Tymoszenko. Historia niedokończona [Maria Przełomiec] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n02265 048625 15670069 na godz. na dobę w sumie\nTymoszenko. Historia niedokończona - ebook/epub\nAutor: Maria Przełomiec Liczba stron: 320\nISBN: 978-83-935885-1-0 Data wydania: 2012-10-17\nMaria Przełomiec Tymoszenko Historia niedokończona\nRedaktor prowadzący: Jacek Dziedzina Redakcja i korekta: Katarzyna Mazur Projekt graficzny i łamanie: Iwo Sajdak Fotografia na okładce: East News: Wiktor Dąbkowski/REPORTER Fotografia autorki: Jakub Szymczuk Fotografie w książce: Maria Przełomiec (reprodukcje na ss.: 16 i 24–25) oraz EAST NEWS: AFP, PHL, PROKOPIENKO, POOL, UPG, REPORTER, RIA NOVOSTI, UKRAFOTO, PHOTOLENTA Wydanie I © Copyright by Wydawnictwo „Niecałe”, Bytom 2012 ISBN 978-83-935885-1-0 O wydawnictwie i naszych książkach na www.niecale.pl Wydawnictwo „Niecałe” s.c. ul. Narutowicza 8c/12 41-933 Bytom wydawnictwo@niecale.pl Konwersja:\nPolskim politykom ku przestrodze\nPrzedmowa Dziedziniec jałtańskiego pałacu w Liwadii. Ciepły wrześniowy wieczór nad Morzem Czarnym. „Spróbuj nie mówić na jej temat nic złego. Skup się tylko na tym, co w niej cenisz” – zaczynam. Mój rozmówca, jeden z najostrzejszych przeciwników Julii Tymoszenko, potrzebuje kilku sekund, by odpowiedzieć na pytanie o jej pozytywne cechy: widdanie sprawie i nieistowyj (oddanie sprawie i niezwykłość). Pierwsze skojarzenie? Jednak charyzma. Właśnie: charyzma czy populizm? Gdy Tymoszenko była premierem, „Financial Times” pisał o niej rabble raising. Czyli „populistka” w dość niedobrym ujęciu. Europejscy politycy, którzy dzisiaj zrywają dla Tymoszenko stosunki z prezydentem Wiktorem Janukowyczem, gdy była premierem, nie chcieli zadeklarować, że dla Ukrainy jest miejsce w Europie. Jednak kiedy Julia znalazła się pod obstrzałem nowych władz w Kijowie, a potem w więzieniu, świat w jej populizmie zobaczył blask charyzmy. Dzisiejsza Julia potrafi nieźle namieszać w europejskiej polityce. Każdy jej wywiad udzielony z więzienia wywołuje poruszenie w Parlamencie Europejskim. Rząd Wielkiej Brytanii z jej powodu oficjalnie odciął się od uczestnictwa swoich przedstawicieli w Euro 2012 na Ukrainie, a kanclerz Merkel zrównała Ukrainę z Białorusią – chociaż ma to niewiele wspólnego z rzeczywistością. Condoleezza Rice nie przywitała się podobno z Janukowyczem. Także Putin, jak plotkują w Moskwie, jest orędownikiem wolności dla Julii… Rachuba ukraińskich władz zapewne była taka: świat poszumi, poszumi i da spokój. A tymczasem Tymoszenko w charkowskim więzieniu jest obecnie najpoważniejszym problemem ekipy rządzącej nad Dnieprem. W ciągu kilku miesięcy, jakie upłynęły od mojego kwietniowego spotkania z Julią Tymoszenko pod Charkowem, odwiedziło ją ponad 100 osób. O możliwość widzenia się z nią występowali prezydenci, ministrowie spraw zagranicznych, ambasadorowie, dziennikarze. Tymoszenko od ponad roku jest więźniem, jednak jej wpływy nie ustają. Nie ma już możliwości bezpośredniego sterowania sytuacją w swojej partii, może nie miała zbyt wiele do powiedzenia przy układaniu list wyborczych, ale ciągle słychać jej głos. Julia Tymoszenko wskazuje ogólne cele: zmianę Ukrainy, wytępienie korupcji. Przeciwnicy nie traktują tego poważnie, a zwolennicy nie pytają o liczby, rachunki, terminy realizacji jej wizji, bo wierzą – wierzą, że to, co powiedziała przywódczyni, jest możliwe. Jeśli trzeba, wierzą, że jest uboga, że nosi zawsze sznur sztucznych pereł zamiast kosztowności. Przeciwnicy lubią jej przypominać dniepropietrowską przeszłość i burzliwe lata 90. Jednak punktem przełomowym w jej życiu była pomarańczowa rewolucja. Wałęsa po 1980 roku był innym Wałęsą, Julia po 2004 roku jest inną Julią. Oczywiście, że zostało coś ze starej bizneswoman – przede wszystkim upór i charakter. Chrzestne matki rewolucji w naszych stronach (Anna Walentynowicz, Alina Pieńkowska) pracują ciężko, ale potem zostawiają mężczyzn u władzy, czasami przypominają się dopiero po latach; z Tymoszenko było inaczej – nie zeszła z pierwszego planu, chociaż w tamtej rewolucji była tą drugą, w tyle za Wiktorem Juszczenką. Czy to nie wydarzenia 2004 roku wyzwoliły w niej siłę? Kontakt z ludźmi, obserwacja ich reakcji, możliwość oparcia się na ich zaufaniu – budowały ją od nowa. Wydaje się, że przebywanie w więzieniu i związana z tym trauma wyostrzają u Tymoszenko „poczucie Ukrainy”, myślenie w kategoriach państwa. Julia w charkowskiej kolonii karnej nie mówiła mi o tym, o czym pisała europejska prasa, czyli o warunkach, w jakich przebywa, nie utyskiwała na Janukowycza. Mówiła, co zrobi dla kraju, kiedy wyjdzie na wolność. Są ludzie, którzy wchodząc na spotkanie, siadają z boku i mało się odzywają lub w ogóle milczą. Ale mają w sobie coś takiego, że pozostali uczestnicy rozmowy nie rozejdą się bez poświęcenia im uwagi, bez wysłuchania ich. Jakoś będą się czuli nieswojo, gdy nie usłyszą choćby krótkiej opinii tej konkretnej osoby. Maria Przełomiec pokazuje, jak Tymoszenko z czasem zyskiwała wśród męskiej ukraińskiej klasy politycznej właśnie taki status. Jak pokazywała ukraińskim mężczyznom, co kobieta potrafi w polityce. A Julia musiała się dobijać o dominującą pozycję jak Margaret Thatcher. Właśnie. A gdyby Tymoszenko urodziła się nie w ZSRR, ale w jednym z krajów Europy Zachodniej? Gdyby mogła zająć się normalnym biznesem, przejść partyjną drogę, wspiąć się po bezpiecznej drabinie na szczyty władzy? Jak wówczas rozwinęłaby się jej charyzmatyczna kariera? Myślałem o tym podczas spotkania w kolonii karnej w Charkowie przed Wielkanocą 2012 roku, dokąd pojechałem jako pierwszy z europejskich polityków. Myślałem o tym, czytając książkę Marii Przełomiec… Jedno nie ulega kwestii: mamy przed sobą świetną biografię jednej z najbardziej interesujących kobiet w europejskiej polityce, a nie jest ich wiele. Mamy portret jednego z najciekawszych polityków, jacy powstali na gruzach ZSRR, bo to właśnie Tymoszenko razem z prezydentem Gruzji Micheilem Saakaszwilim wyraźnie dominuje rozmachem i wyobraźnią nad resztą. Dostajemy jednocześnie niepowtarzalną szansę, by samemu spróbować ocenić życiową drogę pięknej Julii. Czy Tymoszenko zmieniła się w ostatniej dekadzie czy nie? Jest sprytną bizneswoman z Dniepropietrowska czy jednak heroldem walki z korupcją? To populistka na niespotykaną skalę czy charyzmatyczna przywódczyni nowej europejskiej Ukrainy? Rozbijała obóz pomarańczowej rewolucji czy szukała w nim sprawiedliwych i upominała się o zasady? W czasach gdy po Europie krąży na ten temat wiele obiegowych opinii, dzięki książce Marii Przełomiec można próbować odpowiadać na kluczowe pytania o Julię Tymoszenko na własny rachunek. Biografia Tymoszenko musi być pełna wielokropków, pytajników i tematów do dyskusji. Dzisiaj, kiedy Lady Ju nadal jest w więzieniu, łatwo tworzyć jej hagiografię, najlepszymi słowami napisać jej ikonę. Maria Przełomiec nie idzie na łatwiznę. Czuć, że docenia Julię, ale zadaje pytania i nas z nimi zostawia. Pałac w Liwadii raz jeszcze. Prezydent Ukrainy, kilku poważnych oligarchów, premier, wicepremier, członkowie rządu, szefowie opozycji: Arsenij Jaceniuk, Hryhorij Nemyria, Natalia Korolewska. Z zagranicy: Condoleezza Rice, Newton Gingrich, Aleksiej Kudrin, Javier Solana, Štefan Füle, Aleksander Kwaśniewski. Wszyscy mówią o jednym, analizują, kiedy Tymoszenko wyjdzie z więzienia, i to niezależnie od tego, czy uważają ją za świętą czy nie. Byłej premier miało nie być w życiu Ukrainy, a to o niej ciągle głośno na świecie. Ukraina nie może się od niej wyzwolić. Julia Tymoszenko ma na drugie imię charyzma i znowu czeka na swój moment. Paweł Kowal, eurodeputowany, 15 września 2012\nWstęp „Czy to jakaś prowokacja?” – usłyszałam po drugiej stronie. Telefonowałam, żeby umówić się na wywiad o Julii Tymoszenko, i mimo że zapowiedział mnie wspólny znajomy, mój rozmówca, ongiś bliski współpracownik byłej premier, długo się upewniał, że ja to ja – polska dziennikarka, która chce napisać obiektywną książkę o najciekawszym, choć kontrowersyjnym polityku wolnej Ukrainy. Przeegzaminowawszy mnie i polecającego znajomego, w końcu się zgodził. Z podobną nieufnością spotkałam się zresztą ze strony niemal wszystkich moich ukraińskich rozmówców. Zwolennicy Julii Tymoszenko bali się, że chodzi tylko o dziennikarską sensację, przeciwnicy – że będę chciała napisać obronę byłej premier. Były prezydent Wiktor Juszczenko w ogóle odmówił spotkania: jak powiedział jeden z jego współpracowników – dobrze o swojej byłej sojuszniczce mówić nie może, a źle dziennikarzowi z Zachodu, tak mocno zaangażowanego w obronę Tymoszenko, nie chce. Inna sprawa, że wobec rodzimych mediów Wiktor Andrijowycz nie miał już takich oporów. Dla jednych jest bohaterką, ukraińską patriotką, ostatnim ratunkiem wilnej samostijnej, żelazną damą czy – jak twierdzą niektórzy – „jedynym prawdziwym mężczyzną” ukraińskiej polityki. Inni odsądzają ją od czci i wiary, nazywając awanturnicą, cynicznym graczem myślącym tylko o władzy, który z pełną świadomością grał wysoko i przegrał. Przynajmniej na razie. Jasne są dwie rzeczy. Po pierwsze Julia Tymoszenko – była bizneswoman, premier i przywódca opozycji – nikogo nie pozostawia obojętnym. Ukraińcy albo ją kochają, albo jej nienawidzą, ale nie potrafią mówić o niej bez emocji. Po drugie od czasów św. Olgi, księżnej, która rozpoczęła chrystianizację Rusi Kijowskiej, chyba żadna inna kobieta nie zrobiła tyle zamieszania w historii Ukrainy. No może jeszcze Katarzyna II, likwidatorka Siczy Zaporoskiej. Od ponad roku światowe media niemal bez przerwy bombardują nas informacjami o uwięzionej przez prezydenta Ukrainy Wiktora Janukowycza byłej premier. Jej proces i skazanie śledził cały świat. Z oskarżeniami o przekroczenie uprawnień podczas podpisywania kontraktu z Rosją Julia Tymoszenko stanowczo się nie zgadza. Jej obrońcy widzą w całej sprawie wyłącznie chęć usunięcia z politycznej sceny groźnego konkurenta obecnych ukraińskich władz. Wypuszczenia na wolność Julii Tymoszenko domagają się czołowi światowi politycy. Szpital, do którego została przeniesiona z więzienia chora na kręgosłup Julia, odwiedzili już liczni parlamentarzyści i przywódcy państw, wśród nich kanclerz Niemiec Angela Merkel. A jednak sprawa nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać. Nawet przychylni żelaznej damie Ukraińcy przyznają, że nie jest to postać jednoznaczna, że majątek robiła w czasach, gdy biznes na Ukrainie był domeną silnych mężczyzn niewahających się przed niczym, że dla Julii liczy się przede wszystkim cel, że tym celem w pewnym momencie stało się zdobycie władzy i że w swoich dążeniach nieoglądająca się na nic polityk może być po prostu niebezpieczna. Bliska znajoma Julii Tymoszenko, jeden z najlepszych ukraińskich dziennikarzy politycznych, redaktor naczelna wpływowego tygodnika „Dzerkało Tyżnia” Julia Mostowa napisała kiedyś: „Takim ludziom jak Julia Tymoszenko nie można dawać tak dużej władzy, jaką na Ukrainie ma prezydent. Jak wiadomo, poczucie miary jest najbardziej złożonym zagadnieniem filozoficznym. Ludzie, którzy takiego poczucia nie znają, na wysokich stanowiskach mogą być niebezpieczni. Tymoszenko to energia jądrowa, która w wielu sytuacjach nie jest w stanie się kontrolować, i to od warunków, w jakich przebywa, zależy, czy zmieni się w niszczącą bombę atomową, czy w potrzebną ludziom elektrownię jądrową”1. Mostowa nie zmieniła swojej opinii, powtórzyła ją, rozmawiając ze mną latem tego roku. Z drugiej strony nawet wrogowie pięknej Julii przyznają, że obecny prezydent i władze reprezentujące rządzącą Partię Regionów są ostatnimi, którzy mieliby prawo sądzić byłą premier. Zdaniem wszystkich moich rozmówców z Ukrainy uwięzienie Julii Tymoszenko należy rozpatrywać wyłącznie w kategoriach politycznych. Podobnie uważają europejscy parlamentarzyści, którzy odwiedzali Tymoszenko czy to w kolonii karnej, czy w charkowskim szpitalu. Kim więc jest Julia Tymoszenko: jądrowym ładunkiem czy dającą energię elektrownią? Co się kryje za jej uwięzieniem? Czy może jeszcze odegrać w historii Ukrainy znaczącą rolę? A jeśli tak, to jaką? Na te pytania staram się odpowiedzieć na kolejnych stronach książki. Przedstawiam w niej historię życia tej niezwykłej kobiety, uzupełniając tekst główny m.in. fragmentami rozmów przeprowadzonych z jej bliskimi: rodziną i politycznymi sojusznikami oraz z przeciwnikami. Przytaczam także sporo cytatów pochodzących z mediów, które na bieżąco komentowały wydarzenia ostatnich kilkunastu–kilkudziesięciu lat na Ukrainie. Nie brak w tej biografii również moich własnych obserwacji i analiz poczynionych w trakcie licznych pobytów w tym kraju i nielicznych osobistych spotkań z Lady Ju.\nChciałam podziękować trzem paniom, bez których serdecznej życzliwości ta książka by nie powstała: Annie Górskiej, Annie Kuźmie oraz Julii Mostowej, a także moim Wydawcom – inspiratorom i ryzykantom. Maria Przełomiec, sierpień 2012\nOd małej Julki do Lady Ju „Byłam człowiekiem apolitycznym, chociaż zawsze nieformalnym liderem. Polityką zaczęłam zajmować się wtedy, gdy polityka zajęła się mną” Julia Tymoszenko\nŹródła Miejsce pochodzenia Julii Tymoszenko musiało mieć niemały wpływ na ukształtowanie się charakteru przyszłej żelaznej damy ukraińskiej polityki. Rodzinne miasto Tymoszenko to Dniepropietrowsk leżący na terenach przyłączonej przez Katarzynę II w 1775 roku do Rosji Siczy Zaporoskiej. Rok później powstała w tym miejscu stolica guberni noworosyjskiej, na cześć carycy nazwana Jekaterinosław. Gdzieś na południowych obrzeżach miasta historyk do dzisiaj może znaleźć resztki słynnej w czasach Rzeczypospolitej twierdzy Kudak, zbudowanej w pierwszej połowie XVII wieku na polecenie króla Władysława IV dla kontroli nad niesforną kozaczyzną. W wieku XX nie tylko o Rzeczypospolitej, ale i wolnej Ukrainie nikt tu nie myślał. Zrusyfikowane przemysłowe miasto przemianowane zostało przez Sowietów na Dniepropietrowsk – na cześć rzeki Dniepr oraz komunistycznego działacza Gieorgija Piotrowskiego (polski ślad?), szczególnie zasłużonego w walce z ukraińskim chłopstwem, współautora Wielkiego Głodu. Dniepropietrowsk w ukraińskiej SRS miał szczególny status. Tutaj bowiem znajdował się słynny Jużmasz (ukr. Piwdenmasz), czyli największy na świecie kombinat zbrojeniowy produkujący m.in. osławione rakiety SS-20. W hierarchii sowieckiej dyrektor fabryki był osobą kto wie czy nie ważniejszą niż sekretarz partii w Kijowie. Strategiczna fabryka nie podlegała zresztą komunistycznym władzom Ukraińskiej SRS, ale bezpośrednio Moskwie. Podobnie jak kształcący przyszłych specjalistów miejscowy uniwersytet. Odbijało się to pozytywnie na kondycji całego Dniepropietrowska – zamknięte miasto było lepiej zaopatrzone niż pozostałe, mniej uprzywilejowane grody Ukrainy. W tej sytuacji ostatnią rzeczą, która niepokoiła jego mieszkańców, była ukraińska świadomość narodowa. Wydaje się, że – nie licząc Sewastopola, czyli miejsca stacjonowania floty czarnomorskiej – Dniepropietrowsk był najmniej ukraiński. To tu zaraz po wojnie jako szef Zaporoskiego Komitetu Obwodowego Komunistycznej Partii Ukrainy zaczynał swoją karierę Leonid Breżniew. Z kolei w latach 80. dyrektorem Jużmaszu był późniejszy prezydent Ukrainy Leonid Kuczma, który notabene w 1991 roku, gdy Rada Najwyższa Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej proklamowała deklarację suwerenności, jako deputowany z Dniepropietrowska tejże deklaracji nie poparł. O tym, jaki duch panował w mieście, najlepiej świadczy stwierdzenie jednego z ukraińskich dysydentów, że gdyby w latach 80. ktoś powiedział Kuczmie, iż zostanie przywódcą niepodległej Ukrainy, on sam doniósłby na siebie do KGB. I właśnie w takim miejscu 27 listopada 1960 roku przychodzi na świat Julia Hryhian Telehina. O początkach jej życia informacji nie ma zbyt wielu. Pewne jest, że dwa czy trzy lata po urodzeniu córki rodzinę zostawia ojciec przyszłej premier Wołodymyr. Zdaniem jednych był Ormianinem, zdaniem innych miał pochodzenie ormiańsko-łotewskie. W każdym razie z życia córki znika niemal natychmiast i nic więcej o nim nie wiadomo. Nawet bliscy znajomi Julii przyznają, że na ten temat nigdy nie próbowali z nią rozmawiać. Podobnie zresztą jak na temat jej dzieciństwa. O ojcu Julii nie wspomina również w swojej książce o sławnej siostrzenicy „Julia, Juleczka” ciotka, młodsza siostra matki Antonyna Uliachyna. Niewiele więcej miejsca poświęca zresztą i historii własnej rodziny. Pisze tylko o jej kozackich korzeniach, nie podając jednak żadnych konkretów. Jako dziecko mała Julia razem z matką mieszkała w tzw. domu taksówkarza. Jego lokatorzy byli zatrudnieni w państwowej korporacji taksówkarskiej. To była położona w sypialnym regionie Dniepropietrowska chruszczowka – bardzo popularny na terenie całego ZSRR obskurny budynek wykonywany najczęściej w technologii wielkiej płyty lub – rzadziej i w bardziej luksusowym wydaniu – z cegły. Pięciopiętrowy dom w Dniepropietrowsku należał do tej pierwszej, popularnej wersji. Małe mieszkania, niskie sufity, cuchnące klatki schodowe… Matka pracowała jako dyspozytorka i zarabiała niewiele. Sama Julia wraca do tego okresu niechętnie: „Moje życie, poczynając od dzieciństwa, nie było łatwe. Wychowywała mnie samotnie matka i… całe moje dzieciństwo i młodość upłynęły na walce o byt. Bardzo mało przyjemności, żadnego poczucia bezpieczeństwa”2. Wspomnienia nauczycieli i kolegów z dniepropietrowskiej rejonowej szkoły nr 75 brzmią podobnie. Przyszła premier była ambitną, pracowitą prymuską. Ciocia twierdzi, że w pierwszej klasie Julia zapominała o jedzeniu – tak pilnie odrabiała domowe zadania. Może rzeczywiście tak było, ale w całej opowieści cioci przynajmniej jedna rzecz budzi wątpliwości. Otóż cytowana przez nią babcia Julii swój niepokój o zbyt pracowitą wnuczkę miała wyrażać po ukraińsku. Już bardziej prawdopodobna wydaje się inna historia z życia małej Julii: o tym, jak wystąpiła w obronie napastowanej przez dzieciarnię z sąsiedniego bloku staruszki. Ciocia plastycznie opisuje dziewczynkę, która, wsparta pod boki, z wysoko zadartą do góry główką poucza grupkę chłopaków. Być może to tylko legenda, ale kilkadziesiąt lat później w grudniu 2004 roku krucha kobieta w futrze też będzie pouczała stojące przed nią zwarte szeregi funkcjonariuszy wojsk specjalnych, a zdjęcie, na którym widać, jak wkłada goździk w tarczę ukrytego za plastikowym hełmem „berkutowca”, obiegnie cały świat. Nauczyciele dniepropietrowskiej szkoły zapamiętali Julię jako zdolną i niesłychanie aktywną uczennicę zainteresowaną matematyką, celnie strzelająca na lekcjach przysposobienia obronnego, piszącą wierszyki do szkolnej gazetki, a przy tym niezbyt pokorną i zawsze lubiącą ładnie wyglądać. Ponieważ w domu było biednie, a dodatkowo Związek Radziecki nie rozpieszczał swoich obywatelek bogatym asortymentem gotowych ubrań, sukienki dla Julii szyła mama. Najprawdopodobniej to jej autorstwa był szkolny mundurek nie bardzo odpowiadający socjalistycznym normom, bo ładniejszy od wymaganej brązowej sukienki z białymi mankietami i kołnierzykiem oraz czarnym falbaniastym fartuszkiem na wierzchu. Wychowawczyni klasy na początku stroju Julii nie aprobowała, potem jednak uległa. Zresztą innych poważniejszych kłopotów z uczennicą Hryhian, jak się zadaje, nie było. Pionierka, komsomołka, świadectwa z czerwonym paskiem, srebrny medal za osiągnięcia w fizyce… Wspomnienia szkolne przyszłej pani premier też musiały nie być złe, skoro już jako znany polityk Julia Tymoszenko odwiedza szkołę nr 75 i – o ile może – uczestniczy w zjazdach absolwentów. Prymuska Julia najprawdopodobniej za wszelką cenę chciała wyrwać się z biednej rzeczywistości „domu taksówkarza” i osiągnąć tak upragnione poczucie bezpieczeństwa. Drogą do lepszego świata mogła stać się gimnastyka sportowa. Dziewczynka co prawda była dosyć niska, ale nie stanowiło to dyskwalifikującej przeszkody – niewielkiego wzrostu była także ówczesna gwiazda radzieckiej gimnastyki Olga Korbut, zdobywająca dla swego kraju złote medale jeden po drugim. Niestety, gdy jej dniepropietrowska naśladowczyni już osiągnęła pierwszy sukces, czyli wywalczyła tytuł kandydata na mistrza sportu juniorów, złamała podczas ćwiczeń obojczyk. Trzeba było pożegnać się z marzeniami o międzynarodowej sławie, złotych medalach. Zostały więc nauka i myślenie o przyszłej zawodowej karierze. Po ukończeniu szkoły Julia Tymoszenko najpierw zdała egzamin do Instytutu Górnictwa, potem jednak rozmyśliła się i wystartowała na wydział ekonomiczny prestiżowego Uniwersytetu Dniepropietrowskiego, bezpośrednio podległego Moskwie, wykuwającego przyszłe kadry dla strategicznego Jużmaszu. Wybrała specjalizację cybernetyka gospodarcza. Był rok 1978, schyłek epoki Breżniewa. O studenckich latach Tymoszenko wiadomo równie mało jak o szkolnych. Na studiach, podobnie jak w szkole, miała zwracać na siebie uwagę pracowitością, ambicją i urodą. Podobno do dzisiaj krążą po Dniepropietrowsku legendy o dziesiątkach złamanych serc uniwersyteckich kolegów. I kolejna historia niczym ze średniowiecznych legend o bohaterach. Radzieckich studentów obowiązywały przymusowe roboty rolne, Julia znalazła jednak przepis, w świetle którego po przerwie obiadowej darmowym pracownikom należy się półgodzinny odpoczynek, i konsekwentnie razem ze swoją grupą go egzekwowała. Podobno nikt z naczalstwa nie sprzeciwił się krewkiej studentce. Inna sprawa, że być może Julia mogła już sobie pozwolić na trochę arogancji. Na studiach poznała bowiem swego księcia z bajki, czyli Ołeksandra Tymoszenkę, syna Hiennadija – naczelnika czy też zastępcy naczelnika jednego z wydziałów miejscowej administracji. Przyszły teść nie stał na szczycie dniepropietrowskiej hierarchii, ale był w niej nieźle umiejscowiony, miał cenne znajomości i niewątpliwie należał do klasy uprzywilejowanej. O tym jednak Julia Tymoszenko na początku nie wie, gdyż – jak sama twierdzi – z Ołeksandrem poznaje się przez telefon. Są dwie wersje tej historii. Według samej Julii Ołeksandr miał któregoś wieczoru zadzwonić do niej zupełnie przez pomyłkę, ale tak urzekł go jej głos, że nie tylko nie przerwał rozmowy, lecz wręcz namówił tajemniczą nieznajomą na spotkanie. Drugą wersję podała uniwersytecka koleżanka Julii. Otóż w tym czasie w Dniepropietrowsku modna była swoista randka w ciemno – dzwoniło się na jakiś numer (absolutnie przypadkowy, bo w ZSRR nie było książek telefonicznych) i jeżeli głos po drugiej stronie przypadł do gustu, proponowało się jego właścicielowi randkę. Z Ołeksandrem miała się w ten sposób umówić koleżanka Julii, jednak gdy zobaczyła wyjątkowo przystojnego młodego człowieka, stchórzyła i na spotkanie namówiła uniwersytecką piękność. Nieważne, jak do tego doszło, ważne, że zobaczywszy się, osiemnastoletnia Julia i dziewiętnastoletni Ołeksandr tak bardzo przypadli sobie do gustu, że sześć miesięcy później wzięli ślub. Po roku na świat przychodzi ich córeczka Jewhenija – Żenia, a Julia wreszcie wydostaje się z „domu taksówkarza”. Teść załatwia młodym małżonkom luksus, czyli własne mieszkanie. Malutkie, mające raptem niewiele ponad 30 metrów kwadratowych, ale jak na radzieckie standardy to i tak cud. W roku 1984 Julia z czerwonym dyplomem kończy studia (w trakcie nauki zmieniła jednak kierunek na ekonomię pracy). Najpierw decyduje się zostać na uczelni, ale potem rozpoczyna zawodową karierę w Zakładzie Budowy Maszyn im. Lenina. Przedsiębiorstwo to, podobnie jak większość dniepropietrowskich zakładów, pracowało na potrzeby przemysłu zbrojeniowego, chociaż oficjalnie się do tego nie przyznawało. Słynna ówczesna anegdota o tym, jak to pracownikowi fabryki samowarów, który po jednej wynosił części ze swego zakładu, ostatecznie udało się złożyć z nich czołg zamiast wymarzonego urządzenia do przygotowywania herbaty, niewiele odbiegała od prawdy. Pierwsze wspomnienia maleńkiej córeczki państwa Tymoszenków wiążą się z ciągle zapracowanymi rodzicami. Wychodzili rano, wracali wieczorem, dziewczynką zajmowały się babcie. Mama jednak dbała o jedynaczkę i nie zważając na zmęczenie, szyła wieczorami na maszynie stroje dla Żeni. W ZSRR w sklepach niczego nie można było dostać, a Julia chciała, żeby jej córeczka wyglądała jak najładniej. Być może pamiętała o sukienkach szytych jej przez własną matkę. Jak opowiada Jewhenija, mama bardzo lubiła gotować i umiała to robić dobrze. Ulubionym daniem małej Żeni była polska zupa z frykandelkami, czyli – sądząc z opisu – rodzaj jarzynowej z małymi pulpecikami z mielonego mięsa. Obiady były nie tylko smaczne, ale i bardzo ładnie podane. Estetyka stołu miała dla przyszłej premier przynajmniej takie samo znaczenie jak smak potraw. W latach 80. do świąt religijnych w sowieckim Dniepropietrowsku specjalnej wagi nie przywiązywano. Jeżeli już coś świętowano, to Nowy Rok. Jewhenija spędzała go zwykle z dziadkami, gdyż młodzi rodzice szli się gdzieś pobawić. Hucznie natomiast urządzano w rodzinie Tymoszenków urodziny. Julia robiła wszystko, aby jak najlepiej uczcić solenizanta i zgromadzić przy wspólnym, suto zastawionym stole wszystkich krewnych z obu stron, czyli rodziny Tymoszenków i Telehinów. Jedna z bliskich Julii Tymoszenko osób, znana ukraińska dziennikarka Julia Mostowa twierdzi, że w tym czasie główną ambicją przyszłej premier było być dobrą matką i idealną panią domu. Niestety Ołeksandr, typowy złoty młodzieniec, nie potrafił sprostać oczekiwaniom swojej ślicznej i mądrej żony. Przyszło rozczarowanie, a wtedy bardzo lubiący niezwykłą synową Hiennadij Tymoszenko postanowił zrekompensować Julii niezbyt udany związek, ułatwiając jej zajęcie się biznesem. W Moskwie u władzy był już wtedy Michaił Gorbaczow, przyszedł czas na energicznych, młodych ludzi, potrafiących skorzystać z szansy, jaką dawała pierestrojka. Teść postanowił pomóc Julii „zarobić pierwszy milion” i w ten sposób – jak mówi Mostowa – ukraiński dżin został wypuszczony z butelki. Ambicje, inteligencja i energia Julii Tymoszenko skierowały się w zupełnie inną stronę niż życie rodzinne. Pytanie, dlaczego Julia zajęła się robieniem interesów, stawia sobie także ukraiński politolog, ongiś opozycjonista, teraz związany z rządząca Partią Regionów Kost Bondarenko, który Tymoszenko poświęcił cały rozdział swojej książki o ukraińskich politykach: „Odpowiedzi na to pytanie trzeba szukać w Dniepropietrowsku lat 80. Nie wiem jednak, co ostatecznie skłoniło delikatną kobietę do tego, by zająć się biznesem, który wtedy przypominał Dziki Zachód, z bezpardonowymi wojnami ze strzelaniną włącznie. Przeżywali najsilniejsi, którzy potem legalizowali swoje interesy i zaczynali być uczciwymi przedsiębiorcami. Myślę, że nigdy nie poznamy całej prawdy o tym okresie życia Julii Tymoszenko: co się z nią działo w tym czasie, jak musiała walczyć i z kim musiała walczyć. Pamiętajmy tylko, że wtedy takie metody były normalne”3. Tyle Bondarenko. A z dawnych ideałów pozostało jedno – Julia Tymoszenko do dzisiaj jest bardzo troskliwą panią domu. Jej pierwsze pytanie od progu brzmi: „Czy nie jesteście głodni?”, a następnie nie spocznie, dopóki nie nakarmi swego gościa tak, że – jak to ujęła Mostowa – cała krew odpływa mu z głowy do żołądka.\nBizneswoman Pierwszy interes Julii to założona w 1988 roku przy pomocy teścia wypożyczalnia kaset wideo. Być może ten wybór zdeterminowało stanowisko Hiennadija Tymoszenki, który był wówczas szefem wydziału zajmującego się dystrybucją filmów w obwodzie dniepropietrowskim, czyli także wydawaniem licencji dla wypożyczalni. Jak prosperował kasetowy interes państwa Tymoszenków, nie wiadomo. O tym etapie swojej gospodarczej działalności Julia Tymoszenko mówi niewiele. Biznes szedł jednak na tyle dobrze, że zarobione pieniądze postanowiono zainwestować w poważniejsze przedsięwzięcie, czyli pośrednictwo w dostawach rzadkich metali do i z Azji Środkowej. Tymoszenkowie nie byli wówczas jedynymi młodymi zdolnymi w swoim mieście. Prócz nich prowadzeniem pierwszych interesów zajęła się cała grupa dniepropietrowskich komsomolców. Na jej czele stał szef Obwodowego Komitetu Komsomołu, obecny wicepremier Serhij Tihipko. Młodzi ludzie razem zorganizowali ośrodek Terminal, który miał handlować materiałami ropopochodnymi. W tym czasie w Rosji rodziły się inne postkomsomolskie fortuny. To właśnie wtedy swoje pierwsze pieniądze robili słynni późniejsi oligarchowie: Michaił Chodorkowskij, Oleg Deripaska, Władimir Gusinskij czy Irina Hakamada. Część znalazła się potem na liście najbogatszych osób świata, część musiała z Rosji uciekać, Michaił Chodorkowskij trafił do łagru, Irina Hakamada do opozycji. Wszyscy oni jednak zaczynali na powstałej w 1990 roku pierwszej rosyjskiej towarowo-surowcowej giełdzie założonej w Moskiewskim Muzeum Techniki. Aby móc uczestniczyć w giełdowej sesji, trzeba było wykupić minimum jedną akcję, kosztującą, bagatela, 100 tysięcy rubli (średnia pensja wynosiła wtedy około 250 rubli). Akcja, którą wówczas kupiła Julia, po roku warta była już 4,5 miliona. Brokerzy moskiewskiej giełdy odegrali swoją rolę m.in. podczas słynnego puczu Janajewa, który w sierpniu 1990 roku próbował odsunąć od władzy Gorbaczowa i przywrócić w ZSRR stare porządki. Wsparli wówczas bardzo wyraźnie siły demokratyczne, broniąc także swoich pierwszych prawdziwych pieniędzy. Gdy w 1991 roku Ukraina odzyskiwała niepodległość, Tymoszenkowie należeli już do najbogatszych biznesmenów Dniepropietrowska. Ołeksandr negocjował rządowe kontrakty z zagranicą, pobierając przy tym sute prowizje. Z kolei Julia została dyrektorem generalnym korporacji Ukrainskyj Benzyn (Ukraińska Nafta) zaopatrującej w paliwo rolnictwo obwodu dniepropietrowskiego. Okres ciągle jeszcze był pionierski, a robienie majątku wymagało poświęceń. Jako była premier, w trakcie kampanii wyborczej 2006 roku Tymoszenko będzie bawiła swoich współpracowników opowieścią, jak to nagle wezwana w jakimś pilnym interesie do Niżnego Nowogrodu, nie mogąc dostać biletu na pociąg, dała konduktorowi napiwek i w drogim futrze musiała ładować się na ławkę pod sufitem służbowego wagonu, by ewentualna kontrola jej nie wypatrzyła. Mimo takich przygód dyrektora generalnego firma Ukrainskyj Benzyn jest już poważnym przedsiębiorstwem z „filią” na Cyprze pozwalającą korzystać z ulg podatkowych. To są pierwsze naprawdę duże pieniądze i pierwsze skomplikowane systemy obrotów bezgotówkowych, pierwsze nauki, z kim handlować, a z kim lepiej nie zadzierać. Lekcji udzielał wówczas Julii dniepropietrowski krajan Wiktor Pinczuk, właściciel firmy Interpipe, który swój majątek zrobił na wymianie ukraińskich rur na turkmeński i rosyjski gaz. Przez pewien czas Pinczuk i Tymoszenko pracowali razem, ale ich drogi dosyć szybko się rozeszły. Może gdyby Julia wiedziała, że za kilka lat jej wspólnik ożeni się z córką prezydenta Kuczmy i zmieni w zaciętego wroga, byłaby ostrożniejsza, a może i nie (ostrożność nie jest bowiem największą zaletą Julii). W każdym razie Pinczuka zastępuje ktoś wtedy zdecydowanie bardziej wpływowy, czyli Pawło Łazarenko, wysoki urzędnik obwodowej administracji odpowiedzialny za rolnictwo. Julia miała go poznać przez swego teścia i był to bardzo cenny kontakt dla dyrektora sprzedającej paliwo korporacji. Tym cenniejszy, że Łazarenko wkrótce został gubernatorem obwodu. Warto przyjrzeć się bliżej człowiekowi, który pozwolił wypłynąć na szerokie wody Julii – kobiecie interesu i który pierwszy stworzył Julię – polityka. Z wykształcenia agronom, w latach 80. przewodniczący jednego z dniepropietrowskich kołchozów, Łazarenko w 1990 roku został wybrany na deputowanego do Rady Najwyższej. W 1992 roku, już po ogłoszeniu przez Ukrainę niepodległości, prezydent Leonid Krawczuk mianował Łazarenkę swoim przedstawicielem w obwodzie dniepropietrowskim. W roku 1994 następny prezydent Leonid Kuczma zrobił go dniepropietrowskim gubernatorem. W sposób dosyć charakterystyczny dla nomenklatury późnego ZSRR stanowiska szefa obwodu dniepropietrowskiego Łazarenko bardzo sprawnie użył do wybudowania swego prywatnego gospodarczego imperium. Zostawszy gubernatorem, wykorzystując swoje dobre stosunki z Kijowem i Moskwą, pomagał nawiązywać lokalnym biznesmenom odpowiednie kontakty, przy czym od każdej transakcji pobierał sutą prowizję. Wiktor Pinczuk wspomina o specjalnym funduszu gubernatora, na który trzeba było odprowadzać pieniądze. Według jednego z ukraińskich politologów w ciągu kilku lat dniepropietrowski gubernator stworzył taką siatkę powiązań, że bez jego uczestnictwa nie mógł dojść do skutku żaden poważniejszy kontrakt w regionie. Czy łamał prawo? Sami Ukraińcy twierdzą, że wtedy jeszcze raczej poruszał się na jego krawędzi, przynajmniej według wschodnioeuropejskich standardów. Później prowadząca przeciw byłemu premierowi Łazarence śledztwo szwajcarska prokuratura będzie się łapała za głowę, próbując rozszyfrować sieć tym razem już ogólnokrajowych powiązań oskarżonego o korupcję i pranie brudnych pieniędzy polityka. Ale to przyszłość, a na razie na obrotności gubernatora zyskiwał cały obwód – interes się kręcił, zakłady produkowały, ludzie mieli pracę, dostawali pensje. To interesowało ich dużo bardziej niż niezbyt uczciwy sposób zarabiania milionów przez szefa obwodu. O tym, co łączyło wszechmocnego gubernatora i piękną Julię, dużo nad Dnieprem plotkowano. Czy słusznie, trudno przesądzić. Znajomy Pawła Łazarenki i jeden z późniejszych doradców Julii Tymoszenko Mychajło Brodski twierdzi, że śliczna kobieta zupełnie oczarowała dniepropietrowskiego notabla. Faktem jest, że to dzięki protekcji Łazarenki Ukrainskyj Benzyn przekształcił się w listopadzie 1995 roku w korporację Zjednoczone Systemy Energetyczne Ukrainy, nazwane nieco prześmiewczo przez znany kijowski tygodnik „Dzerkało Tyżnia” JeESU. Spółka została zarejestrowana jednocześnie na Ukrainie i w Wielkiej Brytanii, jej kapitał zakładowy wynosił 10 mln USD, a hasło brzmiało „Energią i wiarą odrodzimy Ukrainę”. Firma była – można powiedzieć – typowo rodzinna: Julia sprawowała funkcję prezesa (zastępując na tym stanowisku męża Ołeksandra), teść został dyrektorem generalnym, mąż szefem wydziału transportu. Swoje udziały miały także matka Julii, jej córka i ciotka. Sam Pawło Łazarenko w udzielonym w 2005 roku wywiadzie odpowiadał na pytanie, dlaczego zdecydował się wspomagać firmę mało wówczas znanej młodej damy: „Jej organizacyjne zdolności poznałem jeszcze w 1992 roku. Wówczas Tymoszenko stała na czele korporacji Ukrainskyj Benzyn (KUB), ja w tym czasie byłem już przedstawicielem prezydenta w obwodzie dniepropietrowskim. Sami państwo wiedzą, jakie to były czasy. Wokoło jak grzyby po deszczu wyrastały różne dziwne firmy, banki, finansowe piramidy. Sfera bankowo-kredytowa to były dzikie pola, na których zręczni geszefciarze robili kokosy na hiperinflacji, a normalni przedsiębiorcy nie mieli praktycznie dostępu do kredytów. Sektor agrarny dostawał wtedy od państwa paliwo na prace rolnicze, ale te dostawy zaspokajały co najwyżej połowę zapotrzebowania, a na zakup reszty nie było pieniędzy. I właśnie wtedy młoda załoga specjalistów z korporacji Ukrainskyj Benzyn zaproponowała kompletnie nowy schemat zapewnienia rolnikom naszego obwodu paliwa. Sami zawarli z gospodarstwami rolnymi umowy na rachunek przyszłych zbiorów i w 100 procentach zaspokoili ich paliwowe potrzeby. Kompletnie nie obchodziły mnie zyski, jakie osiągnęła w ten sposób korporacja. Najważniejsze było, że w regionie nie mieliśmy najmniejszych problemów najpierw z siewami, a potem ze zbiorem plonów. Nie znam żadnego gospodarstwa w Dniepropietrowskiem, które zbankrutowałoby z powodu współpracy z KUB. A to było najważniejsze. Dlatego kiedy w końcu 1995 roku Julia Tymoszenko zwróciła się do władz z propozycją, aby jej firmie dać zgodę na działalność na rynku dostaw gazu ziemnego, nie miałem najmniejszych wątpliwości, że ona i jej firma sprostają zadaniu”4. Tak wygląda wersja oficjalna. Dwa miesiące po tym, jak Pawło Łazarenko został mianowany wicepremierem ds. paliwowo-energetycznych, Ukrainskyj Benzyn przekształca się w JeESU. W rok później Łazarenko był już premierem ukraińskiego rządu. Dzięki jego poparciu Zjednoczone Systemy Energetyczne zyskały dominującą pozycję jako dystrybutor rosyjskiego gazu na Ukrainę – tamtejsze zakłady po prostu musiały kupować gaz w firmie Julii Tymoszenko. W tej sytuacji korporacja szybko stała się przemysłowym imperium z obrotami liczonymi w miliardach dolarów. Dzięki nieprzejrzystemu systemowi rozliczeń pomiędzy Moskwą a Kijowem JeESU stał się kurą znoszącą złote jajka. Wymiana barterowa, czyli towary za gaz, pozwalała na różne niezupełnie zgodne z prawem, ale za to niesłychanie dochodowe machinacje, z których zyski lokowano później na zagranicznych kontach. Julia Tymoszenko była już wówczas prezesem firmy, a na swoim kobiecym koncie miała kolejnego bardzo wpływowego mężczyznę – szefa Gazpromu Rema Wiachiriewa. Nie był to partner łatwy. Wiachiriew, stary sowiecki aparatczyk, z trudem uznawał coś takiego jak niepodległa Ukraina, przy czym biegnące przez wilną samostijną gazociągi pozostawały w jego mniemaniu dalej dobrem ZSRR. Jak namówić kogoś takiego do współpracy? Na pierwsze spotkanie z szefem Gazpromu prezes Julia Tymoszenko wybrała się w krótkiej spódniczce i w botfortach – sięgających za kolana skórzanych butach na obcasie. To był zresztą wówczas ulubiony styl ukraińskiej bizneswoman, nieznoszącej – jak sama przyznawała – sztywnych, bezpłciowych kostiumików. Na swoim forum internetowym Julia Tymoszenko tak pisze o stroju, w którym odwiedziła Wiachiriewa, a który znajomi krytykowali jako zbyt ekstrawagancki: „Podobał mi się taki styl ubrania. Rem Iwanowicz, kiedy mnie zobaczył, zdębiał. No bo czy ktoś tak ubrany może zaproponować cokolwiek poważnego? Przyjął mnie dosyć ironicznie. Niemniej dokumenty, w których proponowałam nowy schemat rozliczeń za rosyjski gaz, przeczytał i podpisał. Nasz schemat zaczął działać i przy jego pomocy JeESU udało się osiągnąć to, co nie udawało się nikomu z ukraińskiego rządu. Nie zalegaliśmy z żadnymi opłatami za rosyjski gaz. Przy następnym spotkaniu Wiachiriew podał mi rękę, a potem spotykaliśmy się dosyć często”5. Pierwsze spotkanie zaowocowało kontraktem, którego wartość przekroczyła 2 mld USD. Najwyraźniej prócz pięknej, wyzywająco ubranej kobiety Wiachiriew musiał zobaczyć w Tymoszenko także sprawnego biznesmena. W każdym razie kuty na cztery nogi postradziecki oligarcha do końca swojej kariery pozostawał pod urokiem kruchej Ukrainki. Być może to tylko anegdota, ale pewnego razu Wiachiriew miał wyrzucić ze swego gabinetu całą oficjalną ukraińską delegację, mówiąc, że chce rozmawiać tylko z Julią i tylko w cztery oczy. Co więcej, nawet wtedy, gdy i w Rosji, i na Ukrainie rozpoczęto na Julię nagonkę, starając się ukręcić na nią bat z jej gospodarczej działalności, Wiachiriew nie powiedział o Tymoszenko ani jednego złego słowa. Do swojej dymisji w 2001 roku pozostał lojalny, nie jak postsowiecki aparatczyk, ale jak dżentelmen dawnego typu. Wiachiriew nie był jedynym „rosyjskim łącznikiem” prezes JeESU. Julia zaprzyjaźniła się również z ówczesnym wszechwładnym merem Moskwy Jurijem Łużkowem. Swego czasu przysłała mu w prezencie sześć marmurowych płaskorzeźb z napisem „Moskwie od JeESU Ukrainy”, które w tej chwili zdobią wejścia do trzech stacji metra: Puszkińskiej, Twerskiej i Czechowskiej. Podobno dało to początek przyjaźni ukraińskiej milionerki z merem rosyjskiej stolicy. Julia Tymoszenko miała zresztą za co być wdzięczna potężnemu sąsiadowi – rosyjskie ministerstwo obrony pomogło jej zarobić naprawdę dużo pieniędzy. Według ukraińskich dziennikarzy z tygodnika „Kijowski Telegraf” schemat był prosty. Eksporter rosyjskiego gazu, czyli Gazprom, brał na Zachodzie kredyt w wysokości 450 mln USD, całą sumę wpłacał do budżetu państwa w ramach swoich zobowiązań, następnie pieniądze te były z budżetu przekazywane do ministerstwa obrony, które – zamiast zużyć je np. na żołnierskie pensje czy remonty – przelewało środki na konto zachodniego przedstawicielstwa Zjednoczonych Systemów Energetycznych Ukrainy. Teoretycznie była to zapłata za materiały budowlane, których jednak rosyjski resort obrony nigdy nie zobaczył. Praktycznie pieniędzmi z ministerstwa firma Tymoszenko płaciła Gazpromowi za dostarczone paliwo. Gazprom zwracał kredyt do zachodniego banku. Koło się zamykało. Co prawda rosyjskie ministerstwo uiszczało w ten sposób zapłatę za dostarczany ukraińskim biznesmenom gaz, generałom się to jednak opłaciło. Mieli swój niezły udział w zarobionych przez ogniwa łańcuszka 450 mln USD. W 1997 roku firma Zjednoczone Systemy Energetyczne kontrolowała 25 proc. ukraińskiej gospodarki i była głównym dostawcą rosyjskiego gazu na Ukrainę. Większość Ukraińców specjalnych pretensji do Julii o ten okres jej działalności nie ma. Jeden z jej późniejszych współpracowników, dawny antyradziecki dysydent Stepan Chmara widzi nawet pewne zasługi w opisanym wyżej traktowaniu rosyjskich partnerów. Inny były działacz opozycyjny przyznaje, że Tymoszenko kradła, dodaje jednak od razu, że po pierwsze tak wtedy robili wszyscy, a po drugie ani Julii, ani jej mężowi niczego nie udowodniono, mimo że ukraińska prokuratura bardzo się starała i kiedyś, i teraz. Mniej tolerancyjna, przynajmniej na początku, okazała się Moskwa. W 2000 roku po dojściu do władzy Władimira Putina rosyjska prokuratura wszczęła śledztwo, posypały się dymisje odpowiedzialnych za finanse armii generałów, a sama była ukraińska bizneswoman ostatecznie znalazła się wśród przestępców ściganych listem gończym. Tyle tylko, że nastąpiło to dopiero wtedy, gdy Tymoszenko jako polityk zaczęła odgrywać czołową rolę w opozycji walczącej przeciwko popieranym przez Rosję prezydentowi Kuczmie i premierowi Janukowyczowi. Polityczne motywy rosyjskich działań były więc aż nazbyt widoczne. Podobnie politycznie motywowany jest obecny powrót ukraińskich władz do sprawy JeESU. 25 czerwca 2012 roku w Charkowie rozpoczęto nowy proces przeciw Julii Tymoszenko. Akt oskarżenia dotyczy nadużyć podatkowych firmy Zjednoczone Systemy Energetyczne Ukrainy, a także ukrywania przez nią dochodów w latach 1997–1999. Poprzednie śledztwo z lat 2001–2004 zostało co prawda umorzone, a sprawa się przedawniła, dla ukraińskiego systemu sprawiedliwości nie ma jednak rzeczy niemożliwych. Przedawnienie zostało przez prokuraturę anulowane (w zgodzie z ukraińskim prawodawstwem) w związku ze skazaniem Julii Tymoszenko za inne przestępstwo. Warto tu jeszcze raz przywołać zdanie Stepana Chmary – Julia Tymoszenko w tym okresie działalności Zjednoczonych Systemów Energetycznych Ukrainy święta nie była, ale w takim razie sprawy należy wytoczyć wszystkim obecnym ukraińskim biznesmenom i większości polityków. Redaktor naczelna gazety „Dzerkało Tyżnia” Julia Mostowa o biznesowym okresie jej działalności mówi niechętnie: „Na początku mój stosunek do Tymoszenko był jednoznacznie negatywny. To właśnie moja gazeta po raz pierwszy użyła skrótu JeESU, to my nagłośniliśmy schematy, według których ta firma robiła pieniądze. Pawło Łazarenko polecił przedsiębiorstwom kupować gaz tylko z JeESU i w dodatku płacić za niego, co wówczas wcale nie było regułą. My to nagłaśnialiśmy. W rezultacie Łazarenko już jako premier często kazał dostarczać sobie egzemplarze tygodnika prosto z drukarni, zanim znalazły się w kioskach, żeby wiedzieć, jak się bronić przed ewentualnymi zarzutami. Potem wykupił 40 proc. akcji naszej gazety i robił wszystko, żeby ją zamknąć. Wtedy miałam o Tymoszenko bardzo złe zdanie. Była dla mnie uosobieniem chorego systemu. Krążyły pogłoski, że jest kochanką Łazarenki i szefa Gazpromu Wiachiriewa. To oni mieli ułatwiać jej kontakty, zapewniać dochody. W każdym razie w 1996 roku była dla mnie symbolem wszystkiego, co najgorsze. Ale to było, zanim zaczęła polityczną karierę, czyli przed uzupełniającymi wyborami 1996 roku”6.\nPrzypisy 1 „Dzerkało Tyżnia”, 7.04.2001. 2 „Silski Wisti”, 9.10.2004. 3 Rozmowa z autorką, Kijów, lipiec 2012. 4 „Gławred”, 1.02.2005. 5 www.glavred.info. 6 Rozmowa z autorką, Kijów, lipiec 2012.\n<a href="http://cyfroteka.pl/ebooki/Tymoszenko__Historia_niedokonczona-ebookRO/p34298i71268" target="_blank" title="Tymoszenko. Historia niedokończona [Maria Przełomiec] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="http://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Tymoszenko. Historia niedokończona [Maria Przełomiec] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Aktualności | Activ - Centrum Zaopatrzenia Sadownictwa, Belsk Duży, Warka, Coniew, Samborzec.\nKomunikat dla Malin 04.07.2017\nNa wielu plantacjach malin można stwierdzić dużą liczebność przędziorka chmielowca. Ciepła i wilgotna pogoda to idealne warunki do rozwoju tego szkodnika. Konieczne jest zatem przeprowadzenie lustracji i jeśli to konieczne wykonanie zabiegu akarycydem. Można zastosować preparaty z grupy abamektyn z dodatkiem zwilżacza Wetcit w dawce 100ml/ 100L wody. Trzeba pamiętać iż są to preparaty kontaktowe i skuteczność zabiegu zapeleży od techniki wykonania zabiegu. W obecnej fazie rozwojowej należy użyć m.in. 500l wody/ha. W przypadku dużej liczebności szkodnika kolejny zabieg należy powtórzyć za 7-10 dni w zależności od temperatury. Ponadto preparaty z grupy abamektyny można stosować maksymalnie 2 razy w sezonie w odstępie co najmniej 28 dni. Zatem do kolejnego zabiegu należy użyć środków o innym mechanizmie działania. Zwilżacz Wetcit w dawce 300ml/100L wody bardzo dobrze ogranicza formy ruchome szkodnika.\nDuża ilość opadów w ostatnim okresie spowodowała duża presję chorób grzybowych ; szara pleśń, rdza maliny . należy wykonać zabieg stosując preparaty np. Switch 62,5 WG w dawce 0,8-1kg/ha , Rovral Aquaflo w dawce 1,5-2L/ha. Należy dodać zwilżacz. Do cieczy roboczej można dodać nawóz wapniowo krzemowy Mobical w dawce 1l/ha lub herbagreen Z 20 w dawce 1kg/ha/\nW przypadku pojawienia się pierwszych objawów rdzy maliny należy wykonać zabieg preparatem Zato 50 jednak nie więcej niż dwa razy w sezonie.\nW przypadku dużej presji mączniaka na malinie można stosować preparaty zawierające wodorowęglan potasu. Są to środki bez karencji ale łatwo zmywalne. Ograniczają w dużym stopniu choroby grzybowe. Mągą być stosowane częściej w okresie tuż przed zbiorem i w czasie zbioru


MEDTech Evening - NEWS\nDodany przez Daria Zyśk, 19 maja 2017\nInteresują Cię technologie medyczne? Masz pomysł na technologiczny start-up związany z medycyną i szukasz osób do zespołu? A może chcesz poznać doświadczone osoby z branży? Jeśli chociaż raz padła odpowiedź TAK, to zapraszamy Cię do udziału w MEDTech Evening 26 maja!\nMEDTech Evening jest wydarzeniem, którego ideą jest rozwinięcie współpracy studentów Uniwersytetu Warszawskiego i Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego na płaszczyźnie naukowej. To okazja do poznania młodych naukowców i praktyków, których łączy wspólne zainteresowanie - innowacje w medycynie. Liczymy, że poprzez eksperckie prezentacje oraz wystąpienia przedstawicieli kół naukowych z UW i WUM, możliwe będzie zwiększenie liczby interdyscyplinarnych projektów okołomedycznych i wzajemne inspirowanie się do działania.\n18.00 - Czym jest Inkubator UW? (Jacek Sztolcman, kierownik Inkubator Uniwersytetu Warszawskiego)\n18.10 - Igła w stogu siana, czyli czego szuka inwestor zainteresowany innowacjami w biotechnologii i medycynie (Adam Sobczak, Vistula BioVenture)\n18.50 - Brain Science: is there any room for innovation? (Kamil Adamczyk, Inteliclinic)\n19.30 - Prezentacje Kół Naukowych z UW i WUM\n20.45 - Technologia TensorCell i rekrutacja do interdyscyplinarnych projektów: 1) Modelowanie kolonii komórek i wpływu procesów medycznych, 2) Modelowanie metabolizmu w komórce, 3) Detekcja nowotworu piersi (Paweł Gora i Marcin Możejko, MIM UW)\nPrezentacje odbędą się w auli C w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego, natomiast część networkingowa - w pomieszczeniach Inkubator Uniwersytetu Warszawskiego. Zapraszamy!\nSpotkanie INTRO dla nowych Uczestników Inkubatora


Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://epodreczniki.pl/a/D1DFay5uZ\nWycinek z gazety na temat rekordowej pizzy Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.\nZ jakich składników powstała potrawa opisana w gazecie?\n2 tony mąki\n30 kilogramów bazylii\n25 kilogramów drożdży\n1600 kilogramów mozzarelli\n1 tona żółtego sera\n10 000 plastrów szynki\n2000 litrów przecieru pomidorowego\nWstaw w tekst definicji odpowiednie słowa.\npotrawy, wskazówka, książce, sposobu, przepisów, wykonać\nPrzepis to .................... określająca, jak coś ....................; inaczej receptura, recepta. Najczęściej dotyczy .................... przyrządzania jakiejś ..................... Zbiór takich .................... można znaleźć w .................... kucharskiej.\nPrzeczytaj uważnie przepis. Zaznacz czerwonym kolorem czasowniki i ustnie określ ich formę (forma osobowa czy bezokolicznik, forma dokonana czy niedokonana).\nCzas przyrządzania: ok. 30 min\nWartość kaloryczna jednej porcji: ok. 300 kcal\n1 l wywaru mięsno-warzywnego lub warzywnego\nlistki świeżej bazylii do smaku\nćwierć szklanki śmietanki 18-procentowej\nPomidory sparzyć i obrać ze skórki, usunąć nasiona. Miąższ pokroić w kostkę. Wrzucić do rondla razem z bazylią i dusić, aż pomidory się rozpadną. Następnie zalać pomidory wywarem i gotować całość przez kilka minut. Zmiksować zupę blenderem. Doprawić solą i pieprzem, zabielić śmietanką. Osobno ugotować ryż. Przed podaniem posypać posiekaną natką pietruszki.\nZupa pomidorowa - zdjęcie stock Źródło: domena publiczna.\nzdjęcie filiżanki herbaty z cytryną Źródło: domena publiczna.\nIlustracja CC - jajko na miękko Źródło: domena publiczna.\nDopasuj odpowiednie skróty do nazw jednostek miar i wag.\n1 dag, 1 t, 1 cm, 1 m, 1 km, 1 kg, 1 dm, 1 mm, 1 g\n1 gram – ............\n1 dekagram – ............\n1 kilogram – ............\n1 tona – ............\n1 milimetr – ............\n1 centymetr – ............\n1 decymetr – ............\n1 metr – ............\n1 kilometr – ............\nMaliny, ilustracja do ćwiczenia z przepisem Źródło: domena publiczna.\nPrzeczytaj wiersz Kathariny Elisabeth GoethetwIxqJz6SI_000tp001Kathariny Elisabeth Goethe pt. „Przepis na cały rok” i zaznacz w nim kolorem wszystkie bezokoliczniki.\nPrzepis na cały rokKatharina Elisabeth Goethe\ntwIxqJz6SI_00000_BIB_001Katharina Elisabeth Goethe, Przepis na cały rok, tłum. Anna Stasiak.\nKatharina Elizabeth Goethe - foto do biogramu Źródło: domena publiczna.


Zbliżenia – taniecPOLSKA\nFot. Yassiek (Janusz Matuszewski).\nPunktem wyjścia do spektaklu jest pytanie, czy wiążąc się z drugą osobą jesteśmy z nią naprawdę, czy tylko z wyobrażeniem, które mamy na temat partnera. W poetyckich obrazach ukazane zostały relacje, które wypaczają się pod wpływem czasu. Mężczyzna zostaje skonfrontowany z obrazem męskości, jaki kreują kobiety.\nPremiera z Tomasem Nepsinskym: 02.07.11 podczas Festiwalu Teatrów Tańca Zawirowania\nProjekt powstały w wyniku współpracy pomiędzy tancerzami Teatru Tańca Zawirowania i Tomášem Nepšinským.\nStara Prochownia, ul. Boleść 2, 00-259 Warszawa\nPunktem wyjścia do spektaklu jest pytanie, czy wiążąc się z drugą osobą jesteśmy z nią naprawdę, czy tylko z wyobrażeniem, które mamy na temat partnera. W poetyckich obrazach ukazane zostały relacje, które wypaczają się pod wpływem czasu. Mężczyzna zostaje skonfrontowany z obrazem męskości, jaki kreują kobiety. Tańczą: Karolina Kroczak, Elwira Piorun, Szymon Osiński Choreografia: zbiorowa Czas trwania: 45 min Premiera z Tomasem Nepsinskym: 02.07.11 podczas Festiwalu Teatrów Tańca Zawirowania Projekt powstały w wyniku współpracy pomiędzy tancerzami Teatru Tańca Zawirowania i Tomášem Nepšinským.


Instalacje na budowlach - opisy\nZamiatarki do ciągników - poradnik\nHDS – tajemniczy skrót\nPrawdopodobnie wiele osób słyszało kiedykolwiek o czymś takim jak HDS. Co właściwie oznacza ten tajemniczy skrót?\nHDS – wyjaśnienie\nSkrót HDS oznacza Hydrauliczny Dźwig Samochodowy. Chodzi tutaj o samochód ciężarowy, który ma zamontowany specjalny żuraw zwanym żurawiem przeładunkowym. Istotną sprawą jest fakt, iż żuraw przeładunkowy umożliwia samodzielny załadunek oraz rozładunek tego pojazdu.\nSamochody HDS są bardzo wszechstronnie wykorzystywane. Wpływa na to przede wszystkim ich specyficzna budowa. Świetnie sprawdzają się we wszelakich rodzajach gałęzi przemysłu czy też budownictwie. Są bardzo przydatne podczas rozładunku i załadunku takich materiałów jak:\nczy prefabrykaty betonowe.\nAle to nie wszystko, bowiem bardzo dobrze sprawdzą się podczas załadunku także wielu innych, ciężkich materiałów.\nWarto wspomnieć również o innym, ale jakże ważnym zastosowaniu samochodów HDS. Mianowicie – często wykorzystywane są między innymi do wywożenia śmieci, ale także przez straż pożarną. Podczas wichur i burz bardzo często drzewa się zawalają i lądują na środku drogi, tym samym zastawiając ją i sprawiając, że nie jest ona przejezdna. Straż pożarna wówczas korzysta z samochodów HDS, które mogą podnieść zawalone drzewo.\nCzy każdy może poruszać się samochodem HDS?\nPoruszanie samochodem HDS bez odpowiednich uprawnień może zakończyć się niestety mandatem. Dlatego bardzo ważne jest, aby spełniać kilka warunków, które pozwolą nam na jazdę wyżej wymienionym pojazdem.\nPo pierwsze, należy być pełnoletnim, to znaczy mieć ukończony 18 rok życia.\nPo drugie, istotne jest, aby posiadać prawo jazdy kategorii C, które dzięki temu pozwala na poruszanie się pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony (wyjątkiem jest jednak autobus), ciągnikiem rolniczym, pojazdem wolnobieżnym, ale również zespołem złożonym z pojazdu oraz przyczepy lekkiej.\nPo trzecie, istotne jest posiadanie odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego, które poinformuje o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy operatora HDS.\nPo spełnieniu wyżej wymienionych warunków należy wybrać się na kurs HDS, który oferowany jest przez mnóstwo ośrodków szkoleniowych. Zobacz więcej: http://www.oszomega.pl/pl/szkolenia/operator-zurawia-przenosnego-hds/2.\nSprzęt i wyposażenie przeciwpożarowe jest niezwykle istotne w kwestii naszego bezpieczeństwa. Często niedoceniane w sytuacji kryzysowej może pomóc w ratowaniu mienia, niwelowaniu szkód lub też może komuś uratować życie. W każdym miejscu sprzęt ppoż powinien być dostępny. Niezwykle ważną kwestią jest więc serwis ppoż.\nCzytaj więcej: Serwis sprzętu ppoż\nInstalacje oparte o solarne kolektory\nCoraz częściej sięgamy po odnawialne źródła energii które umożliwiają wykorzystanie paneli słonecznych zarówno w sezonie zimowym jak też letnim. Wykorzystanie paneli solarnych wspierających systemy ogrzewania wody do użytku domowego sprawia, że w zimie rachunki za dodatkowe źródła energii do podgrzewania ciepłej wody są znacząco redukowane - a w lecie można je całkowicie wyeliminować.\nCzytaj więcej: Instalacje oparte o solarne kolektory\nCategory: Budynki i wyposażenie\nGdzie kupować narzędzia drwala?\nOsoby, które na co dzień może i nie są drwalami, ale często wykonują również podobne prace zastanawiają się gdzie kupować narzędzia drwala. Chodzi tutaj oczywiście między innymi o popularną siekierę, która jest genialnym i bardzo przydatnym narzędziem dla osób posiadających własny ogród przy domu jednorodzinnym, ale również na każdej działce.\nSiekiera i piła to najważniejsze narzędzia drwala!\nDrwalem jest osoba, która pracuje w leśnictwie. Zajmuje się on między innymi ścinaniem drzew. To chyba jeden z najstarszych zawodów świata, przecież drewno na świecie jest od zawsze. Dlatego też człowiek musiał nauczyć się wykorzystywać drzewo do istotnych czynności, ale również – do przetrwania. Musiał on wymyślić jakieś narzędzie, które pozwoli mu ścinać drzewa i móc np. rozpalać ogniska. Jednym z takich narzędzi drwala jest siekiera, która powstała wiele lat temu.\nWiele osób, które mają zamiar pozyskać tego typu elementy zastanawia się, gdzie można je kupić. Jedną z takich możliwości jest na pewno zakup w popularnych marketach budowlanych, w których są odpowiednie działy, takie jak ogród. W dziale tym znajdziesz z pewnością narzędzia drwala, które idealnie sprawdzą się do prac ogrodowych czy prac na działce. Często znajdziesz tutaj atrakcyjne promocje. Kolejną alternatywą dla zakupu narzędzi drwala jest na pewno zakup w sklepach internetowych, które posiadają w swojej ofercie takie elementy najlepszych firm. E-sklepy , które mają w asortymencie siekierę czy piłę prowadzą sprzedaż wysyłkową. A więc bez wychodzenia z domu jesteś w stanie zakupić interesujący Cię przedmiot, który zostanie dostarczony we wskazane przez Ciebie miejsce. To świetna alternatywa dla osób zdecydowanych, które nie pierwszy raz zamawiają taki element. Choć osoby sprzedające w takim sklepie internetowym chętnie zawsze udzielą pomocy i odpowiedzą na pytania.\nNowoczesne instalacje w budynkach mieszkalnych dają świetne pomysły na znakomite, nowoczesne i ekonomiczne mieszkalnictwo przyszłości. Dzięki zdecydowanie większej ilości przepisów, oraz przemysłu. Mieszkania dla młodych, którzy nie mają możliwości zakupu większych lokum.\nCzytaj więcej: Nowoczesne domy\nRodzaje dysz wodnych - przykłady zastosowania\nZamiatarki do koparko-ładowarek i ciągników rolniczych\nDlaczego o wentylacji lepiej pomyśleć przed budową domu?


Możesz teraz grać w prawdziwe Lucky Hot automaty na swoich komórkach i tabletach, komputerach\nW tych dniach, większość fanów Lucky Hot automatów do gier woli playing na telefonie komórkowym zamiast desktop. Nasze smartfony są tak bardzo wygodniejsze niż naszymi laptopi, chociaż mają one i oferują więcej ciekawych funkcji. To sprawi telefon komórkowy staje się top opcja dla wielu z nas. Możesz możesz odwiedzić i zagrać w najnowsze, najnowsze, najnowsze Lucky Hot automaty Vegas bez opłat.\nTablety mogą być fantastycznym sposobem przyjemności gry na Lucky Hot automatach bezpłatnych. Na podstawie ankiety przeprowadzonej GameSpot, większość graczy że tablet est najlepszym urządzeniem do gier aktualnie dostępny. Ekran dotykowy jest podobny bardzo podobny do sposobu, w jaki można grać w Lucky Hot wideoautomaty w kasynach Las Vegas\nLucky Hot: Darmowe sloty aplikacje, nie ściągać wymagane\nZagraj nasze za darmo aplikacje kasynowe z setkami zupełnie nowych gier. Istnieją kilka rodzaje nowych aplikacji kasynowych, które zostały ostatnio dodane i które zezwolają na grę w darmowe automaty Polska do gry kasynowe. Jednym z najbardziej atrakcyjnych cech tych gier jest elementy, że możesz tworzyć własny świat kasyna i interakcja z innymi graczami w czasie rzeczywistym. Kolejną wspaniałą rzeczą w nich jest to, że są całkowicie darmowe. Użyj z naszej darmowej aplikacji Lucky Hot, aby grać w gry w kasynie online bezpłatnie. Aby zagrać, rozwijaj swoją postać po raz pierwszy, po czym jesteś gotowy byś był gotowy do eksploracji. Wielu naszych graczy twierdzi, jak dobrze można się bawić, już nigdy nie wrócić do starych, zwykłych avtomatow.\nW jaki sposób mogę grać w Lucky Hot automaty do gry bezpłatnie w internecie?\nTak. Jeśli jesteś bez kosztów internet Lucky Hot automaty do gry, to najbardziej odpowiednia i najbardziej renomowana strona. Nigdy nie proszą o Twój adres e-mail albo nie bombardują Cię wyskakującymi reklamy.\nDobre i najbardziej popularne gry to całkowicie darmowe automaty IGT, takie jak Lucky Hot, Double Diamond.\nNie. Nie będziesz mógł wygrać prawdziwych pieniądzy grając na automatach online za darmo. Będziesz musiała wpłacić gotówkę by móc grać na automatach i miał możliwość wygrania prawdziwych nagród pieniężnych. Inną opcją byłoby granie w automaty do gier w kasynie społecznościowym, które są bardzo popularne w dzisiejszych czasach.\nJak mogę grać w pokera w internecie bez opłat?\nTak. Możesz grać w pokera w internecie bez żadnych kosztów. Gry, które oferujemy są dokładnie takie same, jakie znajdziesz w regularnym kasynie, jak te które produkuje Lucky Hot. Wersje online oferują taką samą rozgrywkę, grafikę i dźwięki, z których uważasz za imponujące w kasynie stacjonarnym.\nMożesz zagrać w darmowe gry kasynowe online, właściwie. Możesz grać w ruletkę, wszystkie, które są identyczne z wersjami z Las Vegas.\nMożesz grać w darmowe automaty do gry bez potrzebowania jakichkolwiek gotówki i będziesz emocji związanych z grami na prawdziwe gotówki. Zamiast być ograniczonym przez budżet, możesz zadowolić się slotem Lucky Hot, jego bonusowymi funkcjami i grać z własna przestrzenią.\nTak. Możesz zagrać w setki prawdziwych automatów do gry w Las Vegas za darmo na każdym urządzeniu mobilnym automatów do gier Las Vegas za darmo na każdym urządzeniu mobilnym. Darmowe mobilne automaty w tym klasyków m.in. Lucky Hot, Kleopatra, DaVinci Diamonds i Triple Diamonds.\nCzy mogę bawić się na automatach do gry bezpłatnie na moim iPhonie?\nAutomaty wrzutowe dla iPad i iPhone: Wykorzystują one HTML5 określany jako kod komputerowy, dokładnie tym, co telefony komórkowe Apple bardzo lubią! iPhony także iPady mają zaskakujące bezpłatne mobilne sloty.\nSet darmowych slotów dla urządzeń z systemem Android telefonów. Możesz bawić się na 100 darmowych automatach do gier internecie. Wszystkie nowe gry w avtomat Lucky Hot (i gry kasynowe również) są kompatybilne z telefonami komórkowymi, w tym smartfonami z systemem Android także tabletami.\nJeśli lubisz [inny i nowy rodzaj, internetowych, sprawdź zupełnie nowe Lucky Hot automat do gry. W większości przypadków, jesteś dużo lepiej nie grać w nowych online kasynach.\nZe nowe kasyna mają tendencję do upadania i możesz nie możesz mieć środki, aby odzyskać swoje gotówkę w długim okresie. To jest dużo lepiej grać swoje ciężko zarobione pieniądze w kasynie, które ma świetną reputację, niż grać w nim bez początkowo sprawdzenia go.\nNiemniej, niektóre nowe kasyna w rzeczywistości są prowadzone przez bardzo ugruntowane biznesy które mają niezwykłą track record wśród graczy za zaufanie oraz wsparcie. Jednym z najlepszych przykładów tak będzie jest zespół, który stworzyła Lucky Hot Bovada i Bodog, najskuteczniejsze i najbardziej zaufane nazwy w hazardzie w Polsce. Mają dwa nowe kasyna zwane są.\nMożesz mogą zadać sobie pytanie, dlaczego miałbym grać w tych nowych kasynach mógłbym grać dla Lucky Hot? Oferują one wszystkie rodzaju brand nowe gry wideo, włączając nowych dostawców oprogramowania. Możesz uzyskać wiele dużo więcej za swoje pieniądze z tymi fantastyczne oferty bonusowe, które zwykle zapewniają.\nblisko wszystkie z [online|internetowych] kasyn, które przeglądamy mają sprawdzony zespół zarządzający, który ma wiele lat, więc oni można nawet jeśli są nowe. Mamy też dodatkowo wspaniałych informacji dla wszystkich graczy którzy wolą grać @[w sieci niż przyjemnie bez kosztów gry. Dodatkowo, największe kasyna na pieniądze, w dodatku Gracze VIP mają kilka wspaniałych korzyści, kiedy z naszej sekcji z Lucky Hot automatami o wysokim limicie.\nJeśli masz ochotę grać online w języku innym niż angielski, zalecamy, abyś wypróbował jedną z stron wspomniane to dać ci kilkanaście wspaniałych wyborów. Wszystkie wymienione na tych stronach kasyna online są szanowane i regulowane, co zapewnia bezpieczną grę.\ndarmowe Lucky Hot hazardowe Lucky Hot


Pasjonaty Małgorzaty: Stefan mnie nie lubi\nLubię te zabawy u Danusi, bo mobilizują mnie do pracy. Nie lubię większości kolorów, które w danym miesiącu występują, ale jakoś to znoszę;) No, a już tego koloru, w którym zrobiłam swoje ,,dzieło” na marcowe wyzwanie – wręcz nie cierpię... No bo ja, zwłaszcza w ubiorach uwielbiam wszystkie tzw. przeze mnie ,,pastelowe” kolory – czyli czarne;) Nawet jajka sobie pomalowałam na czarno;) A, co? Są murzyńskie i już;) Tyle, że je pokropkowałam, bo kropki robię wówczas, kiedy mam pustkę w łepetynie... Zresztą, zawsze robiłam wszystko na odwrót.\nW pierwszej klasie szkoły podstawowej, kiedy nauczycielka poleciła narysowanie psa Asa, zrobiłam to z ogromną przyjemnością. No bo to była pierwsza strona , pierwszego zeszytu?! Mój As był tak ,,wypieszczony”, że nikt w klasie takiego nie narysował. No więc, rysowałam go ,,cichaczem” wszystkim po kolei;) A potem nauczycielka napisała na tablicy literkę A i należało ją pisać na całej stronie. Oczywiście i dużą i małą. Moje literki też były bardzo ładne, ale jak to ja, musiałam coś ,,zmodyfikować”. No bo uznałam, że te literki mają nieciekawy wygląd...\nPo napisaniu trzech linijek tych literek, postanowiłam zmienić styl pisania. Pomimo, że cała kartka miała być nimi zapisana. Ale mnie oczywiście się to znudziło?! No bo wszystkie takie same... Zaczęłam więc już w czwartej linijce ,,swoje pisanie”. Moje literki były pisane ,,spiralką”. I to na całej kartce?! Dumna ze swojego ,,wynalazku”, pierwsza pobiegłam do nauczycielki, by pokazać jej, że już zapisałam całą stronę, a przede wszystkim pochwalić się ,,nowatorskim pomysłem”. Szkoda, że nie wiedziałyście miny nauczycielki, a zwłaszcza mojej... Kiedyś Wam pokażę te stronę, bo trzymam na pamiątkę wszystkie swoje zeszyty, rysunki z czasów przedszkolnych i wcześniejsze;)\nNo, ale przecież miałam tu pisać o czym innym, a nie wspominać lata dzieciństwa. Ale ja, jak się ,,rozhuśtam” z tym pisaniem, to cały życiorys w mocno rozszerzonej wersji bym tu przedstawiła... A więc, wracam do wyzwania. Jedno co wiem, to Danutkowy Stefan nie lubi mnie. I nie wiem do końca, czy tylko mnie, czy moich prac? Ostatnio chyba pomyliły mu się godziny ,,karmienia” i pożarł głodomor jeden, mój komentarz pod ostatnim postem Danusi? No bo któżby inny, jak nie on? A tak obszernie skomentowałam piękne pudełeczko...\nZa to, napisałam dwa kolejne komentarze. Myślałam, że żabsko ,,pożre”, ale chyba byłam szybsza w pisaniu, niż on w połykaniu;) I teraz jestem ogromnie ciekawa, czy moją pracę łyknie jak indor, czy będzie miał kłopoty z jej przełknięciem? Jedno jest pewne. Będzie miał kłopoty z trawieniem... Bo oprócz lekkostrawnej zieleniny, dodałam mu sporą sztukę drobiu. A, że on łyka wszystko w całości, to już nie mój problem... Poza tym, zielenina – to krążki z papierowej wikliny, kurczak w zielonej skorupce naklejony jest na tekturkę w kształcie jaja. A, i jeszcze kwiatuszek z listkami z ,,zimnej porcelany".) Jednym słowem: cykająca ,,bomba” dla żabiego brzuszka;) Wszystko jest kilkakrotnie lakierowane, więc niech Stefan lepiej ze mną się nie zadziera, bo będzie wpadał w moje pułapki;) Pozdrawiam Was gorąco;)\nA oto ,,zieleninka" dla Stefka ;) Zaraz dostanie ją na obiadek;)\nAutor: pasjonatymalgorzaty o 13:46\na-lenka 24 marca 2015 14:37\nNo Stefan chyba nakarmiony i żadnych rewolucji nie było, bo przełknął piękną i oryginalną pracę idealnie :)\nSuper pomysł i wykonanie i widać już od najmłodszych lat lubisz realizować ciekawe projekty\nSowiarnia 24 marca 2015 15:42\nCiekawy pomysł, Stefanowi posmakuje na pewno (i myślę, że już zacznie Cię lubić) :-)\nSwiatmariolki 24 marca 2015 16:45\nPyszne danie dla głodnego Stefana ,na pewno Cię polubi...\nbasia vienna 24 marca 2015 17:42\nŚliczna praca w żywych kolorach,super pomysł:)))\nChwila relaksu 24 marca 2015 17:55\nUwielbiam Cię jesteś wspaniała twórcza niepowtarzalna Bardzo chciałabym zobaczyć ten zeszyt: ) Trzymam kciuki za Twoje dzieło :)\nChwila relaksu 24 marca 2015 17:57\nBardzo przepraszam za bałagan sama nie wiem jak to się stało to jakiś błąd sieci albo mój telefon oszalał mam nadzieję że możesz to jako usunąć jeszcze raz przepraszam: )\nAnna Iwańska 24 marca 2015 17:58\nGosia jjestes niesamowita z tymi wspomnieniam z dzieciństwa, gdybym Cie troche nie znała to bym pomyslała że masz Alzheimera bo ponoc wtedy sie wraca do lat łodości i wszystko z tamtego okrsu sie pamieta :-) Ja takich szczegółów ze swojego zyciorysu nie zapmiętałam, no może poza jednym kiedy to próbowałam zeskoczyc z betonowego słupka w nowiutkiej sukience - pech chiał że była wąska i zaczepiła sie o słupek . w efekcie kiecka została na słupie a ja wylądowałam na trawie w samych majtkach :-)))\nDobra dosyc głupot ... Stefanek sie widac pożywił, i nawet mu smakowało , no wkońcu drób jest zdrowy i smaczny a z dodtkiem zieleniy wprost smakowity. Cieszę się niezmiernie , że mimo wstrętu do zielonego kolorku przygotowałaś całkiem fajne jajeczko na zabawe do Danusi. I popatzr jakie różne zastosowania mogą miec rurki gazetowe. Niexle sobie to wykombinowalaś.\nDobra idę już stąd bo znowu napisze komentarz dłuższy od Twojego posta.\nAnna Iwańska 24 marca 2015 18:00\nO ... i jakie piekne lierówki Ci tam wsadziałam , no nie były zamierzone , sorki\nUnknown 26 marca 2015 17:46\nJa tak na marginesiku do tak zbyt grzecznych nie należałam ;) - "cicha woda brzegi rwała". Bramki nie używałam ... płoty były o wiele fajniejsze ! :) Pamiętam jak w nowych spodniach przez płoty śmigałam ;) Wtedy miałam pecha i tak je potargałam, że nic z nich nie było ...\nRanya 28 marca 2015 08:13\nDołączam do tego zacnego klubu :-). Do dziś pamiętam moje śliczne sztruksy z pewexu, w których zawisłam na gwoździu na płocie. Dziwne, że nikt na mnie nie krzyczał.... ale może dlatego, że nie dobija się leżącego, znaczy wiszącego...\nUnknown 24 marca 2015 19:25\nOch niech Stefan nawet się nie waży na to słodkie kurczątko ! :)\nGosiu, ja że ostatnio żyję jedną nowiną, na odwiedziny po blogach nie miałam weny. Ale teraz cofam się w Twoich wpisach i trochę może i po czasie, ale przeraziłam się... Przeraziłam, że chciałaś nas porzucić ! Mam nadzieję, ze takie myśli zupełnie Ci już przeszły, bo jak znikniesz z blogowego światka, to pamiętaj ! Nigdzie nie będziesz bezpieczna ! Znajdziemy Cię wszędzie :D A na poważnie to nie wyobrażam sobie blogosfery bez Ciebie, bez Twojego entuzjazmu, twórczości i wesołych historyjek. Jesteś na nas skazana :) Buziaki !\nEliza Art 24 marca 2015 19:44\nTa zieleń jest bardzo soczysta a sam pomysł niepowtarzalny i super! Pozdrawiam\nlucy z mazur 24 marca 2015 22:17\nPodoba mi się ten kurczak w pięknej rameczce,wygląda trochę jak portret pradziadka,a swoją drogą,to byłabym bardzo ciekawa tych zeszytów,co do miny nauczycielki,to jaka szkoda,że wtedy komórek nie bylo,można by "cyknąć" fotkę,ale bez tego potrafię ją sobie wyobrazić,pozdrawiam\nMajalena 25 marca 2015 00:31\nNo bardzo fajna praca.. ale zieleń, zielona jak trzeba. Super ;)\nGaleria zamka 25 marca 2015 10:03\nSuper! Wymyślone i wykonane świetnie!\nDanka Witkowska 25 marca 2015 13:59\nGosiu Stefcio pożarł zieleninkę i nawet nie dostał czkawki,co znaczy ,że spodobało mu się takie wydanie zielonej pracy.On bardzo lubi oryginalne pomysły ,bo wprowadzają trochę świeżości na blogach.Przecież gdyby wszyscy robili to samo ,tą samą techniką byłoby nudno,a tak mamy zapewnione urozmaicenie.\nKochana biorąc pod uwagę ,że nie cierpisz zielonego to nieźle Ci poszło z tm zadaniem .Niestety prawdopodobienstwo ,że utrafisz na ulubiony kolorek jest minimalne ,bo bym musiała dawać co miesiąc czarny kolor ,a to jest raczej niemożliwe.\nZe swojego dzieciństwa sporo pamiętam ,szczególnie moje wybryki,może i ja kiedyś o tym napiszę ,niestety nic nie jest udokumenowane.\nA teraz czekam na murzyńskie jajca .\nagawu 25 marca 2015 19:04\ngaleria61 25 marca 2015 20:00\nTaki tłuściutki kurczaczek na pewno posmakował Stefanowi :)\nIzu 25 marca 2015 20:40\nZieleninka pierwsza klasa :) bardzo zielona i ożywcza :) super!\nmoniqurd 25 marca 2015 22:00\nFajny drób w otoczeniu zieleniny :)\nEf-ka Ewa Flor 26 marca 2015 09:25\nOooo- takiego to ja nie widziałam! Fajne! Co do historyjki- mój syn- miał wtedy 7 czy 8 lat, przynosi sz szkoły pracę- jak na niego, to naprawdę wszystko dosyą ładnie odmalowane, postacie w miarę równo, pierwszy raz naprawdę ładnie pokrył wszytko kolorami, na obrazku i budynki, i jakies stworzenia strzelające(walki), ale i drzewa, słoneczko- byłam zachwycona. Brawo Kacperku! Na co Kacperek- ale dostałem 3+, bo nie na temat. Pytam: a jaki był temat? Kacperek: To miała być ilustracja do lektury"Jak Wojtek został strażakiem"! ;-D Buźka!\nUnknown 26 marca 2015 10:54\nGosiu, po długich przemyśleniach, doszłam do wniosku, że Stefan musi Cię lubić, pożarł kuraczka, a Ty możesz spać spokojnie. Kilka technik połączyłaś w jedno i wyszło ciekawe jajo, w nielubianym przez Ciebie kolorze, przełamałaś się na potrzeby zabawy, okraszając pracę wspaniałą historyjką z czasów szkolnych.)\nMonia Fioletowa 26 marca 2015 12:37\nFajna dekoracja i bardzo podoba mi się Twój życiorys ;)\nAllienor 26 marca 2015 13:31\nJa nie rozumiem, dlaczego Stefan taki przebierny. Z drugiej strony, skoro tu jestem, to kurczaka połknął w całości i z piórami :).\nSoczysty ten kurczaczek. Wygląda jak antenat - dumny, z marsowym spojrzeniem w przyszłość, w godnej oprawie. Jednym słowem - fajny Ci wyszedł :)\naldi 26 marca 2015 18:58\nPawanna 26 marca 2015 19:27\nPrzyjemnie tak powspominać czasy dzieciństwa:) To były najprzyjemniejsze chwile, dzieciństwo tak szybko mija...\nOryginalna praca, zielona jak należy:)\nJoanna M 26 marca 2015 21:02\nW kolorkach u Danusi podoba mi się wlaśnie to, że trzeba się "przełamać" do jakiegos koloru:) więc gratuluję ci, że ci sie to udało:) . A co do dzieciństwa ja też miałam kilka odlotowych pomysłów, choć nie zostawiłam po nich pamiątek. chętnie zobaczyłabym twój nowatorski alfabet:)\nLucy 27 marca 2015 17:26\nŚwietna praca :)))\nbozenawdaniec. 27 marca 2015 22:03\nKurczak normalnie jak na portrecie. Gdybyś nie napisała że to papierowa wiklina to pomyślałabym, że szkolne plakatówki wykorzystałaś,z których zielonych, jako tych nielubianych miałaś w nadmiarze niewykorzystanych, bo tak mi się kojarzą te zawijaski :)\nŻyciorys super, wrzucaj w każdym poście jedną historyjkę gratis do tematu :)\nAleksandra (AP-ARTE) 27 marca 2015 22:08\nCo jak co ale Twoje pomysły zawsze są zaskakujące i twórcze :) A zieleń - piękna i cała praca prezentuje się cudnie :) Pozdrawiam Serdecznie :)\nRanya 28 marca 2015 08:28\nAch, te wspomnienia! mogłabym słuchać i czytać takie historyjki godzinami :-)\nMnie się wydaje, że tylko licznik leci do przodu, ale w środku dalej jestem dzieckiem :-)\nStefan Cię lubi, on lubi wszystkie fajne kobietki, zwłaszcza te które go karmią - to prawdziwy facet!\nMnie zielony odpowiada, więc trza przyznać, że obrazek bardzo miły dla oka! To, że stosujesz mix technik, to wiem, ale ciągle nie mogę się nadziwić w jaki genialny sposób wykorzystujesz te rurki :-). W pierwszej chwili nawet pomyślałam, że to quilling.\nKurczak jak z portretu, wygląd szlachetnie wyklutego :-)\nManhi 28 marca 2015 17:18\nStefanek był przejedzony i musiał chwilkę odpocząć. A tak na marginesie kiedy zacznie się odchudzać bo widzę , że pożera niesamowite ilości postów. haha Praca śliczna i jak trzeba zieloniutka\nAnna Wojnar 28 marca 2015 19:37\nPiękna praca w ślicznym zielonym kolorku :)\nUnknown 29 marca 2015 11:24\nPomysłowa i bardzo interesująca praca,kolorki radosne i nastrajające pozytywnie.\nKurczaczek ze ślmaczkową ramką prezentuje się świetnie:))Pozdrawiam :))\nbozenas 29 marca 2015 17:22\nTeż mam taką koleżankę która ze wszystkich pasteli na świecie najbardziej lubi czarny:)))a w czarnym mało komu jest dobrze:)))ja bynajmniej wyglądam koszmarnie....ale ja w ogóle wyglądam koszmarnie:))))\njajo pomysłowe:))i o to chodzi:))\nAnia S 29 marca 2015 18:56\nAle ciekawy pomysł i fajnie wygląda :) Też lubię ubrania "pastelowe" :*\nAnnaT 29 marca 2015 19:04\nNieźle ukręcone to jajo i w dodatku z pisklakiem w środku (jak kinder niespodzianka - haha).\nDorota ma kota 29 marca 2015 21:17\na to prosiak ta żaba!\nmuszę postawić swojego chrześniaka do pionu najwyrażniej ;-)\na może zmienił dietę i przeszedł na kurczaki...\nHonorata 30 marca 2015 14:43\nO Matyldo Stefek przeszedł no dietę kurzęcą :-D, Gosiu ja bardzo chętnie czytam o Twoich życiowych doświadczeniach, zawsze się uśmieję do łez. Buziaki ogromne :-)\nnawanna 30 marca 2015 17:27\nŚwietna praca! Stefanek jest dopieszczony jak żadna inna żabcia;)\nRopcia 31 marca 2015 12:58\nAnonimowy 1 kwietnia 2015 09:22\nŚliczny kurczaczek :)\nAnonimowy 1 kwietnia 2015 09:23\nLandOfLaces 1 kwietnia 2015 16:42\nSpiralki - jak rozumiem - zostały Ci od dzieciństwa ;-) Tylko tym razem zwijane z papieru!


Aktywni i radośni - Światowy Dzień Sportu w Pracowni | ŚDS PRTON\nSport ma ogromną siłę – jest określany jako katalizator zmian społecznych we wszystkich częściach świata. Sport to nie tylko ćwiczenia fizyczne, to także nauka cierpliwości i współpracy w grupie. Dzięki wspólnym rozgrywkom zacierają się granice między krajami i narodami.\nW nas także sport wywołuje niemałe emocje. Nie tylko, gdy sami podejmujemy fizyczną aktywność, ale także gdy chociażby obserwujemy sportowe zmagania innych.\nJarek jest wiernym kibicem toruńskiej drużyny żużlowej, Wojtek biega w maratonach, Ania i Żaneta ( i kilka innych osób także ) biorą udział w zawodach sportowych, na które wyjeżdżamy do zaprzyjaźnionych ośrodków, regularnie uczestniczymy w meetingach siłowych i Dniach Aktywności Ruchowej przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych z największymi ograniczeniami ruchowymi. Anita uwielbia zabawy sportowe z piłką. Kilkuosobowa grupa naszych uczestników z utęsknieniem czeka na każde nasze wyjście na basen prawda, Sebastianie, Marku, Felku?\nWszyscy uczestnicy ( ok- prawie wszyscy, oprócz Jarka – on nie lubi spacerów, bo z wiadomych powodów go męczą 🙂 ) – uczestnicy Pracowni cieszą się nawet zwykłymi spacerami, które proponujemy podczas pobytu w Pracowni.\nMamy też swoją drużynę piłki nożnej. Co roku próbujemy swoich sił w Turnieju Piłki Nożnej o Puchar Karczemki w Otłoczynie i na razie – nie udaje się nam zająć miejsca na podium – ale za kadym razem rozgrywki dają nam mnóstwo radości i przeżyć.\nTak więc z okazji Światowego Dnia Sportu spotkaliśmy się w naszej <niedoskonałej> sali do rehabilitacji i aktywizacji ruchowej – i bawiliśmy się <doskonale>\nZostaliśmy podzieleni na dwa zespoły i uczestniczyliśmy w przygotowanych konkurencjach zabawowo – sportowych, dostosowanych do naszych możliwości.\nA były to m in. : –\n# rzuty piłką do celu\n# jazda na rowerze przed minutę jak najdłuższy dystans\n# bieg na orbitreku\n# strzały piłką w kręgle\n# zbijanie kręgli w tradycyjny sposób\n# zbijane kręgli piłką nożną\n# strzelanie hokejowym kijem piłki w piłkę\n# ponoszenie ciężarów wyznaczoną liczbę uniesień\n# dmuchanie największego balona\n# konkurs spostrzegawczości polegający na szukaniu piłeczek pin pong ‘owych\nOczywiście porozmawialiśmy o sporcie, sportowcach, zawodach i zawodnikach, predyspozycjach i zachowaniach sportowych – dziękujemy panie Bartku za mądry i przystępny wykład 🙂\nAle jak widać na zdjęciach – bardziej niż najpiękniejsze słowa o sporcie –> najwięcej satysfakcji daje indywidualne zaangażowanie ciała i serca – ostatnia konkurencja Światowego Dnia Sportu w Pracowni czyli „mini mecz siatkówki balonowej” – była kumulacją emocji, zaangażowania – wystrzeliły nasze siły witalne i radość ♥\nJuż nie możemy się doczekać następnego ! turnieju sprawnościowego w Pracowni ♥\nZobaczcie zdjęcia: Światowy Dzień Sportu w ŚDS „PRTON”\n6 kwietnia 2018 10 kwietnia 2018 Bez kategorii permalink


Najlepsze Filmy 2012, Ranking Filmów 2012 - 10 | najlepsze.net.pl \nStrona 10 z 13 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 »\nProdukcja: Francja, Meksyk\nWspółczesne kino meksykańskie w najlepszym wydaniu. Nastoletnia Alejandra przeprowadza się z ojcem do Mexico City, gdzie obydwoje rozpoczynają nowe życie. Wydaje się, że dziewczyna dobrze sobie radzi w nowej szkole i w krótkim czasie zyskuje grono przyjaciół. Sytuacja zmienia się dramatycznie, kiedy nagranie seksu Alejandry z jej nowym chłopakiem trafia do Internetu. Okazuje się, że nowi „przyjaciele” od początku prowadzą z nią okrutną grę.\n"Promised Land" to przejmująca opowieść o tym, co dzieje się, kiedy świat zwykłych ludzi zderza się ze światem wielkich pieniędzy i potężną władzą, którą mają międzynarodowe korporacje. Kiedy Steve (Damon) przybywa do niewielkiego miasteczka, aby pozyskać nowe tereny pod eksploatację gazu łupkowego, nie przypuszcza, że spotkają go tu wydarzenia, przez które będzie musiał zrobić rachunek swego życia i zastanowić się, o co naprawdę chce walczyć.\nAkcja filmu rozgrywa się wewnątrz 8-bitowej gry stojącej w jednym z wielu salonów z automatami. Jej głównym bohaterem jest czarny charakter Ralf Demolka, który ma za zadanie przy każdym włączeniu gry niszczyć komputerowe miasto. Jego przeciwieństwem jest Felix, który naprawia to, czego dotknął się Demolka. Nikt nie kocha "tego złego", za to wszyscy komplementują nieskazitelnego Felixa. Ralf, chcąc odmienić swój los, szansy upatruje w nowo przybyłej do salonu grze. Potajemnie wkrada się do jej wnętrza. Chce udowodnić swój heroizm i odnaleźć szczęście, jednak własnej natury nie udaje mu się oszukać. Niszczy wszystko wokół i przez przypadek uwalnia śmiertelnego wroga, który zagraża wszystkim grom w salonie. Czy Ralfowi uda się odwrócić serię niefortunnych zdarzeń i zostać bohaterem, zanim ujrzy słynne "game over"?\nProdukcja: Francja, Izrael\nReżyseria: Yariv Horowitz\nAli (Matthias Schoenaerts) zostaje sam z pięcioletnim dzieckiem. Sam (Armand Verdure) jest jego synem, ale ledwo się znają. Bezdomny, bez grosza przy duszy i pozbawiony przyjaciół, Ali znajduje schronienie u swojej siostry Anny (Corinne Masiero) w Antibes, na południu Francji. Tam wszystko nabiera jaśniejszych barw. Ali dostaje pracę ochroniarza w nocnym klubie. Podczas jednej z awantur w klubie pomaga Stéphanie (Marion Cotillard). Piękna i pełna rezerwy, Stéphanie wydaje się być nieosiągalna, ale Aliemu udaje się zostawić jej swój numer telefonu. Stéphanie trenuje orki w Marineland. Kiedy jeden z występów kończy się tragedią, telefon w środku nocy sprawia, że ponownie się spotykają. Tym razem Stéphanie przykuta jest do wózka inwalidzkiego: straciła nogi i złudzenia. Pozbawiona współczucia obecność Aliego staje się dla Stéphanie kołem ratunkowym. Pod jej wpływem także Ali przechodzi przemianę. Kobieta wraca do życia. Oboje starają się przetrwać w świecie, w którym na sprzedaż wystawia się siłę, piękno i młodość, a jedynymi wartościami, jakie nie są na sprzedaż są zaufanie, prawda, lojalność i miłość. Odwaga przejawia się tutaj w bardzo różnych formach.


Izrael. Netanjahu komentuje słowa przywódcy Hezbollahu po ataku dronów\nNetanjahu o liderze Hezbollahu: Słyszałem, co powiedział. Sugeruję mu, by się uspokoił\n27 sierpnia 2019, 15:28\nPrzywódca Hezbollahu Hasan Nasrallah zdaje sobie sprawę, że Izrael umie się bronić i odpłacać za agresję - powiedział we wtorek premier Izraela Benjamin Netanjahu, sugerując, by lider libańskiej organizacji się "uspokoił". To reakcja na słowa Nasrallaha o gotowości Hezbollahu, by odpowiedzieć na atak z użyciem izraelskich dronów na przedmieściach Bejrutu.\n- Słyszałem, co powiedział Nasrallah. Sugeruję mu, by się uspokoił. Wie dobrze, że Izrael wie, jak się bronić i odpłacać swoim wrogom - oświadczył izraelski premier.\nW niedzielę Nasrallah oskarżył Izrael o przeprowadzenie dzień wcześniej ataku przy użyciu dwóch dronów. - Mówię dziś izraelskiej armii na granicy - stójcie w pełnej gotowości. Czekajcie na nas jeden, dwa, trzy, cztery dni - mówił Nasrallah.\nW 2006 roku Hezbollah, który jest wspierany przez Iran, toczył miesięczną wojnę przeciwko Izraelowi.\nPrezydent Libanu: to, co się stało, przypomina wypowiedzenie wojny\n"To, co się stało, przypomina wypowiedzenie wojny"\nW ataku, o którym mówił Nasrallah, jeden dron spadł, a drugi eksplodował w centrum medialnym Hezbollahu na południu Bejrutu. W wyniku wybuchu nie było ofiar w ludziach, ale spowodował on straty materialne w budynku.\nHezbollah informował później, że w rozbitym dronie znajdowało się pięć kilogramów ładunków wybuchowych.\n"To, co się stało, przypomina wypowiedzenie wojny, które pozwala nam skorzystać z naszego prawa do obrony naszej suwerenności - napisał w poniedziałek prezydent Libanu Michel Aoun na Twitterze. "Jesteśmy narodem szukającym pokoju, a nie wojny i nie akceptujemy nikogo, kto grozi nam w jakikolwiek sposób" - dodał.\nIzrael nie odniósł się oficjalnie do informacji z Bejrutu, ale premier Benjamin Netanjahu oświadczył w poniedziałek, że jego kraj jest gotowy do użycia "wszelkich niezbędnych środków" w celu obrony przed irańskimi zagrożeniami.


Opublikowano: niedziela, 14, styczeń 2018 11:31 | Odsłony: 2097\nOrder Uśmiechu - to międzynarodowe odznaczenie, w formie medalu przedstawiającego uśmiechnięte słoneczko, nadawane w imieniu dzieci, osobom których działalność jest wyjątkowa, nietuzinkowa i przynosi dzieciom najwięcej radości, często ratuje ich życie. Odznaczenie to przyznaje Kapituła spośród kandydatur nadesłanych przez dzieci z całego świata. Order przyznawany jest dwa razy do roku – wiosną i jesienią. Historycznie było to pierwszego dnia wiosny i ostatniego dnia lata.\nOdznaczenie przyznano po raz pierwszy jesienią 1968r. Kawalerem z legitymacją numer 1 został prof. dr Wiktor Dega, światowej sławy chirurg ortopeda z Poznania, któremu tysiące dzieci zawdzięczały zdrowie a nieraz i życie.\nW czasie uroczystości dekoracji Orderem Uśmiechu był pasowany czerwoną różą i musiał wypić puchar kwaśnego soku z cytryny i w dodatku uśmiechnąć się. Ta ceremonia też obowiązuje do dziś.\nW dniach 1–2 czerwca 1996 roku w Rabce odbył się I Światowy Zlot Kawalerów Orderu Uśmiechu. Wówczas to, w budynku Górnośląskiego Ośrodka Rehabilitacji przy ulicy Dietla 2, zainaugurowano działalność Muzeum Orderu Uśmiechu. Wiosną 2003 roku, z okazji jubileuszu 35-lecia Orderu, muzeum przeniesiono do specjalnie w tym celu wzniesionego drewnianego budynku na terenie Rodzinnego Parku Rozrywki "Rabkoland".\nKawalerami Orderu Uśmiechu są obecnie ponad 950 osób z przeszło 45 krajów świata. Wśród Kawalerów są: Ojciec Święty Jan Paweł II, Dalajlama, Matka Teresa z Kalkuty, Tove Janson, Astrid Lindgren, Ewa Szelburg – Zarembina, Joanne Rowling, Irena Sendlerowa.\nWśród osób odznaczony Orderem Uśmiechu jest także wieloletni komendant Hufca Lubliniec - druh Krzysztof Zbączyniak, który tytuł Kawalera Orderu Uśmiechu, otrzymał latem - 2000r. w Ośrodku Harcerskim w Kokotku z rąk - druhny Danuty Rosner, Wicekanclerza Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu. W uroczystości uczestniczył także druh Hubert Zorawik.\nUroczystości, która odbyła się podczas Festiwalu Leśnych Estrad, który poprowadzili: druhna Anna Zbączyniak i druh Gabriel Podbioł, towarzyszyła przepiękna scenografia\noraz występy harcerzy i zaproszonych gości:)\nPodczas uroczystości, druhny: Krystyna Rożniewska, Aleksandra Miedźwiedzik, Ewa Knebel i Jolanta Famuła otrzymały - Srebrny Krzyż za Zasługi dla ZHP.\nDruh Krzysztof jak obyczaj Kawalerów nakazuje, został pasowany czerwoną różą i musiał (bez skrzywienia) wypić sok z cytryny.\nA tak tą chwilę zapamiętała kamera:)\nTego wieczory nie mogło zabraknąć kwiatów, gratulacji i chwil wzruszenia.\nOd tego dnia druh Krzysztof Zbączyniak godnie reprezentuje Kawalerów Orderu podczas różnych imprez i uroczystości.\nUroczystość wręczenia Orderu Uśmiechu druhnie Teresie Knura w roku 2004\nPodczas spotkania z uczniami SP nr 3 w Lublińcu w 2017r.\nSpotkanie Kawalerów Orderu Uśmiechu w Żywcu 2018r.\nSpotkanie Kawalerów Orderu Uśmiechu w Wapiennicy 2018r.\nZdjecia oraz filmy:\nZdjęcia prywatne - pani Teresa Cimała


Wielozadaniowy radar US Marines po testach. Wesprze polską tarczę? - Defence24\nNorthrop Grumman poinformował o zakończeniu serii prób „operacyjnych” wielozadaniowej stacji radiolokacyjnej G/ATOR w służbie US Marines. Na technologii radaru G/ATOR zostanie oparta oferta tego koncernu w programie nowego radaru obrony powietrznej wojsk lądowych USA LTAMDS. Polska zamierza w drugiej fazie programu Wisła pozyskać taki sam radar, jaki będzie wybrany przez stronę amerykańską w ramach LTAMDS.\nWedług Northrop Grumman testy obejmowały radar AN/TPS-80 G/ATOR w wersjach Block 1 i Block 2. W komunikacie podkreślono, że pomyślne zakończenie testów Initial Operational Testing and Evaluation (IOT&E) stanowi o tym, że system jest dojrzały, a piechota morska – gotowa do jego wykorzystania operacyjnego.\nG/ATOR to nowej generacji system radiolokacyjny US Marines, opracowany przez Northrop Grumman. Jest to stacja dookólna (zdolna do obserwacji w zakresie 360 stopni), z anteną obrotową. Od lipca 2018 roku dostarczane są stacje w technologii azotku galu (GaN), i to one były m.in. stosowane w testach IOT&E.\nRadar ten ma zastąpić kilka innych stacji, używanych przez piechotę morską, i może służyć do obserwacji i kontroli przestrzeni powietrznej, ale również kierowania ogniem obrony przeciwlotniczej/przeciwrakietowej. Może też pełnić funkcję stacji kontrbateryjnej (wykrywającej źródła ognia artyleryjskiego).\nZ kolei testy Initial Operational Testing and Evaluation (IOT&E) mają za zadanie potwierdzenie skuteczności danego systemu uzbrojenia w warunkach zbliżonych do zastosowania operacyjnego. Standardowo sfinalizowanie IOT&E jest niezbędne, aby dany system uzbrojenia przeszedł z fazy produkcji małoseryjnej LRIP (w której znajduje się obecnie G/ATOR) do produkcji pełnoskalowej.\nAmerykańscy Marines planują stopniowe odtwarzanie zdolności warstwowej obrony przeciwlotniczej. Na razie naziemne jednostki OPL dysponują głównie przenośnymi Stingerami, co jest uznawane za niewystarczające. Wiadomo już, że funkcję sensora jednostek przeciwlotniczych piechoty morskiej ma pełnić właśnie radar G/ATOR. Przejście kolejnej fazy badań jest więc korzystne dla planów rozbudowy pododdziałów obrony powietrznej US Marines. Radar jest też od podstaw budowany jako zintegrowany z przyszłym systemem obrony powietrznej IBCS, wprowadzanym w US Army i zakupionym przez Wojsko Polskie w ramach programu Wisła.\nTo właśnie na bazie systemu G/ATOR będzie oparta oferta Northrop Grumman w programie przyszłego sensora obrony powietrznej LTAMDS, realizowanym przez US Army. Obok niego w LTAMDS wezmą udział m.in. Raytheon (nowego typu stacja z anteną nieobrotową) i Lockheed Martin we współpracy z izraelską Eltą. W najbliższych miesiącach oferowane radary zostaną poddane testom poligonowym, a wybór nowego radaru ma mieć miejsce nie później niż we wrześniu.\nTo z kolei ma istotne znaczenie w kontekście polskiego programu Wisła. Warszawa zamierza pozyskać w drugiej fazie tego projektu taki system, jak Amerykanie w LTAMDS, aby uniknąć kosztów i ryzyk związanych z wdrażaniem unikalnego rozwiązania. G/ATOR jest więc jednym z potencjalnych kandydatów do pełnienia funkcji radaru wielofunkcyjnego kierowania ogniem w drugim etapie polskiego programu obrony powietrznej średniego zasięgu. Wiadomo, że rząd USA wstępnie zgodził się na sprzedaż tych stacji do Polski. Inne radary (wczesnego ostrzegania – aktywne P-18PL i pasywne PCL-PET) mają być dostarczone przez polski przemysł, i zintegrowane z IBCS w ramach drugiej fazy Wisły.\nwtorek, 14 maja 2019, 10:59\nPytanie czy taki radar nam potrzebny? Czy nie lepsza technologia? Tym bardziej że polskie radary dobre.\nskoro takie dobre to pewnie wszyscy je kupują. całe nato na nich jedzie.\nśroda, 15 maja 2019, 00:51\nAleż oczywiście że potrzebujemy radaru dla Wisły, a sami nie mamy niczego, co mogłoby namierzać cele i naprowadzać pociski, które zakupiliśmy. Polskie radary są może i dobre ale do czego innego i powiedzmy w innej lidze. Nie wiem też czego chcesz od technologii Grummana - AESA GaN - że obrotowy? No owszem ale za to pewnie sporo tańszy niż 3 ściany.\nśroda, 15 maja 2019, 18:02\nPanie CdmM może i tańszy ale czas do wykrycia szybko zbliżających się celów o małym RCS też znacznie dłuższy niż takiego ze stałymi antenami i większe prawdopodobieństwo zerwania śledzenia.\nnie wesprze. Wisły 2 raczej nie będzie bo amerykanie żądają bajońskich pieniędzy. Minimum to ponoć 50 mld, a może nawet i 60 mld zł\nponiedziałek, 13 maja 2019, 23:34\nTylko polski MON jest w stanie podpisać umowę in blanco- nie wiedząc co dokładnie kupuje i ile ostatecznie będzie to kosztować...\nwtorek, 14 maja 2019, 12:49\nI to ma Pana zdaniem być wada, obciążać polski MON. Zawsze tak się dzieje przy rozwijaniu nowych technologii, że jak chcesz pozyskać nową jakość, to płacisz w ciemno (nie ma znaczenia jakiej firmie), a efekt może być różny. Można kupić rozwiązanie "z półki", sprawdzone i pewne, ale nie będzie to wtedy nowa jakość dająca unikalne zdolności.\nwtorek, 14 maja 2019, 15:43\n@fryz5 - O czym ty bredzisz? To nie jest polski program B&R, nie mamy w nim żadnych udziałów i nie będziemy z niego czerpać żadnych profitów- chcemy pozyskać gotowy produkt. Wojsko miało konkretne wymagania co do systemu p.lot który miał zostać wybrany w ramach programu Wisła. Politycy natomiast wybrali system który tych wymagań nie spełnia, i kupili go już w części, w zamian za obietnicę że za jakiś czas powstaną komponenty które spełnią nasze wymagania. Przy tym nie wiemy kiedy to nastąpi i nie zależy to od nas, nie wiemy jakie parametry będą miały te komponenty, nie wiemy kto będzie ich producentem, a przecież to z producentem mamy negocjować transfer technologii, i na koniec nie wiemy jakie będą koszty tych komponentów. Jednocześnie jesteśmy nieodwracalnie związani tylko z tym jednym kierunkiem, umową na pierwszą fazę za 17 mld zł. Nie mamy żadnego wpływu na terminy, nie mamy żadnej pozycji negocjacyjnej i nie mamy żadnego pola manewru. Tylko dlatego, że politycy w MON bardzo chcieli się pochwalić jakimkolwiek zakupem. A teraz okazuje się, że na tą mityczną II fazę, w której miały zostać spełnione nasze wymagania operacyjne i przemysłowe, po prostu nas nie stać, więc jej najprawdopodobniej nie będzie. Ot- sami założyliśmy sobie homonto, kierat i kręcimy się w kółko jak to na osłów przystało.\nśroda, 15 maja 2019, 02:33\nLolek, a niby w czym Patriot nie spełniał wymagań MON-u? B jedyne co sie nasuwa to brak radaru dookólnego ale dwa radary AN/MPQ-65 maja pokrycie 240 stopni, a raczej od Niemiec czy Austrii nic do nas nie przyleci z wrogimi zamiarami. Wiec panei Lolek, jaki to system mielismy wybrać??\nwtorek, 14 maja 2019, 15:29\nTyle ze to nie miałbyć program BR a system operacyjny. Pokaż realuzowany prze rodzimy przemysł program w który zamrożono taką kase. Na gawrona nas nie stać, loara za droga, na borsuka brak kasy...a mon lekką ręką wydaje mld zł na prace BR z których wyników krajowy przemysł nie bedzie mogł skorzytać bo wszystko ma pieczęć DO USA. I to jest wporządku???\nPomysł, żeby mieć ten sam radar co USA, nie jest głupi, taki radar na pewno będzie miał zapewniony serwis. Poza tym będzie interpretacyjny, będzie można w razie potrzeby przerzucić np.: Amerykańskie patrioty i z marszu wpiąć je w polskie radary.\nwtorek, 14 maja 2019, 15:15\n@asdfsdfgsdfgf - Oczywiście, że ma sens. I właśnie dlatego każdy normalny poczekał by, aż amerykanie wybiorą radar, efektor i określą ostateczny kształt systemu który będą wdrażać. I wtedy można rozmawiać o konkretach. Podpisanie umowy przesunęło by się wówczas o ok 2 lata. Terminy dostaw nie przesunęły by się, bo obecnie i tak czekamy na nowe komponenty. To co zrobił MON to skrajna głupota, za która teraz płacimy. II fazy Wisły po prostu nie będzie. Politycy położyli ten program.\nśroda, 15 maja 2019, 00:59\nZa to teraz będzie ucieczka do przodu w postaci F-35. Stawiam na defiladową liczbę maszyn ale za to wszelkie koszty takie same jak przy poważnym zakupie (infra, szkolenia). I gadki że potem kupimy więcej (nie kupimy). I kolejny sukces. Himars, Patrioty, F-35; silni zwarci gotowi!\njuz wiadomo ; minimum to 50 mld. miłego dnia ;)\nwtorek, 14 maja 2019, 08:26\nJaki minister taki MON,tu nie chodzi o to żeby kupić coś co jest najlepsze tylko chodzi o zakup po kilka sztuk byle czego żeby było co na paradzie pokazać\nwtorek, 14 maja 2019, 03:45\nI do tego jeszcze potrafią powiedzieć co konkretnie chce kupić. No bo po co jakieś tam przetargi robić...\nczego sie nie robi za obietnice obrony kraju;-) Podobnie przed 2 woj swiatowa tez kupywalismy ang niszczyciele oraz francuskie okrety…. tez za obietnice. Jakim naiwniakiem trzeba byc albo co komu obiecano...\nwtorek, 14 maja 2019, 11:21\n"kupywaliśmy" za pożyczkę francuską i za gotówkę (w WB). Z tymi państwami mieliśmy umowę, że w razie "W" uczynią co będą mogły. Właśnie tyle zrobiły. W 39 ani Francja, ani WB nie były gotowe do wojny (w 40 też nie). Nie wiem, co tu porównywać do dzisiejszych czasów. Co do radaru, to wybór był taki: albo stary, albo ten, którego jeszcze nie ma. Skoro budujemy system, który ma służyć kilkadziesiąt lat, to lepiej teraz poczekać 2-3, na najnowsze komponenty. O innych źródłach sprzętu nie wspomnę, bo szkoda gadać...


Na co zwrócić uwagę wybierając herbatę? | Druga Strona Medalu\n10 kwietnia 2022 4 kwietnia 2022 Druga Strona Medalu\nPicie dobrej herbaty może skutecznie zrelaksować i odprężyć po ciężkim dniu. Wiele osób nie wyobraża sobie dnia bez filiżanki tego napoju. Do tego, aby móc rozkoszować się piciem herbaty niezbędne jest to, aby wybrać odpowiedni jej rodzaj, który będzie dopasowany do indywidualnych potrzeb i preferencji. Warto więc dowiedzieć się na co zwracać szczególna uwagę podczas jej zakupu.\nMimo, iż herbata zawsze pozyskiwana jest z tego samego krzewu jej poszczególne rodzaje mogą znacząco się od siebie różnić głównie ze względu na inny proces fermentacji. Najczęściej stosowanym podziałem jest ten, według kolorów. Herbatę podzielić można więc na białą, czarną, zieloną oraz czerwoną, a także niebieską i żółtą. Czarna jest zdecydowanie najbardziej intensywna i daje najmocniejszy napar. Herbatę zieloną wyróżnia delikatny i świeży smak, ale zdecydowanie najłagodniejsza jest biała, w której można wyczuć nuty owocowe i kwiatowe. Herbaty niebieskie mają kremowy i słodki smak. Bardzo często są one aromatyzowane owocami, ziołami lub orzechami. Wybór odpowiedniego naparu może być bardzo trudny, dlatego warto w tym celu odwiedzić sprawdzony sklep z herbatami, w którym otrzymamy fachową poradę.