NIEUSTANNIE BIEGNĄCY KOŃ. (PO)GRANICZNOŚĆ W POWIEŚCI MAROŠA KRAJŇAKA\nWspółczesna Europa Środkowa to obszar, którego kontury – jakby nieco zatarte na mapie, czasem tylko odnawiane przygodnym pociągnięciem kreślarskiego (pisarskiego?) tuszu – obejmuje tradycje wielu narodów, języków i kultur. Jej istnienie/nieistnienie w bio(karto)graficznej świadomości wynika ze specyfiki geopolitycznej kontynentu, o której tak pisał swego czasu Krzysztof Pomian: „Należy zdawać sobie jasno sprawę, że obok dążenia do zjednoczenia Europy mamy do czynienia z dążeniami do utrwalenia istniejących podziałów lub wprowadzenia nowych” (Pomian 2009: 294). Europa zatem (w każdej swojej wersji: Zachodniej, Wschodniej, Środkowej i innych wariantach) to bezustanne zderzanie się rozmaitych sił, które wpływają na jej kształt.\nZmienność Europy Środka opisywali – między innymi – Czesław Miłosz („Rodzinna Europa”), Milan Kundera („Zachód porwany albo tragedia Europy Środkowej”) czy Andrzej Stasiuk (w napisanym wspólnie z Jurijem Andruchowyczem eseistycznym dwugłosie „Moja Europa”), zwracając uwagę na takie kategorie, jak: „pamięć”, „tożsamość” czy „mobilność”. Trzeba by rzec po prostu: Europa Środkowa przeobraża się na naszych oczach – obecnie może nawet szybciej niż w czasach, kiedy swoją wizję sąsiedzkiej wspólnotowości krystalizował Miłosz w „Rodzinnej Europie” (1958). „Nieraz podkreśla się przecież, że specyfiką Europy Środkowo-Wschodniej jest jej status podwójnych peryferii: z jednej strony Europy Zachodniej, z którą utożsamiając się, określamy samych siebie przedmurzem, z drugiej zaś – Rosji, największego państwa słowiańskiego” – stwierdził Paweł Cywiński w numerze „Kontaktu” poświęconym małym obczyznom (Cywiński 2015: 35).\nZmiany? Transformacje? Przekształcenia? Nic to przecież zaskakującego – jak można wyczytać ze „środkowoeuropejskiej” prozy Andrzeja Stasiuka, centralna część Europy zawsze targana była rozmaitymi podmuchami historii. Autor „Dukli” tak pisał o „instynkcie mieszkańca „środkoweuropejskiej równiny”, odkrywanym w sobie z pewnym zaskoczeniem: „Ja w każdym razie – dziecko mazowieckich nizin – odczuwałem nieustanny przeciąg, nieustający cug ciągnący ze wschodu na zachód i z powrotem. Czasem miał on postać zwykłego wiatru, czasem przybierał metaforyczną formę otwartej, niczym nieograniczonej otchłani, by w końcu nieco się skonkretyzować jako wiatr historii o zadziwiająco przewidywalnym kursie: albo w tę, albo we wtę, ale zawsze tędy” (Stasiuk 2007: 88-89). Kim jest ów mieszkaniec (chciałoby się nawet powiedzieć: „mieszaniec”) Europy Środkowej? Jaką rolę pełni we współczesnym świecie? Jaką pełnił kiedyś?\n„Moja droga prowadzi przez łąkę”\nZderzenie teraźniejszości z przeszłością Europy Środkowej ukazuje powieść Maroša Krajňaka „Carpathia”, w której splatają się losy narodów i grup etnicznych (Rusinów, Łemków) określanych wspólnym mianem Karpatorusinów. To ludzie mówiący po słowacku, polsku, ukraińsku (i nie tylko), których łączą i wspólnie zamieszkiwana przestrzeń, i współdzielone, nierzadko tragiczne doświadczenia. „Carpathia” opiera się zatem na spojrzeniu kogoś – względnie młodego Słowaka – kto próbuje, dzięki śladom i okruchom przeszłości, odtworzyć atmosferę czasoprzestrzeni, z której wywodzą się jego przodkowie. To także, niejako w tle zarysowane, podjęcie współczesnych problemów kultury europejskiej: migracji, sąsiedzkiej bliskości, wielokulturowości, komunikacji, empatii. To wreszcie – charakterystyczne dla literatury europejskiej – rozpamiętywanie przeszłości, która jawi się przede wszystkim pod postacią traumatycznych doświadczeń wojennych i przesiedleńczych.\nZ jednej strony zatem autor „Carpathii” sięga do pamięci swoich rodziców i dziadków, przedstawiając, między innymi, wydarzenia z czasów drugiej wojny światowej: przymusowe wysiedlenia, wywózki do obozów, zakleszczenie między dwiema totalitarnymi siłami; z drugiej strony – pisarz prezentuje współczesny punkt widzenia na wojnę i jej konsekwencje dla postrzegania wspólnej tożsamości (Słowaków, Polaków, Ukraińców i innych narodów).\nJuż na początku lektury intrygować może jedna kwestia: kim właściwie jest bohater tej książki? Z dość gęstej mgły historii (i narracji) wyłania się bowiem młody człowiek, niby-reporter, który z plecakiem i aparatem przemierza tereny łemkowszczyzny. Czego szuka? Na pierwszy rzut oka: inspirujących opowieści. Nie jest jednak Krajňak, a raczej jego bohater, reporterem – raczej pisarzem, który w narracji powieściowej maskuje swoje reporterskie doświadczenia (nota bene: „Carpathia” powstała jako efekt projektu antropologicznego, którego celem było zbadanie wspólnej, polsko-ukraińsko-słowackiej tradycji i kultury).\nObietnica płynąca z kart tej książki jest wobec tego następująca: po jej lekturze możemy się dowiedzieć, jak współczesny Słowak postrzega inne, sąsiednie kraje europejskie (w tym Polskę), a także jak percypuje ich wspólną przeszłość – wojnę, migracje, politykę itd. To równocześnie obraz znikającej krainy: ziemi i tradycji łemkowskiej, która zanurzyła się w mrokach (najnowszej) historii. Mimo wszystko autor stawia sobie za cel zachowanie jakiejś części pamięci o jej istnieniu. „Poruszam się w tłumionym huku dwóch czarnych kół, rozstrzeliwujących drobne piaskowce i pył. Na chwilę wylecą w gęste, przegrzane powietrze, a potem z pokorą spadają. Moja droga prowadzi przez łąkę” – tak rozpoczyna się narracja „Carpathii” (s. 5).\n(Młoda?) literatura słowacka\nZanim przejdę do sedna powieści, chciałbym na moment zatrzymać się na biogramie autora. Maroš Krajňak (ur. 1972) to interesująca postać na mapie słowackiej twórczości literackiej średniego pokolenia – urodził się we wsi Vyšná Jedľová koło Svidníka, studiował w Brnie, na stałe mieszka w Bratysławie. Zawodowo zajmuje się marketingiem w telekomunikacji i usługach on-line. Opublikował do tej pory trzy powieść: „Carpathia” (2011), „Entropia” (2012) oraz „Informácia” (2013). Wszystkie były nominowane do Anasoft Litera – słowackiej nagrody dla pisarek i pisarzy, przyznawanej od 2006 roku, której towarzyszy festiwal literacki. Każda z tych trzech powieści Krajňaka dotarła do finału nagrody. Na stronie www.anasoftlitera.sk można przeczytać, że w ostatnich latach nominacje otrzymali, wśród kilkudziesięciu innych słowackich autorów i autorek, między innymi: Pavol Rankov, Milan Zelinka czy Svetlana Žuchová.\nSłowacka krytyka literacka dobrze przyjęła twórczość Krajňaka – przede wszystkim uwagę recenzentów zwróciła „Carpathia”, która zdobyła tytuł Debiutu Roku 2011 według miesięcznika „Knižná revue”. Marek Kopča pisał na łamach tego czasopisma, że proza Krajňaka, z jednej strony, przyciąga uwagę plastycznym językiem i „magicznym realizmem”, a z drugiej strony – stanowi dojrzałą refleksję o historii karpackich Rusinów, których losy w literaturze słowackiej nie są tematem nazbyt często poruszanym (Kopča 2012: 4).\nZ kolei Julia Sherwood – tłumaczka i badaczka literatur słowiańskich – w przekrojowym artykule zatytułowanym „A Beginners Guide to the Slovak Book and Literature Market” (publishingperspectives.com) umieściła autora „Carpathii” wśród takich przedstawicieli literatury słowackiej roczników 70., jak Peter Krištúfek i Michal Hvorecký, którzy odnoszą niemałe sukcesy – zarówno w kraju, jak i za granicą, gdzie ukazują się tłumaczenia ich książek. Podobnie, to znaczy międzynarodowo, kształtuje się kariera pisarska Krajňaka, który jest tłumaczony na języki polski, białoruski i czeski.\nSherwood zwróciła jednocześnie uwagę, że współczesna literatura słowacka, jeśli porównać ją właśnie do siostrzanej literatury czeskiej, ma znacznie utrudnione zadanie w zdobywaniu uwagi odbiorców. Świat po 1989 roku chętniej spoglądał w stronę Pragi, czeskiej kultury i literatury (symptomatycznym przykładem jest zapewne popularność Bohumila Hrabala czy Milana Kundery), z reguły pomijając osiągnięcia literackie niewielkiego państwa ze stolicą w Bratysławie. Autorka scharakteryzowała pokrótce słowacki rynek literacki: „Na Słowacji działa w tej chwili około 1,650 wydawców, z czego mniej więcej 1,000 publikuje literaturę piękną – jak na tak mały kraj to liczby uderzające. Jednakowoż literaturę wysokoartystyczną promuje jedynie około stu wydawców, włączając w to oficyny niekomercyjne, takie jak KK Bagala, która specjalizuje się w słowackiej beletrystyce i debiutach, czy Kalligram, wydawnictwo, które publikuje książki po słowacku i węgiersku (Słowacja ma w tej chwili silną, 500-tysięczną mniejszość narodową Węgrów). Natomiast większe wydawnictwa, jak na przykład Marenčin PT, łączą literaturę wysoką z publikacjami komercyjnymi” (Sherwood 2013: publishingperspectives.com).\nNa marginesie: warto porównać te zestawienia liczbowe i diagnozy Sherwood z najnowszymi badaniami czytelnictwa w Europie. Na ile aktywna i systematyczna działalność wydawnicza (w różnych „rejestrach” literatury: popularnym, wysokim, edukacyjnym itp.) znajduje rezonans w wynikach czytelnictwa? Według dostępnych powszechnie danych, dotyczących poziomu czytelnictwa w Europie, Słowacy wprawdzie nie plasują się wysoko w klasyfikacji czytających narodów (wyprzedzają ich znacznie Szwedzi, Niemcy czy Francuzi), ale są znacznie częściej czytającymi Europejczykami niż na przykład Polacy.\nMimo wszystko słowacki rynek literacki stopniowo ulega przemianom. Według Julii Sherwood zmiany zmierzają w dobrą stronę, a festiwale i nagrody, jak Anasoft Litera, dają szerszej publiczności możliwość zapoznania się nie tylko z popularnymi, ale także wartościowymi książkami.\nW języku polskim „Carpathię” wydały Książkowe Klimaty. Wspominam o tym także dlatego, że wydawnictwo w ciekawy sposób promuje postaci swoich tłumaczy: w każdej książce znajduje się bowiem biogram ze zdjęciem osoby tłumaczącej dany tekst. „Carpathię” przełożyła z języka słowackiego Weronika Gogola (ur. 1988), absolwentka ukrainoznawstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Zważywszy na dość częste opnie, że pisanie Krajňaka ma w sobie sporą dawkę „poetyckości” czy też „magiczności”, tłumaczenie jego książki musiało stanowić swego rodzaju wyzwanie. Tłumacze coraz częściej są doceniani nie tylko jako rzemieślnicy, ale także pełnoprawni, w gruncie rzeczy, współtwórcy literatury. Warto podkreślić, że od 2009 roku Nagroda Literacka Europy Środkowej „Angelus” jest także przyznawana autorom przekładów – w 2014 roku otrzymał ją Tomasz Grabiński, tłumacz z języka słowackiego nagrodzonej powieści Pavola Rankova „Zdarzyło się pierwszego września (albo kiedy indziej)”.\nW Polsce proza Krajňaka także znalazła niejaką sympatię wśród czytelników. Jakiś czas po premierze „Carpathii” ukazało się sporo recenzji na blogach, co może świadczyć o pewnej poczytności słowackiego pisarza wśród polskich odbiorców zainteresowanych literaturami z sąsiednich krajów i kultur. Na blogu „Literackie skarby świata całego”, który prowadzony jest przez bohemistkę, czytamy: „Nie czytajcie »Carpathii«, jeśli macie akurat dużo na głowie. Nie czytajcie, jeśli brakuje wam czasu, jeśli na książkę zostaje wam tylko pół godziny w tramwaju albo godzinka przed snem, jeśli potrzebujecie raczej lekkiej lektury na odstresowanie. Nie czytajcie, jeśli jesteście zajęci, przemęczeni, zaabsorbowani innymi ważnymi sprawami. Bo z »Carpathią« tak się nie da” („Ziemia zabliźniona szkieletami i ciszą”, literackie-skarby.blogspot.com). Dodałbym tu tylko, że to zainteresowanie kulturą, językiem i literaturą sąsiadów nie jest przypadkowe – może uważne czytanie prozy, w tym wypadku słowackiej, przybliża nas do lepszego zrozumienia wzajemnych, „sąsiedzkich” problemów?\nInna rzecz, że to jednak prawdopodobnie tylko pobożne życzenie. Natomiast zgodziłbym się chętnie z powyższą opinią autorki krytycznoliterackiego bloga, ponieważ proza Krajňaka rzeczywiście wymaga szczególnego skupienia uwagi na tekście – jak pisał wspomniany wyżej Marek Kopča, „magiczność” tej prozy oznacza równocześnie „rozmycie” czy też „zamglenie” narracji. Lapidarnie rzecz ujmując, trudno się tę książkę czyta. Właściwie „Carpathia” została pozbawiona cech charakterystycznych dla współczesnej powieści – przejrzystej fabuły czy wyrazistego bohatera. Nie ma tutaj ani mocnych nici opowieści, które można by nanizać na kłębek takiej czy innej interpretacji, ani protagonisty, którego śladami chciałoby się podążać.\nNie znaczy to, mimo wszystko, że „Carpathia” nie daje się czytać jako powieść, z takich czy innych powodów, istotna dla zrozumienia zmienności Europy Środkowej. Można z niej wyinterpretować (choć obawiam się, czy nie są to nadinterpretacje) takie motywy i wątki, które składają się na interesującą, właśnie środkowoeuropejską całość. Sądzę, że przynajmniej trzy kategorie – funkcjonujące w repozytorium języka współczesnej humanistyki – dobrze oddają charakter tej prozy. Są to kolejno: pamięć, tożsamość i mobilność. Wszystkie, na różne sposoby, przecinają się w prozie Krajňaka.\n„Więcej się z nią nie spotkać”\n„Carpathia” nie ma ani początku, ani końca – Krajňak pisze swoją książkę tak, jakby nie dało się wytyczyć realnych ram krainy leżącej na polsko-słowacko-ukraińskim pograniczu. Dlaczego jest to „wyspa-widmo”? Przede wszystkim dlatego, że jej przeszłość powoli zanika w nietrwałej pamięci.\n„Przez moment jadę w stronę horyzontu, zatrzymuję się i rozglądam. Spoglądam na miejsce, które jest skondensowaną scenerią krainy podzielonej na pięć Zon. Z tego miejsca rozchodzą się naturalne dla niej obrazy, które roznosi już zapach, jaki do mnie dociera. Krótko jestem tutaj, potem odwracam się i idę z powrotem” – snuje swoją fragmentaryczną, porwaną opowieść narrator „Carpathii” (s. 5-6). Opisywana przez niego niby-mityczna kraina dzieli się na Zony: 0, 1, 2, 3 oraz X. Czym są Zony? Punktami na wymyślonej mapie, splotem słowiańskich nazw, terytorium, którego mieszkańcy posługują się wspólnym narzeczem – „językiem Zon”. Przypomina to nieco koncepcję z filmu science fiction pod tytułem „Stalker” – na inspirację dziełem Andrieja Tarkowskiego, nakręconym w 1979 roku, pisarz powołał się w wywiadzie udzielonym największemu słowackiemu dziennikowi, „SME” (Uličianska 2012: kultura.sme.sk). W „Stalkerze” akcja dzieje się na terenie Zony – tajemniczej i niebezpiecznej krainy, przez którą wędruje główny bohater, tytułowy stalker (czyli ktoś, kto prześladuje, śledzi, tropi).\nPodobnym miejscem są Zony opisywane w „Carpathii”, a takim stalkerem, szukającym śladów przeszłości, jest bohater-narrator powieści. Podróżuje on między Zonami bez trudu, korzysta z różnych środków transportu. Ruch nie odbywa się jednak tylko w przestrzeni, ale obejmuje także – jakkolwiek dziwacznie może to zabrzmieć – swobodne podróże w czasie. Raz bohater znajduje się w czasach teraźniejszych, innym razem „wraca do przeszłości”, żeby zerknąć przez kurtynę czasu: „Dwa lata po wojnie. W okolicy pojawiają się dziwaczni, spłoszeni ludzie. Mówią językiem Zon, przychodzą sami albo w grupach. Szukają dalekich krewnych albo tylko snują się po wioskach i proszą o pomoc. Mówią, że Zona 0, z której przyszli, to przestrzeń, gdzie palą się całe wioski, z której armia wywozi wszystkich żywych ludzi i zwierzęta” (s. 25).\nZastanawiać może następująca sprawa: dlaczego Krajňak ponumerował Zony? Czy te miejsca już dawno zmieniły swoje nazwy? Czy zniknęły z mapy? (Znikają, to pewne, ale wciąż ich powidoki kładą się cieniem na powierzchni oka). Czy nikt już nie pamięta ich (po)granicznego charakteru? Po co wymyślać je na nowo? Tego rodzaju „mityzowanie” narracji wydaje się atrakcyjne (stylistycznie, językowo), ale przecież równocześnie przysłania to, co powinno być odsłonięte – opowieść o przeszłości, o historii, o tradycji łemkowskiej. Oczywiście, jest to pewna autonomiczna decyzja twórcy, którą należy uszanować, ale gdyby inaczej przedstawić te opowieści, wydarzenia i postaci (ujęte w narracji), to być może „Carpthia” nie byłaby „magiczną” powieścią, ale reportażem.\nZona ma jeszcze inne – obecne w „Carpathii” – nie mniej ważne w perspektywie państw środkowo- i wschodnioeuropejskich znaczenie. To przestrzeń kojarzona z łagrem, opisana być może najdokładniej w „Innym świecie” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. To wszak dalsze, ale chyba równie co „Stalker” uprawnione skojarzenie – czy karpackie terytoria na pograniczu są takim „innym światem”?\nGeografię Zon możemy rozszyfrować, w czym autor czasami nam pomaga. Czy Zona 0 to nie przypadkiem tereny, na których Armia Czerwona prowadzi akcję przesiedleńczą? Sam bohater nierzadko podkreśla, w jakim miejscu się znajduje: „Teraz jestem w Słowinkach, w Zonie 3. Mam dwa wypstrykane filmy i zbieram się do odejścia, ale zaczynam jeszcze ostatnią rozmowę – ze starszą kobietą, która pyta mnie, skąd jestem. Zdradzam tajemnicę, a ona niespodziewanie mnie rozpoznaje. Natychmiast mówi mi o swojej dobrej znajomej, która żyje właśnie tutaj, w Słowinkach. Pochodzi z Zony 0, ale wiele lat spędziła właśnie w wiosce Heleny. Krąg może wreszcie się domknąć. Chce mnie do niej zawieść, ale nagle zasysa mnie autobus, a ja odchodzę, żeby więcej się z nią nie spotkać” (s. 27). Ktoś przekazuje bohaterowi swoje opowieści, a on – niestrudzony stalker, „reporter” – co rusz szuka nowych osób i kolejnych „pamięci” do przebadania. Niestety, jego wnioski nie zawsze są optymistyczne: pamięć przeważnie płata figle, jest ulotna, bywa niesprawiedliwa. Te wszystkie „figury” nie/pamiętania są opisane szczegółowo w znacznej liczbie prac teoretycznych dotyczących pamięci, które trudno byłoby tu obok siebie wymienić – wszystkie one są jednakowoż dowodem na to, że pamięć jest ważnym aspektem kultury XXI wieku. Jak twierdzi Douwe Draaisma: „życie płynie szybciej, gdy się starzejemy”, co znaczy mniej więcej tyle, że w końcu zostaje nam tylko pamięć.\nW tym sensie „Carpathia” nie tyle ma ocalać jakieś – jednostkowe – wspomnienia o tym jedynym w swoim rodzaju miejscu, jakim jest karpackie pogranicze, ale raczej przechowuje pamięć o tym, że wszystko w końcu zostanie zapomniane. Jest w tej książce, takie mam wrażenie, obecny „środkowoeuropejski nihilizm” – przekonanie, że właściwie wszystko (w tym pamięć) musi być nietrwałe i narażone na niszczycielską siłę historii. To jak ten odczuwany przez Stasiuka „cug”, który – chciałoby się rzec – w końcu wszystko zasypie, zawieje… Każde wspomnienie – przechowywane nawet w najlepszej pamięci dziadków i babć – w końcu ulegnie zatarciu. A historia, nawet pozornie najlepiej utrwalona, zmienia się tyle razy, ile razy próbujemy ją (sobie) przypomnieć.\nBohater nie może więcej spotkać się ze starszą kobietą – za każdym bowiem kolejnym razem będzie ona kimś innym. Jej opowieść także się zmieni.\n„Chodzę i wracam taki sam”\nDrugim – po pamięci – interesującym wątkiem „Carpathii” jest mobilność – ciągły ruch, któremu poddaje się główny bohater, kiedy przemierza terytorium pięciu Zon. Wiemy od początku, że jest podróżnikiem, niby-reporterem, stalkerem biografii i tropicielem opowieści zdającym sprawę z historycznych przemian na karpackim pogórzu. Natomiast zaskakujące są te jego nagłe „przeskoki” pomiędzy rozmaitymi miejscami – nie spaja ich żadna logika, żaden sens, oprócz tego, że przydarzają się właśnie jemu i dotyczą tegoż jedynego w swoim rodzaju terytorium. Dwa lata po wojnie, dziesięć lat po wojnie, współcześnie – czasy się zmieniają, a bohater, tak jakby, zawsze jest ten sam: „Opuszczamy tę bezsensowną sytuację. W drodze powrotnej obserwujemy pogodne niebo, na którym świecą długie, białe smugi samolotów. Nagle pod nimi, pojawiają się niskie, ciemne chmury. Suną szybko, szybciej niż nasze auto” (s. 34).\nPrzemieszczanie się, mimo pewnej dozy magiczności, to jedno z tych zagadnień, które nieco urealniają prozę Krajňaka. Ciekawe są mianowicie sposoby podróżowania między Zonami – jak bohater postrzega świat, kiedy, na przykład, jedzie samochodem albo wędruje? Na inne rzeczy zwraca uwagę, kiedy chodzi, na inne, kiedy jedzie samochodem albo (co też jest interesujące) rowerem. „Przejścia do Zony 0 stają się dla mnie koniecznością, błądzę tu, poruszam się bez emocji i wszystko wychwytuję, fotografuję. Muszę. Nie wiem dlaczego, po prostu im dalej, tym bardziej muszę. Chodzę i wracam taki sam” (s. 37).\nSwego rodzaju nieopanowana mobilność przypomina nieco wątki, które podsuwa lektura prozy Stasiuka. Polski autor ma mimo wszystko dość twarde podejście do rzeczywistości, które ujawnia przede wszystkim w narracjach podróżniczych. Za przykład można wziąć choćby „Duklę” (1997), tom prozy współbrzmiący z tematyką powieści „Carpathia”. W „Dukli” też poznajemy bohatera-narratora przemierzającego podkarpacką krainę: „No więc Dukla. Dziwne miasteczko, z którego nie ma już dokąd pojechać. Dalej jest tylko Słowacja, a jeszcze dalej Bieszczady, lecz po drodze diabeł powtarza jak litanię swoje »dobranoc« i nic z rzeczy ważnych się nie przydarza, nic, tylko kruche domy przycupnięte przy szosie jak wróble na drucie, a między nimi wietrzne wygony nieodmiennie zakończone niebem, które wznosi się, a potem przegina, zawisa nad głową, by wesprzeć się o przeciwległy skraj horyzontu. Tak jest – Dukla, uwertura pustych przestrzeni. Dokąd jechać z Dukli? Z Dukli można tylko wracać” (Stasiuk 2005: 44). To jest ten „wschodnioeuropejski nihilizm”, o którym wspomniałem wcześniej: właściwie nie ma dokąd i po co, ale i tak jedzie się w poprzek (znikających) granic.\nBohater „Carpathii” jednak uprawia inną, nowszą wersję „słowiańskiego »On the Road«”. Zwraca uwagę wielość środków transportu, jakimi się posługuje: chodzi (s. 26); jedzie autobusem (s. 27); leci, choć nie bardzo wiadomo, jak i czym – być może korzysta z Google Earth? (s. 36); jedzie na rowerze (s. 60); tak jakby płynął (s. 68); jedzie samochodem (s. 90). Jego mobilność – jeśli pominiemy warstwę fantastyczną powieści – stanowi emanację ruchliwości współczesnego Europejczyka. On po prostu chce poznać otaczający go świat i do tego celu wykorzystuje wszelkie możliwe sposoby.\nRuch nie tylko ma wartość poznawczą, ale także zbliża bohatera do innych ludzi. Czasami są to zaskakujące postaci, wyłaniające się z przeszłości duchy Karpat, jak przywołana wcześniej starsza kobieta, a czasem nawet on sam – jako kilkunastoletni chłopiec. Surrealizm miesza się tu z realną problematyką. Czy historia Europy drugiej dekady XXI wieku będzie opowiadana pod znakiem ludzkich migracji: wędrówek, wyjazdów, powrotów?\nMobilność w wydaniu Krajňaka ma jeszcze inne wymiary, ponieważ dotyczy nie tylko podróży ludzi, ale także obrazów, opowieści czy przedmiotów przemierzających czasoprzestrzeń. W „Carpathii” podróż w czasie nie jest czymś zaskakującym; podobnie jak nie zaskakuje cofanie czasu. W jednej „scenie” – bardzo filmowej – od tyłu zostają „puszczone” wojenne klisze: „Niespodziewanie martwe ciała zaczynają się ruszać. Wstają. Wszystko w nieuchwytny sposób przyspiesza, a żywi nie są w stanie już tego zatrzymać. Ktoś jakby za pomocą siły wyższej cofnął wydarzenia. Z ciał wylatują kule, krew na powierzchni roztapia się i wcieka do gorących ran. Potem ci ożywieni żołnierze szybko opuszczają wioskę” (s. 71). Czy właśnie nie tak postępujemy z historią, kiedy chcemy odtworzyć jej bieg; kiedy razem z nią „podróżujemy” jak na puszczonym w drugą stronę filmie?\nSam bohater książki odtwarza rozmaite historie – w tym analizuje swój-nieswój koniec życia, który następuje poprzez makabryczne rozerwanie koniem. Sytuacja dzieje się na pograniczu ukraińsko-polskim, gdzie podczas wojny obie strony wyrzynają się w regularnych walkach. Bohater patrzy oczami ukraińskiego chłopa, którego polski żołnierz – wyzywając od „upowców” – prowadzi na śmierć w towarzystwie „napuszonych orłów”: „Specyficzny ułamek sekundy definitywnego końca. Nieustannie biegnący koń. Zatrzymujemy się tuż przed wioską, koń rozchylonymi nozdrzami wdycha moją śmierć” (s. 41-42). Maroš Krajňak umiera razem z postaciami, których losy opowiada – umiera wielokrotnie, bez końca.\n„Doskonały rozkład i potem naturalne gojenie”\nIm głębiej wnikamy w narrację „Carpathii”, tym bardziej staje się ona niejasna – to niekoniecznie zaleta tej prozy, ale można ją interpretować jako nieokreślony stan ducha współczesnego mieszkańca (właśnie: „mieszańca”) Europy Środkowej. Przypominanie sobie opowieści z przeszłości, grzebanie w zakopanej głęboko w ziemi historii, nawet rozdrapywanie ledwo zabliźnionych ran (czyli biografii tych, którzy jeszcze pamiętają tragiczne wydarzenia wojenne, obozowe, przesiedleńcze) – to wszystko składa się na efemeryczność środkowoeuropejskiej tożsamości. Tożsamość jest tym trzecim, obok pamięci i mobilności, wyróżniającym się wątkiem „Carpathii”.\nNarracja Krajňaka to perspektywa pisarza środkowoeuropejskiego, który odtwarza życie na pograniczu. Właśnie tu, w tym specyficznym miejscu, przecinają się jednostkowe biografie i wielkie historie: podobnie piszą choćby Martin Pollack („Po Galicji”), Andrzej Stasiuk („Jadąc do Babadag”) czy Jurij Andruchowycz („Leksykon miast intymnych”). Różnica polega być może na tym, że podróżujący (realnie i „magicznie”) przez Podkarpacie i okolice bohater nie gra tu pierwszoplanowej roli – u Stasiuka, niech to będzie jeden tylko przykład, zawsze chodzi o podkreślenie wyjątkowości przeżyć bohatera; auto/biografia jest chyba silniejsza w jego wypadku niż biografia miejsca. Natomiast Krajňak, w tych swoich nieco odrealnionych podróżach przez karpackie horyzonty, raczej oddaje charakter miejsca, nawet jeśli jest to poniekąd miejsce wymyślone – wspomnienia są przecież ulotne, historia nietrwała, a teraźniejszość nie daje pewności, że możliwa będzie jakakolwiek przyszłość.\nZapominanie o tym wszystkim, co się wydarzyło, jest cechą charakterystyczną współczesności: „Wyłapuję obrazy opuszczonych drewnianych domów, które już niedługo znikną. Fascynują mnie. Później do nich wracam. W ich zabitych deskami oknach widzę wyrzut, że nigdy nie zajrzałem do środka. Mogłem ich wnętrzności schwytać w myślach, a następnie znowu przemienić na rzeczywistość” (s. 66). Czy nie o czymś podobnym – ale nieco inaczej (bardziej osobiście?) – pisał Stasiuk w „Dukli”? O potrzebie konkretu? O niemożliwości uchwycenia tego, czego nie ma? O trudnej do zniesienia niepamięci? „Zawsze chciałem napisać książkę o świetle. Nie potrafię znaleźć innej rzeczy, która bardziej przypominałaby wieczność. Nigdy nie potrafiłem wyobrażać sobie rzeczy, które nie istnieją” (Stasiuk 2005: 49). Krajňak: „Podczas swojej drogi w czasie zdezorientowani opuszczamy te twarze, detale, kolory, wykonanie, zapach, porządek, czystość i brud, reakcję na wodę i powietrze, na owady, na pleśnie i ogień, na doskonały rozkład i potem naturalne gojenie” (s. 66). Może właśnie taka jest tożsamość mieszkańca dzisiejszej Europy Środkowej – wielowarstwowa, efemeryczna, niedostępna?\nKonkluzja nie jest pocieszająca, ponieważ wszystko – tożsamość, świadomość, życie – musi się najpierw rozpaść, żeby mogło powstać coś nowego.\nZ książki Maroša Krajňaka dałoby się wyciągnąć i taki wniosek: Środkowi Europejczycy, zamieszkujący poniekąd znikającą część kontynentu, skoncentrowani są na bezustannym opowiadaniu o własnej przeszłości. Być może robią to dlatego, żeby załatwić niezałatwione sprawy? Rozwiązać nierozwiązywalne spory? Albo ocalić to, co wydaje się już dzisiaj trudne do ocalenia?\nByć może, a jeśli tak, to byłby w tym wszystkim zaklęty niepokojący fetysz przeszłości – masochistyczne rozdrapywanie ran, które wciąż na nowo pieką całkiem realnym bólem. Na ile potrzebujemy dzisiaj dyskusji o okropieństwach drugiej wojny światowej, przymusowych migracjach, sąsiedzkiej nienawiści? Po lekturze „Carpathii” należy chyba postawić tezę, że jeśli Europa nie wyleczy połowicznie zaleczonych chorób przeszłości, to jej teraźniejszość nie stanie się ani lepsza, ani na tyle przyjazna, żeby spokojnie w niej żyć.\nW powieści Krajňaka „nieustannie biegnący koń” jest czarny. Ja wolę myśleć, że ma blade umaszczenie i będzie biegł aż po kres historii – przykrywając niejedną tradycję i kulturę szarym pyłem spod kopyt. Czy musimy się godzić na jego okrucieństwo? Niekoniecznie.\n1. Cywiński P.: „Kresy. Między winą a powinnością”. „Kontakt” 2015, nr 28, s. 32–37.\n2. Kopča M.: „Rusinsky pribeh?”. „Knižná revue” 2012, nr 5, s. 4.\n3. Pomian K.: „Tożsamość Europejska. Miejsce i rola regionów w Europie”. W: tegoż: „Europa i jej narody. Trzecie wydanie polskie dopełnione innymi esejami o Europie, jej historii i jej kłopotach”. Przeł. Małgorzata Szpakowska. Gdańsk 2009.\n4. Sherwood J.: „A Beginners Guide to the Slovak Book and Literature Market”. 2013, publishingperspectives.com.\n5. Stasiuk A.: „Dukla”. Rysunki Kamil Targosz. Wołowiec 2005.\n6. Stasiuk A.: „Dziennik okrętowy”. W: J. Andruchowycz, A. Stasiuk: „Moja Europa. Dwa eseje o Europie zwanej Środkową”. Wołowiec 2007.\n7. Uličianska Z.: „Zóny Carpathie sú hádankou”. „SME” z dn. 10 lipca 2012, kultura.sme.sk.\nMaroš Krajňak: „Carpathia”. Tłum. Weronika Gogola. Książkowe Klimaty. Wrocław 2015 [Seria Słowackie Klimaty].


Dzieci to nie wszystko. Polscy rodzice chcą się realizować w innych dziedzinach życia - GazetaPrawna.pl\n8 sierpnia 2014, 09:15\nMonika Mynarska, doktor nauk społecznych w zakresie demografii / Media\nDla rodzin mniej dzieci może oznaczać wyższy standard życia i możliwość zaoferowania pociechom lepszych warunków rozwoju. Dla rodziców to możliwość realizowania się nie tylko poprzez rodzicielstwo, lecz także w innych dziedzinach życia - mówi w wywiadzie dla DGP Monika Mynarska, doktor nauk społecznych w zakresie demografii, zajmuje się m.in. podejmowaniem decyzji dotyczących dzietności i rodzicielstwa, pracuje w Instytucie Psychologii UKSW w Warszawie i w Instytucie Statystyki i Demografii SGH.\nW mediach robi furorę hasło „katastrofa demograficzna”. Ostrzegają przed nią cytowani przez dziennikarzy eksperci, politycy szukają przed nią ratunku. Naprawdę jest tak źle?\nPowiedzmy sobie szczerze, zmian demograficznych, które obserwujemy, nie odwrócimy. W naszym zespole unikamy słowa katastrofa, bo ono sugeruje jakiś nagły wypadek, którego skutki można usunąć, sprawiając, że wszystko będzie jak dawniej. Katastrofą jest powódź, po której sprzątamy, remontujemy drogi i domy, wypłacamy odszkodowania. Po kilku latach nie widać różnicy. W strukturze społecznej tak nie będzie. Zmiany demograficzne zaczęły się w Polsce na długo przed transformacją ustrojową, która zmiany te bardzo zintensyfikowała. Dziś możemy łagodzić ich skutki, ale nie cofniemy tego, co się stało. Kobiet w wieku reprodukcyjnym jest coraz mniej i rodzą one mniej dzieci. I nic nie wskazuje na to, byśmy kiedykolwiek wrócili do wskaźników urodzeń z lat 70.\nMyślę, że główną przyczyną jest to, że mamy dziś zdecydowanie więcej opcji niż jeszcze 30 lat temu. Dla kobiety założenie rodziny nie jest już jedynym sposobem, by przeżyć życie. Wśród pań urodzonych w roku 1970, a więc tych, dla których okres rozrodczy praktycznie się już zakończył, niemal jedna piąta jest bezdzietna. To ogromny odsetek, a niektórzy demografowie prognozują, że w roczniku 1975 liczba ta dojdzie do 25 proc. populacji. Natomiast proszę nie zrozumieć mnie źle – Polacy generalnie nadal chcą mieć dzieci.\nTo dlaczego im nie wychodzi?\nZ różnych przyczyn. Kiedy prowadziliśmy badania dotyczące bezdzietności kobiet, zarówno w badaniach ankietowych, jak i w wywiadach wychodziło pełne spektrum przyczyn. Były panie, które miały problemy ze zdrowiem i takie, które nie mogły znaleźć pracy. Takie, które nie były w stabilnym związku, lub których związek się rozpadł, ale też takie, które mimo prób nie mogły zajść w ciążę ze swoim partnerem.\nJest też oczywiście grupa kobiet, które nie czują się na siłach podjąć decyzji o macierzyństwie. Bardzo silnym czynnikiem, który powstrzymuje nas przed posiadaniem dzieci, jest obawa, że zdominują one całe nasze życie. I nie chodzi o to, że przy dziecku nie będzie czasu na przyjemności, ale o to, że nie będzie go w ogóle na nic – na pracę, na partnera.\nCzyli kwestie ekonomiczne są drugorzędne?\nW jednym z wywiadów respondentka przyznała mi wprost, że nie będzie miała dzieci, bo nie chce, by dziedziczyły po niej biedę. Pochodziła z biednej rodziny, ledwo wiązała koniec z końcem, więc przekalkulowała, że nie będzie w stanie wychować dziecka.\nPrzestajemy mieć dzieci z powodu grubości portfela.\nPani widzi tu same ciemne strony. Ja z jednej strony uważam, że to niesprawiedliwe, z drugiej natomiast cieszę się ze wzrastającej świadomości dotyczącej odpowiedzialności za to, co zaoferujemy dziecku. Wychowanie dziecka kosztuje dziś naprawdę dużo pieniędzy. Spłodzenie i urodzenie go to dopiero początek drogi, prawdziwym wyzwaniem jest wychowanie.\nAle wracając do tematu – dla decyzji o pierwszym dziecku kluczowym pojęciem wydaje się nie tyle zasobność, ile stabilność sytuacji materialnej – czy też ogólnie życiowej. Pokazuje to przykład wczesnych lat 90., kiedy okazało się, że panie odkładają w czasie decyzję o ciąży. Niepewność jutra była dla nich kluczowa. Dzisiaj ważna jest pewność zatrudnienia, ale też to, czy partner w równym stopniu weźmie na siebie odpowiedzialność za dom.\nA jeśli nie weźmie?\nTo kobieta będzie mniej skłonna do podjęcia decyzji o dziecku. Badania pokazują, że w związkach przestaje nam już wystarczać bylejakość. Mamy coraz wyższe oczekiwania względem partnerów. Widać to szczególnie w różnym podejściu do posiadania drugiego dziecka – jeśli pytamy rodziców jedynaków, czy chcieliby kolejnego potomka, to mężczyźni częściej odpowiadają twierdząco. Kobiety podchodzą do sprawy chłodniej, wiedzą, jakie wyrzeczenia je czekają, kalkulują, czy będą mogły wrócić do pracy. Boją się, że przez pierwsze trzy do sześciu lat życia dzieci zostaną z nimi same.\nW ogóle kwestia decyzji o drugim dziecku jest bardzo ciekawa i słabo zbadana jednocześnie. Dziś inwestujemy w duże rodziny – wprowadzamy dla nich systemy ulg i zachęt, skupiamy się na debacie publicznej. Tymczasem takie rodziny zawsze pozostaną mniejszością. Dla większości Polaków idealny model to dwa plus dwa. Dlaczego go nie realizujemy? Jakie bariery stoją na przeszkodzie? Tego należy się dowiedzieć. Rodziców jedynaków nie przekonamy do tego, żeby mieli piątkę dzieci. Ale należy im maksymalnie ułatwić posiadanie dwójki.\nZ badań wynika, że kluczowymi słowami powinny być stabilizacja i elastyczność. Pary muszą czuć, że będą mogły pracować i że – szczególnie w przypadku kobiet – będą mogły łączyć pracę z wychowywaniem dzieci. Stąd elastyczność – otwieranie różnych opcji łączenia tych dwóch aktywności. Krokiem w dobrą stronę jest na przykład uelastycznienie urlopów dla młodych rodziców. Ale konieczne jest też zwiększenie zaangażowania mężczyzn w prace domowe i wychowanie dzieci. To brzmi jak banał, ale na to wskazują wyniki badań: jeżeli kobiety będą czuły, że dziecko nie jest tylko ich zobowiązaniem i jeżeli będą miały poczucie stabilizacji – i ekonomicznej, i w związku – chętniej zdecydują się na drugie dziecko.\nJeśli chcemy zahamować zmniejszanie się populacji z powodu niskiej dzietności, jest na to ostatni moment. Kobiety z roczników wyżowych są jeszcze w okresie rozrodczym, można stworzyć im przyjazne środowisko do wychowywania dzieci. Później będzie trudniej, bo panie z mniej licznych roczników musiałyby rodzić po troje dzieci, żeby odtworzyć populację do dzisiejszego poziomu. Jakoś trudno mi uwierzyć, że będą do tego skłonne.\nPolacy, podobnie jak inne społeczeństwa, na razie wpadają w tak zwaną pułapkę niskiej dzietności. Jeśli w naszym otoczeniu jest wiele osób, które posiadają dzieci, dla nas staje się naturalne, by też je mieć. Jeżeli natomiast jesteśmy otoczeni osobami bezdzietnymi, to jest dla nas punkt odniesienia i norma.\nWidzimy plusy życia bez dzieci?\nTak, zwracamy większą uwagę także na koszty ewentualnego poczęcia i wychowania potomstwa.\nCo nam grozi, jeśli nie zahamujemy procesu topnienia populacji?\nPyta pani w taki sposób, jak gdyby to wiązało się wyłącznie z negatywnymi konsekwencjami. A proszę na to spojrzeć inaczej – mniej obywateli to lepszy dostęp do rozmaitych usług, chociażby do wysokiej jakości kształcenia. Dla rodzin mniej dzieci może oznaczać wyższy standard życia i możliwość zaoferowania dzieciom lepszych warunków rozwoju. Dla rodziców – to możliwość realizowania się nie tylko poprzez rodzicielstwo, lecz także w innych dziedzinach życia.\nTrudno zachować optymizm, skoro wszędzie dookoła czytam, że z powodów demograficznych należy się spodziewać upadku systemu emerytalnego. Trochę mnie to jednak martwi.\nNie chcę wchodzić w buty ekonomistów, ale faktycznie przy tak zmieniającej się strukturze społecznej trudno będzie utrzymać system emerytalny skonstruowany na założeniu, że osób pracujących zawsze będzie więcej niż emerytów. Zmiany proporcji między pracującymi i otrzymującymi świadczenia emerytalne wynikają przede wszystkim ze zmiany struktury wieku społeczeństwa – zmniejsza się liczba osób w wieku produkcyjnym i rośnie liczba osób starszych (w wieku 65 lat i więcej). Przy czym warto zauważyć, że to efekt nie tylko mniejszej liczby urodzeń, lecz także pozytywnych zmian, jakimi jest np. dłuższe życie. Niemniej właśnie z powodu tych zmian tak niepokoimy się o świadczenia wypłacane z bieżących składek.\nZaciągaliśmy po prostu dług u kolejnych pokoleń.\nZgadza się. Teraz przyszedł czas, w którym długu nie da się już dalej zaciągać. Niebawem na dwie osoby pracujące będzie przypadać pięciu emerytów, a to oznacza, że system musi się zawalić. Twierdzi tak zresztą coraz więcej ekonomistów.\nJak powinien działać system, który uwzględni zmiany w strukturze społecznej?\nTo doskonałe pytanie. Myślę, że składka emerytalna musi być faktycznie moimi pieniędzmi, a nie – jak do tej pory – wpływem do budżetu. Tak, żebym świadomie odkładała przez całe życie na swoją przyszłą starość.\nOFE to był moim zdaniem dobry początek. Niestety rząd zrobił odwrót w pół kroku.\nW drugim filarze zdecydowało się zostać 2 mln obywateli. Najwięcej z roczników 1976–1985. Ma pani pomysł, dlaczego?\nRozmawialiśmy o tej grupie już w przypadku bezdzietności. To osoby, które same chcą odpowiadać za swoją przyszłość. W wywiadach pogłębionych niektórzy 30-latkowie przyznają, że doskonale orientują się w ofercie domów spokojnej starości, które mają w okolicy. Chcą polegać na sobie, czuć się odpowiedzialni za siebie. Zdają sobie sprawę, że jeśli nie będą mieli dzieci, w przyszłości nikt się nimi nie zajmie, ale nie przeszkadza im to. Są na to przygotowani. Takich ludzi będzie coraz więcej. Zresztą również osoby, które są rodzicami, mają coraz większą świadomość, że dzieci niekoniecznie będą przy nich na starość – chociażby ze względu na rosnącą mobilność młodszych pokoleń. Coraz częściej też nie chcą być dla swoich dzieci obciążeniem.\nPosiadanie dzieci nie jest dla nich podstawową potrzebą?\nEwolucjoniści i socjobiolodzy powiedzą, że z pewnością jest. W prezentowanych przez te nurty teoriach człowiek to po prostu nosiciel genów, które dążą do replikacji. Ale dlaczego nie spojrzeć na to inaczej? Może to się też zmienia? Przyjmujemy, że podstawowym obowiązkiem człowieka jest rozmnażanie. Ale może jest tak, że zostawiać część siebie wśród potomnych można też w inny sposób? Na przykład przez szerzenie idei? Nauczanie? Tworzenie?\nOstatnio słuchałam dyskusji, w której jeden z rozmówców, psycholog, przekonywał, iż naiwne jest sądzić, że jeśli ewoluuje nasze ciało, to nie ewoluuje przy tym nasze ego, umysł, psyche. Nasza osobowość, potrzeby, sposób funkcjonowania nie są takie same, jak były 300 lat temu.\nBezdzietność szczytową formą ewolucji?\nTego nie powiedziałam. Aczkolwiek czytałam artykuł, w którym stawiano taką hipotezę. Nie jest to oczywiście ugruntowane naukowo, ale to punkt wyjścia do dalszych badań. Postawiono hipotezę, że może nie tyle sama bezdzietność, ile na pewno małe rodziny są naturalnym trybem ewolucji. Może coś jest na rzeczy.\nTo hipoteza, a nie badanie?\nTak, tak. I to wypływająca z prac dość kontrowersyjnego badacza – Satoshi Kanazawy. Ale znowu – nawet gdyby tak było, to może nic w tym złego? Może za tych 50, 100 lat będzie zupełnie inne postrzeganie rzeczywistości? Ale na razie to oczywiście science fiction.\nz kraju dzieci TDNDGP WEEKEND\nWięcej dzieci, mniej rozwodów i pogrzebów\nkobiety nie rodzą bo jak pani napisała nie mają stabilnych najczęściej związków lub pracy, a śluby nie są popularne bo Polaków po prostu nie stać na żonę w porównaniu z obcokrajowcami\nNasza planeta sama się broni, bo już ledwo dyszy.


MSM™ siarka organiczna - Pod Kasztanami 1\nSUPLEMENTY SkładnikiminerałyMSM™ siarka organiczna\nMSM™ siarka organiczna\n100 gram MSM™ siarka organiczna proszek\nMSM™ siarka organiczna - suplement diety wspomagający sprawność stawów, strukturę tkanek organizmu (włosy, skóra, paznokcie)\nSiarka organiczna MSM jest niezbędna do życia organizmu. Występuje w świeżych warzywach, owocach oraz w mleku i produktach zbożowych. Siarka organiczna to bardzo delikatna substancja i traci swoje właściwości podczas procesów gotowania, konserwacji czy pasteryzacji co powoduje powstawanie niedoborów tego cennego pierwiastka.MSM traci się również przez zamrażanie oraz naświetlanie. Proces konserwacji niszczy MSM praktycznie do zera.\nSiarka organiczna MSM znajduje się w największej ilości w paznokciach i włosach, zbudowanych z wytrzymałego białka. Obecna jest w każdym białku, w tkankach organów wewnętrznych i w skórze. Siarka organiczna (MSM) ma właściwości profilaktyczne i terapeutyczne. Odkrycie tych właściwości jest jednym z największych osiągnięć medycyny ortomolekularnej. Siarka organiczna posiada właściwości odtruwające, detoksykujące, anaboliczne i odbudowujące.\nSiarka organiczna – MSM właściwości prozdrowotne:\npomaga zwalczać bóle stawów, ścięgien i mięśni - poprawia ich działanie\nwspomaga tkankę łączną\nwspiera walkę z osteoporozę\npomaga w gojeniu się ran i złamań\nprzyczynia się do wzmacniania błony śluzowe jelita\nwspiera walkę z insulinoopornością\npomaga obniżać gromadzenie się kwasu mlekowego po ćwiczeniach\nwspiera zwalczanie migren i nerwobólów\npomaga usuwać skutki nadmiernego stresu\npomaga zmniejszyć zmarszczki\npozytywnie wpływa na zwalczanie trądziku i poprawę stanu wysuszonej skórę\nwpływa na poprawę elastyczność i wyglądu skóry\nMSM jest uważany za wzmacniacz wielu witamin i innych składników odżywczych, takich jak witamina C, koenzym Q10, wszystkie witaminy z grupy B, witamina A, D i E, aminokwasy, selen, wapń, magnez i wiele innych.MSM poprawia wychwyt komórkowych składników odżywczych i przedłuża ich działanie w organizmie.\nMSM™ Metylosulfonylometan - siarka organiczna to bezwonny, organiczny związek siarki. Użyty surowiec jest jakości analitycznej i wyróżnia się bardzo wysoką czystością 99,9%.\nSposób użycia: 1 porcja proszku (2 g) = 1 pełna miarka dołączona do opakowania.\nNależy wsypać 1 porcję do naczynia, a następnie dodać 200 ml wody lub soku i wymieszać. Spożyć bezpośrednio po przygotowaniu 1 raz dziennie po posiłku.\n250 kapsułek MSM...\nMSM Siarka Organ...


Sarah Jessica Parker na gali MET Ball 2015 - WP Kobieta\nsarah jessica parkerstylmet ballmet gala\nSarah Jessica Parker na MET Ball 2015\nSłynne wystawy Instytutu Kostiumografii The Metropolitan Museum w Nowym Jorku co roku cieszą się ogromnym zainteresowaniem sporego grona entuzjastów mody. Temat najnowszej ekspozycji "China: Through The Looking Glass" to chińska kultura, moda i sztuka. Wystawa opowiada również o tym, w jaki sposób dalekowschodnie inspiracje wpłynęły na twórczość artystów z Zachodu.\nCo roku, jej wielkie otwarcie poprzedza uroczysta gala MET Ball, na której pojawia się cała plejada największych gwiazd ze świata filmu, muzyki i mody. Znane osobowości mają wielkie pole do popisu przy wyborze odpowiednich na tę uroczystość kreacji, na których charakter ma wpływ główny temat imprezy.\nSzczególną uwagę publiczności i mediów przyciągnęła stylizacja Sary Jessiki Parker. Gwiazda "Seksu w Wielkim Mieście" raczej nie popisała się oryginalnością i postanowiła zinterpretować temat dosłownie. Jej wybór padł na sukienkę, inspirowaną chińskim strojem hanfu, oraz obuwie z kolekcji SJP X H&M.\nCałość uzupełniła ozdobnym nakryciem głowy projektu Philipa Treacy. I choć Brytyjczyk jest obecnie najbardziej znanym modystą na świecie i bardzo utalentowanym artystą, jego pomysł w tej stylizacji nieco stracił na charakterze. Stał się przede wszystkim podstawą do szeregu internetowych memów parodiujących kostium aktorki. Wśród skojarzeń widzów pojawiły się m.in. chińskie maski, płomienie oraz imponująca ilość postaci z kreskówek.\nCo sądzicie na temat wyboru serialowej Carrie Bradshaw?


10kg/20kg squat energy pack weight-bearing sandbag fitness workout strength training squat equipment core and balance exercise Sale - Banggood.com\n10KG / 20KG Squat Energy Pack obciążający worek z piaskiem Fitness trening siłowy trening siłowy sprzęt do przysiadów ćwiczenia rdzenia i równowagi COD\nSprzedany: 0 SKUG64070 Dyby: 0\nWaga: Proszę wybrać Waga\nWielofunkcyjny pakiet energetyczny\nDługość 53,5 cm * Średnica 21 cm\nOpcja 10 kg / 20 kg\nSkóra PU + taśma\nWyselekcjonowany piasek rzeczny\n- To idealne narzędzie do budowania i kondycjonowania całego ciała w dowolnym miejscu, w którym chcesz ćwiczyć w pomieszczeniach lub na zewnątrz.\nWorki z piaskiem fitness do ćwiczeń zawierają wszystko, czego potrzebujesz, aby zwiększyć ogólną beztłuszczową masę mięśniową\n-Łatwa do wycierania i czyszczenia Syntetyczna powłoka skórzana, nie zostanie uszkodzona, podarta itp. Podczas ciągnięcia, może być szorowana i trwała.\n- Lekki i mały rozmiar, łatwy do przechowywania i użytkowania, może być używany praktycznie wszędzie. Mały worek z piaskiem do wysokiej jakości wydobycia piasku i napełniania kul stalowych, waga naukowa, bezpieczeństwo sportowe.\n1 * 10 kg / 20 kg worek na piasek fitness


Pijany 21-letni kierowca uszkodził trzy samochody na Potokowej w Łodzi | Dziennik Łódzki\nPijany 21-letni kierowca uszkodził trzy samochody na Potokowej w Łodzi\nPrzechodnie zatrzymali pijanego 21-latka, który kierując volkswagenem caravelle uszkodził trzy zaparkowane samochody. Został ukarany mandatami za jazdę bez prawa jazdy i spowodowanie kolizji drogowej. Za jazdę po pijanemu grozi mu zaś do dwóch lat więzienia.\nDo zdarzenia doszło w sobotę przed godz. 21 na ul. Potokowej w Łodzi. Podczas jazdy 21-latek uszkodził trzy auta: seata ibizę, forda mondeo i opla vectrę. Świadkowie zatrzymali sprawcę i przekazali policjantom. Ci ustalili, że 21-latek miał prawie dwa promile alkoholu w organizmie. Mimo to zapewniał, że wypił tylko jedno piwo. Sprawca kolizji trafił do aresztu policyjnego, a jego samochód odholowano na parking strzeżony.


Mężczyzna | http://blog.elk.pl\nadmin Bez kategorii facet, jak dbać o męską skórę, męska pielegnacja, mężczyzna, skóra, skóra mężczyzny, zadbany mężczyzna\nDzień dzisiejszy zmusza do pielęgnacji swojego ciała nie tylko kobiety. Również faceci coraz częściej łapią się za propozycje zwyczajowo dedykowane płci pięknej.\nDlatego nie szokuje widok faceta z maseczką na buzi czy poddającego się innym zabiegom kosmetycznym.Spora grupa panów korzysta z profesjonalnej pomocy kosmetyczek co powinno cieszyć.w dalszym ciągu dbający o siebie pan kojarzy się w wielu kręgach ze zniewieścieniem (zupełnie niesprawiedliwie). Facetom również przysługuje odrobina luksusu a i coraz więcej kobiet żąda od swoich mężów wypielęgnowanych rąk czy stóp lub stosowania kosmetyków do twarzy.\nOdmienną kwestią jest to, że prawidłowo zadbana skóra to konieczność wymuszona przez coraz większe zanieczyszczenie środowiska. Nasza twarz jest wyeksponowana na działanie niepożądanych składników dlatego dbanie o skórę to już nie tylko kwestia estetyki, ale również dbałości o zdrowie. Ponieważ pan u kosmetyczki już tak nie zadziwia zobaczmy jakie usługi poświęcone są panom.Zatem, podobne jak kobietom zatem: oczyszczanie twarzy, pielęgnacja dłoni i stóp. Maseczki, peelingi, zabiegi wyszczuplające.Dlaczego mężczyźni z większym zaangażowaniem umawiają się na wizytę gabinetów kosmetycznych?\nUwzględniając pracę jaką wykonują. Wygląd zewnętrzny, dodajmy, zadbany wygląd to ogromny plus w pracy niemal każdego sprzedawcy, ale również dyrektora czy prezesa. Każdy zawód wymagający kontaktu z innymi ludźmi. W naszym serwisie przybliżamy tematykę zabiegów kosmetycznych dla mężczyzn. Piszemy o depilacji, goleniu czy biostymulacji. Dlatego, jeśli jesteś zainteresowany/zainteresowana tematyka męskiej pielęgnacji nasz serwis jest właśnie dla ciebie. Zapraszamy do odwiedzenia naszej strony.Mężczyźni również dbają o swoje ciało\nUroda jest ogromnie istotna, nie tylko dla kobiet, ale także dla facetów. Szkoda wyłącznie, że mężczyźni zwracają uwagę na urodę właśnie u kobiet, a mniej troszczą się o siebie. Mimo to na szczęście w coraz większym stopniu także dbają o siebie, i próbują wydobyć z siebie zakamuflowane piękno. Tak czy zupełnie inaczej uroda, piękno i ich wydobywanie w najogromniejszym stopniu nadal należy do kobiet. Do kobiet przynależy także połączona z urodą pielęgnacja ciała ludzkiego. Ciało albowiem powinno być pielęgnowane każdego dnia, a to właśnie dzięki temu z pewnością będzie takie jak być powinno. Chociaż wiadomo, że nawet pielęgnacja ciała nie uczyni, że dama będzie z niego zadowolona w stu procentach, to wolno choć spróbować dochodzić do tego, aby wyglądało coraz porządniej. Uroda bowiem upływa, a pielęgnacja ciała ludzkiego powinna trwać cały czas. Przeróżne są sposoby na to, żeby tę urodę pielęgnować i różnie to pielęgnowanie przebiega. Jednak pielęgnacja ciała jest potrzebna oraz co do tego nie ma jakichkolwiek, nawet najmniejszych wątpliwości. Dziś nie jest to takie uciążliwe, albowiem jest dużo pomagających w tym preparatów. Jednak spostrzegamy, że mężczyźni także troszczą się o siebie. Golenie kompetentnym osprzętem, z użyciem kosmetyków czy też pielęgnacja twarzy – coraz częściej widuje się preparatów i kremów jedynie dla mężczyzn. Z jakiego powodu? Bowiem XXI wiek to wiek zmian w sprawie postrzegania pielęgnacji ciała przez mężczyzn. Dziś facet zadbany to spełniony facet, z renomą pośród kobiet. Tego chcemy i do tego zmierzamy. Warto w następstwie tego ofiarować chwilę, żeby zatroszczyć się o własne ciało.


Lublin: Kultura będzie bardziej dostępna dla niepełnosprawnych. Powstała specjalna Komisja - Lublin24.pl - Najszybszy portal w mieście\nLublin: Kultura będzie bardziej dostępna dla niepełnosprawnych. Powstała specjalna Komisja\nOpublikowano: ndz, 22 sie 2021 05:50 2021-08-22T05:50:00.000Z\nPierwsze posiedzenie Komisji odbyło się 18 sierpnia | foto Miasto Lublin\nWiadomości Działalność zaczęła Komisja Dialogu Obywatelskiego do spraw dostępności do kultury dla osób z niepełnosprawnościami. Komisja będzie dbała o zapewnienie dostępności oferty kulturalnej Lublina, niepełnosprawnym. Jej powstanie jest wspólną inicjatywą Miasta i lubelskich organizacji pozarządowych.\nKrzysztof ŻukBeata Stepaniuk-Kuśmierzakkultura Lublinniepełnosprawni Lublinwydarzenia kulturalne dla niepełnosprawnych LublinWojciech GóraBeata Lipska\n- Lublin miastem dostępnym i przyjaznym osobom ze szczególnymi potrzebami to jeden z naszych priorytetów. Dlatego podejmujemy inicjatywy w wielu dziedzinach życia naszego miasta, w tym szereg działań na rzecz zwiększenia dostępności do kultury dla osób z niepełnosprawnościami. Cieszymy się bardzo, że to przedstawiciele organizacji pozarządowych występują z inicjatywą wspólnego działania na rzecz zwiększenia dostępności. Są dla nas cennymi partnerami z uwagi na wiedzę i doświadczenie, którym dysponują oraz pasję, z jaką działają. Wierzę, że razem uda się szybciej osiągnąć nasz wspólny cel, jakim jest dostępny Lublin - mówi Krzysztof Żuk, prezydent Miasta Lublin.\nCZYTAJ TAKŻE: Lublin: Dzielnice dostaną pieniądze na inwestycje i wydarzenia\nKomisja ma charakter opiniodawczy, inicjatywny i doradczy. Może inicjować, konsultować i współtworzyć dokumenty i akty prawne kształtujące politykę Miasta, jeśli chodzi o kulturę dla niepełnosprawnych. Będzie zajmować się zapewnieniem oferty kulturalnej dla takich. Oprócz tego, będzie podejmować działania wspomagające organizacje pozarządowe we wdrożeniu ustawy o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Dodatkowo, ma zajmować się kooordynacją współpracy organizacji pozarządowych oraz Miasta w kwestii wypracowania standardów dostępnej kultury.\nW skład Komisji prezydent Lublina powołał: Marię Pietruszę-Budzyńską – prezydenta Fundacji "Teatroterapia Lubelska”, Wojciecha Górę – prezesa Stowarzyszenia "Otwieracz”, Beatę Lipską – prezesa Fundacji "Inside Out”, Anielę Mroczek – skarbnika Stowarzyszenia "Otwarta Pracownia”, Jana Michała Stanowskiego – prezesa Fundacji "Nieprzetartego Szlaku”, Joannę Olszewską – dyrektora Wydziału ds. Osób Niepełnosprawnych, Annę Pajdosz – zastępcę dyrektora Wydziału Kultury UM Lublin, Annę Szadkowską-Ciężką – zastępcę dyrektora Biura Partycypacji Społecznej UM Lublin. Funkcję przewodniczącego objął Wojciech Góra, a sekretarzem została Beata Lipska.\nW trakcie pierwszego spotkania (18 sierpnia) podpisane porozumienie Miasta Lublin ze Stowarzyszeniem "Otwieracz” dotyczące współpracy przy realizacji projektu "Standardy dostępności kultury – wspólna sprawa”. Celem podpisanego porozumienia jest stworzenie standardów dostępności kultury dla osób ze szczególnymi potrzebami w Lublinie. Stowarzyszenie pozyskało środki na realizację projektu z Funduszu Inicjatyw Obywatelskich.\n- Samorząd Lublina od dłuższego czasu prowadzi działania mające na celu zwiększenie dostępności do kultury dla osób z niepełnosprawnościami. Pracujemy wspólnie z miejskimi instytucjami kultury i organizacjami pozarządowymi. Coraz więcej wydarzeń jest w pełni dostępnych, ale przed nami jeszcze dużo do zrobienia. Wszyscy organizatorzy życia kulturalnego stoją obecnie przed wyzwaniami, jakie nakłada na nich ustawa o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Nie chcemy, by sami mierzyli się z tymi problemami, szukamy więc różnych możliwości wsparcia ich w tych działaniach. W tej sytuacji z radością przyjmujemy inicjatywę Stowarzyszenia "Otwieracz”, które od dawna jest niezwykle zaangażowane w sprawę dostępności - mówi Beata Stepaniuk-Kuśmierzak, zastępca prezydenta Miasta Lublin ds. kultury, sportu i partycypacji.\nProjekt zakłada taki model tworzenia tych standardów, który pozwoli włączyć szerokie grono zainteresowanych – od osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów przez organizatorów wydarzeń po przedstawicieli Miasta.\n- Opracowanie standardów poprzedzimy przeprowadzeniem badania potrzeb odbiorców ze szczególnymi potrzebami. Standardy dostępności zostaną wypracowane w ciągu dziesięciu 4-godzinnych otwartych tematycznych spotkań w pierwszej połowie 2022 r. Zwieńczeniem podjętych przez nas prac będzie otwarte spotkanie podsumowujące proces. Wypracowane standardy zostaną przekazane do 30 września przyszłego roku władzom Lublina w celu ich dalszego procedowania - mówi Wojciech Góra.\nZaangażowani w tworzenie standardów dostępności kultury przedstawiciele lubelskich organizacji pozarządowych oraz samorządu zostaną przeszkoleni. Będzie to szkolenie z obowiązujących w tym zakresie aktów prawnych, wiedzy na temat niepełnosprawności i sposobów zapewniania dostępności wydarzeń kulturalnych dla niepełnosprawnych.


Kim jest aktuariusz i jakimi ważkimi sprawami się zajmuje? - Logo builders\nKim jest aktuariusz i jakimi ważkimi sprawami się zajmuje?\nAktuariusz jest to osoba, która zajmuje się fachowym obliczaniem ryzyka oraz także wartości bieżącej rozlicznych projektów skarbowych, szczególnie takich, które są obarczone jakimś ryzykiem bądź też przynależą do projektów długoterminowych. Aktuariusz to fachman i fachowiec, jaki jest dokładnie związany z branżą finansów, ubezpieczeń bądź też planów emerytalnych.\n, kalkulacją ryzyka (rynkowe, operacyjnego, ubezpieczeniowego bądź też kredytowego), pełni dodatkowo niezwykle wiele innych istotnych funkcji.\nJeśli ktoś pragnie pracować w zawodzie aktuariusza to niewątpliwie musi przejść wyśmienite szkolenie i pozyskać konieczne wykształcenie i wysokie kwalifikacje. Niezbędne jest oczywiście zdobycie wyższego wykształcenia na odpowiedniej uczelni oraz konkretnym kierunku studiów, prócz tego konieczne jest też zaświadczenie o niekaralności, oraz także udokteż (witryna w tym temacie)towany staż, który trwał przynajmniej dwa lata. Niezbędne jest także pozytywne zdanie egzaminu aktuarialnego. Egzaminy takie odbywają się obecnie co dwa lata i składają się z różnych bloków tematycznych, takich jak matematyka pieniężna, statystyka, matematyka zabezpieczeń na życie, prawdopodobieństwo, matematyka przeróżnych pozostałych ubezpieczeń płatniczych, majątkowych i osobowych. Jak więc widać droga do tego fachu jest faktycznie długa a także niełatwa. Ktoś kto chce wykonywać pracę jako aktuariusz bezsprzecznie musi poświęcić dużo czasu na pilną naukę, a także cechować się pewnymi określonymi cechami i zaletami, takimi jak dokładność, skrzętność, zaangażowanie, pracowitość i niemało innych. Jednak męcząca praca i nauka na pewno pomoże komuś w spełnieniu tego celu.\nZapewne przyda Ci się moja witryna (http://www.mega-pol.com/6,13,wyburzenia.html), jeśli masz zamiar przeczytać dużo wiadomości na ten temat. Zachęcamy zatem, byś wszedł w ten link.\nNależałoby napomknąć, że aktuariusz jest teraz zawodem ogromnie opłacalnym i dochodowym, bez trudu można też znaleźć pracę w tym zawodzie, co zapewne jest obfitą zaletą.\nKategoria: Usługi świadczone firmom Tagi: aktuariusz, finanse, ubezpieczenia\n← Praca w biurze Co powinien umieć dobry księgowy, czyli parę uwag o pracownikach doskonałych →


1 grudnia, 2017 – moskitiery ramkowe\nDla jabłoni i grusz sadzonych w sadach produkcyjnych polecamy obecnie różne formy koron, a mianowicie: prawie naturalną, szpalerową swobodną i wrzecionową.\nKorona prawie naturalna jest u nas dobrze znana, bowiem większość drzew w istniejących sadach intensywnych ma tę właśnie formę. …\nAutor zbyszekOpublikowano 1 grudnia, 2017 19 marca, 2018 Kategorie DrzewaTagi działka, ogródDodaj komentarz do Sposoby formowania i cięcia jabłoni i grusz\nDo sprawnego cięcia i formowania potrzeba trochę wiedzy, a jeszcze więcej nabytego doświadczenia. Pracownik nie przyuczony do cięcia traci dużo czasu na medytacje, zanim zdecyduje, które gałęzie należy usunąć, a które pozostawić. Pracownik doświadczony dostrzega gałęzie przeznaczone do wycięcia na …\nAutor zbyszekOpublikowano 1 grudnia, 2017 19 marca, 2018 Kategorie DrzewaTagi działka, ogródDodaj komentarz do Organizacja i wydajność pracy przy cięciu\nNiedostatek siły roboczej sprawia, że coraz mniejsze znaczenie ma technika cięcia. Cięcie nożem, które nie miażdży pędów i daje gładkie rany wykonuje się już tylko sporadycznie przy formowaniu młodych drzew. Jeśli skracamy nożem lub sekatorem pędy roczne nad określonym pąkiem …\nAutor zbyszekOpublikowano 1 grudnia, 2017 19 marca, 2018 Kategorie DrzewaTagi działka, ogródDodaj komentarz do Technika cięcia\nUrządzenia do cięcia mechanicznego są dosyć popularne w sadach amerykańskich i włoskich. Są to maszyny napędzane przez ciągnik lub też samojezdne posiadające ruchome ramię z osadzonymi na nim wirującymi piłami tarczowymi. Ramię sterowane hydraulicznie można ustawiać pod dowolnym kątem i …\nAutor zbyszekOpublikowano 1 grudnia, 2017 19 marca, 2018 Kategorie DrzewaTagi działka, ogródDodaj komentarz do Urządzenia do cięcia\nDo cięcia drzew i krzewów owocowych służą sekatory, piłki i noże. Sekatory znajdują najbardziej wszechstronne zastosowanie. Dzielimy je na: ręczne, oburęczne, tyczkowe i pneumatyczne. Sekatory ręczne mogą być jednoostrzowe lub dwuostrzowe, a sekatory jednoostrzowe mogą mieć stalnicę płaską lub nożową. …\nAutor zbyszekOpublikowano 1 grudnia, 2017 19 marca, 2018 Kategorie DrzewaTagi działka, ogródDodaj komentarz do Narzędzia i urządzenia do cięcia drzew i krzewów\nRozróżniamy cięcie zimowe i cięcie letnie. W Polsce powszechnie wykonywane jest tylko cięcie zimowe. W małych sadach można rozpocząć cięcie na przedwiośniu, w lutym lub marcu i zakończyć w kwietniu. Jest to najbardziej odpowiedni okres dla cięcia jabłoni, grusz i …\nAutor zbyszekOpublikowano 1 grudnia, 2017 19 marca, 2018 Kategorie DrzewaTagi działka, ogródDodaj komentarz do Terminy cięcia drzew i krzewów owocowych\nJabłonie, grusze, śliwy, wiśnie, morele i brzoskwinie wymagają regularnego cięcia co roku po wejściu w okres owocowania. Coroczne cięcie zaczyna się gdy drzewa osiągną wiek 5-8 lat. W sadach owocujących stosowane są 4 główne systemy cięcia.\nJak sama …\nAutor zbyszekOpublikowano 1 grudnia, 2017 19 marca, 2018 Kategorie DrzewaTagi działka, ogródDodaj komentarz do Systemy cięcia drzew owocowych


Haruki Murakami zagrał antywojenne piosenki w radiu, by zaprotestować przeciwko agresji Rosji na Ukrainę : Booklips.pl\nHaruki Murakami zagrał antywojenne piosenki w radiu, by zaprotestować przeciwko agresji Rosji na Ukrainę\nW miniony piątek japoński pisarz Haruki Murakami poświęcił swoją muzyczną audycję w radiu Tokyo FM antywojennym piosenkom. W ten sposób dołączył do protestów przeciwko trwającej już ponad trzy tygodnie inwazji Rosji na Ukrainę.\n„Czy muzyka ma moc, by powstrzymać wojnę? Niestety odpowiedź brzmi: nie. Ale ma moc przekonania słuchaczy, że wojna jest czymś, co musimy powstrzymać” – powiedział Murakami.\nDo 55-minutowej audycji transmitowanej w całej Japonii pisarz wybrał ze swojej kolekcji płyt 11 utworów, które najlepiej pasowały do tematu. Niektóre nagrania wprost przekazywały antywojenne przesłanie, inne traktowały o znaczeniu ludzkiego życia, miłości i godności, a zatem – jak podkreślił Murakami – „można je uznać za piosenki antywojenne w pewnym szerszym sensie”.\nPisarz rozpoczął program nagraniem Jamesa Taylora „Never Die Young”, adresowanym do młodych ludzi w miastach, którzy tracili życie z powodu narkotyków i przestępczości. „Istnieje tutaj wyraźny związek z młodymi mężczyznami i kobietami wysyłanymi na wojnę” – powiedział Murakami. „To w wojnie rozpoczętej przez starsze pokolenie młodzi tracą życie. Tak jest od dawna i to naprawdę łamie serce”. Utwór zaprezentowany został w wersji koncertowej z występu Jamesa Taylora podczas Hurricane Relief Benefit w 2005 roku.\nPuszczając utwór „Last Night I Had the Strangest Dream”, napisany przez pieśniarza folkowego Eda McCurdy’ego w 1950 roku, autor „Kronik ptaka nakręcacza” przypomniał ów rok, w którym rozpoczęła się wojna koreańska, od zimnej wojny zrobiło się gorąco i wzrosło zagrożenie wojną nuklearną. „W obliczu tego wszystkiego piosenka McCurdy’ego miała wymowę, którą trudno było zignorować” – stwierdził Murakami. Na antenie pojawiła się wersja tego nagrania w wykonaniu kwartetu The Weavers dowodzonego przez Pete’a Seegera.\n„What’s Happening Brother” Marvina Gaye’a ma tekst przepełniony emocjami czarnoskórych żołnierzy po powrocie z wojny, a inspiracji dostarczyły doświadczenia brata piosenkarza, który służył w Wietnamie. Utwór został oryginalnie wydany w 1971 roku, a Murakami przedstawił jego wersję zagraną przez The Dirty Dozen Brass Band.\nW latach 70. i 80. Bruce Springsteen był jedynym muzykiem rockowym, którego słuchał Murakami. Nic więc dziwnego, że nagranie Bossa znalazło się w antywojennym zestawie – jest to autorska interpretacja „War” The Temptations.\nOdbiorcy audycji mogli usłyszeć dokonane przez Murakamiego tłumaczenie na japoński fragmentów „Living on the Front Line” piosenkarza reggae Eddy’ego Granta. Pisarz wyjaśnił, że Grant chciał przede wszystkim, aby afrykańskie plemiona przestały się nawzajem zabijać, ale „jego szczere teksty mogą odnosić się do każdej wojny”.\nW programie pojawił się także utwór „Blowin’ In The Wind”, który Stevie Wonder zaśpiewał podczas koncertu z okazji 30. rocznicy pierwszych oficjalnych nagrań płytowych Boba Dylana. Murakami przypomniał, co Wonder powiedział publiczności przed występem – że pomimo ruchu na rzecz praw obywatelskich i doświadczenia wojny w Wietnamie światowe problemy się nie skończyły, a piosenka wciąż pozostaje aktualna.\nJapoński pisarz wrócił też do nagrań, które naznaczyły ruch antywojenny w latach 60. Słuchacze mieli okazję poznać bądź przypomnieć sobie utwór „Cruel War” Petera, Paula & Mary.\nNie zabrakło również nagrania „The Unknown Soldier” zespołu The Doors, które często leciało w radiu w czasach studenckich Murakamiego, w szczytowym momencie wojny w Wietnamie. „Tekst do tej piosenki jest dokładnie taki, jakiego można było oczekiwać po walczącym poecie Jimie Morrisonie” – stwierdza pisarz.\nPo zagraniu „Imagine” Johna Lennona w wykonaniu Jacka Johnsona pisarz zauważył, że słowa utworu mogą brzmieć „dość optymistycznie”, ponieważ zostały napisane w 1971 roku, kiedy „wciąż mogliśmy wierzyć w przyszłość, gdy wciąż mieliśmy nasze ideały”.\n„Love and Mercy” to piosenka, którą Brian Wilson często wykonuje na koniec swoich koncertów. Z uwagi na fakt, że audycja również powoli zmierzała ku końcowi, Murakami postanowił przypomnieć w tym miejscu to nagranie. „To jest to, czego wszyscy potrzebujemy tego wieczoru” – skomentował.\nOstatnim utworem była jazzowa wersja chrześcijańskiej pieśni religijnej „Amazing Grace”, w której na flecie zagrał Herbie Mann, a zaśpiewał i akompaniował na pianinie Lec McCann. „John Newton był w XVIII wieku handlarzem niewolników, który w późniejszych latach ze wstydem i żalem spoglądał na niezliczone okrutne czyny ze swoim udziałem. Następnie – ze skruchą w sercu – napisał ten utwór” – poinformował Murakami.\nNa zakończenie pisarz zacytował Martina Luthera Kinga, który w swoim przemówieniu powiedział: „Nigdy nie zapominaj, że wszystko, co Hitler uczynił w Niemczech, było legalne”.\nMurakami w audycji nie wspomniał wprost o Rosji ani Władimirze Putinie. Podzielił się jednak ze słuchaczami refleksją, że wielu ludzi sfrustrowanych demokracją przedstawicielską skłania się ku autorytaryzmowi i choć taka forma sprawowania władzy może się komuś wydawać skuteczna, to gdy sprawy pójdą w złym kierunku, wszystko może skończyć się bardzo niebezpiecznie.\n„Proszę, dbajcie wszyscy o siebie. To może nie jest słowo w słowo to, co powiedział Bruce Springsteen, ale nic dobrego nie przyjdzie ze ślepego podążania za naszymi przywódcami” – podsumował.\nfot. Tokyo FM\nTematy: Haruki Murakami, inwazja Rosji na Ukrainę, muzyka\n« Bez mieszaniny dobra i zła ta powieść byłaby plastikowa – wywiad z Olgą Mildyn o „Podłości”\n„W środku jesteśmy baśnią” – premiera zbioru publicznych wystąpień i wywiadów Wiesława Myśliwskiego »


Rzecznik rządu o raporcie NIK: zarzuty wobec Poczty Polskiej i PWPW nie mają uzasadnienia w stanie prawnym - Wiadomości - polskieradio24.pl\nOstatnia aktualizacja: 13.05.2021 12:57\n- Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były wydane zgodne z przepisami prawa - mówił rzecznik rządu Piotr Müller, odnosząc się do raportu NIK. Jak dodał, zarzuty wobec Poczty i PWPW nie mają uzasadnienia w stanie prawnym.\n"Wszystkie decyzje zgodne z przepisami"\nPodczas czwartkowej konferencji w KPRM do raportu NIK odniósł się rzecznik rządu. - Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były wydane zgodne z przepisami prawa - powiedział i podkreślił, że wynika to wprost z opinii prawnych.\n00:25 Piotr Muller o raporcie NIK.mp3 Piotr Müller o raporcie NIK (IAR)\n- Prezes Rady Ministrów oraz szef Kancelarii Premiera działali zgodnie z przepisami prawa, stali również na straży wykonania przepisów konstytucyjnych, które mówiły o tym, w jakim terminie powinny odbywać się wybory prezydenckie zarządzone przez marszałka Sejmu na dzień 10 maja - mówił Piotr Müller.\nBezpodstawne zarzuty wobec Poczty i PWPW\n- Uważamy ponadto, że stawianie zarzutów wobec Poczty Polskiej czy Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych nie mają uzasadnienia w stanie prawnym oraz faktycznym - mówił rzecznik rządu i podkreślił, że "te instytucje - zgodnie z prawnie wydanymi decyzjami przez prezesa Rady Ministrów - miały obowiązek podjęcia tych czynności technicznych".\nZobacz więcej na temat: Najwyższa Izba Kontroli wybory prezydenckie Mateusz Morawiecki kancelaria premiera prawo POLSKA polityka Marian Banaś wybory w Polsce Piotr Müller\nOstatnia aktualizacja: 09.04.2021 21:01\nNajwyższa Izba Kontroli zawiadomiła prokuraturę, że Polska Fundacja Narodowa nie podała się kontroli. PFN uważa jednak, że jest podmiotem, który nie może być kontrolowany przez Izbę. "Fundacja nie dysponuje w działalności majątkiem lub środkami państwowymi czy komunalnymi" - podkreśliło PFN w swoim oświadczeniu.\nZdjęcie ilustracyjneFoto: Adam Chelstowski / Forum\nNajwyższa Izba Kontroli poinformowała w piątek na stronie internetowej, że zarząd PFN "pomimo upływu kolejnych wyznaczanych terminów nie zapewnił kontrolerom Izby dostępu do dokumentów umożliwiających przeprowadzenie czynności kontrolnych w założonym zakresie", dlatego NIK postanowiła złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia udaremniania przeprowadzenia kontroli.\nTemistokles Brodowski z PFN powiedział w piątek PAP, że zdaniem Fundacja jej działalność nie podlega kontroli Najwyższej Izby Kontroli, ponieważ nie dysponuje w działalności majątkiem lub środkami państwowymi czy komunalnymi. To samo oświadczyła PFN w komunikacie. "Polska Fundacja Narodowa podnosi, iż działalność PFN nie podlega kontroli Najwyższej Izby Kontroli w oparciu o przesłankę z art. 203 ust 3 Konstytucji RP uściśloną w art. 2 ust 3 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli albowiem nie dysponuje w działalności majątkiem lub środkami państwowymi lub komunalnymi, co potwierdzają opinie prawne przedstawione NIK" - czytamy.\nFundacja zaznaczyła także, że "Najwyższa Izba Kontroli w dotychczasowej korespondencji nie wykazała relewantnie swojej kompetencji kontrolnej wobec PFN, pomimo kierowania przez PFN wielu pism i opinii prawnych". Przypomniała, że powołano ją do życia "oświadczeniem o ustanowieniu fundacji", a w grudniu 2016 r. "uzyskała wpis do KRS - uzyskując odrębną podmiotowość prawną".\n"Majątek PFN pochodzi wyłącznie od Fundatorów"\n"Co istotne, PFN prowadzi wyłącznie działalność statutową, nie prowadząc przy tym działalności gospodarczej, nie posiadając statusu organizacji pożytku publicznego i nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Majątek PFN pochodzi wyłącznie od Fundatorów (spółek prawa handlowego) i do chwili obecnej nie uzyskiwała dotacji, subwencji, darowizn tym bardziej ze środków publicznych czy komunalnych" - czytamy.\nPFN zaznaczyła, że NIK wciąż nie odniósł się do jej "obszernego stanowiska i wniosków", które zawarła w piśmie do Izby z lutego bieżącego roku. Mają one, jak twierdzi Fundacja, "determinujące znaczenie dla oceny braku legalności prowadzonych przez NIK i kontrolerów działań kontrolnych wobec PFN".\n"Mimo to od momentu pojawienia się NIK w Fundacji, Zarząd PFN współpracuje z przedstawicielami Izby, pracując w trybie hybrydowym z uwagi na pandemię". Wskazano też, że Izba otrzymała od PFN "szereg dokumentów".\nKomunikat NIK "zaskoczeniem" dla PFN\n"Fundacja, także na bieżąco informowała i informuje NIK o sytuacji wewnętrznej związanej z pandemią oraz jej następstwami w bieżącej działalności (w tym z uwagi na problemy covidowe u pracowników i współpracowników PFN)" - czytamy w oświadczeniu. Polska Fundacja Narodowa zapewniła również, że działa transparentnie, a dowodem na to są sprawozdania z jej działalności - publikowane co roku.\n"Jest dla nas zaskoczeniem komunikat NIK o powiadomieniu prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, które nie zaistniało. Polska Fundacja Narodowa nie udaremnia (także nie utrudnia) wykonywania czynności służbowych przez NIK, pozostając w stałym kontakcie z pracownikami NIK. Uważamy także, że ogłaszanie opinii publicznej przez NIK, że "w związku z prowadzoną kontrolą ujawniono fakty uzasadniające podejrzenie popełnienie przestępstwa przez zarząd fundacji Polska Fundacja Narodowa, za niestosowne, tym bardziej, że czynności NIK są w toku" - napisano w komunikacie Polskiej Fundacji Narodowej.\nZobacz więcej na temat: Polska Fundacja Narodowa Najwyższa Izba Kontroli POLSKA sądownictwo\nOstatnia aktualizacja: 20.04.2021 07:35\nJuż półtora roku trwa kontrola Najwyższej Izby Kontroli w stołecznym MPWiK. Została wszczęta po pierwszej awarii kolektorów odprowadzających ścieki do oczyszczalni "Czajka" latem 2019 r. Wyników jeszcze nie ma.\nŚcieki spływające do WisłyFoto: PAP/Mateusz Marek\n- Procedury kontrolne dot. realizacji kontroli nr I/19/001/KSI tj. "Projektowanie, budowa i eksploatacja kolektorów podziemnych transportujących ścieki z lewobrzeżnej Warszawy do oczyszczalni ścieków komunalnych Czajka" nadal trwają - poinformował Wydział Prasowy Najwyższej Izby Kontroli.\nPAP poprosiła NIK o wyjaśnienie, dlaczego czynności kontrolne w tym przypadku trwają tak długo. W odpowiedzi izba wskazała, że "okres trwania postępowania kontrolnego jest uzależniony od m.in. pracochłonności oraz czasu, w jakim jest prowadzone".\n"Kontrola prowadzona jest w warunkach zagrożenia epidemicznego, które znacząco wpłynęło na możliwości prowadzenia kontroli - podobnie jak w wypadku innych kontroli prowadzonych w czasie epidemii COVID-19. Każda kontrola jest odrębną procedurą, a czas jej trwania zależy od wielu często nieporównywalnych z innymi kontrolami, czynników" - wytłumaczyła NIK.\nPod koniec sierpnia 2019 r. doszło do awarii dwóch kolektorów odprowadzających ścieki z lewobrzeżnej Warszawy do leżącej na prawym brzegu Wisły oczyszczalni "Czajka". W efekcie nieczystości były zrzucane do rzeki. W reakcji na awarię premier Mateusz Morawiecki podjął decyzję o budowie tymczasowego rurociągu, którym ścieki są przepompowywane do "Czajki".\nDo kolejnej awarii doszło również w sierpniu 2020 r. Wówczas również z pomocą przyszły rząd i wojsko.\nUkład przesyłowy ścieków pod Wisłą w Warszawie (opr. Maciej Zieliński, Małgorzata Latos/PAP)\nZobacz więcej na temat: awaria w oczyszczalni Czajka zanieczyszczenie środowisko ochrona środowiska woda Najwyższa Izba Kontroli NIK infografika POLSKA\nOstatnia aktualizacja: 13.05.2021 06:41\nO godzinie 14.00 odbędzie się posiedzenie prezydium komitetu politycznego Prawa i Sprawiedliwości. Z ustaleń Informacyjnej Agencji Radiowej wynika, że głównym tematem ma być prezentacja Nowego Polskiego Ładu. Władze PiS mają między innymi omówić propozycje programowe zgłoszone przez koalicjantów z Solidarnej Polski i Porozumienia. Podczas spotkania może zostać także poruszona sprawa kar dla posłów PiS, którzy zagłosowali w Sejmie wbrew dyscyplinie klubowej w sprawie ustawy o ratyfikacji decyzji o zwiększaniu zasobów własnych Unii Europejskiej.\nKonwencję programową PiS, na której miała się odbyć prezentacja Nowego Ładu, czyli nowego społeczno-gospodarczego programu ugrupowania, planowano na 20 marca, ale ze względu na walkę z pandemią koronawirusa została ona przełożona. Według wcześniejszych informacji uzyskanych przez PAP konwencja programowa partii, na której zostanie zaprezentowany Nowy Ład, odbędzie się najwcześniej 15 maja. W skład prezydium politycznego PiS wchodzą między innymi: prezes partii Jarosław Kaczyński, wiceprezesi ugrupowania, premier Mateusz Morawiecki czy szef klubu parlamentarnego Ryszard Terlecki.\n"To wielki program inwestycyjny, pokażemy go w ciągu kilku dni". Premier o "Polskim Ładzie"\nSzef klubu PiS Ryszard Terlecki w niedawnej rozmowie w Radiu Plus zapowiedział, że w czwartek zbierze się prezydium Komitetu Politycznego Prawa i Sprawiedliwości, które rozstrzygnie o terminie prezentacji programu. - Myślę, że prezentacja jest gotowa, wszystko jest przygotowane; wystarczy decyzja, że zostaje ten plan uruchomiony i wtedy nastąpi prezentacja całego programu, a potem szczegółowe elementy w kolejnych tygodniach - mówił Terlecki. - Tego będzie tak dużo, że zwykły słuchacz czy telewidz nie będzie w stanie tego wszystkiego spamiętać i ogarnąć, więc chodzi o to, aby potem już dokładnie objaśnić wszystkie elementy - przyznał.\nW trakcie posiedzenia kierownictwa PiS zapaść ma również decyzja ws. konsekwencji dla posłów PiS, którzy podczas ubiegłotygodniowego głosowania w Sejmie byli przeciw ustawie ws. ratyfikacji zasobów własnych UE. Mimo że w klubie PiS była zarządzona dyscyplina głosowania, 20 posłów klubu, w tym 17 posłów reprezentujących Solidarną Polskę, zagłosowało przeciwko; przeciwko było także troje innych posłów klubu: Małgorzata Janowska, Anna Siarkowska i Sławomir Zawiślak.\n- Przede wszystkim dyscyplina obowiązywała naszą partię. Solidarna Polska deklarowała od początku, że będzie tutaj miała inne zdanie, wiedzieliśmy o tym, natomiast postawa tych, którzy w naszej partii nie zastosowali się do dyscypliny, była dla nas zaskoczeniem - mówił szef klubu PiS.\nZobacz więcej na temat: Krajowy Plan Odbudowy fundusze unijne pieniądze Prawo i Sprawiedliwość Jarosław Kaczyński Ryszard Terlecki Mateusz Morawiecki planowanie POLSKA polityka


PZU buduje sieć placówek medycznych - Finanse i zarządzanie\nPZU buduje sieć placówek medycznych\nAutor: Gazeta Wyborcza/Rynek Zdrowia 16 grudnia 2014 09:00\nPod nosem prywatnych sieci medycznych wyrasta konkurencja. PZU skupuje placówki medyczne i zapowiada, że powalczy o pacjentów jakością obsługi.\nJak podaje Gazeta Wyborcza, rynek prywatnej ochrony zdrowia podzielony jest pomiędzy trzech dużych graczy: Lux Med, Medicover i Enel-Med, a także setki mniejszych przychodni i tysiące prywatnych gabinetów lekarskich. W sumie z abonamentów medycznych i ubezpieczeń opłacanych przez pracodawcę korzysta ok. 3 mln osób.\nNa rynku tym aktywność rozwija również PZU, przejmując kolejne regionalne prywatne sieci placówek zdrowotnych w całej Polsce. Pod skrzydła jego trafiły: Orlen Medica z Płocka, PROF-MED z Włocławka i śląska Elvita. Rzecznik PZU przyznaje, że firma buduje sieć własnych placówek ambulatoryjnych, czekając na zmiany prawne dotyczące dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych.


W Betfan 5 zł za każdy strzał i 50 zł za gola San Marino! - Silesion.PL\nW poprzednim meczu piłkarze San Marino nas zaskoczyli… Nie dość, że oddali 5 strzałów na bramkę biało-czerwonych, to jeszcze strzelili nam gola! W ten sposób na Wasze konta w Betfanie trafiło aż po 75 zł freebeta! Czy tym razem będzie podobnie? Legalny bukmacher BETFAN ponawia promocję – daje 5 zł za KAŻDY STRZAŁ SAN MARINO w meczu z Polską i 50 zł za ich gola!\nzagraj dowolny zakład na mecz Polska – San Marino\nkupon musi zostać rozliczony do 9.10, godziny 23:59\notrzymasz freebet 5 zł za każdy strzał San Marino na bramkę Polski\nnp. 5 strzałów – nieważne, czy celne, czy też nie, otrzymasz freebet 25 zł\nco więcej – jeśli San Marino strzeli nam (ponownie) gola, to Betfan zapłaci freebet 50 zł ekstra!\n8.10.21 r. od godziny 10:00, do 9.10 godziny 20:45\nSan Marino – Polska, 1:7 el. MŚ 10.09.2013, Serravalle\nBilans: 9 meczów; 9 zwycięstw Polski; bramki: 40-2. średnia bramek: 4,5\nTags: bonusy bukmacherskie Polska San Marino za każdy gol za każdy strzał\nPrevious 33 tysiące złotych za gole to tylko początek! Kto wzmocni budżet „Pucharu 1000 Goli” w kolejnej rundzie?\nNext Zapowiedź 12. kolejki Fortuna 1 Liga 2021/22


Lexus LS 500h - opinie\nPiotr Mokwiński 05.03.2019 07:41\nLexus wyznacza własne standardy i zdaje się nie spoglądać na niemiecką konkurencję. Flagowa limuzyna LS jest przede wszystkim komfortowa i ekologiczna. Silnik elektryczny ma aż 179 KM i 300 Nm momentu obrotowego, co powinno gwarantować świetne osiągi. A jak to wygląda w rzeczywistości?\nLexus powstał z myślą o podboju rynku amerykańskiego. Po latach jednak okazało się, że także trafia w gusta wymagających europejskich klientów.\nProducent zaczął sukcesywnie rozszerzać paletę modelową, by w końcu stawiać mocny nacisk na hybrydy. Taka polityka zaczęła się sprawdzać. NX i RX z napędem alternatywnym sprzedają się znacznie lepiej, niż benzynowe odpowiedniki. Czemu by tak miało nie być w topowej limuzynie?\nLexus LS 500h: Najmocniejsza w gamie odmiana hybrydowa\nJapoński producent zapoczątkował modę na alternatywny napęd. Rozwiązanie świetnie sprawdziło się w Toyotach. Do Lexusów wkroczyło nieco później, ale w znacznie mocniejszym wydaniu. LS to istny pokaz siły „zielonego” serca.\nPod maską umieszczono benzynowy, wolnossący motor o pojemności 3,5 litra. Generuje 299 koni mechanicznych i 360 Nm dostępnych przy 5100 obr./min. Wspiera go 179-konna jednostka elektryczna.\nSystemowa moc tandemu wynosi 359 KM, co gwarantuje bardzo dobre osiągi, przynajmniej na papierze. Limuzyna przyspiesza do setki w 5,5 sekundy i rozpędza się do 250 km/h (wartość ograniczona elektronicznie).\nCiekawostkę stanowi skrzynia biegów. Lexus postawił na 4-stopniowy automat wspomagany przez bezstopniową przekładnię. Dzięki temu, kierowca ma do dyspozycji aż 10 wirtualnych trybów. To jednak przekłada się jedynie na ekonomię. Ze sportem nie ma nic wspólnego. Szkoda, bo potencjał dwóch silników elektrycznych i wolnossącego V6 jest naprawdę spory.\nLexus LS 500h fot. Tomasz Korniejew\nLexus LS500h - gdzie ten sport?\nMaszynerię uruchamiamy za pomocą przycisku. Jego wciśnięcie błyskawicznie rozświetla wyświetlacze przed oczami kierowcy i całkowicie separuje od świata zewnętrznego.\nMogłoby się wydawać, że świetnie wyciszono motor benzynowy. Nic z tych rzeczy. Podczas prędkości manewrowych przy odpowiedniej ilości prądu w litowo-jonowych akumulatorach, poruszamy się wyłącznie w trybie bezemisyjnym.\nJapończycy zapewniają, że na czystej energii można mknąć z szybkością 140 km/h. Jest to jednak bardzo trudne. Już nieco mocniejsze wciśnięcie pedału gazu budzi do życia spalinowy układ. Przy spokojnej jeździe, hybrydowy tandem spisuje się bez zarzutu. Przejazd z jednego krańca zatłoczonego miasta na drugi oznacza zużycie paliwa na poziomie 10-11 litrów.\nDynamiczne sprinty i szarpane pokonywanie kolejnych kilometrów zwiększą zapotrzebowanie na benzynę do 15-16 litrów. Jednak taki styl jazdy nie daje kierowcy przyjemności. Mocne dociskanie gazu wiąże się z nadmiernym hałasem generowanym przez silnik. Mimo, że producent zastosował system aktywnej redukcji hałasu, do kabiny i tak przedostają się niezbyt przyjemne dźwięki.\nLexus LS500h fot. Tomasz Korniejew\n523,5-centymetrowa limuzyna sprawdzi się natomiast w trasie. Jazda z jednostajną, wysoką prędkością należy do przyjemności. Wystarczy uaktywnić adaptacyjny tempomat i delektować się wszechogarniającą ciszą. Lexus świetnie radzi sobie z wszelkimi ubytkami w asfalcie i nie wykazuje najmniejszej podatności na boczne podmuchy wiatru.\nW trybie komfortowym auto dość leniwie reaguje na dociskanie gazu, a układ kierowniczy jest dość mocno wspomagany. Tego jednak oczekują klienci. Łatwości prowadzenia, dobrej trakcji (seryjne AWD) i komfortu na najwyższym poziomie.\nNikt nie będzie Lexusem igrał z prawami fizyki w ostrych łukach pokonywanych na granicy przyczepności. Całości wtóruje bezstopniowa skrzynia nie zachęcająca do dynamicznych manewrów.\nWersja specjalna - Omotenashi\nO tym, że LS został zaprojektowany z myślą o pasażerach, dobitnie świadczy dostępna w cenniku specyfikacja Otomenashi (egzemplarz widoczny na zdjęciach to uboższa wersja wyposażeniowa).\nNajbogatsza wersja wyposażeniowa oferuje iście królewskie warunki wypoczynku. Już moment wejścia do samochodu oznacza podniesienie zawieszenia o 4 centymetry. Wszystko z myślą o użytkownikach. Z przodu jest bardzo wygodnie, ale królewski komfort kryje się z tyłu. Opcjonalny fotel Ottoman ma bardzo rozległą regulację.\nMożna z niego uczynić leżankę i poczuć się jak w salonie 5-gwiazdkowego hotelu. Mamy też do dyspozycji kilka rodzajów masażu – od rozciągania po Shiatsu. Opuszczamy rolety, włączamy ekrany systemu multimedialnego i zachwycamy się dźwiękami rozbudowanego audio.\nTrzeba przyznać, że Mark Levinson to jedno z najlepszych nagłośnień w autach z metką premium. Dźwięk jest czysty, separacja częstotliwości nienaganna, a jakość brzmienia sprawia wrażenie obcowania z artystą obecnym gdzieś w pobliżu.\nRozkładany tylny fotel znajdziemy też w Mercedesie, Audi i BMW, zatem Lexus nie mógł zaniedbać pozostałych elementów kabiny. Producent postawił na materiały wykończeniowe najwyższej próby.\nWyściółki boczków drzwiowych są miękkie, a centralny kokpit zdobi drewno oraz szczotkowane aluminium. Całość spasowano bez zarzutu i przepleciono zaawansowanymi multimediami. Szkoda tylko, że ich obsługa nie jest zbyt intuicyjna i prosta. Wymaga przyzwyczajenia i wielu godzin poświęconych na zgłębienie zaawansowanego menu.\nLexus jest zupełnie inny od niemieckiej konkurencji. Wyróżnia się bardzo atrakcyjnym i jednocześnie egzotycznym projektem nadwozia oraz wnętrzem okraszonym materiałami wysokiej próby. Nie ma aspiracji sportowych. Japończycy postawili na komfort i chwała im za to. Hybryda to propozycja dla spokojnych kierowców, ceniących ciszę przy leniwym pokonywaniu kolejnych kilometrów.\nLexus LS 500h - dane techniczne\nMoc: 359 KM przy 6600 obr./min\nMoment obr. silnika benzynowego: 350 Nm przy 5100 obr./min\nWymiary: 5235/1900/1460 mm\nPoj. bagażnika: 430 l\nŚr. zużycie paliwa: 7,1 l/100 km (dane testowe)\nCena: od 490 000 zł


Targroch Ksylitol 1kg - Ceny i opinie - Ceneo.pl\nKSYLITOL CUKIER NATURALNY 1kg\nTARGROCH 1kg Ksylitol Cukier DARMOWA DOSTAWA i RABAT 5% dla newsletterowiczów!\nNatumi Napój Orkiszowo Migdałowy 200Ml\nOstrovit Makaron High Protein Noodle 500G\nFood Multi Food Super 91Puszka Truskawka 750G\nPopularne opinie o Targroch Ksylitol 1kg\nkatazipen 2 lata temu\nPodwodnej Jeśli ktoś nie toleruję cukru spokojnie może kupić ten produkt Polecam każdemu\nbardzo dobry produkt cena również bardzo dobra\nProdukt zdrowotny niezbędny w każdym domu.\nCukier z brzozy niby zdrowszy i tyle\nProdukt dobry, nie mam zastrzeżeń.\nKsylitol. Organizm przetwarza go powoli i z bardzo małą współpracą insuliny co sprawia, że ma 14-krotnie niższy indeks glikemiczny od cukru. Ksylitol swoją słodyczą niewiele odbiega od normalnego cukru, a liczy aż o połowę mniej kalorii. Kraj Pochodzenia: Chiny. Sposób użycia: Stosować w taki sam sposób jak zwykły cukier. Informacja o alergenach: W zakładzie pakowane są również: sezam, migdały, produkty zawierające gluten, różne orzechy. Pomimo dołożenia wszelkich starań nie można w 100% wykluczyć wystąpienia w produkcie tych surowców. Wartości odżywcze › Wartość...\nPolecane Syrop ryżowy Żurawina liofilizowana Białka JAJ Segafredo espresso casa Jak przygotować zdrowy fast food?\nNajpopularniejsze Nescafe Dolce Gusto Cappuccino 16szt. Cafissimo + Inspresso Mix kapsułek 48sztuk+pudełko Oranżada Zestaw Yerba Mate Mas Energia Guarana 200g Badapak Orzechy nerkowca 1kg Lipton Yellow Label Herbata Czarna 184G 92 Torebki\nWybrane Rosamonte Komosa ryżowa lidl Erytrol Ksylitol sklep Białko konopne


Maszyna do wirtualnych FRANCUSKICH POCAŁUNKÓW: Pozwala poczuć ruchy języka! (VIDEO) | Papilot\nMaszyna do wirtualnych FRANCUSKICH POCAŁUNKÓW: Pozwala poczuć ruchy języka! (VIDEO)Maszyna do wirtualnych FRANCUSKICH POCAŁUNKÓW: Pozwala poczuć ruchy języka! (VIDEO)\nMaszyna do wirtualnych FRANCUSKICH POCAŁUNKÓW: Pozwala poczuć ruchy języka! (VIDEO)\nRewolucyjny wynalazek ma pomóc kochankom, którzy w danej chwili nie przebywają razem.\nlifestyle lato francuski pocałunek całowanie całowanie z języczkiem udany związek związek na odległość wynalazki francuski pocałunek przez internet urządzenie do całowania na odległość wynalazki japończyków\nZwiązek na odległość nie musi już być problemem. Dzięki rewolucyjnemu urządzeniu, wynalezionemu przez Japończyków, kochankowie w każdej chwili mogą cieszyć się swoją obecnością, a przynajmniej całować się bez ograniczeń.\nSpecjalne urządzenie, które wynalezione zostało na japońskim Uniwersytecie Komunikacji, umożliwia przekazywanie za pomocą internetu... francuskich pocałunków. Ten niezwykły wynalazek przypomina nieco swoim wyglądem alkomat. Do ust wkładamy rurkę, którą poruszamy za pomocą języka, a jej ruchy są przekazywane zdalnie na inne urządzenie, trzymane w ustach przez osobę, którą chcemy "pocałować".\nCo najważniejsze, takie pieszczoty mogą być nagrywane i odtwarzane bez końca. Jak zapewniają badacze, urządzenie to wynalezione zostało z myślą o ludziach, którzy żyją w związkach na odległość. Wynalazek ma im pomóc przetrwać trudne chwile rozłąki.\nChociaż naukowcy są świadomi, że kawałek plastikowej rurki z pewnością nie zastąpi bliskości drugiej osoby, to jednak wciąż zapewniają, że będą starali się udoskonalić urządzenie. Ludzki pocałunek zawiera przecież w sobie charakterystyczny smak, zapach, wilgoć języka czy też określony sposób oddychania. Jeżeli udałoby się odtworzyć te wszystkie cechy, urządzenie mogłoby okazać się bardzo interesujące...\nAnonim (Ocena: 5) 18.04.2012 14:49\nAnonim (Ocena: 5) 17.04.2012 06:06\nAnonim (Ocena: 5) 16.04.2012 18:35\nAnonim (Ocena: 5) 01.07.2011 18:10\nAnonim (Ocena: 5) 05.06.2011 14:50\na ble, jakoś ta rurka mnie nie przekonuje;/


Łazienka inspirowana krajami Północy – kolekcja Stilla marki NAS\nMEBLE / Meble / 2020-07-28 13:18:03\nDziś od mebli łazienkowych wymaga się zdecydowanie więcej niż tylko spełniania funkcji brył do przechowywania akcesoriów i kosmetyków. Dzięki meblom możemy stworzyć absolutnie wyjątkową łazienkę, dopasowaną do nas, naszych oczekiwań i preferencji. Kolekcja Stilla marki NAS, przez swą modułowość daje wręcz nieograniczone możliwości mieszania i łączenia ze sobą elementów mebli, by stworzyć jedyną i niepowtarzalną przestrzeń.\nStilla to wiodąca kolekcja marki NAS, powstała z inspiracji stylem skandynawskim. Właśnie dlatego podziwiać możemy jej oszczędną formę i maksymalnie wykorzystany potencjał, dzięki czemu meble z tej kolekcji są funkcjonalne i wygodne w codziennych użytkowaniu. Co jeszcze wyróżnia tę kolekcję?\nMix&Match, czyli mieszaj i łącz!\nKolekcja Stilla przez wzgląd na jej cechę, jaką jest modułowość, idealnie dopasuje się zarówno do salonów kąpielowych, jak małych, nieustawnych łazienek. Poszczególne elementy kolekcji można swobodnie ze sobą łączyć, tworzyć zestawy i komplety na miarę swoich potrzeb. Są one na tyle elastyczne, że można je dowolnie zestawiać, a nawet obracać o 180°, by uzyskać pożądany efekt. Jeżeli zależy nam na wysokim słupku, wystarczy, że dwie mniejsze, wąskie szafki zamontujemy jedna nad drugą. Możemy też powiększyć blat, dołożyć szufladę, a także wybrać stronę, na którą mają otwierać się drzwiczki szafek. W zależności od tego, jaką przestrzenią dysponujemy, a także jak wiele naszych akcesoriów wymaga przechowywania, możemy zdecydować się na meble płytkie lub głębokie. Na szczególną uwagę zasługują szuflady w kolekcji Stilla. Posiadają one metalowe boki, dzięki którym konstrukcja zwiększa swoja trwałość, a także charakteryzują się pełnym wysuwem. Oznacza to, że bez problemu sięgniemy do najgłębszych zakamarków mebla. Co więcej, zarówno szuflady, jak i drzwiczki wyposażone są w system cichego domykania, dzięki czemu zamykają się powoli i cicho, bez hałasu i irytujących trzasków. Innowacją w kolekcji Stilla jest szuflada z pojemnym koszem na pranie. Dzięki prowadnicy z pełnym wysuwem dostęp do kosza jest nieograniczony, a funkcja jego wypinania ułatwia utrzymanie szuflady w czystości. Dzięki takiemu rozwiązaniu nieestetyczne pranie pozostaje ukryte, nie zaburzając przy tym harmonijnej aranżacji. W kolekcji Stilla możliwy jest także wybór umywalek spośród cermicznej, konglomeratowej i szklanej. Co więcej, dostępne są one w różnych wielkościach – od umywalek do tzw. łazienek gościnnych, po meblowe o szerokości 80 cm.\nStyl skandynawski, który pokochaliśmy\nStilla to kwintesencja stylu, który już kilku sezonów króluje nie tylko na salonach. To właśnie ze Skandynawii przyszło do nas zamiłowanie do tego co proste, czyste, ale zarazem funkcjonalne i przytulne. To dzięki temu nurtowi w końcu śmiało zaczęliśmy wprowadzać do naszych wnętrz naturę – drewno, kamień, roślinność. Odzwierciedleniem piękna prostoty połączonego z elementami nawiązującymi do przyrody jest kolekcja mebli Stilla marki NAS. Atrakcyjne wzornictwo oparte na prostych bryłach, dopełnionych subtelnym frezowaniem zdobywa serca odbiorców. Białe, lakierowane na wysoki połysk szafki uzupełnia dekoracyjna blenda w kolorze buku truflowego, czarnego betonu lub połyskującej bieli. W takich odcieniach dostępne są również blaty, dostosowywane do głębokości szafek. Na atrakcyjność kolekcji wpływają również nieoczywiste, ukryte uchwyty, które stworzone zostały poprzez precyzyjne frezowanie. Stilla dopasowuje się do naszych oczekiwań. Przybiera takie kształty, które chcemy uzyskać, dając przy tym pełną swobodę aranżacyjną.