Nadzieja ratunku i spotkanie z katem.\nśroda, 30 maja 2007 14:27\nO godzinie 6 rano nas obudzono. Dozorcą nocnym nadal był Stankiewicz, zabrał on z naszej celi dwa sienniki z przetartą słomą, które służyły nam za poduszki pod głowę. Poczym wydał nam chleb, kipiatok do śniadania. Kiedy po śniadaniu siedzieliśmy w kupie na ziemi i rozmawialiśmy raptem otwarły się drzwi i do celi weszło 3 osobników w towarzystwie dozorcy Stankiewicza. Kazano nam powstać. Jeden osobnik oświadczył nam, że to Komisja Sledcza i że ona przybyła do naszej celi celem zbadania naszego przestępstwa i przedłożenia nas do ułaskawienia z okazji obchodów rocznicy pabiedy bolszewickiej. Osobnik ten z twarzy przypominał mnie osobę dobrze znaną lecz nazwiska jego przypomnieć sobie nie mogłem. Kolejno zaczęto nas wypytywać zapytując o nazwiska i za co jesteśmy obwinieni. Kiedy kolejka przyszła na mnie, wtedy podałem swoje nazwisko, badający począł uważnie mnie przypatrywać się, a potem zapytał mnie czy ja jestem z Wilna. Odpowiedziałem, że rzeczywiście jestem z Wilna. Wówczas on zapytał czy jego poznaję? Dodając, że on mnie poznał i że jest on Nowikow, któremu ja w roku 1911 pomogłem wydostać sądownie z Orłowsko Wileńskiego Związku Giełdowego 500 rubli. Wówczas ja go sobie przypomniałem. Na jego pytanie, odpowiedziałem za co jestem aresztowany i jakie miałem badania. Kiedy mu to powiedziałem oświadczył, że zbada dokładnie moją sprawę i mnie powiadomi przez obecnego więziennego dozorcę. Przy tym płaczącego mnie pocieszył żebym był dobrej myśli. Wychodząc podał mi rękę na pożegnanie i mocno ją uścisnął. Po wyjściu Komisji Śledczej z celi, aresztowani otoczyli mnie i poczęli gratulować mego szczęścia i twierdzili, że przewodniczącym tej Komisji Śledczej na pewno jest Nowikow, mój znajomy i że on z pewnością będzie mnie ratował. Następnego dnia wezwał mnie z celi dozorca Stankiewicz i oświadczył, że Przewodniczący Komisji Śledczej Nowikow był dnia wczorajszego po wyjściu z wiezienia w Urzędzie Czerezwyczajki i zbadał moja sprawę. Według wyroku tej Czerezwyczajki jestem skazany na rozstrzelanie. Jednak wykonanie tego wyroku, na jego żądanie odroczono do czasu ponownego rozpatrzenia mojej sprawy przez Sąd Rewolucyjny Wojskowy w Smoleńsku, bowiem Czerezwyczajka nie miała prawa mnie sadzić jako oskarżonego w organizowaniu oddziałów wojskowych, które to przestępstwa podlegają kompetencji Sądowi Rewolucyjnemu Wojskowemu do którego to sądu moja sprawa zostanie przekazana. Z tej wiadomości ogromnie się ucieszyłem, wstąpiła we mnie otucha i przebłysk nadziei uratowania się od śmierci.Poprosiłem dozorcę Stankiewicza żeby on był nadal moim opiekunem i obmyślił sposób mego ratunku na wypadek gdy Sąd Rewolucyjny Wojskowy w Smoleńsku nie odmieni wyroku Czerezwyczajki. Obiecał, że uczyni wszystko co będzie mógł i że będzie mnie informował o mojej sprawie co będzie mu wiadomo. Po powrocie do celi, opowiedziałem towarzyszom swoim o tym, że na żądanie Przewodniczącego Komisji Śledczej wyrok Czerezwyczajki wstrzymano i że sprawa moja ma być przekazana Rewolucyjnemu Sądowi Wojskowemu w Smoleńsku. Wszyscy ucieszyli się z tej wiadomości. Jednak nie wszyscy byli jednolitego zdania co do zmiany wyroku Czerezwyczajki. Niektórzy twierdzili, że wyrok będzie zatwierdzony, inni że wprost mogę być zwolniony. W południe tego dnia przyszedł do naszej celi wysoki, barczysty mężczyzna o zaroście ryżym, za pasem miał zatknięte dwa nagany. Zapytał, który z was jest Rożnowski? Oświadczyłem, że ja jestem. Podszedł do mnie, wyjął jeden nagan z zapasa, przyłożył mi do głowy o oświadczył, że ja ,mu nie „ujdu” od jego ręki i że on mnie „ukakoszyt” w borze Iwanowskim. Innym towarzyszom to samo oświadczył. Po wyjściu tego osobnika, oświadczono mi, że jest to kat Jakowlew przy Czerezwyczajce w Newelu i że on wykonuje wyroki śmierci w tejże Czerezwyczajce – strzelając w tył głowy w lesie zwanym Iwanowskim Borem nad wykopanym dołem dla skazańców. Przy tym mówiono, że ten Jakowlew był katorżnikiem do rewolucji, skąd został przez bolszewików zwolniony i że obecnie pełni funkcję kata. Jak sam ten Jakowlew twierdził to wymordował całą swoja rodzinę, rodziców, żonę dzieci, braci, siostry za co go skazano na dożywotnią katorgę. W czasie mojego pobytu w celi, to jeszcze kilka razy przychodził tenże Jakowlew i zawsze groził nam, że wymorduje nas w Borze Iwanowskim, wyjmując nagany z zapasa i przykładając nam do głowy lub pod nos. Była to cela z której aresztowani przeważnie byli zabierani na rozstrzelanie w Borze Iwanowskim, gdzie wyroki śmieci wykonywał Jakowlew o ile nie był obłożnie pijanym, wówczas skazani rozstrzeliwani byli przez Czerwonogwardzistów. Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzOstatnie przesłuchanie.\nwtorek, 29 maja 2007 23:19\nPo zjedzeniu śniadania zabrano mnie i odprowadzono do Urzędu Badań, gdzie przez dłuższy czas siedziałem w oczekiwaniu na rozpoczęcie mego badania. W tym czasie do pokoju badań przyszedł mój były konwojent Łotysz, popatrzył na mnie złowrogo coś sobie pod nosem szepcąc. Kiedy wezwano mnie do badania to przy stole siedziało 5 osób, w tym 2 wojskowych, którzy mnie przedtem badali i 3 osoby cywilne o wyglądzie semickim. Badanie rozpoczęli poprzedni dwaj wojskowi, cywile się przysłuchiwali i od czasu do czasu coś do siebie po cichu mówili. W czasie badania wypytywano mnie o organizacjach wojskowych polskich jakie powstały w Wilnie i o siłach tj. liczebności. Odpowiadałem, że mi nie jest wiadomo o jakiejkolwiek organizacji. Wypytywano mnie ponownie o osobach ujętych w moich notatkach zabranych ode mnie do tysiąca osób zwerbowanych przeze mnie do Samoobrony Wileńskiej. Wobec tego, że w dalszym twierdziłem, że to moi dłużnicy, cywile poczęli się śmiać ironicznie. Grozili mi, że jeżeli nie powiem prawdy to źle będzie ze mną, że rewolucja niszczy takich kontrrewolucjonistów, że ja jako organizator Białej Gwardii będę surowo ukarany. Proponowano mnie uwolnienie żebym wydał nazwiska przełożonych mojej organizacji oraz miejsce pobytu tej organizacji. Pod koniec wezwano mego konwojenta Łotysza i badano go w sprawie proponowanej mu przeze mnie łapówki 1000 rubli. Oczywiście twierdził jak było, ja zaś kategorycznie temu zaprzeczałem. Jednak mnie już nie wierzono i zmuszano bym przysięgnął, że to prawda, czego nie uczyniłem. Po czym wypytywano mnie kogo znam z mieszkających w Rosji i czy u nich bywam i jak często. Odpowiedziałem, że w Rosji nikogo nie znam i u nikogo nie bywam. Po skończeniu badania wyprowadzono mnie w towarzystwie Łotysza do gmachu oszklonego i tam pobrano odciski palców u obu rąk. Po czym wyprowadzono na podwórze przed ganek i tam kazano patrzeć w cztery strony świata, obracając się spostrzegłem że mnie fotografowano. Wprowadzono mnie ponownie do kancelarii badań i tam pozostawiono w towarzystwie jednego byłego cywila. Cywil ten począł ze mną prowadzić rozmowę wypytując o moją rodzinę i różne sprawy. Wyjawił, że żal mu mnie i że on mógłby mnie uwolnić, gdybym mu udzielił informacji o jakichkolwiek osobach lub organizacjach wojskowych. Zbyłem go milczeniem, czułem się bardzo przygnębiony i osłabiony. Na powyżej opisany sposób, badanie całkowicie zostało zakończone. W więzieniu osadzono mnie w nowej celi w której było 7 osób. Byli to osobnicy pod zarzutem większego przestępstwa i już po skończonych badaniach i dochodzeniach. Wieczorem, na moje szczęście był dozorca Stankiewicz, który w klozecie dał mi kawałek chleba, który tam spożyłem. Potem Stankiewicz zakomunikował mnie, że w tej celi, w której obecnie jestem umieszczony przeważnie są aresztowani wywożeni na rozstrzelanie w godzinach wieczornych. Informacja ta była dla mnie niemal wyrokiem śmierci. Zacząłem rozpaczać, Stankiewicz zaś mnie pocieszał. W tej celi, siedzący tam ludzie byli więcej inteligentnymi o wyglądzie przyzwoitym. Poczęli mnie wypytywać w co się wplątałem, za co jestem oskarżony, kto mnie badał. Kiedy opowiedziałem im powód mojego aresztowania i odbytego badania wówczas mnie oświadczyli, że w ostatnim dniu badania to był skład Czerezwyczajki, która wniesie wyrok na mnie i mego oskarżenia. Przedtem nadmienili, że Czerezwyczajka przeważnie wnosi wyroki śmieci. Informacje te były dla mnie już wyrokiem śmierci. Począłem ponownie ręce załamywać, rozpaczać. Aresztowani w tej celi zaczęli mnie uspokajać mówiąc, że jest w tym czasie obchodzona rocznica „Oktiabrskoj Pabiedy” przez bolszewików i z tej racji ma być ogłoszona amnestia dla przestępców politycznych, więc może i mnie ta amnestia obejmie. Informacja ta mnie mocno wspomogła i dała możność usnąć. Spałem całą noc na gołej podłodze. Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzPrzesłuchania i dalej w areszcie.\nwtorek, 29 maja 2007 10:02\nKiedy drugi raz zostałem doprowadzony do urzędu czerezwyczajki, to począłem być badanym przez tych samych urzędników. Zapytano mnie po co ja werbowałem młodzież i wysyłałem do Wilna oraz po co skupywałem broń. Tłumaczenie moje urzędnicy badający wyjaśniali, że jest niezgodne z prawdą, gdyż świadkowie naoczni, którzy mnie zatrzymali twierdzą, że ja faktycznie werbowałem do białej gwardii i dla tej gwardii także kupowałem broń. Ponadto oświadczono mi, że usiłowałem uciec przy pomocy łapówki 1000 rubli proponowanej konwojentowi. Kategorycznie temu zaprzeczyłem, jako nieprawdzie, twierdząc, że żadnych pieniędzy nie posiadałem podczas podróży z Połocka do Newla. Zawezwano wówczas konwojenta Łotysza, który wszedł z innego pokoju i na zapytanie faktycznie potwierdził, iż ja mu proponowałem łapówkę 1000 rubli Kiereńskich. W odpowiedzi mu ostro powiedziałem, że jest to kłamstwo, gdyż nie mogłem mu tej łapówki proponować kiedy takich pieniędzy nie posiadałem. Miałem tylko carskie ruble, które u mnie zatrzymano w ilości 423 rubli i że część ich jest obecnie u naczelnika więzienia. Takie oświadczenie badający przyjęli do wiadomości, iż ja faktycznie nie posiadałem 1000 rubli, przeto nie mogłem nimi operować. Konwojent Łotysz ze złością twierdził, że ja mu proponowałem tą łapówkę. Nie wiem czy mu uwierzono, w każdym razie on już był obecny przy badaniu moim do końca sprawy.Po odprowadzeniu mnie do więzienia w kancelarii naczelnika poprosiłem o wydanie mnie części chleba i pieniędzy do 100 rubli. Naczelnik pozwolił chleba zabrać połowę. Wówczas ja chleb przełamałem, połowę z pieniędzmi zabrałem. Jedząc chleb pieniądze schowałem do kieszeni, a później do kalesony, tak jak poprzednio. Wydania 100 rubli naczelnik odmówił.Po wejściu do celi chleb oddałem więźniom, którzy natychmiast po kawałeczku podzielili między sobą. Byli niezadowoleni iż pieniędzy naczelnik nie wydał, aczkolwiek wiedzieli, że ja o takowe prosiłem. Tego samego dnia był dozorca, który mnie przyjął do celi więziennej. Pod wieczór ja poprosiłem się do klozetu więziennego pod pozorem, by nie smrodzić w celi. Kiedy byłem już w klozecie, to pewny będąc o dozorcę, kopertę z kieszeni dostałem z której wybrałem 200 rubli i dałem dla dozorcy. Niechciał on na początku brać, mówiąc, że mnie będzie potrzebne, ale na usilną moją prośbę przyjął. Obiecał z tych pieniędzy kupować chleb i mi go dawać, nieoficjalnie podczas swego dyżuru, co tak i czynił. Z późniejszych rozmów prowadzonych z tym dozorcą, dowiedziałem się, że on ma nazwisko Stankiewicz, jest polakiem i pochodzi z Mińska, że do więzienia dostał się na dozorcę czasowo, ale obecnie go nie zwalniają on przymusowo obecnie jest dozorcą. Z rozmowy tej bardzo ucieszyłem się, gdyż poczułem, że ten dozorca pan Stankiewicz jest przyjazny do mnie i że mogę na niego liczyć w mojej potrzebie.Po zjedzeniu chleba usiadłem w kącie celi i począłem rozważać nad uczynioną mi w czasie przesłuchania propozycją przyznania się do prawdy. Walczyłem z sobą, czy dalej bronić się zeznaniem kłamliwym. Przez dłuższy czas nie mogłem wybrać systemu swojej obrony. Przyznać się do prawdy to równało się wybraniem sobie wyroku śmierci. Bronić się systemem kłamliwym też nie dawało nadziei na uratowanie się. Faktem było, iż werbowałem młodzież, kupowałem broń i odsyłałem do Wilna do szeregów tworzącej się Samoobrony Wileńskiej Polskiej Formacji Wojskowej. Zastanawiałem się tylko nad tym czy Samoobrona Wileńska również będzie traktowana przez władze bolszewickie za organizację wojskową i podlegająca do unieczystwienia tj. rozbrojenia, tak jak bolszewicy postępują do formacji polskich, powstających na terytorium Rosji, gdzie małe oddziały polskie są napadane i rozbrajane, a które to formacje powstały jeszcze za czasów Tymczasowego Rządu Kowieńskiego. Wszak Zjazd Delegatów Robotniczo- Chłopskich ogłosił istnienie wolnej niepodległej Polski bez zastrzeżeń ustroju społecznego tej Polski. W takim razie dlaczego bolszewicy rozbrajają polskie formacje wojskowe, które dążą do powrotu tej wolnej Polski?Dumanie i rozważnie moje zostały przerwane przez wprowadzenie do celi 4 młodych ludzi z workami na plecach. Natychmiast oni zostali otoczeni przez aresztowanych, którzy poczęli domagać się złożenia wykupnego. Młodzi chłopcy śmiejąc się i szydząc z aresztowanych żądania odrzucili i sobie po bohatersku usiedli na narach, zdejmując worki z pleców i ukrywając takowe za swoimi placami. Aresztowani poczęli ich wypytywać o powód aresztowania. W odpowiedzi przybysze wyjaśnili, że oni są zatrzymani bezpodstawnie, że nie popełnili żadnego przestępstwa by być aresztowanymi. Aresztowano ich za to, że z innej wsi młodzi chłopcy kłamliwie ich oskarżyli, iż oni na zabawie tanecznej urządzanej w lesie zachowali się nieprzychylnie do bolszewików. Uczynili to z powodu, że nie przyjęto ich na tą zabawę. W trakcie tej rozmowy jeden młody człowiek ze starych aresztowanych w celi zaczął tańczyć przysiaduszki „kamaryńskawa” po celi i śpiewać. Ten taniec i przyśpiewki ubawiły niemało świeżo przybyłych aresztowanych, którzy poprosili tancerza by dalej kontynuował taniec i przyśpiewki, A ten chętnie dalej tańczył i śpiewał. W trakcie tego tańca jeden z nowo aresztowanych począł krzyczeć, że ktoś zabrał jego worek, po tym drugi, trzeci, czwarty. Wszyscy orzekli, że im zabrano ich worki, które były za plecami na pryczach. Rozpoczęto poszukiwanie skradzionych worków w celi. Nie dało ono rezultatów. W celi trakcie tańca nikt nie wychodził i nic nie wynosił. Wezwany dozorca, był to dozorca Stankiewicz, który mnie przyjmował, oznajmił, że on nic nie może uczynić skoro poszkodowani nie umieli chronić swoich przedmiotów.Starzy aresztowani poczęli zapewniać, że żadnych wartości nie brali i takowych nawet worków nie widzieli. A chwat koncertu tanecznego ponownie rozpoczął taniec i przyśpiewki. Na powyższym koncercie śledztwo i poszukiwanie worków z żywnością nadal trwało, a co się działo dalej nie wiem bo następnego dnia mnie umieszczono już w innej celi. Noc przespałem bez podjęcia sposobu dalszej obrony. Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzW celi.\nsobota, 26 maja 2007 23:12\nKiedy mnie odprowadzono do więzienia to wpuszczono do ogólnej celi, gdzie natychmiast zostałem otoczony więźniami, którzy natarczywie zaczęli domagać się ode mnie dokonania „wkupnoj”. Nie wiedziałem co to oznacza. Wytłumaczono mnie i powiedziano, że mam do podziału między nimi: bochenek chleba, carskie pieniądze i zegarek, które to przedmioty mam zabrać od naczelnika więzienia i im doręczyć. Oponowałem przeciwko temu tłumacząc się, że sam muszę mieć żywność, bo nie wiem jak długo będę przebywać w więzieniu. Oświadczono mnie, że ja także będę brał udział w kupnych od nowych więźniów i że zapasy moje są zbędne. Jednak nie godziłem się na dzielenie swojej żywności i posiadanych przedmiotów. Wobec tego oświadczono mi, że będę spał na podłodze obok kubła znajdującego się przy drzwiach, do którego aresztowani załatwiają się przez całą dobę. Oczywiście, że mnie nie pozwolono w innym miejscu położyć się spać, przeto zmuszony byłem przy tym kuble nocować i dławić się smrodem. By uniknąć takiej męczarni, zdecydowałem się na wydanie tym więźniom część mego chleba. Wówczas pozwolono mi zająć inne miejsce, dalej od kubła śmierdzącego straszliwym powonieniem. Po czym poczęli mnie wypytywać za co jestem osadzony w wiezieniu, skąd pochodzę itp. Atmosfera w tym towarzystwie była bardzo przykra i ciężka. Jak sami chwalili się to z nich niektórzy byli karani katorgą za zabójstwa rodziców lub swoich żon, albo innych osób. Byli tam tacy co byli zesłani na ciężkie roboty na okres bezterminowy, gdzie przebywali do rewolucji w 1917 roku. Karani byli za rozboje, kradzieże itp. Obecnie także siedzą za popełnione ponowne różne przestępstwa. Wszyscy oni byli podobni do zbójów i aresztantów. W stosunku do mnie niektórzy byli łagodniejsi inni odwrotnie szydzili i drwili, iż jestem synem burżuja pamieszczyka i że powinienem siedzieć przy kiblu dopóki nie wniosę wkupnego. Do celi wprowadzono nowego aresztowanego z workiem na plecach. Niezwłocznie wszyscy więźniowie go obstąpili i poczęli domagać się wniesienia wkupnego. Aresztowany był Żydem i dość energicznie bronił się przed wydaniem żądanego wkupu. Kiedy ostatecznie odmówił, to go wówczas przyciągnęli do kubła i tam posadzono. Nowo aresztowany twierdził, że został aresztowany na granicy pod zarzutem dokonywania zdjęć fotograficznych, a to z tego powodu, że miał fotograficzny aparat, gdyż on jest z zawodu fotografem. Po pewnym czasie on położył się przy kuble na podłodze, worek posiadany położył pod głowę i usnął. Spał niedługo, gdyż raptownie zerwał się i począł krzyczeć gdzie jest jego worek i kto go zabrał? Oczywiście worka przy nim nie było. Krzyczał i domagał się by mu worek zwrócono ze znajdującymi się tam przedmiotami i pieniędzmi jakie w nim były. Na skutek tego krzyku wszedł do celi dozorca więzienny do którego aresztowany rzucił się i począł domagać się aby dozorca kazał zwrócić mu zabrany worek. Dozorca uśmiechnięty na twarzy, począł wypytywać zaaresztowanych czy faktycznie on posiadał worek? Aresztowani wszyscy poczęli twierdzić, że on nie posiadał żadnego worka, a jeden szepnął mi do ucha bym ja także mówił to samo, bo inaczej mnie pobiją. Usunąłem się w kąt celi i milczałem. Dozorca kazał poszkodowanemu szukać swego worka, a sam od niechcenia, także zaglądał w różne kąty celi. Aresztowany Żydek na próżno lamentując szukał swojego worka. Jakie były przedmioty wewnątrz nie chciał mówić. Pomimo dłuższego czasu poszukiwania worka nie odnalazł. Wówczas Żydek usiadł przy kuble i gorzko począł płakać i narzekać na złodziei jego worka. Więźniowie odwrotnie śmieli się i szydzili z niego twierdząc, ze trzeba było dobrowolnie wnieść okup. Worek ten oczywiście więźniowie wyciągnęli Żydkowi spod głowy i tak go schowali, że go nie można było odnaleźć. Widocznie, że więźniowie dzielili się łupem z dozorcą. Faktem było to, że dozorcy dzielili się łupem z więźniami, że oni informowali tychże więźniów, co nowi aresztowani posiadają u naczelnika więzienia, by po otrzymaniu tych przedmów w postaci wkupu, potem podzielić się między sobą. Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzWięzienie w Newlu.\npiątek, 25 maja 2007 14:56\nHistoria moja, w dalszym ciągu potoczyła się tragicznie, bo kiedy mnie posadzono na dworcu do wagonu 3 - ciej klasy tylko jednego i postawiono u wejściu do wagonów po kilku uzbrojonych kraso – gwardzistów, to wówczas do mnie podszedł starszy konwojent i oświadczył, żebym ja nie usiłował uciekać, bo mnie nic nie grozi, gdyż po przywiezieniu do Newla mnie tam z pewnością zwolnią. Konwojent ten był uprzejmy do mnie, rozmawiał ze mną łagodnie. Okazał się on rodem Łotyszem i był w pułku łotewskim. Należy się nadmienić, że pułk łotewski był najwierniejszy podówczas dla władzy bolszewickiej. Pułkiem tym posługiwano się w tłumieniu różnych rozruchów, powstających przeciwko władzy bolszewickiej. Uprzejmość konwojenta , pozwoliła mnie mu zaproponować gościńca 1000 rubli Kiereńskich za zwolnienie mnie. Jednak nie zgodził się na moja propozycję, tłumacząc nadal żebym ja był spokojny, bowiem mnie nic nie grozi.Pociąg przybył na stację Newel w nocy. Kiedy mnie wyprowadzono z wagonu, niezwłocznie zostałem otoczony czerwono – gwardzistami i odprowadzony do dużego gmachu, pełnego czerwono – gwardzistów i innych urzędników. Posadzono mnie w jednym dużym pokoju u drzwi wejściowych do innego pokoju do którego wszedł łotysz konwojent. Drzwi tego pokoju były niedomknięte, przeto było słychać prowadzona tam rozmowę. Łotysz konwojent powiedział :”prywiozł wam ważnoju ptycu, smotryte jewo cztob on wam nie udrał, potom uczto on mnie predłohał 1000 rubli wziatki, a ja jeho nie pustił”. Po czym drzwi przymknięto, a po pewnym czasie wyszło z tamtego pokoju dwóch starszych wojskowych, w ubraniu husarskim, takim samym jakie mieli na sobie wojskowi w Połocku w Punkcie Kontrolnym. Towarzyszył im konwojent Łotysz. Kazali mnie wstać. Obejrzeli dookoła i odeszli.Niezadługo wyszedł z stamtąd konwojent, otoczył mnie krasno - gwardzistami i odprowadził do więzienia. Więzienie było drewniane, otoczone wysokim ogrodzeniem. W wiezieniu naczelnika więzienia nie było, specjalnie go sprowadzono do odebrania mnie. Naczelnikowi, łącznie ze mną oddane zostały moje pieniądze, zegarek, także naczelnik zabrał mój bochenek chleba. Po czym odprowadzono mnie do celi więziennej.Kiedy klucznik otworzył celę z łoskotem zamku i kluczy i wprowadził do wnętrza celi raptownie mnie opanował strach, dusza niemal zamarła, począłem głośno płakać i wspominać po polsku synów i żonę. Wówczas klucznik więzienny począł mnie po polsku pocieszać i uspakajać. Jednocześnie zapytał za co jestem aresztowany. Opowiedziałem mu pokrótce przebieg mojej akcji werbunkowej. Po czym on mnie powiedział, że mnie skierowała do więzienia „Czerezwyczajka” i że z pewnością przez nią będę sądzony. Kiedy odszedł klucznik ja poczęłam modlić się, jednocześnie usiłowałem opanować swoje myśli do ułożenia planu obrony. Byłem jednocześnie strasznie zmęczonym i nie zdolny do skojarzenia jakiejkolwiek myśli, w tym stanie zasnąłem.Obudzony zostałem o godzinie 6 rano, łącznie z wszystkimi więźniami, przez tego samego klucznika, po czym zostałem zaprowadzony do klozetu, gdzie umyłem się. Po powrocie do celi dostałem kubek wrzątku czystego i kawałeczek chleba owsianego na śniadanie.Po śniadaniu począłem myśli skupiać do, swojej obrony. Nie mogłem wymyślić jakiejkolwiek obrony dla siebie, poza organizacją młodzieży do Samoobrony Wileńskiej. Przeto postanowiłem bronić się, że przystąpiłem do Samoobrony Wileńskiej dlatego tyko, iż ona jest tylko początkiem armii polskiej i że jej obowiązkiem jest zajęcie Wilna po Niemcach przed Litwinami, którzy także maja zamiar zajęcia Wilna oraz że nigdy nie było zamiarem Samoobrony walczyć z władza bolszewicką.O godzinie 12 – tej zabrano mnie do Urzędu Czerezwyczajki, gdzie sami starsi wojskowi mnie poczęli badać, którzy wczoraj mnie przyjęli od konwojenta Łotysza. Po spisaniu generalii poczęli szczegółowo badać o rozmieszczeniu wojska niemieckiego w Wilnie i ilości takowego oraz o urzędach znajdujących się w Wilnie. Opowiadałem tak jak było mi wiadome. Słyszałem jednak jak mówili między sobą, że ja mówiłem w niektórych wypadkach prawdę. Badanie pierwszego dnia odbywało się w sprawach wojskowych tak i cywilnych oraz o nastrojach ludności. Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzZdrada i aresztowanie.\nczwartek, 24 maja 2007 22:16\nNa drugi dzień po przyjeździe udałem się do wsi Przedoły skąd młodzież mnie poprzednio prosiła bym przybył do nich i nakłonił rodziców na zgodę do zaciągnięcia się do Samoobrony Wileńskiej. Rodzice przed obawą bolszewików nadchodzących by ci nie mścili się na nich niechętnie pozwalali swoim synom do wstępowania do Samoobrony. Zapisało się tylko 8 młodzieńców, którzy mieli wyruszyć do Wilna, łącznie z innymi zwerbowanymi i razem ze mną, bowiem zamierzałem akcję przerwać, bo tereny leżące przy Miedzwiedziowie objęte były pasem neutralnym. Niemcy odstąpili, bolszewicy lada dzień mogli przybyć.Kiedy powróciłem ze wsi Przedoły do Miedzwiedziowa zastałem dwóch braci Pietrowskich z folwarku Grazi, którzy usiłowali prosić bym udał się razem z nimi do rodziców i skłonił ich matkę by ona im zezwoliła na wstąpienie do Samoobrony.Było już pod wieczór, nie bardzo chciałem do nich jechać przeczuwając jakąś obawę, jednak na usilne prośby młodzieńców pojechałem.Pietrowski był dobrym sąsiadem teścia Miesojeda, folwark ich był od Miedzwiedzowa o 5 km. Byli oni między sobą zaprzyjaźnieni, to też mnie przyjęto bardzo życzliwie i uprzejmie. Kolacja była obfita i zakrapiana wódeczką. Pan Pietrowski chętnie wyraził zgodę na wstąpienie synów do Samoobrony mówiąc, że lepiej nich służą w wojsku polskim niż mieli by być w krasnej gwardii bolszewickiej. Natomiast matka płakała i twierdziła, że już synów swoich więcej nie zobaczy, jeżeli oni wyjadą z domu. W ostateczności pożegnała ich krzyżem i rzekła „ czyńcie jak chcecie”, dało to możność synom już spełnić swoje życzenie. Umówiliśmy się, że jutro oni oraz z Przedołów zapisani młodzieńcy będą wezwani do Miedzwiedziowa, skąd niezwłocznie wyjedziemy do Wilna. Kiedy usiłowałem pożegnać się i odjechać do Miedzwiedziowa pan Pietrowski począł usilnie mnie nakłaniać bym u nich zanocował, motywując to tym, że jest późny wieczór i ciemny i że po drodze może nastąpić niepożądany wypadek kiedy jest taki czas niespokojny, dodając, że jutro ze świtem mogę odjechał. Zgodziłem się przenocować i kiedy szykowaliśmy się do snu, raptownie poczęto łomotać w drzwi i okna, jednocześnie powstał krzyk „atwierjcie dwiery”, poczęto kołami walić do drzwi, usiłując takowe wyważyć i wedrzeć się do wnętrza. Pan Pietrowski i synowie wyciągnęli nagany z zamiarem bronić się. Natomiast ja byłem przeciwny bronić się i potrafiłem skłonić Pietrowskiego do skapitulowania, bo napastnicy mogli nas żywcem spalić. Z okrzyków i walenia w drzwi i okna można było sądzić, że napastników było sporo. Kiedy drzwi otwarto, wówczas wpadło do mieszkania do 10 chłopów uzbrojonych w karabiny. Miedzy nimi było dwóch ochotników ze wsi Przedoły, którzy zapisali się do Samoobrony Wileńskiej. Oboje oni wysunęli się naprzód i wskazali mnie swoim towarzyszom jako organizatora białej armii. Wówczas niemal wszyscy wysunęli do mnie karabiny z okrzykiem „ruki wierch”. Oczywiście bez oporu ręce podniosłem do góry. Po odebraniu rewolweru ręce pozwolili opuścić. Przy młodych Pietrowskich znalezione rewolwery nagany zabrano. Po czym napastnicy splądrowali dom poszukując broni, której więcej nie znaleziono. Natomiast zaleźli kilka butelek samogonu i zabrali ze sobą. Rozkazali mnie i dwóm młodym Pietrowskim ubierać się jako aresztowanym, przy tym krzycząc, że nas kule nie miną, jako białogwardzistów i kontrrewolucjonistów. Okropny żal mnie ogarnął, że dla państwa Pietrowskich, szczególnie dla matki spowodowałem takie nieszczęście. Usiłowałem napastników nakłonić do pozostawienia młodych Pietrowskich w domu, proponując wynagrodzenie za tę usługę. Napastnicy pochodzili z okolicznych wsi. Zbolszewiczeni, o przyjęciu okupu słyszeć nie chcieli. Po wyprowadzeniu nas na podwórze kazano mnie konia założyć do wozu. Kiedy to uczyniłem, kilku z nich wlazło na wóz, a mnie i Pietrowskich otoczono z karabinami w rękach i popędzono na pieszo tuż za wozem. Noc była ciemna, a tym bardziej było ciemno bo nas pędzono małą drożyna przez las, na której drożynie wóz często zawadzał o drzewo. Dokąd nas pędzono, nam nie było wiadomo.Po przebyciu do trzech wiorst drogi i po wjechaniu do większego głuchego lasu, chłopi siedzący na wozie poczęli urywkami, po cichu prowadzić miedzy sobą rozmowy. W trakcie tej rozmowy jeden powiedział „ zaczem my budziem ich taskać, ubijom ich”, „ani nawierno imiejut dziengi i zołoto. Łoszodi także zabierom”. Inny chłop powiedział, że oni nie mają prawa tego robić, lepiej ich dostarczyć władzom bolszewickim, za co będą mieli uznanie i powagę, inni siedząc w wozie także to potwierdzili. Ja wówczas odezwałem się i powiedziałem że oni nie mają prawa nas zabijać , powinni dostarczyć władzom bolszewickim żywych jako aresztowanych. W odpowiedzi posłyszałem „on prawilno gawarit”. Powyższa rozmowa chłopów dała mnie do zrozumienia, że z nami źle będzie, że mogą nas bolszewicy rozstrzelać bez sądu, jak to oni czynią z rzekomo wrogami ludu.Przypomniałem sobie o posiadanych 1000 rubli Kiereńskich w kopercie małej od wizytówki, postanowiłem takowe schować, wyciągnąłem z kieszeni i wsunąłem przez krok spodni pod kalesony. Po trzech godzinach czasu podróży, przybyliśmy do kościelnej wsi Bobrowszczyzna, którą poznałem po kościółku obok którego przechodziliśmy. Wkrótce zajechaliśmy na podwórze z którego nas wprowadzono do izby oświetlonej małą kopcącą lampką. W izbie było kilku czerwonogwardzistów z karabinami. Za stołem siedział starszy do którego nasi napastnicy zwrócili się z doniesieniem o naszym aresztowaniu jako organizatorów białej armii. Starszy zarządził by nas wyprowadzono z izby i zatrzymano w sieni. Wówczas napastnicy w sposób chaotyczny składali zeznanie. Każdy usiłował w sposób kłamliwy nas oskarżyć,szczególnie mnie o mojej działalności organizacyjnej białogwardzistowskiej. Po głosie można było poznać, że dwaj osobnicy z Przedołów , którzy zapisali się do Samoobrony, mnie oskarżali o werbunek młodzieży do białej armii i skupywanie broni. Obaj nie szczędzili oskarżeń pod moim adresem kłamliwych. Po dłuższym czasie mnie wprowadzono do izby i postawiono przed starszym, siedzącym przy stole, który począł mnie badać, zapytując imię i nazwisko oraz moje pochodzenie. Kiedy oświadczyłem, że pochodzenie moje jest robotnicze, napastnicy poczęli wówczas wrzeszczeć, że jestem paniszczykom (panem) oraz, że mój teść też jest panem w majątku Miedwiedziowo. Po spisaniu moich generalii, zarządzono osobistą moją rewizję. Naprzód zabrano z kieszeni zegarek z dewizką, portfel z pieniędzmi w którym było 423 ruble carskich oraz różne notatki i wykaz osób zapisanych do Samoobrony Wileńskiej. Kiedy zarządzono zdejmować ubranie, wówczas przesunąłem się bliżej okna i zatrzymałem się między dwoma krasnoarmiejcami z karabinami w rękach. Ja zaś kolejno musiałem zdejmować ubranie na stół rewidującemu starszemu krasnoarmiejcowi. Kiedy zdejmowałem buty, to wówczas oparłem się o parapet okna i w tej pozycji pozostałem do zdejmowania kalesony pod którymi u dołu znajdowała się koperta z 1000 rubl. Kiereńskich. Kiedy zdejmowałem kalesony, ująłem jedna ręką tę kopertę, a drugą ręką podając kalesony do rewizji zasłoniłem kopertę i położyłem ją na parapecie okna. Po dokonaniu rewizji mojego ubrania, kazano mnie ubierać się. Ubierając się, przy wkładaniu koszuli do kaleson zagarnęłam ręką kopertę z parapetu i wepchnęłam do kalesony łącznie z koszulą. W ten sposób udało mi się uratować tych 1000 rubli Kiereńskich.Po rewizji mnie odprowadzono do, drugiej ciemnej izby na podwórzu tego domu w której przetrzymywano mnie przez całą noc pod strażą dwóch czerwono – gwardzistów. W izbie tej były nagie nary do spania. Kiedy usiłowałem wszcząć rozmowę z wartownikami, to ci mnie powiedzieli, iż im zabroniono ze mną prowadzić rozmowę. Wobec czego całą noc siedzieliśmy cicho jak głusi i niemi.Ciekawość mnie brała co tam robiono z braćmi Pietrowskimi, czy u nich także robiono rewizję, wszak oni nie czynili żadnych zaciągów do Samoobrony Wileńskiej, tylko zaciągnęli się do takowej. Najgorzej było, że przy nich znaleziono broń palną. Siedząc wówczas całą noc rozważałem na wpływ wypadków. Nasunęła mi się wizja mego ostatniego wyjazdu z domu z Budsławia, kiedy synek Zbyszek usiłował mnie zatrzymać w domu oplatając mnie rączkami za szyję. Widocznie biedaczek przeczuł moje nieszczęście. Także siedząc w nocy rozważałem jak mogłem sobie dopuści do wpadnięcia w ręce chłopów uzbrojonych i aresztowania siebie. Wszak nie doszło by do tego ,gdybym ja nie posłuchał młodych Pietrowskich i nie pojechał do nich. Pojechałem do nich na usilną ich prośbę, aczkolwiek miałem już obawę i pewne niedobre przeczucie, jednak nie sadziłem, że w pasie neutralnym chłopi w dodatku ze wsi Przedęły uzbrojeni, przy pomocy dwóch zdrajców, zapisanych do Samoobrony napadną na dom Pietrowskich i tam nas zatrzymają.Teraz jestem aresztowany pod ciężkim zarzutem organizatora białej armii. Z opowiadań , którzy powrócili z Rosji i z gazet było wiadomo, że wszystkich tych, którzy usiłowali należeć do oddziałów nie bolszewickich rozstrzeliwano, a co do sprawy mojej osoby, którą zatrzymano jako organizatora białej armii, to prawdę mówiąc ja werbowałem młodzież nie do walki z bolszewicka władzą i wojskami bolszewickimi, lecz do Samoobrony Wileńskiej, która miała stawić się Litwinom przed zajęciem Wilna.Następnego dnia mnie i Pietrowskich, pod eskortą 6 – ciu czerwono – gwardzistów wysłano pieszo do Połocka. Prosiłem by nas podwieziono na moim koniu i wozie, jednak odmówiono. Co do aprowizacji nas, to wydano zarządzenie starszemu konwojentowi by kupił dla nas chleb za pieniądze moje, które mu przekazano także z dowodami mojej sprawy.Droga, jak na poruszanie się piesze, była dość uciążliwa. Dziennie robiliśmy do 30 wiorst. Do Połocka przybyliśmy trzeciego dnia wieczorem. Niezwłocznie poprosiliśmy by nam kupiono większą ilość chleba. Kupiono po jednym, ale dużym bochenku. Ja poprosiłem aby mnie pozwolono wejść do klozetu z swoja potrzebą i kiedy mnie do niego wpuszczono, to tam podważyłem głęboko skorynkę w bochenku chleba i wyciągnęłam kopertę z kaleson z 1000 rubli i wsunąłem do wewnątrz bochenka, po czym mocno przycisnąłem skórynkę tak, że nie było żadnego znaku, że bochenek był poruszony. Po wyjściu z klozetu moim i po załatwieniu się innych nas popędzono pośpiesznie do Wojskowej Stacji Kontrolno Granicznej. Urząd ten był oświetlony elektrycznością. Osobnicy tam znajdujący się byli ubrani dość czysto. Dwaj osobnicy, którzy nas odebrali od konwojentów wyglądali na Żydów. Ubrani byli w husarskie ubranie w spodnie błękitne z bryczesami i kurtki czerwone. Po spisaniu mojej generalii, przeprowadzono szczegółową rewizję mego ubrania, przy czym odrywano podszewkę w ubraniu i szukano tam czegoś. Chleba jednak nie poruszano. Przy rewizji ciała plecy zmyli gryzącym płynem, także zmyli dłonie rąk, stopy i piersi. Po czym przez powiększające szkło zgadali do wewnątrz uszu i nosa przy pomocy wkładania rurek. Tą drogą widocznie szukali napisów chemicznych.Po dokonanej rewizji mnie niezwłocznie pod konwojem krasno – gwardzistów, w asyście starszego konwojenta odesłano na dworzec kolejowy. Braci Pietrowskich odesłano do Witebska, jak później dowiedziałem się. Jeden z nich tam umarł na tyfus, drugi po półrocznym pobycie w więzieniu powrócił do domu.Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzBolszewicka anarchia i rabunek.\nśroda, 23 maja 2007 11:05\nW szeregach wojska odstępującego z Rosji duch bojowy całkowicie upadł z przemęczenia się 4 letnią wojną. Należało się oczekiwać rewolucji w Niemczech takiej jaka nastąpiła w Rosji. Ponadto dowiedziałem się, że Czerwona Gwardia bolszewicka za odstępującymi Niemcami postępuje naprzód w odległości pasa neutralnego 20 kilometrowego oraz że bunty chłopskie ponownie poczęły szerzyć się na terenach opuszczonych przez Niemców i zajętych przez bolszewików. Chłopi dokonują rabunku mienia zamożniejszej ludności, jako to dworów, folwarków i zamożniejszych chłopów zwanych kułakami. Stan taki wywołał wśród ziemiaństwa panikę i niepokój, tym bardziej, że chłopi palili dwory, a broniących się także palili żywcem. Na drogach można było obserwować wówczas jadących wozami naładowanymi dobytkiem domowym, w stronę zachodu, za odstępującymi Niemcami. Za wozami pędzono krowy, konie i inne zwierzęta domowe. Wędrówka ta powstała z guberni wschodnich: Witebskiej, Mińskiej i Wileńskiej skąd uciekano przed bolszewikami i chłopami rabującymi.Na zebraniu u pana Szklenia zapisało się 7 osób, wszyscy z rewolwerami systemu nagan 9 - cio ładunkowymi. Wszyscy oni pośpiesznie wyjechali do Wilna do Dowództwa Samoobrony. Ja zaś niezwłocznie wyjechałem do Miedzwiedziowa, gdzie zastałem wszystkich zaniepokojonych i zmartwionych. Teść obawiając się rabunku chłopstwa począł inwentarz żywy zmniejszać. Krowy leprze przeznaczył dla zięciów, między innymi i dla mnie. Krowę tą musiałem niezwłocznie zabrać i odstawić do Budsławia. Przed samym wyjazdem przybyło sporo młodzieży do Miedzwiedziowa i usilnie proszono bym ja zapisał ich do Samoobrony Wileńskiej, a przed tym odwiedziłem ich rodziców i uzyskałem ich zgodę na zapis. Obiecałem im ,że po powrocie z Budsławia niezwłocznie to uczynię. Krowę doprowadziłem szczęśliwie do Budsławia. Żona i dzieciaki byli bardzo radzi z mego przyjazdu i przyprowadzonej krowy. Okazało się, że krowa ta była ulubienicą żony z czasów panieńskich i dobra była na mleko. Następnego dnia kiedy odjeżdżałem spowrotem do Miedzwiedziowa, chłopaki wszyscy wpakowali się do wozu, łącznie z żoną z zamiarem pożegnania i mnie towarzyszenia w początkach drogi. Kiedy poczęliśmy się żegnać, średni synek Zbyszek objął mnie raczkami za szyję i tuląc się usilnie do mnie nie chciał rozstać się. Kiedy go usiłowała żona odjąć ode mnie, począł rozpaczliwie płakać i wołać tatuś nie jedź i w dalszym ciągu tulił się do mnie. Zawróciłem tedy spowrotem do domu, gdzie już spokojnie synek Zbyszek rączki rozplątał.Wypadek ten bardzo smutne uczynił na mnie wrażenie, zastanawiałem się nad tym, by pozostać w domu i przetrwać wojnę, ale ponownie jakaś siła niewidzialna zachęcała mnie kontynuować obraną czynność w walkach o wyzwolenie Ojczyzny. Nie mogłem zrywać akcji werbunkowej do Samoobrony Wileńskiej bez dokonania obrachunku z zakupionej broni i wysłanych ochotników. Kiedy dzieciaki położyli się do snu, wówczas wyjechałem z domu po pożegnaniu się z żoną. Muszę nadmienić, że posiadane pieniądze po sprzedaży sklepu w Wilnie w ilości 15 ooo rubli carskich pozostawiłem żonie, tak by ona je posiadała, bo na wojnie różnie bywa, nie wszyscy z wojny powracają do domu. Jednocześnie upoważniłem żonę na odbiór mebli i innego inwentarza w Wilnie pozostawionego. Po przyjeździe do Miedzwiedziowa, ponownie tam zastałem wszystkich w niepokoju. Każdej nocy można było oglądać dookoła na wschodzie łuny pożarów, palonych dworów i folwarków. Na wschodnich obszarach od Miedzwiedziowa w guberni Witebskiej mieszkali przeważnie prawosławni i zbolszewiczała ludność, która dopuszczała się bezkarnie rabunków ludności zamożniejszej. Miedzwiedziowo leżało w guberni Wileńskiej, zamieszkałej przez ludność spokojniejszą, bowiem sporo było ludności polskiej, katolickiej, która w akcji rabunkowej nie brała udziału. Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzPoczątek walki o wolność Ojczyzny.\nwtorek, 22 maja 2007 21:10\nBy uczestniczyć w wojsku polskim jako ochotnik w walce o wolność Ojczyzny powróciłem do Wilna swoim koniem. W Wilnie swoje mieszkanie z meblami poręczyłem swemu sublokatorowi, właścicielowi zakładu fryzjerskiego, znajdującego się w tym samym domu. Po czym wyruszyłem z powrotem do Miedzwiedziowa z naładowanym wozem z ubraniami. W Miedwiedziowie teść Miesojed niezbyt dobrze odnosił się do moich dzieci jako do małych i czyniących w domu nie mało hałasu podczas zabawy. Oczywiście dla człowieka wiekiem podeszłym jakim był teść niełatwo było to znosić. Okoliczności te zmusiły odnaleźć inne pomieszczenie dla żony z dziećmi. Postanowiłem wówczas żonę z dziećmi odwieść do miasteczka Budsław i tam dla nich wynająć odpowiednie mieszkanie. Budsław był od Rakowszczyzny o 5 km. z tą nadzieją, że krewni będą ja opiekować się. Tak tedy i uczyniłem. W Budsławiu wynająłem odpowiednie mieszkanie. Krowę kupiłem z mlekiem, by mieli mleko do spożycia. Zaopatrzyłem ich we wszystkie warunki potrzebne do życia, a sam odjechałem do Wilna.Do dowództwa Samoobrony w Wilnie napływali ochotnicy, których rejestrowano, celem powołania pod broń, po zaistnieniu odpowiednich warunków. Warunki te mogły zaistnieć po wyjściu ostatnich wojsk niemieckich, które z frontu rosyjskiego wycofywały się przed bolszewikami.Dowództwo Samoobrony wysyłało na powiaty wschodnie instruktorów do skupywania broni od byłych żołnierzy rosyjskich oraz zarazem przeprowadzania werbunku ochotników w szeregi Samoobrony Wileńskiej.Mnie na moje życzenie wysłano na powiat Dzisnienski, którego tereny były mi dobrze znane. Zaopatrzono mnie w 1000 rubli carskich na zakup broni i pouczono jak mam dział w moich czynnościach.Z Wilna wyjechałem do Dokszyc, by tam założyć siedzibę mojej działalności. Dookoła Dokszyc sporo było majątków, folwarków i wsi zamieszkałych przez ludność Polską, gdzie łatwiej było czynić werbunek ochotników oraz broń skupywać.Pierwsza moja wizyta była w majątku Dziedziałkowicze, u państwa Masalskich, gdzie mój brat cioteczny Arkadiusz Kowszyk był nadal gorzelnianym, po powrocie z wojska rosyjskiego. Przy pomocy jego sporo skupiłem broni palnej krótkiej, jak nagany, siedmio i dziewięcio ładunkowe. Rewolwery te były bardzo dobrej jakości i płaciłem za takowe po 25 rubli. Ponadto kupowałem i inne rewolwery oficerskie. Broń tą chowałem w wozie w dnie podwójnym. Ochotników zaciągnęło się 12 osób, przeważnie młodzieży. Ochotników tych miał zabrać do Wilna pan Masalski z bratem Arkadiuszem, którzy tam udawali się by wstąpić do wojska polskiego, już czynnego Królestwie. Z Wilna mieli wyjechać w pociągach niemieckich nielegalnie. Podróż ich była szczęśliwa bo w Białymstoku już wstąpili do armii polskiej.Po wyjeździe młodego Masalskiego z bratem Arkadiuszem starzy Masalscy zaczęli powątpiewać by z powodu mojej działalności w okolicach ich majątku nie wynikła dla nich niepożądana konsekwencja podobna z 1863 roku, kiedy to ich ojciec za udział w powstaniu był wysłany na Sybir i gdzie zmarł. Zapewniłem ich, że Polska powstanie duża i silna i nie pozwoli na podobne krzywdy jakie naród doznał po rozbiorach. Tym bardziej kiedy będziemy mieli za sobą Amerykę, Anglię i Francję. Z Dziedziałowicz udałem się przez Dokszyce w kierunku Miedzwiedziowa. W Dokszycach już byli u mamusi z Piotrogradu szwagier Zawadzki z siostrą Jadwigą, szwagier Bujko Bolesław z siostrą Janką i brat rodzony Kazimierz. Przybyli oni do Dokszyc z powodu głodu w Rosji, by łatwiej było z przeżyciem. Brat Kazimierz był ideowo o poglądach bolszewickich. Powziął zamiar wstąpić w szeregi gwardii Czerwonej. Będąc po kilku latach w Rosji stracił uczucie do Polski. Usiłowanie moje nakłonić go do zaciągnięcia się do Samoobrony Wileńskiej nie odniosły skutku. Twierdził, że Polska powstanie panów, on zaś będąc proletariuszem nie może służyć panom, lecz musi współdziałać z proletariuszami, jakimi są bolszewicy. Twierdzenie moje, że Polska będzie demokratyczna i że rządy będą powoływane przez Sejm obierany w powszechnych wyborach przez cały naród polski, także nie znalazły w nim uznania.Natomiast szwagrowie Zawadzki i Bujko chętnie zgodzili się wstąpić w szeregi Samoobrony Wileńskiej, przez których przesłałem do Dowództwa Samoobrony w Wilnie zakupione rewolwery. Wyjechali oni do Wilna pociągiem, po otrzymaniu od Komendy niemieckiej w Wilejce powiatowej przepustki, przy pomocy której łatwiej było przewieźć rewolwery.Ja zaś z Dokszyc jadąc w kierunku Miedzwiedziewa po drodze zatrzymywałem się w różnych miejscowościach zamieszkałych przez ludność Polską i tam czyniłem zaciąg ochotników. Pierwsze moje miejsce była wieś Porpliszcze, która powstała po rozparcelowaniu majątku należącym do książąt Wilksztejnów. Nabywcami parceli byli zamożni włościanie Polacy z gminy Swirskiej pow. Swieńciańskiego. Nabyli oni parcelę obszarem do pięciu włók. W Porpliszcze ziemia była urodzajna. Żyli oni tedy zamożnie i w dobrobycie. W Porpliszczach miałem kilku kolegów szkolnych, Stanisława Romejko, który był księdzem i wikariuszem w kościele Pobernardyńskim w Wilnie, ponadto gospodarujący u siebie na roli jak: Szycików, Głuchowskich, Służyckich i innych. Wszyscy mnie przypomnieli z czasów szkolnych i chętnie mnie przyjęto i goszczono. Opowiadaliśmy sobie o przeżyciach szkolnych i jak mnie wyrzucono ze szkoły za walkę o język polski. Kiedy wyjawiłem cel mojego przyjazdu do nich zapisało się chętnie do Samoobrony Wileńskiej 14 osób. Na czele tej grupy stanął Antoni Głuchowski, który był podporucznikiem armii carskiej, inni też byli żołnierzami i posiadali broń palną. Była to grupa więcej silniejsza od grupy Dziedziałowickiej. Cieszyło to mnie, że początki mojej akcji były dobre. Grupa Porpliska pod dowództwem Głuchowskiego bezpośrednio udała się do Wilna z bronią wozami.Jadąc dalej zatrzymałem się w Zamoszu, dookoła którego sporo było folwarków zamieszkałych przez szlachtę polską, szczególnie wielką wieś Iwanowszczyznę zamieszkałą wyłącznie przez szlachtę zagonową. Miałem tam także kolegów szkolnych: Boczarskiego, Dłużniewskiego i innych, którzy mi pomogli na zebraniu nakłonić do zapisania się łącznie z sobą do 11 osób do Samoobrony Wileńskiej. Niektórzy z nich posiadali także własna broń. Nad tą grupą objął dowództwo Boczarski, będąc podporucznikiem armii rosyjskiej, pod jego dowództwem grupa udała się do Wilna i tam zgłosiła do Dowództwa. Muszę tu także nadmienić, że w Iwanowszczyźnie sporo osób było zwolennikami ustroju bolszewickiego, przeto do Samoobrony nie zgłosili się, aczkolwiek byli nadal Polakami, to jednak przez pobyt w Rosji przez dłuższy czas nie byli już patriotycznie nastawieni do Polski. Dalszym etapem było Zaszcześle, gdzie zatrzymałem się u pana Szklennika, kuzyna Zygmunta Bubnickiego. Od pana Szklennika dowiedziałem się, że wojska koalicyjne odnoszą zwycięstwo nad Niemcami. Ponownie Niemcy pod Marno ponieśli klęskę od wojsk francuskich i pospiesznie cofają się. W Austrii nastąpił całkowity rozkład ustroju państwowego. Koło Polskie w Parlamencie Austryjackim powołało Radę Stanu obejmując rządy w Galicji i w okupywanych częściach Polski. Milionowe rzesze żołnierzy powracało przez Polskę do kraju z niewoli rosyjskiej. Niemcy również poczęli wycofywać pośpiesznie z Rosji swoje wojsko i z Ukrainy oraz z spod Pskowa i to wojsko usiłowali przerzucić na front zachodni, który pod naporem wojsk koalicji zachodniej wycofywał się by nie być całkowicie zniszczony. Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzCo się zmieniło na Rowszczyźnie?\nwtorek, 22 maja 2007 11:23\nBy mięć swobodę uczestniczenia w akcji odzyskania wolności Ojczyzny oraz uczestniczenia w siłach obronnych przy zajęciu Wilna, postanowiłem w sierpniu 1918 roku sprzedać swój sklep z materiałami piśmiennymi, a rodzinę wywieźć do rodziców żony państwa Miesojedów z Miedzwiedziowa, a sam wstąpić w szeregi Samoobrony Wileńskiej. Żona na to chętnie zgodziła się, tym bardziej, że od 1915 roku rodziców nie widziała. Rodzice żony chętnie nas zapraszali do siebie na pobyt do skończenia wojny. Sklep wówczas sprzedałem Litwinowi nazwiskiem Merjonas za 18 tysięcy rubli, przybyłemu Rosji. Litwini wtedy wykupywali z rąk Polaków i Żydów wszelkie nieruchomości i przedsiębiorstwa handlowo – przemysłowe. Myśmy już wtedy mieli trzech synów, starszego Kazika urodzonego 1913 roku, Zbyszka urodzonego 1916 r. i Edka urodzonego w styczniu 1918 roku.Ludność cywilna była jeszcze pozbawiona możliwości jeżdżenia pociągami, przeto jechaliśmy z Wilna konimi do Miedzwiedziowa odległego o 200 km. Droga wiodła przez Niemenczyn, Staro Święciany, Postawy. Przed Postawami przebiegał front bojowy, był on nie czynny, jednak na głównych przejazdach Niemcy sprawowali kontrolę ruchu ludności i tylko mogli przejeżdżać ci który mieli przepustki. My nie posiadaliśmy przepustki. Patrol niemiecki nie chciał nas przepuścić, jednak po dłuższej prośbie i daniu kilku monet srebrnych rosyjskich nas przepuszczono. Podróż trwała trzy dni. Powitanie nasze było w Miedzwiedziowie serdeczne. Z małych wnuków babcia była zadowolona. By łatwiej było poruszać się kupiłem konia z uprzężą i powozem. Wyjechałem wówczas do Dokszyc odwiedzić rodzinę, gdzie zastałem przy życiu mamusie, siostrę Elżbietę i brata Stanisława. Ojciec był już zginął w Kijowie podczas wybuchu składów amunicyjnych wysadzanych przez bolszewików. Siostra Zofia była w Kijowie, zaś siostry Jadwiga, Maria i Janina w Piotrogrodzie. Brat Kazimierz gdzieś mieszkał także w Rosji.Z terenów za frontowych od linii okopów niemieckich władze wojskowe i administracyjne odeszły na wschód na terytorium Rosji. Na pozostałym obszarze władzę sprawowały Komitety Obywatelskie. Komitety te składały się z Polaków. Sądy były obsadzone także Polakami, jako też i wszelka administracja i bezpieczeństwo publiczne oraz szkolnictwo. Ludność włościańska białoruska nazywała ta władzę „pańską”. Administracja ta w ogóle nie podobała się ludności włościańskiej prawosławnej, która sympatyzowała bolszewikom i która po przewrocie październikowym w Rosji od 1917 do 1918 r. tj. do przyjścia bolszewików, swobodnie i bezkarnie grabiła majątki i wszelką posiadłość oraz wyrąbywała lasy i między sobą dzieliła. Okres ten był zwany „swobodą”. Anarchii częściowo kres położono kiedy administrację objęły Komitety Powiatowe. W okresie swobody włościanie majątki ziemskie między sobą podzielili, jako też inwentarz żywy i martwy. Lasy masowo wyrąbywali i zwozili do siebie jak na potrzeby bieżące tak i na zapas oraz i na sprzedaż. Z pnia sztuki spiłowywali wysokością do półtora metra, czynili to by nie męczyć się. Sterczące pnie po wyrąbanych lasach, były świadkami minionej swobody, a także niektórym właścicielom do obliczenia sztuk wyrąbanych do wykazu, który był potrzebny do wytoczenia powództwa do wsi o zapłatę za wyrąbane sztuki.Z Dokszyc udałem się do Rakowszczyzny. Zaszła tam poważna zmiana. Sporo osób umarło. Młodzież pożeniła się. Prawie wszyscy stali się skąpymi. Gościnność pierwotna ustała. Wszyscy gromadzili pieniądze, niektórzy już mieli całe kuferki asygnat papierkowych, którymi w czasie późniejszym ściany wyklejali, jako bezwartościowymi, szczególnie kiereńskimi asygnatami.Rakowszczyzna znajdowała się o 40 km. od frontu, wobec czego odległość ta była wykorzystywana przez sztaby armii rosyjskiej do zakwaterowania. Sztaby kwaterując czyniły zakupy żywnościowe, płacąc wysokie ceny. Wówczas wszyscy nauczyli się gromadzi forsę i stali się skąpcami.Po zakończeniu wojny i wyjeźdźcie sztabów wojskowych, poczęła ludność cywilna przyjeżdżać z Rosji w poszukiwaniu zakupów artykułów żywnościowych. Ponownie mieszkańcy Rakowszczyzny artykuły te sprzedawali i bogacili się. Za artykuły te brano już monetami złotymi lub wartościowymi przedmiotami biżuterii. Jeden tylko dom w Rakowszczyźnie pozostał nadal gościnnym - wuja Józefa Markiewicza u którego ja zatrzymałem się i gdzie mnie goszczono serdecznie. Dom ten był połączony z Miesojedami z Miedzwiedziowa tym, że syn wujka Markiewicza – Walerian był ożeniony z córka Marią Miesojedówną, a córka Jadwiga Markiewicz była żoną Mieczysława Miesojeda rodzonego brata żony Waleriana. Splot ten rodzinny i mnie także łączył do trójki. Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzPoczątek walki o przyłączenie wileńszczyzny do Polski.\nponiedziałek, 21 maja 2007 21:34\nW lutym 1917 r. w Rosji rewolucja obaliła znienawidzone rządy carskie. Poważnym powodem do rewolucji posłużyły nieudolne rządy ciemięrzące klasę pracującą i chłopstwo oraz prowadzenie wojny ponoszącej nieustanne klęski od 1914 roku do końca wojny. Po rewolucji rządy Kiereńskiego zdemoralizowały całkowicie armię, a po obaleniu rządu tymczasowego na czele z Kiereńskim, bolszewicy zawarli pokój z Niemcami w pierwszych miesiącach 1918 roku w Brześciu Litewskim. Mocą tego pokoju cześć terytorium Polski z Chełmszczyzną oddano Ukrainie. Ten czwarty dokonany rozdział Polski przez Niemców, którzy swoim manifestem w 1916 roku powołali niepodległą Polskę wywołał w narodzie Polskim ogromne niezadowolenie i oburzenie. Druga brygada legionowa pod dowództwem gen. Józefa Hallera, walcząc do traktatu w Brześciu, u boku armii niemieckiej, nie godząc się z podziałem Polski dokonanym przez Niemców, uderzyła na Niemców pod Kaniowem na froncie ukraińskim i na pewnym odcinku rozbiła armię niemiecką. Niemcy ponieśli straty do 17 tysięcy zabitych. Niemcom udało się otoczyć Hallera po pewnym czasie przeważającymi siłami swoich wojsk. Haller usiłował swoja brygadę wyprowadzić do Rosji, jednak po otoczeniu, brygada zniszczyła broń i rozpierzchła się, uciekając grupami we w wszystkie strony, przeważnie w kierunku Rosji, a z tamtąt przez Murmańsk do Francji.1918 rok był pod hasłem tworzenia Taryby Litewskiej przez Niemców, do mającego być powołanego państwa litewskiego pod berłem dynastii niemieckiej Hohenzollernów. Do Wilna poczęli napływać Litwini, szczególnie z Rosji, skąd uciekali przed władzą bolszewicka. W Wilnie poczęli oni wykupywać domy i różne przedsiębiorstwa przemysłowe i handlowe, gdyż do tego czasu całe życie gospodarcze w Wilnie należało do Polaków i Żydów. Wobec czego Litwini usiłowali stać się właścicielami życia gospodarczego na wileńszczyźnie.Po zawarciu traktatu pokojowego Brześciu i zlikwidowaniu frontu wschodniego, Niemcy przestali prześladować ludność udająca się po zakupy na prowincję, wobec czego ludność dość swobodnie już szła po zakupy produktów w stroną Żmudzi i w stronę Rosji. Głód ustał w Wilnie. Ludność mogła za zezwoleniem Niemców już także wyjeżdżać do innych miejscowości zajmowanych przez Niemców. Na wileńszczyźnie poczęli masowo pracować uciekinierzy z Rosji, którzy tam wyjechali przed Niemcami w 1915 roku lub byli wygnani przez Rosjan odstępujących. Uciekinierzy ci przypędzili ze sobą inwentarz żywy tak i martwy, co dało im możność od razu do zagospodarowania się.W lecie 1918 roku Polski Korpus Wojska Dowbor – Mościckiego, który został zorganizowany z żołnierzy polskich z armii rosyjskiej, a stacjonujący w Bobrusku i innych miastach Rosji, liczący do 60 tysięcy żołnierzy różnego rodzaju broni zmuszony był złożyć broń przed Niemcami, którzy go otoczyli przeważającymi siłami i zażądali złożenia przysięgi na wierność broni niemieckiej, na którą to przysięgę korpus zgodzić się nie mógł. Wówczas z tego korpusu sporo oficerów i żołnierzy przyjechało do Wilna, bowiem Niemcy swobodnie pozwolili, po złożeniu broni żołnierzy rozpuścić do domu. W tym lecie sporo mieszkańców Polaków powróciło do Wilna. Wilno ożyło i stało się ośrodkiem skupienia ponownie ludności polskiej, której dążeniem było odzyskanie niepodległości Polski, obejmującej także i tereny dawnego Księstwa Litewskiego, w myśl Unii Lubelskiej. Poczęły się wtedy na wileńszczyźnie ścierać dwa prądy Polaków i Litwinów między sobą. Litwini posiadali na wileńszczyźnie już jako władzę litewską tymczasową Tarybę Litewską. Polacy w Królestwie powołali niepodległą Polskę, na czele z Rada Regencyjną. W Wilnie jak Litwini tak i Polacy poczęli ujawniać usilne prace nad podniesieniem swej oświaty, szkolnictwa oraz życia kulturalno – oświatowego i gospodarczego. Polacy mieli tłoczącą przewagę w tych wysiłkach nad Litwinami. W Wilnie było 42 kościoły, w których odbywały się nabożeństwa w języku polskim, tylko w jednym kościele Św. Mikołaja odbywały się w języku litewskim. Wobec tego, że Litwini nie szli na żadne układy z Polakami, co do Wilna, stojąc na twardym stanowisku, iż oni jako właściciele Wilna w nim pozostaną, z terenami przyległymi, a stolicą ich państwa będzie Wilno.Wobec powyższego Polacy w Wilnie i na prowincji poczęli prowadzić politykę wskrzeszenia państwa Polskiego w granicach jego przed rozbiorowych, w tymże obejmujące i byłe Księstwo Litewskie z Wilnem. Dążenia swe opierali na orędziu prezydenta Ameryki Wilsona, według którego narody podbite i ujarzmione maja swobodnie wypowiadać się o swojej niepodległości. Orędzie to dawało możność wypowiedzenia się Polakom zamieszkałym na wileńszczyźnie o włączenie tych ziem w granice państwa Polskiego, bowiem w ogromnej większości mieszkali na tej ziemi i mieli przewagę w głosowaniu. Powyższe okoliczności dawały mocną nadzieję iż Wilno z jej ziemiami wejdzie w skład państwa Polskiego. Chodziło wówczas by w Wilnie objąć władzę w ręce polskie natychmiast po wycofaniu się Niemców. Do tej akcji potrzebne były siły zbrojne. Wobec czego poczęto pośpiesznie akcję werbunkową do P.O.W, a w późniejszym czasie organizować Samoobronę Wileńską. Podziel się\nkomentarze (4) | dodaj komentarzW poszukiwaniu żywności.\nponiedziałek, 21 maja 2007 14:13\nJa też niejednokrotnie chodziłem po takie zakupy w odległości do 50 -70 km. od Wilna. Parę razy przyniosłem od znajomych państwa Mikulskich z majątku leżącego o 18 km. ziemniaków po dwa pudy. W majątku państwa Mikulskich był główny punkt zbioru urodzajów z innych majtków zagospodarowanych przez Niemców. Po za tym w majątku Mikulskich był administratorem poznańczyk zniemczony, człowiek czuły dla ludności głodującej , przeto nie czynił dla państwa Mikulskich trudności na sprzedanie kartofli parę pudów. Najtrudniejsza była rzecz przeniesienie nabytych artykułów do Wilna, by po drodze nie odebrano. Jednego razu niosłem dwa pudy ziemniaków, natknęliśmy się z dwoma kobietami, także coś niesiącymi w małych paczkach na przyczajonego Niemca w rosnącym życie. Niemiec ten rzucił się za uciekającymi kobietami, ja skorzystałem z tego i schowałem się w życie, które było wysokie i zakrywało człowieka. W życie tym przesiedziałem do zmierzchu, po czym drogami polnymi powróciłem do domu. Jednego razu udałem się w stronę Kowna w poszukiwaniu kupna żywności. Przebyłem przestrzeń od Wilna do 70 km. w której nie mogłem nic kupić. Była to przestrzeń tak ogołocona, że ludność sama głodowała. Ponadto ludność tam chorowała na jakąś chorobę gorączkową, przeto poruszanie się w tej przestrzeni było surowo zakazane, jednak z Wilna tam chodzono i zarażono się tą chorobą.W jednej wsi przed nocą namówiłem jednego wieśniaka by mnie sprzedał wykopanych nowych ziemniaków, za koszulę i kalesony. Było to po deszczu, przeto wieśniak nakopał tych ziemniaków z błotem i takich dorodnych jak orzeszki, koszyk o wadze do jednego puda im zażądał ode mnie bym natychmiast zdjął koszule i kalesony i zapłacił mu za ziemniaki. Ja zaś począłem go prosić by on dał mnie worek na te ziemniaki. Chłop nie chciał dać worka, więc wytworzył się problem, że ja nie miałem do czego zabrać tych ziemniaków i już byłem gotów wyrzec się kupna tych ziemniaków, ale wieśniak uporczywie domagał się zapłaty. Żona tego wieśniaka poradziła mnie, abym ja od sąsiada kupił gruszki, wówczas będę mógł zabrać i kartofle i gruszki. Udałem się do sąsiada i po obejrzeniu gruszek na drzewie stargowałem takowe wszystkie za dwieście marek oraz że on mnie te gruszki zawiezie do Wilna. Chłop, który zaproponował mnie gruszki zapewnił, że będzie ich co najmniej 10 pudów i że będą dojrzałe. Kiedy jednak następnego dnia rankiem te gruszki zostały otrzęsione z drzewa, to okazało się, że jest ich najwięcej pięć pudów i były w dodatku zielone, niedojrzałe i twarde jak kamienie. Nabrał mnie chłop na tych gruszkach fatalnie. Próbowałem się wyrzec się tej transakcji, ale chłop o tym słyszeć nie chciał i domagał się natarczywie zapłaty, której ja odwrotnie odwlekałem z zamiarem ucieczki z tej wsi bez ziemniaków i gruszek. Cały mój ratunek był, że chłop nie miał konia. Gruszki miały by przywiezione przez jego brata do Wilna, który z niewiadomej mi przyczyny zwlekał z zaprzęgiem konia do wozu. Korzystając z tego, że chłop poszedł do swojego brata ponaglać z zaprzęganiem konia, ja przed gospodynią, od której miałem zabrać ziemniaki udałem potrzebę wyjścia za swoja potrzebą za węgieł obory. Kiedy tam zaszedłem, stwierdziłem, że mnie nikt nie widzi i że przez ogrody można uciec do rosnącego niedaleko żyta. Wówczas czmychnąłem jak zając do tego żyta, począłem biec ile tylko sił miałem w kierunku drogi wiodącej z tej wsi. Po wydostaniu się na drogę, trochę odetchnąłem i uspokoiłem ze strachu mojej ucieczki. Poczułem zadowolenie, że uciekłem od złej transakcji mego kupna i że nie dałem się nabrać chłopom.Pomaszerowałem wówczas w stronę Wilna głodny, bez żadnych kupionych produktów. Po drodze usiłowałem cośkolwiek kupić do spożycia, ale o tym mowy b nie mogło, bo wszędzie mi odmawiano, i tak sobie głodny maszerowałem. Przechodząc koło zagrody leżącej przy drodze, poczułem zapach dymu. Podniosłem głowę i spostrzegłem wydobywający się dym z komina w pobliskiej chacie. Udałem się do tej chaty z nadzieją, że tam może coś warzą do jedzenia i że może ja będę mógł coś dostać do zjedzenia. Kiedy weszłam do chaty i przywitałem się „Niech Będzie Pochwalony” i usiadłem na ławie wówczas gospodarz tego domu począł łajać swoją żonę, dlaczego drzwi pozostawiła nie zamknięte i dlaczego ja włóczęga mogłem wejść do chaty? Broniłem się, że ja nie jestem włóczęgą i że jestem spokojnym mieszkańcem Wilna, na co mi gospodarz zareplikował, że w Wilnie to sami złodzieje mieszkają i że mu już dosyć dali się we znaki i ma ich obrzydłych po wyżej uszu swoich, którzy jego niejednokrotnie okradli i oszukali. Pokazałem mu swoje dokumenty i posiadanych trzysta marek w dowód, że nie jestem złodziejem i oszustem. W tym czasie gospodyni wyjęła z pieca zgotowane ziemniaki, wysypała do miski i postawiła na stole, po czym także postawiła na stole dzban z siadłem mlekiem i poczęli spożywać. Zapach ziemniaków ogromnie mnie stwierdlił w nosie, że ja wytrzymać nie mogłem będąc głodnym, począłem prosić by mi sprzedali ziemniaków i mleko do spożycia. Po kilkakrotnej powtarzanej prośbie, gospodyni podała mi na talerzu do pięciu ziemniaków i mleka także trochę w kubku. Spożyłem to momentalnie, apetyt jeszcze więcej zaostrzył się. Lecz nie odważyłem się prosić więcej. Wówczas zapytałem gospodynię ile mam zapłaci za mleko i ziemniaki? Gospodyni z mężem coś porozmawiała po cichu i oświadczyła, że mam zapłacić 30 marek niemieckich. Suma ta była zbyt wygórowana, ja jednak nie targowałem się i wyjąłem sto marek prosząc o resztę siedemdziesiąt marek. Tu nastąpiła tragedia, gospodarze nie mieli reszty, a ja drobnych trzydziestu marek. Gospodarz ponownie począł w sposób grubiański mnie łajać, że ja zjadłem kartofle i mleko i nie chcę płacić. Gospodyni poczęła płakać i narzekać, że ich wciąż nachodzą głodomory, nabierają i oszukują. Jednocześnie zaproponowała, że ona da mnie ziemniaków i mleka, a ja dam im sto marek. Apetyt zachęcał mnie do spożycia tej porcji, lecz rozsądek nakazywał, że nie mogę oddać tak wielkiej sumy, za zjedzone i proponowane ziemniaki z mlekiem, które najwyżej razem mogły kosztować 30 marek. Przeto nie zgodziłem się na propozycje gospodyni. Wówczas zaproponowałem gospodarzom, że jak oni będą w Wilnie, to niech zajdą do mego sklepu a ja im zapłacę 30 marek. Gospodarz nie dowierzając mnie odwrotnie zażądał ode mnie 100 marek i jak on będzie w Wilnie to odda mnie resztę. Ja także na ta propozycję nie zgodziłem się. Sytuacja stała się bez wyjścia. Gospodyni narzekała, że lepiej by ona zrobiła, by biegającemu wieprzakowi po mieszkaniu oddała mleko z ziemniakami, zjedzone przeze mnie. Ostatecznie zaproponowałem by mnie sprzedali jeszcze surowych ziemniaków za 70 marek, wówczas dam im sto marek. Gospodarze porozumiewawszy się między sobą oświadczyli, że ja musze im najpierw dać sto marek, wówczas oni dadzą mi ziemniaki. Propozycja ta także mi nie podobała się. Niedowierzałem gospodarzom, że mogą po otrzymaniu stu marek w ogóle nie dać ziemniaków, lub dadzą bardzo mało. Gospodarz wagi nie posiadał, przyniósł drewniana miarkę i oświadczył, że ona zawiera wagę jeden pud ziemniaków. Zgodziłem się, gospodarz poszedł do ogrodu i po pewnym czasie przyniósł ziemniaki, które były małe jak orzeszki leśne i to na wpół z ziemią. Zaprotestowałem, że takich ziemniaków nie przyjmę. Ponownie rozpoczęła się między nami kłótnia, w trakcie której do mieszkania weszło kilka kobiet i znajomy mnie milicjant z Wilna z VIII Komisariatu. Opowiedziałem mu całą historię niemożliwości rozliczenia się z gospodarzem za zjedzone ziemniaki z mlekiem. Poprosiłem go by mnie rozmienił sto marek. Do rozmiany milicjant nie posiadał drobnych marek. Wówczas pożyczyłem u niego 30 marek i gospodarzowi zapłaciłem. Po czym już swobodnie odszedłem do domu do Wilna, do którego było jeszcze do 30 wiorst. Powróciłem już w nocy tak samo głodny jak byłem.Takie wówczas dzieje działy się na wileńszczyźnie i innych terenach przyległych, szczególnie w stronę kowieńszczyzny, dokąd ludzie szli przeważnie po zakupy. Miedzy poszukującymi produktów, a chłopami powstawały wzajemne niedowierzania i nie ufność. Doszło do tego, że wzajemnie mordowali się. Chłopi nie wpuszczali do domów poszukujących prowizji, którzy niejednokrotnie mordowali gospodarzy i po dokonaniu rabunku uciekali. Niejednokrotnie chłopi mordowali przybyłe osoby po zakupy i tak wzajemne mordy istniały. Wówczas poszukujący produktów gromadzili się w większę grupy i nocami odpoczywali w lasach. Działo się tak mniej więcej do roku 1918, kiedy front bojowy przesunął się na wschód i po zakupy ludność szła w stronę w schodu, gdzie tereny nie były tak ogołocone. Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzZwolnienie z Milicji.\npiątek, 18 maja 2007 22:15\nŻycie kulturalne w szeregach Milicji prowadziliśmy bardzo ruchliwe. Mieliśmy dużą świetlicę (klub), gdzie odbywały się odczyty, pogadanki i różnego rodzaju zebrania. Mieliśmy poważną bibliotekę. Przedstawienia teatralne odbywały się każdego miesiąca, łącznie z koncertami. Mieliśmy bufet do którego chętnie zaglądaliśmy, by tam pożywić się, będąc zawsze niedostatecznie odżywieni. W klubie tym czytaliśmy rożne czasopisma, jawne i nielegalne. Zainteresowanie nasze było bardzo duże sprawami legionowymi oraz Komendantem Piłsudskim, który zdobywał w Wilnie coraz większa popularność i zwolenników oraz uznanie Jego polityki i walki orężnej do odzyskania niepodległości Polski.Komendant Zawadzki Józef miedzy którym, a władzami niemieckimi były poważne tarcia i rozbieżności podał się do dymisji. Jego miejsce zajął Węcławski. Zastępcą Komendanta nadal pozostał Witold Abramowicz - adwokat. Inspektorem był Czyż. Wszyscy oni byli demokratami i zwolennikami Komendanta Piłsudskiego. Przy ich aprobacie w szeregach Milicji była krzewiona idea niepodległości Polski, co jednak nie było z duchem władz niemieckich, w szczególności na wileńszczyźnie i ziemiach wschodnich, należących do Księstwa Litewskiego. Niemcy miały wówczas zamiar powołać państwo Litewskie z królem dynastii Hohenzolernów. Polityka ta nam Polakom na wileńszczyźnie nie odpowiadała. W Klubie Milicyjnym w gronie osób zaufanych czyniliśmy zebrania na których były omawiane sprawy organizacyjne „Polskiej Organizacji Wojskowej”. Odczyty na ten temat wygłaszał dr. Dobaczewski. Prace te były prowadzone ściśle poufnie jak przed Niemcami, Litwinami i Żydami. Chodziło tedy o zdobycie jak największej ilości członków dla POW, którzy by na wezwanie stawili się w szeregi POW. Prace w POW były wówczas prowadzone pod dowództwem gen. Rydza Śmigłego w zastępstwie Komendanta Józefa Piłsudskiego wówczas osadzonego w więzieniu. Zebrania nasze w POW zostały zadenuncjowane. Zwolnienie moje z Milicji nie było dla mnie ciosem materialnym tragicznym, bowiem z posiadanych towarów, pozostałych z handlu hurtowego papierowego, otworzyłem sklep sprzedaży detalicznej przy ul. Niemieckiej i już jako tako mogłem żyć, natomiast milicjanci biedni pozostali bez środków do życia. Przy ul. Niemieckiej w domu nr 1, gdzie sklep otworzyłem także zamieszkaliśmy. W tym czasie w Wilnie bardzo dużo było wolnych sklepów i mieszkań, co mnie dało możność obrania w dobrym punkcie miasta. Jednak targ był słaby. Obrót polegał przeważnie na sprzedaży żołnierzom niemieckim papieru pakowego, sznurka i pudełeczka do pakowania paczek wysyłkowych. Po otwarciu sklepu mnie prędko zabrano na przymusowe roboty, osądzając na punkcie zbornym w wiezieniu na ul. Antokolskiej, gdzie po dostarczeniu przez żonę strzykawki i oliwy, niezwłocznie dokonałem kilku zastrzyków dookoła kolana skutkiem czego kolano obrzękło. Położono tedy mnie do szpitala na Antokolu, gdzie leczono kolano. Choroba nie tylko nie ustępowała lecz pogarszała się, z powodu tego, że często czyniłem zastrzyki. Stan zapalny kolana był widoczny. W szpitalu tym dwa razy w tygodniu byłem badany przez lekarza wojskowego, a leczony byłem przez felczera w myśl dawanych wskazówek felczerowi przez lekarza Polaka z Poznania. Z felczerem tym zaprzyjaźniłem się. Dostarczone przez żonę parę dziesiątek jaj i masła wręczyłem temu felczerowi jako gościniec. Po złożeniu tego gościńca, po paru dniach poprosiłem go, by on złożył wniosek doktorowi o zwolnienie mnie od robót przymusowych jako chorego nieuleczalnie na kolano, które posiada chroniczne zapalenie ścięgna. Felczer był tak uprzejmy i prośbę moją załatwił jak najpomyślniej. Zostałem tedy zwolniony od prac jakichkolwiek jako chory i niezdolny do pracy.W dowód wdzięczności zaprosiłem felczera do siebie do mieszkania i go ugościłem w miarę posiadanej możliwości. W czasie następnym on już sam często do nas przychodził i dzieciom przynosił cukierki. Miał on także dzieci i tęsknił za takowymi, przeto chętnie spędzał czas w zabawie z naszymi dzieciakami. Był to czas letni w 1917 r. W lecie tym był duży urodzaj na owoce. Obrodziły wówczas wiśnie, czereśnie i inne owoce. Posiadałem w sklepie duże okno wystawowe w którym wystawiałem owoce do sprzedawania. Obrót od sprzedaży tych owoców był poważny, przeważnie były kupowane przez żołnierzy niemieckich. Zarobek także był nienajgorszy. Dawało to nam to, że mogliśmy żyć bez głodu, wówczas kiedy ludność miasta Wilna głodowała. W 1917 roku było bardzo ciężko pod względem wyżywienia nie tylko mieszkańcom miasta Wilna, lecz także i całej połaci obszarów przylegających do frontu, gdzie ludność umierała z głodu. Ludność pozjadała swoje psy, koty, w lecie wyławiano z wody żaby i zjadano jako smakołyki. Nie zważając na zakaz mieszkańcy miasta Wilna wychodzili tysiącami na wieś oddalone o sto kilometrów po zakup żywności, zabierając ze sobą ubranie lub różne przedmioty na wymianę na artykuły żywnościowe. Wówczas oddawano za kawałek chleba poduszkę lub inną rzecz jak spodnie, marynarkę itp. Na drodze można było spotkać ludność niosącą: stoły, krzesła, lustra wiszące. Wszystko to niesiono na wymianę na żywność, a tej żywności już także i na wsi nie było. Niemcy zapełniwszy tą ludnością więzienia przestali reagować i nie przeszkadzać na wyjście z miasta. Natomiast uganiali się za powracającymi z wsi do miasta. U złapanych czynili rewizję i znalezione artykuły żywnościowe odbierali. Podziel się\nkomentarze (1) | dodaj komentarzNieprawne wymuszenie zeznań.\nśroda, 16 maja 2007 22:13\nIV. Przy zaułku Nikodemskim pod nr. 8 był nieduży domek z którego wychodziły okna na planty kolejowe. Mieszkał w nim niejaki Miłosz. Wnętrze tego domku było umeblowane dość bogato. Meble były mahoniowe i staroświeckie. Sam zaś Miłosz był ubrany elegancko. Jego kochanka także była wytworna i ubierała się bogato. Oboje niczym nie zajmowali się, a żyli w dostatku, według zeznania pobliskich sąsiadów. Milicjanci niejednokrotnie dokonując obchodu tego Miłosza spotykali wieczorami jak powracał do domu z pakunkami. W czasie tym w mieszkaniach zamożniejszych mieszkańców Wilna poczęły się szerzyć kradzieże futer, ubrań, obuwia itp. Sprawców tych kradzieży nie można było złapać. Wówczas poleciłem milicjantom by zatrzymali Miłosza kiedy będzie powracał do domu z paczkami. Po pewnym czasie milicjanci zatrzymali Miłosza z paczką dość dużą pod pachą. Miłosz zaproponował milicjantom aby oni poszli z nim do jego domku, gdzie on im pokarze zawartość paczki z jego ubraniem które zabrał od krawca. Kiedy weszli do przedpokoju spotkała ich tam kochanka Miłosza, która poczęła zabawiać rozmową milicjantów. Miłosz zaś w tym czasie prędko wszedł do drugiego pokoju. Kiedy milicjanci nie mogąc doczekać się powrotu Miłosza z tego pokoju, sami weszli do tegoż pokoju Miłosza tam już z paczką nie było. Przeszukali cały domek, bez rezultatu. Stwierdzili, że okno było otwarte w kierunku plant kolejowych, przez które Miłosz uciekł razem z paczką. Kochanka Miłosza odmawiała wskazać gdzie on przebywa, bo od dnia ucieczki do domu nie przychodził. Po kilku dniach podczas badania, oświadczyła, że Miłosz wyjechał do swoich rodziców do Warszawy. Zeznaniem tym usiłowała uśpić dochodzenie Milicji., przy tym stwierdziła, że rodzice Miłosza są zamożni i że Miłosz jest uczciwym człowiekiem i że rodzice go utrzymują jako studenta medycyny. Twierdzenie jej oczywiście było kłamliwe i usiłujące tuszować pobyt Miłosza w Wilnie i miejsce jego pobytu. Kiedy wyczerpałem wszystkie możliwe sposoby uzyskania od kochanki informacji o miejscu zamieszkania Miłosza, wówczas postanowiłem za pomocą cielesnych uderzeń w d…pę zmusić ją do wskazania miejsca pobytu Miłosza. W tym celu w nocy zaprowadzono ją do gabinetu Komisarza i tam na miękkim dywanie położyli ją, trzymając nogi i głowę oraz po podniesieniu sukienki dano kilka uderzeń sznurem w d… pę. Uderzeń tych wystarczyło, gdyż ona puściła pod siebie całe jezioro i poczęła prosić by ją więcej nie bito, bo powie prawdę, gdzie przebywa jej kochanek Miłosz. Zastosowane uderzenia okazały się najlepszym środkiem do zmuszenia prawdziwego zeznania, jak to uczyniła kochanka Miłosza.Zeznała ona wówczas, że Miłosz przebywa u jej siostry przy ulicy Ostrobramskiej w domu nr 18 m.10. Wówczas zabrałem z sobą czterech milicjantów i nocy udałem się pod wskazany adres, gdzie rzeczywiście znaleziono śpiącego Miłosza z zarostem dużym nieogolonej brody, której przedtem nie nosił. Miłoszowi nałożono kajdanki na ręce i postawiono obok niego dwóch milicjantów, by ponownie nie uciekł. Po czym dokonaliśmy rewizji całego mieszkania w który znaleziono bardzo dużo powiązanych paczek z ubraniami, różnego rodzaju. Były tam dwa bogate męskie futra. W paczkach powiązanych były kołnierze z lisa, suknie damskie i ubrania męskie, obrusy stołowe itp. Wszystko to łącznie z Miłoszem zabrano do Komisariatu. W Komisariacie pozwolono kochankom porozmawiać miedzy sobą w asyście milicjanta podczas której to rozmowy kochanka przyznała się Miłoszowi, że ją zmuszono sznurem do ujawnienia miejsca jego pobytu. W czasie śledztwa Miłosz twierdził, że zabrane przedmioty są jego i kochanki własnością, jako też i częściowo jego rodziców. Kupił te przedmioty w różnych miejscowościach, a nawet i na ulicy od Niemców. Takim zeznaniom nikt mu wierzyc nie mógł.Wówczas za pośrednictwem Komendy Głównej Milicji zostały powiadomione osoby, które zostały okradzione w ostatnim czasie w Wilnie. Osoby okradzione zgłaszały się do naszego Komisariatu i tu wśród zabranych od Miłosza przedmiotów znajdowały także i skradzione im przedmioty. Futra były własnością rabinów żydowskich, które zostały im skradzione z bożnicy, podczas modłów. Niemal wszystkie przedmioty zostały rozpoznane i zabrane przez poszkodowanych, w myśl ich meldunków o kradzieży. Poszkodowani odbierając swoje przedmioty poznali okazywanego im Miłosza. Okazało się, ze Miłosz zachodził do ich mieszkań szukając rzekomo miejsca zamieszkania swojego brata lub proponując sprzedaż żywności, której brakowało w Wilnie. W trakcie tym, korzystając z nieuwagi mieszkańców ich okradał. Wykrycie zlikwidowanie afery złodziejskiej Miłosza i jego kochanki, wywołało niemal małą sensację w Wilnie. Otrzymałem wówczas podziękowanie od Głównej Komendy Milicji. Ponadto także gratulacje od Komisarzy i kolegów przodowników z innych Komisariatów. Niemało też było komentarzy nad nieprawnym sposobie wymuszenia zeznania od kochanki Miłosza oraz śmiechu nad uczynionym przez nią jeziorem na dywanie pana Komisarza. Podobnych kradzieży większych i mniejszych mógłbym naliczyć na kilkadziesiąt wypadków, jednak poprzestanę na ilości wyżej podanej. Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzMłodociana organizacja przestępcza.\nwtorek, 15 maja 2007 21:17\nIII. Od pewnego czasu w mieście poczęły szerzyć się drobne kradzieże. Po nocy znajdowano powybijane szyby w sklepach i pozabierane drobne przedmioty znajdujące się na wystawach. Po kinach także grasowali złodzieje w porze nocnej i zabierali stamtąd instrumenty muzyczne pozostawione przez muzyków grających w tych kinach. Modlącą się ludność pod Ostrą Bramą także okradano. Skarbonki w kościołach wypróżniano. Ponadto często do Komisariatu zgłaszali się rodzice informując, że ich synowie w wieku 12 do 18 lat uciekają z domu, zabierają pieniądze lub przedmioty o większej wartości i że tych dzieci nie mogą odnaleźć. Wówczas domyślałem się, że kradzieże te są dokonywane przez chłopców młodocianych rzezimieszków, nieuchwytnych i tak się okazało. Kiedy jednej nocy powracałem z kontroli obchodów milicyjnych na ulicy Antokolskiej, w VII Komisariacie przez ogród Cielętnik (skwer spacerowy) to spostrzegłem migające światełka w oknie zabitym deskami w pawilonie nieczynnym w porze zimowej. Pawilon ten służył w lecie jako cukiernia. Podkradłem się pod okno te i począłem przysłuchiwać się szmerom i cichym rozmowom dochodzącym z tego pawilonu. Po głosie poznałem, że tam znajdują się młodzi chłopcy. Wówczas udałem się do VII Komisariatu Milicji, po pomoc milicyjną. Po otrzymaniu czterech milicjantów, otoczyłem pawilon i począłem stukać w okno w którym świeciło się i wołałem by nam otworzono drzwi wejściowe. Światło zgasło i posłyszeliśmy kroki uciekających w innym kierunku tegoż pawilonu, a zarazem wyskakujących chłopców przez inne okno na zewnątrz, których natychmiast zatrzymano. Zatrzymani chłopcy zaprowadzili nas do swojego mieszkania, gdzie jeszcze było 2 chłopaków chorych. Razem zatrzymaliśmy 7. Byli to chłopcy w wieku od 12 lat do 18. W piwnicy w której przebywali chłopcy, znajdowały się ławki, taborety, mały stolik oraz żelazny piecyk i kuchenne przedmioty do gotowania jedzenia, poza tym dużo słomy do spania. Było tam ciepło. Świadczyło to, że chłopcy tam przebywali przez cały czas, i tak było według zeznań tych chłopców. Wszystkich chłopców zabrałem do swego Komisariatu i osadziłem w areszcie, do czasu rozpatrzenia sprawy ich zamieszkania w pawilonie. VII Komisariat Milicji zgłosił protest, że ja zabrałem nieprawnie z terenu ich Komisariatu tych młodzieńców i że winni być przekazani do tego Komisariatu. Jednak Komenda Główna powierzyła naszemu Komisariatowi przeprowadzenie dochodzenia.Podczas badania pojedynczo tak i zbiorowo tych chłopców okazało się, że oni przebywali w pawilonie kilka miesięcy, gdzie mieli swoją siedzibę dzienną i nocną. Byli oni zorganizowani i podlegali ułożonym przepisom. Był ich przełożonym 18 letni chłopak ze skośnymi ruchliwymi oczyma o wyglądzie ponurym i żwawych ruchach. Do stawianych temu chłopakowi zrzutów jego winy, tak i całemu zespołowi chłopców, kategorycznie on nie przyznawał się. Jednak przez krzyżowe pytania poszczególnych chłopców zostało ujawnione, że oni dokonywali kradzieży w mieście, jakie miały miejsce. Zakradali się do kin po seansach i tam kradli co im wpadło w ręce, między innymi i instrumenty muzyczne. Także wybijali w sklepach szyby wystawowe i zabierali stamtąd droższe przedmioty. Przed Ostrą Brama okradali modlących się, wyciągając z torebek pieniądze, rękawiczki itp. Chłopcy nowicjusze wstępujący do tej grupy, zmuszeni byli wpłacać wpisowy okup, dlatego kradli od swoich rodziców pieniądze na ten okup. Skradzione przedmioty obowiązani byli składać swemu przełożonemu, po sprawdzeniu sumy, którą osiągnięto dzielone były proporcjonalnie między wszystkich. W wypadkach osiągnięcia większej sumy 20% było kładzione na fundusz zapasowy. Z tego tytułu u przełożonego znaleziono srebrem 80 rubli. U niektórych chłopców znaleziono pieniądze, które pochodziły jako skradzione od rodziców. U jednego chłopca znaleziono 60 rubli srebrem. Wezwana do Komisariatu jego matka oświadczyła, że ten chłopak skradł u niej 100 rubli srebrem i uciekł z domu przed dwoma miesiącami temu. Chłopcy z ogólnej kasy żywili się i otrzymywali jeszcze na cukierki i kino. Życie prowadzili wesoło i bez trosk żadnych. Początkowo wszystkich chłopców w Komisariacie trzymano w jednym pokoju, więc milicjanci słyszeli niejednokrotnie jak przełożony chłopak rugał ich i nazywał tchórzami z powodu tego, że oni przyznają się do popełnionych przestępstw, będąc w jego organizacji. Ponadto zmuszał ich do milczenia i nie przyznawania się do popełnionych czynów. Kiedy go zapytano po co on grozi chłopcom i zabrania składać prawdziwe zeznania, to stanowczo zaprzeczał temu jako nieprawdzie. Nawet zaprzeczał podczas naocznych stawek. Wówczas go osadzono w oddzielnym areszcie. Okazało się, że był on synem szewca niedaleko mieszkającego naszego Komisariatu. Ojciec chciał go zabrać do domu, ale on nie zgodził się. Ponadto na jego przestępczy charakter i jego działalność czynioną z premedytacją winniśmy byli przekazać naszej władzy do dyspozycji, ale do tego nie doszło bo kiedy milicjant wyprowadził go do klozetu na podwórzu, to on przesadził ścianę klozetu 2 metrowej wysokości w kierunku ogrodu i uciekł. Pozostałych 4 chłopców oddano rodzicom, dwojga z braku rodziców oddano do Przytułku Serca Jezusowego. Tak tedy zlikwidowano młodocianą przestępczą organizację. Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzŚwińska sprawa.\nponiedziałek, 14 maja 2007 21:31\nII. W dzień zimowy przybyła kobieta do Komisariatu i zameldowała, że sąsiad skradł u nich świniaka wagą do 80 kg. i że ona już u niego tego świniaka szukała bez rezultatu, a sąsiedzi twierdzą, że widzieli jak ten sąsiad zwabił świniaka do swojego mieszkania. Wówczas udałem się z milicjantem na miejsce kradzieży. Podejrzany staruszek o wyglądzie miłym i przyjemnym, zaklinał się na wszystkie świętości, że on nie widział tego świniaka i jego do swego mieszkania nie zaganiał. Staruszek sam jeden mieszkał w tym mieszkaniu. W mieszkaniu tym świniaka nie było ani też jakiegokolwiek śladu po nim. W sąsiednich zabudowaniach także go nie odnaleziono. Kiedy usiłowaliśmy bez rezultatu odejść od wykrycia kradzieży kobieta poszkodowana poczęła lamentować w sposób przeraźliwy i narzeka na niedołęstwo milicji, przy tym padła na kolana przede mną usiłując całować ręce i prosić bym ja jeszcze szukał u podejrzanego świniaka. Wówczas wróciłem do staruszka i zacząłem go namawiać by przyznał się gdzie schował zwabionego świniaka. Staruszek także padł przede mną na kolana i nadal zaklinał się, mówiąc, że on jest stary i bezsilny by mógł coś zrobić temu wieprzakowi. Z wyglądu można było wierzyć temu staruszkowi w jego niewinność, ale kazałem milicjantowi jeszcze raz przeszukać mieszkanie, szczególnie na piecu piekarskim będącym w tym mieszkaniu. Milicjant nazwiskiem Lisowski kiedy wlazł na piec to poczuł zapach spalenizny, ale oprócz liści z drzewa na piecu więcej nic nie było. Tedy ja podstawiłem taboret i zajrzałem na piec i spostrzegłem, że piec jest pobudowany od ściany od 10 do 15 centymetrów dalej. Poleciłem milicjantowi by zobaczył w wolnej przestrzeni między piecem a ścianą. Milicjant wówczas począł odgarniać liście z tej przestrzeni na głębokości do pół metra, gdzie natrafił na coś miękkiego, przy czym poczuł woń spalenizny mocniejszą sierści świńskiej. Wszedłem tedy osobiście na piec i zanurzyłem rękę w tym miejscu. Po dokładnym zmacaniu poznałem, że tam znajduje się wieprzak. Wówczas posłałem jeszcze jednego milicianta do pomocy Lisowskiemu do wyciagnięcia nieżywego wieprzaka, który był do połowy osmalony na ogniu. Po zdjęciu z pieca tego wieprzaka, poszkodowana kobieta rzuciła się na niego i poczęła lamentować i obejmować mówiąc mój ty dzidaczku, karmiłam i myłam ciebie, a ten gałgan złodziej zabił ciebie i nie pozwolił wykarmić na Boże Narodzenie, a teraz ty jesteś martwym chudziakiem. Niedaleko od wieprzka stanął na kolana także staruszek i począł płakać i narzekać, że go diabeł skusił do zabicia tego wieprzaka, także głód go do tego kusił. Patrząc na poszkodowaną kobietę i na straszaka winnego, więcej mi było żal staruszka od kobiety poszkodowanej. Jak opowiedział staruszek, to on wieprzaka zwabił do mieszkania i go zakłuł szydłem, po czym począł smalić na płycie, ale kiedy posłyszał poszukiwanie tego wieprzaka przez kobietę wówczas z nadludzkim wysiłkiem wciągnął go na piec i zapchał miedzy ścianą a piecem przykrywając liścmi. Należy się nadmieni, że na wiek staruszka był to wysiłek bardzo duży. Zarządziłem zabrać świniaka i staruszka do Komisariatu do spisania protokołu. Świniaka tego wieziono na saneczkach, za którym szła kobieta poszkodowana i w dalszym ciągu lamentowała po tym wieprzaku jak po zmarłym dziecku. Po spisaniu protokołu wieprzaka oddani poszkodowanej, staruszka odesłaliśmy do dyspozycji Głównej Komendy Milicji Obywatelskiej z wnioskiem o uniewinnienie lub wymierzenie lekkiej kary ze względu na jego wiek i głód jaki znosił. Wniosek został uwzględniony i staruszek zwolniony, tym bardziej, że on nie był karany i sąsiedzi świadczyli o nim jak najlepiej.Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzTragiczny los jeńców rosyjskich i służba w Milicji Obywatelskiej miasta Wilna.\npiątek, 11 maja 2007 22:32\nJeńców wojennych Rosjan w Wilnie i Nowej Wilejce, gdzie byli przetrzymywani w budynkach nieopalonych, zimową porą, z głodu i z mrozu umierało dziennie po kilkaset osób. Zmarli byli wywożeni na wozach, przyciśnięci drągiem jak snopki zboża do jam zbiorowych na polu i tam ich zakopywano, jak bydło padłe. Jak zapowiadano przez dozorców baraków, to zimie w 1917 roku umarło w Nowej Wilejce do 7 tysięcy jeńców Rosjan. Jeńców tych, którzy jeszcze chodzi mogli można było widzie na ulicach miasta Wilna, pod strażą pędzonych na roboty. Szli oni bardzo powoli. Wyglądali jak kościotrupy – mizerni do tego stopnia byli, że tylko na nich skóra wisiała jak na patykach. Słabszych koledzy prowadzili pod ręce, nierzadko upadali i umierali na miejscu. Jeżeli ktoś z przechodzących zlitował się i jeńcom podał coś z żywności do zjedzenia lub papierosa, wówczas eskortujący żołnierze bili kolbami karabinów ofiarodawcę i jeńca przyjmującego. Racje żywnościowe dla wojska niemieckiego były wydawane także skąpe, więc żołnierze niemieccy dokupowali sobie żywność. Ponadto kupowali żywność w bardzo małej ilości i takową w paczkach wysyłali swojej rodzinie do Niemiec. Paczki zawierały po parę jaj, kilka kartofli i garści grochu itp. Większych paczek nie przyjmowano.Głód taki panował na wszystkich obszarach okupowanych przez Niemców, szczególne nasilenie miał w pasach przyfrontowych, gdzie gospodarze działaniami wojennymi byli całkowicie zniszczeni. Żywności w skąpych racjach nie wystarczało do wyżycia. Chleb tam jedzono wypieczony z wrzosu i kory drzewa. W lecie odżywiano się grzybami, jagodami i różnymi korzeniami.Czynności Obywatelskiej Milicji pierwotnie były dla mnie bardzo przyjemne, przeto je wykonywałem z chęcią. Komisariat miał obsadę: Komisarza, Zastępcę Komisarza, sekretarza i jego zastępcę, czterech lub pięciu przodowników i do 35 – 40 milicjantów. Każdy przodownik miał swój rejon nad którym czuwał nad porządkiem i spokojem dla jego mieszkańców oraz stanem sanitarnym. Do pomocy miał przydzielonych starszych milicjantów, zwanych dzielnicowymi. Milicjanci mieli służbę obchodową i dyżury w Komisariacie jako rezerwa. Obchody odbywały się po dwóch razem, według wyznaczonego marszrutu, podczas którego byli kontrolowani przez przodowników. Każdy przewodnik miał na dobę 8 godzin służby i kolejnie dyżurowali w Komisariacie. Ponadto w innych godzinach służby jego obowiązkiem było czuwanie nad swoim rewirem w mieście i kontroli obchodów milicjantów. Jedną kontrolę w miesiącu winien był dokonać w innym Komisariacie. Takie kontrole odbywały się wzajemnie między Komisariatami.Ludność cywilna miała prawo chodzi tylko do godziny dziesiątej wieczór. Od godziny 10 wieczór do godziny 6 rano były godziny zakazane tzw . policyjne. Za przekroczenie tego przepisu winni byli surowo karani aresztem i grzywną. Dla większego bezpieczeństwa, przed czwartym domem dyżurował dozorca w porze nocnej. Czas tych dyżurów był umieszczany na tablicy przymocowanej do bramy. Rozkład tych dyżurów ja opracowywałem w swoim Komisariacie. Były one praktyczne i dobre, czego koledzy winnych Komisariatach nie potrafili opracować. Wobec czego mnie wydelegowano do wszystkich Komisariatów do opracowania tych dyżurów nocnych. W czasie tych czynności zapoznałem w tych Komisariatach personel pracujący, łącznie z komisarzami i podkomisarzami, z którymi nawiązałem przyjacielskie stosunki. Jak już wspominałem, że w mieście panował głód, więc z tego powodu szerzyły się kradzieże i rabunki. Miałem dużą chęć do wykrywania tych kradzieży i pewien spryt do tego, przeto opiszę kilka takich kradzieży wykrytych przeze mnie.I. Do Komisariatu pewnego sobotniego wieczora wpadła zapłakana Żydówka z lamentem, że jej ukradziono, kiedy ona była w bożnicy na modlitwie. Skradziono i wyniesiono jej ubranie, bieliznę i cenniejsze przedmioty z szafy i kredensu. Natychmiast udałem się z dwoma milicjantami na miejsce kradzieży tj. przy ul. Subocz. Było to w porze jesiennej, kiedy wieczory były ciemne. Ulica Subocz nie była oświetlona. Poszkodowana nie mogła wskazać osób podejrzanych o kradzież. Trzeba było tedy rozpocząć poszukiwanie złodziei. Od mieszkańców sąsiednich domów dowiedziałem się, że od pewnego czasu nieznani osobnicy często kręcą się w tej okolicy przesiadują w pobliskiej piwiarni. Wówczas udałem się do tej piwiarni i tam od właściciela dowiedziałem się, że owi osobnicy tego wieczora proponowali mu kupno od nich ubrania, bielizny i innych przedmiotów, których on nie kupił. Osobnicy po zakupieniu większej ilości piwa wyszli z piwiarni. Znajdujący się goście w piwiarni wskazali dom w którym owi osobnicy często przebywają. Było już pewnym, że owi osobnicy dokonali kradzieży. Trzeba było tylko ich ująć. Wówczas jeszcze zabrałem z obchodu dwóch milicjantów i dom z podejrzanymi osobnikami otoczyłem. Kiedy weszliśmy na podwórze, to w jednym oknie na piętrze paliło się światło, lecz prędko zostało zgaszone. Pod tym oknem postawiłem jednego milicjanta. Drugiego milicjanta postawiłem na ulicy do obserwowania domu, a sam z dwoma udałem się w towarzystwie dozorcy z żelaznym łomem, na piętro pod mieszkanie w którym przebywali złodzieje. Na nasze pukanie nikt nie odpowiadał, natomiast słychać było szmery i poruszanie się osób. Kiedy poczęliśmy grozić, że drzwi wysadzimy i łomem walic w drzwi, wówczas jakaś kobieta przez uchylone okno z tego mieszkania poczęła wołać, że ona pokaże, gdzie mieszkają złodzieje, którzy dokonali kradzieży że oni mieszkają na ulicy Majowej. Propozycja ta nas utwierdziła, że złodzieje znajdują się w tym mieszkaniu, a jest to tylko manewr aby nas oddalić od tego mieszkania. Na szczęście nasze przechodził ulicą patrol wojskowej Policji niemieckiej uzbrojony w karabiny z bagnetami, którego poprosiliśmy o pomoc. Wówczas wspólnie poczęliśmy drzwi wyważać, które po niejakim czasie nam kobieta otworzyła. W mieszkaniu był stół zastawiony butelkami po piwie i wódce i rożnymi zakąskami. Różne graty porozrzucane po mieszkaniu. Pod łóżkami znaleźliśmy dwóch osobników, którzy poczęli nam grozić pobiciem nas, za napastowanie ich niewinnych. Trzeciego osobnika wyciągnęliśmy z szafy. Wszyscy trzej zachowywali się groźnie i usiłowali przedostać się w kierunku drzwi, wówczas żołnierze przystawili im do piersi karabiny z bagnetami i nakazali stać spokojnie, co nam ułatwiło dokona u nich rewizji, która przyniosła kilka wytrychów złodziejskich i noży zbójeckich. Dowody te nam służyły, że mamy do czynienia z bandą złodziejską. Po dokonaniu całkowitej rewizji mieszkania, zostały znalezione rzeczy skradzione u Żydówki pościel, bielizna, ubranie i inne drobne przedmioty. Przedmioty te Żydówka poznała jako jej własność. Bandę złodziejska zabraliśmy do Komisariatu, którą prowadziliśmy pod bagnetami żołnierzy. Odnalezione przedmioty zabraliśmy także do Komisariatu, które po spisaniu protokołu zostały oddane właścicielce. Osobnicy bandy jak po drodze tak i w Komisariacie zachowywali się złowrogo i groźnie, wykrzykując, że oni nie z takiej opresji uciekli i że teraz tym bardziej uciekną. Po spisaniu protokołu i zbadaniu ich dowodów okazało się, że ci osobnicy przyjechali z Dynaburga do Wilna na występy złodziejskie. Po czym ich okutych w kajdanki odstawiono do Głównej Komendy Milicji Obywatelskiej. Główna Komenda tak lekceważąco dozorowała złodziei, że oni na trzeci dzień poprosili się do klozetu i po udaniu się do takowego, wyskoczyli z niego na sąsiedni ogród i uciekli, dotrzymując swojego przyrzeczenia. Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzStraszna okupacja niemiecka ludności cywilnej wileńszcyzny.\nczwartek, 10 maja 2007 22:28\nNaród żydowski zamieszkały na wileńszczyźnie stanął po stronie niemieckiej. Ujawnił swoją ogromną radość do Niemców, gdy ci wkroczyli do Wilna, to cieszyli się, że pozbyli się wrogów swoich Rosjan, którzy Żydom nie dawali żadnych praw, a także nie w puszczali na teren Rosji po za linię czerty osiadłości. Po zajęciu Wileńszczyzny Żydzi całkowicie oddali się na usługi Niemcom. Wszystkie życzenia niemieckie pełnili chętnie. To też nic dziwnego, że pozyskali zaufanie u Niemców. Poczęli tedy jawnie i tajnie prowadzić transakcje handlowe między sobą itp. Żydzi pootwierali domy schadzek jawne, do których wojsko niemieckie pod dowództwem całymi kompaniami uczęszczało. Jeden taki dom otworzyli niedaleko Ostrej Bramy w byłym hotelu Rzymskim. Niemcy powołali Milicję obyczajową, składającą się przeważnie z Żydów, obowiązkiem której było czuwanie nad prostytutkami, by takowe poddawały się kontroli lekarskiej, która winna odbywa się dwa razy w tygodniu. Milicja obyczajowa, łącznie z Policja niemiecką zatrzymywały wszystkie kobiety, które rozmawiały lub spacerowały z żołnierzami niemieckimi na ulicach, po czym były przetrzymywane na Milicji obyczajowej, gdzie były poddawane kontroli lekarskiej i im były wydawane książeczki żółte, na mocy których miały prawo uprawiać nierząd pod kontrolą lekarską i kontrolą Milicji obyczajowej. Jeżeli były zatrzymywane mężatki, to takowe musiały udowodnić, że są mężatkami i że są na utrzymaniu mężów, co stwierdzali mężowie, po czym były wypuszczane. W szpitalach wenerycznych były dziewczęta przetrzymywane pod surową obserwacją. Dostęp do tych szpitali był izolowany kolczastymi drutami. W czasie późniejszym, kiedy chorej dziewczyny nie można było wyleczyć w przeciągu sześciu miesięcy, to taką truto. Wówczas dziewczęta niektóre przez okno wyskakiwały na ulicę, by tą drogą uciec ze szpitala, przeważnie w tych wypadkach kaleczyły się poważnie lub całkowicie zabijały się. By zapobiec tym wypadkom Niemcy okna całkowicie zamurowali.Przed wkroczeniem Niemców do Wilna my na składzie papierowym posiadaliśmy towaru do 80 000 rubli. Żydzi natychmiast poczęli względem nas ujemnie działać. Niemców na ciężarowych autach skierowali pod nasz skład i wykrzykiwali to tu, palcami pokazując na drzwi naszego składu. Wówczas Niemcy zarekwirowali nam różnego towaru na pięciu autach na sumę do 40 000 rubli. By ratować się od dalszej rekwizycji, my dobrowolnie sprzedaliśmy Żydom po cenie tańszej towaru na sumę do 20 000 rubli. Pozostały towar podzieliliśmy między sobą i takowy schowaliśmy u sąsiadów, a uczyniliśmy to i dla tego, że po zajęciu Wilna przez Niemców prowincjonalna klientela całkowicie odpadła, a klientela wileńska taka była nikła, że nie opłacało się handlu prowadzić. Żydzi ogromnie byli zadowoleni, że my zamknęliśmy swój handel, a tym bardziej, że Niemcy nam zabrali tyle towaru i za towar nie zapłacono ani grosza złamanego.Ja będąc w Milicji Obywatelskiej, pobierałem miesięcznie po 50 rubli. Brakujące sumy do życia pokrywałem z sum posiadanych z zapasów z handlu.Milicja nie posiadała broni. Milicjanci posiadali pałki drewniane na pakach, a my przodownicy i komisarze nawet pałek nie posiadaliśmy. Wówczas z gołymi rękoma czyniliśmy wyprawy przeciwko złodziejom i różnym opryszkom. Kradzieże z włamaniem poczęły się mnożyć, bowiem masa ludności była bez zarobków i środków do życia, więc usiłowali zdobywać środki do życia kradzieżą i różnymi drogami nielegalnymi. Złapanych przestępców Niemcy karali surowo więzieniem lub zabierali na roboty pozycyjne. Stan taki jeszcze bardziej pogarszał pozostałe rodziny. Mieszkańcy miasta Wilna mimo surowego zakazu, chodzili na odległe wsie, szczególnie w stronę Kowna i tam nabywali artykuły żywnościowe za pieniądze lub wymieniali na odzież. Podróż taka niejednokrotnie kończyła się katastroficznie. Osoby takie często były łapane i zatrzymywane przez patrole niemieckie i osadzone za karę w wiezieniu na dłuższy czas, małe dzieci pozostawione w domu umierały z głodu. Nieludzie postępowanie Niemców do ludności okupowanej jak w Wilnie tak i na prowincji wywoływały ogromne oburzenie ludności do władz niemieckich, ale te oburzenie było bezsilne. Milicja pierwotnie składała się z Polaków. Pracownicy jej byli nieprzychylnie ustosunkowani do wojska niemieckiego i władz administracyjnych. W czasie późniejszym kiedy Niemcy zezwolili Żydom być w milicji i przyjęli kilku na stanowisko przodowników, jako szpicli. Wówczas my Polacy zmuszeni byliśmy zachować naszą nieprzychylność wobec Niemców w tajemnicy. Od wykonywania dawanych nam jako Obywatelskiej Milicji zleceń o charakterze militarno – wojskowym mu opierając się na prawie międzynarodowym odmawialiśmy. Dalej, wobec masowej ucieczki ludności pracującej, a zabranej przymusowo na roboty przyfrontowe, zmuszano nas do łapania tych uciekinierów i dostarczania Niemcom. Czynności tej my nie tyko nie wykonywaliśmy, lecz odwrotnie tych uciekinierów ostrzegaliśmy o zapowiedzianej łapance by się ukrywali. Skutkiem czego łapanki nie dawały żadnego rezultatu. Wszelkie inne dawane nam zlecenia przez władze niemieckie, były lekceważone lub całkowicie nie wykonywane. Wobec wytworzonej takiej wojny miedzy Milicją Obywatelską a władzami niemieckimi Naczelne Dowództwo Frontu Wschodniego, swoim rozporządzeniem, na mocy przepisów wojennych, przemianowało naszą Milicję Obywatelska na Milic – Policaj i podporządkowało nas pod Komendę Policji Wojskowej. By uniknąć od wykonywania czynności uciążliwych dla ludności okupowanych terenów w prowadzeniu wojny na korzyść Niemców my wszyscy pracownicy Milicji na czele z Główną Komendą zgłosiliśmy zbiorowe podanie o dymisję. Wówczas Główna Komenda Wojsk Niemieckich postawiła nam ultimatum, byśmy niezwłocznie wycofali podania o dymisję i nadal pełnili swoje obowiązki wchodzące w zakres Milic - Policaj. W ostateczności zagrozili nam wiezieniem do 6 lat, łacznie z karą pieniężną do 10 tysięcy marek od osoby. Ultimatum to oparli na mocy rozporządzenia Naczelnego Dowództwa Frontu Wschodniego, opiewającego, że wszelkie zarządzenia władz Niemieckich winny być wykonywane przez ludność okupowaną pod groźbą odpowiedzialności sześciu lat więzienia i 10 tysięcy marek kary. Oczywiście, że wobec postanowionego tak groźnego ultimatum podanie o dymisję wycofaliśmy i zostaliśmy podporządkowani Głównej Komendzie Policji Wojskowej Niemieckiej, która już wydawała nam zarządzenia za pośrednictwem naszej Głównej Komendy. Ponadto my już winni byliśmy salutować oficerom wojskowym i starszym funkcjonariuszom policji wojskowej. Od tego salutowania my przeważnie uchylaliśmy się. Udawaliśmy, że nie widzimy przechodzących obok nas oficerów lub policjantów starszych. Na tle tym nieustannie powstawały zatargi i my byliśmy przeważnie karani upomnieniem i grzywna pieniężną. Ja podobnych grzechów miałem dużo. Milicja niemiecka wtedy już często nas używała do pomocy w wykonywaniu swoich czynności. Czynności te jak już wyżej wspomniałem wykonywaliśmy opieszale i niedokładnie. Zawsze staraliśmy się iść na korzyść mieszkańcom miasta Wilna. Na przykład Policja nam przysłała rozkaz obsadzenia wylotów poszczególnych ulic i z tych ulic, po obsadzeniu nikogo nie wypuszczać, bowiem na tych ulicach mają się odbyć łapanki uciekinierów z pracy przyfrontowej. My wówczas przed obsadzeniem ulic dawaliśmy znać uciekinierom i poszukiwanym by uciekali z domów z tych ulic. Na skutek tej działalności obławy nie dawały żadnego rezultatu. Wobec czego Niemcy zaprzestali posługiwać się nami w tej czynności.W 1916 roku, kiedy to całkowicie wyczerpały się artykuły żywnościowe u mieszkańców Wilna, wówczas zmuszeni byli odżywiać się tylko tym co dawali Niemcy na kartki. Wydawane było ćwierć funta chleba, pół litra zupy o małej wartości odżywczej. Chleb był wypiekany z buraków, brukwi, łubinu i otręby z dodatkiem 10 % maki razowej do wzmocnienia ciasta. Ciasto to wkładane do pieca rozpełzało się na łopacie na placki, które przy wybieraniu z pieca rozpadały się na kawałki. Chleb ten był bardzo gorzki i szkodliwy dla zdrowia, szczególnie dla dzieci, które po spożyciu umierały. Zupy gotowane wydawane były z artykułów przeważnie zgniłych, jak kartofli, kapusty i brukwi itp. zaprawione otrębami lub mąka z łubinu. By otrzymać chleb i zupę trzeba było stać w kolejce pół dnia, a czasami całą dobę. W ogonkach tych ludność stojąca z głodu opuchnięta i ze słabości upadała i umierała. Na ulicy ludzie leżeli z głodu na chodnikach przez których Niemcy przechodząc nogami spychali leżących z chodników by sobie utorować wolne miejsce do przejścia. Widoki takie oburzały ludność, lecz bez żadnej interwencji. Jeżeli koś odważył się zwrócić uwagę Niemcowi na nieludzkie jego postępowanie wówczas przeważnie został obity szpicrutą i zwymyślany od słów ”doner – weter polnisz-szwajn”. W mieście były wybite i zjedzone koty, psy, gołębie itp.Mieszkańcy wiosek, folwarków i majątków leżących dookoła Wilna, jako rolnicy byli zobowiązani dostarczyć Niemcom kontyngent w całości wyprodukowanego w swoim gospodarstwie. W zamian otrzymywali kartki żywnościowe. Przeto na wsi także brakowało artykułów żywnościowych. Skutkiem czego powstały masowe kradzieże. Głodni wykradali z obór krowy i trzodę chlewną za pomocą rozebrania ściany w nocy lub innego sposobu. By uratować ten inwentarz żywy, gospodarze poczęli trzymać go w mieszkaniach, razem ze sobą. Jednak i ten sposób był ujemny, bo nie można było już utrzymać liszniego prosiaka, kury itp. jako nie ujętych w spisie inwentarza i zmuszeni byli wykazywać się z całego posiadanego inwentarza. Gospodarze, którzy nie mogli dostarczyć nałożonego kontyngentu byli usuwani z roli, a Niemcy uprawiali sami tą rolę. Skutkiem czego wszystkie duże majątki były zabrane właścicielom przez Niemców do takowych pod własnym zarządem.W 1917 roku w Wilnie umierało dziennie z głodu od 50 do 100 osób. Każdego dnia ze wszystkich Komisariatów Milicji składane były meldunki do Głównej Komendy Milicji, które te meldunki przekazywała niemieckiej Komendzie. W ostateczności Niemcy zabronili składać takie meldunki pod surową odpowiedzialnością, tłumacząc, że nikt z głodu nie umarł, a umierają zwykłą śmiercią. Były wypadki, że w mieszkaniu nie opalonym, leżały trupy między żywymi po kilka dni. Żywi byli tak osłabieni, że nie mogli odsunąć się od zmarłego. Masa osób, którzy wyrwali się z Wilna na wieś w poszukiwaniu żywności z głodu i wyczerpania umierało na drodze, szczególnie porą zimową podczas większych mrozów. Trupy rozszarpywały wilki. W Wilnie podczas okupacji niemieckiej od 1915 do 1918 roku umarło z głodu do 30 tysięcy osób. . Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzI wojna światowa nadzieją Polaków na odzyskanie niepodległości.\nwtorek, 08 maja 2007 20:07\nZ chwilą wybuchu wojny naród Polski pokładał nadzieję na odzyskanie niepodległości lub otrzymanie praw autonomicznych, tym bardziej, że wojna wybuchła między naszymi wrogami, którzy swego czasu dokonali rozbioru Polski. Na terytorium austryjackim powstały Legiony pod dowództwem Komendanta Józefa Piłsudskiego. Legiony te wkroczyły do zaboru rosyjskiego 6 sierpnia 1914 roku. Hasłem Legionów było, że tylko orężem można wywalczy wolność Ojczyzny. Niestety nie cały naród Polski podzielał tą orientację, tym bardziej kiedy głównodowodzący armii rosyjskiej Nikołaj Nikołajewicz wydał Odezwę do narodu Polskiego, że celem rządu rosyjskiego jest zjednoczenie narodu Polskiego ze wszystkich zaborów pod berłem carów Rosji i nadania mu swobód autonomicznych. Odezwa ta pociągnęła za sobą poważną cześć narodu Polskiego, zamieszkałego w zabiorze rosyjskim, a tym bardziej, że tkwiły jeszcze w pamięci smutne czasy po przegranych walkach w powstaniach w 1831 i 1863 roku. Na czele orientacji odezwy Nikołaja Nikołajewicza stali liderzy stronnictw zachowawczych na czele z Romanem Dmowskim, który propagował z powodzeniem w narodzie Polskim, na terytorium zaboru rosyjskiego hasła autonomiczne, które znajdowały przychylność w starszym pokoleniu. Natomiast młodzież chętnie przekradała się do szeregów Legionowych by walczyć o wolność Ojczyzny.Polacy w zaborze niemieckim, oficjalnie początkowo, po wybuchu wojny nie wypowiadali się w swoich dążeniach politycznych ze względu na istniejący tam ucisk narodowości Polskiej. Wybuch wojny wywołał jednak w narodzie Polskim dążenie do odzyskania wolności i niepodległości Polski. Wierzono, że tylko dzięki wojnie będziemy mogli osiągnąć niepodległość całkowitą lub autonomiczną. Czasopisma niepodległościowe, wydawane w Krakowie i Lwowie docierały także i do Wilna. Dzięki tym czasopismom sporo młodzieży przekradało się przez front i wstępowało do Legionów będących pod dowództwem Komendanta Józefa Piłsudskiego, który cieszył się ogromną popularnością w większości narodu polskiego, a tym bardziej na ziemi wileńskiej jako syn tej ziemi. Podziel się\nkomentarze (5) | dodaj komentarzDo Wilna wkraczają wojska niemieckie.\nponiedziałek, 07 maja 2007 22:51\nKiedy Rosjanie opuścili Wilno, ze względu na okrążenie go przez Niemców, zezwolili Polakom na zorganizowanie Milicji Obywatelskiej. Do zorganizowania tej Milicji został upoważniony Józef Zawadzki, właściciel księgarni i drukarni polskich. Zawadzki powołał sobie do pomocy organizacyjnej Witolda Abramowicza i Bronis ława Krzyżanowskiego - adwokatów oraz szereg innych osób. Powołany Komitet wydał odezwę do mieszkańców miasta Wilna, wzywając do wstępowania w szeregi Milicji. Ja także wstąpiłem i zostałem mianowany przodownikiem. Po opuszczeniu Wilna bez boju przez Rosjan, a po zajęciu przez Niemców, Milicja objęła funkcję pełniona pierwotnie przez Policję rosyjską. Po utworzeniu się Głównego Zarządu Milicji powołano do czynności 9 komisariatów to jest tyle ile było za czasów Rosji. Ja dostałem się do Komisariatu 5-go w którym mieszkałem i pełniłem funkcję przodownika. Obowiązkiem Milicji było w myśl międzynarodowego prawa czuwanie nad bezpieczeństwem obywateli i porządkiem w mieście. Funkcje te Milicja poczęła pełnić po zorganizowaniu się Głównego Zarządu i 9 Komisariatów. Na czele Głównej Komendy Milicji stał Komendant i dwóch zastępców, sekretarz oraz szereg pracowników Komendy. Na czele Komisariatu stał komisarz, zastępca komisarza, sekretarz, pomocnik sekretarza i od 4 do 5 przodowników oraz milicjantów od 30 do 40. Po wejściu wojsk Niemieckich do Wilna, Dowódca Odcinka Frontu wileńskiego, wydał odezwę do mieszkańców Wilna w duchu bardzo przychylnym. Wilno w tej odezwie nazwał jako perłę w Koronie Polskiej. Dalej zapewniał polaków o przyjaźni narodu niemieckiego do narodu polskiego itp. Odezwę tą następnego dnia usunięto z murów miasta, a rozwieszono inną o treści także innej. Była ona już oziębła do polaków. Była urzędowa, wymagająca dla władz wojskowych i administracyjnych. Okazało się, że Dowódca Frontu wydał pierwsza odezwę bez porozumienia się co do treści z Rządem Niemieckim w Berlinie, który uznał tą odezwę za nieodpowiednią do swojej polityki, którą miał stosować na wileńszczyźnie i ternach wschodnich. W czasie późniejszym Niemcy byli nieprzychylni dla narodu Polskiego na terenach wschodnich, natomiast faworyzowali Litwinów, dowodem czego było powołanie 1917 roku Taryby Litewskiej, jako reprezentanta narodu Litewskiego.Niemcy po zajęciu Wilna, niezwłocznie wydali szereg różnego rodzaju odezw, między innymi: 1) złożenia posiadanej wszelkiej broni pod karą śmierci, 2) dostarczenie na cele urządzenia szpitali, przez każdego mieszkańca miasta: łóżek, pościli, poduszek, kołder itp. Ludność wówczas całymi dniami zmuszona była stać w kolejce z tymi przedmiotami, póki takowe nie zostały odebrane lub nie przyjęte z powodu złego gatunku i mało nadające się, 3) wszelkie zapasy żywności winny być przekazane, za wyjątkiem 10 kg., którą to ilość można było zatrzymać na swoje potrzeby, 4) handel żywnością został zakazany, jak również wywóz z miasta tak wwóz do miasta. Żywność po pewnym czasie poczęto wydawać na kartki. W prędkim czasie po zajęciu Wilna, łącznie z innymi guberniami, naród do 21 roku życia został powołany na przymusowe roboty, do kopania umocnień na froncie i wznoszenia różnych budynków oraz prac różnego rodzaju. Niemcy jednocześnie obiecali zapłatę za tą pracę powołanym, a rodzinom pozostałym w domu zasiłek w postaci artykułów żywnościowych. Tymczasem nie płacono robotnikom zabranym, ani też nie dawano zasiłku rodzinom, skutkiem czego robotnicy, masowo poczęli uciekać do domów z pracy by ratować się od zimna i głodu, bowiem ich trzymano w nie opalanych barakach lub w stodołach w okolicach przy frontowych. Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzPoczątek wojny i spotkanie z bratem Kazimierzem.\nponiedziałek, 07 maja 2007 10:58\nW mieście był ruch ogromny. Restauracje, cukiernie i inne zakłady spożywcze były przepełnione, przeważnie wojskowymi. Sklepy także były nabite wojskowymi którzy rzucali się pieniędzmi bez liku bowiem takowych posiadali całymi pakami. Interesy przedsiębiorstw handlowych były wyśmienite, gdyż towar sprzedawano z zarobkiem najmniej do 100 %, albo większym dochodzącym do 150 - 200%.Od chwili wybuchu wojny, sprzedaż napojów alkoholowych wstrzymano w całej Rosji, przeto takowe odbywały się nielegalnie. Ceny płacone były bardzo wysokie. Za butelkę wódki za którą płacono 1 rubla w tym czasie płacono od 20 do 40 rubli. Wojskowi z ceną nie rachowali się, byle tylko ją dostać. Pewnego dnia zjawił się nieoczekiwanie mój brat Kazimierz, jako żołnierz 8 pułku piechoty, ze swoim kolegą, synem kupca i fabrykanta Morozowa w Piotrogradzie, jako rezerwiści. Oboje byli ubrani jak oficerowie elegancko, tylko bez oznak. Kiedy pędzili najlepsza dorożka po ulicach nie tylko im salutowali zwykli żołnierze, lecz także oficerowie. Była wówczas u mnie radość ogromna. Żona znajdowała się z synkiem Kazikiem na wsi u swoich rodziców, przeto w domu było wolne miejsce i dawało to nam możność bawi się swobodnie.W owym czasie dookoła Wilna kopane były okopy obronne oraz czynione umocnienie frontu. Do prac tych władze spędziły ludność miasta Wilna oraz z prowincji innych guberni. Pewnego dnia wpadła do mnie kompania takich roboczych między którymi byli bracia cioteczni z Rakowszczyzny, Markiewiczowie, Dawidowscy i Kozłowscy. Wpadli oni na parę godzin nas odwiedzić. Mieli z sobą sporo samogonu i to dobrego, którym poczęstowali brata i jego kolegę Morozowa. Brat i kolega jego tak rozochocili się do wypicia i zabawy, że wypadli na miasto i przywieźli dwie butelki wódki wyborowej. Towarzyszący ludzie braciom z Rakowszczyzny odeszli spiesząc się na zborny punkt, braci zaś ja zatrzymałem u siebie. Wówczas ponownie rozpoczęła się zabawa na całego. Jak wspomniałem żony w domu nie było, przeto zgodziłem się na zaproszenie panien z którymi bawiono się i tańczono do białego dnia.Wojska niemieckie okrążały Wilno, zbliżyły się one do Wiłkomierza, leżącego o 60 km. od Wilna. Wówczas znajdujące się pułki rezerwowe w Wilnie, łącznie z 8 pułkiem piechoty finlandzkiej wysłano pod Wiłkomierz.W Wilnie było dużo szpitali przepełnionych rannymi żołnierzami. Do szpitali tych zwożono w dalszym ciągu nowych rannych na chłopskich podwodach. Ranni na tych wozach jęczeli, mdleli a nawet umierali. Widok był bardzo przerażający i okropny, powodujący żal i współczucie dla tych cierpiących żołnierzy. Tedy opanował mnie strach by podobny los nie spotkał mego brata Kazimierza. Wówczas postanowiłem, by nie dopuścić do wyjazdu brata z pułkiem z Wilna i postanowiłem użyć takiego środka obronnego jakiego użył mój szwagier Wilhelm Miesojed, brat żony. W 1914 roku będąc w szpitalu wojskowym w Wilnie, czynił poufnie zastrzyki dookoła kolana z oliwy. Od tych zastrzyków kolano obrzękło i doktorzy nie mogli ujawnić przyczyny tego spuchnięcia, twierdzili, że prawdopodobnie jest to zapalenie spójni kolana. Namówiłem wówczas brata do tej operacji. Zgodził się, więc dokonałem dookoła kolana kilka zastrzyków z oliwy. Kolano opuchło, z tym kolanem brat zgłosił się do swojej części pułku i zameldował, ze upadł i mocno kolano potłukł. Wówczas brata wycofano z pułku i skierowano do szpitala w Wilnie. W czasie późniejszym kiedy wszystkie szpitale zostały wywiezione z Wilna, brat został wysłany do szpitala do Piotrogrodu w który znajdował się dłuższy czas, dokonując przez okres zastrzyki dookoła kolana. Tak tedy ratował się od wysłania na front do 1917 roku. Dalej już takich zastrzyków czyni nie mógł, bowiem lekarze oświadczyli by zaniechał wywoływać chorobę kolana zastrzykami, gdyż poznali się na tej czynności, grożąc oddaniem go pod sąd za symulację choroby. Kiedy brat przestał czynić zastrzyki kolano doszło do stanu normalnego i brat został wysłany na tyły frontu austryjackiego, do kasyna oficerskiego i tam przebył do zakończenia wojny. W ten sposób uratowałem brat od walk frontowych, a może od kalectwa lub śmierci. Podziel się\nkomentarze (1) | dodaj komentarzZbliża się I wojna światowa.\nniedziela, 06 maja 2007 22:46\nW roku 1914 nasze przedsiębiorstwa, jak Biuro Komisowe tak i Skład Papieru, rozwijały się i prosperowały wyśmienicie. Biuro Komisowe zdobyło poważną ilość nowych klientów, przynosząc poważne zyski. Obroty w Składzie Papieru również zwiększały się i od tych obrotów mieliśmy coraz większe zyski. Omijaliśmy już firmy żydowskie niemal całkowicie, a towary nabywaliśmy z pierwszych źródeł zakupu. Mieliśmy towaru zawsze pod dostatkiem, co ułatwiało naszym klientom u nas zaopatrywać się we wszystkie towary pakowe i papierniczo pisemne, z czego byli zadowoleni.Mieliśmy do stu kooperatyw z kraju północnego, które u nas nabywały towar potrzebny. Uruchomiliśmy wyrób torebek własnych, które wykonywaliśmy na zmówienie z napisami firm zamawiających. Na torebkach tych mieliśmy zysk do 20%. Już z początkiem roku 1914 zmuszeni byliśmy wybrać świadectwo przemysłowe drugiej kategorii. Firma nasza już od tego czasu zaliczała się do drugiej kategorii Giełdy Kupieckiej. Dawało to nam prawo należenia do Związku Kupieckiego i do podejmowania operacji większych, bez opłacenia zezwoleń na takowe, co mogły tylko czynić tylko firmy I i II kategorii.Tak tedy kiedy wkraczaliśmy w rozwój naszej firmy, kiedy już wynagrodzenie wyznaczyliśmy sobie po sto rubli miesięcznie oraz pracownikom także zwiększyliśmy pobory, których było już siedmiu, na horyzoncie politycznym poczuły się gromadzić chmury, błyskawice i grzmoty zapowiadające wojnę.Po zamordowaniu następcy tronu austryjackiego księcia Ferdynanda w Sarajewie wojna stała się nieuniknioną do czego Niemcy dążyli pełna parą, czym w konsekwencji spowodowały wojnę. Przebiegu tej wojny nie będę opisywał, bowiem dobrze jest ona znana wszystkim. Jednak poszczególne fakty niektórych przeżyć tej wojny w miarę możności opiszę, a dotyczące naszego przedsiębiorstwa.Po wybuchu wojny w 1914 roku obroty w składzie papierowym poważnie zwiększały się z każdym dniem, natomiast stawały się większe kłopoty z nabywaniem towarów, szczególnie towarów sprowadzanych pierwotnie z Niemiec i zagranicznych z innych krajów. Towary te drożały w sposób karkołomny, aż całkowicie wyczerpały się w obiegu. W miarę posuwania się wojsk niemieckich w kierunku wschodnim i zbliżania się do Wilna, poczęły stacjonować sztaby wojskowe i różne formacje wojsk rosyjskich w Wilnie. Wilno stało się miastem obozowym. Zaopatrzenie miasta w żywność i inne niezbędne przedmioty stawało się z każdym dniem trudniejsze. Koleje były obciążone transportami wojskowymi, przeto nie przyjmowano żadnych ładunków kolejowych, nawet żywnościowych do Wilna. Na przywiezienie do Wilna niezbędnych artykułów zezwolenie wydawał specjalnie powołany komitet pod nazwą Komitet Zaopatrzenia Miasta (Znabrzenia Goroda) przy Miejskim Zarządzie.W Piotrogrodzie także już ładunków żadnych na kolej nie przyjmowano na zachód, także i do Wilna. Wobec czego my już nie mogliśmy otrzymywać od Kudrawcewa papieru i torebek. Wobec takiego stanu w Wilnie wyczerpały się w sprzedaży torebki i papier pakowy. Wówczas sklepy nie miały do czego pakować masła, wędlin, mąki, cukru itp. Papier i torebki podrożały do 50% i zapotrzebowanie na takowe było ogromne. Zdobyłem się wówczas na pomysł napisania zbiorowego podania od kupców chrześcijan do Komitetu Zaopatrzenia z prośba o wydanie zezwolenia naszej firmie na prawo załadowania dwóch wagonów towarów pakowych na stacji Piotrogród w kierunku na stację Wilno. Podanie umotywowałem tym, że papier i torebki są niezbędnie potrzebne do pakowania artykułów żywnościowych. Podanie to zostało uwzględnione i nam wydano zezwolenie. Po otrzymaniu tego zezwolenia niezwłocznie wyjechałem do Piotrogrodu i tam po załatwieniu transakcji zakupu torebek i papieru u Kondrawcewa, zostały te wagony wysłane na stację Wilno. Wagony te były w drodze trzy tygodnie, wówczas kiedy pierwotnie były 4 do 5 dni. Po otrzymaniu towaru w pierwszej kolejności zaopatrzyliśmy te firmy, które podpisały podanie do Komitetu. Cenę sprzedaży tego towaru podnieśliśmy do 50%. Żydzi chętnie nam płacili 100 % byle by im tylko sprzedać. Jednej tylko firmie Bogatuski sprzedaliśmy tego towaru większą ilość z wyższą cena o 50 %, bowiem u niego jeszcze zmuszeni byliśmy kupować papier pergaminowy do pakowania masła i innych tłuszczów. Powyższą drogą, otrzymaliśmy jeszcze zezwolenie na załadowanie tylko jednego wagonu, ze stacji Piotrogród do stacji Nowa – Wilejka, bowiem już na stację Wilno ładunków nie przyjmowano. W miarę zbliżania się frontu bojowego do Wilna, szczególnie po upadku fortecy Grodno, łącznie z miastem, Wilno stawało się miastem obozowym. Wojsko różnych formacji nie tylko zatłoczyło miasto, lecz także biwakowało dookoła miasta, na polach namiotowych i pod gołym niebem.Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzO Żydach.\npiątek, 04 maja 2007 20:23\nPodobne wypadków mieliśmy jeszcze kilka, jak w Połocku w Dwińsku, gdzie firma żydowska „Glazgor” przegrała z nami sprawę w trzech instancjach sądowych. Sumy wysądzonej nie zdołaliśmy otrzymać z powodu zajęcia Wilna przez Niemców w 1915 roku. Z firmą Tawszunski i S-ka w Wilnie prowadziliśmy od kilku lat operacje handlowe ku ogólnemu zadowoleniu. Z operacji Tawszunski wywiązywał się solidnie i uczciwie. Uważaliśmy go za solidnego i uczciwego żyda. Jednak i on usiłował nas nabrać, kiedy przekonał się, że z nami nie będzie mógł prowadzić handlu z powodu wojny i zajęcia Wilna przez Niemców. Po zajęciu Częstochowy przez Niemców, stamtąd już szpagatu nie mogliśmy otrzymywać, wobec czego kupowaliśmy szpagat firmy Pernowskij w guberni Pskowskiej za pośrednictwem Tawszunskiego jako przedstawiciela tej fabryki. Przed wkroczeniem Niemców do Wilna Tawszunski miał nasze zamówienie na poważną sumę, pierwotnej ceny na 300 rubli. Szpagat jak i inne towary drożały z każdym dniem. Szpagatu tego Tawszunski nam nie przysyłał, tłumacząc się, że fabryka z wysyłką zwleka. Przeto my bezpośrednio zwróciliśmy się do fabryki z prośbą o rychłe wysłanie nam tego szpagatu. Jakie nasze było zdziwienie, kiedy fabryka nas powiadomiła pisemnie, że szpagat ten został nam wysłany dwa tygodnie temu. Jednocześnie nas powiadomiła, że zamówienia na szpagat przyjmować nie będzie, gdyż kolej nie przyjmuje do przewozu żadnych ładunków, z powodu przybliżania się frontu wojny. Wobec tego że cena na szpagat poniosła się do 50 % od chwili naszego zamówienia, a także że fabryka dalszych zamówień nie przyjmowała, przeto Tawszunski nasz szpagat zabrał do siebie i w dalszym ciągu tłumaczył się, że fabryka go nie wysyła. Wówczas okazaliśmy pismo fabryki o wysłaniu naszego szpagatu. Tawszunski tłumaczył się, że on o tym nic nie wiedział i że jego pracownicy przez pomyłkę ten szpagat doręczyli innej firmie. Wobec tego, że Towszynski innego szpagatu nam dostarczyć nie mógł zażądaliśmy od niego by nam zwrócił sumę zarobku na tym szpagacie, który zabrał dla siebie. Tawszunski kategorycznie odmówił. Wobec czego my obliczyliśmy stratę naszego zarobku na tym szpagacie do 275 rubli i zażądaliśmy pisemnie od Tawszunskiego wpłaty tej sumy dla nas. Tawszunski ponownie odmówił. Wobec czego potrąciliśmy tą sumę z weksla mu nieopłaconego na sumę trzystu rubli z powodu moratorium istniejącego z powodu wojny. Resztę 25 rubli mu doręczyliśmy. Tawszunski ze złości o mało czego nie oszalał, wygrażał nam różnymi zastraszeniami i groźbami. Z większymi firmami żydowskimi odnosiłem całkowite zwycięstwa w zatargach z nimi, a jednak z małym sklepikiem żydowskim w Wilnie na ulicy Niemieckiej zostałem nabrany przez właściciela tego sklepiku. Sklepikarz ten zamówił u nas toporów nie wielką ilość. Po wysłaniu mu tych toporów nie chciał ich wykupić, tłumacząc się, że topory są złe, i że on może ich wykupić jeżeli my mu uczynimy zniżkę w cenie do 75 %. Wówczas zmuszony byłem mu doręczyć dokumenty kolejowe przez Rejenta, z zastrzeżeniem skierowania sprawy do Sądu, jeżeli toporów nie wykupi. Po czem po kilku dniach zaszedłem do niego i zapytałem czy topory wykupił. Oświadczył lekceważąco i ironicznie, że toporów nie wykupił i nie wykupi, pomimo otrzymania od Rejenta frachtu kolejowego, póki ja mu nie dam 10 rubli ustępstw. Ja myśląc sobie, że nie warto z nim sądzić się o małe zamówienie zgodziłem się mu te 10 rubli dać, a tym bardziej, że na tym zamówieniu miałem zarobku do 10 rubli. Po wręczeniu mu 10 rubli poprosiłem go, by wystawił mi pokwitowanie z odbioru tej sumy i zobowiązał się niezwłocznie topory wykupić. Żydek ironicznie oświadczył, że on tego nie uczyni, bowiem topory są już wykupione, w dowód czego pokazał fracht kolejowy. Ja ze złości o mało co go nie kropnąłem po twarzy za jego chytry postępek. Żydek po otrzymaniu frachtu kolejowego od Rejenta przestraszył się i topory wykupił, o czym przede mną zataił, póki mu nie dałem 10 rubli. Był to oszust sprytny, co nie przeszkadzało mu mówić, ze jest solidnym kupcem. Trzasnąłem drzwiami wychodząc z jego sklepu, nabranym jako osioł.Jednocześnie pozwolę nadmienić, że żydzi nigdy nie kupowali u chrześcijan, tego co mogli kupić u swoich braci. Dorożkami jeździli żydowskimi. Jeżeli przez nieuwagę zajął dorożkę chrześcijańska i posłyszał mowę nie żydowską natychmiast opuszczał ta dorożkę i zajmował żydowską lub szedł na piechotę. Solidarność utrzymywali ze sobą we wszystkich sprawach ekonomicznych i religijnych. W zasadzie podziwiałem spoistość rasy żydowskiej, ich przedsiębiorczość handlową, przemysłową i rzemieślniczą w czym oni okazywali ogromny spryt i umiejętność, ponadto do znoszenia biedy i nędzy w pierwotnym czasie poczynania jakiegokolwiek przedsiębiorstwa, małego czy większego. Po czem żyć oszczędnie do czasu wzbogacenia się. Wszystkie cech dodatnie żydowskie starłem się naśladować, za wyjątkiem oszustw. Przeto niektórzy żydzi mówili, że ja jestem urodzony z żydów.Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzDrugie zwycięstwo handlowe.\nczwartek, 03 maja 2007 21:55\nByła to pierwsza sądowa sprawa wygrana z żydami. Po czem następowały inne zwycięstwa kolejne. Drugie zwycięstwo odnieśliśmy nad firmą żydowską Wytemberg i S-ka, która zamówiła u nas towaru żeliwnego do 200 pudów, ponadto do 300 pudów blachy trzeciego gatunku ocynkowanej fabryki Dnieprowskiej. Wobec tego, że fabryka nie zawsze posiadała blachę 3 -ciego gatunku, gdyż na ten gatunek blach było ogromne zapotrzebowanie, przeto my uczyniliśmy na zamówieniu zastrzeżenie, że jeżeli blachy nie będzie mogła fabryka wysłać, to my nie ponosimy z tego powodu żadnej odpowiedzialności. Po wysłaniu zamówień Wytembergów fabryka Dnieprowska niezwłocznie nas powiadomiła, że zamówienia nie może przyjąć do wykonania z braku tego gatunku blachy, my zaś o tym powiadomiliśmy firmę Wytembergów. Po pewnym czasie towar żeliwny fabryka Wytembergom wysłała, którym wysłaliśmy listy przewozowe kolejowe. Firma Wytemberg listy kolejowe nam zwróciła, podkreślając, że wobec nie wysłania im blachy, jako towaru im bardzo potrzebnego przeto oni towaru żeliwnego nie wykupią. Wobec tego, że tego towaru nie można było w Witebsku sprzedać innej firmie, ponownie wysłaliśmy listy przewozowe kolei z żądaniem niezwłocznego wykupienia towaru, bowiem zamówienie na ten towar jest ważne, gdyż ich firma nie odwołała tego zamówienia, po otrzymaniu od nas informacji, że blacha ocynkowana nie będzie wysłana. Jednak firma Wytemberg powtórnie nam zwróciła listy przewozowe z rachunkiem, z wymysłami i zarzutami niesłusznymi zarzucając nam, że my ich usiłowaliśmy oszukać. Wobec tego nie było innego sposobu, jak im wysłać fracht kolejowy z rachunkiem za pośrednictwo rejenta w Witebsku. Uczyniliśmy to wysyłając rejentowi w Witebsku Mikołajowi Bielajewu z poleceniem doręczenia drogą urzędową tych akt firmie Wytemberg. Niestety rejent Bielajew wyjechał z całą swoją kancelarią do Połtawy, dokąd poczta także w ślad przesłała akta dla doręczenia adresatowi. Adresat nam z przyczyn nieznanych Rejentury w Połtawie poczty nie otworzył i wyjechał do Saratowa, gdzie nagle umarł. Wobec czego poczta nam akta nie doręczone zwróciła z wyjaśnieniem powodu nie doręczenia. Akta te podróżowały do 2 miesięcy w którym to czasie na dworcu w Witebsku towar leżał i koszta składowe jego rosły. Dowiedziałem się od Rejenta Bujki w Wilnie, że w Witebsku mego ojca brat stryjeczny Aleksander Rożnowski posiada Biuro Rejenta. Wysłałem wówczas jemu dokumenty Wytemberga z prośbą o doręczenie takowych adresatowi. Jednocześnie firmie Wytemberg z tymi aktami zrobiliśmy zastrzeżenie, że jeżeli tego towaru nie wykupią, to my drogą sądową będziemy domagać się zapłaty za towar i wszelkie koszty. Przy tym żądaliśmy przy wykupieniu tego towaru przesłanie nam listu przewozowego jako dowodu wykupienia towaru. Ta nasza stanowcza postawa i obrana droga prawna doręczenia dowodów kolejowych zmusiła firmę Wytemberg do wykupienia towaru żeliwnego i zapłacenia stacji kolejowej za przetrzymanie towaru to jest składowego 70 rubli. To było poważne drugie zwycięstwo nad firmą żydowską. Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzNieuczciwi handlarze.\nśroda, 02 maja 2007 23:21\nJakże odmiennie nasze operacje handlowe były prowadzone przez Biuro Komisowe na terenie kraju zachodniego. Kraj ten był opanowany przez żydów, którzy prowadzili konkurencję nie tylko wobec chrześcijan lecz także i miedzy sobą. Wobec istnienia czerty osiadłości, poza którą żydzi nie mieli prawa mieszkać, przeto skupieni po miastach i miasteczkach w guberni zachodniej mieli bardzo trudną możliwość uczciwą drogą zarobkowania i prowadzenia handlu, przeto dopuszczali się różnego rodzaju oszustw i malwersacji szczególnie w handlu z chrześcijanami. Te praktyki ich dawały się nam mocno odczuć, nie tylko w handlu papierowym lecz także w operacjach Biura Komisowego. Dla przykładu przytoczę kilka wypadków tych oszustw. Rozpowszechnioną ich praktyką było zamówione towary nie wykupywać z koleji. Koleje po upływie terminu oznaczonego do wykupienia towaru sprzedawały takowyż w licytacji na pokrycie koszów przewozu i składowego. Wówczas na ta licytację zgłaszał się zamawiający ten towar i kupował go za cenę niższą w stosunku do ceny jego wartości. W wypadkach tych wysyłający towar z zaliczeniem kolejowym, nie tylko nie osiągnęli zarobku lecz także tracili całą sumę wartości towaru, gdyż przeważnie drogą sadową nie było możliwości pokrycia wartości wysłanych towarów. Przytoczę kilka takich faktów oszustwa: Oto handlarz Lejba Szapiro, prowadzący sprzedaż różnego rodzaju wyrobów żeliwnych i metalowych w Wilnie przy ulicy Jatkowej zamówił u nas na sumę do trzystu rubli, różnego towaru żeliwnego i żelaznego. Kiedy nadszedł ten towar na stację Wilno, Szapiro oświadczył nam, że my mu wysłaliśmy towar trzeciego gatunku i on go kupi tylko jak my zrobimy zniżkę mu 75 %. Oczywiście nie zgodziliśmy się i żądali wykupienia towaru. Towaru Szapiro nie wykupił. Wobec czego Kolej po trzech miesiącach przestoju ten towar sprzedała z licytacji na pokrycie kosztów przewozu i składowego. Możliwe, że Szapiro sam ten towar wykupił lub za pomocą innej dobranej osoby. My zaś mając formalne pisemne zamówienie na wysłany towar oraz fabryki potwierdzenie, że ten towar nie został wykupiony i że on był pierwszej jakości, zaskarżyliśmy Szapiro do Sądu o zapłatę wartości tego towaru z procentami za zwłokę. Sprawę sądową wygraliśmy. Wobec tego, że Szapiro w dalszym ciągu uchylał się zapłaty należnej sumy z wyroku sądowego, przeto przywiozłem Komisarza Sądowego do jego zakładu handlowego do opisania towaru na pokrycie sądowego tytułu (indeksu wyroku) na nasza korzyść. Szapiro ironicznie wybrał z szafy zaświadczenie rejentalne i takowe pokazał Komisarzowi Sądowemu. Zaświadczenie to opiewało, że on jest w tym zakładzie tylko sklepowym, a właścicielem jest Boruch Wasarman. W wypadku tym Komornik Sądowy nie mógł towaru opisać. Odjeżdżając poradził nam by my odnaleźliśmy inną jego wartość do zajęcia na pokrycie należnej sumy. Znajomy nasz pan Józef Święcicki, przedsiębiorca gancarski nam oświadczył, że Szapiro posiada zamożne umeblowanie i ubranie w swoim mieszkaniu. Kiedy Szapirów nie było w domu w sobotę modlących się w synagodze udałem się do ich mieszkania i od służącej polki dowiedziałem się, że meble i ubranie znajdujące się w mieszkaniu o dobrej jakości są własnością Szapirów. Udałem się niezwłocznie do Komisarza Sądowego i takowego przywiozłem kiedy Szapirowie nie powrócili jeszcze z bożnicy, po których Komisarz posłał ich dzieci. Zasapani i zdyszani w prędkim czasie przybyli Szapirowie i ze złością poczęli wymachiwać mi pod nosem, a także Komisarzowi Sądowemu, krzycząc jaki prawem my im przeszkadzamy modlić się. Nie przeszkodziło to Komisarzowi do rozpoczęcia opisu mienia. Szapirowie wówczas poczęli Komisarzowi wygrażać i wymawiać, że on nie ma prawa w dzień ich święta wkraczać do ich mieszkania, a tym bardziej opisywać mienia cudzego, a znajdującego się tylko u nich na przechowaniu. Na żądanie Komisarza okazanie dowodu, że mienie nie jest ich własnością Szapirowie okazali sporządzoną rejentalną zakładną, że za zaciągniętą pożyczkę wszystkie meble i ubrania zostały zastawione na zagwarantowanie pożyczki. Początkowo Komisarz wstrzymał się od zajmowania mienia, jednak po pewnym namyśle Komisarz powstał i ze złością oświadczył Szapirom, że zakładną mogą sobie w ustępie dupę podcierać, gdyż ona jest nie ważna, bowiem nie ma opisu szczegółowego każdego przedmiotu. Na przykład jest objęte zakładną jedno futro czarne, lecz nie ma danych z jakiego zwierzęcia futro pochodzi, czy z lisa, czy z bobra itd. Dwa samowary bez określenia z jakiego metalu. Dwie szafy czerwone bez określenia z jakiego drzewa. Wobec takiego stanu rzeczy zakładna nie daje prawnej podstawy twierdzić iż faktycznie ona dotyczy wymienionych przedmiotów. Kiedy Szafirowie zrozumieli, że ichna zakładna fikcyjna nie stanowi żadnej wartości, uspokoili się, a nawet stali się łagodni jak barankowie i przepraszając Komisarza poczęli go prosić, jak i mnie by nie opisywać ich przedmiotów zapewniając, że należną sumę mnie zapłacą ratami. Wobec poprzednich oszukańczych machinacji Szapirów, jak Komisarz tak i ja nie godziliśmy się na żadne ustępstwo, jak na zapłatę całej sumy należnej. Wszystkie meble wartościowe i ubranie opisaliśmy i wyznaczyliśmy datę licytacji. Po tej czynności u Szapirow znalazły się pieniądze i zaproponowali nam 300 rubli, na pozostałą sumę do 200 rubli wydadzą weksle. Wobec tego, że przedmioty były już opisane i znajdowały się w mocy Komisarza przeto na tą propozycję zgodziliśmy się. Po wyjściu od Szafirów o humorze wyśmienitym i będąc zadowoleni, że pokonaliśmy wszystkie złodziejskie machinacje Szapirów udaliśmy się do restauracji „Piotrowa” pierwszorzędnej kategorii i tam bawiąc się przez kilka godzin, godnie obleliśmy nasze zwycięstwo odniesione nad Szapirami. W trakcie naszej biesiady. Komisarz dobrodusznego serca jako Rosjanin opowiedział kilka różnych kombinacji żydowskich podobnych do Szapirów, a nawet jeszcze przebieglejszych. Telefonicznie zaprosiłem swego wspólnika Kaszewskiego, któremu po przyjściu opowiedzieliśmy jaką zwycięską batalię wygraliśmy nad Szapirami. Ogromnie ucieszył się i wówczas w trójkę bawiliśmy się do późnej nocy. Kosztowała nas ta zabawa do 25 rubli. Komisarza podchmielonego odwiozłem do domu.Podziel się\nkomentarze (0) | dodaj komentarzO Rosjanach.\nwtorek, 01 maja 2007 22:57\nOperacje handlowe w Petersburgu nawiązaliśmy również z innymi dużymi firmami jak z Domem Handlowym Smolenkowa, Domem Handlowym Opaszkina itd. Firmom tym dostarczaliśmy różne wyroby metalowe jak: blachę ocynkowaną, żelazka do prasowania, tokarki do obróbki metali ręczne, bruski, osiołki toczydło itp. Po pierwszych przyjętych zamówieniach firmy te nadsyłały same bezpośrednio zamówienia. Zyski od tych zamówień były dość poważne, bez ponoszenia wydatków za wyjątkiem opłaty pocztowej i znaczków na rachunki. Prowadzone operacje handlowe z Rosjanami były przyjemne i zadawalające. Jako kupcy Rosjanie okazali się bardzo solidnymi i uczciwymi. Byli oni zadowoleni z naszego towaru i przebiegu wszelkich operacji handlowych. Witali nas bardzo uprzejmie zapraszając na herbatę, która kończyła się zwykle na koniaku lub rubinowce Szustowa z czarna kawą. Nigdy nie pozwolili w zapłacie rachunków tych przyjąć, które przeważnie odbywały się w restauracjach mówiąc, że my jesteśmy ich gośćmi. Niektórzy z tych kupców mając ogromne przedsiębiorstwa handlowe i pracowników do setki nie umieli podpisać zamówienia jako nie gramotnyje. Konkurencji między sobą nigdy nie prowadzili. Cenę podnosili lub obniżali wszyscy w tym samym dniu. Czynili to za pośrednictwem Związku Kupieckiego. Rosjanie byli dobroduszni i gościnni. Lubili wypić, a niektórzy zapijali się całymi tygodniami. Zapojka taka tygodniowa albo dwutygodniowa, zmniejszała ich wartość w pracy w prowadzeniu jakichkolwiek interesów, jednak większość narodu rosyjskiego po miastach żyło w dostatku, kupcy niektórzy byli ogromnie bogaci. Po miastach były ogromne trakcjerni (restauracje) w których pito czaj, wódkę i spożywano obiady, kolacje i różne przekąski oraz urządzano przyjęcia jak wesela, imieniny i wszelkiego rodzaju rozrywki. Było w tych tacjerniach gwarno i wesoło. Niemal w każdej sali były organy grające, które wygrywały nieustannie skoczne melodie. Przechodni kuglarze czynili różne przedstawienia rozśmieszając gości do rozpuku. Często słyszałem, że w Rosji piją czaj z połociencem, jednak nie oglądałem tego przedtem. Dopiero będąc w Połtawie w jednej dużej restauracji usiadło obok mnie przy stoliku czterech mężczyzn słusznych brodatych i poprosili (połowoho) kelnera o czaj z połociencem ( ręcznikiem). Ogromnie mnie zaciekawiło, jak to będą pić czaj z połociencem. Kelner przyniósł półlitra wódki, imbryk z herbatą, cztery szklanki i na talerzu małych suchych obwarzanek. Po czem przy każdym położył złożony ręcznik. Wówczas biesiadnicy rozleli do szklanek po równych częściach wódkę i takową wypili, po czem poczęli pić czaj (herbatę) i gryźć obwarzanki. Po wypróżnieniu imbryka czaju wezwali połowoho i porosili o powtórną porcję. Kelner ponownie przyniósł imbryczek herbaty, butelkę wódki, którą jak poprzednio rozleli do szklanek, wypili i poczęli pić czaj. Po pewnym czasie kolejno poczęli rozwijać ręczniki i ocierać występujący pot na twarzy. Wypili takiego czaju cztery porcje. Twarze ich były czerwone jak krew, oblewające się potem i wycierane połociencem. Tak tedy mialem możliwość dowiedzieć się jak pije się czaj z połociencem. Rosjanie lubili pocić się. Pili dużo herbaty, często chodzili do łaźni (bani). Służyło to im na zdrowie, byli fizycznie żywotni i mocni.Podziel się\nsobota, 25 lutego 2017Licznik odwiedzin: 67 946 Kalendarz