Pasja, która kształci i ubogaca - Agnieszka Wawryniuk - Portal OPOKA\nPasja, która kształci i ubogaca\nŚwiat jest wielką księgą, a człowiek, który nie podróżuje, ciągle czyta tylko jedną stronę - uważa Elżbieta Pyrka. Poznawanie świata przynosi jej satysfakcję i wiele radości. Wyznaje zasadę, że lepiej jest „być” niż „mieć”.\nPasję podróżniczą dzieli razem z mężem i znajomymi. Zanim jednak na dobre zaczęła odwiedzać odległe zakątki świata, przez wiele lat pracowała jako geodeta w bialskim magistracie. - Wędrowanie, z racji zawodu, mam we krwi. Najpierw wspólnie z dziećmi podróżowaliśmy po Polsce. W każde wakacje odwiedzaliśmy inne regiony naszego kraju. Wszędzie jeździliśmy maluchem z przyczepką. Kiedy otwarto granice, zaczęliśmy wyjeżdżać coraz dalej - mówi E. Pyrka.\nDziś jest już na emeryturze. W ostatnich latach zwiedziła Peru i Boliwię, RPA, Indie, Nepal, Chiny z Tybetem, Laos, Wietnam, Kambodżę i Islandię. Z koleżankami jeździła także na kilkudniowe wypady do Barcelony i na Sycylię. W tym roku planują wyjazd do Amsterdamu.\nSyn numer trzy\n- Decydując się na egzotyczną wyprawę, szukamy z mężem ciekawych krajów, w których można zobaczyć wiele interesujących miejsc. Podróżujemy z biurami podróży. Samodzielne wyprawy wymagają znajomości języków obcych, a z tym u nas krucho. Organizator zapewnia też noclegi i wyżywienie. Dzięki temu możemy skupić się na samym zwiedzaniu. Przygotowując się do wyjazdu studiujemy przewodniki i książki, dotyczące kraju, który mamy odwiedzić. Zwracamy uwagę na program wycieczki i na przewodników, którzy mają kierować wyprawą - tłumaczy pani Elżbieta.\nW jej ekwipunku nigdy nie może zabraknąć aparatu fotograficznego. Moja rozmówczyni fotografuje dosłownie wszystko: ludzi, krajobrazy i zabytki.\n- Podczas wycieczek mamy tzw. czas wolny. Idziemy wtedy „na miasto”. Podczas takich momentów staram się uchwycić codzienne życie mieszkańców danego kraju. W programie zawsze przewidziane jest odwiedzanie kilku wiosek, znajdujących się na tracie wycieczki. Tak było m.in. podczas pobytu w Laosie, Kambodży i Wietnamie. Takie wizyty dają nam obraz życia tamtejszej ludności - wspomina.\nPo pierwszej dalekiej wyprawie razem mężem zapisała się na trzyletni kurs języka angielskiego. - Bez znajomości języka jesteśmy ślepi i głusi. Na kursie poznaliśmy podstawy i dzięki temu możemy porozumieć się np. z przewodnikami. Z takich rozmów dowiadujemy się o różnych drobnych ciekawostkach, o których nie da się przeczytać w książkach. Oprowadzający nas po Kambodży mężczyzna powiedział nam np. o tym, że w tamtejszych wsiach, gdzie rodziny są wielodzietne, nikt nie nadaje dzieciom imion. Maluchy są numerowane. Tamten człowiek wyznał nam: „jestem synem numer trzy” - tłumaczy Elżbieta Pyrka.\nPo wodzie i na ulicach\nPodróże kształcą i obfitują we wrażenia, które zapadają w pamięci na bardzo długo. - Przygodą życia był m.in. rafting po Zambezi. Nad Wodospady Wiktorii przylecieliśmy samolotem. Spływ pontonami kanionem rzeki trwał cały dzień. W południe kilka grup zrezygnowało. My wytrwaliśmy do końca, z czego jestem bardzo dumna. Ściany kanionu, w którym płynie Zambezi, mają po 200-300 metrów wysokości. Każdy uczestnik przed startem musiał podpisać „cyrograf”, że wypływa na własną odpowiedzialność. Aby wziąć udział w takim spływie, nie można bać się wody. Silne fale wyrywają ludzi z pontonu, dlatego wszyscy musieli założyć ochronne kaski i kamizelki ratunkowe. Na każdym z progów skalnych byliśmy zalewani wodą razem z pontonem. To były niesamowite przeżycia - opowiada moja rozmówczyni.\nPrzyznaje, że jest pod wrażeniem tego, co zobaczyła w Chinach. Zabytki sprzed tysięcy lat, niesamowite tarasy ryżowe w górach; bajkowe krajobrazy rzeki Li, którą wielokrotnie malowali chińscy artyści, szanghajskie autostrady, szybkie pociągi i ogólna czystość panująca na ulicach zostaną w jej pamięci na dość długo. Inaczej było w Indiach. Na tamtejszych ulicach widziała mnóstwo żebraków i kalek. Tybet zauroczył ją swoimi świątyniami. - Tam ludzie żyją duchem, a nie dążeniem do zdobywania coraz większej mamony. Podobnie jest w Laosie. W tamtych stronach liczy się „być”, a nie „mieć”- podkreśla pani Elżbieta.\nPodczas wypraw zawsze próbuje przysmaków egzotycznej kuchni. W Laosie mogli skosztować chipsów z pająka ptasznika. Delektowali się również wódką wężową, czyli bimbrem z ryżu, którym zalewa się jadowite węże. W RPA próbowali steku z antylopy i mięso krokodyla.\nW egzotycznym menu dominowały też owoce morza i różnorodne zioła. - W Wietnamie zasmakowaliśmy w zupie pho. To rosołek z makaronem ryżowym z dodatkiem kurczaka lub wieprzowiny i mnóstwem ziół. Każdy dostawał dwie miski, w jednej był rosół, a w drugiej zioła, którymi trzeba było go przegryzać. Podczas zwiedzania wschodniej Turcji próbowaliśmy tamtejszych kebabów. Stwierdziliśmy, że znacznie różnią się od tych, które są sprzedawane w polskich budkach. Do kebabów również serwuje się zioła - tłumaczy bialczanka.\nKażda podróż obfituje w nowe wrażenia. Po powrocie pozostaje też mnóstwo fotografii. Jej znajomi domagali się, by je pokazała; prosili, by podzieliła się wrażeniami ze swoich wypraw. Dla najbliższych przyjaciół urządza więc spotkania, podczas których opowiada o zwiedzanych krajach. Do tej pory zorganizowała już wieczór chiński, indyjski, afrykański, a ostatnio wietnamski. Dla znajomych z pracy urządza spotkania w pubach i bibliotekach. Robi wtedy pokaz slajdów i opowiada o tym, co sama zobaczyła. Na prezentacje przychodzi coraz więcej osób. - Jestem zapraszana także do liceów. Dzięki takim spotkaniom przybliżam młodym jakiś konkretny kraj, staram się rozbudzać chęć do nauki języków obcych i poszerzyć ich wiedzę o świecie - mówi E. Pyrka.\nZ aparatem na szyi\nPasja fotograficzna pani Elżbiety na dobre narodziła się wraz z pierwszymi podróżami. - Chciałam dokumentować to, co zwiedzałam. Pierwsze zdjęcia wywoływałam sama. Ciemnię zorganizowałam w łazience. Zamiłowanie do fotografii łączyło się z kierunkiem moich studiów. Podczas zgłębiania wiedzy kartograficznej, miałam także zajęcia z fotografii. Tam uzyskałam podstawy tej sztuki. Potem przyszedł czas na podróże. Znajomi namawiali mnie, bym pochwaliła się swoimi zdjęciami. W pewnym momencie zetknęłam się z Fotoklubem Podlaskim, który skupia pasjonatów fotografii. Należą do niego nie tylko zawodowcy, ale i amatorzy. Jeździmy razem na plenery i bierzemy udział w warsztatach fotograficznych. Organizujemy także wystawy poplenerowe - tłumaczy.\nPani Elżbieta uwiecznia jednak nie tylko egzotyczne krajobrazy. Latem często wybiera się na rowerowe wycieczki po Podlasiu. W drogę zawsze wyrusza z aparatem. Dokumentuje życie na wsi, ciekawe zakątki i napotkanych ludzi. - Inspirują mnie nie tylko zagraniczne kraje. W obce strony wyjeżdżam raz na rok, lub raz na dwa lata, a przecież to, co dzieje się dookoła nas jest również bardzo ciekawe. Piękne okolice mamy w zasięgu ręki - twierdzi.\nJej najnowszym osiągnięciem jest wystawa „Podlaskie pejzaże”. W najbliższym czasie ekspozycję będzie można oglądać w siedleckiej „Kochanówce”. Wernisaż odbędzie się 5 kwietnia. Początek imprezy przewidziano na 17.30.\nPodróżowanie to wymagająca pasja. Aby poznawać bliższe i dalsze strony trzeba mieć dobre zdrowie i kondycję. Pani Elżbieta wie, co mówi. Bez odpowiedniego przygotowania nie byłaby np. w stanie chodzić po górach. Wędrując po Andach w Peru, weszła na wysokość 5 tys. metrów nad poziomem morza. Aby zachować sprawność sporo chodzi i jeździ rowerem.\n- Drugim ważnym czynnikiem jest znalezienie sobie priorytetów. Jedni zbierają na lepsze meble, drudzy na willę, a jeszcze inni na samochód. My żyjemy w małym mieszkanku w bloku i od wielu lat mamy to samo auto. Prawie wszystkie pieniądze odkładamy na podróże. Taki mamy priorytet. Tkwi w nas zaciekawienie światem. Oboje z mężem jesteśmy wierni twierdzeniu, że lepiej jest „być” niż „mieć” - wyjaśnia pani Elżbieta.\nMoże na Wschód...?\nPodróżniczą pasją państwo Pyrkowie zarazili także swojego syna, który wybierając się do środkowej Afryki, razem z żoną zapisał się na kurs języka suahili. Wszystko po to, by na miejscu móc porozumieć się z tubylcami. Potem wspólnie z półrocznym synem podróżowali po Gruzji. - Poznawali ten kraj razem ze swoim dzieckiem. Wrócili zachwyceni. Na miejscu zetknęli się z dziennikarzem, który napisał o nich artykuł. Ich synka nazwano w nim najmłodszym podróżnikiem po Gruzji - opowiada moja rozmówczyni. Przytacza też okoliczności niezwykłego rodzinnego spotkania, do którego doszło na drugim końcu świata. - Po skończeniu studiów syn wybrał się ze swoją dziewczyną (a obecną żoną) na trzymiesięczną podróż dookoła świata. My byliśmy w tym czasie w Peru. Korzystając z internetu, umówiliśmy się na spotkanie w małym miasteczku nad jeziorem Titicaca - wspomina z uśmiechem E. Pyrka. To spotkanie pozostanie w jej pamięci na zawsze.\nMoja rozmówczyni potwierdza, że w czasie swoich podróży bywała też w zakątkach ściśle związanych z chrześcijaństwem. Wędrując po wschodniej Turcji byli w miejscu, w którym powstała pierwsza gmina chrześcijańska. Zwiedzili też kościół, w którym swoje kazania wygłaszali św. Piotr i św. Paweł. Niezapomnianym przeżyciem nazywają odwiedziny w armeńskich kościołach.\n- Wspólnie z mężem uznaliśmy, że nie zrezygnujemy z dalekich wypraw, dopóki będzie dopisywało nam zdrowie. Kiedy staniemy się trochę starsi, zaczniemy zwiedzać Europę - podsumowuje.\nNa ten rok państwo Pyrkowie nie planują już większych wyjazdów. Nie mają też skrystalizowanych pomysłów, co do dalszych wycieczek. Po głowie chodzi im jednak wyprawa nad Bajkał bądź na Sri Lankę...\nEcho Katolickie 13/2013\nKliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: podróże Chiny Tybet Peru Laos Kambodża Wietnam pasja Boliwia Islandia fotografowanie podróżowanie Nepal przewodniki biura podróży


CZASOWA ZMIANA ORGANIZACJI RUCHU W STARGARDZIE\nPamiętajmy o tym, że polecenia policjanta kierującego ruchem są ważniejsze od sygnałów i znaków drogowych.\nTak jak podczas każdych działań "ZNICZ", dużego natężenia ruchu należy spodziewać się zarówno w rejonie nekropolii jak i na drogach dojazdowych do miast. Dlatego, w miarę możliwości zaleca się korzystanie ze środków komunikacji publicznej. Jeżeli zdecydujemy się na wyjazd samochodem, pamiętajmy, że na drogach dojazdowych do cmentarzy, a także na niektórych ciągach komunikacyjnych zostanie wprowadzona czasowa organizacja ruchu. Zwracajmy więc uwagę na znaki drogowe i nie jedźmy na pamięć.\nW związku z dniem Wszystkich Świętych w rejonie stargardzkich cmentarzy komunalnych będzie obowiązywała zmieniona organizacja ruchu, dlatego warto zapoznać się z mapami i informacjami, bo niektóre ulice będą zamknięte już od wtorku.\n31 października w godzinach od 08.00 do 18.00 oraz 1 listopada w godzinach od 06.00 do 18.00 zamknięte zostaną:\n- odcinek ulicy Kościuszki od wjazdu na parking Sklepu Kaufland do skrzyżowania z ulicą Spokojną,\n- odcinek ulicy Przedwiośnie wzdłuż Starego Cmentarza Komunalnego.\nZ tych odcinków ulic będą mogły korzystać jedynie pojazdy MZK, w szczególnych przypadkach z osobami niepełnosprawnymi TAXI oraz pojazdy zaopatrzenia za okazaniem zezwolenia.\nZalecany jest dojazd do Nowego Cmentarza Komunalnego ulicą Spokojną i Przedwiośnie oraz od strony Golczewa.\nJadąc na cmentarz 1 listopada nie trzeba kasować biletu. Dojazd do cmentarzy autobusami linii nr 1, 18, 28, A i B będzie bezpłatny. Miejski Zakład Komunikacji przygotował specjalny rozkład kursowania żeby zachęcić stargardzian do zostawienia samochodów w garażach.\nPonadto wyznaczono dodatkowe miejsca parkingowe:\n- wzdłuż Parku Batorego – na poboczu po stronie parku,\n- wzdłuż drogi łączącej ul. Przedwiośnie z ul. Spokojną – na poboczu wzdłuż ogrodzenia cmentarza,\n- na terenach zielonych przylegających do ogrodzenia nowego cmentarza komunalnego.


Jaylen Brown – Enbiej.pl\n1. Ben Simmons czy Brandon Ingram? Który z pierwszych wyborów wywarł lepsze wrażenie? Paweł Mocek: Ben Simmons. Pierwszy wybór w drafcie pokazał dokładnie to czego oczekiwałem – umiejętność szybkiego rozpoczęcia akcji po zbiórce i fantastyczną wizję parkietu. To niesamowity pakiet talentu, który musi dodać do swojego repertuaru rzut z pół- i dalekiego dystansu. Nie mogę […]\nData: 22/07/2016 Autor: Dominik Kędzierawski Kategoria: AktualnościKomentarze: 1\nTrzeci dzień zmagań w Nevadzie przyniósł nam kilka ciekawych pojedynków i strzeleckich popisów. Do tego Kris Dunn potwierdził swoje aspiracje na ROTY, a pewien ulubieniec Vlade Divaca wreszcie zadebiutował. Atlanta Hawks (2-0) 88-80 Washington Wizards (1-1) Hawks kontrolowali to spotkanie, w Q2 uciekając nawet na 18 punktów, ale tak jak Houston przeciwko nim, tak oni […]\nData: 11/07/2016 Autor: Dominik Kędzierawski Kategoria: AktualnościKomentarze: 2 komentarze\nProfil: Jaylen Brown SF Ur. 24 października 1996 w Marietta, GA Jaylen jest synem Marcellusa i Mechalle Brown, ma brata – Quentona. Uczęszczał do liceum Wheeler, w Mariettcie. Podczas jego kariery w liceum Wheeler Wildcats zanotowali bilans 95-28, zdobywając 3 stanowe mistrzostwa. Ostatni stanowy tytuł przypieczętował trafiając dwa rzuty wolne na 0.6 sekundy do końca […]\nData: 14/03/2016 Autor: Dominik Kędzierawski Kategoria: DraftKomentarze: 5 komentarzy


Konkurs badania.net – badania.net\nRedakcja badania.net organizuje konkurs na najciekawszy komentarz do omawianych w serwisie badań. W konkursie wygrać można książkę Josha Brockmana “Niebezpieczne idee we współczesnej nauce” wydawnictwa Smak Słowa.\nSkomentuj dowolny tekst z badania.net a za inwencję zostaniesz nagrodzona/y ciekawą książką. Na Wasze komentarze czekamy do jutra do godziny 14 (tj. 15 lipca 2010). Liczą się głosy w dyskusji udzielone na stronie oraz komentarze fejsbukowej wersji badania.net. Dwa najciekawsze komentarze czytelników uhonorujemy książką “Niebezpieczne idee”.\nKsiążka ukazała się dotychczas w ośmiu językach. Niezależnie od tego, czy się z nimi zgodzisz, czy nie, czy będziesz zszokowany, czy też pozostaniesz obojętny, z pewnością skłonią Cię one do zastanowienia, co czyni niektóre poglądy niebezpiecznymi i jak powinniśmy postępować z takimi ideami. Eseje zamieszczone w tym tomie są źródłem zdumiewającej różnorodności inspirujących idei. Niektóre z nich mają charakter czysto spekulatywny, inne dotyczą niedostrzeganych zagrożeń, a wiele z nich to współczesne wersje oryginalnej niebezpiecznej idei Kopernika – poglądu, że nie stanowimy centrum wszechświata (ani dosłownie, ani metaforycznie).\n„Każda epoka ma swoje niebezpieczne idee. Przez tysiąclecia religie monoteistyczne starały się tłumić niezliczone herezje, a także niewygodne dla siebie teorie naukowe, takie jak geocentryzm czy teoria ewolucji. Możemy być wdzięczni losowi za to, że na przestrzeni wieków zmieniły się metody karania odstępców – miejsce tortur i okaleczania zajęły potępiające recenzje i odbieranie grantów naukowych”.\n„Oto grupa autorów, którzy mają coś do powiedzenia i mogą się poszczycić wybitnymi dokonaniami, nadającymi ich wypowiedziom dodatkową wartość. Wszystkim zostaje zadane to samo, pozornie proste pytanie – „Jaka jest Twoja niebezpieczna idea?” Jakich odpowiedzi udzielą myśliciele z kręgu „Edge”? Jakie zaskakujące znaczenia odkryją w tym pytaniu? Idee niebezpieczne dla kogo? Lub dla czego?”\n07/22/2010 o 10:43\nDziekujemy za wszystkie komentarze! Niniejszym ogłaszamy zwyciezcow konkursu (z opoznieniem, przepraszamy). Ksiazki otrzymaja: Witek Szymanik za komentarz pod facebookową wersją artykułu “Co nauka zawdziecza III Rzeszy” (http://www.facebook.com/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.badania.net%2Fco-nauka-zawdziecza-iii-rzeszy%2F&h=4e7ca) oraz czytelnik Mall za komentarz do artykułu “Martwe ryby analizują ludzkie emocje” (https://www.badania.net/martwe-ryby-analizuja-ludzkie-emocje/#comment-10491). Nagrody przeslemy poczta (skontaktujemy sie z Wami mailowo z prosba o przeslanie adresu korespondencyjnego).\n07/16/2010 o 11:03\nNajwyraźniej krótki termin rozwiązania konkursu zdeprymował naszych czytelników – w związku z tym na ciekawe komentarze czekamy do poniedziałku do godziny 14.\n07/15/2010 o 21:20\nPolecam udział w konkursie gdyż książka jest na prawdę warta podjęcia jakiejkolwiek aktywności w celu jej zdobycia.\n07/14/2010 o 22:30\nTa pozycja jest cały czas na liście książek do przeczytania. Smak Słowa wydawanymi książkami świetne trafia w moje gusta ;)


Wielki problem wielkich miast\nZa 30 lat dwie trzecie ludności świata będzie mieszkało w miastach. W pewnym momencie życie w zakorkowanych, przeludnionych i niebotycznie rozrośniętych metropoliach stanie się nie do zniesienia.\n17 kilometrów Emiratów Arabskich, od ośmiu na południe od Abu Zabi, stolicy Zjednoczonych lat trwa wielka budowa. Nie chodzi tym razem o bicie rekordu na najwyższy budynek świata, lecz stworzenie nowoczesnego miasta dla zamożnych mieszkańców. Jeszcze 10 lat temu znajdowała się tu plantacja daktyli. Za kolejne 10 będzie funkcjonowało miasto, z którego wzorców korzystać będzie cały świat. – NASA wysłała człowieka na Księżyc, aby pokazać siłę Stanów Zjednoczonych. My budujemy Masdar – zapowiada Fred Moavenzadeh, rektor Masdarskiego Instytutu Naukowego.\nAby rozwiązać problem zatłoczonych ulic, transport miejski zostanie przeniesiony pod ziemię. Mimo że na pustyni temperatura powietrza przekracza 40 stopni Celsjusza, dzięki wielkim wentylatorom na ulicach będzie o połowę niższa. Woda z Zatoki Perskiej ma być odsalana i oczyszczana, śmieci zamieniane w gaz, a gaz w energię. Zeroemisyjność dwutlenku węgla to zresztą najważniejsza cecha Masdar City, które całkowicie będzie zasilane energią słoneczną, wiatrową, wodną i tą pochodzącą z biopaliw. Miasto zajmie docelowo powierzchnię 6 km kwadratowych. Będzie domem dla 50 tys. mieszkańców oraz miejscem pracy dla kolejnych 40 tys. ludzi.\nJest tylko jeden problem – budowa pochłonie ponad 19 mld dolarów. I choć to o 3 mld mniej niż początkowo zakładano, to nadal jest to kwota abstrakcyjna, na którą pozwolić mogą sobie tylko arabscy szejkowie. Takimi środkami nie dysponują włodarze największych miast, którzy głowią się, jak rozwiązać problem przeludnionych aglomeracji. A ten będzie tylko narastał.\nOd początku XIX wieku ludność miast wzrosła stukrotnie, przekraczając w 2008 r. po raz pierwszy w historii liczbę mieszkańców wsi. Wnioski z najnowszego raportu przygotowanego przez Departament Spraw Ekonomicznych i Społecznych ONZ (DESA) nie napawają optymizmem. Przy zachowaniu obecnego tempa wzrostu w 2050 r. dwie trzecie ludności świata zamieszka w miastach. Wiąże się to z wieloma problemami logistycznymi. Na przestrzeni lat nie brakowało jednak odważnych projektów i rozwiązań, które być może doczekają się kiedyś realizacji.\nNa świecie istnieje 28 miast liczących powyżej 10 mln mieszkańców. Już samo zapewnienie miejsca do życia takiej liczbie osób to nie lada wyzwanie dla architektów. Z czasem powierzchnie pod zabudowę miejską będą się zmniejszały, dlatego wielu inżynierów szuka innowacyjnych rozwiązań. Jednym z nich jest pionowe zagospodarowywanie przestrzeni. Pierwszym z takich projektów był The Illinois autorstwa Franka Lloyda Wrighta. W 1956 r. amerykański architekt przedstawił wizję budynku wysokiego na 1610 m, który liczyłby 528 pięter. Miałby stanąć w Chicago i posiadać łączną powierzchnię mieszkalną 1,71 miliona mkw. Oczywiście nigdy go nie zbudowano, ale pomimo kontrowersji, jakie wzbudzał sam pomysł, nie zabrakło ludzi, którzy naśladowali jego pionierstwo.\nNieco zmodyfikowanąwersję The Illinois przedstawiła w 1989 r. japońska firma Takenaka Corporation. Ich projekt Sky City zakładał wybudowanie w Tokio gigantycznego wieżowca, który sam w sobie stanowiłby miasto. We wnętrzu znajdowałyby się szkoły, teatry, biura, sklepy i większość punktów, które zapewniałyby mu samowystarczalność. Szacowana wysokośćto 1000 m i 8 km kwadratowych powierzchni użytkowej. Mimo iż jest to futurystyczny projekt, Japończycy zaczęli traktować go bardzo poważnie, szukając rozwiązań do budowy kolosa.\nNajwyższym zaprojektowanym do tej pory budynkiem jest jednak X-Seed 4000 autorstwa Paola Soleriego. Sięgać miałby 4 km wysokości i mógłby pomieścić do 1 mln mieszkańców. Z pragmatycznego punktu widzenia jest to całkowicie nierealne, ale kto powiedział, że takie będzie za kilkadziesiąt lat? Zwłaszcza, że w 2016 r. do użytku mają zostać oddane dwa drapacze chmur sięgające 1 km wysokości. Czy przyjdzie nam żyć w wielkich molochach, mając za ścianami tysiące sąsiadów? Nie trzeba daleko szukać. W największym katowickim bloku zwanym Superjednostką znajduje się 765 mieszkań mieszczących ponad 3 tys. osób. 37 tys. mkw. powierzchni użytkowej robi tak duże wrażenie, że od 1994 r. budynek posiada status osiedla. Mimo imponujących rozmiarów nie jest to jednak największy blok w Polsce. Tytuł ten należy do gdańskiego falowca, rozciągającego się na prawie kilometr długości. Może pomieścić ponad 4 tys. mieszkańców.\nJeśli już uda się rozwiązać problem mieszkań, pozostaje kilka innych kwestii do przemyślenia. Jedną z podstawowych jest zaopatrzenie w energię i żywność. Budowa i eksploatacja drapacza chmur pochłania nawet 30 proc. więcej energii niż w przypadku budynków innego typu. Ze względu na ograniczoną przestrzeń innego wyjścia jednak nie ma.\nW większości projektów pomysł wytwarzania energii na miejscu wiąże się z budową od podstaw całych ekomiast. Miałyby wytwarzać prąd pochodzący z odnawialnych źródeł: energii słonecznej, wiatrowej i wodnej. Słynna już wizja Lilly Pad belgijskiego architekta Vincenta Callebauta opiera się na budowie sztucznych wysp na morzu, które niczym lilie wodne unosiłyby się na wodzie. Jedna z nich byłaby w stanie pomieścić do 50 tys. osób. Jeszcze dekadę temu podobne projekty można było włożyć między bajki. Dzisiaj sięga się do nich w poszukiwaniu inspiracji. Chociażby chiński Wuhan Energy Center. Wygląda jak wielki 140-metrowy kwiat lilii, której kielich to gigantyczna elektrownia słoneczna, największy zbiornik na deszczówkę oraz elektrownia wiatrowa w jednym.\nPozostaje sprawa wyżywienia. Tu największą popularnością wśród architektów cieszą się nowoczesne farmy miejskie. W celu oszczędności powierzchni pod zabudowę, należałoby je również zakładać w drapaczach chmur. Tak przynajmniej uważa prof. Dickson Despommier, autor książki „The Vertical Farm. Feeding the World in the 21st century”. Przekonuje w niej, że dzięki odpowiedniej pielęgnacji i warunkom (m.in. uprawa bez gleby, metodą hydroponiczną, która polega na utrzymywaniu zanurzonych korzeni non stop w wodzie) plony można byłoby zbierać kilka razy do roku i to bez względu na pogodę.\nWedług szacunków jeden budynek o wysokości 49 pięter jest w stanie produkować tyle żywności, co farma o powierzchni 700 hektarów. Doskonale wie o tym John Edel, przedsiębiorca z Chicago, który już dziś realizuje projekt Plant Chicago. W jednym z przemysłowych budynków stworzył czteropoziomowe gospodarstwo, gdzie hoduje sałatę, jarmuż, rukiew wodną i planuje uprawę kolejnych roślin. Z kolei SkyFarm autorstwa Gordona Grafa zakłada budowę 58-piętrowego ogrodu w Toronto. Zaletą budowli, oczywiście oprócz faktu, że będzie stanowiła bazę zaopatrzeniową dla 35 tys. rezydentów otaczającej go strefy, jest to, że zajmować będzie jedynie 1,32 ha. W przestrzeni miejskiej ma to pierwszorzędne znaczenie, 8 mln kwadratowych powierzchni będzie bowiem piąć się w górę, nie ingerując zbytnio w zabudowę. Wydajność zielonego wieżowca ma być taka, jak przy 420-hektrowej farmie, a przychody mają oscylować wokół 23 mln dolarów rocznie.\nAmerykański odpowiednik kanadyjskiej wizji to Las Vegas Sky Farm. 30-pięterowy budynek-szklarnia miałby powstać za kwotę 200 mln dolarów. Ze względu na położenie miasta farma zawsze miałaby słońca pod dostatkiem. Na każdym piętrze panowałyby jednak inne warunki klimatyczne, a więc w odpowiedni sposób kontrolowana temperatura i wilgotność. Dzięki temu w jednym budynku można by uprawiać ponad 100 gatunków roślin – od prostych warzyw i owoców, jak choćby sałatę czy truskawki, po drzewa bananowe. Jedna taka farma w światowej stolicy hazardu, byłaby w stanie wyżywić 72 tys. ludzi i generować 40 mln dolarów dochodów rocznie.\nPozytywnym przykładem pionowych upraw jest projekt Sky Green z Singapuru, zrealizowany przez firmę inżynierską D.J. Engineering. Jest to rodzaj ogromnej szklarni usytuowanej w środku miasta. Składa się na nią 120 aluminiowych wież, wysokich na sześć metrów każda, na których uprawia się warzywa (m.in. szpinak, sałatę i kapustę pekińską). Na pięciohektarowej działce farma Sky Green jest w stanie wytworzyć co najmniej 2,5 tys. ton warzyw liściastych, podczas gdy konwencjonalna farma o takiej samej powierzchni może wyprodukować tylko 500 ton. Biorąc pod uwagę fakt, że Singapur importuje 90 proc. żywności, jest to idealne rozwiązanie.\nNajwięcej projektów wdrażanych jest jednak w dziedzinie transportu miejskiego, bo to korki najbardziej dają się we znaki mieszkańcom miast. Problem dotyczy nawet tłumu. Kilka lat temu władze Londynu rozważały, czy nie stworzyć na chodnikach słynnej Oxford Street dwóch pasów dla przechodniów: pierwszego – przy witrynach sklepowych, którym można by spokojnie spacerować i zatrzymywać się na podziwianie wystaw, i drugiego, od strony ulicy, który spełniałby funkcję „toru szybkiego ruchu”. Za bezpodstawne zatrzymanie i tamowanie przechodniówgroziłyby nawet sankcje. Na szczęście z pomysłu zrezygnowano i skończyło się na ciekawostkach w prasie. Za kilka lat coś, co na pierwszy rzut oka trąci naiwnym żartem, może okazać się niezbędnym przepisem prawnym.\nZwiększająca się w zastraszającym tempie liczba pojazdów sprawia, że mieszkańcom współczesnych aglomeracji już za 40 lat grozi paraliż komunikacyjny. Eksperci twierdzą zgodnie, że jedynym rozsądnym rozwiązaniem jest rozbudowanie transportu publicznego. Wszystko zależy od umiejętności organizacyjnych. Świetnie rozbudowana infrastruktura komunikacyjna oraz zniechęcające opłaty za wjazd do centrum sprawiają, że już dziś 85 proc. mieszkańców Londynu porusza się po mieście właśnie za pomocą transportu publicznego. Podobnie to wygląda w wielu rozwiniętych miastach. Największe metropolie stawiają również na autostrady wielopoziomowe. W Chicago, Tokio czy Szanghaju pną się one na wysokość aż 15. piętra. W istniejących od setek lat miastach trudno jest wyburzać budynki pod budowę dróg, dlatego najczęściej rozwiązuje się problem odpowiednimi przepisami.W Singapurze na przykład ograniczono obywatelom prawo do posiadania własnego auta. Nie wprost, ale poprzez wygórowane opłaty, w efekcie czego na samochód stać tylko najbogatszych. Opłatę za posiadanie własnych czterech kółek trzeba uiszczać co pięć lat, co dodatkowo zawęża grono zainteresowanych kierowców.\nSzanghaj od 1994 r. stosuje system comiesięcznych aukcji, na których licytowane są tablice rejestracyjne, czyli prawo do zarejestrowania samochodu. Co miesiąc licytuje się tam 8-10 tys. tablic, choć liczba osób ubiegających się o ten przywilej jest dwa, trzy razy wyższa. Ceny także nie należą do niskich i często stanowią równowartość samochodu. W niektórych miastach wprowadza się przepisy, które uzależniają wjazd do centrum od cyfr w numerze rejestracyjnym. Jednego dnia wjeżdżają auta z parzystą końcówką, innego tylko te nieparzyste – tak jest w Budapeszcie, gdy stężenie smogu przekracza dopuszczalne normy.\nBez względu na stosowane rozwiązania, faktem jest, że największą miejską zmorą staje się czas tracony na dojazdy do pracy. Przeciętny mieszkaniec Tokio poświęca na to od dwóch do czterech godzin dziennie. W skali tygodnia to ponad 20 godzin, całego życia – sześć lat. Czas, który traci się bezpowrotnie. W innych megapolis nie jest tak źle, choć to żadne pocieszenie, bo spędza się go najwyżej o połowę mniej. Oczywiście to tylko wierzchołek góry problemów, z jakimi borykają się mieszkańcy wielkich miast. Historia pokaże, z jakim skutkiem uda się przez nie przebrnąć. Czas na pewno nie jest w tym przypadku sprzymierzeńcem.


Strona główna›Windows›Gry›Zręcznościowe›B.A.L.L.O 1.0.1.5\nFabuła gry nie została przesadnie rozbudowana, ale to na pewno nie przeszkodzi w dobrej zabawie. Naszym celem jest doprowadzenie małej, zawieszonej na linie kulki do wyznaczonego punktu. W każdym z kolejnych układów droga jaką mamy do przebycia staje się coraz trudniejsza. Aby rozpocząć grę należy rozbujać zawieszoną na linie kulkę przy pomocy klawiszy "a" i "d". Należy jednak robić to tak, by nie rozbić się o otaczające nas zewsząd skalne ściany. Klawiszami "w" i "s" określamy długość liny i jednocześnie lewym przyciskiem myszy wybieramy miejsce kolejnego przymocowania jej do ściany. Wszystko to po to, by móc poruszać się po skalnym labiryncie. Oprawa gry pod względem graficznym jak i dźwiękowym nie powala, ale tu przecież nie o to chodzi. Niejednokrotnie gracz jest tak skupiony na manewrach w ciasnych korytarzach, że nie przywiązuje wagi do otoczenia. Mimo wszystko autorzy gry przygotowali małą niespodziankę w formie update'u szaty graficznej. Należy jedynie podmienić zawartość katalogów "Levels" i "Textures". W grze prócz elementów zręcznościowych występują aspekty logiczne. Grając w B.A.L.L.O niejednokrotnie przyjdzie nieźle pogłówkować. Dodatkowo szereg strategicznych decyzji trzeba będzie podejmować w ułamku sekundy. Refleks i umiejętność szybkiego wyboru właściwego rozwiązania okażą się kluczem do sukcesu.\nB.A.L.L.O 1.0.1.5 nullwersja stabilna (32-bit)\nProducentJani Hast & Timo Holopainen\nLiczba pobrań12 560\nData aktualizacji5 sie 2005


Biedronka i Kaufland zwiÄ™kszyÅ‚y wydatki reklamowe, Tesco i Real ograniczyÅ‚y - Handel/dystrybucja\nBiedronka i Kaufland zwiÄ™kszyÅ‚y wydatki reklamowe, Tesco i Real ograniczyÅ‚y\nData: 30-08-2012, 13:46\nW I poÅ‚owie br. super- i hipermarkety cennikowo przeznaczyÅ‚y w Polsce na reklamÄ™ (bez internetu) 375 mln zÅ‚, czyli 30 proc. wiÄ™cej niÅ¼ przed rokiem. WzrosÅ‚y wydatki reklamowe Biedronki i Kauflandu, za to spadÅ‚y Tesco i Realu - podaÅ‚ portal wirtualnemedia.pl\nKaufland planuje remodeling. Za czÄ™Å›Ä‡ sklepÃ³w bÄ™dzie odpowiadaÄ‡ PA Nova\nDane Kantar Media opracowane dla portalu Wirtualnemedia.pl przez dom mediowy Equinox Polska pokazujÄ…, Å¼e w I pÃ³Å‚roczu br. utrzymaÅ‚a siÄ™ tendencja wzrostowa wydatkÃ³w reklamowych super- i hipermarketÃ³w. Do stycznia do czerwca br. wyniosÅ‚y one bowiem (bez uwzglÄ™dniania internetu) prawie 375 mln zÅ‚, czyli 30 proc. wiÄ™cej niÅ¼ przed rokiem. Natomiast w caÅ‚ym ub.r. te budÅ¼ety wyniosÅ‚y 617 mln zÅ‚, czyli 36 proc. wiÄ™cej niÅ¼ rok wczeÅ›niej, a w 2010 roku zwiÄ™kszyÅ‚y siÄ™ w skali roku aÅ¼ o 45 proc.\nZdaniem specjalistÃ³w z Equinox Polska wszystkie najwaÅ¼niejsze sieci sklepÃ³w majÄ… juÅ¼ zasiÄ™g ogÃ³lnopolski, dlatego inwestujÄ… w reklamÄ™ telewizyjnÄ…, ktÃ³ra jest bardzo kosztowna. W I pÃ³Å‚roczu do telewizji trafiÅ‚o 64 proc. ich budÅ¼etÃ³w reklamowych, czyli 9 pkt proc. wiÄ™cej niÅ¼ przed rokiem.\nDodatkowo tylko w I kwartale br. firmy z sektora handlowego przeznaczyÅ‚y 45 mln zÅ‚ na reklamÄ™ w internecie. WedÅ‚ug szacunkÃ³w Equinox Polska w sieci zdecydowanie najwiÄ™cej wydaÅ‚ Lidl, ktÃ³ry intensywnie dziaÅ‚a reklamowo przez caÅ‚y rok - podobnie jak Biedronka i Tesco.\nPrezes Eurocash sprzeda nie 5 a 7 proc. udziaÅ‚Ã³w w spÃ³Å‚ce\nMetro AG rozmawia z dwoma podmiotami o sprzedaÅ¼y Reala


Ile dostaliście odszkodowania w UK? - Polska Kancelaria Odszkodowań\nOsoby pokrzywdzone w wypadkach bardzo często zadają pytanie dotyczące wysokości odszkodowania, o które mogą się ubiegać. Jednym z podstawowych pytań, jakie można znaleźć na forach jest: ile dostaliście odszkodowania w UK? Na wstępie warto zaznaczyć, że wysokość odszkodowania zależy od kilku czynników.\nPowyższe pytanie pojawia się bardzo często, ponieważ nie ma ogólnie dostępnego narzędzia, które wyliczy kwotę odszkodowania, jaką powinniśmy otrzymać. Oczywiście w internecie można znaleźć kalkulatory odszkodowań umieszczane na stronach firm zajmujących się uzyskiwaniem odszkodowań. Jednak z punktu widzenia osób znających procedury i przepisy prawne dotyczące roszczeń o odszkodowanie, nie są one w żaden sposób miarodajne. Zamiast korzystać z oferowanych kalkulatorów, powinniśmy zdać się na doświadczenie i wiedzę kancelarii, której powierzymy naszą sprawę.\nW żaden sposób nie powinniśmy również porównywać kwoty naszego odszkodowania z odszkodowaniem innej osoby pokrzywdzonej w wypadku. Wysokość odszkodowania zależy nie tylko od części ciała, która została uszkodzona, ale również od charakteru tego uszkodzenia. Kwota zależy przede wszystkim od czasu, w jakim osoba pokrzywdzona w wypadku odczuwa ból i w jakim czasie powróci do pełni zdrowia po wypadku. Inne będzie odszkodowanie dla osoby, która cierpiała po wypadku przez 3 miesiące, a inne dla osoby, która odbyła intensywne leczenie i skutki wypadku odczuwała przez rok. Dlatego, nawet jeśli dwie osoby uczestniczące w tym samym wypadku odczuwają powypadkowy ból pleców, nie oznacza to, że ich odszkodowanie będzie tej samej wysokości, gdyż charakter obrażeń oraz czas rekonwalescencji mogą się różnić.\nNależy wskazać, że kwota odszkodowania, o jaką można się ubiegać, będzie znana na późniejszym etapie sprawy tj. gdy poszkodowany odbędzie komisję lekarską i raport medyczny zostanie przygotowany. Jest to moment sprawy, w którym prawnik jest w stanie oszacować, jaka kwota odszkodowania będzie adekwatna za ból i cierpienie spowodowane wypadkiem.\nOczywiście na wcześniejszym etapie sprawy, prawnik może podać szacowaną kwotę odszkodowania, opierając swoje wyliczenia na dostępnych orzecznictwach sądu w podobnych sprawach. Jednak należy zaznaczyć, że jest to jedynie szacowana kwota, która może ulec zmianie, gdyż po wypadku nie jesteśmy w stanie ustalić, jak długo ból będzie nam towarzyszył.


Strona główna›Seagate nie zamierza porzucać HDD. Pracuje nad "laserowym" modelem o pojemności 50 TB\nWygląda na to, że w temacie HDD jeszcze wiele się wydarzy, fot. Shutterstock.com\nChoć na rynku konsumenckim nośniki talerzowe są już niemalże reliktem przeszłości, na który patrzy się z niekrytym politowaniem, wciąż chętnie bywają wykorzystywane w scenariuszu serwerowym. Wie o tym firma Seagate, która zadeklarowała, że co najmniej do 2026 roku na pewno nie porzuci klasycznych twardzieli. Ba, opracowuje nową technologię ich produkcji.\nJak wynika z najnowszego harmonogramu rozwoju Seagate'a, na rok 2020 planowany jest nośnik o pojemności 20 TB, a na rok 2026 – 50 TB. Co kluczowe, do produkcji tych nośników mają posłużyć dwie różne technologie. I obie są dość unikatowe, choć koncepcyjnie znane.\nObecnie największy nośnik Seagate'a ma pojemność 16 TB i korzysta z konwencjonalnej technologii zapisu prostopadłego. Tymczasem wraz z 20-terabajtowcem firma chce przejść na model SMR (shingled magnetic recording), dzięki czemu uzyska zwiększoną gęstość zapisu.\nHarmonogram rozwoju firmy Seagate do roku 2026, fot. Materiały prasowe\nTechnicznie rzecz ujmując, metoda SMR polega na zapisie przez głowicę zapisującą dwóch ścieżek naraz, dzięki czemu mogą one na siebie nachodzić, co w oczywisty sposób zwiększa pojemność dysku. Głowice odczytujące są z natury mniejsze, więc producent pozbywa się wąskiego gardła. Jednak ceną jest wolniejszy zapis. Bo jako że zapisywane są jednocześnie dwie ścieżki, jedna z nich musi być najpierw odczytana i odtworzona z pamięci.\nLaserowy dysk twardy. Nie, to nie Sci-Fi\nAle to akurat rozwiązanie powszechnie znane, tyle że niezbyt często stosowane. Inaczej ma się sprawa w przypadku drugiej technologi, zwanej HAMR (heat assisted magnetic recording), w której ma zostać zrealizowany dysk 50 TB. A która wciąż jest pomysłem raczkującym. HAMR polega na wyposażeniu głowicy zapisującej w laser diodowy, który podgrzeje talerz tak, aby zmniejszyć reluktancję (opór magnetyczny), a co za tym idzie zwiększyć gęstość zapisu.\nWedług Seagate'a, pierwsze laserowe dyski twarde zobaczymy już na przełomie 2020 i 2021 roku, aczkolwiek będą to modele o pojemności maksymalnie 20 TB. Później jednak wielkości mają być systematycznie zwiększane, aż do wspomnianych 50 TB w 2026.\nDyrektor generalny Dave Mosley podczas telekonferencji poświęconej przychodom punktował, że Seagate pozostaje liderem w dziedzinie pojemności nośników, a rozmiar plików stale rośnie. – Nasze 16-terabajtowce są punktem odniesienia dla branży i zamierzamy tę pozycję utrzymać – zadeklarował Mosley. – Zapotrzebowanie na duże pojemności będzie rosnąć, a Seagate ma nowe rozwiązania w zanadrzu – dodał dyrektor. Dał tym samym jasno do zrozumienia, że póki co wizja upadku sektora dysków twardych nie wchodzi w grę.


Ile kalorii ma rodzynki w 100g? - KalkulatorKalorii.net\nIle kalorii jest w 100 g rodzynek?\nNa tej stronie sprawdzisz kaloryczność i wartości odżywcze w 100 g rodzynek oraz dowiedz się czy ten produkt powinien znaleźć się w Twojej codziennej diecie.\nOgółem 79.18 g 26%\nCukry 59.19 g --\nSkrobia 2.7 g -- Cukier złożony, wykorzystywany do procesów energetycznych w organiźmie.\nFruktoza 29.68 g -- Cukier występujący naturalnie w owocach, warzywach i miodzie, nadaje im słodki smak.\nSacharoza 0.45 g -- Cukier prosty pozyskiwany z trzciny cukrowej lub buraków cukrowych- jest to produkt wysoce przetworzony używany do słodzenia żywności\nWitamina C 2.3 mg 2% Wzmacniają odporność organizmu, bierze udział w procesie tworzenia kolagenu (odpowiada min. elastyczność skóry), obniża poziom cholesterolu we krwi.\nNiacyna (wit. B3) 0.77 mg 4% Reguluje poziom cholesterolu i cukru we krwi, poprawia ukrwienie skóry, wpływa pozytwynie na układ nerwowy.\nPotas 833 mg 24% Utrzymuje równowagę elektrolitową organizmu, wspomaga trawienie, bierze udział w skurczach mięśni.\nMagnez 40 mg 10% Wspomaga trawienie białek, tłuszczy i węglowodanów, wpływa korzystnie na układ nerwowy oraz krzepliwość krwi, wzmacnia układ odpornościowy.\nFosfor 101 mg 10% Wchodzi w skład błon komórkowych, a także kości i zębów, wspomaga prawidłową pracę układu nerwowego i krwionośnego.\nMangan 0.3 mg 15% Bierze udział w spalaniu tłuszczy i metaboliźmie glukozy, wspomaga prawidłowe funkcje układu nerwowego.\nWoda 15.43 g --\nOgółem 0.46 g 1%\nŁyżka rodzynek waży 15 g i ma 45 kcal\nGarść rodzynek waży 30 g i ma 90 kcal\nŁyżeczka rodzynek waży 7 g i ma 21 kcal\nPorównanie kaloryczności rodzynek:\nPorównaj co ma mniej kalorii - Rodzynki czy Rodzynki Jumbo - Lidl?\nCzy rodzynki to dobry składnik Twojej diety?\nRodzynki moze być zdrową alternatywą dla cukierków, gdyż jako przedstawiciel owoców suszonych bogaty jest w cukry złożone (pod warunkiem, że nie jest dosładzany cukrem prostym), które dają odpowiednią dawkę energii, uwalnianą powoli. Jednak z uwagi na dużą kaloryczność - osoby na diecie nie mogą przesadzić z ich spożywaniem.\nRodzynki jest głównie źródłem węglowodanów, które są ważnym elementem zbilansowanej diety. Węglowodany są podstawowym źródłem energii dla Twojego organizmu, dlatego też powinny stanowić od 45 do 65% Twojego dziennego zapotrzebowania energetycznego. Rodzynki dzięki zawartości głównie zdrowych węglowodanów złożonych, które utrzymują jednostajny poziom cukru we krwi, doda Ci solidną dawkę energii.\nWarto podkreślić, że zawiera błonnik (3.7 g), który wspiera proces utraty wagi, reguluje prace układu trawiennego, stabilizuje poziom glukozy we krwi, sprzyja uczuciu sytości. Ten produkt ma niską zawartość sodu (11 mg).\nRodzynki zawiera potas (749 mg), który jest ważnym pierwiastkiem utrzymującym równowagę elektrolitową organizmu, bierze także udział w pracy mięśni, chroni pracę serca i mózgu. Niedobór potasu może powodować uczucie zmęczenia, drażliwość i podwyższone ciśnienie krwi. Należy podkreślić, że posiada magnez (32 mg), który ma szeroki wachlarz funkcji biologicznych - pomaga w spalaniu białek, tłuszczy i węglowodanów, ochrania serce, poprawia pamięć, wzmacnia mięśnie i wiele innych.\nNie mniej ważne jest, że jest źródłem żelaza (1.88 mg), które uczestniczy m.in. w dostarczaniu tlenu do mięśni. Zatem jego niewielki poziom może prowadzić do anemii i zwolnienia metabolizmu. Produkt zawiera wapń (50 mg), który wspiera metabolizm, buduje kości i zeby, bierze udział w skurczach mięśni i krzepnięciu krwi.\nDodatkowo produkt zawiera mangan (0.3 mg), pierwiastek, który usprawnia trawienie, oczyszcza organizm z toksyn, bierze udział w spalaniu tłuszczu i metaboliźmie glukozy.\nRodzynki w 100 g ma 299 kcal to tyle samo kalorii co:\nPrzepisy zawierające rodzynki\nOto nasze propozycje dietetycznych przepisów, zawierających rodzynki. Przepisy pochodzą, z naszej Diety Extra Smacznej. Jeżeli chcesz możemy ułożyć Ci taką dietę »\n149 kcal 20 min Sałatka z kaszą kuskus i pestkami granata


Skraplacze do lodówek Crown | north.pl - oryginały i części zamienne AGD\nSkraplacze do lodówek Crown\nPoniżej prezentujemy oryginalne Skraplacze jak i ich odpowiedniki do lodówek marki Crown. Wybierz filtr po lewej stronie a szybciej dotrzesz do szukanej części. Możesz również wpisać w wyszukiwarkę model sprzętu, do którego poszukujesz części. Jeżeli nie wiesz gdzie może znajdować się tabliczka znamionowa spróbuj wyjąć pojemnik na warzywa i zajrzyj na ściankę. Nie masz pewności, że część jest właściwa? Zobacz nasze karty złożeniowe. Borykasz się z problemem zawiasów w lodówce? Krótki filmik instruktażowy na naszym kanale na YouTube pokaże Ci jak wymienić, dobrać, a także zamontować zawiasy. Chcesz usunąć tłuste plamy po pieczeniu swojej ulubionej potrawy zajrzyj do naszej oferty preparatów pielęgnacyjnych do sprzętów AGD.\nSkraplacz do lodówki Crown (4563190210) indeks: 736-XT-3378\nPasuje do: COOLSW140


Mercedes E Coupe 350 CDI – AUTO TEST – AUTOWIZJA.pl – Motoryzacja\nMercedes E Coupe 350 CDI – AUTO TEST\nRafał\t gru 13, 2009\nZ limuzyny do coupe\nczas trwania testu: 01-04.12.2009\ntest na dystansie: 1382 km\nTuż po premierze długo wyczekiwanej klasy E Mercedes-Benz pokazuje jej usportowioną wersję. Model w nadwoziu typu coupe, tak jak i pierwowzór szokuje przede wszystkim futurystycznym designem i niemieckim dystyngowaniem. Auto zostało zaprezentowane w br. na Salonie Samochodowym w Genewie. W Stuttgarcie obchodzono więc podwójny sukces. Klasycznie pięknej limuzyny i uduchowionego coupe.\nAuto jest atrakcyjnym uzupełnieniem oferty producenta. Skupia w sobie cechy charakterystyczne starszych braci, wsparte o wieloletnie doświadczenia konstruktorów, które od lat cieszyły się entuzjazmem. Mercedes, jak przystało na lidera rynku motoryzacyjnego rusza na podbój serc potencjalnych klientów, szukających dynamiki, emocji i pasji. Czy testowany model jest w stanie zaspokoić potrzeby owej elity?\nE coupe bije rekordy. Oprócz wysublimowanej gracji okazuje się być najbardziej aerodynamicznym samochodem świata. Sylwetka usportowionego coupe posiada możliwie najniższy współczynnik oporu powietrza. Sferyczna linia dachu zespojona idealnie z maską i pozostałymi elementami nadwozia jest jak widać nie tylko pełna wdzięku, wpływa także znacząco na możliwości pojazdu.\nWyznacznikiem modelu jest konstrukcja pozbawiona słupków środkowych i całkowicie chowane szyby boczne. Kształtem przypominają one te znane z CLSa. Intensywnie zaakcentowane rysy sylwetki pojazdu tworzą apodyktyczny i temperamentny image. Masywny przód ze złowrogo zerkającymi reflektorami ksenonowymi, szeroką, chromowaną atrapą z olbrzymim logiem marki w centrum i odważnymi przetłoczeniami na masce kreują wizerunek buntownika. Testowanemu modelowi nie brakuje jednak klasy. Linia boczna podkreśla luksusową stronę coupe. Obie cechy nadają autu indywidualny styl. Styl, który jest wszechobecnie respektowany i pożądany. Zgrabny, uskrzydlony tył jest dostojnym zwieńczeniem projektu.\nTestowany model nie byłby aż tak rasowy, gdyby nie dodatkowy pakiet stylizacji AMG. Osiemnastocalowe felgi ze stopów lekkich, progi i wydechy wzmacniają zawadiackość E klasy. Idealnym uzupełnieniem jest także panoramiczny dach, pakiet estetycznego oświetlenia zewnętrznego oraz chromowane, ozdobne detale. E klasa bezwarunkowo rzuca urok, otępia swoim magnetycznym wdziękiem.\nNa myśl o wnętrzu nowej klasy E w nadwoziu typu coupe nasuwają mi się na myśl dwa spostrzeżenia. Po pierwsze niemiecka jakość i precyzja znana z pierwowzoru, a po drugie przestrzeń i swoboda ruchów zaczerpnięte w oparciu o klasę C, z której to właśnie pochodzi płyta podłogowa auta.\nZaletą pojazdu jest oczywiście dbałość o szczegóły. Elementy kokpitu wykonano z ekskluzywnych, naturalnych tworzyw takich jak skóra i aluminium. Każdy detal wykonany został z niezwykłą dokładnością. Komponenty są doskonale spasowane, estetyczne i trwałe. Wnętrze zaaranżowano w stylu sportowym. Łatwo dostrzec sportową, spłaszczoną u dołu kierownicę AMG, aluminiowe pedały czy dostosowane fotele. Mercedes oczywiście obfituje w wyposażenie standardowe.\nKonsola centralna mieści w sobie wielofunkcyjne radio z zestawem ośmiu wysokiej jakości głośników i zmieniarką CD, dwustrefową klimatyzację automatyczną, przyciski podgrzewania i klimatyzacji foteli przednich z możliwością regulacji intensywności, telefon i nawigację satelitarną. W najwyżej położonym punkcie deski rozdzielczej umieszczono kolorowy wyświetlacz cyfrowy, którego obsługa odbywa się przy pomocy umieszczonego przy skrzyni biegów, niezwykle czułego joysticka. Kierownicę wyposażono w przyciski obsługi radia, telefonu i tempomat ze zmiennym ogranicznikiem prędkości Speedtronic. Za kierownicą, w sportowych tubach umieszczono estetyczne i czytelne wskaźniki prędkości i obrotów. W centrum wygospodarowano miejsce dla komputera pokładowego.\nFotele zostały doskonale dopasowane do ciał pasażerów. Wyposażone w system pompowania zamontowanych w fotelach poduszek przylegają idealnie umożliwiając zajęcie najbardziej wygodnej pozycji. Zapewniają komfortowe podróżowanie dzięki wszechstronnej, elektrycznej regulacji z pamięcią ustawień, klimatyzacji i profilowi. Pomiędzy nimi znalazł się szeroki podłokietnik ze schowkiem. Auto jeżeli chodzi o przednią część kokpitu gwarantuje absolutną wygodę i przestrzeń. Linia dachu niekorzystnie wpływa natomiast na ilość miejsca z tyłu. Nadwozie ogranicza znacznie swobodę ruchów pasażerów ulokowanych na dwóch tylnych miejscach. Osoby przy wzroście 180 cm mogą czuć istotny dyskomfort.\nWnętrze nowoczesnej klasy E przesiąknięte jest elektryką. Poczynając od szyb, lusterek, poprzez zbliżeniowy kluczyk, aż do bardziej zaawansowanych systemów. Chodzi przede wszystkim o inteligentne systemy bezpieczeństwa. W czasach gdy ESP i kontrola trakcji stają się standardem, Mercedes znów podnosi poprzeczkę i jeszcze bardziej ułatwia życie ich właścicielom. Pierwszy kontakt z autem pozwala na poznanie jego możliwości. E klasa zaskakuje właścicieli efektowną aktywacją systemów pokładowych, i w końcu dostosowaniem siły naprężenia pasów bezpieczeństwa w wypadku kolizji w zależności od profilu pasażera.\nBardzo dobrze znany system Pre-Safe został wspomożony przez Attention Assist, ostrzegający kierowcę przed niekontrolowanym zaśnięciem podczas jazdy oraz Distronic Plus – system sprawujący kontrolę nad zachowaniem odpowiedniej odległości od pojazdu poprzedzającego. Urządzenie podczas poruszania się w korkach i przy gwałtownych hamowaniach pojazdów poprzedzających automatycznie dostosuje prędkość pojazdu do nowej sytuacji na drodze unikając tym samym szarpnięć, czy też nawet kolizji. W razie potrzeby system może zatrzymać pojazd do zera. Wprawienie go w ruch wymaga delikatnego muśnięcia pedału gazu.\nNa liście wyposażenia standardowego znajdują się również takie mechanizmy jak Adaptive brake, hamulec adaptacyjny z funkcją hold ułatwiający ruszanie pod górkę, układ kierowniczy ze wspomaganiem i bezpieczną kolumną kierownicy Direct Control, ESP, BAS, system mocowania fotelika dziecięcego Isofix, automatyczne podajniki pasów przednich, z dodatkowym przyciskiem obsługowym na konsoli środkowej, aktywne zagłówki dla kierowcy i pasażera, poduszki powietrzne przednie wyzwalane wielostopniowo, poduszki boczne dla kierowcy i pasażera, poduszki nadokienne oraz poduszka chroniąca kolana kierowcy, sygnalizacja spadku ciśnienia w oponach oraz system Assyst i Easy Entry. Wszystkie te urządzenia skutecznie dbają o bezpieczeństwo podróżujących zapewniając im maksimum ochrony w każdej sytuacji.\nWsiadając za kółko Mercedesa klasy E czuliśmy się wyśmienicie. Wydaje się, że to auto może sprostać nawet najbardziej wybrednym kierowcom. Oprócz klasy, stylu i gracji ma również serce, waleczne i hardo bijące serce. Jest nim trzylitrowa jednostka diesla nowej konstrukcji, znana jako BlueEfficiency pozwalająca na zmniejszenie zużycia paliwa aż o 17 procent i ograniczenie emisji dwutlenku węgla do atmosfery.\nPo naciśnięciu przycisku Start do życia budzi się stado 231 koni mechanicznych. Rasowe V6 wydaje z siebie aksamitny baryton. Pierwsza setka pokazuje się na liczniku po 6,1 sekundy. Auto przyspiesza dynamicznie i żwawo, dopóki nie osiągnie 250 km/h. Dalszy przyrost blokuje ogranicznik prędkości. Jeżeli chodzi o częstotliwość wizyt właściciela E350 CDI ma stacjach benzynowych trzeba przyznać, że udało się skutecznie ją zminimalizować. Dzięki nowej konstrukcji silnika auto potrafi bardziej efektownie wykorzystywać olej napędowy, ograniczając spalanie do 11,5 l/100 m w mieście i 8 na trasie.\nAgility Control dostosowuje twardość zawieszenia pojazdu w zależności od stylu jazdy. W miarę potrzeby system steruje reakcją amortyzatorów. Pomimo obecności pakietu dynamiki jazdy trudno jest skutecznie zmienić specyfikę pojazdu, tak aby nadać mu bardziej zadziornego, sportowego charakteru. Pomimo konfiguracji nadal jest bardziej komfortowo. Różnice w specyfikacji tyczą się większego wyczulenia na pedał gazu oraz żywszej zmiany przełożeń siedmiostopniowej skrzyni automatycznej 7G-Tronic. Skrzynia w trybie standardowym jest co prawda nieco ospała, co jest elementem charakterystycznym leniwych limuzyn, których nie czepiają się szaleństwa.\nE klasa nie zawiedzie potencjalnych klientów. Zwłaszcza tych, których nie ogranicza cena. Podstawowy model z 1.8 l silnikiem benzynowym kosztuje ponad 180 tys. Wersja z dieslem pod maską to wydatek rzędu 230 tys. Cena testowanego modelu wzrasta adekwatnie do wydłużania się listy wyposażenia dodatkowego i przekracza 330 tys. Auto wytwarza wokół siebie magiczną aurę hipnotyzującą swoich właścicieli.\nE klasa wodzi spojrzeniami zainteresowanych. Jej niesamowity, dystyngowany wygląd zewnętrzny, estetyka projektu, wysoka, niemiecka jakość i dynamiczny silnik są w stanie uwieść nawet najbardziej opornych.\n/ liczba zaworów\n170 kW (231 KM) @ 3800 obr/min\nsprężyny śrubowe, dwururowe amortyzatory gazowe z selektywnym systemem amortyzacji\nsprężyny śrubowe, jednorurowe amortyzatory gazowe z selektywnym systemem amortyzacji\n1730 / 2180 kg\n183,500 zł – E 250 CGI (1.8 l – 204 KM)


Film.org.pl – polska publicystyka filmowa, recenzje filmowe, rankingi filmowe > THE MONSTER. Matka, córka i potwór\nW dobie największego zachwytu horrorami, które ostatnimi czasy zwykło się przyozdabiać przedrostkiem „post”, opowieści grozy operujące bardziej tradycyjną formą muszą się natrudzić, by zyskać sympatię odbiorców. Chcąc niejako nie ignorować istnienia horrorów-metafor, reżyserzy czasem starają się włączyć do swoich filmów grozy jakieś podłoże o zacięciu społecznym lub psychologicznym. Podobna idea wyraźnie przyświecała także Bryanowi Bertinowi i The Monster z 2016 roku. Jego film na skali rozpiętej między Babadookiem a Obecnością sytuuje się gdzieś pośrodku, chociaż żadnemu z tych biegunów nie dorównuje niestety jakością. Psychologizacja i klasyczne reguły horroru miały zostać tu połączone, niestety reżyser za bardzo skupił się na dopracowaniu pierwszego elementu, zaniedbując drugi.\nFabuła filmu Bertina skupiona jest wokół Lizzy (Ella Ballentine) i jej matki, Kathy (Zoe Kazan). Podróżują one samochodem przez las, by dotrzeć do domu byłego już męża Kathy, a ojca dziewczynki. Podczas jazdy bohaterki potrącają wilka i ulegają wypadkowi, co jednocześnie unieruchamia ich samochód. Wkrótce okazuje się, że zepsute auto to najmniejsze ze zmartwień Kathy i Lizzy, w lesie czai się bowiem tytułowe krwiożercze monstrum. Szkielet fabularny jest zatem banalnie prosty, ale co jest interesujące w The Monster, to pogłębiona psychologicznie relacja między bohaterkami. Zarówno matka, jak i córka wiedzą bowiem, że Lizzy nie ma zamiaru wracać do Kathy. Kobieta zmaga się z problemem alkoholowym, z czym wiąże się jej kompletna nieodpowiedzialność i agresja. To właśnie związek matki i jej dziecka stanowi kluczowy element The Monster. Atak potwora staje się bodźcem do zmiany; w obliczu sytuacji zagrożenia życia, zwłaszcza tak nietypowego, w Kathy z czasem zaczynają budzić się matczyne instynkty, natomiast Lizzy, po wielokroć powtarzająca do matki słowa „nienawidzę cię”, coraz bardziej poszukuje jej opieki. Bertino zmienia swoje bohaterki stopniowo, a ich odradzająca się więź stanowi najciekawszy punkt filmu, również za sprawą solidnych głównych ról.\nKoncentracji na związku matki i córki sprzyja także realizacyjna kameralność. Niemal wszystkie sceny rozgrywają się w ograniczonej przestrzeni, czy to wewnątrz samochodu, czy w promieniu kilku metrów od niego. Bertino zmniejsza miejsce akcji jeszcze bardziej dzięki wszechobecnej ciemności i deszczowi dodatkowo zawężającemu pole widzenia. Taka oszczędna inscenizacja pomaga budować intymną relację między bohaterkami i teoretycznie powinna sprzyjać kreowaniu nastroju —The Monster to w końcu horror. Zdaje się jednak, że reżyser tak dużą wagę przyłożył do przedstawienia wiarygodnej relacji rodzicielskiej, iż zapomniał o gatunku, który jego film ma reprezentować. W efekcie Bertino nie poświęca wystarczająco dużo czasu na zbudowanie napięcia związanego z samym potworem. Fakt, sceneria i zdjęcia mają swój klimat, ale monstrum, gdy już się pojawia, to po prostu atakuje i nie daje wytchnienia. Stąd dość rozczarowująca końcówka, bardzo prosta, pozbawiona jakiejkolwiek subtelności. Na dodatek w dwóch czy trzech momentach kiełkujący niepokój zostaje nagle zduszony przez zbędne retrospekcje potwierdzające to, co już dobrze wiemy — że rodzina Kathy i Lizzy nie funkcjonuje poprawnie. Skoro twórcy tak zależało na dalszym pogłębianiu relacji między bohaterkami, mógł napisać dla nich więcej scen dialogowych, którymi przy okazji podreperowałby dramaturgię.\nWydaje się zatem, że gdyby skierować The Monster do ponownego montażu, ewentualnie zadbać jeszcze o kilka dokrętek, film wyraźnie by zyskał. Horror nie wybroni się całkowicie ani świetnie napisanymi postaciami i wzorowo nakreślonymi relacjami między nimi, ani sugestywną inscenizacją, gdy niezbędne przecież napięcie zostaje zaniedbane. Pomiędzy dramatem rodzinnym a opowieścią mrożącą krew w żyłach niewiele jest bowiem płynności. A szkoda, bo obraz Bryana Bertina mógł być kolejną perłą spod znaku studia A24 i kolejnym interesującym filmem grozy o niebanalnej podbudowie. Pozostała jedynie podbudowa.\nalkoholizm bryan bertino ella ballentine horror the monster Zoe Kazan


Dofinansowanie dla firm z branży stoczniowej szansą na rozwój Pomorza Zachodniego | Nowe Dotacje Unijne\nUrząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego ogłosił konkurs dla przedsiębiorców z sektora MŚP chcących dofinansować inwestycje w ramach działania 1.5 Inwestycje przedsiębiorstw wspierające rozwój regionalnych specjalizacji oraz inteligentnych specjalizacji – projekty przedsiębiorstw zakładające rozwój innowacyjności i konkurencyjności przemysłu stoczniowego. Warunkami uzyskania dotacji jest realizowanie inwestycji na terenie Województwa Zachodniopomorskiego oraz wyłącznie w obszarze kluczowych branż gospodarczych.\n3 luty 2019r\n27 634 950,00 zł zł\n• produkty oparte na technologiach informacyjnych,\nWarunki otrzymania wsparcia dotacyjnego:\nRealizacja projektu musi prowadzić do wprowadzenia w przedsiębiorstwie innowacji produktowej lub procesowej co najmniej na poziomie firmy. Dodatkowo realizacja projektu może prowadzić do wdrożenia innowacji nietechnologicznej w przedsiębiorstwie.\nPremiowane będą w szczególności projekty, które:\n1. Dotyczą bezpośrednio budowy statków, konstrukcji pływających lub łodzi (tj. przedmiot projektu dotyczy działalności sklasyfikowanych jako kody PKD 30.11.Z oraz 30.12.Z), jak również dotyczące bezpośrednio budownictwa okrętowego w zakresie wykraczającym poza działalność sklasyfikowaną jako kody PKD 30.11.Z, 30.12.Z;\n2. Inwestycje prowadzące do:\n• wdrożenia innowacji produktowej, tzn. projekt zakłada wprowadzenie produktu (lub usługi) charakteryzującego się nowością – w kontekście posiadanych przez niego nowych cech, funkcjonalności – w porównaniu do produktów dostępnych na docelowym rynku regionalnym, krajowym lub światowym;\n• wdrożenia do praktyki przedsiębiorstwa innowacji procesowej, tj. wdrożenia nowej lub znacząco udoskonalonej metody produkcji lub dostawy co najmniej w skali rynku regionalnego lub polskiego;\n3. Wykazujące poprawę pozycji konkurencyjnej wnioskodawcy na poziomie krajowym lub światowym


Nowości biznesowe - Trendy | GoodPoint.Blog\nŚwiat technologii coraz częściej uzmysławia, że wzrost możliwości działań biznesowych, dzięki systemom informatycznym, to również analogicznie rosnące zagrożenia. Oznacza to tylko jedno - cyberbezpieczeństwo to jedno z największych wyzwań dla przedsiębiorców w tej dekadzie.\nTo pytanie, na które powinien sobie odpowiedzieć każdy przedsiębiorca, który myśli nad zakupem nowego systemu ERP. Pomiar efektywności wdrożenia to skomplikowana procedura, na którą składa się wiele czynników, innych dla każdej organizacji. Niektórzy dostawcy systemów oferują taką kalkulację w formie rozbudowanych i sprofilowanych kalkulatorów ROI (ang. return on investment). Zanim jednak przedsiębiorca zabierze się do wyliczania zwrotu z inwestycji, musi przeanalizować jakie wskaźniki są dla niego istotne i przede wszystkim – wybrać odpowiedni dla siebie system. Więcej w artykule.\nNowa ulga innowacyjna (IP Box) – wsparcie innowacyjności przedsiębiorstw\nNowe ustawy o podatkach dochodowych przewidują od tego roku szczególne zasady opodatkowania dochodów z komercjalizacji wytworzonych lub rozwiniętych przez firmy praw własności intelektualnej, zwanych przepisami o IP Box lub Innovation Box. Podatek od tego rodzaju dochodów ma preferencyjną stawkę, w wysokości zaledwie 5 %. Kto może skorzystać na nowych przepisach? Przeczytaj w artykule.\nE-sprawozdania – ABC nowych zasad przesyłania sprawozdań finansowych\nPomoc resortu finansów w sporządzaniu rocznych sprawozdań w nowej, wymaganej formie otrzymały tylko przedsiębiorstwa osób fizycznych. Firmy wpisane do KRS z elektroniczną wysyłką muszą sobie radzić same. Więcej na ten temat w artykule\nNa całkowity zysk przedsiębiorstwa handlowo-dystrybucyjnego ma wpływ wiele składowych, ale głównie wszystko sprowadza się do marży. Można by więc stwierdzić, że firmy o tym profilu funkcjonują według bardzo prostego schematu – taniej kupić, drożej sprzedać. Jednak jeśli zagłębimy się w specyfikę tej branży, łatwo zauważymy, że charakteryzuje się ona zdecydowanie bardziej złożonym systemem generowania marży. Jednym z jego ważniejszych mechanizmów są bonusy retrospektywne. Często stanowią one nawet 40% zysku przedsiębiorstwa. Czytaj więcej...\nKontrola klientów nad swoimi danymi, rozwój alternatywnego finansowania działalności, automatyzacja kontaktów z klientami, pełna personalizacja, gospodarka nastawiona na usługi, wzrost znaczenia społecznej odpowiedzialności biznesu - to zdaniem Jacka Kotarbińskiego najważniejsze trendy nadchodzącego roku. Więcej na ich temat przeczytasz w artykule.\nOd 1 stycznia 2019 weszły w życie Pracownicze Plany Kapitałowe. Celem PPK jest umożliwienie pracownikom zgromadzenia dodatkowych oszczędności budujących źródło dochodu w okresie emerytalnym. Ustawa jasno określa rolę pracodawców w obsłudze programu - wiąże się ona z nowymi obciążeniami i obowiązkami administracyjnymi, do których warto przygotować się z odpowiednim wyprzedzeniem. Więcej w artykule.\nZmiany od 1 stycznia 2019 – digitalizacja akt pracowniczych oczami ekspertów\nW nowym roku wejdzie w życie nowelizacja, dzięki której firmy będą mogły przechowywać dokumentację osobową i płacową w formie elektronicznej. Jak ważne są to zmiany? Kto na nich skorzysta? Czy digitalizacja akt pracowniczych zostanie wsparta przez nowe technologie dla biznesu? Zobacz video, w którym odpowiedzi na te pytania udzielili nasi eksperci.\nWeryfikacja czynnego podatnika VAT – obowiązek każdego przedsiębiorcy\nOd 26 czerwca br. podatnicy mogą sprawdzić, czy ich kontrahenci są czynnymi podatnikami VAT. Jeżeli wystawca faktury nie jest vatowcem, a płatnik zorientuje się o tym po dokonaniu płatności, nie będzie mógł ubiegać się o zwrot VAT-u z tytułu tej należności. Wprowadzane są jednak narzędzia, dzięki którym przedsiębiorca może zapobiec takim sytuacjom.\nPracodawców czekają kolejne obciążenia administracyjne i wzrost kosztów pracy. Pracownicze Plany Kapitałowe - nowy program oszczędzania na jesień życia – to system, do którego firmy dołożą z własnych budżetów. Więcej na ten temat w naszym artykule.\nCele biznesowe – wyznaczaj je, następnie kontroluj, a czasami może przekraczaj.\nCele ilościowe w biznesie stosunkowo łatwo jest mierzyć na bazie dokumentów finansowo-księgowych, wyznaczanie celów w wymiarze jakościowym jest trochę bardziej skomplikowane, bo w jaki sposób mierzyć zadowolenie klientów, satysfakcję pracowników, wzrost umiejętności miękkich czy emocje wobec marki? Więcej o dokonywaniu pomiarów i realizowaniu celów w biznesie przeczytasz w artykule Jacka Kotarbińskiego!\nAntyprzestępcze procedury w spółkach – jak je tworzyć\nTrwają prace nad projektem przyszłej ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary. Ma ona dotyczyć przestępstw popełnianych przez ludzi związanych ze spółkami. Na liście wykroczeń znalazły się m.in. płatna protekcja, przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów czy wynikające z przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Więcej w artykule!\nModyfikacja modelu biznesowego zawsze jest związana z ryzykiem, jednak umiejętność pivotowania i dopasowania się do zmian zachodzących na rynku jest kluczowym elementem wzrostu. Czym jest pivotowanie i dlaczego zarządzanie można porównać do pełnomorskiego rejsu żaglówką, dowiesz się z artykułu Jacka Kotarbińskiego.\nPracownik, który mówi “nie” – zwolnić, zignorować czy awansować?\nOd 1 stycznia 2019 działy HR będą mogły zlikwidować papierowe archiwa, a pozyskane dane przenieść do swoich systemów HR w formie elektronicznych teczek pracowników. W naszym tekście piszemy o korzyściach ze zmian i radzimy, na jakie elementy powinni zwrócić uwagę przedsiębiorcy, którzy w związku z digitalizacją akt pracowniczych planują zmianę oprogramowania dla HR .\nCo czeka branżę IT dla biznesu w 2018 roku?\nTechnologia dla przedsiębiorstw rozwija się w oszałamiającym tempie. Co przyniesie nowy rok? Jakie są prognozy na 2018?\nJakimi cechami charakteryzuje lider transformacji cyfrowej? Skąd czerpać wzorce? Jak działać dwutorowo w kontekście zmian? Zapraszamy do lektury!


Hotel Sofitel Grand Sopot (Fot. Katarzyna Stadejek)\nW Grand Hotelu w Sopocie, najpiękniejszym na polskim wybrzeżu, niemożliwe nie istnieje. W miejscu, którego tradycja sięga końca XIX wieku, gościli niegdyś Josephine Baker, Greta Garbo i Charles de Gaulle, a dziś dzięki usłudze concierge dla gości można załatwić wszystko – lądowisko dla helikoptera, ogromny jacht albo konia rasy trakeńskiej.\nOd końca XIX wieku aż do wybuchu II wojny światowej Sopot był kurortem cenionym na równi z Baden-Baden i Brighton. Przyciągał ludzi majętnych czarującą architekturą, a także kąpieliskami i domem zdrojowym, w których można było zregenerować siły. Przechadzano się tu po molo i bawiono na dancingach. I wojna światowa uszczupliła budżet miasta, podjęto więc decyzję o budowie kasyna. Zamiast jeździć do Monte Carlo, w jednej z sal Domu Zdrojowego można było zagrać w ruletkę i bakarat, grę karcianą, którą dziś możemy podglądać w filmach z Jamesem Bondem. Budynek nie był jednak przystosowany do pełnienia tej funkcji, więc szybko przestał wystarczać miłośnikom hazardu. W 1923 roku dobudowano więc odrębny obiekt, który rozpoczął czas wielkiej prosperity kasyna. Pieniądze zaczęły płynąć, a wraz z nimi pomysły. Miastu brakowało luksusowego hotelu, w którym mogliby wypoczywać goście kasyna i elity. Wszystkie kurorty w Alpach i nad Morzem Śródziemnym mogły się takimi pochwalić. W hotelach organizowano bale i spotkania towarzyskie, wypoczywano w łaźniach i na basenach, delektowano się wyśmienitą kuchnią i bogatym wystrojem. Jeszcze tego samego roku rozpisano więc konkurs na projekt obiektu. Teren wybrany na jego budowę był wręcz wymarzony, tuż przy molo i skwerze kuracyjnym, w objęciach Parku Północnego. Hotel miał mieć także prywatną plażę, co niektórych bulwersowało.\nHotel Sofitel Grand Sopot (Fot. East News)\nPrac na konkurs nadesłano ponad 50. Choć nagrodę główną zdobył kto inny, ostatecznie zrealizowano projekt Otto Kloeppela i Richarda Kohnkego. Budowa ruszyła w 1924 roku, a uroczyste otwarcie pierwszej części Kasino Hotelu – tak obiekt nazywał się przez pierwsze kilkanaście lat istnienia – odbyło się trzy lata później. Niezwykłe było w nim wszystko, począwszy od rur ze słoną wodą poprowadzonych z Zatoki Gdańskiej, do niektórych apartamentów, aby goście mogli zażywać morskich kąpieli bez względu na pogodę i porę roku, przez marmurowe podłogi, kryształowe żyrandole i nowoczesny grill bar w przyziemiu, aż po ceny. Dotychczas najdroższe trójmiejskie pokoje hotelowe kosztowały maksymalnie 16 guldenów gdańskich, w Kasino Hotelu ceny (bez taksy zdrowotnej) oscylowały wokół 25 guldenów. Projekt budynku i jego wykonanie odwoływały się do najlepszych wzorców barokowej architektury kojarzonej z luksusem, wygodą i elegancją. Zamożni goście podczas wizyty mieli czuć się tak komfortowo jak w swoich pałacach i willach. Aby nazwie stało się zadość, w hotelu funkcjonowało kasyno gry pod nazwą International Sport Club. Do wstępu upoważniały karty klubowe, a od gości wymagano strojów wieczorowych.\nW czasie II wojny światowej hotel nie ucierpiał, bo walki toczyły się daleko od Sopotu. Od 1943 r. znajdował się w nim szpital ewakuacyjny i wojskowy lazaret. Po wycofaniu się wojsk w 1946 roku hotel zaczęto modernizować, a w latach 50. obiekt przejęłoo przedsiębiorstwo Polskie Biuro Podróży „Orbis”. Jego nazwę zmieniono na Grand Hotel.\nChoć od zawsze przyciągał sławy, gdy w Operze Leśnej zagościł międzynarodowy festiwal piosenki, jego okolice zaroiły się od fanów, bo właśnie w hotelu mieszkały oraz bawiły gwiazdy polskiej estrady. Wśród najsławniejszych gości hotelowych wymienić można Josephine Baker, Gretę Garbo, Annie Lennox czy Shakirę. Imieniem Charlesa de Gaulle’a nazwano, zajmowany przez niego, najznakomitszy apartament. Hotel zamieszkiwali też polscy literaci: Czesław Miłosz, Sławomir Mrożek, Agnieszka Osiecka czy Halina Poświatowska. Mimo wielu remontów i modernizacji, jakie obiekt przeszedł podczas 92 lat swojego istnienia, hotel wywiera na gościach niezapomniane wrażenie. Może to zasługa oryginalnych dodatków, które nadal zdobią hotel, np. plecionej balustrady z kwiatami lilii, pozłacanych luster i kryształowych żyrandoli, a może obsługi, która ujmuje niecodzienną wręcz serdecznością.\nStylowe wnętrza, widok na morze i SPA z basenem oraz ze strefą wellness wydają się być standardem luksusowych hoteli na wybrzeżu, ale Grand jako jedyny wychodzi naprzeciw potrzebom gości, bez względu na to, jak oryginalne by one nie były. Umożliwia to usługa concierge. Specjalnie dedykowana obsługa hotelu jest w stanie zorganizować niemal wszystko – lądowisko dla helikoptera, ogromny jacht czy konia rasy trakeńskiej, o którym opowiada mi Karolina Polaska, która od kilku lat dowodzi Zespołem Concierge w Hotelu Grand: – Gdy mieszkał u nas Jared Leto, zamarzył o obiedzie w pobliskim barze Przystań. Poprosił jednak o rezerwację, która w lokalu nie obowiązuje. Właściciel wzruszył ramionami i kategorycznie odmówił, pokazując kolejkę chętnych na rybę w środku sezonu. Ale w końcu się udało– uśmiecha się Karolina. Hotel wyróżnia też serwis szyty na miarę, wykraczający poza standardową obsługę. W taksówce goście słuchają więc swojej ulubionej muzyki, a łóżko zastaną zasłane dokładnie tak, jak tego potrzebują. Choć kręgosłup woli podobno twarde posłania, ciężko zrezygnować z nakrycia wypełnionego pierzem młodych gęsi, które idealnie otula tuż przed snem.\nStrefa Vogue Polska w Hotel Sofitel Grand Sopot (Fot. Katarzyna Stadejek)\nOprócz niebiańskiego łoża i królewskiej obsługi goście hotelu mają do dyspozycji ogród i prywatną plażę z leżakami, parasolami i wygodnymi lożami. Na plaży już drugi sezon z rzędu znaleźć można specjalną strefę „Vogue”. Goście znajdą w niej ostatnie wydania magazynu, poduszki, wygodną przebieralnię i specjalne lustro, w którym mogą sami stworzyć okładkę magazynu. Ciężko sobie wyobrazić bardziej luksusowy sposób na wypoczynek nad polskim morzem.\nDo klimatu sopockiego Grand Hotelu pasuje kuchnia restauracji Art Deco, prowadzonej przez Tomasza Koprowskiego. Gdy objął stanowisko szefa kuchni, przez pierwsze tygodnie dokładnie poznawał historię hotelu i jego klimat, słuchał gości. Na miejsce klasycznej międzynarodowej kuchni hotelowej wprowadził kuchnię francusko-polską, bo jest wielkim fanem rodzimych tradycji kulinarnych, które zostały nieco zapomniane przez wojny, rozbiory i okres PRL.\n– Gdyby nie historia, kuchnia polska i kultura kulinarna naszego kraju byłyby jednymi z najlepiej rozwiniętych w Europie. Mamy bogatą tradycję jedzenia dziczyzny, owoców morza. Dzięki bliskości bursztynowego szlaku mieliśmy dostęp do przypraw szybciej niż Włochy czy Francja, używaliśmy dużo szafranu. Kucharze z całej Europy przyjeżdżali do Polski, by się uczyć, jak przygotowywać ryby słodkowodne. Stare książki kucharskie, jak „Compendium Ferculorum” Stanisława Czernieckiego z 1682 roku, dowodzą, że polscy kucharze byli wszechstronnie uzdolnieni. Staram się wracać do podstaw tej kuchni, wyszukuję przedwojenne receptury i przedstawiam je w nowej aranżacji. W kuchni Art Deco wszystko robimy sami. Nie wykorzystujemy półproduktów ani mrożonek. Pracuje nad tym 30 osób, czyli duża załoga. Do uzyskania dobrej jakości potrzeba ludzkich rąk, które to wszystko przygotują z czułością i wiedzą – opowiada Koprowski.\nKażdy produkt, który trafia do hotelowej kuchni, musi przejść długą drogę i porządną weryfikację, nie tylko pod kątem jakości, lecz także historii i warunków, w jakich powstaje. Restauracja współpracuje tylko z firmami, które uczciwie traktują pracowników. Przykładowo, sięgając po czekoladę, wybiera tę ze znakiem fair trade.\nWszystko, co możliwe, pochodzi z okolic Sopotu. Warzywa są z Pomorza, truskawki z Kaszub, mięso jest polskie, starannie wyselekcjonowane. Choć ryb w karcie nie brakuje, rzadko pochodzą z Bałtyku. Tomasz Koprowski ma świadomość, jak zanieczyszczony jest to akwen i jakiej jakości bywa połów, zna też aktualną sytuację dotyczącą limitów połowów. Dlatego ryby importuje z Atlantyku, w imię jakości i smaku – jego pełnię czuć w każdym kęsie dorsza, halibuta czy soli, podanych z sezonowymi warzywami. Z kolei holenderski matjas, którego można zjeść na przystawkę, to młoda, dziewicza ryba, naturalnie tłusta i lekko różowa. Podana z jabłkiem, rabarbarem, pokrzywą i groszkiem zachwyca charakterem. Choć śledź to tutejszy klasyk, goście chętnie wybierają też steki z sezonowanej polędwicy wołowej oraz pierś z kaczki. Czas przygotowania kaczki to aż pięć dni – pierwsze trzy spędza, dojrzewając w soli i cukrze, następnie jest masowana i powoli pieczona w temperaturze 59 stopni. W menu jest także ekskluzywny polski kawior Antonius z jesiotra syberyjskiego i rosyjskiego. To ryba, która naturalnie rośnie przez dziewięć lat, aż dojrzewa do złożenia ikry. W karcie Art Deco nie ma miejsca na przypadkowe składniki i zestawienia.\nLatem do hotelu przyjeżdżają goście, którym nie przeszkadza gwar Monciaka. Zimą zjawiają się ci, którzy pragną odpoczywać w ciszy, kontemplując Bałtyk w szarobłękitnej palecie barw. Bez względu na porę roku w Hotelu Grand odnajdują luksusowy azyl.\nGrand Hotel Sopot Grand Hotel Sopot Katarzyna Stadejek


DZECI Z PÓŁKOLONI Z DĄBROWY TARNOWSKIEJ W BRNIU\n19 lipca do Centrum Polonii – Ośrodka Kultury, Turystyki i Rekreacji w Brniu przyjechały dzieci uczęszczające na półkolonię organizowaną przez Publiczną Szkołę Podstawową nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Dąbrowie Tarnowskiej.\nWizytę w breńskiej instytucji kultury rozpoczęły zwiedzaniem dworku, jak też poznaniem jego historii. Następnie odwiedziły Powiatową Bibliotekę Publiczną i udały się na spacer po parku, gdzie przy pomocy specjalnie przygotowanej mapki miały za zadanie odnaleźć ukryte „skarby”.\nW dalszej części pobytu w zabytkowym miejscu dzieci czekało wiele atrakcji. Były to specjalnie przygotowane z myślą o nich zajęcia plastyczne i zabawy ruchowe. Wykonywały piratów i kapitana z papierowych torebek oraz uczestniczyły w polowych grach i zabawach.\nWięcej zdjęć z galerii


Stardoll i My: Callie's Picks No.63\nCallie's Picks No.63\n"Celebrating 10 Years" to tytuł sześćdziesiątej trzeciej już kolekcji Callie's Picks. Nie jest on przypadkowy, ponieważ w tym roku Stardoll obchodzić będzie 10 urodziny. Mamy więc do wyboru, dwa piętra, kreacji idealnych na tę okazję, według Callie. Ja może skuszę się na czarną spódniczkę, poza tym chyba nic więcej nie zwróciło mojej uwagi.\nA które urodziny świętować będą w tym roku Wasze Dollki? Co sądzicie o kolekcji?\n_Pink_Miley_ 6 kwietnia 2016 11:09\nMoja doll będzie miała w maju 6 urodziny :3 Ale gdybym miała stare konto to w lutym by były 7 urodziny :)\nNatalia 6 kwietnia 2016 11:51\nSuper ze strony Stardoll, że dali sporo rzeczy za sm. Ja kupiłam dwie sukienki i buty za tą walutę i czarną spódniczkę.\nladyulla 6 kwietnia 2016 12:36\nWidzę parę fajnych ciuszków :)\nMetalka777 6 kwietnia 2016 12:38\nPrzejrzę na pewno co tam ciekawego dodali i może coś kupię :)\nDancerMarika 6 kwietnia 2016 13:34\nTaka średnia kolekcja, ale jest kilka ciekawych rzeczy jak np. czarna spódnica :D\nWiktoria Wiktoria 6 kwietnia 2016 13:40\nKilka rzeczy całkiem spoko :)\nmiss medoll 6 kwietnia 2016 14:01\nMało co jest warte uwagi :D\nmiss medoll 6 kwietnia 2016 14:02\nKowai Koneko 6 kwietnia 2016 14:07\nKilka rzeczy przykuło moją uwagę więc na pewno coś kupię. Jednak na pierwszy rzut oka kolekcja wydaje mi się słaba. ZuZia_ZaPi\nolao373 /Alex 6 kwietnia 2016 14:26\nMyślę, że kupię co nieco za sm\nAnonimowy 6 kwietnia 2016 15:10\n10 urodziny Stardoll no no :) moim zdaniem powinni zaszelec ciut bardziej :) ale zapewne cos kupie :)\nAnonimowy 6 kwietnia 2016 15:43\nPodoba mi się czarna kurtka z panterką, czarna spódnica i włosy. To ostatnie już zakupiłam, a co do ubrań decyzję podejmę po przymiarce.\nKUN DELKA 6 kwietnia 2016 16:34\nDużo rzeczy mi się podoba :D Napewno coś kupię :)\nLadyTramp41 6 kwietnia 2016 17:29\nKolekcja raczej słaba, ale kupię czarna spódnicę i rzeczy za sm.\nhilary_klaudia 6 kwietnia 2016 18:32\nskuszę się na rzeczy za sm. Ciekawe jakie niespodzianki przygotowali na 10 urodziny :)\nlolitka1444 Sd 6 kwietnia 2016 18:44\nNie podoba mi się ta kolekcja. Kupię jedynie rzeczy za sm i dwie kurtki\nAleksandra/SrebrnaMuza 6 kwietnia 2016 19:13\nNie jest aż taka zła ta kolekcja. Kupiłam wszystkie rzeczy za sm. Spodobała mi się także czarna spódnica i spódniczka, kurtka z panterką i różowe buty( kiedyś elle). :)\nTaka Nudna 6 kwietnia 2016 20:22\nZpomniałam kompletnie o nowejdostawie i nie kupiłam nic z poprzedniej 😦 Kupię wszystko za sm, dalej nie wiem.\nKarme Love 6 kwietnia 2016 20:48\nZupełnie ją pominęłam! Może dlatego, że głównie dominuje tu elegancja, czyli właśnie to, co w plazie jest już małą przesadą ? Ok, rozumiem spódnice, parę gorsetów w szafach, ale ostatnio wychodzi to poza wszelkie granice... NIC tylko topy, suknie, suknie, suknie i topy.\nRaven 6 kwietnia 2016 21:07\nKolekcja była spoko dopóki nie przymierzyłam wybranych rzeczy, zostały tylko trzy ;_; Moja aktualna doll świętuje 5 urodziny :D stara miałaby 9 lat\nEstera 6 kwietnia 2016 21:26\nKupiłam juz jedne szpilki i sukienkę z tygrysem, której dół będzie dość przydatny przy różnych stylizacjach :v. W sumie kolekcja mi się dość podoba, nie jest zła.\ngabriela słysz 6 kwietnia 2016 21:52\nSzalu nie ma, najgorsza kolekcja ze wszystkich ( chociaż dla mnie ) Nie znajdę nic dla siebie, bo ubrania nie są z tych lepszych i cenniejszych ( raptem 1-3 rzeczy)\nwestik92 6 kwietnia 2016 23:28\nTylko koszulka z krótkim rękawem w grochy. Moja doll także w tym roku okrągłe 10 :)\nSylwia 7 kwietnia 2016 16:58\nKupię czarną kurtkę z pierwszego piętra, i sukienke za SM. Nic więcej nie podoba mi się xd


Unia walutowa jest jak sojusz wojskowy | Obserwator Finansowy: ekonomia, debata, Polska, świat\nwięcej publikacji autora\tFinancial Post\nJeżeli euro jest problemem dla Europy, to dlatego, że jest zbyt mocne, nie zbyt słabe. Gdyby państwo małe, ale słabe pod względem fiskalnym, jak Grecja, miało wystąpić ze strefy euro być może euro byłoby jeszcze mocniejsze. Pozbycie się państwa, które ma więcej zobowiązań niż aktywów, może spowodować umocnienie unii.\nFinancial Post: Co można teraz zrobić albo co zrobić należy, aby uratować euro? Czy też, jak twierdzi wielu obserwatorów, zbliża się koniec tej waluty?\nRobert Mundell: Problemem nie jest euro. W Unii Europejskiej oraz w Unii Gospodarczej i Walutowej problemem są deficyty budżetowe państw członkowskich oraz zadłużenie kilku państw, przede wszystkim na południu Europy. Przez brak odpowiedniej dyscypliny fiskalnej można się obawiać utraty płynności państw o wysokim zadłużeniu, które mają ogromne deficyty w dużej mierze wskutek recesji panującej obecnie w Europie, a ogólniej – z powodu spowolnienia w gospodarce światowej. To zadłużenie spowodowałoby problemy zagrażające euro tylko w sytuacji, w której przez te deficyty Europejski Bank Centralny (EBC) wywołałby znaczną inflację, próbując ratować te państwa.\nTo zdumiewające, że ekonomiści amerykańscy, a niekiedy północnoamerykańscy starali się wykazywać, że problem deficytu to problem „euro”. Gdyby rząd Kanady, Nowej Funlandii, albo Ontario zwiększył zadłużenie publiczne i borykał się z problemem wielkiego deficytu na rachunku obrotów bieżących, czy byłby to problem zadłużenia i deficytu, czy dolara kanadyjskiego? Jeżeli Kalifornia jest na skraju utraty płynności, czy to oznacza, że to problem dolara amerykańskiego czy problem niemożności obsłużenia zadłużenia przez władze kalifornijskie?\nWielu słynnych ekonomistów amerykańskich było bardzo negatywnie nastawionych wobec koncepcji euro i zapowiadało upadek tej waluty, jeśli zostanie wprowadzona. Wygląda na to, że teraz próbują uzasadnić swoje przepowiednie z tamtego okresu. Ale co było, to było. Euro — które nie dopuszcza do politycznej rewolucji w Europie — pozostanie.\nPo pierwszych trzech latach istnienia średnie notowania euro względem dolara systematycznie utrzymywały się powyżej wartości wyrażonej w dolarach, którą ta waluta miała przy jej wprowadzeniu (1,18 dol.).\n(opr. DG/ CC BY-NC-SA by pedrik)\nJeżeli euro jest problemem dla Europy, to dzieje się tak, ponieważ jest zbyt mocne, nie zbyt słabe. Co więcej, gdyby państwo małe, ale słabe pod względem fiskalnym, takie jak Grecja, miało wystąpić ze strefy euro niezależnie od programu przyjętego przez europejską Unię Gospodarczą i Walutową — co w moim przeświadczeniu przyniosłoby katastrofalne skutki dla Greków — być może euro byłoby jeszcze mocniejsze. Unia walutowa jest jak sojusz wojskowy. Pozbycie się małego państwa członkowskiego, który ma więcej zobowiązań niż aktywów, może spowodować umocnienie unii.\nEkonomiści często przeoczają to, że wprowadzenie euro było wydarzeniem politycznym o ogromnym znaczeniu dla przyszłości integracji europejskiej. Przed I wojną światową Europa była „panią świata”, jak to określił Max Weber (Amerykę nazywał „Europą zamorską”). Dwie wojny światowe i koniec zimnej wojny spowodowały upadek kolonializmu oraz osłabienie europejskiej potęgi. Ta potęga nie była dostateczna, aby zapewnić równowagę sił, a z pewnością była mniejsza od optymalnej. Euro to nie tylko lukier na ciastku wspólnego europejskiego rynku i Unii Europejskiej, to spoiwo utrzymujące w całości zrąb Europy. Nigdy wcześniej nie było unii walutowej, która obejmowałaby tak wielką część gospodarki światowej, a przy tym rozwijała z takim powodzeniem i tak szybko w półtorej dekady.\nNie oznacza to jednak, że nie trzeba bardzo wiele zrobić, aby ta unia walutowa stała się jeszcze lepsza. Trzeba kontynuować proces dostosowywania deficytów, wprowadzając programy cięć, reformy strukturalne oraz nowe strategie inwestycyjne. Trzeba mieć w gotowości gaśnice, aby gasić pożary finansowe obejmujące Grecję, Portugalię, Hiszpanię, Cypr i Włochy. Muszą napływać pieniądze z EBC, Europejskiego Funduszu Stabilności Finansowej (EFSF) i Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW). Programy ratunkowe muszą być przecież powiązane z pewnym przekazaniem upoważnień do podejmowania decyzji dotyczących kwestii fiskalnych. Państwa, które utracą płynność, będą je musiały przekazać Komisji Europejskiej działającej pod auspicjami Rady Europejskiej, aby zapewnić poprawność konstytucyjną.\nEuro to waluta światowa par excellence. Ważniejszy od niej jest tylko dolar. Jest nawet tak, że euro stwarza zagrożenie dla dolara, gdyż podobnie jak dolar jest stabilną jednostką rozrachunkową stosowaną na całym świecie, można się także spodziewać, że ma wielką przyszłość jako waluta międzynarodowych rezerw. Euro osiągnęło pełnoletność, doskonale zdając testy. Trzeba jednak pamiętać, że obszar euro ma dwa bardzo poważne mankamenty, przez które ma spore problemy. Pierwszy to istnienie siedemnastu systemów bankowych w strefie euro, drugi to istnienie siedemnastu państw członkowskich, z których każde emituje obligacje skarbowe i inne papiery dłużne.\nAby usunąć te mankamenty, trzeba wprowadzić radykalne zmiany w przywództwie europejskim. Społeczeństwa muszą się zgodzić na rezygnację z części niezależności i przekazanie niektórych upoważnień rządów państw członkowskich władzom centralnym unii walutowej. Wszyscy wiedzą, co trzeba poprawić, a funkcjonującym wzorem są Stany Zjednoczone.\nZacząć trzeba od utworzenia jednolitego europejskiego systemu bankowego, co już zaproponował Mario Draghi, prezes banku centralnego europejskiej unii walutowej. Doprowadzi to do znacznego zwiększenia sprawności i produktywności.\nDruga z niezbędnych reform to utworzenie euroobligacji i euroweksli. Obecnie obszar euro jest rozbity na siedemnastu emitentów obligacji skarbowych i innych papierów dłużnych. Te papiery nie są zadowalającymi aktywami rezerwowymi dla banków centralnych i menedżerów aktywów. Emisje obligacji i weksli przez obszar euro zapewniłoby Europie podaż kapitału międzynarodowego z banków centralnych, które już mają za dużo dolarów albo tak będzie niebawem. Reszta świata chętnie będzie pożyczać i z radością odejdzie od innych aktywów, aby inwestować w aktywa denominowane w euro.\nPotrzeba naturalnie także reform politycznych. W moim przekonaniu Komisja Europejska powinna zostać władzą wykonawczą, a Rada Europejska powinna zostać przekształcona w izbę wyższą parlamentu. Wielkość reprezentacji poszczególnych państw powinna w pewnym stopniu zależeć od liczby ludności.\nPaul Krugman i inni ekonomiści twierdzą, że w pracy: O optymalnych obszarach walutowych (The Theory of Optimum Currency Areas) pisał pan o konieczności zapewnienia swobodnego przepływu pracowników oraz utworzenia unii fiskalnej. W Europie nie było ani jednego ani drugiego, przez co wprowadzenie euro było pomyłką.\nPrzedstawiając argumenty dotyczące optymalnych obszarów walutowych, nie pisałem niczego o unii fiskalnej. Bardzo niewiele państw świata tworzy unie fiskalne. W przypadku dużego państwa pełna unia fiskalna byłaby prawie niemożliwa. Kanada i Stany Zjednoczone jej nie utworzyły. W Stanach Zjednoczonych rząd federalny wydaje może 22 proc. PKB, a łączne wydatki budżetowe wynoszą około 37 proc. Każde państwo ma inną strukturę fiskalną, co zależy od tego, jak wydatki i wpływy podatkowe są dzielone między rząd federalny, rządy stanów lub prowincji oraz samorządy lokalne.\nUtworzenie unii fiskalnej nie jest warunkiem koniecznym, który musi zostać spełniony przed rozpoczęciem procesu tworzenia unii walutowej. Przekonanie, że unie walutowe wymagają unii fiskalnych, to twierdzenie wysuwane od niedawna na podstawie założenia o nowych funkcjach rządu, który ma zapewniać pomoc określonym grupom gospodarczym doświadczającym problemów przez wstrząsy asymetryczne. Ten rodzaj szczególnej pomocy dla sektorów znajdujących się w poważnych tarapatach lepiej byłoby zapewnić na poziomie władz federalnych, na przykład takich, jakie istnieją w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, niż na poziomie lokalnym. Nie oznacza to jednak, że niezbędna jest unia fiskalna w jakimś ogólniejszym znaczeniu.\nTworzono w historii unie walutowe — unie łączące i starożytne imperia, i państwa narodowe — nie widząc konieczności zawiązywania przy tym unii fiskalnych. Nawet gdy Stany Zjednoczone dokonały konsolidacji zadłużenia stanów w dług państwowy, co nastąpiło w 1792 roku, stany pozostały niezależne w sprawach zadłużenia i deficytu. W latach czterdziestych XIX wieku kilka stanów zbankrutowało, ale nie uruchomiono wtedy programów ratunkowych, aby je wyciągać z kłopotów, i nikt nie uważał, że ten problem ma cokolwiek wspólnego z unią walutową zawiązaną przez stany amerykańskie.\nNie oznacza to, że Europa nie byłaby w lepszym położeniu finansowym, gdyby pewne funkcje państwa narodowego przeniesiono na poziom „federalny”. Dotyczy to między innymi kwestii obronności i ujednolicenia systemów ubezpieczeń społecznych. Trzeba przy tym dodać, że jeśli wprowadzaniu tych zmian zakresu obowiązków i upoważnień będą towarzyszyć odpowiednie przesunięcia praw i obowiązków w dziedzinie podatków, to należy to robić, kierując się zasadami sprawności i sprawiedliwości gospodarczej, a nie z powodu założenia, że są one koniecznym warunkiem unii walutowej.\nUstosunkował się pan do kwestii unii fiskalnej, ale nie poruszył pan sprawy mobilności pracowników. Paul Krugman stwierdził kiedyś, że we wspomnianej już pracy znajdują się twierdzenia, z których „w gruncie rzeczy wynika , że [wprowadzenie euro] to zły pomysł z powodu braku mobilności pracowników”.\nW moim pierwszym artykule, opublikowanym w 1961 roku, podkreślałem znaczenie mobilności pracowników, ale nie dokonywałem oceny tego, czy w Europie ta mobilność jest dostateczna, aby wprowadzać stałe kursy walutowe albo ustanowić unię walutową. Przeciwnie. Wykazywałem tam, że kwestia mobilności pracowników ma zasadnicze znaczenie w koncepcjach przedstawianych przez innych ekonomistów, w tym Jamesa Meade’a [laureata Nagrody Nobla], który uważał (w latach 50. ubiegłego wieku), że w Europie nie ma dostatecznej mobilności pracowników, aby zasadne było wprowadzenie wspólnej waluty, oraz Tibora Scitovsky’ego z Uniwersytetu Stanforda, który sądził, że stałe kursy walutowe albo wspólna waluta przyczyniłyby się do zwiększenia mobilności pracowników.\nTwierdziłem, że mobilność pracowników to kwestia stopnia. Z powodu miejsca zamieszkania, preferencji kulturowych, a także ograniczeń prawnych i odmiennych systemów ubezpieczeń społecznych nigdy nie ma całkowitej swobody mobilności pracowników, nawet na terenie jednego państwa. Dosyć to ile? Odpowiadałem, że korzyści wynikające z posiadania wspólnej waluty, korzyści wyrażone w postaci kosztów transakcji oraz informacji itd., muszą być dostateczne, aby przewyższyły wszelkie minusy wynikające z niedostatecznej mobilności pracowników. Twierdzę, że korzyści osiągnięte w Europie dzięki wprowadzeniu wspólnej waluty były dostateczne i takie pozostają.\nTłumaczenie finansowych problemów Grecji i innych państw niedostateczną mobilnością pracowników między państwami zrzeszonymi w strefie euro jest kolosalną pomyłką.\nWygląda na to, że Europa boryka się nie tylko z kryzysem fiskalnym. Doszło tam również do kryzysu bankowego. Położenie fiskalne Hiszpanii jest nie najgorsze, natomiast problemów przysparza system bankowy. Wysuwa się argument, że euro zapewniło bezpodstawne poczucie spójności i stabilnej wartości, co skłoniło do udzielania i zaciągania zbyt wielu kredytów. Czy to słuszna uwaga?\nTak. Wspólna waluta istotnie wywołała „poczucie niezmienności” oraz spowodowała zwiększenie mobilności kapitału. Jest nawet możliwe, że doszło przez to do zbyt raptownej konwergencji zarobków między regionami różniącymi się pod względem produktywności. Unia walutowa okazała się sukcesem, ale zostało bardzo wiele spraw niedokończonych. Aby sobie poradzić z kryzysem, Europa musi podjąć działania zmierzające do utworzenia pełniejszej unii. Z tego powodu słyszymy apele, że należy w Europie wprowadzić wspólny system bankowy oraz europejskie instrumenty finansowe, takie jak euroobligacje i euroweksle. To, co trzeba zrobić, aby Europę wyciągnąć z kryzysu, poprowadzi ją do doskonalszej unii.\nW mediach bardzo wiele miejsca się poświęca korzyściom, jakie Grecja, Hiszpania, a być może jeszcze inne państwa odniosą wskutek wystąpienia ze strefy euro. Mówi się na przykład, że gdyby w Grecji nie obowiązywało euro, władze tego kraju mogłyby zdewaluować drachmę, aby rozwiązać problemy fiskalne i gospodarcze.\nTak, Grecja nie może się zdecydować na dewaluację, nie mając własnej waluty. Ale problem Grecji nie polega na tym, że ma przewartościowaną walutę. Jej kłopoty wynikają z nadmiernego zadłużenia i deficytu budżetowego. Obecnie greckie zadłużenie jest denominowane w euro. Gdyby Grecja zmieniła walutę, aby przeprowadzić dewaluację, jej zadłużenie nadal byłoby denominowane w euro i dewaluacja niczego by w tej kwestii nie zmieniła. Naturalnie Grecja mogłaby odmówić spłaty zobowiązań wyrażonych w euro, ale gdyby się chciała zdecydować na tak drastyczne rozwiązanie, mogłaby to zrobić bez wprowadzania nowej waluty. Czy Grecja powinna pójść w ślady Argentyny? Oznaczałoby to dramatyczne pogorszenie warunków życiowych oraz świadczeń społecznych, ale gdyby było to wykonalne pod względem politycznym, to czemu nie zrobić tego, pozostając w strefie euro?\nW ubiegłym roku wysunął pan sugestię wspólnego zarządzania dolarem i euro. Ponieważ Stanom Zjednoczonym grozi kryzys fiskalny, czy można żywić nadzieję, że zapewniona zostanie stabilność walutowa na arenie międzynarodowej poprzez wprowadzenie „światowej waluty”, aby użyć pańskiego określenia?\nOd ustabilizowania kursów wymiany dolara i euro do waluty światowej jest jeszcze bardzo daleko, ale byłby to krok na drodze do usprawnionego międzynarodowego systemu walutowego.\nObecne ustalenia dotyczące spraw walutowych obejmują „zarządzane elastyczne kursy walut”. W tym systemie każde państwo zarządza własną walutą, przez co każde jest niezależne pod względem walutowym. Bez światowej waluty doszłoby do całkowitego chaosu, ale w praktyce dolar zajął to miejsce i pełnił pewne funkcje waluty światowej.\nKiedyś dolar był najważniejszą walutą światowej gospodarki. Na przykład w systemie przyjętym w Bretton Woods [przestał obowiązywać w 1971 roku] Stany Zjednoczone ustaliły cenę złota, a inne państwa powiązały swoje waluty z dolarem, przez co powstał światowy wzorzec wartości, parytet dolara. Gdy Stany Zjednoczone zawiesiły wymienialność dolara na złoto, dolar pozostał walutą światową. Jednakże wprowadzenie euro w 1999 roku spowodowało rozpad tego światowego systemu na dwa bloki. Wielkie wahania kursów wymiany dolara na euro — oraz kursów walut regionów, w których stopa inflacji jest mniej więcej taka sama — spotęgowały problemy finansowe wszystkich państw świata. Od początku lat siedemdziesiątych, kiedy zaczęły się wahania kursów walutowych, głównie one wywoływały większość kryzysów.\nNajnowszy kryzys został zapoczątkowany w drugiej połowie 2008 roku przez gwałtowny wzrost notowań dolara wyrażonych w euro. W czerwcu 2008 roku notowania euro były rekordowe, gdyż wynosiły 1,64 dol., a w październiku spadły aż do 1,23 dol. Mniej więcej w tym samym czasie cena złota spadła z 980 dol. do 720 dol., ceny ropy spadły o jakieś 70 proc., a informujący o stopie inflacji wskaźnik miesięcznych zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych w Stanach Zjednoczonych spadł z 5,5 proc. w skali rocznej w czerwcu 2008 roku do zera pod koniec tego roku, a w marcu 2009 roku wyniósł –2 proc.\nWszystkie te dane świadczą o tym, że Fed prowadził zbyt rygorystyczną politykę monetarną, a ten poważny błąd spotęgował problemy na rynku nieruchomości oraz recesję w 2008 roku, po czym spowodował, że panika przeniosła się do wszystkich państw, gdzie waluty były powiązane z dolarem.\nOgromne zagrożenie dla ożywienia w gospodarce amerykańskiej stwarza mocny dolar, natomiast mocne euro stwarza ryzyko utraty płynności fiskalnej w Europie. Działania podejmowane w celu ustabilizowania kursu wymiany dolara na euro (gdyby System Rezerwy Federalnej podtrzymywał euro przy spadku tej waluty, powiedzmy, poniżej progu 1,25 dol., a ECB podtrzymywał dolara, gdyby notowania euro wyniosły 1,35 dol.) w połączeniu ze współpracą Fed i ECB w dziedzinie polityki monetarnej w celu osiągnięcia wspólnie przyjętych celów doprowadziłyby do tego, że niestabilność kursu wymiany dolara na euro przestałaby zagrażać globalnej prospericie i przyniosłaby korzyści gospodarce całego świata.\nDolar może mieć nadal pewną przewagę nad euro, ponieważ pozostaje światową jednostką rozrachunkową i walutą rezerw, ale najważniejsze obszary światowej gospodarki, które kiedyś były terenem obowiązywania dolara, obecnie są podzielone na strefy euro i dolara, przy czym żadna z tych walut nie zadowala już w pełni jako instrument zapewniający stabilność albo jako światowa jednostka rozrachunkowa. Współpraca Fed i ECB w dziedzinie polityki monetarnej w celu uniknięcia konfliktów doprowadziłaby do zwiększenia stabilności makroekonomicznej w całym obszarze OECD i w znacznym stopniu przyczyniłaby się do zwiększenia tej stabilności w systemie światowym, która jest bardzo potrzebna.\nMożna również bez trudu zobaczyć pomyłki Systemu Rezerwy Federalnej pod koniec lat siedemdziesiątych i na początku osiemdziesiątych. Pod koniec lat siedemdziesiątych notowania dolara względem niemieckiej marki spadły o 50 proc. Pod koniec tego dziesięciolecia Stany Zjednoczone przez trzy lata odnotowywały dwucyfrową stopę inflacji. Potrzeba było bardziej rygorystycznej polityki monetarnej. Na początku lat osiemdziesiątych, kiedy gwałtownie wzrosły notowania dolara, Stany Zjednoczone ogarnęła recesja. Wtedy System Rezerwy Federalnej prowadził zbyt ostrą politykę, źle oceniając konsekwencje wzrostu notowań dolara.\nFed nie rozumie, jak wielkie znaczenie dla amerykańskiej polityki monetarnej ma wprowadzenie euro. Ogromny obszar obowiązywania tej waluty, ustępujący jedynie obszarowi dolara, powoduje, że kurs wymiany dolara na euro oraz cena ropy to dwie najważniejsze ceny świata. Gdy notowania dolara wzrastają, powoduje to deflację i recesję w państwach, których waluty są powiązane z dolarem, a kiedy spadają, przynosi to inflację i spekulacje na rynkach walutowych.\nArtykuł po raz pierwszy ukazał się w Financial Post.\n>więcej >Mundell: Powinniśmy wrócić do systemu sztywnych kursów walutowych