Instrukcja obsługi programu Krzywa dla Windows - PDF\nInstrukcja obsługi programu Krzywa dla Windows\nDownload "Instrukcja obsługi programu Krzywa dla Windows"\n1 PROEKO Ryszard Samoć Kalisz, ul. Biernackiego 8 tel. (62) , , fax w w w. p r o e k o - r s. p l Instrukcja obsługi programu Krzywa dla Windows 1. Wstęp Program słuŝy do gromadzenia danych analitycznych z wykonywaniem w laboratoriach chemicznych krzywej wzorcowej oraz wewnętrzną kontrolą jakości pomiarów laboratoryjnych. Program umoŝliwia wprowadzenie i zapamiętanie następujących rodzajów danych: 1. Dane do krzywej wzorcowej - stęŝenia i odczyty z przyrządów. 2. Dane do sporządzenia karty i wykresu Shewharta - wyniki i daty analiz próbek kontrolnych oraz stęŝenie wzorca. 3. Dane do sporządzenia karty i wykresu CUSUM wyniki i daty analiz oraz stę- Ŝenia wzorcowych materiałów odniesienia. 4. Dane do Karty Kontrolnej Próbek Powtórzonych - daty i wyniki powtórzonych analiz próbki rzeczywistej.. 5. Dane do Karty Kontrolnej Próbek Ślepych - daty i wyniki analiz próbek ślepych.. 6. Dane do Karty Kontrolnej Zakresu - daty i wyniki analiz próbek kontrolnych dla dwóch zakresów np.: 10 % i 90 % zakresu analitycznego (lub innego zakresu ustalonego przez uŝytkownika). 7. Badania Odzysku stęŝenie w próbce, oczekiwany przyrost stęŝenia po dodaniu wzorca, powtórzone wyniki pomiarów stęŝenia w próbce wzbogaconej lub stęŝenie w próbce, stęŝenie wzorca, objętość dodanego wzorca, powtórzone odczyty stęŝenia w próbce wzbogaconej Dane są gromadzone w stabilnej bazie danych InterBase/ FireBird) co umoŝliwia bezkolizyjną pracę na wielu stanowiskach w sieci komputerowej. KaŜda krzywa czy karta kontrolna jest powiązana z określoną substancją, metodyką i osobą. Program wprowadza dla poszczególnych osób róŝne poziomy uprawnień i dostępu do danych. Dane są zorganizowane w następującą strukturę:\n2 - 2 - PoniewaŜ kaŝda krzywa czy karta jest powiązana z określoną substancją z listy wskaźników, a substancja z metodyką, przed wprowadzaniem danych naleŝy najpierw wypełnić listę substancji (wskaźników) i metodyk. Ponadto krzywe i karty są powiązane z osobami wykonującymi analizy. Dlatego najpierw naleŝy w opcjach programu wypełnić listę osób. Program zawiera narzędzia do archiwizacji danych. Zaleca się archiwizację raz na tydzień lub częściej po wprowadzeniu większej partii danych.\n3 Instalacja programu Instalacja programu uruchomi się samoczynnie po włoŝeniu płyty CD-ROM do napędu. Po uruchomieniu programu instalacyjnego moŝna wpisać katalog, w którym będzie instalowana aplikacja lub nacisnąć Enter w celu zatwierdzenia proponowanego katalogu C:\_Program Files\_PROEKO\_KRZYWA. MoŜna takŝe zmienić nazwę grupy, w której będzie instalowany program.\n4 - 4 - W przypadku licencji na jedno stanowisko najprostszym rozwiązaniem jest skopiowanie osadzonego serwera Firebird (1 opcja), w przypadku instalacji na wielu stanowiskach w systemie klient/serwer naleŝy wybrać opcję instalacji serwera Firebird i po uruchomieniu instalacji Firebird nie zmieniać opcji instalacji. W przypadku instalacji programu na stanowisku klienckim, podłączonym do serwera moŝna wyłączyć instalację serwera jak na rysunku poniŝej: Szczegóły konfiguracji sieci w dodatkowej instrukcji dołączanej w przypadku zakupu licencji na kilka stanowisk. Następnie program instalacyjny skopiuje pliki do wskazanego katalogu i utworzy (jeśli trzeba) grupę oraz ikonę. Uwaga: aplikacje wymagają zainstalowania przynajmniej jednej drukarki w systemie Windows. Po uruchomieniu programu naleŝy wpisać: login admin, hasło RS. Logowanie do programu moŝna wyłączyć lub zmienić w menu Opcje/Osoby.\n5 Obsługa programu W celu wprowadzenia nowych danych naleŝy wybrać z menu Pliki opcję Nowe dane, a następnie po ukazaniu okna dialogowego do wyboru typu danych - wybrać kliknięciem myszki właściwy typ. Następnie trzeba wpisać dane tekstowe i liczbowe. Kliknięcie OK powoduje automatyczny zapis danych na dysk. Później dane moŝna odczytywać z dysku wybierając je z listy znajdującej się w głównym oknie programu po ew. wybraniu substancji i typu karty. Po wpisaniu nowych lub odczycie danych z dysku moŝna obejrzeć zestawienia tabelaryczne i wykresy wybierając odpowiednią opcję z menu lub naciskając na przycisk z ikoną tabeli lub wykresu. W przypadku krzywej wzorcowej moŝna wykonać obliczenia stęŝenia na podstawie zmierzone absorpcji i wydrukować wyniki obliczeń. PoniŜej opisano podstawowe czynności wykonywane w programie: 3.1. Wprowadzanie nowych danych W celu wprowadzenia nowych danych naleŝy: - w menu "Pliki" wybrać opcję "Dane", następnie podopcję "Nowe dane" - lub kliknąć na ikonę. Po zainicjowaniu danych pojawi się okno "Wybór typu danych", w którym naleŝy wybrać jeden z trzech typów wprowadzanych danych klikając myszką jedną z opcji. Okno "Wybór typu danych" pojawia się po zainicjowaniu nowych danych. W oknie tym naleŝy wybrać jeden z siedmiu typów danych, z którymi chcemy pracować:\n6 - 6 - Krzywa wzorcowa Karta Kontrolna średniej Karta CUSUM Karta Kontrolna Próbek Ślepych Karta Kontrolna Zakresu Karta Kontrolna Próbek Powtórzonych Karta Odzysku Jedną z opcji moŝna wybrać klikając odpowiedni przycisk myszą lub przemieszczając się klawiszami kursorów. Jeśli chcemy zatwierdzić wybór, naleŝy kliknąć przycisk "OK", w przypadku rezygnacji - przycisk "Anuluj". Po zainicjowaniu danych pojawia się okno zawierające dwie strony: 1. Strona: dane tekstowe 2. Strona: dane liczbowe. Najpierw naleŝy wprowadzić dane tekstowe.\n7 - 7 - W oknie dialogowym "Dane tekstowe" naleŝy wypełnić kolejne pola edycji, przemieszczając się po nich klawiszem TAB. Substancja, wskaźnik Metoda Data wykonania analizy Data zakończenia analizy Tytuł wykresu i tabel Nazwisko osoby wykonującej analizę NaleŜy wybrać z listy nazwę oznaczonej substancji. Substancję moŝna teŝ wstawić po naciśnięciu przycisku i wyszukaniu według kolejności wprowadzenia lub alfabetycznie. NaleŜy wybrać z listy metodę oznaczania wybranej substancji NaleŜy wprowadzić datę wykonania analiz. NaleŜy wpisać datę zakończenia analizy. NaleŜy wprowadzić tytuł wykresu. Tytuł moŝe zawierać specjalne pola tj. <zakres> - dotyczy karty Kontroli Zakresu, w tym miejscu zostanie wpisany zakres dolny lub górny np. 10% lub 90 % <substancja> - w miejscu tego napisu zostanie wpisana nazwa substancji. Np. "Wykres Shewharta dla <zakres>% zakresu analitycznego" da na wykresie dla dolnego zakresu (wpisano zakres 8) "Wykres Shewharta dla 8 % zakresu analitycznego". NaleŜy wybrać z listy nazwisko osoby wykonującej analizę Parametry pracy przyrządu Wprowadzane są informacje o parametrach pracy przyrządu pomiarowego, zawierające ustawienia przyrządu Numer przyrządu Wprowadzany jest numer przyrządu pomiarowego\n8 - 8 - Zastosowany wzór Początek/koniec zakresu Uwagi Opcja aktywna tylko w przypadku krzywych wzorcowych. Z listy wzorów wybierany jest wzór regresji który będzie zastosowany jako domyślny dla bieŝącej krzywej przy wydruku tabel i wykresów oraz przy przeprowadzaniu obliczeń. Opcja aktywna tylko w przypadku Kart Kontroli Zakresu W polach tych moŝna wpisać procent dolnego i górnego zakresu analitycznego - domyślnie jest to 10 i 90 %. W tym polu moŝna wprowadzić dowolnej długości tekst zawierający uwagi do przeprowadzonych analiz. Jeśli chcemy zatwierdzić wpisane dane, naleŝy kliknąć przycisk "OK", w przypadku rezygnacji - przycisk "Anuluj". Niektóre pola mają znaczenie tylko w przypadku wpisywania krzywej wzorcowej ( jednostka zmiennej X). Dane tekstowe będą wykorzystane przy sporządzaniu wykresów i zestawień tabelarycznych Następnie naleŝy wprowadzić dane na stronie "Dane liczbowe". W tym celu mnoŝna kliknąć przycisk "Dalej" lub kliknąć na tytuł strony\n9 - 9 - Strona Dane liczbowe Wprowadzanie krzywej wzorcowania Liczba wprowadzonych prób moŝe być określona automatycznie na podstawie ilości nie pustych komórek siatki lub wpisana przez uŝytkownika. JeŜeli ilość prób ma być ustalana automatycznie, naleŝy włączyć opcje Autom. w przeciwnym przypadku, naleŝy wpisać ręcznie ilość prób w polu na górnej belce. W przypadku krzywej wzorcowej istnieje moŝliwość obliczania średniej absorbancji na podstawie 2 do 10 odczytów jednostkowych. JeŜeli ma być obliczana średnia absorbancja, naleŝy wpisać ilość odczytów w polu oznaczonym ilość powtórzeń analiz, w takim przypadku wszystkie dalsze obliczenia takie jak: obliczenie parametrów równań regresji współczynnika korelacji obliczenia błędów oraz wykres będą wykonywane na podstawie średniej wartości współczynnika absorbancji.\n10 Test Dixona będzie przeprowadzony na podstawie wpisanej ilości odczytów absorbancji. UŜytkownik moŝe teŝ wprowadzić pojedyncze pary stęŝeń i absorbancji wpisując wielokrotnie te same wartości stęŝeń, wtedy w obliczeniach i na wykresie będą uwzględniane wszystkie odczyty, a test Dixona będzie przeprowadzony po wyszukaniu powtórzeń odczytów absorbancji dla tego samego stęŝenia. Po kliknięciu prawym przyciskiem myszy na liście wpisanych danych liczbowych dostępne są następujące komendy: Wytnij Kopiuj Wklej Wstaw wiersz powyŝej Wstaw wiersz poniŝej Odrzuć Przywróć Przywróć wszystkie Wycina zaznaczony blok komórek do schowka Kopiuje zaznaczony blok komórek do schowka Wkleja dane ze schowka Wstawia wiersz powyŝej wiersza zaznaczonego Wstawia wiersz poniŝej wiersza zaznaczonego Odrzuca wybrane odczyty Przywraca odrzucone odczyty Przywraca wszystkie odrzucone odczyty\n11 Okno Lista wskaźników Okno słuŝy do sortowania i wyszukiwania wskaźników. Dostępne są następujące sposoby sortowania: Przycisk Nazwa Opis sortowanie w kolejności wprowadzenia program układa na początku listy wskaźniki, które zostały pierwsze wpisane sortowanie alfabetyczne substancje są sortowane od litery A do Z sortowanie alfabetyczne odwrotne substancje są sortowane od litery Z do A Okno zawiera filtr, w którym moŝna wpisać fragment nazwy wskaźnika i otrzymać listę wskaźników z wpisanym fragmentem. Wskaźniki według fragmentu nazwy moŝna takŝe wyszukiwać po naciśnięciu przycisku Szukaj w prawym panelu okna.\n12 Przycisk OK. zatwierdza wybraną substancję i wstawia w polu Substancja, wskaźnik na stronie Dane tekstowe w oknie Wprowadzania danych. Wprowadzanie karty Kontrolnej średniej Następnie naleŝy wypełnić kolejne pola tabeli. Ilość i nazwy kolumn są zaleŝne od wyboru typu danych. Dostępne są następujące kolumny: - dla krzywej wzorcowej : stęŝenie i absorbancja, - dla testu Shewharta : data analizy i wynik, - dla testu CUSUM : stęŝenie wzorca i wynik - dla Karty Kontrolnej Próbek data analizy i wynik Ślepych : - dla Karty Kontroli Zakresu : data analizy i wyniki dla dwóch zakresów oznaczania - dla Karty Kontrolnej Próbek powtórzone analizy próbki rzeczywistej Powtórzonych :\n13 dla Karty Odzysku : w zaleŝności od wybranej opcji wprowadzania danych: stęŝenie w próbie po dodaniu wzorca : stęŝenie w próbce, oczekiwany przyrost stęŝenia po dodaniu wzorca, powtórzone wyniki pomiarów stęŝenia w próbce wzbogaconej objętości i stęŝenia próby i wzorca : stęŝenie w próbce i, stęŝenie wzorca, objętość dodanego wzorca, powtórzone odczyty stęŝenia w próbce wzbogaconej W przypadku kart kontrolnych moŝna wpisać zadane wartości normatywne. Wartość stęŝenia i odchylenia standardowego moŝna takŝe wstawić po naciśnięciu przycisku i wybraniu z listy odpowiedniego wzorca. JeŜeli zostanie włączona opcja "Karta z zadanymi wartościami normatywnymi" to granice na wykresie Shewharta będą określane na podstawie wpisanej średniej i zadanego odchylenia standardowego. Liczba wprowadzonych prób moŝe być określona automatycznie na podstawie ilości nie pustych komórek siatki lub wpisana przez uŝytkownika. JeŜeli ilość prób ma być ustalana automatycznie, naleŝy włączyć opcje autom. w przeciwnym przypadku, naleŝy wpisać ręcznie ilość prób w polu na górnej belce. W przypadku krzywej wzorcowania istnieje moŝliwość obliczania średniej absorbancji na podstawie 2 do 10 odczytów jednostkowych. JeŜeli ma być obliczana średnia absorbancja, naleŝy wpisać ilość odczytów w polu oznaczonym ilość powtórzeń analiz, w takim przypadku wszystkie dalsze obliczenia takie jak: obliczenie parametrów równań regresji współczynnika korelacji obliczenia błędów oraz wykres będą wykonywane na podstawie średniej wartości współczynnika absorbancji. Test Dixona będzie przeprowadzony na podstawie wpisanej ilości odczytów absorbancji. UŜytkownik moŝe teŝ wprowadzić pojedyncze pary stęŝeń i absorbancji wpisując wielokrotnie te same wartości stęŝeń, wtedy w obliczeniach i na wykresie będą uwzględniane wszystkie odczyty, a test Dixona będzie przeprowadzony po wyszukaniu powtórzeń odczytów absorbancji dla tego samego stęŝenia. Aby poruszać się po polach tabeli moŝna:\n14 uŝywać klawiszy kursorów - lub klikać myszką na wybranym polu Do przewijania zawartości okna słuŝy belka przewijania pionowego umieszczona z lewej strony pól liczbowych. Aby wpisać liczby naleŝy kliknąć lub przesunąć kursorem na dane pole i rozpocząć wpisywanie. Miejsca dziesiętne liczby naleŝy oddzielać takimi samymi separatorami jak ustawiono w Windows. W przypadku polskiej wersji Windows zwykle są to przecinki. W przypadku wpisania niewłaściwego separatora lub znaków niebędących liczbą pojawi się komunikat o błędzie. Maksymalnie moŝna wprowadzić 200 serii analiz. W menu dostępnym po kliknięciu prawego przycisku myszy ba tabele są dostępne operacje kopiowania i wklejania komórek oraz usuwania i dodawania wierszy do tabeli. W celu zatwierdzenia danych naleŝy kliknąć przycisk "OK", w przypadku rezygnacji - przycisk "Anuluj". Znaczenie przycisków Kliknięcie przycisku "i" wyświetli informacje o wprowadzonych danych takie jak: średnia, odchylenie standardowe, równanie regresji, granice ostrzegawcze i dopuszczalne. Przycisk "Dixon słuŝy do wyświetlenia testu Dixona dla aktualnie wprowadzanych danych. W przypadku krzywej wzorcowania i Karty Kontrolnej średniej istnieje moŝliwość usunięcia serii danych nie spełniających testu Dixona. Przycisk Grubbs słuŝy do wyświetlenia testu Grubbsa dla trzech przypadków występowania wyników wątpliwych i moŝe być przeprowadzony gdy dokonano co najmniej trzech powtórzeń prób. Patrz opis na str.16. W przypadku karty Kontrolnej średniej po przeprowadzeniu testu Dixona zostanie wyświetlona lista serii nie spełniających testu. Potwierdzenie usunięcia danych spowoduje usunięcie odpowiednich wierszy z aktualnie edytowanej tabeli danych. Uwaga usuwanie serii moŝna przeprowadzać tylko raz poniewaŝ następny test będzie dotyczył zmniejszonej liczby danych i wtedy moŝe odrzucić następne serie. W przypadku krzywej wzorcowania gdy liczba powtórzeń >2, test Dixona powoduje zaznaczanie odczytów niespełniających testu kolorem czerwonym.\n15 MoŜna anulować wprowadzone zmiany poprzez kliknięcia przycisku Anuluj. Kliknięcie przycisku OK. spowoduje zapis poprawionych danych. W celu ręcznego usunięcia odczytu absorbancji naleŝy po zaznaczeniu komórki kliknąć na prawy przycisk myszy i wybrać opcję Odrzuć (lub nacisnąć F8). Dane moŝna przywrócić po wybraniu opcji Przywróć (F7). Odrzucone odczyty są zaznaczone kolorem czerwonym, a w tabeli zamiast wartości drukowana jest kreska. Wartości normatywne W przypadku kart kontrolnych moŝna wpisać zadane wartości normatywne. JeŜeli zostanie włączona opcja "Karta z zadanymi wartościami normatywnymi" to granice na wykresie Shewharta będą określane na podstawie wpisanej średniej i zadanego odchylenia standardowego. Opcje dla karty prób ślepych MoŜna wpisać współczynnik pochylenia prostej b gdy do karty wpisuje się absorbancję. Opcje dla kart prób powtórzonych Dla karty prób powtórzonych (podwójnych) dostępna jest opcja karty dla rozstępu : W przypadku wybrania opcji wielu poziomów nie będą podawane wyniki obliczeń dla średniej, a kliknięcie przycisku Wykres da wykres dla rozstępów. W przypadku karty dla jednego poziomu stęŝeń będzie drukowane odchylenie standardowe średniej i granice dla średniej (o ile jest włączona opcja drukowania granic). Opcje dla kart odzysku Dla kart odzysku dostępne są dwie opcje: stęŝenie w próbie po dodaniu wzorca oraz objętości i stęŝenia próby i wzorca. W przypadku pierwszej opcji odzysk jest obliczany na podstawie stęŝenia próby i wzorca a w przypadku drugiej opcji zarówno na podstawie stęŝenia jak i objętości próby i wzorca. Przy kaŝdej opcji naleŝy wpisać następujące dane liczbowe:\n16 Opcja: stęŝenie w próbie po dodaniu wzorca Pole Znaczenie stęŝenie w próbce stęŝenie w próbce bez dodatku wzorca oczekiwany przyrost stę- stęŝenie wzorca w zmieszanej próbie Ŝenia po dodaniu wzorca zmierzone stęŝenie w powtórzone odczyty stęŝenia w próbce po dodaniu próbce wzbogacone wzorca Opcja: objętości i stęŝenia próby i wzorca Pole stęŝenie w próbce objętość próbki stęŝenie wzorca objętość dodanego wzorca zmierzone stęŝenie w próbce wzbogacone Znaczenie stęŝenie w próbce bez dodatku wzorca objętość próbki przed dodaniem wzorca stęŝenie roztworu wzorcowego objętość roztworu wzorcowego dodanego do próby powtórzone odczyty stęŝenia w próbce po dodaniu wzorca Wybór poprzedniej karty W przypadku kart kontrolnych moŝna wybrać do porównań poprzednią kartę poprzez kliknięcie przycisku Wybierz poprzednią kartę. Kliknięcie przycisku Usuń kasuje powiązanie z tą kartą. JeŜeli karta zostanie wybrana to w ramce znajdzie się data wykonania, nr karty (symbol) i nazwisko analityka. Wtedy w menu Tabele dostępna będzie komenda Porównanie z poprzednią kartą, ponadto test F i test T będzie przeprowadzany dla karty bieŝącej i poprzedniej. Komenda Nowa karta z zadanymi granicami w menu Dane spowoduje utworzenie nowej karty, w której, jeŝeli spełnione są testy F i T, granice zostaną obliczone ze średnich z obu kart, w przeciwnym wypadku jako wartości normatywne zostaną przyjęte dane z bieŝącej karty. Test Dixona Przycisk "Dixon słuŝy do wyświetlenia testu Dixona dla aktualnie wprowadzanych danych. W przypadku krzywej wzorcowej i kart kontrolnych istnieje moŝliwość usunięcia serii danych nie spełniających testu Dixona.\n17 W przypadku karty Kontrolnej średniej po przeprowadzeniu testu Dixona zostanie wyświetlona lista serii nie spełniających testu. Potwierdzenie usunięcia danych spowoduje usunięcie odpowiednich wierszy z aktualnie edytowanej tabeli danych. Uwaga usuwanie serii moŝna przeprowadzać tylko raz poniewaŝ następny test będzie dotyczył zmniejszonej liczby danych i wtedy moŝe odrzucić następne serie. W przypadku krzywej wzorcowej gdy liczba powtórzeń >2, test Dixona powoduje zaznacznie odczytów nie spełniających testu kolorem czerwonym. MoŜna anulować wprowadzone zmiany poprzez kliknięcia przycisku Anuluj. Kliknięcie przycisku OK. spowoduje zapis poprawionych danych. W celu ręcznego usunięcia odczytu absorbancji naleŝy po zaznaczeniu komórki kliknąć na prawy przycisk myszy i wybrać opcję Odrzuć (lub nacisnąć F8). Dane moŝna przywrócić po wybraniu opcji Przywróć (F7). Odrzucone odczyty są zaznaczone kolorem czerwonym, a w tabeli zamiast wartości drukowana jest kreska. Test Grubbsa Przycisk Grubbs słuŝy do wyświetlenia testu Grubbsa dla trzech przypadków występowania wyników wątpliwych i moŝe być przeprowadzony gdy dokonano co najmniej trzech powtórzeń prób Odczyt danych Dane odczytuje się poprzez wybór linii z listy w głównym oknie programu i kliknięcie przycisku Wybierz, Edytuj lub poprzez podwójne kliknięcie na liście. Ponizej opis znaczenia poszczególnych przycisków.\n18 W panelu wyboru moŝna wybrać substancje, dla której mają być wyświetlane dane lub zaznaczyć opcje Wszystkie, wtedy będą wyświetlane wszystkie badane substancje. Zaznaczenie jednego z typu danych to znaczy: krzywa wzorcowa, karta Shewharda, karta Cusum, Karta Próbek Ślepych z zakresu analitycznego i analiz podwójnych spowoduje wyświetlenie zgromadzonych danych wybranego typu. KaŜda osoba z uprawnieniami do edycji moŝe dla wybranego typu danych i po zaznaczeniu Własne wyświetlić karty utworzone tylko przez siebie. W celu wyboru danych do wydruku wyników lub edycji, naleŝy kliknąć przycisk Wybierz. Przy karcie wybranej z listy przez osobę z uprawnieniami do przeglądania zawsze pojawiać się będzie pomarańczowe kółeczko, które oznacza, Ŝe osoby obsługujące w danej chwili program nie mogą karty edytować, poniewaŝ jej nie utworzyły. W przeciwnym wypadku pojawi się zielone kółeczko. Ten sama efekt daje podwójne kliknięcie na linię z nazwą sesji analitycznej. Kliknięcie przycisku Edytuj spowoduje od razu otwarcie danych w oknie edycji. Wybrane karty mogą edytować tylko osoby, które je utworzyły. Dla pozostałych osób edycja jest zablokowana.\n19 Kliknięcie przycisku Usuń spowoduje usunięcie zaznaczonych danych po uprzednim potwierdzeniu. Osoby, które nie mają uprawnień do edycji nie mogą usuwać Ŝadnych kart. Kliknięcie przycisku Porzuć spowoduje, porzucenie edycji aktualnie otwartych danych. U góry listy badań (sesji analitycznych) znajduje się nagłówek słuŝący do zmiany sposobu sortowania. Kliknięcie przycisku Data, Substancja, Analityk spowoduje posortowanie danych:. - w przypadku daty rosnąco lub malejąco. - w przypadku Substancji i Analityka alfabetycznie. U dołu panelu wyświetlane są informacje o zaznaczonej karcie i uŝytkowniku obsługującym w danej chwili program Drukowanie zestawień tabelarycznych W oknach reprezentujących wszelkie dane i wykresy przeznaczone do drukowania znajduje się przycisk, umoŝliwiający wydrukowanie zawartości okna. Opcje druku (typ drukarki, połoŝenie) moŝna ustalić wybierając z głównego menu opcje "Pliki/Ustawienie drukarki". PoniŜej opis niektórych wydruków: Porównanie korelacji W oknie "Porównanie korelacji" prezentowane jest porównanie wyników obliczeń dostępnych funkcji regresji. Zaznaczana jest funkcja cechująca się najlepszym (najbliŝszym 1) współczynnikiem korelacji.\n20 Wyniki obliczeń dla próbek przy uŝyciu wzorów ustalonych w programie Drukowane są wszystkie wyniki obliczeń wykonanych po wybraniu opcji z menu "Obliczenia" dla danej krzywej. Drukowane są teŝ zastosowane wzory i podstawione dane. Test F Test F moŝna przeprowadzić dla krzywych wzorcowych, Kart Kontrolnych średniej i Kart Kontrolnych Zakresu Analitycznego. W przypadku krzywej wzorcowej porównywane jest odchylenie standardowej prostej regresji ustalane wg. wzorów załączonych do instrukcji "Krzywej" dla Windows. W przypadku spełnienia testu obliczany jest średni współczynnik nachylenia i przesunięcia prostej regresji. W celu przeprowadzenia testu F naleŝy najpierw wczytać dane dla starej populacji wyników, a następnie wykonać komendę z menu "Pliki" "Wybór plików do porównania" - wybierając dane dla nowej populacji. PoniŜej widok okna: W oknie wyświetlane są rekordy, które moŝna uŝyć do porównania starej i nowej populacji wyników (testem F lub poprzez nałoŝenie na wykres Shewharta). Dostępne są tylko rekordy dla wybrabnej substancji i danego typu karty. W oknie podawana jest nazwa data wykoanania analizy i nazwisko analityka. Wybór rekordów do porównania z bieŝącą krzywą lub kartą nastepuje poprzez przeciągniecie nazwy z lewego panelu na prawy lub poprzez kliknięcie przycisku > W przypadku Karty kontrolnej zakresu analitycznego drukowany jest test F dla 10 % i 90 % zakresu analitycznego.\n21 W programie moŝna tworzyć grupę kart do porównania za pomocą komendy Nowa grupa kart w menu Pliki. Komenda otwiera okno do wyboru rodzaju karty i wskaźnika, na podstawie których będzie utworzona grupa kart do określenia wartości normatywnych i porównania. Po naciśnięciu przycisku Dalej program przechodzi do okna Agregacja kart do określenia wartości normatywnych. Okno słuŝy do ustalania wartości normatywnych do kart kontrolnych tj średniej i odchylenia standardowego na podstawie kilku kart kontrolnych. Uśrednione wartości są obliczane z kart o jednorodnej wariancji i średniej sprawdzanej testami F Snedecora i T-Studenta. Najpierw naleŝy wybrać kartę początkową (zerową), do której będę porównywane 3-5 kart.\n22 Wybór karty początkowej następuję w górnym panelu, moŝna teŝ wartości początkowe wpisać ręcznie lub wybrać wartość wzorca. W górnym panelu znajdują się wypisane początkowe wartości normatywne: średnia, odchylenie standardowe, liczba prób. JeŜeli dane początkowe zostały przyjęte z bazy materiałów odniesienia to obok przycisku Wstaw z bazy materiałów odniesienia będzie widoczna informacja o wybranym materiale odniesienia. W przypadku danych z karty kontrolnej obok przycisku Wstaw z innej karty kontrolnej jest umieszczana data utworzenia wybranej karty. Dane początkowe moŝna wyczyścić po kliknięciu na przycisk. W panelu Opis moŝna wpisać tytuł porównania a obok ustalić datę utworzenia. Pod opisem są wyświetlane wyliczone wartości normatywne i ustalany jest poziom prawdopodobieństwa P do testów F i T. Dane zmienione przez uŝytkownika naleŝy zatwierdzić klikając przycisk. W panelu Wybór kart uwzględnianych w obliczeniach znajdują się dwie listy. Po lewej stronie umieszczone są wszystkie karty danego rodzaju i dla danego wskaźnika, spośród których moŝna wybrać karty do porównania. Karty, które zostały wybrane z tej listy są wyróŝnone normalną czcionka a karta początkowa kursywą. Po prawej stronie wyświetlane są karty juŝ wybrane do porównania, wśród których wartości odrzucone przekreślone są czerwoną linią. Do porównania nie moŝna dodać karty, która została wcześniej wybrana jako początkowa. Kliknięcie przycisku Raport powoduje przejście do okna Podgląd wydruku i zestawienia obliczeń wartości normatywnych. Na podstawie wyliczonych wartości normatywnych moŝna utworzyć nową kartę po naciśnięciu na przycisk Nowa karta w prawym panelu okna. Przycisk Zamknij zamyka okno. Test Dixona Test Dixona moŝna wykonać dla krzywych wzorcowych, Kart Kontrolnych średniej i Kart Kontrolnych Zakresu Analitycznego. W przypadku krzywej wzorcowej wyszukiwane są przypadki co najmniej 3 wyników absorbancji dla jednego stęŝenia (kolejność wpisywania danych liczbowych jest dowolna). Następnie dla kaŝdego z ww. stęŝeń drukowany jest wynik testu Dixona tj. wartości odbiegające (jeŝeli są ) i wartości przyjęte. W przypadku Karty kontrolnej\n23 zakresu analitycznego drukowany jest test Dixona dla 10 % i 90 % zakresu analitycznego. Test Grubbsa Test Grubbsa jest szeroko stosowaną metodą wykrywania wyników wątpliwych na podstawie odchylenia standardowego próbki. Najpierw wyniki naleŝy uporządkować w kolejności rosnącej lub malejącej i wybrać wartości podejrzane. W zaleŝności od przyjętych wartości odstających, rozwaŝa się trzy przypadki testu Grubbsa i oblicza odpowiednie współczynniki charakterystyczne: dla pojedynczej wartości odstającej dla dwóch wartości odstających po obu stronach dla dwóch wartości odstających po jednej stronie gdzie: x, wartość podejrzana 1 x n G x x 1 1 = lub s x xn G1 = s xn x = s 2 ( n 3) sn 1 n 1 s 1 G2 G 2 3 = ( ) 2 x wartość średnia s odchylenie standardowe s odchylenie standardowe obliczone z wyłączeniem wartości podejrzanych n n 2 liczba wyników NałoŜenie wyników drugiej populacji na wykres Shewharta Na wykresach Shewharta dla starej populacji moŝna nakładać wyniki dla nowej populacji. Wybór rrekordów dla nowej populacji tak. jak dla testu F. W przypadku Karty Kontrolnej Zakresu Analitycznego moŝliwe jest teŝ wykreślenie wykresu Shewharta z naniesionymi (lub nie) danymi dla nowej populacja osobno dla 10 % i 90 % zakresu analitycznego.\n24 Wykonywanie obliczeń stęŝenia na podstawie danej absorbancji Okno słuŝy do wykonywania obliczeń X lub Y (stęŝeń lub absorpcji) uwzględniając wzór regresji dla bieŝącej krzywej wzorcowej. Okno zawiera następujące strony: Strona Oblicz Y słuŝy do obliczenia zmiennej Y na podstawie wartości X - zwykle stęŝenia Strona Oblicz X słuŝy do obliczenia zmiennej X (stęŝenia) na podstawie wartości Y (sygnału,absorpcji). Aby wydrukować wyniki obliczeń naleŝy kliknąć przycisk "Wydruk" Aby zamknąć okno naleŝy kliknąć przycisk "Zamknij". Strona Oblicz Y Na stronie moŝna obliczyć wartość zmiennej Y (sygnału, absorpcji), na podstawie wpisanej wartości X- zwykłe stęŝenia. Do dyspozycji są wszystkie wzory regresji stosowane w programie "Krzywa". W celu wykonania obliczenia naleŝy wpisać wartość X i przycisnąć przycisk "Oblicz". Wtedy w oknie "Wynik obliczeń" znajdzie się obliczona wartość Y, a do listy wyników obliczeń zostanie dodana linia zawierająca wprowadzone dane i wyniki. Listę tę moŝna wydrukować po kliknięciu przycisku "Wydruk".\n25 MoŜna usunąć linię poprzez kliknięcie przycisku "Usuń wybraną pozycję" lub naciśnięcie przycisku "Del". Listę wyników moŝna wyczyścić przez kliknięcie przycisku "Usuń wszystko". Strona Oblicz X W celu wprowadzenia serii obliczeń, naleŝy kliknąć na przycisk Dodaj nową sesję, kliknięcie przycisku Zapisz spowoduje zapisanie wprowadzonych danych, a przycisku Anuluj porzucenie wprowadzanych danych. Po lewej stronie znajduje się lista sesji obliczeniowych wpisanych dla bieŝącej krzywej, w celu wyboru sesji naleŝy dwukrotnie kliknąć na linię z datą i nazwiskiem osoby lub kliknąć przycisk Edytuj. Sesję moŝna usunąć poprzez kliknięcie przycisku Usuń. Na stronie tej moŝna obliczyć zmienną X (zwykle stęŝenie), na podstawie wprowadzonych wartości Y, którymi zwykle są odczyty sygnału z przyrządu np. absorbancji. Wstępnie u góry okna wyświetlany jest domyślny wzór regresji, przyjęty dla krzywej wzorcowej. Wzór ten moŝna zmienić poprzez kliknięcie na przycisk po prawej stronie wzoru. MoŜna obliczyć stęŝenie na podstawie wielu prób, dla których wykonano po klika powtórzeń odczytów absorbancji. Najpierw naleŝy wpisać ilość prób oraz ilość powtórzeń od 1 do 10, wtedy w dolnej części okna zostanie utworzona tabela, w której moŝna wpisywać odczyty z przyrządów.\n26 Po wypełnieniu odczytów dla wszystkich prób i powtórzeń kliknięcie przycisku "Oblicz" spowoduje wypełnienie kolumn "wynik" oraz "niepewność" (niepewność jest obliczana tylko w przypadku wzoru regresji typu Y=A+B* X). Tabele wyników moŝna wydrukować po kliknięciu przycisku "Wydruk". MoŜna kopiować i wklejać fragmenty tabeli w dolnej części okna, a takŝe zapisać wprowadzone dane i wyniki obliczeń poprzez kliknięcie przycisku "Zapisz" lub odczytać poprzednie dane poprzez kliknięcie przycisku "Edytuj". Obliczenia dla wielomianów Dla wielomianu 2 stopnia ( funkcji kwadratowej) moŝliwe są następujące sytuacje: delta > 2 : występują dwa rozwiązania rzeczywiste - wybierana jest wartość najbliŝsza zakresu zmiennych X. Zwykle jeden z pierwiastków jest ujemny i wybór jest oczywisty. delta =0 : występuje jeden pierwiastek delta <0 : nie ma rozwiązania w zbiorze liczb rzeczywistych - pojawia się odpowiedni komunikat Dla wielomianu 3 stopnia w przypadku jednego pierwiastka rzeczywistego stosowana jest metoda Cardana. Gdy występuje więcej pierwiastków (rzeczywistych) wybiera się najbliŝszy metodą numerycznej aproksymacji Newtona.\n27 Obsługa pozostałych okien dialogowych Okno Edycja listy badanych wskaźników W oknie tym wprowadza się listę badanych wskaźników. Dla wybranego wskaźnika moŝna określić dowolną liczbę metodyk analizy. W lewym panelu znajduje się lista wprowadzonych wskaźników, po zaznaczeniu jednego na liście w prawym panelu znajdą się dane zaznaczonego wskaźnika. U dołu okna znajduje się listwa nawigacyjna z przyciskami słuŝącymi do poruszania się po rekordach bazy oraz zatwierdzania edycji poszczególnych pól.\n28 pierwszy rekord - poprzedni rekord - następny rekord - ostatni rekord - zatwierdź zmiany przycisk jest aktywny po zmianie zawartości pola - cofnij zmiany cofa zmiany w ostatnio edytowanym polu Listę substancji moŝna przewijać poprzez przesuwanie paska przewijania pionowego przy nazwach substancji. Znaczenie poszczególnych pól: Nazwa wskaźnika Nazwa w dopełniaczu Nazwa określająca zawartość wskaźnika Jednostka miary moŝna tu wpisać nazwę substancji lub innego mierzonego wskaźnika. nazwa ta moŝe być wykorzystana do tworzenia nagłówka tabel I wykresów, poniewaŝ podczas edycji danych wpisanie kodu nawiasach trójkątnych np <substancjad> spowoduje wpisane nazwy substancji w dopełniaczu. Przykład: Wykres dla <substancjad> da w przypadku azotanów: Wykres dla azotanów jest to domyślna nazwa zmiennej X - zwykle "stęŝenie" naleŝy podać jednostkę miary w której określana jest zawartość wskaźnika np mg/l Metodyki analiz Dla kaŝdego wskaźnika moŝna wpisać dowolną liczbę metodyk analiz. W celu dodania nowej metodyki, naleŝy kliknąć przycisk Dodaj oraz wypełnić następujące pola: Metoda Wykrywalność jest to nazwa metody, którą będzie moŝna wybrać w czasie edycji danych w oknie na stronie danych opisowych. moŝna w tym polu wpisać wykrywalność dla zaznaczonej metody.\n29 Granica ozn. ilościowego - moŝna wprowadzić granicę oznaczenia ilościowego substancji dla wybranej metody. Uwaga! Dane te nie są na razie wykorzystywane na wydrukach. Zakres analityczny moŝna wpisać 10 i 90% zakresu analitycznego. Uwaga!Dane te nie są na razie wykorzystywane na wydrukach. Mierzona wielkość dla kaŝdej metody moŝna odrębnie wpisać mierzoną wielkość którą będzie takŝe nazwą zmiennej Y. Jednostka miary jest to jednostka zmiennej Y, w przypadku absorbancji zmienna jest bezwymiarowa, w innym przypadku moŝna np. wpisać "mv". Przy włączonej opcji logc, program przed obliczeniem korelacji logarytmuje stęŝenia. Podczas obliczenia stęŝeń w próbkach rzeczywistych stęŝenia zostaną odlogarytmowane. PowyŜsza opcja jest przydatna przy oznaczaniu stęŝeń potencjometrycznie. W celu zatwierdzenia wpisanych danych naleŝy kliknąć przycisk. MoŜna takŝe usunąć metodyki analiz poprzez kliknięcie przycisku Usuń. Kliknięcie przycisku Domyślna spowoduje, Ŝe zaznaczona metodyka będzie traktowana jako domyślana przy inicjowaniu danych sesji analitycznych. Strona Materiały odniesienia (wzorce) Materiał odniesienia (RM) jest materiał lub substancja, których jedna lub więcej wartości ich właściwości są dostatecznie jednorodne i na tyle dobrze określone, aby mogły być stosowane do kalibracji przyrządu, oceny metody pomiarowej lub do przypisania wartości cechom materiałów. Certyfikowany materiał odniesienia (ang. Certified Reference Material - CRM) - materiał odniesienia opatrzony atestem (certyfikatem), którego jedną lub więcej właściwości atestowano z wykorzystaniem procedury zapewniającej odniesienie do dokładnego wzorca jednostki miary wyraŝającej daną właściwość, z jednoczesnym podaniem, dla kaŝdej atestowanej wartości, niepewności na określonym poziomie ufności. Dla kaŝdego wskaźnika moŝna wpisać dowolną liczbę materiałów odniesienia.\n30 W celu dodania nowego wzorca, naleŝy kliknąć przycisk Dodaj oraz wypełnić następujące pola: Producent moŝna w tym polu wpisać nazwę wytwórcy danego materiału Symbol wzorca moŝna wpisać oznaczenie wzorca zgodne z danymi producenta. Wartość (stęŝenie) moŝna wpisać stęŝenie substancji w materiale odniesienia. Odchylenie standardowe moŝna wpisać odchylenie standardowe. Niepewność rozszerzona moŝna wprowadzić niepewność rozszerzoną. Data wydania moŝna wprowadzić datę, w której został wyprodukowany materiał. Termin waŝności moŝna wprowadzić datę, do której moŝna stosować wybrany materiał odniesienia. Przy kartach kontrolnych z zadanymi wartościami normatywnymi stęŝenie wzorca i odchylenie standardowe są wstawiane na stronie Dane liczbowe po naciśnięciu przycisku W celu zatwierdzenia wpisanych danych naleŝy kliknąć przycisk. MoŜna takŝe usunąć wzorzec poprzez kliknięcie przycisku Usuń. Substancje moŝna usunąć z listy poprzez kliknięcie przycisku Usuń tylko wtedy gdy nie wykonano Ŝadnej analizy. Liczbę analiz i rodzaj danych dla poszczególnych substancji z listy moŝna poznać po naciśnięciu przycisku,,badania, który wyświetla okno zestawień tabelarycznych. Kliknięcie przycisku Dodaj słuŝy do dodania nowej substancji do listy. Po wpisaniu nazw w poszczególne pola naleŝy przycisnąć przycisk. Po kliknięciu prawym przyciskiem myszy w kaŝdym polu powyŝszego okna dostępne są dwie komendy: szukaj umoŝliwia wyszukiwanie nazwy oznaczenia według jej fragmentu szukaj następny umoŝliwia wyszukiwanie określonego tekstu z uwzględnieniem wielkości liter i miejsca wyszukiwania w wybranym polu Po wpisaniu nazw w poszczególne pola naleŝy przycisnąć przycisk.\n31 Okno Edycja listy osób obsługujących program W oknie są wprowadzane dane osób w celu umoŝliwienia obsługi programu przez grupę osób oraz powiązania kaŝdej analizy z konkretna osobą. Dla kaŝdej osoby moŝna wybrać odpowiednie uprawnienia w oknie Dane osoby po naciśnięciu przycisku Edytuj Dostępne są następujące zabezpieczenia: 1. Logowanie do programu - przed uruchomieniem programu naleŝy wpisać login i hasło 2. Blokowanie danych utworzonych przez inną osobę nie moŝna edytować danych wpisanych przez inne osoby 3. Zalogowana osoba tworzy karty tylko pod swoim nazwiskiem zalogowana osoba moŝe tworzyć karty (krzywe) tylko pod swoim nazwiskiem Dzięki temu moŝna zapewnić porządek w organizacji pracy z programem oraz tworzyć zestawienia wykonanych analiz przez poszczególne osoby. W celu wprowadzenia nowej osoby po wybraniu odpowiednich zabezpieczeń i zapisaniu ich przez kliknięcie przycisku,,zapisz, naleŝy kliknąć przycisk Dodaj, a następnie wypełnić okno Dane osoby.\n32 Dane osoby moŝna usunąć poprzez zaznaczenie jej na liście oraz kliknięcie przycisku Usuń. Uwaga! Usuwać moŝna tylko te osoby, dla których nie wprowadzono sesji analitycznych. Pod listą osób obsługujących program dostępne są przyciski przewijania pomiędzy rekordami. Uwaga: zawsze musi pozostać przynajmniej jedna osoba z uprawnieniami do administrowania bazą danych i listą osób. Kliknięcie przycisku "Lista badań wykonanych przez wybraną osobę", spowoduje wyświetlenie zestawienia analiz wykonanych przez zaznaczoną osobę. Przy czym moŝna wyświetlić wszystkie analizy lub dla wybranego okresu. Okno Dane osoby W oknie wpisuje się imię, nazwisko i stanowisko osoby obsługującej program i/lub wykonującej analizy oraz jej login wejścia do bazy. Po prawej stronie panelu dostępne są następujące uprawnienia, które moŝna nadać w obsłudze programu: 1. Przeglądanie - uprawnia do przeglądania bazy bez edycji, usuwania i tworzenia kart 2. Edycja - uprawnia do edytowania i usuwania kart utworzonych przez daną osobę oraz przeglądania innych kart 3. Administrator uprawnia do adminstrowania bazą i tworzenia uprawnień dla innych osób oraz tworzenia, edytowania,usuwania własnych kart i przeglądania kart innych osób.\n33 PoniŜej uprawnień znajduje się przycisk,,zmień hasło, po naciśnięciu którego moŝna zmienić hasło wejścia dla danego uŝytkownika. W celu zapisania lub zmiany danych naleŝy nacisnąć przycisk OK a w przypadku anulowania przycisk Anuluj. Okno - Opcje karty i wykresu Shewharta Po wybraniu z menu "Opcje" komendy "Opcje wykresu Shewharta" moŝna ustalić jakie linie pomocnicze mają znaleźć się na wykresie Shewharta oraz jak mają być opisane. Do wyboru są linie o wartościach: średnia +/- 1, 2 i 3 odchylenia standardowego - razem 6 linii. UŜytkownik moŝe wybrać, które pary linii mają być drukowane na wykresie zaznaczając odpowiednie opcje oraz ustalić nazwy górnych i dolnych linii pomocniczych. Napisy mogą być umieszczone po lewej, prawej stronie lub na środku wykresu. MoŜna dodać do wykresu wartości sredniej i granic rysowane po prawej stronie wykresu i daty analiz rysowane na osi X.\n34 Okno Opcje karty prób powtórzonych Znaczenie poszczególnych opcji: Obliczać wartość absolutną rozstępu Obliczenia odchylenia rozstępu JeŜeli opcja jest włączona to wartość rozstępu będzie zawsze dodatnia (obliczana jako moduł róŝnicy x1-x2 ). Dostępne są dwie moŝliwości dla : odchylenie standardowe dla rozstępu podawane jest w wartościach bezwzględnych, odchylenie st. dla rozstępu podawane jest w procentach. Opcja obliczania odchylenia w procentach powinna być stosowana w przypadku, gdy w karcie wpisywane są powtórzone analizy dla róŝnych wartości i obliczanie odchylenia wartościach bezwzględnych nie daje sensownego wyniku. Odchylenie standardowe rozstępu, wyraŝone w procentach, jest obliczane ze wzoru: S = R% ( R% ) 2 n 1 n\n35 Drukować granice Rysować linie granic na wykresie rozstępu W przypadku włączenia opcji pod tabelą wyników będą drukowane granice kontrolne i ostrzegawcze. JeŜeli opcja jest włączona to na wykresie rozstępu będą rysowane linie granic. RozróŜnia się dwa przypadki (opcja Wykres rozstępu w procentach w oknie danych tekstowych): rozstęp na wykresie w procentach rysowana jest granica LO równa R%śr oraz linia LD = R%śr*3,267 rozstęp na wykresie w wartościach bezwzględnych rysowane są linie dolnych i górnych granic równe 2*S r i 3 *S r W dolnym panelu okna znajdują się dwa przyciski edycyjne. Przycisk "Edytuj wzorzec raportu uŝytkownika" słuŝy do edycji wzorca raportu uŝytkownika i uzupełnianiu raportu określonymi polami do wstawiania danych. Przycisk "Nagłówek, stopka" słuŝy do edycji nagłówka i stopki oraz ustalaniu numeracji stron. Okno Opcje karty prób ślepych Znaczenie poszczególnych opcji:\n36 MnoŜnik granicy wykrywalności metody; jest to mnoŝnik stosowany przy obliczeniu wykrywalności z karty prób ślepych oraz na podstawie współczynnika pochylenia krzywej wzorcowej. Zwykle przyjmuje się mnoŝnik 3 MnoŜnik granicy oznaczalności metody: jest to mnoŝnik stosowany w obliczeniach granicy oznaczalności z karty prób ślepych oraz krzywej wzorcowej przy uwzględnieniu współczynnika pochylenia wg danych literaturowych mnoŝnik ten moŝe mieć wartość od 6 do 10. Okno - Wykres W oknie "Wykres" znajduje się wykres funkcji regresji, wykres Shewharta lub Cusum jeŝeli wybrano taki typ danych. Dostępne są narzędzia znajdujące się na górnej belce narzędziowej. Wykres moŝna przeskalować wpisując w pola z zakresami X i Y własne wartości. W polu "Skala wydruku" moŝna wpisać wartości od 0,1 do 2 uzyskując odpowiednie pomniejszenie lub powiększenie wykresu. Dla wartości 1 wykres na wydruku zajmować będzie całą kartkę A4. Znaczenie przycisków w panelu narzędziowym: słuŝy do wydruku zawartości wykresu powoduje przełączenie sposobu wyświetlania wykresu: przycisk wciśnięty rozmiar wykres jest dostosowany do rozmiarów okna, przycisk niewciśnięty - wykres jest wyświetlany w skali, w jakiej\n37 będzie drukowany, tzn. w skali jaka jest ustalona w polu "Powiększenie" słuŝy do wyświetlenia ramki wokół wykresu. słuŝy do wyświetlenia siatki współrzędnych wewnątrz wykresu słuŝy do wyświetlania wykresu w kolorze czarno białym. słuŝy do rysowania granic przedziału ufności dla 95 %. Pod prawym przyciskiem myszy na przycisku dostępne są opcje rysowania granic słuŝy do zapisu rysunku w standardzie "Windows Meta File". Taki plik moŝe być wykorzystany np. przez wklejenie do Worda. słuŝy do kopiowania wykresu do schowka. Obok moŝna wybrać czy wykres ma być kopiowany jako rysunek wektorowy czy jako bitmapa. powoduje otwarcie okna edycji właściwości wykresu. Po kliknięciu prawym przyciskiem myszy dostępne są następujące komendy: edycja wykresu otwiera okno edycji właściwości wykresu skaluj osie automatycznie dopasowuje osie automatycznie po ostatniej zmianie zakresu osi. zamyka okno wykresu otwiera okno pomocy Okno Opcje rysowania granic przedziału ufności Okno słuŝy do ustalania sposobu rysowania na wykresie regresji granic przedziału ufności. W górnym panelu okna wybiera się liczbę warianów - maksymalnie do pięciu. Przedział ufności jest obliczany ze wzoru:\n38 * α S y t 2 ; f 1 1 ( Y y) u = * + + m b N m 2 2 b * ( x m * x i= 1 i 2 Dla kaŝdego wariantu wybiera się liczbę powórzeń odczytów próbki m oraz kolor linii. W przypadku wpisania m=0 nie jest uwzględniany we wzorze element prezycji zaleŝny od liczby powtórzeń (1/m). Przycisk OK. zatwierdza a Anuluj anuluje wybrane opcje. Okno edycji wykresu Okno zawiera następujące strony: Panel Osie Siatka Tytuł Serie. znaczki Granice Przejście do poszczególnych stron następuje poprzez kliknięcie na nazwę strony na górnej belce. KaŜda zmiana wprowadzona w edytorze wykresu będzie natychmiast uwzględniona przy jego wykreślaniu. Wyjątkiem są tylko pola tekstowe gdzie zmiany zachodzą po opuszczeniu pola, dwukrotnym kliknięciu na pole lub po zamknięciu okna edycji wykresu. Unika się w ten sposób reakcji wykresu po wpisaniu kaŝdej litery lub cyfry. Po zamknięciu okna wykresu zmiany dotyczące kształtu wykresu, grubości linii, kolorów, czcionek będą zapisane na dysku. MoŜna przywrócić standardowe ustawienia poprzez kliknięcie przycisku "Przywróć ust. domyślne". Natomiast zmiany dotyczące skalowania wykresu będą zapisane do pliku danych tylko wtedy gdy jest włączona opcja automatycznego zapisu danych po edycji.\n39 Strona - Panel Na stronie tej znajdują się następujące opcje: Marginesy na opis osi, % Kolor tła Obramowanie Linie obramowania Wykres w skali wydruku Wykres dopasowany do okna opcja ta słuŝy do ustalenia marginesów przeznaczonych na opis osi wykresu. W strefie opisu osi wykresu znajdują się tytuły osi, etykiety oraz kreski do etykiet. Marginesy są podawane w % rozmiaru całego wykresu. JeŜeli suma marginesów górnego i dolnego oraz lewego i prawego będzie taka sama to wykres będzie drukowany jako kwadrat Kliknięcie na ten przycisk umoŝliwi wybór koloru, który będzie tłem wykresu. Włączenie opcji spowoduje wyświetlenie obramowania wykresu. Obramowanie moŝna teŝ włączać i wyłączać poprzez kliknięcie ikony w oknie wykresu. kliknięcie na ten przycisk spowoduje otwarcie okna, w którym moŝna ustalić właściwości linii obramowania takie jak kolor, styl linii i grubość linii. JeŜeli ta opcja jest włączona to w oknie będzie wyświetlany wykres w skali wybranej przez uŝytkownika i w proporcjach takich jak na wydruku. Spowoduje dopasowanie wykresu do okna, w którym jest wykres wyświetlany.\n40 Skalowanie grubości linii Opcja ta pozwala na zobaczenie całego wykresu ale wykres moŝe nie być kwadratowy poniewaŝ proporcje wykresu będą odpowiadały proporcjom okna. JeŜeli opcja jest włączona to program będzie uwzględniał rozdzielczość drukarki przy wykreślaniu linii grubość linii na róŝnych drukarkach będzie taka sama. otwiera opcje zapisu ustawień wykresu. MoŜna wybrać opcję Zapisz ustawienia po wyjściu z okna wykresu lub Przywróć domyślne ustawienia. Strona -Osie Na stronie tej znajdują się następujące opcje: Wybór osi Widoczna Linie wybranie jednej z osi wykresu spowoduje wyświetlenie na pozostałej części strony opcji dla tej osi. jeŝeli opcja jest włączona oś wykresu będzie wykreślana kliknięcie tego przycisku spowoduje otwarcie okna, w którym moŝna ustalić właściwości linii, którymi będzie rysowana oś, takie jak kolor, styl i grubość linii. Opcje zostały podzielone na następujące strony: Skalowanie Tytuły Kreski, etykiety Nazwa\n41 Strona Osie/Skalowanie znaczenie poszczególnych opcji: Minimum jeŝeli włączona jest opcja "Automatycznie" minimum będzie obliczane automatycznie, w przeciwnym przypadku uŝytkownik moŝe wpisać własność wartość minimum, która będzie początkiem osi wykresu Maksimum jeŝeli włączona jest opcja "Automatycznie" maksimum osi będzie ustalane przez program, jeŝeli opcja jest wyłączona uŝytkownik moŝe wpisać własność wartość maksimum. Skok Ilość znaków po przecinku jeŝeli włączona jest opcja "Automatycznie" skok pomiędzy liczbami opisującymi wartości na osi będzie ustalana automatycznie, w przeciwnym przypadku uŝytkownik moŝe wpisać własny skok na osi wykresu. Uwaga! zakres osi moŝna ustalić tylko dla lewej i dolnej osi wykresu. -1 lub włączona opcja "Automatyczna" oznacza, Ŝe ilość znaków będzie ustalana przez program. UŜytkownik moŝe wpisać inną ilość znaków po przecinku, po wyłączeniu opcji "Automatycznie".\n42 Strona Osie/Tytuły Znaczenie poszczególnych opcji: Tytuł Justowanie moŝna wpisać tytuł, który będzie wyświetlany wzdłuŝ osi wykresu. umoŝliwia wybór sposobu wyrównania tytułu Czcionka Odległość od brzegu % umoŝliwia wybór czcionki jaką będzie drukowany tytuł osi jest to odległość tytułu od brzegu wykresu obliczana jako % miejsca przeznaczonego na opis osi\n43 Strona Osie/Kreski, etykiety Znaczenie poszczególnych opcji: Kreski / widoczne Długość kresek głównych, % wykresu Długość kresek drugorzędnych Ilość kresek drugorzędnych Linie Etykiety widoczne Etykiety / czcionka jeŝeli ta opcja jest włączona na osi będą rysowane kreski do liczb moŝna wpisać długości kreski przy których znajdą się etykiety, % wykresu. moŝna wpisać długość kresek drugorzędnych (znajdujących się pomiędzy kreskami głównymi) określa ilość kresek pomiędzy kreskami głównymi umoŝliwia wybór koloru, stylu i grubości linii, którymi rysowane są kreski jeŝeli opcja jest włączona przy kreskach głównych będą wyświetlane wartości liczbowe ( etykiety) umoŝliwia wybór czcionki, którą będą drukowane etykiety przy kreskach na osiach\n44 Strona Osie/Nazwa Znaczenie poszczególnych opcji: Nazwa osi Odległość napisu Czcionka nazwa osi (zwykle X dla dolnej osi, Y dla lewej osi) odległość napisu od osi, % wolnego miejsca umoŝliwia wybór czcionki jaką będzie drukowana nazwa osi\n45 Strona - Siatka Na stronie tej znajdują się następujące opcje: siatka podstawowa / widoczna siatka podstawowa / linie siatka drugorzędna / widoczna siatka drugorzędna /linie jeŝeli opcja jest włączona, na wykresie będzie rysowana siatka łącząca główne kreski na osiach wykresu umoŝliwia wybór koloru, stylu i grubości linii w którym będzie wykreślana siatka podstawowa jeŝeli opcja jest włączona, będzie wyświetlana pomocnicza siatka pomiędzy kreskami drugorzędnymi na osiach wykresu umoŝliwia zmianę koloru, stylu i grubości linii którym będzie wykreślana siatka drugorzędna\n46 Strona - Tytuł Na stronie tej znajdują się następujące opcje: Treść tytułu wykresu Czcionka 1 linii Czcionka nast.linii Justowanie Odległość od góry % obszaru opisu osi napisy wewnątrz wykresu, czcionka odległość od góry odległość od lewej program wstępnie buduje tytuł wykresu na podstawie bieŝących danych. UŜytkownik moŝe zmienić tytuł wpisując kilka linii w omawianym polu. Zmiany te nie są zapisywane po wyjściu z okna wykresu. czcionka ta będzie stosowana do wykreślenia pierwszej linii tytułu wykresu czcionka ta będzie uŝywana do wykreślenia drugiej i następnych linii tytułu wykresu umoŝliwia zmianę wyrównania tytułu wykresu ustala odległość pierwszej linii tytułu od górnego brzegu wykresu, odległość jest obliczana jako procent obszaru opisu osi umoŝliwia wybór czcionki, jaką będą drukowane napisy wewnątrz wykresu takie jak np.: równanie regresji lub nazwa zanieczyszczenia określa odległość od pierwszej linii napisu od góry wykresu podawaną jako % wykresu określa odległość napisu od lewego brzegu wykresu napisu jako % wykresu\n47 Strona Serie, znaczki Na stronie ustala się właściwości znaczków dla poszczególnych prób oraz linii krzywej. JeŜeli na wykresie znajduje się więcej serii danych (np. stara i nowa karta Kontrolna średniej) to uŝytkownik moŝe wybrać, której serii znaczki mają być edytowane przy kliknięcie na nazwę serii. Znaczenie poszczególnych opcji: Seria Znaczki widoczne Kształt Kolor tła Obramowanie Przezroczysty Wielkość kliknięcie na linię z nazwą serii, spowoduje wyświetlenie opcji dla zaznaczonej serii jeŝeli opcja jest włączona znaczki dla wybranej serii będą widoczne moŝna wybrać kształt znaczka poprzez kliknięcie na przycisk z rysunkiem figury geometrycznej określa kolor, którym będzie wypełnione wnętrze rysunku znaczka np. wnętrze prostokąta kliknięcie na ten przycisk umoŝliwia zmianę koloru i stylu linii, którymi będą rysowane znaczki jeŝeli opcja jest włączona to przez tło znaczka będą prześwitywać linie wykresu znajdujące się pod spodem wielkość znaczka podana jako promil wysokości wykresu\n48 wykresu Wartości / widoczne Wartości / czcionka Linie serii Linie serii /widoczne jeŝeli opcja jest włączona nad znaczkiem będą wyświetlane wartości x i y umoŝliwia wybór czcionki jaką będą drukowane wartości nad znaczkiem kliknięcie powoduje otwarcie okna, w którym moŝna ustalić właściwości linii, jakimi będą wykreślane krzywe dla wybranej serii określa widoczność poszczególnych linii serii. W przypadku wykresu Shewharta domyślnie widoczne są linie tylko serii podstawowej. Strona - Granice Na stronie tej moŝna określić właściwości pomocniczych linii pionowych i poziomych kreślonych na wykresie zwanych dalej granicami. Granice są wstępnie definiowane przez program, ale uŝytkownik moŝe wprowadzić własne opcje oraz dodać (lub uwidocznić) linie granic Na stronie tej znajdują się następujące opcje: Wybór Widoczna Wartość kliknięcie na linię z nazwą granicy spowoduje wyświetlenie opcji dla wybranej granicy jeŝeli opcja jest włączona to linia granicy i jej opis będą widoczne umoŝliwia wpisanie wartości X lub Y granicy\n49 Napis umoŝliwia wpisanie treści napisu, który będzie drukowany przy linii granicy Nad linią jeŝeli opcja jest włączona, napis będzie drukowany nad linią w przeciwnym razie będzie drukowany pod linią granicy. W przypadku linii pionowych po lewej lub prawej stronie linii. Justowanie określa wyrównanie napisu przy linii granicy Czcionka Etykiety widoczne Linia Kierunek umoŝliwia wybór czcionki, którą będą drukowane napisy na liniach granic jeŝeli opcja jest włączona na zakończeniu linii granicy będą wyświetlane jej wartości umoŝliwia wybór koloru, stylu i grubości linii, uŝywanych do wykreślania linii granic określa kierunek linii granicy. W przypadku granic o kierunku poziomym w polu wartość naleŝy wpisać współrzędną Y, w przypadku granic o przebiegu pionowym naleŝy wpisać współrzędną X Okno - "Numeracja stron i opcje podglądu wydruku" Dostępne są następujące opcje: Numerować strony? - jeŝeli ta opcja zostanie wyłączona pozostałe opcje dotyczące numeracji stron nie mają sensu. JeŜeli opcja będzie włączona to u góry, na środku kaŝdej strony pojawi się numer strony poprzedzony znakami definiowanymi przez uŝytkownika.\n50 Numerować pierwszą stronę? W przypadku wyłączenia tej opcji, na pierwszej stronie nie będzie drukowany numer strony. Początek numeracji - jest to liczba, od której rozpoczyna się numeracja stron. JeŜeli wydruk ma być fragmentem większego opracowania to np. numery stron mogą się zaczynać od 50, wtedy druga strona będzie miała numer 51..itd. Format numeru strony - wstępnie program przyjmuje, Ŝe tym symbolem będzie spacja i kreska " -". UŜytkownik moŝe tu wpisać dowolny symbol lub napis. Kody specjalne: <N> - powoduje wstawienia liczby stron (wprowadzanej przez uŝytkownika) <D> - wstawia bieŝącą datę Przykład : symbole: /<N> data wydruku : <D> wydruk: 1/15 data wydruku: Kliknięcie przycisku znajdującego się w panelu połoŝenie numeru strony powoduje ustalenie jak będzie justowany numer strony i czy będzie drukowany u góry lub u dołu strony. Kliknięcie przycisku Czcionka powoduje otwarcie okna wyboru czcionki jaką będzie drukowany numer strony.\nInstrukcja obsługi programu Krzywa DB dla Windows\nPROEKO Ryszard Samoć 62-800 Kalisz, ul. Biernackiego 8 tel. (62) 757 39 87, 5977-081, fax. 5977-800 E-mail : ryszard@samoc.net, biuro@proeko-rs.pl www.proeko-rs.pl Instrukcja obsługi programu Krzywa DB\nPROEKO Ryszard Samoć 6-800 Kalisz, ul. Biernackiego 8 tel. (6) 757 39 87, 5977-081 E-mail : ryszard@samoc.net, biuro@proeko-rs.pl w w w. p r o e k o - r s. p l Instrukcja obsługi programu Krzywa DB dla


Mobilne konto w niemieckim banku? Wkrótce także w Polsce - Bankier.pl\nRORMobilne konto w niemieckim banku? Wkrótce także w Polsce\nMobilne konto w niemieckim banku? Wkrótce także w Polsce\nMichał Kisiel2015-12-07 14:15analityk Bankier.pl\nŚciągnięcie aplikacji mobilnej, krótka wideorozmowa z pracownikiem banku, w trakcie której pokazujemy paszport i gotowe – tak wygląda otwarcie rachunku w Number26. Niemiecki startup twierdzi, że rewolucjonizuje usługi bankowe, dając swoim klientom dostęp do darmowego konta z zaawansowaną bankowością mobilną. Od kilku dni wciela w czyn także wizję „bankowości bez granic”, sięgając po klientów w sześciu europejskich państwach.\nMimo postępów integracji europejskiej, rynek bankowy jest nadal poprzecinany państwowymi granicami. Dotyczy to zwłaszcza bankowości detalicznej, gdzie istotną rolę odgrywają lokalne zwyczaje i preferencje. Nawet wielkie grupy bankowe na poszczególnych rynkach działają pod różnymi markami i starają się konkurować wykorzystując wiedzę o specyfice danego kraju.\nNiemiecki startup Number26, którego nazwa pochodzi od liczby sześcianów składających się na kostkę Rubika, próbuje zupełnie innego podejścia. Po pierwsze, nie jest bankiem – sprzedaje tylko opatrzony własną marką rachunek prowadzony w rzeczywistości przez podmiot posiadający odpowiednią licencję. Po drugie, na pierwszym miejscu stawia bankowość mobilną, rezygnując z tradycyjnych kanałów dystrybucji. Po trzecie, zakłada, że w Europie jest wystarczająco duża grupa sfrustrowanych bankową biurokracją, by prosty, podstawowy rachunek prowadzony bez opłat, utrzymywany wyłącznie z interchange zyskiwanego z operacji kartowych zdołał okazać się opłacalnym biznesem.\nBank dla mobilnych\nBerlińska firma ma krótką historię, powstała w 2013 r. jako dziecko dwóch austriackich przedsiębiorców – Valentina Stalfa i Maximiliana Tayenthala. W międzyczasie zdołała przyciągnąć liczących się inwestorów. W biznes zaangażował się m.in. fundusz Valar Ventures wspierany przez Petera Thiela, jednego z założycieli PayPal.\nNumber26 reklamuje się jako „konto bankowe dla twojego smartfona”. Aplikacja mobilna pełni tutaj rolę centrum sterowania finansami osobistymi i ma wszystkie funkcje, których może oczekiwać wyrobiony użytkownik. Umożliwia natychmiastowe powiadomienia o operacjach na koncie, pozwala sterować w czasie rzeczywistym funkcjami karty płatniczej (m.in. wyłączać transakcje internetowe lub zagraniczne), daje dostęp do analizy wydatków z podziałem na kategorie, a klientom potrzebującym dodatkowych środków pozwala zawnioskować w kilka minut o limit debetów.\nTwórcy Number26 skupili się na doświadczeniu użytkownika, bankową część procesu oddając w ręce banku Wirecard pełniącego rolę dostawcy „treści”. W przyszłości podstawowy pakiet produktów ma być rozbudowywany o oferty kolejnych partnerów (np. dostawców ubezpieczeń). Ten model wirtualnego banku nie jest nowy – w USA z powodzeniem realizują go np. Moven czy Simple, a w ostatnim czasie przeżywa renesans także w Wielkiej Brytanii.\nRachunek bez opłat, darmowa karta debetowa MasterCard i dopracowana aplikacja mobilna wystarczyły, by w ciągu dwóch lat startup zdołał zgromadzić 80 tys. klientów w Niemczech i Austrii. W zeszłym tygodniu firma ogłosiła, że rozpoczyna ekspansję i ma zamiar stać się „pierwszym paneuropejskim mobilnym bankiem”.\nOd 3 grudnia rachunki Number26 zakładać mogą mieszkańcy Francji, Grecji, Irlandii, Włoch, Słowacji i Hiszpanii. Startup celuje przede wszystkim w rynki o niższym wskaźniku ubankowienia (Włochy, Słowacja) oraz takie, gdzie bankowa biurokracja szczególnie daje się we znaki. „Widzimy, że tradycyjnym bankom nie udało się dopasować do wymagań cyfrowego pokolenia” powiedział CEO firmy, Valentin Stalf.\nW przyszłym roku Number26 planuje dalszą ekspansję, także w krajach poza strefą euro. Jak poinformował nas rzecznik firmy, dokładna data otwarcia się biznesu na klientów z Polski nie została jeszcze ustalona. Można jednak mieć pewność, że niemiecki mobilny bank dotrze również do nas. Co ciekawe, na rodzimym rynku podobną strategię testuje Bank Smart, reklamujący się hasłem „europejskiego dyskontu finansowego” i proponujący zintegrowane rachunki prowadzone w euro i złotych. Zanim Niemcy zmierzą się z wyzwaniem zmodyfikowania oferty dla polskich klientów, będą jednak najpierw musieli przekonać do siebie Słowaków i Włochów.\n~ala 2015-12-10 21:16\nbedzie albo nie bedzie, a jak bedzie nie wiadomo na jakich warunkach,a w getin banku mam konto takie, ze nie musze za nic placic i wszystko jest\n~majka 2016-01-03 21:47\nzalozylam u nich konto ostatnio i fakt, zaskakuje mozliwosciami, daje naprawde rade\n~jarek 2015-12-09 15:26\ndokładnie - bank smart ma to samo w Polsce juz od dłuższego czasu. cieawie się zaczyna robić. jeszcze kilka lat i bedzie niezła konkurencja. W tym momnecie to smart ma najlepszą oferte jak szukałem dla podróżujących.\n~jb432 2015-12-08 22:58\nfajna sprawa .. bo zawsze istnieje obawa ze pislamiści znacjonalizują parę banków i zdeponowaną tam kasę na swoje urojone pomysły\n~KoelleAlaaf 2015-12-08 13:59\nDeutscheKreditBank proponuje darmowe konta plus kartę kredytową w EUR bez opłat / mam od kilku lat / wygodne i działa - polecam\n~Matt 2015-12-07 21:40\n~Karol 2015-12-07 21:34\nCiekawe, pokazuje dowód szwagra do kamerki i borę na niego kredyt.\nBardzo naciągane jak dla mnie.\nA banki się chciwią na lokaty, a kredyty wyosko %.\nTakże cieszę się że znalazłem na 4%:\n~michal 2015-12-09 14:50\nnajpierw sprawdz jak to dziala zanim napiszesz glupoty.\nmam u nich konto , i weryfikacja via cam , przebiega zupelnie inaczej.\n+ ten bank nie oferuje kart kredytowych / kredytow .... wiec nie nie mozesz wziac kredytu na szwagra, ba nie mozesz nawet pokazac jego dowodu bo bedziesz mial wjazd na chate.\nPolecam najpierw sprawdz jak to dziala zanim napiszesz glupoty.\nPolecam dowiedziec sie wiecej jak diala system w niemczech i jakie panuja tu zasady.\n~hjue 2015-12-07 20:54\ni bardzo dobrze opuścimy chciwe polskie banki yu dzoiaające\n~kawoN 2015-12-07 18:59\nNo właśnie - gdyby szwajcarski... ale to dlatego tak nie będzie bo szwajcarski


Home > Okulary przeciwsłoneczne > Max & Co. > MAX&CO.276/S (05L/JD)\nMAX&CO. 276/S są dostępne w 4 innych atrakcyjnych wersjach\nCena sugerowana 589,57 zł\nMAX&CO. 276/S Informacja o modelach\nMAX&CO.276/S/05L/JD Okulary przeciwsłoneczne\nMAX&CO. 276/S jest uosobieniem tego, co modne i bez wątpienia rozświetlą każdy dzień, nawet jeśli na niebienie będzie słońca. Jakiś inny kolor bardziej pasuje do Twojego ulubionego ubioru? Zapoznaj się także z innymi wariantami MAX&CO. 276/S marki Max & Co. z naszego asortymentu kolekcji 2016 oraz 2017.\nWyraziste linie nadają klasycznemu wyrazowi modelu charakteru i sprawiają, że te okulary stają się obowiązkowym dodatkiem każdej kobiety. Wybierając pełną oprawkę, pokazujesz, że idziesz na całość. Oprawka przypomina odwrócony trapez. Poprzez poszerzoną górną część oprawki, kanty zbiegają się opływowo, a twarz wydaje się bardziej delikatna. Okulary z tworzywa sztucznego, tak jak te, łączą trwałość z komfortem noszenia. Model MAX&CO. 276/S układa się niezwykle przyjemnie na nosie i uszach. Brązowy jest obecnie bardzo modnym kolorem i jest jednocześnie ponadczasowy. Kolor zapewnia bardzo ładny kontrast między skórą a kolorem okularów. Przejście między okularami a twarzą jest harmonijne i zarazem subtelne. Brązowy to najpopularniejszy kolor okularów przeciwsłonecznych. Emanuje ciepłem i jest bardzo delikatny. Eronomiczna forma, 100% ochrony i bogactwo detali plasują Cię na najwyższej półce.\nTen model został już zamówiony i wkrótce będzie znowu dostępny. Zamawiając go teraz, zapewniasz sobie zakup w atrakcyjnej cenie, a jak tylko towar pojawi się w naszym magazynie, wyślemy Ci twoje nowe okulary W naszym sklepie online stale oferujemy produkty w niskich cenach. Tak korzystnie, nie kupisz MAX&CO. 276/S nawet w promocji.


diy zrób to sam dekoracje – Moja Sztukoteka\nTag Archives: diy zrób to sam dekoracje\nEntries tagged with "diy zrób to sam dekoracje"\nHAFT KRZYŻYKOWY NA LNIE – GNOM\nDIY, Moja SztukotekaBy Monika 9 lipca 2017 31 komentarzy\nDawno już na blogu nie gościł wpis o tematyce rękodzielniczej. Pozwólcie zatem, że nieco nadrobię zaległości i zaprezentuję uroczego gnoma wykonanego techniką haftu krzyżykowego. Żałuję bardzo, że nie mam więcej czasu na wyszywanie – to naprawdę wspaniałe zajęcie pozwalające skutecznie zapomnieć o wszelakiej maści problemach. Tego kawalera “wydziubałam” jakiś czas temu. Nie wiem jeszcze dokładnie,…\nDIY, Moja SztukotekaBy Monika 12 kwietnia 2017 27 komentarzy\nDziś ciąg dalszy wielkanocnych ozdób – i na tym temat ten zamknę, gdyż u mnie skromnie to się przedstawia. Nie jestem zresztą zwolenniczką produkowania całej masy różnych rzeczy, które potem tylko po kątach zalegają i nie za bardzo wiadomo, co z nimi zrobić. Owszem, można wykorzystać je w przyszłym roku, gotowe dekoracje będą jak znalazł,…\nCUDAKI Z MASY SOLNEJ – KURAKI NIEKONIECZNIE WIELKANOCNE\nDIY, Moja SztukotekaBy Monika 5 kwietnia 2017 40 komentarzy\nWitajcie po krótkiej przerwie, której sponsorem były życiowe zawirowania. Wiecie jak to jest… Człowiek planuje sobie różne rzeczy, zapału mu nie brakuje, a los robi na przekór, rach-ciach i skrzydła podcięte. Ostatnie tygodnie dosłownie wydrenowały mnie psychicznie, lecz pora się ogarnąć i spiąć pośladki. W ramach nadrabiania zaległości dziś chciałabym Wam pokazać parę cudaków z masy solnej. Tym…


Jakie wybrać lampy sufitowe? – BlackSis\nJakie wybrać lampy sufitowe?\n5 kwietnia, 2021 homedeco\nJaką funkcję pełnią lampy sufitowe?\nWyposażenie domu czy mieszkania to nie tylko meble i stacjonarne sprzęty. Oświetlenie zarówno gra bardzo ważną rolę dekoracyjną, jak i funkcjonalną. Najważniejsze, aby było wydajne i dostatecznie akcentowało określone fragmenty pomieszczeń.\nRodzaje oświetleń sufitowych\nLampy centralne – są najbardziej pospolitym i praktycznym rozwiązaniem. Dzięki temu, że montuje się je na środku sufitu, równomiernie doświetlają całe pomieszczenia.\nLampy punktowe – służą jako uzupełnienie lamp centralnych. Ma to szczególne znaczenie we wnętrzach o większych powierzchniach. Mogą to być lampy LED, plafony, halogeny czy też kinkiety. Wszystkie z tych wariantów dają nieco inny efekt świetlny i stosowane są w różnych warunkach. Lampy punktowe można dokładnie nakierować na wybrany fragment pokoju, kuchni czy pracowni i najlepiej, aby posiadały dodatkowy włącznik z możliwością regulacji światła. Rynek oferuje również typowe włączniki ze wbudowanym zaciemniaczem.\nDobór lamp pod względem wielkości pomieszczenia\nOświetlenie sufitowe ze sklepu online Elampy powinno być odpowiednio dostosowane do powierzchni wnętrz. Już na etapie kładzenia instalacji elektrycznej należy zwracać szczególną uwagę na odpowiednie lampy sufitowe. Wszelkie rozwiązania świetlne powinny spełniać określone funkcje. Mianowicie zapewnić odpowiednią ilość oraz intensywność światła dla danego pomieszczenia. Na większych sufitach doskonale zdają egzamin duże plafony czy też lampy wiszące z co najmniej trzema źródłami światła. Również bardzo dobrze sprawdzają się podwójne kinkiety lub wielopunktowe zdobne żyrandole do klasycznych aranżacji.\nSklepy oferują szeroką gamę rozmaitych modeli, o różnych kształtach oraz kolorystyce. Wybór najbardziej zależy od indywidualnych preferencji, stylu urządzenia wnętrz oraz zasobności portfela klienta.


Windykacja Włocławek | Windykacja-Detektyw.pl\nSzukasz sprawdzonej firmy zajmującej się twardą windykacją we Włocławku? Skontaktuj się z Grupą BiZ Partners i skorzystaj z profesjonalnych usług windykacyjnych. Nie stresuj się dłużnikami - zaufaj ekspertom, dzięki którym szybko odzyskasz należne Ci pieniądze! W procesie windykacji wykorzystujemy metody detektywistyczne - dzięki temu jesteśmy w stanie skontaktować się z dłużnikiem i rozpocząć odzyskiwanie długu.\nSkuteczna windykacja we Włocławku\nTwarda windykacja należności na terenie Włocławka - skontaktuj się i skorzystaj ze wsparcia wykwalifikowanych pracowników naszej firmy. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu skutecznie wyegzekwujemy spłatę długów, a w przypadku problemów ze ściągnięciem należności - skierujemy sprawę na drogę sądową. Współpracujemy z prawnikami, którzy wystosują odpowiednie pisma i w niedługim czasie odzyskasz swoje pieniądze. Nie musisz się niczym martwić, zaufaj nam i skorzystaj z usługi profesjonalnej windykacji.\nCzy warto skorzystać z usługi windykacji?\nDecyzja o skorzystaniu z usług firmy zajmującej się windykacją może wydawać się trudna - jednak im wcześniej podejmiesz taką decyzję, tym większa szansa, że odzyskasz należne Ci pieniądze. Nie zwlekaj - skontaktuj się z nami, a niezwłocznie spróbujemy załatwić sprawę polubownie. Jeśli ten sposób nie poskutkuje - nasi prawnicy opracują stosowne pisma, a sprawa zostanie skierowana do sądu.


Aktorskie wzorce ::: Artykuły ::: Encyklopedia teatru polskiego\nStrona główna : Artykuły : Aktorskie wzorce\nExpress Ilustrowany Nr 205/02.09.06\n- Kraków mnie ukształtował i wykształcił. Jednak czasami dobrze jest wyjechać z rodzinnych stron, żeby móc dalej się rozwijać. Warszawa mnie zaprosiła, dała mi pracę i staram się temu nie przeszkadzać - mówi MACIEJ STUHR, aktor Teatru Dramatycznego w Warszawie.\nMaciej Stuhr - jeden z najzdolniejszych aktorów młodego pokolenia - ma już na swoim koncie niemałe sukcesy zawodowe, które pozwoliły mu skutecznie odciąć się od porównań z aktorskimi osiągnięciami słynnego ojca Jerzego Stuhra. Teraz kroczy własną drogą.\nJak się żyje krakusowi w Warszawie?\n- Bardzo dobrze, zwłaszcza że wreszcie mam własne mieszkanie, do którego mogę wrócić ze spektaklu czy z planu filmowego - zamiast do hotelu, wynajmowanej kawalerki czy pociągu. Pod tym względem moje życie przypomina teraz sielankę.\nJednak cały czas manifestuje pan swoje pochodzenie.\n- Manifestuję, bo Kraków mnie ukształtował i wykształcił. Tam się wychowałem i to na zawsze będzie moje miasto. Jednak czasami dobrze jest wyjechać z rodzinnych stron, żeby móc dalej się rozwijać. Warszawa mnie zaprosiła, dała mi pracę i staram się temu nie przeszkadzać. Denerwują mnie wieczne utyskiwania na stolicę, która może jest trudnym miastem, ale jeżeli się tu żyje, to trzeba ją polubić, znaleźć swój rytm, swoje ścieżki i przyjaciół.\nOstatnio regularnie przeżywa pan na planach filmowych ciężkie chwile...\n- Muszę przyznać, że coś jest na rzeczy, bo trudno znaleźć w mojej filmografii pozycję, w której charakteryzator nie używałby czerwonej szminki i sztucznej krwi. Na szczęście ma się to nijak do rzeczywistości, bo jestem bardzo pokojowym człowiekiem i udaje mi się - odpukać -nie wzbudzać agresji.\nUdało się komuś kiedyś wyprowadzić pana z równowagi?\n- Jestem zastraszająco spokojną osobą, więc wyprowadzenie mnie z równowagi graniczy z cudem. Jestem typem - to podobno nie jest zdrowe - który rozgrywa wszystko w środku. Nawet jak się zagotuję, to czekam, aż temperatura opadnie. Nie warto podejmować pochopnych decyzji, bo często to, co się powie lub zrobi w przypływie emocji, potem jest nie do cofnięcia.\nTo podejście, którego nauczył się pan studiując psychologię?\n- Nie, to raczej wrodzona umiejętność.\nCzęsto dyskutuje pan z tatą o swoich rolach?\n- Dużo rozmawiamy, ale z roku na rok jestem coraz bardziej samodzielny i nawet jeżeli bywają sytuacje, w których ojciec ma inne zdanie, to kilka lat wcześniej słuchałbym się go bardziej niż teraz. Warto pamiętać o starszym\npokoleniu i korzystać z jego rad, natomiast nie może być tak, że młodzi aktorzy kierują się tylko tymi wskazówkami.\nMożna powiedzieć, że tata jest dla pana wzorem i autorytetem aktorskim?\n- Nigdy nie byłbym w stanie ukryć, że to, czego się nauczyłem w aktorstwie, w olbrzymim stopniu zawdzięczam właśnie jemu. Od dziecka chodziłem na wszystkie jego sztuki i filmy, i na pewno przesiąkłem rym aktorstwem. Także w tym sensie, jak najbardziej jest dla mnie wzorem. Bardzo dużo nauczyłem się też w szkole teatralnej, w której spotkałem wielu wspaniałych wykładowców. Teraz cały cymes polega na tym, żeby znaleźć swoją drogę, bo to jest dla widza najważniejsze.


Czy autokar to jeżdżąca trumna? [INFOGRAFIKA] - Dziennikzachodni.pl\nCzy autokar to jeżdżąca trumna? [INFOGRAFIKA]\n17 marca 2012 07:16 17.03.2012 07:16\nPo tragicznym wypadku, do jakiego doszło we wtorek w szwajcarskim kantonie Valais i który kosztował życie 28 osób, znów pojawiły się pytania o bezpieczeństwo pasażerów podróżujących turystycznymi autokarami. Okazuje się, że stare były o wiele bezpieczniejsze niuż współczesne. Dziennik Zachodni rozmawia z dr Zdzisławem Niedzielą z Politechniki Śląskiej.\nPytanie o tyle zasadne, że to nie pierwsze takie zdarzenie w ostatnim czasie - niewiele ponad miesiąc temu polski autobus rozbił się w okolicach niemieckiego miasta Chemnitz, a kilka miesięcy wcześniej podobne zdarzenie miało miejsce na autostradzie A2 w okolicy miejscowości Porta Wesfalica (wśród pasażerów tego ostatniego pojazdu byli m.in. mieszkańcy Zabrza, Gliwic, Toszka i Częstochowy).\nZOBACZ WIDEO crash testów autobusów\ndr Zdzisławem Niedzielą\nz Katedry Budowy Pojazdów Samochodowych Politechniki Śląskiej\nSądząc po zdjęciach z ostatnich wypadków autobusy turystyczne bardzo kiepsko wytrzymują zderzenia. Dlaczego tak się dzieje?\nTo wynika z ich konstrukcji. Kiedyś jej podstawą była stalowa rama. Wytrzymywała ona duże obciążenia, więc część pasażerska mogła być dość masywna. Dziś stosowane są konstrukcje szkieletowe, wykonane ze stalowych kształtowników. Do takiej wątłej ramy przytwierdza się później równie wiotką część pasażerską, której wypełnienia wykonane są z płatów plastiku.\nDlaczego zatem zmieniono dawną konstrukcję?\nDla wygody pasażerów. Dzięki nowej konstrukcji w autokarach pojawiły się luki bagażowe, a także niezależne zawieszenie, co poprawiło komfort jazdy. Z kolei wąskie słupki i panoramiczne szyby w górnej części autokaru zapewniają pasażerom dobrą widoczność. Tyle tylko, że te udogodnienia mają swoją cenę.\nTrochę nas pan straszy...\nBez przesady. To nie jest tak, że autobus jest niebezpieczny podczas jazdy. Nieźle sobie radzi też przy zderzeniu z samochodem osobowym, a nawet ciężarówką, bo wtedy główna siła uderzenia skupia się na jego dolnej części. Kłopoty zaczynają się w momencie kiedy uderzenie trafia w część pasażerską - wówczas niewiele trzeba, by została kompletnie rozbita. Podobnie dzieje się, gdy autokar się przewróci. W takich sytuacjach pojazd robi się naprawdę niebezpieczny. Im autobus wyższy, tym gorzej reaguje na takie zderzenia.\nCzy istnieją jakieś miejsca bardziej bezpieczne?\nNie. W autokarze nie ma miejsc mniej i bardziej bezpiecznych. Można usiąść z tyłu i nic to nie pomoże, bo akurat uderzenie pójdzie z tyłu, albo autobus się przewróci.\nA co z klatką bezpieczeństwa? Strefami zgniotu?\nO klatce bezpieczeństwa można mówić w przypadku samochodów osobowych. W autokarach nie ma miejsca na tak mocne słupki , które by ją utrzymywały, właśnie ze względu na panoramiczne szyby. Strefa bezpieczeństwa jest, ale sprawdza się tylko wtedy, gdy uderzenie nastąpi z odpowiedniego kierunku.\nPasy bezpieczeństwa też nie pomogą?\nPomogą, ale tylko wtedy, gdy nie dojdzie do mechanicznego zaciśnięcia ciała człowieka. A gdy zostaje rozbita część pasażerska tak często się dzieje.\nautokar bezpieczeństwo wypadek\nautokar konstrukcja wypadki\nbezpieczeństwo w autobusie\nBUSOMAT.PL (gość) 17.03.12, 09:04:43\nZgłoś naruszenie treści / 68 / 51\nPatrzac na to z tej strony to kazdy kazdy srodek transportu jest niebezpieczny. Samoloty spadaja, autokary sie rozbijaja, samochody osobowe rozpadaja sie na kawalki, statki tona.


Happines is homemade - Deska obrotowa - MyGiftDna.pl\nHappines is homemade - Deska obrotowa\n...bo żadna pizza nie smakuje tak dobrze, jak ta zrobiona w domu z nutką czułości.\npraktyczny, ale pełen uroku Prezent dla Niej. Szczęście powstaje w domu - w każdym znaczeniu tego słowa! Czarujący prezent dla Twojej kobiety z pewnością będzie uczestniczyć w wielu romantycznych kolacjach. Ukochana osoba i pizza - to dopiero pełnia szczęścia!


Od pomysłu do realizacji - zawsze warto spróbować! - Mamopracuj\nNajtrudniejszy pierwszy krok… a później to już z górki! Poznajcie Lidię, mamę dwóch cudownych dziewczynek, która miała odwagę, żeby zacząć. Jej marzeniem jest pieczenie ciast, tortów, ciasteczek… Na dzień dzisiejszy jestem już zdecydowana i chcę spróbować. Powiedziałam najbliższej rodzinie o moim pomyśle, a oni zadeklarowali, że zamówią u mnie jakieś słodkości. No więc wszystko jest na dobrej drodze… Najważniejsze, aby odkryć to, co się lubi naprawdę robić i dążyć do tego. Przecież warto chociażby spróbować.\nListy do Redakcji - 22/03/2017\nPoznajcie historię Lidii i jej marzenie…\nJestem szczęśliwą mamą dwóch cudownych dziewczynek Madzi – lat 10 i Mileny – lat 4. Po skończeniu studiów praktycznie od zaraz wzięłam los w swoje ręce i pracowałam, oczywiście na początku nie była to moja wymarzona praca w zawodzie (a notabene była to zwyczajna praca w sklepie spożywczym), ale cieszyłam się, że nie siedzę bezczynnie w domu.\nPóźniej było znacznie lepiej i idąc na chorobowe w 5-tym miesiącu ciąży przy drugim dziecku, po ponad 10 latach pracy w zawodzie, byłam już kierownikiem, aczkolwiek w zakładzie z dość toksycznym szefostwem i nieciekawą atmosferą. Po urlopie macierzyńskim, a później wychowawczym, nie chciałam już tam wracać, bo wiedziałam, jak nerwy w pracy bardzo źle odbijały się na mnie i na mojej rodzinie. Nie mam też ani rodziców ani teściów, którzy pomogliby mi w opiece nad dziećmi.\nAle teraz, kiedy młodsza córka chodzi już do przedszkola, chciałabym zacząć coś robić, ale cały etat odpada. Bardzo lubię piec ciasta i po przeczytaniu artykułu na ten temat Pieczenie ciast na zamówienie. Biznes w 5 krokach >>, pomyślałam, że dałoby mi to dużo radości i satysfakcji.\nA gdyby tak spróbować…\nOd powyższego maila napisanego przez Lidię w grudniu, minęły cztery miesiące. Czas na przemyślenia. I kiedy zapytałyśmy w marcu – co słychać? Lidia nam odpisała:\nDużo nad tym wszystkim myślałam, miałam chwile zwątpienia, brakowało mi też troszkę wsparcia, jedynie moja bliska koleżanka mnie wspierała i utwierdzała, że najważniejsze, aby odkryć to, co się lubi naprawdę robić i dążyć do tego. Przecież warto chociażby spróbować.\nNa dzień dzisiejszy jestem już zdecydowana i chcę spróbować, powiedziałam najbliższej rodzinie o moim pomyśle, a oni zadeklarowali, że zamówią u mnie jakieś słodkości. No więc wszystko jest na dobrej drodze. Cały czas oczywiście dużo czytam na ten temat, trenuję robienie różnych ozdób na torty, a to z czekolady, a to z masy cukrowej.\nBardzo dziękuje za życzenia i bardzo Was pozdrawiam. Dziewczyny wracacie mi wiarę w ludzi 🙂


Nowe dane na temat osiedlających się w Niemczech Polaków i innych imigrantów » Polski Obserwator\nHome » Wiadomości z Niemiec » Nowe dane na temat osiedlających się w Niemczech Polaków i innych imigrantów\nNowe dane na temat osiedlających się w Niemczech Polaków i innych imigrantów\nFederalny Urząd Statystyczny w Wiesbaden (Statistische Bundesamt in Wiesbaden) opublikował nowy raport na temat migracji do Niemiec.\nLiczba osób, które w 2017 roku osiedliła się w Niemczech wzrosła o 436 tysiące.\nW ubiegłym roku do Niemiec przyjechało 152,5 tys. obywateli Polski, a 119 tys. wyjechało z tego kraju. Liczba Polaków w całkowitym rozrachunku wzrosła w ubiegłym roku o 34 tysiące.\nObywatele Unii Europejskiej posiadali największą nadwyżkę migracyjną obcokrajowców w 2017 roku, wyniosła ona 239 tys. Na drugim miejscu uplasowali się przybysze z Azji, których w stosunku do roku poprzedniego było więcej o 140 tysięcy. Liczba nadwyżki migrantów z innych krajów europejskich wyniosła 60 tys., a z Afryki 35 tys.\nSpośród imigrantów z UE najbardziej wzrosła liczba obywateli Rumunii (73 tys.), Polski (34 tys.), Chorwacji (33 tys.) i Bułgarii (30 tys.)\nSaldo migracji do Niemiec i z Niemiec wyraźnie wzrosło w porównaniu z rokiem 2016 dla obywateli z krajów europejskich spoza UE. Są to w szczególności kraje bałkańskie, Kosowo (z -6 000 do +8 000), Serbia (z -10 000 do +6 000), Macedonia (z -3 000 do +6 000) i Albania (z -26 000 do -1000). Natomiast nadwyżka migracji spadła w Azji i Afryce. Zmniejszył się głównie dla Syryjczyków (z +146,000 do +60 000), Afgańczyków (z +56,000 do +4,000) i obywateli Iraku (z +48,000 do +16,000).\nNiemieckie media, komentujące raport Federalnego Urzędu Statystycznego w Wiesbaden zwróciły uwagę, że malejąca liczba migracji z państw Unii Europejskiej niepokoi niemieckich przedsiębiorców. Co drugie nowe miejsce pracy w Niemczech obsadzane jest pracownikami z krajów UE, głównie z Polski i Rumunii. Rosnący dobrobyt i polepszające się warunki zatrudnienia w krajach Europy Środkowo-Wschodniej powoduje, że migracja z tych państw maleje.\nSkazani na zagraniczną siłę roboczą niemieccy przedsiębiorcy zmuszeni będą szukać siły roboczej w odległych zakątkach świata.\nŹródło: Federalny Urząd Statystyczny w Wiesbaden, Ansa, Die Welt