Nowa Fantastyka - Opowiadanie: Dreammy - Pod inną nazwą\n- Opowiadanie: Dreammy - Pod inną nazwą\nkobieta | 25.02.12, g. 15:43 | znaki: 50374\nW kolejce: aredhela, rooms, PsychoFish, Tensza\nPrzeczytali: Finkla, piotrwyra, regulatorzy, Anet, Jesus.Girlfriend\nW Annie Teresie von Grebestetter, wysokiej brunetce o zielonych oczach, talii jak u osy i piersiach jak u bogini, kochali się wszyscy kawalerowie guberni. Dziedziczka fabryk w Warszawie i w Łodzi, jedyna córka barona Oskara von Grebestettera, wybrała jednak na swojego narzeczonego Artura Ludwika Machlejda. Młody potomek szkockich MacLeodów, trzeci syn właściciela jednego z największych i najnowocześniejszych warszawskich browarów, promieniał z dumy. Ślub odbył się szybko, a rodzina pana młodego nie szczędziła grosza, by o weselu napisały wszystkie warszawskie gazety.\nKiedy 22 grudnia 1891 roku, pięć miesięcy po ślubie, do wiadomości publicznej podano, że Anna zmarła po długiej chorobie, cała stolica okryła się żałobą. Na pogrzeb zaledwie dwudziestoczteroletniej dziedziczki, przyspieszony z powodu przypadających w tym tygodniu świąt Bożego Narodzenia, przybyli przemysłowcy z całej stolicy. Adam Wolski, chociaż w Warszawie pojawił się niedawno, rozpoznawał już charakterystyczne sylwetki warszawskich piwowarów, właścicieli browarów i fabryk na Chłodnej, Grzybowskiej i Solcu. W oczy rzucali się zwłaszcza najmodniej ubrani Haberbuschowie i Schielowie, producenci „mocnego jasnego". Jeśli wierzyć plotkom, ostrzyli sobie zęby na przejęcie schedy po zmarłym poprzedniego roku Hermanie Jungu, „warszawskim królu piwa". Boenischowie, Reychowie i pomniejsi producenci ustawili się na końcu orszaku. Kondolencje i życzenia świąteczne przeplatały się z ubijaniem interesów.\nGrebestetterowie, nowa szlachta niemiecka osiadła w Warszawie zaraz po rozbiorach, trzymali się na uboczu. Rodzina zmarłej nie rozmawiała z rodziną jej męża, zarzucając im, że od dawna nie pozwalali nikomu zbliżać się do chorej, zupełnie jakby była trędowata. Oficjalnie przyczyną zgonu były galopujące suchoty, ale wystarczyło posłuchać szeptów zgromadzonej wokół orszaku służby, by usłyszeć najbardziej nieprawdopodobne historie. Gdy tylko cmentarz opustoszał, Adam Wolski podszedł do kaplicy. Zdjął kapelusz i przez chwilę mamrotał pod nosem dawno zapomniane słowa modlitwy za zmarłych. Nosił się z zamiarem odwiedzenia dziewczyny już od kilku tygodni, liczył, że spotka ją na ulicy lub choćby zobaczy w oknie, ale ona od kilkunastu tygodni nie opuszczała domu.\nTuż za nim rozległy się kroki. Włożył kapelusz i obejrzał się gwałtownie. Nie miał ochoty, żeby zobaczył go tu ktoś znajomy. Nie chciał również być wzięty za jednego z tych nieszczęśliwie zakochanych, którzy zawodzili przez całe nabożeństwo, zagłuszając pastora i licytując się między sobą, który kochał ją bardziej. Nie, Adam wolał, żeby to, co dawno temu wydarzyło się między nim i Anną Teresą von Grebestetter, pozostało tajemnicą.\nNa ścieżce, między rzędami grobów, stał młody mężczyzna, robotnik. Adam widział go na pogrzebie wśród pozostałych pracowników browaru Karola Machlejda, teścia zmarłej.\n– Pan Wolski? – spytał nieznajomy, przestępując z nogi na nogę.\n– Adam Wolski – potwierdził niechętnie.\n– To prawda co gadają? Że jest pan tym, no, detektorem? Z Hameryki?\nWolski westchnął. Prowadzenie agencji detektywistycznej w Warszawie nie było łatwe. Rozwiązanie dwóch trudnych spraw o kradzież i zabójstwo trochę przetarło mu szlaki i przysporzyło kolejnych klientów. Jednak ludzie nadal przychodzili do niego raczej jak do cudotwórcy niż policjanta. Domyślił się, że tym razem będzie podobnie.\n– Śmierdzi ta sprawa, hę? – robotnik wskazał palcem rodzinną kryptę Machlejdów, do której wejścia strzegł kamienny byk.\n– To znaczy? – Adam uniósł brwi. Wyprostował się oficjalnie.\n– Ja tam nie wiem. Ale tak mi się widzi, że jak ktoś jest na suchoty chory, to nie siedzi zamknięty na cztery spusty przy fabryce, ino na wieś się go wywozi, na powietrze. Zwłaszcza jak się na forsie śpi, jak Machlejdy. Zenek tak mówił. A teraz go nie ma. A Zenek, ja panu detektorowi powiem, to on się znał. Na ludzi wyszedł, studia kończył, praktykę miał zakładać, a i moją córę wyleczył, jak ją gorączka na jesieni zmogła. A kochał tą Anię, że strach.\n– Zaraz, zaraz – Adam ruchem ręki powstrzymał robotnika przed dalszym potokiem słów. – Po kolei, panie…\n– Panie Smółka – Adam na chwilę zawahał się, bo nazwisko wydało mu się znajome. – Po pierwsze, kim jest Zenek? Domyślam się, że jednym z tych nieszczęśliwych zakochanych, ale skąd miałby mieć informacje o tym, że panna Grebestetter nie zmarła w sposób naturalny? I co ma pan na myśli mówiąc, „a teraz go nie ma"?\n– No nie ma go, panie Wolski, nie ma – robotnik bezradnie miętosił czapkę trzymaną w obu rękach. – No i właśnie tu się sprawa zasadza. Wyszedł we wtorek wieczorem i do domu nie wrócił. I ja się boję, coby mu się jakaś krzywda nie stała, bo on gorąca głowa, zakochaniec, a zakochańce nie myślą jak normalni ludzie.\nAdam pokręcił głową ze zniecierpliwieniem. Grudniowy wiatr zacinał coraz bardziej, a ślady na ścieżce powoli pokrywały się kołderką śniegu.\n– Niby dlaczego miałbym pomóc odnaleźć tego Zenka? Może poszedł się upić z rozpaczy i znajdzie się nad ranem w jakimś rynsztoku. Po co iść z tym od razu do detektywa? Trochę realizmu!\nMężczyzna splunął na ziemię.\n– To mnie panicz nie poznaje?\nWolski spojrzał na niego zaskoczony, ale coraz mocniej padający śnieg nie pozwalał mu dokładnie przyjrzeć się twarzy rozmówcy.\n– I dobrze, zresztą – Smółka splunął na ziemię. – Bo jakeśmy się razem chowali, to panicz był panicz, a ja zwykły sługa. Pewnie nawet panicz nie pamięta, jakeśmy razem po skarpie biegali, panny podglądać?\n– Antek! – Adam Wolski miał wrażenie, że przez głowę przemknął mu huragan, odkurzający ukryte na samym dnie pamięci wspomnienia. W mętliku uczuć, które nagle go dopadły, o palmę pierwszeństwa walczyły smutek, wściekłość i gryzący wstyd. Detektyw zrobił krok do przodu i uścisnął serdecznie dawnego przyjaciela. – Na miłość boską, ale się zmieniłeś! Dlaczego już nie pracujesz u Grebestetterów?\n– Głupota. Chłopaki z Żytniej mnie wrobili, miałem wynieść jakiś naszyjnik pani Małgorzaty i potem spieniężyć na Kercelaku. No i nakryli mnie, z roboty wyrzucili, jakby nie panienka, to bym teraz pewnie ziemię gryzł. Ale poleciła mnie staremu Machlejdowi, to teraz robię w browarze. Stróżem nocnym jestem. Płaca mniejsza i robota cięższa, no ale zachciało mi się złodziejstwa, to i mam… ja to nawet nie dla siebie, tylko dla Kaśki, to żona moja, i dla Zenka, on student, na lekarza się kształci, a nauka droga, oj droga…\n– A Zenek… cholera… że też nie skojarzyłem, że chodzi o niego – Adam przypomniał sobie jak przez mgłę młodego, egzaltowanego ogrodnika, który marzył o uniwersytecie. – Mów wszystko, co wiesz.\n– Wymyślił sobie, że się w niej kocha. I to jeszcze że z wzajemnością! Świata za nią nie widział, szalał tak, że nauka szła w odstawkę, a ja tom sobie żyły wypruwał, żeby tylko on miał na kajety. I wreszcie dwa dni temu wrócił z uniwersytetu dziwny jakiś, oczy mu się tak błyszczały, jakby się napił solidnie, ale jakem mu kazał chuchnąć, to nic żem nie poczuł. No i potem wyszedł, i go nie ma do tej pory. Ja czuję, że coś się stało. Gdzie miałem z tym iść? Do ruskich?\n– A zaraz potem powiedzieli, że panienka Anna Teresa zmarła, no to ja żem sobie dwie rzeczy w głowie pomyślał. Pierwsze, to że Zenek ani chybi się dowiedział i z tego to całe nieszczęście, a drugie – to że kogo jak kogo, ale panicza Adama to ja na pewno na pogrzebie spotkam. I tak żem sobie wykombinował, że panicz detektor to na pewno będzie wiedział, co robić.\n„Panicz detektor" zastanowił się.\n– Jak właściwie zmarła Anna Teresa?\n– A tego to nie wiadomo. Jakem z kucharką Machlejdów gadał, to mówiła, że nawet lekarza nie zawezwali. Ona tam, mówiła, jak mniszka żyła, jako ta pustelnica. Tylko młody Machlejd jej jedzenie zanosił, nawet rodzina podobno córki nie odwiedzała.\n– Różnie gadają – Smółka rozejrzał się dookoła i szybko zrobił znak krzyża. – Mówią, że Zły w nią wstąpił. Podobno woda święcona ją parzyć zaczęła, i językami zaczęła gadać. A jeszcze stary Kosztyła, słodownik, ją widział, jak w oknie stała i jakieś zaklęcia szeptała. I jeszcze…\n– Bzdury – Adam machnął ręką. – Dlaczego sugerujesz, że Zenek poszedł tego wieczora właśnie do niej?\n– A gdzie by miał pójść? Każdy wieczór tam spędzał, łaził pod jej oknem jak kot w marcu, wstyd! – robotnik splunął na ziemię.\n– Wrócił jakiś dziwny, powiadasz? Co było dziwnego w jego zachowaniu?\n– Gadał coś od rzeczy, że jest mi wdzięczny za wszystko, żebym mu wybaczył… Jakem pytał, o co chodzi, to mnie półsłówkami zbywał. Przestraszyłem się, żeby też się w co nie wplątał… A, i czapkę zostawił, o tą właśnie – pokazał zmięty kaszkiet. – Za to torbę swoją lekarską wziął. Jeszcze praktyki nie ma, ale już pokupował co trzeba. Słuchawki takie, i nożyce co ciało tną, i…\n– Byłeś w browarze? Pytałeś Machlejdów?\n– A bo mi powiedzą? Kto ja jestem? Złodziej, robotnik, biedak, dla nich nawet pyłkiem na rękawie nie jestem. Nie powiedzą, jeszcze kijami obiją. Paniczowi powiedzą.\nSpojrzał na niego z nadzieją. Trudno było się nie zgodzić z takim rozumowaniem. Adam miał już do czynienia ze zblazowanymi niemieckimi, żydowskimi i polskimi przemysłowcami, którzy uważali się za nową arystokrację, budując swoje imperia na wyzysku i cierpieniu biedaków. Gdyby Antek Smółka stanął przed którymś z nich i ośmielił się zadać pytanie, zostałby starty na proch.\n– Czekaj tu – przykazał, gdy znaleźli się na rogu Chłodnej i Wroniej, gdzie w kamienicy zbudowanej na terenie browaru mieszkała rodzina Machlejdów. Senior rodu, Jan Jakub Machlejd, zrewolucjonizował produkcję piwa w Królestwie Polskim, a do czasu gdy rynek zalało „mocne jasne" z browaru „Haberbusch i Schiele", to właśnie u Szkotów można było kupić najlepsze trunki w stolicy. Karol Machlejd kontynuował tradycje ojca, rozbudowując browar we wszystkich kierunkach. Jego najnowszym dziełem była olbrzymia słodownia, ciągnąca się wzdłuż Wroniej. Mimo późnej pory, wciąż dochodziły z niej odgłosy pracy maszyn.\nWolski wziął głęboki oddech i zakołatał do bogato zdobionych drzwi. Świąteczny wieniec je zdobiący przepleciony był żałobną wstęgą.\n– Pan nie przyjmuje dziś gości – oznajmił służący, który po kilku minutach otworzył detektywowi.\n– Wiem – Adam skłonił się nisko. – Przyszedłem złożyć kondolencje młodemu panu Machlejdowi. Czy mógłbym z nim chwilę porozmawiać? Jestem… byłem… bliskim znajomym pani Machlejd, z domu Grebestetter.\nLokaj zawahał się przez moment, ale wpuścił go do środka. Wolski rozejrzał się po wnętrzu. Nie różniło się zbytnio od typowych mieszczańskich domów. Jedynie na wytapetowanych ścianach, oprawione w ramy, wisiały ryciny przedstawiające roślinność z całego świata. Domyślił się, że muszą być dziełem Artura Ludwika, który bardziej niż piwowarstwem pasjonował się botaniką. Służący zapukał do drzwi salonu i po krótkiej chwili oczekiwania detektyw wszedł do środka.\nNa kanapie przy kominku siedział siwowłosy mężczyzna, dookoła rozsiedli się czterej młodzieńcy i dwie kobiety. Wolski przypominał sobie ich spowite w czerń sylwetki na pogrzebie. Wesoło trzaskający ogień kontrastował z ciszą, jaka panowała w pokoju.\n– Witam… – odchrząknął Adam. Spojrzenia zgromadzonych skoncentrowały się na nim, badając, lustrując, oceniając. – Jestem prywatnym detektywem, ze spółki Wolski & Co.\n– Stoi przed nami Wolski, a gdzie & Co? – spytał zgryźliwie najstarszy z synów.\nAdam uśmiechnął się wymijająco, nie dając po sobie poznać, że przeszył go niemiły dreszcz.\n– Prowadzę dochodzenie w sprawie zaginięcia Zenona Smółki, studenta medycyny, lat dwadzieścia trzy. Rysopis poszukiwanego: jasne włosy, niebieskie oczy, w chwili zaginięcia ubrany był…\n– Co pan sobie wyobraża? – Karol Machlejd podniósł się z miejsca, podobnie jak dwóch jego synów. – Niby jaki my mamy mieć związek z zaginięciem jakiegoś studenciny?\n– Proszę się nie unosić – powiedział Adam oficjalnym tonem. – Podobno Zenon był widywany codziennie w okolicach browaru. Podobno…\n– Proszę stąd wyjść – Karol władczym ruchem ręki wskazał detektywowi drzwi.\n– Tato, zaczekaj… – z sofy podniósł się nagle szczupły młodzieniec w wieku około dwudziestu lat, w którym Wolski rozpoznał młodego wdowca. Oczy Artura Ludwika Machlejda były czerwone od płaczu. – Ja porozmawiam z tym panem… Tylko zostawcie nas samych…\nZaskoczony Machlejd zgodził się od razu. Rodzina wstała i wyszła, zostawiając detektywa razem z Arturem. Młodzieniec wskazał Wolskiemu sofę.\n– Proszę usiąść – powiedział. – Szuka pan tego biedaka, Zenka Smółki… był tu tamtej nocy. Chciał ją zobaczyć… Nie potrafiłem go wyrzucić…\n– On ją naprawdę kochał – powiedział Artur Ludwik Machlejd pękniętym głosem. – I ja też. Nawet pan sobie nie wyobraża, jak bardzo. Kiedy sobie pomyślę, że już jej…\nOtarł łzy, które zebrały mu się w kącikach oczu.\n– Czy bardzo cierpiała przed śmiercią? – wyrwało się detektywowi.\n– Nie… – odparł młodzieniec. – To się stało bardzo szybko.\n– Śmierć na suchoty rzadko kiedy następuje szybko i bezboleśnie.\nChłopak zacisnął pięści, grdyka zadrgała mu gwałtownie.\n– Jestem jej przyrodnim bratem – wyjaśnił cicho Adam. – Adam von Grebestetter. Po wyjeździe z Polski przyjąłem nazwisko matki.\n– Nigdy nie wspominała…\n– Ojciec się mnie wyrzekł, wyrzucił z domu, wydziedziczył. I tak sam fakt, że kiedyś przygarnął mnie po śmierci matki, dał mi nazwisko i wychowywał razem ze swoją córką… nieważne zresztą. Powie mi pan, czy nie?\n– Jaki ma to związek z pana dochodzeniem?\n– Na razie nie wiem. Ale teraz jeszcze bardziej podejrzewam, że taki związek istnieje. Zaraz…\nZastanowił się przez moment, gonitwa myśli uspokoiła się, gdy spojrzał w ogień, pożerający polana wewnątrz kominka.\n– Czy Zenek wiedział o śmierci Anny Teresy? Podobno przychodził tu co noc, ale włóczył się dookoła kamienicy. Czemu nagle zechciał wejść do środka?\nArtur potarł czoło.\n– Rzeczywiście – przyznał. – Byłem straszliwie skołowany, nie zwróciłem na to uwagi. Wydawało mi się, że cały świat cierpi ze mną, a przecież… wtedy nikt jeszcze o tym nie wiedział. Ale przecież to niemożliwe! Anna Teresa…\nWstał i podszedł do okna, na którym stała kryształowa karafka z jakimś mocniejszym trunkiem, najwyraźniej podobnie jak mieszkańcy kamienicy, szkockiego pochodzenia. Machlejd nalał alkohol do szklanek, jedną wręczył detektywowi, drugą wychylił jednym haustem.\n– Anna Teresa popełniła samobójstwo. Wypiła truciznę.\nWiadomość uderzyła w Adama jak grom z jasnego nieba.\n– Czy miała powód? – spytał po chwili. Artur Ludwik zacisnął pięści.\n– Nie! – syknął. – Kochałem ją, kochałem do szaleństwa, a ona – tak mówiła – kochała mnie… Miała wszystko, przyniósłbym jej gwiazdkę z nieba, gdyby tylko poprosiła. Po Nowym Roku mieliśmy jechać do Francji…\n– Skąd wzięła truciznę, skoro nie wychodziła z domu? Ktoś musiał ją dostarczyć!\nArtur Ludwik spojrzał na niego z przejęciem. Adam westchnął w duchu. Czy naprawdę jest tak naiwny, czy coś ukrywa?\n– Sugeruje pan, że to Zenek? Ale niby dlaczego miałby to robić? Ale… gdyby nie… po co przychodziłby tu w dzień jej śmierci? A może ktoś ją zmusił? Upozorował śmierć… ale kto miałby w tym interes?\nDetektyw uśmiechnął się sam do siebie, rozbawiony naiwnością tego pytania. Jedyna dziedziczka Grebestetterów. Grunty, pałacyk, kamienice, fabryki. Może stary Machlejd chciał przyspieszyć podział majątku? Może któryś z przemysłowców miał chrapkę na grunta baronówny? A może to jednak Zenek, zakochany, oszalały z rozpaczy, nie potrafiący pogodzić się z tym, że dziewczyna wybrała innego? „Zakochańce nie myślą jak normalni ludzie" – przypomniał sobie Adam słowa Antka Smółlki. A co z Arturem? Czy on też ma coś na sumieniu? Zazdrość często bywała motywem zbrodni…\nNie po to tu przyszedłeś, powtórzył w myślach dwukrotnie. Skup się na sprawie, bo w przeciwnym wypadku zostaniesz z niczym.\n– Proszę mi opowiedzieć dokładnie, co zdarzyło się tamtego wieczoru.\nArtur nalał do szklanki kolejną porcję whisky.\n– Tego dnia mówiła, że nie czuje się najlepiej. Wezwałem lekarza…\n– Jakiego lekarza?\n– Wawrzyńca Buchwalda, Żyda – wyjaśnił chłopak niechętnie. – Badał ją co jakiś czas.\n– Dlaczego wzywaliście do niej żydowskiego lekarza?\n– Leczył się pan kiedyś u polskiego? – spytał Machlejd, uśmiechając się ironicznie. Fakt, po likwidacji Szkoły Głównej i zastąpieniu jej Cesarskim Uniwersytetem Medycznym poziom medycyny w Królestwie znacząco spadł. Zupełnie jakby car zamierzał wymordować nieposłusznych poddanych rękami lekarzy.\n– Na co właściwie chorowała? Już ustaliliśmy, że to nie były suchoty, więc…\n– Potem zaniosłem jej kolację, chwilę rozmawialiśmy – chłopak udał, że nie dosłyszał pytania. – To była dziwna rozmowa. Ania dziękowała mi za wszystko, co dla niej zrobiłem, płakała. Potem poprosiła, żebym wyszedł, bo czuje się śpiąca. Wyszedłem, ale po godzinie coś mnie tknęło i postanowiłem zajrzeć do niej choćby na chwilę. Kiedy wszedłem…\nNa chwilę ukrył twarz w dłoniach.\n– Leżała na łóżku i rzeczywiście wyglądała, jakby spała. Ale coś było nie tak. Podszedłem bliżej, zapaliłem lampę. Anna nie oddychała. W ręku miała buteleczkę, taką malutką, kryształową…\n– Ma pan tę buteleczkę?\n– Potem zacząłem krzyczeć, przybiegł ojciec…\n– Czy wezwaliście lekarza? Straż? Ktoś zbadał, co to za trucizna?\n– Nie… Ojciec nie chciał skandalu. Udało nam się to wszystko zatuszować tak, żeby nikt się nie zorientował, że śmierć nie nastąpiła z przyczyn naturalnych. Pogrzeb odbył się szybko, niby ze względu na święta, chociaż oczywiście plotek nie udało się uniknąć. Ale po kolei. Zenek przyszedł w nocy. Ja siedziałem przy… – głos mu zadrżał. – Przy zwłokach. Wszyscy spali.\n– I wpuścił go pan? Tak po prostu?\n– Już mówiłem, byłem oszołomiony. Znałem go, wiedziałem, że włóczy się zawsze w okolicach browaru. Ja, wie pan, może to głupie, ale zawsze mi pochlebiało, że wokół Anny kręci się tylu mężczyzn. Można powiedzieć, że nawet ich lubiłem. Po ślubie oczywiście część dała sobie spokój. Ale Zenek był najwytrwalszy.\nAdam spojrzał na niego z powątpiewaniem. Chłopak był zdecydowanie zbyt szczery. A ponieważ pochodził z rodziny, która na handlu, przemyśle i biznesie zjadła zęby, zbytnia szczerość mogła budzić przede wszystkim podejrzenia.\n– Czy mógłbym obejrzeć pokój, w którym leżała?\nArtur zgodził się i zaprowadził detektywa do sąsiedniego pomieszczenia, w którym unosił się jeszcze duszący zapach kadzidła. Puste łóżko skąpane w promieniach księżyca, wpadających przez odsłonięte okno, sprawiało upiorne wrażenie. W rogu pokoju stała biblioteczka wypełniona po brzegi książkami, przy łóżku – małe szafeczki, zastawione bibelotami i ułożonymi w stosik dziełami Szekspira. Uśmiechnął się do swoich wspomnień. Pokój Anny, ten który pamiętał z dzieciństwa, wyglądał tak samo.\nArtur odsunął jedną z szufladek. Wśród wstążek i lusterek leżała mała, kryształowa buteleczka, wypełniona do połowy szkarłatnym płynem.\n– To ona – powiedział cicho. Adam schował butelkę do kieszeni.\n– O której Zenek wyszedł z pokoju zmarłej?\n– Około trzeciej nad ranem. Nie pojawił się od tamtej pory.\n– Widział pan, jak wychodził? W którą stronę poszedł?\nMachlejd zastanowił się przez moment.\n– Nie pamiętam. Nie, nie widziałem. On wyszedł z pokoju, a ja zostałem z Anną na całą noc. Pozwoli pan, ale chciałbym się pożegnać. Jestem bardzo zmęczony.\nWolski wyszedł z kamienicy zamyślony. Dokładnie obejrzał budynek z zewnątrz. Otoczony z trzech stron browarem, pozwalał Annie Teresie w spokoju spędzać czas podczas choroby. Choroby? Dlaczego Machlejdowie zamknęli ją w takiej fortecy, zamiast, przykładowo, wywieźć do rodzinnej posiadłości w Konstancinie? Co to za „choroba" nękała dziedziczkę, że przebywała tyle czasu w odosobnieniu?\n– I co, paniczu? – Antek Smółka wyszedł z ciemności, zafrasowany.\n– Niewiele – Adam wzruszył ramionami. – Ale miałeś rację, ta sprawa śmierdzi. Dowiedziałem się jedynie, że rzeczywiście Zenek był tu w noc śmierci Anny Teresy Machlejd. Potem wyszedł… i nie wiadomo, co się z nim stało. Wrócę tu rano, popytam służących. Ktoś musiał go wpuścić, ktoś musiał widzieć, jak wychodzi. A na razie… muszę wrócić do domu. Coś sprawdzić. Czy mógłbyś mi dać tę Zenkową czapkę?\nPożegnał się z dawnym sługą na rogu Chłodnej i Młynarskiej, po czym ruszył w stronę swojego mieszkanka na ulicy Chmielnej, mieszczącego się w przytulnej neogotyckiej kamienicy z fasadą wykończoną ciemnoczerwoną cegłą. Otworzył drzwi opatrzone tabliczką z napisem "Wolski & Co. Prywatna agencja detektywistyczna" i wszedł do zagraconego, ciemnego wnętrza, obwieszonego bajecznie bogato utkanymi dywanami.\n– Witaj – przywitał go głęboki kobiecy głos. Na łóżku, spowita dymem z długiej fajki, leżała młoda kobieta w luźnej, zdobionej roślinnymi ornamentami szacie.\n– Witaj, Alaqua – uśmiechnął się na jej widok. Indianka wstała i podeszła do niego, gdy zdejmował płaszcz. Oplotła go z tyłu nagimi ramionami.\n– Nudziłam się – powiedziała zalotnie.\n– Mam sprawę – odparł, rozplatając jej uścisk. – I to interesującą.\n– Związaną z twoją siostrą? Tą, na której pogrzebie byłeś?\n– Poniekąd – skinął głową. – Chciałbym, żebyś rzuciła okiem na jedną rzecz.\nWyciągnął z kieszeni czapkę i buteleczkę. Wręczył dziewczynie przedmiot należący do Zenka. Sięgnęła po fajkę i znowu zaciągnęła się dymem. Delikatnie dotknęła materiału. Potem zacisnęła powieki i odchyliła głowę do tyłu.\n– Głowa – szepnęła. – Boli głowa. Mokro. Wszystko się lepi. Dziwny zapach. Jakby… ziarno? Słodki, ale strasznie śmierdzi.\n– Niedobrze – mruknął do siebie Adam. – Niedobrze.\nOtworzyła oczy i spojrzała na niego, oddychając ciężko.\n– Niestety tak. Podejrzewałem, że Zenek wcale nie opuścił terenu browaru. Chyba muszę tam wrócić.\n– Proszę – chwyciła go za rękę i spojrzała mu głęboko w oczy. – Mogę iść z tobą? Na pewno się przydam…\n– Już się przydałaś. Poza tym przecież ci mówiłem, maleńka, jesteśmy w Warszawie. Twoja obecność wzbudzi sensację. Już i tak ludzie gadają…\n– A może po prostu wszyscy się dowiedzą, czemu detektyw Wolski zawdzięcza wszystkie swoje sukcesy? – spytała zaczepnie.\nJuż otwierał usta, nerwowo poszukując jakiejś cennej riposty, gdy nagle Alaqua dostrzegła leżącą na stoliku buteleczkę.\n– Co to? – zawołała. – Jakie ładne!\nZanim zdążył zareagować, chwyciła kryształ do ręki. Nagle krzyknęła przeraźliwie. Cała wygięła się w łuk, z nosa pociekła jej krew. Ciałem zaczęły wstrząsać spazmy, jakby kobieta się dusiła. Wolski rzucił się, żeby ją zatrzymać, ale okazała się nieoczekiwanie silna. Z całej siły uderzyła głową w podłogę.\n– Alaqua! – zawołał przerażony, nie mając pojęcia, co robić.\nNagle okno otworzyło się z hukiem i do środka wskoczył Antek. Chwycił kobietę za ramiona i powstrzymał przed kolejnym ciosem w posadzkę.\n– Złap ją z drugiej strony! – krzyknął do detektywa. Adam chwycił ją za rękę i wyszarpnął buteleczkę z kurczowo zaciśniętej dłoni. Ciało kobiety zwiotczało im w rękach i Alaqua osunęła się na ziemię, oddychając chrapliwie. Wolski okrył ją kocem.\n– Co ty tu robisz? – spytał ostro Antka.\n– Niech się panicz nie gniewa, ja… – Smółka nerwowo miętosił połę kurtki. – Ja za paniczem poszłem, bom się chciał przekonać, czy ludzie prawdę gadają. Że panicz sobie z tej Hameryki czarownicę przywiózł. Zobaczyć chciałem. Ale żem się przydał, nie?\n– No to zobaczyłeś – mruknął Wolski. – Ale jeżeli puścisz parę z ust o tym, co tu widziałeś, to nie chciałbym być w twojej skórze.\n– Ja tom się zawsze zastanawiał, czemu paniczowi tak zawsze wszystko wychodzi. Niby frajer jak malowany, ani to znajomości na Kercelaku, ani u Żydów, miasto ledwie zna… a jednak i naszyjnik hrabiny Parowskiej panicz odnalazł, i starego Żołnę, co to go policjanci carscy na śmierć zatłukli…\n– Słyszałeś, o czym mówiliśmy? – spytał detektyw, podnosząc Alaquę z podłogi i ostrożnie kładąc na łóżku.\n– Co to było? – spytała słabo Indianka, otwierając oczy i okrywając się szczelniej kocem.\n– Po naszemu gada! – zachwycił się Smółka. Wolski uśmiechnął się pod nosem. Fakt, Alaqua uczyła się języków w zadziwiająco szybkim tempie. Po zaledwie trzech latach nauki polskiego potrafiła już czytać felietony pana Prusa (ze zrozumieniem) i Świętochowskiego (bez zrozumienia).\nPodniósł buteleczkę do góry i obejrzał ją pod światło. Szkarłatny płyn lśnił w blasku żarówki jak rubin.\n– Trucizna – powiedział. Ale dlaczego wywołała taką reakcję u Indianki? „Mówią, że Zły w nią wstąpił" – przemknęło mu nagle przez myśl. Poczuł dreszcz.\n– Do kogo należała?\n– Do Anny Teresy. Co ci się stało? Co czułaś?\n– Zaczęłam się dusić. To było… potworne. Jakbym nie była ani żywa, ani martwa. Gdzieś na granicy. Nie umiem tego powiedzieć. Nie było tam żadnych duchów. Byłam sama. Tak bardzo sama…\nAdam usiadł przy niej i mocno przytulił.\n– Przepraszam – szepnął. – W porządku?\nSkinęła głową i poprawiła rozczochrane włosy. Smółka wpatrywał się w nią jak urzeczony, jakby nigdy w całym swoim trzydziestoletnim życiu nie widział tak pięknej kobiety, o tak lśniącej skórze i tak głębokich oczach.\n– Lepiej idźcie – powiedziała cicho. – Ja sobie poradzę.\nKiedy szybkim krokiem szli w stronę Chłodnej, Smółka co chwila nabierał powietrza, jakby miał zamiar zadać pytanie, po czym wypuszczał je z ust głośno, razem z kłębami dymu unoszącego się w mroźnym powietrzu.\n– Przywiozłem ją ze sobą z Ameryki – odezwał się Adam po kilkunastu minutach milczenia. – Nie mogłem zrobić inaczej. Zamordowali całą jej rodzinę. Ojca, matkę, wszystkich braci… została zupełnie sama.\nTeraz to on zaczerpnął powietrza gwałtownie.\n– I w dodatku to wszystko moja wina – szepnął. – To ja wskazałem Pinkertonowi i szeryfowi miejsce, gdzie się ukrywali. Napadali na pociągi. Byłem z siebie taki, kurwa, dumny. Dopóki nie zobaczyłem tej masakry.\nAntek poklepał go po plecach niepewnie, równie jak jego dawny pan nie przywykły do wyrażania uczuć.\n– Mogę o coś panicza spytać? – zaczął, nie czekając na jego odpowiedź dodał: – Czy to prawda, co o tych Indianach gadają? Że te ich kobity to…\nW świetle latarni Adam ze zdziwieniem zauważył, że jego rozmówca się rumieni.\n– No, bo mówią, że one to się nie kochają po bożemu, przodem, ino tyłem…\nDetektyw parsknął śmiechem.\n– Oj Smółka, Smółka, będziesz ty miał się z czego księdzu spowiadać…\nSłodownia znajdowała się w rogu placu, pełna zatrzymanych w ruchu maszyn wyglądała ponuro i upiornie, jak olbrzymie muzeum marionetek. Wielkie bębny pneumatyczne rzuciły na posadzkę długie cienie, gdy Smółka zapalił swoją latarnię stróża. Wolski uważnie przyglądał się podłodze, aż wreszcie zobaczył coś, co potwierdzało jego najgorsze przypuszczenia. Pod jedną z rur filtrujących słód czerwone plamy wyraźnie odcinały się od kamienia.\n– Krew – mruknął.\n– Ta Indianka… – zaczął Smółka, oddychając szybko. – Ona żywego nie znajdzie, prawda?\nSpojrzał na niego z podziwem. Antek Smółka w ciągu godziny odkrył to, do czego on doszedł, pracując z Alaquą przez trzy lata.\n– Widzisz, to jest tak – powiedział cicho. – Ludzie mają w sobie coś w rodzaju… energii? Energii, która czyni nas żywymi. Energii, która tworzy więź z rzeczami, które do nas należą. Po naszej śmierci ta więź nie znika, wręcz przeciwnie, staje się coraz silniejsza, zupełnie jakby martwe przedmioty zaczynały żyć – naszym życiem, jakby zapisywały się w nich nasze uczucia, nasze myśli, wspomnienia… to wszystko, co towarzyszyło nam w chwili śmierci. Alaqua potrafi wyczuć tę więź i jak po nici trafić po niej do właściciela rzeczy. I odwrotnie, od właściciela potrafi trafić do zaginionego przedmiotu. Nie wiem czemu, potrafi wyczuć tylko więź łączącą żywe z martwym, martwe z żywym.\n– To czary? – Antek przełknął ślinę.\n– Skąd! – obruszył się detektyw. – Czysta nauka, tylko jeszcze niezbadana. Kiedyś ktoś to zbada, nazwie i opisze. Trzeba tylko poczekać.\nSmółka skinął głową, uspokojony.\n– Pomyślmy – Adam wrócił do tematu. – Zenek wszedł do browaru. Po co? Ktoś go nakrył, prawdopodobnie strzelił do niego albo uderzył w głowę, a potem… potem…\nRozejrzał się dookoła. Mokro, mówiła Alaqua. Słodko. Lepko.\n– Gdzie Machlejdowie przechowują piwo? – spytał cicho.\nSmółka wskazał na drzwi w zachodniej ścianie.\n– Tam jest sala, gdzie przebiega fermentacja. Za nią jest lodownia, gdzie trzymają beczki.\nAdam za pomocą wytrycha szybko poradził sobie z zamkiem. Chwilę potem stali w sali wypełnionej kadziami, w których bulgotało piwo. Słodki zapach przyprawiał o mdłości.\n– No dobra – mruknął Wolski, jego nerwy były napięte do granic. Chwycił metalową rurkę opartą o ścianę i włożył ją do pierwszej z kadzi. Zamieszał. Potem to samo zrobił z drugą.\n– To na nic – pokręcił głową Smółka. – Nikt z Machlejdów, ani nawet nikt ze służących, nie ukryłby trupa w kadzi ze świeżym piwem. Za bardzo dbają o smak, żeby nawet mogło im to przejść przez głowę. Ale tam…\nWskazał pod ścianę, gdzie znajdowały się trzy kadzie, oddalone od pozostałych.\n– Tu stoi to, co się nie udało. Jakieś zlewki, do wylania.\nAdam wziął głęboki oddech i zanurzył rurkę w śmierdzącej cieczy. Ku jego obrzydzeniu, wkrótce uderzyła w coś miękkiego. Aż zakrył sobie usta, żeby nie krzyknąć, gdy pociągnął za rurkę i z kadzi wynurzyła się głowa trupa. Na szyi miał stetoskop.\n– Zenek – jęknął cicho Antek i w tym samym momencie gruchnął strzał. Obaj odruchowo padli na ziemię, zakrywając głowy. Kula odbiła się rykoszetem od metalowej kadzi i rury, echo zwielokrotniło odgłosy. Latarnia upadła na ziemię i zgasła.\n– Kryć się! – Adam pchnął Smółkę za grubą rurę filtrującą i sam wyciągnął zza pasa swojego ganahla, kupionego niegdyś w Austrii i towarzyszącego mu już od sześciu lat. Wycelował w stronę, gdzie zauważył błysk kolejnego wystrzału. Huk wstrząsnął pustym browarem.\n– Nie strzelać! Jestem z policji! – wrzasnął, licząc, że trafił na strażnika.\n– Witam, panie Wolski – odezwał się znajomy głos. – Bardzo mi przykro, że będę miał pana na sumieniu. Nic osobistego, doprawdy.\n– Zenka też ma pan na sumieniu, panie Machlejd? – spytał Adam, szukając w ciemności sylwetki mężczyzny.\nEcho poniosło po fabryce szyderczy śmiech.\n– Ten idiota przyszedł do mnie, i chciał pieniędzy! Ale wszedł na mój teren, a za to się płaci. Życiem.\n– Niby czemu chciał pieniędzy? – odkrzyknął Adam, licząc, że wreszcie usłyszy, skąd dobiega głos.\n– Myślał, że mnie zaszantażuje! – roześmiał się Karol Machlejd. – Ale nie wiedział, że ma do czynienia nie z wyleniałym lisem, tylko ze starym wilkiem. Groził, że pójdzie do Haberbuscha, który już od dawna miał chrapkę na nasz browar. Niedoczekanie jego!\n– Kiedy dowiedzą się, że w jednej z kadzi trzyma pan trupa, sprzedaż piwa może spaść, nie sądzi pan?\n– Nie dowiedzą się – Machlejd drwił sobie z Wolskiego w żywe oczy. – No, panie Wolski, czy raczej panie von Grebestetter? Czemu pan nie strzela? Strzelaj, panie detektyw. Zabij mnie.\nAdam poczuł, jak pięść Antka zaciska się na pole jego płaszcza. Ruchem ręki dał mu znać, żeby się nie ruszał. Dobrze wiedział, że jeżeli strzeli na oślep, zdradzi ich kryjówkę.\n– Niby skąd pan wie, że nie strzelę, panie Machlejd? – spytał, starając się zachować opanowany ton głosu. – Nie zna mnie pan. Nie jestem święty.\nW pustym browarze znowu zabrzmiał głośny śmiech.\n– Pewnie pan nie podejrzewał, ale interesuję się panem już od dawna. I dobrze wiem, że nie jest pan święty. Dobrze wiem, czemu Oskar się pana wyrzekł. Jakieś buzi-buzi z przyrodnią siostrą, co? Powiem panu, bardzo się cieszę, że ta dziwka nie żyje. Mój syn już dawno…\nNagle jęknął głucho i upadł na podłogę.\n– Lepiej mniej grzmotów w ustach i więcej piorunów w garści – wygłosiła Alaqua, gdy padł na nią blask latarni. Wyciągnęła z szyi Machlejda indiańską strzałkę nasączoną usypiającą trucizną. Wolski spojrzał na nią z podziwem.\n– I co teraz? – pomogła mu podnieść się z ziemi.\n– Musimy zabrać ciało – powiedział Wolski cicho. Antek chlipnął w rękaw.\n– Pójdziemy z tym na policję? – spytał Smółka.\n– Przykro mi, ale to nie ma sensu. Machlejd zrobi wszystko, żeby wymiar sprawiedliwości przyznał sprawiedliwość właśnie jemu. Zadba, żeby ktoś przyznał się zamiast niego, przekupi świadków albo wręcz sędziego. Lepiej wracajmy do domu.\nAntek, razem z Wolskim niosący ciało przez opustoszałe ulice Warszawy, co chwila wycierał rękawem zasmarkany nos, a jego ciałem wstrząsały szlochy.\n– Taki był młody… – powiedział wreszcie łamiącym się głosem. – A taki głupi… po co on chciał piniondze od tego Machlejda? Przecie mu na nic nie było potrzeba, sam zarabiał, lekcji dzieciakom udzielał, Buchwald go za darmo uczył, a i ja go wspomagałem jak mogłem… żyły żem se wypruwał… a jakby gabinet otworzył, to żyłby sobie jak gołąbek…\n– Buchwald? – detektyw raz jeszcze usiłował odtworzyć w myślach przebieg tamtego wieczoru. W jaki sposób Zenek dowiedział się o śmierci Anny Teresy? Czy to on dostarczył buteleczkę ze szkarłatnym płynem i potem wrócił, by upewnić się, że Anna Teresa nie żyje? Dlaczego potem, zamiast wrócić do domu, spotkał się z Machlejdem i chciał wyciągnąć od niego pieniądze? Czym szantażował mężczyznę, że ten zdecydował się go zastrzelić? Co opętało Alaquę, gdy sięgnęła po truciznę?\n– Bardzo mi przykro – powiedział wreszcie sztywno, kiedy rozstawali się na rogu Chmielnej i Nowego Światu. Chciał powiedzieć znacznie więcej, ale w takich sytuacjach zawsze tracił umiejętność wyrażania swoich uczuć słowami. Zresztą, czy kiedykolwiek posiadł taką umiejętność?\nKiedy wrócili do mieszkania, była trzecia nad ranem. Adam usiadł na brzegu łóżka i ukrył twarz w dłoniach.\n– Kiedyś nauczę się znajdować żywych – szepnęła mu do ucha Alaqua, siadając za nim. Pocałowała go w szyję i przytuliła się do niego z całej siły.\n– Nie pojmuję tego – szepnął. Indianka położyła się wśród rozrzuconej pościeli. – Czy zabiła się sama, czy ktoś jej pomógł? Dlaczego trzymali ją przez cały czas w zamknięciu? To okrutne!\nRoześmiała się histerycznie. Potem nagle zaczęła płakać.\n– A ja? – spytała przez łzy. – A ja? Dzisiaj wyszłam na zewnątrz po raz pierwszy od miesiąca!\n– Przecież ja nie… – zaczął, ale przerwała mu gwałtownie.\n– Kto ja jestem? – zawołała. – Ochrzciłeś mnie, ale nigdy nie przestanę być poganką. Mieszkam z tobą, ale nie jestem ani twoją żoną, ani kochanką. Jestem kobietą, ale po tym, co mi zrobili, nigdy nie będę matką…\nPrychnęła jak kotka i odwróciła się do niego plecami, nie czekając na reakcję. Próbował znaleźć odpowiedź na jej pytanie, ale sam codziennie pytał siebie o to samo.\nNie pamiętał, kiedy zasnął. Twarze Anny Teresy, Machlejdów, Smółków, wirowały w jego wyobraźni niczym upiory w indiańskich opowieściach Alaquy. Obudził się dobrze po dziewiątej, kiedy do drzwi zapukała gospodyni, pani Kociołkowa.\n– Wesołych Świąt! – przywitała go wylewnie. Przetarł oczy.\n– Co tam, pani Kociołkowa? – zagadał. Alaqua wyszła z pokoju w szlafroku, z uroczo rozczochranymi włosami. Jej negliż spotkał się z cmoknięciem pełnym dezaprobaty ze strony gospodyni.\n– Ano – zaczęła kobieta, zakasując rękawy. – Od rana ludzie gadają! Podobno na cmentarzu straszy!\n– Straszy? – zdziwił się słabo Adam.\n– Coś mi się widzi, że dusza naszej panienki dziedziczki spokoju wiecznego nie zazna. – pokręciła głową gospodyni, po czym zniżyła ton do konspiracyjnego szeptu. – Stary Kryspin, grabarz u ewangelików, mówił, że tam, gdzie jeszcze świeczki po pogrzebie nie zgasły, jakieś jęki słyszał. Aż włos na głowie staje. A znowu Machlejd, ten piwowar…\n– Co Machlejd? – zainteresował się Wolski.\n– Baśka, ta co była mamką jego wnuków, mówiła mi dziś na Kercelaku, że podobno starego atak apopleksji dopadł. Dziś rano lekarza wzywali. Mówią, że to dusza naszej panienki spokoju staremu nie daje.\n– Co teraz? – spytała Alaqua, gdy zostali sami.\n– Nikt się nie dowie o niczym – mruknął pod nosem. – Machlejdowie zatuszują wszystko i zadbają, żeby o śmierci studenta nikt się nie dowiedział. Ułatwiliśmy im sprawę, ciało znikło. A zanim stary wróci do zdrowia, musimy się stąd ulotnić. Już on zadba o to, żeby ta kamienica „przypadkiem" wyleciała w powietrze. Zresztą, dobrze im się złożyło. Teraz święta, gazety nic nie napiszą. Po świętach wszyscy zapomną o całej sprawie. A my wtedy już dawno będziemy w Galicji. W Krakowie. Tam nas jeszcze nie znają, a macki Machlejda nie sięgną aż tak daleko.\n– Znowu rozwiązałeś zagadkę – powiedziała cicho, opierając policzek o jego ramię. – Rozwiązaliśmy.\n– Nie – warknął ponuro. – To dopiero początek. W tej sprawie jest znacznie więcej tajemnic, niż nam się wydaje. Biedny Zenek był prawdopodobnie wmieszany w jakąś większą aferę.\n– To nie twoja sprawa – powiedziała ostro Alaqua. – Miałeś zająć się zaginięciem tego chłopaka. Znalazłeś go!\n– Anna była moją siostrą – powiedział. – Ta sprawa nie da mi spokoju, dopóki nie dowiem się, co naprawdę się stało.\n– Pójdziesz do swojego ojca? – domyśliła się.\nOdgadła przyczynę jego podłego nastroju. Tak, miała rację, sprawa została rozwiązana, znany i szanowany bogacz okazał się mordercą, którego w dodatku nie dosięgnie kara. Owszem, mógłby donieść na przemysłowca, który i tak wyłga się wymiarowi sprawiedliwości, ale to nie sprawiedliwość interesowała Adama Wolskiego. Kiedy znał prawdę, było mu obojętne, co będzie dalej. Pewnie dlatego został detektywem, nie policjantem.\nDom, w którym spędził osiemnaście lat swojego życia, zmienił się nie do poznania od czasu jego wyjazdu. Białe rzeźby pożółkły, mur sypał się ze starości, a zamiast ogrodu przed rezydencją Grebestetterów straszyła przysypana śniegiem plątanina przez nikogo nie przycinanych kłączy. Najwyraźniej wbrew temu, co twierdził baron, jedynym kapitałem, jakim dysponował podupadający ród, była piękna córka, której wydanie za mąż skutkowało przyjemnymi korzyściami dla obu rodzin.\nRodziców zastał w salonie, przy choince obwieszonej złoto-czerwonymi łańcuchami. Macocha na jego widok upuściła robótkę. Miał wrażenie że jest to ta sama robótka, którą uparcie dziergała w dzień jego odejścia. A może po prostu jedyną rzeczą, która Małgorzata von Grebestetter umiała wyszywać, były upiorne czarne anioły.\n– Adaś! – zawołała z przerażeniem pomieszanym z radością. Ojciec wstał z miejsca i spojrzał na niego, z drwiną oceniając modny płaszcz i cylinder.\n– A więc jednak wróciłeś – powiedział. – Przyszedłeś po pieniądze?\n– Jestem tu służbowo, jako prywatny detektyw – odparł oschle. – Mam pewne podejrzenia, by sądzić, że śmierć Anny Teresy nie nastąpiła z przyczyn naturalnych i…\n– Powiedz mu! – krzyknęła nagle macocha. – Powiedz mu!\n– Wyjdź stąd natychmiast – rozkazał Oskar von Grebestetter. – A ty, kobieto, lepiej zachowaj swoje podejrzenia dla siebie.\n– Jakie podejrzenia? – zainteresował się Adam, nie zwracając uwagi na groźby ojca, podszedł do kobiety. – Dlaczego Anna przez ostatnie pół roku nie wychodziła z domu?\n– Była chora – powiedział oschle mężczyzna.\n– Była w ciąży – szepnęła kobieta w tym samym momencie.\nAdam zmarszczył brwi. Od początku podejrzewał taką ewentualność, chociaż wobec wersji z opętaniem nagle wydała mu się strasznie banalna. Ojciec najwidoczniej uznał, że jest mu już wszystko jedno, bo machnął ręką i ostentacyjnie odwrócił się do okna.\n– I nie z Machlejdem, prawda?\n– Nie… to był jakiś student, lekarz… gdyby wszyscy się dowiedzieli, taki wstyd… – macocha wytarła nos w robótkę. – I wtedy pojawił się młody Arturek Machlejd. Taki był zakochany, taki…Ożenił się z nią, zabrał ją do kamienicy na Chłodnej, żeby tam w spokoju doczekała porodu. Tak to zorganizował, żeby nawet jego ojciec się nie dowiedział.\n– A te plotki o opętaniu? Mówieniu językami?\nKobieta roześmiała się przez łzy.\n– Taki mamy naród. Arturek sam rozpuszczał te plotki, bo ludzie prędzej przebaczą romans z diabłem niż bękarta. Potem dziecko miała oddać mamce, i obiecać, że nie będzie się nim więcej interesować. Poród miał się odbyć pod przykrywką egzorcyzmów. Gdybym ja wiedziała, że to się tak skończy, że się nasza biedna Anulka otruje, to ja bym się zgodziła na ten wstyd, na to wytykanie palcami, na tę biedę… byle mieć ją znowu z powrotem, kruszynkę naszą, słoneczko…\nWychodził z rodzinnego domu, znowu nie potrafiąc nazwać targających nim uczuć. Anna, która targnęła się na swoje życie? Przez tyle lat mogła się zmienić, ale nadal nie mógł w to uwierzyć. Skoro Artur wiedział o wszystkim… jaki sens miało samobójstwo?\nPozostawał jeszcze jeden fragment układanki, nitka prowadząca do rozwikłania tej zagadki. Kryształowa buteleczka z czerwonym płynem.\nW okolicach placu Grzybowskiego tylko w nielicznych oknach widać było bożonarodzeniowe światełka, a im bardziej zagłębiał się w dzielnicę żydowską, tym łatwiej było zapomnieć, że cała stolica szykuje się właśnie do wieczerzy wigilijnej. Handlarze zamykali właśnie sklepy. W oknie Wawrzyńca Buchwalda w jego laboratorium przy jednej z ulic odchodzących od placu właśnie zapaliło się światło. Krótki zimowy dzień miał się już ku końcowi.\nZapukał do drzwi. Otworzył energiczny, czterdziestoletni Żyd w okularach z grubymi szkłami.\n– Co cię sprowadza, młody człowieku? – spytał podejrzliwie. – W dodatku w wigilię?\n– Był pan u Machlejdów tej nocy, kiedy zmarła Anna Teresa? – wypalił Adam bez wstępu. Mężczyzna pobladł. Nerwowo zaczął poprawiać okulary, kilka razy odchrząknął.\n– Udało się? – spytał.\n– Co się udało? – Wolski zmarszczył brwi. – Anna nie żyje, Zenek został zastrzelony…\n– Zastrzelony? – gardło lekarza zaczęło drgać. Detektyw streścił historię, mając nadzieję, że wreszcie uda mu się rozwikłać zagadkę. Potem podał mu buteleczkę. Wawrzyniec spojrzał na niego przez szkła okularów.\n– To pan zaniósł Annie truciznę? – spytał bez ogródek Wolski, nie mając ochoty na zabawę w podchody. Żyd skinął głową i otarł pot z czoła.\n– To nie trucizna – powiedział wreszcie. – Czy raczej, nie do końca. To belladonna. Oczywiście z odpowiednimi domieszkami. Receptura przekazywana z pokolenia na pokolenie. Zenek uczył się u mnie zawodu, był dla mnie jak syn…\n– Co takiego? – Adam zmartwiał. Żyd uniósł buteleczkę i spojrzał na płyn pod światło.\n– Wilcza jagoda. Trucizna kochanków. Najprawdopodobniej to właśnie tę truciznę wypiła Julia, żeby Romeo… halo! Panie Wolski!\nAdam ledwie usłyszał jego ostatnie słowa. Zaczął biec tak szybko, jak tylko mógł, rozgarniając przechodniów kłębiących się na placu Grzybowskim, kolędników, spóźnionych mieszczan niosących na ramionach choinki. Omal nie stratowały go konie, kiedy przebiegał przez jezdnię.\nSłuchaj więc: idź do domu, bądź wesoła,\nPrzystań na związek z hrabią.\nStaraj się jutro na noc zostać sama.\nWszystko stało się jasne. Anna Teresa i Zenek kochali się tak bardzo, że zapragnęli razem uciec z Warszawy, zanim dziewczyna urodzi, odbiorą jej i ukryją dziecko, zanim wyjedzie razem z Machlejdem do Francji. Plan był ryzykowny, dlatego zarówno lekarz, jak i Zenek pojawili się u Anny, by badać jej stan. Zbyt duża dawka trucizny mogła zabić i kobietę, i noworodka, i Adam Wolski miał nadzieję, że tak właśnie się stało. W przeciwnym razie…\nMasz tu flaszeczkę: weźmiesz ją do łóżka\nZostawać będziesz czterdzieści dwie godzin.\nŻeby zrealizować swój plan, kochankowie potrzebowali pieniędzy. I dlatego właśnie Zenek postanowił zaszantażować starego Machlejda. Nie przewidział, że ten okaże się sprytniejszy.\nZaraz po wizycie Zenka Smółki Machlejdowie przestraszyli się, że o samobójstwie dowie się więcej osób i przyspieszyli nabożeństwo. O to właśnie chodziło zakochanym.\nWraz ze mną czekać będzie w owym lochu.\nRomeo nie przybył. Zginął w najgłupszy możliwy sposób, utopiony w kadzi piwa, zabierając ze sobą tajemnicę Anny Teresy. Od „śmierci" minęły ponad dwa dni, od pogrzebu prawie trzydzieści godzin… Spraw, żebym zdążył, modlił się Adam. Spraw, żeby nie było za późno.\nCmentarz ewangelicko-augsburski w wigilijny wieczór był pusty, nawet w chatce grabarza tuż przy murze nie paliło się światło. Narzędzia stały oparte o mur. Dysząc ciężko, Adam Wolski chwycił ciężki łom, po czym ostatkiem sił pobiegł w stronę krypty Machlejdów.\nKiedy stanął przed grobowcem, miał wrażenie, że strzegący dostępu do wnętrza byk uśmiecha się szyderczo. Detektyw uniósł łom i z całej siły uderzył w zamek. Ciężkie drzwi ustąpiły po kilku uderzeniach.\n– Stój! – krzyknął ktoś nagle. W ciemności dostrzegł znajomą sylwetkę. – Co ty robisz? Nie pozwalam ci!\nArtur Ludwik Machlejd rzucił się na niego, wyrywając mu z ręki łom. Wolski upadł na ziemię. W normalnych okolicznościach pokonałby wymuskanego dziedzica z łatwością, ale stracił wszystkie siły na wyczerpującym biegu na cmentarz i machaniu żelaznym narzędziem.\n– Nie… – zasłonił twarz, łom trzasnął go w ramię, potworny ból przeszył całe ciało. – Uspokój się! Ona może jeszcze żyje!\n– Co ty mówisz! – ryknął Machlejd. – Ona nie żyje, jak śmiesz bezcześcić jej grób!\n– Wypiła wywar z belladonny! – Adam ledwo uniknął kolejnego ciosu. – Chciała, żeby uznano ją za zmarłą, by mogła uciec razem z Zenkiem! Błagam, przestań…\n– Jak śmiesz… – w świetle księżyca twarz młodego mieszczanina wyglądała jak upiorna maska, wykrzywiona grymasem rozpaczy i wściekłości zarazem. – Jak śmiesz mnie dręczyć… Kto ci kazał… zabiję…\nOszalał, pomyślał zrozpaczony Adam Wolski, próbując zasłonić głowę przed ostatecznym uderzeniem, mającym roztrzaskać mu czaszkę.\nI nagle w ciszy cmentarza rozległ się dziecięcy płacz.\nMachlejd wypuścił narzędzie z dłoni, zaskoczony. Kwilenie dochodziło z trumny, gdzie spoczywała Anna Teresa von Grebestetter.\n– Boże wszechmogący – szepnął Wolski.\nZ trudem podniósł się i chwycił łom. Oparł się na nim całym ciałem na tyle mocno, na ile pozwalała mu zwichnięta ręka, podważył wieko i odkręcił przytrzymujące je śruby. Omal nie wypuścił z dłoni latarki, gdy odważył się zajrzeć do środka.\nCiało kobiety w trumnie było wygięte w śmiertelnej agonii, całe we krwi. Twarz zastygła w okrzyku bólu i strachu. Dziewczyna musiała umierać długo, o czym świadczyła powierzchnia wieka, cała wydrapana. W zaciśniętych pięściach widać było powbijane w skórę drzazgi. Między nogami trupa, wśród strzępów ubrania i fragmentów łożyska leżało powalane krwią dziecko. Otworzyło oczy i spojrzało na mężczyzn, po czym znowu zaniosło się płaczem.\nArtur Ludwik Machlejd nie wytrzymał. Odwrócił się i zwymiotował na ziemię.\n– Nie! – krzyknął przeraźliwie. Wybuchnął płaczem przypominającym skowyt rannego zwierzęcia. – Nie! Nie! Nie! Jak mogłaś mi to zrobić! Jak mogłaś mi to zrobić, ty dziwko! Mówiłaś, że go nie kochasz, że to tylko jeden raz!\nAdam miał wrażenie, że patrząc na koszmarnie wykrzywione ciało siostry, nie czuje zupełnie nic. Powoli opadały z niego resztki sił. Wyjął z kieszeni nóż i przeciął pępowinę. Potem jak w transie wyjął noworodka z trumny i otulił go szalikiem. Ponad grobem popatrzył na rozpaczającego Machlejda.\n– Co… z nim? – spytał cicho, tuląc dziecko do piersi. – To chłopiec.\n– Weź go sobie! – wykrztusił z trudem Artur Ludwik. – Weź go sobie, ty… ty… będzie taki sam jak ty! Przeklęty bękart!\nAdam odwrócił się na pięcie i zaczął iść w stronę wyjścia z cmentarza. Coraz szybciej, jakby coś go goniło, jakby przerażająca duszność, która panowała w krypcie, miała go ścigać aż do samej bramy. Dziecko przestało płakać i spoglądało na niego wielkimi, zielonymi oczami, takimi samymi jak oczy Anny Teresy.\nWarszawa była opustoszała. Ze wszystkich domów dochodziły odgłosy kolędowania, śmiech dzieci. Ludzie na kilka świątecznych dni zapominali o biedzie, nieszczęściu, niewoli i na przekór wszystkiemu cieszyli się chwilą.\nMieszkanie Smółków na Żytniej, wciśnięte między fabrykę wag i wytwórnię farb, znalazł od razu. Odrapana kamienica zamiast choinkowymi gałązkami ozdobiona była czarną wstęgą oznaczającą żałobę. Zajrzał przez okno. Zgromadzeni przy wigilijnym stole Antek z żoną, dziadkami i dziewiątką dzieci, pogrążeni byli w modlitwie. Pod ścianą, przykryte płachtą prześcieradła, spoczywało ciało Zenka.\nAdam zacisnął zęby. Owinięte szalikiem śpiące dziecko położył na progu. Już miał zakołatać do drzwi, kiedy nagle zawahał się.\nAntek ma do niego prawo, powiedziało sumienie. Jest bratem jego ojca.\nTy jesteś bratem jego matki, idioto, powiedział ten sam głos wewnętrzny. Masz do niego takie samo prawo.\nNie jesteś świętym Franciszkiem, Adamie Wolski, nie musisz przygarniać każdej nieszczęśliwej istoty, odezwało się w jego głowie. Nie zbawisz całego świata. Zwariujesz. U Smółków dziecko będzie żyło w biedzie, ale co czeka je z tobą? Ciągłe przeprowadzki, podróże, niebezpieczeństwa? Gdzie znajdziesz mu mamkę? Kto mu będzie zmieniał pieluchy?\nMijały chwile odmierzane kolejnymi dźwiękami kolęd dobiegającymi przez okna kamienicy.\nAlaqua czekała na niego spakowana, zdenerwowana. Kiedy wszedł, jej oczy otworzyły się szeroko.\n– Jak ty wyglądasz – szepnęła przerażona. Spojrzał na nią z nadzieją pomieszaną ze strachem. Z podrapaną twarzą, zakrwawioną ręką i obłędem w oczach, rzeczywiście musiał wyglądać potwornie. Teraz albo nigdy, postanowił mimo to.\n– Alaquo Olomalaye-Edenshaw, chciałbym prosić cię o rękę.\nAż cofnęła się o krok. Wtedy podał jej zawiniątko. Chłopiec spojrzał na nią spod pomarszczonych powiek i ziewnął rozgłośnie. Oszołomiona wzięła go na ręce, ostrożnie, jakby był ze szkła, i mocno przytuliła.\n– A to… ma mnie przekonać? – spytała ironicznie. Kącik jej ust zadrgał w drwiącym uśmieszku.\n– Mnie przekonało – spojrzał jej prosto w oczy i ku swojej uldze, zobaczył w nich obietnicę przyszłego szczęścia.\nmężczyzna, Gdańsk | 25.02.12, g. 16:41\nNa ścieżce, między rzędami grobów, stał młody mężczyzna, wyglądający na robotnika. - zmieniłbym szyk tego zdania, trochę brzmi tak, jakby młody męzczyzna doglądał robotnika.\nI to jeszcze że z wzajemnością! - przecinek przed "że".\n- A gdzie by miał pójść? Każdy wieczór tam spędzał, łaził pod jej oknem jak kot w marcu, wstyd! - robotnik splunął na ziemię. - nie jestem pewien, ale chyba słowo "robotnik" powinno być z dużej litery.\nCzy mógłbyś mi dać tę Zenkową czapkę? - tu z kolei sądzę, że "zenkowej" z małej litery.\nBardzo dobre opowiadanie. Z przeczytanych przeze mnie konkursowych (choć przyznaję, nie czytałem wszystkich) podobało mi się najbardziej. Widać, że poświęciłas sporo czasu na research w sprawie piwowarstwa w starej Warszawie. Dla mnie (póki co) jeden z faworytów do wyróżnienia w konkursie.\nmężczyzna | 25.02.12, g. 16:58\nBardzo dobry tekst. Prawdziwy duch epoki Sherlocka Holmsa. I mistrzowski warsztat. Gratuluję.Pzdr.\nmężczyzna | 25.02.12, g. 17:01\nKurczę, to się nazywa dobrze napisane opowiadanie. Podczas lektury myślałem sobie tylko, ile jeszcze czeka mnie pracy, żeby wspiąć się na podobny poziom, ale tu nie o mnie chodzi.\nMasz doskonały warsztat i wspaniały styl, ale o tym zapewne dobrze wiesz, a i świadczą o tym piórka. Co jednak ważniejsze, wymyśliłaś ciekawą i wciągającą jak bagno historię, w której główne role odgrywają nietuzinkowe postacie. Godnym podziwu jest też fakt, że w jakoś nie bardzo długim tekście nakreśliłaś kilka intrygujących wątków, które zresztą można by kontynuować w kolejnych opowiadaniach o 'prywatnym detektorze'. Niemałą radość odczułem, gdy udało mi się przewidzieć pewne wydarzenia, gdyż pozwoliłaś na to, w taki, a nie inny sposób prowadząc narrację i dostarczając czytelnikowi potrzebnych ku temu wskazówek.\nWedług mnie, to bardziej niż pewne, że możesz liczyć na nagradzane miejsce w owym konkursie. Gdybym mógł dałbym 6.\nPoniżej zamieszczam to, co rzuciło mi się w oczy podczas lektury.\n"Prychnęła jak kotka i odwróciła się do niego plecami, nie czekają na reakcję." - czekając, zabrakło 'c'.\n"Wychodził z rodzinnego domu, znowu nie potrafiąc nazwać targającym nim uczuć." - czy nie powinno być targających?\nPozdrawiam serdecznie i życzę kolejnych udanych tekstów.\nmężczyzna, Białystok | 25.02.12, g. 19:43\nDreammy, głęboki ukłon.\nJedno mi się nie spodobało. Wtrącenia w nawiasach, których to nawiasów bez trudu można było uniknąć.\nmężczyzna | 25.02.12, g. 20:43\nDuży błąd na początku tekstu. W 1891 r. nie istniało Królestwo Kongrsowe.. co najwyżej " "Prywislanskij Kraj". Ale, zdaje sie, że po powstani styczniowym i ta karykaturalna forma guasi - odrębności zostala zlikwidowana. Warszawa była stolica guberni, i tyle. Niedoróbka, zresztą nie jedyna.\nkobieta | 25.02.12, g. 22:21\nDzięki za komentarze! Poprawiłam, co trzeba ;)\nmężczyzna | 25.02.12, g. 23:06\nTo będzie trudne. chociaż może nie całkiem... Może zresztą nie warto tego czynić.\nAle, to ewidetnie zgrzyta. Niedoróbka.\nTe dwa zdania.\n"- Zaraz, zaraz - Adam ruchem ręki powstrzymał robotnika przed dalszym potokiem słów. - Po kolei, panie...\n- Panie Smółka - Adam na chwilę zawahał się, bo nazwisko wydało mu się znajome. - Po pierwsze, kim jest Zenek?"\nŁadnie napisane, ale całkiem do kitu.\nW tych czasach nikt z "wyzszych sfer" w ten sposób nie zwracał się d o robotnika! Ciekawe - i dobrze - że póżniej Smólka zwraca sie do Adama per" paniczu", a detektyw do Smółki - po imieniu.\nAdam powiedziałby do Smółki - "dobry człowieku" albo mówilby do niego przez " wy" -- Słuchajcie, Smółka, powiedzcie mi, Smółka, itd.\nDalej nie czytałem, zajęty oglądaniem " Wroga publicznego" - świetna rola Hackmana!\nmężczyzna | 25.02.12, g. 23:39\nHejka, jako że masz jeszcze czas na edycję tropiłem powtórzenia.\n- Ojciec się mnie wyrzekł i wydziedziczył mnie. I tak sam fakt, że przygarnął mnie po śmierci matki,\nPrzykro mi, ale to nie ma sensu. Machlejd zrobi wszystko, żeby wymiar sprawiedliwości przyznał sprawiedliwość właśnie jemu. -- (może rację?)\nA po świętach wszyscy już dawno zapomną o całej sprawie. A my wtedy już dawno będziemy w Galicji.\nTak, miała rację, sprawa została rozwiązana, znany i szanowany bogacz okazał się mordercą, którego w dodatku nie dosięgnie sprawiedliwość. Owszem, mógłby pójść na policję i donieść na piwowara, który i tak wyłga się wymiarowi sprawiedliwości, ale to nie sprawiedliwość go interesowała\nMacocha na jego widok upuściła robótkę. Miał wrażenie że jest to ta sama robótka, którą uparcie dziergała w dzień jego odejścia -- (może po prostu: Macocha na jego widok upuściła robótkę. Miał wrażenie, że tę samą, którą uparcie ...)\nWydaje mi się też, że w niektórych miejscach przydało by się wpuścić trochę przestrzeni pomiędzy blok tekstu, jak np tu:\nOdgadła przyczynę jego podłego nastroju. Tak, miała rację, sprawa została rozwiązana, znany i szanowany bogacz okazał się mordercą, którego w dodatku nie dosięgnie sprawiedliwość. Owszem, mógłby pójść na policję i donieść na piwowara, który i tak wyłga się wymiarowi sprawiedliwości, ale to nie sprawiedliwość go interesowała. Kiedy znał prawdę, było mu obojętne, co będzie dalej. Pewnie dlatego został detektywem, nie policjantem.\nDom, w którym spędził osiemnaście lat swojego życia, zmienił się nie do poznania od czasu jego wyjazdu. Białe rzeźby pożółkły, mur sypał się ze starości, a zamiast ogrodu przed rezydencją Grebestetterów straszyła przysypana śniegiem plątanina przez nikogo nie przycinanych kłączy. Najwyraźniej wbrew temu, co twierdził baron, jedynym kapitałem, jakim dysponował podupadający ród, była piękna córka, której wydanie za mąż skutkowało przyjemnymi korzyściami dla obu rodzin. Grebestetterowie otrzymali pieniądze, Machlejdowie - wżenili się w szlachtę.\nmężczyzna, Gdańsk | 25.02.12, g. 23:48\nNie chcę robić tutaj za adwokata Dreammy, ale powtórzenia, które wymieniłeś, dotyczą wypowiedzi bohaterów opowiadania. Unikanie powtórzeń w dialogach czyni je (dialogi) sztucznymi, niewiarygodnymi.\nkobieta | 26.02.12, g. 00:19\n@ Roger - ten "pan" w tym miejscu akurat mi nie wadzi, Adam wchodzi tu w rolę detektywa-urzędasa, potem zresztą dostrzega śmieszność tej sytuacji. Poza tym z wyższych sfer się już wydelegował.\nBohdan mnie tu broni, ale co do powtórzeń, w większościi GaPa ma rację - te co są niezamierzone, oczywiście poprawiłam. Natomiast "sprawiedliwość" jest już powtórzona celowo (w pierwszym zdaniu, w drugim jedną zbędną sprawiedliwość wywaliłam ;)), na zasadzie takiej gry słów, ale jeszcze się zastanowię... :P\nmężczyzna, Gdańsk | 26.02.12, g. 00:26\nJak widać "za papugie" - jak mawiał niejaki Bednarek - robić nie potrafię:). Szanownego GaPę o wybaczenie upraszam:).\nmężczyzna | 26.02.12, g. 00:50\nGaPa do Bohdan (ha, brzmi prawie jak "ja Brzoza, ja Brzoza, czy mnie słyszysz";)\nBo ja z czystej sympatii do Dreammy wskazałem powtórzenia, które wyłapałem. Ma jeszcze czas do edycji, więc niech rozważy. Nie pomyślałem, że poczytasz to za atak, i własną piersią rzucisz się osłaniać pierś onej;)\nMoże to dlatego, że nic więcej nie napisałem, ale Dreammy - wystawiłem swoje opowiadanko w konkursie, i nie wiem czy moja ocena wartościująca byłaby krystalicznie szczera. A tak, zostawiam ślad że byłem, dziwię się, że jeszcze nie śpicie, i pozdrawiam ;)\nmężczyzna | 26.02.12, g. 01:41\nDuch Sherlocka Holmes'a oczywista. Poprawiam się i wrzucam moją szóstkę. Też chciałbym doścignąć taki warsztat.\nmężczyzna | 26.02.12, g. 12:28\n"Ludzie prędzej wybaczą romans z diabłem niż bękarta" Niezły tekst, do dzisiaj się chyba, niwiele zmieniło w tej kwestii. Kolejna historia w XIX wiecznych realiach. Najpierw Paryż, teraz warszawa. Trzymasz styl i poziom. Podobało mi się. Pozdrawiam.\nmężczyzna | 26.02.12, g. 17:29\nFajne opko. Trochę przydługawe. Jednak, zamiast cytatów z " Romea i Julii" Szekspira przydalby się przynajmniej szczątkowy opis dedukcji Adama Wolskiego. Jeden mały feler - niezbyt jasno jest przedstawiona historyjka z kradzieżą naszyjnika przez starszego Smólkę. Chciał to opylić na Kercelaku i chciano go zabić? Czy wydano w ręce policji za sowitą nagrodą? I jak się wykpil od kary twierdzy? Dwa - trzy zdania więcej i byloby jasne.\nNiejasno jest przestawiony zycioryś Zenka. On musial skończyć gimnazjum, aby studiowac. Za co? Czesne w gimnazjum było wysokie, a pochodził z niziun, z rodziny robotniczej. Pózniej -- tak, udziela lekcji, coś dxiala, brat mu pomaga -- dość realne, chociaż też malo prawdopodobne.\nZnowu -- zabraklo wyjaśnienia. jak Zenek zacżał drapać się do góry. Pamietajmy, że wtedy umiejętnośc czytania i pisania dla rodziny robotniczej byla najzupelniej wystarczajca i nikt nie musial konczyć szkoly średniej, a jak szedl, to ( z zasady) sporo placil.\nPraca stróza nie jest ciężka!\nDuży feler - postać Indianki. Pochodzi z Ameryki Północnej - jakaś niewiasta Apaczów, Siuksów, może Pawnisów, ale raczej Apaczów pod wodzą Cochise'albo póżniej Geronima. Tak można wnioskowac z tekstu. Jej grupę goni szeryf i agenci Pinkertona - wyrażna wskazówka. A Indianka, łącznie z imieniem, jest żywcem przeniesiona z opowiadania fantasy albo z opowiadania grozy. Zdecydowanie za bardzo wymyślne, łącznie ze strzałą i łatwością nauki języka polskiego. -- chociaż Apacze mieli predylekcję do nauki języków, przykladem jest Cochise. No cóż, to fantastyka....\nNapisane dobrze, tylko że te cudowne umiejętności Indianki i jej niebywala inteligencja mocno wcisnięte " na siłę". To minus. Podobnie jak nieprzedstawienie toku dedukcji wolskiego, chociażby w zarysie.\nkobieta | 26.02.12, g. 21:50\ni własną piersią rzucisz się osłaniać pierś onej;)\n@ Roger - Łomatko, ile pytań... postaram się odpowiedzieć ;-)\nRoger - nie chciałam się skupiać na rzeczach aż tak nieistotnych jak gimnazjum Zenka, gdyby tak się próbować wgłębić w każdą historię z osobna, to opowiadanie byłoby znacznie dłuższe (no bo skoro skupiam się na przeszłości Smółki, to czemu nie na przeszłości Alaquy, a do tego co Adam robił w Ameryce tyle lat... itd., itd.). Gdybym napisała że pomagał mu Buchwald, no to padłoby pytanie - a w zasadzie to dlaczego Żyd pomaga jakiemuś ogrodnikowi? Jak się poznali? Itd., itd. To oczywiście ciekawe, ale wymaga więcej miejsca.\nW którym miejscu brakuje Ci opisu dedukcji Wolskiego? U Buchwalda jest to chyba względnie jasne? Romeo i Julia, trucizna... Poza tym, zamysł był taki, że Adam tylko zgrywa wielkiego Sherlocka Holmesa, a w rzeczywistości "oszukuje", bo ma jasnowidzkę na podorędziu.\nIndianka - no oczywiście że to "wymyślny" element fantastyczny, celowe złamanie kryminalnej konwencji która nie dopuszcza magii i jej pokrewnych (stąd oburzenie Wolskiego, że przecież to nie czary). W końcu jesteśmy na fantastyka.pl ;) Swoją drogą, nie tylko Apacze szybko uczyli się języków (patrz Ella Cara Deloria).\nA Smółki nie chciano zabić, skąd ten pomysł? Wywnioskowałeś to stąd, że mówi że gryzłby ziemię? Taka hiperbola, facet uważa że gdyby się za nim nie wstawili to umarłby z głodu (ma skłonność do przesady ;)) To samo z pracą stróża.\nPozdrawiam i podziwiam Twoją wnikliwość ;)\nmężczyzna | 26.02.12, g. 22:40\nLubię precyzję szczegółów, może nadmiernie. Motyw starszego Smółki jest istotny, motyw mlodszego Smółki -- kluczowy dla fabuły. Dziesięć zdań więcej, jak sądzę, wystarczyłoby, aby życiorysy braci były kompletne i przekonywujące.\nMotyw lekarza jest poboczny.\nmężczyzna | 02.03.12, g. 23:32\nBardzo dobre opowiadanie. A co zabawne, kiedy je czytałem (jeszcze zanim zobaczyłem Twój komentarz) miałem dokładnie te same odczucia, co Ty przy moim tekście. Jednak Pod inną nazwą bardziej przypadło mi do gustu. Podoba mi się Twój sposób budowania intrygi i przede wszystkim plastyczność opisywanych realiów.\nmężczyzna | 06.03.12, g. 12:24\nkobieta | 06.03.12, g. 14:17\nNiby przewidywalne, a jednak do samego końca nie wiedziałam, czy to nie jest złudna przewidywalność i choć moje podejrzenia się sprawdziły praktycznie co do joty, to i tak czytało mi się z prawdziwą przyjemnością. Widać, że opowiadanie jest przemyślane i dopieszczone :)\nmężczyzna, Rzeszów | 17.03.12, g. 21:37\nDo przeczytania zostało mi jeszcze zaledwie parę tekstów, ale póki co zdeklasowałaś rywali. Świetny tekst. Przemyślany, dopracowany i klimatyczny. Widzę, że fantastyka historyczna to Twój konik. ;)\nZakończenie - bardzo dobre.\nOcena (tylko na potrzeby sherlocisty) - 9/10.\nkobieta | 19.03.12, g. 20:05\nDziękuję ślicznie wszystkim za komentarze :-)\nmężczyzna | 07.08.12, g. 00:02\nGratuluję, powiedziałby z uznaniem Arthur Conan Doyle, gdyby to czytał.\nBardzo przyjazny dla czytelnika styl. Wiarygodna kreacja postaci. Osobiście tej ciąży z Zenkiem się nie domyśliłem, więc dodatkowe brawa za jakże ważny w tym gatunku element zaskoczenia. I za "Romea i Julię". Rekapitulując, tekst na 5. Dałbym, gdybym mógł. :)\nPS Masz tam jedno powtórzenie, które rzuciło mi się w oczy - "splunął na ziemię" w rozmowie Wolskiego i Smółki.\nkobieta | 07.08.12, g. 08:24\nDziękuję za sięgnięcie do mojej "tfurczości" ;) Miło mi :)\nI rzeczywiście, coś za dużo plucia na ziemię :P\nkobieta, Łódź | 17.12.13, g. 21:29\nDla mnie bomba. I tajemnica, i fantastyka, i podobieństwo do SH, i językowo ładnie, i fabuła świetna… Same plusy. :-)\nmężczyzna, 29 lat, Łódź | 26.01.17, g. 22:57\nPrzeczytałem z wielką przyjemnością i serdecznie dziękuję Autorce za miły czas, jaki spędziłem na lekturze.\nMimo, że opowiadanie zostało opublikowane dawno, grubiaństwem byłoby przeczytać i nie zostawić po sobie śladu.\nkobieta, Łódź | 09.08.17, g. 19:28\nOchoczo, albowiem opowiadanie bardzo przypadło mi do gustu, dołączam do grona zadowolonych czytelników. Spodobał mi się sposób opowiedzenia historii, zagadka kryminalna i sposób jej rozwikłania, a także nieoczekiwane zakończenie. Nie będę powtarzać już wyrażonych pochwał, powstrzymam się też od uwag.\nmężczyzna, Kraków | 15.03.21, g. 17:04\nRomantyczny kryminał. To nie jest ocena negatywna. Czyta się z satysfakcją.(patrz wyżej :) ) .Warto było odkurzyć.\nmężczyzna, 31 lat | 16.06.21, g. 16:42\nPodobało mi się. Tekst jest stary, więc moje uwagi pewnie na nic się zdadzą ale i tak napiszę.\nChyba raczej “upozorował samobójstwo”. O tym, że śmierć była upozorowana dowiadujemy się później.\n– To na nic – pokręcił głową Smółka. – Nikt z Machlejdów, ani nawet nikt ze służących, nie ukryłby trupa w kadzi ze świeżym piwem. Za bardzo dbają o smak, żeby nawet mogło im to przejść przez głowę.\nOn mówi o swoim bracie. O ukochanym bracie co do którego ma nadzieję, że wciąż żyje…\nNie, Adam wolał, żeby to, co dawno temu wydarzyło się między nim i Anną Teresą von Grebestetter, pozostało tajemnicą.\nMyślałem, że to błąd i że powinno być “co dawno temu łączyło go z…”. Ale jednak był jakiś romans.\nDo samego końca nie wiedziałem kim jest Zenek, myślałem, że to syn “zleceniodawcy”.\nmężczyzna | 18.06.21, g. 17:22\nPrzeczytałem z prawdziwym zainteresowaniem. Dobrze, że ten tekst wypłynął na powierzchnię, pewnie inaczej bym go nie spostrzegł, a na swoje srebrne piórko z pewnością zasługuje. Tyle komplementów, a teraz będą już głównie uwagi. Dzięki swojemu zainteresowaniu historią medycyny i pewnej orientacji w nocy apuchtinowskiej jestem w stanie zauważyć, że pewne elementy świata przedstawionego jednak odrobinę zgrzytają. Poza tym wyliczenie wątpliwości chyba bardziej się przyda niż puste pochwały…\nTutaj się dosyć dużo kwestii nie zgadza. Na dobry początek – zabawne, że akcja umieszczona właśnie w roku 1891, czyli dwa lata po śmierci profesora Chałubińskiego (i jakieś pięć lat po zaprzestaniu przez niego praktyki lekarskiej) – to pewnie czysty przypadek, ale szczęśliwy dla zamysłu autorskiego. Uważano go powszechnie za najwybitniejszego lekarza na ziemiach polskich, a chyba i na całym wschodzie Europy – kiedy jeszcze żył, ironiczne pytanie “Leczył się pan kiedyś u polskiego [lekarza]?” w kontekście Warszawy po prostu nie miałoby racji bytu.\nI kiedy umarł, też przecież nie pozostawił po sobie próżni, tylko grono wartościowych uczniów i naśladowców, zresztą zarówno polskich, jak i żydowskich. W kontekście praktyki medycznej w Warszawie roku 1891 na pewno warto wymienić Ignacego Baranowskiego i Henryka Nusbauma. Właśnie ten ostatni pewnie byłby wówczas najwybitniejszym lekarzem warszawskim pochodzenia żydowskiego, podczas gdy o owym Wawrzyńcu Buchwaldzie jakoś nigdy nie słyszałem. Przy tym ograniczenia w dostępnej edukacji nie zależały tak bardzo od narodowości czy religii, Polacy i Żydzi uczyli się na tych samych uniwersytetach. Aby praktykować medycynę, potrzebny był dyplom, który można było zdobyć w określonych miejscach (czasem wyjeżdżano na studia na przykład do Dorpatu – dzisiejsze Tartu w Estonii).\nW mianownictwie uczelni również pomieszanie z poplątaniem; w rzeczywistości było tak, że najpierw istniała Akademia Medyko-Chirurgiczna w Warszawie, na bazie jej struktur w czasach Wielopolskiego utworzono Szkołę Główną Warszawską z wydziałem medycznym, a potem przekształcono ją w zrusyfikowany Cesarski Uniwersytet Warszawski, również z wydziałem medycznym.\nTo belladonna. Oczywiście z odpowiednimi domieszkami. Receptura przekazywana z pokolenia na pokolenie. Zenek uczył się u mnie zawodu, był dla mnie jak syn…\nJak wyżej: nauka medycyny była już wtedy wysoce sformalizowana, dyplom zdobywało się na uniwersytecie, a nie poprzez terminowanie u majstra. Najpierw ukończenie studiów, potem ewentualnie dołączenie do prywatnej praktyki, jeżeli ktoś naprawdę nie czuł się na siłach otworzyć własnej.\nA co do belladonny (konkretnie: jej roztworu w opium), przed wynalezieniem barbituranów (1903) naprawdę usypiano tak ludzi, chociaż była to metoda dosyć zawodna i ryzykowna. Dawkowanie trochę na zasadzie “kropla na cztery kilo masy ciała i modlitwa do wszystkich świętych”. A już na pewno nie odważyłbym się tego podać ciężarnej (przedwczesnego porodu raczej nie spowoduje, bo działa porażennie, a nie skurczowo, ale mogą wchodzić w rachubę jakieś inne miłe niespodzianki, na przykład udar maciczno-łożyskowy). Trudno też byłoby pomylić tak uśpioną osobę z nieżywą, chociaż autosugestia potrafi dokonać cudów.\npięć miesięcy po ślubie (…) na pogrzeb zaledwie dwudziestoczteroletniej dziedziczki\nDwadzieścia cztery lata to nie było “zaledwie”, to było już niemal staropanieństwo.\nZ ogólniejszych zastrzeżeń – mam wątpliwości co do linii fabularnej w tym sensie, że tak długo nikt się nie zorientował, że dziewczyna została pochowana żywcem. Przesłanki były wczesne i mocne. Po pierwsze, biedaczka “umiera” niedługo po wizycie lekarskiej, poprzez wypicie trucizny, którą wcześniej zapewne nie dysponowała (zwłaszcza gdyby przyjąć rozważany na tym etapie mylny trop, jakoby była przetrzymywana wbrew własnej woli), a lekarzem nie interesuje się pies z kulawą nogą? Niespójny obrazek. Przypuśćmy, że rodzina chciała uniknąć skandalu, ale detektyw musiałby od razu pomyśleć o rozmowie z Buchwaldem. Po drugie:\nTu przecież nie ma dwuznaczności. Nawet nie mając (jak główny bohater) trzech lat doświadczeń w interpretowaniu indiańskich wizji, na tym etapie pędziłbym już rozkopywać grób. I jeszcze to:\nStary Kryspin, grabarz u ewangelików, mówił, że tam, gdzie jeszcze świeczki po pogrzebie nie zgasły, jakieś jęki słyszał. Aż włos na głowie staje.\nW XIX wieku przypadki pochowania żywcem były nieco częstsze niż obecnie (głównie wskutek działalności idiotów, którzy nawet nie wzywali lekarza dla potwierdzenia zgonu przed przystąpieniem do pochówku, choć mogli sobie na to pozwolić finansowo), a strach przed nimi – wręcz powszechny. Ludzie liczyli się z taką możliwością. Grabarz słyszący jęki ze świeżego grobu sprawdziłby go natychmiast, a nie plotkował o tym z kumoszką. Inna rzecz, że spod dwumetrowej warstwy ziemi na ogół nic nie słychać, ale tutaj – jak rozumiem – nie było ziemi, tylko jakaś forma mauzoleum z trumnami.\nA trzeba było (jak już o tym wspomniałem) po prostu wezwać powszechnie szanowanego doktora Baranowskiego, a nie jakiegoś podejrzanego Buchwalda. Baranowski prawdopodobnie zaordynowałby wypoczynek w zdrowym klimacie, mianowicie w Zakopanem. Potem można sfingować wypadek górski “i żyć długo i szczęśliwie”.\nNa koniec – żeby nie było wrażenia, że tylko kręcę nosem – powiem jeszcze, że kreacja Indianki ciekawa. Można się zastanawiać, na ile realistyczna (nie mówię już o warstwie magicznej, tylko o używanym przez nią aparacie pojęciowym), ale napisana zgrabnie.\nPo zaledwie trzech latach nauki polskiego potrafiła już czytać felietony pana Prusa (ze zrozumieniem) i Świętochowskiego (bez zrozumienia).\nSkądś to znam. Prus rzeczywiście pisał prostym, zrozumiałym językiem, a Świętochowski… czasem trzeba czytać pięć razy w kółko, a i tak pozostają wątpliwości, co miał na myśli.


Legendy o powstaniu kawy - Czas Gentlemanów - dla mężczyzn z klasą.\nHistoria, Kawa, Używki\nOstatnio pisałem o tym, że picie kawy może być nie tylko podróżą smakową, lecz także podróżą w przestrzeni i czasie. Napój ten pochodzi bowiem z dalekich, orientalnych krain, które do dziś są pełne uroku. Cofając się do czasów, w których kawę doceniono, zaczęto szerzej produkować i spożywać, trafimy na okres wielkich podróży, odkrywców i poszukiwaczy przygód. Wraz z końcem wypraw krzyżowych, na Bliski Wschód przybywało coraz więcej wysłanników z Europy. Zapisywali oni w swoich relacjach z podróży przedziwne informacje na temat tajemniczego, czarnego napoju.\nTak! Odkrycie kawy ma swoją datę (przybliżoną) i to relatywnie niedawną. Wydawać by się mogło, że powinna być czymś tak oczywistym i starym, jak herbata czy tytoń. Okazuje się jednak, że choć owoce kawowca, a nawet wywary z nich, były znane w Afryce od wieków, to dopiero Jemeńczycy, między XIV a XV wiekiem opanowali proces odpowiedniego przygotowywania ziaren do zrobienia z nich napoju, jaki znamy.\nPodróżnicy i historycy, po latach zbierali informacje na temat kawy i tworzyli tym samym jej legendę. Pierwszym, który opublikował drukiem historię kawy był maronicki mnich Faustus Banesius Naironus. W 1671 roku wydał w Rzymie traktat o kawie [De saluberrima potione cahuè…]. Jako pierwszy opisał legendę z kozami. Opisał też wiele nieprawdopodobnych historii, więc nie trzeba mu wierzyć. Legendę natomiast warto przytoczyć, gdyż jest często powtarzana, no i dodaje szczypty niesamowitości.\nWedług podania Naironusa, pewien abisyński lub arabski pasterz kóz [w innych wersjach były to wielbłądy] zaniepokoił się zachowaniem swoich podopiecznych. Zwierzęta bowiem przez całą noc skakały i tańczyły mimo całodziennej aktywności. Działo się tak zawsze gdy zjadły owoce pewnego krzewu. Po radę udał się do pewnego jemeńskiego klasztoru.\nPrzeor zainteresował się tą sprawą. Uznał, że przyczyna leży owocach krzewu, które kozy chętnie jadły. Ugotował więc te owoce, wypił wywar i również nie spał całą noc. Mnisi chętnie przyjęli ten napój, gdyż pomagał im w całonocnych modlitwach. Okazał się on też świetnym lekarstwem i ogólnym wzmacniaczem kondycji.\nTurcy podobno wciąż modlą się za Sciadliego i Ajdrusa, czyli mnichów, których uważa się za odkrywców kawy z tej historii. Współcześnie sądzi się jednak, że motyw z kozami pojawił się stąd, że ziarna kawy przypominają odchody tych zwierząt. W średniowiecznym Oriencie chętnie doszukiwano się związków między rzeczami wyglądającymi podobnie.\nIstnieją różne wariacje tej legendy, lecz także zupełnie inne, jak ta mówiąca o Mahomecie. Wedle niej prorok był pewnego razu bardzo zmęczony. Wszechmogący zesłał mu archanioła Gabriela z nieznanym napojem, który nazywał się kahwa albo kahve. Napój orzeźwił Mahometa i, jak podaje kronikarz: „poczuł się na tyle silny, by zwalić z konia czterdziestu mężów i posiąść czterdzieści kobiet”. Sir Thomas Herbert zanotował tę historię w 1627 roku, tymczasem sam Koran milczy na temat kawy.\n<<Zobacz też: Concierge – asystent do zadań specjalnych>>\nRycina z 1931 roku przedstawiająca kawowca i jego owoce.\nPochodzenie nazwy kawy również należy do kwestii dyskusyjnych. Źródłem słowa jakiego my używamy, tak samo jak tych używanych w innych europejskich językach (np. coffee, café czy też kофе) jest słowo arabskie kahwa. Nie ma pewności co do pochodzenia tego ostatniego. Wcześniej było ono jedną z nazw wina. Dlatego przyjęło się określanie kawy mianem „wina islamu”. Szukano też związków między winem a kawą. Oba rzekomo oddalają głód i zmęczenie. Stąd też problemy z legalnością picia kawy w Oriencie w pierwszych wiekach od jej wprowadzenia. Picia wina zakazywał Koran. Niektórzy więc przenosili na tej zasadzie ten zakaz na kawę.\nUznaje się za prawdopodobne, że nazwa pochodzi od prowincji Kaffa w południowej Etiopii. Jest to rzekomo miejsce, z którego pochodzi kawowiec. Jeszcze inna wersja głosi, że nazwa pochodzi od arabskiego słowa quwwa, oznaczającego „moc” i „siłę”. Kawa była bowiem kojarzona z jej krzepiącą mocą. Niemniej ta ostatnia propozycja nie spotyka się przychylnością etymologów.\nLegendy na bok, jakie są fakty?\nNiestety wynalezienie napoju przyrządzanego z prażonych ziaren kawowca nie było od razu uznane za wiekopomne wydarzenie. Dopiero po wiekach starano się dotrzeć do źródeł. W związku z odstępem czasowym i mniej wyrafinowanym warsztatem średniowiecznych historyków niewiele jest pewnych faktów dotyczących początków kawy.\nWiemy, że była od wieków spożywana w Afryce. Zarówno jedzono jej owoce, żuto wysuszone ziarna, jak i gotowano z niej zupę, do celów leczniczych. Prawdopodobnie nawet na Bliskim Wschodzie początkowo spożywano same owoce, jako smakołyk. Najdawniejsze świadectwo przychylne kawie zostawił po sobie prawnik jemeński Dżamal ad-Din Muhammad ibn Said ibn Ali ibn Muhammad al-Kabir al-Adani. Żył on na przełomie wieków XIV i XV. Od tego czasu jesteśmy pewni, że Orient wiedział czym jest czarny, krzepiący napój.\nKolejne lata mijały i kawa zyskała taką popularność w krajach muzułmańskich, że stała się jedną z najważniejszych używek. Niedługo potem zainteresowali się nią Europejczycy. Stary Kontynent szybko przyswoił sobie ten napój i przejął prym w handlu nim… ale to już inna historia.\nTeraz żałuję, że nie prowadziłem bloga, kiedy byłem w Stambule. Cóż za materiał by z tego powstał! Na szczęście mam jeszcze trochę tureckiej kawy, więc może mały opis jeszcze mi się uda zrobić.\nŹródło: Božidar Jezernik, Kawa. Esej, Wołowiec 2011.\nTagi:Kawa, Legendy, Podróże, Świat, Używki, Zdrowie\nHistoria, Wizerunek, Zapach\nOld Spice – kultowy zapach dla mężczyzny\nŚwietna historia 😉 W gruncie rzeczy trudno dokładnie określić z jakiego kraju pierwotnie wywodzi się kawa.\nDopiero teraz trafiłem na bloga i jest świetny. Artykuł przeczytałem cały, choć pod koniec ledwo dałem rade. Wszystko przez to że przeczytałem ” Mahomet poczuł się na tyle silny, by zwalić konia czterdziestu mężom. Jeszcze raz, artykuł i blog bardzo fajny będę często zaglądał.\nReply to abidal


Komunikat ZTM z dnia 24.03.2020\nOd jutra obowiązywać będzie ograniczenie liczby pasażerów w transporcie zbiorowym. Liczba pasażerów w autobusach i tramwajach nie będzie mogła przekraczać połowy liczby miejsc siedzących.\nInformujemy, że władze państwowe wprowadziły kolejne ograniczenia - dotyczące przemieszczania się i zgromadzeń - które mają pomóc w zapobieganiu rozprzestrzeniania się koronawirusa. Obowiązywać będą one od jutra, tj. od 25 marca do 11 kwietnia. W autobusie lub tramwaju na liniach ZTM Poznań liczba pasażerów w autobusach i tramwajach nie będzie mogła przekraczać połowy liczby miejsc siedzących co oznacza, że tylko połowa miejsc siedzących będzie mogła być zajęta.\nChcemy podkreślić, że na bieżąco będziemy reagować na potrzebę wprowadzenia ewentualnych korekt w odniesieniu do pojedynczych kursów.\nJednocześnie ponownie chcielibyśmy podkreślić, że sytuacja jest wyjątkowa i nie ma precedensu we współczesnej historii komunikacji.


1200 archiwalnych fotografii polskiego architekta na węgierskim portalu | dzieje.pl - Historia Polski\nUlica Batorego w getcie w Skierniewicach, kolumna ludzi - prawdopodobnie robotników żydowskich prowadzonych do pracy. 1941 r. Fot. Bogdan Celichowski. Źródło: portal FORTEPAN\n1200 zdjęć fotografującego amatorsko architekta Bogdana Celichowskiego, wykonanych w Polsce, głównie przed drugą wojną światową, w jej trakcie i zaraz po, trafiło na węgierski portal Fortepan, publikujący fotografie do wykorzystania przez każdego.\nSyn zmarłego w ubiegłym roku w wieku 94 lat poznańskiego architekta, Jerzy, mieszkający od ponad 25 lat na Węgrzech, przekazał Fortepanowi do zeskanowania kilka tysięcy zdjęć i negatywów swojego ojca. Portal zamieścił część z tych fotografii.\nZdjęcia przedstawiają rodzinę i przyjaciół autora, napotkane na ulicy osoby i zauważone sytuacje, a także zniszczone podczas wojny i powstające z ruin miasta polskie, które Bogdan Celichowski fotografował w ramach studiów architektonicznych, jeżdżąc z kolegami po kraju. Na wielu zdjęciach widać Poznań i jego okolice.\n„To jest troszkę dokument epoki. Można zobaczyć, jak wyglądało życie, jak się ludzie ubierali, co robili” – powiedział PAP Jerzy Celichowski.\nNa fotografiach z czasów wojny widać m.in. ulicę Batorego w getcie w Skierniewicach, kolumnę ludzi - prawdopodobnie robotników żydowskich prowadzonych do pracy, samolot na niebie czy paczki z pomocą Polskiego Czerwonego Krzyża, ale także np. dzieci w sadzie czy samego autora z rowerem na ulicy w Skierniewicach, gdzie rodzina przez jakiś czas mieszkała po wysiedleniu z Poznania w 1939 r., zanim wróciła do rodzinnego miasta w 1945 r.\n„W czasie wojny fotografował sporo. Mówił mi, że wysyłał negatywy ze Skierniewic pocztą do Wiednia. Tam zdjęcia były wywoływane i przysyłane” – powiedział Jerzy Celichowski.\nJego ojciec dokumentował też życie studenckie po wojnie na wydziale architektury Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Poznaniu. Na fotografiach widzimy m.in. młodych ludzi na wycieczce w 1947 r. Z tego samego roku pochodzi też m.in. zdjęcie ukazujące troje młodych ludzi w kajaku na tle plaży w Sopocie.\nJedno ze zdjęć przedstawia wejście do Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie; Bogdan Celichowski uczestniczył w projektowaniu muzeum.\nJak podkreślił Jerzy Celichowski, te zdjęcia zawsze były w domu, ale sam często nawet ich nie znał, bo ojciec pokazywał zwykle tylko „kanon rodzinny”, a poza tym wiele fotografii było jedynie w negatywach.\n„Nawet nie wiedziałbym, co z tymi zdjęciami zrobić. Gdy trafiły na Fortepan, nagle okazały się istotne, ludzie się nimi cieszą, już się ukazały w szeregu publikacji” – powiedział Celichowski. O przekazaniu kolekcji pisał m.in. węgierski portal index.hu.\nJak podkreślił Jerzy Celichowski, jego ojciec chciał mieć kiedyś wystawę. Przed śmiercią zgodził się na zamieszczenie swych zdjęć na Fortepanie, a nawet brał udział w ich doborze.\n„Teraz ma w internecie permanentną wystawę swojej kolekcji na całym świecie. Szkoda, że tego nie widzi” – powiedział Jerzy Celichowski.\nPowstały w 2005 r. Fortepan zamieszcza zdjęcia na zasadzie wolnej licencji, która umożliwia nieograniczone nieodpłatne wykorzystanie prac pod warunkiem zamieszczenia informacji o autorze, jeśli jest on znany.\nW internetowym archiwum fotograficznym Fortepanu znajduje się obecnie prawie 80 tys. zdjęć, które każdy może ściągnąć. Zdjęcia Bogdana Celichowskiego są pierwszymi zagranicznymi, które tam zamieszczono.


Zmarł George Blake – jeden z najsłynniejszych radzieckich szpiegów\nTu jesteś Strona główna Publikacje Styczeń 2021\nPrzegląd Wywiadowczy nr 81\nW Moskwie, w wieku 98 lat, zmarł George Blake, znany brytyjski podwójny agent, który w latach 50. XX w. zdradził Związkowi Radzieckiemu wiele sekretów i tożsamość licznych zachodnich szpiegów. Rosja potwierdziła jego śmierć, nie podając przy tym żadnych szczegółów. W swoim oświadczeniu prezydent W. Putin powiedział, że „pułkownik Blake był genialnym profesjonalistą szczególnego rodzaju i odwagi (…) W latach swojej trudnej i intensywnej służby wniósł naprawdę nieoceniony wkład w zapewnienie strategicznego parytetu i zachowanie pokoju na planecie”.\nPodobnie jak wykształceni w Cambridge inni radzieccy agenci: Kim Philby, Guy Burgess i Donald Maclean, Blake był brytyjskim oficerem wywiadu, który stał się oddanym marksistą, rozczarowanym Zachodem. Zwerbowany został prawdopodobnie w Korei na początku lat 50., kiedy w czasie wojny dostał się do niewoli. Jego szpiegostwo trwało mniej niż dziesięć lat, ale kosztowało życie wielu agentów i zniweczyło ważne operacje brytyjskie i amerykańskie w Europie.\nZostał schwytany w 1961 r., potajemnie sądzony i skazany na 42 lata więzienia. Pięć lat później, z pomocą wewnętrzną i zewnętrzną, uciekł z więzienia Wormwood Scrubs w Londynie do Moskwy. Pozostawił żonę, troje dzieci i publiczną wrzawę z powodu swojej ucieczki.\nRozpoczynając nowe życie w Moskwie w 1966 r., Blake przyjął tożsamość pułkownika Georgija Iwanowicza Bleyka, otrzymał Order Lenina oraz emeryturę i mieszkanie. Pomagał szkolić sowieckich agentów, a w 2007 r., w swoje 85 urodziny, otrzymał od prezydenta Putina Order Przyjaźni. Napisał autobiografię „No Other Choice” (1990) i pamiętnik „Transparent Walls” (2006). W wywiadzie dla NBC News z 1991 r. wyraził ubolewanie z powodu śmierci agentów, których ujawnił, ale nie z powodu szpiegostwa. Zaprzeczył jakoby był zdrajcą, tłumacząc się, że nigdy nie uważał się za Brytyjczyka, chociaż był synem naturalizowanego obywatela Imperium.\nŹródło: The New York Times z 26.12.2020 r.\nA. Nawalny udowadnia zaangażowanie służb Rosji w próbę otrucia – rosyjska administracja odrzuca oskarżenia\nLider rosyjskiej opozycji Aleksiej A. Nawalny oświadczył, że państwo próbowało go zabić przy pomocy śmiercionośnej substancji chemicznej. 20 grudnia 2020 roku Nawalny ujawnił nagranie, które pokazuje, jak, udając rosyjskiego urzędnika, wyciąga przez telefon informacje od mężczyzny, rzekomo członka oddziału zabójstw, który wyznał, że trucizna została podrzucona do jego bielizny i że przeżył tylko dzięki szybkiej pomocy medycznej. Według Nawalnego tym mężczyzną był Konstantin Kudrawcew, specjalista ds. broni chemicznej w Federalnej Służbie Bezpieczeństwa (FSB).\nTymczasem FSB zdementowała jego rewelacje, utrzymując, że nie było niezależnego potwierdzenia, jakoby Nawalny rzeczywiście rozmawiał z Kudrawcewem. Zdaniem FSB wideo było fałszerstwem wykonanym przy współudziale służb zachodnich.\nRzecznik prezydenta Putina Dmitrij S. Pieskow stwierdził, że Nawalny cierpi na wyraźną manię. Jak dodał: „można też definitywnie zidentyfikować pewne elementy złudzenia wielkości – mówią, że porównuje się nawet do Jezusa”. Według Kremla nie jest jasne, czy Nawalny w ogóle został otruty, a gdyby tak było, to mógłby to być podstęp zachodnich agencji wywiadowczych w celu osłabienia Putina.\nWedług badań przeprowadzonych przez Instytut Lewady tylko jedna trzecia Rosjan uważa, że Nawalny został otruty, a jedna trzecia wierzy, że był w to zamieszany rząd. Chociaż niewielu Rosjan wyszło na ulice, aby zaprotestować przeciwko otruciu Nawalnego, wydarzenie to odbiło się głośnym echem. Dwa filmy Nawalnego obejrzano już 38 milionów razy na YouTube. Yandex, główna rosyjska wyszukiwarka i firma internetowa, określił jego zatrucie jako jedno z najczęściej wyszukiwanych wydarzeń w roku.\nWydaje się, że władze rosyjskie przygotowują się do napięć społecznych: parlament przyspieszył przyjęcie ustaw nakładających nowe ograniczenia na protesty i wolność słowa oraz dających rządowi nowe uprawnienia do blokowania zagranicznych serwisów społecznościowych, takich jak Facebook czy YouTube.\nŹródło: The New York Times z 23.12.2020 r.\nZmasowany atak rosyjskich hakerów na amerykańskie agencje rządowe\nWedług amerykańskich źródeł rządowych rosyjscy hakerzy przeprowadzili największy od ponad pięciu lat atak cybernetyczny na Stany Zjednoczone. Hakerzy byli w stanie monitorować wewnętrzne e-maile w Departamencie Skarbu i Handlu oraz włamać się do innych instytucji. Atak był na tyle poważny, że w dniu 13 grudnia 2020 roku zwołano nadzwyczajne posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Narodowego USA, która dzień później oświadczyła, że ściśle współpracuje z FBI i Agencją ds. Cyberbezpieczeństwa i Infrastruktury (CISA) „w celu koordynowania szybkiej i skutecznej odbudowy strat i odpowiedzi na ostatni atak”.\nUważa się, że kampania cyberszpiegowska rozpoczęła się prawdopodobnie już w marcu. Określana jest jako wysoce wyrafinowana operacja, którą prowadzi przeciwnik „z najwyższej półki” – termin odnoszący się do kilku aktorów państwowych, którzy zatrudniają najlepszych hakerów i posiadają zaawansowane technologie.\nUrzędnicy USA nie wskazali oficjalnie państwa, które stało za kampanią cyberszpiegowską, jednak kilka amerykańskich i europejskich serwisów informacyjnych za sprawcę uznało Rosję. Według „Washington Post” za atakami stoi znana rosyjska grupa hakerska Cozy Bear (znana też jako APT 29), powiązana z agencjami szpiegowskimi FSB i SVR.\nNa początku 2020 r. grupa Cozy Bear została oskarżona przez Wielką Brytanię, Stany Zjednoczone i Kanadę o próbę kradzieży tajemnic szczepionki przeciw COVID-19; wcześniej w latach 2014-2015 przypisywano jej próby włamania do systemów Białego Domu i Partii Demokratycznej.\nOstatni cyberatak rozpoczął się od kradzieży przez Cozy Bear wyrafinowanych narzędzi cybernetycznych, używanych przez firmy FireEye i SolarWinds. Oprogramowanie o nazwie SolarWinds było szeroko używane przez 300 tys. firm i agencji na całym świecie, w tym departamenty Stanu, Obrony, Skarbu i Handlu USA, Agencję Bezpieczeństwa Narodowego i Biuro Prezydenta.\nEksperci uważają, że hakerzy wstawili własny kod do oprogramowania SolarWinds, ukrywając swoje złośliwe oprogramowanie w jego łatkach i w ten sposób byli w stanie uzyskać dostęp oraz monitorować w czasie rzeczywistym ruch e-mailowy w agencjach rządowych i pomiędzy nimi. Nie jest pewne, czy włamanie miało wpływ na działalność agencji wywiadowczych USA. Prócz Stanów Zjednoczonych ucierpiały też prawdopodobnie inne państwa i agencje. SolarWinds wśród swoich klientów wymienia rząd Wielkiej Brytanii, a także Parlament Europejski i Agencję Wsparcia NATO.\nŹródło: The Guardian z 14.12.2020 r. oraz Washington Post z 14.12.2020 r.\nZmarł John Le Carre – autor szpiegowskich bestsellerów\nW wieku 89 lat zmarł w Kornwalii, w południowo-zachodniej Anglii, John le Carre, pracownik wywiadu, który został powieściopisarzem, a jego eleganckie i skomplikowane narracje zdefiniowały thriller szpiegowski z czasów zimnej wojny i przyniosły uznanie dla tego gatunku literackiego. Rodzina podała, iż zmarł na zapalenie płuc, bez związku z COVID-19.\nUrodzony jako David John Moore Cornwell w Poole w południowo-zachodniej Anglii, otrzymał typowe wykształcenie wyższej klasy średniej: prywatną szkołę Sherborne, rok studiował literaturę niemiecką na Uniwersytecie w Bernie. Odbył obowiązkową służbę wojskową w Austrii, gdzie przesłuchiwał uciekinierów z bloku wschodniego. Uzyskał dyplom z języków nowożytnych na Uniwersytecie Oksfordzkim.\nPo ukończeniu studiów, które przerwało bankructwo ojca, uczył w prestiżowej szkole z internatem Eton, po czym dołączył do służby zagranicznej. Oficjalnie był dyplomatą, a w rzeczywistości pracownikiem kontrwywiadu MI5, w której rozpoczął służbę jeszcze jako student w Oksfordzie. Następnie został przeniesiony do wywiadu MI6, służąc w Niemczech pod oficjalnym przykryciem drugiego sekretarza ambasady brytyjskiej.\nBył uważany za niekwestionowanego giganta literatury angielskiej, który zdefiniował erę zimnej wojny. Jego prace są czytane i cenione na całym świecie. Książki utrzymane są w konwencji powieści szpiegowskich, nie stronią od wątków autobiograficznych. Przez sześć dekad dominował na listach bestsellerów. Był laureatem licznych nagród. Ostatnia z nich to Nagroda im. Olofa Palmego. Do jego najważniejszych dzieł należą m.in.: „Ze śmiertelnego zimna”, „Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg”, „Nocny recepcjonista”, „Bardzo poszukiwany człowiek” czy „Wierny ogrodnik”. Ponad 20 jego powieści dotyczy realiów szpiegostwa. Wiele z nich doczekało się filmowych i telewizyjnych adaptacji.\nJego pierwsze trzy powieści zostały napisane, gdy był agentem wywiadu, stąd też był zmuszony, by publikować pod pseudonimem. Pozostał „le Carre” (franc. kwadrat) przez całą swoją karierę.\nŹródło: Associated Press z 13.12.2020 r.\nTajna chińsko-szwajcarska umowa o readmisji w ogniu krytyki\nSafeguard Defenders, azjatycka grupa działającą na rzecz praw człowieka, ujawniła pełny tekst tajnej umowy o readmisji między Szwajcarią a Chinami, która umożliwiła chińskim funkcjonariuszom bezpieczeństwa wjazd do Szwajcarii na koszt tamtejszych podatników.\nPięcioletnia umowa podpisana pomiędzy tymi państwami w 2015 r. wygasła 9 grudnia 2020 r. Określała ona warunki wjazdu chińskich agentów do Szwajcarii i przesłuchanie podejrzanych obywateli Chin, których władze szwajcarskie chciały deportować. W przeciwieństwie do ponad 50 podobnych umów, które Szwajcaria podpisała z innymi krajami, ta umowa nigdy nie została opublikowana i podana do publicznej wiadomości.\nWedług Safeguard Defenders umowa pozwala zaprosić na dwutygodniowe „misje” ekspertów z ministerstwa bezpieczeństwa publicznego, ale po wystosowaniu zaproszenia Chiny mogły wybrać swoich agentów bez zgody Szwajcarii. Mogli oni wjechać do kraju bez oficjalnego statusu, a Szwajcaria zobowiązała się do zachowania ich tożsamości w tajemnicy.\nTajemnicą owiano sam fakt zawarcia umowy, pracę chińskich agentów, wybór ministerstwa bezpieczeństwa publicznego o szerokich kompetencjach obejmujących policję i służby wywiadowcze, a nawet obecność agentów.\nWedług ekspertów umowa była niezwykle korzystna dla Chińczyków i wykraczała poza zwykłe ustalenia dotyczące wymiany informacji odnośnie do migracji. Nie istniały żadne przepisy dotyczące nadzorowania działalności agentów poza ich współpracą z władzami szwajcarskimi. Co więcej, nieoficjalny status agentów prawdopodobnie oznaczał, że podróżowali na wizach turystycznych i mogli przemieszczać się po terytorium całej strefy Schengen.\nIstnienie porozumienia ujawnił po raz pierwszy jeden z serwisów informacyjnych w sierpniu ubiegłego roku, co wywołało oburzenie w całej Szwajcarii. Umowa była na tyle tajna, że nawet szwajcarski parlament i komisja spraw zagranicznych nie wiedziały o jej istnieniu. Szwajcarski sekretariat ds. Migracji (SEM) bronił porozumienia jako koniecznego ograniczenia nielegalnej migracji, twierdząc, że kontroluje informacje przekazywane chińskim urzędnikom. Porozumienie według SEM zostało użyte tylko raz, w 2016 r., kiedy wśród 13 osób deportowanych znalazły się cztery osoby ubiegające się o azyl.\nObrońcy praw człowieka obawiają się, że umowa może zagrozić osobom, które opuściły Hongkong znajdujący się pod znacznie większą kontrolą Chin. Uważają też, że kontynuacja umowy między Chinami a Szwajcarią może pozostawić Szwajcarię w „niezręcznej lub niemoralnej sytuacji”.\nŹródło: The Guardian z 09.12.2020 r.\nNowe fakty w sprawie tzw. syndromu hawańskiego\nW nowym raporcie Narodowej Akademii Nauk USA stwierdzono, że tzw. syndrom Hawany, który dotknął amerykańskich i kanadyjskich dyplomatów na Kubie i w Chinach w latach 2016-2017, był prawdopodobnie spowodowany promieniowaniem. Badanie, które zostało zlecone przez Departament Stanu USA, jest ostatnim z długiej listy naukowych ocen tajemniczego zjawiska. Sprawa jest przedmiotem dyskusji w środowiskach naukowych, dyplomatycznych i wywiadowczych.\nW 2017 r. Waszyngton odwołał większość swojego personelu z ambasady USA w Hawanie i co najmniej dwóch dyplomatów z konsulatu USA w chińskim Kantonie. Ewakuowani zgłaszali, że doświadczali „ostrych zjawisk słuchowych lub sensorycznych” i słyszeli „niezwykłe lub przeszywające dźwięki”. Późniejsze testy wykazały, że cierpieli na nagłą i niewyjaśnioną utratę słuchu i prawdopodobnie na różne formy urazów mózgu. W kwietniu 2019 r. ambasada kanadyjska ewakuowała wszystkich członków rodziny swojego personelu stacjonującego w stolicy Kuby z powodu podobnych problemów zdrowotnych.\nNajnowsze badanie przeprowadzone przez Narodową Akademię Nauk było wynikiem współpracy czołowych toksykologów, epidemiologów, inżynierów-elektryków i neurologów. Powstały 66-stronicowy raport szczegółowo opisuje objawy, jakich doświadczyło prawie 40 przebadanych pracowników administracji USA. Jego autorzy podali, że zbadali wiele potencjalnych przyczyn, w tym czynniki psychologiczne, choroby zakaźne, ukierunkowaną energię o częstotliwości radiowej, a nawet narażenie na środki owadobójcze. Ostatecznie doszli do wniosku, że „wiele charakterystycznych i ostrych oznak, symptomów i obserwacji zgłaszanych przez pracowników [rządu USA] jest zgodnych z efektami ukierunkowanej, impulsowej energii o częstotliwości radiowej (RF)”.\nBadanie nie dało odpowiedzi na pytanie, czy objawy doświadczane przez chorych wynikały z celowych ataków, a jeśli tak, to kto mógł za nimi stać. Niektórzy zarzucali rządom Kuby i/lub Rosji odpowiedzialność za syndrom. Jednak te ostatnie stanowczo zaprzeczyły oskarżeniom.\nŹródło: portal intelNews.org z 07.12.2020 r.


Schody z balustradą czy bez? Zobacz inspirujące przykłady - EkoOszczedni.pl - Oszczędzanie energii, Ekologiczne ogrzewanie domu, Energia ekologiczna\nStrona główna» Artykuły» Schody z balustradą czy bez? Zobacz inspirujące przykłady\nJaką automatyką zastosować do kotłów?\ntagi artykułu: podłogi i schody, buduję, remontuję, urządzam, dom\nostatnia edycja: 2018-05-11 11:45:49\nRintal Polska, schody Teno bez balustrady. Cena: od 16,5 tys. zł (w promocji „Maj bez VAT)


Przełom w diagnostyce chorób autoimmunologicznych? Wystarczy próbka krwi - PoradnikZdrowie.pl\nCzy już wkrótce osoby zagrożone rozwojem chorób autoimmunologicznych dowiedzą się o tym ze znacznym wyprzedzeniem, nim jeszcze choroba poczyni nieodwracalne zmiany w organizmie? Być może tak właśnie będzie – duńscy naukowcy przy pomocy nowej techniki badań po raz pierwszy na świecie zidentyfikowali bowiem we krwi cząsteczki, które mogą determinować rozwój takich chorób.\nToczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów, alergia, twardzina układowa, czy choroba Hashimoto – to tylko niektóre z przykładów chorób autoimmunologicznych, czyli takich, w których organizm atakowany jest przez własny układ odpornościowy. Za ich rozwój odpowiedzialne jest zaburzenie w pracy tegoż układu – rozpoznaje on własne komórki jako ciała obce i usiłuje je zniszczyć.\nMimo, że sposób, w jaki dochodzi do rozwoju takich chorób jest już poznany, ciągle nie wiadomo, u kogo się rozwiną. O krok bliżej w wyjaśnieniu tej zagadki są badacze z Uniwersytetu w Aarhus w Danii wraz z naukowcami ze Szpitala Uniwersyteckiego w Aarhus, Uniwersytetu Kopenhaskiego i Narodowego Instytutu Zdrowia w stanie Maryland w USA.\nBadacze odkryli, że we krwi osób chorujących na jedną z chorób autoimmunologiczny - toczeń rumieniowaty układowy – krążą nieznane wcześniej cząsteczki białkowe, tak duże, że znajdują się tuż przy ściankach naczyń. Mogą się do nich przyklejać i doprowadzać do rozwoju stanu zapalnego.\nOdkrycie tych cząsteczek stało się możliwe dzięki wykorzystaniu nowej techniki, umożliwiającej śledzenie określonych cząsteczek w próbce krwi, a następnie pomiar ich wielkości w nanometrach. Badacze nazwali ją NIP-Q (Nanoscale Immunoactive Protein Quantification).\nJak wyjaśnia jeden z autorów badania i współwłaściciel patentu, Kristian Juul-Madsen z Wydziału Biomedycyny Uniwersytetu w Aarhus: „Łączymy cząsteczki białka z małymi cząsteczkami metalu, które silnie fluoryzują po oświetleniu laserem. Możemy śledzić cały proces na ekranie, co doprowadziło nas do odkrycia, że pacjenci z toczniem mają znacznie wyższe stężenie bardzo dużych cząsteczek, niż osoby zdrowe. Ta technika umożliwia zidentyfikowanie zjawiska absolutnie kluczowego dla rozwoju choroby u pacjentów z toczniem. Wyobrażamy sobie, że istnieje krytyczny poziom tych cząsteczek, powyżej którego rozwija się ta choroba” – mówi.\nWczesne rozpoznanie chorób autoimmunologicznych ma olbrzymie znaczenie: im szybciej zaczną być leczone, tym łatwiej jest łagodzić ich objawy i zapobiec potencjalnemu uszkodzeniu narządów. Dlatego w kontekście klinicznym niezwykle przydatny byłby test, który pozwoli na podstawie próbki krwi dać odpowiedź, czy w organizmie pacjenta rozwija się toczeń. Jednak nie tylko: zespół badawczy ma nadzieję, że technika ta może być również wykorzystywana do wykrywania innych chorób autoimmunologicznych. Naukowcy oczekują, że jako narzędzie diagnostyczne nowa metoda zacznie być wykorzystywana w ciągu najbliższych kilku lat.\nPo latach znowu widzi. Dzięki protezie oka wydrukowanej w 3D