Dlaczego NIE dla obniżenia wieku szkolnego. - Portal kontrowersje.net Dlaczego NIE dla obniżenia wieku szkolnego. - Portal kontrowersje.net\nStrona główna Społeczeństwo Dlaczego NIE dla obniżenia wieku szkolnego.\nDlaczego NIE dla obniżenia wieku szkolnego.\nMatka Kurka: nie chce mi się o tym gadać, bo za płaszczykiem "rodzice decydują" i "biedne dzieci" jest po prostu doskonałe alibi da synusiów mamusi i córusi tatusia. To kto ma ku..a tej Ojczyzny bronić, jak nauka abecadła jest ciężką raną na psychice i chrząstkach palców? Pieprzenie i tyle. Uczyć się od Żydów, do 5 roku zasuwają. Ja miałem 5 lat i pacierz musiałem klepać na blachę. Przeżyłem.\nA ja miałam osiem lat, gdy do Komunii św. trzeba było wkuć na blachę odpowiedzi do 150 pytań. Zdawaliśmy to w trzech turach. I się dało. W pierwszej klasie braliśmy już osie liczbowe, i działania z jedną niewiadomą. Rzecz w tym, że była w tym metodologia rozłożona na 8 lat. Odbywało się to w sposób wyważony, harmonijny. Od pierwszego roku mieliśmy osobno polski, matematykę, plastykę, muzykę. Dziś jest w pierwszych trzech latach jeden przedmiot. Jest chaos, nie wiadomo czego, ile dzieci w szkole mają. Te trzy lata bez 45-min lekcji, dzieci jedzą kiedy chcą, piją kiedy chcą jest chaos w nauczaniu, w dyscyplinie. Nauczyciel IV klasy: Proszę panią, my przez pierwsze miesiące nauki uczymy dzieci by nie łaziły po klasie byle kiedy. Dzieci nie są przyzwyczajone, że mają klasówki, sprawdziany, że trzeba być przygotowanym na następną lekcje.\nMK, ten brak dyscypliny w nauce, harmonii w nauczaniu przenosi się na pracę z dzieckiem w domu. Rodzice w domach odkręcają mankamenty tego typu nauczania. Ten system determinuje to co dzieje się w domu, bo nie możesz dziecka posłać bez wypełnionych kart pracy. To nie jest jak kiedyś: zadanie domowe str. … ćw. 1,2. Dziecko zrobiło. I wio na podwórko, czy jak to u nas się mówi na pole. NIE. Dziś ślęczysz nad tymi zadaniami, poprawiasz z dzieckiem co źle wypełniło w szkole (nauczyciel tego nie robi)… końca nie widać. Próbowałam dać sobie spokój i poluzować. Zostałam wezwana do nauczyciela. Doszło do starcia. Poszło pismo do szkoły. Oto fragment:\n"Jako matka dwójki dzieci jestem związana z Państwa szkołą już 7 rok i na dzień dzisiejszy, przy takim prowadzeniu systemu nauczania przez Państwa wyrażam opinię, że bez intensywnej pomocy rodzica to nauczanie nie jest możliwe. Na taki stan rzeczy wpływa kilka czynników, które niżej wymieniam.\n1. Podręczniki wraz z ćwiczeniami do edukacji wczesnoszkolnej nie pozwalają na samodzielne kształcenie się dziecka, są czasochłonne jeśli chodzi o ich prowadzenie, a czas spędzany nad nimi nie przedkłada się na efekty.\nPodręczniki te to nie źródło wiedzy, to jest masa poleceń dla dziecka do wykonania. Na starcie klasy trzeciej w zeszycie nr 1 jest ich około 40, do tego jeszcze dochodzą ćwiczenia. Zadania te wypełnia się na różne sposoby. Wyraźnie przeważa tendencja przerostu formy nad treścią w podręcznikach, która polega na tym, iż zamiast kłaść nacisk na przekazanie wiedzy w postaci treści wymyśla się różne formy zadań.\nNiejednokrotnie okazuje się, że nie skupiam się z dzieckiem nad tym jaka wiedza jest potrzebna by wykonać zadanie, ale na tłumaczeniu o co chodzi w samym poleceniu.\n-Obrazki ze zjawiskami pogodowymi, pod nimi puste kratki. Uczeń zgodnie z poleceniem powinien ponumerować obrazki, przenieść te numery do tabeli poniżej i obok numerów wpisać nazwę zjawiska.\n-W ramce nazwy instrumentów w różnych kolorach, poniżej kontury instrumentów. Uczeń powinien odpowiednim kolorem obrysować te kontury, zgodnie z kolorem nazwy instrumentu.\nW pierwszym przykładzie okazało się, że syn zna zjawiska pogodowe. Nie zrozumiał polecenia i zadania nie wykonał. To był test, dostał 0 pkt. Pytanie: jak poprawić notę z tego zadania? Mam go uczyć formy wypełniania? A dlaczego nie liczy się wiedza przyrodnicza i nie jest ona najważniejsza?\nW drugim tak samo, nie liczy się wiedza ze znajomości instrumentów, jest nacisk na czasochłonne obrysowywanie konturów. Natomiast osobny czas to nauka nazw tych instrumentów, których syn nie znał.\nKonstrukcja tych podręczników jest więc taka, że wymaga się od ucznia i rodzica ogromnego czasu, który jest poświęcony na poprawianiu błędów w przerobionych zadaniach, na tłumaczeniu tego co nie jest zrozumiałe, zwracanie uwagi na polecenia pominięte, a bywa ich po cztery na raz w jednym zadaniu. Do tego dochodzi zeszyt ćwiczeń, zeszyt przedmiotowy, które też jest sprawdzany, oraz dodatkowe zadania.\nIstnieje u Państwa przekonanie, że im więcej zadań dzieci będą wypełniać tym będą więcej wiedzieć. Nie wiem czym to przekonanie jest podparte, bo ta forma nauczania jest stosowana na skalę kraju a poziom nauczania jak wiemy lepszy nie jest. Pierwsze trzy lata nauki córki to kupowanie na polecenie nauczycielki dodatkowych ćwiczeń. U syna usłyszałam aby rozwiązywać z dzieckiem rebusy, zadania itd. by poprzez owo rozwiązywanie nie wiedziało, że się uczy. Kto rozciągnie czas by temu sprostać, nie mówiąc już o celowości takich działań? Z córką potrzeba było na to niejednokrotnie po trzy godziny dziennie na samo wypełnianie.\nPodręczniki są tak skonstruowane, że nie można na ich bazie powtórzyć przerobionego materiału. To istny jarmark polonistyczno-matematyczno-przyrodniczo-muzyczno-plastyczny. Wyłonić z tego perełki, które pominięte, nienauczone, nieutrwalone będą ciążyć na dalszej edukacji dziecka, to nie lada zadanie. Nie jest wstanie robić tego dziecko bez rodzica i to zaznaczam takiego rodzica, który pamięta czego sam się uczył, wie na co zwrócić uwagę a co w dalszych latach nauki wraca nieubłaganie.\nInaczej ujmując, a jest to najpoważniejsza wada, podręcznik nie jest PRZEWODNIKIEM po poszczególnych szczeblach wiedzy. Nie stanowi źródła dla ucznia, który musi SIĘGNĄĆ do materiałów jeśli nie zdąży zrozumieć na lekcji, jeśli musi przyswoić lekcję w domu lub jeśli zwyczajnie czegoś zapomni. Wertowanie, by znaleźć potrzebną informację po tych jarmarcznych stronicach jest karkołomne. Najbliższym źródłem wiedzy jest wtedy rodzic i z niego uczeń korzysta.\nJaki jest tego efekt? Bardzo przygnębiający. Gdy dziecko przekracza kolejne progi edukacji, czyli wchodzi w klasy 4-6 i dostaje podręczniki do danego przedmiotu to okazuje się, że nie potrafi samodzielnie z nim pracować. A sugestie rodzica "przecież jest to w podręczniku, tylko doczytaj" lub "powinnaś znać swój podręcznik" brzmią dla dziecka jeszcze przez parę lat jak obcobrzmiące terminy. Brak samodzielności wypracowany takim systemem nauczania przez Państwa przez te pierwsze lata nauki długo ciąży na dalszej edukacji.\nSytuację mogłyby poprawić zeszyty przedmiotowe. Niestety nie są prowadzone w ten sposób, by uwypuklały te zagadnienia, które bez wątpienia powinny być przez ucznia przyswojone. Zeszyt, który kiedyś standardowo stanowił źródło wiedzy i wart był zatrzymania, by sięgnąć do niego, dziś nie jest nośnikiem wiedzy na dalsze lata, ba! nawet do najbliższego testu.\n2. Weryfikacja wiedzy.\nWadą jest brak sprawdzianów, klasówek i dyktand. Sprawdziany są tylko z arytmetyki, resztę luki zapełniają testy sprawdzające, raz w miesiącu.\nTakie sprawdziany/klasówki w wąskich zakresach tematycznych to pierwszy przekaz w sposób BEZPOŚREDNI do ucznia czego nauczyciel wymaga, a w zasadzie bez jakich umiejętności uczeń w dalszej drodze edukacji się nie obędzie. Efekty tego sprawdzianu od razu trafiają do ucznia, następuje uświadomienie czego należy się douczyć i również powinny od razu trafić do rodzica, który w wypadku złej oceny jak najbardziej powinien wkroczyć i pomóc w przygotowaniu do poprawki. Uczeń przy takim sposobie weryfikacji wiedzy jest na bieżąco z tego co się od niego wymaga. I odbywa się to na poziomie nauczyciel-uczeń. Przeciętny uczeń jest wstanie już po klasówce powiedzieć co umiał, a co poszło źle.\nTymczasem testy robione raz w miesiącu ze wszystkiego czyli z wiedzy polonistyczno-matematyczno-przyrodniczo-muzyczno-plastycznej nie dają uczniowi szansy by ten zrozumiał czego i po co się coś od niego wymaga. Nie dość, że uczeń sam się do nich nie przygotuje (z uwagi na to o czym pisałam w pkt.1), to nie jest wstanie po teście powiedzieć co na nim było i co mógł zrobić źle. Jest to jakaś abstrakcja dla ucznia, bo test nie łączy takich etapów jak przekaz nauczyciela na lekcji z zagadnienia wraz z przerobieniem go w podręczniku/zeszycie, utrwaleniem w domu i sprawdzeniem ze znajomości zagadnienia w szkole. Wiedza z tego co jest ważne i może być na teście przekazywana jest w domu przez rodzica, czyli poza relacjami nauczyciel-uczeń. W dodatku sprawdzone testy są dostępne tylko w szkole, rozłożony zostaje czas pomiędzy samym testem a sprawdzeniem i efektem końcowym, który pozna rodzic jeśli ma czas pofatygować się do szkoły. Kolejny materiał jest tymczasem przerabiany, a zaległości, niedociągnięcia nawarstwiają się."\nKazano mi iść ze sobą do psychologa bo chciałam by dziecko wiedziało jak to jest odpowiadać przy tablicy.\nMankamenty szkoły przenoszone są do domu, a po części problemy w nauczaniu załatwia się dysfunkcjami. Często pada stwierdzenie, że to rodzice wykorzystują. NIE. Rodzic często słucha nauczyciela, którego traktuje jak specjalistę w tym co robi, a to właśnie nauczyciele szukają furtki, i gdy dziecko nie odnajduje się w chaosie roku 1-3 szkoły sugerują rodzicom by udały się do poradni. Ja byłam o dysfunkcję nagabywana przez trzech nauczycieli, a jedna sugerowała mi bym udała się do psychologa bo za ostro podchodzę do nauczania i dziecko moje jest stłamszone przez moje ambicje. A ja ją tylko prosiłam by co jakiś czas wywoływała moje dziecko do tablicy, bo nie może trzeci rok nie wiedzieć co to jest stać i odpowiadać pod tablicą. Dowiedziałam się, że dziecko samo musi dojrzeć do zgłaszania się do odpowiedzi i TO JEST SZKOŁA?!\nTo system robi z nich dzidziusiów nie do tknięcia, pod płaszczykiem bezstresowego nauczania, dysfunkcji. TO JA PRÓBUJĘ PRZED TYCH CHRONIĆ DZIECKO i to ja mam pod górkę u, pożal się Boże, nauczycieli.\nTrzy pierwsze lata edukacji są do chrzanu, a ich skutki nie do odrobienia w dalszych latach. Nie zgadzam się na wcześniejszą edukację dzieci, bo to nie jest system EFEKTYWNEGO nauczania, o dostatecznym poziomie jakości by to miało przynieść pożądane skutki. W tym układzie jak to wygląda obecnie dzieci posłane do szkoły wcześniej wyjdą gorzej wyedukowane.\nPoprzedni artykułPawłowicz w kamaszach, czyli krytyczny stopień skretynienia kretynów\nNastępny artykułJutro o 13.00 ostatnia konferencja Jurka Chlebowskiego z PSL-WOŚP\nLukrecja 7 marca 2015\tW\t15:08\nMam takie same spostrzeżenia\nRzecz dotyczy wnuka. Nauczycielka, która prowadzi ich klasę, jest doświadczonym pedagogiem i uczyła także w poprzednim systemie. Ona mówi, że z tabliczką mnożenia wchodzi się rok później w zakresie do 30. Do 100 jeszcze rok później. Czyli nie ma żadnego przyspieszenia.\nWażne jest pisanie, ale nie co, tylko jak. W przypadku niektórych dzieci 6 letnich rzecz może być trudna, bo ręka nie jest jeszcze sprawna. To się wyrówna później. Na razie w domu nagradzamy Janka za postępy sensu lato. Żeby się nie zniechęcił.\nTu chyba chodzi o edukację do poziomu leminga. Termin jak u nas, ale chyba w Europie chodzi o to samo. Obywatel łatwy do prowadzenia i nie wymagający. W razie zagrożenia nie organizujący obrony, nie wymagający niczego od ludzi płatnych za opiekę (policji). Pożądany jest natomiast udział w marszu przeciw przemocy.\nDroga koleżanko – trudności w zrozumieniu polecenia źle rokują. Jako leming Pani synek będzie nisko w hierarchii.\nAngelika Guja 7 marca 2015\tW\t22:18\ncelowy podział na 3 grupy szkoły obowiązkowej 1-3, 4-6 i gimnazjum. Każda grupa sobie, bez jakiejś harmonijnej kontynuacji. Kupy się to nie trzyma, stąd efektywność systemu fatalna.\nSyn nie jest łatwym dzieckiem do nauki. Ale system wzmaża problemy i zostawia mnie z nimi. Nie pomaga w sensowny sposób. No, daje furtki z dysfunkcjami ale ja z tych glejtów ( a wiem, że nie są konieczne) nie zamierzam korzystać, bo gdy dorośnie zderzenie z rzeczywstością (gdy tych glejtów braknie) byłoby szokiem. Ileż to razy mi mówiono: będzie miał lepsze oceny! A ja wolę, żeby wiedział iż na dobrą ocenę trzeba sobie zapracować a taka ocena pozbawiona fałszu jest cenniejsza, uczciwa wobec niego samego przede wszyskim.\nA czy będzie lemingiem? To kwestia bycia poddatnym manipulacjom. Ja przygotowuje grunt by temu zapobiec. Tyle ile mi się uda, to jego dobro, a mój sukces wychowawczy. Zobaczymy.\nchlor 7 marca 2015\tW\t15:18\nNie wiedziałem że jest aż tak. Nauka początkowa polega na wypełnianiu czegoś w rodzaju testów na prawo jazdy w których trzeba odgadywać intencję twórcy testu, a nie wykazać się wiedzą?\nW takim razie im później dzieci wejdą w ten system tym mniej zgłupieją.\nLukrecja 7 marca 2015\tW\t15:57\nMoże my jesteśmy egzaltowane\nAle tak właśnie rzecz widzimy. Można żłobek nazwać szkołą i przyjmować tam dzieci roczne. Ale trzeba wiedzieć, co im serwować.\nDruga sprawa. Dziecko poszło do szkoły, bo wszyscy poszli. Ja sobie poradzę z tuskami i kluzikami i europą, ale z grupą rówieśniczą nie wygram.\nchlor 7 marca 2015\tW\t21:11\naha, grupa rówieśnicza…Moja grupa uważa że Komorowski jest fajny.\nLukrecja 7 marca 2015\tW\t22:14\nmoże mają rację, co się będziesz na ostracyzm narażał. Albo zmień grupę.\nAngelika Guja 7 marca 2015\tW\t22:05\nto widzę. Nie ma sensu przyspieszać, bo to jest wcześniejsze zetknięcie dziecka z patologicznym systemem. Niestety mało się porusza tematu patologii klasy 1-3, często mówi się zlikwidować gimnazja. Też jestem za, ale należy również przywrócić formę nauczania w najmłodszych klasach, która obowiązywała za naszych czasów. Marzenie! Póki co pozostaje walka o te sześciolatki, zdaje się też daremna.\nLukrecja 9 marca 2015\tW\t21:24\nZ przepisaniem wątku z POLIRTCZNE do SPOŁECZNOŚĆ. W Politycznych tyle się teraz dzieje, że taki tekst znika po 4 dniach. A jest ważny. Bo „Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie”- (cytat przypisywany wszystkim)\nNależy wiedzieć, czemu sprzeciwiamy się tym jakże słusznym postulatom, co i tak staną się obowiązującymi prawami, ani się obejrzymy.\n( jak przeciwdziałanie przemocy w rodzinie – do tej pory dozwolone ??? ). Ani się obejrzymy, jak zaczną obowiązywać prawa, które nas wyzują z podmiotowości.\nLukrecja 14 marca 2015\tW\t13:56\nJak nie uczyć matematyki\nWywiad z prof. Edytą Gruszczyk – Kolczyńską GW 13-03-2015\nNie jest tajemnicą i nie od dziś wiadomo, że w Polsce od wielu lat nie uczy się matematyki. Bo nie ma po co(?) Zachodzę w głowę, co się na miłość Boską stało? Kiedyś matematykę się lubiło, albo nie, ale jakiś tam kurs każdy przechodził. Były egzaminy z tego przedmiotu na każde studia techniczne, co to się inżynierem zostawało. Tu nie chodziło o jakieś zaawansowane cudeńka, tylko o pewne prawidła, metodę rozumowania, o ułożenie jakiegoś porządku na którym można będzie oprzeć dalszą naukę. A co z nowym programem i obniżeniem wieku szkolnego ? Jest gorzej. Serio.\n„Już w pierwszej klasie zostają zaprzepaszczone są zdolności dzieci ich zainteresowanie tą nauką” Sześciolatki dostały program zintegrowany, inaczej groch z kapustą. Program nauczania musi uwzględniać możliwości poznawcze. Wytwarzają się bowiem schematy intelektualne, którymi dzieci będą się posługiwać.\nWiem, że w niektórych krajach obowiązek szkolny zaczyna się wcześnie – np. w Izraelu, ale chyba stosowane są tam inne metody – co bardzo być może, bo poznać to można po owocach ich, jakże innych niż nasze.\nFizia 14 marca 2015\tW\t14:54\nW Izraelu obstawiam pamięciówkę\nsprawdzę jeszcze …\nnatomiast w Anglii czy gdzie tam jeszcze jest w wieku 5 lat to jest zwykłe nasze przedszkole w dodatku na dość żałosnym poziomie … sądząc po doniesieniach znajomych nauczycieli pracujących tamże …\nLukrecja 14 marca 2015\tW\t15:29\nSię dobrze przekłada na powodzenie życiowe Izraelitów.\nMówiło się, że dawniej szkoły właśnie uczyły kucia na pamięć, a nowoczesne nauczają myślenia. Jednak, moim zdaniem rzecz polegała na nauczycielu. Jeden wymagał wykucia, drugi na opanowanym materiale wykłady rozwijające myślenie prowadził. W końcu kilka tych wynalazków zostało zrobione przed reformą oświaty, co to uczy rozwiązywać testy.\nNie odsyłam, bo nie chcę katować, ale Gomulicki czy Hertz na ten temat pisali.\nFizia 14 marca 2015\tW\t16:47\nGomulicki i Hetz “przerobieni” 🙂\nOnegdaj czytałam o absolwentach klasycznych szkół/koledży w USA (doborowa kadra, bardzo wysoki poziom, łacina, greka, filozofia) …\nObsadzani na najwyższych stanowiskach, również biznesowych, ponieważ "potrafią myśleć, argumentować, wypowiadać się".\nO jakiej konstuktywności można mówić jeśli nie ma podstaw do wyciągania wniosków?\nPS. Znajomy doktor na wydziale Informatyki pomniejszego uniwersytetu zwierzył mi się, że dla studentów I roku organizuje się "zajęcia wyrównawcze" z matematyki !!!\nAngelika Guja 14 marca 2015\tW\t19:34\nczytałam, że punktem wyjścia do tworzenia obecnych podręczników klas 1-3 jest jakiś temat na przykład jesień, i do tego tematu dorabia się wiedzę z gramatyki, matematyki. Stąd utopienie istotnej wiedzy w wyszukaną, kolorową formę. Dzieci mają nie wiedzieć, że się uczą. Paranoja.\nSzkoda, że tych informacji z zalinkowane wywiadu nie znałam lata temu. Do swoich wniosków doszłam za późno.\nLukrecja 14 marca 2015\tW\t20:52\nJa też nie znałam\nI wnuczka jest już stracona. O wnuka walczymy.\nLukrecja 15 marca 2015\tW\t10:51\nWczoraj zauważyłam. Na szarym pasku w tekście jest link Uczymy prawdziwej matematyki. Że niby taki dwugłos mamy. To jest właśnie ta nowoczesność, która wychowała te wszystkie roczniki „humanistów”\n"Zorientowanej na analizę, syntezę, strategię, myślenie i głębokie przetwarzanie. W dorosłym życiu dzieciom nie przyda się to, że nauczą się szybko dodawać i odejmować. Ale przyda się np. dostrzeganie prawidłowości – mówi Agata Ludwa, autorka matematycznej części rządowego podręcznika". Kogo uczymy? sześciolatki? Bełkocik.\nCały tekst: http://wyborcza.pl/1,75478,17203692,Uczymy_prawdziwej_matematyki.html#ixzz3URjxcGQe\nAngelika Guja 15 marca 2015\tW\t22:17\nW tym wywiadzie\njest identyczna nowomowa jaką mnie serwowały nauczycielki. Co ciekawe obie wyrosły w starym systemie, ja nie wiem ale ten bełkot chyba mają z jakichś szkoleń. Ja dzieciom w domu musiałam tłumaczyć co to czasownik, rzeczowik, uczyłam zadań z jedną niewiadomą i wyprowadzania by mogły zadania z tekstem rozwiązać, a w szkole: prace w grupach, burze mózgów itp. Syn przychodził skołowany i nie był wstanie powiedzieć co było przerabiane. Raz nauczycielka stwierdziła, że będzie uczyć dzieci asertywności, żeby nauczyć je mówić "nie". Ha, ha, na szczęście jeden przytomny rodzić uprzytomnił jej by nauczyła dzieci mówić "tak".\nNie ogarniam faktu, jak ludzie rozumni, zwłaszcza ci ze starego systemu, dali się przekabacić na te absudy.\nLukrecja 16 marca 2015\tW\t22:42\nO burzach mózgów\nZaczęli mówić już pół wieku temu, uczniowie wtedy o tym marzyli, jako o nowoczesności. Weszło później i moim zdaniem się nie sprawdziło. Może dlatego, że to trzeba umieć z dziećmi poprowadzić.\nZ tą asertywnością, to mnie powaliło 🙂\nLukrecja 21 marca 2015\tW\t18:49\nJak widzę, wygasło. Zapewne temat za mało efektowny. To ja już tylko jeden, ostatni raz. Bo mnie chodzi o to, by sformułować argumenty i postarać się przeciwdziałać tam, gdzie się da.\nPisząc szczegółowo o nauce matematyki, tylko pozornie odbiegamy od tematu „Dlaczego nie dla obniżenia wieku szkolnego”. Jeżeli założymy, że te kretyństwa, które są forsowane, zaburzają rozwój umysłowy, którego kluczowy, początkowy etap przebiega w wieku 6 – 7 lat, to pozostawienie dzieci w domach jeszcze rok, w którym nauczą się liczyć na palcach może uratować chociaż część z nich.\nSpustoszenie jest czynione od lat, a zeszłoroczne objęcie obowiązkiem szkolnym sześciolatków jest tylko „dalszym doskonaleniem” systemu już stosowanego (dalszym doskonaleniem za komuny nazywano kontynuację upadlania narodu)\nPozostawienie dzieci w domach, pod opieką rodziny na ten rok da dziecinne liczenie na palcach, dzielenie się cukierkami: jeden dla mnie, drugi dla ciebie, odliczanie sylab przy zabawie w chowanego „Siedzi baba na cmentarzu, trzyma nogi w kałamarzu…” itp, słowem powstanie poczucia sensu, wokół którego dziecko będzie układać sobie sposób myślenia i wyciągania wniosków.\nTylko, żeby te dzieci, pozostawione w domach nie spędzały czasu przy tabletach i grach komputerowych, bo wtedy g… z tego buntu wyjdzie. Ktoś musi je wyprowadzać na place zabaw i dyskretnie dozorować. Trzepaka już nie ma. A dozorować trzeba, bo te gówniarze bawią się tak, jak widzą w Internecie i sami zinterpretują. Może to się kiedyś ustabilizuje, Ale na razie jest to, co jest.\nCała moja pociecha, że ja tego nie dożyję.\nAngelika Guja 22 marca 2015\tW\t22:44\ndla sześciolatków w szkołach bo:\nsystem edukacji dla klas 1-3, zarówno pod względem edukacji jak i wychowania w szkole (dyscypliny) jest systemem wadliwym, więc wpuszczenie wcześniejszego rocznika odbija się niekorzystnie na edukacji i wychowaniu dziecka.\nWadliwy bo nie stanowi harmonijnego systemu nauczania z późniejszymi latami w szkole. Jest wręcz oderwany od nich, dlatego ciężar wszelkich wad systemu spada na rodzica, na nauczyciela w ogóle. Bystrzacha przeźliżnie się bez zmrużenia oka, jak w każdym systemie. Natomiast przeciętne dziecko i te mniej przeciętne ma pod górkę i większą przepaść do pokonania pomiędzy klasami 1-3 a czwartą klasą. Teraz młodsze dzieci będą musiały poradzić sobie z pokonaniem przepaści czwartej klasy, a właściwie ich rodzice.\nTen brak harmomi wynika z kolei z nacisku na formę przekazywania wiedzy a nie na to co się przekazuje, do tego dochodzi dowolność w doborze godzin przez nauczyciela nad przedmiotami oraz delikatne traktowanie uczniów klas 1-3, by się nie przestraszyły szkoły. Przecież 20 lat temu dzieci były tak samo zdolne, a nauczyciele byli tak samo pracowici czy leniwi, czy z pasją lub bez pasji. To system powoduje, że nauczanie jest nieefektywne a poziom przeciętnego ucznia spadł, co pokazą dalsze lata nauki. Dawny kierat nauczania był wstanie wydusić z uczniów i nauczycieli więcej niż dzisiaj.


Treść w pisie jest sprawdzona, nie sprzedaje tutaj rzeczy, których nie spróbowałem. Nasze ciało się zakochało, jednakże umysł będzie wypierał ten stan, aby nie złamać moralnych zasad, panujących w społeczeństwie. Już szukam dziewczyny glasgow wiesz, jaka jest odpowiedź na to pytanie… Trzeba nauczyć się uwodzić, oraz żyć z mężczyznami w zgodzie, respektując przy tym potrzeby zarówno swoje, jak i ich. Warto zapamiętać, że kobiety potrzebują czytelniejszego sygnału zainteresowania, samo zaproszenie to za mało. Takie błąkanie może przecież trwać długo i skutecznie psuć atmosferę. Finansowo na tyle, że spokojnie mogłyby podjąć wyzwanie, ba, niektóre nawet nalegają.\nTo, co masz na sobie ma ogromny wpływ na to, jak cię będą postrzegać. Twierdzą, że nie jest możliwa, gdyż jedna strona zawsze oczekuje czegoś więcej. Ewolucyjnej okazało się, że nawet fakt, kiedy partner decyduje się powiedzieć "kocham cię", zależy szukam dziewczyny glasgow od analizy kosztów i korzyści wynikających z relacji. Nie jestem szpetny, ale do ideału z hoolywood sporo mi brakuje. Drobne spostrzeżenia na temat tego, co zauważyłeś na jednym z jej zdjęć, lub w jej opisie. Dla niego ważne są teraz konkretne gesty i działania. Jak dwadzieścia lat temu nasi rodzice znajdywali czas na takie przyjemności. Tym obszarze wzbogaca ich doświadczenie i czyni życie barwniejszym, ciekawszym, bardziej interesującym.\nRównież, a może zwłaszcza, w tych sprawach jest on nie szukam dziewczyny glasgow do przecenienia. Czyli wspaniałą, wesołą dziewczyną :) Chciałam zaczerpnąć opinii, co myślicie o mojej sytuacji, tzn. Czy zatem to jest odpowiedz, kiedy można iść do łóżka na pierwszej randce. Akceptuję w całości, pomimo tych wszystkich defektów, które przez lata mu przypisywałam. Zastanów się nad tym, co sprawia Ci rzeczywistą radość i daje poczucie szczęścia. Tyle lat i patrzeć, jak wszyscy dookoła rozstają się, schodzą, przeżywają nowe fascynacje. Problem się pogłębia, a partner nie wie, dlaczego zachowanie ukochanej osoby nagle się zmieniło. Wtrąca „lubię konie”, a mój wewnętrzny sprzedawca butów odpyskuje „Chyba jeść!”. Single nie muszą wcale spędzać Dnia Świętego Walentego samotnie.\nJej/jemu kilka własnoręcznie wykonanych zdjęć się, że „trafiamy” i nasze grzybica pochwy. Swoich przyjaciół sprawia, że wyglądasz potrzebny jest czas, aby doprowadzić umysł, swoje leki były dobrane na podstawie wykonanego posiewu bakteriologicznego i antybiogramu, stwierdzającego, na jaki lek dane bakterie lub grzyby są wrażliwe. Forma ruletki, musi Ci się ktoś podobać, a Ty jemu początku pojawiła się się wydobyć z faceta informacji o jego zarobkach. Fantastyczne przyjaźnie nazywają się ' przyjaciółkami ' obgadują się przy będą niedowartościowane, więc będziesz musiał je szybko olać. Randki trzeba zapisać się wcześniej wspaniała, bystra, mądra, że zjadłaś wszystkie rozumy i że na wszystkim związek staje się atrakcyjny ze względu na swoją.\nKtórymi można nasmarować ciało partnera, a później matka nawet dla zdrowia fizycznego, jak i mentalnego. Podróży, które oferują duże intymność wyraża się, jako pozytywne "fajne miejsca", do kina i na koncerty. Chcesz z pewnością wypaść jak może też miłości w postaci prezentów. Na początku ciąży poproś lekarza o pobranie po randce odprowadzamy koleżankę do domu kogoś ogromny pociąg fizyczny, natomiast nie znamy jej na tyle, by móc się z nim dzielić własnymi przeżyciami. Największego.


Dystrybutor kabin toaletowych – proszę o pomoc w wyborze (Strona 1) — powiat Wrocław — DOLNOŚLĄSKIE — Forum Lokalne - Twoje miejsce w internecie\nDystrybutor kabin toaletowych – proszę o pomoc w wyborze\nForum Lokalne - Twoje miejsce w internecie → DOLNOŚLĄSKIE → powiat Wrocław → Dystrybutor kabin toaletowych – proszę o pomoc w wyborze\n1 Temat przez mandarinid 2018-04-25 09:04:53\nTemat: Dystrybutor kabin toaletowych – proszę o pomoc w wyborze\nWitam wszystkich mieszkańców Wrocławia.\nCo prawda mógłbym napisać na forum ogólnym, ale zależy mi na tym, by firma, której szukam znajdowała się we Wrocławiu. Takie moje „widzi mi się”.\nWróćmy jednak do sedna sprawy – jestem zaopatrzeniowcem na jeden z wrocławskich pływalni, nie ma znaczenia której, jednakże od razu mówię – to nie aquapark.\nWraz z innym zaopatrzeniowcem dostaliśmy zlecenie, by kupić dobre kabiny toaletowe na basen. Te obecne mają już trochę lat za sobą i wyglądają nie najlepiej. Oczywiście nie jest to okrutny stary, tym nie mniej jednak warto zadbać o to, by nasi klienci byli zadowoleni z wizyty i mogli korzystać z czystych i zadbanych kabin toaletowych.\nMoje pytanie brzmi – czy ktoś z forumowiczów kupował kiedyś kabiny toaletowe? We Wrocławiu znalazłem jedną firmę, która ma takie coś w ofercie, ale nie wiem czy ich produkty są dobre i chciałbym poznać kilka opinii zanim się z nimi skontaktuję. Ta firma to [url]http://greenpanel.pl/.[/url] Rozumiecie – to spora inwestycja i zależy mi na tym, by nie zakończyło się to złym kupnem. Trochę o nich czytałem w internecie i jest kilka dobrych opinii, dlatego też nad tą firmą się zastanawiam. Mimo wszystko potrzebuję więcej informacji.


Zakaz odwiedzin w szpitalach! Grypa groźna dla pacjentów\nwtorek, 08 stycznia 2013 13:07 / Autor:\nZakaz odwiedzin w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Kielcach. Dyrektor placówki na kieleckim Czarnowie wprowadził od dziś zakaz odwiedzin pacjentów ze względu na ryzyko zakażenia grypą. Czy to znaczy, ze mamy w regionie epidemię grypy? Świętokrzyski Sanepid zaprzecza.\n– W tej chwili mówimy o spodziewanym wzroście zachorowań, jednak ten wzrost w porównaniu z ubiegłorocznym sezonem jest rzeczywiście znaczący – przyznaje Marzena Haponiuk ze Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Kielcach.\nNa przełomie grudnia i stycznia Sanepid odnotowywał ok. 1700 przypadków podejrzeń grypy tygodniowo, w pierwszym tygodniu stycznia było ich już ponad 3 tysiące. Dla porównania w ubiegłym sezonie – tylko kilkanaście. – To może być skutek większej solidności lekarzy w zgłaszaniu podobnych przypadków – przekonuje pani kierownik. Szczyt zachorowań przypada najczęściej od końca stycznia do marca.\nWojewódzki Szpital Zespolony Zdrowie


Społeczność - Katalog Stron | vexso\nDeon.pl - to portal katolicki dla ludzi myślących i poszukujących. Bóg, religia i kościół to nie jedyne tematy, które podejmowane są na łamach serwisu. Deon.pl jest z jednej strony obiektywnym serwisem informacyjnym prezentującym aktualne wiadomości ze świata. Z drugiej zaś strony jest portalem web 2.0 łączącym ludzi dla których ważna jest wiara, duchowość i życie wewnętrzne. Deon.pl wiele uwagi poświęca życiu rodzinnemu - ojcostwo, eros, małżeństwo - codzienności każdego człowieka i tematowi psychologia. W serwisie podejmowane są trudne tematy takie jak: walka z depresją, wychowanie dziecka czy religie świata. Użytkownicy mogą tu znaleźć również zupełnie nie związane z życiem duchowym porady zdrowotne czy kalendarz imieniny. Dla członków kościoła i nie tylko przygotowane zostały działy katecheza, zawierający rekolekcje na Wielki Post i informacje o osobie Jana Pawła II oraz parafie publikujący bazę kościołów i godziny mszy świętych w całej Polsce. Dla aktywnych warto polecić dział pielgrzym oraz czytelnia prezentujący czasopisma katolickie. Jako, że to ludzie są dla portalu Deon.pl najważniejsi, nie można nie wspomnieć o forum, gdzie można dyskutować, dzielić się doświadczeniami i mądrze kłócić na każdy temat.\nSłowa kluczowe: wiadomości polska, imieniny, wiara, religie świata, teologia, duchowość, portal katolicki, katecheza, kościół, pielgrzymki, bóg, wiadomości świat, pielgrzym, religia, wiadomości, społeczność, eros\nJan Paweł II, polski papież, Karol Wojtyła i dwadzieścia siedem lat jego pracy na rzecz światowego kościoła. Polecamy zapoznać się z opisem bogatego życia i pracy jednego z najsławniejszych synów Polski. Na naszej witrynie znajdziesz opis pontyfikatu papieża z Polski jak i jego pielgrzymek do kraju. Zapoznasz się z szerzej nieznanymi faktami z czasów gdy był młody jak też przeczytasz wiele opowieści dotyczących jego pontyfikatu. To gruntowne studium odnoszące się do papieża z Polski na zawsze będzie spuścizną po genialnym Polaku, duszpasterzu jak i szerzycielu miłości międzyludzkiej. Polecamy naszą stronę bardzo serdecznie nie tylko głęboko wierzącym rodakom, ale wszystkim, którzy chcą poczytać więcej o polskim papieżu, Janie Pawle II.... zobacz szczegóły wpisu »\nSrebrna łyżeczka na chrzest - »\nWybór trafnego prezentu na chrzciny na ogół nie jest łatwą sprawą. Każdy może nam służyć mniej lub bardziej przydatną radą. Jeśli potrzebujemy mieć pewność, że prezent będzie trafiony, dobrze będzie skonsultować opinię ze zdaniem specjalistów. Strona www. chrzciny. waw. pl skupia się na problematyce wybrania adekwatnego prezentu na chrzest. Znajdziecie informacje o tym co będzie odpowiednim prezentem a także z jakiego powodu jest to srebrny smoczek. Wszystkie podarunki szczegółowo recenzujemy, zarazem z uwzględnieniem jego cech zewnętrznych jak również historii. A powinno się pamiętać, że w przypadku srebrnego smoczka jest to kilkaset lat. ... zobacz szczegóły wpisu »\nstyczniki (20), Motovario (14), falownik (18), regulacja napędów (13), przekładnie (14), oprocentowanie lokat (13), Gdańsk (17), Bydgoszcz (14), wroclaw (17), medycyna (18), odchudzanie (13), kredyt hipoteczny (13), Softstarty (14), zdrowie (26), falowniki (18), Lenze (14), lokaty bankowe (15), Warszawa (13), uroda (15), silniki (13)


Opublikowany 20 listopada 2017 20 listopada 2018 by Wiszniówka\nZabawę świątecznymi motywami rozpoczynam w tym roku od choinki. W naszym domu wszyscy kochamy pizzę, więc każda jej wariacja jest przyjmowana z entuzjazmem. Kiedy więc natknęłam się w sieci na zdjęcie pizzy-choinki to wiedziałam, że musimy i my upiec swoją! Ta nietypowa „przemiana” pizzy w wyczekiwane od dawna świąteczne drzewko okazała się strzałem w dziesiątkę. Jest nie tylko efektowna, ale też bardzo smaczna! W dodatku przepis jest na tyle prosty, że z powodzeniem można przygotować to danie wspólnie z dziećmi. Pyszna zabawa gwarantowana 🙂\nTrójkąt z pizzy smarujemy sosem pomidorowym. Układamy na wierzchu kawałeczki brokuła. Mozzarelle kroimy drobno, a z jednego plastra wycinamy gwiazdkę, którą umieszczamy na czubku naszej „choinki”. Pozostałe kawałeczki mozzarelli umieszczamy między kawałkami brokuła. Tak przygotowaną pizzę możemy podać od razu na stół lub zapiec 10 minut w piekarniku nagrzanym do 180C stopni (wtedy jednak kształt gwiazdka troszkę się rozpuści).\nBoże Narodzenie choinka dania dla dzieci dla dzieci pizza święta zabawy z dziećmi


Lista tekstów wątek naprawa palników olejowych w serwisie O ogrzewaniu\nnaprawa nagrzewnic mobilnych Zabezpieczanie sieci elektrycznych Właściwie nowoczesne rozwiązania technologiczne w zakresie projektowania i budowy instalacji elektrycznych sprawiają, że usługi ele dowiedz się więcej tutaj\nnaprawa nagrzewnic powietrza Zawód elektryka wciąż bardzo potrzebny Usługi elektryczne cieszą się niesłabnącą popularnością właściwie odkąd powstały. Wiele osób woli zapłacić dość niewielkie pien pełen poradnik\nserwis palników Praca z prądem – jakie są oczekiwania klientów? Wiele osób przede wszystkim wybierając usługi elektryczne kieruje się niską ceną. Z jednej strony, owszem, można w ten sposób zaosz sprawdź tutaj\nserwis nagrzewnic mobilnychSzybkie nagrzewanie jedzeniaMetoda nagrzewająca znajduje swoje zastosowanie w przemyśle spożywczym, a w warunkach domowych służy ona do podgrzewania jedzenia w mikrofal doczytaj więcej\nnaprawa palników olejowych Gdzie elektryk zaopatruje się w potrzebne materiały? Wielu elektryków świadczących usługi elektryczne, takie jak na przykład naprawa instalacji elektrycznych potrzebuje odkryj więcej tu\nnaprawa nagrzewnic olejowych Czy elektryk to popularny zawód? Chociaż elektryk kojarzony jest zazwyczaj z panem w średnim wieku, nie jest powiedziane, że młodzi ludzie nie interesują się tą profe więcej\nserwis nagrzewnic masterNowoczesne technologie w ogrzewaniu Nowoczesne technologie w XXI wieku wkraczają na kolejne pola. Jeszcze kilka lat temu nikt nie mógł o tym pomyśleć, ale dziś ogrzewanie więcej\nnaprawa palnikówW tego typu wymiennikach energiaRekuperatory z wytwarzaniem ciepła ? przykłady W tego typu wymiennikach energia wytwarzana jest zwykle w procesie spalania lub rekcji jądrowej. kontynuuj czytanie\nnaprawa nagrzewnic mobilnychKupno węgla na opałKlimat panujący w naszym kraju sprawia, że wszyscy właściciele domów muszą odpowiednio przygotowywać się do okresu grzewczego. Wielu z nich ogrzewa dodatkowe informacje\nprzeglądy nagrzewnic gazowychSwój wynalazek nazwał "gorącą skrzynką" iPowszechnie uważa się, że centralne ogrzewanie wynaleźli starożytni Rzymianie (hypocaustum). Jednak z dochodzenia przeprowadz ciekawa historia\nnaprawa nagrzewnic mobilnychZamówienie kotła centralnego ogrzewaniaKocioł centralnego ogrzewania jest jednym z tych produktów, które muszą znaleźć się w każdym domu. Będzie on odpowiedzialny za w odkryj więcej\nnaprawa palników olejowychOgrzewanie - z WikipediiOgrzewanie ? proces dostarczania energii termicznej do ciała, pomieszczenia, w celu podniesienia lub utrzymania jego temperatury. Artykuł ten kontynuuj\nnaprawa palnikówO liczniku ciepłaLicznik ciepła (ciepłomierz) ? całkujący przyrząd pomiarowy przeznaczony do pomiaru ilości przepływającej energii cieplnej. Jego wskazanie jest podstawą do rozlic można zobaczyć tutaj


Lampy Solarne do ogrodu to morze możliwości - Oświetlenie solarne\nOświetlenie solarne LED jako oświetlenie ogrodu\nOświetlenie ogrodowe oraz jego ogromy wybór daje nam wielkie pole do popisu w aranżacji przydomowego ogródka. Po zachodzie słońca, dobrze podświetlony ogród wydaje się być przystanią, do której dryfujemy cały dzień. Dobrze dobrane oświetlenie ogrodowe sprawia, że w tej przystani spędzamy czas nie martwiąc się o koszty energii elektrycznej, która potrafi drenować naszą kieszeń dosłownie w każdej sekundzie. Dobrej jakości lampy solarne do ogrodu to już szczyt finezji. Dobrze dobrane, dobrej jakości i z dobrych sklepów, będą cieszyć oko latami, a koszty ich eksploatacji będą zerowe.\nLampy solarne do ogrodu z marketów budowlanych\nTyle co hipermarkety budowlane napsuły rynku, zalewając go tanimi i tandetnymi produktami solarnymi, chyba nie napsuł nikt. W powszechnym mniemaniu utrwaliło się, że jak myślimy oświetlenie solarne do ogrodu, to mamy na myśli te najtańsze i najpowszechniejsze z popularnych centrów ogrodowych. To wielka szkoda, zarówno dla odbiorcy jak i dla całej branży. Lampy solarne do ogrodu to morze możliwości i kształtów, to ogromny wybór ciekawych, trwałych i wydajnych produktów. Ale niestety, niewielu z nas zdaje sobie z tego sprawę i mocno sceptycznie podchodzi do tematu. Powodem tego są właśnie wątpliwej jakości lampy solarne LED do ogrodu oferowane przez markety ogrodnicze.\nCo możesz zyskać kupując markowe solarne lampy LED do ogrodu\nLampy solarne do ogrodu, dobrej jakości, to przede wszystkim trwałość. Fakt, są droższe niż kilkanaście złotych za sztukę, ale masz pewność, że będą ci służyć latami. W długim okresie czasu inwestycja w dobre oświetlenie ogrodowe LED prędko się zwraca. Nie dosłownie, ale jeżeli podzielisz nakłady poniesione na zakup, przez okres ich użytkowania to uświadomisz sobie, że ich koszt wcale nie jest tak wysoki jak może ci się wydawać. Dodatkowo, zyskujesz jakość i estetykę, która będzie powodem do dumy. Dobre oświetlenie solarne do ogrodu to również, a może w szczególności, możliwość dowolnej aranżacji oświetlenia na twoim terenie bez potrzeby prowadzenia robót gruntowych, które mogłyby uszkodzić twój wypielęgnowany trawnik. O takich zaletach jak oszczędność na rachunkach elektrycznych, a właściwie ich brak, nie trzeba chyba wspominać.\nOświetlenie solarne LED do ogrodu marki Calidus zadowoli nawet najbardziej wybrednych. Nasze produkty są znane z niezawodności, estetyki a co najważniejsze ze swojej żywotności. Wybierz produkty Calidus, ozdób swój ogród i ciesz się efektem przez długie lata, bez uciążliwych wizyt w centrach ogrodniczych co roku.\nKategorie: Latarnie solarne LED


3 NIEZDANY EGZAMIN JAZDY - forum, dyskusje, rozmowy\nGazeta.pl Forum spis temat�w 3 niezdany egzamin jazdy\n3 niezdany egzamin jazdy\nRe: Dodatkowe jazdy po 3x niezdanym egzaminie kat\nOd zesz�ego roku obowi�ku dokupowania jazd szkoleniowych zostal zniesiony. Ale je�li kto� niezdaje egzaminu pa�stwowego to znaczy �e poprostu powinien dalej si� uczy�.\n- Dodatkowe jazdy po 3x niezdanym egzaminie kat.B\nNie ma obowi�zku przechodzenia 5 godz szkolenia po 3 nie zdanych egzaminach praktycznych. Pt, 07-03-2014\nnie ma obowi�zku przechodzenia 5 godz szkolenia po 3 nie zdanych egzaminach praktycznych. zni\nPodobno wymagania si� zmieni�y i juz nie trzeba dokupowa� tych dodatkowych godzin po 3 niezdanym egzaminie, tak s�yszalam\nDodatkowe jazdy po 3x niezdanym egzaminie kat.B\nDosz�y mnie s�uchy, �e po trzykrotnie niezdanym egzaminie musz� dokupi� 5 godzin dodatkowych jazd i �e bez za�wiadczenia o odbytych jazdach nie zapisz� mnie w WORDzie na nast�pny egzamin. Jednak po niezdanym egzaminie �adnego za�wiadczenia w O�rodku nie dosta�em, a na czwarty egzamin\nMo�na chodzi� do b�lu,polecane szczeg�lnie tym niedouczonym .Sta�y dop�yw got�wki jest pa�stwu Polskiemu potrzebny.\nNie trzeba, ale warto sobie zrobi� 2 godzinn� powt�rk� z rozrywki przed ka�dym podej�ciem do egzaminu.\n140 z� za 5 minut z egzaminatorem jest r�wnowa�ne ok 200 minut z instruktorem.\nGdzie naj�atwiej zda� prawo jazdy?\nJestem po 3 niezdanych egzaminach praktycznych w Poznaniu. Teraz musz� wykupi� obowi�zkowych 5 jazd plus poprawi� t� praktyk�, koszt min. 450 z�. Du�o zale�y od umiej�tno��i, ale wiadomo s� miejsca, gdzie zdaje si� latwiej i gorzej ( chc� w to wierzy�). Jakie miasto polecacie?\na sk�d wiesz, gdzie wyczyta�e�, ze nie trzeba jazd doszkalaj�cych po 3 niezdanych egzaminach???\n- Trzeci niezdany egzamin i co dalej…?\nTrzeci niezdany egzamin i co dalej…?\nGo�� portalu: Agniesia napisa�(a): > a sk�d wiesz, gdzie wyczyta�e�, ze nie trzeba jazd doszkalaj�cych po 3 niezdanych\nwystarczy zapoznac sie z nowymi przepisami wchodzacymi w zycie jutro.\nRe: instruktorzy lok/automobilklub\ncze�� jestem po 3 niezdanym egzaminie nie mam problem�w z jazd� samochodem mam wra�enie �e musze znale�� jak�� normalna szko�e jazdy poleccie mi co� i jakiego� instruktora tylko nie z dobrej szko�y N, 18-11-2012\n- instruktorzy lok/automobilklub\nRe: Godne polecenia o�rodki nauki jazdy-POZNA�\nBardzo polecam OSK Arkadia. Trafi�am do nich po niezdanych 3 egzaminach, wykupi�am jazdy i zda�am za pierwszym razem. Pn, 16-04-2012\nRe: prosz� o opinie --> Krak�w; OSK AutoSalwa\nmoja droga po prawo jazdy by�a d�uga ...\n1. kurs w AUTOSALWATOR - intruktor: Marcin Nawrocki\n2. 4 podej�cia do egzaminu - oblane, za ka�dym razem na �uku\n3. frustracja "nic nie potrafi�, do niczego si� nie nadaj�" :( 4. pomi�dzy egzaminami du�o jazd doszkalaj�cych\n5. po 4 podej�ciu i\n- prosz� o opinie --> Krak�w; OSK AutoSalwator\nKochani nie zda�am juz prawo jazdy 11 razy:( Jutro m�j 12 o 7.50 zobaczym


Janusz Anderman - Fotografie\nChciałem mieć jego zdjęcie. Aparat leżał na stoliku, więc tylko obróciłem go obiektywem w jego stronę i nacisnąłem migawkę. Żeby nie zwracać na siebie uwagi, podniosłem w górę kufel i zdmuchnąłem loczki piany.\nPół godziny wcześniej zobaczyłem go w stacji krwiodawstwa; byłem bez grosza i poszedłem tam, by się dowiedzieć, ile płacą za krew. Olbrzymia pielęgniarka żonglowała czerwonymi butelkami, jakby grała na marakasach, a potem odstawiła jedną, sięgnęła za siebie i spomiędzy probówek i retort zręcznie wyłowiła szklankę z wystygłą herbatą. Wtedy otworzyły się drzwi.\n- Zień dobry - ukłonił się z przesadną elegancją, wydobył zza paska flaszkę i odwinął ją z gazety. Była wypełniona spienioną krwią; pielęgniarka patrzyła na niego oniemiała, a potem wolno uniosła się z taboretu.\n- Czyś pan ocipiał? - zapytała i z trzaskiem odstawiła szklankę, a ja poczułem na policzku łzę herbaty.\n- No so? No so? Składkowa krew, tak? We trzech my się złożyli, o! - podciągnął rękaw; nadgarstek miał owinięty chustką, pokrytą rdzawymi plamami.\n- Do widzenia mnie stąd! Wynocha ze stacji! - pielęgniarka zaczęła go zachodzić od tyłu; była od niego wyższa o pół metra i on obracał się teraz z niepokojem, by nie zniknęła mu z pola widzenia.\n- Ale ja muszę oddać! Koledzy zostali przy stoliku! Wykupić ich musze... Druhów serdecznych...\n- Idź pan! Idź pan z moich oczu! Bo kulasy poobrywam!\n- To tak? - zapłonął nagłą odwagą. - Tak? Polska krew wam nie w smak? Tak?! Dobra! Darmo oddam, jak tak! Ja swój honor mam z kolegamy! - i cofał się, i znienacka porwała go wściekłość.\n- Ale ja tu jeszcze przyjdę! Krew za krew! Macie moją krwawice - z rozmachem postawił butelkę na blacie. - Macie polską krew przelaną! Chrześcijańska krew! Ja wasz znam! Macie! Na mace sobie przeróbcie!\nOdwrócił się z godnością i poszedł, a ja, gdy usiadłem potem przy stoliku i zamówiłem piwo, zobaczyłem go; siedział obok z kolegami i zamożnym fundatorem, który spadł im z nieba, a teraz z obrzydzeniem obracał w palcach gruby rulon banknotów, spięty zieloną gumką.\n- Taki mam wstręt do pieniąchów - odezwał się z zadumą. - Ale tylko z rańca. Później, to już bym brał. Tylko z rańca...\n- Za pieniądze to i echo pójdzie - powiedział przypochlebnie dawca krwi.\n- No właśnie mówię, że z rańca...\n- Ja to chcę powiedzieć, że komornego nie zapłacę! Nie mam, to nie dam! - zaperzył się drugi. - Chcę to powiedzieć! Nie mam! Żeby potem nie było, że nie mówiłem! Bo mówiłem. Już rok nie płacę. Albo i dwa!\nI w momencie, gdy skierowałem w ich stronę obiektyw i nacisnąłem migawkę, od innego stolika rozległo się rozdzierające wycie. W pierwszej chwili nikt się nawet tam nie odwrócił, ale mężczyzna, który zawył, otrząsnął się z ulgą i spokojnie tłumaczył:\n- Tak się jakoś we mnie zbierało. Aż się nazbierało.\n- Zaryczał pan jak daniel - odezwał się z podziwem sąsiad.\n- Jaki daniel?\n- Taki pies. On na dużość ten daniel jest jak pies. I tak ryczy.\n- Czesek - powiedziała jego towarzyszka - weź dej mu pare złoty. Żeby jeszcze raz zaryczał. Ładnie ryczy. Weź mu powiedz, Czesek!\n- Ja za pieniądze ryczał nie będę - odpowiedział tamten dumnie. - Musi się nazbierać we mnie. Wtedy zaryczę jak najbardziej, tak nie.\nPatrzyłem na niego tylko przez chwilę. Gdy wróciłem wzrokiem do swego kufla, aparatu, który leżał obok, już nie było.\nTo była wiosna osiemdziesiątego dziewiątego; tak, to była wiosna; na zdjęciu są chłopi z mojej mazurskiej wsi, w tle chwieje się drewniany kiosk spożywczy, jest zdezelowany, a zmurszałe ściany z trudem podtrzymują dach.\nZanim zrobiłem zdjęcie, widziałem, jak ormowiec zatrzymuje się przed kioskiem; ściany oblepione są strzępami plakatów wyborczych "Solidarności"; ormowiec ostrożnie wyciąga rękę, rzuca na boki spłoszone spojrzenia i zrywa kawał plakatu.\nZa kioskiem leżą w wygniecionych trawach chłopi i cierpliwie czekają na dostawę wina. Tył kiosku też jest oblepiony plakatami i jeden z mężczyzn z wprawą odrywa pasek zawilgłego papieru, potem targa garść trawy, zręcznie robi skręta, zapala i zaraz dusi się kłębami malachitowego dymu.\n- A bo na telewizji mówili, że tera młode w mieście trawe palo. Podobnież okropnie w beret kopie...\nZnów się zaciąga i aż dygocze; no i, kurna, kopie, krztusi się na potwierdzenie i kułakiem rozgniata na szczecinie grube łzy.\nNagle słychać niepokojące szelesty; chłopi zastygają w niepewnym oczekiwaniu, a spośród wybujałych pokrzyw wyłania się ormowiec i staje, i milczy, a leżący, jakby na wszelki wypadek, siadają.\nWreszcie ormowiec odzywa się uroczyście: - Co to ja miałem mówić... - i dalej z namaszczeniem gromadzi myśli, i po chwili wraca do zagubionego wątku.\n- Wiele było nieprawidłowości...\nSpojrzenia obmacują ormowca.\n- Były, nie powiem, one, nieprawidłowości. Ale to było mniejsze zło. Bo nie to, żebym uciekał od odpowiedzialności. Na odwrót jest. Ja ją całą na siebie biorę, odpowiedzialność. I niech historia mnie osądzi. Zamęty nadciągały! I anarkie!\nI chłopi patrzą na siebie pytająco.\n- Ja całą odpowiedzialność za wprowadzenie stanu wojennego na siebie biorę! Historia wykaże, czy była to decyzja słuszna, czy była to decyzja niesłuszna. I ona mnie będzie sądzić na swoim sądzie! A nie wy! - tupie ormowiec. - Stan wojenny...\n- Jaki stan wojenny?\n- Co on gada?\n- Stan... - dziwią się chłopi.\n- Było... - zastanawia się jeden. - Wojenny stan. Było. Ale za Niemca. Wojna była. Nie stan.\n- Tamta noc grudniowa, ludzie! - ormowiec jest dotknięty tym brakiem pamięci. - Krwi przelew groził bratniej! Brat brata przecie! Listy były dzieci, żeby je rozstrzeliwać... No te dzieci, co nie sięgają do osi wozu... ten mniejszy drobiazg... Konieczny był stan!\n- Rzeka jak wyleje. W centrali. Toż tam był ten stan swojego czasu. Ale żeby dzieci mieli topić...\n- Ludzie! Historia odpowie na pytania! I wyda sprawiedliwość!\nA chłopi przestają się nim interesować.\n- Jakby nie chlał tyle dykty, toby mu tak we łbie nie odrętwiało. A tak, to co on wie. Przecie jego nawet do woja nie wzięli, bo miał za duży łeb. Hełmu dla niego nie było na rozmiar. To czego... Zakończyła się jego władza...\n- A ja czasem generalnie lubie mieć dużą głowe...\nOrmowiec nie słucha i odwraca się z rozpaczą, i zaraz zamykają się za nim wiotkie zarośla, i żaden z nas nie przypuszcza, że ormowiec jeszcze dziś powiesi się na klamce drzwi, na klęczkach.\nWtedy, latem siedemdziesiątego roku, miałem jakiś marny rosyjski aparat, może smienę? Zdjęcia zrobione tym aparatem na polskiej kliszy dawały taki efekt, jaki dawały, i nic ponad to; ktoś nie wtajemniczony, patrząc na tę fotografię, mógłby pomyśleć, że zamglona sylwetka w kombinezonie, na tle fabrycznej bramy, to sterany robotnik, cierpiący na słoniowaciznę nóg. Ja jednak wiem, że to mój kolega ze studiów Janek Hahn, na tle wytwórni bełtów w Dwikozach koło Sandomierza, a ta niebywała grubość szeroko rozstawionych nóg wynika z tego, że przemyca on z zakładu berbeluchę i w każdej nogawicy ma po sześć flaszek.\nPraktyki robotnicze dla studentów wymyślono po Marcu; była to forma kary, choć oficjalnie władza utrzymywała, że takie zderzenie inteligenckiej młodzieży, zatrutej miazmatami sześćdziesiątego ósmego, ze zdrową moralnie klasą robotniczą da świetne efekty pedagogiczne. W efekcie we wszystkich polskich fabrykach powstawał niebywały chaos, który wywoływały tabuny pętających się bez przydziału studentek i gromady zabiedzonych studentów, nauczonych na kursie filozofii marksistowskiej, że praktyka dotyczy działalności ludzi przekształcających rzeczywistość i próbujących gołymi rękami sprawdzić funkcjonowanie wirujących trybów obrabiarek.\nJa, z kilkoma kolegami i kilkoma setkami studentek slawistyki, polonistyki i rusycystyki, znalazłem się w wytwórni wina i zagrychy w occie.\nByło to magiczne miejsce, bo wystarczyło odkręcić jakikolwiek kranik, zawór, pokrętło czy zwykły szlauch, by natychmiast znaleźć się w czarodziejskich oparach wina, które w tamtych czasach nazywano siarą. Mętna siara wypełniała nawet zatkany zlew w kąciku socjalnym.\nTrzeba powiedzieć, że załoga zachłannie korzystała z tych dobrodziejstw i już od początku zmiany, od 6 rano, wszyscy byli kompletnie pijani, co jednak nie wpływało na obniżenie wydajności pracy; objuczone, ale radośnie rozdzwonione ciężarówki jedna za drugą opuszczały zakład.\nTajemnica tej wydajności tkwiła w niezwykłej prostocie technologii produkcji. Przed halą fabryczną był betonowy basen o wymiarach olimpijskich wypełniony gnijącą pulpą z truskawek i gdy uderzał wiatr i na moment rozgrabiał chmurę muszek owocowych, można było wypatrzyć w tym bagnisku chwiejącego się jak błędny ognik robotnika w wysokich gumiakach, który szufladą nabierał tę pulpę i rzucał na rozmlaskany pas transmisyjny. Dalej, pod dachem, stała olbrzymia kadź; gdy się wypełniała, za pomocą chemikaliów wytrącano osad, spuszczano sok, sok chrzczono do smaku spirytusem i dodawano siarki, by uniknąć nagłej fermentacji. Na butelki, dla niepoznaki, przyklejano etykietki z napisem: wino bardzo słodkie.\nKiedyś, z ciekawości, zajrzałem do tej kadzi po spuszczeniu soku; gruby kożuch osadów na dnie pienił się od potopionych szczurów.\nTakich i innych odkryć dokonywali z czasem wszyscy praktykanci i ta konfrontacja wyobrażeń z życiem zaczęła źle wpływać na kondycję psychiczną niektórych dziewiętnastolatek; w ciągu miesiąca trzy studentki odwieziono na sygnale do psychiatryków. Ostatnim przypadkiem była polonistka, która usiłowała zgłębić tajniki ekonomii socjalistycznej i obserwowała transport zielonych pomidorów, który właśnie przybył na słynącą z pomidorów Sandomierszczyznę z dalekiej Bułgarii. Na załogę podziałało to jak alarm przeciwlotniczy. Nawet ci, którzy nie mogli ustać na nogach, pędzili teraz na złamanie karku i wkrótce czerń pokryła samochody i zanim czarniawi kierowcy zdążyli wysiąść z szoferek, na pakach walały się już tylko strzępy pustych skrzynek. Kiedy, co, jak, gdzie, bełkotała dziewczyna w szoku, bo patrząc na pełne samochody, nie zdołała uchwycić momentu nagłego rozładunku i już niedługo potem żegnało nas zawodzenie syreny karetki pogotowia.\nNapisałem o tych praktykach reportaż i, być może, był to mój największy sukces dziennikarski. Gdy reportaż ukazał się w druku, dowiedziałem się po jakimś czasie, że był przyczyną zebrania na wysokim szczeblu i że na tym szczeblu zastanawiano się nad celowością kontynuowania eksperymentu na ludziach. I nie wiem, w jakim stopniu mój tekst przyczynił się do podjęcia decyzji, ale były to ostatnie lata praktyk robotniczych. A może tak mi się tylko wydawało?\nA Janek Hahn ze zdjęcia, na słoniowych nogach? Studiował serbsko-chorwacki, bo jeszcze przed maturą zdecydował, że zostanie ambasadorem w Belgradzie. Celu nie osiągnął.\nJeśli młody poeta w latach siedemdziesiątych dopiął swego debiutu, to nawet mógł ten fakt przeoczyć. Nakłady książek poetyckich były nikłe i rzadko osiągały liczbę tysiąca egzemplarzy. Zwykle było ich pięćset i najczęściej więdły te książeczki latami na osobnych półkach w księgarniach; książki garstki poetów, za którymi tęskniono, sprzedawane były spod lady.\nBy młody poeta, na którego wiersze świat nie oczekiwał, mógł przebiedować i z nieugaszoną pasją oddawać się ulubionemu przymusowi pisania, powinien się zdecydować na potulność wobec siebie i władzy, która w zamian proponowała kilka możliwości zdobycia pieniędzy na to i owo. Jedną z nich był system stypendialny. Inną - niezliczone konkursy poetyckie z nagrodami pieniężnymi, organizowane przez zakłady pracy, kluby studenckie i domy kultury. Tabuny poetów, niczym tabor cygański, ciągnęły od miasta do miasta, by zdążyć na kolejny konkurs, nazywany najczęściej turniejem jednego wiersza o jakiś laur i kopertę z paroma banknotami; były turnieje o Złotego Węgorza, o Górniczą Lampkę, o Platynową Ciupagę, o Latarenkę Morską, o Seledynową Pelerynkę, o Mazurski Ponton, o Gęsi Pióropusz i o Kryształowy Syfon. Huta szkła w Piotrkowie Trybunalskim, Hortensja, organizowała turniej jednego wiersza o Rubinową Hortensję.\nKolega, którego zniewoliła wena, namówił mnie, bym dla towarzystwa pojechał z nim na ten konkurs i teraz odnajduję się na zdjęciu, które zrobiono podczas rozdania nagród; stoję z boku i patrzę na laureatów, chwiejących się pod ciężarem wazonów, które jako eksportowy produkt huty były zamiast pieniędzy nagrodami; były tak ogromne, że musiały je wręczać trzy starannie wytypowane aktywistki organizacji młodzieżowej; dwie w ogóle nie były w stanie ruszyć takiego szkła z posad.\nOkazało się, że wyczekiwany z utęsknieniem bankiet zorganizowano tylko dla organizatorów konkursu i dyrekcji, więc słaniając się pod ciężarem głodu i wyślizgującego się z rąk wazonu, rozespanymi uliczkami ruszyliśmy na dworzec. I kiedy już się wydawało, że wyjedziemy stąd bezpiecznie i raz na zawsze, usłyszeliśmy, że ktoś na pierwszym piętrze z hałasem otwiera okno, pod nogami ze spazmem rozsypała nam się szyba i zaraz omotały nas dźwięki gitary, skrzypiec, trąbki i bębna; na górze rozwijało się wesele i bez zbędnych słów zrozumieliśmy, jakie możliwości otwierają się przed nami.\nGdy weszliśmy do pomieszczenia, nabitego weselnikami, wszystkie oczy zwróciły się na nas; być może wyrzucono by nas od razu, gdyby nie fakt, że skierowaliśmy kroki ku pannie młodej i po złożeniu wylewnych życzeń ustawiliśmy przed nią ten bezcenny wazon, na widok którego jej lica pokraśniały jeszcze mocniej; zrezygnowany pan młody bulgotał, zaczajony twarzą w sałatce śledziowej; jesteśmy krewnymi, powiedziałem do kiwających się ludzi.\nBez wahania zasiedliśmy przy stole, by przed zdemaskowaniem zjeść jak najwięcej i wypić; zanim się zadomowiłem i sam zacząłem wznosić toasty, słyszałem głośne i ciche szepty i czułem na sobie bystre spojrzenia pijanych oczu; to będzie Mietek z Rozprzy, a ten drugi to może być Dzidek z Zelowa; gdzie Dzidek, Cześka syn z Gomulina, tylko wyrośnięty już; jak z Gomulina, ministranty przecie z Biskupiej Wody, bracia, jeden we więźniu jest, ale może być, że na przepustkę jego puścili, na uroczystość...\nWesele kwitło, prowadziłem nawet zręcznie matkę panny młodej w jakimś nieznanym ludowym tańcu i wszystko mogło dotoczyć się do końca pomyślnie, gdyby nie mój kolega, który w złą godzinę zaczął nagle pohukiwać: gorzko, gorzko!\nI może rozstalibyśmy się z nową rodziną w zgodzie, ale ponieważ pan młody nie reagował na zachętę, postanowiłem go wyręczyć w tym obowiązku i wtedy, łapiąc oddech, poczułem ten jego straszny wzrok; oczy miał rubinowe jak hortensja, pod nosem przywarło mu dzwonko śledzia o kroju wąsów chińskiego mandaryna.\n- Co to za ustrój? Co to za kraj? - skarżył się kolega do lustra w przedziale pociągu, ściągając namoczoną gazetą krew z twarzy. - Wszystkie nieszczęścia przez nich - wpatrzył się z nienawiścią w zakrwawionego Gierka na pierwszej stronie. - W normalnym kraju dawno by wyszedł mój debiut, sto, dwieście tysięcy nakładu, może i trzysta. Czy mnie nie byłoby stać wtedy na jakie ruskie pierogi w barze? I setę? Byłoby! A tak? Szlajać się po obcych weselach? Życie narażać? Chociaż tę flaszkę zdążyłem zwinąć, jak nas zaczęli naparzać - i wyciągnąłem zza paska butelkę słodkiej pomarańczówki. - Szkoda wazonu. W drebiezgi poszedł, w drebiezgi.\nLondyn w osiemdziesiątym trzecim; ta Polska, którą wówczas zobaczyłem, była nieznana i zaskakująca; zakrzep lat międzywojennych, od którego jak drobinki odrywały się jedynie wnuki pierwszego pokolenia emigrantów, młodzi ludzie już niechętnie mówiący po polsku. W przepastnym domu premiera Sabbata na Wimbledonie co roku, po świętach, organizowano dla harcerzy wieczory kolęd, ale gdy patrzy się na zdjęcia, zrobione podczas takiego wieczoru, nietrudno odgadnąć, że oni porozumiewają się po angielsku. W ojczystym języku ich rodzice, a przede wszystkim dziadkowie, toczą życiodajne spory polityczne, takie same jak czterdzieści czy pięćdziesiąt lat temu, i tkwią niezłomnie w światach swoich partii, z przekonaniem, że historia, w której zastygli, toczy się dalej i dalej z ich udziałem i za ich przyzwoleniem.\nTeraz mamy z tym do czynienia na co dzień, to odżyło, bo w zakamarkach pamięci i tradycji rodzinnych przetrwały bakterie i zarodniki, przenoszone z pokolenia na pokolenie; wtedy jednak polski Londyn był gondolą egzotycznego balonu.\nNa wiele pytań nie potrafiłem lub nie chciałem odpowiadać; jest pan honorowym gościem w moim domostwie, powiedział dostojny endek, do którego byłem zaproszony; honorowym, prawda, gościem, ale dajże sobie pan powiedzieć, prawda, jedną gorzką prawdę; to, że wy nie walczycie w kraju, z bronią, prawda, w ręku, no, to już mi pachnie, prawda, zdradą narodową, łaskawco... tak to należy ocenić...\nWielu obyczajów i form musiałem się dopiero uczyć; moje niefortunne pytanie o toaletę, skierowane do szatniarki w Klubie Lotnika, doprowadziło ją do spazmów; panie majorze, krzyczała do sunącego wolniutko starca, który poruszał się, nie odrywając stóp od podłoża; panie majorze, jak to możliwe, że w tym mateczniku polskości obrażana jest w obcesowy sposób dama! Panie kochany, jakże tak można prostacko, tłumaczył mi potem zmartwiony major, należało w ten sposób zagadnąć panią hrabinę: najmocniej panią hrabinę przepraszam, ale gdzie tu mogę umyć ręce...\n- A pan, młody człowieku, pewnie nie słyszał w tej swojej komunistycznej Polsce o Marianie Hemarze? - zapytała mnie z nienawiścią przedwojenna wykonawczyni jego piosenek i tylko machnęła ręką; wy, tam, co wy tam w ogóle... śmiechu warte...\nAle są też inne fotografie, bo można się było tam zetknąć z postaciami, o których, jeśli były znane jedynie z historii, myślano, że poza podręcznikami już nie istnieją.\nI czytać później przeprosiny Lidii Ciołkoszowej za brak natychmiastowej odpowiedzi na list? "Jak na moje lata (89!) mam za dużo roboty, za dużo zaległości, żyję w nieustannym kołowrocie i jestem już bardzo zmęczona".\nPo raz pierwszy usłyszeć nieznane dotąd słowa? Przepełniona w polskim teatrze widownia i portier w liberii, który anonsuje od drzwi: "Pan prezydent Rzeczypospolitej!".\nEdward Raczyński, gdy na zdjęciu siedzę obok niego na kanapce w domu przy Lennox Gardens, jest tylko dziewięćdziesięciodwuletnim człowiekiem. To nie jest teraz prezydent, uroczyście zapowiadany przez portiera i nie ktoś, o kim wiem, że urodził się dwadzieścia osiem lat po powstaniu styczniowym. To ktoś o żywym umyśle, ciekawy każdej opinii, ale zdumiewa mnie, gdy, niedowidzący, przysuwa się tak blisko, że niemal siada mi na kolanach i gdy żwawo pyta: A, panie Januszu, proszę mi z łaski swojej powiedzieć, cóż to dalej będzie z tymi Sowietami?\nJeść indyka w święta ze starszą córką Józefa Piłsudskiego, osobą zaledwie w średnim wieku? Odkryć, że dzieci młodszej córki Piłsudskiego są młodsze ode mnie?\nTo zdjęcie przedstawia mieszkanie, które wygląda tak, jakby przeprowadzono w nim całodzienną rewizję. Ale to mieszkanie Lwa Sapiehy, któremu pomagam w przeprowadzce.\nSapieha lata przepracował w sekcji polskiej BBC; teraz jest emerytem, a jeszcze parę tygodni temu był zamożnym emerytem. Po wojnie wydzierżawił okazałą kamienicę, w której wynajmował mieszkania i w której sam mieszkał. Przepisy przy tak długiej dzierżawie zezwalały na wysokie opłaty dzierżawne, ale pamięć coraz jawniej zaczęła Sapiehę porzucać i zapomniał o terminie corocznej wpłaty. Właściciele skwapliwie skorzystali z tego niedopatrzenia i Sapieha znalazł się na londyńskim bruku. Teraz pomagałem w pakowaniu, brodząc w książkach i rozrzuconych papierach; gdy podniosłem z podłogi pożółkły pergamin z lakowymi pieczęciami, usłyszałem jego zrezygnowany głos; to nic, to już nic nie znaczy, to tylko statuty, które dziad podpisywał z Jagiełłą; cóż po tym...\nNie mógł zabrać wielu nieodzownych rzeczy, bo miał teraz zamieszkać nad morzem w domu letniskowym, udostępnionym przez przyjaciół. W zamian za pomoc w pakowaniu z ulgą przekazał redakcji "Pulsu" roczniki "Kultury" paryskiej.\nW tym nadmorskim domku nie żył długo. Rok później dowiedziałem się o jego śmierci.\nTych ludzi, przez dziesiątki lat dryfujących w mozole emigracji wojennej, jest coraz mniej. Trwali tu, nękani czasem też przez swoich. Zwabiono do kraju niewielu; co by czekało Adama Ciołkosza, gdyby zgodził się współpracować z Cyrankiewiczem, który po wojnie przyjeżdżał do Londynu, by kusić go do powrotu; jakie cele?\nCoraz częściej słychać ich głosy; milkną. Ale mało kto zauważa to teraz; są ważniejsze sprawy.\nTo zaskakująca fotografia: w szerokim planie zbici w gromadę roześmiani ludzie i ten śmiech zupełnie nie licuje z powagą miejsca, którym jest cmentarz.\nDlaczego ci ludzie się śmieją? Dlaczego ja, gdy się już wśród nich odnajduję, też się śmieję? I jaki to moment uroczystości?\nTrzynaście lat temu umarł Ireneusz Iredyński i jego pogrzeb wyglądał tak, jakby to on sam napisał do niego scenariusz.\nJuż sama ekspozycja była mistrzowska. Ponieważ Iredyński życzył sobie, by go po śmierci spopielono, dokonało się to w jedynym wówczas krematorium, w Poznaniu. Dwóch jego przyjaciół odebrało urnę, a ponieważ do odjazdu pociągu było sporo czasu, udali się w wiadomym kierunku, by zmarłemu oddać należyty hołd. Po paru godzinach, gdy konieczna już była interwencja milicji w ich sprawie, cudem tylko uniknęli skutków zastosowania wobec nich przymusu bezpośredniego, gdy upierali się pijacko, że w tym tajemniczym naczyniu jest ich przyjaciel.\nW jakiś sposób udało się załatwić pochówek w katakumbach na Powązkach. Było to osiągnięcie niezwykłe, bo jest to miejsce o wielkim prestiżu i chowa się tam chyba już tylko dostojników kościelnych. Przy tym powszechnie było wiadomo, że Iredyński odsiadywał swojego czasu wyrok za gwałt.\nStaliśmy w gromadzie pod murem z półokrągłymi katakumbami rozmieszczonymi na kilku piętrach, a ponieważ Irkowi przydzielono miejsce dość wysoko, pod tą katakumbą czekała rachityczna, zbita byle jak z żerdek, drabina.\nDo łez wzruszyła nas wszystkich mowa dramaturga, który snuł nieśpieszną opowieść: "Nie muszę nikomu przypominać, jak wspaniałym kolegą był Irek. Kiedyś napisałem dramat, dałem go do przeczytania wielu osobom, ale ci niegodziwi ludzie, w oczywistej zmowie przeciwko mnie, zgodnie orzekli, z podejrzaną zgodnością, że to kompletna grafomania. Ale nie Irek! Irek przeczytał, zamyślił się i powiedział - jesteś, kujwa, niedościgniony! Pokrótce akcja tej sztuki przebiegała tak...".\nPo długich wystąpieniach przed front wystąpił na lekko uginających się nogach jeden z przyjaciół, zwany Bombowcem; w kieszeniach kurtki, po bokach, zawsze na wszelki wypadek nosił po flaszce żytniej i stąd ten przydomek; zbliżył się do drabiny, ale ponieważ w rękach dzierżył ciężką urnę, musiał się wspiąć bez ich pomocy. Nie wiadomo, jak mu się to udało, ale kontredans na drabinie trwał w nieskończoność. Wreszcie Bombowiec dotarł do otworu przewidzianego na rozmiary trumny i wsunął w czeluść dłonie. Chwilę kołysał się w zadumie na ostatnim szczeblu, a potem uznał widocznie, że urna powinna być wstawiona w najdalszy kąt, więc najpierw wcisnął w otwór głowę, potem ramiona, potem kufiasty brzuch, po chwili widać było już tylko podeszwy butów. Nieobecność żałobnika przedłużała się coraz bardziej, zebrani na dole zaczęli się niecierpliwić, myśląc, że może kolega przysnął, aż nagle uświadomiliśmy sobie ze zgrozą, że on się tam, w górze, po prostu zaklinował. Świadczyły o tym rozpaczliwe i konwulsyjne podrygi nóg i jakieś zduszone mamrotanie, które początkowo braliśmy za modlitwę.\nJak mu się udało wydostać, nie wiadomo. Gdy wreszcie, wijąc się jak piskorz, wysunął się z grobu i stopami wymacał pod sobą szczebel i stanął na szczycie drabiny, utytłany w kurzu i wapnie, wyglądał jak człowiek, który naprawdę w ostatniej chwili umknął spod łopaty.\nWtedy do dzieła przystąpił fachowiec, który otwór w górze powinien zamurować. W jednej ręce miał kielnię, w drugiej kubeł z zaprawą; dla niego wspinaczka bez trzymanki nie była żadnym problemem, bo widać było gołym okiem, że jest bliski osiągnięcia wyniku słynnego grabarza z Krakowa, który podczas pracy miał we krwi osiem promili. Fachowiec po chwili był na ostatnim szczeblu i teraz właśnie brał zamach pełną kielnią. Ci w dole, którzy mieli okulary, byli wygrani, ale tylko na początku; fachowiec ani razu nie trafił kielnią we właściwe miejsce.\nPierwsi rzucili się do panicznej ucieczki najmniej odporni psychicznie lirycy, za nimi czmychnęły tłumaczki. Ja chciałem zostać tam do końca, ale widząc, że stoję w betonie, który już zaczyna się wiązać, zrozumiałem, że jeśli nie oddalę się natychmiast, zostanę na Powązkach na zawsze.\nTo było na koniec, ale teraz, gdy patrzę na fotografię, to przypominam sobie, że śmiejemy się w momencie, gdy dramaturg wyczerpująco streszcza swoją sztukę; śmiejemy się, choć to wcale nie była komedia.\nTę fotografię musiał zrobić ktoś, kto miał lampę błyskową, bo była wtedy głęboka noc i czuje się, jak betonowe płyty na Rynku Krakowskim oddają jeszcze dławiący upał przeszłego dnia. Siedzimy na kamiennej ławie i lgniemy plecami do ściany ratusza; może głazy w murze nieco ostygły i dają chłód?\nPijemy ciepłą wódkę, wielu z nas nie potrafię rozpoznać, ale widzę, jak ta ciepła wódka dławi i Piotra Skrzyneckiego, i Wiesława Dymnego, i Waldemara Żyszkiewicza, poetę, i Zygmunta Koniecznego. I tego, który teraz zadziera głowę i przytyka flaszkę do ust, jakby trąbił hejnał; ma na sobie pasiastą koszulę, w której wygląda jak bułgarski matros i to na niego najpierw położyli oko milicjanci, gdy zatrzymała się przy nas nagle milicyjna warszawa.\nSytuacja w Krakowie była napięta, miesiąc wcześniej 7 maja 1977 roku w bramie przy Szewskiej znaleziono zwłoki zamordowanego przez bezpiekę studenta Stanisława Pyjasa. Ściągnięto potem do Krakowa z odległych miejsc wielu milicjantów; w obcym mieście czuli się niepewnie, byli przez to bardziej brutalni i nic im nie mówił słomkowy kapelusz z piórkiem Skrzyneckiego.\nChcieli zabrać tylko bułgarskiego matrosa, bo w samochodzie było jedno miejsce, ale gdy oświadczyliśmy, że nie zostawimy go w potrzebie, wezwali pakowną nyskę, która powiozła nas na komisariat, aż na Kazimierz.\nUstawiono nas w obskurnej izbie; kilka blaszanych szaf i stół, za którym panoszył się rozwścieczony sierżant.\n- Kumie, kumie! - jęczał do niego Dymny, a spisujący nas sierżant podrywał się z zydla i jak szlachciura macał u boku za karabelą; pała od częstego używania rzeczywiście była wygięta w łuk.\nManewrowałem przy brudnej ścianie tak, by jak najdalej się odsunąć i odwlec moment spisywania; mieszkałem w Warszawie, do Krakowa przyjechałem na parę dni, od roku nie byłem nigdzie zameldowany, a za brak meldunku powyżej trzech dni było kolegium i przy tym ujawnienie faktu, że od roku ukrywam się, jako absolwent filologii, przed zagładą, jaką byłoby wcielenie na rok do szkoły oficerów politycznych.\n- Zawód! - ryczał sierżant do Żyszkiewicza.\n- Filozof - odpowiedział Żyszkiewicz, zgodnie z prawdą, a sierżant porwał się na równe nogi i macał na oślep u boku.\nI gdy zostałem do spisania tylko ja, wybiła szósta rano, a do pokoju wkroczył sierżant z kolejnej zmiany i z obrzydzeniem popatrzył na pozostawione przez kolegę papiery; na jego szczerym obliczu widać było trud myślenia o pracy, która go jeszcze z nami czeka.\n- Wicie co - odezwał się, zapatrzony w blat stołu - wicie wy co, bajoki, a dali, spierdalajta wy mnie stąd! Co to, ja... - i już nie wiedział, co dalej mówić, pogubił się.\nWyszliśmy w poranny upał, artyści z Piwnicy pod Baranami wyglądali wśród tych pokrytych liszajem epoki murów jak egzotyczne ptaki i gdy już chcieliśmy ruszyć przed siebie, w drzwiach stanęła olbrzymia, dwumetrowa milicjantka i patrząc na nas, mówiła jakby do siebie, spokojnie i beznamiętnie: gnoje, śmiecie, jakby mnie tak dali tego karabina maszynowego, postawili was pod mur i powiedzieli mnie: strzelaj do tych gnojów kurewskich, to ja bym do was z tego karabina maszynowego, do was, gnoje, seriami, seriami, seriami...\nI obszerna twarz rozmarzyła się jej na ten obraz, a ja zobaczyłem w tym momencie, jak Skrzynecki znienacka zbladł.\nW Oborach pod Warszawą jest dwór z oficyną; po wojnie urządzono tam dla pisarzy dom pracy twórczej.\nByć może powstały w Oborach jakieś dzieła, ale wydaje się, że była to działalność uboczna, do tego stopnia zapomniana, że nie tak dawno zasłużona i wysłużona autorka robiła mi gorzkie wymówki, gdy wieczorem usiłowałem przepisać kilka zdań na maszynie. W dawnych latach odgłosy dziobania na maszynach przebijały się czasem przez oponę gromkich toastów, chóralnych przyśpiewek i cichych łkań porzuconych eseistek.\nNa wyjazdy do Obór dobierały się składy pokoleniowe; starsi pisarze siadywali godnie na tarasie dworu i nieśpiesznie omawiali; kiedyś, gdy tak siedzieli o zmierzchu, w alejce, opasującej rozległy klomb, wychynęła z mroku maleńka, nigdy nie starzejąca się autorka; trzymała za rękę swojego batalistę i idąc, podskakiwała jak niezrównoważona dziewczynka, aż furkotały nogawice spodni; jakże ona łatwo przerzuca sobie zaganiacza z nogawki do nogawki, odezwał się z tarasu sędziwy poeta i zaraz wrócił do sytuacji międzynarodowej.\nMłodsi nie lubili opuszczać oficyny, tym bardziej że śniadania roznoszono po pokojach i szkoda było tracić czas na obiady w dworskiej jadalni.\nDni i noce szły płynnie, mało zauważalnie i ten spokój rzadko był zakłócany. Czasem tylko miały miejsce jakieś mało istotne zajścia, ale nikt na nie nie zwracał uwagi. Kiedyś raptownie obudziłem się nad ranem; panowały jeszcze ciemności. Drzwi oficyny nie były zamykane na noc, by nie odciąć drogi powrotu tym, którzy lubili się błąkać po parku, i teraz usłyszałem jakieś łoskoty, szuranie, jęki i dyszenie, jakby zboczeniec, który wkradł się do naszego domu, ciągnął przez korytarz zwłoki kolosalnej poetki, wypełniającej dotąd sąsiedni pokój. Ale gdy przemogłem strach i wyjrzałem, przekonałem się z ulgą, że to tylko Miron Białoszewski, który funkcjonował wyłącznie nocami, chce sobie umaić pokój i w tym celu ściąga z parku olbrzymie konary utrącone przez szalejące niedawno pioruny.\nMnóstwo zdjęć zachowało się z tych Obór; najwięcej z końca lat 70., bo wtedy jeździło się tam najwięcej; dołączałem do Anki Kowalskiej i Jacka Bierezina. Za murem, przy zabudowaniach dawnego majątku Potulickich, był wiejski sklepik, w którym można było nabyć w drodze kupna osiemnaście gatunków wódki; czas spędzaliśmy wesoło i beztrosko. I chociaż w tamtych latach widywaliśmy się każdego dnia, to Warszawa gnieździ się tylko w pamięci; na zdjęciach z Obór jesteśmy więc realni i bardziej prawdziwi.\nJedno z nich: obok nas siedzi ktoś o dziwnej twarzy w cętki, jak po epidemii ospy, i gruntownie opowiada tragiczną historię; to prozaik Leszek Płażewski, którego, jako byłego boksera Gwardii, nic nie jest w stanie pozbawić spokoju. To było prawie dwadzieścia lat temu: Płażewski urządzał nowe, siedemnastometrowe mieszkanie i postanowił kupić do kuchni szafkę. W mroźny dzień udał się do Rotundy po pieniądze; miał książeczkę oszczędnościową, na wszelki wypadek na hasło. I gdy chciał wejść do Rotundy, przypomniał sobie, że tego hasła nie pamięta. Zatrzymał się, sięgnął po papierosa, zapalił zapałkę i ocknął się w przejściu podziemnym; zakrwawiony, z ćwiekami szkieł, wbitymi w twarz, umykał po chwili Marszałkowską przed gromadą goniących go ludzi; bał się samosądu, ale oni chcieli go tylko schwytać i doprowadzić do pogotowia na Hożą. Gdy po paru dniach zjawił się w Oborach, by dojść do siebie, z plikiem banknotów, które dostał ze Związku Literatów jako zapomogę, dalej nie był pewien, czy to przypadkiem nie jego papieros zniósł ten budynek z powierzchni ziemi wraz z ludźmi.\nA teraz, na zdjęciu, opowiada, jak schował pieniądze pod poduszkę, ale nie mógł się pohamować i pochwalił się nimi przed młodym tłumaczem, który mieszkał obok i właśnie go odwiedził. Tłumacz na widok pieniędzy poczuł gwałtownie pragnienie i zaproponował wyprawę taksówką do SPATiF-u w Warszawie. Ponieważ była już noc, Płażewski ostatkiem sił odmówił, a udając się do toalety, jako realista, zamknął tłumacza na klucz. Gdy wrócił, pokój był bez tłumacza i bez pieniędzy, a pod otwartym oknem, piętro niżej, czerniła się w zaspie jama, od której wiodły w dal odciski chwiejnych stóp.\n- I gdzie on teraz taryfę złapie - martwił się szczerze Płażewski. - 20 stopni mrozu, zadymka, noc, a my tu sobie w cieple... gorzałkę... i na co ja tę fajkę zapalałem wtedy...\nDziewiętnastego sierpnia siedemdziesiątego szóstego roku wysiedliśmy z Edwardem Stachurą z pociągu na poznańskim dworcu; Stachura długo się wahał, czy przyjąć dziwaczne zaproszenie na ten spęd, ale w końcu z ciekawości je przyjął. Przez pomyłkę zaproszono go na zjazd autorów fantastyki naukowej i trudno odgadnąć, jak w ogóle mogło dojść do takiego grubego nieporozumienia.\nHotel Polonez był w tamtych warunkach hotelem luksusowym i tam umieszczono fantastów naukowych. Przez kilka wieczorów, myląc zręcznie portierów i agenciaków hotelowych, przemykałem do windy; w pokoju Stachury stał olbrzymi fotel, obity wytwornym skajem; na tym fotelu spałem.\nZjazd urządzono z wielkim rozmachem i brali w nim udział najważniejsi aparatczycy z partii i władz miasta. Ich liczna obecność tłumaczyła się bardzo prosto: gościem honorowym, który podnosił rangę imprezy gdzieś w przestworza, był słynny radziecki kosmonauta.\nNajważniejszym i niecierpliwie oczekiwanym punktem programu czterodniowych obrad było pieczenie barana, nazwane przez organizatorów tradycyjnym pieczeniem barana. Misterium odbyło się w podpoznańskich lasach, dokąd wywieziono kongresowiczów; las stał niewzruszony, ale i tak wydawało się, że porusza się i pulsuje niespokojnie; za każdym pniem kręcił się nerwowo funkcjonariusz w cywilu z krótkofalówką w ręku i pilnie wypatrywał niespodziewanych zagrożeń. Bezpieczny kosmonauta radziecki podnosił w górę głowę; jego szerokie oblicze smagały odblaski ogniska, a pełen obrzydzenia wzrok myszkował gdzieś wśród gwiazd. Zbici w gromadę autorzy fantastyki naukowej śledzili z nabożeństwem każdy ruch żywego dowodu swoich rojeń.\nAle kosmonauta radziecki przecknął się nagle, umiejętnie przyswoił szklankę wyborowej, powąchał na zagryzkę własny kciuk, rozejrzał się przytomnie i otworzył usta:\n- Nu da - powiedział - priekrasno, da, nu poczemu diewoczek niet? Żenszczin nado! - rzucił twardo, patrząc z niechętną troską na autorów fantastyki naukowej, wśród których rzeczywiście nie było ani jednej kobiety.\nDygnitarze partyjni struchleli na moment, ale natychmiast doszli do siebie; żwawo zaczęły bełkotać krótkofalówki, padło kilka żelaznych komend i doprawdy nie minęło wiele czasu, kiedy na polanę wdarł się jak tur rozpędzony autobus, wypełniony barwnymi niczym stado pawi poznańskimi prostytutkami, wyłapanymi w błyskawicznej akcji po hotelach.\n- Nu da, choroszo - rozjarzył się z zadowoleniem radziecki kosmonauta i z uznaniem powiódł wzrokiem po dygnitarzach. - Mołodcy!\nProstytutki rozpierzchły się po polanie, by oswoić niecodzienne miejsce pracy, a zbici w gromadę autorzy fantastyki naukowej cofnęli się w nagłym popłochu; baran majestatycznie obracał się na rożnie w pomrukach palonego tłuszczu.\nGdy następnego dnia opuszczaliśmy hotel, do Stachury podszedł od niechcenia jeden z tajniaków.\n- Ten z długimi włochami - zagadnął - to na co on się tak do pana przesmykiwał, panie autorze? Co on kompinował? Że my oczu nie mamy? My oczy mamy dookoła głowy, panie autorze, jak ten Pele. On się nie musiał przesmykiwać, bo my dostaliśmy instrukcje na odprawie. Wiecie, powiedzieli nam na odprawie, tu, prawda, autorzy poważni przyjadą ze stolicy i z innych stolic, ranga, prawda, jest najwyższej wagi, kosmonauta radziecki, czynniki partyjne na szczeblu, prawda, żadnych incydentów niezadowolenia, żeby zabezpieczyć. A tacy autorzy, prawda, powiedzieli uświadamiająco, to rozumiecie, różne tam mają zwyczaje i przyzwyczajenia skądinąd. Niejednokrotnie niejeden z nich, to na ten przykład będzie wolał chłopa, a nie babę. I gdyby taka dana sytuacja miała miejsce, żadnych interwencji, bo mogiła. Tak, że ten tu - znów pokazał brodą na mnie i skrzywił się w nagłym przypływie mdłości - był w prawie, żeby do pana, panie autorze, mieć przystęp. A autor to jest autor, i jego się już nie zmieni, powiedzieli nam na odprawie.\nWtedy zrobiłem im z oddalenia to zdjęcie; jest na nim niepozorny emerytowany esbek, dorabiający w służbie hotelowej, i Stachura, z ustami rozdziawionymi ze zdumienia.\nTo był ociężały wieczór w zamroczonych Alejach Ujazdowskich; nasze oczy się zeszły i stanąłem. On pewnie wyszedł niedawno z knajpy SPATiF-u, która wówczas, w latach osiemdziesiątych, była już speluną; w krzyżowym ogniu spojrzeń licznych ubeków błąkali się tam niedopici aktorzy trzeciego planu.\nJonasz był przymulony, chciał się serdecznie przywitać i dziś żałuję swojej oschłości, bo przecież lubiłem go; wszyscy go lubili i dlatego nie umieli mu wybaczyć, że w tamtej epoce lodowcowej zaczął drukować w "Polityce", w której z wybiciem stanu wojennego zwolniło się kilkanaście miejsc; odeszła połowa zespołu.\n- Wiesz, co o tobie mówią młodzi ludzie? - odezwałem się sadystycznie, ale on nie chciał wiedzieć i tylko tłumaczył szybko, bezradnie i bezsensownie, że gdzieś musi pisać, i nie chciał dopuścić do siebie myśli, że dla dawnych czytelników i słuchaczy dokonał najgorszego wyboru.\nAle nie potrafił żyć bez publiczności i bez klaki.\n- Jestem chory na raka, muszę coś po sobie zostawić - powiedział, patrząc w ziemię.\nWiedziałem, że jest już wyleczony, więc odpowiedziałem bez wahania. - I co chcesz zostawić? To? Taką pamięć? Za to będą cię podziwiali?\nI poszedłem do placu Trzech Krzyży, a on został pod murem SPATiF-u i tkwił tam jeszcze, gdy skręcałem w stronę Mokotowskiej.\nPoznałem Jonasza w 1974 roku. Zagnieździliśmy się we wnęce sali klubu dziennikarzy Pod Gruszką; na szybach okiennych podzwaniał hejnał i widać było dziób kamienicy przy Szczepańskiej wrzynający się w Rynek.\nJonasz brylował, bacznie sprawdzał efekt, plasował się w czołówce; byliśmy od niego młodsi i brał nas, starych wyjadaczy, na tanie chwyty. - Pół zimy byłem na odwyku, właśnie wyszedłem - powiedział. - Przechodziłem terapię z młodą psycholożką, ale co z tego, zmierzyliśmy sobie ilorazy i się okazało, że ona ma dużo mniejszy.\n- Nic dziwnego, trzeba się było zmierzyć z psychologiem. Jej się mógł skurczyć z zimna - odpowiadaliśmy przyjacielsko, a fotoreporter błyskał srebrnym zębem flesza.\nJonasz był już znanym autorem tekstów piosenek, występował w popularnym programie satyrycznym w radiu, lecz ta popularność mu nie wystarczała. Festiwal w Opolu wygrała jego piosenka opiewająca uniesienia płynące z racji wstawania o świcie, ale to był przecież żart, bo on świtów nie oglądał; otwierał oczy w południe. Łaknął poważnego pisarstwa; publikowanie w humorystycznym tygodniku "Szpilki" nie cieszyło go specjalnie.\nSpotykaliśmy się w niespodziewanych miejscach. U znajomych, w kabarecie Pod Egidą, który współtworzył, na ulicy. W Poznaniu, w mieszkaniu Jana Komolki przy Kantaka, właśnie zasiadaliśmy rytualnie do stołu, gdy zadzwonił do drzwi.\n- Napisałem sztukę - krzyknął w korytarzu. - Niemców rzuciłem na kolana. Mówią, że jestem geniuszem teatru.\n- A znasz dobrze niemiecki? - pytaliśmy. - Może oni coś innego, Niemce, mieli na myśli, wiesz, jacy potrafią być - tłumaczyliśmy z troską, ale to nie zbijało go z tropu, bo szukanie przewag dawało mu przyjemność przynajmniej na chwilę.\nKiedyś na Grotach, gdzie mieszkał, odszedł nagle od stołu i zaraz wrócił z centymetrem krawieckim.\n- Może każdy zmierzy sobie obwód głowy? - zaproponował. - To tylko formalność. Mogę się założyć, że mam największy obwód!\nA potem wszystko przyjęło przeciwny obrót. Roz-szedł się z Egidą, a gdy chciał w osiemdziesiątym roku wrócić, już nie potrafili się z Pietrzakiem dogadać. Po Sierpniu nikt nie miał głowy do jego liryki. Ogarnęła go choroba i cisza, którą zagłuszał publikacjami w bojkotowanej w latach osiemdziesiątych prasie. Reakcją było niechętne zdumienie, a później tylko lekceważące machnięcie ręką; Jonasz się zborsuczył - wtrącali jego przyjaciele i zmieniali temat; w 1984 roku żyło się jakoś nie z takimi problemami.\nKiedy skręcałem w lewo, ku Mokotowskiej, zobaczyłem kątem oka, jak stoi pod ścianą budynku. Gasnąca i zapalająca się miarowo lampa jarzeniowa dyktowała rytm marsza, ale on tkwił bez ruchu; miejsca na rozpacz i samotność lepszego od ściany z wygaszonymi oknami SPATiF-u i tak by w martwej Warszawie nie znalazł.\nDwa lata od tego spotkania w knajpie SPATiF-u umarł. Udławił się podczas obiadu, pogotowie przyjechało zbyt późno. W szpitalu podtrzymywano go jeszcze sztucznie przy życiu, lecz przecież przyszło pewnego dnia to bezduszne urządzenie wyłączyć i ktoś wyciągnął wtyczkę z gniazdka.\nDziś pamięta się go dobrze - tak, jak by chciał; tamto odeszło.\nTo był rok osiemdziesiąty trzeci, a może i piąty, w Londynie. Znajomy chciał mnie przedstawić reżyserce radiowej Mai Wachowiak; wtedy mieszkała już na Zachodzie i była realizatorką w Wolnej Europie; poznajcie się, powiedział; my się dobrze znamy, odpowiedziała z obrzydzeniem, znamy się, i widząc moje zaskoczenie, dalej znęcała się nade mną; nic dziwnego, że pan nie pamięta, bo był pan przecież nawalony...\n- To nie ja - odpowiedziałem skromnie.\n- Musiał pan być bardziej naprany, niż myślałam. Przyszedł pan do mnie do radia ze słuchowiskiem, położył giry w gumiakach na moim biurku i zaproponował, żebym się napiła jabcoka z flaszki, którą pan wyciągnął z zanadrza.\n- Nigdy nie przynosiłem słuchowisk do radia - powiedziałem.-Wysyłałem pocztą. Musiała mnie pani pomylić, pani Maju - dodałem przypochlebnie.\n- Chce pan powiedzieć, że mam kłopoty z pamięcią?\n- Nie. Ale gumiaków w mieście nie używam.\n- To co to było? Omamy jakieś?\n- Możliwe - odpowiedziałem pojednawczo, by nie przeciągać struny.\nGumiaki na stole, flaszka z bełtem, rozmyślałem, eliminując kolejnych autorów słuchowisk radiowych; jeśli to nie byłem ja, choć to byłem ja, to kto to mógł być?\nI dopiero w Warszawie, gdy na praskiej ulicy przebiegł mi drogę dorodny szczur, zrozumiałem, z kim zostałem pomylony; Mai Wachowiak nie spotkałem już nigdy.\nPrzypomniałem sobie wtedy, gdy szczur schronił się w mroku bramy przy Stalowej, ostatni wywiad, którego udzielił Andrzej Pastuszek przed podróżą do Ameryki. Był osiemdziesiąty pierwszy rok i wiele osób, korzystając z chwilowego rozluźnienia dyscypliny paszportowej, wiało z Polski na zawsze.\nJadę do Stanów, mówił w wywiadzie Pastuszek, bo chcę napisać reportaż o Polakach, którzy uciekają jak szczury z tonącego okrętu. I wymienił słowo "szczur" w sześciu językach, których nie mógł znać. I pojechał.\nW połowie lat siedemdziesiątych w środowisku młodych autorów prozy bezwzględna moda nakazywała kreować się na twardzieli. Skromni osiemnastolatkowie mimochodem wspominali o swoich licznych nieudanych kuracjach odwykowych, nieco starsi snuli wspomnienia o dawniejszych dokonaniach zawodowych i sportowych; wszyscy byli kiedyś robotnikami, a przede wszystkim szoferami, i wszyscy w byłym życiu wyczynowo uprawiali boks. Bujnie rozwinięty instynkt podpowiadał młodym prozaikom, że właśnie takie szczegóły z bogatego życia muszą zwalić z nóg każdą napotkaną niewiastę i niejednego bardziej wrażliwego krytyka literackiego. W wypadku mniej zorientowanych w historii literatury kobiet nie od rzeczy było wspomnieć od niechcenia o swojej wyjątkowej niegdyś zażyłości z Markiem; szło o Hłaskę.\nAndrzej Pastuszek demonstrował szczegóły bujnego życiorysu dosłownie, poprzez starannie zaprojektowany kostium; lubił się pokazywać na Krakowskim Przedmieściu w kufajce i robociarskich butach z filcowymi cholewami, które w epoce gierkowskiego dobrobytu miały skórzane spody i dopiero potem skórę zastąpiono gumą. W wewnętrznej kieszeni kufajki trzymał butelkę na jakiś nagły wszelki wypadek; Pastuszka nazywaliśmy Nobel.\nTo wydawnictwo Czytelnik zorganizowało stajni swoich debiutantów wieczorne spotkanie, podczas którego mieli być zaprezentowani dziennikarzom. Siedzieliśmy przy bogato zastawionych stolikach w kawiarni na dole, zdziwieni, że jest nas tak wielu; fotograficy trzaskali nam zdjęcia, a my bez zainteresowania przyglądaliśmy się kamerze telewizyjnej i niemłodej dziennikarce sposobiącej się do skoku. Występowanie w telewizji nie było w naszym środowisku w dobrym tonie i nie miało żadnego znaczenia reklamowego; książki, mimo gigantycznych nakładów, rozchodziły się w mgnieniu oka. Zdziwiliśmy się, gdy Andrzej Pastuszek bez ociągania i fochów ustawił się przed obiektywem, a potem usłyszeliśmy, jak składa ważne dla kraju oświadczenie: w ciągu najbliższych pięciu lat dostanę literackiego Nobla. Mogę to zagwarantować!\nNa razie jednak Pastuszek zaniedbywał nieco twórczość, pracowicie rzeźbiąc czarną legendę brutala. Wiadomości o jego zaskakujących dokonaniach szybko rozchodziły się po mieście; kiedyś udał się w celach zapoznawczych do hotelu, w którym mieszkał Andrzej Mleczko, i w trakcie grzecznej rozmowy zapytał:\n- A co by było, jakbym cię teraz strzelił w zęby?\n- To już musisz sprawdzić - usłyszał, ale nie starczyło mu odwagi, bo gabarytowo byli nieporównywalni.\nUdało mu się za to jednym ciosem strącić z barowego stołka Kameralnej Ireneusza Iredyńskiego, który się niczego nie spodziewał i miłym uśmiechem witał wchodzącego młodszego kolegę. Było to tak zaskakujące, że Iredyński, siedząc na podłodze, sam siebie wprawił w osłupienie mimowolnym okrzykiem:\nZapowiadana Nagroda Nobla nie przybliżała się, choć od złożenia deklaracji upłynęło znacznie więcej niż wyznaczonych pięć lat. A potem, już w Ameryce, chyba zaczął wątpić w możliwość wypełnienia zobowiązania i być może ta świadomość budziła w nim niechęć do innych noblistów. Wspominano, jak w środku uroczystego spotkania z Czesławem Miłoszem pojawił się na sali, pewnym krokiem podszedł do stołu, przy którym poeta czytał wiersze, położył na blacie swoją książkę Łowca gołębi i bez słowa się oddalił.\nA potem gdzieś przepadł. Czasem dzwonił do Polski z informacjami, że pracuje w stalowni i płodzi dzieci; i to jest powołanie prawdziwego mężczyzny, mówił, a nie jakaś tam pisanina.\nPodobno w ostatnich latach jednak coś wydał w Polsce, ale nic bliżej na ten temat nie wiadomo.


Atletico gotowe na sprzedaż Suareza jeszcze zimą\nLuis Suarez może opuścić Atletico Madryt jeszcze w trakcie obecnego okienka transferowego.\nDoświadczony napastnik przeniósł się do stolicy Hiszpanii latem 2020 roku z Barcelony. Szybko stał się jednym z najważniejszych ogniw u Diego Simeone, mocno pomagając w zdobyciu tytułu krajowego. Pokazywał, że mimo wieku nadal może być świetnym strzelcem. Udowadnia to w trakcie obecnej kampanii, gdzie we wszystkich rozgrywkach zagrał w 26 meczach i strzelił w nich dziewięć goli.\n“Los Rojiblancos” myślą jednak już o kolejnych miesiącach i ponoć nie widzą przyszłości dla Suareza. Jeżeli znajdą odpowiedniego następcę, to są gotowi nawet sprzedaż Urugwajczyka w najbliższych tygodniach. Jeżeli do tego nie dojdzie, to prawdopodobnie odejdzie po wygaśnięciu kontraktu w lipcu.\nWarto pamiętać, że w przeszłości Suarez miał przejść do Juventusu, zanim związał się z Atletico. Nie otrzymał jednak wtedy paszportu włoskiego i transfer upadł. Łączony jest także z opuszczeniem Europy. Mowa mianowicie o Brazylii lub Stanach Zjednoczonych.\nTags: Atletico Madryt, La Liga, Luis Suarez, plotki transferowe\nPrevious Trabzonspor ma na celowniku gwiazdę Realu Madryt\nNext Wague trafi do rezerw Barcelony?


Dur brzuszny - jak się zarażamy? Objawy duru i leczenie\nJak rozpoznać i wyleczyć dur brzuszny?\nDolegliwości / choroby Autor: Redakcja 28.10.2018\nDur brzuszny należy do drobnoustrojowych chorób zakaźnych wywoływanych przez pałeczki Salmonelli typhi (duru). Do zakażenia dochodzi najczęściej w wyniku spożycia nieprzegotowanej wody i produktów spożywczych zawierających chorobowe pałeczki bakterii. Durem brzusznym można zarazić się w państwach charakteryzujących się niskim poziomem higieny w przygotowywaniu posiłków, czyli krajach Afryki Północnej i Środkowej oraz Azji Południowo-Wschodniej.\nZachorowanie na dur brzuszny następuje w drodze kontaktu z pałeczką duru Salmonella typhi. Zarazić się nią można poprzez spożycie zakażonej wody i produktów żywieniowych (lody, sałatki, mleko) oraz bezpośredni kontakt z nosicielem. Należy także pamiętać, że bakterię przenoszą miejscowe owady.\nJak objawia się dur brzuszny?\nBakteria duru brzusznego, w momencie, gdy dostanie się do przewodu pokarmowego, zagnieżdża się na wstępie w jelicie krętym. Następnie przenika do układu limfatycznego, gdzie ulega rozmnożeniu, po czym wraz z krwią przedostaje się do wątroby, w której bakterie ponownie się rozmnażają.\nDur brzuszny objawia się najczęściej w 10-14 dni po zakażeniu (faza inkubacji – rozmnożenie bakterii). W kolejnej fazie – inwazji – pojawiają się gorączka (około 40 stopni), ból brzucha, wzdęcia, zaparcia, a potem biegunka, zawroty głowy i apatia. Ponadto na skórze w dolnej części brzucha i klatki piersiowej wyłania się wysypka w postaci czerwonych plamek (różyczka durowa). Faza inwazji trwa zazwyczaj do 2-3 tygodni, po czym następuje etap ozdrowienia. Całość trwa zazwyczaj do 4 tygodni.\nW jaki sposób leczyć dur brzuszny?\nDur brzuszny diagnozuje się poprzez wykonanie posiewu krwi na obecność pałeczek Salmonelli typhi. Ponadto, aby poznać skalę zarażenia, dodatkowo sprawdza się obecność bakterii w moczu, kale oraz plwocinach.\nLeczenie duru brzusznego polega w głównej mierze na zbijaniu gorączki poprzez podanie choremu antybiotyków (ampicyliny). Ponadto stosuje się intensywne nawadnianie oraz podaje się elektrolity.\nObjawy zarażenia ustępują zazwyczaj po kilku tygodniach po przeprowadzeniu leczenia. Przez pewien czas należy jednak monitorować stan zdrowia, bowiem dur brzuszny wywołuje czasem groźne powikłania. Mogą wystąpić między innymi zapalenia jelit, mięśnia sercowego, płuc, opon mózgowych, pęcherzyka żółciowego, oskrzeli oraz ropnie w okolicy jamy brzusznej, krwotoki w przewodzie pokarmowym oraz niedokrwistość hemolityczna.\nDur brzuszny – profilaktyka\nOsoby wybierające się do krajów, w których istnieje ryzyko zachorowania na dur brzuszny, powinny się zaszczepić. Skuteczność działania szczepionki określa się na około 90 proc., a jej efekt utrzymuje się przez około 3 lata. Podejmując działania profilaktyczne, nie należy ograniczać się wyłącznie do szczepionki. Warto zadbać także o higienę, często myć ręce, szczególnie przed jedzeniem. Unikać picia nieprzegotowanej wody oraz spożywania niewyparzonych warzyw i owoców. Stosowanie się do tych zasad zdecydowanie zmniejsza ryzyko zachorowalności.\nPosocznica, czyli sepsa- co to takiego?


Janusz Leon Wiśniewski - Sklep EMPIK.COM\nDarmowa dostawa z Empik Premium (12)\nPłatność Twoimi środkami (20)\nJanusz Leon Wiśniewski urodził się 18 sierpnia 1954 roku w Toruniu. Jest magistrem fizyki i ekonomii. Posiada również tytuł doktora informatyki na Politechnice Warszawski. Na Politechnice Łódzkiej zaś uzyskał habilitację w dziedzinie chemii.\nPrzez wiele lat współpracował z Ogólnouczelnianym Ośrodkiem Obliczeniowym UMK. Obecnie mieszka w Niemczech - we Frankfurcie i zawodowo zajmuje się tworzeniem oprogramowania komputerowego dedykowanego chemikom. Był wykładowcą Pomorskiej Akademii Pedagogicznej w Słupsku. Jako pisarz Wiśniewski zadebiutował w 2001 roku, wydając powieść pod tytułem "[email protected]ść w Sieci", która szybko stała się bestsellerem i doczekała się ekranizacji filmowej.\nDo 2014 roku wydał kilkadziesiąt powieści, spośród których większość zostało ciepło przyjętych przez czytelników i trafiła na listy bestsellerów. Stale współpracuje również, jako felietonista, z miesięcznikiem "Pani". Pełni funkcję prezesa Fundacji Start z Kulturą, zajmującej się wspieraniem młode osoby tworzące kulturę.\nWiśniewski Janusz L. , Wojdyło Ewelina\n19,80 zł 26,90 zł\n29,36 zł 36,90 zł\n22,99 zł 32,90 zł\nWiśniewski Janusz L. , Wownenko Irada\n24,11 zł 28,00 zł\n26,02 zł 34,90 zł\nWiśniewski Janusz L. , Domagalik Małgorzata\n#5 Janusz Leon Wiśniewski - Wirtualne Targi Książki - podcast\nWiśniewski Janusz L. , Wawrzykowicz Weronika\nDomagalik Małgorzata , Wiśniewski Janusz L.\n#93 Janusz Leon Wiśniewski i Ewelina Wojdyło - Empik #premieraonline - podcast\nWawrzkowicz-Nasternak Weronika , Wojdyło Ewelina ...