\nTobie, królu, najpokorniej liczne państwa niosą cześć,\nBo pod łaski twojej płaszczem już ich wróg nie może zgnieść!\nTobie każdy z podróżników z czcią całować spieszy dłoń\nI odwiecznych trosk się zbywa, gdy przemówić raczysz doń.\nFirmamentu wnet dosięgnie każda z twoich celnych strzał,\nGdybyś łuk swój napinając, aż ku gwiazdom sięgnąć chciał!...\nKażdy opór wnet zdruzgocze jeden twej potęgi cios.\nBo chorągiew twego państwa dzierży w rękach swoich los.\nTwoja gwiazda, gdy chcesz błysnąć daje dniowi jasność — blask.\nOd policzków twych rumieńce i jutrzenka ma swój brzask.\nJako księżyc błyszczysz świetny pośród ciemnych walki chmur,\nA gdzie rządzisz, tam jaśnieje wiekopomny sławy wzór.\nGóry korzą się przed tobą, boś jest całej ziemi pan,\nZ wyniosłością twoją można tylko plejad zrównać stan!...\nJako gwiazda nad Hiszpanią w majestacie błyśnij nam\nI piorunem swej potęgi nieprzyjaciół wiary złam.\nDo Hiszpanii śpiesz, o królu, i pociechę biednym nieś,\nNiechaj krwią nam kraj użyźni chrześcijańskich królów rzeź.\nA za hańbę naszą, panie, tłumy franków szarp i rwij.\nZmyjesz plamę i wygodzisz ziemi, dawno żądnej krwi.\nRzuć nam wojsko na wybrzeża i daj chrześcian im na łup;\nNiech wódz dumny psów niewiernych legnie w prochu u twych stóp,\nTam Hiszpanii syny martwe oczekują na głos twój,\nLecz ożyją, skoro ty ich poprowadzisz w krwawy bój,\nPowiedz, kiedy Andaluzyę zbudzi mieczów twoich brzęk,\nA odczuwać będziem naprzód już ostatni wrogów jęk.\n(Julian Adolf Święcicki).\nCiężko, gorzko mi bez ciebie!\nCo mi słonko to na niebie,\nCo mi rosa ta na drzewach,\nCo po ptaszków gwarach, śpiewach:\nWszystko mroczy mnie żałobą,\nGdym nie z tobą!\nCiężko, gorzko mi bez ciebie,\nCo mi słonko to na niebie!\nSłonko moje stokroć czystsze,\nI jaśniejsze — i ognistsze!\nRozświeć, rozświeć, słonko złote,\n(LEGENDA LUDOWA, Z KRAINY DRUZÓW).\nDżebel-Szech dumny jak hodża Islamu.\nBiałym turbanem owinął swe czoło\nI ponad sady rozkwitnione Szamu\nKu Mekkce zwrócon pogląda wesoło.\nNad nim wieczysta groza tajemnicza,\nOn sam milczący, kamienny, lodowy,\nNawet gdy lato barwi swe oblicza\nOn śniegów nigdy nie zdejmuje z głowy.\nJak go widziały Sema pierwsze syny\nTak i dziś patrzy na pustyni spieki;\nTysiąca wieków pociekną godziny,\nTakim ostatnie zobaczą go wieki.\nPierś jego, w blizny szerokie podarta,\nNowego świata pełna dzikich gruzów;\nTylko dla orłów zuchwałych otwarta\nAlbo nad orły dla zuchwalszych Druzów.\nDruz tylko jeden pnie się na urwiska\nTam aż pod turban Dżebel-Szecha biały —\nI powróciwszy — w mieście z dumą ciska\nTrudem zdobyte turbana kawały.\nMistrz je szerbetów w kryształowej czarze\nNosi po Szamie i dzwonkami wabi;\nW strasznej pustyni konający skwarze\nŚnią o tej czarze i dzwonkach Arabi.\nPoweściomPowieściom ludu jeśli dasz posłuchy\nDżebel-Szech w morzu miał zamki z korali,\nNa łożach z pereł poddane mu duchy\nŚniły w sukienkach z szmaragdów, opali.\nLecz gdy na grzeszne plemię ręka boża\nOgnie siarczyste miotała w Sodomie —\nTaka potęga, mówią, była w gromie,\nŻe się zatrzęsło od niego dno morza.\nDżebel-Szech nagle porwał się na nogi,\nCiekawy — z morza pod niebo wyskoczył:\nStraszny gniew boży, kaźń bożą gdy zoczył,\nRażony grozą okamieniał z trwogi.\nOto mijają za wiekami wieki,\nJak śnieg mu na skroń skamieniałą pada,\nLecz dzień ten od nas chociaż tak daleki —\nDżebel-Szech milcząc swą przeszłość spowiada.\nW olbrzymiej sinej rozpadliny szybie —\nTu owdzie skrzela Druz napotkał rybie —\nI nieraz znosi konchy, morza dzieci\nLub odłam głazu, w którym koral świeci.\nMówią, że w Dżebel-Szechu bije serce,\nChoć je odziały lody i opoki,\nŻe drży, gdy ludy, zaciekłe mordercę\nMordują w złości swe święte prorokiproroki.\nMówią, gdy gasło święto oko Issy\nPierś mu w głębokie rozpadła się rysy,\nA te nad czołem straszne rozpadliny\nSą z dnia, gdy Prorok zbieżał do Medyny.\nI dziś Dżebel-Szech grzesznym dla przestrogi\nPotworne głazy, drżąc rzuca pod nogi:\nMy patrząc z trwogą na spadłe olbrzymy —\nIdziemy dalej i dalej grzeszymy.\nNoc tę pamiętam zawsze, gdy ma ukochana,\nZ której ustek miód wionie i woda różana —\nWeszła do izby mojej — i zapromieniała\nNagle jak księżyc w pełni — świetlana i biała.\n„Ujmij—rzecze—mię w ramion swych silnych kolisko:\nWszystko mów, czego żądasz. Mów — otrzymasz wszystko.\nStrażnik mój dziś odjechał gdzieś na kraniec świata!\nObjąłem ją i mówię: „Iście twoja szata\nZasłoną jest niemiłą! Zrzuć ją, o władczyni\nMego serca!" I zaraz moja ręka czyni,\nŻe opadać zaczęły rąbki jej sukienki.\nZ uśmiechem spoglądała na ruchy mej ręki —\nI dziwnie tem zrywaniem stała się radosną,\nA ja dalej tę pracę czyniłem miłosną.\n„Luba! Czyli kwiat w pączku obudzi zachwyty?\nAch, nie nęci mię owoc liściami okryty.\nNie kocham miecza, który w pochwie jest zamknięty.\nZ żalem patrzę na księżyc chmurą osłonięty."\nMów mi, twe ząbki czy to sznurek pereł białych —\nCzy rumianków rząd? czyli hyacyntów pączki\nLub kwiaty, co na palmach kwitną wybujałych,\nKtóre dziewczę roztwiera bielą swojej rączki?\nAlbo zorza wiośniana, w której krople rosy\nDrżą mieniącem się światłem na listków zieleni —\nAlbo szronu kawałki, co dziwnemi losy\nPrzetrwały w twoich ustach — choć w nich żar się pieni.\nLub może to powietrza srebrne krągłe pianki\nNad czarą, którą winem napełniono złotem —\nLub drobne kulki wody, co gazonów wianki\nDyamentują — błyskając przejrzystym migotem?\nACHMED BEN MOHAMED MOK’RI.\nDla kwiatów tego ogrodu\nz jedwabiu utkała wiosna-\nSzatę: złoto i tęczę\nstubarwną kładąc na krosna.\nZefiru, który się zbliża —\npieściwe tu wieją tchnienia:\nKochankiem on traw bogatych —\ni krynic srebrzystych drżenia.\nIleż tu dziwnej piękności,\ngdy rosa perły rozdzieli\nPomiędzy kielichy mirtów\ni róże. co stoją w bieli,\nKiedy zdrój świeży wstrzymuje\nprzechodnia swemi ramiony —\nI zdaje mu się podawać\ni uśmiech i anemony!\nJak słodkim jest śpiew słowika,\nktórego sady słuchają:\nDrzewa ażeby cień zwiększyć —\ntkllwiej swe gąszcze ściskają.\nIlekroć odwiedzam tę łączkę,\nnagietek i lilia się kłonią —\nI pozdrawiają mnie z wdziękiem:\noczyma ten, ową dłonią!\nW chorągwi jest zbawienie. Otoczcie drzewce jej i niech szable wasze szczękające będą jak las roziskrzony.\nW chorągwi jest zbawienie. Od Ijatreba czasów ojcowie wasi kołysali jedwab’ jej zielony na piersiach ziemi.\nCzyżbyście się mogli wyrzec słodyczy tej dziedziny? Zostawiliżbyście sztandar w cieniu meczetu? Widzicie, że Bóg jest z tym, który go się lęka.\nNie mówcie: Za mało nas i ręce nasze zmęczone! Pan nie opuszcza nigdy dzieci swoich. Pomnijcie na zniesienie wojsk króla Abrahy, które jak ogromne morze — oblegały Mekkę.\nW chorągwi jest zbawienie\nCień jej sunął jedwabiem fijołkowym po piasku. Kiedy chcąc jedwab ów ucałować, prosiłem ją, by stanęła, odpowiedziała mi:\n— Wszak-ci to jeno cień niewiasty.\nJa na to znowuż:\n— Cień to niewiasty, którą miłuję, a której ust całować nie mogę. Pozwól, niech ucałuję cień ich na piasku, tak ciepłym jak one.\n A ona znowuż do mnie:\n— Piasek ten mniej jest gorący od moich ust i ucałowałbyś tylko piasek. Masz usta moje, umiłowany!\nOdszedłem nietknąwszy jej ust, bo bym ich nie był pragnął więcej.\nSypałem ci obrok przebierany białemi palcami niewiast. Poiłem cię wodą, która miała przejrzystość powietrza. Ze szczerego srebra miałeś wędzidła i w najwznioślejsze wersety księgi wyszyty był czaprak twojego siodła. Szyja twa była pieściwa, jak podgardle młodej dziewczyny, grzywę miałeś jedwabną jak warkocze.\nO druhu mój waleczny, dałeś mi wszystkich bitew zwycięztwa — a kiedyś mnie niósł na miłosne spotkanie, bieg twój prześcigał jaskółki. Oto giniesz. Opada ci głowa, oczy zachodzą ćmą. I już cię więcej nie ujrzę, jak wspinasz się płomieniem na rudym cokole pustyni.\nCzekam na nią jak co dnia. Czy wróci?\nWspominam wieczór rozstania, skrzyp drzwi, które zawarła bez gniewu i tę ciszę, która była w mej duszy.\nPrzyjdzie i ozwie się, aby rzec: „Szłam mimo twych wrót — i przychodzę zajrzeć, czy dobrze przezimowały róże? Potem uśmiechnie się do moich grządek i do cichego nieba — wiem, że już nie odejdzie.\nNikt nie wie, gdzie leży Antar, poślubiony zwycięstwu. Nikt nie wie, gdzie złożony dzisiaj jego sprzęt wojenny. Czyli na najwyższym garbie piasków Badiet Es Kham w mogile jego, otoczonej błękitem, orły się gnieżdżą? czyli w El Dżezireh, krainie źródeł świętych, kwiatami zasypany jego grobowiec? Rapsody, głoszący swoje rycerskie sprawy, którzy błądzą śladami karawan, szukają może jego grobu. Jednej nocy we śnie widziałem go na równi Oneissa, niedaleko od zagrody Abli. Podobna chorągwi znaczyła go palma samotna.\nGdy Abu-Seid pomyka do dziewiątego krzyżyka, gdy już przerzadła siwa starego lwa grzywa: nuż w ducha słabości myśleć o wieczności, zawodzić lament, nuż pisać testament. Woła więc syna i tak zaczyna: „Chłopcze, niedługo przyjdzie mi nogami podążyć za jaskółkami, a ty co byłeś mi w niejednej dobie laską starości, musisz pomimo żałości, stać się niebawem kwiatem na mym grobie. Muszę więc mimo bole, ogłosić ci ostatnią moją wolę, muszę ci na głowę zlać błogosławieństwo jakubowe. Jeżeli w wiernej pamięci twój umysł moje nauki uświęci, pień twój zostanie zielonym, gardło zwilżonem, skóra przykrytą, szata sowitą. Jeżeli nie! flaszka pustą stanie, kieszeń zionąć będzie jak otchłanie, ognia na kuchni braknie, żołądek jadła załaknie, Mój chłopcze! Świat ja poznałem, z niejednego pieca chleb jadałem i nauczyłem się nie wedle rodu, ale dochodu, nie wedle przodków tłumu, ale rozumu, szanować ludzie. Otóż po nie małym trudzie podzieliłem ich na zbijaków, na kupców, na pracowitych głupców i na mądrych próżniaków. Zbijaki to rycerstwo mieczem, lub piórem zbrojone a przeznaczone na ludzi zdzierstwo. Biją i drą, póki wolno: gdy ręka staje się niezdolną, gdy się łaska pańska zmieni, zajrzą im inni do kieszeni. Kupcom brak spokoju duszy, lada wiatr ich poruszy, burze i skały, czatują na ich dobytek cały, złodzieje i przemysłowce na karawan manowce. Pracowici wieśniacy, upadają od nadmiaru pracy, przykuci do ziemi, walczą z kretami ziemnemi, szarańczą, wiatrami, burzami, gradami... Niemasz zatem, jak owi giętcy i prędcy i uczynni i zwinni, schlebiacze, matacze, krętacze, których sieć sztuczna się plecie po całym świecie, wszędzie i nigdzie, nigdzie i wszędzie, pana nie znają, domu nie mają, ale ich w każdej stronie, przyjaciół czekają dłonie, stół czeka nakryty, jak ptaki szybują w błękity.\nWtedy rzekł syn: „Radzisz mi nie jak gmin, ale powiedz dokładniej, wytłumacz dosadniej, jak chwycić się rzeczy, która bez wielkiego zachodu, żołądek mój ubezpieczy od głodu? „Wszystko, odrzekł Seid, polega na szybkości i zręczności i zapobiegliwości, trzeba mieć mózg z żywego srebra, żelazne czoło i twarde żebra...“\nO PEWNYM ZAKONNIKU.\nOpowiadają, iż pewien zakonnik, rozpocząwszy modliwęmodlitwę i doszedłszy do wyrazów: „Tyś jest jedynym, którego miłujemy“ wspomniał, iż w rzeczywistości jest człekiem nabożnym; poczem rzekł do samego siebie: Skłamałeś, albowiem miłujesz ludzi. — „Żałował tedy za grzechy i usunął się od ludzi. Gdy rozpocząwszy modlitwę, znowu doszedł był do wyrazów: „Tyś jest jedynym, którego miłujemy“ odezwał się w nim głos: „Skłamałeś, albowiem miłujesz żonę!“ Wzgardził tedy niewiastą, poczem rozpoczął modlitwę na nowo. A gdy przyszedł do wyrazów: „Tyś jest jedynym, którego miłujemy“, zastanowił się, mówiąc: „Skłamałeś, albowiem miłujesz majątek!“ Rozdał więc jałmużną całe mienie i powrócił do pacierza. Doszedłszy jednak do wyrazów: „Tyś jest jedynym, którego miłujemy“, zastanowił się i rzekł: „Skłamałeś, albowiem miłujesz odzienie!“ Rozdał zatem wszystek przyodziewek, zatrzymując co najniezbędniejszy. A kiedy rozpoczynając modlitwę, ponownie doszedł był do wyrazów: „Tyś jest jedynym, którego miłujemy!“ pomyślał: „Tym razem prawdę rzekłeś, w rzeczywistości więc jesteś nabożnikiem!“\nCzy powieść ta jest prawdziwą — Bóg raczy wiedzieć.\nO KSIĘCIU MAANIE I WIEŚNIAKU.\nPewnego dnia Maan, syn Zejda, pociągnąwszy na łowy, zapragnął był podczas polowania. Służący nie mogli ugasić pragnienia pana, albowiem przytrafiło się, iż nie mieli ze sobą ani kropli wody. W tem troje dziewcząt nadeszło w stronę polujących, a każde z nich niosło dzbanek z wodą. Poprosił książę, aby go napoiły, one zaś podały mu dzbanki, aby pił do woli. A kiedy Maan zbył się dolegliwego pragnienia, szepnął służącym, iżby dali cośkolwiek dziewczętom. Ponieważ wypadkowo nikt przy sobie nie miał ani grosza, książę, sięgnąwszy do kołczana, odsunął dla każdej dziewczyny dziesięć strzał, a ostrza owych strzał były ze szczerego złota. Widząc to, jedna z dziewczyn, szepnęła na ucho towarzyscetowarzyszce: „Zaiste, pan ten szczodrobliwy musi być Maanem synem Zejda“. Podziękowały więc przystojnie za dary, a dziękując wielbiły szczodrość nieznajomego, poczem każda z dziewczyn rzekła wiersz pochwalny.\nKiedy książe, pokrzepiwszy siły, zebrał się wraz z orszakiem do powtórnych łowów, liczne stado sarn zabiegło mu drogę. Myśliwi puścili się w pogoń za zwierzyną, a Maan przewyższał wszystkich w zapale ścigania. Gdy wreszcie po długiej gonitwie i uciążliwem prześladowaniu, zwierzę ujść mu nie mogło, zeskoczył z konia, ubijając zdobycz. A kiedy ubił sarnę i miał się do nawrotu, ujrzał był zdala jakiegoś człowieka, zbliżającego się powoli od pustyni na ośle. Dosiadł więc książe konia, podjechał do nieznajomego, pozdrowił go i zapytał:\n— A skąd to, gospodarzu? — Od Ziemi Piaskowej, odparł człek zapytany, a zaiste ziemia ta jest jałową od dwóch roków. Latoś grunt się polepszył; posadziłem więc trocha ogórków, a że doźrały niespodziewanie wcześnie, wybrałem, co najpiękniejsze i ciągnę z nimi do księcia Maana syna Zejda, pana sławnego ze szczodrości i znanego z opowiadań. — A wieleż się od niego spodziewacie? spytał książę. — Tysiąc złotych, brzmiała odpowiedź. — A gdy powie: za wiele? — Rzeknę: pięćset. — A gdy powie: za wiele? — Rzeknę: trzysta. — A gdy powie: za wiele? Rzeknę: dwieście. — A gdy powie: za wiele? — Rzeknę: sto. — A gdy powie: za wiele? — Rzeknę: pięćdziesiesiątpięćdziesiąt. — A gdy powie: za wiele? — Rzeknę: trzydzieści. — A gdy powie: za wiele? — Wrażę nogi osła w cisa jego matki i wrócę do chałupy z gołemi rękoma.\nZaśmiał się Maan ze słów wieśniaka, wspiął bieguna, złączył się z żołnierzami, wrócił do domu i przykazał straży pałacowej, aby, skoro zjawi się człowiek na ośle, wiozący ogórki, wpuszczono go do pałacu. W godzinę potem nadciągnął ogórkarz. Wrotni, dając posłuch prośbie wieśniaka, wpuścili go do zamku.\nStanąwszy przed księciem Maanem, przybyły nie spostrzegł, że spotkał się był z nim na pustyni. Bo i jakoż mógł podobną rzecz przypuścić, widząc przed sobą niezliczoną służbę i orszak dworski, wśród którego książę pan, straszny i dumny, zajmował miejsce naczelne, siedząc na poduszce swego państwa i mając po prawicy i po lewicy wyprostowanych ludzi służebnych. Skłonił się zatem, a książę zagadnął:\n— A cóż to, bracie, przyniosłeś? — Myślałem o szczodrobliwości księcia pana i przyniosłem ogórki, doźrałe przed czasem. — Wieleż chcecie za nie? — Tysiąc złotych, rzekł wieśniak. — Za wiele. — Niechaj będzie pięćset. — Za wiele. — Niechaj będzie trzysta. — Za wiele. — Niechaj będzie dwieście. — Za wiele. — Niechaj będzie sto — — Za wiele. — Niechaj będzie pięćdziesiąt. — Za wiele. — Niechaj będzie trzydzieści. — Za wiele! — Biada, biada! zawołał ogórkarz, adyć to jest człowiek, który mię potkał w nieszczęsnej pustyni i niechciał przystać na trzydzieści złotych!\nKsiąże się zaśmiał, a Arab zrozumiał, iż był on rzeczywiście osobą, która go zagadnęła na pustyni. Jednakowoż rzecze:\n — Panie mój miłościwy, jeśli nie przystajecie na trzydzieści złotych, wiedzcie, że osieł stoi przywiązany u płotu, jako żywo książę pan siedzi przedemną...\nWięc książę śmiał się, śmiał się do rozpuku, poczem zawołał skarbnika i rzekł: „Dajcie mu tysiąc złotych, dajcie pięćset złotych, dajcie trzysta złotych, dajcie dwieście złotych, dajcie sto złotych, dajcie pięćdziesiąt złotych, dajcie trzydzieści złotych, a ty, chłopie, przywiązanego osła zawiedź do chałupy.\nArab osłupiał ze zdziwienia i dziękował za złotych dwa tysiące sto i osiemdziesiąt.\nA miłosierdzie boskie niechaj będzie nad jednym i drugim.\nZDANIA I UWAGI.\n1. Wysiłku niedługa chwila —\nDaje nam szczęśliwe dni;\nPies, który się wysila,\nWięcej złowi, niżli lew co śpi.\n2. Człowiek, który z mądrości głowę ma jak banię,\nNiech się jeno zakocha, a głupcem zostanie.\nKto cierpienia i nędzy wytrzymać nie zdoła,\nNiech się zakocha: zniesie wszystkie nędze zgoła.\n3. Ty łataczu rozdartych sukien,\nTy źródło mojej miłości płomienia,\nKiedyż ty mi załatasz owy zaplot włókien,\nKtóre mi w sercu pękły z rozłączenia?\n4. Dwa nasze serca się pokochały —\nI chętnie razem z oczu ludzkich giną —\nPodobnie jak dwa migdały,\nOkryte jedną łupiną.\n5. Twoja przeszłość — to sen.\nPrzyszłość — wiatr. Niech zatrzyma\nTwój duch moment pomiędzy\nTem dwojgiem, czego niema.\n6. Szczęśliwi ubodzy i prawi,\nBo los niekaleczy ich srogi\nSzatan prawego w spokoju zostawi,\nA sułtanowi na nic jest ubogi.\n7. Lepiej za życia chodzić boso,\nNiż mieć trzewiki ciasno urobione.\nLepiej nie mieć wcale domu,\nNiżli mieć w domu złą żonę.\nUwagi nieprzyjaciół wzbudzają śmiech, uwagi przyjaciół — płacz.\nLepszy wróg rozumny, niż przyjaciel głupi.\nWyraz „tak“ sprowadza zmartwienie, wyraz „nie“ nie pociąga za sobą bólu.\nChwal dzielnego, chociażby był wrogiem twoim.\nRozsądnemu wystarcza znak, głupiemu trzeba pięści.\nPrzypuszczenie rozsądnych więcej warte niż twierdzenie głupca.\nOgałacaj mię, mówiąc: „Panie mój miłościwy“, ale nie wzbogacaj, mówiąc: „Mój psie“.\nWidząc osobę jadącą na ośle, mów Panie mój miłościwy, przepysznego masz konia.\nDobra ziemskie — to ścierwa, poszukiwacze ich — to psy.\nZapominający złe i dobre nie jest szlachcicem.\nGdy księżyc z tobą, przecz na gwiazdy baczysz?\nSzczur płodzi jeno gryzonia.\n↑ Moallakat — jest to Pluralis; w liczbie pojedynczej — Moallaka. — Każdy z tych poematów da się podzielić na oddzielne fragmenta, z każdego też dajemy urywki, mniejsze lub większe.\n↑ Hamasa — znaczy „pieśń rycerska“. Jest to zbiór pieśni krótkich (po 24-36 w.), nazwanych Hamasa od pierwszej pieśni, która go otwiera. Zbiór dzieli się na 10 rozdziałów (pieśni bojowe, obyczajowe, miłosne, opisy natury i t. d.). Zebrał te pieśni i ułożył poraz pierwszy Abu Tammam, zmarły w r. 221 hedżiry. W r. 1828 wydał G. W. Freytag Hamasae Carmina — tekst arabski i przekład łaciński.\n↑ Moallakat — ob. przedmowę. — Liczba ich siedem; każda nosi nazwę autora: Moallaka Antara, Tarafy i t. d. Podajemy tu fragmenty niektórych. W r. 1850 w Lipsku wyszło Septem Moallakat, antquissima carmina arabum (Arnold). — Zowią się też Mozahhabat — pozłacane t. j. wyszyte złotemi literami. Niektórzy uważają to za bajkę, gdyż pismo przed Mahometem było prawie nieznane w Arabii i raczej tradycya ustna zachowała pamięć tych pieśni. Cenzura Islamu usunęła z nich ślady pogaństwa. Autorzy Moallak są: Antar, Tarafa, Imrulkais, Zuhair, Lebid, Hares, Amru b. Kūltum,\n↑ Mowa o tatuowaniu.\n↑ Fijal gra, polegająca na tem, że w piasek zakopuje się różne przedmioty albo też robi się kupki piasku — puste. Gracz powinien odgadnąć, czy fijal pusty czy nie pusty i co się w nim mieści.\n↑ ciemnousta: u Arabów wargi ciemne — czarniawe — uważane są za jeden z warunków piękności. (Ob. dopis na str. 155.\n↑ gazela z wdziękiem przeciąga szyję; stąd porównanie\n↑ erak — krzak jagodowy, ulubiony w Arabii.\n↑ kohl — jest to antymon, właściwie proszek z antymonu, którym Arabki barwią dziąsła. — U alchemików zwany al-kohl, skąd przez nieporozumienie przeszedł do chemii, jako al-kohol.\n↑ Chena — Lawsonia inermts — roślina, którą na wschodzie barwią włosy siwe, ą także ręce, nogi; nawet zwierzęta, np. owce.\n↑ Islam w pogańskiej poezyi arabskiej usunął wspomnienie bogów. Tu i owdzie imiona ich się zachowały. Takiem bóstwem był Duwar.\n↑ Był to Szarach-bil, wuj poety. Pod Kelab odbyła się krwawa bitwa kilku plemion.\n↑ Tsar — zemsta rodowa, vendetta.\n↑ Krew nie pomszczonego pokrywa się rosą, to znaczy, żoże Taabata został pomszczony.\n↑ To znaczy: był szczodrobliwy.\n↑ Wykonanie zemsty, rodowej poprzedza ślub, że mściciel powstrzymuje się od wina, pieśni, miłości i rozkoszy, dopóki czynu swego nie dokona.\n↑ tj. przygotowuję bardzo obfitą ucztę.\n↑ W Koranie Murzy Tarak Buczackiego mieszczą się w uzupełnieniu modlitwy i hymny: niektóre z nowszych czasów. Między innemi jest tu hymn Mirzy-Kasim-Meszedy’ego, muzułmanina z Kaukazu. Żył on w połowie XIX w. i z powodów politycznych został wygnany z ojczyzny i na zesłaniu przebywał w Warszawie. Napisał też po arabsku bardzo ładny wiersz o Warszawie. — Poeta ten odznaczał się dużym wdziękiem, a na jego twórczości znać wpływy europejskie. — Tłumaczem utworów Meszedy’ego jest, nieznany skądinąd, Władysław Kościuszko.\n↑ Meani — widzenie wewnętrzne, illumination.\n↑ Dżebel-Szech — najwyższy szczyt w Antylibanie\n↑ Hodża — nauczyciel; Szam — Damaszek.\n↑ Issa — Jezus.\n↑ Utwory tu podane odkrył Fr. Toussaint w czasie swego pobytu w Timbuktu. (Le Jardin des Caresses). Niektórzy przypuszczają, że książka ta jest mistyfikacyą. Ostatnio wyszła całość po polsku w przekładzie Leopolda Staffa. („Ogród pieszczot“).\n↑ Jest to wyimek z obszernego dzieła pt. Makama tj. igraszka, przyczem podtytuł brzmi: Przygody i fortele Abu Seida.\nTę stronę ostatnio edytowano 29 sty 2019, 22:01.


Autor Wątek: Piłka ręczna (Przeczytany 46693 razy)\n« Odpowiedź #80 dnia: Styczeń 12, 2013, 00:06:11 »\nCzuję, że w tym roku emocje będą podobne, jak nie większe, bo tym razem jest faza pucharowa a nie jakiś durny podział na drugie grupy.\n« Odpowiedź #81 dnia: Styczeń 12, 2013, 12:32:24 »\nOoo zmienili to. Teraz to będą jeszcze większe emocje.\n« Odpowiedź #82 dnia: Styczeń 12, 2013, 13:09:55 »\nFaza pucharowa była w 2007 roku na mundialu w niemczech i udało nam się dojść aż do finału. Oby w tym roku było podobnie.\n« Odpowiedź #83 dnia: Styczeń 12, 2013, 21:55:33 »\nPopuścili trochę w końcówce.\n« Odpowiedź #84 dnia: Styczeń 13, 2013, 13:06:28 »\nNiestety nie mogłem zobaczyć meczu, ale patrząc na wynik to szału nie ma. Miałem nadzieję, że nie dopuścimy ich do 20 bramek, ale nie spodziewałem się, że tak mało rzucimy Dobrze, że na początek mamy najsłabsze zespoły z grupy dzięki temu drużyna może się bardziej zgrać i nabrać pewności siebie.\n« Odpowiedź #85 dnia: Styczeń 15, 2013, 09:13:51 »\nTen Syprzak to jakaś porażka\n« Ostatnia zmiana: Styczeń 15, 2013, 11:52:17 wysłana przez Maciek_12 »\n« Odpowiedź #86 dnia: Styczeń 15, 2013, 11:34:06 »\n« Odpowiedź #87 dnia: Styczeń 15, 2013, 15:14:38 »\nNo niestety Syprzak jak i Jaszka mieli fatalną skuteczność z tą tylko różnicą, że Jacha dorzucił chyba ze 2 bramki. Jurkiewicz wraca do domu, w jego miejsce Marcin Lijewski!\n« Odpowiedź #88 dnia: Styczeń 15, 2013, 22:35:42 »\n« Odpowiedź #89 dnia: Styczeń 15, 2013, 22:37:03 »\nCóż mówić mieli szanse wygrać ale skoro nie mogą trafić karnego ...\n« Odpowiedź #90 dnia: Styczeń 16, 2013, 10:33:47 »\nTo już nie jest ta sama drużyna. Coś się skończyło, bo się skończyć musiało. Nie ma już tych emocji, nie ma już takiej gry. Jeśli nie potrafią wygrać z Słowenią to gdzie pchać się do Francuzów, Chorwatów, Duńczyków ? Trudno też wygrywać mecze jeśli Lijewski na 10 rzutów trafia 2, w tym rzuca w sytuacji sam na sam w środek bramki prosto w bramkarza. Podobnie Jurecki, akcja meczu, niepilnowany, tuż przed bramkarze i armatą prosto w środek...\n« Odpowiedź #91 dnia: Styczeń 16, 2013, 10:43:35 »\nPierwszą połowę mieliśmy kapitalną, w drugiej niestety w bramce pojawił się kapitalny bramkarz Słoweńców, dzięki któremu nasi rywale wygrali ten mecz.\n« Ostatnia zmiana: Styczeń 16, 2013, 15:12:31 wysłana przez Maciek_12 »\n« Odpowiedź #92 dnia: Styczeń 16, 2013, 13:45:44 »\nPierwszą połowę mieliśmy kapitalną, w drugiej niestety w bramce pojawił się kapitalny bramkarz Słowaków, dzięki któremu nasi rywale wygrali ten mecz.\nBardzo dobrą w obonie, bo do ataku trochę można byłoby się przyczepić. Szczególnie do prawej strony, która nie istniała. A bramkarz Słoweńców (nie Słowaków) nie jest kapitalny, po prostu nasi większość rzutów oddali w niego i jakby to powiedział mój trener "zrobili z bramkarza mistrza świata".\n« Odpowiedź #93 dnia: Styczeń 17, 2013, 17:20:53 »\nDzisiejszy mecz potwierdził to, ze Słowienia jest słaba. Męczyli się z jednym zawodnikiem wygrywający tylko bramką w końcówce. Gdyby Rutenka miał jakieś wsparcie chociażby w jednym zawodniku...\n« Odpowiedź #94 dnia: Styczeń 17, 2013, 19:09:56 »\npo prostu nasi większość rzutów oddali w niego i jakby to powiedział mój trener "zrobili z bramkarza mistrza świata".\n« Odpowiedź #95 dnia: Styczeń 17, 2013, 21:52:51 »\nAle emocje! Jak za dawnych lat. Jak to Orzechowski zmieścił to ja nie wiem.\n« Odpowiedź #96 dnia: Styczeń 17, 2013, 21:57:40 »\nJak tą piłkę Szmal wybronił, masakracja. Najwięcej emocji w sportach zespołowych w Polsce to tylko u piłkarzy ręcznych.\n« Odpowiedź #97 dnia: Styczeń 17, 2013, 21:59:58 »\nJa tylko myslalem: "O moj Boze, tylko nie on, nie spie*dol!"\n« Odpowiedź #98 dnia: Styczeń 17, 2013, 22:04:35 »\nuff ależ emocje. Coraz lepiej zaczęliśmy grać gdy Gadżet zaczął kryć Ilića, bo wcześniej to było nie za ciekawie w obronie, przez co też słabo bramkarze. Dalej za dużo jest sytuacji sam na sam, których nie wykorzystujemy. Dobrze, ze choć Jurecki świetnie wykonywał te karne, bo fatalnie było wcześniej z tym u nas.\nTo zwyciestwo jest bardzo ważne. na 90& będziemy na 2 miejscu, trafimy prawdopodobnie na Węgry, które są do pokonania a ominiemy Chorwatów, czy Hiszpanów. Szkoda meczu ze Słowenią, bo mozna było spokojnie wygrać i dało by nam to 1 miejsce w grupie i gre w 1/8 z Egiptem a potem w ćwierćfinale z Rosją/Macedonią/Islandią.\n« Odpowiedź #99 dnia: Styczeń 18, 2013, 09:02:27 »


① Apartament KONSUL - Gdańsk Czarnowskiego 2a/13 - apartamenty, tanie noclegi w Gdańsku\nNowy luksusowy apartament 300 m od plaży. Idealny na wypoczynek rodzinny. Apartament składa się z 2 sypialni oraz aneksu kuchennego połączonego z pokojem dziennym, dla max. 5 osób. Kompletnie wyposażony w pościel. ręczniki, zastawę kuchenną oraz stołową.\nDo dyspozycji gości strzeżony podziemny parking. W pobliżu apartamentu znajdują się korty tenisowe, sklep spożywczy, pizzeria, przystanek autobusowy.\nObiekt całoroczny ,wynajem na min. 3 doby,\ncena poza sezonem 200 zł/ dobę za apartament,\ncena w sezonie letnim ( lipiec,sierpień ) cena 250 zł/dobę za apartament\nCena za pokoje 2-osobowy: 50-100\nWyposażenie (obiekt, pokoje, w okolicy): Balkon, Czajnik, Garaż, Kuchenka, Lodówka, Odtwarzacz CD, Parking, Pralka, Prysznic, Radio, Telewizja satelitarna, Telewizor, WC, Łazienka\nRozrywka (obiekt, najbliższa okolica): Kort tenisowy, Windsurfing


Galeria do artykułu "Pożar w byłej Polonii"\nponiedziałek, 10.06.2019 22:53 autor:\n„Seksedukacja to deprawacja”, serio z takimi hasłami szliście? Średniowiecze powróciło. Najlepiej uczyć, że bocian przynosi dzieci i brać 500+ w wieku 16 lat.\nczwartek, 13.06.2019 08:38 autor:\nżeby taki budynek z historią prawie w centrum straszył od tylu lat to jest wstyd dla każdej władzy za jego straszenia.\nponiedziałek, 10.06.2019 11:16:38 autor:\nBudynek nie jest własnością miasta. Właściciel jest osobą fizyczną i prawdopodobnie nie ma pieniędzy na utrzymanie tego obiektu. Żal, bo to ładna budowla.\nponiedziałek, 10.06.2019 11:22 autor:\nTo jest dowód slabości tego miasteczka.Kiedyś ładny budynek. Dziś nie do ruszenia (bo jest wlaściciel) szpetota jakiej wiele w tym mieście.\nponiedziałek, 10.06.2019 12:17 autor: Malkontent\nJeśli właściciela nie stać to już dawno komornik powinien pozbawić go własności za długi.\nponiedziałek, 10.06.2019 15:25 autor:\nPróbował i nic z tego nie wyszło. Moim zdaniem nie ma szans, bo wartość tego budynku jest ujemna, liczona w milionach.\nponiedziałek, 10.06.2019 15:31 autor:\nbo słabo próbował ....kasa kasa kasa\nponiedziałek, 10.06.2019 16:13 autor:\nNo to kup. Będziesz miał piękny budynek i będzie na kogo psioczyć, za złe utrzymanie obiektu.\nponiedziałek, 10.06.2019 16:52 autor:\nNic nie próbował. Długów jest kupa tylko komornik nie chce egzekwować tylko czeka co dalej\nponiedziałek, 10.06.2019 17:13 autor:\nBredzisz. Była ogłoszona licytacja, ale do sprzedaży nie doszło. Co jeszcze miałby zrobić?\nponiedziałek, 10.06.2019 17:51 autor:\nZawsze można sprzedać za niższą cenę a nie czekać znów rok bo cena się zmieni\nponiedziałek, 10.06.2019 18:58 autor:\nNie można, komornik nie może sprzedać poniżej 2/3 ceny oszacowania. A po drugie nawet za 1 zł może być trudno znaleźć nabywcę, bo w ten budynek trzeba władować mnóstwo forsy, która nigdy się nie zwróci.\nponiedziałek, 10.06.2019 20:31 autor:\ntobie dentysta powinien wyrwac zeby bo ichnie myjesz\nwtorek, 11.06.2019 06:11 autor:\nPoszukać innego komornika\nwtorek, 11.06.2019 12:40 autor:\nDzireżoniów nie ma zbyt wiele pięknych budynków. Dopuszczenie do zniszczenie obciąży samorząd odpowiedzialnością moralną. To zabytek. W Pieszycach burmistrz uratowała Pałac też był w prywatnych rękach. Co robi konserwator zabytków???! Co robi burmistrz! Kolejna strata dla miasta.\nśroda, 12.06.2019 11:43 autor: set\nW Pieszycach pani burmistrz niczego nie uratowała, zrobił to prywatny właściciel i to na długo przed wyborem pani burmistrz na to stanowisko.\nśroda, 12.06.2019 21:03 autor:\nTylko patrzeć jak ktoś zginie od spadajacych części dopiero wtedy coś się zmieni co z tego ze to jest osoby prywatnej ale stan budynku zagraża życiu\nponiedziałek, 10.06.2019 11:59 autor:\nDOKŁADNIE! Pewnie musi dojść do tragedii żeby była jakaś konstruktywna reakcja włodarzy, bo tłumaczenie że budynek nie jest własnością miasta to zwykłe odbijanie piłeczki\nponiedziałek, 10.06.2019 12:27 autor: olo\nMożna wystąpić do sądu o wywłaszczenie, gdyż budynek zagraża życiu i zdrowiu mieszkańców. Sąd powinien wydać wyrok wywłaszczenia na zasadzie wyważenia interesu społecznego i prywatnego tak jak robi się np. z działkami pod budowę drogi.\nwtorek, 11.06.2019 10:56 autor: Olo585\nSkoro twierdzisz, że to odbijanie piłeczki to powiedz co można zrobić. Zamieniam się w słuch.\nponiedziałek, 10.06.2019 15:36 autor:\nponiedziałek, 10.06.2019 22:51 autor:\nWow! Jesteś geniuszem!\nwtorek, 11.06.2019 05:55 autor:\nBardzo dobrze niech to podpalą i wtedy będą musieli zburzyć\nponiedziałek, 10.06.2019 12:01 autor:\nponiedziałek, 10.06.2019 11:54 autor:\nWalić wina. Lepsze piwo Sowie!\nponiedziałek, 10.06.2019 13:55 autor:\nponiedziałek, 10.06.2019 11:32 autor:\nchodzą takie plotki ale policja milczy\nponiedziałek, 10.06.2019 20:40 autor: prawdopodobnie\nCiekawe czy jest budynek ubezpieczony, bo to kolejne podpalenie.\nponiedziałek, 10.06.2019 12:51 autor: ggg\nA co na to nadzór budowlany ? Bo mi za taras ziemny dowalili samowole\nponiedziałek, 10.06.2019 13:42 autor:\nNadzór budowlany uważa zapewne ze wszystko jest ok. Ulica zablokowana tj czesc pasa, leci na ulice co chwila cos bo wietrze czy deszczu z dachu, przejazd ta ulica momentami jest niebezpieczny ludzie nie zwazajac na nic jada na czołówkę przez te barierki. Jezeli nie ma tu przejscia dla pieszych bo jest ogrodzone to prosze o zainteresowanoe sie i ściągnięcie znakow pionowych oraz oznaczyc odpowiednio istniejace pasy ze sa nie aktualne i postawic stosowne znaki pionowe by czlowiek mogl normalnie przejsc bez obawy ze wpadnie pod auto bo przez te barierki auta jada wprost na człowieka.\nponiedziałek, 10.06.2019 19:17 autor:\nKtoś pali Romana papiery\nponiedziałek, 10.06.2019 13:47 autor:\nPożarowego nie podlega inspektorowi ochrony zabytków, a spalony obiekt jest wykreślany z rejestru zabytków. Wolny plac nie obciążony zabytkiem łatwiej sprzedać, i o to chodzi i o to chodzi.\nponiedziałek, 10.06.2019 14:21 autor: H\nUps chodziło o pogorzelisko słownik mnie dobija.\nponiedziałek, 10.06.2019 14:24 autor:\nNic nie rozumiem albo miasta albo prywaciarza złodzieja?\nponiedziałek, 10.06.2019 16:36 autor: J23\nOwszem, nic nie rozumiesz. Ale po co się tym chwalisz?\nponiedziałek, 10.06.2019 17:52 autor:\nA ty tępa głowo o rozumiesz, że za ciężki temat dla twojej pustej głowy\nponiedziałek, 10.06.2019 18:51 autor:\nRaczej dla twojej, przecież sam piszesz że ty nic nie rozumiesz.\nponiedziałek, 10.06.2019 20:32 autor:\nSą dwa rozwiązania 1- remont 2 wyburzenie i będzie spokój\nponiedziałek, 10.06.2019 16:42 autor:\nBudynek jest ubezpieczny !!!?\nponiedziałek, 10.06.2019 20:09 autor: ubek\nZrobić z tym budynkiem porządek. Nie ma mocnych? Czy sami swóji?\nponiedziałek, 10.06.2019 20:25 autor:


konstytucja - Wyniki wyszukiwania - Wprost\nTunezja ma nową konstytucję. Gwarantuje wolność wyznania 27 sty 2014, 14:23 — Tunezyjski parlament przyjął nową konstytucję. Prace nad dokumentem trwały dwa lata.\nPiS chce zmienić Konstytucję 22 paź 2013, 10:35 — Sejm zajmie się w tym tygodniu PiS-owskim projektem zmian w Konstytucji zakładającym m.in., że po zebraniu 1 miliona podpisów referendum byłoby obligatoryjne. Przy obecnym stanie prawnym wystarczy zebrać 100 tys. podpisów, ale o tym czy do referendum dojdzie i tak w praktyce...\nRocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja 3 maj 2014, 7:52 — 223 lata temu, 3 maja 1791 roku Sejm Czteroletni uchwalił ustawę rządową, zwaną później Konstytucją 3 Maja. Była to pierwsza nowoczesna konstytucja w Europie i drugą na świecie, po konstytucji Stanów Zjednoczonych.\nSolidarna Polska proponuje: zmień konstytucję 7 sie 2013, 11:40 — W sierpniu w polityce nie dzieje się wiele. Nawet wewnętrzne wybory w Platformie nie wywołują nadmiernych emocji. Być może jest tak dlatego, że ich wynik już od początku jest rozstrzygnięty. Sejmową przerwę próbują wykorzystać mniejsze partie, aby zaprezentować swoje pomysły....\nUkraina: opozycja nie chce zmian w konstytucji 10 paź 2013, 17:36 — Zmiany, które miałyby zajść w konstytucji Ukrainy dotyczyły niezależności sędziów. Miały one w znaczny sposób przybliżyć Ukrainę do Unii Europejskiej. Opozycja jednak uważa, że zmiany przyniosą odwrotny od zamierzonego skutek – poinformowało polskieradio.pl.\nTrwa referendum. Konstytucja zagwarantuje pokój? 14 sty 2014, 15:35 — W Egipcie trwa dwudniowe referendum, w którym obywatele opowiedzą się za lub przeciwko nowej konstytucji, która w porównaniu z poprzednią jest bardziej liberalna i znajduje się w niej mniej odwołań do religii – donosi BBC.\nTK: "Janosikowe" niezgodne z konstytucją 4 mar 2014, 14:51 — - Przepisy o "janosikowym" są niezgodne z konstytucją - to wtorkowy wniosek Trybunału Konstytucyjnego. Przepisy stracą moc za półtora roku.\nBieg Konstytucji w Warszawie 3 maj 2014, 11:36 — W tegorocznym Biegu Konstytucji biegło 5000 osób.\nCała władza w ręce prezydenta. Jak doszło do uchwalenia konstytucji kwietniowej? 23 kwi 2020, 7:28 — 23 kwietnia 1935 roku Ignacy Mościcki złożył podpis pod nową ustawą zasadniczą. Konstytucja kwietniowa ustanowiła autorytarny model rządów, w którym prezydent był odpowiedzialny przed „Bogiem i historią”. Jak doszło do jej uchwalenia?\nJaka będzie nowa konstytucja? Prezydent przedstawił szczegóły 26 kwi 2018, 15:07 — – Dobra Konstytucja usprawniająca państwo i zapewniająca pomyślność obywatelom musi służyć przyszłości; referendum ma na celu włączenie społeczeństwa w tworzenie Konstytucji od początku prac – podkreślał Prezydent Andrzej Duda podczas kongresu „Wspólnie o Konstytucji na...\nDziś Święto Konstytucji 3 maja. Sprawdź swoją wiedzę o polskich konstytucjach! 3 maj 2020, 8:47 — Konstytucja 3 maja, Konstytucja marcowa, Konstytucja kwietniowa, Konstytucja PRL – ze względu na burzliwą historię w Polsce obowiązywało wiele ustaw zasadniczych. W 229. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja przypominamy specjalny quiz. Jak dobrze znasz historię polskich...\nZmiany w konstytucji. Prezydent Duda ogłosił pytania referendalne 12 cze 2018, 15:41 — Na stronie internetowej prezydenta pojawiły się propozycję 15 pytań, które mogą znaleźć się w referendum dotyczącym zmian w polskiej konstytucji.\n„Konstytucja dla obywateli, nie dla elit.” Prezydent otworzył serię debat konstytucyjnych 25 sie 2017, 14:33 — Piątkowa konferencja, organizowana przez Komisję Krajową NSZZ „Solidarność”, pod hasłem „Konstytucja dla obywateli, nie dla elit?”, która odbyła się w Sali BHP Stoczni Gdańskiej, inauguruje debatę dotyczącą zmian w konstytucji. Wzięli w niej udział m.in. prezydent Andrzej...\nKomorowski: Opublikuję białą księgę naruszeń konstytucji za rządów PiS-u 3 maj 2018, 22:09 — – Trudno uwierzyć, że ktoś ma dobre intencje w kwestii konstytucji, jeśli sam tę konstytucję łamał – mówił w „Faktach po Faktach” były prezydent Bronisław Komorowski, komentując zapowiedzi odnośnie referendum konsultacyjnego.\nPierwsze europejskie konstytucje. Czy rzeczywiście polska Konstytucja 3. maja była pierwsza? 3 maj 2019, 7:03 — O Konstytucji 3 maja mówi się, że była pierwszą w Europie i drugą na świecie (po amerykańskiej, a przed francuską). Jest jednak faktem, że jeszcze przed uchwaleniem polsko-litewskiej Ustawy rządowej pojawiły się w Europie akty prawne uznawane przez niektórych za pierwsze...\nAndrzej Duda: Nowa konstytucja za 2-3 lata. Później kolejna za 20-30 11 paź 2017, 19:05 — Prezydent podczas konferencji w Warszawie przekonywał, że Polska potrzebuje nowej konstytucji, ponieważ „okres ważności” obecnej dobiega końca. Jednocześnie założył, że nowa ustawa zasadnicza również nie będzie obowiązywać dłużej niż 30 lat.\nProjekt zmiany konstytucji trafił do Sejmu. Dotyczy kadencji prezydenta 15 kwi 2020, 22:00 — Do Sejmu trafił projekt zmiany konstytucji, który zakłada wydłużenie jednorazowo kadencji prezydenta do siedmiu lat. Podpisali się pod nim posłowie PiS i Porozumienia. Projekt został skierowany do I czytania na posiedzeniu Sejmu.\nUroczystość, której nigdy nie było. Rocznica nadania konstytucji Księstwa Warszawskiego 22 lip 2020, 10:05 — Niezwykle trudno znaleźć podręcznik szkolny, w którym autorzy – chcąc zilustrować okoliczności wydarzeń 22 lipca 1807 roku – nie umieściliby ryciny Marcello Bacciarellego zatytułowanej „Nadanie konstytucji Księstwa Warszawskiego przez Napoleona w roku 1807”. W żadnym z nich...\nKukiz'15 chce nowej konstytucji. Stara "partiokratyczna" i "nie warta funta kłaków" 9 gru 2015, 21:14 — W środę przedstawiciele ugrupowania Kukiz'15 złożyli w Sejmie projekt uchwały o powołaniu Komisji Nadzwyczajnej ds. zmian w Konstytucji RP, a także ogłosili założenie Stowarzyszenia na rzecz Nowej Konstytucji Kukiz '15. – Konflikt wokół Trybunału Konstytucyjnego jest...\nKRS wypunktowała projekt Ziobry i przypomniała: Najwyższym prawem w Polsce jest konstytucja RP, a nie Niemiec czy Hiszpanii 30 sty 2017, 21:07 — „W ocenie Krajowej Rady Sądownictwa, opiniowany projekt ustawy w rażący sposób narusza normy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej” – czytamy w opinii wydanej przez KRS 30 stycznia.\nSN: Sejm próbuje obejść konstytucję. Ustawa ws. wyborów nie powinna być przedmiotem dalszych prac 27 kwi 2020, 18:30 — Sąd Najwyższy wydał opinię w sprawie ustawy dotyczącej przeprowadzenia wyborów prezydenckich w formie korespondencyjnej. Według Sądu Najwyższego ustawa łamie konstytucję i „nie powinna być przedmiotem dalszych prac legislacyjnych”. W opinii czytamy też, że uchwalenie ustawy...\nPotrzebna nowa konstytucja? "Obecna w wielu sytuacjach zdała egzamin" 26 gru 2015, 6:52 — W programie "Fakty po Faktach" na antenie TVN24 dyskutowano o tym, czy w polskiej konstytucji potrzebne są zmiany. - Skumulowane doświadczenie moich 9 lat kadencji wskazuje na to, że konstytucja bardzo porządkowała wiele podstawowych kwestii w systemie prawnym - powiedział...\nPrezydent chce referendum ws. konstytucji. „W 2018 r. naród powinien się wypowiedzieć co do przyszłości ustrojowej” 3 maj 2017, 12:33 — – Chcę, żeby w sprawie konstytucji Rzeczypospolitej odbyło się w 2018 roku referendum – mówił Andrzej Duda podczas uroczystości z okazji 226. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Prezydent zapowiedział też przeprowadzenie szerokich konsultacji społecznych.\nPrezydent Andrzej Duda podał datę referendum ws. konstytucji 3 maj 2018, 12:43 — Andrzej Duda podczas przemówienia z okazji Święta Konstytucji 3 Maja poinformował, że złoży w Senacie wniosek o przeprowadzenie referendum konsultacyjnego ws. konstytucji. Miałoby się ono odbyć w dniach 10-11 listopada.\nHasło „Konstytucja” na pomnikach w całej Polsce. To odpowiedź KOD-u na „nagonkę” w mediach 3 sie 2018, 10:13 — W ostatnim czasie informowaliśmy o tym, że na pomnikach Lecha Kaczyńskiego w Białej Podlaskiej i Szczecinie pojawił się baner z hasłem „Konstytucja”. Minionej nocy KOD przeprowadził podobną akcję w innych miastach.\nBalcerowicz: Można powiedzieć, że prezydent Duda to gwałciciel konstytucji 25 sie 2018, 15:02 — Leszek Balcerowicz w „Faktach po Faktach” na antenie TVN24 ostro skrytykował m.in. Andrzeja Dudę. Przewodniczący Forum Obywatelskiego Rozwoju nazwał prezydenta „gwałcicielem konstytucji”.


Staż metodyczny dla nauczycieli w Kraszewskim Staż metodyczny dla nauczycieli w Kraszewskim\n18 września, 2018 14:12\nNa Radarze Wileńskim mamy wiadomość od Reginy Paszuty.\nFot. Regina Paszuta\nW dniach 10-14 września w Gimnazjum im. Józefa Ignacego Kraszewskiego w Wilnie odbył się staż metodyczny dla nauczycieli języka polskiego, edukacji wczesnoszkolnej i historii uczących w szkołach polskich na Litwie zorganizowany przez Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli Stowarzyszenia Wspólnota Polska oraz nasze gimnazjum. W zajęciach uczestniczyło ponad 35 osób, dwudziestu stażystów oraz 15. wolnych słuchaczy. Lektorkami były Ilona Szliter oraz Lucyna Bzowska.\nSłowa podziękowania należą się Dariuszowi Piotrowi Bonisławskiemu, prezesowi SWP za możliwość wzięcia udziału w pożytecznych warsztatach.