Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne - PDF\nDownload "Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne"\n3 Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne\n4 Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne Pro Libris nr 3(28) W numerze wykorzystano reprodukcje prac prezentowanych w scenie Awangarda wystawy My, berlińczycy. Historia polsko-niemieckiego sąsiedztwa (Stadtmuseum/Ephraim Palais Berlin, ) oraz reprodukcje prac Margarete (MK) i Stanisława (SK) Kubickich z książki Lidii Głuchowskiej Avantgarde und Liebe. Margarete und Stanisław Kubicki , Berlin MK na s.: 10, 39, 40, 41, 48, 131; SK: pozostałe Diapozytywy udostępniono dzięki uprzejmości prof. S. Karola Kubickiego z Berlina. Copyright by Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. C. Norwida, Zielona Góra 2009 Redaktor naczelny Sławomir Kufel Zastępca redaktora naczelnego Grzegorz Gorzechowski Redaktor graficzny Magdalena Gryska Sekretarz redakcji Ewa Mielczarek Korekta: Ewa Mielczarek, Joanna Wawryk Członkowie redakcji: Ewa Andrzejewska, Anita Kucharska-Dziedzic, Czesław Sobkowiak, Maria Wasik, Grażyna Zwolińska Stali współpracownicy: Krystyna Kamińska, Tomasz Mróz, Ireneusz K. Szmidt, Andrzej K. Waśkiewicz, Jacek Wesołowski Fotografie: Thomas Bruhn, Reinhardt Friedrich, Lidia Głuchowska, Jonatan Kurzwelly, Anna Kuzio-Weber, Marek Lalko, Marcel Mettelsiefen, Friedrich Paulmann, Magdalena Poradzisz-Cincio, Ewa Maria Slaska, Uli Winkler Wydawca Pro Libris - Wydawnictwo Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Cypriana Norwida, al. Wojska Polskiego 9, Zielona Góra Skład komputerowy Firma Reklamowa GRAF MEDIA, tel Druk i oprawa Drukarnia FILIP Nakład 350 egz. ISSN Nr indeksu Adres Redakcji: WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze, al. Wojska Polskiego 9, Zielona Góra (z dopiskiem Pro Libris);\n5 Od redakcji Z elitarnością jest trochę tak, jak z kosmitami. No niby wszyscy wiedzą, że są; wielu widziało, tylko nie do końca wie, co; inni wątpią, a jeszcze inni wierzą ot i całe zamieszanie. Tymczasem elita to rzecz bezcenna. Tylko dzięki niej mamy punkt odniesienia, tylko dzięki niej możemy powiedzieć, co jest wartościowe, a co nie. Wydało się nam korzystne o elitach, osobliwie lubuskich, poopowiadać. Czytelnik znajdzie różne opinie sięgające w głąb i te poruszające się raczej po powierzchni rzeczy. Wszystkie są potrzebne, bo, przyznajmy, minione 60 lat jakieś elity na zamieszkanych przez nas terenach wykształciło. Pozostaje pytanie o ich jakość i sposób funkcjonowania. Zapraszam do lektury przedstawionych na początku numeru wypowiedzi a może i do polemiki, boć przecież polemista to też elita, myśląca i, Bogu dzięki, pisząca. Obrodziło wierszami. Może to objaw jesieni, a może jakiegoś przebudzenia lubuskich twórców. To cieszy i zachęca do lektury a jeśli się komuś nie podobają niechaj chwyci pióro i z nami się podzieli swoimi uwagami. Wzbogaci w ten sposób dział recenzji i omówień, w którym coraz śmielej pojawiają się ludzie młodzi, wręcz debiutanci. Plastyka jak zwykle stanęła na poziomie tym razem prezentacja dotyczy twórczości Margarete i Stanisława Kubickiego, artystów europejskiego formatu, pięknie przedstawionych przez Lidię Głuchowską. Wreszcie pomyślmy jak komputer. Rozważania Marcina Sieńki odnieść można do wszystkich właściwie dziedzin współczesnego życia, bo staje się ono coraz bardziej wirtualne. Załadujmy więc program Pro Libris i do lektury. A gdy już znuży nas natłok informacji zawsze możemy się zresetować Sławomir Kufel Mit den Eliten ist es ein bisschen, wie mit den Außerirdischen. Denn alle scheinen zu glauben, da ist etwas dran, manche haben sie sogar gesehen, sind sich aber nicht ganz sicher, was es war, andere zweifeln, jene glauben vorbehaltlos. Dabei sind die Eliten an und für sich unschätzbar. Nur sie bilden Bezugspunkte, dank denen wir sagen können, was wertvoll ist, und was nicht. Es schien uns lohnenswert, über die Eliten, zumal die Lebuser Eliten, ein bisschen zu plaudern. Der Leser findet hier unterschiedliche Meinungen manche tiefgreifend, andere eher auf der Oberfläche bleibend. Wir brauchen sie alle, denn es muss ausdrücklich gesagt werden es haben sich doch in den letzten 60 Jahren bestimmte Eliten auf unseren Gebieten ausgebildet. Es bleibt nur die Frage nach deren Qualität und Funktionierung offen. Ich möchte Sie dazu auffordern, die zu Anfang dieser Ausgabe veröffentlichten Äußerungen zu lesen und vielleicht auch mit ihnen zu polemisieren, denn Polemiker sind ja auch ein Teil der Elite, und zwar jener, Gott sei Dank, schreibenden. Wir verzeichnen einen guten Ertrag an Gedichten: Sei es der Herbst, sei es eine Art Aufwachen der Lebuser Künstler. Dies ist erfreulich und lädt zur Lektüre ein und falls die Gedichte jemandem nicht gefallen sollen, dann möge er doch nach der Feder greifen und seine Anmerkungen mit uns teilen. Dadurch könnte er den Rezensionsund Besprechungsteil bereichern, in dem immer öfter junge Autoren auftauchen, manchmal gar Debütanten. Die bildenden Künste halten ihr konstantes, hohes Niveau diesmal zeigen wir die Werke von Margarete und Stanisław Kubicki, Künstler vom europäischen Format, wunderschön von Lidia Głuchowska ins Bild gebracht. Und zu guter Letzt: Lassen wir uns wie ein Computer denken. Die Überlegungen von Marcin Sieńka kann man eigentlich auf alle Bereiche des heutigen Lebens erstrecken: es nimmt einen zunehmend virtuellen Charakter an. Die Anwendung Pro Libris wird also geladen machen wir uns an die Lektüre. Und wer von dem Überfluss an Informationen genug hat der kann ja immer noch Reset drücken... Übersetzung von Grzegorz Kowalski Od redakcji 3\n6 Spis treści ks. Andrzej Draguła, Elita, czyli równiejsi Grażyna Zwolińska, Czy można ufać elitom Alfred Siatecki, Chodzony za politykami Marek Grewling, Kapral King czyli siła przewodnia Czesław Sobkowiak, O elitach, czyli jak jest Anna Kwapisiewicz-Sevens, Wiersze [Kwartet waltorniowy In the Church, Słyszeć obrazy (muzyka zimą), Wariacje na temat twarzy, Passionate historie d eau albo Wniebowstąpienie] Muzyka jest moją pierwszą i ostatnią miłością. Z Zakiem Tellem, liderem zespołu Clawfinger rozmawia Karol Graczyk Janusz Koniusz, Wiersze [Mojżesz, Głaz, O kochankach z Werony, Droga] Stanisław Turowski, W drodze ze stypy Paulina Korzeniewska, Wiersze [***Niedawno zmarli..., ***(przyjaciółko), ***w trzypiętrowej kamienicy, bez tytułu] Jan Andrzej Fręś, Jak osiedliłem się w Australii Marek Grewling, Wiersze [Spacer po Saksonii, Limbus Araneae] Rafał Krzymiński, Gołębiarz Viktoria Korb, Od okowów związku do pułapek wolności (Von fesseln der Beziehung zu Fallen der Freiheit) Konrad Krakowiak, Wiersze [***z ziarna, ***powracają, Nad szkicami Norwida, po drugiej stronie] Zbigniew Kozłowski, Mistrz Ołtarza PREZENTACJE Lidia Głuchowska, Margarete i Stanisław Kubiccy w kręgu polskiej i niemieckiej awangardy (Margarete und Stanislaw Kubicki - im Kreise polnischer und deutscher Avantgarde) Worek cukru, czyli o awangardzie i nie tylko artystycznych cudach współpracy polsko-niemieckiej. Z profesorem S. Karolem Kubickim rozmawia dr Lidia Głuchowska (Ein Sack Zucker. Über die Avantgarde und die nicht nur künstlerischen Wunder der deutsch-polnischen Zusammenarbeit. Mit Professor S. Karol Kubicki, spricht Dr. Lidia Głuchowska) Karol Graczyk, Wiersze [Drgania, Helmut Newton wychodzi na łowy, Dźwięk zamka w namiocie, Brakujące centymetry] KRAJOBRAZY LUBUSKIE Magdalena Poradzisz-Cincio, Krosno Odrzańskie szkice z dziejów i kultury miasta (Krossen an der Oder Skizzen aus der Geschichte und Kultur der Stadt)\n7 VARIA Marcin Sieńko, Myśleć jak komputer o wpływie mediów elektronicznych na strategie poznawcze Ewa Maria Slaska, Mors porta vitae. Polskie groby w Berlinie. Część I. Berlińskie cmentarze Michael Kurzwelly, Mediateka Słubfurcka (Die Słubfurter Mediathek) RECENZJE I OMÓWIENIA Maria i Odys Maria Miłek, Maszt Odysa (Urszula M. Benka) Poezja Pluszki Adam Pluszka, Z prawa z lewa, wiersze (Karol Graczyk) Niezwykły album Helmut Newton, Work (Karol Graczyk) Widzimisię, czyli demiurg simulacrum Jerzy Suchanek, Widzimisię (Beata Patrycja Klary) Eseje o Śląsku Wojciech Kunicki, Śląsk. Rzeczywistości wyobrażone (Dorota Cygan) W świecie Aborygenów Mateusz Marczewski, Niewidzialni (Janusz Koniusz) Potwierdzenie drogi Władysław Łazuka, Noc podróż i inne wiersze (Czesław Sobkowiak) Wiersze z miłości Anna Żłobińska, Stąpanie po szkle (Czesław Sobkowiak) Opowiadania niejednoznaczne Paweł Huelle, Opowieści chłodnego morza (Agnieszka Szpylma) Czar tajemnic Ian R. MacLeod, Wieki światła (Magdalena Stolarska) Niebieski azyl. Rytmy Magdaleny Gryski Błękitna melancholia, wystawa w Galerii Wieża Ciśnień (Anna Dragan) KRONIKA LUBUSKA KSIĄŻKI NADESŁANE AUTORZY NUMERU Spis treœci 5\n8 ks. Andrzej Draguła Elita, czyli równiejsi Kiedy myślę o elicie, natychmiast przychodzi mi do głowy cytat z Folwarku zwierzęcego G. Orwella: Wszystkie zwierzęta są sobie równe, ale niektóre są równiejsze od innych. Mam wrażenie, że ten cytat dobrze oddaje sytuację elit w społeczeństwie demokratycznym. Od czasów rewolucji francuskiej, która głosiła przecież égalité, czyli równość, wszelka elitarność wydaje się antydemokratyczna. Jednocześnie jednak w społeczeństwie demokratycznym każdy ma prawo do zostania elitą. Przecież przynajmniej teoretycznie w demokracji każdy może stać się kimś. Ostatecznie jednak o elicie wcale nie decydują jej członkowie, tylko ci, którzy ją wybierają, bo przecież elita, to etymologicznie rzecz ujmując zgromadzenie ludzi wybranych. Definicja słownikowa mówi, że elita to wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju. Ale elita to nie jest jednorodna formacja. Członkiem elity można stać się w bardzo różny sposób: przez urodzenie, pieniądze, posiadane relacje, pełnioną funkcję polityczną, osiągnięcia w danej dziedzinie czy zasługi dla społeczeństwa. Wszystko to może dać przekonanie przynależności do elity kręgu osób, które dzięki pewnym obiektywnym uwarunkowaniom wyróżniają się od reszty społeczeństwa. Tak powstają elity polityczne, zawodowe, intelektualne, sportowe, gospodarcze, wojskowe, kościelne czy elity w show bussinesie. Ale jest jeszcze coś, co nazywane bywa elitą godności to grupa ludzi wyróżnianych przez ogół czy większość społeczeństwa, ludzi cieszących się powszechnym szacunkiem, często większym niż inni autorytetem. Członkowie tej elity rekrutować się mogą z każdej grupy społecznej, jeśli tylko zdołają przekonać do siebie pozostałych. Requiem dla inteligencji Punktem odniesienia do dyskusji na temat tzw. elity godności pozostaje w Polsce kwestia istnienia grupy społecznej, zwanej inteligencją oraz związanego z nią etosu inteligenckiego. Jako warstwa społeczna, inteligencja wykształciła się w Polsce w drugiej połowie XIX stulecia, a za jej złoty wiek należy uznać międzywojnie. Podstawową cechą wyróżniającą tę formację społeczną był wykonywany zawód, dlatego do inteligencji zaliczali się nauczyciele, lekarze, prawnicy, artyści, inżynierowie, a z czasem także urzędnicy. Wszyscy oni żyli z pracy umysłu, co zasadniczo wymagało posiadania wyższego wykształcenia. Elita inteligencka nie była jednak jedynie grupą ludzi wykształconych, cechowała się także innym istotnym wyznacznikiem żyła przekonaniem posiadania misji dziejowej. Była to część elity, która bezinteresownie myślała o całości sprawy polskiej. Sprawę tą czyniła żywotną i prezentowała ją wobec całego społeczeństwa i świata jak pisze J. Chałasiński w Społecznej genealogii inteligencji polskiej. Etos inteligencki cechował się bezinteresownością służby społecznej i narodowej. Swą społeczną rolę inteligencja odgrywała zwłaszcza wobec warstw mniej zamożnych i mniej jak to się mówiło oświeconych. 6\n9 W pierwszym numerze Krytyki Politycznej prof. Marian Kula bardzo krytycznie odniósł się do roli i znaczenia inteligencji i etosu inteligenckiego. W jego przekonaniu w dyskusji na ten temat dochodzi do istotnego zmitologizowania formacji inteligenckiej. Załóżmy pisze M. Kula że wiemy (choć wcale to nie jest pewne), co znaczy ten etos inteligencji. Myślimy o nim, gdy patrzymy na tę grupę przez pryzmat walk, spisków, szlachetnych zachowań. W takich jednak działaniach zauważa trzeźwo M. Kula zwłaszcza poza momentami kryzysowymi, brała udział jedynie niewielka część warstwy. W zwyczajnych warunkach ludzie w większości też byli (i są) zwyczajni. Wydaje się, że teza prof. Kuli jedynie potwierdza przekonanie, że inteligencja jako warstwa społeczna niekoniecznie jest tożsama z inteligencją jako elitą społeczną. W czasach PRL-u inteligencja oznaczała już tylko nie zawsze lepsze pochodzenie. Etos inteligencki odżył na krótko w latach zrywu Solidarności, gdy inteligencja przyszła w sukurs robotnikom. Ten społeczny mariaż inteligencko-robotniczy nie trwał jednak zbyt długo. Transformacja gospodarcza wymogła istnienie nowych elit. Jak twierdzi prof. Kula, jeśli kraj się będzie rozwijał, to inteligencja będzie zapewne zanikać jako grupa wyodrębniona, przerośnięta i o nadmiernym znaczeniu. Ludzie będą robić pieniądze zamiast myśleć o poezji i urządzeniu idealnego świata. W pewnym sensie (choć tylko w pewnym!) można być nawet z tego zadowolonym. Miejmy jednak zarazem nadzieję, że pewien etos, już nawet nie inteligencki, lecz etos przyzwoitości, będzie w szerokich kręgach zachowywany. Tak czy inaczej, wydaje się, że etos inteligencki się wyczerpał. Inteligencja jako elita społeczna spełniała swoje zadanie. Kto ją zastąpi? Na gospodarczych salonach Miejsce elity inteligenckiej zajmuje coraz bardziej elita ekonomiczna. Takiej zmianie wart sprzyja ustrój gospodarczy i polityczny. Kapitalizm promuje ludzi przedsiębiorczych. Na progu początkującej jeszcze gospodarki wolnorynkowej warstwy dobrze uposażone to w większości szemrani biznesmeni, często z nomenklatury, którzy wykorzystali koniunkturę przełomu, oraz rodzące się na naszych oczach pokolenie tzw. wyścigu szczurów. Intelektualną bazę dla tych środowisk stanowią: marketing i zarządzanie (oraz kierunki pokrewne) jako najbardziej chyba powszechne wykształcenie akademickie oraz skuteczność i sprawność w działaniu, czyli psychologia rynku. Rodząca się warstwa młodego, zamożnego społeczeństwa, to przede wszystkim ludzie skuteczni, przebojowi i inteligentni. Myliłby się jednak ten, kto by sądził, że ich inteligencja idzie w parze z podejściem do świata, który nazwałbym intelektualnym. Zdaje się bowiem, iż jako filozofia życia rządzi nimi pragmatyzm i utylitaryzm. Liczy się w ich życiu nie to, co jest wartościowe w klasycznym tego słowa rozumieniu, ale to, co jest przydatne i jakościowo dobre. Mówiąc krótko wartość życia zamieniono na jakość życia. Zdarza się, że bardzo szybko gromadzony jest ogromny majątek. Nie ma znaczenia, jaką klasę społeczną reprezentują ci, którzy wkraczają na ekonomiczne salony. Dzięki majątkowi kojarzeni są z elitą. Wielu z tych, którzy zrobili pieniądze pochodzi z klasy średniej bądź niższej. Z racji oczywistych, nie ma jeszcze wielopokoleniowego biznesu. Ci, którzy zmienili status ekonomiczny i weszli na szczyt społeczny, wprowadzili tam swoje maniery, zachowania, kulturę osobistą, wartości i gusty. Darujmy sobie przykłady. Czy ta nowa klasa średnia domaga się rządu dusz i pretenduje do bycia elitą godności? Obawiam się, że nie. Jest to grupa o wysokim współczynniku poczucia wyjątkowości i odrębności społecznej, którą cechuje raczej dystans wobec zagadnień społeczno-politycznych. Notowania na giełdzie są dla nich ważniejsze od społecznych debat, w których nie biorą udziału. Jeśli już jednak zechcą wkroczyć do publicznego życia, to ich kartą przetargową wcale nie jest wyznawany etos (bo go po prostu nie ma), lecz o wiele bardziej własna biografia, która wskazuje, iż american dream możliwy jest w Polsce. W ten oto sposób wkraczamy w sferę tzw. elity ustosunkowanych, czyli osób pozostających w dobrych stosunkach z osobami wybitnymi, a zwłaszcza z ludźmi z elity politycznej i kręgów władzy. Łącznikiem między tymi dwiema elitami: gospodarczą i polityczną są lobbyści. Lobbysta to osoba, która w imieniu własnym lub klienta wywiera wpływ na władze państwowe, poprzez nawiązanie kontaktu z politykami lub instytucjami publicznymi. W polskim dyskursie społeczno-politycznym pojęcie lobbysty nabrało cech pejoratywnych. Zdaniem Magdaleny Dobrzyńskiej i Macieja Sankowskiego Lobbyści ks. Andrzej Dragu³a 7\n10 oskarżani są o działania antypaństwowe, a politycy konsekwentnie przypisują im wszelkie zło obecne w życiu publicznym. Lobbyści stali się symbolem toczącej nasz kraj korupcji, niejasnych interesów i wielkich wpływów. Czy słusznie? pytają się wspomniani autorzy, upominając się o dobre imię lobbystów. Lobbing przypominają polega przecież na przekonywaniu decydentów do swoich racji, podjęcia określonej decyzji, w oparciu o merytoryczną i dobrze skonstruowaną argumentację. Owszem, ale granica pomiędzy lobbingiem, tzw. załatwianiem a korupcją przynajmniej w polskim wydaniu jest niestety płynna. Wszystko zależy od tego, czy podjęcie decyzji zależy rzeczywiście od argumentów merytorycznych, czy pozamerytorycznych, w tym osobistych korzyści. Tak czy inaczej, grupa lobbystów pozostaje istotnym ogniwem pomiędzy elitą władzy a elitą gospodarczą. Kariera wykształciucha Do rządu dusz pretendują oczywiście elity polityczne. Ale niestety także i tutaj obserwowaliśmy ostatnio proces intelektualnej pauperyzacji, czego symbolicznym aktem było wkroczenie na salony rządowe i sejmowe Samoobrony partii, która przecież nie może się szczycić inteligenckim rodowodem. W tym samym momencie elita władzy w swoisty sposób podjęła także dyskurs ze środowiskiem ludzi wykształconych. Stało się to za pomocą pojęcia wykształciucha, którego użyto w opozycji do inteligencji: To mocno ignorancka, egoistyczna, narcystyczna warstwa wykształconych, która nie ma wiele wspólnego z polską inteligencją. Ta znaczna część warstwy wykształconej posiada pewną profesjonalną kompetencję. Natomiast straciła ona kontakt z resztą Polski, w gruncie rzeczy na własne życzenie mówił Ludwik Dorn. Wydaje się, iż pojęcie wykształciucha w zamyśle jego propagatorów miało za zadanie odróżnienie nowego pokolenia intelektualistów od starej inteligencji. Pierwotnie pojęcie to zostało stworzone przez Aleksandra Sołżenicyna i oznacza ludzi, których formalne wyższe wykształcenie nie ma żadnego wpływu na ich mentalność i postawę. W polskim dyskursie politycznym nabrało ono cech wysoce pejoratywnych i odnosiło się do określonej formacji społeczno-politycznej, która w ocenie jej opozycjonistów w żaden sposób ani nie może dorównywać, ani nie może zastąpić starej, dobrej inteligencji. Zdaniem użytkowników i propagatorów tego pojęcia problem wykształciuchów powstał w wyniku zastąpienia dawnych, przedwojennych elit politycznych kadrą osób wykształconych, ale wywodzącą się z niższych warstw społecznych. Trudno jednak nie odnieść wrażenia, że w pojęciu tym pobrzmiewa niejaka pogarda dla wykształcenia jako kryterium przynależności do elity. Opozycja pomiędzy inteligencją a wykształciuchami ma wyraźne konotacje polityczne, o których nie chciałbym tutaj pisać. Zresztą, podkreślanie tej opozycji przez propagatorów tego pojęcia wydaje się nieuprawnionym zawłaszczeniem etosu inteligenckiego, do którego zapewne chciałby się odwołać niejeden wykształciuch. Być może konieczność wprowadzenia tego pojęcia na określenie nowego zjawiska społecznego wskazuje na tworzenie się w Polsce nowej elity umysłowej, jaką są intelektualiści. Jak pisze Jacek Bartyzel, intelektualiści, to stosunkowo wąska, lecz wpływowa grupa osób posiadających zazwyczaj wykształcenie akademickie i uprawiających tzw. zawody twórcze (literaci, dziennikarze, wykładowcy uniwersyteccy, niekiedy też duchowni i artyści), przeto należących lub pretendujących do elity umysłowej oraz wykazujących skłonność do autorytatywnego wypowiadania się w sprawach dotyczących całego społeczeństwa, jego celów i przyszłości, częstokroć w formie zbiorowych wystąpień, manifestów i apeli moralizatorskich i politycznych. Mówiąc krótko, intelektualiści chcą być sumieniem narodu albo przynajmniej do takiej roli pretendują. Zdaniem o. Józefa M. Bocheńskiego OP intelektualistów dotyczy zabobon polegający na mniemaniu, że intelektualiście przysługuje jako takiemu autorytet w dziedzinie etyki, polityki i poglądu na świat. Chodzi tutaj o zarzut, iż z faktu, że ktoś jest autorytetem w danej dziedzinie nauki, wnioskuje się o autorytecie w polityce czy w dziedzinie sądów moralnych bądź estetycznych. W zarzucie tym jest oczywiście pewna racja. Specjalista i autorytet w dziedzinie starożytnego Rzymu, nie musi być automatycznie autorytetem moralnym, a zdarza się, że za taki się uważa, czy też za taki jest uważany. Wobec intelektualistów (zresztą jak i wobec inteligentów czy też członków innych elit, które pretendują do rangi sumienia narodu) można także postawić zarzut o braku koherencji pomiędzy życiem a głoszonymi poglądami. Osoba, która 8\n11 w społecznym odczuciu popełnia czyny etycznie naganne, pozostanie zapewne autorytetem intelektualnym, ale powinna zostać odrzucona jako autorytet moralny. Medialność jako kryterium Wydaje się jednak, iż wymaganie to ze strony społeczeństwa jest coraz słabsze. Społeczeństwo zaczyna bowiem akceptować zachowania niegdyś naganne u osób, które pretendują do bycia elitą. Proces taki daje się zauważyć zwłaszcza w odniesieniu do elit politycznych. Synonimem dobrego polityka staje się polityk sprawny. Tak jak nikt nie pyta hydraulika, czy nie bije swojej żony, tak coraz częściej nikt nie pyta polityka o jego wybory moralne, które przesuwane są w sferę jednoznacznie osobistą, a w konsekwencji niemającą większego wpływu na ocenę jego politycznej sprawności i skuteczności. Wystarczy popatrzeć na karierę i popularność polityków szczebla samorządowego czy nawet rządowego, na których ciążą oskarżenia, wyroki, a zdarza się nawet, że spełniają swoje funkcje zza krat aresztu, nie tracąc przy tym jednak popularności i społecznego poparcia. Z podobnym zjawiskiem mamy do czynienia w elitach wywodzących się z show businessu, w tym odniesieniu do tzw. celebrytów, czyli ludzi znanych z tego, że są znani. Życie prywatne członków tych elit jest przedmiotem społecznego zainteresowania, a często także towarem przez nich samych wystawianym na sprzedaż. Nie jest jednak przedmiotem moralnej oceny. Istnieje bowiem nie wiadomo czym uzasadnione przekonanie, że elita artystyczno- -rozrywkowa (niegdysiejsza bohema) z natury rzeczy nie grzeszy a może nawet nie powinna grzeszyć przyzwoitością. Wyzwalanie się spod moralnych gorsetów w sposób oczywisty zdaje się przynależeć do etosu tej grupy. Badania przeprowadzone na zlecenie Rzeczpospolitej pokazują, że autorytetami dla współczesnej polskiej młodzieży są showmani, ludzie znani z telewizji: Owsiak, Wojewódzki i Majewski. Jak to skomentował prof. Wiesław Godzic, mamy dominację kultury obrazkowej i obrazków zamiast wartości. Młodzi myślą: wierzę tej osobie, bo ładnie wygląda. Medialnymi walorami popularności jak wiadomo przejmują się także politycy, którzy dbają o swój wizerunek i PR. Wiedzą gdzie, kiedy i jak pojawiać się w mediach, by poprawić swoje notowania. Istotnym kryterium w ocenie polityka przestaje być jego kompetencja, fachowość, walory moralne, a nawet polityczna skuteczność, a staje się jego medialność właściwy dobór koloru koszuli i opalenizna. Jakie społeczeństwo, taka elita I tutaj należy powrócić do pytania o istnienie współczesnej elity godności. Wydaje się, że polska elitarność bardzo się rozczłonkowała, tak samo jak rozczłonkowało się polskie społeczeństwo. Brak społeczeństwa wysokich ambicji, wywołuje brak elit wysokich ambicji napisał ktoś na internetowym forum. Czy rzeczywiście społeczeństwo polskie nie jest społeczeństwem wysokich ambicji? Kariera pojęcia wykształciuch i ładunek pogardy włożony w to słowo przez tych, którzy je propagują, nie wróżą najlepiej. Wskazuje to raczej na dosyć silny antyintelektualny trend drzemiący w polskim społeczeństwie. Polacy nie są narodem intelektualistów. By się o tym przekonać, wystarczy przeanalizować choćby wyniki czytelnictwa. I wcale temu trendowi nie przeciwstawi się rosnąca liczba studiujących. Niestety, wzrost ilościowy studiujących skutkuje spadkiem jakości wykształcenia. Zapewne dla jakiejś części społeczeństwa tworząca się elita intelektualistów jest czy też staje się moralnym, etycznym, politycznym punktem odniesienia, stając się przeto elitą godności. Jak duża jest to grupa, nie wiadomo. Na pewno nie większość. Większość nie wsłuchuje się w głosy intelektualistów, ale w harce różnej maści showmanów. I jak pisał T. Różewicz a biedna publika / wszystko łyka / robi owacje na stojąco / siedząco / i pod siebie (Zła muzyka). Podobno Kuba Wojewódzki na wieść, że został moralnym autorytetem młodzieży powiedział: To żałosne, skoro taka postać jak ja znalazła się na liście autorytetów. Chyba coś złego dzieje się z tym pojęciem i z tą wartością. Jeśli to nie kolejna zgrywa, to święta racja. W internecie znalazłem następującą wypowiedź pewnej nastolatki na temat elitarności: Bo wiecie jak to jest z tą elitarnością? Ja już wiem. Elitarność nie polega na tym, że ty sam uważasz się za osobę lepszą i próbujesz wmówić to wszystkim i wszystkich do tego przekonać udowadniając im, że są gorsi. Elitarność polega na tym, że to inni cię wywyższają i podziwiają, a ty sam traktujesz siebie na równi z innymi. Bo twoją elitarność tworzą ludzie, ks. Andrzej Dragu³a 9\n12 nie ty sam. Co z tego, że ty uważasz siebie za elitę skoro ludzie po prostu śmieją się z twojej zarozumiałości?. Tak, to prawda. Ostatecznie prawdziwa elitarność nie polega na świadomości odrębności. Tak tworzy się raczej sektę i getto. Prawdziwa elitarność jest pochodną społecznej akceptacji. Ta społeczna akceptacja nie jest jednak jednorodna. Wydaje się, że każda warstwa społeczna będzie miała swoją elitę godności. Jaka klasa, taka elita. Inna dla klasy średniej, inna dla high society, inna dla klas najuboższych materialnie i intelektualnie, a także moralnie. Zróżnicowanie wyznawanych wartości będzie determinowało dobór tych, których uzna się za elitę, życiowy punkt odniesienia, moralną i polityczną wyrocznię. Każdy przecież za elitę uzna tych podobnych do siebie niby po Orwellowsku równiejszych, a jednak równych. 10\n13 Grażyna Zwolińska Czy można ufać elitom Zagubiony w oceanie informacji zwykły człowiek odruchowo szuka kogoś, kto wyjaśni mu jego wątpliwości i ugasi niepokoje w tej czy innej zasadniczej kwestii. Szuka i rzadko znajduje. Przekonuje się za to, że ci z naukowych elit, którzy powinni znać obiektywne odpowiedzi na jego pytania albo przynajmniej próbować do nich dotrzeć, nie zawsze są tymi, na których może liczyć, a zwłaszcza im wierzyć. Co więcej widzi, jak poddawani są oni grze interesów, jak są uwikłani w zależności, a często po prostu przekupni. Doskonałym tego przykładem (na światową skalę) jest naukowe zamieszanie wokół kwestii ocieplenia klimatu na Ziemi. W świadomości społeczeństw wielu krajów, także Polski, zakodowane zostało przekonanie, że zmianom klimatycznym winien jest człowiek i jego przemysłowa działalność, w ramach której powstaje za dużo gazów cieplarnianych, a zwłaszcza dwutlenku węgla. Trzeba więc zrobić wszystko, żeby zmniejszyć jego emisję. Kraje Unii Europejskiej zostały zobowiązane do tego pod groźbą ogromnych kar. Dla biedniejszych państw (w tym i Polski, która swoją energię elektryczną produkuje głównie z węgla) oznacza to ogromne wydatki, wręcz nie do udźwignięcia. Doradca rządu prof. Krzysztof Żmijewski szacuje, że Polska będzie musiała przeznaczać 4,5 mld euro rocznie, czyli około 100 mld euro do roku 2030, na inwestycje ograniczające emisję dwutlenku węgla. Jeśli nie będzie jej na to stać (a nie będzie), zmuszona zostanie do kupowania po bardzo wysokiej cenie limitów CO 2 na giełdzie. Podobnego kłopotu nie będzie miała np. Francja, gdzie dominują elektrownie atomowe. Poza tym kraje takie jak Polska, zmuszone do gigantycznych inwestycji ograniczających emisję dwutlenku węgla, będą musiały radykalnie podnieść cenę energii elektrycznej, co spowoduje ogólny wzrost kosztów utrzymania i dalsze ubożenie społeczeństw. A wszystko dlatego, że wiara we wpływ człowieka na globalne ocieplenie, wspierana głosami uczonych, stała się dziś wyznacznikiem politycznej poprawności. To już niemal religia, którą karmią nas media, a my łykamy ją w przekonaniu, że przecież naukowa elita wie, co mówi. Czy na pewno? I czy zawsze w tym mówieniu jest uczciwa? Niepodważalne prawdy i pieniądze O tym, że globalne ocieplenie jest głównie winą przemysłowej działalności człowieka, mówią raporty Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC). To dysponujące ogromnym budżetem ciało skupia wokół siebie wielu polityków, biurokratów i zaprzyjaźnione media. Ma swoje naukowe autorytety, głoszące prawdy niepodważalne. W publikacjach poświęconych działalności IPCC można przeczytać, że jego raporty mają duże znaczenie w budowaniu programów klimatycznych na świecie i niebagatelny wpływ na politykę finansowania badań nad zmianami klimatu. Wizja apokalipsy tworzy atmosferę, w wyniku której do ośrodków zajmujących się zmianami klimatu płynie coraz szerszy strumień pieniędzy. Gra yna Zwoliñska 11\n14 Pojawia się jednak coraz więcej głosów klimatologów, astronomów, astrofizyków, geologów (o nie mniejszym autorytecie naukowym), którzy przekonują, że teoria ocieplenia klimatu z winy człowieka nie ma żadnych naukowych potwierdzeń w postaci badań. Przekonują, że przyczyn ocieplenia należy upatrywać w cyklicznych, naturalnych dla naszej planety wahaniach klimatu. Powołują się na dorobek naukowy, z którego jasno wynika, że człowiek nie jest w stanie w znaczącym stopniu wpływać na klimat. Tłumaczą, że wahania temperatury wynikają głównie ze zmieniającej się aktywności Słońca, przez co do Ziemi dociera raz mniej, raz więcej ciepła. Głosy takie są jednak lekceważone czy wręcz wyśmiewane, np. w mass mediach. A przecież płyną z ust ludzi, których trudno nie zaliczyć do naukowych elit. Podobnie zresztą jak głosy im przeciwstawne. Szary człowiek zaczyna się zastanawiać, którym elitom wierzyć, a także czy w ogóle można dziś ufać elitom. Globalne ogłupienie Niedawno w Zielonej Górze w ramach Kepleriady zorganizowanej z okazji dwudziestolecia Zielonogórskiego Centrum Astronomii wykład Globalne ocieplenie. Fakty i mity wygłosił liczący się w świecie astrofizyk, dyrektor Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN w Warszawie, prof. Marek Sarna. Moja z nim rozmowa po wykładzie mogłaby mieć tytuł Globalne ogłupienie. A wyglądała tak: Powodzie, susze, huragany i trąby powietrzne... Czy ci, którzy twierdzą, że przyczyną tych zjawisk jest efekt cieplarniany spowodowany działalnością człowieka, mają rację? Takie opinie wynikają z całkowitego niezrozumienia problemu. Wpływ człowieka na globalne ocieplenie stał się jednym z tematów zastępczych. Podgrzewają go środki masowego przekazu na całym świecie, wpędzając ludzi w irracjonalne stany emocjonalne i fobie. Przecież uczeni mówią, że globalne ocieplenie jest faktem. Różnią się jednak zasadniczo w ocenie przyczyn tego zjawiska. Nas, zwykłych ludzi, przekonuje się, że głównym winowajcą jest dwutlenek węgla wytwarzany przez przemysł... Bzdura! Są inne, znacznie istotniejsze czynniki. Trzeba pamiętać, że głównym gazem cieplarnianym jest para wodna. Odpowiada ona za ponad 95 proc. efektu cieplarnianego. Dwutlenek węgla za najwyżej kilka procent, a ten powstający w wyniku przemysłowej działalności człowieka jeszcze mniej. Gazem cieplarnianym znacznie bardziej niż CO 2 wpływającym na ocieplenie klimatu jest choćby metan i jego hydraty. Zdolność metanu do zatrzymywania ciepła jest 20 razy większa niż CO 2. To dlaczego o tym się nie mówi, lecz organizuje międzynarodową krucjatę przeciwko CO 2? Bo jest silne światowe lobby przemysłowe, któremu zależy na tym, żeby wziąć miliardy z budżetów państw. Technologie ograniczania emisji dwutlenku węgla są niezwykle kosztowne. Można na tym naprawdę bardzo dużo zarobić. Kto silniejszy, ten opłaci grupę naukowców. A potem już się to kręci. Za badania nad zmianami klimatu podatnicy zapłacili już co najmniej 10 mld dol., z czego większość poszła na udowadnianie tezy o globalnym ociepleniu. Uczonych (a jest ich na świecie bardzo wielu), którzy pokazują ten korupcyjny mechanizm i protestują przeciwko zupełnie niezgodnemu z naukową wiedzą wmawianiu społeczeństwom, że to produkcja przemysłowa jest głównym sprawcą efektu cieplarnianego, marginalizuje się. Opinia publiczna karmiona jest pseudonaukową papką. Mocne słowa... Powiem jeszcze mocniej. To jest hochsztaplerstwo wielkiej wody. Te uczone gremia ignorujące dowody naukowe... Te sprzedające się naukowe autorytety... Ta pokojowa nagroda Nobla dla Ala Gore a, człowieka związanego z wielkim biznesem amerykańskim... Kiedy Gore dostawał Nobla, należąca do niego firma General Investment Management zarobiła na pośrednictwie sprzedaży tzw. kredytów CO 2 ponad 50 mln dolarów. I dalej zarabia, i zarabiać będzie. Czy takie środowiska są zainteresowane tym, żeby wziąć serio pod uwagę także głosy tych uczonych, którzy protestują przeciw globalnemu ogłupianiu społeczeństw? Co więc jest przyczyną globalnego ocieplenia, jeśli nie CO 2? Aktywność magnetyczna Słońca. To ona ma główny wpływ na klimat na Ziemi. Trzeba pamiętać, że w historii naszej planety okresy ocieplenia i ochłodzenia powtarzają się cyklicznie. Około 900 r. n.e. 12\n15 mieliśmy okres wielkiego ocieplenia. Na Grenlandii uprawiano wtedy rośliny. Czy ludzkość emitowała wówczas z fabryk za dużo CO 2? A okresy ocieplenia występujące w czasach, kiedy gatunek ludzki jeszcze na Ziemi nie istniał? W XVIII w. przyszło wielkie ochłodzenie, nazywane nawet małą epoką lodowcową. To czas, kiedy można było podróżować saniami przez zamarznięty Bałtyk do Szwecji, a rzeki były skute lodem. W ciągu 800 tys. lat Ziemia przechodziła osiem okresów zlodowaceń i tyle samo okresów ociepleń. Teraz wchodzimy właśnie w kolejny etap ocieplenia. Zarówno w przeszłości, jak i dzisiaj człowiek praktycznie nie ma na to wpływu. Ani nie jesteśmy sprawcami ociepleń i ochłodzeń klimatu na naszej planecie, ani nie jesteśmy w stanie im zapobiec. Czyli wierząc w swój udział w tym zjawisku, zachowujemy się jak ta mysz z dowcipu, która oparła się o koło wagonu stojącego na bocznicy pociągu i pociąg ruszył. Co ja narobiłam! - zawołała przerażona. Właśnie. Wpływ działalności człowieka na efekt cieplarniany mieści się w granicach 0,05 do 0,25 promila! Skoro jest tak, jak pan mówi, to po co np. Polska, emitująca dużo CO 2 z pracujących głównie na węglu elektrowni, ma wydawać tak ogromne pieniądze na zmianę technologii produkcji prądu? Zostaliśmy do tego zobligowani umowami międzynarodowymi, określającymi limity dwutlenku węgla. Inaczej będziemy musieli kupować bardzo drogie prawa do jego emisji. Problem jest jednak szerszy. Protokół z Kioto z 1997 r. zobowiązuje sygnatariuszy, którzy go podpisali do redukcji do 2012 r. emisji gazów cieplarnianych o 5,2 proc. Nie podpisały go jednak Chiny, Indie i USA, a więc ci, którzy wspólnie emitują do atmosfery 75 proc. CO 2. Europa, która zobowiązała się do ograniczeń, jest winowajcą jedynie w 25 proc. Ale ostatnio USA ogłosiły, że też będą ograniczać dwutlenek węgla. W ich przypadku to dobra decyzja na kryzys, bo pomoże pobudzić gospodarkę. W przypadku znacznie biedniejszej Polski jest całkiem inaczej. Nie czuje się pan trochę jak ktoś wołający na puszczy? Co pan i podobnie myślący naukowcy możecie zrobić? Ja nic nie mogę. Nawet gdybym zebrał stu racjonalnie myślących profesorów z całego świata, to i tak nic byśmy nie poradzili, bo za tym nie stałby żaden interes, żaden międzynarodowy kapitał, któremu by zależało. Ostatnio w ONZ pojawiła się petycja ok. 600 uczonych, którzy mówili w tym duchu co ja. Podkreślają, że do zmian klimatu i do zmniejszania efektu cieplarnianego należy podchodzić racjonalnie i ekonomicznie, inwestować tam, gdzie może to przynieść wymierne korzyści, a nie tylko zysk określonym grupom ludzi. I co? Na razie nic. Wpisane w historię Ziemi Prof. Marek Sarna patrzy na sprawę przyczyn ocieplenia klimatu podobnie jak uczeni z dziesięciu europejskich ośrodków akademickich, którzy pod kierunkiem badaczy z Instytutu Nielsa Bohra Uniwersytetu w Kopenhadze, w ramach programu Epica, stworzyli pełny obraz zmian klimatycznych naszej planety na przestrzeni ostatnich 800 tysięcy lat. Posłużyli się znaną od dawna metodą chemicznej analizy pęcherzyków powietrza uwięzionych w lodach Antarktydy na różnych głębokościach. Badając zawartość dwutlenku węgla i metanu, sporządzili dokładne wykresy temperatur oraz skład atmosfery naszej planety. Badania te pokazują, że następujące po sobie okresy ocieplenia i oziębienia klimatu są trwale wpisane w historię Ziemi. Człowiek nie miał na nie wpływu ani w przeszłości (zwłaszcza wtedy, gdy jako gatunek jeszcze nie istniał), jak i obecnie. Z kolei klimatolog amerykański dr Roy Spencer, pracujący przy projekcie satelitarnego monitorowania temperatury ziemskiej NASA przekonuje w jednym z wywiadów, że szerzenie teorii globalnego ocieplenia z winy człowieka służy wywołaniu strachu, w następstwie czego do ośrodków zajmujących się badaniami zmian klimatycznych popłynie szerszy strumień pieniędzy. Zauważa, że obalenie wizji apokaliptycznej katastrofy wywołanej działaniem człowieka skutkowałoby redukcją tysięcy miejsc pracy. Dr Joanne Simpson, jego koleżanka z NASA, wcześniej gorąca zwolenniczka ograniczania emisji CO 2, stwierdza prosto z mostu: Odkąd nie jestem związana z żadną organizacją i nie dostaję od niej funduszy, mogę mówić całkiem szczerze. I mówi, że rację mają ci, którzy nie zgadzają się z tezą o wpływie działalności człowieka na globalne ocieplenie. Gra yna Zwoliñska 13\n16 O wyższości apapu nad aspiryną A teraz z innej elitarnej beczki... Medycznej. I znów zwykły człowiek chciałby się w określonych sytuacjach podeprzeć naukowymi medycznymi autorytetami. I znów czekają go wątpliwości co do obiektywizmu opinii wygłaszanych przez przedstawicieli medycznych elit. Relacjonowałam kiedyś zjazd lubuskich lekarzy rodzinnych. Połączony był z wykładami zaproszonych przez organizatorów medycznych znakomitości. Jeden z mówców, szpakowaty profesor z warszawskiej kliniki Akademii Medycznej, zajął się roztrząsaniem wyższości leków zawierających paracetamol, takich jak np. apap, nad lekami zawierającymi kwas acetylosalicylowy, takich jak aspiryna. Chodziło o to, żeby lekarze rodzinni, do których zgłaszają się przeziębieni pacjenci, nie musieli zastanawiać się, co im doradzić, lecz wsparci profesorskim autorytetem, z czystym sumieniem polecali paracetamolowe specyfiki. Profesor mówił bardzo przekonująco, prezentował slajdy z wykresami i tabelkami, więc w swojej naiwności postanowiłam poprosić go o wywiad dla gazety, w której pracowałam. Niech czytelnicy też się dowiedzą, że tylko paracetamol... Wywiadu nie napisałam, bo profesor uprzejmie, ale stanowczo odmówił. Kiedy próbowałam przekonywać, jak moi czytelnicy czekają na wypowiedzi medycznych autorytetów, spojrzał na mnie jak na ostatnią naiwną i wymownie rozejrzał się wokół. Staliśmy w holu, pod ścianami którego swoje stoiska rozłożyły firmy farmaceutyczne, głównie te od paracetamolowych leków. To one m.in. sponsorowały konferencję. Profesor zasugerował też, żebym w artykule z konferencji nie powoływała się na niego. W końcu każdy dorabia jak może, ale nie zawsze chce się tym chwalić. Dotarło do mnie wreszcie, że gdyby konferencję i profesora sponsorowała aspirynowa firma, to wykład, wsparty wykresami i tabelkami, poświęcony byłby wyższości aspiryny nad apapem. Cóż... Naukowiec na usługach Takie zachowania to w świecie nauki nic nowego. Jakieś pół roku temu wyszło na jaw, że amerykański naukowiec dr Scott S. Reuben, który prowadził wielką kampanię na rzecz korzyści z używania dwóch konkretnych przeciwbólowych leków, produkowanych przez Pfizera, był opłacany przez ten właśnie koncern. Aż tak wielkiej sensacji jednak z tego powodu nie było, bo podobnych przykładów korumpowania naukowców przez koncerny farmaceutyczne jest wiele. Polska nie jest pozytywnym wyjątkiem. Popularne stało się rekomendowanie leków przez tzw. autorytety medyczne. Profesorowie medycyny (elita w końcu) w ten sposób dorabiają i to niemało do uczelnianych pensji. A przecież nie powinno być tak, że niektórzy ordynatorzy czy szefowie klinik pensje w swoim miejscu pracy traktują jak dodatek, a ich główne dochody pochodzą od koncernów farmaceutycznych. Prof. Zbigniew Szawarski, etyk z Uniwersytetu Warszawskiego, miał odwagę powiedzieć (cytowały to media), że mamy coraz częściej do czynienia ze zjawiskiem prywatyzacji nauki przez wielkie koncerny, które kupują uniwersytety, instytuty i katedry. A ten, kto płaci, po jakimś czasie stawia wymagania. Odpryskiem tego zjawiska jest pisanie przez naukowców na zamówienie o przysłowiowej wyższości masła nad margaryną lub odwrotnie, w zależności od potrzeb opłacającego badania. Agencje public relation zapychają tego typu opiniami skrzynki owe dziennikarzy, w nadziei, że przynajmniej niektórzy z nich wykorzystają je na łamach. To samo dotyczy zawartych w takich i podobnych materiałach podpowiedzi medycznych autorytetów, czym leczone powinny być poszczególne choroby i co jeść, żeby zachować zdrowie. Dziwnym trafem te podpowiedzi współgrają z oczekiwaniami sponsora badań. Przykładów na takie zachowania ludzi należących jakby nie było do naukowych elit, wciąż dostarcza życie. A mimo wszystko w Polsce profesorowie nadal cieszą się największym zaufaniem (na równi ze... strażakami). Tak przynajmniej wynika z przeprowadzonego przez CBOS w dniach od 6 do 12 listopada 2008 r. sondażu. W prasowej informacji napisano, że o wysokiej pozycji profesorów decyduje prawdopodobnie w znacznym stopniu ekspercki charakter tego zawodu oraz kojarzona z tym tytułem naukowym niezależność intelektualna. Tak, tak, niezależność... 14\n17 Alfred Siatecki Chodzony za politykami Teza: sądy o politykach i partiach byłyby inne, gdyby ich i naszym życiem w coraz szerszym zakresie nie władała telewizja. To dziś jest najważniejsze medium opiniotwórcze. Ci, o których tu piszę, chcą, aby dzielić ich na prawicowych (czytaj: lepszych) i lewicowych. Czym różni się człowiek twierdzący, że ma poglądy lewicowe od prawicowych, dalibóg, nie wiem. To znaczy tak w ogóle wiem, lecz nie mam pojęcia, czym się różnią takie osoby mające polskie dowody tożsamości. W ogóle mało wiem o programach związków, które sąd wpisał do rejestru partii politycznych. Teoretycznie wszystkie mają zgodne z prawem statuty i programy uchwalone przez najwyższe gremia partyjne. W praktyce wygląda to inaczej. Bez dwóch zdań dziś wśród najbardziej aktywnych i głośnych związków wyróżnia się Prawo i Sprawiedliwość. Na podstawie tego, co słyszę i widzę, nie mam wątpliwości, że jest to partia z wyraźnie określonym programem ideowym. Ba, nawet potrafię w kilku zdaniach wskazać jej najważniejsze cele, sprecyzowane jasno. Niezmienny od lat manifest ideowy ma Unia Polityki Realnej i najczęściej ustami swego twórcy go przypomina. Obrażą się na mnie ludowcy, bo przecież oni też mają program, tyle że na mój rozum jest on za szeroki, za pojemny, za giętki, za zbyt pasujący do każdej sytuacji. Taki program ma również Platforma Obywatelska, dziś uważająca się za najsilniejszą partię. W założeniu jest on liberalny, w realizacji socjalistyczny, chadecki, ludowy... Ma go Sojusz Lewicy Demokratycznej, ma nawet coraz bardziej odchodząca w zapomnienie Samoobrona. Tylko co z tego? Zamiast wstępu Kto to jest polityk? Aktor czy lekarz albo kierowca wiadomo: ukończył szkołę lub kurs, ma praktykę w tym fachu. Oczywiście są też szkoły przekazujące młodym ludziom wiedzę z zakresu nauk politycznych, ale to wcale nie oznacza, że ich absolwenci automatycznie stają się politykami. Dostają oprawione w czerwoną skórę dyplomy ukończenia studiów, potwierdzające, że po spełnieniu wymogów określonych obowiązującymi przepisami uzyskali tytuł magistra politologii. Nie oznacza to, iż dyplomowany politolog nie może być politykiem, tak jak ksiądz katolicki poetą (vide: Ignacy Krasicki, Karol Wojtyła, Jan Twardowski) czy inżynier prozaikiem (np. Czesław Centkiewicz, Joanna Chmielewska, Małgorzata Kalicińska). Sięgam do Słownika języka polskiego (Warszawa, PWN, 1979), a tam w tomie II na stronie 785 czytam, że polityk to mąż stanu kierujący polityką państwa; dyplomata, działacz polityczny. Zaglądam jeszcze do Słownika współczesnego języka polskiego (Warszawa, Wilga, 1996), gdzie na stronie 795 znajduję takie znaczenia słowa polityk: 1 osoba aktywnie, zawodowo zajmująca się polityką, 2 osoba zręczna w postępowaniu, wykazująca spryt i przebiegłość, umiejąca kierować sprawami po swojej myśli; dyplomata. Mimo skrępowania przyznam się, że to ostatnie wyjaśnienie najbardziej odpowiada Alfred Siatecki 15\n18 mojej wiedzy i wyobraźni o politykach w ogóle, a o większości lubuskich polityków szczególnie. Muszę jeszcze dowiedzieć się, co to jest polityka. Znowu zaglądam do słownika Wilgi, gdzie znajduję takie określenia: 1 sposób sprawowania władzy, kierowania sprawami wewnętrznymi i zewnętrznymi państwa, realizujący się w bieżącej działalności organów rządzących i wynikający z ich celów, zadań, 2 ogół działań podejmowanych przez partię, zgrupowanie, pojedynczą osobę w celu zdobycia i utrzymania władzy w państwie, sposób realizacji tych celów, 3 przemyślany przez kogoś sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu, taktyka, strategia. Czy zatem burmistrz jest politykiem? Na pewno, a jeśli burmistrz, to i wójt, i prezydent miasta, i starosta powiatowy, i marszałek województwa. Nie mam wątpliwości, że politykiem jest podsekretarz stanu, minister, premier. A dyrektor departamentu w ministerstwie to polityk czy urzędnik? A urzędnik w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej, przygotowujący dokumenty głowie państwa? A szeregowy członek partii rządzącej, opozycyjnej lub kanapowej? W ogóle członek stronnictwa uważającego, że jego ugrupowanie ma program i osoby przygotowane do sprawowania władzy? Nie podejmuję się udzielenia krótkiej, jasnej odpowiedzi na te pytania. W ogóle w tym tekście nie będzie niepodważalnych zdań, będą jedynie opinie osoby, która towarzyszy polityce i politykom prawie od dziecka. Przyjmuję do wiadomości i o to proszę czytelników, że politykiem jest każdy, kto uważa się za polityka. Kto pracuje nie tylko dla osiągnięcia swoich celów, lecz i dla dobra ogółu. Chciałbym powiedzieć, że kto przede wszystkim ma na myśli dobro ogółu. Może więc być polityk gminny (nawet sołecki), powiatowy, wojewódzki, krajowy, europejski, światowy. Najlepiej byłoby, aby obowiązywała zasada: ten, kto już wszedł na krajowe salony, wcześniej bywał w salonikach. Oto kilka przykładów. Marszałek lubuski Marcin Jabłoński zaczynał karierę polityczną jako urzędnik w samorządzie Słubic, potem był radnym, wicewojewodą, starostą powiatowym. Jego zastępczyni Elżbieta Polak pierwsze lekcje pobierała jako burmistrz Małomic, aby zostać urzędniczką w zielonogórskim magistracie i działaczką organizacji społecznej. Lider regionalnego Prawa i Sprawiedliwości Marek Ast urzędował jako burmistrz Szlichtyngowej, radny sejmiku lubuskiego, wojewoda lubuski i poseł. I druga zasada: im polityk starszy, tym stoi na wyższym szczeblu drabiny politycznej, ale kiedy osiągnie wiek emerytalny, bez pomocy lekarzy schodzi na ziemię i najwyżej służy młodszym radą. U nas za polityka uważa się poseł i senator, radny, nawet radny gminny (jeśli są wyjątki od tej reguły, przepraszam). Wójt/burmistrz/prezydent miasta to nie urzędnik, a również polityk (co czasem podkreśla swoim wyglądem, zachowaniem, oracją). Za polityka ma się często starosta powiatowy i marszałek województwa, obaj wybierani nie w wyborach bezpośrednich jak wójt/burmistrz/prezydent miasta, lecz przez radnych, gdy w rzeczywistości są to urzędnicy z legitymacją partyjną. Skoro tak, to jak polityka powinno się traktować proboszcza parafii, przewodniczącą koła gospodyń wiejskich, każdego kierownika firmy. Spotkałem też taką opinię, że polityk dziś to nieźle płatne zajęcie. Zawodowy poseł lub senator (jeśli zasiadanie w parlamencie jest jego jedynym miejscem pracy) dostaje pensję przekraczającą 10,2 tys. zł. Dieta krajowego parlamentarzysty wynosi 2,6 tys. zł. Do tego trzeba doliczyć bezpłatne zakwaterowanie w stolicy, darmowe przejazdy, ponad 10 tys. zł na wydatki związane z utrzymaniem biura. Nie wspominam o przywilejach niematerialnych, jak np. o immunitecie. Na razie nie ma zawodowych radnych, chociaż niektórzy z diety uczynili swoje źródło dochodu. W większości gmin radny dostaje dietę bliską 800 zł, im gmina większa, tym i dieta jest wyższa, sięga nawet 1,8 tys. zł wolnych od podatku. Jest więc o co się bić. Jeszcze o jednym trzeba powiedzieć. Nikt nie zostaje parlamentarzystą czy radnym bez kampanii wyborczej, a ta kosztuje. Znani mi lubuscy kandydaci do parlamentu nawet zaciągali kredyty w banku. Partie (w czasie wyborów są nazywane komitetami) domagają się wpłaty określonej sumy na rzecz wyborów, czyli na pokrycie kosztów druku ulotek i plakatów, konferencji prasowych, przejazdów na spotkania przedwyborcze itp. Nie dziwię się zatem kandydatom, że robią wszystko, aby zdobyć mandat i, gdy zasiądą w organie władzy ustawodawczej lub uchwałodawczej, odzyskać to, co zainwestowali w kampanię wyborczą. To tak jak wędkarz, który płaci składki do kasy do związku wędkarskiego. Przecież płaci nie dlatego, że jest bogaty, tylko żeby mieć prawo łowienia ryb tam, gdzie ci, którzy nie płacą, tego nie mogą robić. 16\n19 Dobrze jest, o czym przekonali się na przykład działacze Sojuszu Lewicy Demokratycznej, na swoich listach kandydatów na radnych umieścić osoby raczej obojętne wobec polityki, lecz znakomite w innych dziedzinach. Takie nazwiska są magnesami. Właśnie z takiego wyboru wśród radnych SLD w sejmiku lubuskim był światowej rangi sportowiec, wybitny żużlowiec Andrzej Huszcza. W ciągu ośmiu lat, kiedy zasiadał w sejmiku, chyba ani razu nie odezwał się podczas sesji. Dziwię się natomiast postępowaniu tych partii, które po zdobyciu władzy w regionie zmieniają kierowników instytucji państwowych. Najczęściej nie na lepszych, a na swoich członków. Na przykład kiedy Platforma Obywatelska wygrała wybory, miejsce doświadczonego inżyniera i urzędnika w lubuskiej Agencji Nieruchomości Rolnych odważył się zająć nauczyciel historii bez znanych osiągnięć w szkolnictwie, ale z legitymacją Platformy. Podobnie było w agencji restrukturyzacji rolnictwa, gdy wybory wygrało Prawo i Sprawiedliwość, wtedy jej regionalnym szefem został doktor nauk technicznych, wcześniej wykładowca zielonogórskiej politechniki. Dyrektorem marszałkowskiego departamentu edukacji, kultury i sportu jest inżynier rolnik, który przyszedł tu z agencji restrukturyzacji rolnictwa, mając legitymację będącego w regionalnej koalicji Sojuszu Lewicy Demokratycznej (wcześniej należał do Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i PSL). W tym samym urzędzie dyrektorem departamentu ochrony zdrowia został nauczyciel, były wiceprezydent Zielonej Góry. Departamentem polityki społecznej kieruje politolog z legitymacją Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Niedawno szefem instytucji upowszechniania kultury został nie ten z doświadczeniem, który wygrał konkurs, lecz ten, którego wsparła partia, a który bez powodzenia starał się o mandat posła oraz fotel burmistrza. Do koloru, do wyboru Chętnych do sprawowania władzy nie brakuje. Tym bardziej że właśnie wielu ową władzę rozumie jako osiąganie korzyści (miejsce pracy, pensja, prestiż, zajęcie dla bliskich). W 2005 r. w okręgu lubuskim (jego zasięg wyznaczają granice województwa) o 12 mandatów poselskich walczyło 270 chętnych, czyli na każde miejsce przypadały 23 osoby. Wśród nich było 47 mieszkańców Gorzowa, 42 Zielonej Góry, 18 Nowej Soli, 12 Żar, 8 Żagania, 6 Międzyrzecza. Mandatów senatorskich było do podziału 3, a kandydatów do senatu 20 (tylko 6 kobiet). Co ciekawe, w grupie tej nie było ani jednej osoby z przygotowaniem prawniczym. Dwa lata później Polacy znowu wybierali sejm i senat. Tym razem o 12 miejsc w izbie niższej ubiegało się 161 kandydatów i o 3 mandaty w izbie wyższej 21. Nie muszę dodawać, że wszystkie osoby reprezentowały partie polityczne lub utożsamiały się z programami partii, na listach wyborczych których się znalazły. Przypatrzmy się zawodom reprezentowanym przez kandydatów do sejmu w 2007 r. Wśród 161 marzących o miejscu na Wiejskiej było 28 nauczycieli, po 24 rolników i leśników, 16 przedsiębiorców, 9 z dyplomem prawniczym, 7 lekarzy, 4 emerytów i rencistów. O niektórych politykach wyborcy niewiele wiedzą, co mogło być zrozumiałe podczas wyborów do sejmu zwanego kontraktowym. Cztery lata temu na liście kandydatów Platformy Obywatelskiej do sejmu pojawili się na ogół nieznani Bożenna Bukiewicz i Bogdan Bojko, dwa lata temu Marek Cebula i Witold Pahl. Można dyskutować, czy to dobrze, że o mandat z naszego regionu walczyli Marek Borowski (okręg Piła Gorzów), Ewa Freyberg (okręg Gorzów), Stefan Niesiołowski (okręg Zielona Góra) czy urodzony w Gorzowie Marek Jurek (okręg Zielona Góra Leszno) lub urodzony w Zielonej Górze Robert Smoleń (okręg Zielona Góra). Posłem reprezentującym wielkopolskie Prawo i Sprawiedliwość od czterech lat jest mieszkający w Zielonej Górze Witold Czarnecki. W 2006 r. odbyły się wybory do samorządów gmin, miast, powiatów i województwa. W regionie lubuskim partie i komitety zgłosiły kandydatów, gdy mandatów radnych wszystkich poziomów samorządności było O miejsce w radzie powiatu krośnieńskiego walczyło 14,8 kandydata; żagańskiego 14,5; nowosolskiego 13,1. Statystycznie na jedno miejsce w zielonogórskiej radzie miasta przypadało 12,5 chętnego, w gorzowskiej 12. Najłatwiej było zdobyć mandat radnego w Lubniewicach, gdzie o 15 miejsc w samorządzie ubiegało się 20 kandydatów. W gminie Górzyca jeden mandat przypadał na 1,5 kandydata, a w mieście i gminie Bytom Odrzański na 1,8. I jeszcze o wyborach włodarzy miast i gmin. Po raz drugi w dziejach polskiej samorządności w 2006 r. Alfred Siatecki 17\n20 były one bezpośrednie, tzn. że każdy wyborca miał prawo oddać głos na swego kandydata. W Zielonej Górze było 6 chętnych do fotela prezydenta miasta, w Gorzowie i Nowej Soli po 4. Najwięcej kandydatów zgłosiły komitety w: Szprotawie 8, Kłodawie, Kostrzynie, Łagowie i Żarach po 7. Najmniej, bo po 1, w Bytomiu Odrzańskim, Górzycy, Lubniewicach, Niegosławicach, Przewozie, Pszczewie, Santoku, Zaborze i gminie wiejskiej Żagań. Co ciekawe, w polityce lubuskiej dominują mężczyźni. Z sondażu przeprowadzonego przez socjologów z Uniwersytetu Zielonogórskiego wynika, że połowa z badanych 745 osób uważa, iż kobiety raczej nie nadają się do uprawiania polityki ( Gazeta Wyborcza 2009, nr 175). Nasi na najwyższej drabinie Bez wątpienia w dziejach regionu lubuskiego na najwyższy szczebel władzy w Rzeczypospolitej wspiął się Józef Zych. Zanim powiem więcej o tym polityku, pragnę powrócić do tych Lubuszan z okresu ludowej Polski, którzy również dotarli w okolice szczytu polityki kraju. Henryk Stawski jako przedstawiciel Stronnictwa Demokratycznego był członkiem Rady Państwa, czyli zbiorowego prezydenta ( ). Już jako osoba z Torunia ministrem kultury i sztuki został Zygmunt Najdowski ( ), wcześniej działacz Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w wojewódzkiej Zielonej Górze. Wiceministrem zdrowia i opieki społecznej w latach 80. był Stanisław Gura, mianowany na ten urząd z funkcji dyrektora zielonogórskiego wydziału zdrowia. Wydziałem nauki komitetu centralnego PZPR kierował prof. dr hab. Bronisław Ratuś ( ), późniejszy rektor Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Bydgoszczy. Nie wspominam o generałach, którzy dowodzili dywizjami w Gubinie, Krośnie Odrzańskim i Żaganiu, bowiem z jednej strony to tajemnica wojskowa, z drugiej w ludowej Polsce przyjęto, że kierowanie oddziałami stacjonującymi na środkowym Nadodrzu to studia w uniwersytecie obrony narodowej. Niewątpliwie w podręcznikach historii Polski pozostaną dwaj lubuscy politycy wspomniany zielonogórzanin Józef Zych i gorzowianin Kazimierz Marcinkiewicz (pewnie i Marek Jurek, urodzony w Gorzowie, który po ukończeniu liceum ogólnokształcącego w tym mieście wyjechał na studia do Poznania i tam pozostał). Zych osiągnął wszystko w krajowej polityce, łącznie z tym, że bardzo krótko był głową państwa. Posłem z ramienia partii ludowców został w 1989 r. i mandat ten wyborcy wznawiają mu do dziś. Trzykrotnie był wicemarszałkiem sejmu i marszałkiem ( ), czyli drugą osobą w państwie. W 1995 r. politycy PSL bezskutecznie namawiali go, aby kandydował na urząd prezydenta Rzeczypospolitej. 23 grudnia 1995 r., gdy skończyła się kadencja prezydenta Lecha Wałęsy, a prezydent- -elekt Aleksander Kwaśniewski jeszcze nie został zaprzysiężony w Zgromadzeniu Narodowym, Zych przez kilka godzin pełnił obowiązki głowy państwa. Wicemarszałkiem senatu z ramienia lewicy była zielonogórzanka Jolanta Danielak ( ). 11 listopada 2005 r. premierem, czyli trzecią osobą w państwie z ramienia Prawa i Sprawiedliwości został Kazimierz Marcinkiewicz. Przestał sprawować ten urząd 14 lipca 2006 r. Został wtedy komisarzem Warszawy i niebawem kandydatem na prezydenta stolicy, ale zdobył za mało głosów w wyborach samorządowych 2006 r. Warto dodać, że polityk rodem z Gorzowa był wiceministrem edukacji ( ) i szefem gabinetu politycznego Jerzego Buzka ( ). To ostatnie stanowisko opuścił dlatego, że jak tłumaczył nie miał możliwości realizowania własnych pomysłów politycznych. Od 2007 r. ministrem pracy i polityki społecznej jest mieszkająca w Zielonej Górze Jolanta Fedak, była wicemarszałek województwa i wicewojewoda, należąca do Polskiego Stronnictwa Ludowego. Funkcje wiceministrów w rządzie PO i PSL pełnią: gorzowianin Piotr Styczeń (Ministerstwo Infrastruktury, wcześniej był wiceministrem w resorcie budownictwa) i zielonogórzanin Marek Twardowski (Ministerstwo Zdrowia). Wiceministrem pracy i polityki społecznej w rządzie PiS, LPR i Samoobrony była gorzowianka Elżbieta Rafalska ( ), a wiceministrem administracji i spraw wewnętrznych Marek Surmacz ( ) z Gorzowa, który teraz jest doradcą prezydenta RP. Z ramienia SLD zielonogórzanin Andrzej Brachmański był wiceministrem administracji i spraw wewnętrznych ( ). Podobnie jak Surmacz został odwołany ze stanowiska przed upływem kadencji. Wiceministrami byli też zielonogórzanie: gospodarki Jarosław Barańczak ( ) i skarbu państwa Marian Miłek (2001). 18


Niedobór magnezu i wrażliwość na światło 2019 - The healthy post\nHomeDobre pomysłyNiedobór magnezu i wrażliwość na światło\nNiedobór magnezu i wrażliwość na światło\nCzułość światła, znana również jako światłowstręt, jest stanem, który powoduje dyskomfort oczu podczas ekspozycji na jasne światło lub odblask. Ten stan może wystąpić w wyniku choroby oczu, takiej jak infekcja oka. Niedobór magnezu nie powoduje wrażliwości na światło, ale jeśli masz światłowstręt, porozmawiaj z lekarzem o możliwym związku z migrenami.\nNiedobory magnezu nie występują powszechnie, ponieważ wiele produktów spożywczych, w tym zarówno mięso, jak i żywność pochodzenia roślinnego, zawiera magnez. Jeśli masz niedobór, możesz odczuwać drżenie, skurcze mięśni, nudności, wymioty, utratę apetytu i zmiany w osobowości. Niski poziom magnezu nie ma żadnych znanych efektów na oczy. Ponieważ jednak niedobór magnezu może powodować skurcze mięśni, można zauważyć skurcze powiek lub trudności w ruchu gałek ocznych. Twój lekarz może wykonać badania krwi, aby określić, ile magnezu masz we krwi, a to pozwoli jej zdiagnozować twój stan.\nJeśli masz niski poziom magnezu w swoim systemie, możesz mieć większe ryzyko wystąpienia migreny. Objawy migreny obejmują ból, zawroty głowy, zmęczenie i aurę. Aura często wpływa na widzenie boczne, pojawiając się jako migające światła lub wzory. Oprócz tych objawów migrena może również powodować nadwrażliwość na hałas i światło. Wiele osób cierpiących na migrenę pozostaje w ciemnych, cichych pomieszczeniach, dopóki nie minie sama migrena.\nPrzeciętna przeciętna osoba dorosła potrzebuje dziennie od 310 do 420 mg magnezu. Pomoże to zapobiegać migrenom i innym skutkom ubocznym niskiego poziomu magnezu lub niedoboru. Produkty bogate w magnez obejmują brązowy ryż z 60 mg na porcję i migdały, dostarczając 78 mg w około 23 migdałach. Inne pokarmy z magnezem obejmują otręby owsiane, rozdrobnioną pszenicę, orzeszki ziemne, fasolkę lima i mleko.\nJeśli wystąpi nagły początek wrażliwości na światło, skontaktuj się z lekarzem. Może to wskazywać na podstawowy stan, taki jak zapalenie śródgałkowe. Towarzyszące objawy mogą obejmować zaczerwienienie oczu, łzawienie i podrażnienie oka. Poinformuj lekarza o wszystkich objawach, w tym o objawach, które nie wydają się mieć związku z twoimi oczami. Pomoże to lekarzowi ustalić przyczynę fotofobii.


Jak dostać darmowy hotel w Doha? Przesiadka w stolicy Kataru\nHome AZJA\tPrzesiadka w Doha – Czy warto wyjść z lotniska?\nby Ania 1 września 2017\nWritten by Ania 1 września 2017\nWracając z dalekiej Azji zaplanowaliśmy zwiedzanie Dohy, czyli stolicy Kataru. Doha to jeden z najważniejszych punktów przesiadkowych na świecie ale też prężnie rozwijające się miasto Bliskiego Wschodu.\nSkorzystaliśmy ze stopover’u, który jest możliwy po spełnieniu określonych warunków w Qatar Airlines. Od teraz zwiedzanie Dohy jest łatwiejsze, ponieważ Katar zniósł wizy dla obywateli wielu państw, w tym Polski Trzeba tylko odpowiedzieć na kilka pytań, zazwyczaj Panowie pytają o hotel, na jak długo zatrzymujecie się w Dosze oraz dokąd później lecicie. Miło i szybko 🙂\nPierwsze wrażenie po wyjściu z lotniska – jest gorąco jak w piekle(42 stopnie w cieniu). W końcu to miasto zbudowane na pustyni! Po zmroku temperatura spadła do 36 stopni i zwiedzanie było łatwiejsze. Niestety początkowo zaplanowaliśmy trzy kilometrowy spacer do portu – nie popełniajcie naszego blędu, następnym razem od razu wsiedlibyśmy w autobus lub zamówili taksówkę. Po zwiedzaniu w tym upale byliśmy tak wycieczeni, że wróciliśmy taksówką, za 4 km zapłaciliśmy 20 rialów katarskich, czyli niecałe 20zł. W Dosze sprawnie działa także Uber, za tą odległość trzeba zapłacić ok. 14-16 rialów katarskich.\nJeśli macie kilka godzin przesiadki w Doha – warto wyjść na miasto! Linie Qatar Airlines oferują po spełnieniu określonych wymogów – bezpłatny nocleg. Można także wykupić 3-godzinny city tour za 21$ na ich stronie internetowej.\nWSKAZÓWKA: Jeśli nie przysługuje Wam darmowy nocleg, a miasto wolicie eksplorować sami najlepiej wziąć taksówkę lub dojechać autobusem do Souq Waqif.\nMy mieliśmy 20h przesiadki w Doha i dostaliśmy nocleg za 0$ w wybranym przez nas hotelu. Wybraliśmy hotel 4* niedaleko centrum z bezpłatnym transportem do hotelu. W recepcji należy pokazać wydrukowany voucher i już można się cieszyć swoim luksusowym pokojem.\nWSKAZÓWKA: Darmowy hotel przysługuje jeżeli ma się powyżej 12h stopover’u, tutaj sprawdzicie czy możecie aplikować o bezpłatny nocleg. Katar oferuje także dofinansowanie do noclegów w 5* hotelach, szczegółowe informacje przeczytacie na ich stronie, promocja trwa do końca stycznia 2019.\nPoniżej nasz hotel – Holiday Villa 4*\nZ lotniska do centrum można dojechać taksówką albo autobusem. Za taksówkę trzeba zapłacić ok 8-10$, natomiast autobus kosztuje 3$ za dwa przejazdy w ciągu 24h i 5$ za nielimitowane przejazdy autobusem w ciągu 24h, tutaj znajdziecie więcej informacji na temat autobusów.\nW tym roku(2017) państwowe linie Kataru – Qatar Airlines zostały wybrane najlepszymi liniami lotniczymi na świecie. Czy słusznie? Hmm moim zdaniem tak. Smaczne posiłki, duży wybór napoi, aż 30 kg bezpłatnego bagażu rejestrowanego, wcześniejsza bezpłatna rezerwacja miejsc, sympatyczne i bardzo ładne stewardessy, bardzo lubimy te linie! Warto obserwować kiedy robią promocje, za bilety do Tajlandii zapłaciliśmy 1600 zł.\nCzy warto pojechać do centrum?\nPodsumowując, czy warto wyjść z lotniska i zobaczyć centrum Doha? Absolutnie tak! Katar dba o turystów i oferuje im darmową wizę, darmowe wycieczki autokarowe oraz dla niektórych darmowe noclegi lub dofinansowanie do hoteli 5*. Może Doha nie zostanie moją ulubioną azjatycką stolicą i jest pioruńsko gorąco to warto wykorzystać przesiadkę stolicy Kataru lub z premedytacją wybrać przesiadkę 20-30h 🙂\nPrzeczytajcie koniecznie -> Co warto zobaczyć w Doha?\nZplecakiem.pl 2 września 2017 - 2:08 am\nAnia 2 września 2017 - 9:35 am\nDziękuje za komentarz, załadowałam jeszcze raz 🙂\nKamil 2 września 2017 - 5:27 pm\nZa 12 dni wracając z Tajlandii mamy cały dzień i noc w Dosze i zamierzamy zwiedzić wzdłuż i wszerz 🙂\nPaweł 12 października 2017 - 1:48 pm\nMy będziemy mieli 16 godzin w Doha (od 24:00 do 16:00).\nJaki hotel wybrałaś ?\nAnia 12 października 2017 - 2:01 pm\nCześć! Wybrałam Holiday Villa Hotel 🙂\nTeresa 26 listopada 2017 - 8:23 pm\nDziękuję bardzo w lutym lecę do Australii na lotnisku będę czekać około 20 godz. jak mam załatwić hotel czy możesz mi to wyjaśnić była bym bardzo wdzięczna.\nBożena 7 stycznia 2018 - 10:21 pm\nCzy możesz mi wyjaśnić, jak sprawdzić czy przysługuje mi nocleg w Doha? Lecę na Sri Lankę w styczniu i mam 19 godzin czekania na lotnisku w Doha. Bardzo Cię proszę o pomoc.\nAnia 7 stycznia 2018 - 11:19 pm\nPo prawej stronie na tej stronie: https://discoverqatar.qatarairways.com/us-en/plusqatar trzeba uzupełnić informacje, na jaką datę chciałaby Pani zarezerwować hotel i jaki wybiera, jeśli później pojawi się kwota 0$ oznacza to, że zaakceptowali. Później należy się już kontaktować z konkretnym hotelem jeśli ma darmowy transport z lotniska, trzeba podać szczegoly lotu.Pozdrawiam\nBartek | tu i tam 4 lutego 2018 - 9:05 pm\nCześć, dzięki za artykuł, wygląda na to, że wkrótce skorzystamy 🙂 Mam pytanie – czy byliście na organizowanej wycieczce? Jeśli tak, to czy uważacie, że warto, czy lepiej pozwiedzać na własną rękę? Dzięki i pozdrowienia!\nAnia 7 lutego 2018 - 11:49 am\nCześć 🙂 Cieszę się, że się przyda 🙂 Nie, zwiedzaliśmy sobie sami miasto. Można jeździć autobusem, uberem, taxi – myślę, że nie ma potrzeby brania zorganizowanej wycieczki. Pozdrawiamy 🙂\nKasia 4 lutego 2018 - 10:08 pm\nDiscoverqatar wycieczki nadal ma w ofercie, ale w tej chwili płatne – 3 godz city tour – 21$.\nHotel mam ten sam co wy – sprawdzę go za 2 dni 🙂\nAnia 4 lutego 2018 - 11:23 pm\nRzeczywiście, coś słyszałam że już są płatne. Dziękuje za informacje – zaraz zmienię w poście 🙂 Hotel jest naprawdę w porządku 😀\nDamian 10 lutego 2018 - 12:56 am\nHej Aniu, wspaniały blog 🙂\nZa równy tydzień razem z dziewczyną lecimy do Tajlandii i będziemy mieli prawie 16h stopover w Doha.\nUdało nam się zarazerwować za darmo ten sam hotel – Holiday Villa Hotel 😉\n1) Po ukończeniu rezerwacji pojawiła się taka informacja:\n„AIRPORT TRANSFERS – The hotel provide complimentary airport transfers for guests from / to Hamad International Airport. The hotel counter is at VCN building ground floor, counter # 33. The shuttle service from the airport to the hotel are at 0130,0530,0630,0730,1130,1330,1730,1930,2130 and 2330hrs. For any assistance on transfers, please contact airport representative at 00974-50014738.”\nMamy być w Doha o 4.55, czy wystarczy jeżeli podejdziemy do wspomnianego stanowiska 33 z wydrukowanym voucherem i tam zostanie nam zapewniony trasfer do hotelu, czy też trzeba skontaktować się wcześniej dzwoniąc pod wskazany numer?\n2) Czy w Holiday Villa Hotel możemy mieć problemy ze względu na to, że nie jesteśmy małżeństwem? Przeszukałęm kilka stron na ten temat i można znaleźć różne wersje, choć dominująca jest taka, że nie powinno być problemu? Jak to wygląda z Waszego doświadczenia?\nAnia 10 lutego 2018 - 11:49 am\nDziękuje 🙂 Cieszę się, że się udało zarezerwować. Najlepiej napisać maila do hotelu podając numer lotu, godzinę przylotu itd, nie trzeba dzwonić. Nie, absolutnie nie ma z tym problemu. Nikt nie robił nam problemu ani nie dopytywał czy jesteśmy parą czy małżeństwem chociaż mieliśmy przygotowaną wersję w razie czego, że jesteśmy rodzeństwem ale zupełnie niepotrzebnie 😉\nKamila 15 lutego 2018 - 4:15 pm\nCześć 😉 Wpis niesamowicie pomocny. Zastanawiam się tylko nad jednym: czy żeby skorzystać z oferty darmowego noclegu trzeba rezerwować bilety lotnicze przez stronę linii lotniczych czy można przez dowolne portale? Znalazłam bowiem przez wyszukiwarkę bilety znacznie tańsze niż na stronie qa. Z góry dzięki za odpowiedź.\nAnia 20 lutego 2018 - 5:41 pm\nNie trzeba kupować przez stronę qa 🙂\nAga 20 lutego 2018 - 4:53 pm\nMam w Doha stopa ponad 11h i chciałabym sprawdzić czy przysługuje mi darmowy hotel lub jakąś zniżka.\nBilety były zarezerwowane przez esky.pl a nie qatar. Czy to jest przeszkodą?\nProsiłabym o pomoc 🙂\nAnia 20 lutego 2018 - 5:47 pm\nCześć! trzeba to sprawdzić na stronie: : https://discoverqatar.qatarairways.com/us-en/plusqatar po prawej stronie trzeba uzupełnić informacje, na jaką datę chciałaby Pani zarezerwować hotel i jaki wybiera, jeśli później pojawi się kwota 0$ oznacza to, że zaakceptowali. Później należy się już kontaktować z konkretnym hotelem jeśli ma darmowy transport z lotniska, trzeba podać szczegóły lotu. Nie, to nie jest przeszkodą 🙂 Pozdrawiam 🙂\nCezary 9 marca 2018 - 3:31 pm\nBardzo dobry artykuł, dziekuję Aniu, to dla mnie bardzo pomocne.\nAgata 18 marca 2018 - 11:44 am\nA czy korzystałaś z opcji Multicity, czy po prostu tak wybrałaś loty, że była dłuższa przesiadka w Doha, bo z opisu wynika, że takie stopovery wynikające z rozkładu podróży niekoniecznie się liczą. W opcji Multicity jednak podróż jest o 1000 pln droższa.\nAnia 18 marca 2018 - 9:59 pm\nPo prostu tak wybrałam loty, a był wcześniejszy do Warszawy. Trzeba złożyć wniosek i czekać na odpowiedź 🙂\nLiwia 22 kwietnia 2018 - 7:06 am\nHej hej:) Moge prosic skad mieliście voucher? Bo jedyne co dostałam na maila to potwierdzenie rezerwacji :<\nOla 29 maja 2018 - 1:03 pm\nCześć ! Mam pytanko trochę innej treści – kiedy udało się Wam trafić na bilety w tej cenie? Chodzi mi konkretnie o dany miesiąc 🙂 I czy kupowaliście bilety bezpośrednio na stronie Qatar czy może przez pośredników np. gotogate itp? 🙂 z góry dzięki za info!\nAnia 29 maja 2018 - 6:45 pm\nBilety kupiliśmy w kwietniu przez gotogate 🙂\nBeata 7 sierpnia 2018 - 5:05 pm\nDzięki za niesamowicie przydatne informacje, zwracam się także z ważnym dla mnie pytaniem :\nwe wrześniu będę miała długa przerwę ( 11:40 Mon do 1:50 Tue ) z trakcie powrotu z z 6 osobowa grupą bardzo młodych ludzi zawodów sportowych z Tajlandii, bilety mam już kupione czy mam jeszcze możliwość zarezerwowania hotelu aby w tracie zwiedzania Doha móc się odświeżyć i odpocząć od upału i zostawić bagaż podręczny czy pozostaje nam powrót na lotnisko ?\nCzy powinniśmy zapoznać się i przestrzegać normy dotyczących ubrania, zachowania … ?\nBędę ogromnie wdzięczna za odpowiedz 🙂\nAnia 7 sierpnia 2018 - 5:42 pm\nTak, na stronie: https://discoverqatar.qatarairways.com/us-en/plusqatar. Trzeba pamiętać o odpowiednim ubiorze, tak aby mieć zakryte nogi i ramiona 🙂 Pozdrawiam!\nBeata 9 sierpnia 2018 - 6:25 am\ndiafora 5 września 2018 - 1:29 pm\nWybieram się w lutym do Tajlandii z przerwą w Doha rzędu 20 godzin. Korzystając z Twoich rad i podanego linka próbowałam zapytać o hotel, ale sprawdzić można tylko, jeśli bilety kupione są z datą do końca 2018 roku. Czy sądzisz, że to oznacza rezygnację linii lotniczych z takich usług w przyszłym roku?\nEwa 1 lutego 2019 - 11:14 am\nBardzo konkretne wskazówki. Potwierdzamy jako niedawni rezydenci. Malutka uwaga, drobiazg: Qatar Airways nie Qatar Airlines. Gdyby ktoś chciał poczytać jak spędzić czas rodzinnie w czasie przerwy w podróży w Doha polecamy: https://swiatbratija.com/2018/11/12/doha-z-dzieckiem/


Dwa Plus Jeden - 5SOS Fanfiction [zakończone]: Rozdział 5\nMinęło kilka dni od czasu, gdy Ashton dowiedział się całej prawdy. Musiałam to przed sobą przyznać, że teraz było mi o wiele lepiej. Lepiej z tym, że mój najlepszy przyjaciel wie wszystko, a ja nie musiałam karmić go kolejnymi wymówkami i kłamstwami. Nienawidziłam tego robić. Byłam mu wdzięczna za to, że w jakiś sposób to zrozumiał i nie odwrócił się ode mnie. Że był przy mnie nadal, mimo tego, co się stało.\nJedzenie Roberta znikało w zastraszającym tempie. Nic dziwnego, że co kilka dni trzeba było robić zapasy. Jak na razie nie mogłam narzekać na to, że mały nie chce jeść, choć pewnie i taki etap u niego się pojawi. Zadzwoniłam do mamy i uprzedziłam ją o tym, że w drodze z uczelni zahaczę o sklep.\nMając koszyk w ręku, szybko krążyłam po supermarkecie, zabierając z półek najpotrzebniejsze rzeczy. Nie chciałam przedłużać tej wizyty. Musiałam w końcu zwolnić mamę z posterunku. Od rana siedziała z Robertem, kiedy ja uważnie (czasem i nie) słuchałam głosów wykładowców. Do tego czekała mnie pierwsza praca pisemna do oddania i chciałam ją wykonać jak najszybciej.\nKolejne produkty znalazły się w koszyku. Większość z nich i tak stanowiły rzeczy dla małego. W końcu mając wszystko, mogłam śmiało ruszyć w stronę kas. Stanęłam w kolejce, odpisując na SMS-a od Ashtona. Po długich minutach przyszła moja kolej, a ja mogłam zakończyć zakupy i wrócić do domu.\nSzłam chodnikiem, trzymając telefon przed oczami. Szybko stukałam w ekran kciukiem. Słyszałam, jak siatki ocierają się o siebie, a jedzenie dla Roberta wydaje od czasu do czasu lekkie brzdęknięcia. Uśmiechnęłam się do komórki, kiedy Irwin snuł plany o kawale, który w przyszłości chce wywinąć chłopakom z zespołu.\nSkręciłam w swoją ulicę i nagle wleciałam w kogoś. Pewnie zobaczyłabym go szybciej, gdyby nie to, że w dalszym ciągu byłam pogrążona w pisaniu kolejnych wiadomości do przyjaciela. Odbiłam się od wysokiego chłopaka, widząc tylko czubki jego czarnych trampek. Złapał mnie za rękę, pomagając wrócić do pionu.\n— Jezu, przepraszam... — wydusiłam.\nPodniosłam głowę i zamarłam. Przede mną stał Luke Hemmings. Ten Luke Hemmings. Ojciec mojego dziecka, o którym nie miał pojęcia. Przełknęłam ślinę, wpatrując się w jego błękitne oczy, które były identyczne, jak u Roberta. Blond włosy ukryte były pod czapką, ale kilka kosmyków i tak wydostało się na zewnątrz, opadając mu delikatnie na czoło. Zauważyłam w dolnej wardze kolczyk, który zrobił w wieku siedemnastu lat.\n— Spoko, zdarza się — odpowiedział, zerkając na mnie. Powoli robiło się niezręcznie i sztywnie. Ale czemu ja się dziwiłam? Byłam ostatnią osobą, którą chciałby oglądać. — Co... co u ciebie?\n— W porządku. Przy okazji gratuluję zdobycia nagrody za najlepszą piosenkę podczas imprezy MTV.\n— Dzięki. Dalej fotografujesz?\n— Amatorsko, tak. Teraz zaczęłam studia.\n— Dopiero? — zapytał ze zdziwieniem.\n— Dopiero — odpowiedziałam, kiwając głową.\nNaprawdę chciałam stamtąd iść, a z drugiej strony miałam ochotę tam stać, jak najdłużej. Luke spojrzał na moje zakupy, zapakowane w przezroczyste reklamówki.\n— Powiększyła ci się rodzina?\n— Co? — Wskazał na siatki. — A to... Mam syna.\nBlondyn uniósł brwi. Widziałam, że był zaskoczony, a nawet pokusiłabym się o stwierdzenie, że zszokowany tą wiadomością. Obiecałam Irwinowi, że w końcu powiem wszystko Hemmingsowi, ale akurat teraz nie był to najlepszy moment ani tym bardziej miejsce.\n— Małego — odparłam, wymijająco. — Muszę iść. Zostawiłam go z mamą w domu.\n— Na razie, Luke.\n— Cześć — odpowiedział na odchodnym.\nSpuściłam głowę i wyminęłam go. Luke mieszkał na sąsiednim osiedlu, więc wnioskowałam, że musiał być u Irwina lub tak, jak ja, szedł do większego sklepu. Ruszyłam w stronę domu. Dotarłam do drzwi i zerknęłam przez ramię. Blondyn odwrócił się, by ostatni raz rzucić na mnie okiem, a potem poszedł przed siebie, tylko w znanym sobie kierunku.\nWeszłam do środka, zamykając za sobą drzwi. Zdążyłam się odwrócić, a Robert już był blisko moich nóg, pokonując dzielący nas dystans, raczkując. Zrobiłam kilka kroków do przodu, a potem wzięłam go na ręce. Z automatu spojrzałam w jego oczy. Były takie same jak u Hemmingsa.\n— Mama — powiedział, wtulając się we mnie.\n— Cześć, skarbie — odpowiedziałam, całując go w czółko. — Byłeś grzeczny?\n— Był — rzuciła mama z kuchni.\n— Nie kłamię.\nWeszłam do kuchni, stawiając siatki na stole. Przełożyłam Roberta na drugi bok. Jego palce zawinęły się wokół moich włosów, a ja uśmiechnęłam się do chłopca. Przybliżył się, lekko śliniąc mi koszulkę.\n— Z jakieś pół godziny temu. — Mama spojrzała na mnie uważniej. — Co ty masz taką minę?\n— Jesteś blada, jak ściana i wyglądasz, jakbyś miała zaraz zejść na zawał. Dobrze się czujesz?\n— Tak. Nic mi nie jest — skłamałam.\nNie chciałam jej powiedzieć o przypadkowym spotkaniu z Lukiem. Mama nie była zadowolona z mojego wymyślonego planu. Potem jednak przeszła z nim na porządek dzienny i jakoś zaakceptowała moją decyzję, choć zupełnie się z nią nie zgadzała. Nie poruszałam z nią tematu Hemmingsa. Nigdy. To zawsze ona zaczynała mówić o nim pierwsza, a ja nie chciałam tego zmienić. Niech nie wie... Niech nie wie, że znów się pojawił.\nRobert nie wymagał tego, by się z nim cały czas bawić. Umiał sam zająć się sobą, za co byłam mu bardzo wdzięczna. Wystarczyło mu dać kolorowe zabawki, a najlepiej maskotki, z którymi mógł się turlać po podłodze, kłaść się na nie i przygniatać. Co prawda zawsze mógł czuć na sobie uważne spojrzenie swojej matki, która na szczęście miała podzielność uwagi.\nTym razem mały również skupił się na pluszaku. Nie byle jakim pluszaku, bo na gadającym, kolorowym psie, którego dostał dwa dni temu od Ashtona. Wystarczyło, że psu lekko nacisnęło się na łapkę, brzuszek, nosek, by ten zaczął śpiewać lub mówić, jakąś rymowankę. Robert pod tym względem miał niesamowitą frajdę. Ja za to mogłam skupić się na niedługim wypracowaniu z historii fotografii, które nam zadali.\nNagle usłyszałam znaną melodię, która wydobywała się z komórki. Robert od razu odwrócił się w stronę nowego dźwięku. Zanim zdążyłam się zorientować, zbliżył się do mnie. Chwyciłam za telefon i odebrałam, podtrzymując wolną ręką dziecko, które zaczęło wspinać mi się po nogach, by po chwili na nich stanąć. Odebrałam.\n— Oświeć mnie — usłyszałam po drugiej stronie głos Lisy. — Czy musimy do tego pseudo badziewnego wypracowania dodać bibliografię?\n— Tak, musimy.\n— Co za szajs — mruknęła, a ja się uśmiechnęłam. — Zrobiłaś to, jesteś w trakcie czy nawet nie zaczęłaś?\n— To drugie — rzuciłam, biorąc małego na kolana. Robert od razu chciał złapać za telefon. — Nie wolno.\n— Co? — A po chwili doszedł do mnie jej podniesiony głos. — Odłóż to, Kelly! Nie wolno bawić się książkami mamusi! — warknęła pod nosem. — Oszaleję. Na czym stanęłyśmy?\n— Na etapie, na którym mamy pracę.\n— Wydusiłam dopiero czwarty akapit.\n— Jestem lepsza — rzuciła ze śmiechem. — Mam pięć!\n— Mama! — krzyknął głośniej Robert, znów próbując złapać za telefon. Przekręciłam oczami.\n— My to się nie możemy nudzić — skwitowała Lisa ze śmiechem, która najwidoczniej musiała usłyszeć małego.\n— Zdecydowanie nie — odpowiedziałam i po chwili obie zaczęłyśmy się śmiać.\nWszedł do garażu Caluma, który znał, jak własną kieszeń. Będąc u niego, to właśnie tu najczęściej przesiadywali, grając i pisząc, a także przegadując wiele godzin. Hood zamienił to w niemalże idealne miejsce dla nich. Na ścianach wisiały plakaty ich ulubionych zespołów. Z sufitu leniwie zwisały płyty kompaktowe, które odbijały od siebie światło. Dwie kanapy i trzy fotele stały naokoło okrągłego, drewnianego stolika. W rogu ustawiono biurko, na którym chłopak przeważnie stawiał komputer. Teraz panował tu pół mrok, bo włączono tylko dwie lampy, które wisiały na ścianach.\nLuke podszedł do czarnej kanapy i rzucił się na nią, wyciągając telefon. Mimo tego, że czuł na sobie zaciekawione spojrzenie pozostałych członków zespołu, nie odrywał oczu od ekranu komórki. Wszedł na Facebooka, aby raz jeszcze zerkać na twarz swojej byłej. Prawie w ogóle się nie zmieniła. Wiedział, że nie powinien tego robić. Nie powinien wracać do przeszłości.\n— Nie powiem, ale dziwnie się czułem, gdy nie widziałem tych waszych mord przez kilka dni — skwitował Clifford, rozkładając się na fotelu i opierając stopy o stolik.\n— Jaki milusi — rzucił Ashton, mrużąc na niego oczy. Michael wzruszył ramionami.\n— Jak widzę, cała uwaga Hemmo skierowana jest na nasze skromne osoby — odezwał się Calum, popijając napój prosto z puszki.\n— Co? — odezwał się blondyn.\n— Co się stało? — zapytał Hood.\n— Nic się nie stało. Co niby miałoby się stać? — wypalił, chowając szybko telefon do kieszeni.\n— Może ty nam to powiedz — pociągnął Michael, a Luke przekręcił oczami.\nSkupił się na skrawku czarnej koszulki, w którą był ubrany. Zaczął delikatnie ją skubać, mając nadzieję, że kumple odpuszczą mu przesłuchanie.\n— Przestań, Luke — warknął w końcu Irwin, a wszyscy spojrzeli na niego. — Widać, że coś cię gryzie. Wyduś to z siebie i będzie po sprawie. Nie umiemy czytać ci w pieprzonych myślach.\n— Wpadłem dzisiaj na Emily — rzucił, a Ashton zrobił zaskoczoną minę, ze tak szybko mu poszło. Że Hemmings od razu przeszedł do sprawy, która go męczyła. On i reszta wymienili spojrzenia.\n— Też na nią wpadłem. Jakiś czas temu — odezwał się Calum.\n— Ma już swoją rodzinę — dodał powoli Luke, lekko się przy tym krzywiąc.\n— Rodzinę? — zainteresował się Clifford, podciągając się na fotelu. — Jak rodzinę?\n— Ma syna — odpowiedział Calum. — Widziałem go.\n— Widziałeś? — odparł Luke.\n— W sklepie. Była razem z Katie na zakupach. Na rękach trzymała małego chłopca.\n— Wiedziałeś o tym? — zapytał Michael, odwracając się w stronę Irwina.\nChłopak przełknął ślinę. Obiecał Em, że nic nie powie. Że będzie siedział cicho. Skoro oni jednak już wiedzieli — no, może nie wszystko — to mógł udać, że wie tyle, co oni. Wolał jednak, by chłopaki skończyli ten temat. Przeklną się w myślach za to, że sam sprowokował Luke'a, do tej rozmowy. Z drugiej jednak strony, skąd mógł wiedzieć, że wyleci z czymś takim.\n— Dowiedziałem się kilka dni temu — odpowiedział, siląc się na neutralny ton.\n— Myślicie, że ma męża albo narzeczonego? — pociągnął dalej Clifford. Luke zagryzł wargę, zerkając na perkusistę. Ashton miał ochotę strzelić sobie w łeb.\n— Jest samotną matką — powiedział w końcu, a oni wytrzeszczyli oczy.\n— Co?! Bez jaj... Nie mów, że koleś uciekł pod tym, jak zaliczył wpadkę! — warknął Calum. — To niepoważne!\n— To ona go rzuciła, gdy dowiedziała się, że jest w ciąży — odpowiedział powoli Ashton, starając się mówić, jak najbardziej ogólnikowo.\n— No nieźle... cała Em. Zawsze potrafiła mnie zaskoczyć — stwierdził Michael.\nW garażu Caluma zapanowała cisza. Każdy na swój sposób przetrawiał te informacje, które wyszły na jaw. Luke poprawił pozycję, w jakiej leżał, wlepiając oczy w czarny sufit. Była samotną matką... Sama zerwała z facetem, ojcem swojego dziecka. Zastanawiał się, czy dalej ma z nim kontakt. Czy się widują? Wiedział, że nie powinien o niej rozmyślać, szczególnie po tym wszystkim, co przeżył. Jednak dziewczyna w dalszym ciągu wzbudzała w nim uczucia. Wtedy był w niej zakochany po uszy, a ona odeszła tak nagle, rozwalając mu serce na miliony małych kawałków, których on nie potrafił do tej pory porządnie złożyć do kupy. Mimo wszystko jej osoba nadal emocjonalnie wpływała na niego, choć Luke był pewny, że całkowicie mu przeszło. Przeszło... dopóki znów jej nie zobaczył.\n— Calum, jak wygląda ten mały? — odezwał się Michael, przerywając ciszę.\n— Stary — rzucił Irwin, kręcąc głową. Zerknął na Luke'a.\n— Spoko, możecie o niej rozmawiać — powiedział Hemmings, nie patrząc na nich. — W końcu to wasza koleżanka. Jest spoko, naprawdę.\nTyle że Ashton nie chciał, by dalej brnęli w ten temat. Szczególnie że miał wrażenie, że zaraz z pozoru stabilny grunt usunie mu się spod nóg, a on pogrąży nie tylko siebie, ale także i Em. Miał dochować tajemnicy, ale jak miał to zrobić, gdy jego kumple zaczęli analizować jej życie.\n— W sumie...\n— Pewnie, jak każde małe dziecko — wtrącił się ze śmiechem Michael. — Łyse i wiecznie śpiące.\n— Nie jest, aż taki mały — pociągnął Calum. — Może ma z rok. Może odrobinę mniej.\n— Myślałem, że to taki... noworodek.\n— Nie, jest całkiem spory — kontynuował Hood. — Fajnie się uśmiecha. Ma dołeczki w policzkach. Ash, wiesz coś więcej na ten temat?\n— Nie — skłamał Irwin, kręcąc szybko głową. — Też go widziałem i tyle. Nie... Nie rozmawialiśmy zbyt długo na jego temat.\n— Jestem zaskoczony — powiedział Michael.\n— Nie ty jeden. Też byłem zaskoczony, gdy powiedziała, że to jej syn. Zupełnie nie jest do niej podobny.\n— Zamknij się, Calum, błagam cię — pomyślał perkusista, mocniej zaciskając palce na puszce z napojem.\n— Pewnie jest podobny do tego chłoptasia, którego rzuciła — pociągnął Michael.\n— W sumie... w sumie ten mały wygląda, jak miniaturowy Luke — zażartował Calum. Hemmings zerknął na niego, zgrzytając zębami. — Może Em ma słabość do blondynów z niebieskimi oczami? Nie krzyw się tak, sam powiedziałeś, że jest spoko i że...\n— Mam to gdzieś — mruknął Luke, znów przenosząc oczy na sufit.\n— Poczekaj, poczekaj — powiedział szybko Michael, prostując się i ściągając nogi ze stolika. — Mówiłeś, że ma około roku?\n— No chyba... nie wiem, kurwa, nie znam się na dzieciach!\n— Co ty kombinujesz, Michael? — wydusił Irwin, który przyglądał się mu z niepokojem.\n— Próbuję ułożyć historię na nowo — skwitował zielonowłosy. — Załóżmy to, że ten mały ma rok. Czyli dwanaście miesięcy. Ciąża trwa dziewięć. — Teraz już wszyscy, łącznie z Lukiem wpatrywali się w niego, gdy ten tworzył równanie. — To daje nam dwadzieścia jeden miesięcy.\n— Co w związku z tym? — zapytał Hemmings.\n— To prawie dwa lata — odparł Clifford. — Wy rozstaliście się półtora roku temu. — Rozejrzał się po twarzach pozostałych. — Kurwa, bez jaj! Nie widzicie tego!\n— Kurwa — syknął Calum, rozszerzając ciemne oczy. — To... matko... to całkiem możliwe. Do tego powiedziałeś — pociągnął Hood, spoglądając na Ashtona — że rzuciła tego kolesia, gdy była już w ciąży.\n— Co? Wy chyba nie sugerujecie, że... — zaczął Luke, zrywając się z miejsca.\n— To ci sugerujemy. Może ten jej syn, jest także twoim synem — odpowiedział Michael.\nI nagle wszystkie trzy pary oczu, skierowały się w stronę Ashtona. Chłopak wstrzymał oddech. Starał się przybrać normalny wyraz twarzy albo zrobić jakąkolwiek inną minę, która by go w żaden sposób nie zdradziła. Było jednak za późno.\n— Ty wiesz — powiedział cicho Calum, nie odrywając od niego wzroku.\n— Nic nie wiem — odparł Irwin, robiąc jeden błąd. Błąd, który przesądził o wszystkim. Po prostu za szybko zerknął na Luke'a, a on po jego minie i oczach już wiedział.\nWystarczył moment, by Hemmings do niego doskoczył. Złapał go za koszulkę i pociągnął do pionu. Jego twarz znalazła się tak blisko twarzy Ashtona, że doskonale widział, jak mocno zaciska szczękę i mięśnie. Był wściekły i rozgoryczony. Przez chwilę był nawet pewny, że Luke zaraz go uderzy.\n— Hej, hej, Hemmo! — krzyknął Calum, odciągając go. — Bez takich!\n— Wiedziałeś o wszystkim! — warknął Luke, patrząc na perkusistę z niedowierzaniem. W dalszym ciągu Hood trzymał go za ramiona, by ten nie wykorzystał okazji do tego, by znów naskoczyć na przyjaciela. — Kurwa, jak mogłeś mi to zrobić, Irwin!\n— Ja... dowiedziałem się niedawno — wydusił Ash.\n— Pieprz się! — wysyczał blondyn.\nZrzucił dłonie Caluma z ramion. Odwrócił się na pięcie i wyszedł z garażu, trzaskając za sobą drzwiami.\nAshton opadł na kanapę, ciężko wzdychając. Spierdolił wszystko. Nie tak to powinno wyglądać. To Em miała z nim rozmawiać. Dlaczego musieli poruszyć ten temat?\n— Naprawdę nie wiedziałeś wcześniej? — zapytał ciszej Clifford. Irwin pokręcił głową, a potem oparł ją na ręku.\n— To ona miała mu to powiedzieć — powiedział, nawet na nich nie patrząc. — Sam ją do tego namówiłem. Luke powinien wiedzieć, a ona chciała dalej trzymać ten sekret. Nie spodziewałem się jednak, że wyjdzie z tego taka akcja.\nPoprawiłam małego, który zasnął mi na rękach. Jego główka opierała się o moje ramię, a rączki zwisały bezwiednie wzdłuż drobnego ciałka. Odpłynął przy karmieniu, a ja co jakiś czas musiałam go lekko dobudzać, by zjadł, chociaż połowę mleka. Otuliłam chłopca kocem i już chciałam ruszyć z nim na górę, gdy usłyszałam dźwięk telefonu. Szybko złapałam za komórkę. Robert spał dalej. Odebrałam.\n— Podrzucisz nam jutro małego? W południe zapowiedziała się u mnie koleżanka na kawie.\n— Mamo, jak nie możesz...\n— Daj spokój, z chęcią go popilnuję! Zresztą Robert będzie mieć dodatkową nianię — powiedziała, a ja wyczułam, że się uśmiecha.\n— Zabiorę go od razu po zajęciach...\n— Em, spokojnie. Nie spiesz się.\nNagle usłyszałam pukanie. Zerknęłam zdziwiona w stronę drzwi. Nie spodziewałam się nikogo. Być może to Ashton lub Katie. W końcu oboje wiedzieli, o której kładę małego spać. Ktoś zapukał po raz kolejny.\n— Dzięki, mamo. Pogadamy rano. Muszę kończyć.\n— Jasne. Pa, słonko.\nRozłączyłam się, odkładając telefon na blat. Poprawiłam koc, którym owinięty był Robert, a potem podeszłam do drzwi. Ktoś najwidoczniej się niecierpliwił, bo zanim do nich dotarłam, osoba za nimi zapukała po raz trzeci. Przekręciłam oczami.\nZłapałam za klamkę i z pewnością otworzyłam drzwi. Zamarłam, czując, jak serce podchodzi mi do gardła. Moje ręce zadrżały. To nie była Katie. To nie był Ashton. Przede mną stał Luke.\nI mamy ten moment, na który wszyscy czekali. Luke w końcu dowiedział się prawdy. Ash tak jakby się wygadał i nie wygadał, choć mózgiem matematycznym został Michael :) Jak myślicie, co teraz zrobi Hemmings? Wkurzy się na nią, czy może zacznie spokojnie rozmowę? Wiem, że skończyłam tą część w koszmarnym momencie, ale mam nadzieję, że mi to wybaczycie :)\nZamiast iść się kąpać, ja siedzę przy kompie - wrzucając kolejny rozdział, jednocześnie sprawdzając charakteryzację na Halloween (czy będzie się trzymać do rana :D). Bosko, obym do pracy nie zaspała - ale starczy o mnie. Dziękuję wam za wszystkie komentarze! UWIELBIAM JE! Jesteście najlepsze! I mocno motywujecie!\nKolejny rozdział tradycyjnie we wtorek.\nMagdalena Rodziewicz 20 października 2015 08:53\nBardzo fajny Rozdział czekam na więcej szkoda że co wtorek...\nAnonimowy 20 października 2015 10:48\nBłagam, dodaj kolejny szybciej...\nLariste 20 października 2015 14:34\nJeeeju, jaki ten Luke groźny :o Mam nadzieję, że nie będzie się długo na Ashtona gniewał, w końcu Ash nie chciał tego przed nim ukrywać.\nJestem ciekawa jak potoczy się rozmowa Emily i Luke'a. Oby nasz uroczy blondynek się nie rozkrzyczał i nie obwiniał Em za bóg wie za co. Przecież ona chciała dobrze!\nAleksandra Dymińska 20 października 2015 16:42\nLiczę na następny rozdział. Ciekawi mnie jak to wszystko się potoczy!!!!\nAnonimowy 20 października 2015 17:43\nJak mogłaś w takim momencie??? Ehhh...\nMichael i Calum tacy mądrzy, tak szybką łączą fakty. Ashton zresztą też szybko odkrył prawdę. Jakie bystrzaki ^^\nHemmo jest wściekły i nie dziwie mu się, w końcu nie wiedział, że ma syna, ale mam nadzieję, że nie będzie się długo na Ash'a gniewał, bo on chciał dobrze :-).\nBenia XYZ 20 października 2015 18:20\nNo to zaczyna się robić coraz ciekawiej. Z przyjemnością czytam ten blog i straszne podoba mi się historia. Bardzo się ciesze że Luke już wie o Robercie. Życzę weny i pozdrawiam\nshihi 20 października 2015 21:13\nW takim momencie? ;oo A wtorek aż za tydzień! :<\nKlaudia Muszko 21 października 2015 16:32\nNie wytrzymam do wtorku ♡\nNina Pawlak 21 października 2015 16:49\nDlaczego w tym momencie?!?! Naprawdę genialny rozdział i ten moment w którym Michael rozwala system<3\nPozdrawiam i życzę powodzenia na Halloween!\nAnonimowy 21 października 2015 23:03\nRoxy kurdeeeeeeeeeeee jak mogłaś skończyć to właśnie TAK! Tak się nieeee rooooobi! Chcę kolejną część już, teraz i natychmiast, bo naprawdę mega mnie ciekawi, co zrobi Luke. Mam nadzieję, że pójdzie z nią porozmawiać na spokojnie, bo nie chcę by ta dwójka się kłóciła - szczególnie, że mają takiego fajnego synka, z którym powinni bawić się w dom. Ash był uroczy - szkoda mi go i mam nadzieję, że Hemmo się nie będzie długo na niego gniewał. No, Michael nasz geniuszu - rozgryzłeś to!\nNaprawdę nie mogę doczekać się kolejnej części.\nxBlackVeilBridesx xoxo 22 października 2015 16:59\nDoskonały rozdział, trzymający w napięciu i bez jaj, każdy się wygadał, ale to dobrze, bo Luke się skapnął, tak jakby, że to jego dzieciak i awww, poszedł do niej, ale ona pewnie zaprzeczy i.. :(\nTyle emocji ♥\nMichael geniusz matematyczny, haha ♥ Kochany ^-^\nEj, Lukey, masz się nie gniewać na Ash'a, no co jest :(\nOn chciał dobrze, powinien go zrozumieć. Meh :(\nCo będzie dalej? *-* Jak Em na to zareaguje, omg ♥


Gmina Ryjewo - WYPALANIE TRAW – KOMUNIKAT PSP W KWIDZYNIE\nWYPALANIE TRAW – KOMUNIKAT PSP W KWIDZYNIE\nOpublikowano: wtorek, 22, marzec 2016 09:48 | Odsłony: 989\nWraz z nadejściem wiosny wraca problem wypalania traw i spalenia suchych pozostałości roślinnych. Działania te są szkodliwe dla środowiska, a ponadto stanowią zagrożenia dla życia ludzi i zwierząt.\nCorocznie w wyniku wypalania traw giną liczne zwierzęta, w tym również ptaki, które mają gniazda na łąkach i pastwiskach. Dodatkowo niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia stanowi poważne zagrożenie dla ludzi, może rozszerzyć się do trudnych do opanowania pożarów lasów i zabudowań.\nPo zimie roślinność jest wysuszona i łatwopalna. Ogień rozpraszany na terenach zielonych jest bardzo trudny do ugaszenia, ze względu na szybkość rozprzestrzeniania się i szeroki zasięg. Szczególnie niebezpieczne są pożary torfowisk, które mogą trwać wiele miesięcy.\nDlatego, zgodnie art. 124 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz. U. z 2013 poz. 627) wypalanie łąk, pastwisk, nieużytków, rowów, pasów przydrożnych, szlaków kolejowych oraz trzcinowisk i szuwarów jest zabronione. Szczegółowe konsekwencje określa art.131 ustawy o ochronie przyrody:\nWypalanie traw podlega karze aresztu lub grzywny!\nSą jeszcze inne konsekwencje wypalania traw, dla rolnika bardzo dotkliwe. Otóż może on stracić unijne dopłaty bezpośrednie do uprawianych gruntów. Wypalanie łąk i ściernisk jest naruszeniem podstawowego wymogu przy składaniu wniosku o dopłaty bezpośrednie. Aby otrzymać tego typu dofinansowanie, rolnik jest zobowiązany utrzymywać grunty w tzw. kulturze rolnej. Jeśli kontrola wykaże, że trawa na łąkach była wypalana, wtedy wyciągane są konsekwencje.\nCorocznie około 95 % wszystkich pożarów lasów wiązać należy z nieodpowiedzialnością człowieka, w tym z wypaleniem okolicznych łąk i pastwisk.\nRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719) w § 40 ustęp 1 przestrzega:\nW lasach i na terenach śródleśnych, na obszarze łąk, torfowisk i wrzosowisk, jak również w odległości do 100 m od granicy lasów nie jest dopuszczalne wykonywanie czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo pożaru, w tym rozniecanie ognia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu przez właściciela lub zarządcę lasu.\nKażdy wyjazd jednostek straży pożarnej to spore koszty, które wszyscy pokrywamy solidarnie, bez względu na to, czy zgadzamy się z „ideą” wypalania, czy bezwzględnie walczymy z jej przejawami. Średnio jedna godzina działań gaśniczych (dane z Komendy Głównej PSP) przy pożarach traw kosztuje podatnika 540 zł. Jednostka straży pożarnej gasząca pożar traw, może być potrzebna w zupełnie innym miejscu, z kolei brak interwencji strażaków często prowadzi do rozprzestrzenienia się pożaru na sąsiednie zabudowania gospodarcze lub tereny leśne. W wielu przypadkach nawet kontrolowane (nadzorowane) wypalanie przeradzało się w pożar zagrażający życiu i mieniu. Zwrócić uwagę musimy jeszcze na jeden bardzo ważny składnik całej gamy zagrożeń – powodowanie utrudnienia w komunikacji. Ograniczenie widoczności na drogach publicznych, na dodatek w przypadku, gdy mało kto się tego spodziewa, często jest przyczyną wypadków, a nikt nie jest w stanie zagwarantować niezmienności kierunku wiejącego wiatru.\nPowinniśmy unikać tych zagrożeń i świadomi niebezpieczeństw uczulać innych, aby nie powodowali strat w przyrodzie i poprzez swoją lekkomyślność nie narażali zdrowia i życia ludzi.


Multi-Instal Płock – Łukasz Maciejewski\nKompleksowo realizujemy prace związane z montażem urządzeń klimatyzacyjnych. Przykładamy dużą wagę zarówno do prawidłowego i fachowego montażu instalacji klimatyzacji jak i zadowolenia klienta pod względem estetycznym po zakończeniu prac. Nasz Klient może liczyć na profesjonalne obliczanie mocy chłodniczej w każdym pomieszczeniu, aby precyzyjnie dopasować rodzaj urządzenia i optymalne opcje chłodzenia....\nNowoczesna instalacja elektryczna to przede wszystkim bezpieczna instalacja. Chroniąca użytkowników przed porażeniem prądem elektrycznym oraz zasilane urządzenia (komputer, telewizor, żelazko, piec, oświetlenie ) przed uszkodzeniem. Zajmujemy się budową instalacji elektrycznych, ich modernizacją i konserwacją w obiektach ogólnych i przemysłowych. Stale poszerzamy zakres świadczonych usług, posiadamy liczne certyfikaty i uprawnienia, dbając o przestrzeganie wszelkich norm...\nSłużymy pomocą w zakresie zapewnienia w Twoim domu, mieszkaniu czy pomieszczeniach biurowych prawidłowego przepływu powietrza. Zainstalowanie odpowiedniej centrali wentylacyjnej ma kluczowe znaczenie dla utrzymania komfortu i zdrowia użytkowników oraz pozwala zachować optymalną wilgotność w pomieszczeniach. Coraz częściej we współczesnym budownictwie stosowana jest wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła (rekuperacja), która pozwala...\nPRACUJEMY NA TAKICH MARKACH JAK\nLICZBY POKAŻĄ CI WSZYSTKO\nZAPYTAŃ DOTYCZĄCYCH REALIZACJI\nNa wszystkie pytania postaramy udzielić konkretnych odpowiedzi.\n798 556 244


pzhl.org.pl | pzhl.org.pl | Page 237\nAron Chmielewski dla PZHL.tv: Możemy wygrać turniej w Katowicach [WIDEO]\nWażny sprawdzian kadry. Startuje EIHC w Katowicach [ZDJĘCIA]\n– Powołaliśmy 24. zawodników i każdy dostanie szansę gry. Będziemy się starać osiągnąć jak najlepszy wynik, bo gramy z drużynami, z którymi spotkamy się potykać w kwietniu w mistrzostwach – mówił Jacek Płachta, selekcjoner reprezentacji Polski, podczas dzisiejszej konferencji prasowej przed rozpoczynającym się w czwartek turniejem Euro Ice Hockey Challenge w Katowicach-Janowie.\n– Chłopcy solidnie przepracowali trzy dni zgrupowanie, pięć jednostek treningowych. Teraz czekają nas trzy mecze, podczas których będzie szansa przetestować różne ustawienia i warianty gry – dodał selekcjoner. – Ważne będzie zaangażowanie, wola walki od pierwszej do ostatniej minuty meczu. Każdy z 24. zawodników dostanie szansę gry, zobaczymy jak wypadną na tle mocnych rywali, z których dwaj czyli Austria i Słowenia jeszcze w maju rywalizowały w elicie.\nOd czwartku do soboty rywalami biało-czerwonych będą kolejno Słowenia, Korea i Austria. Podczas konferencji prasowej w „Jantorze” Płachta zdradził, że każdy z trzech bramkarzy rozegra po jednym meczu – w kolejności: Kamil Kosowski, Przemysław Odrobny i Ondrej Raszka.\nKapitan kadry Marcin Kolusz zapytany o motywację przed kolejnymi zgrupowaniami odpowiedział wprost: – Znamy metody pracy tych trenerów, ale zawsze wprowadzają jakieś nowe elementy. Zresztą gra z orzełkiem na piersi to zaszczyt i honor.\nAron Chmielewski, napastnik czeskiego Ocealari Trzyniec, pytany o skojarzenia z najbliższym rywalem szczerze odpowiedział: – Słowenia? Kojarzę ją jak na razie tylko z telewizji, dobrze grali na olimpiadzie. To dobry rywal, choć nie wiemy w jakim składzie przyjadą. Cieszymy się na ten mecz. Fajnie grać z teoretycznie mocniejszymi rywalami, od nich można się czegoś nauczyć. Choć nasz zespół od zawsze charakteryzuje wola walki i serce do gry – dodał.\nDziennikarze pytali też o powołanego do kadry Mike’a Dantona i doświadczonego Adama Bagińskiego, którzy według powszechnych opinii mają za sobą nie przepadać. Wszelkie wątpliwości rozwiał trener Płachta: – Atmosfera w drużynie jest bardzo dobra. Nie chodzi o to, żeby codziennie po trzy razy chodzili na kawę. Jeden za drugiego ma „umierać” na lodzie.