Zaburzenia lękowe u dzieci by sp20wek 13796 views\nPublikuj i nie zgiń_lsu_mast by Platforma Otwarte... 748 views\nSieci Linux. Receptury by Wydawnictwo Helion 3637 views\nFinansowanie MŚP w Polsce w 2012 ro... by Praktycy.com 5665 views\nFake art catalogue by Michal Brzezinski 1209 views\nNapędy alternatywne pojazdów samoch... by Szymon Konkol - P... 2910 views\nOpracowany przez Lucynę Herok zakres kolokwium z psychologii.\nKrzysztof Wrona , nauczyciel w firmie G19 at G19\n1. PSYCHOLOGIA JAKO NAUKA Psychologia – (z gr. psyche=dusza + logos=wiedza) nauka zajmująca się badaniem mechanizmów i praw rządzących zjawiskami psychicznymi oraz zachowaniem człowieka. Arystoteles – gr. filozof. Pierwszy człowiek, który użył słowa psychologia. Psyche-pierwiastek życiowy. Napisał traktat o duszy – „Peri Psyches” Psychologia w tym czasie była tylko jedną z „dyscyplin” filozofii. Platon – filozof. Wg niego człowiek to dusza uwięziona w ciele, ciało ogranicza. Spirytualizm – okres przednaukowy psychologii. Korzenie: Arystoteles, Platon itp. Od XIX wieku więcej badań, obserwacji itp. XIX/XX – psychologia jako odrębna nauka. Ojcami psychologii: Wilhelm Wundt oraz Gustav Fechner. Przedmiot psychologii – świadomość. Introspekcja – metoda polegająca na obserwowaniu, badaniu i analizowaniu własnych doświadczeń. KONCEPCJE PSYCHOLOGICZNE 1. PSYCHOANALIZA. (deter.) twórca: Zygmunt Freud (lekarz psychiatra). Porównał on życie psychiczne człowieka do góry lodowej. Nieświadomość jest większa od świadomości, a podświadomość jest łącznikiem między nimi. Struktura osobowości: it, ego, superego przedmiot: nieświadomość metoda: różne badania podświadomości np. metoda autobiografii, hipnozy, technika wolnych skojarzeń, czynności pomyłkowych, interpretacja marzeń sennych ważne: nieuchwytne, niemierzalne 2. BEHAWIORYZM (deter.) twórca: Watson, Skinner, Hull schemat S-R (bodziec – reakcja). Człowiek jest układem zewnętrzsterowanym, jego zachowanie jest całkowicie kontrolowane przez środowisko zewnętrzne. System nagród i kar znajdujący się w otoczeniu decyduje o tym, czego człowiek unika i do czego dąży. przedmiot: zachowanie metoda: rozmaite procedury wzmocnień pozytywnych (np. stałych odstępów czasowych, stałych proporcji, zmiennych odstępów czasowych i zmiennych proporcji) i negatywnych (np. desensibilizacja) ważne: zewnętrzne, mierzalne 3. PSYCHOLOGIA HUMANISTYCZNA (niedeter.) twórca: Rogers, Allport, Maslow. Większa uwaga na rozwój człowieka zdrowego, samoaktualizacja. o Główną siłą napędową działania ludzi jest dążenie do samorealizacji i aktualizacji ich potencjalnych szans. o Istotną rolę w procesie rozwoju odgrywa obraz siebie (subiektywny – jak siebie człowiek zna, szanuje, co o sobie myśli itp) o Każda jednostka jest jedyna i niepowtarzalna o Istotna w życiu jest teraźniejszość (w kontekście przyszłych celów) przedmiot: rozwój, samoaktualizacja 1\n2. metoda: terapia skierowana na klienta, grupy spotkaniowe (rozwojowe – pełniejsze poznanie siebie), terapeutyczne (grupa osób o podobnych problemach np. nerwica, alkohol) Cechy osoby w pełni funkcjonującej: 1. ma zaufanie do siebie i nie rezygnuje z własnego rozwoju 2. realizuje swoje potencjalności wykorzystując optimum swoich możliwości 3. ma osiągnięcia i jest z nich zadowolona 4. otwarta na nowe doświadczenia 5. akceptuje siebie i jest zdolna modyfikować obraz siebie 6. jest twórcza i emocjonalnie ekspresywna 7. ma szacunek do siebie i innych ważne: klient jest najważniejszy, pomoc klientowi, szerszy kontekst społeczny- grupy spotkaniowe 4. PSYCHOLOGIA POZNAWCZA (niedeter.) twórca: Kelly, Bruner, Simon, Festinger przedmiot: przetwarzanie informacji, intelekt, poznanie rozumowe, procesy poznawcze metoda: planowe wychowanie WSPÓŁCZESNA PSYCHOLOGIA – tysiące koncepcji. Przedmiot: zachowanie, przeżycia wewnętrzne, czynności człowieka Czynność – działanie ludzkie, które jest ukierunkowane na cel, czyli działanie zmierzające do określonego wyniku, o określonej strukturze Rodzaje: (zależą od wyników końcowych)  skierowana na otoczenie – wywołanie zmian w otoczeniu (praca pedagogiczna)  zwrotna – skierowana na sam podmiot (samorozwój, samokształcenie)  skierowana na kształtowanie stosunków między podmiotem a otoczeniem Struktura – odpowiada możliwości zrealizowania wyniku, do którego każda czynność zmierza.  szeregowa – po kolei (wchodzenie po schodach) • sztywna – konieczne są wszystkie punkty (każdy schodek) • luźna – zachowany jest kierunek, ale można coś pominąć (co drugi, trzeci schodek)  hierarchiczna – różne czynności składające się na jeden cel (sprzątanie domu-podłogi, naczynia)  sieciowa – sieć różnych złożonych czynności (funkcjonowanie przedsiębiorstwa budowlanego) CELE PSYCHOLOGII JAKO NAUKI:  opis tego, co stanowi przedmiot, danych i faktów dotyczących człowieka  wyjaśnienie tego, co się dzieje. Odpowiedź na pytania co? i jak? (nie: dlaczego?). Typy: • wnioskowanie o przyczynach (emocji, pragnień) • w kategorii zjawisk fizjologicznych • przez analogię • funkcjonowanie (poprzez funkcje jakiej służy dane stanowisko) • symulacja danego problemu • teoretyczne (na podstawie wiedzy psychologicznej)  przewidywanie tego co się zdarzy • szacunkowe • hipotetyczne (dotyczące różnych związków: przyczynowe, celowe, genetyczne)  kierowanie tym, co się dzieje. Wpływanie na sytuację, wywołuje sprężenie zwrotne: reakcję, zachowanie jakie oczekujemy  podnoszenie jakości życia poprzez zmienianie tego, co się dzieje 2\n3. PSYCHOLOGIA WSPÓŁCZESNA DZIAŁY teoretyczna stosowana  wykrywanie i poznawanie praw rządzącymi  praktyczne zastosowanie osiągnięć psychologii czynnościami psychologicznymi istot żywych, teoretycznej człowieka  zmierza do doskonalenia procesu regulacji jego stosunków ze światem zewnętrznym  dominuje stanowisko humanistyczne (człowieka nie traktuje się jak przedmiot manipulacji, ale jako autonomiczny podmiot własnych czynności wyznaczający w świadomy sposób cele działania i zmierzający do samodzielnego ich osiągnięcia 1. psychologia ogólna 1. psychologia kliniczna 2. psychologia społeczna 2. psychologia wychowawcza 3. psychologia rozwojowa 3. psychologia rewalidacyjna oraz inne np. różnicowa, porównawcza, genetyczna 4. psychologia pracy 5. psychologia sądowa 6. psychologia polityczna 7. psychologia kulturowa 8. psychologia religii 9. psychologia sportu 10. psychologia propagandy PSYCHOLOGIA TERORETYCZNA: Psychologia ogólna – mówi o prawidłowościach procesów psychicznych, o czynnościach regulacyjnych istot żywych oraz o mechanizmach, które je uruchamiają i kierują nimi. Obejmuje zagadnienia procesów poznawczych (pamięć, wyobrażenia, wrażenia, spostrzeżenia, myślenie...) oraz procesów uczuciowych i motywacyjnych, które przy mniejszym lub większym udziale świadomości odgrywają istotną rolę w działaniu człowieka. Zajmuje się również strukturą osobowości człowieka i różnicami indywidualnymi pomiędzy ludźmi. Psychologia społeczna – zajmuje się przede wszystkim tymi zagadnieniami psychologicznymi, dotyczącymi człowieka znajdującego się w sytuacji społecznej. Bada też zachowanie się jednostki pod wpływem grupy oraz kontakty społeczne nawiązywane pomiędzy ludźmi i prowadzących do wspólnego zespołowego działania. Stanisław Mika rozróżnia 4 sytuacje społeczne. 1. pomiędzy jednostkami – interakcja; A na B i B na A 2. jednostka w małej grupie – jednostka może oddziaływać na grupę i odwrotnie, możliwość interakcji. (np. klasa szkolna) 3. wielkie zbiorowości – zbiorowość oddziałuje na jednostkę (np. grupy zawodowe, ludzie na stadionie) 4. instytucje i organizacje – działają na zasadzie służbowej, kontakty zależą od stanowiska zawodowego Psychologia rozwojowa – bada prawa rządzące rozwojem psychicznym świata organicznego oraz prawa dotyczące rozwoju psychicznego człowieka jako jednostki. Wyodrębniamy badania: - podłużne – badanie jednostki, wzdłuż życia, długi czas - poprzeczne – przekrój przez określoną grupę w danym momencie. Wyodrębniamy także okresy rozwojowe: 1. Okres prenatalny: od poczęcia do narodzin  okres dynamiczny, najwięcej zmian  ważne: styl życia matki, kontrola lekarza, rozmowa z dzieckiem - kontakt 3\n4.  zagrożenia: stres, używki 2. Okres niemowlęcy: pierwszy miesiąc  przystosowanie się do środowiska (ułożenie ciała oddychanie)  nowe pobieranie pokarmu  nie ma odporności matki, ani swojej – narażone na różne wirusy 1 rok życia  stopniowe podnoszenie się do postawy stojącej, pierwsze kroczki  tempo wzrostu  poznawanie zmysłem dotyku i smaku (zabawki nie mogą być małe)  zaufanie do otoczenia  zmiana nastrojów  więź z matką i ojcem 3. Okres poniemowlęcy: od 1-3 roku życia  mowa  chodzenie  załatwianie potrzeb fizjologicznych  poznawanie zmysłem wzroku i słuchu  mocniejsze więzi emocjonalne 4. Okres przedszkolny: od 3 – 7 roku życia  zabawa – im starsze tym chętniej bawią się w grupie  rozwija się wyobraźnia  interesowanie się wszystkim – pytania  dostrzeganie różnicy pomiędzy płcią  nawiązywanie nowych kontaktów z rówieśnikami  egocentryzm  większa aktywność ruchowa  autorytet – rodzice 5. Okres wczesnoszkolny: od 8 do 11 roku życia  zmiana aktywności z zabawy na naukę  cechy pamięci: szybkość, trwałość, pojemność  obowiązkowość  samodzielność  większy zasób słów  autorytet – nauczyciel 6. Okres dojrzewania: od: u dziewczyn – pierwsza miesiączka (11-12:15-16), u chłopców – mutacja (12-13:17-18)  zmiany fizyczne  bunt młodzieńczy  burza hormonów  zmienność podejmowania decyzji  zauroczenie, zainteresowanie się płcią przeciwną  autorytet – grupa rówieśnicza 7. Okres młodzieńczy:  różne decyzje dotyczące własnego życia  beztroska  poszukiwanie autorytetu, ideału, wzorca  stawianie pytań egzystencjalnych  optymalna wydajność fizyczna i intelektualna 8. Okres wczesnej dojrzałości: koniec edukacji do około 35 roku życia  praca zawodowa,  wdrożenie do nowych obowiązków  nabywane doświadczenie  odpowiedzialność 4\n5.  wchodzenie w nowe role społeczne i życiowe 9. Okres względnej stabilizacji: kończy się po 50tce  swoboda w pracy zawodowej  własny dom  sprzęty podstawowe  poczucie bezpieczeństwa, pewności  pełna niezależność 10. Okres przedemerytalny: od 50 do 60 roku życia  mniejsza sprawność fizyczna i intelektualna  większe zmęczenie – kryzys fizyczny  mniejsza wydajność  niepewność co do pracy zawodowej, zagrożenie co do stanowiska 11. Okres starzenia się: od 60 do 80 roku życia  niższa sprawność intelektualna  problemy zdrowotne, których wcześniej nie było, różne choroby przewlekłe  zażywanie leków  mniejsza aktywność  stany przygnębienia 12. Okres długowieczności: po 80 roku życia  choroby  mała sprawność fizyczna  uzależnienie od innych  zaburzenia i zaniki pamięci, myślenia  kłopoty ze wzrokiem, słuchem  potrzeba adaptacji Psychologia genetyczna – wynikła z ewolucjonizmu. Bada początki życia psychicznego, przedłużeniem jest psychologia zwierząt. Psychologia różnicowa – ustala różnice indywidualne w obrębie populacji rówieśniczych oraz ich uwarunkowanie. Psychologia porównawcza – bada różnice międzygatunkowe. PSYCHOLOGIA STOSOWANA: Psychologia propagandy – bada warunki i środki kształtowania opinii publicznej oraz postaw ludzi. Podstawą jest psychologia społeczna. Psychologia sportu – zajmuje się wzbogacaniem treningu sportowego o prawidłowe kształtowanie osobowości i postaw u sportowców. Psychologia religii – bada różne aspekty wpływu religii i religijności na osobowość i funkcjonowanie ludzi w życiu. Psychologia kulturowa – bada warunki działalności kulturotwórczej (literatura, sztuka, film, muzyka, teatr itp.) oraz czynniki jej upowszechniania w aspektach kreacji (tworzenia), przekazu i odbioru. Psychologia polityczna – zajmuje się psychologia i funkcjonowaniem ludzi w polityce (politycy, szerokie kręgi społeczne wobec polityków). Zagadnienia: o charakterystyka osobowości polityków i sposobów ich działania 5\n6. o ocena polityków – uzależniona jest od informacji co robią, mówią, od osobowości, przynależności do partii o rozmaite sytuacje konfliktowe w polityce. Przyczyny, bada rozmaite rozbieżności merytoryczne i światopoglądowe, bada sposoby rozwiązania (narzucane przez stronę silniejszą; współdziałanie) Psychologia sądowa – przedmiotem są przyczyny postępowania kolidującego z prawem; sposoby resocjalizacji przestępców. Zagadnienia: o psychologia kryminalna – psychologiczna charakterystyka przestępców o psychologia penitencjarna – odnosi się do więziennictwa. Zajmuje się szczegółowymi problemami związanymi z pobytem w więzieniu o psychologia prawa – zagadnienia związane z kwalifikacją czynu przestępczego o psychologia zeznań światków – psychologiczne problemy wiarygodności zeznań, analiza czynników, które powodują to, że zeznania często nie odpowiadają rzeczywistości, nawet przy dobrej woli zeznającego Psychologia pracy – analizuje przebieg aktywności zawodowej w przemyśle, handlu, komunikacji, usługach, służbie zdrowia itp. ustalając warunki i środki jej osobowościowe i merytorycznej organizacji. Zagadnienia: o psychologiczna charakterystyka procesu pracy w oparciu o podstawowe elementy przebiegu pracy:  odbiór informacji  podejmowanie decyzji  działanie o regulacyjny aspekt działania człowieka w procesie pracy – czynniki, od których zależą efekty pracy:  obiektywne – zewnętrzne: otoczenie, warunki pracy, wymogi ergonomiczne (dopasowanie sprzętu, małe obciążenie fizyczne pracownika), organizacja pracy, organizacja miejsca pracy  subiektywne – zależą od osoby: zdolności, predyspozycje, kwalifikacje zawodowe, chęć do pracy, nastawienie, motywacja o psychologia zatrudnienia – przyjmowanie osób do pracy  selekcja. Punkt wyjścia: stanowisko pracy; procedura doboru osób na dane stanowisko (konkurs, casting, rozmowa kwalifikacyjna)  poradnictwo zawodowe. Punkt wyjścia: poszczególna osoba, poznanie jej możliwości, predyspozycji, zainteresowań itp.; proponowany wachlarz zawodów dla tej osoby o doskonalenie zawodowe – planowanie i organizacja szkoleń, tematyka i metodyka o problematyka ocen pracowniczych – systemy, metody, kryteria oceniania, oponie o pracowniku o psychologia organizacji i zarządzania – praca i doskonalenie kadry kierowniczej, pomoc w rozwiązywaniu problemów związanych z prowadzeniem „firmy”, rozwiązywanie konfliktów, kształtowanie dobrych relacji między pracownikami o psychologia reklamy i marketingu Psychologia rewalidacyjna (rehabilitacyjna) – validus – zdrowy, sprawny; invalidus – niesprawny; revalidus – na nowo zdrowy, usprawnić. Zajmuje się przywracaniem sprawności czynnościowej i psychicznej ludziom z uszkodzeniem organów odbioru informacji i wykonywania działań (niewidomi, niedowidzący, głusi, niedosłyszący, niepełnosprawni ruchowo, przewlekle chorzy); cały system szkolnictwa rewalidacyjnego – szkoły specjalny, klasy integracyjne, dodatkowe godziny rewalidacyjne: procedura orzeczeń – wniosek wypełnia rodzic, szkoła, zaświadczenie od lekarza specjalisty. Psychologia wychowawcza – przedmiot: uczenie się, nauczanie, wychowanie. Uczenie się:  jako czynność – wykonywana w celu przyswojenia sobie wiadomości, umiejętności  jako proces – zachodzący w układzie nerwowym, którego efektem są zmiany w zachowaniu – są następstwem zmian centralnych, a nie zależą wyłącznie od funkcji receptorów i efektorów; powstały w wyniku indywidualnego doświadczenia, a nie są efektem dojrzewania lub degradacji; są względnie trwałe Nauczenie – organizowanie sytuacji, w których zachodzi uczenie się innej osoby/osób. Wychowanie – planowa, świadoma działalność ukierunkowana na kształtowanie osobowości drugiego człowieka, według założonego wzoru obejmującego wartości poznawcze, moralne, społeczne, estetyczne, religijne itp. Psychologiczne aspekty wychowania  podstawy oddziaływań wychowawczych (wiedza teoretyczna, podstawowe umiejętności)  rozwijanie osobowości dzieci i młodzieży  trudności wychowawcze 6\n7. Do poradni można kierować dziecko na wniosek: nauczyciela (zgoda rodzica); rodzica; dziecka Praca poradni obejmuje:  badania diagnostyczne (przyczyna trudności) – opinia – skierowanie dziecka na zajęcia wyrównawcze np. korekcyjno-kompetencyjne: kl.1-3 (pedagog szkolny lub nauczyciel z kwalifikacjami); zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze: kl.4-6 (nauczyciel); pomoc indywidualna (np. systematyczny kontakt z pedagogiem szkolnym, udział w zajęciach socjaterapeutycznych  wydawanie opinii  indywidualna terapia psychologa Kryteria aby dziecko wcześniej poszło do szkoły: - wyższy niż przeciętny poziom intelektualny - dojrzałość emocjonalna - rozwój fizyczny - umiejętności Kryteria aby dziecko później poszło do szkoły: - deficyt rozwojowy, lecz prawidłowy rozwój intelektualny lub odwrotnie - poparte badaniami w poradni  poradnictwo zawodowe dla uczniów ( 3 gimn. 3 LO)  orzecznictwo – kierowanie uczniów do nauczania specjalnego (upośledzenie umysłowe; 2-krotne stwierdzenie badaniami; zgoda rodziców) lub nauczania indywidualnego (przeszkody zdrowotne)  logopeda  diagnoza: dysleksja, dyskalkulia Czynniki, od których zależą efekty uczenia się, nauczania i wychowania:  właściwości uczenia (zdolności, motywacja, postawa, stosunek do obowiązków szkolnych, atmosfera w domu)  cechy charakteryzujące sytuację (atmosfera w domu, w szkole, w klasie)  własności nauczyciela (dobre przygotowanie merytoryczne i przedmiotowe, dobry metodyk – dobre tłumaczenie, osobowość – porozumiewanie się z dziećmi, wyznaczanie granic, stosunek do przedmiotu, klasy, uczniów) Psychologia kliniczna – zajmuje się zastosowaniem wiedzy psychologicznej w udzielaniu praktycznej pomocy człowiekowi: trudności adaptacyjne (przystosowawcze), korekta funkcjonowania społecznego i emocjonalnego (zdrowi psychicznie i z zaburzeniami psychicznymi). Zadania:  diagnoza – badanie, rozmowa, wywiad i obserwacja; dobiera się kolejne metody (testy do badania intelektu, zainteresowań, postaw) dostosowane do problemu i wieku badanego  terapia – dostosowanie do problemu; farmakologia (leki psychotropowe), psychoterapia (indywidualna, grupowa, rodzinna, krótkoterminowa, długoterminowa)  profilaktyka – działania, programy mające na celu zapobieganie pojawieniu się zaburzeń (zdrowia, higieny psychicznej), zapewnić podstawowe potrzeby psychiczne, kształtować dobrą komunikację międzyludzką, psychoedukacja dzieci i rodziców. Formy programów np. „Spójrz inaczej”, „Podaj dłoń” Zaburzenia psychiczne: psychotyczne niepsychotyczne  psychozy  nerwice  zaburzenia osobowości  upośledzenia umysłowe  uzależnienia Zaburzenia psychotyczne – występują u nich objawy psychotyczne:  omamy-halucynacje – zaburzenia, w których jednostka widzi, słyszy coś, co naprawdę nie istnienie  urojenia – zaburzenia myślenia; przekonanie o czymś, że istnieje, mimo tego, że tak naprawdę tak nie jest. Leczenie: farmakoterapia. Psychozy: schizofrenia, paranoja (obłęd), maniakalna-depresyjna (cyklofrenia) 7\n8. Zaburzenia niepsychotyczne: Nerwice – nie występują objawy psychotyczne, osiowym objawem diagnozującym jest lęk (patologiczna postać strachu); mogą występować fobie, rozmaite zaburzenia negatywne (narządów wewnętrznych, czynnościowe). Leczenie: psychoterapia – indywidualna, grupowa, behawioralna, czasami wspomagana lekami; jest leczeniem przyczynowym. Przykłady: nerwica lękowa, depresyjno-maniakalna, wegetatywna Zaburzenia osobowości – objawy: deficyt uczuć wyższych, egoizm w relacjach emocjonalnych, egocentryzm w przejawach życia uczuciowego, sztywność reakcji psychicznych (brak zdolności do zróżnicowanych form dostosowania się do zmieniających się sytuacji i układów środowiskowych). Terapia: behawioralna (empiryczne pokazywanie zmian) przykłady: psychopatia, encefalopatia, charakteropatia, socjopatia Upośledzenie umysłowe – stan zahamowanego lub niepełnego rozwoju umysłu, który charakteryzuje się zwłaszcza uszkodzeniem umiejętności ujawniających się w okresie rozwoju i składających się na ogólny poziom inteligencji (zdolności poznawczych, mowy, ruchowych, społecznych). Może wystąpić wraz z zaburzeniami psychicznymi i fizycznymi lub bez nich. Osoby te mogą do 3 lub 4 razy częściej zapadać w inne zaburzenia psychiczne. Osoby upośledzone są silniej narażone na ryzyko wyzyskiwania oraz nadużyć fizycznych i seksualnych. Terapia: badanie psychologiczne możliwości intelektualnych. Norma: 100 +/- 15 (85-114) Inteligencja niższa niż przeciętna: 70-84  lekki stopień upośledzenia intelektualnego 55-69 o (na oko) wszystko dobrze o większa męczliwość o obniżona ogólna funkcja sprawności intelektualnej o wolniejsze tempo pracy o łatwowierność o naiwność o emocje krótkotrwałe i intensywne o zmienne emocje Diagnoza musi być potwierdzona dwukrotnym testem psychologicznym, z przerwą 2 letnią. Możliwość pomocy: wydanie orzeczenia do szkół specjalnych dla upośledzonych umysłowo w stopniu lekkim: klasy mniej liczne, nauczanie innymi metodami, program jest węższy: 1-4 w szkole masowej = 1-6 w szkole specjalnej, nie ma myślenia abstrakcyjnego, zachowanie zdolności posługiwania się mową, samodzielność, pojawienie się przeszkód w nauce pisania i czytania, myślenie konkretno-obrazowe, nauczanie dostosowane do pór roku, nie ma języków obcych, chemii. Po podstawowej szkole specjalnej --> gimnazjum specjalne (w masowej 4-6 = 1-3 gimn w specjalnej) --> szkoła zawodowa specjalna  umiarkowany stopień upośledzenia 40-54 o widoczne różnice o powolny rozwój rozumienia i posługiwania się mową o opóźniona samodzielność o znacznie wolniejsze tempo o mniejsza sprawność ruchowa i manualna Szkoły specjalne dla upośledzonych w stopniu umiarkowanym: uczą się mowy i rozumienia mowy, samodzielności, klasy do 10 dzieci, min. 2 nauczycieli, dzieci zróżnicowane (nadruchliwe, spokojne). Niektóre dzieci są w stanie nauczyć się czytać, pisać w okrojonej formie. W gimnazjum dzieci bardziej sprawne mogą przejść do klasy przysposabiających do pracy zawodowej: gospodyni domowa, pomocnik mechanika, budowlańca, zawody krawieckie  znaczny (25-39) i głęboki (0-24) stopień o wyraźne uszkodzenie aparatu ruchowego i inne deficyty o znaczny: czasami jakiś zamierzony ruch; głęboki: zero ruchu samodzielnego np. wodogłowie o ciągła opieka Formy edukacji: godziny rewalidacyjne Często oddawane do zakładów opieki społecznej. Uzależnienia – może dojść już od pierwszej dawki (przy niektórych środkach). Okresy: używanie lub nadużywanie. Rodzaje: 8\n9.  fizyczne – rezultat wbudowania uzależniającego środka chemicznego w cykl przemian tkankowych; zależność jest potrzebą fizjologiczną, biologiczną objawiającą się uzależnieniem. objawy: o zespół abstynencyjny – brak środka w organizmie – odczuwanie przykrych doznań fizycznych i psychicznych: brak apetytu, drgawki, bezsenność, wymioty, biegunki, silne bóle mięśniowe o zjawisko tolerancji – zwiększająca się odporność na działanie środków, potrzeba więcej dawek; lęki, spadek nastroju Substancje uzależniające fizycznie: alkohol, nikotyna, narkotyki twarde (kokaina, heroina, amfetamina)  psychiczne – stan psychiczny powstały z uzależnienia różnych środków, przejawia się różnorodnym stopniem pragnienia tych środków; wiąże się z czasem przyjmowania środka; zwyczaj brania-sposób zażywania; odstawienie środka nie powoduje zespołu abstynencyjnego, ale powoduje złe samopoczucie, ogólny dyskomfort  społeczne – zażywanie środków w grupie; wiąże się z poczuciem rpzynależności; może mieć charakter obrzędowy Kryteria zwiększonego ryzyka uzależnień:  osobowościowe czynniki: o brak stabilności emocjonalnej o brak zdolności do wysiłku o poczucie zagrożenia, lęk, poczucie krzywdy o trudności w rozwiązywaniu problemów o niski poziom tolerancji na frustrację o obniżone poczucie własnej wartości o obniżony system wartości i poczucia sensu życia o niski stopień uspołecznienia i odpowiedzialności o niezaspokojona potrzeba afiliacji o kierowanie się zasadą przyjemności a nie powinności  środowiskowe: o rozbita, niepełna lub zagrożona rozbiciem rodzina o konflikty w rodzinie o brak więzi w rodzinie o jedno dziecko z nadopiekuńczym systemem wychowania o oboje rodzice pracujący poza domem o wysoka rodzinna tolerancja dla picia, palenia, zażywania leków o środowisko toksykomanów, narkomanów, alkoholików Jak leczyć? długotrwałe leczenie: o detoksykacja organizmu (pod kontrolą lekarza) o leczenie w ośrodków (trwa min. 1 rok, max. 2 lata) – pełna abstynencja – większa gwarancja wyleczenia o leczenie ambulatoryjne o są możliwe grupy AA, AN o terapią powinna być objęta cała rodzica leczącego się (psychoedukacja) PROCESY POZNAWCZE poznawcze regulacyjne  wrażenia  emocje  spostrzeżenia  motywacje  wyobrażenia  pamięć  uwaga  uczenie się  myślenie  Wrażenia i spostrzeżenia Rola wrażeń i spostrzeżeń w orientacji człowieka w otoczeniu: - zjawiska świadomości zróżnicowane ze względu na jej przedmiot - we wrażeniach odzwierciedlają się cechy zmysłowe obiektów (barwa, kształt, twardość, szorstkosc) 9\n10. - w spostrzeżeniach całość: kwadrat, kula, budynki - służą do odbierania informacji o bodźcach oddziaływujących bezpośrednio na narządy zmysłowe Wrażenie – proces, w którym pobudzony receptor zmysłowy daje początek impulsom nerwowym, a ich wynikiem jest elementarne doznanie czucia, czyli świadomość zjawisk na zewnątrz lub wewnątrz organizmu. Doznajemy jednocześnie wielu wrażeń tworząc swoisty obraz spostrzeżeniowy konkretnego przedmiotu (np. jabłko). Cechy wrażeń: jakość (intensywność), trwałość, modalność wrażeń (kolor, smak) Klasyfikacja wrażeń: Eksteroreceptory Interoreceptory odbierają podniety z pewnej odległości dostarczają informacji o tym, co dzieje się w (telereceptory) jak i przy bezpośrednim zetknięciu naszych narządach wewnętrznych; zmiana się z przedmiotem (kontaktoreceptory) położenia ciała Telereceptory Kontaktoreceptory Wrażenie Wrażenia Wzrokowe Dotykowe Organiczne Słuchowe Smakowe Równowagi Węchowe Ciepła i zimna Mięśniowo-ruchowe Bólowe Bólowe Bólowe Zmysł Bodziec Narząd zmysłu Receptor Wrażenie Czopki i pręciki Wzrok Fale świetlne Oko Kolory, wzorce, faktury siatkówki Komórki włosowe Słuch Fale dźwiękowe Ucho Szumy, tony błony bębenkowej Końcówki nerwów w Dotyk, ból, ciepło, Wrażenia skórne Kontakt zewnętrzny Skóra skórze zimno Zapachy (piżma. Komórki węchowe Węch Substancje lotne Nos Kwiatów, spalenizny, nabłonka węchowego mięty) Substancje Kubki smakowe Smaki (słodki, kwaśny, Smak Język rozpuszczalne języka słony, gorzki) Komórki włosowe Siły mechaniczne i Ruch w przestrzeni i siła Równowaga Ucho wewnętrzne kanałów półkolistych i grawitacyjne ciążenia przedsionka  wrażenia wzrokowe – barwy wypełniające (podstawowe): niebieska, zielona, czerwona. Teoria widzenia barw: o teoria trzech składników – niebieski, czerwony, zielony– prawo mieszania się barw o zaburzenia widzenia barw: daltonizm (ślepota na odcienie barw zielonych i czerwonych), achromatopsja (całkowita ślepota na barwy)  wrażenia słuchowe – głośność dźwięku zależy od jego natężenia i wysokości (pomiar: decybele). Barwę dźwięku wyznacza jego kształt. Teoria słyszenia: odpowiednie impulsy sygnalizują dźwięk do mózgu  wrażenia węchowe – odzwierciedlają chemiczne własności ciał lotnych  wrażenia skórne – dotykowe, ciepła i zimna (odgrywa istotną rolę w regulowaniu temperatury organizmu), bólowe  wrażenia mięśniowo-ruchowe – są odbierane za pośrednictwem prioreceptorów umieszczonych w tkance mięśniowej, ścięgnach, wiązadłach i stawach; regulują nasze ruchy. Wrażliwość i czułość: - Absolutny próg wrażenia – minimalna wielkość bodźca, konieczna do jego odbioru i do doznania choćby ledwo dostrzegalnego wrażenia - wrażliwość zależy od bodźca działającego na receptor w danej chwili jak i od bodźców oddziaływujących na niego uprzednio (przyzwyczajenie się do ciemności) 10\n11. - czułość – zdolność do odczuwania niewielkich różnic między bodźcami Fizjologicznym podłożem wrażeń jest pobudzanie złożonych komórek nerwowych, zwanych analizatorami (dokonują analizy bodźców). ANALIZATORY:  analizator słuchowy – składa się z ucha zewnętrznego, środkowego i wewnętrznego. o ucho zewnętrzne: małżowina uszna – zbiera fale dźwiękowe, kieruje je do przewodu słuchowego; przewód słuchowy zewnętrzny – kanał doprowadzający fale dźwiękowe do błony bębenkowej (wprawia w drganie) o ucho środkowe: błona bębenkowa – zmienia fale dźwiękowe w drgania mechaniczne; trzy kosteczki słuchowe: młoteczek, kowadełko, strzemiączko – przewodzą drgania do okienka owalnego; trąbka Eustachiusza (łączy ucho środkowe z gardłem) o ucho wewnętrzne: ślimak – energia akustyczna zostaje przetworzona na impuls nerwowy; nacisk na płyn w ślimaku wywołuje ruchy błony podstawowej; pobudzenie to dociera do ośrodków podkorowych słuchu, później do korowej części analizatora słuchu w płacie skroniowym i zostaje przekształcona tam we wrażenie słuchowe 16 000 – 20 000 drgań na sekundę. Analizator ten służy do odbioru bodźców słuchowych (w tym dźwięków mowy), ich spostrzegania, zapamiętywania. Uczestniczy w porozumiewaniu się za pomocą mowy  analizator wzrokowy – składa się z gałki ocznej umieszczonej w oczodole działanie oka: o światło przechodzi przez rogówkę o wpada do oka przez źrenice o przechodzi przez soczewkę – załamuje promienie świetlne o przechodzi przez ciało szkliste o promienie padają na siatkówkę (powstaje obraz odwrócony) składającej się z 2 czopków i pręcików, gdzie energia świetlna zostaje zamieniona na energię elektrochemiczną. Czopki i pręciki łączą się ze sobą o nerwem wzrokowym impuls przekazywany jest do kory mózgowej i powstaje wrażenie wzrokowe Inne: o soczewka odpowiada za akomodację (widoczność blisko i daleko) o przy słabym świetle źrenica się rozszerza, tęczówka kurczy; przy mocnym świetle źrenica kurczy się, tęczówka – rozszerza, co chroni oko przed ostrym, jasnym światłem o plamka żółta – miejsce najbardziej czułe o plamka ślepa – miejsce nieczułe na bodźce wzrokowe o pręciki – rozmieszczone są na obwodzie siatkówki o czopki – rozmieszczone są bliżej środka siatkówki Spostrzeganie – proces poznawczy polegający na odzwierciedleniu w naszej świadomości całokształtu danego przedmiotu lub zjawiska oddziałującego na nasze narządy zmysłowe. Podział spostrzeżeń:  wzrokowe, słuchowe, dotykowe itp  spostrzeganie przedmiotów, czasu, ruchów istot oraz własnego ciała Procesy spostrzegania przebiegają na dwóch poziomach:  sensomotorycznym (czuciowo- ruchowym)- poznawanie przedmiotów za pomocą zmysłów (figury, linie, kąty, punkty)  semantyczno- operacyjnym (znaczeniowo- czynnościowy)- spostrzeganie przedmiotu. Oprócz figury spostrzegamy jej znaczenie. Rola słowa i schematów poznawczych w postrzeganiu - rozpoznanie niespecyficzne – ogólne - rozpoznanie specyficzne – konkretny, znany nam przedmiot Stałość spostrzeżeń – mimo zmiany warunków spostrzegania, spostrzegamy jako stałe pewne cechy przedmiotu (barwy kształt, wielkość) Złudzenia zmysłowe – nasze spostrzeżenia nie zawsze są prawidłowe (zniekształcone i zmienne obrazy przedmiotów) - złudzenie geometryczne - złudzenie kontrastu 11\n12. - złudzenie patologiczne Organizacja spostrzegania: figura i tło, bliskość, podobieństwo. Proces spostrzegania może być niezamierzony, mimowolny (bodźce docierają bez udziału naszej woli), zamieszony lub dowolny (bodźce kierują się określonym celem, zadaniem). Obserwacja – gdy spostrzeżenie staje się samoistną czynnością poznawcza. Polega ona na trwającym dłużej lub krócej świadomym i planowanym spostrzeganiu jakiegoś przedmiotu lub zjawiska po to, by je dokładnie poznać (dzieci w przedszkolu – obrazki w książkach). Spostrzegawczość – kształtuje ją dokonywanie obserwacji. Polega na zdolności do wyróżniania w spostrzeganym przedmiocie lub zjawisku cech na pozór drobnych, które trudno jest zauważyć. Przydaje się w procesie uczenia w szkole i w pracy.  Wyobrażenia Aktualizacje psychiczne przedmiotów, zdarzeń, sytuacji wcześniej spostrzeganych w całości lub we fragmentach w wyniku pobudzenia ich fragmentalnych śladów o odtwórcze – mnie lub bardziej dokładne odpowiedniki spostrzeżeń o wytwórcze – nowe obrazy powstałe z nałożenia się różnych spostrzeżeń lub w procesie świadomego łączenia różnych wyobrażeniowych odpowiedników minionych spostrzeżeń mniejsza wyrazistość ( w odróżnieniu od spostrzeżeń), fragmentaryczność, nietrwałość aktualna, większy stopień ogólności  Pamięć zdolność do rejestrowania i ponownego przywoływania wrażeń zmysłowych, skojarzeń czy informacji  Systemy pamięci: o sensoryczna (zmysłowa) – ultrakrótka ma krótki czas trwania (do ok. 0,5 s), dużą pojemność, służy do tego, aby procesy percepcji mogły wydobyć maksimum potrzebnej informacji z nadchodzących bodźców, zlokalizowany jest w każdym zmyśle (każdym oku, uchu itd.),przechowuje nadchodzące informacje bez zniekształceń i przetworzenia. o krótkotrwała STM – przechowuje niewielkie ilości informacji przez krótki okres, bez dokonywania powtórek wewnętrznych czas ten szacuje się na kilka do kilkunastu sekund. o długotrwała LTM – stanowi trwały magazyn śladów pamięciowych, o teoretycznie nieograniczonej pojemności i czasie przechowywania.  Cechy: o trwałość o szybkość zapamiętywania o gotowość (zdolność szybkiego przetwarzania doświadczenia) o wierność (dokładne odtwarzanie) o pojemność (zakres, określa ilość i różnorodność materiału, który może być zapamiętany)  Rodzaje: o twórcza o odtwórcza o wzrokowa o słuchowa o dowolna o mimowolna  Fazy procesów pamięciowych o zapamiętywanie o przypominanie o przechowywanie o zapominanie  Uwaga cecha umożliwiająca zorganizowaną aktywność człowieka, jego czynności i działania. Włącza się przede wszystkim w procesy poznawcze. Kiedyś uważano, że uwaga polega na skierowaniu świadomości na określony przedmiot czy też własne przeżycia. 12\n13. Funkcje:  selekcjonowanie – dokonywanie wyboru czynności lub zjawiska  ukierunkowanie aktywności człowieka Funkcje selekcji i ukierunkowania czynności spełnia (rodzaje uwagi):  uwaga mimowolna (reaktywna) – wywołana przez pewne właściwości bodźców i sytuacji, bez wysiłku ze strony jednostki. Czynnikiem jest przede wszystkim siła bodźca. Źródłem są także rozmaite zmiany w środowisku (szybkie i nagłe)  uwaga dowolna (kognitywna) – wiąże się z zachowaniem celowym, skierowanym na wykonywanie określonego działania. Wymaga świadomego zamiaru i wysiłku woli.  uwaga wtórna – specyficzny rodzaj uwagi, zawierający cechy dowolności jak i mimowolności Cechy (właściwości):  pojemność (zakres) – ilość bodźców, które możemy odebrać jednym aktem uwagi. Zależy od własności spostrzeganych przedmiotów, od właściwości rozwojowych i indywidualnych.  natężenie – intensywność skupienia się na danym obiekcie  podzielność – możliwość skupienia się na więcej niż jednym przedmiocie  przerzutność - łatwość przechodzenia skupienia z jednego przedmiotu na drugi  roztargnienie – brak koncentracji przez dłuższy czas na jakimś obiekcie  Uczenie się proces, który prowadzi do względnie trwałej zmiany zachowania lub możliwości zachowania, który opiera się na doświadczeniu. Przyjmuje się, że podstawowym warunkiem uczenia się jest właściwość układu nerwowego zwana pamięcią. Wiele względów przemawia za ujmowaniem uczenia się jako specjalnego przypadku zapamiętywania świadomej czynności ukierunkowanej na zdobywanie nowych doświadczeń, charakterystycznej i ukierunkowanej dla człowieka. Warunkowanie uczenia się: (mechanizmy)  klasyczne. W wyniku tego warunkowania nie pojawiają się nowe reakcje, których nie było w repertuarze wcześniejszych zachowań podmiotu. Wytwarzają się natomiast nowe związki pomiędzy dotychczasowymi reakcjami i bodźcami, które wcześniej reakcji tych nie wywoływały. (np. jeśli dzwonek poprzedza karmienie, to na jego dźwięk pies zaczyna wydzielać ślinę)  instrumentalne. Wytworzona reakcja staje się środkiem umożliwiającym zaspokojenie potrzeby podmiotu, jest przejawem zachowania sprawczego (np. szczur w skrzynce naciskając przypadkowo dźwignię otrzymuje pokarm, nauczy się on naciskać dźwignię w celu uzyskania pożywienia). Uczenie się przez bezpośrednie kojarzenie bodźców i reakcji to warunkowanie klasyczne jak i instrumentalne. Jest to uczenie się, któremu nie musi towarzyszyć rozumienie ani nawet świadomość powstającego związku czy też wytwarzanej reakcji. Kojarzenie może być mechaniczne, bodziec wywołuje odpowiedź w postacji stereotypowej reakcji. Formy uczenia się:  przez skojarzenia (dzwonek i pokarm dla psa)  wstępne warunkowanie sensoryczne  spostrzeżeniowe (zauważenie tego, czego wcześniej nie dostrzegaliśmy. np. dokładne rysy twarzy)  rozwiązywanie problemów  świadome– zachodzi z udziałem świadomości. Uświadomienie sobie istniejących zależności, zasad, reguł, prowadzi to do zmiany zachowania  nieświadome – bez udziału świadomości, obejmuje pozostałe postacie uczenia się poznawczego oraz przez bezpośrednie kojarzenie bodźców i reakcji  zamierzone – wcześniej zaplanowane, zamiar przyswojenia sobie czegoś niezamierzone Faza przygotowania w skutecznym uczeniu się:  motywacja  dotychczasowa wiedza  oczekiwana wiedza  dobór optymalnego sposobu uczenia się i zadbanie o warunki z uwzględnieniem stylów uczenia się (dobry moment dnia itp)  pozytywne myślenie o sobie  relaksacja  wizualizacja (wyobrażenie sobie stanu końcowego) Style uczenia się: (osobisty, indywidualny sposób zapamiętywania, koncentracji, przekazu)  wzrokowy – osoba lubi porządek czy się patrząc 13\n14.  słuchowy – osoba potrafi czytać na głoś ucząc się  czuciowy (dotykowy) – uczenie się doznając wrażeń, samodzielnie robienie notatek, dobra atmosfera i klimat emocjonalny, osoba zapamiętuje dobre rzeczy związane z emocjami i czucie, jest wrażliwa na doznania psychiczne, emocje drugiej osoby  ruchowy (kinestetyczny) – osoba potrzebuje ruchu, uczy się np. chodząc, zapamiętuje dobre działania i to co jest związane z ruchem, przeszkadza jej ruch innych  Myślenie - proces wielu funkcji składowych, można je kształtować i ćwiczyć. mniej lub bardziej uporządkowana sekwencja operacji poznawczych dokonywanych na przedmiotach, zdarzeniach, procesach bezpośrednio spostrzeganych lub na ich reprezentacjach wyobrażeniowo- pojęciowych. Treścią tej operacji jest ujmowanie różnego rodzaju stosunków (związki, zależności) o charakterze strukturalnym lub funkcjonalnym. - czynność myślenia jest łańcuchem operacji umysłowych, za pomocą których przetwarzamy informacje. Aspekty myślenia  przebiegu: operacje myślowe, rozwiązywanie problemów, myślenie intuicyjne, skrótowe  efektów: produktywne (twórcze), reprodukcyjne (odtwórcze)  stadiów rozwoju poznawczego: sensomotoryczne, przedoperacyjne, operacyjne (konkretne, formalne), postformalne  uwarunkowań: przedmiotowe (struktura myślowa materiału), podmiotowe (wcześniejsze doświadczenia jednostki, uzdolnienia, sprawność myślenia) Operacje myślowe – zespół czynności umożliwiających odzwierciedlanie stosunków. Podstawowe operacje:  analiza – rozkładanie całości na części, wyodrębnianie części z całości  synteza – scalanie, łączenie odrębnych elementów w całość o innej ilości  porównywanie – myślenie ukierunkowane na 2 lub więcej pojęć, ustalanie ich podobieństwa, różnic  uogólnianie – wyodrębnianie istotnych lub ogólnych cech przedmiotów lub zjawisk w obrębie tej samej klasy, umożliwia tworzenie pojęć, ujmowanie związków, wykrywa prawa rządzące zjawiskami  przewidywanie, klasyfikowanie – porządkowanie, systematyzowanie według pewnej zasady na klasy, kategorie itp Rozwiązywanie problemów  Sformułowanie problemu – dostrzeżenie, określenie, nazwanie i sprecyzowanie problemu. Podmiot odkrywa problem, uświadamia sobie, że wiedza jaką dysponuje nie jest wystarczająca aby osiągnąć cel. Trafne określenie problemu pozwala ułatwić kolejne etapy rozwiązywania problemów.  Analiza sytuacji problemowej – jakie czynniki mają tu znaczenie, co się na to składa (czynniki zewnętrzne, wewnętrzne, wspierające, utrudniające), jakie są rozbieżności między stanem aktualnym a oczekiwaniami. Aby efektywnie rozwiązać problem zaczynamy od analizy celu, a później przechodzimy do pozostałych. Ta analiza pozwala wyodrębnić dane bardziej istotne od tych mniej ważnych.  Strategia wykorzystania czynników wspierających i przezwyciężenie przeszkód, opracowanie planu hipotetycznego działania. Jeżeli problem jest zamknięty (1 rozwiązanie) – myślenie zbieżne (konwergencyjne). Jeśli problem jest otwarty (wiele rozwiązań) – różnymi drogami możemy osiągnąć cel (dywengercyjne – rozbieżne).  Podjęcie działań, weryfikacja hipotezy – działanie, analiza działań  Powrót do faz poprzednich, gdy problem nie został rozwiązany Rodzaje myślenia:  Myślenie intuicyjne – nie opiera się na świadomym rozumowaniu czy reproduktywniu treści myślowych. Poczuciowe (odczuciowe) ujmowanie stanów rzeczy, związków czy zależności  Myślenie skrótowe – nie występują rozwinięte sekwencje, nagłe ujęcia odległych relacji, ale zachowany jest kierunek wyznaczonego zadania.  Myślenie refleksyjne – wyróżnienie zaznacza się świadome kierowanie czynnościami poznawczymi oraz świadomości konsekwencji tych czynności w stosunku do celów, w których to działanie jest ukierunkowane Efekty:  myślenie produktywne (heurystyczne, twórcze, odkrywcze) – myślenie w sytuacjach problemowych, zadaniowych. 14\n15. Zasada: wiara we własne siły, możliwości, kształtując postawę otwartości, aktywności, myślenia poznawczego, pełnego inwencji. Efekt: poznawcze i sprawnościowe wzbogacenie stanu posiadanej wiedzy i umiejętności danej jednostki.  myślenie reproduktywne (odtwórcze, bierne) – odtwarzanie wiedzy, przypomnienie sobie różnych treści poznawczych. Czynniki: zrozumienie, wykorzystywanie wiedzy dotyczącej dobrego uczenia się, dobra organizacja czasu, powtórki, systematyczność, korzystanie z wielu materiałów źródłowych Aspekt stadiów rozwoju poznawczego: Trzy główne fazy rozwoju myślenia  myślenie sensomotoryczne (dzieci od 0-2 lat, zwierzęta wyższe). Zachodzi w toku sporzegania przedmiotów i manipulowania nimi bez udziału operacji myślowych na mowie. Początki występowania związków przyczyniowo-skutkowych.  myślenie przedoperacyjne (dzieci od 3-7 lat). Rozumowanie transdukcyjne (organizm otrzymuje informacje o natężeniu bodźca), egocentryzm, rozwój zdolności do przedstawiania świata zewnętrznego za pomocą symboli  myślenie operacyjne: - operacje konkretne (od 7-11 lat). Opanowanie operacji matematyczno-logicznych, przyswojenie zasady zachowania ilości; konkrety - operacje formalne (powyżej 11 roku życia). Operacje myślowe są wykonywane na obrazie wyobrażeniowo-pojęciowej reprezentacji przedmiotów, zdarzeń, stosunków. Myślenie abstrakcyjne, zrozumienie logiki, rozumowanie opiera się na opisach słownych, odróżnienie formy od treści, kształtowanie się hipotetycznych konsekwencji, które współistnieją z rzeczywistymi konsekwencjami i związkami  myślenie postformalne (dorośli). Myślenie skoncentrowane i zwrócone w konkretnym kierunku. Sztuka negocjacji, rozwiązywanie konfliktów przez kompromis, odkrywanie nowych dróg i celów. Większość problemów występuje w złożonych relacjach społecznych. Życie i myślenie wymaga mniej absolutnego i abstrakcyjnego myślenia a więcej dynamicznego. Cechą jest wyższy poziom rozumowania moralnego, którego rozwój jest determinowany praktyczną koniecznością odpowiedzialności za siebie i innych oraz zrozumienia konieczności dokonywania wyborów moralnych,  Emocje zakładają istnienie związku pomiędzy osobą a jakimś obiektem, osobą lub wydarzeniem (rzeczywistym, zapamiętanym lub wyobrażonym). Związek ten jest wewnętrznie wartościujący. Cechą określającą emocje wydaje się to, że kiedy jesteśmy pobudzeni emocjonalnie, czujemy się dobrze lub źle, odczuwamy aprobatę lub dezaprobatę, ulgę lub rozczarowanie wobec jakiegoś stanu rzeczy. Wartościowanie nie jest ani stałą, ani utrzymującą się cechą naszego sposobu odnoszenia się do świata, ale raczej chwilową przerwą lub oderwaniem od zwykłej pozycji. Kategorie emocji:  smutek  radość  złość  strach Komponenty:  pobudzenie – mimowolne tiki, można mierzyć, badać  znak - forma przyjemna (dodatnie) i nieprzyjemna (ujemne). Emocje mogą trwać nawet kilka lat, zależy od natężenia przeżycia  jakość – różne emocje pobudzają do innych reakcji (np. strach) Źródła emocji:  bodźce odbierane przez zmysły-ciepło słońca, zapach kwiatków…  przedmioty lub obiekty – np. jezioro  potrzeby- dążenie do ich zaspokojenia może wywołać emocje  kontakt z samym sobą- lubię siebie, niecierpię…  słowa lub czyny Czynniki:  naturalne- wywiera emocje na podstawie wrodzonych własności organizmu (bodźce zmysłowe lub pochodzące z wewnętrznych organizmów) 15\n16.  wtórne bodźce emocjonalne (ktoś pogryziony przez psa, na widok na widok reaguje strachem) bodźce mogą stać się źródłem nawet sinych emocji w wyniku określonych wydarzeń  emocjonelogenne- wynikające ze związku powstałych między oczekiwaniami jednostki a z informacjami z jakimi się spotyka  Inteligencja zespół sprawności gł, myślenia, umożliwiający jednostce rozwiązanie nowych zadań, korzystanie z własnego doświadczenia, szczególne z wiedzy, a w oparciu o to przystosowanie się do warunków i przekształcenie ich do swoich potrzeb. Zaczątki inteligencji spotykamy u zwierząt, ale u człowieka osiągły wysoki poziom, wyższych form myślenia, mowa. Za główne zdolności inteligencji uważa się:  Zdolności językowe- znajomość słów, pojęć, rozumienie czytanego tekstu  Umiejętności rozwiązywania problemów, podejmowanie decyzji, rozwiązywanie praktycznych zadań  Myślenie abstrakcyjne, matematyczne  Zdolności orientacji przestrzennej 2 i 3-wymiarowej. Dokonywanie operacji w przestrzeni  Zdolności społeczne, rozumienie norm, zachowań, sytuacji społecznych A-D inteligencja racjonalna, bardziej wrodzona E inteligencja emocjonalna, podlega rozwojowi i zamianą Inteligencja emocionalna: Najogólniej można zdefiniować jako: Zbiór zdolności warunkujących wykorzystywanie emocji przy rozwiązywaniu problemów zwłaszcza w sytuacjach społecznych. Można ją też uznać za ogół zdolności warunkujące efektywność przetwarzania informacji emocjonalnych, czyli dotyczące emocji własnych lub cudzych. GŁÓWNE ZDOLNOŚCI SKŁADAJĄCE SIĘ NA INTELIGENCJĘ EMOCJI:  Zdolność do spostrzegania i wyrażania emocji u siebie i u innych  Zdolność do emocjonalnego wspomagani myślenia  Zdolność do emocjonalnego sterowania uwagą  Zdolność do wywołania w sobie emocji, w celu lepszego zrozumienia sytuacji: przeszłej lub teraźniejszej lub przyszłej  Zdolność do przyjmowania różnych punktów widzenia odpowiadających zmieniającym się nastrojom  Zdolność do stosowania przy rozwiązywaniu problemów różnych sposobów podjęcia stosownie do różnych STANÓW EMOCIONALNYCH(do siebie i do innych) – stoję w korku i muszę zjechać bo zwariuje.  Zdolność do rozumienia i analizowania emocji oraz wykorzystywania wiedzy emocjonalne  Zdolność do kontrolowania i regulowania emocji cudzych i własnych (złagodzenie złości dziecka- wyjdź z klasy) IQ –TESTY PSYCHOLOGICZNE • 116-125 wyższa niż przeciętna • 126-135 wysoka • 136-145 bardzo wysoka Badanie funkcji werbalnych i wykonawczych. Rozwój nieharmoniczny- różnica 15pkt. Testy IQ co 3 lata, testy dla upośledzonych co 2 lata.  Motywacja Proces który wzbudza działanie, utrzymuje go w toku i reguluje jego przebieg. Działanie jest nastawione na określony wynik, którego osiągnięcie stanowi punkt kulminacyjny procesu motywacyjnego. Cel, który sobie stawiamy, to jest to, co wzbudza działanie, utrzymuje go w toku i reguluje jego przebieg. Celem, będziemy nazywać ten wynik, którego człowiek jest świadomy. Żeby zainicjować proces motywacji, cel musi spełniać 2 warunki:  Wynik jest oceniany za użyteczny przez podmiot  Wynik jest możliwy do osiągnięcia (przeświadczenie podmiotu o tym) w danych warunkach( z prawdopodobieństwem wyższym od zera) Cechy ilościowe motywacji:  Kierunek Charakteryzujemy przez wskazanie wyniku, ku któremu czynność zmierza. Osiągnięcie wyniku powoduje, że natężenie motywacji spada do zera lub obniża się. Osiągnięcie wyniku powoduje emocje dodatnie.  Natężenie 3 parametry- częściowo skorelowane 16\n17.  Siła- mniejsza lub większa zdolność do wyłączania motywów konkurencyjnych  Wielkość- właściwość, od której zależy rozmiar wyniku, bądź liczba czynności potrzebna do zaspokojenia motywacji  Intensywność- własność od której zależy poziom mobilizacji organizmu związany z realizacją danego motywu. Zależy od niej ilość energii zużytej do osiągnicia celu Natężenie Może przybierać różną siłę w zależności od:  Wartość napięcia motywacyjnego  Subiektywnie antycypowana, wartości gratyfikacyjne odpowiadające temu napięciu: Czyli jak sami sobie wyobrażamy co możemy osiągnąć, to taką siłę przybiera natężenie motywacji  Subiektywnego prawdopodobieństwa osiągnięcia określonego wyniku, który musi być większy od 0 i mniejszy od 1: czyli to jak sami oceniamy osiągnięcie wyniku, gdy równa się 0 i 1 to nic nie robimy Wykazują korelacje: Im silniejsza jest motywacja, tym jest ona większa i intensywna, ale nie jest to zależność liniowa! Intensywność motywacji: o Wzrasta, gdy natrafia na przeszkody o Wzrasta, gdy jest wywołana przez czynniki negatywne: zagrożenie, ból Motyw 1) czynnik determinujący działanie ludzkie, zwerbalizowanie celu i programu umożliwiającego danej osobie podjęcie określonej czynności 2) takie sformułowanie środków i celów działania, które pozostaje w zgodzie lub w najmniejszej sprzeczności ze wszystkimi postawami związanymi z sytuacją, której motyw dotyczy.  Postawa- to względnie trwała struktura lub dyspozycja do pojawienia się takiej struktury procesów poznawczych, emocjonalnych i tendencji do zachowań, w której wyraża się określony stosunek osoby wobec danego przedmiotu  Potrzeba- to stan wewnętrzny ustroju lub zależności występujący między stanem wewnętrznym, a celem zewnętrznym. Są czynnikami warunkującymi wzbudzenie motywu Prawa I Prawo: w miarę wzrostu motywacji sprawność działania wzrasta do pewnego poziomu, a następnie zaczyna się obniżać II Prawo: im łatwiejsze zadani, tym lepsze wyniki osiągniemy przy dużym natężeniu motywacji im trudniejsze zadanie, tym dla sprawności działania korzystniejsze jest niewielkie natężenie motywacji. 17\n18. Złość 4 powody złości:  Niesprawiedliwość- niesprawiedliwe traktowanie  Frustracja- uważamy, że powinniśmy wykonać zadani, a nie możemy sobie z nim poradzić  Obraza- przykrość, obrażanie, atakowanie  Utrata kontroli- nad sobą lub sytuacją Gdy złość jest zdrowa:  Dotyczy problemu, a nie osób  Pozostaje złością, a nie przeradza się w agresję  Bierzemy odpowiedzialność za własne złości  Trwa krótko i nie przeradza się w utajone urazy  Możesz rozmawiać z tymi, co doprowadzili Cię do gniewu bez utraty kontroli nad sobą Funkcje złości:  Jako sygnał, że dzieje się coś niedobrego  Jako metoda rozwiązywania życiowych problemów  Jak długotrwały nawyk, który staje się celem samym w sobie  Jako obrona przed wstydem i poczuciem zagrożenia własnej wartości  Jako obrona przed odczuwaniem innych emocji  Jako doznanie zmieniające nastrój  Jako zdobycie wiedzy panowania nad innymi  Jako zdobywanie autorytetu w oczach innych  Do zachowania fizycznego lub emocjonalnego dystansu wobec innych Złość przeradza się w agresje: Agresja u dzieci i młodzieży. Co skłania i jakie cele osiągają?  Agresja jako zabawa z elementami walki, walka z elementami zabawy Cel: wypróbowanie sił radość ze zwycięstwa wciągają się w tą zabawę, aż będzie to walka na zabój  Agresja jako obrona przed zagrożeniami Cel: przezwyciężenie strachu unikanie obrażeń 18\n19.  Agresja jako relacja na frustracje, gdy potrzeby są zablokowane Cel: wyrównanie krzywd odwet za upokorzenie  Wywiad Cel: badanie możliwości i granic tego co dozwolone testowanie granicy bólu  Agresja jako ukryte pragnienie miłości Cel: pozyskanie uwagi, wsparcia, miłości ostra walka o swoje  Agresja celowa-instrumentalna Cel: zaspokojenie braku- wyzyskiwanie pieniędzy od młodszych, słabszych Eliminacja zachowań agresywnych: 1) Prośba na dziecko- „Zależy mi na Tobie, żebyś się zmienił…” Prośba na siebie- „To dla mnie ważne” 2) Korzyści- różnorodność wyborów co można zrobić zamiast zachować agresje Zwróć uwagę na szacunek- „staniesz się osobą, z której będzie można brac przyład” 3) Wartości – „ Twoja i cudza własność jest nienaruszalna” 4) Dowartościowanie- dostrzec zmianę i podkreślić ją 5) Zagrożenia- uświadomić konsekwencje wynikające z zachwania Wagarowanie- sąd Postawy Postawa asertywna: Szanuje swoje prawa i innych  Ryzyko: możemy być nie lubiani, że jasno wyrażamy własne odczucia  Etykietka: człowiek idący przez świat przebojem  Zachowanie asertywne:  Gdy jesteśmy zadowoleni z siebie i innych  Gdy mamy szacunek do siebie i innych  Realizacja celów i zaspokojenie potrzeb  Mniej ranimy innych  Rośnie wiara w siebie  Jesteśmy uczciwi wobec siebie i innych  Umiemy mówić NIE i TAK Postawa agresywna: Gdy poszanowanie dotyczy tylko praw własnych Postawa uległa: Lekceważenie praw własnych, respektowanie praw innych, obawa przed utratą akceptacji, ze strachu przed relacją innych, uważa, że to jest dobre i grzeczne zachowanie, chęć unikania konfliktów. 19\n20. Zagrożenia:  Utrata poczucia własnej wartości  Złość, poczucie krzywdy, frustracje  Dajemy z otoczenia sygnały, że mogą dominować nad nami  Ryzyko wybuchu agresji spowodowane nagromadzeniem uczuć Temperament i Charakter Charakter Zespół cech psychicznych danej osoby które ujawniają się w jej zachowaniu, sposobie bycia, usposobienia. Pojęcie w tym znaczeniu usposabiane jest z osobowością np. Szlachetny charakter, niezłomny, osoba o silnej woli. Osobowość Składa się z m. In. Temperamentu i charakteru. Zorganizowana struktura cech indywidualnych i sposobów zachowań, które decydują o specyficznych sposobach przystosowania się danej jednostki do środowiska. Temperament Zespół dziedziczonych cech osobowości, zdeterminowanych genetycznie, są to względnie stałe czasowo cechy osobowości, które manifestują się w formalnej charakterystyce zachowania. TYP UKŁADU NERWOWEGO SILNY SŁABY Zrównoważony Niezrównoważony ruchliwy powolny sangwinik flegmatyk choleryk melancholik Cechy Temperamentu Charakteru Nie można oceniać, bo człowiek taki jest (nie mamy Podlegają ocenie, należy i można je kształtować na to wpływu) Powolny Uparty Opanowany Spokojny Ruchliwy Cierpliwy Towarzyski Niezłomny Wrażliwy Silnej woli Topologia temperamentu: • Według Hipokratesa -Sangwinik- żywy ale wytrwały, odporny na trudności -Choleryk- wybuchowy, gwałtowny, ale szybko gasnący, niewytrwały -Melancholik- chwiejny, słabopobudliwy -Flegmatyk- słabo pobudliwy, pamiętliwy, wytrwały • Według Crechmera: (budowa ciała) -Leptosomatyk- szczupły (schizofremia) -Pykynik- otyły, okrągła głowa, łysy (cyksofremik) -Atletyk- umięśniony, wąskie biodra (iksotynik) -Dysplastyk- bezkształtny, nieregularny • Według Pawłowa (układ nerwowy) • Według Eysenck’a: 20\n21. ADHD Zespół nadpobudliwości psycho-ruchowej 5-10% dzieci w wieku wczesnoszkolnym, 30-50% nastolatków Występuje u dzieci u których jest zaburzona równowaga między wytwarzaniem i funkcjonowaniem substancji neuroprzekaźników w mózgu. Neuroprzekaźniki- substancja odpowiedzialna za kontaktowanie się komórek nerwowych:  Dopamina Odpowiedzialna za selekcję bodźców docierających do mózgu i ułatwia skupienie się na jednym wybranym. Właściwy poziom dopaminy pozwala odróżnić ważne od nerwowych informacji i skupić na zadaniu. Żyje w chaosie bodźców (głos ludzi, brzęczenie muchy, hałas na ulicy, to ma tę samą intensywność)  Noradrenalina Pozwala się skupić na tym co nowe i niezwykłe, odpowiada za relację walki lub ucieczki. Niedobór wywołuje niedocenienie realnego zagrożenia (nie ma poczucia zagrożenia). Nadmiar powoduje, że organizm pozostaje w ciągłym stanie pobudzenia w bezcelowej gotowości do działania.  Serotonina Odpowiedzialna za regulację nastroju, kontrolę zachowań, za prawidłowy rytm snu. Dziedziczność ponad 70%. Dziedziczony wielogenowo. Przyczyny pozagenetyczne do 30%  Wcześniactwo  Picie alkoholu, papierosy podczas ciąży  Urazy mózgu- uszkodzenie kory przedczołowej Kryteria diagnozy:  Zaburzenia ujawniają się przed 7 rokiem życia i utrzymują się przez wiele lat  Muszą wystąpić te objawy w dwóch różnych środowiskach np. szkoła i dom  Zaburzenia utrudniają funkcjonowanie społeczne w istotny sposób. Powodują zaburzenia w przystosowaniu  Nie występują w przebiegu zaburzeń psychicznych lub chorób somatycznych (nadczynność tarczycy, epilepsji, padaczka, zatrucie ołowiem, FAS-płodowy, zespół alkoholowy, inne choroby genetyczne i metaboliczne) Kto może postawić diagnozę? Lekarz po konsultacji z rodzicami, nauczycielami, psychologami, szczegółowy wywiad z rodzicami Objawy:  Zaburzenia uwagi Przejawia się krótkim czasem skupienia uwagi, trudnościami koncentracji podczas zabawy, nieumiejętność wybrania tego na czym w danym momencie może się skupić, bardzo łatwe rozpraszanie się pod 21\n22. wpływem bodźców zewnętrznych. Nie potrafi skoncentrować się na szczegółach lub w skutek nie uwagi popełnia błędy w pracy szkolnej lub innych sytuacjach (w kuchni zamiast cukru wsypuje sól) Nie słyszy tego co do niego mówi ktoś. Trudności w zastosowaniu podawanych instrukcji (wyjmujcie zeszyty, otwórzcie książki…). Nie kończy prac, ogromne trudności w organizowaniu aktywności, unika podejmowania prac, wymagających długotrwałego wysiłku umysłowego, gubi przedmioty szkolne, długopisy, ołówki połamane, bywa zapominalski, nie pamięta co miał zrobić.  Nadaktywność ruchowa Nadmierna ruchliwość, nie jest połączona z wykonywaniem przez nie zadaniem, bezzasadna ruchliwość jest irytująca i wyprowadza z równowagi otoczenie. Dziecko z trudem pozostaje na 1 miejscu , wspina się na meble, wierci się, obgryza kredki, aktywność jest chaotyczna i nie służy celowi. Robi rzeczy ryzykowne, a nie umie przewidzieć konsekwencji (otwarte okno na 10 piętrze), nerwowe ruchy rąk i nóg, nie umie odpoczywać, nadmierne gadatliwe i hałaśliwe, kłopoty z wiecznym zaśnięciem.  Impulsywność Dziecko działa nieprzewidując o skutkach, podejmując pochopne decyzje, robi-a później myśli, rozpoczyna wysłuchanie zadania bez wysłuchania polecenia, ma kłopot z wykonywaniem złożonych prac, brak mu cierpliwości i wytrwałości, przerywa innym jak chce coś powiedzieć, ma krótki okres odraczania relacji, wydaje się agresywne, bo nie potrafi powstrzymać się od natychmiastowego zaspokojenia potrzeb, prowokuje innych do wydawania złych opinii o sobie, kłopoty w relacja z innymi dziećmi, ma nienajlepszą pozycje w grupie, jest samotne, odrzucone, nie umie przegrywać i czekać na swoją kolej, koncentruje na sobie uwagę, ma złe zdanie na swój temat. Stres Definiowany w psychologii jako dynamiczna relacja adaptacyjna pomiędzy możliwościami jednostki a wymogami sytuacji (stresem) charakteryzująca się brakiem równowagi. Podejmowanie zachowań zaradczych jest próbą przywrócenia równowagi. Pojęcie stresu wprowadził Hans Hugon Selye, on jako pierwszy postawił hipotezę, że szereg chorób somatycznych jest skutkiem niezdolności człowieka do radzenia sobie ze stresem. Zjawisko to nazwał mianem NIEWYDOLNOŚCI tzn. SYNDROMU OGÓLNEJ ADAPTACJI i opisuje je w swojej książce. Istnieją 3 typy definicji stresu: 1) Stres jako bodziec- sytuacja występująca w naszym otoczeniu mająca naturalną zdolność do wywoływania napięcia i silnych emocji 2) Stres jako relacja- fizjologiczna jak i psychologiczna będąca odpowiedzią na działanie stresów 3) Stres jako proces lub transakcja- relacja między jednostką otoczeniem Trzy typy reakcji na stres:  Dystres- reakcja organizmu na zagrożenie, utrudnienie lub nie możność realizacji ważnych celów i zadań człowieka, pojawia się w momencie zadziałania bodźca czyli STRESU  Eustres- pozytywnie mobliziujący do działania stres  Neustres- bodziec dla danej osoby neutralny w działaniu chociaż dla innych bywa on albo dystresowy albo eustresowy Radzenie sobie ze stresem to poznawcze i behawioralne wysiłki skierowane na opanowanie zewnętrznych lub wewnętrznych żądań. 22\n23. Objawy stresu:  Fizjologiczne • Przyśpieszone bicie serca • Przyśpieszony oddech • Uczucie duszności i suchość w ustach • Nadmierne pocenie się (np. dłoń) • Wzrost napięcia mięśniowego (zaciśnięte zęby…) • Nadmierne zmęczenie • Silne bóle głowy, brzucha • „Gęsia skórka”  Psychiczne • Odczuwanie niepokoju (często bez powodu) • Strach i przerażenie • Rozdrażnienie i gniew • Niezadowolenie z siebie • Kłopoty z koncentracją uwagi • Problemy ze snem Stres nie do końca jest szkodliwy! Uważa się, że jest zjawiskiem szkodliwym, ale w rzeczywistości stres umiarkowany zwiększa możliwość radzenia sobie z wymaganiami adaptacyjnymi otoczenia, dzięki czemu umożliwia rozwój psychiczny. Stres zbyt długotrwały przyczynia się do rozwoju zaburzeń psychicznych t.j: zaburzenia lękowe (nerwice) i depresyjne, stres zbyt silny stwarza ryzyko PTSD (zespołu stresu pourazowego) oraz w szczególnych przypadkach zaburzeń osobowości. Fazy stresu: (Wg Selye’go) 1) Alarmowa- początkowa, reakcja zaskoczenia i niepokój z owodu niedoświadczenia i konfrontacji z nową sytuacją. Subfazy: - stadium szoku - stadium przeciwdziałania szokowi. Jednostka podejmuje wysiłki obronne 2) Przystosowania ( odporności)- organizm uczy się skutecznie radzić sobie ze stresem. Jeżeli organizm poradzi sobie to wszystko wraca do normy a jeśli nie to następuje 3 faza. 3) Wyczerpania- stałe pobudzenie całego organizmu (przewlekły stres) prowadzi do wyczerpania zasobów odpornościowych, co może prowadzić do chorób psychosomatycznych. Sytuacje trudne:  Zakłócenia (stanie w kolejce, burzy mój dzień)  Zagrożenia (groźba utraty życia)  Deprywację (niepowodzenia w nauce) 23\n24. Choroby skutkiem stresu:  Nadciśnienie  Astma  wrzody Frustracja (z łac. Zawód, udaremnienie) Zespół przykrych emocji związanych z niemożnością realizacji potrzeby lub osiągnięcia określonego celu. Czasem frustracje definiuje się jako każdą sytuacje, która wywołuje nieprzyjemne reakcje: ból, gniew, złość, nudę, irytację, lęk. W psychoanalizie traktuje się frustrację jako czynnik rozwojowy, który przyczynia się do dojrzewania osobowości. Psychologowie społeczni są zdania, że siła frustracji zależy od kilku czynników:  Zaskoczenie- gdy frustracja jest niespodziewana, jest silniejsza. Frustrację, której się spodziewamy, jest łatwiej znieść. W związku z tym niektóre osoby tworzą odpowiednie nastawienie ( obronny pesymizm) , którego jest zadaniem obrona przed niespodziewaną frustracją. „I tak mi się nie uda”- spodziewają się porażek niż sukcesów.  Oczekiwania co do celu- jeśli są wysokie, przeżywamy silniejszą frustrację, gdy cel jest nieosiągalny. Podobnie, czasem próbujemy poradzić sobie z ewentualną porażką poprzez obniżenie oczekiwań- „nie zależy mi”  Frustracja niezrozumiała- jest silniejsz niż taka, którą rozumiemy i wiemy dlaczego miała miejsce. Rozumienie powinno się jednak pojawić przed pojawieniem się frustracji. Rozumienie po fakcie jest mniej uspokajające.  Poprzednie frustracje- frustracje nakładają się, poprzednie frustracje mogą powodować, że bieżąca wydaje się nam bardzo silna.  Bliskość celu- im bliżej był cel, którego nie udaje się nam osiągnąć, tym większa frustracja. Deprywacja To zjawisko podobnego raku zaspokojenia lub niemożności osiągnięcia celu, jednak we frustracji jesteśmy przekonani, że pożądany cel jest możliwy do osiągnięcia. W deprywacji cel ten jest obiektywnie niemożliwy do osiągnięcia. Frustracja prowadzi do kilku konsekwencji: Próby pokonania przeszkody jeśli się one nie powiodą pojawia się: • agresja • regresja • apatia Konflikt motywacyjny:  dążenie-dążenie-> mam tyle kasy i mogę kupić 1 rzecz a nie 2  unikanie- unikanie -> sprzątanie domu czy mycie auta  dążenie – unikanie -> dziecko chce pogłaskać psa, ale się go boi Opracowała Lucyna Herok, rok I Matematyka z Informatyką, Kolegium Nauczycielskie, Bielsko-Biała, 2009 24\nPublikuj i nie zgiń_lsu_mast\nFake art catalogue\nNapędy alternatywne pojazdów samochodowych\nSklepFM.com - Katalog for home nr 10 - FM GROUP


Archwium > Numer 507 (11/2015) > Orientacje > KRUCHA RODZINA\nFOT. MONIKA LENCZEWSKA/NEXT FILM\nOn, ona i ono. Tata, mama i dziecko. Marek, Basia i Ula. Czyli rodzina. W poszukiwaniu swojej drogi, swojego szczęścia, swego własnego nieba. W walce o utrzymanie relacji wewnętrznych, spajających ten żywy organizm, oraz zewnętrznych ze światem, który niby taki nowoczesny i bogaty, a jednak niebezpieczny. Obce niebo w reżyserii Dariusza Gajewskiego w widowiskowy i dramatyczny sposób pokazuje to napięcie.\nBohaterem filmu jest rodzina jako całość. Oto polskie małżeństwo z dzieckiem próbuje urządzić swój prywatny mikrokosmos na szwedzkiej ziemi. Sytuacja znana prawie każdemu z nas. Jeśli nie my sami, to na pewno ktoś z krewnych, bliższych lub dalszych, albo z grona znajomych i przyjaciół, ewentualnie sąsiedzi – ktoś bez wątpienia dotknął emigracji zarobkowej. To już nie tysiące, a miliony. Doświadczenie potężne, na ogromną skalę. Dobrze więc, że nasza rodzima kinematografia próbuje się z nim mierzyć.\nTym bardziej, gdy udaje się pokazać złożoność sytuacji niejako z wnętrza opowieści. To jedna z zalet Obcego nieba. Mimo zbyt wolno rozpędzającej się na początku akcji, twórcy osiągnęli cel najważniejszy: stworzyli narrację, która widza wciąga, angażuje emocjonalnie i sprawia, że wraz z rozwijającym się dramatem współodczuwamy jego porażającą moc. Gdy naszych bohaterów dosięga małżeński kryzys, od razu czujemy, że to nie koniec problemów. I dzieje się tak, jakby jakiś wytrawny strateg analitycznym umysłem przejrzał państwa Zielińskich, precyzyjnie za cel ataku obierając najsłabszy punkt: dziecko.\nWidać, że ten film współtworzyła para z doświadczeniem (...)


3 października 2021 12 października 2021\nPodjedli i pojechali z powrotem, bo już się robiło późnawo, a kolega miał jeszcze zdążyć na nockę do pracy. Na tym etapie mój dalszy plan już się skrystalizował, że się rozdzielamy. Umawiałam się wcześniej jeszcze z Anią z come.this_way (dawniej Motocykloffowo) na spotkanie po latach, bo jej Młoda zdążyła przybyć na świat i zacząć mówić, odkąd się ostatnio widziałyśmy… A że ich plany dotarcia do Bogatyni przesunęły się na wieczór, to i moje poszły w tym kierunku. W kwestii noclegu, beztrosko uznałam, że zajmę się tym później ;)\nJest tam tego od cholery. U nas jak się kilka odnowi potężnym wysiłkiem prywatnych właścicieli, to zaraz cała okolica zyskuje szumne miano Krainy Domów Przysłupowych. Parę budynków podcieniowych w Żuławkach to od razu Żywy Skansen Architektury Drewnianej. Ok, bardzo fajnie, ale w tej sytuacji każda czeska wioska powinna być skansenem ;) Jest to piękny widok, ale trzeba pamiętać, że u nich taka architektura miała lżejsze życie. Praktycznie ciągiem zamieszkana, przypuszczalnie domy pozostawały w rodzinie, natomiast u nas… Cała przewałka z Ziemiami Zachodnimi i Północnymi (bo nie nazywam ich „odzyskanymi”)… I tak cud, że cokolwiek z tego tutaj ocalało. A jeszcze większy, że ludzie nadal porywają się na remontowanie tego. Powstał nawet ładny film na ten temat.\nPrzecięcie południka o pełnej wartości stopnia z takimż równoleżnikiem. Już kiedyś zaliczyłam podobne miejsce koło Jawora, tylko tamto było schowane w chaszczach i lazłam do niego na piechotę kawał… (gdzieś w tym wpisie są fotki). Ile ogółem jest takich punktów w samej Polsce, widać na tej mapie. Ciekawe, czy wszystkie są jakoś oznaczone i „uhonorowane”?…\nDocelowym przystankiem tego dnia była Bogatynia. Ostatkiem sił baterii w telefonie dotarłam pod wskazany przez Anię adres. Uściski, ploteczki, pokazywanie Młodej motocykla… Takie tam babskie pogaduchy ;) Spytana o plany na następny dzień, wypaliłam, że spróbuję znaleźć cmentarzyk fordów w lesie, na który czaiłam się już dłuższy czas. I chyba tylko dzięki wypowiedzeniu tej deklaracji na głos udało mi się nie spietrać i rzeczywiście tam dotrzeć – a było wiele okazji, by zawrócić, niemniej za każdym razem mówiłam sobie „no chyba nie wycofasz się teraz?” i prułam do celu jak czołg ;) Ale że to tzw. historia na osobny wpis, więc o tym epizodzie szczegółowo piszę tutaj:\nWracając tymczasem do soboty wieczór w Bogatyni… Nie nagadałyśmy się podczas tego krótkiego spotkania, ale najważniejsze, że w ogóle się udało. Niemniej czas naglił, a ja musiałam gdzieś przenocować. Podpięłam telefon do prądu na orlenie i zaczęłam wydzwaniać. Tu nieaktualne, tu za drogo, tam wszystko zajęte. W końcu poprosiłam jednego z rozmówców o podpowiedź, gdzie jeszcze uderzyć. Podał dość frapującą nazwę „Noclegi nad Neonetem”. Znalazłam numer i nawet udało się dodzwonić. Trzy szybkie pytania: czy jest miejsce dla jednej osoby? Czy przyjmują na jedną noc? I czy jest gdzie bezpiecznie zaparkować motocykl? Trzy twierdzące odpowiedzi i byłam w domu. Tymczasowym, na najbliższe parę godzin. Pytanie o zamknięty parking było w sumie kluczowe, bo byłam nauczona przykrym doświadczeniem Ani (jej beemkę skradziono spod domu rodzinnego) i uprzedzona przez nią, by nie spuszczać tu sprzętu z oka, jeśli stałby na widoku (nawet na tym postoju na stacji zapięłam łańcuch ;) ). Uprzedzając pytania: TAK! Udało mi się przeżyć noc w Bogatyni bez strat materialnych! Jestem hardkorem ;D Zaś spanko okazało się czymś w rodzaju noclegów pracowniczych. Z zewnątrz budynek całkiem niepozorny, przy głównej ulicy, ale w środku bardzo przytulnie urządzony, uczciwie polecam. Vfra spała zamknięta za płotem.\nW zaskakująco jednym kawałku udało mi się dotrzeć do miejscowości Malá Skála, czyli lokalnego epicentrum kajakowego na rzece Izerze. Tym razem jednak bardziej interesował mnie zamek Vranov górujący nad wszystkim na – nomen omen – skale. Z dołu prezentuje się pięknie, ale bardziej interesowało mnie, czy da się do niego dojechać. Otóż od razu mówię, że nie :P Trzeba zaparkować jak inni przykładni obywatele na parkingu i udać się dalej na piechotkę. Ja jednak, po pierwsze, nie zostawiam motocykla poza zasięgiem wzroku (raczej nigdzie, nie tylko w Bogatyni :P), a po drugie nie chce mi się. Na zwiedzanie i łażenie to tylko samochodem. Ale generalnie bardzo warto udać się w te strony właśnie w celu łażenia, bo zobaczcie sami – np. w tym wpisie – jak tam pięknie. To początek skalnej krainy o nazwie Czeski Raj.\nDlatego postanowiłam powęszyć po okolicznych bocznych dróżkach, czy gdzieś nie ma jakiegoś cywilizowanego dojazdu do zamku. Najbardziej obiecująco wyglądała jedna droga, oznaczona jako ślepa, bo za ileś tam kilometrów kończyła się remontem. Niezniechęcona, udałam się na rekonesans. Pojechałam na samą górę – rzeczywiście remont – no to zaczęłam wracać w dół… W pewnym momencie mignął mi przedmiot leżący na jezdni. Jesień jest to różne rzeczy leżą, liście, jakieś paprochy… To jednak miało zbyt „określony” kształt i tok moich myśli przebiegł mniej więcej w taki sposób:\nTo wyglądało jak portfel… No dobra, to jak ktoś go tutaj zgubił, to tu go będzie szukał. Chyba że nie wie, że zgubił. Podnieść? I zanieść gdzie? Do najbliższego czegoś publicznego, restauracji? A skąd ktoś będzie wiedział, żeby tam pytać? Lepiej niech leży, ludzie są uczci… Oooo nie, na pewno ktoś go zawinie i będzie mnie gryzło sumienie, że mogłam ja go wziąć i oddać, a zostawiłam. W tył zwrot, natychmiast, prędko, zanim ukradną!\nW niedzielę zastałam tam jeden radiowóz i jednego pana mundurowego, który zajął się sprawą raczej niechętnie – jak zadzwoniłam do drzwi, wychynął przez okno na pierwszym piętrze i gdy wyjaśniłam, w czym rzecz, przewracając w duszy oczami – jestem tego pewna – pofatygował się na dół, wziąć portfel i spisać co tam usiłowałam gadać.\nDalsza droga przebiegała już spokojnie, w trybie kontrolowanego spontanu, czyli przemieszczałam się na zachód raczej bocznymi drogami, pełnymi zakrętów i motocyklistów (ręka mi już mdlała od machania i odmachiwania ;P ), nadal nie zwiedzałam mijanych zamków, zatrzymałam się nad jakimś jeziorem na śniadanie (w końcu, ileż można wozić wczorajsze kanapki z serem ;) ) i powoli, lecz konsekwentnie zbliżałam się do mojego kolejnego nieplanowanego przed tym weekendem celu i ponownie do miejsca już odwiedzonego kiedyś, czyli browaru Kocour w miejscowości Varnsdorf (nadal w Czechach, nadmieniam).


Szukam Ubezpieczenia AC w Jaśle, 2019\nSzukam Ubezpieczenia AC i OC w Jaśle, 2019\nw kategorii Szukam ubezpieczenia ac w Jaśle\nInne pobliskie usługi: ubezpieczenie domu Kolbuszowa, zlecę druk wizytówek Lubaczów, zlecenia wzornictwa użytkowego Mielec\nTyp ubezpieczenia: OC + AC Marka samochodu: Kia Model samochodu: Ceed Rok produkcji: 2008r. Obecne Towarzystwo: Ergo Hestia Termin rozpoczęcia ochrony: jak najszybciej Kod pocztowy, gdzie zarejestrowany jest samochód: 33-100...\nZapytanie o OC + AC + NNW, Skoda, 2019r.\nTyp ubezpieczenia: OC + AC + NNW Marka samochodu: Skoda Model samochodu: Karoq 1,5 Style Rok produkcji: 2019r. Obecne Towarzystwo: Ergo Hestia Termin rozpoczęcia ochrony: jak najszybciej Kod pocztowy, gdzie zarejestrowany je...\nPotrzebuję ubezpieczenia OC + AC + NNW, Peugeot, 2006r.\nTyp ubezpieczenia: OC + AC + NNW Marka samochodu: Peugeot Model samochodu: 407 coupe Rok produkcji: 2006r. Obecne Towarzystwo: Klient nie posiada ubezpieczenia Termin rozpoczęcia ochrony: 2019-01-04 Kod pocztowy, gdzie zarej...\nTyp ubezpieczenia: OC + AC + NNW Marka samochodu: Renault Model samochodu: Grand Scenic Rok urodzenia właściciela: 1978r. Rok uzyskania prawa jazdy: 1999 Liczba lat bezszkodowej jazdy: 5 Obecne Towarzystwo: Ergo ...\nZapytanie o OC + AC, Audi\nTyp ubezpieczenia: OC + AC Marka samochodu: Audi Model samochodu: a4 b7 Rok urodzenia właściciela: 1972r. Rok uzyskania prawa jazdy: 1991 Liczba lat bezszkodowej jazdy: 28 Obecne Towarzystwo: mtu Numer VIN: Klient nie posia...\nUbezpieczenie AC + OC + NNW, Volkswagen Touran, 2008r.\nTyp ubezpieczenia: AC + OC + NNW Marka samochodu: Volkswagen Model samochodu: Touran Rok produkcji: 2008r. Obecne Towarzystwo: link4 Kod pocztowy, gdzie zarejestrowany jest samochód: 33-300 Tarnów\nPoszukuję ubezpieczenia AC + NNW, Volkswagen, 2005r.\nTyp ubezpieczenia: AC + NNW Marka samochodu: Volkswagen Model samochodu: touran Rok produkcji: 2005r. Obecne Towarzystwo: hdi Termin rozpoczęcia ochrony: 2018-07-07 Kod pocztowy, gdzie zarejestrowany jest samochód: 33-100 D...\nPotrzebuję ubezpieczenia OC + AC, Opel, 2007r.\nTyp ubezpieczenia: OC + AC Marka samochodu: Opel Model samochodu: zafira Rok produkcji: 2007r. Obecne Towarzystwo: Allianz Termin rozpoczęcia ochrony: jak najszybciej Kod pocztowy, gdzie zarejestrowany jest samochód: 33-100 ...\nTyp ubezpieczenia: OC + AC + NNW Marka samochodu: Hyundai Model samochodu: ix35 Rok produkcji: 2015r. Obecne Towarzystwo: Warta Termin rozpoczęcia ochrony: jak najszybciej Kod pocztowy, gdzie zarejestrowany jest ...\nPoszukuję ubezpieczenia OC + AC + NNW,\nTyp ubezpieczenia: OC + AC + NNW Marka samochodu: Hunday Model samochodu: I40 Rok urodzenia właściciela: 1957r. Rok uzyskania prawa jazdy: 1976 Liczba lat bezszkodowej jazdy: 42 Obecne Towarzystwo: PZU Numer V...\nTyp ubezpieczenia: OC + AC Marka samochodu: Opel Model samochodu: astra Rok urodzenia właściciela: 1991r. Rok uzyskania prawa jazdy: 2009 Liczba lat bezszkodowej jazdy: 2 Obecne Towarzystwo: Ergo Hestia Numer VIN: W0LPD6ED5...\nTyp ubezpieczenia: OC + AC + NNW Marka samochodu: Volvo Model samochodu: Xc 60 Rok produkcji: 2011r. Obecne Towarzystwo: Klient nie posiada ubezpieczenia Termin rozpoczęcia ochrony: jak najszybciej Kod pocztowy, gdzie zareje...\nTyp ubezpieczenia: OC + AC + NNW Marka samochodu: Opel Model samochodu: MERIVA II Rok urodzenia właściciela: 1953r. Rok uzyskania prawa jazdy: 1969 Liczba lat bezszkodowej jazdy: 20 Obecne Towarzystwo: Ergo Hestia Numer VIN...\nSzukam ubezpieczenia OC+AC, Daf Xf105.460, 2008r.\nTyp ubezpieczenia: OC + AC Marka samochodu: Daf Model samochodu: Xf105.460 Rok produkcji: 2008 Obecne Towarzystwo: Klient nie posiada ubezpieczenia Termin rozpoczęcia ochrony: jak najszybciej Kod pocztowy, gdzie ...\nSzukam ubezpieczenia AC, OC i NNW, Opel Mariva 2, 2014r.\nTyp ubezpieczenia: OC + AC + NNW Marka samochodu: Opel Model samochodu: Meriva 2 Rok produkcji: 2014 Obecne Towarzystwo: PZU Termin rozpoczęcia ochrony: 11.04.2014r. Kod pocztowy, gdzie zarejestrowany jest samoch...\nPodobne zlecenia: ubezpieczenia komunikacyjne, ac, ubezpieczenie oc ac, ubezpieczenia komunikacyjne Jasło, ac Jasło, ubezpieczenie oc ac Jasło


Aby zwiększyć ilość witaminy D, możesz przyjmować suplementy lub stosować domowe środki zaradcze. – bookczyta\nAby zwiększyć ilość witaminy D, możesz przyjmować suplementy lub stosować domowe środki zaradcze.\n5 stycznia, 2022\t0\tprzez admin\nSuplementy diety to substancje przyjmowane w celu uzupełnienia naszej diety. Mogą one występować naturalnie w żywności albo mogą być tworzone w laboratorium.\n– usprawniają metabolizm organizmu\n– poprawiają skórę, włosy a także paznokcie.\nSuplementy na energię sklep to produkty odżywcze , które są przyjmowane doustnie w celu dopełnienia diety, która może być uboga w pewne składniki odżywcze. Suplementy diety mogą zawierać witaminy, minerały, zioła albo jeszcze inne substancje czynne biologicznie. Te suplementy zostały nazwane „przemysłem , który jest wart wiele milionów dolarów”. Stany zjednoczone to największy na świecie rynek jeżeli chodzi o suplementy diety.\nPrzeciwutleniacze, witaminy z grupy B i kofeina to wyłącznie parę z bardzo wielu niezbędnych składników zawartych w tych suplementach. Mogą zapewnić wystarczającą ilość energii przez cały dzień, by utrzymać szybkie tempo naszego życia. Wiele osób twierdzi, że korzystanie z suplementów energetycznych nie jest najlepszym pomysłem, ponieważ mogą być niebezpieczne lub powodować niechciane skutki niebezpieczne dla zdrowia. To wcale nie jest prawda! Korzystanie z tych suplementów diety jest zdrowe i możemy podać mnóstwo dobrych powodów, dla których powinniśmy je przyjmować.\nStosowanie suplementu energetycznego posiada wiele argumentów za, ponieważ stwarza, iż czujesz się coraz bardziej energiczny, podwyższa poziom skupienia a także koncentracji, poprawia funkcję pamięci i moc mózgu i tak dalej.\nSuplementy koncentracyjne potrafią pomóc wielu uczniom skupić się na zadaniach domowych i pracy na lekcjach. Są też stosowane do poprawy pamięci, doznań i nastroju. Obecnie mamy kilka różnych typów suplementów koncentracyjnych, które mogą z powodzeniem być wykorzystywane przez osoby niezależnie od wieku i na różne sposoby. Niektórzy używają ich jako zamiennika dla kofeiny, natomiast inni używają ich, w momencie kiedy potrzeba im zastrzyku energii przed ważnym egzaminem albo podczas ciężkiego dnia. Także niektóre duże przedsiębiorstwa zapewniają je pracownikom ze względu na ich potrzeby związane z wydajnością a także koncentracją.\nNajlepsze sposoby na naturalne podniesienie poziomu witaminy D z pomocą domowych środków zaradczych.\nNa początku organizm może wytwarzać tylko ograniczoną ilość tej witaminy, ponieważ produkcja witaminy w organizmie ogranicza się do skóry. Aby zwiększyć poziom witaminy D w organiźmie, możesz przyjmować suplementy albo stosować domowe środki zaradcze. Witamina D jest kluczową witaminą, która gwarantuje istotne korzyści dla naszego zdrowia, takie jak ochrona przed chorobami przewlekłymi oraz promowanie zdrowych kości i zębów, a ponadto wspieranie zdrowia naszego mózgu.\nOdpowiedź na to ważne pytanie zależy od osoby i jej stylu życia. Niektórzy ludzie potrzebują suplementów za złagodzenie stresu, zaś inni wcale nie potrzebują wspomagaczy. Zwolennicy suplementów uważają, że potrafią one pomóc w wielu problemach ze zdrowiem psychicznym, takich jak lęk i depresja. Nie mamy niezbitych dowodów na to, że suplementy mogą pomóc w pokonaniu stresu, lecz mamy dowody na to, iż potrafią pomóc w stanach lękowych i depresji. Powinno się więc wypróbować je na sobie a także zaobserwować jakie wyniki Nam przyniosą.


To tylko seks?! - Ladacznica Święta | Ebook Sklep EMPIK.COM\nTo tylko seks?! (ebook)\nLadacznica Święta Ebook | ebook\nPrzewodnik po ludzkiej seksualności utrzymany w lekkiej formie pytań i odpowiedzi. Tu nie ma tematów tabu.\nCzy rozmiar ma znaczenie? Co zrobić, jeśli seks z moją partnerką nie jest satysfakcjonujący? Dlaczego wspólna noc z escortką tyle kosztuje, skoro żaden mężczyzna nie da rady uprawiać seksu przez cały ten czas? Jak wyglądają kluby swingerskie? Czy mężczyzna może być mistrzem minetki? Czym się różni pracownica seksualna od prostytutki? Czy w przypadku prezerwatyw one size fits all?\nTytuł: To tylko seks?!\nAutor: Ladacznica Święta\nWłaśnie zrecenzowałem To tylko seks?!\nPrzewodnik po ludzkiej seksualności utrzymany w lekkiej formie pytań i odpowiedzi. Tu nie ma tematów tabu. Czy rozmiar ma znaczenie? Co zrobić, jeśli seks z moją ...\nWdrażanie systemu HACCP "krok po kroku" Robaczyk Agnieszka


Rak kolczystokomórkowy: objawy, diagnoza, leczenie, profilaktyka | Zdrowie Radio ZET\nRak kolczystokomórkowy – choroba zawodowa rolników, ogrodników i budowlańców\nAktualizacja: 05.11.2020 18:57\nJest mniej groźny niż czerniak, ale znacznie częściej występuje. Rak kolczystokomórkowy (squamous cell carcinoma, SCC). W początkowej fazie z wyglądu przypomina rogowaciejącą, łuszczącą się zmianę o charakterze brodawkowatym, często pokrytą strupkiem. Ta zmiana wielu chorym wydaje się niegroźnym defektem kosmetycznym. W rzeczywistości jest niebarwnikowym nowotworem skóry.\nMimo wielu kampanii i programów edukacyjnych liczba zachorowań na nowotwory skóry rośnie z roku na rok. Szacuje się, że niebawem w Polsce, co druga osoba po 60. roku życia zachoruje na nowotwór skóry. Najczęstszym z tych nowotworów jest rak podstawnokomórkowy (80 proc. zachorowań), a na drugim miejscu plasuje się rak kolczystokomórkowy (15-20 proc. zachorowań). Z informacji należących do Krajowego Rejestru Nowotworów wynika, że w 2017 r. w Polsce odnotowano blisko 13,5 tys. zachorowań na niebarwnikowe nowotwory skóry. Jednak zdaniem ekspertów, rzeczywista liczba jest znacznie wyższa, ponieważ pacjenci często bagatelizują objawy i nie zgłaszają się do lekarza.\n– Niestety dane epidemiologiczne nie są pełne. Na podstawie danych chorobowości można szacować, że w Polsce jest to około 40-50 tys. zachorowań rocznie. Niestety są to głównie przypadki nierejestrowane, które są z reguły operowane lub leczone miejscowo przez dermatologów czy chirurgów plastyków – ocenia prof. Piotr Rutkowski, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.\nRak kolczystokomórkowy – co to znaczy?\nRak kolczystokomórkowy (squamous cell carcinoma, SCC) jest nowotworem złośliwym, który wywodzi się z komórek warstwy kolczystej nabłonka płaskiego i rozwija się w obrębie skóry oraz błon śluzowych. Przyczyną jego rozwoju jest nieprawidłowe namnażanie się keratynocytów (komórek naskórka) spowodowane przede wszystkim długotrwałym oddziaływaniem promieniowania UV.\nNależy on do grupy tzw. nieczerniakowych raków skóry (NMSC), które stanowią najczęstsze przypadki nowotworów złośliwych u ludzi.\nRak kolczystokomórkowy charakteryzuje się powolnym wzrostem i początkowo wygląda niegroźnie, jednak późno zdiagnozowany może prowadzić do destrukcji otaczających tkanek oraz przerzutów do węzłów chłonnych i innych narządów. W Polsce diagnozuje się go zwykle w bardzo zaawansowanym stadium, gdy trudno skutecznie go leczyć. Szacuje się, że przy braku przerzutów 5 lat przeżywa około 90 proc. chorych, natomiast przy przerzutach przeżywalność 5 lat spada do 40-50 proc.\nRak płaskonabłonkowy skóry: plama, owrzodzenie, krwawiący pieprzyk\nNowotwory skóry: łagodne i złośliwe. Na co zwrócić uwagę?\nRak kolczystokomórkowych (SCC) – jak mogą wyglądać zmiany?\nRak kolczystokomórkowy skóry może przyjmować różne postacie:\ngładkiej lub nadmiernie rogowaciejącej płytki,\nguzka (właściwie brodawki, która nie jest owrzodzona),\nowrzodzenia otoczonego szerokim, wyniosłym, wałowatym naciekiem, często przykrego strupem.\nZmianom mogą towarzyszyć również inne objawy, takie jak świąd skóry, ból lub krwawienia, pojawiające się np. po podrażnieniu zmiany.\nWyróżniamy dwie odmiany morfologiczne raka kolczystokomórkowego:\nodmiana wrzodziejąca – ma postać głębokiego owrzodzenia, otoczonego twardym, uniesionym brzegiem,\nodmiana brodawkująca – ma wygląd guzka o nierównej, brodawkowatej powierzchni.\nRak kolczystokomórkowy – gdzie jest najczęściej umiejscowiony?\nW przypadku tego raka zmiany najczęściej występują na odsłoniętych częściach ciała, głównie w obrębie głowy lub szyi (80 proc.), ale mogą również pojawić się na kończynach czy tułowiu (20 proc.). Tego typu nowotwór może rozwija się na wardze dolnej (to najczęstsza lokalizacja raka kolczystokomórkowego), na języku, w okolicy oczodołów, nosa, policzkach, w małżowinie usznej, na skroniach, na skórze owłosionej głowy, stopach oraz zewnętrznych narządach płciowych oraz w okolicach odbytu.\nInwazyjny rak kolczystokomórkowy może dawać nawroty oraz przerzuty do okolicznych węzłów chłonnych (5-30% przypadków, zwłaszcza w przypadku długotrwałych, rozległych zmian), rzadziej do odległych narządów (np. płuc).\nRak podstawnokomórkowy to najczęstszy nowotwór złośliwy skóry\nCzerniak: złośliwy nowotwór skóry. Przyczyny, objawy, leczenie raka skóry\nRak kolczystokomórkowy – u kogo najczęściej się pojawia?\nNajwiększą liczbę zachorowań na tego typu raka diagnozuje się u osób starszych po 70. roku życia, choć występuje on również u osób po 60. roku życia oraz młodszych. Co ciekawe, częstość występowania SCC dla osób po 75. roku życia jest 35 razy wyższa niż dla osób pomiędzy 50.-55. roku życia. Rak ten o wiele częściej rozwija się u mężczyzn niż u kobiet, częściej u osób rasy białej.\nSzczególnie narażone na zachorowania są osoby wykonujące pracę na świeżym powietrzu, w sektorach, takich jak rolnictwo, sadownictwo, ogrodnictwo, rybołówstwo czy budownictwo, niestosujące żadnej ochrony przed promieniowaniem słonecznym. Rak skóry jest u tych pracowników określany mianem choroby zawodowej. Ale dotyka również działkowców i seniorów z gmin wiejskich praz miejsko-wiejskich.\nWśród grup wysokiego ryzyka zachorowania na raka kolczystokomórkowego (SCC) znajdują się również pacjenci:\npoddani w przeszłości terapii przy pomocy promieniowania jonizującego,\nmający wrodzone lub nabyte upośledzenie odporności (po przeszczepieniach narządów, długotrwale leczone lekami hamującymi działanie układu odpornościowego lub glikokortykosteroidami, osoby z HIV),\ncierpiący na przewlekłe choroby skóry,\nz genetyczną predyspozycją do zachorowania na nowotwory skóry wywołane promieniowaniem UV.\nU tych pacjentów rak kolczystokomórkowy przebiega agresywnie i może prowadzić do śmierci.\nRak kolczystokomórkowy najczęściej rozwija się na podłożu zmian przednowotworowych, takich jak:\nskóra uszkodzona promieniowaniem słonecznym,\nSkóra po lecie: Znamiona, które mogą świadczyć o czerniaku\nNa ten nowotwór zmarł Bob Marley. Wszystko o czerniaku paznokcia\nRak kolczystokomórkowy – profilaktyka\n– Ochrona przed szkodliwym promieniowaniem UV to obecnie jeden z głównych elementów profilaktyki raka kolczystokomórkowego. Szczególnie w okresie letnim przed wyjściem z domu należy pamiętać o kremach z filtrem, nakryciu głowy, zasłaniać okolice ramion i szyi oraz pamiętać, że promienie słońca bardzo dobrze przechodzą przez warstwę chmur. Niestety wiele osób wykonujących pracę zawodową na świeżym powietrzu o tym zapomina – komentuje dyrektor Fundacji Onkologicznej Nadzieja Joanna Konarzewska.\nPacjenci bardzo często bagatelizują pierwsze zmiany skórne, co znacznie opóźnia diagnozę i leczenie. Bardzo wielu pacjentów – zwłaszcza z małych miejscowości czy obszarów wiejskich – diagnozowanych jest w zaawansowanym stadium choroby. Tymczasem wczesne diagnostyka – jak w przypadku wszystkich chorób nowotworowych – kluczowe znaczenie dla zdrowia i życia chorego.\nBardzo ważnym elementem profilaktyki nowotworów skóry jest samoobserwacja ciała, która powinna odbywać się przynajmniej raz w miesiącu. Polega ona na sprawdzeniu skóry pod kątem nowych zmian oraz obserwacji wcześniejszych. Ponadto, raz w roku należy odwiedzić dermatologa.\nRak kolczystokomórkowy – jak wygląda diagnoza?\nW przypadku pojawienia się jakiejś niepokojącej zmiany konieczna jest wizyta u lekarza dermatologa, który powinien nie tylko przeprowadzić wywiad z pacjentem i badanie fizykalne, ale też wykonać nieinwazyjne badanie dermatoskopowe lub wideodermatoskopowe. Lekarz może pobrać wycinek ze zmianą i poddać go badaniu histopatologicznemu. Do dodatkowych badań, które może zlecić lekarz onkolog, należą: USG jamy brzusznej, USG szyi, RTG klatki piersiowej, tomografia komputerowa klatki piersiowej.\n– Badanie histopatologiczne jest standardem w rozpoznaniu raka kolczystokomórkowego, a radykalne wycięcie chirurgiczne jest metodą z wyboru dającą najwyższy odsetek wyleczeń – tłumaczy prof. Witold Owczarek, kierownik Kliniki Dermatologicznej w Wojskowym Instytucie Medycznym Centralnego Szpitala Klinicznego MON w Warszawie.\nKto jest w grupie ryzyka zachorowania na czerniaka?\nRak po ospie wietrznej. Nowotwór rozwinął się w małej bliźnie\nRak kolczystokomórkowy – jak wygląda leczenie?\nPodstawą leczenie jest zabieg chirurgiczny, polegający na wycięciu całej zmiany z zapasem zdrowych tkanek, czasami usuwa się również węzły chłonne, jeśli są one zajęte przez nowotwór. Czasami zabieg uzupełnia się o plastykę lub przeszczep skóry w celu zamknięcia rany.\nW przypadku pacjentów, u których nie jest możliwe wycięcie zmian, np. z powodu uch umiejscowienia lub stanu zdrowia chorego, stosuje się radioterapię.\nOprócz tego stosuje się również leczenie miejscowe, np. 5-fluorouracylem lub imikwimodem, a także krioterapię, laseroterapię, terapię fotodynamiczną.\nOd niedawna u dorosłych pacjentów z przerzutowym lub miejscowo zaawansowanym rakiem kolczystokomórkowym skóry można stosować w Unii Europejskiej i USA innowacyjną terapię przy pomocy przeciwciał monoklonalnych. W Polsce nie jest ona jeszcze refundowana.\nPo zakończeniu leczenie chory musi być pod stałą kontrolą lekarza.\nrak skóry choroby skóry Nowotwór Skóra


Klarenbach: "...jakie życie, taka śmierć". Telewizja publiczna trzyma "poziom" - KODUJ24.PL\nKlarenbach: „…jakie życie, taka śmierć”. Telewizja publiczna trzyma „poziom”\nwb 20 stycznia 2019 7\nNowy prowadzący program „Woronicza 17” w TVP Info, Adrian Klarenbach w ostatniej audycji pokazał, że utrzyma poziom, charakterystyczny dla partyjnej telewizji.\nNastępca Rachonia program poświęcony zamordowanemu prezydentowi Gdańska rozpoczął słowami: „Mówiąc o śmierci, mówimy też o życiu. Co niektórzy by powiedzieli, że jakie życie, taka śmierć. Jaka śmierć, takie życie – być może to jest odważna teza”.\nNa skandaliczny język prowadzącego błyskawicznie zareagowali internauci. „Pan powinien nie raz i nie dwa ugryźć się w język, panie Klarenbach, bo zbyt często zdarza się panu wypowiadanie słów pustych, głupich i obraźliwych” – czytamy w komentarzu jednego z nich.\nOczywiście Klarenbach na krytykę w pierwszej chwili nie odpowiedział przeprosinami, ale wpisem na Twitterze jeszcze podsycił swoją wypowiedź:\nW #Woronicza17 funkcjonariusz Klarenbach:”..niedługo powiemy, że Adamowicz był pierwszy na księżycu…”\n— Karol Dąbrowski (@_KarolDabrowski) January 20, 2019\n„Nie wiem o czym Pan myśli – bo ja o tym, że żył szybko z ludźmi i zmarł z nimi. Chce Pan dorabiać ideologię? Niedługo powiemy, że Adamowicz był pierwszy na księżycu.” Dopiero później zreflektował się, że chyba przesadził.\nWypowiedzi Klarenbacha są dowodem na to, że język TVP nie ulegnie zmianie. Manipulowanie przekazem widoczne było również w ostatnich „Wiadomościach”, gdy Donalda Tuska pokazywano z komentarzem dotyczącym mowy nienawiści. Okazuje się, że wszelkie starania telewizji publicznej, mające na celu złagodzenie własnego wizerunku nie trafiają jednak do widzów. Internauci nieustannie kpią i wytykają wszelkie nieprawidłowości. W sieci pojawiają się ironiczne pytania o powrót Rachonia do pracy, a dziennikarz Tomasz Skory przypomniał tylko kilka nienawistnych wypowiedzi, które padały na antenie TVP pod adresem prezydenta Adamowicza.\nWydaje się, że nerwy prezesa Kurskiego są na granicy wytrzymałości, ponieważ postanowił zagrozić sądem tym „wszystkim, którzy publicznie próbują przypisywać telewizji publicznej winę za to, że podczas finału WOŚP zamordowano Pawła Adamowicza.”\nJaki Klarenbach taka TVP, nie dziwi nic…\n20 stycznia 2019 16:30\nWydaje mi się, że to już jest ich, tzn. TVP, metoda, żeby najpierw po chamsku opluć, a potem niby przeprosić.\n„No i co chcecie? Przecież przeprosiliśmy.”\n20 stycznia 2019 16:36\nJaki Klarenbach, taka KURwizja, jaka KURwizja, taki Klarenbach.\n20 stycznia 2019 17:19\nJeżeli istnieje sprawiedliwość to po wyborach jego CV trafi na moje biurko!\n20 stycznia 2019 22:20\nDziwne, a może i nie? Powiedzenie „Jakie życie, taka śmierć” wobec faktu że śmierć zawsze jest czymś złym, jest zwyczajowym sposobem na podsumowanie przerwanego przez śmierć życia niegodziwego, To taki usus językowy, wydawałoby się, że wśród osób z jakąś edukacją w miarę dobrze znany i rozumiany.\nSą więc 2 możliwości. Albo Klarenbach ma grubą lukę w wiedzy językowej – co więc robi w TVP? Albo jej nie ma, popełnił świadomie werbalne świństwo – i wówczas jego kariera w pisowskiej TV jest zrozumiała.\n21 stycznia 2019 06:43\nJa tam nie wierzę, że „się zreflektował”. Raczej to jego „zreflektował” prezes. I to nie kurski, bo ten jest za krótki. (Oczywiście nie osobiście, tylko przez zakrótkiego).\nParafrazując: jacy redaktorzy ,taka telewizja\n21 stycznia 2019 14:43\nPrevious Post: Prokurator ukarany zsyłką\nNext Post: Brednie są nieśmiertelne


krzewy z Bilczy - Katalog ictkoseu PR5\nNadaj swojemu ogrodowi nowy, wyjątkowy wygląd! Stwórz sobie miejsce w którym poczujesz się wyluzowany i również zapomnisz o trudach dnia codziennego.Centrum ogrodnicze Państwa Sobieraj posiada niezwyczajnie rozległą, bezustannie poszerzającą się ofertę. Naszą domeną jest ogrodnictwo. Wychodzimy naprzeciw wszelkim oczekiwaniom naszych klientów i również pomagamy im w doborze najpiękniejszych i również najlepszych roślin do ich ogrodów. W naszej propozycji znajdziesz popularne kwiaty i również krzewy, jak i znacznie bardziej zróżnicowane i również rzadziej spotykane gatunki roślin wszelkich rozmiarów, którymi będziesz cieszyć się przez długi czas. Oferujemy współpracę z klientami indywidualnymi, jak i z mniejszymi i również większymi firmami.Lata doświadczeń i również ciężka praca wielu miłośników ogrodnictwa pomogły nam zbudować markę, która uplasowała się w czołówce ogrodniczych placówek w Bilczy.\nSłowa kluczowe: krzewy Bilcza, kwiaty z Bilczy


warszawa.gosc.pl → Warszawskie wiadomości → Prezes IPN: Nie chcieliśmy zapomnieć o żadnym z tych miejsc\nPrezes IPN: Nie chcieliśmy zapomnieć o żadnym z tych miejsc\tprzejdź do galerii\nWystawa ukazuje ogólnopolskie masowe strajki z lipca, sierpnia i września 1980 r. Składa się z części ogólnopolskiej i części regionalnych dokumentujących powstawanie "Solidarności" w niemal każdym zakątku naszego kraju.\tMateriały IPN\nPrezentowana przez dwa miesiące w 53 miastach wystawa zawiera najważniejsze epizody, które miały miejsce w lipcu, sierpniu i wrześniu 1980 r. Przypomina również o pierwszej pielgrzymce Jana Pawła II do Polski oraz o działaniach Kościoła.\n28 sierpnia w uroczystym otwarciu wystawy uczestniczyli m.in. doradczyni prezydenta RP Andrzeja Dudy Zofia Romaszewska, minister edukacji narodowej Dariusz Piontkowski, szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk, dyrektor Wojskowego Biura Historycznego prof. Sławomir Cenckiewicz, a także ambasadorowie Łotwy, Ukrainy i Rumunii oraz działacze polskiego podziemia antykomunistycznego.\n- Czterdzieści lat temu nasz kraj zmienił swoje oblicze. Wspólne działanie i wola setek tysięcy osób sprawiły, że powstał Niezależny Samorządny Związek Zawodowy - pierwszy w komunistycznej części Europy i świata. "Solidarność" do dziś pozostaje fenomenem i inspiruje działaczy społecznych - cytował list premiera Mateusza Morawieckiego minister edukacji narodowej.\n- Jan Paweł II nieustannie nauczał o przyrodzonej godności każdego człowieka i jego podmiotowości w czasie pracy. Z takiego przekonania wyrosła wielka idea wcielona w życie przez naszych rodaków, która dzięki porozumieniu, współpracy przyniosła nam wszystkim wolność - podkreślił premier.\n- Misją IPN jest zawołanie po imieniu każdego, komu zawdzięczamy wolną Polskę, o nikim nie możemy zapomnieć - powiedział dr Jarosław Szarek podczas uroczystości wręczenia odznaczeń\tAlina Mykhailova\nUczestnicy odwoływali się do aktualnych wydarzeń na Białorusi. Andrzej Melak w imieniu odznaczonych zakończył przemówienie słowami: "Niech żyje Polska! Niech żyje wolna Białoruś!”. Podczas wręczenia odznaczeń jeden z udekorowanych rozwinął flagę w narodowych barwach białoruskich z napisem wykonanym cyrylicą "My s wami".\nEkspozycję można oglądać do 16 października. - Dzięki tej wystawie odkryliśmy wielu bohaterów tamtego czasu, bardzo wzruszające były momenty spotkań z mieszkańcami poszczególnych miejscowości, którzy odnajdywali siebie i swoich bliskich na fotografiach - zaznaczył prezes IPN. Zapowiedział także, że do końca roku ekspozycja odwiedzi jeszcze kilkanaście miejscowości w całej Polsce.\n- Nie chcieliśmy zapomnieć o żadnym z miejsc, w których latem 1980 r. powiał duch Polski niepokornej. Niestety, opowiadamy fragment tej historii. Gdybyśmy chcieli wymienić każde strajkujące miasto, każdy strajkujący zakład pracy, zabrakłoby miejsca na tym placu - powiedział dr Szarek, podkreślając masowość i ogólnopolski zasięg rodzącej się Solidarności.\nPodczas otwarcia ekspozycji dwudziestu trzech działaczy antykomunistycznej opozycji z lat 1956-1989, w tym czterech pośmiertnie, zostało odznaczonych Krzyżem Wolności i Solidarności.\ndodane 29.08.2020 11:55


Ekskluzywna willa zaprojektowana w Monte Mayor Benahavis - Villas - Malaga - Benahavis\ninfoe.dtjl@dreamproperty.es\t+34 699 15 88 77\t+34 673 73 42 11\nJesteś tutaj: Strona główna\tOferta nieruchomości Ekskluzywna willa zaprojektowana w Monte Mayor Benahavis\nEkskluzywna willa zaprojektowana w Monte Mayor Benahavis (571V)\nBenahavis Cena sprzedaży: € 1 795 000\nVilla Mandurah to ekskluzywna willa zaprojektowana w fantastycznej lokalizacji z widokiem na Morze Śródziemne,\nGibraltar i Afryka.\nTa luksusowa willa o nowoczesnym wystroju znajduje się w Monte Mayor, górzystym zielonym raju na południowe / zachodnie wybrzeże Marbelli na południu Hiszpanii. Działka ma otwarte widoki na dolinę, w kierunku zapierającego dech w piersiach łańcucha górskiego i Morza Śródziemnego. Willa zaprojektowana została przez Holendra.\nProjekt znajduje się na dużej działce o powierzchni 3 300 m² i cieszy się pełną prywatnością ze względu na spokojną lokalizację.\nWejście na parterze prowadzi do pięknego przestronnego salonu z otwartą kuchnią, przestronna\nczęść wypoczynkowa / sala telewizyjna, sypialnia z łazienką i toaleta dla gości. Parter ma pełne przeszklenie\nściany z widokiem na kuchnię na zewnątrz, basen bez krawędzi, ocean i góry. Salon prowadzi na imponujący pływający zadaszony taras. Ten taras wpada na nieosłonięty taras z dużym basenem infinity i piękny ogród krajobrazowy.\nPierwsze piętro wisi jako „galeria” nad ziemią i z widokiem na morze. Na tym poziomie znajdują się trzy przestronne sypialnie, główna sypialnia ma widoki na 180 stopni.\nPonadto jest imponujący podjazd z dużymi możliwościami parkowania, garaż jest na poziomie piwnicy z bezpośrednim dostępem do willi i pięknego ogrodu krajobrazowego.