2/2014 ISSN AKUSTYKA ELEKTROAKUSTYKA ARCHITEKTURA WNĘTRZ I WZORNICTWO INWESTYCJE - PDF\n2/2014 ISSN AKUSTYKA ELEKTROAKUSTYKA ARCHITEKTURA WNĘTRZ I WZORNICTWO INWESTYCJE\nDownload "2/2014 ISSN 2391-8136 AKUSTYKA ELEKTROAKUSTYKA ARCHITEKTURA WNĘTRZ I WZORNICTWO INWESTYCJE"\n1 2/2014 ISSN ELEKTRO INWESTYCJE\n2 2/2014 Redakcja: PRESTIGE S.A. właściciel marki Yellow Acoustic Redaktor Naczelny: Roman Trębacz Dyrektor wydawniczy: Agata Ulatowska Projekt graficzny, skład i realizacja: Agencja reklamowa Ornatus Reklama, promocja i współpraca: Agata Ulatowska Adres redakcji: PRESTIGE S.A. ul. Bukowska 146, Poznań Tel Redakcja Magazynu Akustyka ma prawo wyboru nadesłanych materiałów, a także korekty i skracania otrzymanych tekstów, po wcześniejszym ustaleniu z autorem. Wszystkie materiały publikowane w magazynie Akustyka są objęte ochroną prawa autorskiego. Zdjęcie na okładce: Filip Kaczmarek Obiekt: Biłgorajskie Centrum Kultury Akustyk: Ewa Więckowska-Kosmala Architekt: KREATOR Projektowanie i Nadzór Budowlany Adam Buczek ISSN SPIS TREŚCI 2/2014 ISSN ELEKTRO INWESTYCJE 3 Projektowanie akustyki wnętrz 6 Czas pogłosu... przed i po adaptacji akustycznej ELEKTRO NOWOŚĆ! 8 Elektroakustyka od podstaw 10 Dźwiękowe systemy ostrzegawcze Szanowni Państwo! Oddajemy w Państwa ręce kolejne wydanie magazynu, który skierowany jest do architektów, projektantów wnętrz, akustyków, wykonawców oraz inwestorów. W tym wydaniu znajdą Państwo artykuł o projektowaniu akustyki wnętrz a także o zmiennych wpływających na komfort akustyczny słuchacza. W magazynie prezentujemy również kompleksowe rozwiązania oraz projekty wnętrz, gdzie oprócz estetyki i jakości wykonania, istotne są aspekty akustyczne. Mogą Państwo przeczytać o elektroakustyce a także nowościach rynku budowlanego, roli wykładzin w akustyce wnętrz, płytach drewnopochodnych, bezpiecznym szkle akustycznym czy drzwiach technicznych. Chcemy, aby informacje i projekty przedstawiane w niniejszym magazynie były pomocne w projektowaniu i realizowaniu przyjaznych akustycznie wnętrz, w budynkach publicznych oraz instytucjonalnych. Magazyn jest kompleksowym źródłem informacji o szeroko pojętej akustyce. Zapraszam do lektury! Roman Trębacz Redaktor naczelny 12 Rola wykładzin w akustyce wnętrz 14 Płyty drewnopochodne materiał na panele i ustroje akustyczne 16 Bezpieczne szkło akustyczne 18 Nowy wymiar drzwi technicznych 20 Projektowanie i wizualizacja 3D INWESTYCJE 22 Sala Koncertowa Akademii Muzycznej w Łodzi 26 O akustyce w architekturze słów kilka Projektowanie akustyki wnętrz Projektowanie nowego obiektu czy adaptacja już istniejącego do pełnienia funkcji odmiennej niż pierwotna to proces czasochłonny. Determinantą zmian jest przeważnie poprawa funkcjonalności i uzależnienie formy od funkcji oraz użyteczności. Wszystko to oddziałuje na formę, która ma być prosta, geometryczna, wyrażona prostymi liniami. Tabela 1 Użycie nowoczesnych materiałów, takich jak stal, żelbet i szkieletowych konstrukcji pozwala konstruować pomieszczenia o coraz większych kubaturach. Przy czym obiekt budowlany może zostać przekreślony ignorancją projektantów aspektami funkcyjnymi z dziedziny akustyki. Poza aspektami wizualnymi również wrażenia słuchowe jakich doświadcza użytkownik wpływają na pozytywną ocenę obiektu. Najlepszy projekt architektoniczny: auli, sali spotkań, pomieszczenia biurowego, a nawet prozaicznego korytarza może zostań zniweczony niewłaściwym doborem materiałów, kształtu czy kubatury pomieszczenia. Kształt i objętość wnętrza wpływają bezpośrednio na rozkład energii akustycznej i nagłośnienie pomieszczenia. Własności akustyczne każdego wnętrza zamkniętego określane są przez jego objętość, całkowitą powierzchnię ścian, stosowane materiały wykończeniowe i geometrię. Projektując pomieszczenie zamknięte należy mieć na uwadze zbiór podstawowych zjawisk tj. odbicia, ugięcie czy rozproszenie fali. Sumaryczny udział poszczególnych zjawisk determinuje ostateczny kształt fali dźwiękowej docierającej do słuchacza. Forma wnętrza wpływa na powstawanie naturalnych częstotliwości własnych po- lx ly lz 2/2014 O objętości do 250 m 3 1 ; 1,26 ; 1,59 +/- 5% O objętościach od m 3 1 ; 1,59 ; 2,52 +/- 5% O objętości większej od 1250 m 3 1 ; 2,52 ; 3,20 +/- 5% 3\n3 2/2014 Kiedy w pomieszczeniu jest za głośno Rysunek 1 mieszczenia. Im jest ich więcej głównie w paśmie niskich częstotliwości tym pole akustyczne będzie lepiej rozproszone. Rozkład częstotliwości drgań własnych jest funkcją jego wymiarów. Zatem chcąc uzyskać równomierne rozłożenie częstotliwości w jak najpełniejszym paśmie częstotliwości, należy odpowiednio dobrać proporcje pomieszczenia (dotyczy pomieszczeń prostopadłościennych). Dobranie dwóch identycznych wymiarów pomieszczenia, powodować może powstawanie niekorzystnych dudnień. Zalecenia dotyczące kształtu pomieszczenia z wyjątkiem wnętrz prostopadłościennych, dla których zaleca się przyjmowanie konkretnych proporcji (tabela 1) nie są zharmonizowane, ponieważ propagacja dźwięku w pomieszczeniu zależy także od jego kształtu oraz od materiałów jakich użyto do budowy i wykończenia powierzchni ścian. Wymienione czynniki mają wpływ na prędkość zanikania energii dźwiękowej we wnętrzu, co z kolei wpływa w sposób zasadniczy na zrozumiałość mowy oraz jakość brzmienia muzyki. Fundamentalnym zadaniem przy projektowaniu pomieszczeń jest zmniejszanie poziomów hałasów wewnętrznych oraz tych docierających z zewnątrz w celu polepszenia warunków akustycznych oraz zwiększenia zrozumiałości mowy i poprawy brzmienia muzyki. Osiąga się to między innymi przez dobór odpowiedniego kształtu pomieszczenia i stosowanie pochłaniających (w niektórych przypadkach odbijających lub rozpraszających) ustrojów akustycznych. Z pośród wielu rozwiązań technicznych odpowiedzialnych za modelowanie parametrów akustyki wnętrz, powszechnie w literaturze branżowej uznaje się ustroje perforowane lub szczelinowe jako bardzo atrakcyjne rozwiązania m.in. ze względu na duże możliwości kształtowania charakterystyki współczynnika pochłaniania dźwięku. Ustroje perforowane cechują się wysokimi walorami estetycznymi oraz łatwością montażu i utrzymaniem w czystości. Ustrój perforowany składa się z płyty perforowanej umieszczonej w pewniej odległości od powierzchni odbijającej (ściany lub stropu) tak, że między płytą a powierzchnią odbijającą tworzy się wnętrze wypełnione warstwą powietrza lub wypełnia się ją materiałami dźwiękochłonnymi. Spotyka się wiele odmian ustrojów perforowanych, różniących się w pierwszej kolejności materiałem użytym do wykonania płyty perforowanej, najczęściej spotykane to drewno, materiały drewnopochodne, płyty gipsowe czy tworzywa sztuczne. Na parametry akustyczne ustroju perforowanego wpływają różne czynniki, wspólne dla wszystkich ustrojów perforowanych. Do tych czynników należą: powierzchnia i grubość płyty, średnica otworów perforacji, odstępy między otworami (współczynnik perforacji podawany w %) oraz materiał wypełniający pustkę miedzy panelem, ścianą. Na przykład poprzez zastosowanie małego współczynnika perforacji (2-5%), zachowaniu relatywnie dużej odległości od ściany wpływać będzie korzystnie na pochłanianie niskich częstotliwości. Z kolei wzrost współczynnika perforacji oraz zbliżanie panelu do ściany wpływa korzystnie na pochłanianie dźwięków w paśmie średnich i wysokich składowych częstotliwościowych. Reasumując zagadnienia akustyki wnętrz to bardzo wymagający ale i ciekawy temat. Projektowanie akustyki wnętrz to zajęcie wymagające znajomości zjawisk falowych fizycznych powstających w pomieszczeniach. Świadomości podstawowych czynników determinujących jakość akustyczną pomieszczenia. Właściwe projektowanie akustyki wnętrz polega na stworzeniu pomieszczenia o korzystnej kubaturze, prostych kształtach oraz o odpowiednim zbilansowaniu ustrojów akustycznych pochłaniających oraz rozpraszających. Marcin Przybył ankomakustik - pracownia akustyki tel./faks: tel.: Zlokalizuj problem Znajdź rozwiązanie Zastosuj je poleca AKUSTYCZNE WYKŁADZINY OBIEKTOWE Zapraszamy do współpracy na terenie całej Polski: 4\n4 Czas pogłosu... przed i po adaptacji akustycznej Czas pogłosu jest jednym z ważniejszych parametrów oceny akustycznej wnętrz. Jest ściśle powiązany z innymi parametrami wyznaczanymi na drodze obliczeń, pomiarów lub symulacji komputerowych. Parametry te są źródłem informacji na temat warunków akustycznych i stanowią podstawę przy projektowaniu przestrzeni, w których ważny jest przekaz muzyczny i słowny. Pogłos a komfort akustyczny Pogłos jest zjawiskiem stopniowego zanikania energii dźwięku po ucichnięciu źródła, które zachodzi w wyniku wielokrotnych odbić dźwięku od powierzchni ograniczających pomieszczenie. Wpływ pogłosu można odczuć na co dzień w przestrzeniach mieszkalnych, w pracy, w szkole, w obiektach użyteczności publicznej. Badając reakcję (tzn. odpowiedź impulsową) pomieszczenia możemy wyczytać z niej wiele informacji dotyczących m.in. wielkości oraz chłonności akustycznej wnętrza. Warunki pogłosowe wnętrza przekładają się w sposób bezpośredni na odczucie komfortu akustycznego, wpływają na naszą koncentrację i zdrowie. Fale odbite od różnych powierzchni pomieszczenia docierające do słuchacza z pewnym opóźnieniem w stosunku do fali bezpośredniej wywołują zjawisko pogłosu. Podczas propagacji fali akustycznej jej energia zostaje stopniowo wytracana w skutek pochłaniania dźwięku przez materiały, Rys. 1. Odpowiedź impulsowa pomieszczenia i jej części składowe powietrze i inne przeszkody. Zjawisko to najczęściej można zaobserwować w pustych pomieszczeniach, w ciągach komunikacyjnych, na klatkach schodowych, we wnętrzach o dużych płaskich odblaskowych dla dźwięku powierzchniach, w mało umeblowanych pokojach. W tych przypadkach czas pogłosu osiąga duże wartości, co najczęściej skutkuje niską zrozumiałością mowy i wyrazistością muzyki. Problem złej akustyki pomieszczeń dotyczy nie tylko studiów dźwiękowych czy wnętrz o przeznaczeniu rozrywkowym, ale występuje powszechnie w budynkach szkolnych, biurowych, halach sportowych i przemysłowych. Niestety brak adaptacji akustycznej sal lekcyjnych w szkołach dotyka tych najmłodszych użytkowników. Zła zrozumiałość mowy na zajęciach przyczynia się do braku koncentracji u dzieci szczególnie zasiadających w tylnych rzędach, co może skutkować np. złymi wynikami w nauce, zniechęceniem i rozdrażnieniem. W wielu przypadkach adaptacji akustycznych dąży się do uzyskiwania optymalnych warunków pracy w zależności od wielkości oraz funkcji jaką ma spełniać pomieszczenie. Krótko mówiąc dąży się do tego, aby pogłos nie był ani za duży ani za mały w stosunku do zadań jakie ma spełniać wnętrze. Dla zapewnienia komfortu akustycznego w projektowanym wnętrzu należy brać pod uwagę przede wszystkim właściwości akustyczne używanych do adaptacji materiałów (m.in. współczynnik pochłaniania α, współczynnik dyfuzji) oraz ilości i właściwe rozmieszczenie stosowanych materiałów w przestrzeni. Rys. 2. Czas pogłosu przed adaptacją akustyczną pomieszczenie puste Rys. 3. Czas pogłosu po adaptacji akustycznej pomieszczenie w pełni wyposażone Czas pogłosu a muzyka Dla warunków muzycznych na ogół zalecane są wyższe wartości czasu pogłosu niż dla emisji mowy. W zależności od kubatury, geometrii oraz przeznaczenia wnętrza projektuje się taką adaptację akustyczną, która zapewni warunki akustyczne we wnętrzu zgodnie z wymaganiami. Wnętrza sal koncertowych wymagają adaptacji, która zapewni im ok. 0,8 2s w zależności od wielkości wnętrza i rodzaju spektaklu muzycznego. Dla przykładu operę powinien charakteryzować średni czas pogłosu ok. 1,5s, studia nagraniowe ok. 0,5 1s w zależności od rodzaju muzyki, studia lektorskie ok. 0,4s, reżysernie 0,2 0,4. Czas pogłosu we wnętrzach sakralnych sięga wartości kilku sekund. Specjalnym przypadkiem występowania wielokrotnych odbić dźwięku jest komora pogłosowa (służąca do badań laboratoryjnych współczynnika pochłaniania dźwięku α), w której wartość czasu pogłosu sięga ok. 7-10s dla pustej komory. Przeciwieństwem komory pogłosowej jest komora bezechowa. Dąży się w niej do uzyskania warunków pola swobodnego, gdzie mamy do czynienia tylko z dźwiękiem bezpośrednim ze źródła a wpływ dźwięków odbitych jest pomijalny. Co wpływa na czas pogłosu Powyżej przedstawione zostały dwa wykresy z pomiarów czasu pogłosu pomieszczenia o powierzchni ok. 15 m 2. Adaptacja akustyczna przeprowadzona została na potrzeby reżyserni przez firmę PROTONE. Pomieszczenie zapewniło dogodne warunki do masteringu, czyli końcowego etapu procesu realizacji produkcji muzycznej. Można wymienić wiele czynników wpływających na wartość czasu pogłosu w pomieszczeniach, m.in.: wielkość i geometria wnętrza, właściwości materiałów adaptacyjnych, wyposażenie, częstotliwość, panele i ustroje akustyczne, obecność ludzi, warunki atmosferyczne. Pomiar wykonywano przy pomocy tego samego sprzętu pomiarowego w tym samym punkcie pomieszczenia. Wyniki uśredniono trzykrotnie dla dwóch przypadków: 1) Dla pomieszczenia pustego, gdzie T20 dla 500Hz wynosi 2,39s, 2) Dla pomieszczenia wyposażonego w specjalistyczne panele i ustroje akustyczne projektowane pod pomieszczenie, gdzie T20 dla 500Hz wynosi 0,14s. Poprzez adaptację akustyczną można kształtować wartość czasu pogłosu. Przykładowo, warunki akustyczne sali kinowej będą różniły się od warunków akustycznych wnętrza opery czy studia dźwiękowego. Przestrzenie mieszkalne na ogół charakteryzuje mniejszy czas pogłosu niż duże wnętrza użyteczności publicznej. W przypadku warunków akustycznych odpowiednich dla muzyki pożądany jest wyższy czas pogłosu niż w pomieszczeniach przeznaczonych do emisji mowy. W zależności od rodzaju instrumentów muzycznych istnieją odrębne zalecenia co do wartości czasu pogłosu. W trakcie nagrywania, odtwarzania muzyki lub podczas koncertu zespołu czas pogłosu ma ogromne znaczenie. Dobrze zaprojektowana i wykonana adaptacja akustyczna przekłada się bezpośrednio na odbiór muzyki przez widownię oraz samych wykonawców. Podczas projektowania sal koncertowych czy teatralnych należy brać pod uwagę również wypełnienie sali ludźmi. Sala wypełniona ludźmi będzie miała niższy czas pogłosu niż sala pusta. Również akustyk nagłaśniający zespół musi wziąć pod uwagę, że podczas próby dźwięku warunki panujące w Sali zmieniają się gdy wypełni się ona publicznością. Warto zapamiętać, że znajomość praw fizyki jakimi rządzi się akustyka jest podstawą do świadomego i poprawnego projektowania akustyki wnętrza. mgr inż. Robert Kramarz tel\n5 LEVEL CH1 LEVEL CH1 LEVEL CH2 LEVEL CH2 I O I O EQ IN/ OUT RTA SETUP 2/2014 2/2014 ELEKTRO Elektroakustyka pogłos pogłos od podstaw Czy przydarzyło się Państwu kiedykolwiek wejść do klubu, kina, sali koncertowej czy sali konferencyjnej i od pierwszych usłyszanych dźwięków poczuć się źle? Źle w znaczeniu niepokoju, dyskomfortu czy nawet pewnej dezorientacji? Jeśli tak, to trafiliście w miejsce gdzie właśnie o akustyce i elektroakustyce wiedziano niewiele w trakcie budowy, adaptacji i wyposażania. Nasze zmysły, wliczając w nie słuch, to niezwykle precyzyjne i szybkie przyrządy pomiarowe. W dodatku mamy je wszyscy - takie same. Kształtowane przez tysiące pokoleń zmysły informują nas precyzyjnie o cechach otoczenia. Między innymi również o jakości odbieranego dźwięku. W przeciwieństwie jednak do aparatury pomiarowej, nasze zmysły nie podają nam zmierzonych wartości w liczbach. O ile wszystko jest w porządku odbieramy po prostu dźwięk jeśli natomiast emisja dźwięku (elektroakustyka) i/lub warunki odbioru są złe, reagujemy gorszym lub fatalnym samopoczuciem. W skrajnych przypadkach, obok fizycznego bólu, za pomocą dźwięku można wywołać w słuchaczach falę niezrozumiałego, wręcz zwierzęcego strachu. Akustyka elektroakustyka: to samo czy nie? Zdecydowanie nie. Akustyka zajmuje się badaniem i kształtowaniem warunków panujących we wnętrzach użytkowych. Elektroakustyka natomiast zajmuje się transmisją mechaniczną dźwięku jego przetwarzaniem, wzmacnianiem i emisją. Zatem to dzięki dobrej akustyce wnętrza, czujemy się dobrze w pomieszczeniu, bardzo dobrze rozumiemy, co ktoś do nas mówi, nawet cicho. Zaprzeczeniem dobrej akustyki są wnętrza o dużych kubaturach, w których nie zadbano o adaptację akustyczną. Tu przykładem mogą być kościoły, najlepiej gotyckie lub neogotyckie. Co prawda, pięknie brzmią w nich organy, ale za to jest kłopot z przekazem zrozumiałej informacji słownej. Czynnikiem odpowiedzialnym za te zjawiska jest parametr określany czasem pogłosu. Jest to czas, po którym poziom ciśnienia dźwięku (głośności) spadnie o 60 db, np.: po wystrzale pistoletowym. Im dłuższy ten czas, tym gorsze są warunki odbioru, tym gorzej rozumiemy: księdza, aktora, wokalistę czy prelegenta. Aby lepiej zrozumieć ten fenomen, proszę przyjrzeć się obrazkowi u góry strony. Do osoby siedzącej dźwięk dociera wprost z ust lektora oraz z setek czy tysięcy odbić od ścian, podłóg i sufitu. Dla uszu (a właściwie dla mózgu) to zjawisko można zobrazować pięciokrotnie napisanym na zakładkę napisem: pogłos. Dźwięk dociera do odbiorcy (coś widzimy) ale nic nie rozumiemy (nie możemy odczytać znaków). Pogłos to tylko jedno ze zjawisk, które opisujemy przy konstruowaniu akustyki wnętrz. Ma on jednak fundamentalne znaczenie do uzyskania elementarnej poprawności akustyki wnętrza. Omawianie wszystkich zjawisk z zakresu akustyki wykracza poza granice niniejszego opracowania. Elektroakustyka pojawia się tam, gdzie należy przesłać dźwięk do dużej liczby słuchaczy (co jest związane wprost z rozmiarem widowni) albo należy odtworzyć dźwięk z zapisanych uprzednio nośników. Proszę zwrócić uwagę, że drugi przypadek obowiązuje również w przypadku instrumentów tzw.: elektrycznych: syntezatorów, gitar, skrzypiec elektrycznych, elektronicznej perkusji są to bowiem instrumenty, które nie grają grają ich wzmacniacze i głośniki w przeciwieństwie do instrumentów akustycznych, które grają samodzielnie. Typowy, uproszczony schemat aparatury elektroakustycznej przedstawia poniższy rysunek: Dźwięk płynie ze źródła (poprzez mikrofon) do cewek głośników poprzez konsoletę mikserską, urządzenia zewnętrznej obróbki sygnałów i wzmacniacze mocy. Wszystkie te elementy stanowią łańcuch łączony szeregowo. I tak, jak w każdym łańcuchu, o jego sile stanowi najsłabsze ogniwo, tak tutaj, o jakości całego toru stanowi najgorszy element. To ważna cecha systemów elektroakustycznych i powrócimy do rozważań, dotyczących tego zagadnienia w kolejnych artykułach. Rolą systemów elektroakustycznych jest: z przekaz informacji; z realizacja funkcji przywoławczych; z zapewnienie bezpieczeństwa; z tworzenie atmosfery relaksu i odprężenia; z terapeutyka; z przekaz artystyczny. Bez względu na pełnioną rolę, system nagłośnienia powinien zawsze cechować się odpowiednio niskimi zniekształceniami, przenoszeniem właściwej dla przetwarzanych sygnałów dynamiki, dobrym odstępem sygnał/szum, pasmem przenoszenia właściwym dla realizowanych funkcji. Obok tych, elektrycznych parametrów ważnym jest spełnienie warunków akustycznych, to znaczy system musi być zdolny do generowania poziomu ciśnienia dźwięku ( głośności ) odpowiednio wyższego od poziomu hałasu, jaki panuje w otoczeniu (tzw.: poziom Mikrofon tła), nagłośniony obszar musi mieć odpowiednio małą nierównomierność poziomu ciśnienia dźwięku a przekaz musi charakteryzować się wysokimi parametrami jakościowymi opisanymi poprzez wskaźniki czytelności i klarowności dźwięku, lub jak w systemach ewakuacyjnych i przywoławczych, wysoki wskaźnik zrozumiałości mowy. W zależności od funkcji systemu oraz cech otoczenia ważnym parametrem urządzeń głośnikowych może okazać się rezonans szczątkowy zespołów głośnikowych, a prawie zawsze bardzo istotnym parametrem będzie ich kierunkowość. Systemy nagłośnienia to urządzenia techniczne. Warto to podkreślać, bo często mam wrażenie, że właśnie o tym zapomina się przy budowie systemu. Oprócz samych urządzeń poważnym zagadnieniem są również: sposób zabudowy urządzeń w szafach teletechnicznych, jakość przewodów i złącz ma podstawowe znaczenie dla trwałości i pewności działania systemów niezależnie od tego, czy system jest zainstalowany w obiekcie na stałe, czy służy do obsługi wielkich koncertów plenerowych. Ogromne znaczenie ma również, szczególnie w stałych instalacjach, zgodność aplikacji z zaleceniami Producenta. Urządzenia elektroakustyki są dzisiaj bardzo wyspecjalizowane. Jest to efekt dynamicznego rozwoju branży, która wyjątkowo jest zorientowana na opinie Użytkowników i właśnie dzięki temu są do dyspozycji urządzenia o wyspecjalizowanych cechach, do konkretnych zastosowań. Warto stosować urządzenia zgodnie z ich przeznaczeniem, wtedy osiągamy dobry efekt końcowy oraz, co Cyfrowy Procesor Sygnałowy najistotniejsze, świetny wskaźnik jakości systemu do ceny. Konsoleta Mikserska Jak widać, Wzmacniacz mocy Zespół głośnikowy Zespół głośnikowy Szerokopasmowy Szerokopasmowy elektroakustyka stała Wzmacniacz mocy się zwykłym działem wiedzy technicznej Zespół głośnikowy Zespoł głośnikowy Superniskotonowy Superniskotonowy i aby zaprojektować właściwy system nagłośnienia potrzebna jest wiedza oraz doświadczenie. Trzeba, znając specyfikę aplikacji dobrać właściwe rozwiązania techniczne, nie przesadzone w skali ale również nie za słabe dla realizacji postawionych zadań. Nie ma we współczesnym świecie miejsca na eksperymenty i to, w dodatku na koszt Użytkownika końcowego. Stąd, przy podejmowaniu decyzji o stosowaniu gdziekolwiek systemów elektroakustycznych należy podchodzić do zagadnienia w sposób poważny. Oznacza to, że nie można zdawać się na lekceważenie tej problematyki. A jest to trudne zagadnienie; zawsze występujące w towarzystwie spraw finansowych, krótko budżetu przedsięwzięcia. Dobrze jest pamiętać stare porzekadło: biednego nie stać na tanie zakupy. Kwalifikacja urządzeń na podstawie korzystnej czy też najniższej ceny jest błędem stuprocentowym. Utrudnieniem dla inwestorów jest brak obiektywnego (czyli mierzalnego) parametru, który wprost określa jakość dźwięku. W zestawieniu z agresywnym (i dość niewybrednym) marketingiem wielu sprzedawców, bardzo trudno podejmować racjonalne wybory. Bardzo dobrym sposobem na dobre zakupy systemów elektroakustycznych są tzw.: ślepe testy odsłuchowe rożnych systemów nagłośnienia. Ich organizacja jest co prawda nieco uciążliwa, ale warta zachodu. Oceniający (duża grupa osób przypadkowych oraz zawodowo zajmujących się dźwiękiem) nie wiedzą jaki sprzęt oceniają. Wszystkie procedury oraz testy odbywają się komisyjnie. W ten sposób osiągamy pewność, że wybór był trafny. Jak wspomniałem wcześniej, nasz słuch to bardzo precyzyjne narzędzie pomiarowe. Przeciętnemu człowiekowi wystarczy zaledwie 30 sekund by wiedzieć, czy nagłośnienie pracuje dobrze czy źle. Nie ma tu znaczenia czy system nagłośnienia emituje po prostu komunikaty przyzywające poszczególnych pracowników do konkretnych miejsc czy wspomaga kwartet smyczkowy w sali koncertowej. Złej jakości dźwięk jest po prostu niemiły dla naszego słuchu. Wciąż jednak spotyka się w kraju inwestycje, które są realizowane skandalicznie źle pod względem zagadnień akustyki i elektroakustyki. Z jednej strony brakuje ogromnie właściwego doświadczenia, z drugiej, w powodzi dużych problemów budowlanych, konstrukcyjnych sprawy nagłośnienia nie wydają się być istotne. Tymczasem, po zakończeniu inwestycji nikt z widowni nie będzie nawet rozumiał wszystkich trudności budowlanych - ale na pewno zrozumie, że nagłośnienie jest złe. W kolejnych artykułach opiszę pokrótce dane techniczne sprzętu oraz wskażę, jak je interpretować. Opiszę jak współcześnie sprawdzamy, czy pomysły na nagłośnienie obiektu są w stanie się sprawdzić w rzeczywistości i jak bardzo wyspecjalizowane są współczesne urządzenia elektroakustyki w zależności od ich zastosowania. Zamieszczone w artykule informacje nie mogą być stosowane jako podstawa do profesjonalnych poczynań, to po prostu niezbyt wielki i niepełny obraz, wycinek. Autor chce za pomocą krótkiej serii artykułów objaśnić podstawy systemów elektroakustycznych i zwrócić uwagę na ich istotność podczas fazy projektowania obiektów. Osoby zainteresowane pogłębieniem zagadnień elektroakustyki powinny skorzystać z oferty szkół średnich oraz wyższych dla zdobycia lub poszerzenia wiedzy w tym zakresie. Elżbieta i Wojciech Zielińscy Ignacego Jana Paderewskiego 98/ Gliwice ELEKTRO 8 9\n6 ELEKTRO Hala Widowiskowo-Sportowa w Toruniu Teatr Wielki w Poznaniu Afrykarium we Wrocławiu Dźwiękowe Systemy Ostrzegawcze Zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa w miejscach użyteczności publicznej ma na obecnym etapie urbanizacji bardzo duże znaczenie. Powstające obiekty widowiskowe, sportowe czy handlowe charakteryzują się rosnącymi rozmiarami i są w stanie pomieścić dziesiątki tysięcy ludzi, a nowe dworce kolejowe i stacje metra obsługują stale rosnący strumień pasażerów. W czasie wojny najbardziej rozpowszechnionym i najskuteczniejszym sposobem powiadamiania były sygnały syren. Dziś, po dziesiątkach lat pokoju, ich stosowanie przestało odpowiadać aktualnym wymogom powiadamiania o niebezpieczeństwie. Wielu ludziom sygnały syren kojarzą się z alarmami próbnymi, ćwiczebnymi i często są przez nich lekceważone. Na innych dźwięk ten oddziałuje bardzo negatywnie i może spowodować panikę. Do znanych dotąd źródeł zagrożenia takich jak pożar, dołączyły nowe np. działalność terrorystyczna czy uszkodzenia struktury budynku. Dawne środki powiadamiania ludzi o niebezpieczeństwie są dzisiaj dalece niewystarczające. Dźwiękowe Systemy Ostrzegawcze powstały, aby poprawić bezpieczeństwo osób przebywających w obiektach oraz ułatwić ewakuację w przypadku zagrożenia. Dźwiękowe Systemy Ostrzegawcze umożliwiają stały kontakt głosowy z osobami przebywającymi w różnych miejscach obiektu. DSO jest dzielone na strefy, dzięki czemu kierując ewakuacją możemy informować przebywających w danej lokalizacji jak ominąć obszar zagrożenia i bezpiecznie opuścić obiekt. To właśnie dokładna koordynacja działań, jaką można osiągnąć dzięki Dźwiękowym Systemom Ostrzegawczym czyni je niezastąpionymi. Wśród DSO występujących na rynku jednym z najbardziej funkcjonalnych rozwiązań jest system APS-APROSYS APS-APROSYS to system szwajcarskiego producenta g+m elektronik. System jest łatwy w rozbudowie, pozwala na precyzyjne dobranie komponentów do potrzeb klienta. Zmian można dokonywać w prosty sposób dokładając lub odejmując komponenty oraz odpowiednio przeprogramowując system. Wzorcowym przykładem rozbudowy DSO na bazie APS-APRO- SYS jest pierwsza oraz druga linia warszawskiego metra. Programowanie APS pozwala na łatwą konfigurację środowiska przy użyciu metody Drag & Drop. Oprogramowanie APS zostało wyposażone w narzędzie dokumentujące, które automatycznie tworzy kopię specyficznych ustawień użytkownika na twardym dysku. Oprogramowanie można wykorzystać do stworzenia danych ustawień dla modułu tak, by praca z systemem była jeszcze wygodniejsza. Systemy APS wykorzystują sprzęt i technologię ETHERNET. Dla podniesienia jakości i niezawodności przekazu sygnałów połączenia sieciowe wykonywane są przewodami światłowodowymi. Systemy sterowane są z poziomu PC przy użyciu panelu dotykowego. Kontrola stanu systemu odbywa się za pomocą interfejsu graficznego, który wizualizuje statusy poszczególnych składowych systemu. Integracje DSO z systemami komercyjnymi Doskonała znajomość problematyki dotyczącej obiektów sportowych pozwoliła firmie Tommex, jako pierwszej w Polsce, połączyć w systemie nagłośnienia funkcję komercyjną z Dźwiękowym Systemem Ostrzegawczym. Wybrane modele zestawów głośnikowych Community otrzymały Świadectwo Dopuszczenia CNBOP pozwalające na stosowanie i użytkowanie w systemach DSO instalowanych w obiektach sportowych. Przykładem instalacji Zintegrowanego Systemu Nagłośnienia Komercyjnego z Dźwiękowym Systemem Ostrzegawczym są: Hala Globus w Lublinie, Hala Widowiskowo-Sportowa w Jastrzębiu Zdrój, Tor Kolarski Aktualne przepisy prawne zobowiązują do posiadania Dźwiękowego Systemu Ostrzegawczego (DSO) przez właścicieli następujących obiektów z budynki handlowe i wystawiennicze: y jednokondygnacyjne o pow. strefy pożarowej powyżej m 2 y wielokondygnacyjne o pow. strefy pożarowej powyżej m 2 z sale widowiskowe i obiekty sportowe o liczbie miejsc > 1500 z kina i teatry o liczbie miejsc powyżej 600 z szpitale i sanatoria o liczbie łóżek powyżej 200 w budynku z budynki użyteczności publicznej z wysokie i wysokościowe budynki zamieszkania zbiorowego z stacje metra (kolei podziemnych) z dworce i porty, przeznaczone do jednoczesnego przebywania powyżej 500 osób Działalność Tommex w zakresie Dźwiękowych Systemów Ostrzegawczych: z konsultacje projektowe dla projektantów i biur projektowych z własne opracowania dokumentacji projektowej systemów z dostawy urządzeń kompletnych systemów nagłośnienia firmy g+m elektronik a.g. z uruchomienie tych systemów, szkolenia pracowników obsługi, instrukcje obsługi itp. z obsługę gwarancyjną i pogwarancyjną instalowanych urządzeń z pomiary zrozumiałości mowy BGŻ Arena w Pruszkowie, Hala Stulecia we Wrocławiu, Hala Widowiskowo-Sportowa Aqua Zdrój w Wałbrzychu oraz Hala Sportowo-Widowiskowa w Toruniu. Korzystając z bogatego doświadczenia podczas instalacji nagłośnienia w teatrach, firma Tommex zintegrowała DSO z systemem inspicjenta, czyli systemem obsługi scenicznej. Przykładami tego typu realizacji są: Teatr Wielki w Poznaniu oraz Teatr Wielki i Opera Narodowa w Warszawie. Wielofunkcyjne systemy powstałe w wyniku integracji pozwalają na co dzień korzystać z ich funkcji komercyjnej lub obsługowej, a w przypadku zagrożenia pełen priorytet przejmuje Dźwiękowy System Ostrzegawczy. Oprócz oszczędności płynących z faktu instalacji jednego systemu na obiekcie, takie rozwiązanie ma również inne zalety. Mniejsza liczba tras kablowych, możliwość zastosowania regulatorów głośności oraz mniejsza ingerencja w wygląd wnętrza danego obiektu. Promocją i dystrybucją APS-APROSYS na terenie Polski zajmuje się firma TOMMEX Żebrowscy SP.J. Zespół projektantów firmy Tommex to specjaliści z zakresu elektroakustyki. Do celów projektowych wykorzystują specjalistyczne oprogramowanie (WS CAD, AutoCAD, EASE 4.1). Symulacje elektroakustyczne, które poprzedzają każdy duży projekt pozwalają z dużą dokładnością osiągać zakładane cele. Więcej informacji o zrealizowanych projektach na bazie Dźwiękowego Systemu Ostrzegawczego APS-APRO- SYS znajdą Państwo na stronie: Tommex Żebrowscy Sp. J Warszawa, ul Arkadowa 29 web: tel.: ELEKTRO 10 11\n7 Rola wykładzin w akustyce wnętrz Biura Delphi, Błonia k. Warszawy Akustyka staje się co raz ważniejszym elementem wnętrza. Inwestorzy poszukują nie tylko ciekawego designu, oryginalnych mebli, ergonomicznego zarządzania przestrzenią chcą również ciszy i spokoju, który nawet w trudnych warunkach open space jest potrzebny do stworzenia komfortowych warunków pracy. Mimo braku szczegółowych przepisów prawa budowlanego dotyczących dźwięku w pomieszczeniu, wiele firm produkujących elementy budowlane i wyposażenia wnętrz podkreśla rolę swoich produktów w redukowaniu hałasu. Ściany, stropy, okna i drzwi mają nas izolować od hałasu czyli ograniczać przenikanie dźwięku z zewnątrz z ulicy, pomieszczeń technicznych i ciągów komunikacyjnych. Wymagania akustyczne zależą od funkcji pomieszczenia. Podstawowym parametrem służącym do określania własności akustycznych wnętrza jest czas pogłosu. Parametr ten określa w sposób ilościowy pogłosowość wnętrza. Niepożądany duży pogłos, powoduje powstawanie hałasu pogłosowego w pomieszczeniu. Takie wnętrze jest hałaśliwe, a przekaz słowny zakłócony. Na czas pogłosu ma wpływ kubatura i użyte materiały wykończeniowe. Czas pogłosu jest wprost proporcjonalny do kubatury, czyli im większa objętość tym dłuższy czas pogłosu. Natomiast wpływ materiałów związany jest ze współczynnikiem α. Pogłosowe współczynniki pochłaniania dźwięku α zawarte są w granicach od 0 do 1. Gdy α = 0, to pochłanianie jest równe zeru, gdy α = 1, to padająca na powierzchnię fala zostaje w całości pochłonięta. Powszechnie stosowane materiały wykończeniowe takie jak: tynk cementowo-wapienny, płyty karton-gips, szkło i ceramiczne płytki podłogowe mocno odbijają dźwięk. Przyczynia się to do powstawania hałaśliwych wnętrz. Im większa kubatura pomieszczenia tym problem akustyki we wnętrzach wykończonych wyżej wspomnianymi materiałami będzie poważniejszy. Niestety jak na początku wspomniałam projektanci i inwestorzy nie zobligowani przepisami lecz tylko wskazówkami, doświadczeniem i subiektywnym odbiorem dźwięku w pomieszczeniu, formowanie akustyki pomieszczenia pozostawiają na sam koniec realizacji wtedy ratunkiem pozostają odpowiednie elementy wyposażenia wnętrza. Jak ważna jest rola akustyki w pomieszczeniach? Wszystkie badania i obserwacje prowadzą do jednego wniosku: w cichym pomieszczeniu przebywa i pracuje się lepiej. W szkołach i salach konferencyjnych ważne jest aby głos prelegenta był dobrze słyszalny, wyraźny; w pomieszczeniach biurowych ważne jest zapewnienie intymności rozmowy, poczucia prywatności w miejscu pracy ( przy biurku) tak aby ułatwić koncentrację i wykonanie określonego zadania czyli zwiększyć produktywność pracownika. Przystąpmy do analizy źródeł ciszy. Jak często denerwował Państwa i rozpraszał hałas kroki, odgłos przesuwania czy toczących się kółek dochodzący z korytarza obok lub o zgrozo! piętro wyżej? Skąd ten hałas? Ze słabej izolacji produktów budowlanych zastosowanych przy budowie ścian a zwłaszcza stropu. Sufity akustyczne po które sięga się najczęściej w biurach pomagają zredukować nadmierny pogłos. Natomiast ważne jest również poprawienie warunków akustycznych poprzez zredukowanie źródła dźwięku uderzeniowego. To właśnie sugerowane przez nas rozwiązanie, czyli wykładziny akustyczne, które co raz większym szturmem zdobywają rynek wyposażenia wnętrz. Wykładziny akustyczne o wysokim wskaźniku Δlw czyli liczące od kilkunastu db wzwyż oznaczają, że o taką właśnie liczbę zmniejszy się poziom dźwięku uderzeniowego w pomieszczeniu pod stropem. Dźwięk uderzeniowy powstaje przy uderzeniu Centrum Kultury Zamek - Kino Pałacowe, Poznań Małopolski Ogród Sztuk - Mediatka, Kraków o podłogę. Chodząc po podłodze wyłożonej wykładziną akustyczną wytwarzamy mniej hałasu w pomieszczeniu piętro niżej, ale również, co jest bardzo istotne w pomieszczeniu, w którym przebywamy. Własności akustyczne wykładziny można polepszyć poprzez zastosowanie gąbki montażowej. Pozwala to osiągnąć poprawę słyszalną dla ucha ludzkiego. Przyjmijmy, że opanowaliśmy przenikanie dźwięków z zewnątrz, ale niestety wnętrze pomieszczenia nie osiągnęło nadal optymalnej dla swojej roli akustyki. W tym momencie ważny jest, wspomniany wcześniej współczynnik pochłaniania dźwięku α. Niekwestionowanym liderem w dźwiękochłonności są ciężkie tkaniny i tapicerowane meble, jednak również ważną rolę mogą odegrać wykładziny dywanowe Dzięki swojej strukturze wykładziny dywanowe dobrze pochłaniają dźwięki. Przy zastosowaniu specjalnych podkładów gąbki montażowej, lub fabrycznie opracowanych podkładów akustycznych wartość współczynnika α znacznie wzrasta. Polflor, podążając za oczekiwaniami inwestorów wprowadził do swojej oferty specjalne wykładziny akustyczne z PCV oraz płytki dywanowe na podłożu akustycznym. Dodatkowo dostępny jest produkt w postaci akustycznej gąbki montażowej, którą można stosować pod wszelkiego rodzaju wykładziny z rolki oraz wykładziny dywanowe w rolce i płytkach. Klasyczne, standardowe wykładziny akustyczne ITEC z PCV dostarcza nam firma IVC Group z Belgii, która dzięki wieloletniemu doświadczeniu opracowała specjalne podłoże podnoszące komfort termiczny i akustyczny pomieszczenia nie tracąc przy tym właściwości polegających na łatwym montażu, i prostym czyszczeniu oraz utrzymując ciekawe wzornictwo. W ofercie ITEC polecamy szczególnie kolekcje Batirox, Axento/Silento i Optimise, których współczynnik Δlw wynosi od 18 do 20 db. Oryginalne wzornictwo zapewnią z kolei tkane wykładziny winylowe Dickson łączące w sobie najlepsze cechy wykładzin tkanych i winylowych. Kilkadziesiąt wzorów i kolorów zapewnia nam poziom izolacji akustycznej na poziomie db. Na potrzeby naszej oferty akustycznej, wspólnie z firmą Shaw Contract Group przygotowaliśmy płytkę dywanową Sculpt na podłożu Ecologix i po pomiarach dokonanych w British Carpet Technical Center okazało się, że współczynnik izolacyjności akustycznej dźwięków uderzeniowych Δlw wynosi 29 db (norma dla płytki dywanowej oscyluje między db), współczynnik pochłaniania hałasu wynosi dla częstotliwości Hz α = 0,30 (dla porównania drewno ma α = 0,06, tynk gipsowy gładki α = 0,05). Jak wspomniałam produktem, który w wielu przypadkach będzie świetnym rozwiązaniem dla polepszenia akustyki pomieszczenia, może okazać się gąbka montażowa FoxiFix. Gąbka jest wykonana z warstwy filcu poliestrowego, dwustronnie przylepnego o grubości 2 mm i gęstości 230 g/m 2. Badania jakie przeprowadziliśmy w warszawskim Laboratorium Akustycznym Instytutu Techniki Budowlanej dowiodły, że dzięki zainstalowaniu płytki dywanowej Diversity f. Paragon, o grubości 6 mm i gramaturze 580 g/m 2 na gąbce FoxiFix współczynnik pochłaniania α = 0,30. Dla tej samej kombinacji wykonano badania na izolacyjność akustyczną dźwięku uderzeniowego i dla płytki na gąbce montażowej Δlw = 35dB. Podane przez nas rozwiązania umożliwią Państwu uwzględnienie zagadnienia dobrej akustyki pomieszczeń podczas projektowania ciągów komunikacyjnych, pomieszczeń konferencyjnych, szkolnych, biurowych, szpitalnych i opieki senioralnej. Jak można zauważyć współpracujący z nami producenci wykładzin miękkich i twardych, bardzo intensywnie inwestują w akustykę, tworząc nowe i zaawansowane technologicznie rozwiązania nie tracąc przy tym ciekawego designu. Katarzyna Baranowska specj. ds PR i marketingu Polflor sp. zo.o. Konsultacja merytoryczna dr inż. arch Anna Sygulska Wydział Architektury Politechniki Poznańskiej 12 13\n8 2/2014 2/2014 Płyty drewnopochodne materiał na panele i ustroje akustyczne W obecnych czasach świadome kształtowanie dźwięku w pomieszczeniach nie może się obyć bez odpowiednich paneli i ustrojów akustycznych. Przy projektowaniu przestrzeni, która będzie miała określone właściwości akustyczne, bardzo ważne jest wzięcie pod uwagę wielu czynników, wpływających na pochłanianie i odbicie dźwięku. Na właściwości konkretnych elementów akustycznych istotny wpływ ma materiał, z jakiego są wykonane, sposób w jaki ten materiał został przetworzony i zamontowany. Nie mniej ważne są także inne cechy, jak klasa reakcji na ogień (ponieważ panele najczęściej montowane są w budynkach użyteczności publicznej) oraz dekoracyjna powierzchnia, podnosząca znacznie wartość estetyczną danej zabudowy. Na jakość wykończenia i użytkowania istotny wpływ mają także odpowiednie systemy montażu paneli i ustrojów akustycznych oraz warunki w jakich panele zostały zamontowane. Płyta płycie nie równa Można dziś korzystać z wielu materiałów, które pomogą uzyskać pożądaną akustykę w danym pomieszczeniu. Do najpopularniejszych należą płyty MDF i płyty wiórowe. Te pierwsze to płyty produkowane ze sprasowanych drobnych włókien drzewnych, połączonych i utwardzonych specjalnym klejem. Jest to materiał jednorodny, łatwy w obróbce, szczególnie polecany do elementów frezowanych i lakierowanych. Gęstość płyt MDF jest wyższa niż średnia gęstość krajowych gatunków drewna. Z kolei płyty wiórowe charakteryzują się większymi cząstkami drewna użytymi w produkcji, stosowane są więc na elementy płaskie z powierzchnią dekoracyjną wykończoną laminatem lub fornirem. Pamiętać należy, że produkty drewnopochodne, tak jak i samo drewno, są przyjazne dla środowiska, związują bowiem gazy cieplarniane aż do momentu utylizacji oraz nadają się do recyklingu. Zastosowanie odpowiednich materiałów drewnopochodnych w projektach ekologicznych budynków z certyfikacją BREEAM lub LEED pozwala na uzyskanie dodatkowych punktów do wspomnianej certyfikacji. Hiszpańska firma Finsa, która ma swoje biuro sprzedaży także w Polsce, już od wielu lat współpracuje z producentami paneli i ustrojów akustycznych, dostarczając rozwiązania drewnopochodne. Jak już wspomniano, niezapalne płyty MDF nadają się idealnie do frezowania. Dzięki odpowiednim perforacjom (fasolkowym, liniowym czy otworowym) uzyskuje się różne efekty akustyczne. Z kolei niemal niewidoczna mikroperforacja (średnica otworów poniżej 1,2 mm) pozwala uzyskać bardzo dobre współczynniki pochłaniania akustycznego przy zachowaniu niezaburzonego efektu wizualnego. Niezapalne płyty MDF są zazwyczaj barwione w środkowej warstwie na kolor czerwony, jednak z uwagi na szczególne potrzeby klienta istnieje możliwość dostarczenia płyt w naturalnym kolorze. Natomiast elementy gięte uzyskiwane są z cienkich płyt MDF (3-6 mm) formowanych w odpowiednie kształty i klejonych warstwowo. Ciekawą propozycją jest płyta MDF barwiona w całym przekroju na kolor czarny. Perforowane okładziny ścienne i sufitowe wykonane z tego materiału odznaczają się oryginalnym wyglądem. Czarny rdzeń płyty współgra zarówno z drewnopodobnym, jak i jednobarwnym wykończeniem powierzchni, tworząc zaskakujący kontrast, szczególnie przy okładzinach w jasnych kolorach. Dla realizacji w pomieszczeniach narażonych na działanie wilgoci, zmiany temperatur bądź intensywne użytkowanie Finsa poleca płyty Compacmel Plus Ignifugo. Jest to płyta o bardzo wysokiej gęstości oraz odporności na wilgoć i ogień przy zachowaniu właściwości charakterystycznych dla MDF (m.in. łatwość obróbki). Produkowana jest z czarnym rdzeniem i stanowi interesującą alternatywę dla kompaktowych płyt HPL. Bogactwo wzorów i rodzajów powierzchni Efekt wizualny wykończenia ścian i sufitów ma nie mniejsze znaczenie niż techniczne właściwości paneli. Dekoracyjna powierzchnia okładzin jest tym, co rzuca się w oczy jako pierwsze, to ona nadaje pomieszczeniu odpowiedni charakter. Klasyczny konserwatyzm, wysublimowana elegancja, nowoczesna prostota czy zaskakująca oryginalność to efekty, które można uzyskać za pomocą odpowiednio dobranych, przemyślanych wykończeń powierzchni. Panele mogą być pokryte naturalną okleiną drewna, laminatami, powłokami melaminowanymi, lakierem, kamieniem, tapetą itp. Pomysłów może być naprawdę wiele jest to jedynie kwestia wyobraźni oraz kompromisu pomiędzy inwestorem i projektantem. Niezapalne płyty drewnopochodne dostarczane są od producenta w wersji surowej, do samodzielnego wykończenia przez producenta paneli, lub w wersji melaminowanej, uzyskiwanej poprzez naniesienie na surową płytę dekoracyjnego papieru impregnowanego żywicą melaminową, dzięki czemu w procesie prasowania otrzymuje się trwałą i odporną powierzchnię z odpowiednią strukturą. Bogactwo kolorystyki (drewno, wzory fantazyjne, wzory jednobarwne) oraz struktur powierzchni imitujących różne materiały gwarantuje znalezienie właściwego dekoru do naszego projektu. Zawsze modne są okleiny imitujące dęby, klony i orzechy, ostatnio coraz więcej projektów wykorzystuje wzory wiązów i akacji w szarej lub ciemniejszej tonacji. Wykończenie powierzchni w drewnie ma swoje zalety i wady. Naturalny fornir z pewnością nadaje wnętrzu ciepły i elegancki charakter. Jednak na dużych powierzchniach trudniej jest utrzymać powtarzające się usłojenie i odcień. Dlatego rozwiązaniem może być zastosowanie fornirów sztucznie modyfikowanych dla uzyskania jednolitego rysunku bądź laminatów i płyt melaminowanych. Bezpieczeństwo przede wszystkim Zarówno płyty surowe, jak i melaminowane dostarczane są z kompletną certyfikacją pozwalającą na użycie ich w miejscu publicznym. Niezapalne materiały drewnopochodne odznaczają się klasą reakcji na ogień B, niskim lub średnim poziomem wydzielania dymu oraz brakiem skraplających się cząstek podczas pożaru. Inne materiały nie zostaną dopuszczone przez przedstawiciela straży pożarnej ponieważ w budynkach użyteczności publicznej bezpieczeństwo jest traktowane priorytetowo. Artur Pacyniak\n9 Bezpieczne szkło akustyczne LamiGlass Acoustic Rytm życia współczesnego miasta dopasowany jest do wszystkich jego mieszkańców, co oznacza, że tętni ono energią przez całą dobę. Niestety, pociąga to za sobą wiele negatywnych konsekwencji, wśród których jedną z najbardziej dokuczliwych jest bez wątpienia wszechobecny hałas. Szum przejeżdżających samochodów, odgłosy dochodzące z placów budowy i fabryk, a nawet rozmowy przechodniów sprawiają, że po kilku godzinach spędzonych w przestrzeni miejskiej wielu ludzi uskarża się na pogorszenie samopoczucia, wyczerpanie czy spadek koncentracji. U osób bardziej wrażliwych, praca i spędzanie długiego czasu w głośnych, źle izolowanych od zewnętrznego hałasu pomieszczeniach, może wywołać bóle głowy, a nawet poważniejsze problemy zdrowotne. Z tych też powodów nowoczesne projekty architektoniczne zakładają wybór takich materiałów do budowy biurowców i domów mieszkalnych, które zapewnią wnętrzom doskonałą izolację akustyczną. Barierę taką może stanowić odpowiednio dobrane szkło laminowane, takie jak LamiGlass Acoustic firmy Guardian. Skuteczna bariera nie musi być gruba Jeszcze niedawno sądzono, że tylko bardzo grube, a co za tym idzie ciężkie, szkło jest w stanie spełnić wysokie wymagania dotyczące dźwiękoszczelności i dobrze odizolować pomieszczenia od zewnętrznego hałasu. Tezie tej zaprzecza LamiGlass Acoustic, czyli innowacyjny produkt firmy Guardian. Izolacyjność akustyczną, np. na poziomie Rw=36 decybeli dla szkła pojedynczego, można bowiem osiągnąć nie tylko wykorzystując ciężkie szkło monolityczne o grubości 15 mm, ale również stosując szkło 33.1 SR o grubości ok. 6 mm i ciężarze aż 2,5 razy mniejszym! Zastosowanie na fasadzie budynku cienkiego i lekkiego szkła firmy Guardian skutecznie poprawi akustykę w jego wnętrzu i stanowić będzie barierę, doskonale chroniącą przed miejskim hałasem. Dzięki temu przebywanie w takim biurowcu czy apartamentowcu nawet w sytuacji, gdy położony on będzie przy ruchliwej ulicy lub w strefie przemysłowej, będzie bardzo komfortowe i przyjemne. Na straży bezpieczeństwa ludzi i mienia Decyzja o zastosowaniu w budynku dużych przeszkleń wiąże się nie tylko z koniecznością zapewnienia przebywającym w nim osobom komfortu akustycznego, ale również odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa. Szkło powinno być zatem bardzo trwałe i odporne na uszkodzenia. Szkło LamiGlass Acoustic z folią Sound Reduction,poza wysoką dźwiękoszczelnością, wyróżnia się bardzo wysoką wytrzymałością. Surowe kryteria szkła ochronnego spełniają nawet najlżejsze szklane tafle od 33.1 SR w klasie P1A (według normy PN-EN 356) po szkło o budowie 44.4 w klasie P4A, wytrzymują 3 uderzenia kuli stalowej o ciężarze 4,11 kg Dzięki temu szkło LamiGlass Acoustic można stosować nawet w oknach antywłamaniowych. Stop szkodliwemu promieniowaniu UV Bardzo istotną sprawą, na którą należy zwrócić uwagę podczas wyboru szkła, przeznaczonego na wielkopowierzchniowe fasady budynku, jest jego przejrzystość oraz przepuszczalność szkodliwego promieniowania ultrafioletowego. W tej kwestii ciche szkło laminowane LamiGlass Acoustic firmy Guardian również sprawdza się bardzo dobrze i wyróżnia się parametrami znacznie lepszymi niż tafle stosowane tradycyjnie. Potwierdzają to liczby: 6-milimetrowe szkło monolityczne przepuszcza ponad 70% promieni UV, podczas gdy szkło 33.1 SR o tym samym ciężarze i grubości przepuszcza go mniej niż 4%! Jest to bardzo duża różnica, która zdecydowanie wpływa na komfort pracy w pomieszczeniu oraz zdrowie przebywających w nim ludzi. Jeżeli dodamy do tego charakterystyczną dla szkła LamiGlass Acoustic wysoką przejrzystość, a także dużą neutralność i wierność oddawania kolorów (standardowym szkłem bazowym jest ExtraClear float dla szyb laminowanych) to możemy mieć pewność, że produkt firmy Guardian to doskonały i bezpieczny wybór na szklane powierzchnie budynków. Polskie szkło o europejskich standardach Produkty Guardian wytwarzane są na terenie Polski, w Częstochowie, a przy tym spełniają surowe normy europejskie, czego potwierdzeniem jest oznakowanie symbolem CE. Innymi słowy: ich parametry są zgodne z wymaganiami dyrektywy europejskiej, dotyczącej wyrobów szklanych stosowanych w budownictwie. Na stronie guardian-czestochowa.com znajduje się specjalny Program doboru szkła, który ułatwi wszystkim zainteresowanym wybór idealnego produktu. Znaleźć tam można tysiące różnych kombiancji przeszkleń z oszacowanymi bądź potwierdzonymi odpowiednim certyfikatem parametrami akustycznymi. Tomasz Gelio Guardian Częstochowa Sp. z o.o. ul. Korfantego 31/ Częstochowa, Poland tel.: fax:\n10 Nowy wymiar drzwi technicznych W architekturze obiektów użyteczności publicznej coraz większą rolę odgrywa aspekt techniczny oraz wizualny. Dotyczy to zarówno samej bryły budynku, jak i wszystkich elementów jego wykończenia, które poza wysokimi wymogami technicznymi, muszą również spełniać kryterium estetyczne. Firma POL-SKONE wychodząc naprzeciw tej tendencji oferuje szeroką gamę drzwi technicznych w wersji prostej oraz w wersji z ozdobnymi wystrojami. Drzwi przeciwpożarowe, dźwiękoizolacyjne, dymoszczelne czy antywłamaniowe są dostępne w bogatej kolorystyce oraz w opcji z eleganckimi wystrojami, listwami dekoracyjnymi aluminiowymi. Aplikacje aluminiowe, ryflowania, wystroje oraz szeroka gama kolorystyczna umożliwiają optymalne dopasowanie stolarki do charakteru aranżacji. Opcja ta obejmuje drzwi przeciwpożarowe, antywłamaniowe oraz akustyczne. Techniczne rozwiązania w eleganckiej odsłonie Drzwi techniczne są dedykowane w szczególności przestrzeniom publicznym, w których priorytetem jest bezpieczeństwo. Przy doborze tego typu stolarki decydującą rolę odgrywają parametry techniczne, które muszą być zgodne z wymogami prawa budowlanego. Kwestia estetyki w tym przypadku jest traktowana drugorzędnie, dlatego drzwi techniczne charakteryzują się zazwyczaj bardzo zachowawczym designem. Firma POL-SKO- NE łączy walory techniczne z atrakcyjnym wyglądem,. Dostępne są wzory o klasycznej linii z wystrojami drewnianymi, które oddadzą klimat tradycyjnego wnętrza, np. wielopokoleniowej kancelarii, czy przytulnego hotelu, jak również proste, geometryczne formy wpisujące się w aranżacje nowoczesnych biurowców. Przed zamówieniem wymagana jest konsultacja z działem handlowym firmy, który służy profesjonalnym doradztwem w zakresie dopasowania stolarki pod względem technicznym i wizualnym. Drzwi z wystrojem, podobnie jak wersje standardowe, występują w kilku technologiach wykończenia mogą być malowane, fornirowane lub laminowane. Szeroka gama powłok oraz bogata paleta barw (ponad 80 kolorów standardowych) spełni oczekiwania nawet najbardziej wymagających klientów. Stolarka przeciwpożarowa EI 30 42dB firmy POL-SKONE przeznaczona jest do budownictwa mieszkaniowego oraz wszelkiego rodzaju budynków użyteczności publicznej. Spełnia standardy bezpieczeństwa pożarowego zgodne z wymogami prawa budowlanego. Drzwi EI30 42 db to drzwi o odporności ogniowej 30 minut oraz wysokiej klasie akustycznej 42 db. Klasa akustyczna 42 db uzyskana została dzięki specjalnemu wypełnieniu skrzydła oraz podwójnym systemie uszczelek opadających. Drzwi przeznaczone są do pomieszczeń gdzie wymagane są ciężkie warunki eksploatacji. Stolarka przeciwpożarowa EI 30 PLUS i EI 60 PLUS POL-SKONE powstała z myślą o niestandardowych rozwiązaniach. Wysokie gabaryty drzwi do 2,5 metra, szeroki asortyment zastosowanych okuć budowlanych oraz wysoka trwałość użytkowania pozwala na zastosowanie drzwi wszędzie tam, gdzie wymagane są podwyższone parametry techniczne. Drzwi występują w klasie odporności ogniowej 30 i 60 minut, w klasie akustycznej 32 db oraz opcjonalnie w systemie dymoszczelnym. Drzwi akustyczne POL- -SKONE SR 37dB zaprojektowano z przeznaczeniem do stosowania jako drzwi wewnętrzne wejściowe. Klasa izolacyjności akustycznej tego modelu (drzwi jednoskrzydłowe z progiem) wynosi Rw=37 db. Drzwi pozwalają na zachowanie ciszy i odizolowania odgłosów dochodzących z zewnątrz. Drzwi o zwiększonej izolacyjności akustycznej przeznaczone są do stosowania w budownictwie jako drzwi wewnątrzlokalowe stanowiące przegrodę między pokojami., Dostępne są w dwóch wariantach konstrukcji skrzydła A i B. Obie wersje są wyposażone w uszczelkę opadającą. Dzięki zastosowaniu specjalnego wypełnienia drzwi wykazują zróżnicowane właściwości akustyczne. Skrzydło o konstrukcji A na ościeżnicy metalowej, drewnianej i regulowanej DIN posiada klasę izolacyjności akustycznej równą 27 db, a w przypadku skrzydła B wynosi ona odpowiednio 32 db lub 37 db. Drzwi Antywłamaniowe B-30 i C-30 są przeznaczone do stosowania w budownictwie jako drzwi wewnętrzne wejściowe, jeśli chcemy mieć pewność ochrony, komfortu i bezpieczeństwa. Modele te spełniają wymagania w zakresie odporności na włamanie III europejskiej klasy antywłamaniowości oraz klasy C. Wyróżniają się również wysoką klasą izolacyjności akustycznej 37 db, a ich specjalna konstrukcja chroni wnętrze przed przedostaniem się dymu- dymoszczelność oraz ognia odporność ogniowa 30 min. Stolarka otworowa POL-SKONE znajduje się między innymi w: z Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie z Bibliotece Uniwersyteckiej w Zielonej Górze z Instytucie Stomatologii w Poznaniu z Sanatorium BAŁTYK w Kołobrzegu z Hotelu RESIDENT w Świnoujściu Kamila Miciuła tel tel kom Drzwi o zwiększonej izolacyjności akustycznej Dział Wycen i Inwestycji tel tel fax\n11 Projektowanie i wizualizacja 3D Wizualizacje architektoniczne oraz aranżacje wnętrz stały się w ostatnich latach na świecie usługą wartą setki milionów, jeśli nie miliardy dolarów. Zarówno osoby fizyczne, jak i firmy starają się jak najbardziej odwzorować projekty oraz wizje architektów. Ich praca zostaje również wykorzystywana przy produkcji gier i filmów. Ważnym klientem jest branża budowlana, a w szczególności agencje nieruchomości. Mimo kryzysu deweloperzy nie szczędzą pieniędzy na wizualizacje swych budowli. Wizualizacja architektury i wnętrz to dla grafika spore wyzwanie i jeszcze większy zysk. Czasem finansowy, ale zawsze warsztatowy. Prawdziwym wyzwaniem bez wątpienia będzie foto realistyczny obrazek. Deweloperzy najczęściej zamawiają pełną wizualizację swojego budynku w tym wnętrza. Najlepiej, gdy punktem odniesienia jest oryginalny projekt architektoniczny. Fotorealizm wnętrz Stworzyć grafikę, która będzie równie realistyczna, co zdjęcie to dla wielu artystów marzenie i prawdziwe wyzwanie. Takie umiejętności przydają się, jeżeli chcemy pokazać gotowe pomieszczenia budynku, który dopiero powstaje lub powstał, a klient nie chce korzystać ze zdjęć. Dlaczego? Dzięki naszej pracy możemy modyfikować meble, oświetlenie, kolorystykę wnętrza dużo szybciej i taniej. Budujesz, remontujesz, urządzasz, a może po prostu dekorujesz? Każdy, kto chce wykonać jedną z tych prac musi posiadać pomysł, dzięki któremu to wszystko powstaje. Z niego rodzi się myśl, a my przelewamy ją na postać realistyczną dla oka, tak, by klient mógł zobaczyć, jak to wygląda i czy to co on sobie wyobraża jest tym, co chce wykonać. Dzięki takiej wizualizacji klient może wprowadzić poprawki własnego wyobrażenia otoczenia, zda sobie sprawę, że coś do czegoś nie pasuje lub jakaś rzecz lub kolor wyglądałaby lepiej w innym miejscu. Tak właśnie powstaje projekt, ale bardziej szczegółowo jak to się odbywa dowiesz się w następnej części artykułu. Zerknij i przekonaj się jakie to proste. Od czego się zaczyna Wszystko, jak już wspomniałem zaczyna się od koncepcji. Od niej trzeba zacząć, bo bez pomysłu nie ma sensu nawet podchodzić do tworzenia wizualizacji. Następnie trzeba określić środowisko, czyli program graficzny, w którym będzie się modelować. Trzeba określić wtyczkę renderującą, bądź silnik graficzny do wizualizacji. Programów 3D w tej chwili jest wiele na rynku, między innymi korzysta się z takich jak: Abobe 3DMax, Google Sketchup, Blender, AutoCAD i wiele więcej. Jakość otrzymanej fotografii zależy od wielu czynników, lecz najbardziej od wybrania odpowiedniej wtyczki renderującej. Najpopularniejszą wtyczką jest VRay, która jest kompatybilna z większością programów graficznych. W ramach renderingu, jak już wspomniałem zamiast wtyczki można użyć silnika renderującego, na przykład Lumion-a 3D w najnowszej wersji 5. Jakoś w modelu w silniku daje nam olbrzymie możliwości edycji światłem, otoczeniem, a nawet krajobrazem za oknem czy chmurami na niebie. Jak tworzyć przychodnie lub inne elementy publiczne? Design instytucji publicznych przyjaznych dla klienta, to znaczy dla takich, w których spędza on dłuższe chwile, by skorzystać z jakieś usługi typu leczenie, załatwianie spraw urzędowych, nauka, rozrywka, rekreacja, zakupy itp. Uważam, że otoczenie takiego pomieszczenia powinno być wzrokowo jak najbardziej przyjazne dla oka. Projekty buduję na podstawie doświadczenia oraz współpracy z innymi architektami oraz projektantami wnętrz oraz wizualizacji. Tworząc projekty opierające się na wzorcach innych, dodatkowo edytując je na własne potrzeby tworzy się coś innowacyjnego i zwiększa się prawdopodobieństwo, że klient będzie mile zaskoczony nowym pomysłem. Przychodnia jest to miejsce w którym większość czasu siedzimy i przyglądamy się otaczającej nas rzeczywistości, jeżeli kolorystyka jest jasna to nadaje ona przyjaznej atmosfery, poczucia komfortu oraz relaksacji przebywania w takim pomieszczeniu. Następnie po przygotowaniu projektu odpowiadającemu klientowi okazuje się, że dobrze by było zastosować go w praktyce, tak właśnie na podstawie projektu powyżej z pomarańczową i żółtą kolorystyką, projekt przyjął się i został wybudowany. W górnym, lewym narożniku widzimy zdjęcie gabinetu lekarskiego wykonanego na podstawie wspomnianego projektu. Pokój jest w kolorze biało żółto grafitowym. Robi wrażenie nowoczesnego, przyjaznego dla pacjenta. Myślę, że pacjent czuje się w tych kolorach bezpiecznie i komfortowo. Gabinet jest tak zaprojektowany, by zarówno pacjent, jak i lekarz znaleźli w nim wystarczająco dużo miejsca dla siebie. Nie wygląda może on tak dokładnie jak na projekcie, ale został oddany klimat tego otoczenia. Parę elementów zostało zmienionych na potrzebę klienta przychodni medycznej. Właśnie na podstawie takich projektów mogę stwierdzić, że moja teza jasnej kolorystyki została przyjęta i najprawdopodobniej sprawdza się w stworzonym gabinecie. Jak powstaje projekt? ETAP I Na początku ustala się wstępną koncepcję wraz z klientem. Za każdym razem szczegółowo uwzględnia się sugestie na przykład dobór kolorów, wielkość pomieszczeń i sposób rozstawienia mebli. Ważne jest, żeby dopasować się również do możliwości finansowych klienta. Przygotowujemy pierwszą wersję projektu. Klienta otrzymuje od nas wizualizację każdego z pomieszczeń, wraz z nałożonymi próbkami kolorów i materiałów. Możliwe, że klient będzie chciał zburzyć ścianę lub kompletnie zmienić funkcję pomieszczenia. Przed podjęciem takiej decyzji może zobaczyć, jak będzie wyglądało Jego nowe wnętrze. ETAP II Przygotowanie dokładnej specyfikacji materiałowo-ilościowej oraz kolorystycznej, wraz z drobiazgowym kosztorysem. Projekt można zawsze dopasować do własnego budżetu finansowego. Każdy z materiałów w różnych miejscach może być sprzedawany w różnych cenach. ETAP III Nasz klient dostaje pełne pliki źródłowe wraz z pełnym kosztorysem, który będzie mógł użyć przy wykonaniu budowy lub remontu pomieszczenia lub domu. O czym będę pisał w następnym artykule? z Rozpoczęcie budowania przykładowego wnętrza z Kolorystyka wnętrz z Teksturowanie i materiały z Światło i współgranie z modelem z Kamera i to jak ją trzeba ustawić z Dodatkowe środowisko graficzne I wiele więcej Czytaj a uzyskasz informacje odnośnie podstaw projektowania i może sam/a zasmakujesz tego, że warto stworzyć własną wizualizację lub aranżację wnętrza własnego mieszkania, jednostki publicznej albo własnego wykreowanego pomysłu. Pogłębiaj swoją wiedzę, a dojdziesz do perfekcyjności. Jeżeli chcesz tworzyć wizualizację i aranżację wnętrz, wystarczy tylko chęć do tworzenia i ambicja do nauki, może trochę wyobraźni i gotowe. Sprawdź i przekonaj się że warto. Jan Szymański tel\n12 INWESTYCJE Sala koncertowa Akademii Muzycznej w Łodzi LOKALIZACJA: Łódź, ul. Żubardzka 2A AUTORZY: architekt Włodzimierz Nowakowski / NOW Biuro Architektoniczne WSPÓŁPRACA AUTORSKA: architekt Izabela Krzanowska / NOW Biuro Architektoniczne ARCHITEKTURA WNĘTRZ: architekt Włodzimierz Nowakowski / NOW Biuro Architektoniczne : Ewa Więckowska Kosmala KONSTRUKCJA: Ewa Widawska Lefik, Tomasz Denus, Anna Zamiatnin, Tadeusz Urban / Biuro Konstrukcyjne GENERALNY WYKONAWCA: ERBUD S.A. INWESTOR: Akademia Muzyczna im. G. i K. Bacewiczów w Łodzi POWIERZCHNIA CAŁKOWITA: 5486 m 2 POWIERZCHNIA ZABUDOWY: 1841 m 2 KUBATURA: m 3 PROJEKT: REALIZACJA: nazwa obiektu: Akademia Muzyczna w Łodzi autor fotografii oraz obiektu: architekt Włodzimierz Nowakowski / NOW Biuro Architektoniczne Akademia Muzyczna w Łodzi oddała do użytku w ubiegłym roku nową Salę koncertową, wybudowaną w ramach projektu współfinansowanego przez Unię Europejską. Uczelnia zyskała dla swoich studentów i pedagogów pięć i pół tysiąca metrów kwadratowych nowoczesnej i komfortowej przestrzeni do pracy i nauki, Łódź i region nowe przyjazne miejsce dla muzyki. - Nowa sala na stałe wpisała się w kulturalny pejzaż Łodzi, jak zapowiadał dopiero rok temu rektor łódzkiej Akademii prof. dr hab. Cezary Sanecki. W nowym obiekcie odbyła się już druga edycja AŻ Festiwalu, prezentującego projekty artystyczne i artystyczno-naukowe przygotowane przez pedagogów i studentów oraz zaproszonych gości, a także dziesiątki innych koncertów, w tym również gościnne, np. w ramach Festiwalu Kultury Chrześcijańskiej (2013) czy ADI JAZZ Festival Uniwersalna sala koncertowa Sercem nowego budynku jest nowocześnie wyposażona Sala koncertowa, która dzięki znakomitej akustyce i wysokiej klasy nagłośnieniu stwarza komfortowe warunki do koncertów symfonicznych, oratoryjnych i kameralnych oraz nagrań różnych gatunków muzyki, szczególnie muzyki klasycznej i jazzowej. Na widowni znajduje się blisko 300 miejsc dla słuchaczy, a rozległa nazwa obiektu: Akademia Muzyczna w Łodzi autor fotografii oraz obiektu: architekt Włodzimierz Nowakowski / NOW Biuro Architektoniczne scena pomieści jednocześnie wielki aparat wykonawczy 160 muzyków, w tym 80-osobową orkiestrę symfoniczną i 80-osobowy chór. Przed sceną usytuowana jest fosa dla orkiestry z zapadnią, niezbędna w realizacjach planowanych spektakli operowych i tanecznych. Ponad 300 m 2 estrady i zamieszczona ponad nią kurtyna umożliwiają realizację przedstawień teatralnych. Istotną rolę odgrywa oświetlenie: w pełni zautomatyzowane i zdalnie sterowane z pomieszczenia nad widownią daje możliwość bardzo precyzyjnego operowania światłem, współdziałania z dźwiękiem oraz tworzenia interaktywnych spektakli. Multimedialne prezentacje są realizowane m.in. w oparciu o nowoczesny system kamer, ekrany i wysokiej klasy rzutniki, umożliwiające projekcje filmów w jakości Full HD, porównywalnej z prezentacjami kinowymi. Na techniczne zaplecze sali koncertowej składają się m.in. zascenie, magazyny instrumentów oraz funkcjonalne garderoby, wszystkie wyposażone w węzeł sanitarny i monitory systemu digital signage. System ten ułatwia koordynację przedsięwzięć artystycznych poprzez możliwość transmitowania zróżnicowanych informacji na ponad 20 monitorach znajdujących się w całym budynku. Komfortowe warunki akustyczne Wszystkie elementy wyposażenia sali, umiejscowionej centralnie wewnątrz budynku, dla wytłumienia wszelkich zakłóceń dobiegających z zewnątrz, są podporządkowane akustyce. Wielowarstwowe, grube ściany i podłogi, konstrukcja i pokrycie foteli, liczne ustroje akustyczne, w tym efektowne kuliste soczewki widoczne nad sceną, tysiące ukrytych w ścianach rezonatorów pozwoliły osiągnąć znakomitą akustykę dostosowaną do wykonywania muzyki klasycznej: z dużym pogłosem, szlachetnym wybrzmieniem dźwięku, który równomiernie wypełnia salę. Dzięki temu wszystkie miejsca na sali od pierwszego do ostatniego rzędu są komfortowe pod względem odbioru muzyki. Profesjonalne nagłośnienie i studio nagrań Zastosowany w sali wysokiej klasy system nagłośnieniowy o audiofilskich parametrach daje możliwość kwadrofonicznego odtwarzania i interaktywnego dysponowania dźwiękiem, co jest szczególnie istotne we współczesnej muzyce, gdzie operowanie panoramą dźwięku ma duże znaczenie. Doskonałej jakości mikrofony pozwalają uzyskać naturalny efekt dzięki wielorakim systemom realizacji, które można dostosowywać do wykonywanego gatunku muzycznego czy obsady. Zaawansowane rozwiązanie technologiczne w zakresie nagłośnienia oraz instalacji teleinformatycznych i elektroakustycznych otwierają nieograniczone możliwości realizacji koncertów, spektakli, nagrań oraz transmisji do telewizji, radia i internetu. System umożliwia nagłośnienie sali przy równoczesnej niezależnej realizacji transmisji na żywo, rejestracji 48-śladowej oraz wyświetlanie na telebimie bieżących realizacji ze zdalnie sterowanych kamer i rejestrację wideo. Do badań naukowych Nowoczesne wyposażenie Sali koncertowej oraz znajdującego się w budynku studia nagrań stanowi znaczącą bazę umożliwiającą badania naukowe, m.in. w zakresie fizyki dźwięku i wpływu warunków akustycznych na percepcję muzyki. Dla celów dydaktycznych Nowy obiekt z czterema kondygnacjami ma bogate zaplecze dydaktyczne w postaci sal ćwiczeniowych i sal prób. Mieszczą się w nim pomieszczenia przeznaczone na próby orkiestr i chórów, sale wykładowe, sale akustycznie przystosowane do zajęć dla studentów klas perkusji czy instrumentów dętych blaszanych. Dla studentek rytmiki oraz tancerzy specjalności choreografia i techniki tańca zostały zaprojektowane sale przeznaczone do zajęć ruchowych. Z historii projektu Projekt architektoniczny budynku, autorstwa Włodzimierza Nowakowskiego, pochodzi z 2005r. Autorką projektu akustyki sali jest wysoko ceniona w świecie muzycznym Ewa Więckowska-Kosmala. Panele oraz ustroje akustyczne wykonała firma PRESTIGE S.A. właściciel marki YellowAcoustic. tel ul. Gdańska Łódź INWESTYCJE 22 23\n13 INWESTYCJE 2/2014 Budynek Sali Koncertowej jest wynikiem wygranego ogólnopolskiego konkursu SARP w 2005 r. Stanowi on jeden zespół przestrzenny z istniejącym budynkiem Domu Studenckiego. Akustyka stanowi fundamentalny element w tworzeniu budynku i pomieszczeń dla instrumentu muzycznego i jego brzmienia. Zaprojektowana przez E. Kosmalę akustyka znajduje swój wyraz w wystroju architektonicznym, materiałowym i kolorystyce ściśle określonej przez architekta. Wszystkie miejsca wyspowej widowni cieszą się najwyższej jakości dźwiękiem osiągniętym dzięki odpowiedniej formie sali i jej akustyce. Widownia mieści 330 miejsc, a scena dla 80 muzyków i 80 osób chóru, wraz z zapadnią fosy dla orkiestry kameralnej, ma powierzchnię 300 m 2. Studia dźwięku, oświetlenia i TV umożliwiają bezpośrednie transmisje TV i internetowe. Sala wyposażona jest w zestaw kamer, rzutników oraz ekranów projekcyjnych. Połączenie tych urządzeń z systemem Full HD w jedną całość stwarza nieograniczone możliwości realizacyjne koncertów i przedstawień baletowych. System audiowizualny umożliwia nagłośnienie sali przy równoczesnej realizacji transmisji na żywo, rejestracji 48-śladowej oraz wyświetlanie na telebimie bieżących realizacji z 4 zdalnie sterowanych kamer i realizację video. Oprogramowanie 24 Przestrzeń dźwięku muzyką przestrzeni Muzyka pobudza zmysły, wymaga więc wyjątkowych warunków miejsca, w której przyjdzie jej zaistnieć. Skala i forma przestrzeni, jej estetyka i warunki akustyczne powinny tworzyć harmonię; tego wymaga wrażliwość muzyczna. Pełnia doznań pobudza wyobraźnię, daje zapowiedź uczty duchowej. Włodzimierz Nowakowski foto: Filip Kaczmarek; nazwa obiektu: Akademia Muzyczna w Łodzi; autor obiektu: architekt Włodzimierz Nowakowski / NOW Biuro Architektoniczne zainstalowane na komputerach pozwala na pełną obróbkę dźwięku, łącznie z rekonstrukcją nagrań archiwalnych oraz przygotowanie do tłoczni płyty CD master. Budynek z Salą Koncertową pełni głównie funkcję edukacyjną przyszłych muzyków. Zaplecze dydaktyczne, obejmuje: salę prób orkiestry, salę prób chóru, 8 sal akustycznych przystosowanych do zajęć na instrumentach, 4 sale akustyczne do ćwiczeń perkusistów, 2 sale dla baletu i zajęć z choreografii, salę do zajęć z dyrygentury, studio nagrań z salą kameralną, studio dźwięku do nagrań na żywo, studio transmisji TV i internetowych, studio oświetlenia. Wyposażenie budynku wraz informacją wizualną wybrane przez architekta dostarczyła f-ma Martela. Indywidualnie zaprojektowana szatnia, lady barowe i zabudowa kawiarni, szafy dla artystów, podesty dyrygenckie, mównice oraz biurka i szafki do studia nagrań odgrywają określoną rolę funkcjonalno-estetyczną w przestrzeniach im przypisanych. Dzięki dużej dyscyplinie i powściągliwości w operowaniu formą, materiałem i kodem koloru obiekt o skomplikowanej funkcji jest niezwykle klarowny zarówno dla studiujących, oraz muzyków i słuchaczy z zewnątrz. Włodzimierz Nowakowski NOW Biuro Architektoniczne Sp. z o.o. Tel.+(48 42) MITESCO Design Michele De Lucchi MITESCO Design Michele De Lucchi MITESCO Design Michele De Lucchi MITESCO Design Michele De Lucchi Caimi Brevetti S.p.A Nova Milanese MB Italy T /49101 F / Caimi Brevetti S.p.A Nova Milanese MB Italy T /49101 F / Dystrybutorem produktów Caimi w Polsce jest firma PRESTIGE S.A. Snowsound technology Snowsound technology Snowsound technology Snowsound technology Light Light Colour Colour Acoustics Acoustics Eco-friendly Eco-friendly Double face Double face I pannelli fonoassorbenti Mitesco utilizzano la tecnologia brevettata I pannelli Snowsound fonoassorbenti che Mitesco consente utilizzano l assorbimento la tecnologia selettivo delle brevettata frequenze, Snowsound migliorando che il consente comfort acustico l assorbimento degli ambienti. selettivo delle frequenze, migliorando il comfort acustico degli ambienti. I pannelli fonoassorbenti Mitesco utilizzano la tecnologia brevettata I pannelli Snowsound fonoassorbenti che Mitesco consente utilizzano l assorbimento la tecnologia selettivo brevettata delle frequenze, Snowsound migliorando che consente il comfort l assorbimento acustico degli ambienti. selettivo delle frequenze, migliorando il comfort acustico degli ambienti. pagina_233x297.indd 1 18/03/ Poznań, ul. Bukowska 146 tel Caimi Brevetti S.p.A Nova Milanese MB Italy T /49101 F / pagina_233x297.indd 1 18/03/ Caimi Brevetti S.p.A Nova Milanese MB Italy T /49101 F / Lekkie Kolorowe Akustyczne Ekologiczne Dwustronne Panele akustyczne serii Mitesco z opatentowaną technologią Snowsound, umożliwiają osiąganie selektywnej absorpcji w różnych częstotliwościach poprawiając komfort akustyczny pomieszczeń w istniejących i wykończonych już obiektach, takich jak: hotele, biura, restauracje, hole, sklepy, sale konferencyjne. Liczba i warianty użytych systemów akustycznych pozwalają uzyskać finezyjne i architektoniczne efekty. Istnieje możliwość zamontowania paneli na ścianach, sufitach, szklanych powierzchniach, metalowych okablowaniach lub magnetycznych instalacjach oraz jako elementy wolnostojące. pagina_233x297.indd 1 18/03/ pagina_233x297.indd 1 18/03/\n14 INWESTYCJE O akustyce w architekturze słów kilka W czasach szybkiego rozwoju staramy się coraz bardziej usystematyzować różne elementy otaczającego nas świata. Niestety, rozbudowane metody naukowe stają się coraz bardziej niedostępne dla laika. Tak też dzieje się z akustyką. Przeciętny słuchacz koncertu lub użytkownik budynku nie jest zainteresowany szczegółami poziomu tła, pogłosu, tłumienia akustycznego czy też interferencji fal dźwiękowych. Z jego punktu widzenia ocena komfortu jest bardzo prosta. Komfort albo jest, albo go nie ma. Dla tych, którzy mają o to zadbać sprawa jest o wiele bardziej skomplikowana. Bywa czasem tak trudna, iż niestety zostaje pomijana. Projektanci muszą zmierzyć się z dwoma podstawowymi zagadnieniami. Jednym z nich jest opieka nad jakością dźwięku tam gdzie jest on najważniejszy, czyli np. w salach koncertowych. Drugim, o wiele częstszym, jest dbanie o to, żeby izolować użytkowników pomieszczeń od dźwięków niechcianych. A jest ich w naszym nienaturalnym środowisku coraz więcej. Akustyka budowlana w Polsce W Polsce pojawiają się już rozwiązania sal koncertowych czy też studiów nagraniowych na najwyższym światowym poziomie. Dotyczą one głównie prestiżowych projektów. Można tu wspomnieć o studiu nagraniowym Alwernia Studios, które powstało dzięki wkładowi jednego z mistrzów akustyki Andy ego Munro (Munro Acoustics), krakowskim ICE, gdzie sprawy akustyki powierzono ARUP Acoustics, czy też siedzibie NO- SPR w Katowicach gdzie odpowiedzialność za akustykę Pomieszczenie wytłumione sali powierzono pionierskiej Nagata Acoustics. Są także niestety niechlubne przykłady, o których nie wypada tu mówić, mimo iż zapewne wymagałyby odrębnego opracowania. Powyższe opracowania dotyczą spraw związanych z dbałością o słuchacza i jego doznania oraz z inwestycjami gdzie jest to nieodłącznie związane z charakterem budynku. Całkiem inaczej wygląda to w wypadku obiektów, które nie wyróżniają się aż tak bardzo w wielkomiejskim krajobrazie, ale które także pełne są użytkowników. W tej kwestii, w Polsce, jest jeszcze bardzo dużo do zrobienia gdyż brak ciągle ustalonej praktyki w podejściu do tych zagadnień. Często to przemilczanie problemu albo wyrastające wszędzie lasy drogowych ekranów akustycznych, które w szybkim tempie zrujnowały nasz krajobraz pod przykrywką dbałości o walkę z hałasem. Aktualny stan świadomości akustycznej inwestorów w Polsce O ile prestiżowe projekty sal konferencyjnych, koncertowych czy teatralnych coraz częściej stają się oczkiem w głowie inwestorów ze względu na późniejszą możliwość publicznej oceny, o tyle sprawy związane z izolowaniem od niechcianych dźwięków i hałasu niestety ciągle jeszcze kuleją. W swojej pracy spotykamy się z podejściem inwestorów, którzy całkowicie ten element projektu pomijają. Nie wynika to z braku chęci, a raczej z nieznajomości zagadnienia oraz przeświadczenie, iż wejście na grząski teren akustyki musi się wiązać z ogromnymi, dodatkowymi kosztami, a tych z oczywistych względów należy unikać. Brak też jasno zakreślonych regulacji prawnych, które zmuszałyby do ujęcia kwestii ochrony przed hałasem już na etapie projektowania a także dawały możliwość poprawienia ewentualnych braków czy usunięcia błędów już po ukończeniu budynku. Prym wiodą tu wszechobecni developerzy, dla których liczy się każda oszczędność. Można mieć tylko dzieję, że ta sytuacja pod naporem regulacji unijnych w końcu ulegnie zmianie, oraz że środowisko projektantów i inwestorów zauważy ten jakże ważny element decydujący o późniejszej wartości powstającego obiektu. Zwłaszcza, że nie jest to dziedzina utrudniająca ich życie, tak jak np. certyfikacja energetyczna, która powoduje sporo zamieszania przez niepotrzebną komplikację wymaganych obliczeń. Akustyka w obiektach medycznych Akustyka w obiektach o przeznaczeniu medycznym jest wciąż jeszcze kompletnie pomijana. W przypadku bardzo specjalistycznych obiektów, typu sale operacyjne czy laboratoria, inwestorem prawie zawsze jest Skarb Państwa. Wynika to z bardzo wysokich kosztów zarówno samej budowy jak i wyposażenia, którym prywatni inwestorzy nie są w stanie podołać. Stąd to nie koszty decydują o pomijaniu tego aspektu, ale ogólne podejście do niego.. Na szczęście w obiektach i pomieszczeniach medycznych bardzo ważną rolę odgrywa szczel- ność, która związana jest z wymogiem sterylności, przy okazji znacząco wpływa to na akustykę. Istotna jest także niwelacja drgań, które oddziałują na bardzo czułe instrumenty i aparaturę medyczną. Bardzo często jest tak, że do wykonania ścian i podłóg używa się materiałów, które przy okazji tłumią niepotrzebny hałas. Mowa tu np. o specjalistycznych spawanych wykładzinach i okładzinach ściennych z PCV. Niestety nadal w wielu miejscach dopuszczalne są jeszcze podłogi i ściany z płytek ceramicznych. Być może jest w tym zaniechaniu jakaś logika gdyż przyszli pracownicy ośrodków medycznych muszą nauczyć się pracy w trudnych warunkach, a hałas jest jednym z elementów uciążliwości. Kłopot na jaki również można napotkać projektując np. okładziny ścienne w obiektach medycznych to właśnie wymóg aby były to powierzchnie nadające się do łatwego zmywania, co często nie współgra z zasadami akustyki. Akustyka w budynkach mieszkalnych W budynkach mieszkalnych izolacja akustyczna jest przez developerów pojmowana jako element dodatkowy. W droższych apartamentach można liczyć na to, że jedną z rzeczy, za które zapłacą przyszli mieszkańcy będzie właśnie komfort akustyczny. Niestety w bardziej powszechnym budownictwie tak już nie jest i przyszli użytkownicy padają ofiarą poszukiwania oszczędności za wszelką cenę. Obowiązująca w Polsce norma dotycząca poziomu hałasu i izolacyjności przegród jest napisana w sposób nieprzystępny co powoduje, że jej stosowanie nie należy do łatwych, a co ważniejsze próba wyegzekwowania jej zapisów w istniejącym budynku wymaga bardzo fachowej wiedzy, co w przypadku zwykłego użytkownika jest najczęściej skazane na porażkę. Z resztą nie o to chodzi, gdyż każdy z nas oczekuje komfortu życia, a nie wieloletnich procesów sądowych. Najczęstsze błędy w budownictwie to brak izolacji ścian i stropów pomiędzy mieszkaniami, ale także wewnątrz nich oraz kompletne pominięcie izolacji akustycznej pionów kanalizacyjnych. O odgłosach z łazienek w środku nocy można by rozprawiać długo. Obowiązująca norma określa przede wszystkim poziom hałasu jaki jest dopuszczalny w danym pomieszczeniu. Niestety nie przystaje to do np. odgłosów wirującej pralki tańczącej po łazience dwa piętra wyżej w środku nocy. Możliwości techniczne do izolowania naszych mieszkań już są i to włącznie z okładzinami, które przy okazji mogą nadać wnętrzom niecodzienny charakter. Niestety świadomość w tej kwestii musi się dopiero pojawić. Jak to się robi w Anglii W trakcie pracy nad projektami na rynek angielski spotkaliśmy się z obowiązkiem zatrudnienia inżyniera akustyka nawet przy projektach dotyczących podzielenia zabytkowego budynku na mieszkania. Anglicy jako Kompleks w Torquay naród bardzo praktyczny nie zaprzątają sobie głowy rozwiązywaniem skomplikowanych wzorów matematycznych opisujących teoretyczny poziom hałasu i wyliczaniem grubości izolacji. Zadaniem inżyniera jest tylko podanie poziomu izolacyjności dla konkretnych przegród i dobranie ich typu. Nikt nie marnuje czasu na zbędne obliczenia. Typy ścianek czy stropów dobiera się z gotowych katalogów i wykonuje na podstawie bardzo szczegółowych instrukcji. Wykonawca otrzymuje nawet instrukcję w jaki sposób na ścianie zamontować gniazdko elektryczne aby nie obniżyć zdolności tłumienia dźwięków przez ścianę. W ten sposób izolacja jest zapewniona, a jakiekolwiek uchybienie bardzo łatwo znaleźć porównując wykonaną przegrodę z ogólnodostępną instrukcją. Na przykład przy pracy nad adaptacją zabytkowego kompleksu w Torquay do wyboru mieliśmy katalog ponad 100 typów ścian, w których izolację akustyczną zapewniały wypełnienia, specjalne okładziny ścienne, a w najtrudniejszych przypadkach dość skomplikowane podwójne konstrukcje, ale niczego nie trzeba było wymyślać od nowa. Pozostaje nam tylko wierzyć, iż w pogoni za Europą pójdziemy w tym właściwym kierunku i zamiast wielostronicowych obliczeń akustycznych każdy projektant i budowniczy będzie po prostu mógł odwołać się do numeru katalogowego zastosowanych rozwiązań, a dzięki temu więcej czasu poświęci na kreowanie ciekawych i ładnych przestrzeni, gdyż w dziedzinie okładzin akustycznych jest już w czym wybierać. mgr inż. arch. Maciej Strojny architekt, specjalista ds. dużych obiektów komercyjnych prywatnie: muzyk, kompozytor INWESTYCJE 26 27\n15 2/2014 Redakcja: PRESTIGE S.A. ul. Bukowska 146, Poznań Tel właściciel marki Yellow Acoustic


Wieś Łazory (podkarpackie) » mapy, GUS, nieruchomości, kod pocztowy, atrakcje, regon, kierunkowy, demografia, zabytki, tabele, statystyki, linie kolejowe, drogi publiczne, liczba ludności\nWieś Łazory w liczbach\nWieś Łazory - Podstawowe informacje\nWieś Łazory to wieś leżąca w gminie Harasiuki. Należy do województwa podkarpackiego, powiatu niżańskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2011 roku liczba ludności we wsi Łazory to 537 z czego 49,5% mieszkańców stanowią kobiety, a 50,5% ludności to mężczyźni. Miejscowość zamieszkuje 8,5% mieszkańców gminy. Identyfikator miejscowości Łazory w systemie SIMC to 0793294, a współrzędne GPS wsi Łazory to (22.548333, 50.476389).\nZobacz miasta w pobliżu wsi Łazory\nBiłgoraj (14,2 km) Tarnogród (18,7 km) Ulanów (20,2 km) Rudnik nad Sanem (21,5 km) Nowa Sarzyna (22,6 km) Frampol (23,4 km) Leżajsk (25,5 km) Janów Lubelski (27,4 km)\nZobacz inne wsie w pobliżu wsi Łazory\nWieś Banachy (2,5 km) Wieś Suszka (2,9 km) Wieś Rogóźnia (2,9 km) Wieś Stary Bidaczów (3,5 km) Wieś Gózd Lipiński (3,5 km) Wieś Harasiuki (4,3 km) Wieś Nowy Bidaczów (4,3 km) Wieś Wólka Biska (5,2 km) Wieś Derylaki (6,1 km) Wieś Ruda-Zagrody (6,8 km)\nWieś Łazory na mapie\n22.54833350.476389 Współrzędne GPS\n0793294 Kod SIMC\nWieś Łazory - Dane demograficzne(liczba ludności, płeć mieszkańców)\nWieś Łazory ma 537 mieszkańców, z czego 49,5% stanowią kobiety, a 50,5% mężczyźni. W latach 1998-2011 liczba mieszkańców wzrosła o 3,1%. Współczynnik feminizacji we wsi wynosi 98 i jest nieznacznie mniejszy od współczynnika feminizacji dla województwa podkarpackiego oraz mniejszy od współczynnika dla całej Polski.\n63,1% mieszkańców wsi Łazory jest w wieku produkcyjnym, 21,8% w wieku przedprodukcyjnym, a 15,1% mieszkańców jest w wieku poprodukcyjnym. Na 100 osób w wieku produkcyjnym przypada we we wsi Łazory 58,4 osób w wieku nieprodukcyjnym. Ten wskaźnik obciążenia demograficznego jest więc porównywalny do wkażnika dla województwa podkarpackiego oraz mniejszy od wskażnika obciążenia demograficznego dla całej Polski.\nLiczba i płeć mieszkańców wsi Łazory\nWykres - Populacja we wsi Łazory na przestrzeni lat, Źródło: Główny Urząd Statystyczny (GUS)\nWykres - Odsetek kobiet we wsi Łazory na przestrzeni lat, Źródło: Główny Urząd Statystyczny (GUS)\nWykres - Odsetek mężczyzn we wsi Łazory na przestrzeni lat, Źródło: Główny Urząd Statystyczny (GUS)\n33963,1% W wieku produkcyjnym\nWykres - Produkcyjne grupy wieku - Wieś Łazory, 2011, Źródło: Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań, NSP 2011\n20961,7% W wieku produkcyjnym mobilnym (18-44 lata)\n13038,3% W wieku produkcyjnym niemobilnym\nWieś Łazory - Nieruchomości(mieszkania oddane do użytku, powierzchnia użytkowa, liczba izb)\nW 2017 roku we wsi Łazory oddano do użytku 2 mieszkania. Na każdych 1000 mieszkańców oddano więc do użytku 3,72 nowych lokali. Jest to wartość porównywalna do wartości dla województwa podkarpackiego oraz znacznie mniejsza od średniej dla całej Polski.\nPrzeciętna liczba pokoi w nowo oddanych mieszkaniach we wsi Łazory to 4,50 i jest porównywalna do przeciętnej liczby izb dla województwa podkarpackiego oraz znacznie większa od przeciętnej liczby pokoi w całej Polsce. Przeciętna powierzchnia użytkowa nieruchomości oddanej do użytkowania w 2017 roku we wsi Łazory to 129,50 m2 i jest znacznie większa od przeciętnej powierzchni użytkowej dla województwa podkarpackiego oraz znacznie większa od przeciętnej powierzchni nieruchomości w całej Polsce.\nMieszkania oddane do użytkowania we wsi Łazory\nWieś Łazory - Rejestr REGON(klasy wielkości, sekcje PKD, formy prawne)\nWe wsi Łazory w roku 2017 w rejestrze REGON zarejestrowanych było 21 podmiotów gospodarki narodowej, z czego 18 stanowiły osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. W tymże roku zarejestrowano 1 nowy podmiot, a 3 podmioty zostały wyrejestrowane. Na przestrzeni lat 2009-2017 najwięcej (4) podmiotów zarejestrowano w roku 2014, a najmniej (0) w roku 2012. W tym samym okresie najwięcej (3) podmiotów wykreślono z rejestru REGON w 2017 roku, najmniej (0) podmiotów wyrejestrowano natomiast w 2012 roku.\nWedług danych z rejestru REGON wśród podmiotów posiadających osobowość prawną we wsi Łazory najwięcej (2) jest stanowiących spółki handlowe z ograniczoną odpowiedzialnością. Analizując rejestr pod kątem liczby zatrudnionych pracowników można stwierdzić, że najwięcej (21) jest mikro-przedsiębiorstw, zatrudniających 0 - 9 pracowników.\nWśród osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą we wsi Łazory najczęściej deklarowanymi rodzajami przeważającej działalności są Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle (38.9%) oraz Budownictwo (22.2%).\n1 Podmioty nowo zarejestrowane we wsi Łazory w 2017 roku\n3 Podmioty wyrejestrowane we wsi Łazory w 2017 roku\nWieś Łazory - Zabytki i atrakcje(atrakcje, formy ochrony przyrody)\nFormy ochrony przyrody we wsi Łazory\nWedług danych Centralnego Rejestru From Ochrony Przyrody (CRFOP) z dnia 30.06.2017 na obszarze wsi Łazory znajduje się jedna forma ochrony przyrody. Dostępna jest również interaktywna wyszukiwarka form ochrony przyrody, która ma wpływ na obiekty prezentowane na liście oraz na interaktywnej mapie form ochrony przyrody.\nInteraktywna mapa form ochrony przyrody we wsi Łazory\nPomnik przyrodyOpis: ubytki pnia (dziuple) w koronie widoczne owocniaki na konarach przeszedł zabieg konserwacyjny. zostały założone siatki na otwory w pniu rurki odporowadzające wode z wnętrza pnia poprawiono statyke korony, Data ustanowienia: 1997-03-20, Opis granicy: teren prywatny właściciel henryk oziębło\nWieś Łazory - Transport i komunikacja(drogi publiczne przechodzące przez Wieś Łazory i ich kategorie, przebieg dróg, linie kolejowe, stacje kolejowe, przebieg linii kolejowych)\nPrzez Wieś Łazory nie przechodzi żadna droga publiczna zaliczana do kategorii wojewódzkiej lub wyższej. Poniżej znajduje się lista takich dróg w promieniu 10 km wraz z ich typem i kompletnym przebiegiem (spisem miejscowości, przez które przechodzi dana trasa).\nPrzez Wieś Łazory nie przechodzi żadna linia kolejowa wykorzystywana do ruchu pasażerskiego lub towarowego. Poniżej znajduje się lista takich linii w promieniu 10 km wraz z ich typem i kompletnym przebiegiem (spisem stacji kolejowych/przystanków osobowych, przez które przechodzi dana linia).


Spółka Małopolskie Dworce Autobusowe S.A. będąca operatorem dworców w Krakowie i w Nowym Sączu we współpracy z Komendą Wojewódzką Policji w Krakowie i pod patronatem Marszałka Województwa Małopolskiego nieprzerwanie od 1 lipca 2014 r. prowadzi akcję „BEZPIECZNY PASAŻER”. Celem akcji jest podniesienie świadomości pasażerów w zakresie bezpieczeństwa nie tylko na terenie dworców autobusowych, ale także w trakcie całej podróży.\nAkcja „Bezpieczny Pasażer” spotkała się z dużym zainteresowaniem zarówno wśród podróżujących jak i przewoźników. Zaowocowało to powstaniem inicjatywy mającej na celu wyróżnienie wszystkich tych firm przewozowych, które świadczą usługi transportowe na najwyższym poziomie, dbając w sposób szczególny o bezpieczeństwo swoich pasażerów w trakcie całej podróży. MDA podjęło decyzję, aby co roku honorować firmy przewozowe za czyniony wkład w bezpieczeństwo\ni jakość świadczonych usług w postaci Certyfikatu „Bezpieczny Pasażer”. Będzie on przyznawany najlepszym przewoźnikom prowadzącym działalność przewozową na terenie województwa małopolskiego. Certyfikat przyznawać będzie Kapituła, do której zaproszono Wojewodę Małopolskiego, Marszałka Województwa Małopolskiego, Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie oraz Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.\nW związku z powyższym zachęcamy Państwa do udziału w tej inicjatywie i zgłoszenie kandydatur do Certyfikatu „Bezpieczny Pasażer”. Zgłoszenia będzie można przekazywać do MDA od 9 stycznia do 10 lutego 2017 r.. Po tym terminie Kapituła wybierze maksymalnie pięć firm do certyfikacji na rok 2017. Wręczenie Certyfikatów nastąpi podczas uroczystej Gali, którą zaplanowano na 25 lutego 2017 r.\nRegulamin Certyfikatu Bezpieczny Pasażer\nAnkieta zgłoszeniowa do Certyfikatu Bezpieczny Pasażer


Działka na sprzedaż, Wójcin, 45 000 PLN, 799 m2, domy-269 | Domy.pl\nJesteś tutaj: Domy.pl Działki Cała Polska Kujawsko-pomorskie Mogileński Jeziora Wielkie Wójcin Szczegóły ogłoszenia\nDziałka na sprzedaż: Wójcin\nPowierzchnia: 799 m² Cena: 45 000 PLN\nCena za m²: 56,32 PLN / m²\nDziałka rolna o powierzchni 799m2 w kształcie prostokąta, z przyznanymi warunkami zabudowy pod funkcje mieszkalno- pensjonatowe położona w cichej i spokojnej miejscowości Wójcin, gmina Jeziora Wielkie.\nDziałka położona blisko plaży Jeziora Kownackiego (odległość ok. 200m) oraz Jeziora Ostrowskiego (odległość ok. 3,5km) ponadto w okolicy las i tereny rekreacyjne. W niewielkiej odległości sklep, kościół oraz przystanek autobusowy. Doskonały dojazd do Przyjezierza (3,5 km), Strzelna (15km) i Kruszwicy (31,3km).\nLiczba wyświetleń ogłoszenia: 85 Działka na sprzedaż: Wójcin


Nóż z ostrzem łamanym 9mm Driver Cutter™ Tajima 470375 Świat Narzędzi\n» Nóż z ostrzem łamanym 9mm Driver Cutter™ Tajima 470375\nNóż z ostrzem łamanym 9mm Driver Cutter™ Tajima 470375\nKod produktu: H470375\nWysokiej jakości nóż na ostrza segmentowe, łamane szerokości 9mm japońskiej firmy Tajima. Na końcu metalowego prowadnika ostrza znajduje się stałe, wyoblone ostrze do trasowania lub dokręcania wkrętów.\nNożyk z metalową prowadnicą ostrza.\nProwadnik zakończony jest wyoblonym ostrzem w kształcie podobnym do wkrętaka płaskiego. Ostrze to służy do trasowania np. wyznaczenia linii załamania kartonu oraz do dokręcania wkrętów np. w płytach kartonowo - gipsowych.\nZ ostrzem 9 mm.\nRękojeść z tworzywa sztucznego.\nDostawa: dołączone 1 ostrze RAZAR Black.\nKątomierz SLANT 200 Tajima 470283\nProfesjonalny kątomierz SLANT 200 japońskiej firmy Tajima. Do pomiarów nachylenia, wyznaczania spadków, trasowania cięć itd.\nNóż z ostrzem łamanym 18mm Driver Cutter™ Tajima 470376\nWysokiej jakości nóż na ostrza segmentowe, łamane szerokości 18mm japońskiej firmy Tajima. Na końcu metalowego prowadnika ostrza znajduje się stałe, wyoblone ostrze do trasowania lub dokręcania wkrętów.\nCena: 33,60 zł 38,90 zł (netto: 27,32 zł 31,63 zł )\nNóż z ostrzem łamanym 18mm + kabura TAJ-DFC-569 B Quick Back Tajima 470114\nWysokiej jakości nóż na ostrza segmentowe, łamane szerokości 18mm japońskiej firmy Tajima w komplecie z dedykowaną kaburą. Na końcu metalowego prowadnika ostrza znajduje się płetwa w wielu zastosowaniach np.: do trasowania lub otwierania puszek czy kartonów.


Susanna szyje: Koszulka pokutna i dla fotografa-pasjonata\nAnaYo 21 grudnia 2011 12:53\nPingwin nieziemski, w szczególności ten na celowniku, ale i tak jestem wierna Windows'owi hehehe\nUla 21 grudnia 2011 13:11\nŚwietnie Ci wyszło. Podziel się jakimi farbami robiłaś takie dobre rysunki. :)\nP.S. ło matko, nei wyobrażam sobie za ile ten rower musi być. ;)\nSusanna szyje 21 grudnia 2011 14:35\nVila farbki Decorfin - baaaardzo fajne i bardzo polecam. No i pędzelki z EMPIKu z twardym włosiem.\nGosia 21 grudnia 2011 17:40\nzdolniacha :) za co się nie zabierzesz to zawsze coś ślicznego wyczarujesz.\nPolka 21 grudnia 2011 20:24\nFajowe:) się zastanawiałam czy dla swojego koszulki nie zrobić tylko miałam dylemat- naprasowanka (taka jak do metek) czy farbki- ciekawe co bardziej wytrzymałe...\nSusanna szyje 22 grudnia 2011 07:19\nGosiu oj gdyby tak było jak piszesz - ile pociętych i niedokończonych ciuchów leży poupychanych w skrzyniach. Zdziwiłabyś się :D\nMonia ciężko mi doradzić, naprasowanki kiedyś robiłam - napewno są łatwiejsze w wykonaniu. Malowanie jest bardziej precyzyjne i w ogóle jak się pomylisz to jest trudno skorygować.\nAle farbki trzymają się bardzo dobrze. Prałam swoją i Macka koszulkę wieeele razy a kolory nadal żywe i farba się trzyma.\nSistu 22 grudnia 2011 08:09\nZazdroszczę precyzyjnej ręki:))) A propos niedokończonych ciuchów, cała kolekcja by się u nas uzbierała :D\nDaga 24 grudnia 2011 10:11\nSkad ja znam takie akcje z naulubienszymi rzeczami, ktorych wlasnie z polki malzonka sie pozbylam ;). A akcja z rowerem wypisz wymaluj moj szwagier.... u niego jedna przerzutka kosztuje majatek.... Ale zmalowal im super koszulki, niech sie chlopaki ciesza. A co! Kochana, zycze Ci pieknych i spokojnych swiat. Niech narodzone Dziecie zesle Wam pokoj i milosc na kazdy dzien!!!\nfot-art.pl 27 grudnia 2011 13:51\nDzięki za koszulkę i życzenia. Już jest w praniu, bo zdążyłem trochę ją "przechodzić" przez święta. Pasuje świetnie :)\nDla dopełnienia, w święta natchnęło mnie, by dokończyć swoje portfolio fotograficzne dostępne w sieci. Zapraszam więc do krainy Photograba: http://krzysztof-grabowski.com


Paraliż Pogórze ul. Wiejska - Wideo - Trojmiasto.pl\n38509 wyświetleń 6 grudnia 2013 (98 opinii) autor: Damian\nParaliż komunikacyjny na Pogórzu w Gdyni - zobacz jak komentują to...\nParaliż komunikacyjny na Pogórzu w Gdyni - zobacz jak komentują to nasi czytelnicy :)\nTrójmiasto zmaga się z pierwszym śniegiem. Alarm przeciwpowodziowy w Gdańsku. Energetycy naprawiają linie\n6 grudnia 2013 (632 opinie)\n(98) 4 zablokowane\nJest dobrzee ;D\nWiadomo Gdynia! (2)\nto już jest po za gdynią, betonie :* (1)\nw czapce w aucie =kretyn i prymityw\n"Patrz na tego jak się pieprznął" :D\nBMW dresik i jazda :D\npowinien byc tytuł\ndwa przygłupy jadą samochodem, lol\nNikt ich nie wpuszcza bo jadą bejcą, dwa barany:)\nnic dziwnego (3)\nnic dziwnego, akurat wójt tej okolicy ( Włudzik) daje się zaskoczyć zimie co roku aż do samego lutego :) ale za to karty SIM rozdaje szybko, żeby głosować na najlepszego Wójta w Polsce ! Bravo Panie Włudzik, dziekujemy z nalezyte sprawowanie władzy :)\nPrzy ul. Płk Dąbka od strony Kosakowa na Pogórzu nie ma nawet chodnika\no światłach przy przejściach dla pieszych do przedszkola i szkoły już nie wspomnę.\nWarto natomiast poczytać komentarze wójta na pytania mieszkańców na stronie internetowej gminy Kosakowo - dosłownie można boki zrywać.\nwsiuń z Kosakowa\no światłach przy przejściach dla pieszych do przedszkola i szkoły już nie wspomnę. Warto natomiast poczytać komentarze wójta na pytania mieszkańców na stronie internetowej gminy Kosakowo - dosłownie można boki zrywać.\nDalej glosujcie na Jurka (1)\nTak kochani to prawda.....wojt w tym roku rozdawal karty sim i dawal kase zeby doladowac te karty by wysylac na niego smsy...zenada. Wiem co mowie bo sama dostalam taki rozkaz jako pracownica gminy pod sankcja utraty pracy...Jedyne co potrafi to dmuchac te swoje co chwila nowe asystentki z ktorych zadna nie ukonczyla szkoly wyzszej...to takie polskie.Nie wspomne o zarobkach w gminie. Tak zeby zakonczyc temat czy wiecie ze nasz wiejski fotograf kamerzysta imprezowy nijaki pan N za ostatnie filmowanie imprez wodza Jerzego dostsl okolo 12 tys zlotych?\nsie powodzi Jureczkowi :) o ile zaklad, że lud ciemny na niego głosowac dalej będzie ? :)\nDwóch troglodytów na drodze\nPo co puszczacie nagranie z wulgarnymi odzywkami dwóch prymitywów?\n"wysyłam to na trojmiasto zaraz" - no i jest : P\na da się bez przekleństw?\ngdybym co chwila rzucała takim mięsem wstydziłabym się wrzucać taki film do sieci ...\nMinusy dla komentarza tego filmu... (10)\nCo za język...\nredakcja szanowna mogłaby się zastanowić czy każdy jeden filmik jest wart publikacji\nRedakcja, jak redakcja, też\n... ale Ci mlodzi ludzie, co oni mają w głowie... Ciekawe czy komuś dziś pomogli, czy tylko: "jaaaaa...., ale stanoł!"\nTo jest język którym posługuje się większość Polaków. Grosza od tego języka jest hipokryzja niektórych komentujących\nJestem bardzo szczęśliwy, iż należę do mniejszości.\nmajom beemke to kozaki są. zimowe kozaki :P\nFilmik dobry ale komentarz w stylu "Obora robola" (1)\nnie nadajacym sie do publikacji w mediach. Cociaz w taki sposob prawie wszyscy mlodzi Polacy sie wyrazaja. Widac to szczegolnie za granica tam gdzie sa polskie srodowiska. Bardzo mizerne wychowanie odebrane zarowno w domu jak i ze szkoly.\nNie wszyscy, to nie jest prawda.\nburaki z gdyni\npotrzebna szersza droga\nwyslij lepiej nam co bierzesz:)zrobiony ladnie jestes\nkwiat ku*** młodzieży (3)\ntych ćwierćrozumów się słuchać nie da. można być głupim, ale potrafić się wysłowić, tu - ani jedno, ani drugie.\nteż nie mogłeś się opanować z tą ku***? (2)\npolać Ci ku***, dobrze prawisz!\nmogłem, ale ironii nigdy za wiele.\npo co takie filmy\nPo co zamieszczacie takie filmy z komentarzami.\n8722 wyświetlenia 6 grudnia 2013 (5 opinii)\n2952 wyświetlenia 6 grudnia 2013 (2 opinie)\n3492 wyświetlenia 6 grudnia 2013 (1 opinia)\n6682 wyświetlenia 6 grudnia 2013\n24530 wyświetleń 6 grudnia 2013 (10 opinii)\n7329 wyświetleń 6 grudnia 2013 (4 opinie)\n988 wyświetleń 5 stycznia 2017\n32191 wyświetleń 14 grudnia 2010 (3 opinie)\n1345 wyświetleń 6 grudnia 2013\n353 wyświetlenia 5 stycznia 2017\n3622 wyświetlenia 16 stycznia 2018 (2 opinie)\n2419 wyświetleń 6 grudnia 2013 (5 opinii)\n1630 wyświetleń 8 lutego 2017\n546 wyświetleń 16 grudnia 2018 (10 opinii)