WARUNKI TECHNOLOGICZNO-EKONOMICZNE ZAGOSPODAROWANIA WODY TERMALNEJ W UNIEJOWIE ROZPRAWA DOKTORSKA - PDF Free Download\nWARUNKI TECHNOLOGICZNO-EKONOMICZNE ZAGOSPODAROWANIA WODY TERMALNEJ W UNIEJOWIE ROZPRAWA DOKTORSKA\nDownload "WARUNKI TECHNOLOGICZNO-EKONOMICZNE ZAGOSPODAROWANIA WODY TERMALNEJ W UNIEJOWIE ROZPRAWA DOKTORSKA"\n1 AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE WYDZIAŁ WIERTNICTWA, NAFTY I GAZU WARUNKI TECHNOLOGICZNO-EKONOMICZNE ZAGOSPODAROWANIA WODY TERMALNEJ W UNIEJOWIE ROZPRAWA DOKTORSKA AUTOR: MGR INŻ. ANETA SAPIŃSKA-ŚLIWA PROMOTOR: PROF. DR HAB. INŻ. ANDRZEJ GONET KRAKÓW, MAJ\n2 Dziękuję serdecznie mojemu promotorowi Panu Prof. Andrzejowi Gonetowi za cierpliwość i życzliwość oraz pomoc merytoryczną okazaną w trakcie pisania pracy. Pracę niniejszą dedykuję Mojemu mężowi Tomaszowi oraz dzieciom Wojtusiowi i Małgosi. 2\n3 SPIS TREŚCI 1. WPROWADZENIE TEZA PRACY CEL PRACY MODELOWANIE EKSPLOATACJI ZŁÓŻ WÓD TERMALNYCH MODELE ANALITYCZNE Proste modelowanie pola temperatury MODELOWANIE NUMERYCZNE Etapy modelowania zbiornika geotermalnego Dyskretyzacja i metody analizy numerycznej SYMULATOR NUMERYCZNY TOUGH Model matematyczny Warunki brzegowe i początkowe Wartość ciśnienia dennego BILANS ENERGII GEOTERMALNEJ ZAWARTEJ W SZKIELECIE SKALNYM I PRZESTRZENI POROWEJ SKAŁY ZBIORNIKOWEJ CZAS ŻYCIA UKŁADU GEOTERMALNEGO TECHNOLOGICZNE UWARUNKOWANIA BUDOWY ORAZ EKSPLOATACJI INSTALACJI GEOTERMALNYCH UTRATA CHŁONNOŚCI ZŁOŻA KOROZJA INSTALACJI WGŁĘBNEJ I POWIERZCHNIOWEJ WYTRĄCANIE I DEPONOWANIE OSADÓW Oszacowanie powstawania minerałów wtórnych w instalacjach geotermalnych Określanie tendencji wytrącania się węglanu wapnia i korozyjności za pomocą wybranych wskaźników MIKROFLORA BAKTERYJNA Polskie doświadczenia z zakresu występowania bakterii w wodach termalnych Francuskie doświadczenia z zakresu występowania bakterii w wodach termalnych MONITORING INSTALACJI GEOTERMALNEJ ORAZ WÓD TERMALNYCH ZASTOSOWANIE ROZWIĄZAŃ POPRAWIAJĄCYCH FUNKCJONOWANIE UKŁADU GEOTERMALNEGO Materiały odporne na korozję Ochrona inhibitorowa Kwasowanie strefy przyodwiertowej Testy czystości przed zatłaczaniem Osłona azotowa Parametry eksploatacji MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA CIEPŁA KASKADOWY ODBIÓR ENERGII BEZPOŚREDNIA I POŚREDNIA PRODUKCJA ENERGII ELEKTRYCZNEJ BEZPOŚREDNIE WYKORZYSTANIE CIEPŁA Ogrzewanie wnętrz Ogrzewanie termalnych basenów odkrytych Ogrzewanie w rolnictwie Ogrzewanie w przemyśle na przykładzie suszarnictwa Ogrzewanie na potrzeby odladzania i odśnieżania powierzchni Ogrzewanie rybnych stawów hodowlanych POŚREDNIE WYKORZYSTANIE CIEPŁA SZCZYTOWE OBCIĄŻENIA GRZEWCZE W CIEPŁOWNIACH GEOTERMALNYCH MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA WODY TERMALNEJ ORAZ SYSTEMU EKSPLOATACJI REKREACJA BALNEOLOGIA MINERAŁY\n4 5.4. KOSMETYKI WTŁACZANIE WODY TERMALNEJ DO WARSTW WODONOŚNYCH EKONOMICZNA OCENA PROJEKTÓW GEOTERMALNYCH OBLICZENIE WARTOŚCI OBECNEJ WARTOŚĆ BIEŻĄCA NETTO RYZYKO W PROJEKTACH GEOTERMALNYCH ANALIZA WRAŻLIWOŚCI ZESTAWIENIE ŹRÓDEŁ KOSZTÓW I PRZYCHODÓW MOŻLIWOŚCI POPRAWY WSKAŹNIKÓW EKONOMICZNYCH WPŁYW OTOCZENIA GEOLOGICZNE WARUNKI WYSTĘPOWANIA ENERGII GEOTERMALNEJ W UNIEJOWIE HISTORIA BADAŃ HYDROGEOLOGICZNYCH I WYNIKI WIERCEŃ W UNIEJOWIE ROZPOZNANIE GEOLOGICZNO-ZŁOŻOWE WÓD TERMALNYCH W UNIEJOWIE WŁAŚCIWOŚCI KOLEKTORSKIE SERII ZŁOŻOWEJ UNIEJOWA ZASOBY ZŁOŻA SYMULACJA EKSPLOATACJI ZŁOŻA GEOTERMALNEGO W UNIEJOWIE ZAŁOŻENIA Geometria złoża Ciśnienie denne w warunkach przepływu nieizotermicznego Rozkład parametrów złożowych BUDOWA MODELU CYFROWEGO ZŁOŻA WARUNKI POCZĄTKOWE I BRZEGOWE DLA MODELOWANYCH FRAGMENTÓW ZŁOŻA MODELOWANIE STANU NATURALNEGO ZŁOŻA KALIBRACJA MODELU ZAŁOŻENIA WIELOWARIANTOWYCH SYMULACJI EKSPLOATACJI WODY TERMALNEJ W UNIEJOWIE W warunkach aktualnych przy pełnym wykorzystaniu ciepła (prognoza 1) W warunkach zwiększonego pozyskania ciepła i niepełnego zatłaczania wody do złoża (prognoza 2) W warunkach zwiększonego pozyskania ciepła i pełnego zatłaczania wody do złoża (prognoza 3) PODSUMOWANIE SYMULACJI TECHNICZNE UWARUNKOWANIA EKSPLOATACJI CIEPŁOWNI W UNIEJOWIE SPADEK CHŁONNOŚCI WARSTWY ZŁOŻOWEJ W UNIEJOWIE KOROZJA INSTALACJI WGŁĘBNEJ I POWIERZCHNIOWEJ PRZEWIDYWANIE WYSTĄPIENIA NIEKORZYSTNYCH ZJAWISK W INSTALACJI GEOTERMALNEJ Określanie wskaźników nasycenia dla minerałów możliwych do wytrącenia Badanie wskaźników wytrącania się węglanu wapnia i korozyjności wody MOŻLIWOŚCI ZASTOSOWANIA NOWYCH ROZWIĄZAŃ W INSTALACJI GEOTERMALNEJ W UNIEJOWIE Ochrona inhibitorowa Osłona azotowa Miękkie kwasowanie Włókna szklane w nowym odwiercie PROPOZYCJE PROWADZENIA MONITORINGU CHEMIZMU WODY TERMALNEJ ORAZ BADAŃ ELEMENTÓW POWIERZCHNIOWEJ INSTALACJI CIEPŁOWNICZEJ MOŻLIWOŚCI ZAGOSPODAROWANIA WODY I CIEPŁA GEOTERMALNEGO W UNIEJOWIE ISTNIEJĄCY POTENCJAŁ ENERGETYCZNY INSTALACJI GEOTERMALNEJ AKTUALNE WYKORZYSTANIE WODY I CIEPŁA MOŻLIWOŚCI ZAGOSPODAROWANIA CIEPŁA MOŻLIWOŚCI ZAGOSPODAROWANIA WODY KONCEPCJA ROZBUDOWY SYSTEMU ASPEKT EKOLOGICZNY\n5 11. ANALIZA EKONOMICZNA ZAKŁADU CIEPŁOWNICZEGO W UNIEJOWIE OTOCZENIE MAKROEKONOMICZNE (OPIS SCENARIUSZY) KONSTRUKCJA WARIANTÓW ANALIZY EKONOMICZNEJ WARTOŚCI WSKAŹNIKA NPV ANALIZA WRAŻLIWOŚCI Scenariusz odniesienia Scenariusz pesymistyczny Scenariusz optymistyczny WNIOSKI LITERATURA SPIS TABEL SPIS RYSUNKÓW\n6 1. Wprowadzenie W ostatnich latach w Polsce obserwuje się coraz większe zainteresowanie zagospodarowaniem energii geotermalnej oraz wód termalnych. Lokalne zagospodarowanie energii daje możliwość uniezależnienia się od rynku paliw kopalnych wykorzystywanych w ciepłownictwie. W Polsce, ze względu na udokumentowane występowanie przede wszystkim niskotemperaturowych wód termalnych, ich zagospodarowanie ogranicza się do różnych systemów ciepłowniczych oraz na potrzeby rekreacji. Nowoczesne technologie umożliwiają sięganie po głębiej zalegające wody termalne o wyższych temperaturach, co umożliwia zagospodarowanie energii do produkcji prądu elektrycznego. W chwili obecnej w Polsce nie istnieje żadna elektrownia geotermalna. Zdolność produkcyjna zainstalowanych obecnie w Europie instalacji geotermalnych do wytwarzania energii elektrycznej wynosi 957,3 MW, natomiast moc zainstalowana instalacji grzewczych wykorzystujących wody termalne o niskiej i średniej entalpii wynosi 6600 MW. Każdego roku obserwuje się wzrost o około 50 MW tego typu instalacji (Antics, Sanner 2007). Polityka energetyczna UE ukierunkowana jest na zmniejszenie o 20% emisji CO 2, zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w całkowitym bilansie źródeł energii w roku 2020 do poziomu 20% oraz redukcję całkowitego zużycia energii o 20%. Ogólnoświatowe trendy w tym zakresie obejmują zagadnienia poruszone m.in. w protokole z Kioto, a ostatnio były tematem Konferencji Narodów Zjednoczonych w Sprawie Zmian Klimatu COP14, która odbyła się w grudniu 2008 r. w Poznaniu. Strategia i perspektywy rozwojowe europejskiej polityki energetycznej muszą już wykraczać poza rok 2060 w świetle przedstawionych prognoz wzrostu dwu- lub nawet trzykrotnego światowego zapotrzebowania na energię w tymże roku (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 221/23 z dnia ). Wykorzystywanie na szerszą skalę energii wód termalnych wymaga zastosowania nowych rozwiązań techniczno-technologicznych, gdyż składniki zawarte w wodach przyczyniają się do wywoływania procesów korozji i wytrącania osadów zarówno w powierzchniowych rurociągach jak i w odwiertach. Niezmiernie ważną jest analiza technologiczno-ekonomiczna, która wskazać może najkorzystniejsze rozwiązania dla danego przedsięwzięcia. Wody eksploatowane w Uniejowie są podziemnymi wodami termalnymi zalegającymi w utworach dolnej kredy Niżu Polskiego. Pomimo swoich udowodnionych właściwości balneologicznych nie są wodami leczniczymi w rozumieniu przepisów prawa (Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r.). W pracy opisano zagadnienia związane z interdyscyplinarną dziedziną, jaką jest eksploatacja i wykorzystanie wód termalnych. Zagadnienie to stanowi element geoenergetyki, działu nauki i techniki związanego z poszukiwaniem, udostępnianiem, pozyskiwaniem, przetwarzaniem, transportem i wykorzystaniem ciepła ziemi, a także jego magazynowaniem w strukturach geologicznych Teza pracy Poprzez zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych możliwa jest poprawa efektywności ekonomicznej podmiotu zajmującego się pozyskiwaniem oraz sprzedażą ciepła i wody termalnej w Uniejowie. 6\n7 W celu udowodnienia tezy: - wykonano geologiczno-złożową analizę występowania dolnokredowych wód termalnych, - wykonano symulacje eksploatacji złoża z wykorzystaniem numerycznego symulatora TOUGH2.0, - przeanalizowano techniczno-technologiczne problemy instalacji geotermalnej w Uniejowie, - wykonano analizy możliwości zagospodarowania wody termalnej oraz ciepła, - wykonano ekonomiczne analizy różnych rozwiązań przyjmując za kryterium wartość bieżącą netto wraz z analizą wrażliwości Cel pracy Mimo iż pierwsza polska ciepłownia geotermalna powstała na Podhalu w końcu XX wieku, istniejące systemy geotermalne borykają się z różnymi problemami natury techniczno-technologicznej, i w konsekwencji ekonomicznymi. Problemy te wynikają najczęściej z zastosowanej technologii zarówno na etapie wiercenia otworów jak i tworzenia systemu ciepłowniczego, które są często nieprzystosowane do warunków pracy ciepłowni. Według opinii w sprawie wykorzystania energii geotermicznej wydanej przez Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny w 2005 r., poszczególne etapy procesu technologicznego muszą zostać stopniowo poprawione i zracjonalizowane, aby koszty użytkowania energii geotermicznej były konkurencyjne. Obszar Niżu Polskiego, na którym zlokalizowana jest ciepłownia w Uniejowie stanowi perspektywiczny obszar pozyskiwania wód termalnych w Polsce. Powodzenie nowych instalacji geotermalnych jest uwarunkowane zastosowaniem odpowiednich rozwiązań techniczno-technologicznych, zapewniających jak największą sprzedaż ciepła. Głównym celem pracy jest zidentyfikowanie wpływu różnych rozwiązań technologicznych na efektywność ekonomiczną przedsięwzięcia. Przyjęte rozwiązania mają według autora największy wpływ na prawidłowe funkcjonowanie geotermalnych instalacji ciepłowniczych. Bezawaryjna praca systemu geotermalnego wpływa bezpośrednio na wynik finansowy przedsiębiorstw zajmujących się pozyskiwaniem oraz sprzedażą ciepła i/lub wody termalnej. Celem poznawczym jest możliwie wszechstronne rozpoznanie możliwości zagospodarowania wód termalnych. Dzięki takiemu zagospodarowaniu możliwe jest osiąganie zysków, które poprawią ekonomiczną stronę inwestycji geotermalnych. Zasadność tych celów jest podyktowana wcześniejszą analizą warunków hydrodynamicznych pracy złoża, z którego ujmowane są wody termalne w Uniejowie. 7\n8 2. Modelowanie eksploatacji złóż wód termalnych W zbiorniku wód termalnych zachodzi szereg zjawisk wiążących się z wymianą energii i masy. Zjawiska te determinowane są przestrzenną i dynamiczną zmiennością pola temperatury i ciśnienia w złożu. Zmianom może podlegać także chemiczna struktura skał i płynu złożowego. Dokładność modelowania matematycznego złoża wód termalnych zależy od przyjęcia założeń upraszczających w odniesieniu do fizycznych własności złoża i płynu. Założenia te mogą obejmować zmienność z temperaturą i ciśnieniem parametrów skał i wody takich jak np. gęstość, lepkość, ciepło właściwe, przewodność cieplna, a także zmienność koncentracji związków chemicznych z uwzględnieniem własności ośrodka przepuszczalnego, zmienność nasycenia gazami itp. Matematyczne modele, zawierające równania opisujące przykładowo wymienione zależności zmienności parametrów fizycznych i chemicznych, są skomplikowane i niejednokrotnie przydatne w praktyce tylko przy założeniu ich numerycznego rozwiązania. Uwzględnienie wielu zjawisk powoduje znaczną komplikację modeli, niejednokrotnie brak możliwości rozwiązania analitycznego, a także wydłużenie czasu realizacji obliczeń numerycznych. Celem modelowania złoża wód termalnych jest prognozowanie przepływu płynów i energii w złożu. Umożliwia ono projektowanie nowych zakładów ciepłowniczych bazujących na cieple geotermalnym i planowanie eksploatacji istniejących pod kątem warunków złożowych Modele analityczne Ze względu na złożoność i liczbę problemów związanych z eksploatacją wód termalnych istnieje wiele analitycznych opisów zjawiska. Poniżej przedstawiono wybrane z nich. Założono nieprzepuszczalne granice w stropie i spągu warstwy wodonośnej oraz udostępnienie odwiertem całej miąższości. Przy izotermicznym nieustalonym przepływie płynu w jednorodnym ośrodku przepuszczalnym, wg prawa Darcy ego opis złoża we współrzędnych radialnych przedstawili Matthews i Russel (1967), Grant i in. (1982) oraz Horne (1995): p 2 p p D 1 2 t r r r (2.1) w której D oznacza: D k (2.2) c a gdzie: p ciśnienie, Pa, c a współczynnik ściśliwości całkowitej, Pa -1. k współczynnik przepuszczalności skały zbiornikowej, m 2, współczynnik lepkości dynamicznej, Pas. Współczynnik ściśliwości całkowitej określa się ze wzoru: c a f 1 c r c (2.3) 8\n9 gdzie: c f współczynnik ściśliwości płynu, Pa -1, c r współczynnik ściśliwości skały, Pa -1. Wśród rozwiązań równania (2.1) jest zależność Theisa. Rozkład ciśnienia wokół odwiertu na podstawie (Grant i in. 1982) wyznaczyć można z wykorzystaniem wykładniczej funkcji całkowej (Dake 1978): za pomocą wzoru: x e Ei ( u) dx (2.4) x u 2 Q w r p( r, t) Ei 4 k b 4 D t (2.5) gdzie: p(r,t) spadek ciśnienia po czasie t w odległości r od osi otworu, Pa, Q strumień objętości eksploatowanej wody, m 3 s -1, w współczynnik lepkości dynamicznej, Pas, b miąższość warstwy wodonośnej, m, t czas, s. Wartość ciśnienia w sytuacji oddziaływania na warstwę wodonośną kilku odwiertów wyznaczana jest zgodnie z zasadą superpozycji, jako suma wpływu każdego z odwiertów w danym punkcie złoża przy założeniach jak dla pojedynczego odwiertu (Matthews, Russell 1967): gdzie: N liczba otworów. N i1 p( x, y, t) p x, y, t (2.6) Dla dubletu zbudowanego z otworu eksploatacyjnego i chłonnego zależność na dynamiczne ciśnienie w dowolnym punkcie złoża na podstawie (2.6) wyznaczyć można z zależności (Bear 1972): i p( r, t) p z 2 2 Q w r 2 r1 Ei Ei 4 k b 4 D t 4 D t (2.7) gdzie: p z ciśnienie złożowe, Pa. Model o parametrach skupionych oparty jest na równaniu przepływu masy (Axelsson 1989). Złoże wód termalnych zdefiniowane jest jako sieć zbiorników połączonych umownymi kanałami. Zaletą równań przedstawionych przez Axelssona (1994) jest brak konieczności dokładnego opisu budowy złoża oraz szybkość i prostota modelowania. Wymagane jednak jest zarejestrowanie wartości ciśnienia z okresu wcześniejszej eksploatacji. Na podstawie zarejestrowanych zmian ciśnienia i wydajności w czasie przeprowadza się kalibrację modelu, po której można dokonać prognozy. Brak w tym modelu analizy zmian temperatury w czasie, przez co model ten może być stosowany do szybkich, szacunkowych obliczeń. 9\n10 Proste modelowanie pola temperatury Prędkość przemieszczania się frontu chłodnego w złożu wody termalnej, zwłaszcza przy prowadzeniu eksploatacji za pomocą dubletu odwiertów, ma istotne znaczenie dla żywotności systemu. Znajomość prędkości przemieszczania się i położenia frontu wody wychłodzonej w złożu umożliwia określenie czasu przepływu schłodzonej wody do otworu eksploatacyjnego. Bilans energii w ośrodku porowatym dla przepływu jednofazowego przedstawia równanie w postaci jednowymiarowej dla przyjętej stałej wartości współczynnika przewodzenia ciepła złoża (Mercier, Faust 1975): 2 T 1 r (T) C r (T) T w (T) C w (T) T w (T) C w (T) T u 2 t x x gdzie: T temperatura, K, t czas, s, - współczynnik porowatości, -, r gęstość matrycy skalnej, kgm -3, w gęstość wody, kgm -3, C r ciepło właściwe matrycy skalnej, Jkg -1 K -1, C w ciepło właściwe wody, Jkg -1 K -1, u w prędkość filtracji wody, ms -1, - współczynnik przewodności cieplnej skał, Wm -1 K -1. w (2.8) Można założyć, że przemieszczanie się frontu chłodnego ma charakter tłokowy. Odzwierciedla to sytuację, w której przy założonym braku kondukcyjnej wymiany ciepła następuje gwałtowne przejście ze strefy wychłodzonej do strefy ciepłej. Front zaburzenia (pole temperatury) przemieszcza się zarówno przez szkielet skalny jak i przez płyn złożowy. Prędkość przemieszczania się frontu chłodnego jest w takim układzie mniejsza od prędkości przepływu płynu. Równanie (2.8) przyjmuje wtedy postać: u C t 1 r Cr w C w x T w w w T 0 (2.9) Rozwiązaniem równania (2.9) jest zależność wiążąca prędkość przemieszczania się frontu temperatury z prędkością przemieszczania się wody: v v T w w (2.10) 1 w C r Cr w Cw gdzie: v T prędkość przemieszczania się zaburzenia temperatury, ms -1, v w prędkość przemieszczania się wody, ms -1. Rozwiązanie równania (2.8), umożliwiające wyznaczenie rozkładu temperatury, musi uwzględniać przewodzenie ciepła w złożu. Wprowadzenie kondukcji powoduje złagodzenie przejścia od strefy ochłodzonej do strefy wygrzanej. Łagodność tego przejścia jest proporcjonalna do wartości współczynnika przewodzenia ciepła skał. Przy założeniu stałości ciepła właściwego i gęstości, wartość temperatury złoża w funkcji czasu i położenia 10\n11 11 określa zależność przedstawiona przez Carslawa i Jaegera (1950). Równanie opisujące położenie frontu chłodnego podczas eksploatacji dubletu geotermalnego oparto o bilans entalpii. Przedstawili je Gringarten i Sauty (1975): f w w r r w w r r w w r r f f t C C b C C b C C t Q t x ) ( (2.11) gdzie: x droga przebyta przez front wychłodzony, m, Q strumień objętości eksploatowanej i zatłaczanej wody, m 3 s -1, t f czas przebycia przez front chłodny odległości x pomiędzy otworami dubletu, s. Czas dotarcia frontu wychłodzonego do otworu eksploatacyjnego można określić zakładając drogę przebytą przez front wychłodzony równą odległości pomiędzy odwiertami dubletu. Może być to interpretowane jako okres żywotności dubletu przy określonych parametrach temperaturowych układu odbioru ciepła. Czas ten jest podany w postaci uwikłanej: f w w r r w w r r w w r r f t C C b C C b C C d t Q (2.12) W 1981 r. Sauty sformułował model uproszczony, zakładający izotropową poziomą jednorodną warstwę wodonośną przy braku cieplnego oddziaływania z formacjami zalegającymi ponad i poniżej niej. Czas przemieszczenia się frontu ochłodzonego pomiędzy otworem chłonnym a eksploatacyjnym w tym modelu wyznacza się z zależności (Sauty 1981): w w w w r r B C C C Q d b t (2.13) gdzie: d - odległość pomiędzy otworami dubletu, m. Wzory powyższe nie powinny być stosowane do określania prognoz celem dokumentowania zasobów. Nie dają możliwości uwzględnienia istotnych parametrów kształtujących warunki hydrotermalne w złożu (Kapuściński i in. 1997). Bardziej skomplikowany model analityczny przemieszczania się frontu temperatury w warstwie podczas zatłaczania ochłodzonej wody do złoża przedstawili Stopa i Wojnarowski (2002). Wpływ temperatury na prędkość propagacji frontu chłodnego w tym modelu, ujęty został dzięki uwzględnieniu temperaturowych zależności własności płynów złożowych i skał (gęstości i ciepła właściwego). Bilansowy model systemu geotermalnego uwzględnia zmienność ciśnienia, temperatury i składu mineralnego wody termalnej w złożu. Zmienność składu chemicznego zakłada dopływ wody o innym składzie chemicznym z sąsiadujących warstw. Oparty został o równania bilansu masy, bilansu energii i koncentracji związków chemicznych (Axelsson 2000). Model ten może znaleźć zastosowanie w przypadku złóż o stosunkowo małej objętości, ograniczonych po bokach i w spągu warstwą nieprzepuszczalną oraz warstwą półprzepuszczalną w stropie, umożliwiającą infiltrację wody o niższej temperaturze. Zastosowany może być do szacunkowych analiz małych złóż wód termalnych zwłaszcza w strefach wulkanicznych.\n12 2.2. Modelowanie numeryczne Złoże geotermalne charakteryzować może się niejednorodnością ośrodka skalnego, która przejawia się zmiennością przestrzenną takich parametrów jak porowatość, przepuszczalność, przewodność cieplna itp. Złoże opisują wielkości skalarne (porowatość absolutna, nasycenie) i wielkości wektorowe lub tensorowe (takie jak przepuszczalność czy przewodność hydrauliczna). Wartości niektórych parametrów mogą dodatkowo wykazywać anizotropię (np. współczynnik przewodzenia ciepła). Parametry ośrodka skalnego i płynów są zależne od czynników wiążących się z eksploatacją złoża, głównie od ciśnienia i temperatury. Rozwiązanie tak skomplikowanych zależności, stanowiących model matematyczny zjawisk zachodzących w złożu geotermalnym w ujęciu przestrzennym i dynamicznym, jest możliwe jedynie przy zastosowaniu metod numerycznych. Rozwijająca się technika komputerowa umożliwia symulacje eksploatacji z analizą zmian już nie tylko podstawowych parametrów termodynamicznych w czasie i przestrzeni, ale coraz bardziej skomplikowanych układów, z uwzględnianiem coraz większej liczby współzależnych parametrów Etapy modelowania zbiornika geotermalnego Budowa modelu matematycznego złoża wody termalnej składa się z trzech zasadniczych etapów: wykonania modelu koncepcyjnego złoża, modelu stanu naturalnego złoża i modelu eksploatacji (Bodvarsson in. 1986; Axelsson 1999). Model koncepcyjny bazuje na danych geologicznych dotyczących budowy złoża, pomiarach geofizycznych, geochemicznych oraz na testach otworowych. Model taki stosowany jest do wstępnego określenia możliwości eksploatacyjnych oraz do wskazania rejonów perspektywicznych. Model koncepcyjny jest ogólną charakterystyką złoża w zakresie kształtu, zasięgu i warunków brzegowych. Określa on parametry złożowe, do których należy zaliczyć kierunki przepływu, wartości ciśnienia i temperatury oraz własności fizyczne jak przepuszczalność, porowatość, pojemność cieplna skał i płynu złożowego, przewodność cieplna skał, lepkość oraz gęstość (Bodvarsson, Witherspoon 1989). Budowa modelu matematycznego stanu naturalnego złoża bazuje na modelu koncepcyjnym. Stan przed rozpoczęciem eksploatacji wyznaczany jest przez model stanu naturalnego. Model eksploatacji jest rozszerzeniem modelu stanu naturalnego o opis zmian wywołanych eksploatacją i/lub zatłaczaniem. W przypadku nowego złoża modeluje się zachowanie parametrów złożowych podczas symulowanej eksploatacji, które może być skorygowane w przyszłości na podstawie realnego układu. Dla złoża posiadającego już historię eksploatacji, wykonuje się symulację tego okresu na potrzeby kalibracji modelu, a następnie przedstawia się prognozę zmian parametrów eksploatacyjno-złożowych Dyskretyzacja i metody analizy numerycznej Dokonanie dyskretyzacji równań opisujących zjawiska zachodzące w złożu wody termalnej jak i parametrów ośrodka porowatego jest konieczne do opisu przepływu celem jego rozwiązania metodami numerycznymi. Obliczeń zmian parametrów w poszczególnych elementach w tak przekształconym ośrodku dokonuje się w kolejnych przedziałach czasowych. Elementy złoża sprowadza się do bloków siatki numerycznej, a czas eksploatacji do określonych kroków czasowych. Od liczby bloków w siatce numerycznej użytej w modelu zależy dokładność opisu złoża i parametrów związanych z przepływem masy. Liczba bloków ograniczona jest 12\n13 w praktyce mocą obliczeniową komputera oraz czasem realizacji symulacji. Dyskretyzacja zmiennych przestrzennych i czasu wnosi pewne niedokładności do matematycznego modelu rozpatrywanego procesu. W celu rozwiązywania skomplikowanych zagadnień w czasie i przestrzeni opracowano wiele metod numerycznych. Najbardziej rozpowszechnione są: metoda elementów skończonych, metoda różnic skończonych i metoda elementów brzegowych Symulator numeryczny TOUGH2.0 Symulator eksploatacji złoża wód termalnych TOUGH2.0 (Transport Of Unsaturated Groundwater and Heat) powstał w Lawrence Berkeley Laboratory przede wszystkim do modelowania złóż geotermalnych. Program ten wykorzystuje model matematyczny zdefiniowany równaniami różniczkowymi opisanymi poniżej, które rozwiązywane są za pomocą metody uogólnionych różnic skończonych (Pruess i in. 1999). TOUGH2.0 jest numerycznym symulatorem trójwymiarowego przepływu masy i ciepła dla wieloskładnikowego i wielofazowego płynu w ośrodku porowatym i szczelinowym. Program rozwiązuje równanie bilansu masy i energii. Dopływ płynu opisany jest prawem Darcy`ego z uwzględnieniem wielofazowości płynu a także dyfuzji masy we wszystkich fazach. Przepływ ciepła uwzględnia zarówno kondukcję jak i konwekcję. Opis warunków termodynamicznych bazuje na założeniu lokalnej równowagi wszystkich faz. Parametry płynu jak i ośrodka porowatego mogą być dowolnymi nieliniowymi funkcjami podstawowych parametrów termodynamicznych (Pruess i in. 1999). Parametry mieszaniny płynów takie jak nasycenie, lepkość, gęstość i entalpia właściwa są obliczane w trakcie symulacji dla każdego bloku modelu jako funkcje ciśnienia i temperatury. Zdefiniowane są one równaniami stanu Model matematyczny Równanie bilansu masy i energii dla przepływu płynu wielofazowego w złożu geotermalnym przedstawiono w postaci zależności (Finsterle, Pruess 1996; Moridis, Pruess 1998; Pruess i in. 1999): d dt κ κ κ M dvn dγn q dvn Vn Γn Vn F n (2.14) gdzie: V n dowolny podobszar złoża, n powierzchnia ograniczająca podobszar V n, M akumulacja masy lub energii w jednostce objętości, indeks określający składniki przepływającego płynu (woda, powietrze, H 2, CO 2 i inne związki chemiczne) dla =1..nk, =nk+1 oznacza równanie opisujące przepływ ciepła. F strumień masy lub ciepła, q wydajność źródła, n wektor normalny do powierzchni n skierowany do wewnątrz objętości V n. Akumulacja masy dla składników przepływającego płynu dana jest wzorem: κ κ M S ρ X (2.15) β β β β 13\n14 gdzie: indeks określający fazy w jakich występują składniki płynu (ciecz, para), współczynnik porowatości, -, S nasycenie fazą, -, gęstość fazy, kgm -3, X udział masowy składnika w fazie, -. Akumulację ciepła dla systemu wielofazowego opisuje zależność: M nk1 1 r C r T S e (2.16) gdzie: r gęstość skał, kgm -3, C r ciepło właściwe skały, Jkg -1 K -1, e energia wewnętrzna właściwa poszczególnej fazy, Jkg -1, T temperatura, K. Strumień masy opisuje zależność: F X F (2.17) Strumień ciepła zawiera składnik zarówno kondukcyjny jak i konwekcyjny, opisany jest zależnością: gdzie: - przewodność cieplna, Wm -1 K -1, h - entalpia właściwa fazy, Jkg -1. nk1 F λ T h F (2.18) Podstawowy model symulatora TOUGH2.0 uzupełniają równania, które opisują m. in. zależności lepkości i gęstości od ciśnienia i temperatury. W przypadku jednofazowego przepływu wody czystej podstawowymi zmiennymi są ciśnienie i temperatura, pozostałe parametry są zależnościami zmiennych podstawowych wyznaczanymi na podstawie zależności empirycznych. Układ równań dla takich założeń upraszcza się do postaci: d dt d dt ρ dv F n dγ q dv (2.19) w n w n n Vn Γn Vn 1 C T e dv λ T h F ndγ q dv (2.20) r r w w n w w n T n Vn Γn Vn k ρ F k P ρ g rw w w w w μ w (2.21) Zastosowana do rozwiązywania równań modelu matematycznego symulatora TOUGH2.0 metoda uogólnionych różnic skończonych polega na dyskretyzacji całego obszaru przepływu dostatecznie małymi regionami lub elementami i zastosowaniu bilansu masy i energii w każdym elemencie (Narasimhan,Witherspoon 1976; Yu-Shu Wu, Pruess 1998). 14\n15 Warunki brzegowe i początkowe Różniczkowe równania przepływu masy i ciepła wykorzystywane przez symulator TOUGH2.0 muszą być uzupełnione warunkami brzegowymi, przedstawiającymi zmiany ciśnienia i temperatury na brzegu analizowanego obszaru oraz warunkiem początkowym, opisującym rozkład tych parametrów w całym obszarze w chwili początkowej. Dla równań opisujących zjawiska zachodzące w złożu geotermalnym, najczęściej stosowane są warunki brzegowe Dirchleta, Neumanna i Cauchy ego (Pruess i in. 1999). Warunek brzegowy Dirchleta określa wartość ciśnienia i temperatury na brzegu obszaru. Przy dyskretyzacji zadawane są ich wartości w blokach siatki. Tego typu warunki opisują sytuację, gdy warstwa kontaktuje się bezpośrednio z powierzchniowym zbiornikiem wodnym lub posiada wychodnie na powierzchni terenu. Warunek brzegowy Neumanna opisuje dopływ płynów lub ciepła do złoża. W przypadku wystąpienia bariery nieprzepuszczalnej na brzegu obszaru brak jest dopływającego strumienia masy i/lub ciepła. Warunki Cauchy ego opisują zjawisko infiltracji na granicy obszaru złoża dla przepływu masy lub wnikania ciepła. Sytuacja taka może mieć miejsce w przypadku kontaktu złoża z warstwą półprzepuszczalną w stropie, przez którą następuje dopływ wody o temperaturze niższej niż w złożu Wartość ciśnienia dennego Podczas numerycznego modelowania eksploatacji otworowej rozmiar bloku ze zdefiniowanym odwiertem może znacznie przekraczać jego średnicę. Dlatego też ciśnienie obliczone w tym bloku różni się od ciśnienia dennego w odwiercie. Różnica ta zależy od wielkości bloku (Hadgu i in. 1995). W literaturze znaleźć można sposoby wyznaczania ciśnienia dennego w odwiercie dla przepływu ustalonego (Schwabe, Brand 1967). Przy założeniu, że obliczone ciśnienie w bloku równe jest średniemu ciśnieniu w części złoża reprezentowanej przez blok, można ciśnienie denne określić z zależności (Peaceman 1977; 1978): p blok p blok p w Q x 1 ln 2 k b r 2 w (2.22) W określaniu ciśnienia dennego w odwiercie zastosować można indeks produkcji: gdzie: x, y wymiary bloku, m. PI ln 2 k b (2.23) x y 1 r 2 w Dzięki temu uzyskuje się zależność (Coats i in. 1974): p blok p w Q PI (2.24) 15\n16 Wprowadzając ekwiwalentny promień bloku, tzn. promień, na którym ciśnienie w stanie ustalonym równe jest obliczonemu ciśnieniu w bloku, zależność na ciśnienie przyjmuje wtedy postać (Peaceman 1977; 1978): P blok P w Q r ln 2 k b r ek w (2.25) w której promień ekwiwalentny r ek dany jest wzorem: r ek, 2 x 0 (2.26) Kalibracja modelu złoża dokonywana jest w oparciu o wartość ciśnienia dennego, którą określa się na podstawie wyników z historii eksploatacji. Przy określaniu tego ciśnienia wykorzystuje się pomiary ciśnienia głowicowego. Należy w obliczeniach uwzględnić zmianę gęstości wody termalnej z temperaturą, mineralizację wody oraz straty ciśnienia podczas przepływu przez odwierty eksploatacyjne i chłonne Bilans energii geotermalnej zawartej w szkielecie skalnym i przestrzeni porowej skały zbiornikowej Dla określenia zasobów energii geotermalnej zbiornika dolnokredowego należy wykonać obliczenia bilansu masy i energii. Bilans masowy złoża o niskiej entalpii ma postać (Kjaran, Eliasson 1983): W b W W W (2.27) r w d gdzie: W b naturalny dopływ masy wody do złoża, kg, W r dopływ masy wody chłodnej z odwiertów chłonnych oraz ze źródeł naturalnych, kg, W w eksploatacja masy ze złoża z odwiertów produkcyjnych, kg, W d naturalny ubytek masy wody w strefie odpływu, kg. Bilans energii dla takiego złoża ma postać: h W h W h W h W b b r r w w d (2.28) gdzie: h entalpia płynu, Jkg -1. Energia zgromadzona w zbiorniku dolnokredowym jest sumą energii zgromadzonej w skale oraz energii zgromadzonej w wodzie. Zależność określająca całkowitą energię zgromadzoną w zbiorniku ma postać (Edwards i in. 1982; Kjaran, Eliasson 1983): Q z ( c (1 ) c ) T b A gdzie: c r ciepło właściwe skały zbiornikowej, Jkg -1 K -1, r gęstość skały zbiornikowej, kgm -3, - współczynnik porowatości,-, c w ciepło właściwe wody termalnej, Jkg -1 K -1, w gęstość wody termalnej, kgm -3, ΔT różnica temperatur między złożem, a otoczeniem, K, b miąższość warstwy wodonośnej, m, A powierzchnia złoża, m 2. r r w w (2.29) 16\n17 Dla określenia dopływu ciepła do zbiornika geotermalnego, które jest konieczne przy modelowaniu przepływu ciepła w złożu, wymagane jest określenie charakterystyki wymiany ciepła w ośrodku porowatym. Istnieją dwa sposoby transportu ciepła w ośrodku porowatym: kondukcja i konwekcja (Kjaran, Eliasson 1983). Kondukcja jest procesem przepływu ciepła w ośrodku skalnym spowodowanym gradientem temperatur. Opisana jest przez prawo Fouriera: gdzie: q gęstość strumienia ciepła, Wm -2, λ współczynnik przewodności cieplnej, Wm -1 K -1, T - gradient temperatury, Km -1. x T q (2.30) x W oparciu o wzór (2.30) wprowadzone zostało ogólne równanie kondukcyjnego transportu ciepła w układzie przestrzennym, które dla ośrodka jednorodnego o gęstości ρ i cieple właściwym c przybiera postać (Kapuściński, Rodzoch 2006): 2 T 2 x 2 T 2 y 2 T 2 z T t (2.31) gdzie: - współczynnik dyfuzji termicznej: c (2.32) Istnieją dwa typy konwekcji: swobodna i wymuszona. Wymiana ciepła za pomocą konwekcji naturalnej w porowatej warstwie wodonośnej spowodowana jest różnicą temperatur. Natomiast konwekcja wymuszona wywołana jest przez zewnętrze gradienty ciśnień i bardziej lub mniej jest niezależna od rozkładu temperatury. Najczęściej w złożu geotermalnym mamy do czynienia z obiema rodzajami konwekcji. Przy czym w złożach naturalnych dominuje konwekcja swoboda, a w złożach, w których prowadzona jest eksploatacja może przeważać konwekcja wymuszona. Do opisu procesu konwekcji wykorzystywana jest bezwymiarowa liczba kryterialna Rayleigha (Kjaran, Eliasson 1983; Kutasov 1999): R a w g w c w k T b gdzie: g przyspieszenie ziemskie, ms -2, α współczynnik termicznej rozszerzalności objętościowej wody, K -1, ΔT pionowy gradient temperatury, K, k współczynnik przepuszczalności dla wody, m 2, λ r współczynnik przewodności cieplnej skał nasyconych wodą, Wm -1 K -1, υ w współczynnik lepkości kinematycznej wody, m 2 s -1. r Na podstawie danych doświadczalnych wykazano, iż konwekcja wody w warstwie porowatej rozpoczyna się dla liczby kryterialnej Ra>40 (Kutasov 1999). (2.33) 17\n18 Stosunek strumienia ciepła przekazywanego na drodze konwekcji do strumienia ciepła przewodzonego określony jest za pomocą liczby kryterialnej Nusselta. Dla liczb Nusselta i Rayleigha istnieje zależność empiryczna (Kjaran, Eliasson 1983): Nu 2 3 Ra Jeśli przyjąć równość strumienia ciepła przewodzenia i konwekcji w stropie wartwy wodonośnej (spągu warstwy izolacyjnej), strumień ciepła skierowany pionowo może być określony jako strumień przewodnictwa w warstwie izolującej. Równanie Fouriera przyjmuje postać: oraz q T T (2.34) o przew 1 przew (2.35) q D b T T D gdzie: D miąższość warstwy izolującej, m, b miąższość warstwy wodonośnej, m, T o temperatura w stropie warstwy nadległej o niskiej przepuszczalności, K, T 1 temperatura w spągu warstwy zbiornika geotermalnego, K, λ przew, λ konw średnia przewodność cieplna skał, Wm -1 K -1. o konw 1 konw (2.36) Iloraz równania (2.35) i (2.36) pozwala określić bezwymiarową liczbę Nusselta (Długosz 1996): Nu q q konw 1 konw (2.37) przew h D przew 2.5. Czas życia układu geotermalnego W nawiązaniu do przytoczonych modeli konieczne wydaje się jasne zdefiniowanie czasu życia układu geotermalnego. W przypadku złóż geotermalnych można czas życia utożsamiać z długością życia dubletu geotermalnego. Długość życia dubletu geotermalnego definiowana jest jako czas, po którym temperatura wody z odwiertu produkcyjnego spadnie o 3 o C w wyniku przesuwania się frontu chłodnego. Przyjęcie takiej wartości jest uznawane za nie powodujące istotnych zmian w systemie dostarczającym ciepło dla użytkowników. Po tym okresie wymagane są prace adaptacyjne odbiorników ciepła dla utrzymania żądanych parametrów medium ogrzewającego (Ney 2001). W świetle zagospodarowania wody termalnej o stosunkowo niskiej temperaturze autor proponuje ogólną definicję długości życia dubletu geotermalnego dla przepływu nominalnego wody termalnej, jako czas, po którym nastąpi stała w czasie zmiana temperatury na głowicy geotermalnej, w wyniku dojścia frontu chłodnego, o najmniejszą wartość dokładności czujnika temperatury po uwzględnieniu błędu pomiaru. W przypadku wód termalnych o temperaturze poniżej projektowanych nominalnych parametrów zasilania sieci ciepłowniczej, nawet nieznaczny spadek temperatury powoduje wzrost udziału źródła szczytowego w ogólnym bilansie energetycznym, co przekłada się na wynik finansowy zakładu geotermalnego. 18\n19 W tym szczególnym przypadku geotermalnej sieci ciepłowniczej w Uniejowie, temperatura wody termalnej jest niższa niż zaprojektowana temperatura zasilania niskotemperaturowej sieci ciepłowniczej o parametrach 70/35 o C. 19\n20 3. Technologiczne uwarunkowania budowy oraz eksploatacji instalacji geotermalnych Praca geotermalnej instalacji ciepłowniczej, w której wykorzystuje się zmineralizowaną wodę termalną, związana jest najczęściej z trudnościami wynikającymi przede wszystkim z procesów korozji oraz wytrącania się i osadzania związków chemicznych. Znajomość szeregu rozwiązań techniczno-technologicznych pozwala na zapobieganie negatywnym procesom, jakie mogą mieć miejsce zarówno w instalacji powierzchniowej jak i w otworach. W poniższych podrozdziałach opisane zostaną zjawiska korozji, wytrącania i deponowania osadów wtórnych oraz wpływu mikroflory bakteryjnej na utratę chłonności złoża Utrata chłonności złoża Utratę chłonności można zdefiniować jako proces związany z kolmatacją strefy przyodwiertowej w odwiercie chłonnym, której objawem jest się wzrost ciśnienia zatłaczania wody do tego odwiertu. Utrata chłonności w zależności od konstrukcji odwiertu, warunków prowadzenia eksploatacji, może oznaczać dla różnych instalacji geotermalnych osiągnięcie różnych wartości ciśnień tłoczenia. Do tej pory nie została ustalona wartość bezpiecznego ciśnienia, przy którym należy bezwzględnie zaprzestać zatłaczanie. Te parametry są indywidualną cechą każdego złoża, przy określonych warunkach instalacyjno-ekspolatacyjnych. Dla zaprojektowanej geotermalnej instalacji ciepłowniczej najwyższe dopuszczalne ciśnienie zatłaczania wyznacza wytrzymałość tejże instalacji. Przykładowa analiza wpływu wybranych czynników na wielkość ciśnienia zatłaczania złoża wód termalnych w Pyrzycach w wybranym okresie została opisana w literaturze (Maliszewski 2004). Opiera się ona na metodach statystyki matematycznej wraz z nieliniową regresję danych ciepłowniczych. Nie brano pod uwagę zalecanych parametrów prowadzenia eksploatacji tj. określonego dla danej instalacji (złoża) wielkości poboru i ciągłości zatłaczania wody, jak również stałości schłodzenia wody (Parecki, Biernat 2007). Zatłaczanie wód termalnych po odebraniu ciepła jest metodą pozbycia się wykorzystanych wód, kiedy nie jest możliwy ich zrzut do cieków powierzchniowych. Ponadto dodatkową zaletą zatłaczania jest utrzymywanie ciśnienia złożowego (Kapuściński i in.1997). Czynniki wpływające na utratę chłonności można generalnie podzielić na trzy grupy: - zależne od złoża (m.in. skład fizykochemiczny wody termalnej, rozpuszczonych gazów, budowa i morfologia formacji geologicznej, ciśnienie złożowe), - zależne od budowy instalacji wgłębnej i powierzchniowej (m.in. konstrukcja dolnej części odwietu, zastosowane materiały w systemie obiegu wody termalnej, zastosowanie osłony azotowej w odwiercie eksplotacyjnym), - zależne od prowadzenia eksploatacji złoża (m.in. liczba przerw w pracy systemu geotermalnego). Aby określić jakie czynniki decydują o utracie chłonności, każde złoże i instalację ujmującą wody termalne należy rozpatrywać indywidualnie. 20\n21 Według Bradley a (1989) początkowa wielkość zatłaczania wody do odwiertu chłonnego zależy od efektywnej przepuszczalności, lepkości dynamicznej wody, miąższości warstwy chłonnej, promienia efektywnego odwiertu, ciśnienia złożowego i zatłaczania. Zasadniczym problemem związanym z zatłaczaniem wód do warstwy złożowej jest utrata chłonności. Literatura podaje różne przyczyny utraty chłonności. Soboń (1990) podzielił czynniki wpływające na proces zatłaczania do kolektora porowego na bezpośrednio i pośrednio wpływające na technologię zatłaczania. Bezpośredni wpływ na zatłaczanie mają takie czynniki jak m.in.: - zawartość fazy stałej w zatłaczanej wodzie, - zawartość gazów, - porowatość i przepuszczalność kolektora chłonnego, - ciśnienie płynów złożowych w kolektorze chłonnym, - temperatura zatłaczanej wody, - stopień uszkodzenia strefy przyodwiertowej w wyniku procesu wiercenia, - konstrukcja dolnej części odwiertu chłonnego. Czynniki pośrednio wpływające na proces zatłaczania to: - zmiana przekroju rur na skutek osadzania się związków chemicznych, - kolmatacja filtra, - kolmatacja strefy przyodwiertowej w wyniku prowadzenia iniekcji wody z zawartością fazy stałej, - zmiana chropowatości rur stalowych w wyniku korozji. Wright i Chilingarian (1989) oraz Collins (1975) zwiększenie się ciśnienia tłoczenia wody do odwiertu chłonnego, a tym samym utratę chłonności, przypisują następującym czynnikom: - ograniczonej strukturze geologicznej (zamknięta pustka), - pęcznieniu iłów, - tworzeniu i depozycji nierozpuszczalnego materiału w złożu, - przemieszczaniu się cząstek ze złoża spowodowanym rozpuszczaniem się lepiszcza skał (cząstki takie zamykają kanały porowe redukując przepuszczalność), - obecności zawieszonych cząstek stałych w wodzie, które zatykają pory redukując przepuszczalność. Utrata chłonności może być związana z jednym lub kilkoma jednocześnie czynnikami. Szczegółowy opis wcześniej wymienionych czynników odpowiedzialnych za utratę chłonności przedstawił Nagy (2001), który klasyfikuje cząstki zawieszone na: - cząstki adherentne (przyklejają się do powierzchni ciała stałego lub tworzą film pokrywający powierzchnię skały), - cząstki nieadherentne, - cząstki, które mogą być adherentne lub nieadherentne w zależności od okoliczności (ił, produkty korozji, bakterie, związki chemiczne). 21\n22 Największy udział we wszystkich opisanych wyżej trzech zjawiskach mają cząstki adherentne. Istnieje pogląd, że wodę z nieadherentnymi cząstkami o średnicach mniejszych od średnicy kanału porowego można bez szkody wtłaczać do złoża. Jeżeli zawieszone cząstki stałe zawierają wyłącznie piasek, to zwykle mogą być bez przeszkód przefiltrowane przez złoże bez utraty chłonności. Inaczej jest w przypadku obecności w zawiesinie iłu lub mułu (nawet bardzo drobnego). Takie cząstki tworzą filtr nieprzepuszczalny, znacznie obniżając chłonność. Woda nie powinna zawierać żadnych cząstek adherentnych. Jeżeli brak jest informacji odnośnie ich istnienia, zawsze należy założyć, iż takie cząstki będą się w złożu wytracać. Zaleca się generalnie utrzymanie zawartości cząstek stałych na poziomie poniżej 2 mgdm -3 w celu utrzymania chłonności przez dłuższy czas (Nagy 2001). W literaturze spotyka się wiele opracowań, wg których czynnikiem odpowiedzialnym za utratę chłonności uważa się przede wszystkim wytrącanie fazy stałej z wód termalnych (Wright, Chilingarian 1989; Nagy 2001; Seibt, Kellner 2003; Ungemach 2003). Przyjmuje się, że najważniejszym czynnikiem, na który wpływ ma przedsiębiorca, jest ograniczenie ilości wytrącanych cząstek stałych (Wright, Chilingarian 1989). Wright i Chilingarian (1989) jako ważniejsze przyczyny wytrącania się cząstek stałych przyjmują: - piaszczenie odwiertu produkcyjnego, - przedawkowanie środków chemicznych, - niekompatybilność wody zatłaczanej i złożowej (rodzimej), - dopływ powietrza do systemu geotermalnego, - dopływ wody niekompatybilnej z innej warstwy, - flokulacja cząstek za systemem filtrów. Ungemach (2003) dodatkowo przywołuje takie czynniki jak: - drobna migracja cząstek w obrębie złoża, - pułapka gazów, - zmiany termodynamiczne (ciśnienia i temperatury) wywoływane przez proces zatłaczania, - wielkość natężenia przepływu zatłaczanej wody. Seibt i Kellner (2003) za najważniejsze czynniki odpowiedzialne za wytrącanie cząstek stałych uważają: - uwalnianie się cząstek w wyniku erozji, - chemiczną nietolerancję zatłaczanych i schłodzonych wód z wodami termalnymi warstwy chłonnej, - wprowadzenie produktów korozji z obiegu wody termalnej, - techniczne niedoskonałości instalacji. Wright i Chilingarian (1989) za możliwe problemy wywołane obecnością stałych cząstek uważają m.in. osadzanie się wytrąconych cząstek wewnątrz rur systemu tłocznego, zatykanie kanałów porowych i zmniejszenie przepuszczalności, tworzenie dodatkowego nieprzepuszczalnego filtru w złożu. Typy uszkodzeń wywołanych przez cząstki stałe opisane zostały także przez Barkmana i Davidsona (1972). 22\n23 3.2. Korozja instalacji wgłębnej i powierzchniowej Korozja jest destrukcyjną interakcją fizykochemiczną między materiałem i agresywnym środowiskiem, z którym się styka. Korozja powoduje zmianę właściwości materiału, skutkującą zmianą jego funkcji i jego środowiska (Amalhay i in. 1994b). Czynniki fizyczne i chemiczne wpływające na korozję w wodach termalnych zostały szeroko opisane w literaturze m.in. przez: Ellis i in. (1981, 1999); Roscoe (1990); Andritsosa i in. (2008). Do najistotniejszych czynników chemicznych należą: H +, Cl -, H 2S/HS -, SO 4 2-, O 2, CO 2/HCO 3 -. Wśród czynników fizycznych znaleźć można: prędkość przepływu, temperaturę i ph. Rodzaje i przyczyny powstawania korozji metali w środowisku wód termalnych przedstawiono w tabeli 3.1. Korozyjność wód termalnych zmienia się znacznie w zależności od ich składu fizykochemicznego. Znając procesy korozji, wymagane jest zastosowanie w instalacjach geotermalnych odpowiednich materiałów i urządzeń oraz określenie i prowadzenie działań zapobiegających powstawaniu korozji (Ungemach 2004a; 2004b; Andritsos i in. 2008). Ze względu na dostępność, niskie koszty, łatwą podatność na obróbkę i właściwości fizyczne najczęściej rury okładzinowe i filtry wykonywano ze stali. Materiał ten jednak jest podatny na agresywne środowisko wód termalnych, czego następstwem jest są uszkodzenia rur i i filtrów (Roscoe 1990). W instalacji geotermalnej korozja może powodować: - zmniejszenie żywotności odwiertów geotermalnych i instalacji powierzchniowej nawet o połowę zakładanego czasu pracy, - ryzyko uszkodzenia ścian rur okładzinowych, a tym samym możliwość mieszania się wód termalnych z innymi wodami, - formowanie się i osadzanie związków chemicznych na ścianie wewnętrznej rur okładzinowych, co powoduje zmniejszenie chłonności. Dobór odpowiednich materiałów wykorzystywanych w kontakcie z wodą geotermalną był przedmiotem cyklicznych badań na Podhalu (Banaś i in. 2007). Autorzy Ellis (1981), Ellis i Conover (1981) stworzyli system klasyfikacji korozyjności wód termalnych ze względu na ich podatność na korozję w stosunku do zastosowanych materiałów. W systemie tym wody termalne zostały podzielone na 6 klas ze względu na skład chemiczny płynów oraz agresywność korozyjną w stosunku do stali węglowej i innych materiałów. Badano takie parametry jak: całkowite stężenie jonów korozyjnych wyrażone w ppm (Total Key Species - TKS), zawartość chlorków, ph i temperaturę płynu na wypływie. Całkowite stężenie jonów korozyjnych stanowi suma rozpuszczonych cząstek stałych takich jak: chlorki, siarczany, węglany, wodorowęglany, specjacje siarczków i specjacje amonowe. W większości wód termalnych na całkowite stężenie jonów korozyjnych składają się przeważnie jony Cl -, SO 4 2- i HCO 3 -. System ten pozwala na ocenę podatności korozyjnej wody, co umożliwia już na etapie projektowania dobrać odpowiednie materiały i technologie, a tym samym pozwala uniknąć dodatkowych kosztów związanych z modernizacją instalacji. Należy jednak dla każdego złoża indywidualnie prowadzić badania korozyjności i monitorować typowe dla danych warunków problemy. Niskotemperaturowe zasoby wód termalnych zostały podzielone na dwie podgrupy Va i Vb (tabela 3.2). System ten stanowi poszerzoną wersję systemu zaproponowanego przez DeBerry, Ellisa i Thomasa (1978). 23\n24 Tabela 3.1. Rodzaje i przyczyny korozji różnych gatunków metali w środowisku wód termalnych (zmodyfikowana na podstawie Nagy 2001) Materiał Formy korozji Parametry środowiska Ograniczenia i środki ostrożności ph nagły wzrost szybkości korozji dla ph<6 nagły wzrost szybkości korozji dla stężenia jonów chlorki ogólna chlorkowych powyżej 2% szybkość przepływu należy ograniczyć przepływ od 1,524 do 2,134 ms -1 Stal miękka i niskostopowa Stal ferrytyczna Stal austenityczna Stal martenzytyczna i żeliwo stopowe Stopy tytanowe Stopy niklowe Stopy miedziane wżerowa, szczelinowa siarczkowa naprężeniowa ogniwo galwaniczne wżerowa, szczelinowa naprężeniowa wżerowa, szczelinowa miedzyziarnowa siarczkowa naprężeniowa, pozostałe rodzaje korozji jak dla stali austenitycznej wżerowa, szczelinowa ogniwo galwaniczne wżerowa, szczelinowa wżerowa, ogólna temperatura chlorki wytrącone osady H 2S temperatura kontakt z bardziej szlachetnymi metalami chlorki wytrącone osady wolny przepływ lub stagnacja tlen chlorki, temperatura chlorki tlen, temperatura wytrącone osady wolny przepływ lub stagnacja tlen chlorki, temperatura H 2S, temperatura naprężenia, twardość chlorki, temperatura, ph kontakt z bardziej szlachetnym metalem chlorki, temperatura H 2S, chlorki, temperatura amoniak, ph podatność wzrasta ze wzrostem temperatury i stężenia chlorków należy usunąć wytraconye osady i nie dopuszczać do tworzenia się nowych wystąpienie tego typu korozji już przy bardzo niskich stężeniach H 2S ryzyko wystąpienia korozji jest większe w niskich temperaturach unikać połączeń typu katodowego ogólnie podatność wzrasta ze wzrostem stężenia i temperatury nie dopuszczać do tworzenia się osadów należy unikać wolnych przepływów i warunków stagnowania silnie zwiększa podatność na korozję zastosować właściwe spawanie i obróbkę cieplną zależnie od występowania innych czynników korozja szczelinowa może wystąpić przy stężeniu Cl - 5 ppm, O 2100 ppb i temperaturze t60 o C jak dla stali ferrytycznej unikać tworzenia się osadów należy unikać wolnych przepływów i warunków stagnowania tlen silnie zwiększa podatność na korozję unikać przez właściwe spawanie i dobór procedur obróbki cieplnej intensywniejsza korozja przy niskich temperaturach należy używać niski stan naprężeń dla materiałów maksymalna temperatura dla której obserwuje się odporność stopu zależy od ph i zawartości chlorków możliwość wywołania wodorowej korozji pęcherzykowej podobnie jak stale nierdzewne z wyjątkiem stopów bardziej odpornych na korozję szczelinową; wysokie wydajności przepływu stężenie H2S już o wartości 0,1 ppm może wywołać korozję zależnie od ph i rodzaju stopu 24\nKoncepcja rozwoju geotermii w Polsce Słupsk,\nKoncepcja rozwoju geotermii w Polsce Słupsk, 22.11.2005 J. Błażejewski, Z. Bociek, W. Górecki, N. Maliszewski, K. Owczarek, A. Sadurski, J. Szewczyk, M. Śliwińska Energia geotermiczna energia odnawialna,\nZastosowanie programu DICTRA do symulacji numerycznej przemian fazowych w stopach technicznych kontrolowanych procesem dyfuzji" Roman Kuziak\nZastosowanie programu DICTRA do symulacji numerycznej przemian fazowych w stopach technicznych kontrolowanych procesem dyfuzji" Roman Kuziak Instytut Metalurgii Żelaza DICTRA jest pakietem komputerowym\nPOTENCJAŁ I PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA ZASOBÓW GEOTERMALNYCH W POLSCE WSPIERANIE PRZEZ PIG PIB ROZWOJU GEOTERMII ŚREDNIOTEMPERATUROWEJ W POLSCE\nPOTENCJAŁ I PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA ZASOBÓW GEOTERMALNYCH W POLSCE WSPIERANIE PRZEZ PIG PIB ROZWOJU GEOTERMII ŚREDNIOTEMPERATUROWEJ W POLSCE Program Geologia Złożowa i Gospodarcza Zespół Wód Uznanych\nWGGIOŚ Egzamin inżynierski 2014/2015 WYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: GÓRNICTWO I GEOLOGIA\nWYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: GÓRNICTWO I GEOLOGIA RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2014/2015 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Geologia ogólna\nBadania naturalnego pola temperatury gruntu w rejonie aglomeracji poznańskiej i przykład ich zastosowania\nBadania naturalnego pola temperatury gruntu w rejonie aglomeracji poznańskiej i przykład ich zastosowania Konferencja Przemarzanie podłoża gruntowego i geotermiczne aspekty budownictwa energooszczędnego\n1. BILANSOWANIE WIELKOŚCI FIZYCZNYCH\n1. BILANSOWANIE WIELKOŚCI FIZYCZNYCH Ośrodki materialne charakteryzują dwa rodzaje różniących się zasadniczo od siebie wielkości fizycznych: globalne (ekstensywne) przypisane obszarowi przestrzeni fizycznej,\nNOWOCZESNE TECHNOLOGIE ENERGETYCZNE Rola modelowania fizycznego i numerycznego\nPolitechnika Częstochowska Katedra Inżynierii Energii NOWOCZESNE TECHNOLOGIE ENERGETYCZNE Rola modelowania fizycznego i numerycznego dr hab. inż. Zbigniew BIS, prof P.Cz. dr inż. Robert ZARZYCKI Wstęp\nZapora ziemna analiza przepływu ustalonego\nPrzewodnik Inżyniera Nr 32 Aktualizacja: 01/2017 Zapora ziemna analiza przepływu ustalonego Program: MES - przepływ wody Plik powiązany: Demo_manual_32.gmk Wprowadzenie Niniejszy Przewodnik przedstawia\nOptymalne technologie wiertnicze dla ciepłownictwa geotermalnego w Polsce\nOptymalne technologie wiertnicze dla ciepłownictwa geotermalnego w Polsce Tomasz Śliwa (sliwa@agh.edu.pl), Aneta Sapińska-Śliwa, Rafał Wiśniowski AGH Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Wydział Wiertnictwa,\nQ strumień objętości, A przekrój całkowity, Przedstawiona zależność, zwana prawem filtracji, została podana przez Darcy ego w postaci równania:\nFiltracja to zjawiso przepływu płynu przez ośrode porowaty (np. wody przez grunt). W więszości przypadów przepływ odbywa się ruchem laminarnym, wyjątiem może być przepływ przez połady grubego żwiru lub\nZUŻYCIE ENERGII DO OGRZEWANIA LOKALU W BUDYNKU WIELORODZINNYM. Paweł Michnikowski\nZUŻYCIE ENERGII DO OGRZEWANIA LOKALU W BUDYNKU WIELORODZINNYM Paweł Michnikowski W publikacji przedstawiono: dynamiczne metody wyznaczania zużycia energii do ogrzewania lokalu, prostą metodę godzinową,\nAerodynamika I Efekty lepkie w przepływach ściśliwych.\nAerodynamika I Efekty lepkie w przepływach ściśliwych. przepłw wokół profilu RAE-2822 (M = 0.85, Re = 6.5 10 6, α = 2 ) Efekty lepkie w przepływach ściśliwych Równania ruchu lepkiego płynu ściśliwego Całkowe\nAnaliza wymiarowa jest działem matematyki stosowanej, którego zadaniem jest wyznaczenie, poprawnej pod względem wymiarowym, postaci wzorów fizycznych.\nAnaliza wymiarowa Prof. dr hab. Małgorzata Jaros, prof. SGGW Analiza wymiarowa jest działem matematyki stosowanej, którego zadaniem jest wyznaczenie, poprawnej pod względem wymiarowym, postaci wzorów fizycznych.


Rok Szczura - Wydawnictwo Dwie Siostry\nRok Szczura to pełna gorzkiego humoru i przejmującej szczerości powieść o radzeniu sobie ze stratą i smutkiem – a także o dojrzewaniu do wrażliwości na uczucia innych.\nStoimy na czerwonym świetle. Widzę je przez zalaną deszczem przednią szybę: raz zamazane, raz wyraźne, zamazane, wyraźne. Wycieraczki miarowo przesuwają się w lewo i w prawo. Pod sygnalizatorem, bezpośrednio przed nami, zatrzymał się karawan. Staram się na niego nie patrzeć.\nMoje palce zachowują się tak, jakby nie należały do mnie, tylko do kogoś innego. Skubią nitkę z rękawa, obciągają spódniczkę, by więcej zasłaniała. Dlaczego ją w ogóle włożyłam? Na pogrzeb jest o wiele za krótka. Przez to milczenie zaczyna mnie ogarniać panika, ale nie wiem, co powiedzieć. Nic nie przychodzi mi do głowy.\nZerkam ukradkiem na tatę. Jego pusta twarz nadal przypomina maskę. O czym myśli? O mamie? Może też się gorączkowo zastanawia, co powiedzieć, tak jak ja.\n— Zapnij pasy — mówię w końcu, zbyt głośno.\nWzdryga się i rzuca mi zdziwione spojrzenie, jakby zapomniał, że w ogóle istnieję.\nGłupio się czuję. Jakbym mu przerwała coś ważnego.\n— Pasy — mruczę pod nosem i czuję, że płoną mi policzki.\n— A, tak. — I po chwili: — Dzięki.\nAle wiem, że myślami jest gdzie indziej. Zdaje się, że bierze udział w jakiejś innej rozmowie, której ja nie słyszę. Pasów nie zapina.\nSiedzimy obok siebie jak dwa posągi, szare i zimne, na tylnym siedzeniu samochodu.\nJesteśmy prawie na miejscu. Gdy parkujemy przed kościołem, tata kładzie mi rękę na ramieniu i spogląda w oczy. Twarz ma bladą, czoło zmarszczone.\n— Dobrze się czujesz, Pearl?\nGapię się na niego. Naprawdę nie stać go na więcej?\n— Tak — odpowiadam w końcu.\nWysiadam z samochodu i nie czekając na niego, wchodzę do kościoła.\nA tu się okazuje, że wcale nie. W tle nie rozbrzmiewa złowieszcza muzyka, jak na filmach. Nie pojawiają się żadne znaki ostrzegawcze. Nawet czarny kot nie przebiega przez drogę. „Stój” — mówiła mama. „Poczekaj, aż ktoś inny przejdzie pierwszy”.\nOstatni raz widziałam ją w kuchni, z fartuchem na wielkim brzuchu, otoczoną formami do pieczenia i miskami, pootwieranymi torbami cukru i mąki. Gdyby nie przekleństwa, którymi obrzucała stary piekarnik, buchający prosto na nią kłębami czarnego dymu, sprawiałaby wrażenie prawdziwej bogini domowego ogniska.\n— Mamo — spytałam niepewnie — co robisz?\nOdwróciła się w moją stronę. Była czerwona jak burak, a rude włosy, bardziej rozczochrane niż zwykle, miała tu i ówdzie przyprószone mąką.\n— Tańczę tango, Pearl! — wrzasnęła i zamachnęła się na mnie drewnianą łyżką. — Uprawiam pływanie synchroniczne. Biję w dzwon. Nie widzisz?\n— Tylko pytałam — odparłam. — Po co się od razu tak wściekać?\nTo nie było rozsądne. Mama sprawiała wrażenie, że zaraz wybuchnie.\n— Piekę pieprzone ciasto.\nTyle że nie powiedziała „pieprzone”.\n— Ty? Przecież nie umiesz — zauważyłam.\nRzuciła mi spojrzenie, od którego farba zeszłaby ze ściany, gdyby nie odpadła sama jakieś sto lat temu.\n— W tym piecu chyba diabli mieszkają!\n— Ale to chyba nie moja wina, co? Sama się uparłaś, żeby się przeprowadzić do tej ruiny, gdzie nic nie działa. W starym domu przynajmniej piekarnik był bez zarzutu. I dach nie przeciekał. A grzejniki naprawdę grzały, a nie tylko wydawały odgłosy.\n— Dobra, już dobra. Jeden zero dla ciebie. — Mama przyglądała się jasnoczerwonej prędze na swojej dłoni.\n— Może ją włóż pod zimną wodę.\n— Owszem, dziękuję ci, Pearl — warknęła — za tę cenną poradę lekarską.\nA jednak, wciąż klnąc pod nosem, podeszła do zlewu.\n— Czy kobiety w ciąży nie powinny przypadkiem być pogodne i spokojne? Promieniować wewnętrznym światłem i tak dalej?\n— Nie. — Skrzywiła się, włożywszy rękę pod kran. — Powinny być grube i często ulegać wahaniom nastroju.\n— Aha. — Stłumiłam uśmiech — trochę dlatego, że było mi jej żal, a trochę dlatego, że nie wiedziałam, gdzie w końcu wyląduje ta łyżka, jeśli tego nie zrobię.\nZ holu dobiegło parsknięcie.\n— Myślisz, że nie wiem, z czego się śmiejesz? — krzyknęła mama w tamtą stronę.\nW drzwiach ukazała się głowa taty.\n— Ja? Ja się śmieję? — spytał, spoglądając na nią wzrokiem niewiniątka. — To nie byłem ja. Ja dopiero wszedłem i właśnie zamierzałem ci pogratulować, jak doskonale radzisz sobie z wahaniami nastroju.\nMama spojrzała na niego wilkiem.\n— Chociaż, o ile pamiętam — dodał, trzymając się poza jej zasięgiem — to przed ciążą też szło ci to nie najgorzej.\nPrzez chwilę myślałam, że rzuci w niego ciężkim rondlem. Ale nie. Stała tylko na środku kuchennego pobojowiska, wśród skorupek od jajek i rozsypanego kakao, i śmiała się tak, że łzy ciekły jej po twarzy, a my nie wiedzieliśmy, czy tak serio to się śmieje, czy płacze. Tata podszedł i wziął ją za ręce.\n— Lepiej usiądź, dobrze? — Poprowadził ją do krzesła. — Zrobię ci herbaty. Miałaś się oszczędzać.\n— Te cholerne hormony. — Mama otarła oczy.\n— Jesteś pewna, że to tylko hormony? — Tata usiadł obok niej.\nMinę miał niespokojną. — Poza tym nic ci nie jest?\n— Daj spokój. Nie panikuj — odparła z uśmiechem. — Czuję się dobrze. Naprawdę. Tylko… Zresztą sam widzisz. Jestem już tak ogromna, że powinni mi nadać oddzielny kod pocztowy. Bóg jeden wie, jak będę wyglądać za kolejne dwa miesiące. A moje nogi? Spuchnięte w kostkach jak banie. To strasznie denerwujące.\n— Ale później sama przyznasz, że było warto się pomęczyć — stwierdził tata.\n— Wiem — odparła, składając ręce na brzuchu. — Nasza mała Rose. Będzie tego warta.\nSiedzieli i uśmiechali się do siebie tak słodko, że aż się niedobrze robiło.\n— No tak, pewnie — wtrąciłam złośliwie. — Zarwane noce, śmierdzące pieluchy. Warto jak cholera.\nZdjęłam z oparcia krzesła swoją kurtkę i odwróciłam się do wyjścia.\n— Wychodzisz? — spytała mama.\n— Tak. Umówiłam się z Molly.\n— Pearl, zaczekaj — powiedziała. — Chodź no tu do mnie.\nUśmiechnęła się i wyciągnęła ręce, jak to ona. Niezależnie od tego, jak bezsensownie by się zachowała i jak bardzo człowiek by się starał jej nie wybaczyć, zawsze potrafiła go udobruchać.\n— Przepraszam, kochanie. Niepotrzebnie na ciebie krzyknęłam. Mam potworną migrenę, co nie oznacza, że powinnam się na tobie wyładowywać. Okropna ze mnie jędza.\n— Wybaczysz mi?\nWsadziłam palec do miski, zgarnęłam trochę surowego ciasta i oblizałam. Smakowało zdumiewająco dobrze.\nPochyliłam się nad jej ogromnym brzuchem i cmoknęłam ją w policzek.\n— Połóż się może na chwilę. Obejrzyj coś głupiego w telewizji, co? Daj temu biednemu dzieciakowi trochę spokoju.\nZaśmiała się i wzięła mnie za rękę.\n— Napij się jeszcze ze mną herbaty przed wyjściem.\n— Naprawdę nie mogę. Idziemy do kina, Molly zarezerwowała bilety.\n— Ścisnęłam ją za rękę. — Napijemy się, jak wrócę.


Sklep medyczny - Opatrunek - Katalog Stron Dziennika Internautów\nOpatrunek.pl posiada w ofercie materiały opatrunkowe, w tym opatrunki, pieluchomajtki, gaziki opatrunkowe oraz majtki chłonne. Asortyment medyczny w sklepie online obejmuje tlenoterapię, akcesoria dla diabetyków, pulsoksymetry oraz cewniki. Skorzystaj z oferty sklepów medycznych internetowych, w których zakupisz maseczki, rękawiczki jednorazowe oraz jednorazowy sprzęt medyczny. Hurtownie medyczne, online, to również kremy na odparzenia i żele intymne. Asortyment medyczny online obejmuje wkładki urologiczne.\nKategorie: Medycyna Tagi: materiały opatrunkowe , pieluchy dla dorosłych , cewniki , majtki chłonne\nSklep medyczny - Opatrunek


Watford Fc - nowinkitransferowe.pl\nTAG - WATFORD FC\nOficjalnie: Roberto Pereyra ponownie wzmacnia Udinese Calcio\nOficjalnie: Pervis Estupinan zagra w Villarrealu\n22-latek wzmocnił Żółtą Łódź Podwodną dowodzoną przez Unaia Emery'ego. Villarreal za pośrednictwem swojej oficjalnej strony internetowej poinformował o pozyskaniu na zasadzie transferu definitywnego Pervisa Estupinana z Watfordu. Lewy obrońca po pozytywnym przejściu testów medycznych związał się z nowym pracodawcą kontraktem obowiązującym aż do 30 czerwca 2027 roku. Kwota tej transakcji wyniosła niespełna 16,5 miliona euro, co jest sporą inwestycją. Piłkarz ten nie miał okazji zagrać w Premier League, gdyż od czasu przejścia z LDU Quito w 2017 roku, był on w celu złapania większej liczby minut, wypożyczany do Hiszpanii, gdzie jego poczynania w barwach między innymi Osasuny Pampeluna mogły imponować na tyle, by wzbudzić podziw u większych zespołów. Ponadto, Żółtą Łódź Podwodną opuści niegdyś zawodnik Liverpoolu, Alberto Moreno, a włodarze w defensorze spadkowicza upatrzyli sobie jego godnego zastępcę. Pervis Estupinan w kampanii 2019/2020 wystąpił w barwach ekipy z Pampeluny w 39 spotkaniach. W ich trakcie strzelił jedną bramkę i zanotował 7 asyst. Portal "Transfermarkt" wycenia 22-letniego Ekwadorczyka na 15 milionów. ¡El Villarreal ficha al defensa @PervisEstupinan 🇪🇨 para las próximas siete temporadas!¡Bienvenido al Submarino 👏!👉 https://t.co/jQ5t0CjRbY pic.twitter.com/bdXunhSbSq — Villarreal CF (@VillarrealCF) September 16, 2020 👀 Kliknij i zaobserwuj najlepszy piłkarski Instagram: @nowinki_transferowe 📸\nPervis Estupinan o krok od Villarrealu\n22-latek z pewnością dobrze czuje się na hiszpańskich boiskach. Według doniesień nieomylnego w tematyce transferów Fabrizio Romano, Villarreal osiągnął porozumienie w sprawie pozyskania na zasadzie transferu definitywnego z Watfordu ekwadorskiego lewego obrońcy, Pervisa Estupinana. Piłkarz ten nie miał okazji zagrać w Premier League, gdyż od czasu przejścia z LDU Quito w 2017 roku, był on w celu złapania większej liczby minut, wypożyczany do Hiszpanii, gdzie jego poczynania w barwach między innymi Osasuny Pampeluna mogły imponować na tyle, by wzbudzić podziw u większych zespołów. Ponadto, Żółtą Łódź Podwodną opuści niegdyś zawodnik Liverpoolu, Alberto Moreno, a włodarze w defensorze spadkowicza upatrzyli sobie jego godnego zastępcę. Ponoć wszystko jest już na ostatniej prostej, a kwota przedsięwzięcia ma wynieść około 15 milionów euro plus bonusy. Pervis Estupinan w kampanii 2019/2020 wystąpił w barwach ekipy z Pampeluny w 39 spotkaniach. W ich trakcie strzelił jedną bramkę i zanotował 7 asyst. Portal "Transfermarkt" wycenia 22-letniego Ekwadorczyka na mniej więcej 15 milionów euro. Watford have reached an agreement to sell Pelvis Estupinan to Villarreal as Alberto Moreno replacement. €15m + add ons, done deal.Olympique Marseille have asked for Luis Suarez [the Watford one! 🇨🇴] but nothing has been agreed yet and the club will try to keep him 🛑 #transfers — Fabrizio Romano (@FabrizioRomano) September 13, 2020 👀 Kliknij i zaobserwuj najlepszy piłkarski Instagram: @nowinki_transferowe 📸\n14 WRZEŚNIA 2020, 17:56\n21-latek przez następny rok również będzie występował w La Lidze. Getafe nie zamierza poprzestawać na ofensywie transferowej. Niedawno informowaliśmy o pozyskaniu przez zespół młodego, tureckiego snajpera Enesa Ünala. Teraz zaś na oficjalniej klubowej stronie oraz na portalu społecznościowym Twitter możemy wyczytać, iż atak dodatkowo wzmocni na zasadzie rocznego wypożyczenia kolumbijski napastnik - Cucho Hernandez. Zawodnik w styczniu 2017 roku został kupiony przez Watford z rodzinnej Pereiry, jednak z miejsca jest on oddawany innym klubom, by miał okazję na większą liczbę minut. Pierwszym jego kierunkiem był powrót do ojczyzny, by występować w Americe. Po połowie sezonu zakontraktowała go Huesca, w której to zadziwiał całą Hiszpanię, wyróżniając się na tle słabo spisującego się zespołu. Po dwóch latach wciąż to, co pokazał w La Lidze było niewystarczające, a kampanię 2019/2020 spędził w Mallorce. Teraz poprzeczka została postawiona niezwykle wysoko, gdyż Getafe regularnie bije się o europejskie puchary i Kolumbijczyk ma pomóc w osiągnieciu tegoż celu. Cucho Hernandez wystąpił we wszystkich rozgrywkach w 24 spotkaniach. Jego dorobek stanowi 5 bramek oraz jedna asysta. Portal "Transfermarkt" wycenia 21-latka na 6,7 miliona euro. OFICIAL| Cucho Hernández es la segunda incorporación del Getafe para la temporada 20/21.¡Bienvenido @cucho1099 !https://t.co/DnJW4nnlh6 pic.twitter.com/b6ADdPctcI — Getafe C.F. (@GetafeCF) August 14, 2020 👀 Kliknij i zaobserwuj najlepszy piłkarski Instagram: @nowinki_transferowe 📸\n14 SIERPNIA 2020, 18:25\n32-latek ma pełnić istotną rolę w zespole Jose Mourinho. Bardzo ciekawe doniesienie serwuje nam brytyjski dziennik "Daily Mail". Ponoć sam trener Kogutów, równie utalentowany, co porywczy i ekstrawagancki Portugalczyk widzi w swojej drużynie miejsce dla angielskiego napastnika Watfordu - Troya Deeneya. Chociaż wydaje się, że szósta ekipa Premier League tworzy już zgrany kolektyw, tak nadal brakuje tam zmiennika na wypadek jakiegokolwiek rodzaju niedyspozycji snajpera Harry'ego Kane'a. Sam zainteresowany po ostatnim meczu przesądzającym o relegacji przyznał, że to mógł być jego ostatni mecz w barwach zespołu, dla którego gra już osiem lat, odrzucając wcześniej mega kuszące oferty. Troy Deeney w zakończonej już kampanii angielskiej ekstraklasy rozegrał 27 spotkań, zdobywając w nich 10 bramek i 2 asysty. "Transfermarkt" wycenia doświadczonego strikera na 6,5 miliona €. Sam zainteresowany miałby zasilić Tottenham Hotspur dowodzony przez Jose Mourinho w ramach wypożyczenia. 👀 Kliknij i zaobserwuj najlepszy piłkarski Instagram: @nowinki_transferowe 📸\n05 SIERPNIA 2020, 20:51\nGerard Deulofeu ponownie w barwach AC Milanu?\nWedług doniesień, nowym zespołem Gerarda Deulofeu może stać się AC Milan. Jak wiadomo, obecny pracodawca hiszpańskiego zawodnika – Watford FC nie zdołał utrzymać się w Premier League i w przyszłym sezonie będzie występował w EFL Championship. Bez wątpienia ta sytuacja sprawia, że 26-latek byłby skłonny zmienić barwy klubowe, by występować na najwyższym poziomie rozgrywkowym. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez "Sky Sport Italy", kontakt z agentami Hiszpana nawiązali przedstawiciele AC Milanu. Co warto nadmienić, Deulofeu reprezentował już barwy tej drużyny w 2017 roku. Wówczas to 26-latek przebywał we włoskim zespole na wypożyczeniu. Tym razem miałoby dojść do transferu. W niedawno zakończonym sezonie Premier League Hiszpan zagrał w 28 meczach. Zdołał w nich zdobyć 4 gole oraz zaliczyć 5 asyst. Wyceniany jest na 20 milionów. 👀 Kliknij i zaobserwuj najlepszy piłkarski Instagram: @nowinki_transferowe 📸\nPerspektywiczny 21-latek został nowym Szerszeniem. Watford za pośrednictwem swojej oficjalnej strony internetowej poinformował o pozyskaniu na zasadzie transferu definitywnego Ismaily Sarra ze Stade Rennes. Prawy napastnik po pozytywnym przejściu testów medycznych związał się z nowym pracodawcą kontraktem obowiązującym aż do 30 czerwca 2024 roku. Kwota tej transakcji wyniosła mniej więcej 30 milionów euro, co jest najwyższym wydatkiem w historii The Hornets. 21-krotny reprezentant Senegalu z powodzeniem występował w barwach drużyny Czerwono-Czarnych od lipca 2017 roku, kiedy to trafił na Roazhon Park za 17 milionów euro z FC Metz, gdzie był prawdziwą gwiazdą. Ismaila Sarr w 50 spotkaniach poprzedniej kampanii strzelił 13 bramek i zanotował 11 asyst. Znany portal "Transfermarkt.de" wycenia go na około 30 milionów euro. Are you happy to be here, @izosarr? 🇸🇳 pic.twitter.com/Ut4S6dIbSi — Watford Football Club (@WatfordFC) August 8, 2019\nOficjalnie: Tom Dele-Bashiru wzmocnieniem Watfordu\n19-latek został nowym zawodnikiem Szerszeni. Watford za pośrednictwem swojej oficjalnej strony internetowej poinformował o pozyskaniu na zasadzie wolnego transferu Toma Dele-Bashiru z Manchesteru City. Środkowy pomocnik po pozytywnym przejściu testów medycznych związał się z nowym pracodawcą kontraktem obowiązującym aż do 30 czerwca 2025 roku. Młodzieżowy reprezentant Nigerii do tej pory podczas krótkiej kariery z powodzeniem występował jedynie dla młodzieżowych drużyn popularnych The Citizens. W barwach seniorów prowadzonych przez słynnego Pepa Guardiolę rozegrał tylko jeden mecz w ramach Carabao Cup przeciwko Leicester City. Tom Dele-Bashiru w 20 spotkaniach poprzedniej kampanii strzelił 1 bramkę i zanotował 3 asysty. Portal "Transfermarkt.de" wycenia go na 150 tysięcy euro. We're delighted to announce the signing of former @ManCity midfielder Tom Dele-Bashiru on a six-year deal! — Watford Football Club (@WatfordFC) 24 lipca 2019\n24 LIPCA 2019, 21:45\n29-letni snajper zmienia barwy klubowe w Japonii. V-Varen Nagasaki za pośrednictwem swojej oficjalnej strony internetowej poinformowało o pozyskaniu na zasadzie półsezonowego wypożyczenia Victora Ibarbo z Sagan Tosu. Napastnik po pozytywnym przejściu testów medycznych związał się z nowym klubem kontraktem obowiązującym do 31 grudnia 2019 roku. 15-krotny reprezentant Kolumbii przeprowadza się zatem do spadkowicza z J1 League. Doświadczony zawodnik występuje w Kraju Kwitnącej Wiśni od marca 2017 roku, kiedy to trafił do japońskiej ekstraklasy za 500 tysięcy euro z Cagliari Calcio. Wcześniej grał jeszcze dla AS Romy, Watfordu czy greckiego Panathinaikosu Ateny. Victor Ibarbo w 6 spotkaniach aktualnej kampanii strzelił 1 bramkę i zanotował tyle samo asyst. Portal "Transfermarkt.de" wycenia go na mniej więcej 1,2 miliona euro. 【ビクトル イバルボ選手 期限付き移籍加入のお知らせ】Ｖ・ファーレン長崎は、 #ビクトルイバルボ 選手が、サガン鳥栖より期限付き移籍加入することをお知らせいたします。https://t.co/Q8uPT2Yn9L#vvaren pic.twitter.com/aGksn5IuFx — Ｖ・ファーレン長崎　公式 (@v_varenstaff) 16 lipca 2019\n17 LIPCA 2019, 22:31


KCI Kutno - Dwa projekty dla Strzelec: będzie nowe przedszkole i... - [Kutnowskie Centrum Informacyjne]\nDwa projekty dla Strzelec: będzie nowe przedszkole i...\nRegion 19-10-2018 Autor: ksz\nBardzo dobre wieści dla gminy Strzelce! Wczoraj ogłoszono listę projektów wybranych do dofinansowania w ramach naboru Regionalnego Programu Operacyjnego dotyczącego ochrony powietrza. Znalazły się na niej dwie pozycje ze Strzelec, a to oznacza, że...\nGmina zrealizuje wymianę źródeł ciepła na fotowoltaiczne w gospodarstwach domowych. Projekt opiewa na ponad 6,2 mln złotych (dofinansowanie ponad 4,7) i został wysoko oceniony, plasując się na 2 miejscu na 29 wszystkich zaakceptowanych.\nZ kolei na miejscu piętnastym znalazła się budowa w systemie pasywnym nowego budynku przedszkola w Strzelcach za kwotę ponad 5,5 mln złotych (przyznane dofinansowanie: przeszło 3,5 mln).\nJak zapowiada gmina, relizacja projektów ruszy już niebawem.\nNiestety przedszkola nie będzie ????\nAnia 21:55, 17.01.2019\nWystarczy zmienić osobę odpowiedzialną za pozyskiwanie środków unijnych.\nZiut 18:12, 20.11.2018\nRuszy juz niebawem - a do tego czasu co chcesz wrocic do pracy nie masz babci ciezko znalezc kogos do dziecka kutno nie przyjmuje bo zlobki miejskie do przedszkoli pierwszenstwo maja dzieci miejskie nowy budynek przedszkola lepiej nowa organizacja a zwlaszcza godziny otwarcia zmienic\nLol 07:41, 05.11.2018\nZ tym Inteligentem to chyba przesadziłeś ?Zaczerpnij wiedzy z 2-3 źródeł i dopiero zabieraj głos w sprawie salda wpłat i wypłat.\nNormalny 18:32, 19.10.2018\nunia: co Ty za bzdury wygadujesz. Wiesz ile UE nam daje A ile my musimy jej dać ?????? My więcej oddajemy niż dostajemy!!!!\n_Inteligent_ 17:37, 19.10.2018\nPodobno Polacy nie chcą Unii, nie potrzebne nam eco życie, przedszkola, drogi i cały ten zbędny luksus...\nunia 13:41, 19.10.2018


PPK - najnowsze informacje - Forsal.pl\nPPK na ostatniej prostej. Marczuk: „Partycypacja na poziomie 50 proc. będzie dla nas zadowalająca”\nPZU: Zarządzanie funduszami w ramach PPK w pierwszym roku bez opłat\nMarczuk: od nas zależy, w co będą inwestowane pieniądze z PPK\nOd nas również zależy, w co będą inwestowane pieniądze z PPK – powiedział PAP wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju Bartosz Marczuk. Podkreślił, że każdy może złożyć wniosek, żeby jego oszczędności nie były lokowane w spółki giełdowe, tylko np. w bezpieczne obligacje.


W przyszłym roku wzrost płac będzie prawie o połowę niższy niż obecnie - Praca i kariera - wszystko o: zasiłki i świadczenia, wynagrodzenia, urzędnicy, nauczyciele, prawo pracy - GazetaPrawna.pl -\ngazetaprawna.plPracaW przyszłym roku wzrost płac będzie prawie o połowę niższy niż obecnie\nW przyszłym roku wzrost płac będzie prawie o połowę niższy niż obecnie\nautor: Paweł Jakubczak28.04.2008, 03:00\n• W Polsce pensje rosną ostatnio w ponad 10-proc. tempie. Czym to jest spowodowane?\n- Wzrost wynagrodzeń jest efektem wzrostu zapotrzebowania na pracowników. Do Polski napłynęło sporo pieniędzy z UE, polskie firmy są coraz bardziej konkurencyjne i potrzebują nowych pracowników. Jednocześnie wielu Polaków skorzystało z możliwości zatrudnienia w krajach UE. Firmy, żeby zatrzymać pracowników, podnoszą im więc wynagrodzenia. Jednak wzrostowi płac nie zawsze odpowiada wzrost wydajności pracy. W ubiegłym roku płace zaczęły rosnąć szybciej niż wydajność. A to oznacza, że wzrosły jednostkowe koszty pracy, co przekłada się na mniejszą konkurencyjność naszych firm i całej gospodarki.\n• Mamy 11-proc. bezrobocie, a przedsiębiorcy szukają pracowników. Czym to wytłumaczyć?\n- To głównie efekt tzw. niedopasowania strukturalnego. Bezrobotni często nie posiadają umiejętności, których oczekują pracodawcy. Obecnie na rynku brakuje m.in. wykwalifikowanych pracowników fizycznych, kierowców, techników, inżynierów, pracowników hoteli i restauracji, produkcji, przedstawicieli handlowych, niewykwalifikowanych pracowników fizycznych. Czasami jest też tak, że bezrobotny ma jedynie formalne kwalifikacje, a w praktyce nie posiada żadnych umiejętności. Ponadto część bezrobotnych w ogóle nie ma zamiaru pracować. Rejestrują się w urzędach pracy, aby uzyskać prawo do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych.\n• A czy także w tym roku i następnych latach płace nadal będą rosły w dotychczasowym tempie?\n- W ostatnich trzech latach notowaliśmy bardzo wysokie tempo wzrostu wynagrodzeń. W 2007 roku ten wzrost był na poziomie 10 proc. Myślę, że do końca tego roku tempo wzrost płac utrzyma się na poziomie z roku ubiegłego. To efekt dobrze rozwijającej się gospodarki, a na razie nie ma sygnałów, żeby miała znacząco zwolnić. Obecnie obserwujemy jednak spadek wzrostu gospodarczego w USA, którego skutki już odczuwają tzw. stare kraje UE. W przyszłym roku również Polska prawdopodobnie odczuje skutki tej dekoniunktury. To doprowadzi do wyhamowania żądań płacowych szczególnie w sferze prywatnej, gdzie pracodawcy mają więcej do powiedzenia. Obecnie przy dobrej koniunkturze płace rosną, ale gdy koniunktura będzie gorsza, firmy będą miały mniejsze przychody. Wtedy coraz mniej opłacalne będzie zatrudnianie nowych pracowników, a być może część z nich trzeba będzie zwolnić. A to przełoży się na wzrost bezrobocia. Także w sferze budżetowej oczekiwania płacowe powinny zostać powstrzymane. Myślę więc, że płace w całej gospodarce niezależnie od ewentualnych negatywnych skutków wynikających z dekoniunktury w przyszłym roku nie powinny rosnąć szybciej niż planowany na około 6-proc. wzrost gospodarczy.\npropagandowy dobrobyt unijny(2008-04-28 21:11) Zgłoś naruszenie 00\nMamy te cywilizowana UE XXIw. grzebiacych po smietnikach emerytow, rencistow i bezrobotnych. Czy po to ludzie walczyli i gineli o lepszy byt, aby na ich plecach wybili sie zlodzieje i narod nadal jest/byl grabiony??\nMania(2008-05-11 15:31) Zgłoś naruszenie 00\nKomu daliście takie podwyżki,pracuję w szkole jako wożna mam na rękę 859zł.\nDajecie tylko ciągle,podwyżki nauczycielom.Myślę że im to i tak za dużo dajecie.\nają więcej wolnego w ciągu roku szkolnego,niż pracy.ZASTANÓWCIE SIĘ\nŚwiadomy!(2008-04-28 08:23) Zgłoś naruszenie 00\nA miało żyć się lepiej :)\nNo i będzie, ale prezesom, bo PO znosi ustawę kominową!\nBaca(2008-04-28 12:31) Zgłoś naruszenie 00\nPrzecientny wzrost wynagrodzen o 10 %,dynamika wzrostu wysoka,zlotowka bardzo silna,ceny w ryzach,to jakis horror albo bajki dla glucho-niewidomych.Na swiecie recesja,waluty rodzime slabe,wzrost cen o 40%,wzrastajace bezrobocie w europie,u nas oczywiscie bezrobocie 10 %-bajanie pijanego w oblokach.To panstwo oderwalo sie dawno od obywatela,Panstwo kojarzy sie rzadzacym z warszawka,a pozostale tereny i ludzie to wirtualna gra komputerowa.Cholera trzeba potrzasnac te gruchy na wierzbie.\nJasio(2008-04-28 10:29) Zgłoś naruszenie 00\nMoja odezwa: Rodacy kształćcie dzieci! Gdy skończą politechniki i uniwersytety, to pilnujcie, by przypadkiem nie zarabiały więcej od Was. Niech zakładają przedsiębiorstwa, własne firmy i płacą w nich pracownikom nie mniej niż sobie! Broń Boże, nie pozwólcie, aby ci pracownicy mieli zakaz należenia do Zw. Zawodowych i strajkowania. Jak pokazała Historia, dobrze rządzić mogą tylko komuniści, nie jakiS PIS czy PO.\nela(2008-04-28 09:12) Zgłoś naruszenie 00\nO jakich podwyżkach pensji mowa.To,że ktos trochę więcej zarobi to NIE jest podwyżka pensji tylko wyzysk za nadgodziny.Po co te różne urzędy jak PIP itp.skoro pozwalają na taki wyzysk niewolniczy.Ludzie harują jak woły po kilkanaście godzin dziennie,a ktoś mówi o podwyżkach płac.TO nie podwyżki płac ,tylko zapłata za nadgodziny.No ale jak to pięknie brzmi podwyżka płac.\nPatriotyzm PO(2008-04-28 08:28) Zgłoś naruszenie 00\nW tym roku kto ma podwyżki i jakie? A więc będzie jeszcze gorzej. Inflacja obecnie sięga 15%. W przyszłym roku będzie mniejsza?\nTymczasem rząd zamiast zająć się gospodarką kombinuje przy mediach, aby zlikwidować ich niezależność.\nCały dotychczasowy okres rządów PO to czas zmarnowany, z punktu widzenia dobra Ojczyzny, na walkę z PIS, Radiem Maryja i przywracanie starych układów. Teraz, aby mieć za co utrzymać się przy władzy organizowana jest posezonowa wyprzedaż majątku narodowego (m. innymi energetyki na Ziemiach Odzyskanych).\nRząd nieudaczników i targowiczan!\nAnna(2008-04-28 08:28) Zgłoś naruszenie 00\n10% wzrost wynagrodzeń może i jest ale wśród kadry kierowniczej!!!!\nrencista.(2008-04-28 07:22) Zgłoś naruszenie 00\nrencisci i oszukani emeryci z glodowymi swiadczeniami czekamy do wyboruw i nie damy juz sie nabrac dosc klamstwa po. niepelnosprawny, rencista 620 pln renty 1 grupy.\nJacek(2008-04-28 15:50) Zgłoś naruszenie 00\nPracuję w Tesco 8 rok. Mam 810 zał na rękę\nJacek(2008-04-28 15:48) Zgłoś naruszenie 00\nPracuję w Tesco rok. Mam 810 złna rękę. Gdzie te podwyżki\nBeata(2008-04-28 22:12) Zgłoś naruszenie 00\nJakie podwyżki , pracuję u prywatnego pracorawcy 19 lat netto 845,17 , 150 zł na boku - prowizja, i praca 6 dni w tygodniu , plus dwie niedziele . dobrze że od stycznia podniesiono najniższą pensje , bo prywaciarz sam nic nie podwyższy . To sa te duże pieniądze które zarabia sprzedawca - polecam , mozna zyć godnie , wysokie pensje mają urzędnicy , bankowcy i cwaniaki . A reszta niech wegetuje


Czy opłaca się brać kredyt hipoteczny na nowe mieszkanie? | Kreator Finansów\nWielu Polaków marzy o posiadaniu na własność mieszkania lub domu, jednak nie zawsze oszczędności pozwalają im na samodzielny zakup. Wtedy najczęściej zgłaszają się do banku po kredyt hipoteczny. Należy pamiętać, że taki kredyt to długoterminowe zobowiązanie i warto się do niego przygotować. Jak wybrać najlepszą ofertę kredytu i na co zwrócić uwagę?\nCzęsto decydujemy się na wzięcie kredytu hipotecznego pod zakup mieszkania. Lublin, Szczecin, Warszawa, Kraków, Wrocław to najbardziej popularne miasta, gdzie kupujemy mieszkania. Obserwując rynek nieruchomości, możemy zauważyć, jak kształtują się ceny i wybrać nieruchomość, która najbardziej nam odpowiada. Dodatkowo warto rozpocząć starania się o kredyt hipoteczny, gdyż procedura jest długotrwała i wymaga wielu wysiłków. Możemy skorzystać z pomocy doradcy kredytowego, który opowie nam wszystko o procedurze i przeprowadzi przez cały proces.\nZdolność kredytowa i status w BIK\nW przypadku kredytu hipotecznego banki są bardzo ostrożne i dokładnie weryfikują naszą sytuację. Jest to zobowiązanie długoterminowe i często opiewa na wysoką kwotę, dlatego kredytodawcy ograniczają ryzyko. Zatem, zanim złożymy wniosek o kredyt hipoteczny, warto odpowiednio się do tego przygotować. W pierwszej kolejności bank zweryfikuje naszą zdolność kredytową oraz status w Biurze Informacji Kredytowej. W przypadku, jeśli mam status niepewnego płatnika, będziemy mieli problem z otrzymaniem kredytu, gdyż jesteśmy dla banku osobami niewiarygodnymi.\nZdolność kredytowa, dlaczego jest taka ważna?\nBank bardzo dokładnie analizuje naszą zdolność kredytową, która składa się z wielu ważnych elementów. Te składowe mogą się zmieniać w zależności od banku i ich wewnętrznych przepisów, ale co do zasady banki patrzą na nasze comiesięczne wpływy na konto, wiek, wykształcenie, wykonywaną pracę i rodzaj umowy, która go normuje, historię kredytową, a także ilość osób składających się na gospodarstwo domowe. To na podstawie zdolności kredytowej oblicza się wysokość raty i czas kredytowania. Aby obliczyć naszą zdolność kredytową, możemy wykorzystać internetowy kalkulator zdolności kredytowej, gdzie po wprowadzeniu wymaganych parametrów samodzielnie sprawdzimy wymiar kredytu. Warto pamiętać, że im lepsza zdolność kredytowa, tym lepszą ofertę możemy otrzymać.\n« Jak dostać kredyt gotówkowy?\nCzy kredyt na firmę jest bezpiecznym sposobem finansowania? »


Zegarki Swatch na pasku - najlepsze ceny - Sklep ZEGAREK.NET\nZegarki Swatch na pasku\nZegarki Swatch na pasku to pokaźna kolekcja kolorowych i nowoczesnych czasomierzy. Szwajcarskie modele wyróżniają się unikalnym wzornictwem tarcz, na których możemy zobaczyć nawiązania do świata sztuki lub popkultury. Nic więc dziwnego, że Swatch od lat są chętnie wybierane przez wszystkie osoby, poszukujące oryginalnego dodatku na co dzień.\nKategoria: ZEGARKI SWATCH NA PASKU 914 szt.\nZEGARKI SWATCH 1286 szt.\nSWATCH DAMSKIE 774 szt.\nSWATCH MĘSKIE 510 szt.\nSWATCH NA BRANSOLECIE 285 szt.\nSWATCH BIG BOLD 46 szt.\nSWATCH ORIGINALS 397 szt.\n1 - 60 z 914 produktów\nSwatch SUOT700ROSE REBEL\nSwatch GE713TRANSFORMATION ULTRACIEL\nSwatch YVB411JUNGLE SNAKE\nSwatch GE721BLUE AWAY\nSwatch SUON708NEW GENTLEMAN\nSwatch LB170ELADY BLACK SINGLE\nSwatch YSB101LOST MOON\nSwatch YLS217STARRY PARTY\nSwatch SUOK712TRANSFORMATION POLAPURPLE\nSwatch GE714TRANSFORMATION ULTRAROSE\nSwatch GN269SIDERAL BLUE\nSwatch GE709Windy Dune\nSwatch SYXG108OCEAN SKIN\nSwatch LP159FAIRY CANDY\nSwatch GB743ONCE AGAIN\nSwatch GW151OJUST WHITE SOFT\nSwatch SYXB101SKIN NOTTE\nSwatch SFK360WHITE CLASSINESS\nRodzaje zegarków Swatch na pasku\nZegarki Swatch na pasku przyciągają wzrok swoim niebanalnym podejściem do wzornictwa. Zabawa kolorem, fakturą i formą to wszystkie cechy, które znajdziemy w tych modelach. Do tego dochodzi jeszcze tradycyjna, szwajcarska jakość mechanizmów. Ważną częścią tych czasomierzy pozostają paski, które dopełniają wyglądu modeli i zapewniają wysoki komfort codziennego użytkowania. W zależności od egzemplarza znajdziemy tutaj paski z żywicy syntetycznej, skóry naturalnej, silikonu, skóry syntetycznej, materiału oraz materiału pokrytego skórą. Posiadają one wiele rozmiarów od 12 mm do 29 mm. Oprócz standardowych długości występują także w wersji XL.\nZapięcia w zegarkach Swatch na pasku\nZegarki Swatch na pasku wyposażone są w ozdobne zapięcia na sprzączkę, rzep lub też w motylkowe z dodatkowym zabezpieczeniem. Pozostają one mocowane do czasomierzy za pomocą steel pins — jest to bolczyk, dzięki któremu użytkownik może samodzielnie wymienić pasek bez używania profesjonalnych narzędzi. Od teraz w mgnieniu oka będziemy mogli zmienić wygląd naszego czasomierza, dostosowując go na naszej każdej stylizacji.\nZegarki Swatch na pasku skórzanym\nZegarki Swatch na pasku to modele skórzane i skóropodobne. Natrafimy tutaj na gładkie egzemplarze prezentujące minimalistyczny styl, jak również te imitujące skórę węża lub krokodyla. Czasomierze o eleganckim charakterze wyróżniają się przeszyciami w kolorze paska, natomiast w sportowych modelach używa się nici o kolorze kontrastującym. Co do powierzchni możemy tutaj wyróżnić modele matowe oraz lakierowane. Drugie z nich charakteryzują się delikatnym połyskiem, nadającym modelom sznytu i klasycznej elegancji.\nZegarki Swatch na pasku z tworzywa sztucznego\nWśród zegarków Swatch na pasku z tworzywa sztucznego znajdziemy modele wykonane z żywicy syntetycznej oraz silikonu. Każdy z nich zrobiony jest z najwyższej jakości materiałów, gwarantujących bezpieczne trzymanie się czasomierza na nadgarstku. Wiele z nich wyróżnia się bardzo cienką grubością, co wpływa na komfort i lekkość użytkowania. Ciekawostką jest to, że w większości pasków silikonowych od wewnętrznej strony występują wtłaczane rowki, tzw. pory, które mają na celu chronić skórę przed odparzeniami. Tym samym tego typu zegarki Swatch idealnie sprawdzą się w trakcie treningów sportowych, czy innych aktywności fizycznych. Dzięki swojej wodoodporności będą z powodzeniem towarzyszyć nam na basenie lub podczas nurkowania.


W Kościele i dla Kościoła – Duszpasterstwo Młodzieżowo-Powołaniowe OO. Bernardynów\nW Kościele i dla Kościoła\nŻycie konsekrowane – to twór (ale nie potwór) w Kościele, który gromadzi około milion osób. Czy oni powariowali? Tak… dokładnie zgłupieli dla Jezusa. W życiu konsekrowanym chodzi o poświęcenie swego życia Bogu i na służbę Kościołowi. To nie tylko zakonnice i zakonnicy. To również członkowie instytutów świeckich, stowarzyszeń życia apostolskiego oraz indywidualnych form życia konsekrowanego (dziewice konsekrowane, wdowy konsekrowane, pustelnicy i pustelnice).\nW samej Polsce jak podają bieżące statystyki żyje i pracuje ponad 18 tys. sióstr zakonnych i prawie 12 tys. zakonników, 1330 członków zakonów kontemplacyjnych i ponad 1000 osób świeckich konsekrowanych. Więcej o liczbach (dla lubujących się w tym) można przeczytać na stronie zyciezakonne.pl\nPo co nam to? Co zawdzięczamy osobom konsekrowanym?\nWychowywanie dzieci i młodzieży, nauczanie, kształtowanie kultury, zaangażowanie w dzieła wolontariatu, prowadzenie wielu placówek opiekuńczych oraz zwykła (a jednak niezwykła) praca duszpasterska. Każdy, kto spotkał osobę konsekrowaną mógł pewnie niejednokrotnie się przekonać o większym niż standardowo zaangażowaniu w wykonywaną posługę. Jest to życie w sercu Kościoła i z miłości do Kościoła.\nOsoby poświęcone Bogu na 100% pokazują nam przede wszystkim niezniszczalną miłość Boga do każdego człowieka. Niestety nie wszystkie osoby konsekrowane są wierne Bogu. Dlatego niezbędna jest nasza modlitwa za tych wszystkich mężczyzn i kobiety. Bez naszej modlitwy nie ma powołań, ale i nie ma kontynuacji rozwoju powołania w konkretnym człowieku. Zechciejmy dzisiaj za nich odmówić Koronkę do Bożego Miłosierdzia.\nRekolekcje dla narzeczonych (i nie tylko)\nWschód słońca ze św. Franciszkiem z Asyżu\n„NEMO PROPHETA IN PATRIA SUA”\newa o BNN – VI Niedziela Wielkanocna (rok C)\nMirosław o Ukochany – Znienawidzony\nMirosław o Tata na medal\nMaria Kalita o Zakupy w niedzielę?!\nĆwiczenia duchowe na drodze rozeznawania swego powołania\nDzień w klasztorze formacyjnym\nNocne czuwanie w intencji powołanych i o nowe powołania\nSpotkania Formacyjne Franciszkańskiej Młodzieży Oazowej\nSpotkania Formacyjne Liturgicznej Służby Ołtarza\nWkrótce u nas!\nODKRYJ ŚWIETĘGO FRANCISZKA\n(c) 2014 OO. Bernardyni\nRealizacja NOVARUM & AWAKE


Serwis urządzeń czyszczących – myjek ciśnieniowych, odkurzaczy\nInformacje o serwisie urządzeń czyszczących Keer\nSerwis urządzeń czyszczących prowadzimy od wielu lat, jesteśmy jednym z największych w tej części Polski. Zapewniamy naprawy gwarancyjne (sprzęt zakupiony w Naszej firmie), jak i pogwarancyjne produktów niemieckiego producenta. Skupiamy się na naprawach urządzeń wysokociśnieniowych, odkurzaczy przemysłowych, parownic, szorowarek / automatów myjących oraz innych maszyn. Oferta naszej placówki obejmuje także przeglądy gwarancyjne i pogwarancyjne, wykonywanie instalacji stacjonarnych z urządzeniami czy zakuwanie węży wysokociśnieniowych. Mamy nadzieję, że sprostamy oczekiwaniom najbardziej wymagających. Zachęcamy do kontaktu, przedstawienia sytuacji i skorzystania z naszych usług.\nPo wykonaniu wyceny przedstawiamy koszty serwisu i dopiero po akceptacji Klienta dokonujemy naprawy.\nNa czas serwisu jest możliwość odpłatnego wynajmu urządzenia zastępczego na preferencyjnych warunkach.\nOryginalne części – gwarancja długiej eksploatacji\nPodczas prac naprawczych wykorzystujemy tylko i wyłącznie oryginalne części pochodzące wprost od producenta, co sprawia, że naprawa tchnie nowe życie w urządzenie, które następnie będzie służyć, tak, jak na początku eksploatacji. Chcemy zapewnić, że wykonujemy prace na najwyższej jakości sprzęcie, mamy wykwalifikowaną, doświadczoną kadrę, która radziła sobie z wieloma usterkami. Dzięki temu potrafi je szybciej zlokalizować, a sam serwis przebiega bezbłędnie i sprawnie. Wszystko to sprawia, że z naszych usług chętnie korzystają firmy zajmujące się sprzątaniem, czyszczeniem, a także zakłady produkcyjne i wiele innych.


Tanie Spódniczki Ivon od 48,9zł. Modne sukienki - Ranking 10\nTanie spódniczki Ivon - ranking 2020\nMaterial: bawelna 92% elastan 8%.Dostepne rozmiary: XS-S, M-L, XL-XXL.rodzaje kolorystyczne: czarny, szary.\nA może masz ochotę na Material: bawelna 92% elastan 8%.Dostepne wymiary: XS-S, M-L, XL-XXL.rodzaje kolorystyczne: czerwony, grafitowy, rózowy. ?\nTeraz wszystko zależy wyłącznie od Ciebie i Twojej decyzji. Jest szansa, że już dziś kurier z wymarzomym prezentem dotrze do Twojego domu lub dostarczy Ci bezpieczną paczkę do paczkomatu. Nie bez kozery się mówi, że dziś modne sukienki i spódniczki to podstawa prestiżu i mody! Prezentujemy Tobie ponad 1 ekstrawaganckich i luksosowych promocji, a jest w czym wybierać. Jeżeli tanie spódniczki jest źródłem Twich westchnięć, to na pewno znajdziesz prezent dla siebie. Na stronie znajdziesz też 1358 sprawdzonych ofert, które najczęściej są wybierane przez kupujących online. Przede wszystkim jednak czytaj regulanie naszego bloga, inspiruj się naszymi propozycjami, kieruj się sercem, wspieraj recenzjami, a potem komentuj i dyskutuj - chcemy być zawsze pomocne. Czekamy na propozycje o czym chcesz przeczytać, o czym mamy napisać, co powinnyśmy zrecenzować. Jeżeli jednak zamierzasz kupić coś w prezencie, zapoznaj się z dobrymi opiniami naszych promocji oraz ich cenami. Powiemy gdzie tanio kupić Szara Mini Spódnica Kopertowa, w 6 rozmiarach . Pamiętaj, że my zawsze wiemy jaka jest cena i gdzie znaleźć najtańszą ofertę w internecie. Uzupełnianie koszyka warto rozpocząć od Ivon Szara spódnica ołówkowa bodycon midi Powodzenia i tanich zakupów!\nIvon Szara spódnica ołówkowa bodycon midi\nSzara Mini Spódnica Kopertowa, w 6 rozmiarach\nIvon Szara marszczona mini spódnica z falbankami\nMaterial: wiskoza 97% elastan 3%.Dostepne wymiary: S-M, L-XL.rodzaje kolorystyczne: czarny, morski, niebieski, szary.\nSzara krótka spódnica z falbanami na gumce marki Ivon\nMaterial: wiskoza 97% elastan 3%.Dostepne wymiary: S-M, L-XL.warianty kolorystyczne: czarny, morski, niebieski, szary.\nSzara Asymetryczna Mini Spódnica na Gumie, asymetryczna\nMaterial: bawelna 92% elastan 8%.Dostepne wymiary: XS-S, M-L, XL-XXL.typy kolorystyczne: bialy, czarny, czerwony, grafitowy, rózowy, szary.\nRóżowa ołówkowa midi spódnica z dzianiny marki Ivon\nMaterial: bawelna 92% elastan 8%.Dostepne wymiary: XS-S, M-L, XL-XXL.rodzaje kolorystyczne: czerwony, grafitowy, rózowy.\nRóżowa dopasowana mini spódnica z kopertowym założeniem, Ivon, 3444\nRóżowa Asymetryczna Mini Spódnica na Gumie, kolor różowy\nMaterial: bawelna 92% elastan 8%.Dostepne rozmiary: XS-S, M-L, XL-XXL.rodzaje kolorystyczne: bialy, czarny, czerwony, grafitowy, rózowy, szary.\nNiebieska krótka spódnica z falbanami na gumce, Ivon, 3642\nMaterial: wiskoza 97% elastan 3%.Dostepne wymiary: S-M, L-XL.typy kolorystyczne: czarny, morski, niebieski, szary.\nMorska Marszczona Mini Spódnica z Falbankami, w 4 rozmiarach\nMorska krótka spódnica z falbanami na gumce marki Ivon\nMaterial: wiskoza 97% elastan 3%.Dostepne rozmiary: S-M, L-XL.typy kolorystyczne: czarny, morski, niebieski, szary.\nMini Spódnica z Ecoskóry z Koronkową Wypustką Bordowa, ISP57dre\nMaterial: poliester 95% elastan 5%.Dostepne rozmiary: S (36), M (38), L (40), XL (42), XXL (44).typy kolorystyczne: bordowy, czarny.\nIvon Karmelowa kobieca spódnica mini z ekoskóry\nMateriał: poliester 95% elastan 5%.dostępne wymiary: S (36), M (38), L (40), XL (42).warianty kolorystyczne: bordowy, brązowy, czarny.\nGrafitowa ołówkowa midi spódnica z dzianiny, Ivon, 3444\nGrafitowa Dopasowana Mini Spódnica z Kopertowym Założeniem, ISP51dgy\nGrafitowa Asymetryczna Mini Spódnica na Gumie, kolor niebieski\nDopasowana mini spódnica z kopertowym założeniem w paski marki Ivon\nMateriał: bawełna 92% elastan 8%.przystępne wymiary: XS-S, XL-XXL.warianty kolorystyczne: biały, czarny, czerwony, grafitowy, różowy, szary.\nCzerwona Rozkloszowana Spódnica Mini, w 5 rozmiarach\nMateriał: wiskoza 97% lycra 3%.przystępne wymiary: S (36), M (38), L (40), XL (42), XXL (44).typy kolorystyczne: czerwony, limonkowy.\nczerwona Ołówkowa Midi Spódnica z Dzianiny, kolor czerwony\nMateriał: bawełna 92% elastan 8%.dostępne wymiary: XL-XXL.typy kolorystyczne: czerwony, grafitowy, różowy.\nCzerwona Asymetryczna Mini Spódnica na Gumie, w 6 rozmiarach\nMaterial: bawelna 92% elastan 8%.Dostepne wymiary: XS-S, M-L, XL-XXL.rodzaje kolorystyczne: bialy, czarny, czerwony, grafitowy, rózowy, szary.\nIvon Czarno biała asymetryczna mini spódnica na gumie w paski\nIvon Czarna spódniczka klasyczna mini\ndostępne rozmiary: XS-S, M-L, XL-XXL.\nCzarna spódnica ołówkowa bodycon midi, Ivon, 4244\nMateriał: bawełna 92% elastan 8%.dostępne rozmiary: XL-XXL.typy kolorystyczne: czarny, szary.\nMaterial: poliester 100%.Dostepne rozmiary: XL (42), XXL (44).\nCzarna Prosta Krótka Spódnica z Ekoskóry


Duży Pokój 1-os. Katowice Koszutka Katowice – KUPN\n» Duży Pokój 1-os. Katowice Koszutka\n600.00 zł Duży Pokój 1-os. Katowice Koszutka Katowice\nWitam, mam do wynajęcia duży pokój jednoosobowy, nieprzechodni w 2-pokojowym mieszkaniu na Koszutce, tuż przy Słonecznej Pętli, co gwarantuje dogodny dojazd w każdym kierunku.\nMieszkanie jest w pełni wyposażone w meble, pralke, lodówke, centralne ogrzewanie, nowe okna, jest także podłączona kablówka i internet.\nPonieważ w drugim pokoju mieszka już jedna studentka, pokój ten byłby również przeznaczony dla studentki (ew.dziewczyny pracującej)\nCena to 600zł +100zł media (woda, prąd, gaz, kablówka, internet).


Delfinek w Twardogórze otwarty! - olesnica24.com - Oleśnica i powiat oleśnicki - aktualne wiadomości\n08.10.2018, 18:03 (aktualizacja 08.10.2018, 18:30)\nPartner newsa: Urząd Marszałkowski Województwa Dolnoślaskiego\nSamorząd województwa wybudował kolejny basen w regionie.\nDelfinek w Twardogórze otwarty! Kolejna kryta pływalnia została wybudowana w ramach programu „Dolnośląski Delfinek”, zainicjowanego przez samorząd województwa. Od 8 października uczniowie oraz mieszkańcy Twardogóry mogą korzystać nie tylko z nowego basenu, ale również saunarium, jacuzzi i minitężni solnej. W uroczystym otwarciu obiektu wzięli udział Cezary Przybylski, Marszałek Województwa Dolnośląskiego oraz Janusz Marszałek, radny wojewódzki. Gospodarzem uroczystości był burmistrz Twardogóry Zbigniew Potyrała.\nTak jak wszystkie baseny budowane w ramach programu, delfinek w Twardogórze ma nieckę basenową o wymiarach 16,67x8,5m i głębokości od 0,9m do 1,35 m z czterema torami pływackimi o szerokości 2m każdy. Jednocześnie w basenie może przebywać do 30 osób.\nDo godziny 16:00 pływalnie będą służyć do nauki pływania dzieci i młodzieży szkolnej, m.in. w ramach realizowanego przez samorząd województwa programu „Umiem pływać”, a po zakończeniu nauki szkolnej w godzinach popołudniowych, a także w weekendy, ferie i wakacje pływalnie będą udostępnione mieszkańcom.\nUroczyste otwarcie Delfinka w Twardogórze\n???????? 03.12.2018, 10:27\nLepiej pojechać do krosnic albo do milicza bo mały i przepierzenie małe w *** nie polecam