Szkoła bez przemocy | Zespół Szkół Ogólnokształcących w Sochaczewie\nW imieniu Organizatorów Programu, chcielibyśmy bardzo serdecznie podziękować wszystkim dyrektorom, nauczycielom, uczniom i rodzicom za aktywny udział w IV edycji Programu "Szkoła bez przemocy" oraz za wszelkie działania podjęte na rzecz szkoły bezpiecznej i przyjaznej. Mamy nadzieję, że proponowane działania stanowią wsparcie dla Państwa w realizacji wielu cennych inicjatyw na rzecz szkoły i jej otoczenia.\nBiuro koordynatora programu społecznego "Szkoła bez przemocy"\nW tym dniu gościliśmy również interwentów z Powiatowego Ośrodka Interwencji Kryzysowej w Sochaczewie - psychologa - panią Martę Jakubowską oraz pedagoga - pana Piotra Wiśniewskiego. Przy specjalnie przygotowanym stoisku umieszczona została „Skrzynka problemów”, do której uczniowie mogli wrzucać karteczki z prośbą o pomoc w swojej sprawie. Nasi goście rozdawali również ulotki i inne materiały poświęcone agresji i przemocy, zapoznające z działalnością i zakresem pomocy oferowanej przez Powiatowy Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Sochaczewie.\nZ okazji „Dnia bez przemocy” Samorząd Uczniowski ogłosił konkurs dla uczniów na ulotkę z hasłem wzywającym do sprzeciwu wobec agresji. Konkurs przeznaczony był zarówno dla uczniów gimnazjum, jak i liceum. Jury wytypowało dwie zwycięskie ulotki – pracę Izabeli Toneckiej z kl. 1A gimnazjum oraz ulotkę Wioletty Ploch z klasy 1f liceum. Postanowiono również wyróżnić pracę Katarzyny Słubik - uczennicy klasy 1f liceum. Zwycięskie ulotki zawisły w gablocie Samorządu Uczniowskiego oraz zostały powielone i rozdane uczniom. Wszystkim, którzy pomogli w organizacji „Dnia bez przemocy”, a w szczególności naszym gościom, którzy poświęcili czas, spotykając się z uczniami serdecznie dziękujemy.


wycena przedsiębiorstwa, oferta - Firmowe forum dla każdego przedsiębiorstwa\nStrona główna > Biznes > Finanse > wycena przedsiębiorstwa, oferta\nWycena aktuarialna przeważnie wykonywana jest z powodu ubezpieczenia, upadłości, kupna-sprzedaży udziałów itp. Z takich usług możesz korzystać, ale musisz wybierać fachowe firmy.\nBiuro aktuarialne może pomóc Ci w dużo sprawach. Najczęściej do takiego biura zgłaszają się osoby, jakie chcą wycenić swoją firmę na potrzeby ubezpieczenia, upadłości, kupna-sprzedaży, a także starając się o kredyt.\nU mnie w przedsiębiorstwie również była wykonywana wycena firmy w tej firmie attuario.pl. Jestem bardzo zadowolona z ich usług. Bardzo szybko zrealizowali moje zlecenie. Na każdym etapie miałam swojego doradcę, które wyjaśniał niejasności i zajmował się całą sprawą.


FilmPolski.pl - BEZ NADAWCY\nUkryty wśród cienistych drzew stary dom stojący na uboczu, w którym mieszka Ada, jej matka i kategoryczny ojczym, staje się scenerią dramatu dziewczyny, nie znajdującej akceptacji w środowisku i u swoich opiekunów. Dziewczyna swoją postawą prowokuje nie tylko ojczyma, ale i innych mężczyzn. Matka nie dostrzega tego zagrożenia i stara się też, nie widzieć coraz bardziej agresywnej postawy swojego życiowego partnera w stosunku do jej córki. Dziewczyna pozbawiona wsparcia podejmuje desperackie próby wydostania się z sytuacji. Rozgrywana wśród malowniczych plenerów akcja filmu nie łagodzi dramatycznego przekazu, pozwala jeszcze pełniej dostrzec dramat bohaterki.


Przepis - Nadziewana pieczona papryka z ryżem przepis - Gotujmy.pl\nPyszna bezmięsna propozycja na obiad. Papryki nadziewane ryżem, upieczone na sosie pomidorowym. Sezonowo i bardzo pysznie.\npapryka faszerowana papryka dania\nTwoja nadziewana papryka wygląda wyśmienicie. Już wiem co przygotuję w sobotę na obiad :)\nDziękuję i mam nadzieję, że będzie smacznie :)\n[quote nick=skuter5]Twoja nadziewana papryka wygląda wyśmienicie. Już wiem co przygotuję w sobotę na obiad :) [/quote] Dziękuję i mam nadzieję, że będzie smacznie :)


Czym odznaczają się kółka przemysłowe do dużych obciążeń?\n» Kółka przemysłowe do dużych obciążeń - charakterystyka\nZastosowania przemysłowe wymagają zwykle dość częstego przemieszczania surowców, półproduktów czy gotowych wyrobów. Stosuje się różne rozwiązania, które to umożliwiają. Na halach produkcyjnych i w magazynach instaluje się specjalne przenośniki, a także używa się sprzętu zmechanizowanego, np. wózków widłowych. Wiele zakładów korzysta również z różnego rodzaju ręcznych wózków od popularnych „paleciaków” po bardziej wyspecjalizowane konstrukcje. W zależności od specyfiki danego zakładu transportowane ładunki mogą być również dość ciężkie. Do ich przemieszczania są więc potrzebne kółka przemysłowe o odpowiedniej wytrzymałości. Sprawdźmy, jak są skonstruowane tego rodzaju elementy i w jaki sposób się z nich korzysta.\nKółka przemysłowe do transportu wewnętrznego\nKółka przemysłowe wykorzystywane w transporcie wewnętrznym muszą spełniać wiele wymogów dotyczących wytrzymałości na różne czynniki. W przypadku ładunków o dużej masie kluczowa jest oczywiście odporność na duże obciążenie. Jednak w zależności od konkretnego zastosowania liczyć mogą się również inne cechy. Ważna może być m.in. wytrzymałość na obniżoną lub podwyższoną temperaturę, obecność różnych substancji chemicznych, dobra amortyzacja wstrząsów lub odporność na wyładowania elektrostatyczne.\nKółka przemysłowe przeznaczone do pracy ze znacznymi obciążeniami często są wykonywane ze specjalnie wzmacnianych materiałów. Konstrukcja poszczególnych modeli bywa różna, jednak dość często kółka składają się z ze specjalnej okładziny z elastomeru lub tworzywa sztucznego o odpowiednich parametrach. Może to być np. poliuretan, poliamid albo guma. Korpus koła jest wykonany z metalu, w przypadku kółek dedykowanych do użytku z dużymi ciężarami może to być np. żeliwo. Korpus jest osadzony na specjalnej piaście, w której znajduje się łożysko odpowiedzialne za zmniejszenie oporów toczenia i płynną pracę całego zestawu.\nKółka są mocowane w specjalnych uchwytach przytwierdzanych do wózków czy innych urządzeń transportowych. Zwykle są one wykonane ze stosunkowo grubej blachy i montowane w specjalnych obrotnicach. W przypadku sprzętu przeznaczonego do dużych mas ładunków zestawy kołowe często są wyposażane w specjalne hamulce umożliwiające zablokowanie wózka w wybranym miejscu.


Asystent przepływu czynności — Konwertuj na plik PDF | Omnipage\nJest to specjalny przepływ czynności dostępny tylko w programie OmniPage Professional z poziomu Kreatora zadania. Stanowi praktyczny przykład funkcji konwersji dokumentu na dokument. Jako dane wejściowe pobiera pliki, które można edytować (na przykład pliki programów Notatnik, WordPad, Word, Excel czy PowerPoint 2003, 2007 i 2010 oraz pliki w formatach txt i csv), a następnie tworzy pliki wyjściowe formatu Normalny PDF, używając w tym celu programu Nuance PDF Create.\nMonitowanie o pliki\nWybierz pliki, które mają być ładowane przy każdym uruchomieniu tego przepływu czynności: zaznaczenie tej opcji powoduje, że program monituje o podanie nazwy pliku lub folderu.\nPrzeglądaj: Kliknięcie tego przycisku umożliwia wyszukanie folderu, który ma być wyświetlany przy monitowaniu o podanie nazwy pliku i ścieżki podczas wybierania danych wejściowych.\nRozpocznij tutaj: Jest tutaj wyświetlana ścieżka wybrana jako folder domyślny do użytku przy wyświetlaniu monitu o podanie nazw plików wejściowych.\nMonituj o lokalizację zapisywania pliku: Zaznaczenie tej opcji powoduje, że program monituje o podanie nazwy pliku lub folderu.\nPrzeglądaj: Kliknięcie tego przycisku umożliwia wyszukanie folderu, który ma być wyświetlany przy monitowaniu o podanie nazwy pliku i ścieżki.\nUsuń: Kliknięcie tego przycisku umożliwia usunięcie wszystkich zaznaczonych plików z listy plików.\nOpcje pliku wyjściowego: Należy wybrać opcję. Dostępne są trzy opcje:\nZapisz pliki w określonym folderze wybranym przy użyciu przycisku Określ lokalizację.\nZapisz pliki w określonym folderze z podfolderami. Należy wybrać folder przy użyciu przycisku Określ lokalizację. Wszelkie podfoldery plików wejściowych zostaną odzwierciedlone w lokalizacji wyjściowej.\nZapisz pliki w folderze wejściowym. Są także uwzględniane podfoldery wejściowe, jeśli występują.\nNiezależnie od wybranej opcji nazwy plików wyjściowych będą zgodne z nazwami plików wejściowych. Będą się one różnić rozszerzeniem pliku.\nPliki/foldery: W przypadku zaznaczenia tej opcji pliki wyjściowe będą umieszczane w folderze wejściowym. Jeśli ta opcja nie jest zaznaczona, można określić folder wyjściowy. W tym celu należy kliknąć przycisk Określ lokalizację.\nPodfoldery: Pliki wyjściowe zostaną zapisane z podfolderami tylko wtedy, gdy pliki wejściowe także zostały przetworzone z podfolderami podczas ładowania.\nFolder wyjściowy: Jest tutaj wyświetlana lista wszystkich wybranych plików lub folderów oraz typów plików. Można wybierać pliki z różnych lokalizacji.\nOmnipage > Asystent przepływu czynności — Konwertuj na plik PDF


SHELF OF BOOKS: Zapowiedzi na kwiecień 2015\nPo raz pierwszy na moim blogu zagościł post z serii zapowiedzi wydawniczych! Każdego miesiąca do księgarni przybywa wiele nowych tytułów. A czego premiera będzie miała miejsce w kwietniu?\nCykl: After - tom 2\nCykl: Mroczne Umysły - tom 3\nCykl: Oddechy - tom 3\n"Po trudnych przeżyciach najpierw z dręczącą ją ciotką, a następnie z uzależnioną od alkoholu matką, Emma zupełnie odcięła się od tego, co było. Ale tylko pozornie. Ma nowe życie i nowych znajomych w Kalifornii, a mimo to każdego dnia ścigają ją te same wspomnienia. Broni się przed natrętnymi głosami z przeszłości, również za pomocą tego, czego tak się brzydzi – alkoholu. Tak rozpaczliwie próbuje zapomnieć i ochronić bliskich przed sobą samą...\nOto trzeci tom serii "Oddechy" – ostatnie spotkanie z Emmą i Evanem, ostatnia szansa na to, by wsiąść do kolejki górskiej i wstrzymać oddech aż do ostatniej strony..."\nCykl: Kroniki Podziemia - tom 1\n"Opowieść o zwykłym nastolatku, który pakuje się w niebezpieczeństwo, aby wypełnić swoje przeznaczenie – i odnaleźć zaginionego w niewyjaśnionych okolicznościach ojca – w ukrytym świecie pod Nowym Jorkiem.\nGregor nie chce brać udziału w podziemnym konflikcie. Chce tylko wrócić do domu. Gdy jednak się dowiaduje, że ma szansę odszukać zaginionego ojca, a dziwaczna przepowiednia wyznacza mu kluczową rolę w niepewnej przyszłości Podziemia, zdaje sobie sprawę, że to może być jedyny sposób rozwiązania największej tajemnicy w jego życiu. Nie wie jeszcze, że ta wyprawa na zawsze odmieni i jego, i Podziemie."\n"Penny ma tajemnicę. Pod pseudonimem Girl Online dzieli się na blogu swoimi najskrytszymi myślami o przyjaźni, chłopakach, szkolnych dramatach, swojej szalonej rodzinie i atakach paniki, przez które zaczyna tracić kontrolę nad swoim życiem.\nKiedy sytuacja robi się naprawdę poważna, rodzina zabiera ją do Nowego Jorku, gdzie spotyka Noah, przystojnego Amerykanina z gitarą. Penny zakochuje się - i opisuje to szczegółowo na swoim blogu. Ale Noah też ma tajemnicę, która może zdemaskować Penny - i zniszczyć jej najcenniejszą przyjaźń."\n"Wyczekiwane wakacje w Wielkim Kanione odwołane! Tata stracił pracę i cała rodzina jest w szoku. Pearl spędza wakacje na „zastępczym” dziennym obozie. Nawet nie byłoby tak źle, bo jest tam razem ze swoim najlepszym przyjacielem JB Trzecim. Cóż z tego, jeśli jedną z opiekunek jest jej starsza siostra Lexie, a o uwagę JB Trzeciego zabiega Jill."\nJak widać, same wspaniałe pozycje! Najbardziej nie mogę się doczekać premiery "Girl Online", na którą polowałam nawet w anglojęzycznej wersji, ale niestety cena zdecydowanie była za wysoka. Mam również chęć na najnowszą powieść Suzanne Collins. Poza tym jestem już po pierwszym tomie serii "Oddechy" i "Mroczne umysły", tak więc z pewnością zabiorę się za kolejne części.\nA na który tytuł Ty czekasz najbardziej? :)


Matrymonialne ogłoszenia kobiet Mieszkowice - szukam seksu\nZawiera on treści o charakterze erotycznym typu Matrymonialne ogłoszenia kobiet Mieszkowice - szukam seksu dlatego jest przeznaczona dla osób pełnoletnich! Wchodząc na serwis akceptujesz warunki regulaminu i oświadczasz, że ukończyłeś 18 rok życia.\nAnons ma 514524131 wyświetleń\nAnons ma 513280815 wyświetleń\nLubiąca ostry seks Michalina\nAnons ma 572441232 wyświetleń\nAnons ma 572490203 wyświetleń\nAnons ma 724342225 wyświetleń\nAnons ma 502810301 wyświetleń\nAnons ma 797580387 wyświetleń\nAnons ma 796558520 wyświetleń\nAnons ma 500148797 wyświetleń\nAnons ma 570726689 wyświetleń\nOpublikowano: 2021-10-27 16:12:23\nSkierowany do niej plecami zaznała się na ogonie poparta, iżby spojrzeć. Egzystował podniosły, tworzył przypuszczalnie sześć klas dwa miłuj sześć łap postępu, sute rozgałęzienia, zmniejszającą się kibić tudzież długofalowe ciapy. Jego meszki przedstawiały kolor francuskiej oświetlanej kawusi; jego postać niegdysiejsza opalona, choćby postrzegłaś chwila pieprzyków na gnyku. Ujmował na sobie koszulę w niewyrobioną kratkę, śniade spodnie zaś mało czarno-białych chuck Taylors. Niedawno chował ekstrawagancję na ciastka, rzekł Ash, ciągle przewracając się do niej plecami. Wtykał kielnię pod ciasteczka również wstawiał zapycha na talerzu. Dumam, iż zatem strach. W etapu obecnego miesiąca utyła pięć funtów. Przemożnie z wyżywienia łagodności. Obleciał talerz z blatu iw upadku przestawił się do niej. Opasły śmiech pojawił się na jego jadaczek, narażając siostrzane dołeczki w dyshonorach. Jego brunatne rzęsy przedpotopowy szczupłe tudzież zarządzane, odstając spośród jasnowłosymi, bursztynowymi oczami. Jego dolna warga dotychczasowa cięższa niżeliby nierzeczywista, wszakże to owszem znaczyłoby jego nienagannie równe zęby. Młodzieniec egzystował klawy także krytykując po ogniku w jego spojrzeniu, wiedział o tym. Zamierzałem filiżankę kawusie? Spytałem, przesuwając ciasteczka. Dopadłem opuszczony spośród talerza, wzniósł do ust również wgryzł się w niego. Jeszcze się uśmiechał, jeżeli sex telefon patrzyła, wzorem pielęgnuje także używa cymes. Potwierdzając sobie rzecz, iż się na niego gapiła, sex telefon zamrugała niedużo sztychy, po czym opuściła wzrok na talerz spośród ciastkami. Zaniosła jedyny tudzież przełamała go na pół. Przypuszczałam na sobie jego oczy, gdy targała jego skraje. Czysty? On zapytał. Machnęła pałką, uwydatniając zmysł. Twój paragraf? Uniósł brwi dodatkowo dołączył do grzejnika, gdzie uniósł bezwartościowe zawinięcie. Przeczenie. Rześko z chłodziarki w kantorze. On pozwalał się. Egzystuję fair, jeśli wibruje o wrzenie. Tak godził w zakładaniu spaghetti, mrożonej pizzy także kromek. Nieustannie pielęgnuję nad fizjologiczną jajecznicą. Istnieję energiczny, że twoje jaja są w programie. umówienie się do salonu , Slabo\nOpublikowano: 2021-02-17 12:44:30\nJeśli oczy reggie uprzedni erosami, sex telefon dotrwała ogorzała. Druga paniusia zagarnęła podbródek, ustaliła szczękę dodatkowo nacisnęła usteczka. sex telefon podtrzymała się o krzesło w jadalni dodatkowo uśmiechnęła. Absolutnie przezywała zmysłu Reggiesa. Po plebejsku przenosiła na ojczysty bieżący prąd. Jako opowiadało się na ustawicznie, rzeczywiście pozostało. Natomiast naówczas sex telefon usłyszałam małe drżenie rąsi Reggiesa. Niepozorne zakrzywienie jej nieujarzmionej stopy. Na zadowolenie sezon popiołu był lilak wytyku. Dosłyszała tupanie jego ciężarówki, skoro wjechał na podjazd. Raziła grabą krzesło, natomiast niezadługo wróciłam się o niewiele uczynków. Gdy rozpoczniesz decyzję, ułatwię Ashley spośród wykupami. sex telefon wyskoczyła spośród kuchni, stanowiąc szansę, iż reggie powołał trzecią jawną gwoli niej opcję. Takiego, jakiego intencjonalnie zadecydowała nie wokalizować. Daleka poprzez ród, wybiegłam na ganek zaś prysła po schodach. Ash pracowałeś po karcie podróżnego, porywając reklamówki spośród skupami spośród miejsca. Gdy wypatrzyłem, że się integruje, wycisnął parę tasz, które spośród błogością powitała. Stanowię nadzieję, iż w tych torebkach istnieje lekarstwa bardzo niżeli ciasto na ciasteczka tudzież kartoflanka? Dźwigając dwie torby wewnątrz dłoń, uśmiechnął się nieforemnie. Przypadkiem grobli trwań. sex telefon rejestrowała, niczym napływa do dworku. Odczekała tiulka chwilek, skrupulatnie łowiąc okrzyków poruszenia. Gdy nikt nie nastąpił, wyczuła, że jest na zadzie nienaruszalna, że prawdopodobnie odstąpić do kuchni. Podjął ją sam nieprzeliczony ruch najpierw. Zapór, na miejscu rozkosznym, leżała reggie spośród triumfalnym objawem facjaty. To było wówczas, na co sex telefon sekretnie szacowała. Zniechęcając śmiech, nałożyła do popiołu przy lodowni, gdzie zagadnęłaś wyładowywać handle. Obok poświadczeń reggie natomiast osobliwości popiołu stanowiła zadowolona. Skądże zaledwie stara wówczas forma, z którą rozumiała, że sobie podpowie, lecz niniejsze nie przetrwała stracona. Niebywale seksowna buzia , jak za karę


dziś 13, wszystkich 2786054, online 1\nw 0.00754404 s\nNasi reprezentanci na XV edycji "Euroelektry".\nWieloletnią już tradycją jest udział uczniów naszej szkoły w regionalnych zmaganiach Olimpiady Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej "Euroelektry" organizowanej przez Stowarzyszenie Elektryków Polskich przy wsparciu rozlicznych uczelni technicznych, m.in. Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego w Bydgoszczy i pracodawców branży elektrycznej i elektronicznej. Tegoroczny II etap konkursu miał miejsce 8 stycznia w Zespole Szkół nr 12 w Bydgoszczy, gdzie uczestniczący w trzech kategoriach konkursowych uczniowie rozwiązywali zadania dotyczące zarówno zagadnień omawianych podczas lekcji w szkole, jak również tych, które poziomem trudności znacznie przekraczają wymagania średniej szkoły technicznej. W sumie w grupie elektrycznej uczestniczyło 4 najlepszych uczniów z regionu kujawsko-pomorskiego, w tym nasz reprezentant Hubert Bakalarski z klasy IVA, w grupie elektronicznej startowało 13 uczniów (nasi reprezentanci to Mateusz Sarbinowski i Wojciech Giełdziński z klasy IVB), natomiast w grupie teleinformatycznej rozwiązywało zadania 7 uczniów (nasza szkoła nie była reprezentowana w tej kategorii). Opiekunem uczniów był dr Andrzej Aftański. Wyniki zmagań znane będą najprawdopodobniej pod koniec lutego. Warto przypomnieć, że w "Euroelektrze" uczniowie Elektryka odnosili znaczące sukcesy zdobywając tytuły laureatów i zajmując czołowe lokaty. Jak będzie w tym roku, czas pokaże.


Dumni Chłopcy FBI-owcy - blog conspiracious20\n06.04.2021 530 0\nPonad 2 miesiące temu, kiedy pisałem artykuł pod tytułem "Dumni Chłopcy Trumpowcy" i zapisywałem w nim luźną teorię, jakoby określana przez lewicowo-liberalną propagandę ugrupowaniem neofaszystowskim organizacja Proud Boys (pol. Dumni Chłopcy) była czymś w rodzaju równoległego do służb bezpieczeństwa organu policyjnego, nie spodziewałem się, że inny z jej przywódców i organizatorów okaże się także współpracownikiem amerykańskiej policji politycznej, znanej jako Federalne Biuro Śledcze.\nJak się jednak okazało kilka dni temu, inny, oprócz przywódcy Proud Boys Enrique Tarrio lider tego ugrupowania był kontaktem FBI i to, jak podaje portal Politico, od wielu lat.\nTo właśnie Joseph Biggs, aresztowany za zamieszki na Kapitolu 6 stycznia 2021 roku w których uczestniczył, okazał się tajnym współpracownikiem federalnych organów bezpieczeństwa.\nWedług relacji jego prawnika, ten weteran wojny w Iraku i Afganistanie, odznaczony dwukrotnie purpurowym sercem (taka nagroda pocieszenia dla amerykańskich żołdaków, którzy zostali ranni podczas agresji i okupacji innych krajów) Biggs miał współpracować z amerykańską bezpieką od 2018 roku. Od tamtej pory zdążył zorganizować wiele kontrmanifestacji, których celem było zwalczanie lewicowych aktywistów z tzw. antify.\nBiorąc pod uwagę, iż Proud Boysi mieli od organów bezpieki zielone światło na wiele wydarzeń podczas których łamano prawo, nie trudno wywnioskować, że byli oni, tak jak już wcześniej wspomniałem, organem policyjnym, który równolegle do legalnie działających służb, miał zajmować się kontrolowaniem a w razie czego rozbijaniem demonstracji organizowanych przez grupy, którym nie po drodze z wojskowo-bezpieczniackimi elitami Stanów Zjednoczonych. Jeżeli teza zawarta przeze mnie w poprzednim artykule, dotyczącym Dumnych Chłopców, jest prawdziwa, to nie byłoby to niczym nowym w historii Stanów Zjednoczonych.\nDzisiaj po 11 września 2001 roku organy bezpieczeństwa dysponują ogromnymi budżetami oraz rozbudowanym do granic możliwości aparatem policyjnym oraz siatkami dobrze opłacanych informatorów, kapusiów i wszelkiej maści innych współpracowników. Jednak nie zawsze tak było.\nFederalne Biuro Śledcze u swojego zarania, jeszcze jako Biuro Śledcze (Bureau of Investigation) dysponowało zaledwie kilkuset etatowymi pracownikami. Biorąc pod uwagę, iż Stany Zjednoczone w trakcie I wojny światowej były destabilizowane protestami a tysiące Amerykanów dezerterowało z wojska, zaszła potrzeba utworzenia równoległych do władz organizacji policyjnych, które we współpracy z BŚ i Departamentem Sprawiedliwości zajmowałyby się szpiegami, dezerterami, komunistami i niemieckimi sabotażystami.\nW 1917 roku powołano do życia Amerykańską Ligę Obrony - finansowaną przez biznesmenów i oligarchów "ultrapatriotyczną" organizację, która miała zajmować się tym, czym de facto zajmować się powinien kontrwywiad. Ponieważ jednak w tamtych czasach Stany Zjednoczone były krajem dużo bardziej demokratycznym niż obecnie a aparat państwowy ograniczony był niemal do minimum, rząd nie miał do dyspozycji własnych UBoli w ilościach wystarczających do zastanej sytuacji wewnętrznej ani siatek kontrwywiadowczych, które zajmowałyby się rozbijaniem antywojennych demonstracji czy też wyłapywaniem komunistów (czyli przeciwników rządów oligarchii) i dezerterów (czyli przeciwników bezmyślnego ginięcia na polach bitewnych Europy).\nW szczytowym momencie Amerykańska Liga Obrony liczyła 250 tysięcy członków (według historyka Tima Weinera nawet 300 tys.) i działała w 600 miastach. Oficjalnie była ona organizacją prywatną, jednak tak naprawdę dostała ona "świstek" na działalność od Prokuratora Generalnego Stanów Zjednoczonych Thomasa Gregory'ego i działała pod auspicjami Biura Śledczego podporządkowanego Departamentowi Sprawiedliwości. Ponieważ wówczas bezpieczniacy nie mieli pozwolenia na noszenie broni ani na aresztowanie podejrzanych, ALO była idealnym dopełnieniem działania organów bezpieczeństwa, których policyjne możliwości było mocno ograniczone.\nJeden z członków ALO opisał ją jako "dobrowolnego nieopłacanego pomocnika Departamentu Sprawiedliwości", który działał pod rozkazami nie tylko samego DS ale także Departamentu Stanu czy też wywiadu wojskowego. P. W. Kostin, autor książki "FBI. Amerykańska tajna policja" stwierdza, że wywiad marynarki wojennej był bardzo mocno zaangażowany w represjonowanie "organizacji wywrotowych", zwłaszcza na zachodnim wybrzeżu, w miastach takich jak Seattle.\nCzłonkowie ALO nosili odznaki z określeniem "Amerykańska Liga Obrony - Tajna Służba" co jasno obrazowało, że mamy do czynienia z organem zajmującym się działalnością tajną, w tym wypadku kontrwywiadowczą a raczej pseudokontrwywiadowczą, gdyż ich działania nie przyniosły żadnych większych pozytywnych rezultatów. Ich metody działania ograniczały się głównie do pełnienia funkcji milicji ludowej, która miała włamywać się do mieszkań "niepokornych" Amerykanów, bicia ich, zastraszania tudzież aresztowania ich i więzienia. Sam prezydent USA był mocno zaniepokojony działalnością ALO. Nie trudno z resztą się temu dziwić, biorąc pod uwagę, iż Amerykańska Liga Obrony, tak jak już wcześniej wspomniałem, współpracowała także z wywiadem wojskowym.


Z danych Związku Miast Polskich wynika, że od początku 2019 r. tylko ze szpitali należących do samorządów zniknęło prawie siedem tysięcy łóżek. Nie lepiej jest w ratownictwie medycznym. Trzy lata temu w Polsce były 562 specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego (z lekarzem). Dziś jest ich już tylko 375. Kliknij tutaj i przeczytaj więcej.\nWczesna menopauza to wyższe ryzyko zaburzeń kardiologicznych\nMenopauza przed 50. rokiem życia wiąże się z podwyższonym ryzykiem rozwoju chorób sercowo-naczyniowych – informuje „The Lancet Public Health”. Kliknij tutaj i przeczytaj więcej.\nKobiety gorzej leczone i częściej umierają na zawał\nW Wielkiej Brytanii więcej kobiet z zawałem serca można byłoby uratować, gdyby były leczone jak mężczyźni – alarmuje Brytyjska Fundacja Kardiologiczna. Kliknij tutaj i przeczytaj więcej.\nkardiologia menopauza zawał serca dławica piersiowa udar mózgu\nLeki przeciwzakrzepowe lepiej przyjmować wieczorem\nkardiologia leki przeciwzakrzepowe leki hipotensyjne inhibitory ACE lizynopryl\nStrona główna / Aktualności / Długie godziny pracy zwiększają ryzyko udaru\nZe świata nauki udar praca zmianowa\nPraca przez ponad dziesięć godzin na dobę co najmniej przez 50 dni w roku zwiększa ryzyko udaru mózgu – informuje czasopismo „Stroke”.\nMenopauza przed 50. rokiem życia wiąże się z podwyższonym ryzykiem rozwoju chorób sercowo-naczyniowych – informuje „The Lancet Public Health”.\nW Wielkiej Brytanii więcej kobiet z zawałem serca można byłoby uratować, gdyby były leczone jak mężczyźni – alarmuje Brytyjska Fundacja Kardiologiczna.


Modrzejewski: grożono mi\nDodano: 3 kwietnia 2004, 10:15 / Zmieniono: 3 kwietnia 2004, 10:15 0\nByły prezes Orlenu, Andrzej Modrzejewski twierdzi, że przed aresztowaniem namawiano go do zrezygnowania ze stanowiska, bo inaczej "stanie mu się krzywda".\nWedług Modrzejewskiego, do dymisji miał go namawiać m.in. "największy polski biznesmen z Poznania, który odgrywa dziś bardzo dużą rolę w Orlenie". Taki opis pasuje jedynie do Jana Kulczyka, najbogatszego Polaka, który kontroluje około 10 proc. płockiego koncernu paliwowego - pisze "Życie Warszawy".\nModrzejewski przyznał w rozmowie z "ŻW", że do dymisji nakłaniali go także "wysłannicy wysokich urzędników". Nie chciał jednak zdradzić szczegółów - dodaje gazeta.\nZdaniem Modrzejewskiego, cała ta sprawa to przestroga dla polityków, żeby trzymali się z dala od spółek związanych z Orlenem. Bo od czterech lat to jest spółka prywatna w 72 procentach. Być może zarządy będą miały wystarczająco dużo siły, by oprzeć się takim naciskom. Bo te były, są i będą - podkreśla rozmówca dziennika.


Zdrowo.pl » Polskie Stowarzyszenie Niezależnych Lekarzy i Naukowców - jedyna nadzieja dla Polaków - Zdrowo.pl\n10 czerwca br. odbyła się w Warszawie konferencja prasowa inaugurująca rozpoczęcie działalności Polskiego Stowarzyszenia Niezależnych Lekarzy i Naukowców. W odpowiedzi na wszechobecną dzisiaj cenzurę w mass mediach, zaniepokojeni lekarze, odważnie i wbrew politykom, po raz kolejny, zabrali oficjalnie głos. Ponad dwugodzinna wypowiedź ekspertów i doktorów nauk medycznych spotkała się z ogromnym aplausem i zainteresowaniem wśród Polaków. Wreszcie publicznie rozwiano obawy, a dziennikarze usłyszeli odpowiedzi na zakazane w Polsce pytania. Przywrócona została nadzieja w prawdziwych, oddanych lekarzy, którzy nie dali się sprzedać za pieniądze. Cenionych lekarzy i naukowców, dla których do końca liczy się dobro ich pacjentów.\nKonferencja prasowa PSNLiN ocenzurowana przez Facebook i YouTube\nCzy nie jest to zastanawiające, że nie ma w Polsce, ale i na świecie, przyzwolenia na publiczną debatę na temat panującej już ponad dobry rok globalnej pandemii? Czemu mass media milczą na temat prawdziwych, naukowych badań przytaczanych przez doktorów i profesorów nauk medycznych? Kto i w jakim celu powołał weryfikatorów informacji dotyczących Covid-19 na Facebooku czy YouTubie? Czemu prawda jest dziś poddana cenzurze, a opłacone kłamstwo bezkarnie szerzone na cały świat?\nDla większości z nas, odpowiedź jest już jasna i oczywista. Dla pozostałych – zbyt przerażająca, żeby w to uwierzyć. Polska i pozostałe kraje brną ślepo i posłusznie w zalecenia rządzących czy WHO, która zresztą co rusz zmienia swoje stanowisko. Powstaje zamęt, który budzi coraz większy lęk wśród obywateli na całym świecie. A jako lek na całe to zło proponowane jest jedyne słuszne wyjście – poddanie się eksperymentom inżynierii genetycznej zwanych potocznie „szczepieniami”. Przecież wszyscy dobrze o tym wiemy, że jest to droga donikąd. O tym i podobnych kwestiach związanych z trwającą pandemią debatowali lekarze i naukowcy podczas wspomnianej konferencji 10 czerwca br. w Warszawie (link do wydarzenia: https://psnlin.pl/index.html#konferencja-prasowa)\nPolskie Stowarzyszenie Niezależnych Lekarzy i Naukowców oraz inne instytucje na świecie walczące o dobro pacjentów\nCzemu nie leczy się chorych, a proponuje im niesprawdzone i całkiem nowe specyfiki? Ile ludzi musi jeszcze stracić swoje życie, aby producenci cudownych preparatów inżynierii genetycznej, osiągneli swój cel? Co z naszymi dziećmi, w które chcą wstrzykiwać nieprzebadaną dotąd truciznę, za którą nawet producenci nie chcą brać odpowiedzialności?\nTo nie jest tylko nasz polski problem. To dzisiaj problem całego świata, a właściwie – całej ludzkości. Polskie Stowarzyszenie Niezależnych Lekarzy i Naukowców to na ten moment jedna, jedyna taka instytucja w naszym kraju.\nJej głównym zadaniem i celem jest: „Wprowadzenie zasady wolności wykonywania zawodu lekarza w oparciu o aktualną wiedzę i doświadczenie, wolności od narzuconych procedur , z poszanowaniem praw człowieka wymienionych w „ Konwencji o ochronie praw człowieka i godności istoty ludzkiej w dziedzinie biologii i medycyny”. Umożliwienie leczenia zgodnie z sumieniem lekarskim i z zasadą „Primum non nocere”.”\nPodobną misję mają inne instytucje na świecie: w Stanach Zjednoczonych – America’s Frontline Doctors oraz Children’s Health Defense, w Wielkiej Brytanii – World Freedom Allience, we Francji – organizacja naukowa zrzeszająca 30 tys. lekarzy i 30 tys. pielęgniarek oraz pielęgniarzy, organizacje lekarzy we Włoszech, czy hiszpańskie Medicos por la Verdat.\nAktywne działania PSNLiN w obronie zdrowia i życia polskich dzieci\nPolskie Stowarzyszenie Niezależnych Lekarzy i Naukowców skupia w swoim gronie utytułowanych ekspertów – naukowców i lekarzy, którzy posługują się tylko i wyłącznie rzetelnymi, sprawdzonymi i udokumentowanymi badaniami dotyczącymi C-19.\nJednym z nich jest dr n. med. Dorota Sienkiewicz, Prezes PSNLiN, z której opinią powinien się zapoznać każdy rodzic dbający o życie i zdrowie swojego dziecka:\n” Nie jesteśmy przeciwnikami szczepień jednak informacje o planowanym szczepieniu 10 mln dzieci w Polsce preparatem inżynierii genetycznej p/Covid19 – tzw. szczepionką. głęboko nas niepokoją. Zdrowe dzieci mają otrzymać preparat genetyczny o nieznanym profilu bezpieczeństwa w momencie gdy ich system odpornościowy i układ neurologiczny są jeszcze niedojrzałe i potencjalnie bardziej podatne na działania niepożądane niż osób dorosłych.”\nOpierając swoje obawy o wyniki dostępnych statystyk i badań, dr n. med. Dorota Sienkiewicz przywołuje dane:\n” Wg danych brytyjskich – żadne zdrowe uprzednio dziecko poniżej 15 r.ż. nie zmarło w czasie pandemii z powodu Covid-19; hospitalizacje są wyjątkowo rzadkie. Dla zdrowych dzieci Covid-19 jest praktycznie niegroźny – dzieci nie chorują lub przechodzą infekcję łagodnie; przeżywalność dotyczy 99,997%.”\nW związku z powyższym Polskie Stowarzyszenie Niezależnych Lekarzy i Naukowców podjęło obecnie intesywne działania w postaci wysłaniu 50 tysięcy listów do Dyrektorów szkół i przedszkoli (https://psnlin.pl/dokumenty/PSNLiN_komunikat_do_Dyrektorow_szkol_i_przedszkoli.pdf) o niepopieranie procederu poddawania dzieci eksperymentom medycznym w fazie trwających ciągle badań.\nWspierajmy niezależnych lekarzy, którzy są całym sercem z nami Polakami, kibicując im oraz udostępniając informacje nt. ich odważnych działań dla nas i naszych rodzin.\nPolskie Stowarzyszenie Niezależnych Lekarzy i Naukowców:\nstrona internetowa: https://psnlin.pl/\nLink do usuniętego materiału:


Unia Europejska zakłóci dostawy szczepionki Pfizer do Australii - Bankier.pl\nDomowe finanseUnia Europejska zakłóci dostawy szczepionki Pfizer do Australii\nRząd zamierzał zaszczepić cztery miliony Australijczyków do końca marca, ale prezes Australijskiego Stowarzyszenia Medycznego Omar Khorshid obawia się, że rozwój sytuacji może podważyć ten cel. (PAP)\nmarynapilecka 2021-01-28 10:23\nOddamy jakieś 10-20 milionów z chęcią (pIS nakupował za dużo nie ma tylu chętnych!)...niech wyślą nam złoto i krokodyla dandy!\nspecjalnie_zarejstrowany1 2021-01-28 09:27\na na eurowizji tacy mili dla nich bylismy\nWprowadzenie regionalnych restrykcji koronawirusowych to dzisiejsza nowość, ale to nie jedyna ważna wiadomość z dzisiejszej konferencji prasowej ministra zdrowia. I niejedyna w naszym podsumowaniu dnia. Piszemy także o wzroście ofertowych cen mieszkań, gwałtownym skoku zachorowań w grudniu oraz żniwach branży maklerskiej. Zaczynamy podsumowanie środy.


Posiłki - PatiGotuje\nSzaszłyki z halloumi i kurczakiem\nby Pati // 6 lipca 2021\nJak tam Wasz sezon grillowy? My korzystamy z każdego ładnego weekendu, żeby pogrillować 🙂 Ostatnio wrzuciliśmy na ruszt szaszłyki z halloumi i kurczakiem. Były przepyszne i zniknęły błyskawicznie! Ser halloumi idealnie nadaje się na grilla – nie topi się, natomiast... Czytaj więcej →\nby Pati // 23 maja 2021\nSezon na moje ukochane szparagi w pełni! Mogę je jeść w każdej postaci. Ostatnio przygotowała z nim wytrawną tartę 😉 Tarta serowa ze szparagami smakuje wybornie zarówno na ciepła jak i na zimno. Połączenie kruchego ciasta z masą jajeczną szparagami... Czytaj więcej →\nby Pati // 27 kwietnia 2021\nChcecie przygotować oryginalną przekąskę dla swoich znajomych, czy rodziny? Wsród przekąsek na blogu od jakiegoś czasu ogromną popularnością cieszy się przepisy na mini hamburgery. Jednak nie każdy z nas ma czas na przygotowanie od podstaw bułeczek. Znalazłam rozwiązanie dla zabieganych... Czytaj więcej →\nPolędwiczka w sosie borowikowym\nby Pati // 26 listopada 2020\nNa większości blogów królują już świąteczne dania, ale ja postanowiłam postawić po raz ostatni w tym roku na jesienne smaki 🙂 Prawdę powiedziawszy polędwiczka w sosie borowikowym może być również pomysłem na przepyszne świąteczne dania XD A ja już od... Czytaj więcej →\nby Pati // 15 września 2020\nKocham lato międzyinnymi za POMIDORY! Im bardziej kolorowe tym lepiej. W tym roku u mamy w ogródku był nawet fioletowy okaz XD Te kolory zainspirowały mnie do przygotowania tarty. Tarta z pomidorami i fetą jest świetnym dodatkiem do obiadu, a... Czytaj więcej →\nby Pati // 3 sierpnia 2020\nJak tam Kochani minął weekend? U nas była piękna pogoda, która aż prosiła o krótką wycieczką. W takie dni szkoda czasu na długie gotowanie 😉 Dlatego mam dla Was szybki przepis na makaron z pomidorkami. Szybki, prosty i lekki obiad... Czytaj więcej →\nMaślane tagliatelle ze szparagami\nby Pati // 15 maja 2020\nJak ja kocham szparagi! 😀 Tylko dlaczego sezon na nie jest taki krótki ;( No nic trzeba korzystać maksymalnie dopóki jeszcze są. Dlatego dzisiaj w menu maślane tagliatelle ze szparagami, czyli prostota w najsmaczniejszym wydaniu. Dodatkowo całe danie jest po... Czytaj więcej →\nGrzanki z oscypkiem i boczkiem\nby Pati // 30 kwietnia 2020\nPrzygotowani na majówkę? Pyszności na grilla zakupione? Jeśli nie to dorzućcie do koszyka jeszcze kilka produktów i przygotujcie grzanki z oscypkiem i boczkiem. Będą idealną przystawką przed grillem, zwłaszcza w towarzystwie żurawiny. Nie wiem jak Wam, ale mi zawsze strasznieeee... Czytaj więcej →\nPaszteciki z białą kiełbasą w cieście francuskim\nby Pati // 7 kwietnia 2020\nŻurek to punkt obowiązkowy naszego Wielkanocnego obiadu. Zapewne u wielu z Was jest podobnie. Żeby nie było nudno i standardowo, mam dla Was przepis na paszteciki z białą kiełbasą w cieście francuskim. Są pyszne i bardzo ładnie wyglądają. Dzięki nim... Czytaj więcej →


Katalog zasobów Szkoły ponadgimnazjalne Informatyka Punkt podstawy programowej II.2.3\nPHP + MySQL: Obsługa bazy danych z poziomu phpMyAdmin\nAnimacja pokazuje, jak utworzyć relacje w MS Access.\nAnimacja przedstawia proces tworzenia kwerendy dołączającej.\nTworzenie kwerendy do przeglądania danych z kilku tabel\nTworzenie kwerendy do przeglądania danych z kilku tabel.\nPHP + MySQL: Komendy SQL do pracy z danymi\nPrezentacja dotyczy zagadnień potrzebnych przy tworzeniu aplikacji internetowych. Omawia temat tworz...\nPHP + MySQL: Archiwizacja bazy danych


fabryka maszyn gastronomicznych gort - Horecanet.pl - biznes i newsy branży HoReCa\nTag: fabryka maszyn gastronomicznych gort\nDla wielu przedsiębiorstw branży HoReCa rok 2020 był ciężką próbą. Dzięki prowadzonej od wielu lat polityce zrównoważonego rozwoju i uważnym analizom rynku firma GORT wyszła z tej próby nie tylko jako zwycięzca. …\nProfesjonalne bufety GORT są doskonałą formą prezentacji dań. Spotykane najczęściej w wysokiej klasy hotelach. Cieszą się rosnącą popularnością także wśród restauratorów i w kantynach. Każdy bufet projektowany przez GORT jest …\nOkapy GORT na kole podbiegunowym\n7 września 2020 4 września 2020 - by Milena Kaszuba-Janus - Leave a Comment\nPonad 20 okapów indukcyjno-kompensacyjnych i kondensacyjnych znajduje się w kuchni szkoleniowej w szkole średniej w Mo i Rana w Norwegii. Młodzi adepci kulinarni, mogą cieszyć się komfortowymi warunkami w dobrze …\nGORT Partnerem portalu Horecanet.pl\n1 września 2020 31 sierpnia 2020 - by Milena Kaszuba-Janus - Leave a Comment\nPolski producent kompleksowych rozwiązań i urządzeń przeznaczonych dla profesjonalnej gastronomii dołącza do grona elitarnych Partnerów portalu Horecanet.pl i korzysta z oferty przeznaczonej dla firm zainteresowanych skuteczną, intensywną, wielopłaszczyznową komunikacją B2B o …\n27 sierpnia 2020 16 marca 2021 - by Milena Kaszuba-Janus - Leave a Comment\nProducent Urządzeń Gastronomicznych od prawie 20 lat z powodzeniem zdobywa światowy rynek, produkując najwyższej jakości sprzęt i innowacyjne rozwiązania dla profesjonalnej gastronomii. Dzięki naszemu doświadczeniu świetnie znamy potrzeby zarówno naszych …


W niektórych sektorach gospodarki, zwłaszcza w gastronomii czy hotelarstwie, zaczął się sezon pracownika. To znaczy, że ciągle potrzebni są ludzie, którzy chcą zarobić.\nRestauratorzy nie ukrywają, że trudno jest o pracownika, który chciałby wrócić do kelnerowania czy pomocy. W czasie lockdownu, w którym najdłużej pozamykane były właśnie jadłodajnie, część pracowników znalazła pracę w firmach produkcyjnych. Teraz, ze względu na niepewność dotyczącą ewentualnych, przyszłych "fal epidemii", nie chcą wracać do pracy w restauracjach.\n"Polowanie" na pracowników trwa. Poprawę w lokalnej gospodarce potwierdzają też najnowsze dane Powiatowego Urzędu Pracy w Wadowicach. Z miesiąca na miesiąc ( kwiecień/maj) liczba bezrobotnych zmniejszyła się o 200 osób.\nTakże stopa bezrobocia zmalała i na koniec kwietnia wyniosła 6,4 procent. Rok temu w tym samym czasie wartość ta wynosiła 6,6 procent i zaczęła bardzo szybko rosnąć w górę. Co ciekawe, przed pandemią, na koniec kwietnia w powiecie wadowickim stopa bezrobocia wyniosła zaledwie 5,1 procent.\nRuch na rynku pracy widać też w mediach społecznościowych. To tutaj najczęściej można znaleźć oferty pracy dorywczej. Jedną z ostatnich jest ta z okolic Kalwarii Zebrzydowskiej [na zdjęciu głównym].\n« Kalwaria i Tomice uznane za popegeerowskie gminy. Będą dodatkowe pieniądze od rządu\tBasen "pod chmurką" jeszcze zamknięty, ale cennik już jest. Podwyżki, podwyżki, podwyżki »


Nauka czytania w Europie: kontekst, polityka i praktyka - PDF\nNauka czytania w Europie: kontekst, polityka i praktyka\nDownload "Nauka czytania w Europie: kontekst, polityka i praktyka"\n1 BG Nauka czytania w Europie: kontekst, polityka i praktyka Komisja Europejska\n2 Nauka czytania w Europie: kontekst, polityka i praktyka\n3 Niniejsze opracowanie zostało po raz pierwszy opublikowane w języku angielskim w 2011 roku (tytuł oryginału Teaching Reading in Europe: Contexts, Policies and Practices) przez EACEA, P9 Eurydice Avenue du Bourget 1 (BOU2) B-1140 Brussels Agencja Wykonawcza ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego (EACEA) ISBN dla angielskiej wersji językowej DOI dla angielskiej wersji językowej /60196 ISBN dla polskiej wersji językowej DOI dla polskiej wersji językowej /74159 Przetłumaczono i opublikowano za zgodą EACEA. Pełną odpowiedzialność za polską wersję ponosi: Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Z języka angielskiego przetłumaczył Jakub Czernik Atominium Biuro Tłumaczeń Specjalistycznych Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Warszawa ul. Mokotowska 43 Warszawa 2011 ISBN Z wyjątkiem celów komercyjnych, przedruk fragmentów dokumentu dozwolony pod warunkiem podania źródła. Tłumaczenie publikacji sfinansowano ze środków Komisji Europejskiej. Druk publikacji sfinansowano ze środków Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.\n4 PRZEDMOWA W ostatniej dekadzie bardzo często mówi się o znaczeniu umiejętności czytania, która zajmuje ważne miejsce w europejskiej współpracy na polu edukacji. Poprawa tej umiejętności była jednym z europejskich celów uzgodnionych w roku 2002 w programie roboczym Edukacja i szkolenie 2010 ( 1 ). W maju 2003 roku rada ministrów przyjęła jako cel zmniejszenie liczby 15-latków osiągających słabe wyniki w umiejętności czytania o przynajmniej 20% do 2010 roku ( 2 ). Cel ten nie został osiągnięty: w ostatniej dekadzie poziom biegłości w czytaniu nie poprawił się w sposób istotny. Najnowsze wyniki badań umiejętności czytania przeprowadzone w ramach Programu Międzynarodowej Oceny Umiejętności Uczniów (PISA) pokazują, że w państwach europejskich średnio przynajmniej jeden na pięciu 15-latków osiąga bardzo słabe wyniki w czytaniu. Europejskim społeczeństwom grozi to prawdziwą katastrofą: dzieci, które kończą szkołę bez umiejętności poprawnego zrozumienia nawet najbardziej podstawowych tekstów, są nie tylko w znacznym stopniu zagrożone wykluczeniem z rynku pracy, ale również wykluczone z możliwości dalszego kształcenia. Umiejętność komunikowania się w języku ojczystym to jedna z ośmiu kluczowych kompetencji wyróżnionych przez Radę i Parlament Europejski, potrzebnych do funkcjonowania w społeczeństwie opartym na wiedzy ( 3 ). Rada Europy wezwała państwa członkowskie do znacznego ograniczenia liczby młodych ludzi o niedostatecznej umiejętności czytania (Rada Unii Europejskiej, 2008), a w listopadzie 2008 roku państwa członkowskie poproszono o zwiększenie współpracy na rzecz poprawy poziomu umiejętności czytania ( 4 ). W kolejnym dziesięcioleciu, w maju 2009 roku Rada uzgodniła treść strategicznych ram współpracy europejskiej w dziedzinie kształcenia i szkolenia, które obejmują okres do 2020 roku. Zawierają one nowe cele w odniesieniu do umiejętności czytania, matematyki i przedmiotów ścisłych, zgodnie z którymi do roku 2020 liczba uczniów ze słabymi wynikami w tych dziedzinach ma zostać ograniczona do poziomu niższego niż 15% ( 5 ). Będzie to wielkie wyzwanie dla systemów edukacji naszych państw. ( 1 ) Informacje Rady na temat szczegółowego programu prac nad podsumowaniem celów systemów edukacji i szkoleń w Europie, OJ C 142, ( 2 ) Wyniki prac Rady z 5 i 6 maja 2003 r. Konkluzje Rady na temat poziomów odniesienia średnich wyników europejskich w zakresie edukacji i szkoleń, EDUC 83, 8981/03, ( 3 ) Zalecenia 2006/962/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 18 grudnia na temat kluczowych kompetencji uczenia się przez całe życie, OJ L 394, ( 4 ) Konkluzje Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich, spotkanie z Radą 21 listopada 2008 r. na temat przygotowywania młodych ludzi do wyzwań XXI wieku: program europejskiej współpracy w sprawie szkół, OJ C 319, ( 5 ) Konkluzje Rady z 12 maja 2009 r. na temat strategicznych ram europejskiej współpracy w zakresie kształcenia i szkolenia ( ET 2020 ). OJ C 119,\n5 Nauka czytania w Europie: kontekst, polityka i praktyka Komisja ze swojej strony będzie wspierać państwa członkowskie w działaniach zmierzających do osiągnięcia założonych celów. W ramach strategii zmierzającej do poprawy wyników umiejętności czytania Komisja Europejska powołała ostatnio ekspertów Grupę Wysokiego Szczebla złożoną z 11 niezależnych, która ma dokonać analizy dostępnych informacji na ten temat oraz sprawdzić, jakie strategie są najbardziej skuteczne. Grupa przedstawi Komisji swoje propozycje w połowie 2012 roku. W kontekście celów europejskich związanych z umiejętnością czytania oraz chcąc dostarczyć informacje Grupie Wysokiego Szczebla, Komisja Europejska poprosiła sieć Eurydice o przeprowadzenie analizy porównawczej najważniejszych czynników wpływających na nabywanie umiejętności czytania. Na podstawie rozległej bazy wyników badań i danych ilościowych w poniższym raporcie zawarto rozważania na temat strategii i praktyk, dzięki którym uczniowie mieliby się stać biegłymi i zaangażowanymi czytelnikami. Jestem przekonana, że niniejszy raport będzie stanowić rzetelną bazę porównawczą dla decydentów i nauczycieli, jak również szerszego grona czytelników, umożliwiającą podjęcie kroków mających poprawić umiejętność czytania i motywacje do czytania w Europie. Androulla Vassiliou Komisarz ds. Edukacji, Kultury, Wielojęzyczności i Młodzieży 4\n6 SPIS TREŚCI Przedmowa 3 Wprowadzenie 7 Główne wnioski 13 Osiągnięcia w czytaniu: dane z badań międzynarodowych 17 Najważniejsze badania umiejętności czytania 17 Wyniki z czytania według badania PISA 19 Wyniki z czytania według badania PIRLS 23 Główne czynniki związane z wynikami z czytania 26 Rozdział 1: Metody dydaktyczne w nauczaniu czytania Przegląd literatury akademickiej dotyczącej nauki czytania i przezwyciężania trudności z czytaniem Programy i oficjalne wskazania dotyczące nauki czytania Wspieranie uczniów mających trudności z czytaniem informacje z badań międzynarodowych Krajowe strategie i programy zapobiegania trudnościom z czytaniem 73 Wnioski 80 Rozdział 2: Wiedza i umiejętności potrzebne do nauczania czytania Przegląd literatury akademickiej dotyczącej kształcenia i doskonalenia nauczycieli czytania Kształcenie nauczycieli czytania wyniki badań międzynarodowych Krajowe strategie kształcenia nauczycieli 97 Wnioski 111 Rozdział 3: Promowanie czytelnictwa poza szkołami Przegląd literatury naukowej na temat czynników pozaszkolnych wywierających wpływ na osiągnięcia w czytaniu Domowe środowisko czytelnicze, wzorce i osiągnięcia w dziedzinie czytania wyniki międzynarodowych badań osiągnięć uczniów Krajowe strategie promocji czytelnictwa Najważniejsze programy promocji czytelnictwa w społeczeństwie 125 Wnioski 129 Podsumowanie 131 5\n7 Nauka czytania w Europie: kontekst, polityka i praktyka Biobliografia 137 Glosariusz 149 Spis rysunków 151 Dodatki 153 Załącznik Część 1.3 / Tabela 1: Odsetek uczniów klas czwartych, których nauczyciele informowali o tym, że czekają, zadają dodatkowe prace domowe i udzielają pomocy w klasie w odniesieniu do uczniów zaczynających mieć problemy z czytaniem, Załącznik Część 2.2 / Tabela 1: Znaczące korelacje między wskaźnikiem umiejętności czytania i innymi zmiennymi w 27 państwach UE uczestniczących w badaniu, Załącznik Część 2.2 / Tabela 2: Znaczące korelacje między wskaźnikiem umiejętności czytania i innymi zmiennymi, według systemów edukacji, Załącznik Część 2.2 / Tabela 3: Obserwowany wpływ uczestnictwa w doskonaleniu zawodowym, według rodzaju, przez nauczycieli uczących czytania, pisania i literatury na poziomie ISCED 2, z podziałem na systemy edukacji, Załącznik Część 1.4 Inicjatywy podejmowane na rzecz przezwyciężania trudności z czytaniem: przykłady dobrych praktyk dostarczone przez ekspertów krajowych, 2009/ Załącznik Część 3.4 / Główne programy promocji czytelnictwa w społeczeństwie, zgodnie z informacjami ekspertów krajowych, 2009/ Załącznik Część 1.2 / Lista dokumentów użytych w porównawczej analizie programów i oficjalnych wskazań dotyczących nauki czytania 190 Podziękowania 203 6\n8 WPROWADZENIE Słowo pisane jest obecne wszędzie. Czytanie jest umiejętnością podstawową, niezbędną w niemal każdej sferze życia. Szeroki zakres umiejętności związanych z czytaniem w tym z czytaniem cyfrowym jest konieczny do osiągnięcia osobistej i społecznej realizacji, odgrywania świadomej i aktywnej roli w społeczeństwie oraz korzystania z pełni praw obywatelskich. Umiejętności te są konieczne do wejścia na rynek pracy i pokonywania kolejnych szczebli kariery. We współczesnym społeczeństwie osoby, które nie opanują w dostateczny sposób umiejętności czytania, mają ograniczone możliwości życiowe. Dobre opanowanie umiejętności czytania to podstawowy warunek, aby sprostać społecznym i ekonomicznym wyzwaniom, jakie stawia XXI wiek. Ma to istotne znaczenie dla młodych ludzi, którzy chcą osiągnąć osobiste cele w dorosłym życiu. Opanowanie umiejętności czytania w dzieciństwie i młodości jest więc sprawą kluczową. Stanowi ono ponadto podstawę osiągnięć dziecka w całym życiu szkolnym bez tego odniesienie sukcesów w nauce nie jest możliwe. Płynne czytanie to nie tylko jeden z głównych celów edukacji szkolnej, ale także jedna z podstawowych metod nauczania. Dlatego umiejętność czytania uznaje się za fundamentalne narzędzie umożliwiające korzystanie z prawa do edukacji, zapewnianego na podstawie Deklaracji praw człowieka (artykuł 26). Uwzględniając wyniki uzyskane w ostatniej dekadzie przez państwa europejskie w międzynarodowych badaniach oceniających umiejętność czytania uczniów, Rada wyznaczyła jako cel ograniczenie liczby osób mających problemy z czytaniem do poziomu niższego niż 15% do roku 2020 ( 1 ). Niniejszy raport Eurydice został sporządzony w kontekście tego celu. Przedstawia on podstawowe czynniki wpływające na nabywanie umiejętności czytania oraz przegląd krajowych strategii związanych z tymi czynnikami. W raporcie podkreślono też skuteczne praktyki i działania ogólnokrajowe podejmowane w dążeniu do poprawy osiągnięć w zakresie czytania. Zakres W niniejszym raporcie umiejętność czytania jest określana jako pełna zdolność do rozumienia, używania i przeprowadzenia refleksji nad formami języka pisanego, umożliwiająca osiągnięcie spełnienia osobistego i społecznego. Wykracza ona poza kognitywne komponenty czytania (tzn. odkodowywania słów i rozumienia tekstu), kierując się na inne aspekty związane z motywacją i zaangażowaniem w obcowanie z materiałami pisanymi. Jest to zgodne z definicją przytaczaną przez Pierre (1992), która opisuje umiejętność czytania jako związek kształtowany ze słowem pisanym. Termin umiejętność czytania obejmuje rozróżnienie między pojęciem umiejętności przeczytania tekstu a byciem czytelnikiem. W kontekście szkolnym uczniowie powinni doskonale opanować umiejętność czytania, nauczyć się czytać i biegle czytać, by się uczyć. Z perspektywy dydaktycznej umożliwienie uczniom nabycia biegłości w czytaniu obejmuje wiele procesów i działań odbywających się na różnych poziomach rozwoju; uczniów zarówno uczy się czytania, jak i podnosi ich umiejętności w tym zakresie. Raport obejmuje różne fazy nauki czytania, od fazy początkowej do momentu, w którym uczniowie używają tej zdolności do uczenia się innych umiejętności. W szkolnych programach nauczania zaczyna się ona od nauki czytania na poziomie przedszkolnym (ISCED 0) i trwa do zakończenia ( 1 ) Konkluzje Rady z 12 maja 2009 r. na temat strategicznych ram europejskiej współpracy w zakresie kształcenia i szkolenia (ET 2020), OJ C 119,\n9 Nauka czytania w Europie: kontekst, polityka i praktyka szkoły średniej I stopnia (ISCED 2), kiedy to w znacznej większości państw uczniowie mają lat. Zakłada się, że w tym momencie umiejętność czytania została już dobrze opanowana. Raport opiera się przede wszystkim na wynikach badań naukowych, dynamicznie rozwijających się w ostatniej dekadzie, nad kluczowymi elementami przyczyniającymi się do skuteczności nauczania czytania. Wiele czynników wpływa na opanowanie przez dziecko umiejętności biegłego czytania. W niniejszym badaniu najważniejsze czynniki pogrupowano w trzy powiązane ze sobą kluczowe zagadnienia: podejście do nauki czytania (w tym działania przezwyciężające trudności w czytaniu); wiedza nauczycieli i ich umiejętność uczenia czytania; promowanie czytelnictwa poza szkołą. Coraz większego znaczenia we współczesnym świecie nabiera czytanie materiałów elektronicznych i jest to wątek przewijający się przez wszystkie trzy zagadnienia. Internet i inne formy technologii informacyjnych (wiadomości, blogi, podcasty, e itp.) w istocie poszerzyły charakter umiejętności czytania. Czytanie przez uczniów tekstów elektronicznych obejmuje szerszy zakres umiejętności w porównaniu z czytaniem tekstów drukowanych (Coiro i Dobler, 2007). Niektórzy twierdzą, że umiejętność krytycznego czytania staje się jeszcze bardziej istotna, gdy dzieci stykają się z tekstami w internecie (Leu, 2002). Podstawowym elementem w nauce czytania jest ocena umiejętności czytania, ponieważ umożliwia ona nauczycielom określenie obszarów, na których należy się skupić w dalszej edukacji, by pomóc dzieciom stać się dobrymi czytelnikami. Kwestię tę badamy w ramach dwóch pierwszych zagadnień kluczowych podejście do nauki oraz wiedza i umiejętności nauczycieli. W przypadku wielu dzieci w Europie język nauczania nie jest ich językiem ojczystym. Jednakże biegłe opanowanie języka nauczania jest podstawowym warunkiem odniesienia sukcesu w szkole (Komisja Europejska, 2008b). Wiele badań wykazuje, że uczniowie-imigranci nie radzą sobie z czytaniem równie dobrze jak dzieci pochodzące z danego państwa. Dlatego sposób nauczania czytania dzieci, których język ojczysty nie jest językiem nauczania, jest kwestią kluczową. Ponieważ okoliczności związane z tą kwestią są bardzo zróżnicowane w Europie, a nawet w obrębie poszczególnych państw ( 2 ), temat ten nie należy do najważniejszych w niniejszym raporcie. Wszelkie kwestie związane z nauką czytania w drugim lub trzecim języku zostaną poruszone przy omawianiu państw, w których jest to szczególnie istotne. W przeglądzie najważniejszych czynników wpływających na zdobywanie umiejętności czytania tylko pobieżnie omawiamy cechy strukturalne systemów kształcenia, takie jak zjawisko drugoroczności i strategię obserwowania osiągnięć (Komisja Europejska, 2008d) lub udział w edukacji we wczesnym dzieciństwie ( 3 ). Wpływ czynników strukturalnych jest krótko omówiony przy okazji głównych wyników międzynarodowych badań nad osiągnięciami uczniów. Raport nie zawiera określonych aspektów nauki czytania pomagających uczniom mającym problemy z nauką, którzy wymagają specjalnych działań edukacyjnych. Niniejszy raport odnosi się do roku szkolnego 2009/10 i obejmuje wszystkie państwa sieci Eurydice. ( 2 ) Zob. na przykład nierówny rozkład w szkołach uczniów 15-letnich, którzy w domu posługują się językiem innym niż język nauczania (EACEA/Eurydice, 2008). ( 3 ) Więcej informacji na ten temat zob. EACEA/Eurydice (2009b) oraz EACEA/Eurydice (2011). 8\n10 Wprowadzenie Uwzględnia on wyłącznie szkoły publiczne, z wyjątkiem Belgii, Irlandii i Holandii, gdzie wzięto pod uwagę także dotowane szkoły prywatne. W państwach tych do tego rodzaju placówek uczęszcza większość uczniów, a ich rodzice nie muszą uiszczać czesnego. W Irlandii zaś znakomita większość szkół jest prawnie określana jako prywatne, ale w rzeczywistości są całkowicie finansowane przez państwo. W Holandii konstytucja gwarantuje szkolnictwu prywatnemu i publicznemu równe traktowanie oraz równy dostęp do środków finansowych. Struktura W raporcie każde kluczowe zagadnienie analizujemy w świetle wyników badań akademickich, wtórnej analizy wyników badań międzynarodowych oraz krajowych strategii i programów. Zaczynamy od wyszczególnienia głównych ustaleń z międzynarodowych badań wyników uczniów w czytaniu. Oprócz omówienia trendów istniejących w państwach europejskich krótko opisujemy też teoretyczne ramy badań międzynarodowych, ich główne cele i populację docelową. Analizujemy również niektóre ograniczenia w wykorzystywaniu i interpretowaniu wyników badań międzynarodowych. Rozdział 1 zawiera dogłębną analizę procesów i praktyk związanych z nauką czytania. Część 1.1 zawiera przegląd badań nad skutecznymi metodami dydaktycznymi związanymi z głównymi fazami i różnymi komponentami nauki czytania. Opisujemy w nim wyniki badań nad wybranymi koncepcjami dydaktycznymi lub programami, które poprawiają biegłość czytania. Podkreślamy znaczenie oceny kształtującej (formatywnej) i diagnostycznej w rozwoju umiejętności czytania u uczniów. Wreszcie szczególną uwagę poświęcamy metodom dydaktycznym i interwencjom, które są odpowiedzią na potrzeby uczniów mających problemy z czytaniem. W Części 1.2 rozpatrujemy, czy krajowe lub centralne programy nauczania i wskazówki odzwierciedlają najnowsze wyniki międzynarodowych badań związane z głównymi fazami rozwoju umiejętności czytania oraz czy uwzględniają najskuteczniejsze metody dydaktyczne. Podkreślamy główne podobieństwa i różnice między poszczególnymi państwami w zakresie strategii nauczania czytania. Część ta zawiera również informacje pomocnicze i kontekstualne na temat krajowych programów nauczania w Europie, opisujemy w niej ponadto najnowsze reformy programów nauki czytania. W Części 1.3 skupiamy się na uczniach mających trudności z czytaniem oraz na popularnych metodach stosowanych jako pomoc dla nich. Analiza ta opiera się w znacznym stopniu na wynikach Międzynarodowego Badania Postępów Biegłości w Czytaniu (Progress in International Reading Literacy Study PIRLS) z 2006 roku. Przedstawiamy w niej odsetek dzieci mających trudności z czytaniem wśród uczniów czwartych klas szkół podstawowych w państwach europejskich, opisujemy też cechy charakterystyczne tych uczniów. Następnie przechodzimy do omówienia środków pomocy dla słabo czytających, na podstawie informacji od nauczycieli. Omawiamy też kwestię dostępności kadr pomocniczych. Na tej podstawie prezentujemy kilka najważniejszych metod zapobiegania trudnościom w czytaniu w europejskich systemach edukacji. Część 1.4 rozpoczyna się od analizy krajowych strategii i praktyk związanych z kadrami wspierającymi, które pomagają nauczycielom w pracy z uczniami mającymi problemy z czytaniem. Wymieniamy państwa, gdzie nauczyciele mają dostęp do personelu wyspecjalizowanego w pogłębianiu biegłości w czytaniu u uczniów mających trudności. Na końcu sprawdzamy konkretne 9\n11 Nauka czytania w Europie: kontekst, polityka i praktyka i skuteczne inicjatywy realizowane w ramach systemów edukacji, które mają pomagać uczniom z problemami z czytaniem, takie jak działania zapobiegawcze lub wykorzystywanie materiałów do czytania dostosowanych do ich potrzeb. W Rozdziale 2 omawiamy wiedzę i umiejętności potrzebne do nauczania czytania oraz stopień przygotowania nauczycieli do tego zadania. Część 2.1 zawiera przegląd bibliografii, w którym wyszczególniamy najważniejsze czynniki kształtowania nauczycieli skutecznie uczących czytania, a taże główne cechy efektywnego ustawicznego rozwoju zawodowego. Przyglądamy się odkrytym w kilku badaniach związkom między kwalifikacjami nauczycieli a osiągnięciami uczniów, a także różnym umiejętnościom, jakie musi posiadać nauczyciel, by skutecznie prowadzić naukę czytania. W Części 2.2 omawiamy kształcenie i doskonalenie zawodowe nauczycieli uczących czytania, na podstawie danych z badań PIRLS 2006 oraz przeprowadzonego przez OECD Międzynarodowego Badania Dydaktyki (Teaching and Learning International Survey TALIS) z 2008 roku. Zaczynamy od krótkiego opisu ogólnego poziomu kształcenia nauczycieli, którzy uczą czytania uczniów czwartych klas szkół podstawowych. Następnie sprawdzamy związki między skutecznymi metodami dydaktycznymi w nauczaniu czytania, udziałem w rozwoju zawodowym oraz treścią kursów kształcenia nauczycieli. Opisujemy też ustawiczny rozwój zawodowy nauczycieli uczących czytania pod kątem: poziomu udziału, średniego czasu trwania, rodzajów zajęć i ich wpływu. W Części 2.3 opisujemy bieżące strategie europejskie związane z pogłębianiem umiejętności nauczycieli uczących czytania w szkołach podstawowych i średnich I stopnia. Omawiamy w nim treści programów kształcenia nauczycieli, oceniania własnej umiejętności czytania przez przyszłych nauczycieli oraz dodatkowe szczególne kwalifikacje związane z nauczaniem czytania. Na końcu przedstawiamy szeroką gamę programów doskonalenia zawodowego związanych z nauczaniem czytania w Europie. Rozdział 3 poszerza perspektywę niniejszego raportu, gdyż wychodzimy poza środowisko edukacyjne w celu sprawdzenia promowania czytelnictwa w społeczeństwie. Część 3.1 zawiera przegląd literatury na temat pozaszkolnych czynników mających wpływ na umiejętność czytania. Przyglądamy się zwłaszcza dwóm najważniejszym czynnikom: czytaniu w czasie wolnym oraz środowisku domowemu. W Części 3.2 prezentujemy ustalenia najważniejszych międzynarodowych badań oceniania uczniów na temat związku między wynikami czytania a zaangażowaniem w nie i domowym środowiskiem edukacyjnym. W Części 3.3 opisujemy centralne struktury wspierania umiejętności czytania w państwach europejskich. Przybliżamy aktualne krajowe strategie promowania czytelnictwa i analizujemy różne rodzaje krajowej infrastruktury w tej dziedzinie. Część 3.4 zawiera przykłady finansowanych przez państwo szeroko zakrojonych programów promujących czytelnictwo w społeczeństwie. W Dodatkach można znaleźć opisy głównych cech krajowych programów zapobiegających problemom z czytaniem, a także programów promujących czytelnictwo w społeczeństwie. Metodologia W celu zdefiniowania zakresu raportu zorganizowano spotkanie robocze z krajowymi biurami sieci Eurydice. Specjaliści akademiccy w dziedzinie czytania odbyli dwa wewnętrzne seminaria i dostarczyli 10\n12 Wprowadzenie tematyczne przeglądy badawcze, na których częściowo opierają się trzy przeglądy bibliografii zawarte w raporcie. W raporcie wykorzystujemy dane z kilku źródeł. Po pierwsze porównawcza analiza strategii krajowych opiera się na informacjach dostarczonych przez biura krajowe Eurydice. Należą do nich odpowiedzi na trzy kwestionariusze przygotowane przez jednostkę Eurydice w ramach Agencji Wykonawczej ds. Edukacji, Sektora Audiowizualnego i Kultury (EACEA) w bliskiej współpracy z siecią Eurydice. Każdy kwestionariusz dotyczył jednego z trzech głównych zagadnień omówionych w niniejszym raporcie (zob. część Zakres powyżej). Po drugie dogłębną analizę krajowych dokumentów strategicznych dotyczących nauki czytania dostarczonych przez biura krajowe Eurydice przeprowadzono używając matrycy zawierającej dziewięć głównych elementów. Matryca ta została przygotowana przez badacza specjalizującego się w nauczaniu czytania i jest dostępna na stronie internetowej Eurydice (http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice). Kilku ekspertów zajmujących się edukacją na podstawie tej matrycy przeanalizowało dokumenty strategiczne, a jednostka Eurydice w EACEA przeprowadziła analizę porównawczą. Po trzecie niniejsze studium dopełniają informacje o poziomie strategicznym, pochodzące z wtórnej analizy wyników badań międzynarodowych (PIRLS, PISA i TALIS). Tekst raportu został przygotowany przez jednostkę Eurydice w EACEA, a następnie sprawdzony przez wszystkie biura krajowe uczestniczące w jego przygotowaniu ( 4 ). Wszystkie osoby, które wniosły swój wkład, zostały wymienione na końcu dokumentu. ( 4 ) Luksemburg nie dokonał sprawdzenia Sekcji 1.2. Brak danych źródłowych Eurydice dla Luksemburga. 11\n14 GŁÓWNE WNIOSKI Wyniki badań międzynarodowych Średni wynik dla Unii Europejskiej, jeśli chodzi o umiejętność czytania wśród 15-latków oraz odsetek uczniów mających problemy z czytaniem w tej grupie wiekowej, pozostał na stabilnym poziomie w badaniach PISA przeprowadzonych między 2000 a 2009 rokiem. Rozrzut wyników w czytaniu (różnica między wynikami najwyższymi a najniższymi) nieco się zmniejszył, co wskazuje na bardziej wyrównane wyniki nauczania. W roku 2009 mniej więcej jedna piąta 15-latków w 27 państwach UE miała problemy w nauce spowodowane słabą umiejętnością czytania. Tylko w Belgii (Wspólnota Flamandzka), Danii, Estonii, Polsce, Finlandii i Norwegii odsetek osób osiągających słabe niskie wyniki wynosił 15% lub mniej (cel europejski do 2020 roku). Odsetek ten był szczególnie wysoki w Bułgarii i Rumunii (ok. 40%). Najważniejsze czynniki wpływające na wyniki w czytaniu to płeć i środowisko rodzinne. Generalnie dziewczęta uzyskują lepsze wyniki od chłopców, a różnica ta rośnie z wiekiem. Wyniki badań międzynarodowych wskazują, że zaangażowanie w czytanie może potencjalnie zrównoważyć różnice w osiągnięciach między chłopcami a dziewczętami lub uczniami pochodzącymi z odmiennych grup społecznych. Program nauczania czytania Programy i oficjalne wskazówki wydawane przez centralne władze oświatowe są bardzo zróżnicowane, jeśli chodzi o czas i formę nauki. Jednak ich treści w znacznym stopniu odzwierciedlają wyniki najnowszych badań nad najbardziej efektywnymi sposobami nauczania czytania. Stworzenie mocnych podstaw nauki czytania we wczesnej fazie powoduje, że ogólnokrajowe programy nauczania dla edukacji przedszkolnej we wszystkich państwach zawierają wskazówki dotyczące rozwijania kształtującej się dopiero umiejętności czytania. Umiejętność czytania można poprawić poprzez nauczenie uczniów używania określonych strategii kognitywnych do wydobywania i tworzenia znaczenia tekstów pisanych. W ogólnokrajowych programach nauczania w różnym stopniu kładzie się nacisk na strategie mające poprawić umiejętność czytania; w niektórych państwach jest on mniejszy w szkołach średnich I stopnia niż w szkołach podstawowych. W ogólnokrajowych programach nauczania kwestia zaangażowania w czytanie traktowana jest różnie. Nauczycielom zawsze radzi się, by nie skupiali się wyłącznie na tekstach literackich, ale by zachęcali uczniów do czytania różnego rodzaju materiałów. Badania wykazują, że oparte na tekstach wspólne czytanie to skuteczny sposób zwiększenia motywacji uczniów do czytania. Ogólnokrajowe programy nauczania zawierają wskazówki odnoszące się do tego rodzaju nauczania na poziomie podstawowym w 26 państwach lub regionach, a na poziomie szkoły średniej I stopnia w 18 państwach. 13\n15 Nauka czytania w Europie: kontekst, polityka i praktyka W ostatnich latach reformy ukierunkowane na umiejętność czytania dotyczyły przede wszystkim pogłębiania tej umiejętności w szkołach oraz wczesnej nauki czytania na poziomie przedszkolnym. W niewielkiej liczbie państw wzrosła ilość czasu nauki poświęcanego na czytanie. Badania sugerują, że ocenianie przez nauczycieli jest istotnym wątkiem w nauce czytania. Choć ogólnokrajowe wytyczne stawiają przed nauczycielami cele dydaktyczne wymagające od nich planowania indywidualnego podziału pracy, tylko nieliczne uwzględniają narzędzia (jak skala ocen) służące do monitorowania postępów uczniów i oceniania ich wyników w porównaniu z założonymi wynikami nauczania. Osoby mające problemy z czytaniem Skuteczne strategie i praktyki zapobiegające trudnościom z czytaniem rzadko wchodzą w obręb programów nauczania. Zazwyczaj to poszczególni nauczyciele decydują o tym, czy osobom mającym trudności z czytaniem należy udzielić wsparcia, a jeśli tak, to jakiego rodzaju. W zapobieganiu trudnościom z czytaniem kluczowe znaczenie ma intensywne nauczanie prowadzone przez specjalistów od czytania w małych grupach lub w trybie indywidualnym. Obecnie wyspecjalizowani nauczyciele czytania, którzy mogą wspierać swoich kolegów, są zatrudniani wyłącznie na Malcie, w Zjednoczonym Królestwie i pięciu państwach nordyckich. Bardzo istotne znaczenie ma wsparcie w czasie lekcji. Według danych z badania PIRLS 2006 dodatkowi pracownicy wspierający (specjaliści od czytania, asystenci nauczycieli lub inne osoby dorosłe), którzy pracując w klasach razem z nauczycielem, byli okresowo dostępni tylko dla 44% uczniów w UE. W kilku państwach poradnictwem i wsparciem świadczonym uczniom mającym problemy z czytaniem zajmują się logopedzi lub psycholodzy (pedagodzy). Zazwyczaj odbywa się to poza lekcjami i poza szkołą. W większości państw europejskich podjęto ogólnokrajowe inicjatywy uznawane za skuteczne w pomaganiu uczniom szkół podstawowych i średnich mającym problemy z czytaniem. Takie inicjatywy skupiają się przede wszystkim na działaniach zaradczych, wczesnym rozpoznawaniu problemów, przystosowywaniu materiałów dydaktycznych lub szkoleniach dla nauczycieli. Procedury administracyjne związane z uzyskaniem dodatkowego wsparcia mogą trwać bardzo długo, uczniowie więc nie zawsze otrzymują natychmiast potrzebną pomoc. Co za tym idzie, mogą oni mieć problemy nie tylko z czytaniem, ale także z innymi przedmiotami szkolnymi, w których umiejętność sprawnego czytania jest niezbędna. Wiedza i umiejętności potrzebne do nauczania czytania Nabycie przez nauczycieli w czasie kształcenia rzetelnych podstaw z zakresu badań i teorii jest kluczowym warunkiem rozwoju umiejętności nauczania czytania. W idealnej sytuacji umiejętności te powinny być wzmacniane w czasie doskonalenia zawodowego w długiej 14\n16 Główne wnioski perspektywie, dając nauczycielom możliwość przeanalizowania własnej pracy i wzmocnieniem jej wynikami badań. Do innych ważnych elementów programów przygotowujących przyszłych nauczycieli do nauczania czytania należy kształcenie w zakresie różnych strategii dydaktycznych i odpowiednich technik oceniania, umiejętności stosowania różnego rodzaju materiałów dydaktycznych oraz zrównoważonego i spójnego podejścia do wiedzy teoretycznej i doświadczeń praktycznych. Dane z Międzynarodowego Badania Postępów Biegłości w Czytaniu (Progress in International Reading Literacy Study PIRLS) z 2006 roku sugerują, że nacisk na nauczanie czytania w kształceniu nauczycieli jest związany ze skutecznymi praktykami w zakresie nauczania czytania i intensywniejszemu udziałowi w rozwoju zawodowym. 18 państw wydało ogólnokrajowe wytyczne bezpośrednio odnoszące się do przygotowywania przyszłych nauczycieli do nauczania czytania. Niektóre z tych wskazań dotyczą określonych aspektów nauki czytania (ocenianie, radzenie sobie z trudnościami i czytanie nowych mediów). Z przeprowadzonego przez OECD Międzynarodowego Badania Dydaktyki (TALIS) wynika, że najczęstszą formą doskonalenia zawodowego nauczycieli czytania, pisania i literatury są krótkie jednorazowe kursy, warsztaty lub konferencje. Znacznie mniej rozpowszechnione są bardziej owocne, długotrwałe i ciągłe formy rozwoju zawodowego, takie jak prowadzenie badań lub networking. Promowanie czytelnictwa w społeczeństwie Kluczem do tego, by stać się zaangażowanym czytelnikiem, jest aktywność czytelnicza poza formalnym środowiskiem nauki w szkole, dlatego większość państw europejskich powołała krajowe instytucje koordynujące i finansujące działania promujące czytelnictwo w społeczeństwie. Przyjmowane są też szczegółowe strategie promujące czytelnictwo. W większości państw są szeroko zakrojone programy promowania czytelnictwa finansowane ze środków publicznych. Często przyjmują formę działań czytelniczych skierowanych do wszystkich mieszkańców albo konkretnie do dzieci i młodzieży. Jednak wśród najważniejszych programów promocji czytelnictwa w Europie do rzadkości należą działania skierowane do grup o niskim poziomie czytelnictwa, na przykład dzieci i dorosłych znajdujących się w niekorzystnej sytuacji albo do chłopców. Wiele programów czytelnictwa rodzinnego w państwach europejskich wiąże się z poradnictwem i szkoleniami dla rodziców, którzy chcą czytać swoim dzieciom na głos. Wyniki badań świadczą jednak o tym, że to nie wystarcza i że skuteczne programy czytelnictwa powinny też wskazywać rodzicom, jak nauczać dzieci określonych umiejętności związanych z czytaniem. 15\n18 OSIĄGNIĘCIA W CZYTANIU: DANE Z BADAŃ MIĘDZYNARODOWYCH Wyniki uczniów są podstawowym wskaźnikiem jakości i skuteczności systemów edukacji. Kolejnym jest rozrzut wyników, czyli luka między uczniami z wysokimi i słabymi wynikami, co daje informacje o poziomie równości osiągnięć edukacyjnych. Odnosząc się do poszczególnych państw, wskaźniki te można monitorować za pomocą różnych testów krajowych. Aby prawidłowo porównywać systemy edukacji, korzysta się z zakrojonych na szeroką skalę międzynarodowych badań osiągnięć uczniów. Porównania z innymi państwami pomagają w wyszczególnieniu cech danego systemu edukacji, jego mocnych i słabych stron oraz wyzwań, jakie przed nim stoją. Badania międzynarodowe mogą także pomóc w wyjaśnieniu wyraźnych różnic między państwami i w ich obrębie, jak również w rozpoznaniu problemów obecnych w systemach edukacji. Międzynarodowe badania oceniania uczniów są przeprowadzane w uzgodnionych ramach konceptualnych i metodologicznych, co ma dostarczyć wskaźników przydatnych ze względów strategicznych. Wskaźnikami, które przykuwają największą uwagę, są średnie wyniki testów w poszczególnych krajach. Od lat 60. XX wieku wynik danego państwa na tle innych ma znaczący wpływ na krajowe polityki edukacyjne, skłaniając do zapożyczania tych praktyk od państw osiągających najlepsze wyniki (Steiner-Khamsi, 2003; Takayama, 2008). W tej części prezentujemy średnie wyniki testów i odchylenia standardowe w zakresie czytania dla państw europejskich według najważniejszych badań międzynarodowych. Dla każdego państwa europejskiego odnotowano odsetek uczniów, którym brakuje podstawowych umiejętności czytania, ponieważ kraje członkowskie Unii Europejskiej zobowiązały się do ograniczania liczby uczniów uzyskujących słabe wyniki. Podajemy też najważniejsze informacje na temat metodologii międzynarodowych badań wyników z czytania. Wskaźników z badań międzynarodowych należy używać ostrożnie, ponieważ pomiędzy państwami istnieje wiele istotnych różnic, które wpływają na wyniki kształcenia, a które nie są związane z polityką edukacyjną. Wskaźniki na poziomie krajowym krytykowano ze względu na uproszczenie wyników całego systemu szkolnego (Baker i LeTendre, 2005). W trakcie interpretowania wyników należy też mieć w pamięci kilka problemów metodologicznych związanych z przeprowadzaniem badań porównawczych na dużą skalę: tłumaczenia mogą powodować odmienne znaczenia; na postrzeganie poszczególnych kwestii mogą mieć wpływ różnice kulturowe; społeczne potrzeby i motywacje uczniów mogą różnić się w zależności od kontekstu kulturowego; nawet polityczne zaplecze organizacji przeprowadzających badania międzynarodowe może mieć wpływ na treści ocen (Hopmann, Brinek i Retzl, 2007; Goldstein, 2008). W celu zminimalizowania wpływu tych problemów metodologicznych na możliwość porównywania wyników wprowadza się wiele procedur kontroli jakości. Najważniejsze badania umiejętności czytania Poziom umiejętności czytania w poszczególnych państwach ocenia się obecnie za pomocą dwóch szeroko zakrojonych badań międzynarodowych, PIRLS i PISA. Przeprowadzane przez IEA Badanie Międzynarodowych Postępów Biegłości w Czytaniu (Progress in International Reading Literacy Study PIRLS) pokazuje wyniki w czytaniu uczniów klas czwartych z większości uczestniczących w nim państw. W niemal wszystkich europejskich systemach edukacji uczniowie ci mają około 10 lat, ale wiek ten wynosi od 9,7 lat we Włoszech do 11,4 lat w Luksemburgu (Mullis i in., 2007, s. 31). Dane w badaniu PIRLS są zbierane w cyklu pięcioletnim. Badanie było przeprowadzane w roku 2001 i 2006, a następne planuje się na rok 2011 ( 1 ). ( 1 ) Opisy opracowywania narzędzi, procedur zbierania danych i metod analitycznych zastosowanych w badaniu PIRLS 2001 można znaleźć w: Martin, Mullis i Kennedy (2003), a dla badania PIRLS 2006 w: Martin, Mullis i Kennedy (2006). 17\n19 Nauka czytania w Europie: kontekst, polityka i praktyka Realizowany przez OECD Program Międzynarodowej Oceny Umiejętności Uczniów (Programme for International Student Assessment PISA) bada wiedzę i umiejętności 15-latków w zakresie czytania, matematyki i przedmiotów ścisłych. W większości państw uczniowie w tym wieku zbliżają się do końca edukacji obowiązkowej. W czasie badania monitoruje się osiągnięcia uczniów w trzech głównych dziedzinach przedmiotowych, ale każde badanie PISA skupia się na jednym przedmiocie. W badaniach w latach 2000 i 2009 głównym przedmiotem było czytanie, w 2003 roku matematyka, a w 2006 roku przedmioty ścisłe ( 2 ). W badaniu PIRLS używa się próbki opartej na klasie, a w badaniu PISA opartej na wieku. W badaniu PIRLS wszyscy uczniowie otrzymali podobne kształcenie, tzn. są w czwartej klasie, ale ich wiek w poszczególnych państwach jest różny zależy od wieku rozpoczęcia nauki w szkole oraz praktyk związanych z powtarzaniem klas (więcej na ten temat zob. EACEA/Eurydice, 2011). W badaniu PISA wszyscy respondenci mają 15 lat, ale liczba ukończonych przez nich lat nauki może być różna, zwłaszcza w przypadku państw, w których możliwe jest powtarzanie klas. Ponieważ próbki w badaniu PIRLS to całe klasy w poszczególnych szkołach, w badaniu tym zbiera się informacje na temat praktyk dydaktycznych stosowanych w placówkach (za pośrednictwem kwestionariusza dla nauczycieli). W badaniu PIRLS i PISA gromadzi się wiele danych na temat kontaktu uczniów z różnymi rodzajami tekstów, nastawienia do czytania i nawyków czytelniczych, a także na temat cech szkół. Oba badania kładą nacisk na różne etapy rozwoju umiejętności czytania. Badanie PIRLS jest ukierunkowane na uczniów szkół podstawowych i ocenia umiejętność czytania potrzebną do przejścia do fazy czytania w celu uczenia się (Mullis i in., 2006). Z kolei badanie PISA ma na celu dokonanie oceny uzyskania przez uczniów wiedzy i umiejętności potrzebnych w dorosłym życiu. Sprawdza się w nim biegłość w czytaniu u uczniów w momencie przejścia ze szkoły do życia zawodowego lub edukacji nadobowiązkowej, a także traktuje umiejętność czytania jako wskaźnik przygotowania do życia obywatelskiego i pracy (OECD, 2009b). Oba badania opierają się na szerszej koncepcji czytania, tzn. raczej biegłości w czytaniu niż samego czytania. Obejmują nie tylko procesy i umiejętności, ale także sposoby korzystania i postawy charakterystyczne dla biegłych czytelników. Zarówno badanie PIRLS, jak i PISA, postrzegają czytanie jako interaktywny, konstruktywny proces i podkreślają znaczenie umiejętności wywołania u uczniów refleksji nad czytaniem oraz wykorzystywania tej umiejętności do różnych celów (Mullis i in., 2006, s. 103). Badanie PIRLS definiuje biegłość w czytaniu uczniów klas czwartych jako: Umiejętność rozumienia i używania form języka pisanego wymaganych w społeczeństwie i/lub cenionych przez daną osobę. Młodzi czytelnicy potrafią budować znaczenie z różnych tekstów. Czytają, by się uczyć, uczestniczyć we wspólnocie czytelników w szkole i życiu codziennym, a także dla rozrywki (Mullis i in., 2006, s. 3). Badanie PISA określa biegłość w czytaniu u 15-latków jako: Rozumienie, używanie i refleksja nad tekstami pisanymi prowadzące do osiągania określonych celów, pogłębiania wiedzy i możliwości oraz uczestniczenia w życiu społeczeństwa (OECD, 2009b, s. 14). Oba badania obejmują swoim zasięgiem różne państwa. Ostatnia edycja badania PISA (z 2009 roku) obejmowała większość krajów europejskich, w tym wszystkie systemy edukacji z sieci Eurydice z wyjątkiem Cypru i Malty. Badanie PISA 2000, które także skupiało się na czytaniu, nie zostało przeprowadzone ani w tych dwóch państwach, ani w Estonii, na Litwie, w Słowenii, na Słowacji i ( 2 ) Informacje o przygotowaniu testu i próbki, metodologiach zastosowanych do analizy danych, technicznych cech projektu i mechanizmów kontroli jakości w badaniu PISA 2000 można znaleźć w: Adams i Wu (2000), dla badania PISA 2003 w: OECD (2005c), a dla badania PISA 2006 w: OECD (2009a). 18\n20 Osiągnięcia w czytaniu: dane z badań międzynarodowych w Turcji. Badanie PIRLS 2006 obejmowało 23 systemy edukacji z sieci Eurydice, a badanie PIRLS 2001 zostało przeprowadzone w 16 z nich. W celu stworzenia wyraźniejszego obrazu w niniejszym rozdziale najpierw przyjrzymy się wynikom związanym z czytaniem w badaniu PISA, a następnie sprawdzimy najważniejsze ustalenia badania PIRLS. Wyniki z czytania według badania PISA Wyniki z badania PISA są podawane przy użyciu skali ze średnim wynikiem 500 i standardowym odchyleniem 100 punktów na uczniów z wszystkich uczestniczących w nim państw OECD ( 3 ). Skala czytania jest podzielona na poziomy biegłości. Rozróżnia i opisuje się w nich to, czego należy normalnie oczekiwać od ucznia przy powiązaniu zadań z poziomami trudności (OECD, 2009b). Najczęstszym wskaźnikiem używanym w porównywaniu poziomu systemów edukacji w międzynarodowych badaniach oceniania uczniów są średnie osiągnięć. W roku 2009 w 27 państwach UE średni wynik z czytania wynosił 490,5 ( 4 ) (zob. Rysunek 1). Podobnie jak we wcześniejszej edycji Finlandia uzyskała lepsze wyniki od pozostałych 27 państw UE ( 5 ). Średni wynik dla Finlandii (536) był o około 45 punktów wyższy niż średnia dla UE, czyli wynosił niemal połowę międzynarodowego odchylenia standardowego. Jednak na szczeblu globalnym fińscy uczniowie poradzili sobie gorzej niż uczniowie z najlepszego regionu Szanghaj-Chiny (556) i osiągnęli mniej więcej taki sam poziom, jak uczniowie z Korei (539) i Hongkongu-Chiny (533). Na drugim końcu skali znaleźli się uczniowie z Bułgarii i Rumunii, którzy uzyskali znacząco gorsze średnie rezultaty niż ich koledzy z wszystkich uczestniczących w badaniu 27 państw UE. Przeciętne wyniki w tych państwach były o około 60 punktów niższe niż średnia dla UE. Kraje te uzyskały też najsłabsze rezultaty w roku 2000, a ich średnie wyniki w roku 2009 pozostały na podobnym poziomie. Tylko 11% odchyleń od średnich wyników uczniów zachodzi między państwami ( 6 ). Pozostała część ma źródło w obrębie państw, tzn. między programami edukacyjnymi, szkołami i uczniami w szkołach. Wskaźnikiem wyrównania wyników kształcenia jest rozrzut wyników w państwie, czyli różnica między najsłabszymi i najlepszymi rezultatami uczniów. W roku 2009 w 27 państwach UE standardowe odchylenie wynosiło 96,4 (zob. Rysunek 1), co oznacza, że około dwóch trzecich uczniów w państwach unijnych uzyskało wyniki między 394 a 587 punktów. Państwa o podobnych średnich rezultatach mogą charakteryzować się różnymi zakresami wyników uczniów. Dlatego należy przyjrzeć się zarówno średniemu rezultatowi danego kraju wobec innych, jak i rozrzutowi wyników uczniów. Rysunek 1 łączy te dwa wskaźniki, pokazując na osi X średnie wyniki państw (wskaźnik skuteczności systemów edukacji), a na osi Y odchylenie standardowe (wskaźnik równości systemów edukacji). Istotne różnice statystyczne w stosunku do średniej UE zawarto w tabeli poniżej Rysunku 1. ( 3 ) Pomiar przy użyciu skali pierwotnie powstał wraz z oceną badania PISA Każda nowa ocena czytania zawiera informacje na skali utworzonej dla badania PISA 2000, dzięki czemu wyniki można porównywać bezpośrednio. Przykładowo wartość 500 ma takie samo znaczenie, jakie miała w badaniu PISA 2000 tzn. średnią wartość dla badanych uczniów z 27 państw OECD, które uczestniczyły w badaniu PISA Co za tym idzie, średnia dla OECD w każdej nowej edycji badania może różnić się od tej z roku Różnice w kolejnych cyklach mogą wynikać z rzeczywistych różnic w osiągnięciach, włączenia do badania nowych państw OECD albo kombinacji tych i innych czynników. ( 4 ) Jest to średnia oszacowana przy uwzględnieniu bezwzględnej wielkości badanej populacji w każdym z 27 państw UE uczestniczących w badaniu PISA Średni wynik dla 27 państw UE został skonstruowany w ten sam sposób, co ogólny wynik dla OECD (tzn. średnia w państwach OECD przy uwzględnieniu bezwzględnej wielkości próby). Średnia dla 27 państw UE była zbliżona do ogólnego wyniku OECD (491 punktów, przy błędzie standardowym wynoszącym 1,2). ( 5 ) To i dalsze porównania opierają się na statystycznej istotności testów przy poziomie p<0,05. Oznacza to, że prawdopodobieństwo podania fałszywego stwierdzenia jest niższe niż 5%. ( 6 ) Jak obliczono dla trzypoziomowego (państwo, szkoła, uczeń) modelu dla 27 państw UE uczestniczących w badaniu. 19\n21 Nauka czytania w Europie: kontekst, polityka i praktyka Rys. 1: Średni wynik i odchylenie standardowe w czytaniu w odniesieniu do uczniów 15-letnich, 2009 Niskie wyniki/duży rozrzut Średni wynik Wysokie wyniki/duży rozrzut Odchylenie standardowe Niskie wyniki/mały rozrzut Wysokie wyniki/mały rozrzut EU- 27 BE fr BE de BE nl BG CZ DK DE EE IE EL ES FR IT CY LV LT LU Średni wynik x Różnica z rokiem ,4 14,5 x -13,7-1,3-13,4-2,0 13,3 x -31,0 9,0-11,5-9,1-1,4 x 25,9 x m Odchylenie 2009 standardowe x Różnica z rokiem ,5-2,1 x -2,7 11,6-4,0-14,5-16,5 x 1,6-2,0 2,8 13,8 4,5 x -22,2 x m HU MT NL AT PL PT RO SI SK FI SE UK ( 1 ) UK- SCT IS LI NO TR Średni wynik x Różnica z rokiem ,2 x m m 21,4 19,2-3,5 x x -10,6-18,9 m m -6,6 16,7-2,1 x Odchylenie 2009 standardowe 90 x Różnica z rokiem ,7 x m m -10,6-10,3-12,1 x x -3,0 6,5 m m 3,6-13,3-12,5 x m Brak możliwości porównania x Państwa, które nie uczestniczyły w badaniu Źródło: OECD, bazy danych PISA 2000 i UK ( 1 ) = UK-ENG/WLS/NIR Objaśnienia Dwa zacienione obszary oznaczają średnie wyniki dla 27 państw UE. Są to przedziały uwzględniające błędy standardowe. Dla lepszej czytelności średnie wyniki państw przedstawiono jako kropki, ale należy pamiętać, że wskaźniki te także są przedziałami. Kropki znajdujące się blisko obszaru średniej dla UE mogą nie różnić się od niej znacząco. Wartości, które pod względem statystycznym istotnie (p < 0,05) różnią się od średniej dla 27 państw UE (albo od zera, jeśli brać pod uwagę różnice) zostały zapisane w tabeli pogrubioną czcionką. Błędy standardowe opisano w dodatku dostępnym pod adresem: 20\n22 Osiągnięcia w czytaniu: dane z badań międzynarodowych Państwa, w których wyniki były znacząco wyższe, a odchylenia standardowe znacząco niższe niż średni wynik dla UE czyli Belgia (Wspólnota Niemieckojęzyczna), Dania, Estonia, Holandia, Polska, Finlandia, Liechtenstein i Norwegia można uważać zarówno za skuteczne, jak i wyrównane pod względem wyników kształcenia (zob. Rysunek 1, dolna prawa część). W Belgii (Wspólnota Francuska), Bułgarii, Francji i Luksemburgu różnica między uczniami uzyskującymi dobre i słabe wyniki była w roku 2009 szczególnie duża (zob. Rysunek 1, górna połowa). Szkoły i nauczyciele w tych państwach muszą radzić sobie ze zróżnicowanymi umiejętnościami uczniów. Z tego względu jednym ze sposobów poprawy ogólnych wyników mogłoby być skupienie się na wspieraniu uczniów mających problemy z czytaniem, by stworzyć sposoby przezwyciężania tych trudności (zob. Część 1.3 i 1.4). Jest to szczególnie ważne w przypadku Bułgarii i Luksemburga, jedynych państw europejskich, które w roku 2009 miały problemy zarówno ze średnimi rezultatami, jak i dużymi różnicami między dobrymi i słabymi wynikami. Jest kilka państw europejskich, gdzie średnie wyniki z czytania są gorsze niż średnia unijna, przy niezbyt dużym rozrzucie rezultatów. Należą do nich Republika Czeska, Hiszpania, Łotwa, Litwa, Rumunia, Słowenia, Słowacja i Turcja, które w celu poprawienia średnich rezultatów muszą zająć się wynikami z czytania na różnych poziomach biegłości. Rys. 2: Odsetek uczniów 15-letnich osiągających słabe wyniki z czytania, 2009 Państwa, które nie uczestniczyły w badaniu EU-27 BE fr BE de BE nl BG CZ DK DE EE IE EL ES FR IT LV LT LU ,6 23,3 16,9 13,4 41,0 23,1 15,2 18,5 13,3 17,2 21,3 19,6 19,8 21,0 17,6 24,4 26,0 Δ 0,1-4,9 x 1,7 0,7 5,6-2,7-4,2 x 6,2-3,1 3,3 4,6 2,1-12,5 x m HU NL AT PL PT RO SI SK FI SE UK ( 1 ) UK-SCT IS LI NO TR ,6 14,3 27,6 15,0 17,6 40,4 21,2 22,2 8,1 17,4 18,6 16,3 16,8 15,7 15,0 24,5 Δ -5,1 m m -8,2-8,6-0,9 x x 1,2 4,9 m m 2,3-6,4-2,5 x Δ Różnica w porównaniu z rokiem 2000 m Brak możliwości porównania x Państwa, które nie uczestniczyły w badaniu Źródło: OECD, bazy danych PISA 2000 i Objaśnienia Osoby osiągające słabe wyniki uczniowie, którzy nie osiągnęli poziomu 2 (< 407,5). Wartości istotne pod względem statystycznym (p < 0,05) różne od zera wskazano pogrubioną czcionką. Błędy standardowe opisano w dodatku dostępnym pod adresem: UK ( 1 ) = UK-ENG/WLS/NIR Innym ważnym wskaźnikiem jakości i równości kształcenia jest odsetek uczniów, którzy nie zdobyli podstawowych umiejętności czytania. Za uzyskujących słabe wyniki Rada Unii Europejskiej uznaje 21\n23 Nauka czytania w Europie: kontekst, polityka i praktyka uczniów znajdujących się w badaniu PISA poniżej poziomu 2. Według OECD (2001, s. 48) uczniowie na poziomie 1 ( punktów) potrafią wykonać wyłącznie najprostsze zadania czytelnicze, takie jak odnalezienie pojedynczej informacji, zidentyfikowanie głównego tematu tekstu lub wskazanie prostego związku z codzienną wiedzą. Uczniowie, którzy znajdują się poniżej poziomu 1, mają duże trudności z używaniem umiejętnością czytania jako skutecznym narzędziem rozwijania swojej wiedzy i umiejętności w innych dziedzinach. Jak pokazano na Rysunku 2, w roku 2009 w 27 państwach UE średnio 19,6% uczniów osiągało słabe wyniki w czytaniu. Oznacza to, że około jednej piątej 15-latków w 27 państwach UE miało problemy z wykorzystywaniem czytania jako narzędzia służącego do nauki. Jak odnotowano wcześniej (zob. Wprowadzenie), państwa członkowskie UE wyznaczyły jako cel ograniczenie liczby 15-latków o słabej umiejętności czytania do poziomu poniżej 15% do roku 2020 ( 7 ). Tylko jedno państwo europejskie, Finlandia (8,1%), osiągnęło ten cel w roku 2009 (tzn. odsetek uczniów uzyskujących słabe wyniki w czytaniu jest tam dużo niższy niż 15%). W Belgii (Wspólnota Flamandzka), Danii, Estonii, Polsce i Norwegii około 15% uczniów osiągało słabe rezultaty. Odsetek uczniów, którym brakuje podstawowych umiejętności czytania, był szczególnie wysoki w Bułgarii i Rumunii około 40% uczniów z tych państw nie osiągnęło poziomu 2. Uczniowie w tych dwóch państwach charakteryzują się bardzo słabymi średnimi rezultatami i pochodzeniem ze środowisk znajdujących się w wyjątkowo niekorzystnej sytuacji (OECD, 2010c, s. 105). Ograniczanie liczby uczniów uzyskujących słabe wyniki z czytania i poprawa skuteczności systemu edukacji w danym państwie nie jest łatwym procesem. Mimo zainteresowania tym problemem średnia europejska i odsetek uczniów, którym brakuje podstawowych umiejętności czytania, pozostały w roku 2009 takie same jak w roku 2000 ( 8 ). Nadzieją napawa fakt, że rozrzut wyników, czyli równość systemów edukacji w 27 państwach UE wydaje się poprawiać. Odchylenie standardowe zmniejszyło się z 100,9 w roku 2000 do 96,4 w roku 2009 (różnica -4,5 przy błędzie standardowym wynoszącym 0,9 jest statystycznie istotna) ( 9 ). W większości państw, w których zmniejszył się rozrzut wyników, spadł także odsetek uczniów mających trudności. Ustalenia te sugerują, że jakość i równość są wzajemnie wzmacniającymi się cechami systemów edukacji. Choć średnia dla 27 państw UE oraz odsetek uczniów osiągających słabe wyniki były dość stabilne, w niektórych państwach doszło do znaczących zmian. Niemcy, Łotwa, Polska, Portugalia i Liechtenstein odnotowały postęp w zakresie średnich wyników, poprawę równości i spadek odsetka uczniów mających problemy w stosunku do roku Dzięki temu Niemcy, Polska i Liechtenstein osiągają teraz lepsze wyniki niż wynosi średnia dla 27 państw UE. Spadek średnich wyników w czytaniu odnotowano w Irlandii (-31) i Szwecji (-19). Mimo tych zmian państwa te uzyskują wyniki przeciętne lub powyżej średniej na poziomie europejskim. ( 7 ) Konkluzje Rady z 12 maja 2009 r. na temat strategicznych ram europejskiej współpracy w zakresie edukacji i szkoleń (ET 2020), OJ C 119, ( 8 ) Ze względów metodologicznych bardziej poprawne jest porównanie wyłącznie tych państw, które uczestniczyły w badaniu PISA 2000 i tych państw, które osiągnęły bardziej porównywalne wyniki w obu badaniach (tzn. wyłączając Belgię Wspólnotę Niemieckojęzyczną, Estonię, Litwę, Luksemburg, Holandię, Austrię, Słowenię, Słowację i Zjednoczone Królestwo). Przy porównywaniu tylko tych państw różnica średnich wyników nie była znacząca (5,4 punktów, standardowy błąd różnicy 5,12). Jednak średni odsetek uczniów osiągających wyniki poniżej poziomu 2 znacząco spadł w statystykach dla roku 2009 w porównaniu z rokiem 2000 (różnica 1,9%, błąd standardowy 0,72). Przyczyny metodologiczne wykluczeń w porównaniach znajdują się w: OECD (2010f, s. 26). ( 9 ) Jest to prawda także przy porównywaniu tylko tych państw, które uczestniczyły w badaniu PISA 2000, i tych, które osiągnęły porównywalne wyniki w obu badaniach. Odchylenie standardowe wyników z czytania w roku 2009 wynosiło w tych państwach 95,9 (błąd standardowy 0,79). Różnica w stosunku do roku 2000 była znacząca (-4,4 punktu, błąd standardowy 1,09). 22\nBG Nauka czytania w Europie: kontekst, polityka i praktyka Komisja Europejska Nauka czytania w Europie: kontekst, polityka i praktyka Niniejsze opracowanie zostało po raz pierwszy opublikowane w języku\nNauczanie przedmiotów ścisłych i przyrodniczych w Europie: polityka, praktyka i badania naukowe\nBG Nauczanie przedmiotów ścisłych i przyrodniczych w Europie: polityka, praktyka i badania naukowe Komisja Europejska Nauczanie przedmiotów ścisłych i przyrodniczych w Europie: polityka, praktyka i badania\nBG Nauczanie matematyki w Europie: ogólne wyzwania i strategie krajowe Komisja Europejska Nauczanie matematyki w Europie: ogólne wyzwania i strategie krajowe Niniejsze opracowanie zostało po raz pierwszy\nBG Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie Komisja Europejska Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie Niniejsze opracowanie zostało po raz pierwszy\nKluczowe dane o kształceniu i innowacjach z zastosowaniem technologii informacyjnokomunikacyjnych. w Europie. Wydanie 2011. Komisja Europejska\nBG Kluczowe dane o kształceniu i innowacjach z zastosowaniem technologii informacyjnokomunikacyjnych w szkołach w Europie. Wydanie 2011 Komisja Europejska Kluczowe dane o kształceniu i innowacjach z zastosowaniem


Czyszczenie Wykładziny Racibórz — Pranie i Czyszczenie Wykładzin\nCzyszczenie wykładziny Racibórz\nCzyszczenie wykładziny oraz pranie czy też szamponowanie wykładziny dywanowej to zabiegi, które powinny być wykonywanie regularnie i skutecznie. Kiedyś decydowano się głównie na samodzielne pranie dywanów własnymi metodami. Obecnie korzysta się już tylko z fachowych firm sprzątających, które oferują czyszczenie wykładzin w sposób profesjonalny, przy użyciu specjalistycznego sprzętu, maszyn i urządzeń. Czyszczenie i pranie wykładzin to również ich odświeżanie oraz nadanie czystego wyglądu. Dzięki temu procesowi otrzymujemy pierwotny wygląd materiału. Pozbywamy się przy tym roztoczy, kurzu i brudu, co wpływa na powstawanie alergii, szczególnie u dzieci i osób starszych. Pranie wykładzin oraz czyszczenie dywanów pozwala wniknąć nawet do kilku centymetrów w głąb materiału, bardzo skutecznie go oczyszczając. Dysponujemy kilkoma metodami czyszczenia wykładzin takimi jak pranie ekstrakcyjne, przy użyciu odkurzacza piorącego oraz szamponowanie przy użyciu szorowarek walcowych lub jedno tarczowej. Najczęściej jednak stosujemy obie te metody, dla jeszcze lepszego efektu końcowego i wizualnego. Jeśli szukacie Państwo sprawdzonej firmy oferującej czyszczenie wykładziny Racibórz, zachęcamy do kontaktu, odpowiemy na każde pytania.\nKontakt z naszą firmą poprzez chat online lub klikając w link Kontakt. Współpraca z nami to czysta przyjemność. Zapraszamy do skorzystania z darmowej wyceny. Służymy pomocą, także co do potrzeby czyszczenia lub wymiany wykładzin. Oferujemy profesjonalne czyszczenie wykładziny Racibórz, pranie wykładzin dywanowych, a także tapicerki meblowej.


Pirat Rejestracja Burza. Zagraj w darmowe gry online Pirate Burza\nAlternatywne nazwy: Pirat Burza\nGraj na Pirat Burza\nI gras Pirate Burza - to gra multiplayer, że gracze będą otwierać świat, który jest wypełniony morzem romans. Gra Pirate Burza , gdzie ludzie czekają ekscytujące walki na morzu i wiele innych ciekawych wydarzeń. I gras Pirate Burza Online jest oparty na przeglądarce i nie wymaga pobierania i instalacji klienta.\nPrzed , aby grać w gry online Pirate Burza sprawdź, czy ustawienia komputera i wymagania gry. W Pirate Burza grać online może komputer o następujących parametrach:\n- System operacyjny: Win dows XP / Vista / Siedem ;\n- Pamięć: 512 Mb ;\n- Wideo: 128 Mb ;\nDo grać Pirate Burza , konieczne jest, aby została podjęta Rejestracja w grze Pirate deszczu . Wykonana jest proste i wygodne, więc potrwać kilka minut. Dział na stronie " Rejestracja Pirate Burza » , należy wprowadzić następujące dane:\n- Nazwa użytkownika - nazwa, która zostanie wykorzystana w grze;\n- Należy również przeczytać i zgodzić się na warunki gry.\nPirate Burza gra online , który obsługuje również rejestrację za pośrednictwem rachunków stworzył już facebook społecznościowy. W tym Pirate deszczu rejestracji online się kończy i możemy przystąpić do gry.\nGra zaczyna się od kursu, który przedstawia cechy gry. Początkowo gracz otrzymuje słaby statek i pokonać przeciwnika, pracy i potwory statku. Podczas gry, w celu zniszczenia potworów i wrogich okrętów otrzymają różne zasoby, ale na początku, kiedy nie ma wystarczająco dużo doświadczenia z poważnych wrogów lepiej nie. Początkowo, aby zrozumieć podstawowe cechy gry i pomoże zrozumieć wskazówki. Po rozgrywka staje się jasne, można bezpiecznie pójść do portu, gdzie zawsze można udać się do tawerny, porozmawiać z przyjaciółmi, sprawdzić wiadomości, do kupna lub sprzedaży różnych towarów. Zarabiaj złoto i inne niezbędne zasoby można robić zadań.\nI grata w gra online Pirate Burza można za pomocą pięciu typów statków: statek począwszy, brygantyna brygantyna fregaty wojskowa, duże fregaty. Na każdym statku, może być wyposażony w różne pokłady, kile, kotew i innych szczegółów.\nŻycie może statek wyposażony jest w cztery zestawy narzędzi (6, 9,12,18 pistoletów), z trzema rodzajami powłok (stal, żelazo, kamień), a także czterech klas harpunów z trzech podgatunków (Harpoon, harpun-pazur harpun kolczastego ).\nW Burza Pirate grać trudne bez pieniędzy. Walutą główną w grze jest złoto. Dzięki niemu, możesz kupić broń, amunicję i różne potrzeby. Dodatkowe waluty jest diamenty. Można je kupić poprzez inwestowanie pieniądze w grze, lub wprowadzenia do gry nowego gracza. Można spędzić je z przemytników wymiany na różnych cennych towarów. Wszelkie prawa i uprawnienia są kupowane od gubernatora, i wszystko, co dotyczy statku znajduje się w stoczni. W trakcie gry można tworzyć własne eskadry okrętów, o różnych właściwościach i parametrach. Możesz także dołączyć do gildii, które dadzą pewne zalety, oprócz wiernych towarzyszy. Poprawa gildii daje bonusy do swoich członków, można także uczestniczyć w wojnach klanowych.\nW sumie 35 poziomów gracz jest dostępny, w uzupełnieniu do rozwoju osobistego rozwoju jest gildii.\nNa wysokim poziomie w grze pracował rozgrywki - gracze będą walczyć nie tylko z innymi graczami, ale także z potworami NPC. Potwory mogą zjednoczyć się i atakować całą masę, i poradzić sobie sama z nimi nie zawsze jest łatwe.\nPirat Rejestracja Burza\nGry Online MMORPG gry online Pirat Burza