W złożonym środowisku zmienności, oddziaływania wielu ograniczeń i wpływów, zarówno wewnętrznych jak i zewnętrznych, naturalnym staje się dążenie do minimalizacji ryzyka niepowodzeń. Wymaga to uwzględnienia ryzyk występujących w otoczeniu organizacji jak również w jej działalności operacyjnej. Wykorzystanie ustanowionych norm międzynarodowych pomoże zapewnić skuteczność, efektywność i spójność zarządzania ryzykiem w całej organizacji. Komisja Pełnomocników Klubu POLSKIE FORUM ISO 9000, z jej przewodniczącym inż. Antonim Kleniewskim, niezależnie od szerokiego omawiania tematu zarządzania ryzykiem podczas swoich spotkań, odpowiadając na sugestie, wyrażone w trakcie i po I Seminarium, zorganizowała II Seminarium, kładąc nacisk na praktyczne rozwiązania. Celem Seminarium było zainspirowanie i pomoc Pełnomocnikom i uczestnikom seminarium we wdrożeniu i zastosowaniu elementów zarządzania ryzykiem w ich systemach zarządzania. Realizację tego celu zapewniła Komisja poprzez dobór tematów referatów i zaproszenie do ich przedstawienia wysokiej klasy specjalistów. Seminarium odbyło się w Ciechocinku, w pięknym hotelu Pałac Targon, w dniach 15-17 października 2012 r. Seminarium rozpoczął referat Zarządzanie ryzykiem, ciągłość działania, znormalizowane systemy zarządzania - praktyczne zastosowanie teorii, który przedstawił dr Sławomir Zapłata z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, z Katedry Znormalizowanych Systemów Zarządzania. Przedstawione zostały aspekty zarządzania ryzykiem. Problematyka wskazana została dwupłaszczyznowo poprzez dwa możliwe podejścia do zarządzania ryzykiem. Pierwsze wskazuje na wykorzystanie normatywnego podejścia do zarządzania jakością poprzez zastosowanie wytycznych zawartych w normie ISO 31000. Podejście drugie wywodzi się z systemowego zarządzania jakością ISO 9001, ale w ramach... »\nOcena zagrożeń w procesie pracy oraz motywacji pracowników wiedzy w zależności od działu organizacji\nNajczęstszą przyczyną wypadków przy pracy jest błąd człowieka.Wstęp Organizacje, które stają w obliczu globalizacji rynków, narastającej konkurencji oraz stale zmieniających się wymagań konsumentów, zmuszone są rozwijać sprawne systemy zarządzania. Najbardziej rozpowszechniony jest system zarządzania jakością, ale zauważa się także intensywny rozwój systemów zarządzania środowiskowego oraz zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy (bhp). Podstawowe zasady postępowania skierowane na zapewnienie należytego bezpieczeństwa oraz ochrony zdrowia i życia pracowników zawarte są w stosownych przepisach prawnych i kształtują system zarządzania bhp. Także przepisy prawa odgrywają bardzo istotną rolę w zakresie kształtowania bezpiecznych i higienicznych warunków w środowisku pracy. Na początku XX wieku podstawy naukowej teorii zarządzania zostały zbudowane w wyniku obserwacji i pomiaru pracy robotników. Jednak współcześnie dominuje praca umysłowa, która ma cechy odmienne niż praca fizyczna [Fryczyńska 2003, s. 29]. Zwiększa się zapotrzebowanie na pracowników, którzy mogą zastosować swoją wiedzę w różnym kontekście, okolicznościach czy też warunkach technologicznych. Powstają dziś zatem nowe wyzwania, które wynikają z powszechności wykonywania kreatywnej pracy umysłowej [Fazlagić 2001]: czas pracy nie jest miernikiem wydajności pracy, miejsce pracy jest nieistotne, wartość pracownika rośnie wraz ze zdobywaną wiedzą, przyrost nakładów intelektualnych nie zawsze daje odpowiedni przyrost efektów, praca nie zawsze daje obiektywne efekty, które można odnieść do wzorca, w pracy zespołowej pracowników wiedzy występuje efekt synergii. W związku z tym tradycyjne metody pomiaru środowiska pracy wydają się nieadekwatne. W związkuadków przy pracy jest błąd człowieka.uczestników organizacji wykorzystujących wiedzę jako czynnik produkcji [Morawski 2003, s. 19]. Pracownicy tacy są "wynagradzani za efektywność myślenia" [Skrzypek 2009, s. 8... »\nWykorzystanie doświadczeń systemowego zarządzania bezpieczeństwem informacji.Ciągłość działania - zarys obszaru badawczego Tematyka ciągłości działania kojarzona jest zazwyczaj z zagadnieniami zapewnienia działania zasobów informatycznych, z uwagi na powszechność wykorzystywania komputerów w codziennej pracy. Jednakże zagadnienie zapewnienia bezpieczeństwa informatycznego stanowi jedynie jeden z obszarów bezpieczeństwa funkcjonowania każdej organizacji. Bezpieczeństwo informatyczne stanowi oczywiście podstawowy element w ramach bezpieczeństwa informacji, ale nie jedyny. Systemowe zarządzanie tym obszarem działalności organizacji następuje najczęściej poprzez spełnienie wymagań zawartych w normie ISO/IEC 27001. W ramach wymagań dla systemowego zarządzania bezpieczeństwem informacji (SZBI) znajdują się również zagadnienia ciągłości działania, ale dotyczące sfery bezpieczeństwa informacji i to w ujęciu informatycznym - utrzymania ciągłości działania systemów umożliwiających dostęp do informacji. Rozszerzeniem koncepcji zarządzana ciągłością działania jest holistyczne podejście do ryzyk w działalności organizacji poprzez identyfikację zagrożeń, szacowanie i kwantyfikację ryzyk oraz podejmowanie działań zapobiegawczych w kontekście zrealizowania się ryzyk. Systemowe ujęcie tych zagadnień związane jest z budową systemu zarządzania ciągłością działania (SZCD) bazującego na normie BS 25999-2. System ten nazywany jest również systemem zarządzania ciągłością biznesową (lub biznesu), lecz z uwagi na ogólny charakter wskazanego standardu przeznaczonego również do zastosowania przez organizacje non-profit zdecydowanie trafniejszym sformułowaniem jest "ciągłość działania". Z uwagi na powszechne wykorzystanie informatyki, naturalnym jest kojarzenie ciągłości działania z aspektami bezpieczeństwa informatycznego. Jednakże ciągłość działania każdej organizacji nie kończy się na aspektach informatycznych. Co więcej, sfera narzędzi i... »\nZintegrowane systemy zarządzania na przykładzie usług pogrzebowych (M. Crowder, Quality standards: integration within a bereavement environment, The TQM Journal, 2013, nr 1) "Przejawem popularności systemów zarządzania jest bardzo duża liczba poświęconych im publikacji. Wszystkie te opracowania mogą być podzielone na dwie grupy: pierwsza dotyczy identyfikacji korzyści wynikających ze stosowania tych systemów, a druga koncentruje się na opisie sposobów wdrażania. W obu tych przypadkach autorzy koncentrują się zwykle na jednym, wybranym systemie zarządzania, np. na systemie zarządzania jakością zgodnym z wymaganiami normy ISO 9001 lub na systemie zarządzania środowiskowego ISO 14001. Niewiele jest natomiast rozważań dotyczących moż... »\nAnaliza wymagań normy PN-EN ISO 9001:2009 w zakresie zarządzania procesami\nAlicja Gębczyńska Andrzej Bujak\nIstotnym problemem jest właściwe zarządzanie procesami.W związku z nowelizacją normy ISO 9001 w 2000 roku po raz pierwszy zostało wprowadzone podejście procesowe. Za wdrożeniem tej koncepcji przemawiały praktyki firm, w których z sukcesem wprowadzono zarządzanie procesami. Wdrożenie podejścia procesowego miało na celu uzyskanie poprawy funkcjonowania organizacji oraz osiągnięcie wzrostu zadowolenia klienta, poprzez lepsze spełnienie jego wymagań. Celem artykułu jest wskazanie i interpretacja wymagań normy PN-EN ISO 9001:2009 nawiązujących do podejścia procesowego. Zidentyfikowane wymagania zostały przyporządkowane do poszczególnych etapów i działań składających się na zarządzanie procesami. Analiza wymagań normy PN-EN ISO 9001:2009 pozwoliła na wskazanie które etapy i działania z tego zakresu znajdują odzwierciedlenie w normie, a do których norma się nie odwołuje. Podejście procesowe Paradygmatem, który w ostatnich latach dokonał skokowych zmian w naukach o zarządzaniu, jest paradygmat myślenia procesami. Przechodzenie od myślenia strukturalnego do myślenia procesowego stworzyło nową filozofię zarządzania, której istotą jest podatność na zmiany i odchodzenie od linearnego spojrzenia na organizację na rzecz prawidłowości przepływu . Z pewnością wyniki badań Kevina P. McCormacka oraz Williama C. Johnsona , które potwierdziły istnienie silnego związku pomiędzy zarządzaniem procesami a wynikami firmy, również przyczyniły się do rozwoju koncepcji. A. Bitkowska, Zarządzanie procesami biznesowymi w przedsiębiorstwie, VIZJA PRESS&IT, Warszawa 2009, s. 11 G. B. Gruchman, Zarządzanie procesami i wyniki firmy - dowody oraz wnioski, www.gruchman.pl/20002002/cormack_Internet.htm Zgodnie z normą PN-EN ISO 9001:2009 punkt 0.2, podejście procesowe sprowadza się przede wszystkim do określenia powiązanych ze sobą działań, a następnie zarządzania nimi. "Stosowanie systemu procesów w organizacji wraz z ich identyfikacją oraz wzajemnym... »\nWiększość działających w Polsce laboratoriów posiada Certyfikat Akredytacji na zgodność z normą PN-EN ISO/IEC 17025:2005. Wynika to często z wymagań prawnych lub chęci zdobycia klienta i utrzymania się na rynku. Niestety, również często ich dokumentacja systemowa jest przesadnie rozbudowana, co w połączeniu z jej wersją papierową powoduje, że utrzymywany w laboratorium System Zarządzania bardziej przeszkadza niż pomaga w bieżącej działalności. Zdarzają się też przypadki, gdzie System Zarządzania i większość związanych z nim wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005, stanowi osobną działalność, całkowicie oderwaną od głównej istoty laboratorium, jaką jest bieżące wykonywanie badań i pomiarów. Celem artykułu jest przedstawienie propozycji systemu zarządzania zgodnego z normą PN-EN ISO/IEC 17025:2005 ze szczególnym uwzględnieniem minimalizacji stosowanej dokumentacji oraz opracowanie jej wersji elektronicznej. System Zarządzania spełniający wymagania normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Opracowany na potrzeby tego artykułu System Zarządzania zakłada utrzymywanie w laboratorium dokumentacji wyłącznie w wersji elektronicznej przy jednoczesnym spełnieniu wszystkich wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005. Pierwszą z dwóch głównych podstaw tego systemu jest minimalizacja stosowanej dokumentacji. Wszędzie tam, gdzie poszczególne wymagania normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 są ze sobą powiązane, zostały one połączone w jednym dokumencie (procedurze). W ten sposób liczba dwudziestu wymaganych przez normę procedur została zredukowana do jedenastu. Drugim głównym założeniem tej propozycji jest stosowanie wyłącznie dokumentacji w wersji elektronicznej. W odpowiedzi na problem, jakim jest spotykany bardzo często w laboratoriach przerost stosowanej dokumentacji, która posiadając formę papierową zajmuje dużo miejsca oraz jest kosztowna w archiwizacji, zaproponowano w jej miejsce dokumenty elektroniczne, uwzględniając przy tym odpowiednie sposo... »\nPatronat Klubu POLSKIE FORU M ISO 9000 Najwyższa jakość Quality International 2012 Konferencja i Gala finałowa.W dniu 28 września 2012 r. odbyło się w Poznaniu w Hotelu IBB Andersia uroczyste podsumowanie VI edycji Programu Najwyższa Jakość Quality International 2012, organizowanej przez redakcję Forum Biznesu, pod patronatem Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, Klubu POLSKIE FORUM ISO 9000 i Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Tegoroczną Galę Programu Najwyższa Jakość Quality International, poprzedziła Konferencja Quality International 2012 z udziałem laureatów, środowisk akademickich specjalizujących się w tematyce systemów zarządzania jakością, administracji publicznej oraz mediów. Znaczna część Konferencji przygotowana została przez Klub POLSKIE FORUM ISO 9000. W przygotowanych i zaprezentowanych referatach Klub reprezentowała prof. dr hab. Elżbieta Skrzypek z Katedry Zarządzania Jakością UMCS w Lublinie - Członek Honorowy Klubu, Członek Rady Programowej Klubu, z referatem "Jakość i etyka w biznesie", dr Marek Salerno-Kochan - przedstawiciel Członka Rzeczywistego Klubu Katedry Zarządzania Jakością Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie z referatem "Doskonalenie organizacji poprzez samoocenę. Wykorzystanie standardów jako narzędzia doskonalenia", mgr inż. Grażyna Żarlicka - Przewodnicząca Sekcji Organizacji Publicznych Klubu POLSKIE FORUM ISO 9000, ekspert Polskiej Nagrody Jakości w zespole organizacji publicznych, przedstawiciel Członka Rzeczywistego Klubu Loxess Polska sp. z o.o. a także prezes Klubu POLSKIE FORUM ISO 9000 dr inż. Elżbieta Krodkiewska-Skoczylas, przedstawiciel Członka Rzeczywistego Klubu Instytut Metrologii i Inżynierii Biomedycznej Wydział Mechatroniki Politechniki Warszawskiej. Obie panie przedstawiły referat stanowiący wprowadzenie do dyskusji na temat "Korzyści z wdrożenia ... »\nNajwiększym niebezpieczeństwem dla większości z nas nie jest to, że mierzymy za wysoko i nie osiągamy celu, ale to że mierzymy za nisko i cel osiągamy.Zasada orientacji na wyniki Zasada orientacji na wyniki jest jedną z ośmiu zasad doskonałości sformułowanych przez EFQM. Do 2009 roku była ona charakteryzowana w następujący sposób: "doskonałość to osiągnie wyników, które przynoszą zadowolenie wszystkim zainteresowanym funkcjonowaniem organizacji. W gwałtownie zmieniającym się otoczeniu, co jest charakterystyczne dla dzisiejszego świata, doskonałe organizacje są sprawne, elastyczne i zdolne do reagowania na szybko oraz często zmieniające się potrzeby stron zainteresowanych funkcjonowaniem organizacji. Doskonałe organizacje mierzą i przewidują potrzeby i oczekiwania wszystkich zainteresowanych stron, śledzą ich doświadczenia i sposoby postrzegania, a także monitorują i analizują wyniki działalności innych organizacji. Informacje są zbierane zarówno od obecnych, jak i przyszłych zainteresowanych stron. Są one wykorzystywane w celu ustalenia, wdrożenia i przeglądu polityk, strategii, celów, zadań, mierników i planów organizacji w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej. Zebrane informacje pomagają również organizacji w opracowaniu i osiągnięciu wyważonego zestawu wyników w relacjach ze stronami zainteresowanymi ." W 2009 roku EFQM zmodyfikował swój zestaw zasad. Obecnie nadal jest ich osiem lecz zmieniła się ich forma oraz interpretacja. W aktualnej ich wersji znajduje się zasada osiągania zrówno- Model Doskonałości EFQM, Krajowa Organizacja Partnerska EFQM, Warszawa 2002. ważonych wyników. Jest ona interpretowana w następujący sposób: "doskonałe organizacje realizują swoją misję i wizję poprzez planowanie i osiąganie zrównoważonego zestawu wyników, które spełniają (lub przewyższają - jeżeli ma to zastosowanie) zarówno krótko-, jak i długookresowe potrzeby stron zainteresowanych. W praktyce doskonałe organizacj... »\nW warunkach konkurencyjnego rynku organizacje, które ignorują potrzeby swoich klientów nie mogą odnieść sukcesu. To klienci decydują o wyniku finansowym organizacji a tym samym o pozycji konkurencyjnej oraz o czasie, w jakim przedsiębiorstwa istnieją na rynku. Jednocześnie, obserwując zachowania przedsiębiorców, można dostrzec zróżnicowanie w poziomie orientacji na klienta. Artykuł ten prezentuje wyniki badań poziomu dojrzałości organizacji w ramach orientacji na klienta. Badania przeprowadzono w latach 2011-2012 w organizacjach posiadających system zarządzania jakością mających siedzibę w województwie lubelskim. Orientacja na klienta jako kluczowa zasada zarządzania jakością Orientacja na klienta jest uważana za najważniejszą z zasad zarządzania jakością. Wymagania klienta są głównym kryterium oceny poziomu jakości oferowanych wyrobów (por. [4,5,6,8]). Zgodnie z zapisami normy PN-EN ISO 9000:2006 z uwagi na fakt, iż organizacje są zależne od swoich klientów, zaleca się, aby rozumiały obecne i przyszłe potrzeby klienta, aby spełniały wymagania klienta oraz podejmowały starania, aby wykraczać ponad jego oczekiwania. Klient w ramach wspomnianej normy definiowany jest jako organizacja lub osoba, która otrzymuje wyrób, zaś wyrób to wynik procesu. Norma definiuje cztery ogólne kategorie wyrobu, są to: usługi, wytwór intelektualny, przedmiot materialny, materiały przetworzone . P. Hammett uważa, iż poziom orientacji na klienta jest nie tylko najlepszą miarą oceny obecnej kondycji organizacji ale również jej najlepszym predyktorem w perspektywie pięciu lat. Według niego zaletą Praca naukowa finansowana ze środków budżetowych na naukę w latach 2010-2012 jako projekt badawczy wykorzystania orientacji na klienta jako wskaźnika oceny potencjału organizacji jest również łatwość pomiaru . A. Hamrol uważa z kolei, że "o pozycji organizacji na rynku świadczy zainteresowanie jej produktami. Brak zainteresowania, równoznaczny ... »\nWysoka jakość oferowanych produktów staje się czynnikiem determinującym powodzenie organizacji, a systemy zarządzania jakością pomagają w jak najpełniejszym zaspokojeniu oczekiwań klienta. Zatem budowa systemu zapewniania jakości obejmującego szereg elementów koncentrujących się na osiąganiu wysokich wyników, a przez to zadowolenia klienta, musi się rozpocząć od zdefiniowania jakości. Wśród mnogości produktów oferowanych na rynku żywność jest tym, który jest niezbędny do życia i wszyscy ludzie są jej konsumentami. Zagadnienie żywności ma charakter społeczny, gdyż zaspokaja elementarne potrzeby ludzkie. Od jej ilości i jakości zależy szereg zjawisk, począwszy od zadowolenia poprzez efektywność funkcjonowania itp., a na zdrowiu społecznym kończąc. Pamiętamy, że to podwyżki cen żywności były impulsem wyzwalającym nagromadzone niezadowolenie społeczne, które doprowadziło do transformacji systemowej. Powszechny odbiór cech jakości produktów żywnościowych ma konsekwencje wielowymiarowe, począwszy od skutków ekonomicznych, tworząc element przewagi konkurencyjnej, poprzez przyrodnicze, wpływając na systemy produkcji, a kończąc na społecznych, poprzez wpływ na zdrowie społeczeństwa. Kształtowanie właściwego pojmowania cech jakościowych żywności wydaje się być drogą do rozwoju we wszystkich wymienionych sferach. Młodzi ludzie w okresie kształtowania poglądów na świat nabierają też nawyków żywieniowych, skutkujących w ich przyszłym życiu. Definicja cech jakościowych żywności oraz znaczenie, jakie będzie im przypisywane mogą mieć znaczny wpływ na kondycję zdrowotną społeczeństwa. Model doskonałości EFQM wśród kryteriów wyników, będących efektem działania organizacji, wyróżnia satysfakcję klientów. Osiągnięcie wysokich wyników w tym zakresie zależy od dobrego poznania oczekiwań klientów. Jednak zachodzi wątpliwość czy wysoki poziom satysfakcji konsumentów żywności przekłada się na satysfakcję społeczeństwa, które w ujęciu holist... »\nModel EFQM jest obecnie najbardziej rozpowszechnionym w Europie modelem służącym do doskonalenia organizacji.Firmy i instytucje poszukują obecnie poprawy pozycji konkurencyjnej oraz sposobów pozyskiwania nowych klientów, gdyż to w dużej mierze warunkuje ich istnienie na rynku. System zarządzania jakością jest silną podstawą dla ich dalszego rozwoju, ale wiele z nich upatruje swój sukces nie tylko w zastosowaniu zestandaryzowanych systemów, ale też szuka nowych rozwiązań jak: Model EFQM, LEAN, Kaizen, czy TQM. Prowadzony przez Wielkopolski Instytut Jakości Konkurs o Wielkopolską Nagrodę Jakości spełnia to wymaganie, gdyż wpisany jest od kilkunastu lat w strukturę Europejskiego Systemu Wyróżnień i Nagród Jakości, zorganizowanego pod egidą Europejskiej Fundacji Zarządzania Jakością (EFQM - European Foundation for Quality Management). Uczestniczą w nim wyróżniające się wszelkiego rodzaju organizacje biznesowe i publiczne w Europie, co stwarza możliwość porównania wyników, osiąganych przy spełnieniu tych samych wymagań. Dzięki usytuowaniu Konkursu w strukturze Europejskiego Systemu Wyróżnień i Nagród Jakości, organizacje biorące udział w nim na poziomie regionalnym po osiągnięciu odpowiedniego poziomu zaawansowania mogą uczestniczyć w konkursach jakości na poziomie krajowym, a następnie europejskim, zgodnie z hierarchią przedstawioną na rys. 1. Dzięki temu zyskują między innymi sposobność wymiany doświadczeń oraz czerpania z wzorców wpisanych w katalog tak zwanych dobrych praktyk zarządzania. Patronem Konkursu o Wielkopolską Nagrodę Jakości jest - zrzeszony w Europejskiej Fundacji Zarządzania Jakością - Komitet Polskiej Nagrody Jakości. Obsługę administracyjną i merytoryczną sprawuje Wielkopolski Instytut Jakości, który jako jedyny w regionie posiada licencję Komitetu Polskiej Nagrody Jakości na przeprowadzanie tych konkursów jakości. W skład Prezydium Komitetu Wielkopolskiej Nagrody Jakości wchodzą: przewodniczący - pro... »\nWyjątkowym wydarzeniem dla polskich środowisk projakościowych była Międzynarodowa Konferencja "Jakość i jej zastosowania" zorganizowana przez Politechnikę i Uniwersytet w Gdańsku, a obradująca w dniach 19-21 września br. w znakomitych warunkach Hotelu Marina na granicy z Sopotem. Obydwie uczelnie reprezentowali prof. UG dr hab. Małgorzata Wiśniewska oraz prof. PG dr hab. Piotr Grudowski. Konferencja rozpoczęła się od "mocnego uderzenia", tj. oczekiwanej od czerwca br. uroczystości poświęconej 90-leciu nestora i współtwórcy polskiej kwalitologii prof. dr hab. Romualda Kolmana (zob. Nr 6/12 "PJ"). W liście do redakcji pisze On m.in.: Występowałem jako pierwszy i zaprezentowałem historię założonej przeze mnie "Gdańskiej... »\nW trakcie wdrażania systemu zarządzania jakością należy powiązać wymagania normy z istniejącą praktyką.Istota zagadnienia. Wymagania i wytyczne norm Dla zapewnienia trwałego sukcesu w zmiennym i niepewnym środowisku biznesowym, organizacja powinna regularnie monitorować, mierzyć, analizować i przeglądać jej osiągnięcia i wyniki - tak określono ogólne zasady monitorowania i pomiarów w ISO 9004:2009. Terminy monitorowanie i pomiary występują w normie ISO 9001 w kilku wymaganiach (np. 7.6; 7.1; 7.5.1). Terminy - "monitorowanie" i "pomiary" mogą być stosowane zamiennie i zwykle warto ustalić definicję używanego pojęcia. Metody monitorowania i pomiarów procesów i wyrobów mogą być bardzo podobne lub dokładnie takie same, realizowane jednocześnie, przez te same urządzenia w trakcie tych samych operacji produkcyjnych. Miernik ciśnienia, np. ciśnieniomierz, może być wykorzystany jako: Wskaźnik, sygnalizujący obecność ciśnienia lub jego brak, np. niektóre gaśnice są wyposażone w taki wskaźnik, Urządzenie do pomiarów wartości ciśnienia jeżeli jego wartość jest ważna ze względu na parametry procesu lub produkowanego wyrobu (np. ciśnienie w zbiorniku do pasteryzacji), Urządzenie do monitorowania np. do kontroli stabilności ciśnienia, włączone w obwód regulacji. Normy 14001 i 18001 zawierają wymagania dotyczące monitorowania stanu środowiska, jak i stanu bezpieczeństwa i higieny pracy. W podrozdziałach dotyczących monitorowania postawiono także wymagania dotyczące: oceny stanu zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami prawnymi i innymi (monitorowanie stanu prawnego), badania wypadków i incydentów, auditowania, podejmowania działań korygujących i zapobiegawczych, nadzoru nad wiarygodnością sprzętu kontrolno pomiarowego, jeżeli takowy jest stosowany. Nieodłącznym, charakterystycznym składnikiem monitorowania w tych dwóch systemach (14001 i 18001) jest obserwacja fizycznych warunków realizacji procesów. Taką obserwację reali... »\nLepszą strategią jest stopniowa poprawa jakości świadczonych usług.Istniejące definicje jakości, jak i powszechnie znane zasady zarządzania jakością, bardzo często odwołują się do pojęcia potrzeb i oczekiwań klientów. Za jakościowy wyrób uznaje się taki, który jak najlepiej zaspokaja potrzeby klientów. Okazuje się jednak, że organizacje nie tylko zaspokoją potrzeby już istniejące. Część z nich, chcą zwiększyć sprzedaż, kreuje nowe potrzeby lub nawet je narzuca (nie zawsze czyniąc to w sposób etyczny). Celem niniejszego artykułu jest identyfikacja różnych strategii jakościowych stosowanych przez współczesne organizacje. Autor pokazuje różne strategie kształtowania potrzeb klienckich, narzucania owych potrzeb oraz strategie oparte na procesach wzajemnego uczenia się. Istota potrzeb w zarządzaniu jakością Wszyscy specjaliści zajmujący się zarządzaniem jakością potrafią wyrecytować definicję jakości z normy ISO 9000: 2005. Powszechnie przyjmuje się, że jakość "to stopień w jakim zbiór inherentnych właściwości spełnia wymagania "(EN ISO 9000: 2005,s. 25, pkt. 3.1.1). Uwaga nr 2 w tej samej normie wyjaśnia, że słowo inherentny oznacza "przypisany, tkwiący w istocie czegoś". Zgodnie zaś z punktem 3.1.2 wymagania oznaczają "potrzeby lub oczekiwania, które zostały ustalone, przyjęte zwyczajowo lub jest obowiązkowe" (EN ISO 9000: 2005,s. 25, pkt 3.1.2). W praktyce stosując zasadę - orientacja na klienta - określa się metody badania potrzeb nabywców, identyfikuje się ich rzeczywiste potrzeby, ustala się sposoby monitorowania wymagań i dokonywania ich przeglądów, bada się potencjał organizacji pod kątem możliwości zaspokajania potrzeb oraz efektywność realizowanych procesów, ustala się kluczowe cechy wyrobów, które decydują o satysfakcji klienta. W zarządzaniu jakością zaleca się wykorzystywanie różnych metod badania potrzeb klientów. Najczęściej wymienia się (Dale, 1999): warsztaty klienckie, gromadzenie danych... »\nPomiar realizacji wybranych elementów koncepcji lean manufacturing. (G. Gulshan, T.P. Singh, Measuring parameters of lean manufacturing realization, Measuring Business Excellence, 2012, nr 3, s. 68-71).Koncepcja lean manufacturing koncentruje się na eliminacji marnotrawstwa w każdym obszarze prowadzonej działalności. Jej nadrzędnym celem jest minimalizowanie: wysiłku pracowników, zapasów, poświęcanego czas... »\nW dniach 20-22 czerwca 2012 r. odbyła się w Krakowie i Niepołomicach VIII Krajowa i I Międzynarodowa Konferencja Naukowa nt.: "Zarządzanie jakością a jakość zarządzania". Tegoroczna konferencja połączona była z obchodami 40-lecia istnienia Katedry Zarządzania Jakością Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Zorganizowana została przez pracowników Katedry przy współudziale Europejskiej Organizacji Jakości EOQ. Honorowy patronat nad przedsięwzięciem objął JM Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie prof. dr hab. Roman Niestrój, a organizację wspomogli sponsorzy: Cobico, Coca Cola HBC Polska Sp. z o.o., Pilkington Polska Sp. z o.o. (NSG Group), Maspex Wadowice Sp. z o.o. oraz Bahlsen Sweet Sp. z o.o. Inspiracją do zorganizowania już po raz VIII Krajowej i I Międzynarodowej Konferencji Naukowej była chęć kontynuacji dyskusji na temat zarządzania jakością, tym razem w aspekcie zarządzania i jakości zarządzania. Omówienie tych zagadnień nastąpiło w szerszym gronie, a mianowicie wśród specjalistów nie tylko z kraju, ale również i z zagranicy. Celem konferencji było dokonanie przeglądu stanu wiedzy i doświadczeń praktycznych na temat systemów zarządzania jakością i ich doskonalenia ze szczególnym uwzględnieniem takich zagadnień, jak: metody i narzędzia doskonalenia systemów zarządzania, teoria i praktyka TQM, rola czynnika ludzkiego w systemach zarządzania jakością, kapitał intelektualny i kultura organizacyjna przedsiębiorstw, a także ekonomiczne, psychospołeczne oraz rynkowe aspekty zarządzania jakością. W czasie konferencji odbyło się pięć sesji plenarnych, na których wybrani prelegenci wygłosili 21 referatów. Konferencja rozpoczęła się 20 czerwca 2012 r. na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie uroczystymi obchodami rocznicy 40-lecia Katedry Zarządzania Jakością. Prof. dr hab. Tadeusz Sikora, kierownik Katedry Zarządzania Jakością Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, przywitał uczestników Konferencji. Uroczystego... »\nPrizes as a tool for stimulating demand for innovation.Wprowadzenie Na całym świecie już od co najmniej kilkunastu lat trwają poszukiwania najbardziej optymalnych sposobów stymulowania i pobudzania innowacyjności wśród obywateli i firm. Jednym z największych tego typu programów była ogłoszona w marcu 2001 roku Strategia Lizbońska. Jej założenia opierały się na wydatkowaniu dużych (liczonych w miliardach euro) kwot na specjalne programy badawcze. Dzisiaj wiadomo, że efektywność tego typu rozwiązań pozostawia wiele do życzenia. Także sektor prywatny reprezentowany przez fundusze wysokiego ryzyka (venture capital) natrafia na przeszkody w rozwoju innowacyjnych nowych firm. W ostatnich latach rośnie w związku tym zainteresowanie konkursami, które w wielu zastosowaniach okazują się bardziej efektywnym instrumentem tworzenia innowacji niż klasyczne programy wspierania innowacyjności oparte na grantach i inwestycjach. Geneza zainteresowania konkursami Powstawanie innowacji jest procesem spontanicznym, który trudno jest uregulować za pomocą sztywnych zasad i wymagań. Jednym ze sposobów częściowego uregulowania rynku innowacji jest wprowadzenie reguł polegających na ustanowieniu parametrów innowacji. W takich warunkach "zamawiający" innowację (np. urząd państwowy, zamożny filantrop, fundusz wysokiego ryzyka i tym podobne podmioty) ustala parametry (cechy) innowacji natomiast nie wyznacza żadnych reguł, co do sposobów jej stworzenia. Klasycznym przykładem może być konkurs na zbudowanie statku powietrznego zasilanego energią elektryczną, który będzie w stanie przelecieć dookoła kulę ziemską. Podobnie producent samochodów, lub agencja rządowa zajmująca się ochroną środowiska, mogą ogłosić konkurs na zbudowanie samochodu, który przejedzie 100 km na jednym litrze benzyny. Już w roku 1714 Parlament Brytyjski ustanowił The Lengitude Prize, która dała motywacje zegarmistrzowi Johnowi Harissonowi do stworzenia morskiego chronometru, in... »\nWW nawiązaniu do poprzedniego felietonu, w którym przedstawione zostały cechy dobrego przełożonego (widziane oczami księdza Adama Bonieckiego) i sposoby badania umiejętności kierowniczych, warto zastanowić się, jakie cechy osobowości temu sprzyjają i jakie są metody doskonalenia cech przywódczych. Jak wiadomo, jedni rodzą się z tego typu umiejętnościami, inni muszą się ich nauczyć. Ale nawet tym utalentowanym, nie zaszkodzi trochę uporządkowanej wiedzy. Rynek edukacyjny oferuje różnorodne metody wspomagania rozwoju, takie jak np.: mentoring, doradztwo, terapia, konsulting, nauczanie, czy bardzo ostatnio modny - coaching, realizowane w formie szkoleń, seminariów, studiów podyplomowych. W każdej z tych metod ważną rolę odgrywa specjalista (mentor, doradca, terapeuta, konsultant, nauczyciel, coach). Wybór formy doskonalenia zależy od potrzeb klienta. Mentoring jest zorientowany na odkrywanie i rozwijanie potencjału ucznia. Jego istotą jest inspirowanie, stymulowanie i przywództwo. Jest metodą bardzo użyteczną przy wdrażaniu nowo zatru... »\nArtykuł prezentuje istotę i nowe formy relacji międzyorganizacyjnych.Wprowadzenie W literaturze przedmiotu współczesne otoczenie przedsiębiorstw określa się jako dynamiczne, złożone, niepewne, turbulentne. Opisuje się go za pomocą takich atrybutów, jak permanentna zmiana, zawiłość, chaos i sprzeczność. Nową normalnością stały się turbulencje, których skutkiem są chaos, ryzyko i niepewność. Gospodarki poszczególnych krajów stają się coraz ściślej powiązane i wzajemnie zależne. Przyczyniają się do tego dwie główne siły, globalizacja i technologia. Ta nowa normalność prowadzenia biznesu, z wyższym tempem zmian i skalą wstrząsów, wymaga także nowego podejścia do strategii korporacji, w kierunku minimalizacji (ograniczania) podatności na zagrożenia i jednoczesnego wykorzystywania pojawiających się okazji rynkowych (szans). Uwidocznił to ostatni globalny kryzys finansowy, zapoczątkowany w 2008 r. na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych. Narastająca turbulencja otoczenia zmusza do konstruowania adekwatnych, elastycznych struktur organizacyjnych, zerwania z przeszłością oraz rozwijania różnych form współdziałania międzyorganizacyjnego. T. Burns i G. M. Stalker, na podstawie badań empirycznych, zaproponowali występowanie sytuacyjnej relacji pomiędzy formalnymi strukturami i wynikami organizacji, dowodząc iż struktury orga- P. Kotler, J. A. Caslione, Chaos. Zarządzanie i marketing w erze turbulencji, MT Biznes 2009, s. 12. R. Krupski (red.), Zarządzanie przedsiębiorstwem w turbulentnym otoczeniu, PWE, Warszawa 2005, s. 11. S. E. A. Dixon, K. E. Meyer, M. Day, Stages of Organizational Transformation in Transition Economies: A Dynamic Capabilities Approach, “Journal of Management Studies" 2010, vol. 47, no. 3, s. 421. niczne (elastyczne) stanowią lepszą formę dostosowania do dynamicznego otoczenia. W ciągu ostatnich czterech dekad teoria T. Burnsa i G. M. Stalkera została potwierdzona w wielu pracach naukowych (np. M.... »\nWzorcowe wdrożenie cechuje także rozsądne korzystanie ze wcześniejszych doświadczeń.1. Opis i istota wymagań Ten rozdział normy ISO 9001:2008 obejmuje kilka różnych wymagań, które wiąże prosta logika towarzysząca istocie działania każdej organizacji. Wiemy dokładnie jak działa nasza firma, mamy obiektywne dowody skutecznej realizacji procesów w postaci sprzedaży naszych wyrobów lub usług, a jednak powiazanie tych realizowanych w rzeczywistości działań z wymaganiami normy sprawiać może trudności. Każdy podpunkt tego rozdziału wymaga oddzielnego omówienia. Należy tu podkreślić, że interpretacja wymagań dotyczących tego tematu i podawanie wzorca interpretacji są prawie niemożliwe, ze względu na zróżnicowanie istoty działania firm, wielkości, branży, struktury organizacyjnej itp. Będzie jednak możliwe pokazanie pewnych uniwersalnych elementów, przydatnych do budowy systemu w każdej firmie. Spróbujemy przedstawić istotę tych wymagań w specyficzny sposób, śledząc poszczególne podpunkty tego rozdziału normy. Interpretacja i sposób wdrożenia tego specyficznego wymagania bardzo silnie zależy od charakteru organizacji. Rozdział rozpoczyna się od wymagania (7.3.1) "zaprojektowania" sposobu… projektowania. Jest to analogia do p. 7.1, gdzie opisano wymaganie "zaprojektowania", jak będziemy produkować. W odniesieniu do projektowania, autorzy normy pozostawili bardzo dużą swobodę interpretacji. "Projekt" i technologia wykonania może zawierać się na jednej kartce formatu A4 (receptura i parametry wypieku bułki) lub w kilkudziesięciu pokaźnych segregatorach (dokumentacja silnika samochodowego lub węzła drogowego). Ze względu na różnorodność rozwiązań, warto zawrzeć w dokumentacji systemu, w miarę dokładne definicje poszczególnych kroków projektowania i tam gdzie to wymagane (przywołany punkt 4.2.4- zapisy) określić sposób zapisu. Procedura lub instrukcja projektowania zawiera zwykle odniesienie do nadzorowania zmian w projekt... »\nPomiędzy przedsiębiorstwami a sferą nauki wznosi się mur.Działalność badawczo-rozwojowa to przemiana pieniędzy w wiedzę. Innowacja to przemiana wiedzy w pieniądze. Esko Aho (b. premier Finlandii).Wstęp Najbardziej znaczące kamienie milowe w postępie cywilizacyjnym stanowią szeroko rozumiane innowacje technologiczne i osiągnięcia nauk technicznych. Pozwalają one wytwarzać i doskonalić nowe produkty i usługi. Obecnie kluczowe technologie charakteryzują się wysokimi nakładami na B+R, złożonością rozwiązań, skracaniem czasu do wejścia na rynek i cyklu życia produktu, szybką dyfuzją innowacji, szybkim starzeniem się inwestycji i technologii, a w początkowym okresie dużym ryzykiem finansowym i rynkowym. W światowych statystykach daną gałąź przemysłu uznaje się za dziedzinę wysokiej techniki, jeśli nakłady na prace badawczo-rozwojowe w tej dziedzinie przekraczają wartość 5 procent, a nawet, jak w przypadku biotechnologii, farmacji czy nanotechnologii, więcej. Specjalizujące się w tych dziedzinach koncerny wydatkują obecnie do 20 procent przychodów uzyskanych z ich zastosowania. Prace badawczo-rozwojowe trwają nawet kilka lat. Te uwarunkowania sprawiają, że pomiędzy różnymi krajami powstaje luka technologiczna. W Polsce w stosunku do najwyżej rozwiniętych gospodarek świata, w tym także do niektórych krajów Unii Europejskiej, ta luka jest znaczna. Zmiana tego stanu powinna być jednym z najważniejszych celów polskiej polityki gospodarczej i naukowo-technicznej. Należy postawić pytanie: jak Polska radzi sobie z nowymi wyzwaniami i czy gospodarka kraju jest nowoczesna, innowacyjna i konkurencyjna oraz w jakim stopniu wykorzystuje zaplecze naukowe, badawcze i rozwojowe ośrodków naukowobadawczych? Albo, czy nakłady na prace badawcze i rozwojowe są w dostatecznej wysokości, aby kraj nie ugrzązł w pułapce średniego dochodu (około 70% w stosunku do średniej w UE), albo średniej innowacyjności i konkurencyjności. Kilka porównań Na ta... »\nWspółczesne problemy zarządzania jakością - amerykański punkt widzenia (“Quality Progress", 2012, nr 5) "Quality Progress" jest "flagową" publikacją Amerykańskiego Stowarzyszenia na rzecz Jakości (American Society for Quality - ASQ). Miesięcznik ten nie pretenduje do miana wydawnictwa naukowego gdyż zamieszczane w nim artykuły mają przede wszystkim charakter informacyjny bądź też przedstawiają opinie i przemyślenia autorów. Niemniej jednak jest on zaliczony do grupy najważniejszych publikacji z zakresu zarządzania jakością na świecie. W celu przybliżenia specyfiki tego czasopisma poniżej przedstawione zostaną krótkie streszczenia trzech wybranych artykułów zamieszczonych w jego majowym wydaniu. Pierwszy z nich, pt. "Valuable resoruce" ("Wartościowy zasób") opracowany został przez A. Zimmerman zatrudnioną w firmie konsultingowej. Zwróciła ona uwagę na pewne związki zachodzące pomiędzy zarządzaniem jakością, a zarządzaniem wiedzą. Swój artykuł rozpoczęła od słów: "Powszechnie przyjmuje się, że organizacje - podobnie jak całe społeczności - nie mogą funkcjono... »\nZależności i zalecenia praktyczne. Wprowadzenie Istnieje wiele zależności zachodzących między jakością a innowacjami. Z punktu widzenia odbioru społecznego relacje te są proste. Nowe - innowacyjne produkty, bądź usługi, mogą cechować się wysoką lub niską jakością (w tym drugim przypadku wady jakościowe nie mogą ujawniać się bezpośrednio po zakupie). Z punktu widzenia praktyki można postawić pytanie - jakie czynniki muszą zaistnieć, aby innowacyjne wyroby cechowały się wysoką, a jeszcze lepiej atrakcyjną jakością? Dla osób interesujących się zarządzaniem jakością ważne jest to, jaki powinien być system jakości gwarantujący wysoki poziom innowacji, w jaki sposób wdrażać i utrzymywać koncepcję TQM. Jakość i innowacja - proste zależności? Dotychczasowe badania wykazują, że związki między jakością a innowacjami nie mogą być rozpatrywane jedynie z uwzględnieniem tych dwóch zmiennych. Na relacje jakość-innowacje wpływają bowiem różne czynniki wewnętrzne (np. przywództwo, ryzyko związane z doskonaleniem procesów, jakość projektowanych innowacyjnych wyrobów, potencjał społeczny itp.), jak i zewnętrzne (np. czas wprowadzenia wyrobu na rynek, konkurencyjność, siła marki itp.). Poszczególne elementy stanowią zresztą "system działalności innowacyjnej". Na przykład: niektóre badania wykazują, że czynnikiem determinującym relacje jakość-innowacja jest przywództwo zorientowane na innowacyjne przedsięwzięcia . Ważnym czynnikiem determinującym podejmowane działania jest ryzyko związane nie tylko z oferowaniem innowacyjnych wyrobów, ale ryzyko towarzyszące doskonaleniu procesów kluczowych. Podejmowanie działalności innowacyjnej wiąże się zwykle z doskonaleniem procesów realizacji produktów lub usług (tak aktualnie dzieje się np. w służbie zdrowia). Innowacje są więc ryzykowne dla jakości ponieważ w pierwszym okresie powodują zmiany w przebiegu procesów, ich monitorowaniu, doskonaleniu. Dlatego w praktyce coraz częściej zwraca się ... »\nNośnik innowacji w obszarze usług. Wprowadzenie System zarządzania jakością (SZJ), zgodny z wymaganiami normy ISO 9001, należy obecnie do najpowszechniej wykorzystywanych w praktyce metod zarządzania. Według informacji podawanych przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną już ponad 1,1 miliona organizacji posiada certyfikat zgodności z wymaganiami normy ISO 9001 . Fakt otrzymania takiego certyfikatu nie powinien jednak być pretekstem do zaprzestania zajmowania się systemem. Zmienić się powinien jedynie cel podejmowanych wysiłków. Po wdrożeniu nadchodzi czas na utrzymywanie i doskonalenie. Bardzo duży wpływ na skuteczność tych działań ma postawa przedstawiciela kierownictwa. Pomimo pojawiających się w tym zakresie problemów  literatura przedmiotu niewiele uwagi poświęca temu tematowi. W niniejszym opracowaniu podjęta zostanie próba określenia - na podstawie przeprowadzonych badań - najistotniejszych problemów dotyczących doskonalenia systemu zarządzania jakością z jakimi spotkają się przedstawiciele kierownictwa. Uzyskane wyniki będą mogły być w przyszłości wykorzystane m.in. do określenia jakiego rodzaju informacje, umiejętności oraz narzędzia potrzebne są do pełnienia funkcji przedstawiciela kierownictwa w organizacji. Przedstawiciel kierownictwa Zgodnie z treścią normy ISO 9001 kierownictwo organizacji wdrażającej system zarządzania jakością (SZJ) powinno ze swojego grona wyznaczyć osobę, która będzie odgrywała szczególną rolę w systemie. Osoba ta, określana w normie mianem przedstawiciela kierownictwa, jednak w praktyce często nazywana jest pełnomocnikiem. Wśród jej podstawowych zadań znajduje się: zapewnienie, że procesy potrzebne w systemie zarządzania jakością są ustanowione, wdrożone i utrzymywane, przedstawianie najwyższemu kierownictwu sprawozdań dotyczących funkcjonowania systemu zarządzania jakością i wszelkich potrzeb związanych z doskonaleniem, zapewnienie upowszechnienia w całej organizacj... »\nWymagania jakościowe w projektowaniu procesów badawczych w przemyśle chemicznym na wybranym przykładzie. Wprowadzenie Zadaniem działu metrologii (jeśli takowy jest wydzielony) lub personelu odpowiedzialnego za pomiary jest dostarczenie danych niezbędnych do realizacji procesów, np. konstrukcyjnych lub technologicznych. Kluczowa wydaje się przy tym wiarygodność wyników uzyskanych pomiarów, a ta jest zależna od wielu czynników. Zagadnienia techniczne wydają się być najbardziej oczywiste, ale tak jak nie można zapomnieć o sferze organizacyjnej, tak również niezbędne jest właściwe odniesienie do aspektów prawnych. Działania zatem w tym obszarze bezpośrednio wpływają na końcowy efekt działalności jednostki gospodarczej, a więc produkt lub usługę. Przedsiębiorstwa działają w określonych warunkach, a poszczególne działy muszą dostosować się do wymagań normatywnych. Dział metrologiczny, czy nawet badawczy mogą pójść krok dalej. Budowaniu satysfakcji klienta (tak zewnętrznego jak i wewnętrznego) w ich przypadku służy norma PN-EN ISO 17025:2005 . Uzyskanie akredytacji na zgodność z tą normą jest potwierdzeniem kompetencji badawczych laboratorium. Norma ta poszerza niejako wymagania norm ISO serii 9000 o kompetencje techniczne, odnosząc się do zasadniczych działań każdego laboratorium badawczego i wzorcującego . Do jakiegokolwiek standardu jednak się nie odnieść, wspomniane zagadnienia techniczne, organizacyjne i prawne muszą być uwzględnione. Tak w odniesieniu do wyżej wymienionych norm, jak i myślenia zdroworozsądkowego, jest właściwe planowanie procesów. Kiedy rozważamy aspekty li tylko metrologiczne, czy szerzej wręcz badawcze, odpowiednie zaprojektowanie procesu będzie skutkowało odpowiednią wiarygodnością uzyskanych pomiarów. Jakie kwestie powinny zostać poruszone w planowaniu procesów badawczych w odniesieniu do kwestii metrologicznych? Czy metrologia prawna, naukowa i przemysłowa służą praktyce, czy wprowadzaj... »\nI. okres życia Jubilata Romuald Stanisław Antoni Kolman urodził się 17 czerwca 1922 roku we Lwowie, w rodzinie urzędnika Zarządu Miejskiego. Jak sam pisze w książce "Przyczynki wiedzy o jakości" (2007): "Na świat przyszedłem podczas silnej burzy, wśród ulewy, grzmotów i piorunów o godzinie 1.30 dnia 17 czerwca 1922 roku" (….) Mówiono mi, że jestem "wysoko urodzony" - no, bo na trzecim piętrze w kamienicy przy ul. J. Bema 12 c we Lwowie". Jest szóstym dzieckiem (drugim z II małżeństwa). Naukę w szkole powszechnej rozpoczął w 1929 roku; była to elitarna szkoła, seminarium nauczycielskie przy ul. Issakowicza. Profesor wspomina, iż był w szóstej klasie, gdy zmarł Marszałek Józef Piłsudski i podkreśla jak bardzo mocno to wydarzenie utkwiło w Jego pamięci. We wspomnieniach profesor pisze, że jego polonistka wypowiedziała następujące słowa "Kolman - prędzej mi włosy na dłoni wyrosną, nim ty znajdziesz się w gimnazjum" - powodem tej wypowiedzi była słaba wtedy znajomość gramatyki języka ojczystego. Nie były to jednak prorocze słowa, bo jak się później okazało, nie tylko skończył studia, został profesorem ale napisał ponad 430 prac, które posiadają niezwykłą wartość dla nauki i praktyki, a napisane są dobrą polszczyzną. Jubilat pisał czasem wiersze i piosenki, bardzo lubił śpiewać, oto fragment jednego z nich: "Spójrz w górę na morze gwiazd, tam na prawo od miesiąca, lśni ma gwiazda, ta błyszcząca….." Jesienią 1935 roku rozpoczął naukę w VII Gimnazjum Ogólnokształcącym, ale z powodu trudności, wynikających z niedosłuchu, przeniesiony został do Gimnazjum Mechanicznego. Po otrzymaniu promocji do klasy III, wybuchła wojna. Gimnazjum Mechaniczne przekształcono w szkolę kolejową, zatem trzeba było by Jubilat ponownie wrócił do Gimnazjum Ogólnokształcącego. Dom przy ul. Józefa Bema 12c we Lwowie gdzie urodził się Pan Profesor Prof. Romuald Kolman - człowiek legenda jakości Elżbieta SKRZYPEK 2 0 1 2 C z e r w i e c FI... »\nPanie Profesorze - dziękuję za 25 lat… Już 25 lat znamy się z Profesorem Romualdem Kolmanem. To, że trafiłem do jego Zespołu uważam za niezwykle szczęśliwe zrządzenie losu… Jako absolwent Wydziału Mechanicznego Technologicznego Politechniki Gdańskiej ze specjalnością "Metaloznawstwo i obróbka cieplna", chciałem podjąć pracę na swoim macierzystym Wydziale, by prowadzić badania w tym właśnie obszarze. W Instytucie Metaloznawstwa nie było wówczas możliwości zatrudnienia mnie, jednak otrzymałem informację, że jest wolny etat asystenta w innej jednostce - Zakładzie Inżynierii Jakości i Metrologii, którego kierownikiem był profesor Romuald Kolman. Z pracownikami tego Zakładu zetknąłem się wcześniej jako student, ale nie myślałem o karierze naukowej związanej ani z jakością ani z metrologią. Kierując się radami bliskich postanowiłem "zaczepić" się ty... »\nEfektywność auditów jest warunkiem właściwego funkcjonowania wdrożonych systemów jakości.Jednostki ochrony zdrowia coraz częściej skłaniają się ku standaryzacji usług. Jest to poniekąd wymóg płatnika (NFZ) ale także oczekiwanie klienta (pacjenta), który wymaga usług (świadczeń medycznych) wykonywanych na poziomie adekwatnym do aktualnej wiedzy oraz przy użyciu odpowiedniego sprzętu. Nic zatem dziwnego, że organizacje te wybierają i wdrażają systemy jakości oparte na normach międzynarodowych lub/i realizację standardów nakreślonych przez Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia. Normy międzynarodowe dotyczące systemów zarządzania, takie jak: ISO serii 9000 odnoszące się do zarządzania jakością, ISO serii 14000 dotyczące zarządzania środowiskowego czy PN-N- 18001 opisujące wymagania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy - wszystkie one zawierają wymóg auditów wewnętrznych. Właściwie przeprowadzone audity wraz z dokumentacją dostarczają obiektywnych dowodów spełn... »\nO życiu Pana Profesora napisano już wiele, przy okazji kolejnych jubileuszy. I zapewne będzie tych tekstów jeszcze więcej, bo 90-te urodziny to nie lada okazja. Teksty najczęściej opierają się na danych z życiorysu. Może warto byłoby tym razem zmienić formułę i spojrzeć na Pana Profesora z innej perspektywy, to jest spotkań z Nim i reminiscencji z nich, osób działających w nauce o jakości. Proponuję konwencję kronikarsko-pamiętnikarską. Będzie więc trochę historii rozwoju nauki o jakości w Polsce i wątki osobiste. A zatem, do dzieła. Pierwsze spotkanie Zawsze jest ten pierwszy raz. W przypadku spotkania z Panem Profesorem Romualdem Kolmanem było to tak. W latach 1987 - 1989 uczestniczyłem, jako adiunkt z widokami na napisanie habilitacji, w realizacji podprogramu Centralnego Programu Badań Podstawowych o symbolu PI pt. "Wybrane zagadnienia jakości wyrobów w przedsiębiorstwach i zapleczu naukowo-badawczym p... »\nZ Panem Profesorem Romualdem Kolmanem łączy mnie - poza rzecz jasna wspólnymi zainteresowaniami naukowymi z zakresu kwalitologii - również i to, że obaj jesteśmy kresowiakami. Co prawda o "pewnej" różnicy wiekowej. O Panu Profesorze Kolmanie słyszałem dużo wcześniej, zanim poznałem Go osobiście. Tak się składa, że po moich zainteresowaniach naukowych inżynierią materiałową na Politechnice Śląskiej w Gliwicach, dzięki swojemu Mistrzowi prof. F. Staubowi - swoje zainteresowania naukowe, skierowałem w stronę zarządzania jakością, co wiązało się również z moją współpracą z przemysłem, zwłaszcza zbrojeniowym. Prof. F. Staub był podobnie, jak pr... »\nLL udzki słuch jest wrażliwy na ogromny zakres głośności dźwięków. Z jednej strony nawet bardzo słabe fale dźwiękowe wywołują wrażenia słuchowe, np. człowiek jest w stanie usłyszeć tykanie zegarka z odległości 6 m. Z drugiej słyszy, a raczej odczuwa ból spowodowany hałasem startującego w odległości 100 m samolotu. Dla porównania, fala akustyczna wywołana przez odrzutowiec ma energię miliard razy większą niż energia tykającego zegarka. Fakt, że słyszymy dźwięki, nie tylko pomaga w ogólnej orientacji, ale umożliwia komunikację werbalną między ludźmi. Komunikujemy się przez wypowiadanie słów, wydawanie okrzyków, śpiewanie. Istotna jest również komunikacja niewerbalna związana np. ze słuchaniem muzyki. Cechy, jakimi charakteryzują się utwory muzyczne to melodia, harmonia i rytm. Dzięki nim tworzy się unikalna charakterystyka emocjonalno-poznawcza, stymulująca wewnętrzne przeżycia, wpływająca na nastrój, pobudzająca do działania, lub dająca poczucie relaksu. Obciążenie organizmu hałasem rozpoczyna się już od 35 dB. Powyżej 60 dB mogą wystąpić problemy z por... »\nSTANDARDY ZARZĄDZANIA W DOSKONALENIU ORGANIZACJI. Seminarium towarzyszące XXII Jubileuszowemu Walnemu Zgromadzeniu Klubu Polskie Forum Iso 9000: 23.03.2012 Zakopane.W drugim dniu spotkania Członków Klubu, spotkania zorganizowanego jako doroczne spotkanie poświęcone ocenie działalności, tym razem nie tylko rocznej, ale działalności czteroletniej, zostało zorganizowane, zgodnie z życzeniem Członków Klubu, seminarium szkoleniowe "Standardy zarządzania w doskonaleniu organizacji". Podczas seminarium zostały zaprezentowane i przedyskutowane cztery wybrane tematy, zgodne z aktualnymi tendencjami rozwoju systemów zarządzania, ukierunkowane na doskonalenie organizacji. Pierwszy temat "Standardy zarządzania zadowoleniem klienta" przedstawił mgr inż. Leszek Krawczyk - KGHM Cuprum Centrum Badawczo-Rozwojowe, członek Zarządu Klubu PF ISO 9000. Autor przywołał na wstępie wymagania normy ISO 9001 dotyczące zadowolenia klienta w SZJ wg ISO 9001 a następnie odniósł się do pierwszej zasady systemu zarządzania wg norm ISO 9000/9004 "Orientacja na klienta". Stwierdził, że "Zadowolenie klientów" jest kluczowym elementem zarządzania wpływającym na trwały sukces organizacji. Znaczną część swojego wystąpienia skoncentrował na "(Nie-) Zadowolenie klienta a wymagania mających zastosowanie przepisów prawnych" przywołując z norm ISO 9000/10002 definicję "Zadowolenie klienta" - percepcja klienta dot. stopnia, w jakim zostały spełnione jego wymagania. Znaczną część swojego wystąpienia poświęcił "Skargom i Reklamacjom", wyjaśniając różnice między tymi pojęciami. Szeroko omówił wytyczne dotyczące zarządzania zadowoleniem klientów zawarte w normach serii ISO 10000, a mianowicie: - PN-ISO 10001:2009 Zarządzanie jakością. Zadowolenie klienta... »\nWystępuje prawna ochrona zasad i form zaangażowania pracowników.Współcześnie można i należy mówić o światowej tendencji do upełnomocnienia pracowników. Przejawia się ona w: wzroście znaczenia wzbogacania treści pracy oraz rozszerzania treści pracy, zwiększaniu stopnia samodzielności pracowników, zwiększaniu samokontroli pracowników w zakresie wykonywanej przez nich pracy, udziale pracowników w podejmowaniu decyzji w organizacji (partycypacja pracownicza), tworzeniu samodzielnych zespołów roboczych (autonomia i samorządne zespoły), cedowaniu przez przełożonych władzy na pracowników niższych szczebli (czyli empowerment), osobistym zaangażowaniu pracownika w wykonywanie swoich obowiązków (ang. employee involment). Pojęcie "europejskie prawo pracy", podobnie jak pojęcie "prawo europejskie" jest stosowane w znaczeniu szerszym i węższym. W znaczeniu szerszym oznacza ono ogół norm prawnych, dotyczących stosunków pracy, tworzonych w ramach organizacji zachodnioeuropejskich, w tym zwłaszcza Rady Europy i Wspólnot Europejskich. Szersze ujęcie pojęcia "europejskie prawo pracy" w praktyce obejmuje: prawo UE, Europejską Kartę Społeczną z 1961 r. (wraz z Protokołami), która określa kompleksowo katalog praw społecznych w wymiarze europejskim, w tym szeroko rozumianych praw pracowniczych, L. Florek, Europejskie prawo pracy, Wyd. Prawnicze "LexisNexis", Warszawa 2007, s. 15 Oświadczenie rządowe z dnia 30 listopada 1998 r. w sprawie ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską Europejskiej Karty Społecznej, sporządzonej w Turynie dnia 18 października 1961 r., Dz. U. z 1999 r., nr 8, poz. 68. Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, podpisanej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 61 , poz. 284, z późn. zm., łącznie z Protokołami, która zawiera także postanowienia dotyczące pracy. Natomiast zakres pojęcia "europejskiego prawa pracy" w znaczeniu węższym zawiera: Traktat ustanawiający Wspól... »\nIntegracja znormalizowanych systemów zarządzania - czy kolejność wdrażania ma znaczenie? (M. Bernardo, M. Casadesus, S. Karapetrovic, I. Heras, Integration of standardized management systems: does the implementation order matter?, -International Journal of Operations & Production Management", 2012, nr 3, s. 291 - 307).Autorzy artykułu pt. Integration of standardized management systems: does the implementation order matter? postawili sobie za cel sprawdzenie tego, czy kolejność wdrażania znormalizowanych systemów zarządzania ma wpływ na stopień ich integracji. W związku z tym, w 2006 i 2007 roku, przeprowadzili oni odpowiednie badania. Kwestionariusze ankietowe... »\nJakość i bezpieczeństwo żywności przekłada się na komfort życia.J. Galbraith stwierdził, że ostatecznym celem działalności gospodarczej człowieka nie jest ani produktywność, ani efektywność gospodarowania, lecz stworzenie warunków lepszego, bardziej godnego życia . Warunkiem sukcesu firm funkcjonujących w zmiennym otoczeniu jest dostęp do informacji, które muszą mieć odpowiednią jakość. Wiedza we współczesnym świecie to strategiczny czynnik rozwoju i jest niezbędna nie tylko producentom żywności, ale też konsumentom. Bezpieczeństwo żywności to warunek sukcesu rynkowego producentów oraz zadowolenia klientów. Klienci mają prawo oczekiwać bezpiecznej żywności, która ma bezpośredni związek z jakością ich życia. Zaspokaja bowiem podstawowe potrzeby egzystencjalne i wpływa na stan zdrowia, a zatem kształtuje zadowolenie z życia. Bezpieczeństwo żywności jest zagadnieniem, które wymaga rozwiązań systemowych w celu zapewnienia kompleksowego i komplementarnego nadzoru i zarządzania bezpieczeństwem żywności, co ma w konsekwencji sprzyjać budowaniu zaufania konsumentów do środków spożywczych. Jakość żywności - wybrane problemy Żywność lub środek spożywczy stanowią jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi, lub których spożycia przez ludzi można się spodziewać. Do środków spożywczych należą napoje, guma do żucia i wszelkie substancje, łącznie z wodą, świadomie dodane do żywności podczas jej wytwarzania, przygotowania lub obróbki. Pojęcie jakości artykułów spożywczych obejmuje stopień zdrowotności, atrakcyjności sen- J. Galbraith, Ekonomia a cele społeczne, Warszawa 1979. Jakość i bezpieczeństwo żywności przekłada się na komfort życia. Elżbieta Skrzypek Wpływ zarządzania bezpieczeństwem żywności na jakość życia sorycznej i dyspozycyjności z punktu widzenia konsumenta oraz z punktu widzenia społecznego, istotny w granicach możliwości wyzn... »\nMiędzynarodowa Organizacja Normalizacyjna ISO opublikowała ostatnio wyniki badań za rok 2010 dotyczące certyfikacji systemów zarządzania. Te wyniki dowodzą, że w porównaniu z rokiem 2009 nastąpił ponad sześcioprocentowy wzrost liczby wydanych certyfikatów. Wydano 1,5 miliona certyfikatów dla jednego lub więcej systemów w 178 krajach. Największy wzrost (34%) dotyczy certyfikacji ISO 22000, a następny w kolejności dotyczy zarządzania bezpieczeństwem informacji według ISO/IEC 27001 i wynosi 21%. Te dane dowodzą, że nie słabnie zainteresowanie wdrażaniem systemów opartych o model doskonalenia zaproponowany w wiodącej normie ISO 9001. Zauważalne jest, że to duże firmy działające w Polsce posiadają już certyfikaty (chociaż nie wszystkie) a szereg średnich i małych przedsiębiorstw ma ten krok przed sobą. Badania wykazują, że na decyzję o rozpoczęciu prac wdrożeniowych, mających doprowadzić do certyfikacji mają wpływ następujące czynniki: - koszty: wdrożenia (szkolenia, dokumentacja), procesu certyfikacji (audyt certyfikacyjny, rejestracja), utrzymania certyfikatu (audyty kontrolne i recertyfikujące), - oczekiwania klientów (certyfikat warunkiem podjęcia współpracy, l... »\nA. Wprowadzenie - istota zagadnienia Prawie każda norma dotycząca systemów zarzadzania rozpoczyna się od rozdziału "wymagania ogólne" lub "postanowienia ogólne". Wydaje się, że nie warto ich czytać, bo nie zawierają wymagań, są czymś w rodzaju wstępu. A właśnie we wstępie do modelowej (najczęściej stosowanej) normy ISO 9001 zawarte jest zdanie o kluczowym znaczeniu, którego zrozumienie i zastosowanie ma bardzo duży wpływ na późniejsze funkcjonowanie systemu, na stosunek pracowników do tego systemu i jego mechanizmów i w końcu dla uzyskiwania lub nieuzyskiwania korzyści z wdrożenia i funkcjonowania systemu. Trzeba koniecznie powtórzyć to zdanie-zalecenie: "..aby przyjęcie systemu zarządzania było strategiczną decyzją organizacji". Wiele naukowych analiz i opracowań publikowanych szczególnie w okresie okrągłych rocznic pierwszego wydania normy (1987) podkreśla zdecydowanie wielkie znaczenie zaangażowania kierownictwa dla skuteczności i dla funkcjonowania systemu i uzyskiwania korzyści - wartości dodanej. Pomysł aby wdrożyć system rodzi się w głowie jednej osoby, a nadanie "strategicznych cech" decyzji o wdrożeniu powinno być dokonane przez osobę stojącą na czele organizacji lub zgodnie przez zespół najwyższego kierownictwa, np. przez zarząd. Wspomniane zalecenie pojawiło się w normie nieprzypadkowo ale na podstawie wcześniejszych obserwacji zachowań liderów oraz wniosków ze wdrażania norm oraz obserwacji praktyk zarządczych. Ponadto na podstawie zapoznania się z funkcjonowaniem systemów w kilkuset organizacjach i realizacji blisko tysiąca audytów na przestrzeni kilkunastu lat, mogę potwierdzić, że: Tam gdzie nie było dostatecznego zaangażowania najwyższego kierownictwa, system funkcjonuje ze zmienną ilością niezgodności o różnej wadze, nie jest akceptowany przez kierowników szczególnie tych z niższych szczebli, jest postrzegany jako uciążliwy i niepotrzebny. Tam, gdzie decyzja nie była "strategiczna" a zaangażowanie... »\nOstatnio coraz wyraźniej krystalizuje się wzorzec rozwoju regionalnego oparty na procesach innowacyjnych. W obecnych warunkach krajów rozwiniętych i postępującej globalizacji na świecie, to co ostatecznie decyduje o rozwoju regionalnym, to zdolność poszczególnych regionów do stałego generowania i adaptacji nowych rozwiązań organizacyjnych, nowoczesnych technologii, wiedzy i nowatorskich form zarządzania. Warunkiem uczestniczenia we współczesnych globalnych procesach rozwoju jest aktywne kreowanie procesów innowacyjnych rozumianych jako działania mające na celu osiągnięcie przewagi konkurencyjnej. Czynnikiem coraz częściej wymienianym, jako mającym silny wpływ na rozwój regionu są klastry, które są przejawem sieciowo zorganizowanej kooperacji i zarazem regionalną formą koncentracji działalności. Szczególnie korzystnym zjawiskiem jawią się one w regionach słabiej rozwiniętych, którym brakuje własnego kapitału inwestycyjnego. Klastry mogą przybierać różną formę, tak jak różnorodne są zidentyfikowane na świecie więzi organizacyjne. Jednakże zawsze powinny się opierać na formule jednoczesnej współpracy i konkurencji, stymulującej przepływ wiedzy, pobudzający innowacyjność. Fenomen klastrów jest wspierany, gdyż wzmaga konkurencyjność państw i terytoriów. Konkurencyjne międzynarodowo będą bowiem te kraje, które są w stanie wypracować warunki dla powstania biegunów wzrostu wokół konkurencyjnych branż. Firmy w klastrach będą bardziej konkurencyjne niż firmy spoza nich, gdyż dzięki współpracy i koncentracji geograficznej bardziej intensywna będzie tam wymiana wiedzy i informacji między dostawcami, odbiorcami, konkurentami oraz branżami i instytucjami powiązanymi z daną firmą. Wzrost zainteresowania klastrami dotyczy zarówno organizacji międzynarodowych, takich jak: UE czy OECD, a także władz poszczególnych państw. Efektem tego jest powstanie koncepcji tzw. polityki rozwoju opartej o klastry (cluster- based policy - CBP). ... »\nPomimo upływu lat strategia zarządzania jakością (Total Quality Management - TQM) wciąż posiada wielu zwolenników (zwłaszcza ze strony praktyków), oraz nadaje się jej ciągle nowe znaczenie i ukierunkowuje na nowe zadania. W oryginalnej swojej koncepcji TQM był strategią, która miała za zadanie zwiększenie zaangażowania pracowników wokół kluczowych czynników sukcesu przedsiębiorstwa. Bez wątpienia takim kluczowym czynnikiem była i pozostaje nadal jakość. Na strategię TQM powinno się zwrócić uwagę także z perspektywy poprawy efektywności działania, osiągnięcia przewagi konkurencyjnej oraz doskonalenia wszystkich zachodzących nie tylko wewnątrz organizacji procesów, ale także w otoczeniu. We współczesnej gospodarce osiągnięcie powyższych założeń nie leży jedynie w gestii poszczególnych przedsiębiorstw. Podmioty rynkowe funkcjonują w układzie związków sieciowych i nawet perfekcyjne działanie jednego może zostać zniwelowane poprzez błędy pozostałych. Takim klasycznym sektorem, w którym wysiłki jednego podmiotu muszą być skoordynowane z pozostałymi jest sektor budowlany. Wykonawca usługi budowlanej bardziej staje się zarządzającym inwestycją i współpracuje z relatywnie dużą grupą jednostek. Do tych ostatnich tradycyjnie zaliczyć należy: podwykonawców specjalistycznych zadań (roboty ziemne, instalacyjne, ogólnobudowlane, wykończeniowe itd.). Każdy z nich posiada swoją specjalizację i powinien być w stanie zaoferować swoją usługę o wysokim poziomie jakości, projektantów, dostawców sprzętu budowlanego, materiałów. Prawidłowo opracowany harmonogram realizacji inwestycji umożliwia wykonawcom znaczne oszczędności. Materiały, sprzęt, dostarcza się w ściśle określonym momencie. Nie trzeba wówczas utrzymywać kosztownych magazynów, baz sprzętu, zatrudniać pracowników. Koszty są znacznie mniejsze, inspektorów nadzoru, konsultantów, inwestorów. Oprócz tej grupy podmiotów tradycyjnie współpracujących z wykonawcą należy zaliczyć takż... »\nOd ponad dwóch dekad strategie przedsiębiorstw ogniskują się coraz silniej na innowacjach. Jan Macias Innowacje - jakościowy wymiar strategii przedsiębiorstwa Wprowadzenie Współcześnie konkurencyjność przedsiębiorstw, gospodarek narodowych czy regionalnych integracji gospodarczych w wysokim stopniu zależy od ich zdolności do innowacji. Innowacje stały się swoistą "religią" przemysłu już pod koniec XX w. Innowacje stanowią zmianę strategiczną i strategiczny wymiar przedsiębiorczości. Są one uznawane za podstawę przewagi konkurencyjnej i krytyczny czynnik rozwoju przedsiębiorstw. Szczególnie istotny wpływ na pozycję konkurencyjną przedsiębiorstw na rynku wywierają innowacje technologiczne. Niektórzy autorzy zaliczają technologię do czynników długookresowego wzrostu gospodarczego. Innowacje technologiczne i zmiany techniczne są rdzeniem dynamicznych umiejętności przedsiębiorstw. Rozwój B. B. Allred, H. K. Steensma, The Influence of Industry and Home Country Characteristics on Firms’ Pursuit of Innovation, "Management International Review" 2005, vol. 45, no. 4, s. 384. N. Valery, Industry Gets Religion, A Survey of Innovation in Industry, “The Economist" 1999, 20-26 February, s. 5. M. R. Marvel, G. T. Lumpkin, Technology Entrepreneurs’ Human Capital and Its Effects on Innovation Radicalness, “Entrepreneurship. Theory and Practice" 2007, vol. 31 , no. 6, s. 807. D. F. Kuratko, R. D. Ireland, J. S. Hornsby, Improving Firm Performance Through Entrepreneurial Actions: Acordia’s Corporate Entrepreneurship Strategy, “The Academy of Management Executive" 2001, no. 4, s. 61. R. G. Schroeder, K. A. Bates, M.A. Junttila, A Resource - Based View of Manufacturing Strategy and the Relationship to the Manufacturing Performance, “Strategic Management Journal" 2002, vol. 23 , no. 2, s. 107. M. Wright, K. M. Hmieleski, D. S. SIEGEL, M. D. ENSLEY, The Role of Human Capital in Technological Entre... »\nStosowanie zasad CSR może przyczynić się do integracji i stać się jej swoistym katalizatorem. Janusz Kroik Marek Bachorski- Ru dnicki CSR - strategiczne konstytuowanie koncepcji Wprowadzenie Wcześniejsze prace autorów w PJ ukazały już istotę koncepcji społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstwa CSR (Corporate Social Responsibility), wyartykułowały granice, które przedsiębiorstwo powinno przekraczać aby zbliżyć się do sedna wykorzystywania koncepcji, skomentowały treść i intencje przyjętej ostatecznie normy ISO 26000: 2010, porządkującej fakultatywnie obszar zrównoważonego rozwoju, który traktowany jest jako swoista realizacja CSR, a także w czwartym artykule przybliżyły poglądy grupy menedżerów na temat postrzegania roli i znaczenia CSR dla firmy . W tym ostatnim artykule można było odczytać, że znaczna część menedżerów widzi walory strategiczne dla koncepcji. Był to, co najwyżej ogólny osąd wynikający z pewnych doświadczeń i wiedzy respondentów, może również z intuicji i przekonania. Kontekst strategiczny CSR wymaga jednak prześledzenia kilku podstawowych wątków merytorycznych i metodycznych. Wśród nich wykazania, że istnieje spójność wartości i norm wnoszonych przez CSR z istotą funkcjonowania firmy, znalezienia przesłanek, że tworzy wartość dodaną (korzystną) dla celów przedsiębiorstwa. Niewątpliwym walorem dla CSR byłoby znalezienie miejsca w odpowiedziach na podstawowe pytania strategiczne; gdzie i jak konkurować, a nawet uznanie jej: jako podstawowego motywu opracowania strategii. Istnieją dosyć poważne "zakotwiczenia" potwierdzające, że możemy mieć właśnie z taką sytuacją do Tytuły prac: Geneza i rozwój koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu. Problemy Jakości. 2010, nr 10; Przedsiębiorstwo, jako obiekt społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR): ramy oddziaływania społecznego przedsiębiorstwa - wyjście poza filantropię. Problemy Jakości. 2011, nr 3; ISO 26000. Problemy Jakości. 2011, nr 7; Praco... »\nZdecydowana większość respondentów stwierdziła, że nieetyczne postępowanie detalistów wpływa na ich wizerunek. Wstęp Jednym z czynników branych pod uwagę podczas podejmowania decyzji zakupowych przez nabywców w przypadku wielu grup produktów jest ich jakość . Szczególnie duże znaczenie ma ona w odniesieniu do produktów spożywczych, gdyż jej poziom wpływa na zdrowie, a nawet życie konsumentów spożywających kupiony wyrób. Przywiązywanie dużego znaczenia do cech jakościowych żywności wykorzystywane jest niestety w nieetyczny sposób przez detalistów. Podejmują oni różnorodne działania mające na celu wywołanie wśród nabywców wrażenia, że produkt, który stracił swoje pierwotne właściwości jakościowe, nadal jest wyrobem pełnowartościowym, czyli posiadającym nadaną mu przez producenta zdolność do spełnienia określonej potrzeby odbiorców. Stosując takie działania kierują się przede wszystkim dążeniem do realizacji krótkookresowych celów wymiernych, zwłaszcza o charakterze sprzedażowym, niejednokrotnie nie dostrzegając faktu, iż pociąga to za sobą wiele niekorzystnych następstw długookresowych, które zdecydowanie przeważają nad ewentualnymi doraźnymi korzyściami. Chodzi tutaj głównie o następstwa marke- Wielu autorów podkreśla rosnącą rolę jakości jako czynnika decyzyjnego w procesie zakupowym. Por. m. in. I. Kamenidou, C. V. Priporas, A. Michailidis i S. Mamalis, Young Consumers’ Perception of Food Quality: An Illustration from Greece, http://ressources. ciheam.org/om/pdf/c61/00800163.pdf, (24.12.2011); Z. Gao, T. Schroeder, X. Yu, Consumer willingness to pay for cue attribute: The value beyond its own, “Journal of International Food & Agribusiness Marketing" 2010, vol. 22, pp. 108-124; R. M. Solomon, Consumer Behavior. Buying, Having and Being, Pearson/Prentice Hall, New York 2011; A. Baruk, Postrzeganie polskich i zagranicznych produktów spożywczych przez konsumentów, "Marketing i Rynek" 2010, nr 1, s. 27-31. ... »\nMŚ P są siłą napędową gospodarki. Jan Macias Rozwój sektora mśp po integracji Polski z Unią Europejską Wprowadzenie Znaczenie sektora MŚP (Small and Medium Enterprises, SMEs) dla lokalnych, narodowych i międzynarodowych gospodarek jest szeroko uznawane jako podstawowe dla rozwoju przedsiębiorczości, innowacji, kreacji nowych miejsc pracy oraz dynamiki przemysłu. Przeważającą większość (ponad 98%) biznesu w krajach rozwiniętych stanowią właśnie małe i średnie przedsiębiorstwa. Jest to spowodowane przede wszystkim rozpowszechnianiem małych firm w biznesie na świecie. Np. w Australii, W. Brytanii i Stanach Zjednoczonych, małe firmy stanowią ponad 95% wszystkich przedsiębiorstw w ujęciu ilościowym (United States Small Business Administration 2006; Department of Trade and Industry 2005; Australian Bureau of Statistics 2001). Zaś według Komisji Europejskiej (2005) mikroprzedsiębiorstwa reprezentują ponad 91% europejskiego biznesu (przedsiębiorstw). I chociaż małe przedsiębiorstwa, a szczególnie mikroprzedsiębiorstwa mają ograniczony udział w generowaniu wartości dodanej w gospodarkach narodowych a ich udział w tworzeniu PKB jest dużo mniejszy niż dużych przedsiębiorstw, to jednak są one krytyczne dla zatrudnienia i kreowania pierwotnego i wtórnego dochodu w gospodarkach narodowych. D. A. Shepherd, J. Wiklund, Entrepreneurial Small Business: A Resource Based Perspective, Edward Elgar Publishing Ltd., Cheltenham 2005, s. 1. H. Deresky, International Management. Managing Across Borders and Cultures, Prentice Hall, Inc., Upper Saddle River, New Jersey 2000, s. 15. L. Liberman - Yaconi, T. Hooper, K. Hutchings, Toward a Model of Understanding strategic Decision - Making in Micro - Firms: Exploring the Australian Information Technology Sector, “Journal of Small Business Management" 2010, vol. 48, no. 1, s. 71. Putting SMEs First - Europe Is God for SMEs, SMEs Are Good for Europe, European Commission Publications Office... »\nW wielu przekazach naukowych informacje finansowe traktowane są jako dobro publiczne. Janusz Ząbek Jednym z istotnym warunków funkcjonowania organizacji w zmieniającym się otoczeniu jest umiejętność zarządzania oraz podatność na zmiany. Konieczność dokonywania zmian wynika ze zmienności wymagań klienta, zmieniających się zewnętrznych warunków finansowych funkcjonowania organizacji oraz potrzeby prawidłowych powiązań sfery ekonomicznej i społecznej wewnątrz samej organizacji. To oznacza, że skuteczne zarządzanie firmą wymaga odpowiedniej wiedzy i doświadczenia kadry kierowniczej oraz przede wszystkim intuicji i umiejętności interpretacji zdarzeń zachodzących w poszczególnych obszarach organizacji. Z wieloletniej obserwacji funkcjonowania przedsiębiorstw wynika, że na szczególną uwagę zasługują zdarzenia gospodarcze występujące na styku zarządzania finansami, marketingu oraz projakościowych stymulatorów rozwoju organizacji. Właśnie do właściwej oceny stosowania m.in. projakościowych czynników zarządzania organizacją, stanowiących często o strategii przedsiębiorstw oraz oceny ich wpływu na działalność organizacji niezbędna jest wiedza z zakresu ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych. Dodatkowo, dążenie współczesnych społeczeństw do zwiększania roli usług w ogólnej strukturze "produkujących majątek narodowy" powoduje, że zachodzi potrzeba modyfikacji niektórych poglądów na temat identyfikacji i oceny kosztów jakości. Potrzeba modyfikacji wynika z różnic pomiędzy organizacjami produkcyjnymi i usługowymi, szczególnie widocznych z punktu widzenia kształtowania struktury majątku oraz spe- Jedną z miar rozwoju cywilizacyjnego kraju jest udział organizacji świadczących usługi w ogólnej strukturze przedsiębiorstw. Ocenia się, że im większy udział organizacji usługowych, tym gospodarka wyżej rozwinięta. cyficznego dla poszczególnych typów organizacji rozkładowi kosztów. Okazuje się, że dla większości przypadków organizacji pr... »\nZnacznie ważniejsza od systemu nagród i kar jest wewnętrzna motywacja pracowników do wykonywania pracy.Istnieje wiele koncepcji dotyczących zarządzania personelem, ale zdecydowanie najczęściej stosowane jest tradycyjne zarządzanie za pomocą systemu kar i nagród oraz ich nowoczesna odmiana, czyli zarządzanie przez cele. Z takim podejściem w swoich pracach polemizował między innymi Deming, a w Polsce w sposób formalny opisał to i wdrożył w swojej firmie A. Blikle pod nazwą "zarządzanie bez kar i nagród" . Odrębne zdanie autora, w szczególności uwzględnia konieczność istnienia systemu kar w procesie zarządzania personelem. Uwzględnia także potrzebę unikania współczesnych nadużyć w systemie nagradzania, a zwłaszcza premiowania, które w pewnym stopniu przyczyniły się do wystąpienia kryzysu gospodarczego oraz wymagania norm międzynarodowych dotyczących systemów zarządzania, a przede wszystkim zarządzania bezpieczeństwem informacji. Obejmuje także wszystkie szczeble zarządzania, podczas gdy klasyczne podejście Deminga ograniczało się w zasadzie wyłącznie do robotników i pracowników niższych szczebli zarządzania. Zarządzanie za pomocą kar i nagród Klasyczne zarządzanie opiera się na założeniu, że człowiek do sprawnej pracy wymaga systemu motywacyjnego, obejmującego przede wszystkim wynagrodzenie, system bodźców zawierających nagrody za dobre wyniki (zwykle w postaci premii), oraz kary także w postaci finansowej. W systemie tym uważa się, że sprawny system kar i nagród stanowi podstawową motywację dobrej i sumiennej pracy. Za dobre wyniki w pracy albo dodatkowe zaangażowanie przyznaje się dodatkowe nagrody pieniężne w postaci premii, a za błędy jakościowe i opóźnienia udziela się kar w różnej postaci; często mają one przy tym charakter finansowy, polegający np. na zmniejszeniu planowej premii lub utratę innych dodatków. Oprócz kar finansowych stosuje się także inne kary, takie jak upomnienie, nagana, nagana z wpisaniem do ... »\nOffshoring i outsourcing stanowią dwa różne typy decyzji strategicznych przedsiębiorstwa dotyczące produkcji. Jan Macias OFFSHORING jako strategia globalnego pozyskiwania zasobów Wprowadzenie Globalizację współczesną charakteryzują zmiany ilościowe i jakościowe. J. H. Dunning, jako podstawowe atrybuty procesów globalizacji przełomu XX/XXI w. (niejednokrotnie postrzeganych przez pryzmat przyczyn), wymienia: liberalizację rynku; postęp techniczny (głównie w transporcie i komunikacji); przeobrażenia ideologiczne poprzedzające lata 80. (w tym zmiana roli społeczeństwa w kreacji bogactwa narodowego i wzrost roli kapitału ludzkiego w rozwoju przedsiębiorstw); wzrost znaczenia nauki, doświadczenia i wiedzy w procesie rozwoju; wzrost współpracy i powiązań między firmami i wewnątrz firm; pojawienie się nowych uczestników na światowym rynku (Chiny i Indie - wschodzące ekonomiki XXI w., nowi "gracze"), nową rolę struktury instytucjonalnej społeczeństwa (traktowaną jako warunek sukcesu gospodarczego krajów i regionów). Głównymi kreatorami rozwoju procesów globalizacji stały się korporacje transnarodowe (KTN). Ich udział w obrotach handlu światowego już w 2002 r. wynosił aż 70%. W ślad za tym rozwinęło się nowe zjawisko - globalne pozyskiwanie zasobów (global resourcing). W ujęciu ilościowym i jakościowym odnosi się ono najczęściej do geograficznych kierunków, zakresu i form pozyskiwania przez przedsiębiorstwa zasobów, w tym zasobów ludzkich, niezależnie od typu przewagi N. Acocella, Economic Policy in the Age of Globalization, Cambridge University Press 2005, s. 5. J. H. Dunning, Towards a New Paradigm of Development: Implications for Determinants of International Business, “Transnational Corporations" 2006, vol. 15, no. 1. M. B. Steger, Globalization. A Very Short Introduction, Oxford University Press, Oxford 2003, s. 49. konkurencyjnej (np. absolutna, innowacyjna czy lokalizacyjna). Jednym z doniosłych efektów post... »\nKoncepcja kazein w przedsiębiorstwie wciąga wszystkich pracowników do procesu usprawnień.W warunkach zmienności otoczenia przedsiębiorstwa poszukują możliwości doskonalenia zarządzania. Kaizen jest fundamentem najlepszych praktyk zarządzania. Jako strategia zarządzania ma zastosowanie w przedsiębiorstwach na całym świecie. Kaizen uważany jest za ponadbranżowy styl zarządzania, sprawdza się w każdym rodzaju przedsiębiorstw. Obejmuje wszystkie aspekty biznesu od sposobu działania pracownika na danym stanowisku pracy poprzez usprawnienia maszyn i urządzeń, aż po doskonalenie systemów i procedur. W artykule przedstawiono istotę kazein oraz wskazano na miejsce jakie może zająć ta strategia w procesie doskonalenia zarządzania przedsiębiorstwami funkcjonującymi w warunkach zmienności i niepewności, wskazano także na korzyści związane z jej wdrożeniem w przedsiębiorstwie. Istota kaizen Podejście kaizen stanowi ewolucję istniejących rozwiązań poprzez ich optymalizację, a jej siła tkwi w konsekwencji nieustających doskonaleń. Kaizen to coś więcej niż tylko zbiór czynności technicznych, jest to kultura a właściwie filozofia organizacji, pozwalająca osiągnąć zamierzony cel na każdym etapie procesu wytwarzania. Rozumienie kaizen nie jest jednoznaczne. Pierwsze podejście to: filozofia działania, koncepcja zarządzania oraz model kazein. Wywodzi się ono z przedsiębiorstw japońskich (Toyota, Mazda, Honda, Nissan, Mitsubishi. Takie rozumienie kaizen zakłada jako priorytet wypracowanie właściwej kultury ciągłych usprawnień i zmian na lepsze wszystkich aspektów organizacji. Model ten popularyzowany jest na świecie przez Kaizen Institute i jego założyciela Masaki Imai. Drugie podejście do kaizen to rozumienie go jako procedury, podejścia o charakterze technicznym, które zostało wypracowane przez praktykę wdrażania tej koncepcji w przedsiębiorstwach amerykańskich lub europejskich i polega na stosowaniu metod i technik tej koncepcji w pro... »\nDualistyczna perspektywa postrzegania produktywności eksponuje potencjalną synergię pomiędzy jakością usług a produktywnością. Istota produktywności Produktywność operacji jest ściśle powiązana z efektywnością przekształcania zasobów wejściowych procesu (produkcyjnego lub świadczenia usługi) w rezultaty ekonomiczne dla usługodawcy i wartość dla klienta . Wyższą efektywność produktywności można uzyskać poprzez wygenerowanie większego rezultatu wyjściowego w wyniku zaangażowania określonych zasobów wejściowych lub osiągnięcie określonej wartości wyjściowej przy jednoczesnej redukcji nakładów wejściowych . Konsekwencją wysokiej produktywności powinno być zatem osiągnięcie zadowalającego zysku dla usługodawcy i jednocześnie wykreowanie wysokiego poziomu jakości dla usługobiorcy. W literaturze przedmiotu produktywność jest różnie definiowana. Dla przykładu, D. Bain , a w ślad za nim A. Neely, M. Gregory i K. Platts określają produktywność jako miarę prawidłowości alokacji i użycia zasobów w celu osiągnięcia swoistych i pożądanych rezultatów. Częściej jednak spotyka się definicję uproszczoną, w myśl której produktywność jest określana jako stosunek między nakładami (zasobami) wejściowymi procesu, a wyjściowymi. Taką koncepcję produktywności prezentują, między Ch. Grönroos, K. Ojasalo, Service productivity. Towards a conceptualization of the transformation of inputs into economic results in services, Journal of Business Research, Vol. 57, issue 4, April 2004, s. 414 -41 5. Por. Ch. A. Hope, Is there an inverse relationship between Service Quality and Productivity Or not? It’s all in the definition!, Working Paper No 07/15, the Bradford University School of Management, May 2007, s. 4. D. Bain, The Productivity Prescription - The Manager’s Guide to Improving Productivity and Profits, McGraw-Hill, New York, 1982. A. Neely, M. Gregory, K. Platts, Per... »\nWpływ zarządzania jakością na zdrowie pracowników (Y. Lagrosen, I. Bäckström, H. Wiklund, Approach for measuring health-related quality management, “The TQM Journal", 2012, nr 1, s. 59 - 71) W praktyce zarządzania organizacjami gospodarczymi stosunkowo niewiele uwagi poświęca się zagadnieniom dotyczącym stanu zdrowia pracowników. Warto jednak uświadomić sobie, że konsekwencje problemów zdrowotnych nie ograniczą się wyłącznie do pracowników. Znajdą one odzwierciedlenie także we wzroście wydatków przedsiębiorstw oraz - jak wykazały badania naukowe - w obniżeniu ich produktywności. Działalność w tym zakresie nie może ograniczać się do zagadnień związanych jedynie z przestrzeganiem zasad BHP. Menadżerowie powinni traktować zdrowie pracowników jak cenny zasób organizacji i promować rozwiązania sprzyjające ut... »\nOd kilkunastu lat trwa proces certyfikacji systemów zarządzania w polskiej administracji publicznej. Odbywa się on według różnych programów certyfikacyjnych, wśród których najczęstszym wśród instytucji jest certyfikacja wg QMS (Quality Management System) czyli systemu zarządzania jakością wg ISO 9001 . Oprócz niej przeprowadzane są procesy certyfikacji według programu środowiskowego ISO 14001 oraz zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy wg 18001 . W ostatnich kilku latach instytucje są coraz bardziej zainteresowane systemem bezpieczeństwa informacji wg ISO 27001 . Certyfikacja w administracji publicznej w wymienionych programach jest dobrowolna, a zatem jest konsekwencją decyzji z reguły kierowników instytucji publicznych np. jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej czy państwowych funduszy celowych. Jaka jest zatem motywacja w instytucjach administracji publicznej do podjęcia się certyfikacji systemów zarządzania? Czy jest to chęć budowy i doskonalenia systemów w administracji publicznej, które będą służyły podnoszeniu jakości świadczonych usług publicznych? a może jest to tzw. "owczy pęd", który generują różnego rodzaju projekty unijne proponujące znaczne dofinansowanie w przypadku deklaracji wdrożenia i certyfikacji systemów zarządzania w administracji publicznej? Jak określić przyczyny certyfikacji, które od zwyczajnej mody, bezkrytycznej imitacji mogą zmierzać w kierunku doskonalenia pracy, zmiany kultury organizacyjnej? Norma PN-EN ISO 9001:2009 Systemy zarządzania jakością. Wymagania. PKN, Warszawa, 2009 Norma PN-EN ISO 14001:2005 Systemy zarządzania środowiskowego. Wymagania i wytyczne stosowania. PKN, Warszawa, 2005 Norma PN-N-18001:2004 Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy. Wymagania. Warszawa, 2004 Norma PN-ISO/IEC 27001:2007 System zarządzania bezpieczeństwem informacji. PKN, Warszawa, 2007 a może certyfikacja systemów zar... »\nPrzyszłość jakości (B. Krzykowski, Around the Bend, “Quality Progress", 2011, nr 10, s. 18 - 21).W październikowym wydaniu miesięcznika “Quality Progress" znalazło się wiele interesujących artykułów. Szczególną uwagę warto zwrócić na dwa spośród nich, ponieważ odnoszą się one do przyszłości zarządzania jakością. W pierwszym z tych opracowań omówione zostały wyniki badań przeprowadzonych w 2011 roku przez Amerykańskie Stowarzyszenie na rzecz Jakości (ASQ). Celem dokonanej analizy było zidentyfikowanie "sił", które będą miały największy wpływ na koncepcję zarządzania jakością. Po zebraniu opinii 270 ekspertów reprezentujących wszystkie znaczące sektory gospodarki sformułowano 8 tego rodzaju "sił". W największym skrócie (wprowadzając wie... »\n1155 listopada 2011 w Katowicach odbyło się spotkanie Krajowej Sieci Partnerów Krajowego Punktu Centralnego Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy. W czasie seminarium dyskutowano założenia i plany Europejskiej Kampanii Informacyjnej pn. Partnerstwo dla prewencji. To już jedenasta edycja, której celem, podobnie jak poprzednich, jest ułatwienie pracodawcom i pracownikom dostępu do wysokiej jakości informacji i narzędzi potrzebnych do tworzenia bezpiecznych i zdrowych miejsc pracy. Każda z kampanii ma ściśle określoną tematykę. Planowana na lata 2012-2013, będzie koncentrowała się na problematyce poprawy bezpieczeństwa pracy na drodze prewencji. Środkiem do osiągnięcia celu ma być nawiązanie współpracy pracowników i kadry kierowniczej przez prowadzenie rozmów dwustronnych. Z tego powodu realizacja hasła "partnerstwo dla prewencji" wymaga przede wszystkim doskonalenia umiejętności komunikacyjnych. Oczekuje się, że wynikiem kampanii będzie podniesienie kultury bezpieczeństwa przez likwidację barier k... »\n1 Adamek Marta Społeczeństwo informacyjne - jakość komputera czy człowieka 3 21 2 Bachorski-Rudnicki Marek Kroik Janusz ISO 26000 7 2 3 Bachorski-Rudnicki Marek Kroik Janusz Pracownicy wiedzy a strategia CSR 8 10 4 Baruk Agnieszka Lojalność nabywców finalnych 8 35 5 Baryluk Marzena Cytowska Beata Goździk Stefania Jakość usługi z perspektywy klienta 1 42 6 Baryluk Marzena Orłowska Magdalena Jakość usług instytucji sektora publicznego 10 37 7 Berdowski Janusz Polska Nagroda Jakości dla firmy Lantmannen Unibake Poland 12 49 8 Biesok Grzegorz Wyród-Wróbel Jolanta Pojęcie satysfakcji 1 27 9 Broniewska Maria “Witaminy" dobrej i złej pracy 8 30 10 Broniewska Maria Psychologia zarządzania w efektywnym wdrażaniu systemów jakości 9 35 11 Bugdol Marek Cena i jakość 5 10 12 Bugdol Marek Kształtowanie zaufania 6 7 13 Bugdol Marek Outsourcing a jakość wyrobów 12 17 14 Burka Iwona ISO 9001 jako baza Lean Management 4 2 15 Buszko Andrzej Kultura organizacyjna a strategia TQM w polskich przedsiębiorstwach budowlanych 4 26 16 Buszko Andrzej Fadrowski Saturnin Normy ISO w budowlanym procesie inwestycyjnym 9 8 17 Cackowska Joanna Szczepańska Katarzyna Parametr jakości w programach edu... »\nZima. Spada temperatura, za oknem mniej lub bardziej intensywne opady śniegu, ale czasami jest i szaro. Pomyśleć, że jeszcze w tym czasie, w niektórych wybranych winnicach, na krzewach winorośli podmarzają pozostawione kiście. Nie są to jednak zmurszałe grona czekające na owocowy zgon, ale szansa dla niecierpliwie patrzących na termometry winiarzy. Z pozostawionych na krzewach owoców powstać mogą jedne z najbardziej wyrafinowanych win słodkich - wina lodowe. Charakteryzuje je specyficzny sposób produkcji, ale także wspaniałe wrażenia, odczuwane w ustach przy degustacji. Dzięki temu ten lodowy napój cieszy się wśród koneserów na całym świecie wielkim uznaniem. Ojczyzną win lodowych (Eiswein) są Niemcy, a ściśle region Rheingau. Eiswein należy do grupy win specjalnych i, jak głosi legenda, pierwszym miejscem, gdzie powstało, była winnica Schloss Johannisberg... »


Wersja z 17:37, 1 maj 2016\nDodane 60 bajtów , 4 lata temu\ngramatyczne i redakcyjne\nWersja z 16:26, 1 maj 2016 (edytuj)\n(dodanie wypunktowania najważniejszych cech nurtu, dodanie etymologii nazwy, źródła/przypisy,)\nWersja z 17:37, 1 maj 2016 (edytuj) (anuluj edycję)\n(gramatyczne i redakcyjne)\n'''Cyberpunk''' – nurt w literaturze [[Fantastyka naukowa|science-fiction]] oraz [[film|kinematografii]], skupiający się na negatywnych konsekwencjach funkcjonowania ludzi w otoczeniu zaawansowanej [[technologia|technologii]] [[komputer]]owej i informacyjnej, którego charakterystycznymi cechami są:\n*[[dystopia|dystopijny]] obraz stechnicyzowanego światai przyszłości,rządzonego rozkładprzez moralnykorporacje towarzyszącyświata postępowi technologicznemu (zasada określana jako "high tech & low life" ([[Franz Rottensteiner]])przyszłości,\n*rozkład moralny towarzyszący postępowi technologicznemu - zasada określana jako "high tech & low life" ([[Franz Rottensteiner]]),\n*istnienie związanej z technologią [[kontrkultura|kontrkultury]], z której wywodzą się bohaterowie,\n*istnienie sieci przesyłu danych łączącej cały realny świat, a tworzącej osobną rzeczywistość ([[cyberprzestrzeń]]), w której często rozgrywa się znacząca część [[fabuła|fabuły]],\n*mroczny, pesymistyczny klimat utworów.\nSłowo "Cyberpunk" pojawiło się jako tytuł opowiadania [[Bruce Bethke|Bruce'a Bethke]] wydanego w 1983 roku w ramach antologii "[[Amazing Stories]]", jednak jako nazwy na określenie nowego nurtu literackiego po raz pierwszy użył go krytyk literacki [[Gardner Dozois]]<ref>[http://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/archives/3271 Krzysztof Księski – "Dystopijna wizja świata bliskiego zasięgu. Cyberpunk jako złożone zjawisko kulturowe. Zarys zjawiska."] Czasopismo naukowe "Kultura i Historia"</ref>.\nPojęcie cyberpunku można rozważać również pod kątem postawy życiowej, filozofii lub ideologii, wgdzie tym wypadku pojęcie cyberpunku jest rozważane bardziej pod kątem porównywaniaporównania człowieka z maszyną ([[cybernetyka]]) i wynikających z tegoprowokują pytańpytania na temat duszy, Boga oraz świadomości.\nCyberpunk zdaje się być uosobieniem zasady postulowanej przez futurystów "3M – Miasto, Masa, Maszyna". Te trzy elementy składowe stanowią esencję cyberpunku. Akcja rozgrywa się najczęściej w ogromnych, przeludnionych miastach-molochach, gdzie ludzie są zdemoralizowani przez technikę, społeczeństworelacjami jestludzkimi rządzi [[Darwinizm społeczny|socjodarwinistycznedarwinizm społeczny]], a dekadencka młodzież zażywa narkotyki i modyfikuje swe ciała, często do celów przestępczych takich jak [[haker (bezpieczeństwo komputerowe)|hakerstwo]], [[walka uliczna|walki uliczne]] ([[punk]]). Clou cyberpunku to jednak Maszyna – [[cyberprzestrzeń]] i dek – szybki komputer. Ponadto niebagatelną rolę odgrywa [[cybernetyka]] – cybernetyczne [[Implant|wszczepy]] wszelkiego autoramentu, od sztucznych oczu, po sztuczne mięśnie i wzmocnione organy wewnętrzne ('''cyber-''').\nCyberpunk koncentruje się najczęściej na mrocznej stronie wpływu technologii na człowieka., Istotnymkoncentrując jestsię jegona połączeniekonsekwencjach relacji człowieka z maszyną, - od wspominanejcałkowicie sztucznych cybernetykiciał, przezlub całkowicienośników sztuczneświadomości, ciałaprzez nawspomnianą zwykłymcyborgizację, na uzależnieniu człowieka, dood techniki w podstawowych czynnościach dnia powszedniego kończąc. Regułą w tym gatunku jest występowanieistnienie korporacji i firm o niezwykle rozległych wpływach. Często cyberpunk przedstawia przyszłość jako świat niegościnny, gdziew którym cywilizacja koncentruje się w odciętych miastach, gdzie wolność i swoboda zostałazostały poświęconapoświęcone podw pozoremimię obronyochrony ludzkości. W(często związkujedynie zpretekstowo). tym,Stąd akcja utworów często śledziopisuje działania zbuntowanego podziemia. Ostatnim przewijającym się motywem jest społeczeństwo informacji, gdzie cyberprzestrzeń jest wszechobecna, a informacje są niezwykle wartościowym towarem; natu tympojawiają się poluprzede dominująwszystkim [[haker (bezpieczeństwo komputerowe)|Hakerzy]].\nEstetycznie mamy do czynienia z brudnym [[Naturalizm (sztuka)|naturalizmem]]. Filmy często utrzymane są w jednolitej kolorystyce – tonacji ciemnoniebieskiej (nie zawsze, np. ciemnozielony [[Matrix]]). Popularne są ciemne kadry, naz którychkontrapunktami widniejąoślepiających oślepiająceneonów neony,i zatłoczoneujęcia ulicezatłoczonych ulic (cyberpunk rozkwitł w latach 80., kiedy powszechnie obawiano się problemu [[przeludnienie|przeludnienia]] Ziemi), moknącemoknących w nieustającym deszczu.\nZa ojca literackiego cyberpunku uważa się powieściopisarza [[William Gibson (pisarz science fiction)|Williama Gibsona]], autoraktórego powieścinajważniejsze (najważniejszeutwory to tzw,. ''"Trylogia Ciągu''": ''"[[Neuromancer]]''", ''"[[Graf Zero]]''", ''"[[Mona Liza Turbo]]''"). Jest on też orazautorem wielulicznych opowiadań. Rozkwit gatunku nastąpił w [[Lata 80. XX wieku|latach osiemdziesiątych XX wieku]],. lecz jegoJego dość sztywnesztywna ramy,konwencja narzucającespowodowała koncepcjęjednak światawkrótce wtórność, powodującea żeautorzy poposzukując jakimśoryginalnych czasiepomysłów trudnozaczęli byłoprzekształcać stworzyćzasady coś ciekawego i oryginalnego, spowodowały iż autorzy zaczęli naginać światświata stworzonystworzonego przez [[William Gibson (pisarz science fiction)|Gibsona]]. PojawiłW sięefekcie np.pojawił nurtsię [[postcyberpunk]]owy [[Neal Stephenson|Neala Stephensona]]. Jako boczna gałąź cyberpunku pojawił się, takżeczy [[Steampunk|steam punk]], - specyficzna odmiana [[historia alternatywna|historii alternatywnej]] czasów [[Rewolucja przemysłowa|rewolucji przemysłowej]].


Evertiq - Fuzja GKN Driveline i Dana Incorporated\n© GKN Przemysł elektroniczny | 13 marca 2018\nFuzja GKN Driveline i Dana Incorporated\nZarząd GKN poinformował o zawarciu porozumienia w sprawie połączenia GKN Driveline i Dana. W wyniku transakcji powstanie największy na świecie producent systemów napędowych pod nazwą Combined Group lub Dana plc.\nZgodnie z warunkami porozumienia, GKN Driveline wycenione zostało na 6,1 mld USD. GKN w ciągu trzech lat spodziewa się, że osiągnie korzyści z synergii na poziomie 235 mln USD rocznie. Akcjonariusze GKN maja zachować 47,25 proc. udziałów w Dana plc. W wyniku transakcji powstanie spółka Dana plc, notowana na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych, której siedziba główna będzie w Maumee, w stanie Ohio. Fuzja GKN Driveline i Dana to kolejny krok w strategii GKN, zakładającej wydzielenie biznesów Aerospace i Driveline. Decyzja o fuzji ma pomóc w odparciu wrogiego przejęcia GKN, którego chce dokonać firma Melrose. - Zarząd uważa, że ta strategia jest znacznie bardziej korzystna dla akcjonariuszy GKN niż propozycja Melrose, znacznie zaniżająca wartość GKN. Dlatego zarząd jednogłośnie rekomenduje odrzucenie oferty Melrose i głosowanie za połączeniem z Dana – powiedział Mike Turner, prezes GKN. GKN ma w Polsce dwa zakłady produkcyjne w Oleśnicy.\nDrugi zakład GKN otwarty