Czytam Centralnie: OSZUKALI PANIĄ - rozmowa z Małgorzatą Rejmer o książce "Bukareszt. Krew i kurz"\nOSZUKALI PANIĄ - rozmowa z Małgorzatą Rejmer o książce "Bukareszt. Krew i kurz"\nMaciej Robert: Jak to możliwe, że nie jesteś w Rumunii? Przecież ty ciągle jesteś w Rumunii!\nMałgorzata Rejmer: Na szczęście za dwa tygodnie wyjeżdżam do Bukaresztu na tydzień. Nie mogłam się tego doczekać, miałam poczucie, że cały czas rozmawiam o Bukareszcie zamiast siedzieć w Bukareszcie. No i wreszcie pojadę, chociaż na jakiś czas.\nOd pewnego czasu promujesz książkę „Bukareszt. Kurz i krew”. I przyznajesz, że masz już trochę dosyć tych samych pytań na spotkaniach autorskich: „Dlaczego Bukareszt?”, „Dlaczego Rumunia?”, „Co tam jest takiego fascynującego, za czym tęsknisz i dlaczego?”...\nTo nie jest kwestia tego, że ja tak szybko stałam się zmanierowana. Po prostu bardzo łatwo wchodzą mi pewne kwestie do głowy i zaczynam klepać okrągłe zdania. I tego chciałabym uniknąć, tak że jeżeli będą pytania niekonwencjonalne, to tym lepiej dla mnie.\nDobrze, zatem pytanie niekonwencjonalne: „Dlaczego Bukareszt, dlaczego Rumunia”?\nPrzyjechałam tam po raz pierwszy w 2009 roku i ta pierwsza podróż to było tylko i wyłącznie doświadczenie naskórkowe tego miasta, takie doświadczenie kompletnie nieudane. Kiedy tam przyjechałam, wszystko było źle: było potwornie gorąco, to był lipiec, lato upalne, wszędzie tabuny psów. Nie mówiłam wtedy jeszcze po rumuńsku. Nigdzie nie było rozkładów autobusów ani tramwajów. Nie było też biura informacji turystycznej, nie było jeszcze takich cudów jak GPS w komórce, niczego nie było. W związku z tym ten Bukareszt mnie nieustannie wypychał na obrzeża. Dobrze poznałam takie rewiry, w które potem się już raczej nie zapuszczałam – tam, gdzie było bardzo wiele cygańskiej mniejszości, jakichś takich wozów przedziwnych, które jechały po asfalcie z cygańskimi rodzinami. I tak naprawdę to doświadczenie przestrzeni to było tylko takie poczucie, że ja czegoś kompletnie nie rozumiem, nie rozumiem tej architektury, że ona w jakiś sposób mnie fascynuje. Widzę warstwy, które się w tej architekturze odkładają, ale nie mam do tego żadnego klucza i nie mam nikogo, kto mógłby mi to jakoś objaśnić. Zachorowałam na Bukareszt. Chciałam, żeby ta choroba była utajona jak najdłużej, ten Bukareszt nie był mi kompletnie do szczęścia potrzebny. Ale w 2010 roku poszłam na festiwal filmów rumuńskich i już wtedy miałam takie poczucie, że się wydarzyło coś wyjątkowego. To były filmy zrobione dosłownie za 250 euro, ze znakomitymi scenariuszami, ze świetną grą aktorską, ze świetnymi dialogami i ja się zastanawiałam, jak oni to robią. Przecież my mamy z roku na rok coraz większe budżety na filmy, średni budżet filmu u nas to jest bodajże sześć milionów złotych, a tych filmów nie da się oglądać. A tutaj po prostu dać Rumunom kamerę, jakieś pomieszczenie nieoświetlone i dwie osoby i oni robią znakomite filmy. Jak to się dzieje? Zaczęłam się uczyć rumuńskiego. Im dłużej się uczyłam, tym ciekawsza wydawała mi się historia samej Rumunii. No i to wszystko się złożyło tak samoistnie, jakoś tak kliknęło. Dostałam potem stypendium na raptem kilka tekstów o Rumunii, ale już wtedy tak bardzo połknęłam bakcyla, że wiedziałam, że zostanę tam najdłużej, jak się da.\nA możesz powiedzieć teraz – z perspektywy pięcioletniego już swojego związku z Bukaresztem – że rozumiesz to miasto?\nNie, nie mam takiego poczucia. Piszą do mnie ludzie, którzy twierdzą (na przykład Polacy mieszkający w Bukareszcie), że dzięki tej książce coś zrozumieli z tej przestrzeni. Taki w ogóle był zamysł, żeby ta książka mi odpowiedziała na pewne pytania, które we mnie siedzą. Natomiast wydaje mi się, że to jest wierzchołek góry lodowej, że jest mnóstwo kwestii, których nie poruszyłam w tej książce – kwestia cygańska czy kwestia mniejszości ormiańskiej, czy kwestia mniejszości żydowskiej. Temat architektury też ledwie musnęłam. Tak że wydaje mi się, że prędzej czy później wrócę do Bukaresztu i będę próbowała ten chaos opowiedzieć.\nChciałem zadać jeszcze kilka pytań ogólnych, ale zostawmy je na koniec, do puli dodatkowej. Ale chyba nie powinien mówić „pula”?\nRaczej nie (śmiech). To sympatyczne słowo, które nam się kojarzy z wczasami albo z kulą, to jest najbardziej obelżywe przekleństwo... Może najbardziej obelżywe nie, bo oni mają ogromny katalog przekleństw i można garściami wybierać, ale „pula” to już jest słowo takiego wyższego kalibru ofensywności. Rumuni w ogóle mają przepiękne wulgaryzmy. Po prostu poematy, obrazy. To nie są pojedyncze słowa, to całe długie, opisowe frazy. Bardzo poetyckie, a jednocześnie dosadne. To opowieści o tym, kto komu co zrobi, w jakich okolicznościach, z udziałem kogo. I tam też siły metafizyczne są często zaprzęgnięte do tego, jakieś kataklizmy i inne sytuacje. Tak naprawdę to jest chyba dla samej przyjemności snucia właśnie takich obelżywych opowieści. Jednoosobowych, bo słyszałam, że gdyby ktokolwiek powiedział cos takiego w bezpośrednim kontakcie, to szpital murowany.\nDo przekleństw jeszcze wrócimy, na razie chciałbym zapytać o co innego. W wywiadzie dla „Wysokich Obcasów”, kończysz rozmowę odwróceniem pytania, odbijasz piłeczkę i pytasz rozmówczynię: „Czy po przeczytaniu tej książki chciałabyś pojechać do Bukaresztu?” Odpowiedź brzmi „Tak”.\nW pierwszej wersji odpowiedź brzmiała: „Bardzo”.\nJa odpowiadam: „Bardzo bym nie chciał”. Nie mówię, że to jest zła książka, to jest fenomenalna książka, ale przez tę swoją fenomenalność ona bardzo dobrze, niezwykle sugestywnie opisuje, że Bukareszt i cała Rumunia to są miejsca mocno przygnębiające.\nA więc diagnozuję cię – nie jesteś masochistą, jesteś sadystą. A Bukareszt to miasto masochistów.\nAle zobacz, książka ma 250 stron i ty na dwóch ostatnich stronach, w ostatnim rozdziale, który jest najkrótszy, dopiero na 265 stronie piszesz: „Postanowiłam, że w ostatnim rozdziale książki napiszę o pięknie Bukaresztu”. Czyli to, co jest przed tym, to są same maszkary.\nBezsensowne zadanie, nie udało się.\nUłożyłaś tę książkę tak, że najpierw mamy dział poświęcony historii powojennej, potem mamy króciutki przerywnik z międzywojnia – to był ten okres, kiedy Rumunia była wielka i politycznie, i kulturalnie, i pod każdym chyba względem – a potem przenosimy się do teraźniejszości, która już jest troszeczkę bardziej rozświetlona niż to, co było za Ceauşescu. Zacznijmy zatem od tego, co było dobre w historii Bukaresztu...\nMyślisz, że międzywojnie było dobre, tak?\nTak. I mam w tym myśleniu niejednego sprzymierzeńca. Ot, choćby Guillaume Apollinaire, który w swojej zbereźnej książeczce „99 dziewic” porównuje to miasto (choć z nieco wcześniejszego okresu niż międzywojnie) do Paryża.\nTak, te wpływy paryskie widać szczególnie w architekturze, to znaczy budynki z końca XIX wieku to są w dużej mierze albo dzieła paryskich architektów, którzy tam sobie przyjechali zarobić duże pieniądze, albo w ogóle kopie paryskich budynków. Jest łuk triumfalny w samym centrum, który przypomina ten francuski, czy chociażby siedziba Banku Narodowego, czyli – proszę mi wybaczyć, jeśli się pomylę, to też jest jeden do jednego – budynek paryskiej biblioteki. I tak dalej, i tak dalej, można w topografii Bukaresztu mnożyć takie przykłady. Ale Nikolae Ceauşescu udała się rzecz niebywała, to znaczy miasto, które było zapatrzone w Paryż i które czerpało z Paryża ile się da, on przerobił tak drastycznie i tak koszmarnie, że teraz, jeżeli spacerujemy tym Bukaresztem, to jeśli widzimy jakieś echa paryskie, to one są uderzające i zawsze to jest Bukareszt na wspak, Bukareszt wybebeszony, trochę zapomniany, trochę karykaturalny. Kiedy nagle na jakimś klepisku wyrasta kopia paryskiego zegara chociażby. Paryż szalenie przypadł do gustu Rumunom już od XIX wieku, wtedy zapatrzeni w stolicę Francji bojarzy wołoscy i mołdawscy wracali stamtąd i postanawiali, że zrobią sobie swój świat na modłę zachodnią. I po prostu w bardzo krótkim czasie, to była kwestia trzydziestu lat, zrzucili te swoje orientalne stroje i kopiowali modę paryską w skali jeden do jednego, a oczywiście wszystko, co było kopią, było przesadne i te wszystkie cechy były wzmocnione. A na to się rzeczywiście nadkładały cechy typowo rumuńskie. To wszystko doskonale widać na fotografiach Nicolae Ionescu, jednego z najważniejszych fotografów międzywojnia. On fantastycznie pokazuje te kontrasty Bukaresztu. Ja mam trochę problem z mówieniem o międzywojniu, bo cała ta chwała międzywojnia, to, że ten Bukareszt tak fantastycznie wyglądał, że z jednej strony był taki wielkomiejski, a z drugiej strony był właśnie taki, jak widać na tych zdjęciach, to się bierze ze sprzedaży ropy naftowej, którą wtedy odkryto i która była sprzedawana Niemcom. Nawet ten okres chlubny Bukaresztu... kładzie się na tym cień bliskości Niemców, która się potem zacieśniała i zacieśniała.\nNo dobrze, ale w bukaresztańskich kawiarniach spotykała się śmietanka artystyczna Europy.\nTak, i rozmawiali głównie o faszyzującej Żelaznej Gwardii, która była absolutnym w tamtym czasie... po prostu była bardzo nośną intelektualnie propozycją widzenia Rumunii jako wielkiej Rumunii. Ale porozmawiajmy o czymś przyjemniejszym – o, tutaj jest moje ulubione zdjęcie, które wisi nad stołem w moim mieszkaniu – ten Bukareszt, który ja bardzo lubię, białe miasto. Jest niesamowicie urbanistycznie przemyślane, z główna arterią i z tymi budynkami modernistycznymi, budowanymi przez architektów żydowskich, którzy potem tworzyli Tel-Aviv. Ten międzywojenny Bukareszt może się z Tel-Avivem kojarzyć. Właśnie Żydzi pochodzenia rumuńskiego, którzy potem wyemigrowali w ostatnim momencie, w latach 30. zbudowali fantastyczne miasto. I Bukareszt w tamtym okresie, obok Paryża właśnie, odznaczał się tym, że był bardzo starannie wytyczony. To było miasto idealnie przemyślane na 600 000 ludzi. Miało też swojego demiurga, czyli Karola II, króla, który się zapatrzył trochę na Buenos Aires, na Nowy Jork... Też chciał ściągać z Paryża, ale jak najmniej, ponieważ potem, po końcówce XIX wieku, uznał, że Paryż jest opatrzony. I właśnie chciał takiej wysokości, chciał skali, chciał mocy. I ten Bukareszt międzywojenny właśnie taki jest, jak on sobie wymarzył. No i niestety potem było tylko gorzej, były trzęsienia ziemi, nieczułość na architekturę i było podupadanie tej tkanki miejskiej. Nie, nie „tkanki miejskiej”, nie chcę używać tego sformułowania – podupadanie miasta.\nMówisz o Nowym Jorku – rzeczywiście na niektórych zdjęciach Bukareszt wygląda jakby to był Manhattan, a nie zapomniany skrawek Europy.\nNajwyższy budynek w centrum, nazywany bukaresztańskim drapaczem chmur, to apartamentowiec Carlton, w którym mieszkała elita, śmietanka Bukaresztu: lekarze, aktorzy. Wszyscy, którzy mieli w tym czasie najwięcej pieniędzy. Na dole było też kino, też szalenie modne i zbierające crème de la crème miasta i była to fajna architektura, ciekawa, ale niestety źle zaprojektowana. Tam w pewnym momencie zaczęto oszczędzać, słupy były smuklejsze u podstawy, dla efektu, ale efekt był taki, że szkoda gadać. W 1940 roku było trzęsienie ziemi i ten apartamentowiec runął. I ci wszyscy ludzie, właśnie ta śmietanka Bukaresztu, zginęli pod gruzami. No i cóż, po Carltonie zostało tylko zdjęcie.\nWiększość tamtego Bukaresztu jest już tylko wspomnieniem. A co ze wspaniale zorganizowaną prostytucją międzywojenną Bukaresztu, o której piszesz (jedna prostytutka przypadała na 30 mężczyzn!). Czy coś z tej atmosfery zostało w dzisiejszym Bukareszcie? Czy Ceauşescu kompletnie przejechał się po Rumunkach walcem aborcyjnym?\nChyba nie ma takiej siły, która by zatrzymała prostytucję. Nawet jeśli ta siła nazywa się Ceauşescu. Na pewno to zeszło maksymalnie do podziemia. Ale myślę, że sytuacja kobiet w tamtych czasach była tak tragiczna, że prostytucja była jednym ze sposobów na normalność i też na pewno płaciło się za nią gigantyczną cenę, właśnie dlatego, że problem antykoncepcji był tak wielki. Ja to znam tylko z takich jakichś opowieści moich kolegów, którzy mają jakieś doświadczenia z prostytutkami, ale nie chcę tutaj uogólniać, bo moi koledzy z Warszawy też potrafią co nieco o tym opowiedzieć (śmiech). Ja akurat mieszkałam nieopodal dzielnicy czerwonych latarni, przy bulwarze Decebala, i wiem, że jest mnóstwo takich miejsc w Bukareszcie. Mój kolega opowiadał mi co nieco o tym, ponieważ jeździł w karetce nocami i rozdawał prostytutkom prezerwatywy i strzykawki. Ale to były właśnie te prostytutki najsłabsze, które stały na ulicy przez całą noc.\nZazwyczaj postrzegamy Ceauşescu jako tę osobę, która pogrążyła powojenną Rumunię w chaosie i biedzie. Twoja książka przypomina, że przed nim rządził ktoś o wiele gorszy - Gheorghiu-Dej. O stworzonym przez niego więzieniu w Pitesti Sołżenicyn (to o czymś świadczy…) powiedział, że to jest piekło na ziemi, że nie ma gorszego miejsca.\nTak, największe barbarzyństwo współczesnego świata, tak o tym pisał. Ale zwróćmy uwagę, że fenomen więzienia Pitesti to jest czas mniej więcej półtoraroczny, kiedy rzeczywiście te eksperymenty są prowadzone na ogromną skalę i są najbardziej brutalne. Ponieważ to był fenomen barbarzyński, zdecydowałam się o tym napisać dopiero, jak się dowiedziałam, że jeszcze w latach 60. prowadzono takie metody gnębienia czy torturowania więźniów. Dowiedziałam się, że koleżanka, która pomieszkiwała w domu, w którym i ja pomieszkiwałam, straciła pradziadka w ten sposób. Jednym z elementów eksperymentu Pitesti było nakłanianie więźniów, żeby mordowali się nawzajem. Jeśli oni nie byli dostatecznie brutalni, to wtedy zazwyczaj strażnicy wchodzili pomiędzy nich i dobijali ten słabszy element. Tworzono kręgi, gdzie każdy się pałował nawzajem i jedna osoba z tego kręgu była potem dobijana przez strażników, żeby cała reszta nie miała żadnej nadziei, żeby wiedziała, że to jest rzeczywiście piekło. No i okazało się, że pradziadek mojej koleżanki zginął jeszcze w latach 60. właśnie w ten sposób, to znaczy miał katować dwóch mnichów, z którymi mieszkał w jednej celi. Przy czym strategia była taka, że jednego dnia on był katem i miał dwie ofiary, a drugiego dnia on był ofiarą i inny z tych mnichów był katem; i role się tak co trzy dni zmieniały. I on w pewnym momencie stwierdził, że ma dość i nie będzie więcej w tym uczestniczył, za co został skatowany przez strażników i wkrótce potem zmarł. A zaraz potem była amnestia, więc ci mnisi pierwsze co zrobili, to udali się właśnie do rodziny pradziadka mojej koleżanki i powiedzieli jego żonie, w jaki sposób on zginął. Pitesti to był skraj bestialstwa. W tamtym okresie staliniści, którzy panowali w Rumunii, byli zafascynowani behawioryzmem w torturowaniu, tym, że można warunkować ofiarę na różne bodźce, sprawić, że to, co do tej pory kojarzyło jej się dobrze, kojarzy jej się z czymś najstraszniejszym. I w Pitesti byli przede wszystkim młodzi ludzie, idealiści, albo członkowie Żelaznej Gwardii, albo duchowni. Były też osoby, które tam po prostu miały pecha się zaplątać w jakimś transporcie. Wszyscy ci, którzy byli przesiąknięci ideałami sprzecznymi z tym, co wyznawali komuniści. A ponieważ komuniści byli szczególnie cięci na Kościół, duchowni w Pitesti byli zmuszani do odprawiania rytuałów nad swoim kałem, byli zmuszani do połykania tego kału albo jedzenia kału innych więźniów. I po półtora roku nawet Gheorghiu-Dej stwierdził, że nie można sobie wyobrazić czegoś gorszego, że tutaj, w Pitesti, osiągnięto piekło i w takim razie zamykamy ten kramik. Ale te metody tak się spodobały, że jeszcze przez wiele lat były stosowane.\nTak naprawdę dopiero zaczęliśmy rozmowę o czarnych stronach rumuńskiej historii, powiemy sobie jeszcze o wielu innych, a przecież sporo Rumunów, którzy czytali twoją książkę, mówi, że to jest optymistyczna rzecz.\nMyślę, że w ogóle nad tą książką unosi się pytanie o pamięć i o to, co my w ogóle pamiętamy. I na ile mechanizmy obronne sprawiają, że mamy zupełnie inne wyobrażenie przeszłości niż to, jak można ją obiektywnie opisać za pomocą statystyk czy w ogóle jakichś książek historycznych. Bardzo często spotykałam się z tym, że ludzie mi mówili „Tak nie było, jak pani mówi, oszukali panią”. Teraz w ogóle kwitnie taki nostalgiczny popkulturowy kult Ceauşescu i mam wrażenie, że Rumunom bardzo łatwo jest zapominać. Kategoria niepamięci to jest kwestia, która opisuje stosunek dzisiejszych Rumunów do komunizmu. Ci Rumuni, którzy ze mną rozmawiają, to są ludzie, którzy znają język polski albo mieszkają w Polsce od dłuższego czasu – i oni mówią, że cieszą się, że w ogóle czegoś o tej Rumunii się dowiadują. Że jest tak silny prąd nacjonalistyczny, jeżeli chodzi o historię, o mówienie o historii i budowanie takiego mitu wielkiej Rumunii, a w ogóle wiele kwestii jest nieprzerobionych, nie ma takiej debaty publicystycznej z prawdziwego zdarzenia. To czasem przedostaje się do głównego nurtu, ale potem zostaje zepchnięte, więc ci Rumuni mówią mi, że cieszą się, że ta książka zbiera takie właśnie palące tematy, o których się nie mówiło i w jakiś sposób próbuje znaleźć odpowiedzi na pytania, których nawet wcześniej nie zadawano.\nJest w twojej książce scena, gdzie opisujesz rewolucję, do której doszło przy okazji egzekucji Ceausescu. Jedna z bohaterek, oglądając wydarzenie w telewizji, bierze do ręki podręcznik do historii i wyrywa z niego zdjęcie dyktatora. A jak obecnie wyglądają owe podręczniki, skoro mówisz, że nadal Rumuni o tylu rzeczach nie wiedzą?\nO ile dobrze pamiętam, to taka reforma podręczników, zmiana treści podręczników w stosunku do tego, co było za komuny, nastąpiła dopiero w 2001 roku, jakoś tak szalenie późno. Całe lata 90. to jeszcze były opary komunistyczne, które się unosiły nad Rumunią. Nie było naturalnego dążenia do wyprostowania przeszłości, także dlatego że Ceauşescu miał szaloną fantazję, jeśli chodzi o przepisywanie dziejów Rumunii i miał od tego historyków, którzy wymyślali różne niestworzone historie. I cały czas walczyły ze sobą ten mit Daków, mit Rzymian bardzo silny przez długi czas, pochodzący w linii prostej od żołnierzy rzymskich, który też był szalenie popularny. Tak że to wszystko się dzieje z takim opóźnieniem pewnie dziesięcioletnim w stosunku do tego, co jest u nas, i nadal taki nurt krytyczny w historiozofii rumuńskiej czy historiografii to jest domena wyłącznie młodych. Ci starzy zachowali przyzwyczajenia z czasów komuny i nic nie wskazuje na to, żeby zmienili sposób myślenia. Z drugiej strony są takie postacie jak na przykład Lucian Boia, szalenie znany historyk rumuński, który cały czas bierze na warsztat te największe i najgłupsze, mówiąc szczerze, mity historyczne Rumunii i bez ogródek, bez skrupułów się z tym rozprawia. To jest dla Rumunów wielkie odkrycie, jego książka Dlaczego Rumunia jest inna sprzedała się w jakimś rekordowym nakładzie kilkudziesięciu tysięcy egzemplarzy i ona była objawieniem dla Rumunów, co pokazuje, że wreszcie jest ten moment konfrontowania się z przeszłością.\nWspomniałaś o tym, że Ceauşescu był troszeczkę oderwany od rzeczywistości. Troszeczkę to mało powiedziane – on chyba żył w jakiejś bańce mydlanej, która objął cały kraj. I dodajmy, że nie był to człowiek zbyt inteligentny. Na opisanie stanu umysłu jego małżonki trudno znaleźć odpowiednie słowa.\nTak, ona była źródłem niezliczonej ilości plotek, dowcipów i anegdot. I pamiętam, pod sam koniec, kiedy już było tak bardzo nerwowo w Rumunii, cos wisiało w powietrzu, pamiętam, opowiadała mi jedna kobieta – Elena Ceauşescu wreszcie przemówiła, miała jakieś takie wystąpienie z okazji swoich urodzin i okazało się, że ona w ogóle nie zna żadnych reguł gramatycznych, po prostu nie jest w stanie się przyzwoicie wypowiedzieć, te zdania jej się rozkraczały w jakiś karykaturalny sposób. I ona wreszcie, gdy się już dorwała do głosu, to zszokowała Rumunię, która i tak nie była w tamtym okresie jakoś szczególnie intelektualna, politycy nie byli intelektualistami, z intelektualistami było ogólnie kiepsko, dlatego że byli na garnuszku Ceauşescu. I opowiadała mi jedna kobieta, że nazajutrz, po tym wystąpieniu Eleny, w jej robocie nikt się nie odezwał. To znaczy wszyscy tam, pięcioro pracowników, wszyscy wszystkie czynności wykonywali w absolutnym milczeniu, bo wiedzieli wcześniej, że Elena jest głupia jak but, ale nie wiedzieli, że aż tak, że ta konfrontacja z jej głupotą będzie taka druzgocząca. Jest też inna anegdota – Elena życzy sobie głównego bulwaru reprezentacyjnego przechodzącego przez całe miasto i mówi, że chce, żeby to było dłuższe niż Szampaliza, czyli Champs Elysees, ponieważ nie jest w stanie nawet takiej nazwy wymówić.\nCeauşescu, kiedy doszedł do władzy w roku 1965, powiedział, że socjalizm właściwie w Rumunii został już osiągnięty, więc on teraz będzie chciał budować całkiem nowy komunizm. Powołał Socjalistyczną Republikę Rumunii, o której też jest pewna anegdota. Ponieważ wszystkiego wówczas w Rumunii brakowało, Rumuni pytali: „Czym różni się SRR od Auschwitz?”.\nW Auschwitz był gaz. Ale tutaj też musimy to bardzo mocno rozdzielić, bo ten okres najgorszy w Rumunii to są lata 80., wbrew pozorom w 1965 r. wcale nie jest źle. Dej pozostawia kraj w całkiem dobrym stanie, te pierwsze dziesięć lat panowania Ceauşescu to jest taki okres, kiedy Polacy przyjeżdżając do Rumunii, piszą o bardzo tanich butach z zagranicy, o znakomitym rękodziele rumuńskim, o wspaniałych restauracjach, o takim stylu jeszcze trochę kawiarnianym, o wspaniałym jedzeniu w ogóle. Ziemia taka żyzna, która wszystko rodzi – wystarczy tego nie zepsuć. I wszystko to w drugiej połowie lat 70. zaczyna się sypać, ale już po prostu na taką wielką skalę, to jest łańcuch katastrofalnych decyzji, który sprawia, że rzeczywiście Bukareszt jest jak wspaniale oświetlone miasto, w którym po kolei wszystkie okna zaczynają wygasać, aż robi się zupełnie ciemno. Zaczynają się problemy z zaopatrzeniem, na wsi jeszcze można się wyżywić, bo jest ziemia, która coś rodzi, można po cichu coś wykombinować, ale życie w mieście staje się tragedią odmierzaną kolejkami, gigantycznymi kolejkami. Można to zobaczyć na zdjęciach Andreia Pandele (zdjęcie jego autorstwa jest także na okładce mojej książki). Za Ceauşescu, tego głębokiego, wykonywanie zdjęć na ulicy było karane więzieniem. Pandele był dziennikarzem sportowym i dzięki temu mógł czasem robić zdjęcia na ulicy. Zawsze się tłumaczył, kiedy go łapała policja, że on jest dziennikarzem sportowym i zaraz musi oddać materiał do redakcji i musi kliszę wypstrykać do końca. Ale już po jakimś czasie pojawił się ogon, już miał tajniaka, który za nim chodził, wiele razy musiał się na policji meldować. I w latach 90., kiedy zaczął pokazywać te zdjęcia, które robił w latach 80., to jeden z jego znajomych się śmiał, że miałby za to dwa wyroki śmierci, za te wszystkie zdjęcia, które zrobił w tamtym czasie.\nRzeczywiście, pod koniec lat 70. zaczęło brakować wszystkiego, nie tylko jedzenia. Anegdotyczny brak gazu, nieogrzewane mieszkania.\nWładza nie cofała się wtedy przed niczym. Jeżeli pojawiło się rozporządzenie, że zimą temperatura w mieszkaniach ma nie przekraczać szesnastu stopni i ludzie nie wyszli na ulice i nie protestowali, to bodajże w roku 1985 temperaturę obniżono do dwunastu stopni. To jest jedno z podstawowych pytań, które się przez książkę przewija – dlaczego oni nie protestowali, dlaczego tam nie było żadnej opozycji? Opowiadała mi jedna kobieta, że w tamtym czasie ona się zastanawiała tylko nad tym, jak ulżyć swojej córce. To znaczy, kiedy w mieszkaniu było dwanaście stopni czy dziesięć stopni, to głowiła się, co zrobić, żeby ta córka nie dostała zapalenia pęcherza. I opowiadała, jak zawsze, zanim ta córka szła do łazienki, to ona jej obkładała papierem, gazetami deskę klozetową. Trzeba było umniejszyć cierpienie, nikt nie miał głowy i czasu do jakichkolwiek prób oporu.\nMusiało być naprawdę kiepsko, bo nawet telewizja, która mogłaby być tubą propagandową, nadawała tylko przez dwie godziny dziennie.\nI to jest bardzo ciekawe, mnóstwo osób mi opowiadało o tym momencie rewolucji, to znaczy 21 grudnia bodajże, kiedy ten tłum zaczyna się burzyć przeciwko Ceauşescu i kiedy wreszcie jest sygnał, że to chyba rzeczywiście koniec i wszystko pęka, mnóstwo osób mi mówiło, że w tym samym czasie miały być kreskówki, „Tom i Jerry”. To był jedyny taki moment, to była sobota bodajże, kiedy pokazywali kreskówki. I wszyscy te kreskówki oglądali, i dzieci, i dorośli. I nagle okazało się, że kreskówek nie ma, a jest twarz Ceauşescu, jest jego przemówienie, a potem zaczynają się gwizdy, krzyki, jest najazd na jakiś budynek, żeby nie pokazywać twarzy przerażonego Ceauşescu, i tylko słychać z offu głos Eleny „Zamknijcie się, uspokójcie się! Niech ich ktoś uspokoi!”.\nMówiła też: „Dzieci, co wy robicie?”.\nTak, ale to już tuż przed egzekucją.\nJeszcze musimy wspomnieć o dwóch rzeczach, które są dosyć drobiazgowo opisane. Pierwszą rzeczą jest dekret antyaborcyjny.\nNo tak, to był szalenie trudny temat. Dla mnie on był trudny, ponieważ spotykałam różne kobiety, które zdecydowały mi się o tym opowiedzieć, i często te rozmowy były bardzo niefrasobliwe na początku – one się zaczynały od kawy, od ciasteczka, od jakichś takich podstawowych faktów, informacji. I nagle te kobiety zaczynają pękać. Zaczynają sobie uświadamiać, że to rzeczy, o których one nikomu wcześniej nie opowiadały, właśnie dlatego, że to był temat tak bardzo wyparty, że to jest jakaś wielka tragedia. Pamiętam, jedna kobieta nagle się rozpłakała i powiedziała: „Wie pani, ja sobie nie zdawałam sprawy, przez jakie piekło my przeszłyśmy, jakie piekło było naszym udziałem”. I często widziałam, że podczas tych wielogodzinnych rozmów coś takiego się dzieje, że do tych kobiet trafia cała groza tego wszystkiego, że to się odsłania dopiero podczas takich wielogodzinnych rozmów ze mną, przez co ja też to bardzo przeżywałam i długo nie mogłam dojść do siebie. To, co najlepiej zapamiętałam i co wydało mi się takie najbardziej przerażające, to pewne rytuały, strategie przetrwania, te comiesięczne czynności, ten arsenał domowy, który miał na celu pozbycie się niechcianej ciąży. Jakieś trucizny przyrządzane z wina czy polewanie się wrzątkiem. Mnie się to wydawało niezrozumiałe zupełnie, jak można się wrzątkiem polewać, no ale wytłumaczyła mi kobieta, że wystarczyło się upić, że w momencie, kiedy one były pijane, to mogły ten wrzątek na siebie wylać i spowodować wstrząs organizmu. To były potworne rzeczy, bo mam takie poczucie, że one rozsadziły to społeczeństwo, że to była tragedia tych kobiet, które żyły w jakichś takich systemach, w naczyniach połączonych, gdzie wszystkie nawzajem próbowały sobie pomagać, jakoś się wspierać, organizować lekarzy, którzy za jakieś pieniądze albo nawet za darmo byli gotowi te aborcje przeprowadzić. Z drugiej strony to był też problem mężczyzn i problem w ogóle, problem rodzin, w których to dziecko niechciane też się rodzi w końcu i zaczyna podejrzewać, że coś jest nie tak. Poznałam przypadkowo mężczyznę, który był lekarzem w Afryce, gdzie, jak się potem okazało, był specjalista od traum. On przedstawił taki wzorzec funkcjonowania społeczeństwa rumuńskiego właśnie przez pryzmat tego dekretu – w momencie, kiedy rodziło się niechciane dziecko, a tych niechcianych dzieci były dwa miliony bodajże, ono czuło, że coś nie działa. W ogóle całe państwo nie działało, nie było takiej infrastruktury, która by mogła te niechciane dzieci pomieścić. Brakowało miejsc w przedszkolach, szkołach i tak dalej, brakowało nauczycieli, no wszystkiego brakowało. Było po prostu źle. Te dzieci czuły, że rodzina jest dysfunkcyjna, że coś nie działa, że są niechciane, więc postanawiały jak najszybciej opuścić swój dom rodzinny i zakładały własne rodziny w wieku dziewiętnastu lat, dwudziestu lat, byleby tylko opuścić dom. Po czym zaraz z takich małżeństw rodziły się kolejne dzieci, niechciane dzieci; te małżeństwa się rozpadały i ci ludzie decydowali się uciec i emigrowali za granicę. Ponad dwa miliony Rumunów przebywa za granicą. Oni wyjeżdżali, zostawiali swoje dzieci pod opieką dziadków i w ten sposób ta trauma dekretowa dotyka nawet dzieci właśnie współcześnie.\nPrzypomnijmy, skąd w ogóle to szaleństwo całe się wzięło: ponieważ Ceauşescu zaplanował sobie, że zbuduje wielką Rumunię i brakowało mu do tego kilku milionów obywateli, więc nakazał oficjalnym dekretem rodzić Rumunkom jak najwięcej.\nW ogóle nie istniało wtedy coś takiego jak środki antykoncepcyjne, Mówiła mi kobieta, która miała kontakty z polskimi dyplomatami, że oni załatwiali watę i prezerwatywy i to było największe święto. Największe wrażenie, jakie mogła zrobić przychodząc w gości, to jeśli miała jako prezent watę i prezerwatywy.\nPrzerażające jest to, że te kobiety traktowały aborcję jako coś absolutnie zwykłego. Wstrząsający jest fragment, gdzie opisujesz kobietę, która po wielu latach po upadku reżimu Ceauşescu jedzie z mężem na ryby i patrząc na nadbrzeżne krzaki, myśli sobie, który badyl najlepiej nadałby się do „operacji”.\nTe sytuacje w ogóle rodziły nieprawdopodobne patologie. Opowiadała mi koleżanka historię jej wujka, lekarza ginekologa, który trafił do więzienia bodajże na cztery lata za wykonywanie nielegalnych aborcji. I od razu, jak tylko znalazł się za kratkami, to strażnik więzienny przyprowadził mu swoją żonę. Początek odsiadywania kary za dokonywanie aborcji to robienie aborcji żonie strażnika więziennego na stole w swojej celi.\nÓwczesna rumuńska służba zdrowia rumuńska to jest w ogóle odrębny temat. Ale chyba ostatnio niewiele się zmieniło – oglądaliśmy przecież film Śmierć pana Lazarescu, niby komedię…\nTak, w Rumunii on jest sprzedawany jako komedia, u nas byłby to dramat społeczny przy którym kapcie z nóg spadają. Ale może pomówmy o czymś wesołym?\nDobrze, ale było coś wesołego wtedy?\nNiewiele. A mimo to, jakoś im się udało przetrwać. Mam takie poczucie, że Rumuni wykształcili mnóstwo strategii radzenia sobie z tymi traumami, które przez stulecia ich dotykały. Nawet kiedy byli ludem zależnym od Turcji.\nTo strategie, czy może charakter narodowy? Piszesz w paru miejscach o światopoglądzie, który może wynikać z historii i z kultury. Przypominasz dwa podania, baśnie, ballady, nie wiem, jak to nazwać – Jagniątko i Ballada o mistrzu Manole. Powiedz o tym coś więcej, bo rzeczywiście te teksty wiele tłumaczą.\nTak, próbowałam znaleźć w tym symbol, jakieś wyjaśnienie tego rumuńskiego fatalizmu. Tego przeświadczenia, że niewiele da się zrobić, że jesteśmy ofiarami losu i że jesteśmy skazani na klęskę, na okrucieństwo losu i powinniśmy się z tym pogodzić. Ta ballada Jagniątko to jest historia trzech pasterzy. Jeden z nich dowiaduje się od zaprzyjaźnionej owieczki, że dwóch pozostałych zamierza go zabić, i godzi się z tym, stwierdza, że skoro los zesłał taki scenariusz dla niego, to on zgodzi się na to, co go czeka. I prosi tylko owieczkę, żeby powiedziała jego matce, że poślubił piękną księżniczkę i że zamieszkał za górami, za lasami. I ta ballada jest traktowana jako symbol pogodzenia się Rumunów z ich losem i z tym, co ich czeka. I ją się opowiada w takich interesujących momentach, widziałam odwołania do Jagniątka w dokumencie o trzęsieniach ziemi, ponieważ okazuje się, że czterysta budynków w samym tylko Bukareszcie to są budynki o pierwszym stopniu ryzyka zagrożenia sejsmicznego. Kiedy tylko ziemia się zatrzęsie, one runą od razu. Mieszkańcy zdają sobie z tego sprawę, coś tam słyszeli, wiedzą, że ryzyko sejsmiczne jest, boją się tego, ale uznają, że taki los po prostu – jak zginą, to zginą. I zapytano burmistrza, w jaki sposób on zamierza przygotować miasto, bo te trzęsienia ziemi są co 30 lat, więc w jaki sposób on prowadzi jakieś działania prewencyjne na wypadek kataklizmu? I on odpowiedział, że wszystko jest pod kontrolą, że Bukareszt jest przygotowany – na trzech głównych cmentarzach w mieście jest 15 000 miejsc i że one czekają.\nMam wrażenie, że oni nie tylko są fatalistami i pesymistami, ale również pechowcami.\nSą pechowcami, o czym świadczy choćby pomnik Trajana. To jest symbol wielkości narodu rumuńskiego. Czyli Trajana bez majtek z lewitującą wilczycą rzymską i z jakimś dziwadełkiem, które niby ma być wężem dackim. Tu właśnie żywioł rzymski brata się z żywiołem dackim. Ponieważ tereny dzisiejszej Rumunii, czyli starożytna Dacja, zostały podbite na 150 lat przez cesarza Trajana. Do XIX wieku mówiono, że Rumuni pochodzą tylko i wyłącznie od tych legionów rzymskich, które 150 lat tam stacjonowały, ale potem zniknęły, nie wiadomo, co się działo dalej, bo dokumentów brakuje. Uznano, że ten żywioł rzymski był tak silny, że już tę ziemię dacką swoim nasieniem przesiąknął. Długo nie chciano się pogodzić, że krew Daków może też płynąć w żyłach Rumunów. I dopiero Ceauşescu uznał, że Dakowie jako lud rolniczy mogą mu się przydać, i w tej historiografii nastąpiło oficjalne połączenie żywiołu rzymskiego z dackim. Ten nieszczęsny pomnik, który jest nazywany także pomnikiem bezdomnego psa rumuńskiego, to jest właśnie symbol nacjonalistycznych ambicji Rumunów. Okropne brzydactwo, a na dodatek w tle jest pomnik rewolucji rumuńskiej, zwany kartoflem nabitym na pal albo pomnikiem oliwki na wykałaczce. Wszyscy się z tego śmieją, powstało mnóstwo memów na ten temat. Rumuni poczuciem humoru próbują rozbrajać te nacjonalistyczne tykające bomby, tych nacjonalistów, którzy niewiele potrzebują, żeby się ośmieszyć, wystarczy, że wymyślą pomnik cesarza rzymskiego.\nSkoro jesteśmy przy maszkaronach w przestrzeni miejskiej, to nie możemy nie powiedzieć o Domu Ludu.\nZacząć trzeba od tego, że ogromna połać miasta musiała być zrównana z ziemią, żeby wybudować tego kolosa według gustu Ceausescu. Stoi na końcu „szampalizy” Eleny Ceauşescu, czyli bulwaru Zjednoczenia, o cztery metry bodajże dłuższego od Champs Elysees. Bo tam wszystko musiało być najdłuższe, największe. Bardzo duże wzgórze, na tym wzgórzu konstrukcja o wymiarach 270 metrów na 240 metrów. To trochę przypomina statek kosmiczny, który właśnie wylądował. Dom Ludu jest największym budynkiem administracyjnym w Europie i drugim na świecie, po Pentagonie.\nMoże i największy, ale trzeba przyznać, że nie najwyższy.\nMoże gdyby Ceauşescu jeszcze pożył, to coś by z tym zrobił. Brakuje wieży, tak, zdecydowanie.\nGdyby pożył… Ale nie pożył. Jego egzekucja rozpoczęła rewolucję, której tak naprawdę nie było. Opowiada o tym naprawdę śmieszny film rumuński 12:08 na wschód od Bukaresztu...\n...który w języku rumuńskim nosi tytuł „Była, czy jej nie było”. Rewolucja, rzecz jasna. Ta gigantyczna debata trwa do dzisiaj. W momencie, kiedy mit założycielski opiera się na śmierci Ceauşescu i na wątpliwej rewolucji, i ten mit się strasznie sypie, cały czas dochodzą jakieś nowe fakty, okazuje się, że to wszystko było zmanipulowane, te wszystkie zdarzenia, które były pokazywane na ekranach telewizorów. Ponieważ duża część rewolucji działa się w budynku telewizji, to przekaz był szalenie zmanipulowany. Demiurgiem tej rewolucji był bardzo znany reżyser Sergiu Nicolaescu, w latach 70. autor wielkich epopei narodowych, które oglądało 13-14 milionów Rumunów; i on był demiurgiem tej wyobraźni zbiorowej, a potem, podczas rewolucji, był taką osobą, która pociągała za sznurki, która mówiła, kto w danym momencie wyjdzie na scenę, a kto nie. I to on namaścił Iona Iliescu, który potem był przez dwie kadencje prezydentem Rumunii. Andrzej Burakowski w książce Geniusz Karpat opisuje taką sytuację, kiedy Ion Iliescu wchodzi na scenę i mówi „Drodzy towarzysze!” i tłum w jednej chwili zaczyna gwizdać i żąda, żeby on zszedł ze sceny, ponieważ to „towarzysze” to najbardziej obmierzłe słowo w tamtym momencie. I Nicolaescu wchodzi zaraz po nim na scenę, ucisza tłum i daje znak Iliescu, że powinien zacząć inaczej. I wtedy Iliescu zaczyna znowu „Drodzy obywatele!” i wtedy wszyscy chcą go słuchać. I to właśnie Nicolaescu filmował egzekucję Ceauşescu, a potem ją montował i jest kilka różnie zmontowanych wersji tej egzekucji, która była dosyć... nietelewizyjna i niemedialna.\nPowiedziałaś, że niewiele się zmieniło. I faktycznie, bodajże w 2010 roku w budżetówce obniżono płace o 25%. I co zrobili Rumuni? Nic nie zrobili. A teraz się coś wreszcie zmienia. Czy młodzi mają już tę siłę do buntu, do rewolucji?\nTak, pamiętam, jak rozmawiałam z Lucianem Boią i on mi powiedział: „Pani Małgorzato, jak u nas wyjdzie 500 osób na ulicę, to jest taki tłum, że zjeżdżają się wszystkie stacje telewizyjne i pokazują te 500 osób, które zwykle tylko stoją i nawet nie chce im się nic krzyczeć i mają dwa transparenty na krzyż”. I nagle dzieje się coś niezwykłego, to znaczy rzeczywiście ten rok 2013 to jest bardzo ważny rok w ogóle, wydaje mi się, dla Rumunów, ponieważ nagle okazuje się, że ci młodzi ludzie, którzy dobrze Ceauşescu nie pamiętają, którzy może załapali się w powidokach na to wspomnienie martwego Ceauşescu w telewizji, zaczynają w jakichś gigantycznych ilościach wychodzić na ulice. Przez całą Rumunię przetaczają się protesty w obronie kilku karpackich wiosek Roșia Montană, gdzie kanadyjski koncern zamierza wydobywać złoto, ale taką metodą, która sprawi, że te tereny, bardzo piękne krajoznawczo, zostaną zalane cyjankiem, tam będzie jedna wielka katastrofa ekologiczna. I rząd, który jest obecnie u władzy, czyli rząd lewicowy Ponty, przed wyborami stwierdził, że Roșia Montană jest nie do ruszenia, że absolutnie nie ma mowy, żeby jakikolwiek koncern tam wszedł, że to zostanie jako skarb narodowy rumuński, jeśli chodzi o florę, faunę, nikt się tego nie dotknie. Oczywiście po wyborach okazało się coś zupełnie innego. I ci młodzi ludzie, oburzeni arogancją polityków i ich zdegenerowaniem, wyszli na ulicę w ilościach, w liczbach, których Rumunia nie znała wcześniej. To znaczy w takich najbardziej gorących momentach było 10-15 tysięcy ludzi w Bukareszcie. I pamiętam, czytałam jeden z reportaży, takich relacji niezależnych dziennikarzy, ponieważ ta sytuacja kompletnie nie była transmitowana przez główne media, nie było o tym nic ani w gazetach, ani w telewizji. Wyobraź sobie, tłum 15 000 osób w kraju, gdzie nikt nigdy nie wychodzi na ulicę, i wszystkie media o tym milczą. Więc zaraz ci niezależni dziennikarze zaczęli robić maksymalny ferment w Internecie. Czytałam jeden z takich artykułów, który wydał mi się bardzo symptomatyczny, gdzie jeden z uczestników tych manifestacji mówi: „Po raz pierwszy zrozumieliśmy, czym jest solidarność, po raz pierwszy zrozumieliśmy, co to znaczy się zjednoczyć. Czuję się, jakbyśmy nie byli Rumunami”. Myślę, że to jest w ogóle bardzo ważne zdanie, to że ta nowa tożsamość tych młodych ludzi się układa na zaprzeczeniu rumuńskości i tego, co było kwintesencją rumuńskiej natury, czyli tego, że rzeczywiście władza może robić z tymi ludźmi wszystko, oni po prostu mają tak mocną skórę, że wszystko zniosą. I to jest pytanie – władza właśnie teraz czeka, daje na przeczekanie, czy zima ich z ulic ściągnie – pytanie, jak ci młodzi ludzie, 20-25-letni, jak oni z perspektywy czasu będą o tym myśleć, czy rzeczywiście poczują swoją siłę? Czy to jest jakiś znak, który pokazuje, że rodzi się społeczeństwo obywatelskie, społeczeństwo, którego nigdy wcześniej nie było? Też tak dopingowane przez młodych intelektualistów, bo za tym właśnie stoją młodzi i starsi intelektualiści, artyści, którzy mówią „Dość! Nie będziemy wiecznie robieni w bambuko, chcemy pokazać na ulicy, że jesteśmy siłą”.\nSymbolem tej zmiany jest to, że oni się spotykają pod Domem Ludu, tworzą wokół Domu Ludu żywy łańcuch z ludzi, którzy trzymają się za ręce. To jest o tyle fenomen, że tam nikt nigdy nie chodzi, to jest przestrzeń pusta, to jest kolos w samym centrum miasta, który się zawsze omijało. Jedna kobieta opowiadała mi, że zawsze, jak chce przejechać nieopodal, to tak obmyśla trasę, żeby go nie zobaczyć, tego potwora. Tam poza turystami nikt nie spaceruje, nikt przy zdrowych zmysłach nie wybrałby sobie Domu Ludu jako miejsca spaceru. Tak że oni też odczarowują ten Dom Ludu, słusznie widzą w nim taki znienawidzony symbol władzy i jeżeli chcą pokazać, że przeciwstawiają się władzy w tym najbardziej demonicznym wydaniu, to idą właśnie tam.\nCzy da się ten Dom Ludu odczarować? Piszesz, że kiedy otwarto tam muzeum sztuki współczesnej, to niewiele osób tam chodziło.\nZaczęli to bojkotować, powiedzieli, że nie będą tam wystawiać, bo to najbardziej ohydna rzecz, którą oni kojarzą z Ceauşescu, symbol cierpienia i gigantycznego poświęcenia, bo tam wiele osób zginęło przy budowie tego, nikt nawet nie wie ile. Dokumenty były palone.\nNiby coś się zmienia, ale w ankiecie z roku 2010, która dotyczyła epoki Ceausescu, 61% respondentów stwierdziło, że uważa komunizm za dobrą ideologię, 46% ocenia pozytywnie rządy Ceauşescu i tylko 2% uważa, że wtedy panowała w kraju nędza.\nTo są fenomenalne dane statystyczne, socjologiczne, wielkie wyzwanie dla socjologa – jak pogodzić te wyniki sondaży z prawdą o Rumunii lat 80. To jest pytanie, które się przewija przez całą książkę. Próbowałam się dowiedzieć, dlaczego tak się dzieje, dlaczego Rumunom tak łatwo jest zapomnieć i myślę, że te konstatacje są dosyć pesymistyczne, bo to jest rzeczywiście w tym momencie kraj, gdzie intelektualiści się trzymają dobrze, ale są garstką, tworzą taką trochę zamkniętą enklawę. I ci zwykli Rumuni, którzy się przewijają przez te sondaże, to są ludzie, którzy nie dyskutują o tym, co było, tylko wspominają, że w latach 70. były wczasy, że można było dobre buty kupić, że pieniądze były, oczywiście zaraz dodadzą, że nie było czego za to kupić. Przez to, że czasy są takie niepewne i chaos jest tak wielki, to jest tendencja do maksymalnego mitologizowania tamtego okresu, widzenia w Ceauşescu ostatniego wizjonera Rumunii, który wyobrażał sobie wielką Rumunię. Wspominają te momenty chwały w polityce zagranicznej, kiedy on się spotkał z Reaganem albo z królową angielską. I tęsknią, tęsknią do tej iluzorycznej wielkości, która utożsamiają z Ceauşescu. A Ceauşescu, jego mit, ma się świetnie, jest przez media odgrzebywany w takiej popkulturowej odsłonie, mówi się, że on lubił polować, że Elena miała takie i takie futra, że tutaj mieli taką piękną rezydencję, że on był takim fajnym fajtłapą – że niby próbował coś rzucić, ale mu nie wyszło, grał w siatkówkę, ale nie strzelił niczego. I jest takim trochę właśnie tatusiem narodu.\nTaki swojski chłop, ciapa trochę, ale dobry człowiek.\nAle nasz, tak.\nI ludzie mówią dziś o nim: „Mój Boże, co to był za człowiek”. A kiedy próbujesz temu zaprzeczyć, to zwykle pojawia się takie zdanie: „Ktoś musiał pani nakłamać”, to mówią również młodzi.\nA na końcu rozmowy i tak jest kolejne zdanie-refren, tzn. „Proszę nie podawać mojego imienia i nazwiska”. Zdanie zdumiewające, które słyszałam tyle razy, nawet od młodych ludzi, które pokazuje, że rzeczywiście jest w tych ludziach jakieś pęknięcie, jakaś skaza. Bo jeżeli młoda dziewczyna, w moim wieku, pracująca w Domu Ludu, odpowiada na kilka moich pytań odnośnie tego budynku, podaje jakieś absurdalne liczby, że przy budowie zginęło 10 000 ludzi, a kiedy pytam, czy nie robi to na niej wrażenia, ona mi odpowiada, że przy budowie piramid zginęło jeszcze więcej, a piramidy są takie wspaniałe i dzisiaj nikt w ogóle nie myśli o tym, że ludzie ginęli, i z Domem Ludu będzie tak samo za kilkadziesiąt lat. A na koniec rozmowy tak właśnie mówi: „Proszę nie podawać mojego imienia i nazwiska”. To jednak pokazuje ten defekt, który naznaczył Rumunów za sprawą Securitate i tego olbrzymiego aparatu podsłuchowego, że to wszystko w Rumunach jednak jeszcze siedzi.\nAle to jest dziewczyna, która przecież nie może pamiętać Securitate. Dziedziczy się ten strach?\nZwróć uwagę, jak straszne, jak trudne były lata 90., nazywane przez młodych dyktaturą, czasu Iliescu, kiedy Rumunia była ropiejącą raną, to nie zostało przecięte, ta ropa się nie wydobyła na wierzch. i dopiero za czasów Emila Constantinescu, kolejnego prezydenta, były jakieś próby rozprawienia się z rumuńskim antysemityzmem, i lustracja wreszcie została znacznie posunięta. Tylko jak jest krok do przodu, to zaraz potem są dwa kroki do tyłu.\nTo może pożegnajmy tamtą Rumunię i pożegnajmy tamtych ludzi jednym z najłagodniejszych przekleństw, jakie tutaj przytaczasz: „Będę dymał wszystkich świętych twojej matki na lodzie”.\nTe przekleństwa mają swój schemat, to znaczy z reguły obraża się matkę, ponieważ matka to świętość, i upodlić czyjąś matkę to jest największe świństwo. Potem idą świętości, ale święci. No ale „na lodzie” – tego to już nie wytłumaczę (śmiech).\n(tekst ukazał się, w krótszej wersji, w miesięczniku "Lampa")\nAutor: Maciej Robert o 12:00\nEtykiety: Polska, Rejmer, Rumunia


Basen Gniewino - naszemiasto.pl\nMateriały ze słowem kluczowym "Basen Gniewino" w mieście Wejherowo.\nPromocja na pływalni w Gniewinie. Do końca wakacji obowiązują niższe ceny biletów dla każdego. Gniewiński basen jest czynny codziennie do godz. 22, w weekendy do 20. Więcej na temat:\nkryta pływalnia gniewino\nMistrzostwa Powiatu Wejherowskiego Szkół Gimnazjalnych i Podstawowych w Pływaniu Indywidualnym\nNa basenie Gminnego Ośrodka Turystyki i Sportu w Gniewinie, odbyły się Mistrzostwa Powiatu Wejherowskiego Szkół Gimnazjalnych oraz Podstawowych w Pływaniu Indywidualnym. Zawody te były eliminacją do Finałów Wojewódzkich Igrzysk Młodzieży Szkolnej oraz Finałów Wojewódzkiej Gimnazjady.\nKrzysztof Klimiuk wejherowo\nmistrzostwa w pływaniu gniewino\nzaowdy w pływaniu gniewino\nDokładnie o trzy centymetry został skrócony wejherowski basen\nDokładnie o trzy centymetry został skrócony wejherowski basen. Miasto w ten sposób chciało się uchronić od dodatkowego obciążenia budżetu zatrudniając kolejnego ratownika. A wszystko za sprawą rozporządzenia, które wydało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.\nOd środy basen w Wejherowie znów otwarty. Był nieczynny od początku wakacji\n22 sierpnia od godz. 7 rano czynna będzie wejherowska kryta pływalnia, którą zamknięto na początku wakacji w związku z remontem. Do końca wakacji basen będzie czynny w godz. 7 - 22 (ostatnie wejście o godz. 21). Więcej na temat:\nWięcej na temat: Mistrzostwa Żor w Pływaniu 2014\npływanie Żory 2014\nAquarion Żory zawody\npływanie zawody Żory 2014\nRacibórz: pływacy SMS trzynaście razy stawali na podium w Oświęcimiu [ZDJĘCIA]\nDrużyna SMS Racibórz zajęła V miejsce podczas II-rundy Ligi Szkół Mistrzostwa Sportowego w pływaniu. Dwudniowe zawody na 50 – metrowym basenie w Oświęcimiu wygrała ekipa gospodarzy przed zespołem ze Szczecina i Krakowa. Więcej na temat: liga sms w pływaniu\nZawody pływackie w Atolu. Kraulem po puchary (ZDJĘCIA)\nW Atolu po raz szósty odbyło się Grand Prix Szkół Podstawowych. Uczniowie szkół podstawowych rywalizowali w zawodach pływackich. Więcej na temat: zawody pływackie atol\natol grand prix szkoł podstawowych\nPrzed nami emocjonujące wydarzenie - Ogólnopolskie Zawody Pływackie „Puchar Sprintu” 0\nW niedzielę 8 listopada w Zielonej Górze odbędą się ogólnopolskie zawody pływackie. W związku z tym basen przy ul. Wyspiańskiego będzie nieczynny w określonych godzinach. Więcej na temat:\npromocja basen gniewino


"Balladyna" Juliusza Słowackiego w reż. Pawła Świątka w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie. Pisze Maciej Stroiński.\nNajważniejszym wydarzeniem w życiu artystycznym Pawła Świątka, Mateusza Pakuły i Wiktora Logi był "Paw królowej" z 2012 roku. Świątek to reżyserował, Pakuła to adaptował, a Loga w tym zagrał. Był to hicior, #pamiętamy, potem powtórzony bez udziału Logi w "Wojnie polsko-ruskiej". "Jak niewiele się wydarzyło potem w naszym życiu" (Bernhard, "Rodzeństwo"). Chłopcy się rozeszli niczym Czech, Lech i Rus, lecz widują się w podgrupach, czasem robią razem ("Bolesław Śmiały", "Kowboj parówa", "Mój niepokój ma przy sobie broń", "Wojna polsko-ruska"), czasem na własny rachunek, ale najchętniej tak samo. Trzymają się, jak jeden mąż, triumfu założycielskiego. Wytworzyli pewną estetykę pokolenia.\nMówiąc najprościej, robią komiksy na scenie. Można to nazwać fachowo słowem "vaporwave", a można zwyczajnie: nostalgia za najntisami. Tęsknota za czasem, kiedy się było chłopakiem. Stąd to chłopackie myślenie o sztuce. "Komiks" pochodzi od "comics", a "comics" od "comic strips" i oznacza po prostu historyjki obrazkowe. Właśnie HISTORYJKI: krótkie, do śmiechu oraz rysowane. Na razie, jak widzę, żaden z fandomu się nie wyłamuje, nie czują woli rozwoju.\nW "Pawiu królowej" był jeden sekretny składnik, obecny też w "Wojnie": Dorota Masłowska. Ona była Brainem tamtego spektaklu, oni tylko Pinkym. Dzięki niej mieliśmy dowcip i ręce i nogi. Z tego, co widzę, Świątek, Pakuła i Loga są artystami niesamodzielnymi i nie dadzą sobie rady bez Mother Superior, która faktycznie bardzo nad nimi góruje w sensie wyobraźni i umiejętności. Są na nią skazani. Nawet wizualnie podkradają z jej YouTube'a. Pakuła się stara być jej epigonem i nawet mu idzie bycie epigonem.\n"Balladyna" Świątka jest najklasyczniejszą przedpołudniówką - przedstawieniem dla grup szkolnych. Z jednej strony sztuka ze szkolnego spisu lektur, co znęci nauczycielstwo, z drugiej - "pojechana", krejzolsko zrobiona, co znęci uczniowstwo. Spektakl jest podany na gimbowy sposób, chłopacki i komiksowy. Początek jak u Rychcika, filmowo, amerykańsko, a potem już tylko memy. Świątek reprezentuje odchodzącą już gimbazę, którą jeszcze śmieszyły demotywatory i jak szybko się zjawiła, tak szybko jej nie ma. Jestem sprzed gimbazy, a dzisiejszy młodzi - "spo". Może z gimbusami będzie tak jak z Hemingwayem i jego friendsami, czyli tak zwane "stracone pokolenie".\nDyrekcja i artyści Teatru w Krakowie imaginują sobie, jak mógłby wyglądać dzisiaj spektakl młodzieżowy, ale niestety ich wyobrażenia są dość mocno vintage'owe, "dawno nieaktualne od wczoraj" ("Kilerów Dwóch"). W odróżnieniu od młodzieży 30+, młodzież 20- nie tęskni za komiksami i VHS-ami. Prędzej "ma dość tego ciepła i piękna" i wolałaby "być gangsta".\nMam szczerą nadzieję, że hegemon naszych czasów da mi plus za tę recenzję, bo jednak jadę po chłopcach.


Boga przecież nie ma - Księgarnia Natuli\n» Boga przecież nie ma\nTa wspaniała książka stanowi punkt wyjścia do dyskusji o kwestiach najważniejszych, nie tylko z dzieckiem, ale też rozmowy z innymi dorosłymi.\nPomoże na nowo zadać sobie i innym podstawowe pytania i podjąć próbę sformułowania na nie sensownej odpowiedzi. Niektórzy wierzący twierdzą, że niewiara jest pewnym rodzajem wiary, ale czy niegranie w piłkę jest takim samym sportem jak piłka nożna? Odrzućmy wygodne dla większości stereotypy i przesądy, pożegnajmy dawne statystyki i nieaktualne sondaże według których 95% polskiego społeczeństwa to katolicy, a ateistów nie ma wcale!\nBoga przecież nie ma! to doskonały punkt wyjścia do rozmowy i odpowiedzi na podstawowe pytania: Czym jest wiara? Czym jest bóg? Czy każdy musi w niego wierzy?\nNiektórzy wierzą, że w niebie mieszka staruszek, który może robić, co chce.\nInni myślą, że w niebie jest staruszka albo kilku staruszków i staruszek, żeby było im raźniej. Mają takie imiona jak Jahwe, Tor, Izis, Zeus albo Kali i nazywani są bogami.\nJeszcze inni uważają, że bóg jest niewidzialną siłą, która widzi i słyszy wszystko. Albo że bóg jest miłością.\nMożna również nie wierzyć w żadnego boga.\nTa książka jest o niewierze w boga.\nWydawnictwo Natuli Książki edukacyjne Książki dla młodzieży\nKsiążka opowiada o niewierze, która jest pierwotna wobec wiary, najczęściej narzucanej nam przez innych.


Mapa Zwierzęta Świata Młodego Odkrywcy Puzzle edukacyjne - Puzzle - Księgarnia Internetowa PWN\nMapa Zwierzęta Świata Młodego Odkrywcy Puzzle edukacyjne(Puzzle)\nPrezentują za pomocą barwnych piktogramów umieszczonych na geograficznej mapie świata charakterystyczne dla danego regionu zwierzęta. Są fascynującym źródłem wiedzy o przyrodzie Ziemi i inspiracją do odkrywania tajemnic naszej planety. Zostały wyprodukowane zgodnie z najwyższymi standardami, z użyciem wysokiej jakości materiałów. Są świetnym pomysłem na wspólną zabawę dla całej rodziny: dzieci i rodziców.\nPuzzle Museum Collection Hokusai: The great wave 1000\nPuzzle 500 Waleczny Arno Assassin's Creed\nPuzzle 500 elementów z postaciami gry Assassin's Creed. Po ułożeniu powstanie obrazek o wymiarach 48x34cm. Wysoką jakość, nasycenie kolorów i bezpieczeństwo układania zapewnia wykorzystanie materiałów ekologicznych.\nPuzzle Brilliant 104 Księżniczki


Najmodniejsze kurtki damskie na zimę | Info Market\nSezon zimowy to czas, kiedy nasza garderoba wymaga szczególnej uwagi, gdyż pragniemy wtedy zadbać nie tylko o swój styl, ale także wygodę oraz użyteczność naszej odzieży. Trudne warunki pogodowe raczej w tym nie pomagają, jednak wśród ubrań dostępnych na odzieżowym rynku można znaleźć także kurtki, które pozwolą nam przetrwać nawet najsilniejsze mrozy i wciąż wyglądać olśniewająco.\nChociaż zimowe kurtki sportowe kojarzą nam się przede wszystkim ze stokami narciarskimi i górami. Ich zaletą jest przede wszystkim użyteczność, przeważnie są one w stanie ochronić nas przed deszczem oraz śniegiem oraz porywistym wiatrem. Wbrew swojemu pierwotnemu przeznaczeniu, kurtki zimowe sportowe damskie to dobry wybór również dla osób, które kochają modę. Świetnie pasować będą do jeansów i traperów. Sprawdzą się przede wszystkim na co dzień, zwłaszcza jeśli prowadzimy aktywny styl życia i jesteśmy zabiegani.\nJeśli szukamy czegoś, co zapewni nam odpowiednią ochronę przed mrozem, a przy tym jest także bardzo eleganckie, to powinniśmy zwrócić uwagę na kurtki pikowane. Chociaż w warunkach narciarskich najlepszą ochronę i wygodę zapewni nam kurtka sportowa, to na co dzień zdecydowanie sprawdzi się kurtka damska pikowana. Jest ona nie tylko ciepła, ale także bardzo uniwersalna, jeśli chodzi o stroje, do których pasuje. Kurtki pikowane sprawdzą się zarówno w przypadku stylizacji bardzo casualowych, jak wtedy, gdy zależy nam na eleganckim wyglądzie. W kurtce pikowanej będziemy wyglądać dobrze i nie zmarzniemy.\nPoprzedni Post: Rejestratory jazdy – bezpieczeństwo czy inwigilacja?\nNastępny Post: Najtrudniejsze języki świata


Niskie ciśnienie wysoki puls • Forum • Wirtualny Mińsk Mazowiecki\nPiątek, 26 października 2018 • 09:25:28\nCo oznacza sytuacja gdy jest niskie ciśnienie i wysoki puls? Od paru dni czuję się bardzo zmęczona, wręcz senna i ledwo utrzymuje się przed komputerem w pracy. Gdy wracam do domu to najchętniej od razu weszłabym do łóżka i położyła głowę na poduszce. Myślałam, że to niewyspanie w nocy, ale chyba to jednak nie to. Wreszcie zmierzyłam ciśnienie i wyszło mi dość niskie, bo 90 na 70, za to puls 94. Czyli niskie ciśnienie wysoki puls. Myślałam, że puls wynika z ciśnienia, ale to chyba nie tak. Ktoś ma pomysł co to może być? Od czego tak może być? W poniedziałek chyba pójdę do lekarza jeśli nic się nie zmieni.\nWM Postów: 93\nPiątek, 26 października 2018 • 20:48:03\nCzas się przebadać. Lekarz powinien zlecić podstawowe badania .\nZąbki Postów: 1\nZąbki, postów: 1\nCzwartek, 8 listopada 2018 • 14:59:39\nmoże to cholesterol? Przede wszystkim przebadaj się i idź do lekarza. A w międzyczasie mozęsz sobie kupić suplement na obniżenie cholesterolu http://deadental.pl/wszystko-co-musisz-wiedziec-o-suplemencie-ravestin-wady-i-zalety-opinie-cena/\nNowe stojaki na rowery przy dworcu PKP Odpowiedzialna za infrastrukturę kolejową spółka PKP PLK ... 12.08.2019 Poseł o energetycznych problemach Tym razem poseł Czesław Mroczek zwraca uwagę na chaos związany z ... 10.08.2019 Łabędzia rodzina Już od kilku lat łabędzie upodobały sobie wody łowiska „Łazienki”... 07.08.2019 PiS zaprezentowało listy wyborcze. Oto kandydaci w okręgu siedleckim Wybory parlamentarne odbędą się 13 października 2019. Pierwszą z... 16.08.2019 Strzelał z wiatrówki do osoby siedzącej na ławce Policjanci mińskiej komendy zatrzymali 24-letniego mężczyznę,... 20.08.2019


Skąd błędy w ewidencji? I jak ich uniknąć? • Czyżowice, Gorzyce - nowiny.pl - portal, gazeta - Racibórz, Wodzisław, Rybnik, Agronowiny\n12.08.2018 19:00 | 0 komentarzy | art\nNasi rozmówcy wskazują na nieprawidłowe wykonanie pomiarów na ich nieruchomościach. - Na mojej działce rosną tylko drzewa i krzewy. Tymczasem po ewidencji dowiedziałam się, że mam tam garaż, którego nigdy tam nie było – nie kryje zaskoczenia mieszkanka Czyżowic, która zadzwoniła do nas w tej sprawie. Podobnych zgłoszeń otrzymaliśmy więcej. - Synowi wymierzyli budynek gospodarczy, którego już dawno nie ma. Owszem stał na działce przed laty, ale w 2011 roku został rozebrany, co było zgłaszane do starostwa, mieliśmy zresztą nawet projekt tej rozbiórki. Budynku więc nie ma, a w ewidencji został ujęty – nie kryje zdziwienia przedsiębiorca z Czyżowic. Przypomnijmy, dane z ewidencji stanowią podstawę do naliczenia przez gminę podatków od nieruchomości. Nasi rozmówcy mieli płacić większy podatek, niż rzeczywiście powinni.\nPomyłki się zdarzyły, ale nie masowo\nStarostwo Powiatowe w Wodzisławiu Śl., które zleciło wykonanie modernizacji ewidencji gruntów i nieruchomości w gminie Gorzyce, i wybrało w tym celu firmę zewnętrzną, przyznaje, że w kilku przypadkach doszło do pomyłek. Konkretnie, do tej pory w 7 przypadkach prowadzone są postępowania wyjaśniające. Niewykluczone, że liczba ta może nieco jeszcze wzrosnąć, bo właściciele nieruchomości, które zostały źle obmierzone, zgłaszają się najpierw do Urzędu Gminy w Gorzycach. - Na razie takich osób było siedem z Czyżowic i dwie z Gorzyczek. A modernizacją objęte zostały jeszcze Turza i Gorzyce. Przypadków błędnego wymierzenia nieruchomości będzie więc zapewne nie więcej niż kilkanaście – powiedziano nam w Referacie Podatków i Opłat Lokalnych Urzędu Gminy w Gorzycach. - Oczywiście, że takich pomyłek nie powinno być, ale też należy wziąć pod uwagę skalę. Ewidencja została wykonana na obszarze, na którym znajduje się 12180 działek i 7830 budynków – mówi Wojciech Raczkowski ze Starostwa Powiatowego w Wodzisławiu. – Przy tak sporej ilości działek, doszło niestety do kilku pomyłek. Nie miało to jednak masowego charakteru – dodaje Raczkowski.\nAgata Kubina Czyżowice ewidencja Ewidencja gruntów i budynków Gorzyce Informacje Opolska Grupa Geodezyjna z Nysy problem Starostwo Powiatowe w Wodzisławiu Śl Wojciech Raczkowski\nTam, na detoksie, nie jest tak źle... – subiektywna relacja z odwyku


Komplety damskie sklepu Ivet.pl - Lato 2021 - AVANTI24.PL\nKomplety damskie sklepu Ivet.pl - Lato 2021\nOdzież (ubrania) (2 781)\nStroje kąpielowe (140)\nSprawdź modne komplety damskie sklepu Ivet.pl! Najmodniejsze nowości na sezon Lato 2021 kupisz już online. Sklep internetowy oferuje oryginalne i tanie produkty. Robiąc zakupy postaw na promocje. Zniżki sięgają do nawet 67.11%. Nie zwlekaj i poznaj resztę produktów sklepu Ivet.pl.\nKomplet damski ALISHA PURPLE\nKomplet sportowy NORITAS ECRU\nKomplet sportowy SANDEOLA\nKomplet damski PANOLA BLUE\nKomplet sportowy ORDINA GREEN\nKomplet sportowy PROVANA WHITE\nKomplet sportowy PROVANA LILA\nKomplet damski AUBERA LILA\nKomplet damski AUBERA BLUE\nKomplet damski MORLENA BEIGE\nKomplet sportowy KAMALA\nKomplet damski BEVENA BLACK\nKomplet damski FERZIDA WHITE\nKomplet damski FERZIDA BLACK\nKomplet damski BERIENA LILA\nKomplet damski BERIENA SKY


Wiadomości: Zdzisław Grodecki: Siatkówka lepsza niż seks, cz.2\nStrona Główna > Aktualności > PlusLiga > Zdzisław Grodecki: Siatkówka lepsza niż seks, cz.2\nZdzisław Grodecki, prezes Jatrzębskiego Węgla, zdobywcy Pucharu Polski 2010 specjalnie dla Strefy Siatkówki udzielił wywiady, w którym opowiada o historycznym zwycięstwie, o sobie, idealnym klubie, transferach i młodych zawodnikach.\nPrezentujemy drugą część wywiadu. Na kolejną, ostatnią już część rozmowy zapraszamy jutro.\nOlga Zygarowska: Kim właściwie jest Zdzisław Grodecki?\nZdzisław Grodecki: Ja jestem nikim (śmiech). Ja jestem normalnym człowiekiem, który ma jedno życie i chciałby coś fajnego zrobić. Ja mam taką filozofię, że najlepszą rzeczą, która może człowieka spotkać, to możliwość sprawiania radości innym. Np. kiedy wygrywamy mecz, to jest wielka radość dla wszystkich. Dla zawodników: bo zdobyć Puchar Polski, czy pokonać taki zespół jak np. z Friedrichshafen czy Piacenza to jest radość. Ja się przypatrywałem Damianowi Doboszowi na meczu z Piacezą. To był pierwszy mecz tego siedemnastolatka. On był wtedy naładowany energią. On był w drużynie, która pokonała Zlatanova, Marshala i był jej pełnoprawnym członkiem. To jest genialne uczucie! Radość dla całego klubu: bo ciągle tylko praca i praca, aż w końcu można się cieszyć, że wszystko się udało, że jest załatwione na czas, że wszystko jest przywiezione, dostarczone gdzie trzeba. Radość dla kibiców jest fantastyczna, bo jest zabawa. Wszyscy bawią się tak samo: od vip-ów po zwykłego człowieka. Wszyscy są fajnie ubrani, w pomarańczowe bary klubowe, wszyscy śpiewają piosenki o Jastrzębskim Węglu. Każdy się może tym zwycięstwem dowartościować. Sport to jest właśnie takie sprawianie radości. Dawanie radości ze zwycięstwa jest porównywalne do zjedzenia dobrego ciastka, do dobrego seksu, do szczęśliwości w rodzinie. Ale to wszystko są stany krótkotrwałe i trzeba pracować nad tym, żeby były permanentne. Każdy mecz to jest historia, a potem jest następny mecz i są następne cele.\nDlaczego ze wszystkich dyscyplin sportowych wybrał Pan właśnie siatkówkę?\n– A co ja mogłem robić w małej miejscowości? Albo pić piwo, albo uprawiać sport. Wybrałem sport. A dlaczego właśnie siatkówka? Są czasem takie zbiegi okoliczności…. U nas była sekcja siatkówki, z którą związani byli fajni ludzie… Poza tym ja zawsze chciałem być kimś nieprzeciętnym, kimś dobrym, wyróżniającym się po prostu… W mojej filozofii trzeba żyć taką radością, której nie ma kto zepsuć, której zepsuć się nie da. Właśnie taką radością jak ta, którą mamy wszyscy z gry i ze zwycięstwa, z takich chwil, jak ta, gdy zdobywamy najważniejsze trofea. Naprawdę nie ma lepszej rzeczy we wspomnieniach ludzi.\nCzy to prawda, że nie lubi Pan dziennikarzy?\n– Nie, to jest nie prawda. To jest jakiś stereotyp, jakaś łatka gdzieś tam przypięta. Ja powiem tak: dla mnie dziennikarz to jest mój współpracownik, który ma przekazywać rzeczy zgodnie z prawdą. Chciałbym, żebyśmy pracowali w poszanowaniu siebie, w zaufaniu, w uczciwości. Dla mnie dziennikarz to jest zawód zaufania społecznego. Dziennikarze, to muszą być ludzie, którzy wiedzą co piszą. Zdarzały mi się przypadki, kiedy byłem trenerem zespołu, że przychodził do mnie na mecz dziennikarz, który w ogóle mnie nie znał i szukał mnie po sali. Nie zadał sobie trudu, żeby chociaż jedno zdjęcie zobaczyć wcześniej, dowiedzieć się, jak wygląda człowiek, z którym ma przeprowadzić wywiad. Denerwuje mnie zatrudnienie w różnych portalach czternasto, piętanstolatek – bezczelnych i aroganckich, a nie posiadających elementarnej wiedzy. Ja mam wielu znajomych wśród dziennikarzy, przyjaźnię się z wieloma osobami z tej branży. Nie mam z tym żadnego problemu. Jestem otwarty na wszystkie rozmowy, odbieram telefony, jak nie odbieram to oddzwaniam. Ale też zamierzam bronić własnego zespołu i siebie zawsze, kiedy będzie to konieczne.\nDziennikarze lubią anegdotki, więc z lubością opowiadają historie pańskiego zakładu o paczkę ciastek, jednocześnie zarzucając Panu, ze tak nisko ceni pan zespół, że postawił Pan TYLKO paczkę ciastek…\n– Nie, to jest znacznie większa wartość. Znowu ktoś coś opowiada, a nie wie do końca… Wielki przyjaciel klubu, pan Dyrektor Kopalni Borynia Zbigniew Czernecki, karmiony opiniami ekspertów, stwierdził, że nie wygramy żadnego meczu w Lidze Mistrzów. Ja po prostu, nie jako prezes klubu, tylko jako uczciwy człowiek, nie mogę na to pozwolić. Nie jako taki „uczciwy człowiek" kierujący się sztucznie napisanym Kodeksem Etycznym, ale jako człowiek mający prawdziwe wartości. Ja jestem nauczony patriotyzmu. Jeśli przyjdzie wojna, to ja nie ucieknę z kraju tylko wyjdę na pierwszą barykadę. Nie mogę pozwolić, żeby tak mówić o moim zespole, który idzie na wojnę z Włochami, Niemcami, Grekami. Zawszę będę mówił, że my wszystko wygramy i zawsze będę robił wszystko, żeby tak było. Ja się założyłem o Wartość jako taką. W Polsce typową stawką zakładu jest butelka wódki, czy, w wyższych sferach, butelka koniaku. Ponieważ ja nie spożywam takich rzeczy, a lubię ciasta, to założyliśmy się o ciastka. Ja się nie urodziłem prezesem, nie wiem jak się postępuje, czy są jakieś wzorce. Jestem tylko człowiekiem, do tego emocjonalnym. Byłem przekonany, że wygram ten zakład. A w związku z tym, że jest to mój bliski kolega, dobry przyjaciel, to nie zakładałem się o 100 tyś, bo nie tak pokazuje się, że szanuje się zespół. Wartością jest przysłowiowe włożenie ręki do ognia razem z zespołem. Ja znalazłem się w tej sytuacji jako reprezentant zespołu. Nie walczyłem o to, żeby moje samopoczucie się podniosło, czy żebym medialnie zaistniał. Uważałem, że ten zespół stać na to i że wyrażam opinię wszystkich chłopaków. W związku z tym też wszyscy, całym zespołem, zjedliśmy te ciastka. Jak tylko je otrzymałem, zaniosłem to pudełko ciastek do szatni i zjedliśmy je wspólnie z chłopakami i trenerem.\nCzęsto się Pan zakłada? Ma Pan w sobie żyłkę hazardzisty?\n– Nie, no raczej nie. Jak mi ktoś nadepnie na odcisk w jakiś wyraźny sposób, to się założę. Drugi raz się założyłem o wartość naszych środkowych. Zakład w sumie nie doszedł do skutku, a on już był o konkretne pieniądze.\nStworzył Pan dla klubu Kodeks Etyczny. Uważa Pan, ze trzeba ludziom przypominać o uczciwości?\n– Myślę, że trzeba. Nie dlatego, że ludzie są źli i niedobrzy, bo ja szanuje wszystkich. Ufam ludziom i jestem idealistą, ale jeżeli nie ma jasno wytyczonych celów, to my bardzo często lubimy chodzić skrótami. W pojęciu sportu jest wiele takich rzeczy, o których zapomnieliśmy. Zasada Fair Play obowiązywała wiele, wiele lat, ale warto przypomnieć co to jest. Jak zawodnik blokuje, dostanie piłką po palcach, a sędzia nie zauważy i zawodnik się przyzna, to jest to zasada Fair Play. Jest niestety wiele takich przypadków, że zawodnik inaczej reaguje, nie zawsze pozytywnie. Wiadomo, to jest sport, to są emocje, ale Kodeks Etyczny musi właśnie o takich rzeczach przypominać. Kodeks etyczny nie ma utrudniać komuś życia, a wręcz ułatwiać, tak mnie się wydaje… To nie jest zbiór wartości Grodeckiego, żeby Grodecki je przestrzegał i groził placem jako prezes klubu, tylko żeby każdy mógł powiedzieć „to są także moje wartości." Kodeks Etyczny skierowany jest do wszystkich: do zawodników, trenerów, działaczy, kibiców. W dzisiejszej gonitwie za pieniędzmi, za zwycięstwami, za medialnością, za byciem celebrytami, czy gwiazdami, my zapominamy o takich zwykłych wartościach. O tym, że alkohol jest dla ludzi, żeby komuś powiedzieć „dzień dobry" jak się jest młodszym, albo ustąpić miejsca w przedziale.\nTa inicjatywa nie spotkała się jednak ze zrozumieniem, sporo ludzi uważa, że jest to rzecz nie potrzeba i nie poważna.\n– Ja na to patrzę inaczej. Nie możemy robić zawsze tylko to, co się ludziom podoba. Kodeks Etyczny jest w naszym, klubie jednym z pierwszych. Prekursorzy zawsze mieli trudno, pod górkę. Ale już są następni, którzy będą takie rzeczy tworzyć. Kodeks Etyczny powstał także dlatego, że my jesteśmy firmą. Ja nie chce powiedzieć, że korporacją, ale myślę, że do tego dojdzie. Na zachodzie to już jest. Takie kluby jak Barcelona czy Ajax to są korporacje, mające po kilkanaście klubów filiarnych. Tego wymaga transparentność, przejrzystość, czystość biznesu. A sport to jest biznes.\nJak wg Zdzisława Grodeckiego wygląda idealny klub sportowy?\n– Ja się zastanawiałem nad tym często i ja myślę, że czegoś takiego nie ma. To jest takie wyobrażenie, do którego należy dążyć. Tylko że to wyobrażenie zmienia się, ewoluuje. Bo idealny klub sportowy, np. dwadzieścia lat temu, jak przyszedłem do Jastrzębia, to mi się wydawał inny, dziesięć lat temu też inny, a myślę, że za dziesięć, czy za piętnaście lat, jeszcze będzie inny. Na dzisiaj myślę, że idealny klub to powinien mieć w sobie taką radość, powinien dawać zadowolenie wszystkim, którzy w nim pracują. Najważniejsi są ludzie i oni powinni mieć pasję. Ale idealny klub to musi być także normalna firma biznesowa, z działami takimi, jak w każdej normalnej firmie. Musi mieć dział marketingu, PR, musi być porządny dział finansowy, dział handlowy, musi być dział sportowy, właściwie ustawiony. To musi być szerokie obejmowanie, przy jednak wąskiej specjalizacji. Pomiędzy tymi działami muszą być normalnie funkcjonujące zależność. Musi być wszystko normalnie, jak w każdej porządnej firmie. I muszą być ludzie, którzy będą się wspierać. Oczywiście to jest trudne, bo to muszą być ludzie, którzy będą rozumieli jaki cel nadrzędny.\nJak daleko Jatrzębskiemu Węglowi do tego ideału?\n– Ja myślę, że na dzień dzisiejszy nie ma takich idealnych klubów. Ale to wszystko zależy od punktu odniesienia. Bo jeśli za punkt odniesienia przyjąć inne kluby w Polsce, to jesteśmy daleko w przodzie. Jeżeli jednak popatrzeć na ten wzorzec idealnego klubu to daleko nam do tego ideału. Z prostego względu: klub sportowy to nie jest nic innego jak inne firmy, a my kiedyś mieliśmy własność tylko państwową. A firma powinna mieć właściciela, zarządcę, osobę, która będzie za nią odpowiadać, o nią dbać. Tak sobie myślę, że z jednej strony jesteśmy daleko, a z drugiej strony jesteśmy bardzo blisko. Ale to tylko, tak jak mówię, zależy od punktu odniesienia.\nCo więc jest w tych kategoriach najmocniejszą, a co najsłabszą stroną Jastrzębskiego Węgla?\n– Co jest najmocniejszą? Ja myślę, że ludzie, którzy pracują w Jastrzębskim Węglu, którzy szybko zrozumieli co to jest ten klub, co to jest za wartość. Ludzie, którzy mają pasję, mają zaangażowanie, którzy zdają sobie sprawę, że są porażki. One są i zawsze będą, ale trudno. Trzeba z nich wyciągać wnioski i iść do przodu. Ja myślę, że ważną rzeczą jest też nowy wizerunek Jastrzębskiego Węgla. Budowanie nowego, pozytywnego otoczenia wokół klubu. Ja nie chce powiedzieć, że poprzedni wizerunek był zły, tylko, że on dzisiaj jest taki, jaki, jak my sobie wyobrażamy, że powinien być. Mocną stroną także jest wartość sportowa klubu. Dorobiliśmy się wartościowej grupy zawodników. Ja jestem przekonany, że my wygramy Puchar, Polski, zdobędziemy Mistrzostwo Polski, wygramy wszystko, co jest do wygrania. Ale ja nie wiem jak będzie. Ja chcę, żeby to wszystko było uczciwie. Żeby na koniec powiedzieć, że daliśmy z siebie maksa, ale byli lepsi. Albo właśnie, że daliśmy z siebie maksa i jesteśmy najlepsi. To jest sport. Jeśli ktoś tego nie rozumie, to znaczy, że albo jest zawistny, albo chce nam łatkę przypiąć, albo nie lubi mnie, lub kogoś, albo chce mieć satysfakcję. Ja myślę, że to są w tej chwili największe wartości klubu.\nA słabe strony? Dam taki prosty przykład: gdyby Jastrzębski Węgiel był w Warszawie to moglibyśmy robić wiele rzeczy, których tu robić nie możemy. Jest wiele takich elementów, które przynosiłyby na wówczas korzyści. Jest problem obiektu. Oczywiście ten obiekt, który mamy, ma swoje plusy, bo jest to nasza własna baz treningowa. Można sobie potrenować kiedy się chce i jak się chce. I to jest dobre. Ale znowu dla rozwoju klubu, dla godnego oglądania meczów, dla sprzedaży gadżetów, dla całej infrastruktury około sportowej, to dobre nie jest. My byśmy chcieli, żeby na nasze mecze całe rodziny mogły przychodzić. I my musimy myśleć nad tym. Nam jest potrzeba hala na 10 tyś ludzi. Tak, na 10 tyś ludzi! Bo to będzie wyzwanie, żeby taką halę na każdy mecz zapełniać. 10 tyś ludzi na meczu, po 1 zł, to jest 10.000 zł. 1 tyś ludzi po 10 zł, daje tą samą kwotę. Ale jakość oglądania, warunki są inne. A można sprzedać koszulki, kubki, inne gadżety. Kibice mają z tego radość, a klub dodatkowe pieniądze. I to wcale nie musi być tak, że na tych ostatnich miejscach na hali komfort oglądania jest mniejszy. Tylko, że u nas buduje się hale, gdzie do boiska do trybun jest 3 km, bo nasi projektanci tylko tak umieją i nigdy nic innego nie widzieli. Hale, jak widzieliśmy w Grecji, czy w Turcji, są budowane w pionie. Hale na 10 tys ludzi. Naprawdę da się wybudować taką halę, żeby każdy miał komfort oglądania. Poza tym na nowej hali byłaby możliwość podłączenia telebimów, wybudowania restauracji wokół… To nie może być tylko wyjście na mecz i wygranie czy przegranie. To musi być sposób na życie. Niech tam będą jakieś pomieszczeni dla dzieci, gdzie będą opiekunki, które się nimi zajmą, gdy rodzice będą się bawić na trybunach. Niech będą restauracje, bary, niech będzie własny pieniądz, własna karta… To wszystko można zrobić! Nawet u nas, w Polsce!\nNa trzecią, ostatnią cześć rozmowy o transferach i młodych zawodnikach Jastrzębskiego Węgla zapraszamy jutro.\nZdzisław Grodecki: Siatkówka lepsza niż seks, cz. 1


Zator w tunelu w kierunku Stogów Wideo\nZator w tunelu w kierunku Stogów.\n31 października 2017 (14 opinii)\nW Trójmieście powstały ogromne korki, zwłaszcza wokół cmentarzy. Jeśli możecie to unikajcie tras przebiegających obok Srebrzyska i Łostowic w Gdańsku. Ponadto radzimy...\nWszystkie słoiki wracają do siebie, w stronę Przymorza zatoru nie było.\nA czy szanowni kierujący nie znają przepisów?\n"Kierujący pojazdem w tunelu, podczas zatrzymania wynikającego z warunków lub przepisów ruchu drogowego, jest obowiązany zachować odstęp od poprzedzającego pojazdu nie mniejszy niż 5 m. "\nAle do rowerzystów to się każdy przy***la że nie mają papierka z uprawnieniami.\n"Kierujący pojazdem w tunelu, podczas zatrzymania wynikającego z warunków lub przepisów ruchu drogowego, jest obowiązany zachować odstęp od poprzedzającego pojazdu nie mniejszy niż 5 m. " Ale do rowerzystów to się każdy przy***la że nie mają papierka z uprawnieniami.


Godziny karciane sprawiają coraz mniej kłopotów\nSzkoły coraz lepiej radzą sobie ze stosowaniem przepisów dotyczących godzin karcianych. Znikają m.in. problemy z dokumentowaniem spełniania tego obowiązku, na które wcześniej narzekali pedagodzy - mówi w wywiadzie dla Dyrektora SzkołyAnnaChrościcka, dyrektor Departamentu Współpracy z Samorządem Terytorialnym MEN.\nWłodzimierz Kaleta: Jak przebiegało w ostatnich latach wykonanie godzin karcianych? Jakie to były zajęcia?\nAnna Chrościcka: Najpierw wyjaśnienie. Przepisy dotyczące tzw. godzin karcianych weszły w życie wraz z początkiem roku szkolnego 2009/2010. Należy jednak zauważyć, iż już wcześniej zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela w ramach czasu pracy i ustalonego wynagrodzenia nauczyciele zobowiązani byli do prowadzenia zajęć wynikających z zadań statutowych szkoły. W październiku 2009 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej opublikowało stanowisko w tej sprawie. Resort dokonał także ewaluacji wdrażanych zmian. W tym celu kuratorzy oświaty w trakcie czynności nadzorczych w roku szkolnym 2010/2011 w szkołach podstawowych, gimnazjach oraz w szkołach ponadgimnazjalnych przeprowadzili monitoring realizacji tzw. godzin karcianych.\nW ramach omawianych godzin, w zależności od typu szkoły, najczęściej realizowano zajęcia: sportowo-rekreacyjne, koła zainteresowań, koła przedmiotowe, przygotowania do uroczystości i imprez szkolnych, zajęcia świetlicowe, zajęcia artystyczne (plastyczne, teatralne, muzyczne), warsztaty w ramach projektów edukacyjnych, zajęcia przygotowujące do egzaminu zewnętrznego, zajęcia wyrównawcze, terapeutyczne, psychoedukacyjne, profilaktyczne, integracyjne. Obecnie wdrażany jest nowy System Informacji Oświatowej. Gromadzone w nim będą dane dziedzinowe nauczycieli dotyczące rodzajów i wymiaru zajęć w ramach tzw. godzin karcianych.\nWK: Na co nauczyciele narzekali najbardziej w związku z obowiązkiem prowadzenia dodatkowych zajęć?\nAC: Początkowo głosy niezadowolenia środowiska nauczycielskiego dotyczyły dokumentowania tych zajęć. Dlatego rozporządzeniem z 24.08.2010 r. znowelizowane zostało rozporządzenie MENiS z 19.02.2002 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. Nr 23, poz. 225 ze zm.).\nWywiad jest fragmentem artykułu Włodzimierza Kalety "Godziny karciane – na dobre czy złe?", opublikowanego w miesięczniku "Dyrektor Szkoły" nr 2/2013>>\n@page_break@ Dzięki tej zmianie dokumentowanie omawianych godzin zostało uproszczone. Nauczyciele nie mają już obowiązku tworzenia i zamieszczania planów czy programów tych zajęć.\nWK: Zmieniło to negatywne podejście nauczycieli do pracy w dodatkowych godzinach za darmo?\nAC: Na podstawie korespondencji, która wpływa do MEN, oraz rozmów telefonicznych z nauczycielami można stwierdzić, że początkowo wprowadzenie tzw. godzin karcianych i obowiązku ich ewidencjonowania powodowało pewne trudności. Wynikały one zapewne z tego, że był to nowy obowiązek. Wymógł on także zmiany organizacyjne w szkołach. Jednak, co należy podkreślić, zajęcia te zostały wprowadzone z myślą o potrzebach uczniów i dla ich dobra.\nWK: Wciąż jednak nauczyciele pytają MEN, co jest, a co nie godziną karcianą.\nDo MEN, co warto podkreślić, wpływa coraz mniej zapytań związanych z rozumieniem odnośnego przepisu. To pozwala przypuszczać, że dyrektorzy szkół dobrze radzą sobie z organizacją dodatkowych zajęć. Ich organizacja powinna być poprzedzona wnikliwą analizą potrzeb dzieci i młodzieży konkretnej szkoły, a w razie zmian w ciągu roku szkolnego elastycznie dostosowywana. Realizacja tych zajęć nie jest obarczona ograniczeniami przepisów w zakresie liczby uczniów uczestniczących w zajęciach, tematyki, rozłożenia w czasie oraz formy realizacji.\nWK: Podjęcie decyzji co do zajęć, które będą realizowane w szkole w ramach dodatkowych godzin, to kompetencje dyrektora szkoły. Dyrektor może wszystko?\nAC: Tak. To dyrektor wraz z nauczycielami najlepiej oceni, jakiego rodzaju wsparcie będzie służyło rozwojowi uczniów danej szkoły. Godzin tych nie można jednakże przeznaczyć na zajęcia obowiązkowe, opiekę nad uczniami podczas ich dowozu do szkoły, doraźne zastępstwa oraz nauczanie indywidualne.\nPolecamy: Rozliczenie godzin karcianych nie musi być trudne


Recenzja robot cash online czy to oszustwo - Stosując tę metodę stałem się bogaty i teraz zarabiam ponad 10,000 dolarów miesięcznie.\nRecenzja Robot Cash Online! Czy to oszustwo?\n30.09. 2017 12:14 | karwd\nOficjalna strona: robot-cash.online\nRobot Cash Online to robot oferujący możliwość handlu opcjami binarnymi na rynkach finansowych. System jest zupełnie automatyczny, nie wymaga pobierania i jest bezpłatny. Jest odpowiedni zarówno dla początkujących, jak i dla zaawansowanych przedsiębiorców. Program ma generować przynoszące zyski sygnały i automatycznie je sprzedawać na koncie użytkownika. To brzmi kusząco, dlatego postanowiliśmy bliżej przyjrzeć się Robot Cash Online.\nKto stoi za Robot Cash Online?\nTo pytanie pozostaje bez odpowiedzi. Nie możemy potwierdzić, kto jest twórcą systemu Robot Cash Online. Na stronie robot-cash.online nie ma o tym żadnych informacji. Ponadto nie podano nazwy firmy, adresu lub telefonu kontaktowego. Nie możemy więc zweryfikować legalności tego systemu. Jedynym sposobem na kontakt z tymi osobami jest wysłanie wiadomości e-mail. To nie jest poważne i sprawia, że należy uznać Robot Cash Online za anonimowy serwis. Jest to nasz pierwszy dowód na to, że mamy do czynienia z oszustwem!\nJak działa Robot Cash Online?\nZgodnie z oświadczeniami podanymi na stronie internetowej robot-cash.online, można wybrać jeden z trzech wariantów handlu. Do wyboru mamy system klasyczny, Martingale i Fibonacci. Nic złego w tym nie ma, ale warto zwrócić uwagę na automatyczny system, który jest wykorzystywany w Robot Cash Online. Oprogramowanie może wykonywać transakcje w Twoim imieniu. To działanie może być bardzo niebezpieczne, ponieważ nie można wtedy kontrolować swoich pieniędzy. Kiedy robot będzie decydował o Twoich inwestycjach, możesz stracić dużo pieniędzy. Więc pomyśl dwa razy, zanim skorzystasz z tego systemu!\nPodczas sprawdzania oprogramowania Robot Cash Online znaleźliśmy niepokojące rzeczy. Jak wiele innych oszustw, tak i w przypadku Robot Cash Online jesteśmy wabieni przez sztuczki marketingowe. Spójrzmy obiektywnie na tę ofertę. System dostarcza sygnały handlowe, co jest uważane za udzielanie porad finansowych i inwestycyjnych. Taka działalność jest regulowana prawnie i wymaga licencji. Ponieważ Robot Cash Online jest całkowicie anonimową usługą, to nie posiada licencji. To wyraźny znak, że mamy do czynienia z oszustwem.\nPonadto, po otwarciu konta i zarejestrowaniu się, system oferuje możliwość skorzystania z konta demonstracyjnego. To jest sztuczka często wykorzystywana przez oszustów. Jej celem jest pokazanie, jak rentowne jest oprogramowanie i skłonienie potencjalnych użytkowników do wpłaty depozytu. Problem polega na tym, że transakcje wykonywane na koncie demonstracyjnym nie są prawdziwe. To symulacje, które nie mają miejsca na rynku rzeczywistym! Po otwarciu prawdziwego konta handlowego, zasileniu go i rozpoczęciu handlu prawdziwymi pieniędzmi zaczniesz tracić. A ponieważ ten system jest całkowicie automatyczny, nie będziesz w stanie nic z tym zrobić! Robot Cash Online to niebezpieczne oszustwo!\nRecenzja Robot Cash Online – Wnioski!\nNic co dotyczy robot-cash.online, nie wygląda dobrze! Robot Cash Online to oszustwo, które nie zasługuje na Twój czas i inwestycję pieniędzy! Oszuści obiecują osiągnięcie błyskawicznych zysków bez żadnego wysiłku. Jeśli byłaby to prawda, wszyscy bylibyśmy milionerami. Prawdziwy świat nie działa w ten sposób. Po prostu nie możemy Ci pozwolić zarejestrować się i stracić wszystkie zainwestowane pieniądze z Robot Cash Online!\nWerdykt: Robot Cash Online to potwierdzone oszustwo! Unikaj robot-cash.online!\nrecenzja, Robot Cash Online, oprogramowanie, oszustwo, scam, opcje binarne


Mieszkanie na wynajem - Żory - Centrum - SLX-MW-4673 - 27.00m² - Salex\nMieszkanie 27 m2 w centrum Żor\nCześć! Mam do zaoferowania kawalerkę w kamienicy na pierwszym piętrze o pow 27m2 w centrum Żor. Mieszkanie w dogodnej lokalizacji, częściowo umeblowane i wyposażone (istnieje możliwość doposażenia mieszkania- kwestia dogadania). Lokal składa się z pokoju z aneksem kuchennym, łazienki z wc, przedpokoju.\nW tej samej kamienicy do wynajęcia będzie mieszkanie 69m2 z dużym tarasem - odstępne 1800zł.\nKaucja: 2600 pln.\nSymbol oferty SLX-MW-4673\nKawalerka z klimatyzacją w centrum Żor! 1250 zł + media Cześć! Mam do zaoferowania Państwu kawalerkę o pow. 27 m2 w centrum Żor. Mieszkanie składa z pokoju z aneksem kuchennym, łazienki i przedpokoju. Mieszkanie wyposażone w meble kuchenne, lodówkę i ...


Przez mosty i tunele, czyli jazda karpacka\nZapraszamy w podróż w czasie i przestrzeni przez mosty i tunele ukryte w Karpatach. Na szlaku odkryjemy nie tyle niezwykłe obiekty inżynierii drogowej, co niezwykłe historie – odkurzone ze starych kronik i pamięci mieszkańców regionu… czytaj więcej\nZapraszamy w podróż w czasie i przestrzeni szlakiem mostów i tuneli. Odkryjemy nie tyle niezwykłą inżynierię, co niezwykłe opowieści – odkurzone ze starych kronik i pamięci mieszkańców regionu.\nZa każdym kamieniem mijanym na karpackich traktach kryć się mogą niezwykłe historie... Gdzie leży największy most kamienny świata zbudowany rękami jednego człowieka? Co ma wspólnego „Chuda Emma” – tajna broń cesarstwa Austro-Węgierskiego z mostem ukrytym w Gorcach? I co zobaczył Kieślowski z wiaduktu w Grybowie? Te i inne tajemnice poznamy na szlaku „Jazdy karpackiej”. Przeniesiemy się w czasy „Najjaśniejszego Cesorza” nazwanego też „starym pierdołą”. Dowiemy się, jaki prezent na urodziny ofiarował mu parlament i jak ów „żelazny podarek” wpłyną na rozwój galicyjskiego uzdrowiska. Zajrzymy do małej wioski nad Jeziorem Rożnowskim, gdzie rolnik Jan Stach wznosi największą kamienną konstrukcję. Odwiedzimy też Nowy Sącz w wojennej pożodze, gdzie bohaterski strażak ocali most przed niemiecką bombą…\n„Jazda karpacka” to historie ze świstem parowozu w tle, stukotem dłuta i wybuchem saperskich bomb. W drogę!\nBy odkryć Pogórze Rożnowskie podróż warto rozpocząć od Znamirowic (powiat nowosądecki, gmina Łososina Dolna, tylko 17 km do Nowego Sącza) gdzie nad leśnym jarem rozciąga się kamienny most Jana Stacha. Warto zanurzyć się w klimacie miasta i wybrać na spacer po starówce. Kierując się z centrum na ul. Lwowską trafimy wprost na most na rzece Kamienicy im. Adama Michalewskiego.\nDalej ruszamy do oddalonej o 9 km Kamionki Wielkiej (powiat nowosądecki), a później do Grybowa (powiat nowosądecki) – to kolejne 14 km, gdzie wznosi się najwyższy most kolejowy w Małopolsce.\nZ Grybowa kierujemy się na Żegiestów (do pokonania ok. 50 km) trasą która poprowadzi nas przez Krynicę-Zdrój. Warto się tu zatrzymać na odpoczynek w uzdrowisku.\nZ Żegiestowa ruszamy w kierunku Ochotnicy Górnej (powiat nowotarski, gmina Ochotnica Dolna) trasą liczącą to ok. 65 km. Wędrując przez Przełęcz Knurowską – prócz panoramy na Tatry, Gorce i Beskid Sądecki – odkryjemy niezwykły obiekt inżynierii wojskowej armii Austro-Węgier: most na potoku Bartosówka. Stąd pozostanie nam już tylko 20 km do Krościenka nad Dunajcem, gdzie bliźniacze mosty powiodą nas do Szczawnicy – kolejnego uzdrowiska, które warto odwiedzić.\nDla turystów, którym dogodniej rozpocząć podróż od Krościenka nad Dunajcem kolejność punktów na szlaku będzie odwrotna. Odkrywanie szlaku można zaplanować jako ekspresową, jednodniową wycieczkę lub zaplanować dłuższą podróż z odkrywaniem malowniczych miasteczek i uzdrowisk na trasie. Niezapomnianym elementem odkrywania „Jazdy karpackiej” będzie podróż pociągiem malowniczą doliną Popradu. Dla niezmotoryzowanym proponujemy – po dotarciu do Grybowa – kontynuowanie podróży do Krynicy-Zdroju koleją.\nBetonowe bliźniaki nad rwącym Dunajcem Najpierw czółnem, później na chybotliwej kładce, by w końcu po betonowym moście (mającym dziś bliźniaka) – oto historia przeprawy przez rwący nurt z Krościenka na drugi brzeg Dunajca...\nKamienny most i tajna broń cesarstwa Most na potoku Bartosówka jest jednym z najbardziej niezwykłych zabytków inżynierii drogowej w Małopolsce. Po co na leśnym trakcie tak solidny most? Tajemnica budowli wiąże się z historią „Chudej Emmy”…\nTunel na urodziny cesarza W czasach, gdy południowo-wschodnimi terenami Rzeczpospolitej rządzili Habsburgowie zbudowano kolej żelazną łączącą Tarnów z Leluchowem. „Kiedy pierwszy raz pociąg tędy jechał ludzie klękali i modlili się z przerażenia” – wspominają z przekazu dziadów najstarsi mieszkańcy Sądecczyzny. Największym wyzwaniem tej inwestycji było przebicie tunelu przez górę w Żegiestowie...\nNajwyższy, filmowy, kolejowy… Jest 17 stycznia 1945 r. Grybowem wstrząsa potężny wybuch – szyby zabytkowych kamienic pękają na tysiące kawałeczków, podobnie jak zabytkowe wiedeńskie szkła w miejskiej aptece. Arkadowy most – jeden z najokazalszych w Polsce – został właśnie wysadzony przez niemieckich saperów…\nKilofem i dynamitem pod Czarną Górą Kilof i łopata, a dla kruszenia skał: łom i laska dynamitu – tymi metodami budowano tunel w Kamionce Wielkiej, który znalazł się w planach trasy linii kolejowej Tarnów-Leluchów. Było to w czasach, gdy południowo-wschodnie ziemie Rzeczypospolitej były jeszcze pod rządami Habsburgów.\n(Nie)zwykły bohater. Jak strażak most ocalił W styczniu 1945r. wycofujące się z Nowego Sącza wojska niemieckie wysadziły most drogowy i kolejowy na Dunajcu. Taki sam los spotkać miał przeprawę na rzece Kamienicy. Jednak plany okupanta pokrzyżował poranny spacer pewnego strażaka...\nChłop potęgą jest i basta! Kamienny most Stacha Most nad leśnym jarem w Znamirowicach to największy most kamienny na świecie wzniesiony przez jednego człowieka. Dzieło rolnika Jana Stacha to dowód nie tylko niezwykłej konsekwencji i uporu, ale także – co podkreślają miejscowi – przykład na to, że miłość góry przenosi.


Wielkie wyróżnienie trenera Arkadiusza Milika i Piotra Zielińskiego - SE.pl\nSport piłka nożna piłka nożna Wielkie wyróżnienie trenera Arkadiusza Milika i Piotra Zielińskiego\n27.03.2017, godz. 18:19\nArkadiusz Milik i Piotr Zieliński mogą mieć poczucie, że w klubie współpracują z prawdziwym fachowcem! Trener Napoli, Maurizio Sarri, został bowiem właśnie wybrany najlepszym szkoleniowcem ubiegłego sezonu we Włoszech. 58-latek zebrał w plebiscycie dwadzieścia pięć z sześćdziesięciu jeden głosów.\nMaurizio Sarri dzięki zwycięstwu w plebiscycie przerwał hegemonię trenerów Juventusu. Poprzednie cztery edycje wygrywali bowiem trenerzy "Starej Damy" - trzykrotnie Antonio Conte i raz Massimiliano Allegri. Ten ostatni za sezon 2015/16 znalazł się tuż za plecami trenera Napoli, gromadząc na swoim koncie dwadzieścia dwa głosy. Trzecie miejsce w klasyfikacji zajął Eusebio Di Francesco z Sassuolo z siedmioma głosami.\nZwycięzca plebiscytu nie krył radości po odebraniu pamiątkowej statuetki. - Zazwyczaj odbieranie nagród nie daje wielkiej satysfakcji, często uważane jest za stratę czasu. To wyróżnienie dało mi wiele satysfakcji. Myślę, że jest tak dlatego, iż zostało mi przyznane przez moich kolegów po fachu. Dla mnie, trenera, który pięć lat temu był w Serie C, to coś niesamowitego. Dziękuję Empoli i Napoli oraz Marcello Carliemu i Thomasowi Guintoliemu. Bez nich nie byłbym takim szkoleniowcem, jak teraz - podkreślił Maurizio Sarri.\ntagi: Arkadiusz Milik Maurizio Sarri napoli\nTrener Napoli nazwał Roberto Manciniego PEDAŁEM! Wielka afera w Pucharze Włoch


Klub Miłośników Zegarków ROLEX - strona 3 - ZEGARKI SZWAJCARSKIE i NIEMIECKIE - Klub Miłośników Zegarów i Zegarków\nStrona 3 z 1571\nNapisano 10 październik 2013 - 23:04\n[...]Jak bys mogl (i Ci sie chcialo) to strzel moze kilka wiekszych zdjec obu na raz jeden obok drugiego, tak dla porownania. Fajnie byloby poatrzec jakies fajne fotki ich obu na raz.\nDobra, spróbuję w najbliższą sobotę, ale nie obiecuję. Tak przy okazji, własnie kupiłem i wypróbowałem Cape Cod do polerowania. Robi, co trzeba. Gdybyś potrzebował, namiar z dobrą ceną poniżej:\nNapisano 11 październik 2013 - 08:54\nJak bys mogl (i Ci sie chcialo) to strzel moze kilka wiekszych zdjec obu na raz jeden obok drugiego, tak dla porownania. Fajnie byloby poatrzec jakies fajne fotki ich obu na raz.[/size]\nUżytkownik drkrolas edytował ten post 11 październik 2013 - 12:02\nNapisano 11 październik 2013 - 13:08\nDefinitywnie moze byc (specjalnie dla mnie? dzieki, podejrzewam ze i inni milosnicy tego typu zegarkow tej marki tez znajda w nich uczte dla oka )\nOkazy piekne. Ten Twoj to wypisz wymaluj powiekszona wersja didzeja jakiego ma moja zona (no prawie identyczny, bylby identyczny gdyby nie lekka roznica w odcieniu tarczy). Ten maluch w tych odcieniach tez jest sliczny, typowo 'feminine' wersja.\nOba zegarki mozna skwitowac w nastepujacych slowach: sweet, przyjemnie popatrzec na takie cuda.\nA tak swoja droga, to nie wiem dlaczego wiekszosci osob na tym forum tego typu Rolki w bi-kolorze sie nie podobaja. Dla mnie tego typu czasomierze w tt to ideal 'garniturowca,' rzec by mozna 'flagship' Rolexa jesli chodzi o tego typu czasomierze.\nNapisano 11 październik 2013 - 16:39\nTak sie dj-je moj i mojej zony prezentuja:\nto tak na predce dla porownania, lepsze fotki innym razem\nTak sie dj-je moj i mojej zony prezentuja:to tak na predce dla porownania, lepsze fotki innym razem\nOba fantastyczne. Szukam właśnie tarczy utrzymanej w zbliżonej kolorystyce do tarczy DJ Twojej żony, dla zegarka mojej partnerki. Powoli ślepnie na starość biedaczka ;-DDD i się jej wskazówki z tarczą zlewają.\nSwoją drogą, co Ty chcesz od jakošci swoich zdjęć? Są bez zarzutu.\nZ ciekawości, jesteś ulokowany gdzieś w Midwest, right? Jeśli zahaczam zbytnio o prywatnošć to przepraszam z góry...\nUżytkownik drkrolas edytował ten post 11 październik 2013 - 20:10\nNapisano 11 październik 2013 - 20:21\nTakie zegarki zasluguja na o wiele lepsza jakosc fotografii, w przyszlosci uzyje dobrego aparatu i zdjecia powinny byc jeszcze lepsze (mam nadzieje).\nCo do mojego location, to jest nia... Δx ('delta iks') - vide: 'zasada nieoznaczonosci Heisenberga'\nNapisano 11 październik 2013 - 20:40\nCo do mojego location, to jest nia... Δ[/size]x ('delta iks') - vide: 'zasada nieoznaczonosci Heisenberga'\nUżytkownik drkrolas edytował ten post 11 październik 2013 - 20:44\nNapisano 11 październik 2013 - 20:52\ndrkrolas i chrono-craze\nPrzepiękne parki zegarkowe\nNapisano 11 październik 2013 - 21:18\nNapisano 11 październik 2013 - 21:24\nWprawdzie bi-kolory nie są w moim guście, ale gratuluję Kolegom tak harmonijnych związków\nNapisano 11 październik 2013 - 22:03\nUżytkownik drkrolas edytował ten post 11 październik 2013 - 22:05\nNapisano 12 październik 2013 - 01:20\nChrono-Craze is "nameless citizen of the Universe "\nUżytkownik irekm edytował ten post 12 październik 2013 - 01:32\nNapisano 12 październik 2013 - 14:32\nI za takiego to dałbym gardła....\nNapisano 12 październik 2013 - 15:47\nNapisano 13 październik 2013 - 07:18\nJa do miłośników marki niestety się nie zaliczam, ale cenię ją i będę tu zaglądał\nNapisano 14 październik 2013 - 14:03\nMój Explorer II ma już kilkanaście lat i jest noszony na co dzień, na zmianę z Omegą Seamasterem, a ponieważ ja jestem "fizyczny", to i zegarek otrzymuje swoją porcję ran, co doskonale widać na zdjęciach.\nRolexa lubię z tego samego powodu, dla którego lubię Omegę. Są nie do zdarcia, można nimi przybijać gwoździe. Explorer II dlatego, że chciałem dwie strefy czasowe, mieszkając w Stanach, a duchem przebywając w Krakowie, a GMT Master jest dla mnie zbyt "oklepany" i za dużo podróbek widuje się każdego dnia. Gdy np. zajedzie się do tej części Miami, znanej jako "Little Havana", odnosi się wrażenie, że każdy facet tam ma Rolexa Made in China - GMT Master, albo Datejust, albo Daytona. I choć podróbki Explorera też się spotyka, to jednak znacznie rzadziej.\nOczywiście jest pewien powód, dla ktorego podróbki Rolexów są takie popularne - każdy chciałby taki zegarek mieć, a nie każdego na niego stać, więc to, że inne modele są częściej podrabiane jest w jakimś sensie komplementem dla nich, ale na mój gust Explorer II jest najładniejszym z Rolexów, z wyjątkiem tej nieszczęsnej lupki. Ale i na to są sposoby i mój już lupki nie ma.\nUżytkownik hiob edytował ten post 14 październik 2013 - 14:12\nNapisano 15 październik 2013 - 13:55\ndzieki Panowie, ciesze sie ze parka Wam sie podoba\n@drkrolas (cytat: "W moim przypadku, nasz "związek zegarkowy" urodą i trwałością nie dorasta do pięt temu najistotniejszemu-duchowemu; czego i wszystkim serdecznie życzę.)\nDoskonale to ujales. W naszym (moim i mojej zony) przypadku jest podobnie, nasz duchowy zwiazek jest ponad wszelkie zwiazki zegarkowe.\nnie wiem czy juz chwalilem i gratulowalem czy nie, ale jesli nie to chwale teraz: piekny jest ten GMT Master II z tym ceramicznym bezelem (mnie co prawda ta kolorystyka nie za bardzo nie lezy, ale sam zegarek wspanialy. poczekam az firma postanowi byc moze powrocic swoim ewentualnym nowym wyrobem do historii i wypusci ten czasomierz w kolorach pepsi; gdyby tak sie stalo to niewatpliwie powiekszylby taki GMT moja kolekcje). niemniej, gratuluje Ci fajnego nabytku.\n(gdzies rzucilo mi sie w oczy ze planujesz sie go pozbyc na rzecz czegos innego? Prawda to?)\nnic, tylko 'witaj w klubie'\nsuper klasyczny, niezawodny, no i w swoim rodzaju piekny (ja we wszystkich fajnych zegarkach marki Rolex piekno znajduje, takze i w tym ) wol roboczy nie do zdarcia (bo takim w sumie ten Explorer jest). po kondycji w jakiej sie znajduje widac ze przeszedl wiecej niz troche. ja co prawda wole ten konkretnie czasomierz z czarna tarcza, ale z biala tez niezle sie prezentuje. jakkolwiek by nie bylo, gratuluje super zegarka.\nNapisano 15 październik 2013 - 14:05\nzegarek kolegi hioba zmotywowal mnie do rozruszania watku poprzez wrzucenie mojego kolejnego Rolexa, jest nim rowniez Explorer, z ta tylko roznica ze jest nim nowszy model (Explorer II 42mm srednicy)\nNapisano 15 październik 2013 - 14:11\ntak mi przeszlo przez mysl zeby dac go w "partial trade" na inny zegarek co chodzi za mna od dluzszego juz czasu ,z tym tylko ze musialbym dozucic do tego interesu jeszcze sporo $ . Ale poczekam chwile jeszcze i zobacze czy mi to nie przejdzie , bo ja akurat troche jak dziecko jestem i zawsze cos baaardzo chce a jak juz mam to mi to uczucie przechodzi .\nUżytkownik irekm edytował ten post 15 październik 2013 - 14:17\nNapisano 15 październik 2013 - 14:33\nokay, gotcha. nie bedzie Ci troche szkoda sie go pozbywac?\nbtw, fajna fotka


Szwajcarzy wszczęli postępowanie przeciwko Naimowi Cherniemu - TVN24\n20 grudnia 2015, 7:30\nPrzywódca rady muzułmanów na celowniku Szwajcarów. Za radykalne poglądy\nSzwajcarska prokuratura generalna poinformowała w sobotę, że wszczęto postępowanie przeciw jednemu z przywódców Centralnej Rady Islamu zrzeszającej szwajcarskich muzułmanów. Naim Cherni oskarżany jest o propagowanie radykalnej ideologii islamskiej.\nCherni, mający 23 lub 24 lata Niemiec, udał się w październiku do Syrii, gdzie przeprowadził wywiady z przywódcami różnych radykalnych ugrupowań islamskich i udostępnił 40-minutowy zapis tych rozmów.\nNie odciął się od ekstremistów\nWedług prokuratora generalnego Michaela Laubera przedstawił on nagranie "w celach propagandowych, (...) nie dystansując się" od działalności ekstremistów w Syrii.\nPrzywódcy szwajcarskiej Centralnej Rady Islamu nie byli w stanie skomentować tych informacji w sobotę, zapowiedzieli jednak, że zajmą stanowisko w poniedziałek. W ubiegłą sobotę szwajcarskie władze poinformowały, że w piątek w okolicach Genewy aresztowano dwóch obywateli Syrii podejrzanych o produkcję, ukrywanie i transport materiałów wybuchowych. Prokurator generalny wszczął też postępowania przeciw 46 osobom, których tożsamość nie została ujawniona, podejrzanym o złamanie zakazu dotyczącego przynależności do takich organizacji, jak Państwo Islamskie czy Al-Kaida. Szwajcarskie prawo ściga "wszystkie osoby, które w Szwajcarii usiłują uczestniczyć w działalności terrorystycznej motywowanej dżihadyzmem lub wspierają taką działalność za pomocą propagandy" - podaje AFP.\nTalibowie ogłosili, że szef IS nie jest "kalifem" muzułmanów