Nigdy jeszcze Ślimak nie czul się tak zadowolonym jak tej wiosny. Bo i odpoczął za wszystkie czasy, i pieniądze płynęły mu do skrzyni, i napatrzył się nowych rzeczy.\nDawniej dzień wlókł mu się ciężko. Ledwie zmęczony pracą chłop rzucił się na pościel i zasnął twardo jak kamień, aliści już kobieta zdziera z niego okrycie i woła:\nWstawaj, Józek, bo dzień...\n"Jaki tam dzień?... - pomyślał zdziwiony - przecie dopiero co się układłem." Mimo to zbierał swoje kości, z których każda osobno trzymała się pościeli, na miły Bóg nie chcąc wstawać, przecierał oczy, ziewał, aż mu w karku trzeszczało, i rad nierad podnosił się.\nByło mu tak ciężko, że niekiedy z upodobaniem marzył o wiekuistym śnie w ziemi, A tu żona wciąż pili: "Wstawajże... umyjże się!... ogarnij się... bo spóźnisz się i wytrącą ci z zapłaty..."\nWięc ogarniał się, wyprowadzał ze stajenki konie, równie jak on zmęczone, i wlókł się na robotę do dworu albo do miasteczka, skąd rozwoził Żydków po świecie. Nieraz go tak zmogło, że stanąwszy na progu chałupy szeptał: "Taki zostanę w domu!..." Ale bał się żony, wreszcie i żal mu było zarobku, bez którego nie związałby końca z końcem w gospodarstwie.\nDziś co innego, dzisiaj Ślimak wysypia się, ile chce. Czasem żona z przyzwyczajenia targnie go za nogę mówiąc: " Wstawaj, Józek!" - ale wówczas chłop odchyliwszy jedno oko, żeby mu sen nie uciekł, mruczy: "Daj mi spokój!" - i śpi dalej, bodajby do siódmej godziny, kiedy we wsi kościelnej dzwonią na mszę poranną.\nW istocie nie miał do czego wstawać. Wiosenne roboty w polu od dawna ukończył Maciek, Żydki z miasteczka rozsypały się wzdłuż budującej się kolei, a do dworu także nikt nie wołał Ślimaka, bo dworu - nie było.\nCzasem po parę dni nie tknął żadnej roboty. Palił fajkę, wałęsał się między budynkami albo oglądał bujnie wschodzące zasiewy. Najmilszą jednak rozrywką dla niego było wejść na wzgórze, ukłaść się pod sosną i patrzyć na wyrastające z ziemi jak grzyby kolonie niemieckie.\nDo końca maja Hamer już się całkowicie pobudował, a trzej inni sąsiedzi Ślimaka: Gede, Treskow i Pifke, kończyli swoje folwarki. Ładnie było spojrzeć na ich gospodarstwo. Każdy folwark stał na środku pól, a wszystkie podobne do siebie jak krople wody. Przy drodze dwumorgowy ogród, otoczony drewnianym płotem w kwadrat; przy jednej ścianie płotu dom złożony z czterech wielkich izb, kryty gontem, a za domem ogromny dziedziniec, wokoło zamknięty budynkami.\nKażda z tych budowli była bez porównania szersza, dłuższa i wyższa od chłopskich; wyglądały czysto i gładko, lecz zarazem sztywnie i surowo, bo kiedy na chłopskich chatach czy szopach dachy pochylają się w cztery strony, u Niemców dachy spadały tylko na front i na tył domu.\nZa to widać było duże okna sześcioszybne i drzwi robione po stolarsku. Jędrek zaś, który co dzień wybiegał między Niemców, opowiadał jeszcze, że w izbach jest podłoga, że kuchnia w domu jest osobno i ma piece z żelaznymi blatami.\nTakim to porządkom gospodarskim przypatrywał się Ślimak spod swojej sosny, marząc, że kiedyś i on zabuduje się w podobny sposób, tylko dachy postawi inne. I gdy tak marzył, czasem - coś Stawiało go na nogi. Chciał gdzieś iść i zabrać się do jakiejkolwiek roboty, bo mu było nudno i wstyd, że próżnuje; to znowu ogarniał go niepokój, jakby ktoś pukał mu do piersi i pytał: "A co będzie dalej?..."\nWówczas zdejmowała go tęsknota za dworem i za tymi polami, po których niedawno chodził z pługiem, gdzie dziś wyrosły kolonie. To znowu opanowywał go wielki strach, że nie da sobie rady, jak się wezmą do niego Niemcy, którzy las wycięli, potrzaskali kamienie, ba, wygnali samego dziedzica...\nWnet jednak chłop zbierał rozpierzchnięte myśli i uspokajał się. Patrzy przecie na Niemców i sąsiaduje z nimi już blisko dwa miesiące, i nic złego od nich nie doświadcza. Robią koło swoich budynków, bydła pilnują, żeby nie właziło w szkodę, a nawet dzieci ich nie zbytkują, tylko uczą się w domu Hamera, gdzie osiadł chorowity bakałarz.\n- Porządny to naród - mówi sobie Ślimak - i nawet lepiej z nimi, niż było za dziedzica.\nJest lepiej, ponieważ od dnia przyjazdu wiele u Ślimaków kupują i dobrze płacą.\nSprzedał im do tej pory dwoje cieląt, trzynaścioro prosiąt, jedenaście gęsi i szesnaście korcy zboża, nie licząc drobiu, masła i kartofli. Nawet zapleśniały wianek grzybów - i ten im się przydał, i za niego zapłacili.\nW miesiąc niespełna wziął od nich Ślimak ze sto rubli bez pracy; za co we dworze trzeba było dobrze namordować się cały rok.\nWprawdzie żona nieraz mówiła mu:\n- Co ty se myślisz, Józek, że oni zawsze będą od ciebie kupować? Przecie oni także mają gospodarstwa, i lepsze od twego. Radość z nimi będziesz miał co nowyży do zimy, bo potem na owinięcie palca od nas nie kupią.\n- Zobaczy się, jak będzie - odpowiadał chłop. W duszy zaś przemyśliwał, że choćby nie kupowali Niemcy, to jeszcze niemało zarobi od tych, co kolej budują, byle tylko zbliżyli się w tę stronę. Robił nawet zakupy. Nabył parę wieprzków od Grochowskiego, od Wiśniewskiego kilkoro gęsi, a gdy Niemcy już mniej wypytywali się o masło, kazał je żonie składać i solić.\n- Nie bój się - mówił - wszystko rozkupią kolejowniki. Przecie pamiętasz, co nam te inżyniery gadały.\nParę razy w swoich handlowych wycieczkach spotykał Josela, który patrzył na niego drwiąco i uśmiechał się'.\n"Zły na mnie, kondel! - myślał Ślimak. - Boi się, że mu uszczypnę zarobku."\nRaz zaczepił go szynkarz.\n- Ślimaku - rzekł - zróbcie wy ze mną interes.\n- Jaki tam?\n- Wybudujcie na swoich gruntach chałupę dla mego szwagra.\n- A cóż on będzie robił?\n- On będzie handlował z kolejarzami. Inaczej zobaczyła, że Niemcy zabiorą nam wszystko sprzed nosa. Ślimak pomyślał i odparł:\n- Ni, nie chcę Żyda na moim gruncie. Niejednego już wy zjedliśta, pejsaki, co was przyjął w komorne.\n- Wy z Żydem nie chcecie mieszkać - odparł gniewnie Josel -ale z Niemcami umiecie się nawet modlić. Zobaczymy, co wam z tego przyjdzie.\n- Węszy on tu, para, wielkie zarobki! - rzekł do siebie Ślimak patrząc na Żyda, który pobladł ze złości.\nI po trochu robił dalej zakupy. Raz nabył ćwiartkę jagieł, innego dnia pół korca krup jęczmiennych, to znowu krąg sadła.\nWłócząc się tak po okolicy (bo w swojej wsi gospodarze nie chcieli mu nic sprzedawać) poznał, że ceny na wszystko poszły w górę. A gdy pytał chłopów i gospodyń, czemu się tak drożą? -odpowiadali:\n- Po co mamy woma sprzedawać tanio, kiedy nam dziś - jutro zapłacą lepiej.\n- Któż wam zapłaci?\n- A choćby i te Niemce, co osiedli w waszej wsi.\n- To oni i u was kupują? - spytał zaciekawiony Ślimak.\n- Od kiedy już... Niech ino jest co większego na zbyciu, wnet zajedzie Niemiec, jeszcze pierwej od Żyda, i płaci bez targu. A co się dla nich miele mąki we młynie!... Tyle, jakby na wojnę szło.\n"Ha! - pomyślał Ślimak - skupują po wsiach, bo zboże jeszcze w polu, a ich dużo narodu."\nHandlowe operacje Ślimaka i bratanie się z Niemcami ogromnie nie podobały się chłopom z jego wsi. Nawet pod kościołem w niedzielę nie bardzo który odpowiadał mu: "Na wieki wieków." Gdy zaś Ślimak przechodził koło jakiej gromady, wtedy głośno rozmawiali między sobą o odstępcach świętej wiary katolickiej, którzy mogą ściągnąć na ludzi gniew boży.\nNawet Sobieska wpadała do ich chaty rzadziej i ukradkiem, a raz wypiwszy wódki - rzekła:\n- Bo to gadają u nas, żeście się całkiem wykrzcili na Szwaba... Prawda - dodała po chwili-że Bóg miłosierny wszędzie jeden, ale zawdy Szwab to rzecz paskudna!...\nAby stłumić plotki, za radą żony Ślimak dał jednej niedzieli wikaremu na wotywę i tego dnia z żoną i Jędrkiem był u spowiedzi. Nic mu to jednak nie pomogło. Wnet bowiem Grzyb pod kościołem, a Josel wieczorem w karczmie wytłumaczyli gospodarzom, że Ślimak nie modliłby się tak gorąco, gdyby na nim nie ciążyły grzechy.\n- Musiał on cosik dobrego zmajstrować, kiedy aż oboje z babą do spowiedzi poszli!... - mówili chłopi popijając piwo.\nW końcu maja Owczarz doniósł Ślimakowi, że od kilku dni 'Niemcy przed wschodem słońca wysyłają gdzieś furmanki. Furmanki bawią za domem cały dzień, a wracają późno wieczorem. Następnie podpatrzył Owczarz, że Wilhelm Hamer wywozi z domu wory mąki, krup i połcie słoniny. Jedzie z tym jakby do wsi kościelnej, ale następnie skręca w jar i dojrzeć go nie można.\nWiadomości te sprawiły, że Ślimak począł znowu wstawać raniej i ze wzgórza śledzić okolicę. Przekonał się, że istotnie z każdej kolonii niemieckiej, skoro świt, wyjeżdżają furmanki, ale dokąd? - nie mógł wymiarkować.\nNatomiast, patrząc jednego dnia trochę na prawo od kościoła, zobaczył w północno-zachodniej stronie widnokręgu, daleko za polami, jakiś żółty punkt. Punkt ten ku wieczorowi powiększył się, na drugi dzień wyglądał jak kreska, stopniowo rósł, a w końcu zrobił się jakby żółty pasek, zbliżający się do Białki. Jednocześnie dowiedział się od Jędrka, że wracające z roboty wozy Niemców zawalane są piaskiem i gliną.\n- A nie pytałeś się, gdzie oni jeżdżą? - spytał Ślimak.\n- Pytałem, ale mnie zara przegnał Fryc Hamer, ten z brodą -odparł chłopak.\nŚlimakowi nagle błysnęła myśl.\n- Ehej! - zawołał - wiem ci ja tera, gdzie oni bywają. To pewnie kolej się już buduje, ani wątpić.\n- Dziwno, że do nas nie zaglądał jeszcze żaden kolejnik za kupnem - wtrąciła Ślimakowa.\n- Bo jeszcze są daleko. Ale ja sam do nich pojadę - odparł Ślimak. - Hycle Szwaby! - dodał po namyśle - jak to strzegą sekretu, żeby kto inny nie zyskał...\n- A jedźże prędzej w tamtą stronę! - zawołała kobieta. -Przecie teraz powinny dla nas być najlepsze zarobki.\nChłop obiecał, że pojedzie jutro z rana. Ponieważ jednak zaspał, trochę zmarudził, a potem powiedział, że już za późno jechać, więc ledwie następnego dnia wygnała go z domu żona.\nPo drodze chłop wstąpił do wsi kościelnej, gdzie wszyscy mówili, jako o małą milę stąd od zeszłego tygodnia kopią rowy i sypią wały pod kolej. Było nawet kilku wyrobników, którzy chcieli wynająć się do ręcznej roboty, ale tylko jednego przyjęli, a i ten wrócił po trzech dniach naderwany z pracy.\n- Psia robota, nie ludzka - powiedziano Ślimakowi we wsi. -Chociaż kto ma konie, jechać tam warto, bo furmanki zarabiają po cztery ruble na dzień.\n"Cztery ruble?... - pomyślał Ślimak, ostro zacinając konie. -Tego za dworskich czasów nie bywało!..."\nZ godzinę jechał bocznymi drogami, nim w końcu trafił do robót. Z daleka już widział ogromne, podobne do pagórków kupy gliny, na których uwijała się ze setka ludzi nietutejszych. Były to chłopy wielkie i brodate, w kolorowych koszulach, zadziwiająco silni. Jedni kopali glinę, a drudzy odwozili ją na bok w rozłożystych taczkach, których by nie uciągnął koń lada jaki.\nŚlimak pokręcił głową.\n- Oho! - mruknął - tego z pewnością nasz człowiek nie udźwignie.\nI ze zdumieniem oglądał góry i przepaście, w tak krótkim czasie vygrzebane ludzkimi rękami.\nPodjechawszy bliżej zaczepił jednego z taczkarzy, lecz ten mu lawet nie odpowiedział, zajęty swoją ciężką robotą. Na szczęście dojrzało go paru takich, którzy nic nie robili, a między nimi Żydek w krótkim surducie.\n- Co to chcesz, gospodarzu? - spytał Ślimaka.\n- Przyjechałem się zapytać - odparł zakłopotany chłop obracając czapkę w ręku - przyjechałem się zapytać, może panowie potrzebują krupów albo sadła?...\n- Mój kochany - odparł Żydek - my tu mamy swoich dostawców. Dobrze byśmy wyszli, gdyby nam przyszło kupować każdą kwartę kaszy od chłopów!...\n"Wielgie to musi państwo!... - pomyślał zawstydzony Ślimak. - Nie chcą kupować od chłopów, pewnie wszystko biorą od ślachty..."\nŻydek już odchodził. Nagle Ślimak kłaniając mu się do ziemi zapytał znowu:\n- Dopraszam się też łaski, a furmanką bym u państwa nie zarobił?...\nŻydkowi podobał się ten objaw pokory.\n- Jedź, kochanku - rzekł - w tamtą stronę, gdzie wożą piasek i żwir, to może cię wezmą.\nChłop ukłonił się jeszcze niżej, siadł na wóz i okrążając kawał drogi przez wąwozy dobił się do innego miejsca plantu, gdzie sypano olbrzymi wał z piasku. Tu zobaczył kilkadziesiąt furmanek, a między innymi wozy niemieckich kolonistów.\nDojrzeli go i oni, bo wnet znalazł się przy nim i Fryc Hamer. Wyglądał jakby dozorca.\n- Skądeś się tu wziął? - zapytał gniewnie.\n- Chciałem się i ja wynająć do roboty. Niemiec zmarszczył brwi.\n- Nic tu nie zarobisz - rzekł. Widząc zaś, że Ślimak ogląda się i czeka, poszedł do pisarza i chwilę z nim porozmawiał. Teraz pisarz przybiegł do chłopa, już z drogi wołając:\n- Nie trzeba furmanek! nie trzeba... I tych mamy za dużo... Nie masz tu co czekać, bo innym drogę zawalasz. Zjedź na bok!...\nRozkaz' ten wypowiedziany szorstko, podniesionym głosem, zmieszał potulnego chłopa. Ślimak skręcił na bok konie tak prędko, że mało wozu nie wywrócił, i jeszcze prędzej odjechał. Zdawało mu się, że obraził jakąś wysoką władzę, która wycięła las, wygnała szlachcica, nasłała na wieś kolonistów, a teraz nawet ziemię przewraca na wspak, ryjąc wąwozy tam, gdzie były góry, i wznosząc góry na płaszczyznach.\nJechał tedy, gęsto zacinając konie, a po głowie latały mu zamącone myśli, że lada chwilę ktoś pochwyci go za kark i wtrąci do więzienia wrzeszcząc: "Jakeś ty śmiał, chamie, prosić o taką robotę, do której wzięli się Niemcy?..."\nZ godzinę błądził po jarach, nim w końcu wydostał się na otwarte pole. Spojrzał za siebie i widział żółte wzgórza skopanej gliny, spojrzał przed siebie i spostrzegł wieś kościelną. To go otrzeźwiło.\n"Przecie z tej wsi chodzili chłopy do roboty i nikt się na nich nie gniewał?" - pomyślał Sumak. Następnie zaś przypomniał sobie, że przy zwózce piasku i żwiru były nie tylko furmanki Niemców, ale i chłopskie. Zatem i chłopom wolno zarabiać przy kolei, nie tylko Szwabom. A jeżeli wolno, więc dlaczego on został wypędzony, jeszcze tak prędko, że mu nawet rozejrzeć się nie dali?\nPóźniej przypomniał sobie Fryca Hamera, jego ściągnięte brwi, jego rozmowę z pisarzem i zrozumiał, co się dzieje. Oto wygnali go za namową kolonisty. Z początku sam sobie nie chciał wierzyć, lecz wnet znalazł nowe dowody dla swoich podejrzeń. Dlaczego to koloniści ukradkiem wyjeżdżali z domu na robotę? Widocznie, aby ich Ślimak nie podpatrzył. Albo dlaczego Fryc Hamer wypędził Jędrka, kiedy chłopak pytał parobków, gdzie jeżdżą? Znowu dlatego, ażeby Ślimak nie dowiedział się o korzystnej robocie.\n- O psie wiary! - mruknął chłop i po raz pierwszy uczuł wstręt do Niemców. Nie dziwił się, że są chciwi na zarobek, ale go do głębi duszy oburzało, że chcieli ukryć rzecz tak widoczną, jak roboty przy kolei.\n- Chytre Judasze! Żydów prześcignęły!... - mówił chłop, a w sercu gniew mu kipiał.\nWróciwszy do domu Ślimak krótko powiedział żonie, że roboty nie dostał. Następnie wybrał się do kolonii Hamera.\nZbliżając się do nowego folwarczku dojrzał w ogrodzie kilka Niemek, które kopały zagony, a między opłotkami kilku mężczyzn. Był tam stary Hamer, jacyś dwaj koloniści i Żydek, pełnomocnik Hirszgolda. Z ruchów ich i zaognionych twarzy domyślił się Ślimak, że rozmawiają o czymś bardzo żwawo, a kto wie, czy się nie kłócą.\nHamer także poznał chłopa, lecz widocznie Unikał z nim spotkania: odwrócił się bowiem tyłem do drogi i ze swymi towarzyszami poszedł na dziedziniec, aż pod stodołę.\n- Patrzajta go - mruknął Ślimak - jaki mądry! Wie on, po co tu idę... Ale zdybię ja cię i wszystko powiem do oczów.\nZa każdym jednak krokiem naprzód miękła w nim odwaga, a w końcu zupełnie go opuściła.\n"Jużci on pan całą gębą - myślał chłop o Hamerze - a ja biedak. Jak mu co powiem, gotów mnie potrącić i gdzie wtedy znajdę sprawiedliwość?"\n- Trza wracać do dom!... - szepnął.\nAle znowu żal straconego zarobku nie pozwalał mu wracać z niczym. Więc wahał się. Co trochę postąpił naprzód, to opierał się o plot i niby patrzył, co Niemki kopią w ogrodzie. W ten sposób z wolna zbliżył się do domu Hamera, ale już nie miał śmiałości wejść na dziedziniec.\nW mieszkaniu kolonisty jedno okno było otwarte i rozlegał się szmer podobny do brzęczenia pszczół w ulu. Chłop podszedł bliżej i zobaczył w wielkiej izbie gromadę dzieci siedzących na ławkach. Jedno z nich coś opowiadało krzykliwym głosem, a inne szemrały. Pośrodku izby przechadzał się chorowity bakałarz z linią w ręku, wołając od czasu do czasu:\nBakałarz przypadkiem wyjrzał za okno i zobaczywszy chłopa dał mu jakiś znak. Po chwili w izbie dzieci zaszemrały jeszcze mocniej, a na środku ukazała się córka bakałarza z książką, powtarzając od czasu do czasu dźwięcznym i rzewnym głosem:\n"Gada im: stul gębę..." - pomyślał chłop.\nWtem usłyszał za sobą ciężkie stąpanie i kaszel. Odwrócił się: za nim stał bakałarz.\n- Przyszliście zobaczyć, jak uczą się nasze dzieci? - rzekł bakałarz z uśmiechem.\n- Bogać tam - odparł chłop. - Przyszedłem powiedzieć waszemu Hamerowi, że je podlec, bo mnie pozbawił zarobku.\nI opowiedział, jak go dziś wypędzono od robót przy kolei za namową Fryca Hamera.\nBakałarz kiwał głową.\n- Robią oni tak samo i naszym - odrzekł, - O, teraz właśnie Treskow i Fabrycjusz kłócą się z Hamerem, że ich odsunął od dostaw przy kolei i że pełnomocnik Hirszgolda dusi ich o pieniądze za grunta.\n- Niech się ta swarzą między sobą i z Żydem - odparł chłop. -\nAle com ja winien, że mnie chcą zgubić? Przez ich chytrość człowiek teraz nie zarobi grosika. A cóż to, mam z głodu zdychać?... Za co?...\n- Co prawda, zalewacie wy im sadła za skórę - rzekł po namyśle bakałarz.\n- Co ja im robię?\n- Wasze grunta leżą we środku gruntów Hamera, co mu psuje gospodarstwo - mówił bakałarz. - Ale to jeszcze nic. Hamer myślał, że mu sprzedacie bodajby tę górę z sosną, gdzie chce postawić wiatrak dla Wilhelma.\n- Co im po wiatraku, kiej mają tyle ziemi?\n- Mieliby większy zarobek. Jak zaś Hamer nie zbuduje wiatraka, to na przyszły rok z pewnością wybuduje go Gede dla swego siostrzeńca.\n- To czemu Hamery nie stawiają na swoim gruncie?\n- Bo oni mają same niziny. Najżyźniejszy to grunt ze wszystkich kolonii i mądrze go wybrali - mówił bakałarz - ale wiatraka na nim nie postawi...\n- A cóż ich tak ten wiatrak opętał! -przerwał gniewnie Ślimak uderzając pięścią w płot.\n- Wielki to interes - odparł ciszej bakałarz. - Gdyby Wilhelm miał dziś wiatrak, to za dwa tygodnie ożeniłby się z córką młynarza Knapa z Woli i wziąłby za nią dwadzieścia tysięcy rubli... Dwadzieścia tysięcy rubli!... A jak tych pieniędzy nie będzie, to Hamerowie mogą zbankrutować... Dlatego - zakończył bakałarz - wy im stoicie kością w gardle. Bo gdybyście sprzedali wasz grunt, oni by wam dobrze zapłacili i sami wyszliby z kłopotów,\n- Nie sprzedam - odparł chłop. - Anim ja ich namawiał, żeby tu leźli, ani chcę ginąć dla ich dobra. Kiedy chłop wyjdzie z ojcowizny, już po nim...\n- Będzie bieda - rzekł bakałarz rozkładając ręce.\n- To niech se będzie. Jo dla nich nie zginę dobrowolnie. Po tych słowach Ślimak pożegnał bakałarza i wrócił do domu nie mając nawet ochoty widzieć się z Hamerem. Dopiero dziś zrozumiał, że między nimi zgody być nie może i że ten wygra, kto drugiego przetrzyma.\n- Wola boska! - rzekł chłop i przez drogę szeptał pacierz. Niejasne przeczucie mówiło mu; że zaczynają się dla niego ciężkie czasy.\nW kilka dni po rozmowie z bakałarzem Ślimak o wschodzie słońca został zbudzony przez Owczarza.\n- Wstawajcie, gospodarzu! - mówił zadyszany parobek -wstawajcie i wyjdźcie, bo cosik koło rzyki zebrała się kupa ludu.\nŚlimak zerwał się, przyodział i pędem pobiegł w jary, skąd dolatywały go jakieś głosy. Z kwadrans przedzierał się przez krzaki porastające wywozy i góry, nim wydostał się na równinę. Tu, nad Białka, zobaczył gromadę kopaczów i taczkarzy, wozy kolonistów i wozy kilku gospodarzy ze wsi. Między nimi znajdował się Wiśniewski.\nŚlimak przypadł do niego.\n- Co się tu dzieje? - spytał.\n- Mają stawiać groblę, a potem most nad Białka - odparł Wiśniewski.\n- A cóż wy tu robicie?\n- Najął nas Fryc Hamer do wożenia piasku, to i jesteśmy. Teraz Ślimak dojrzał w gromadzie obu Hamerów: Fryca i starego, i podszedł do nich.\n- Dobre z was sąsiady - rzekł z goryczą. - Aż na wieś chodziliśta po furmanki, ale mnie żaden nie zawołał do roboty...\n- Jak będziesz mieszkał na wsi, to i ciebie zawołamy - odparł Fryc odwracając się do niego tyłem.\nW pobliżu stał między kopaczami jakiś pan wyglądający na starszego. Ślimak zbliżył się do niego i zdjąwszy czapkę począł mówić:\n- Jest tu sprawiedliwość, wielemożny panie, żeby Niemcy bogaciły się przy kolei, a ja nawet grosza nie zarobił, choć siedzę tu pod ręką? Tamtego roku było u nas w chałupie dwu panów, co obiecywali, że zrobię wielkie pieniądze, jak zaczną kolej budować. No, i budują państwo kolej, ale ja nawet konisków nie ruszyłem ze stajni. Taki Niemiec, który liczy się na siedem włók ziemi, jeszcze łakomi się na zarobek. A ja, choć mam ino dziesięć morgów i straciłem robotę bez to, że dworu u nas nie stało, chodzę jak dziad i proszę. Przecie i ja mam żonę i dzieci, parobka, dziewuchę i kilkoro bydła. Więc my wszyscy musimy zmarnieć, dlatego że się Niemce na nas zawzięły? Czy to jest sprawiedliwość, wielemożny panie?\nTak mówił jednym tchem Ślimak coraz kłaniając się do ziemi. Starszy pan z początku patrzył na niego zdziwiony; wnet jednak zrozumiał, o co chodzi, i zwrócił się do Fryca Hamera z pytaniem:\n- Dlaczego nie wziąłeś go pan do roboty? Fryc wystąpił parę korków naprzód i hardo patrząc na nieznajomego odparł:\n- A czy pan zapłaci za mnie karę, jak którego dnia nie dostawię furmanek?... Pan za furmanki nie odpowiada, tylko ja. No, więc ja biorę takich ludzi, którym ufam, że mi nie zrobią zawodu.\nStarszy pan z gniewu przygryzł wargi, ale milczał. Po chwili rzekł do Ślimaka:\n- Pomóc ci, mój bracie, w tym wypadku nie mogę. Za to ile razy przyjadę w waszą okolicę, będziesz mnie odwoził. Zarobisz niewiele, zawsze trochę. Gdzie mieszkasz?...\nŚlimak wskazał dym unoszący się za jarami mówiąc, że tam jego chałupa. Gdy zaś pan odchodził do robotników, którzy czekali na dyspozycje, objął go na pożegnanie za nogi.\nZmiarkowawszy, że nie ma na co czekać, chłop zawrócił ku domowi. W drodze zaczepił go stary Hamer.\n- A co? - mówił stary - jak źle, żeście mi nie sprzedali gruntu' Ja wiedziałem, że nie wytrzymacie z nami. Teraz będzie jeszcze gorzej, bo Fryc rozgniewał się na was.\n- Pan Bóg mocniejszy od Fryca - odparł chłop.\n-. Namyślcie się - mówił Hamer. - Zapłacę wam siedemdziesiąt pięć rubli za morgę.\n- I drugie tyle nie wezmę - rzekł Ślimak.\n- Będzie wam bieda, bo tu już nic nie zarobicie. Wam trzeba albo siedzieć przy dworze, albo mieć dużo gruntu. Za Bugiem kupilibyście najmniej dwadzieścia morgów za to, co weźmiecie ode mnie.\n- Jo za Bug nie pójdę. Niech inni idą, kiej tam tak dobrze.\nRozeszli się, obaj gniewni. Kiedy Ślimak już pod jarami odwrócił głowę, zobaczył Hamera, jak stojąc w tym samym miejscu, z rękami w kieszeniach i fajką w zębach, patrzył za nim ponuro. A kiedy znowu Hamer idąc do kolonii spojrzał za siebie, dostrzegł na wzgórzu chłopa, ze skrzyżowanymi na piersiach rękoma, który smutnie uśmiechał się i kiwał głową.\nKażdy z nich lękał się drugiego i myślał: co też on knuje i o co się tak zawziął?\nNasyp kolejowy wciąż rosnął i z wolna posuwał się od zachodu na wschód. Za kilka lat toczyć się będą po nim co dzień setki wagonów z szybkością lotu ptaka, rozwożąc ludzi i dostatki, bogacąc możnych, ubożąc biednych, umacniając silnych, druzgocąc słabych, rozlewając mody i mnożąc występki, co wszystko razem nazywa się cywilizacją. Ale Ślimak nie wiedział o cywilizacji i może dlatego jedno z jej pięknych dzieł wydawało mu się czymś złowrogim.\nGdy wszedł na swoje wzgórze przypatrywać się robotom, widok kolejowego nasypu za każdym razem budził w nim posępniejsze myśli. To zdawało mu się, że wał piaszczysty jest wysuniętym językiem olbrzymiego gadu, który siedzi w borze, na zachodniej granicy horyzontu, i przypełznie tu lada dzień, aby mu pożreć chudobę. To znowu, że nasyp jest granicą, która jego wieś oddzieli" od reszty świata. Roboty prowadzono już w pięciu miejscach, po obu brzegach rzeki, sypiąc w jednej linii wzgórza mające kształt mogił. Ślimak dostrzegał to podobieństwo i marzył, że ukończony nasyp jest niby olbrzymim palcem, który ukazuje mu jeden za drugim - cztery groby...\nPowoli jednak przerwy między wałami wypełniły się: groby znikły i zostało tylko jedno długie wzgórze piasku, wyciągnięte prosto jak strzała. W każdej porze dnia nasyp przypominał swoją obecność; w południe rzucał blask rażący oczy, w nocy świecił jak linia wykreślona fosforem na murze.\nOwczarz także przypatrywał się dziwowisku, które i jemu wydawało się buntem przeciw porządkowi świata.\n- Niesłychana rzecz - mówił kulawy parobek - sypać tyle piasku na pole i jeszcze zacieśniać wodę. Białka jak przybierze, nie zmieści się w tym otwarciu, co go dla niej zostawili.\nŚlimak teraz dopiero spotrzegł, że końce nasypu z obu stron prawie dotykają brzegów rzeki. Ponieważ jednak umocniono brzegi murowanymi przyczółkami, więc nie widział w tym nic niebezpiecznego, przynajmniej dla siebie.\n- Tak - odpowiedział Owczarzowi. - Z tamtej strony wału woda może rozlać się na pola, ale nam nic nie zrobi.\nNiemniej zastanowiło go, że Hamerowie na swoim brzegu Białki z wielkim pośpiechem w niższych miejscach budowali nasypy, jakby lękając się, że w razie przyboru rzeka może zalać im pole.\n"Mądre Szwaby! - myślał chłop. - Warto by i na naszym brzegu zrobić to samo." Więc planował, że jak zbierze siano, wówczas oddzieli swoje pole wałem od niemieckiej łąki, a plecionym płotem umocni podstawy wzgórz, aby ich woda nie podmyła w razie wypadku. Zdawało mu się nawet, że już dzisiaj, kiedy jest tyle wolnego czasu, można by wziąć się do stawiania płotów, ale -zaczął odkładać z dnia na dzień i skończyło się, jak zwykle, na zamiarach.\nNie mógł przewidzieć, jak straszne za to spotka go nieszczęście.\nBył początek lipca, kiedy po sianokosach dochodzi zboże, a ludzie gotują się do żniwa. Ślimak zebrał siano i zwlókł je na podwórek, aby do reszty wyschło, a Niemcy zajęli swoją łąkę i natychmiast oddzielili ją żerdziowym płotem od gruntów chłopa. Lato tegoroczne odznaczyło się wielkimi upałami; pszczoły roiły się, zboża żółkły, wody Białki toczyły się płycie, niż zwykle, a przy kolejowym nasypie trzech kopaczy zmarło skutkiem porażenia słonecznego. Doświadczeni gospodarze lękali się albo długich deszczów na żniwa, albo gradowej burzy lada dzień; w kilku bowiem dalszych miejscowościach spadły grady.\nIstotnie przyszła burza.\nRanek tego dnia był gorący i duszny; ptaki niewiele śpiewały, świnie nie chciały żreć i zmęczone kryły się między budynkami szukając cienia. Wiatr zrywał się, to słabnął; raz był suchy i gorący, to znowu chłodny i wilgotny; często zmieniał kierunek spędzając z różnych stron gęste obłoki, które w wyższych warstwach zdawały się płynąć ku zachodowi, w niższych ku północy.\nOkoło dziesiątej znaczna część nieba, na północ od kolejowego nasypu, zasnuła się ciężkimi chmurami, które szybko zmieniając barwę z popielatego przeszły w kolor żelazny, gdzieniegdzie zupełnie czarny. Zdawało się, że w górze palą się sadze, które w olbrzymich kłębach rozlały się nad ziemią i szukają miejsca, gdzie by opaść. Chwilami masa chmur rozdzierała się na pojedyncze kłęby, a wtedy spomiędzy szczelin padały na zamroczone pola jakieś smutne blaski. Chwilami chmura zniżała się do ziemi, a wówczas tonęły w niej wierzchołki drzew oddalonego lasu. Wnet podpływał pod nią ciepły wiatr i z taką gwałtownością wyrzucał do góry, że z uciekających obłoków darły się strzępy i jak poszarpany łachman zwieszały nad polami.\nNagle za wsią kościelną ukazał się rudy obłok, szybko lecąc wzdłuż kolejowego nasypu. Wiatr zachodni dmuchnął silniej, jednocześnie uderzył go' z boku wiatr południowy; z nasypu, z gościńców i ścieżek zerwały się gęste tumany kurzawy, a rozwalające się po niebie chmury zaczęły głucho warczeć.\nNa ten odgłos kopacze i taczkarze, pracujący przy kolejowym nasypie, porzucili narzędzia uszykowani we dwie duże gromady, poszli - jedni ku dworowi, drudzy ku stojącym na polu barakom. Zajęci przy budowie koloniści i chłopi wysypawszy piasek z wozów pędzili cwałem do domu. Z pola zgoniono bydło, kobiety cofnęły się z ogrodów pod strzechy; świat opustoszał.\nGrzmot za grzmotem zwiastował coraz nowe zastępy chmur, które tłocząc się już na większej części nieba, stopniowo zaćmiewały słońce. Zdawało się, że wobec czarnych kłębów, obładowanych piorunami, ziemia przysiadła i z trwogą śledzi burzę jak kuropatwa ważącego się nad polem jastrzębia. Krzaki tarniny i jałowcu cicho poświstywały nawołując do baczności; zaniepokojony kurz zrywał się z gościńca i krył między zbożem. Młode kłosy szemrząc tuliły się do siebie, woda w rzece zmętniała. Daleki las huczał.\nTymczasem w górze, z przesyconych elektrycznością tumanów, wykluł się. jakiś ciemny zarodek siły twórczej, która rozejrzawszy się po ziemi zapragnęła naśladować Ojca Przedwiecznego i z wiotkich chmur stwarzać żywe kształty. Oto ulepiła wyspę; lecz nim miała czas mruknąć: "Dobrze jest!..."- przyleciał wiatr i wyspę rozwiał. Oto wznosi olbrzymią górę; lecz nim dosięgła szczytu, znowu przyleciał wiatr i zdmuchnął podstawę. Teraz w jednym miejscu usiłuje stworzyć lwa, a w drugim ptaka; wnet z ptaka zostało tylko podarte skrzydło, a lew rozpłynął się w niekształtną ćmę.\nWtedy widząc, że góry i wyspy wzniesione ręką Pana trwają wieki, a jej ledwie sekundę, że ulepione przez nią postacie nie mają ani duszy, ani sensu, ani nawet siły oparcia się nędznym podmuchom, że cała jej praca na nic, a cała jej potęga jest tylko marą, wtedy widząc, że nic nie stworzy, ciemna moc zawrzała gniewem i - zapragnęła zniszczyć wszystko, co jest na ziemi.\nMiędzy chmurami, kołującymi jak czarne stado wron, rozległy się złowrogie podmuchy. To władczyni wydaje rozkazy: "Widzicie rzekę, która przedrzeźnia nas?..," W odpowiedzi coś rozdarło się od nieba do ziemi i w rzekę uderzył piorun. "Słyszycie zgiełk lasu? On nam urąga!..." Połowę nieba przeleciała błyskawica i drugi piorun uderzył w las. "Zbijcie te pola gradem!... Zmyjcie te góry deszczemi..." I posłuszne tumany rzucają się na góry i na pola: "Ha... ho!... ha-ho!..." Padła na ziemię jedna wielka kropla, za nią druga... setna... tysiączna... "Ha... ho!... ha-ho!..." Jedno ziarno lodu, drugie... setne... To przednia straż. Wichry dmą pobudkę, deszcz bębni, chmury jak psy puszczone ze smyczy wyją, tłoczą się, depczą; jedna kropla popędza drugą, ścigają się, wyprzedzają, nareszcie - łączą się w strumienie płynące od nieba do ziemi. Słońce zgasło, a deszcz i grad zlały się w niszczącą masę, której cel i kierunek pokazują migotliwe błyskawice.\nPo godzinnej ulewie zziajana burza spoczęła, a wówczas było słychać szum Białki, która wystąpiła z koryta. Całą szerokością gościńców płynęły brudne wody, strumienie szeleściły po bokach wzgórz, łąki były zalane, z drugiej strony nasypu utworzyło się jezioro.\nPo chwili wzmogła się ciemność; z rozmaitych punktów horyzontu znowu trysnęły błyskawice, ulewa spotęgowała się, piorun uderzył w gościniec. Pionowe potoki deszczu wiatr pchał w ukos, kłębił je i szarpał; świat zatonął w mglistej kurzawie.\nU Ślimaka podczas burzy wszyscy zebrali się w pierwszej izbie. Owczarz na rogu ławy ziewał, obok niego Magda niańczyła owiniętą w sukmanę sierotkę przyśpiewując jej cichym głosem:\n"a, a, a!..." Gospodyni chodziła z kąta w kąt gniewna, że deszcz zalał ogień na kominie, a Ślimak wyglądał oknem myśląc: czy ulewa nie zniszczy mu urodzaju?... Tylko Jędrek był wesoły: wybiegał przed dom moknąć na deszczu do nitki, a potem ze śmiechem wpadał do izby namawiając Magdę i Staśka, ażeby szli z nim razem.\n- Chodzi, Stasiek! - mówił ciągnąc brata za rękę. - Taki deszcz ciepły, że ha!... Ino cię zmyje, a zara się rozweselisz...\n- Niechaj go - odezwał się ojciec - bo on markotny.\n- I sam po dworzu nie lataj, bo mi całą izbę zalejesz - wtrąciła matka.\nW tej chwili uderzył piorun.\n- Słowo stało się ciałem... - szeptała kobieta. Magda przeżegnała się. Owczarz przetarł oczy, lecz znowu począł drzemać, a Ślimak mruknął:\n- Gdziesić blisko...\nJędrek z uśmiechem przysłuchiwał się łoskotowi gromu. Nagle zawołał:\n- To ci huk!... O, albo i tera?... Z dziesięciu fuzjów żeby wypalił, to by tak nie huknęło! Folguje se Pan Jezus, nie bój się...\n- Cicho, głupi - oburzyła się matka - bo jeszcze w ciebie strzeli.\n- Niech strzylo! - odparł hardy chłopak. - Jak me wezmą do wojska, to jeszcze lepiej będą strzylać, a nic mi nie zrobią...\nI znowu wyleciał przed dom, aby zaraz wrócić zlanym od stóp do głów.\n- Ten hycel Jędrek niczego się nie boi - mówiła udobruchana matka spoglądając na męża. Ślimak wzruszył ramionami.\n- Albo on nie chłop?\nOwczarz drzemał, od czasu do czasu oganiając się machinalnie przed muchami. A na dworze lał potop, grzmiało bez przerwy, błyskawice zapalały się we wszystkich punktach nieba.\nW tej gromadce ludzi, o stalowych nerwach, gdzie jeden myślał o swoim plonie, drugi spal, a trzeci bawił się nawałnicą, był przecie taki, który całą istotą odczuwał okropność burzy. Był to Stasiek, chłopskie dziecko, nie wiadomo skąd - nerwowe.\nOn wraz z ptakami przeczuł nadciągającą ulewę i od rana tułał się po domu niespokojny. On patrząc na chmury odgadywał tam jakieś narady i domyślał się złych zamiarów. On czuł ból trawy bitej deszczem i drżał na myśl: jak musi być chłodno ziemi zalanej wodą? Powietrze przesycone elektrycznością kłuło go po całym ciele, błyskawice paliły mu wzrok, a każde uderzenie piorunu zdawało się, że trafia go w głowę i serce.\nStasiek nie lękał się burzy, tylko od niej cierpiał, a cierpiąc rozmyślał: skąd się biorą i dlaczego tak straszne rzeczy na świecie?\nByło mu bardzo źle. Niekiedy zamykał oczy, aby nie widzieć błyskawic, ale wówczas zdawało mu się, że widzi błyskawice wewnątrz siebie, i przejmował go strach. Niekiedy zatykał uszy, aby nie słyszeć grzmotów, ale był to środek bezskuteczny dla nadmiernie wrażliwego słuchu. Chodził więc z izby do alkierza, a z alkierza do izby, jak błędny; czasem wyglądał przez okno albo bez powodu uchylał drzwi do sieni, albo pokładał się na ławie. Było mu źle, wszędzie źle, szczególnie tu, gdzie nawet nikt na niego nie patrzył.\nChciał porozmawiać z Owczarzem, ale Owczarz spał. Zaczepił Magdę, ale ona była zajęta niańczeniem sieroty. Spojrzał na Jędrka, a ten zaraz chciał go wyciągnąć na deszcz. Zbolały i udręczony przytulił się do matki, lecz matka, rozgniewana, że deszcz zalał jej ogień, odsunęła go mówiąc opryskliwie:\n- O, daj mi ta spokój! Akurat będę się z tobą bawić, kiedy obiad zepsuło...\nZnowu wszedł do alkierza i położył się na kufrze, ale piekła go twarda deska. Więc wstał, wrócił do izby i oparł się na kolanach ojca.\n- Tatulu - rzekł cicho wskazując na ulewę za oknem - czego ono takie złe?\n- Kto go ta wie.\n- Czy to Pan Bóg robi zawieruchę?\n- Musi, że Pan Bóg.\nChłopiec objął go za nogi; było mu trochę lżej i spokojniej, lecz że w tej chwili ojciec poprawił się na ławie, więc i on odsunął Staśka.\nOdepchnięty po kolei przez wszystkich, dostrzegł Burka pod ławą; wsunął się tam i choć pies był przemokły, położył na nim głowę i ogarnął go rękoma.\nNa nieszczęście spostrzegła to matka.\n- No, patrzajcie - zawołała - co on dziś wyrabia, ten chłopak?... A dyć odsuń się od psa, bo cię jeszcze piorun ustrzeli... Poszedł, Burek, do sieni!...\nPies widząc, że gospodyni szuka drewna, podwinął ogon i szybko umknął za drzwi, a Stasiek w ludnej izbie znowu został sam, sam jeden ze swoim niepokojem. Zachowanie się jego zastanowiło w końcu matkę, która myśląc, że Stasiek musi być głodny, podała mu kromkę chleba. Chłopiec wziął chleb do ręki, kawałek ugryzł, lecz zamiast jeść - rozpłakał się.\n- Lo Boga świętego, Stasiek, co tobie jest? - krzyknęła matka. -Boisz się czy co?...\n- To czegoś taki niemrawy?\n- Bo mnie trapi - wyszeptał wskazując ręką na piersi. Ślimak, którego także trapiła obawa o plony, pogłaskał Staśka i rzekł:\n- No, nie frasuj się, nie frasuj... Choćby -się Panu Bogu spodobało zniszczyć nam zasiewy, to przecie z głodu nie pomrzemy.\nA zwracając się do żony dodał:\n- Widzisz, że on, choć z was najmniejszy, ma najlepszy rozum, bo frasuje się gospodarstwem.\nBurza stopniowo ucichła; jednocześnie zwrócił uwagę Ślimaka niezwykły szum w stronie rzeki. Chłop prędko zdjął buty i podniósł się z ławy.\n- Gdzie ty idziesz? - zapytała żona.\n- Wyjrzę - odparł - bo cosik jest tam niedobrego. Wyszedł i po upływie kilku pacierzy wrócił zadyszany.\n- A co, jakem zgadł! - zawołał na progu.\n- Zboże nam wytłukło?... - krzyknęła żona.\n- Zbożu niewiele złego - odparł - ale kolejnikom przerwało groblę...\n- Jezu! Jezu!...\n- Woda wali bez łąkę i sięga naszego podwórka... A że hycle Szwaby postawiły na swoim brzegu tamę, więc nam u jadło kawałek góry...\n- Lo Boga!... I duży?...\n- Nieduży, ale zawdy jakby ze dwa piece. I tego szkoda.\n- A do stajni nie zaglądaliśta? - spytał Owczarz.\n- Jakżeby nie? W stajni woda, w oborze woda, wreszcie i tu w sieni pełno wody- Deszcz ustaje, a na zachodzie czysto. Zara trza wylać, bo dobytek się pochoruje.\n- A siano?\n- Zmokło, ale da Bóg pogodę, to wyschnie.\n- Magda, rozpal ogień!... - zawołała gospodyni - Jędrek, weź szaflik i nieckę i wybieraj wodę z sieni, a wy gnajcie z Owczarzem do bydła. Znajda niech se tu zostanie na ławie.\n- Daj klucz do spichrza - rzekł Ślimak - wezmę szuflę.\nGdy słońce wyjrzało zza chmur, już dom Ślimaka był w ruchu. Na kominie płonął ogień, gospodyni z Magdą i Jędrkiem osuszali sień, gospodarz z parobkiem wylewał wodę ze stajenki.\nJednocześnie po drugiej stronie rzeki zebrała się gromada Niemców. Dostrzegli oni na powierzchni Białki płynące szczapy drzewa i postanowili je wyłapać. Uzbrojeni w długie patyki, pozawijali spodnie wyżej kolan i, brodząc, ostrożnie zbliżali się do głównego prądu.\nW miarę słabnięcia burzy Stasiek uspokajał się. Nie łupało go w głowie, nie kłuło w rękach ani po skórze nie chodziło coś jakby mrówki. Jeszcze niekiedy zdawało mu się, że grzmi; wytężał słuch... nie, nie grzmoty. To ojciec z Owczarzem wylewając wodę ze stajni tłuką szuflami o próg.\nA w sieni chaty bieganina i hałas; to Jędrek, zamiast wybierać wodę, droczy się z Magdą.\n- Ej, Jędrek, ustatkuj się! - woła matka - bo jak złapię co twardego, narobię ci siniaków...\nAle Jędrek śmieje się jeszcze lepiej, a i w głosie matki czuć, ze choć się gniewa, jest wesoła.\nW serce Staśka wstępuje otucha. Gdyby też wyjrzeć na podwórek?. .. Lecz - nuż zobaczy nad chałupą taką straszną chmurę, jak przed burzą?... Ii, co tam!... Wychylił za drzwi głowę, spojrzał i zamiast chmury zobaczył błękit niebieski; poszarpane obłoki mkną gdzieś na wschód za wzgórza i lasy. Siedzący w szopie kogut załopotawszy skrzydłami zapiał i jakby w odpowiedzi zza chałupy pokazało się słońce. Na krzakach, na zbożu i trawie błysnęły krople rosy, jak mgła ze szklanych paciorków; ciemną sień przecięły złote smugi, w czarnych kałużach odbijało się pogodne niebo.\nStaśka opanowała radość. Wyleciał na podwórko i zaczął biegać po największej wodzie, ciesząc się, że mu spod nóg wytryskują tęczowe snopy światła. Potem zobaczywszy kawałek deski cisnął ją na kałużę, stanął na niej z patykiem w ręku i wyobrażał sobie, że pływa.\n- Chodzi, Jędrek!... - zawołał na brata.\n- Ostań się tu, dopóki wody nie wylejesz! - krzyknęła matka. Tymczasem po drugiej stronie rzeki gromada Niemców chwytała płynące drzewo. Gdy udało się im upolować większą sztukę, śmiejąc się krzyczeli: "hura!" A gdy od razu nadpłynęło kilka szczap, ogarnął ich taki entuzjazm, że chórem zaczęli śpiewać:\nEs braust ein Ruf, wie Donnerhall,\nWer will des Stromes Huter sein?\nLieb Vaterland, magst ruhig sein;\nFest steht und treu die Wacht, die Wacht am Rhein!...\nStasiek zeskoczył ze swej deski. On, tak wrażliwy na melodię, pierwszy raz w życiu usłyszał chór, śpiewany przez kilkanaście męskich głosów. Upojonemu radością i blaskami słońca zdawało się, że marzy. Zapomniał, gdzie jest, zapomniał, czym jest, tylko słuchał - skamieniały z zachwytu.\nPo krótkiej pauzie, przerwanej pluskiem i śmiechem, Niemcy zaczęli znowu:\nDer Deutsche bieder, fromm und stark,\nBeschutzt die heil'ge Landes Mark;\nFest steht und treu die Wacht, die Wacht am Rhein!...-\nChłopak nie słyszał wyrazów, nie pojmował melodii, tylko -czuł potęgę ludzkich głosów. Zdawało mu się, że zza pagórka i zza rzeki płyną jakieś fale, które go obejmują niewidzialnymi ramionami i, niby pieszcząc, gwałtem ciągną do siebie. Chciał pobiec ku domowi i zawołać Jędrka, ale nie mógł odwrócić głowy; chciał stać w miejscu, ale coś pchało go naprzód. Zaczął więc iść, jak odurzony, z wolna, prędzej, coraz prędzej, w końcu zaczął biec i -zniknął za pagórkiem.\nA głosy z tamtej strony rzeki wołały:\nDie Heldenvater niederschau'n,\nUnd schwort mit stolzer Kampfeslust:\nDu, Rhein, bleibst deutsch, wie meine Brust!...\nLieb Vaterland, magst ruhig...\nNagle śpiew umilkł, a po chwili rozległy się krzyki:\n- Bywaj!... Bywaj!...\nŚlimak i Owczarz przerwali robotę w stajni i z szuflami w rękach przysłuchiwali się pieśni Niemców. Nagła cisza i następne krzyki zdziwiły ich obu, ale parobka coś tknęło.\n- Lećcie no, gospodarzu - rzekł Maciek kładąc szuflę - czego oni się drą!...\n- I... tak im coś do łba strzylo - odparł Ślimak.\n- Bywaj! - wołano zza rzeki.\n- Zawdy lećcie - nalegał parobek - bo ja z moją nogą nie nadążę, a tam cosik jest...\nŚlimak pobiegł w stronę rzeki, a za nim kulejąc wlókł się Owczarz. Właśnie wstępował na wzgórze, kiedy dognał go Jędrek pytając:\n- Co się tam wyrabia?... Gdzie Stasiek?...\nUszu Owczarza doleciały z daleka jakieś wyrazy. Przystanął i usłyszał mocny głos, wołający za wodą:\n- Taki to u was dozór... Polskie bydło!...\nWtem na zboczu pagórka ukazał się Ślimak trzymający w objęciach Staśka. Głowa chłopaka spoczywała na ramieniu ojca, prawa ręka wisiała opuszczona bezwiednie. Z obu spływała brudna woda.\nŚlimak miał sine usta i oczy rozwarte. Jędrek poślizgnąć się na błotnistym wzgórzu zabiegł mu drogę.\n- Co Staśkowi, tatulu?... - zawołał przestraszony.\n- Utonął... - odparł chłop.\nJędrek z zaciśniętymi pięściami przyskoczył do ojca.\n- Zwariowaliśta!... - krzyknął. - Przecie on u was siedzi na ręku...\nI szarpnął Staśka za koszulę. Głowa dziecka opadła na wznak przez ramię ojca.\n- Widzisz, że utonął... - szepnął Ślimak.\n- Co wy gadacie! - krzyczał Jędrek - przecie on dopiero co był na podwórku!...\nChłop nie odpowiedział. Oparł znowu głowę Staśka na swoim ramieniu i potykając się szedł do chaty.\nPrzed sienią stała Ślimakowa. Jedną rękę oparła na niecce, drugą przysłoniła oczy i przypatrywała się idącym.\n- No, a coście tam zmalowali? - zawołała. - Cóż to? Na Staśka znowu padło?... Nieszczęście nasze z tymi Szwabami i ich nabożeństwem!... Znowu coś na chłopaka padło...\nPrzystąpiła do męża i jąwszy Staśka za głowę mówiła drżącym głosem:\n- No, Stasiek... Ino mi tak ślipiów nie wywracaj... No, Stasiek... oprzytomnij... rozejrzyj się... nic ci nie zrobię... Magda, daj wody!...\n- Ma on dość wody - mruknął Ślimak, wciąż trzymając syna na rękach.\nKobieta cofnęła się.\n- Co jemu jest?.. - pytała z rosnącym przerażeniem. - Czemu on taki mokry?\n- Dopierom go z wody wyjął...\n- Gdzie z wody?... - zakrzyczała kobieta. - Z rzyki?...\n- Z tego dołka, co za górą - odparł chłop. - Wody tam po pas, ale jemu wystarczyła...\n- On wpadł!... - jęknęła matka chwytając się za głowę. -Więc co go trzymasz, stary?... Kiedy wpadł, to wylejcież z niego wodę. Maciek!... bierz go za nogi... Przewróćta go... O głupie chłopy!... Niemrawcy!...\nAle parobek nie ruszył się. Więc sama schwyciła chłopca za nogi i wydarła go ojcu. Stasiek zawisł głową na dół, rękami ciężko uderzył o ziemię, a z nosa popłynęło mu trochę krwi.\nTeraz Owczarz wyrwał jej dziecko i ująwszy wpół zaniósł do izby na ławę. Za nim poszli wszyscy z wyjątkiem Magdy, która kręciła się nieprzytomna po dziedzińcu i nagle z rozkrzyżowany-mi rękoma poczęła biec do gościńca wołając:\n- Ratujcie!... Staśka ratujcie!... Kto w Boga wierzy... Potem znowu zawróciła w stronę chaty, ale nie weszła tam.\nPadła na przyzbę i zwinąwszy się tak, że głową dotknęła kolan zaniosła się od spazmatycznego płaczu jęcząc:\n- Ratujcie!... Kto w Boga...\nW chacie Ślimak wpadł do komory, wdział na siebie sukmanę i wybiegł przed dom. Chciał lecieć, nie wiadomo gdzie; więc biegał po dziedzińcu tam i na powrót, bezładnie machając rękoma.\nJakiś głos wewnętrzny wołał w nim: "Ojcze, ojcze!... żebyś ty był górę ogrodził płotem, nie utonęłoby dziecko."\nA chłop odpowiadał: "Nie ja winien!... To Niemcy go oczarowali śpiewaniem..."\nNa gościńcu zaturkotał wóz. Krótko zatrzymał się przed wrotami i pojechał dalej. Za chatą rozległo się ciężkie stąpanie i kaszel: na dziedziniec wszedł bakałarz z laską w ręku, bez czapki.\n- Jak tam chłopcu? - zawołał do Ślimaka. A nie mogąc doczekać się odpowiedzi wszedł do izby.\n- Jak chłopcu? - zapytał od proga. Stasiek leżał na ławie; matka, usiadłszy obok, głowę jego oparła na swoich kolanach szepcząc do siebie:\n- Jużci, że go po trochu odchodzi, kiedy krew płynie... Nawet jest cieplejszy...\n- Jakże... - powtórzy! bakałarz trącając Owczarza.\n- Bo jo wiem?... - rzekł cicho parobek. - Ona mówi, że mu lepiej, a chłopak jak się nie ruchał, tak i nie rucha. Bakałarz rzucił laskę w kąt i podszedł do ławy.\n- Daj mi gęsie pióro... - rzekł do Jędrka.\nOsłupiały chłopak zamiast odpowiedzi wzruszył ramionami.\n- Więc daj trzcinę albo jaką rurkę...\n- Nie ma tu nijakiej rułki - mruknął Jędrek.\nBakałarz obejrzał Staśka i kazał odejść matce. Posłuszna, cofnęła się na środek izby i z otwartymi ustami, niekiedy szlochając, patrzyła. Stary wysunął ławę, zdjął ze Staśka przemoczoną koszulę, a następnie siłą wydobył mu język.\n- Jezu! co on wyrabia... - mruknęła matka.\nŚlimak od czasu do czasu zaglądał z podwórza przez okienko; ale wnet cofał się nie mogąc patrzeć na blade ciało syna.\nTeraz bakałarz ułożywszy wzdłuż bioder ręce Staśka podniósł je do góry, aż poza głowę, a potem znowu przeprowadził ku biodrom. Znowu je podniósł, znowu opuścił i tak podnosił i opuszczał, ażeby tym ruchem wywołać w dziecku oddech. Ślimak przypatrywał się zza okna, osłupiały Jędrek stał pod kominem, matka szlochała. W końcu nie mogąc zapanować nad sobą kobieta zerwała chustkę i schwyciwszy się rękoma za włosy poczęła bić głową o ścianę jęcząc:\n- A po cóżem ja cię na ten świat wydała!... A po cóżeś ty się urodził?... Dziecko jak złoto... tyle chorób wytrzymał i patrzajcie się... utonął!... Dopiero co był w tej izbie... - wszyscy go widzieli i patrzajcie - utonął!... O miłosierny Boże, za cóżeś mnie tak ciężko skarał?... Żeby dziecko jak szczenię w gliniance zginęło bez ratunku... bez żadnego ratunku!...\nOsunęła się po ścianie na kolana i klęcząc jęczała rozdzierającym głosem.\nZ pół godziny bakałarz pracował nad otrzeźwieniem Staśka. Poruszał mu ręce, ugniatał piersi i słuchał, czy nie odezwie się serce. Ale chłopak nie dał Maku życia. Wtedy stary nauczyciel widząc, że nic nie poradzi, nakrył zwłoki dziecka płachtą, przeżegnał się, wyszeptał pacierz i - opuscił chatę. Za nim wysunął się milczący Owczarz.\nNa podwórzu zabiegł nauczycielowi drogę Ślimak. Wyglądał jak pijany.\n- Po co wyście tu przyszli, bakałarzu?... - mówił chłop przytłumionym głosem. - Czy wam jeszcze za mało nieszczęścia?...Już zabiliśta mi dziecko waszym śpiewaniem i czego' więcej chcecie?... Czy zgubić mu duszę, póki jeszcze nie odeszła na tamten świat, czy resztę nas żyjących przekląć, abyśmy wszyscy zmarnieli?...\n- Co wy mówicie. Ślimaku?... - spytał bakałarz patrząc na niego z przerażeniem.\nChłop począł kręcić głową i rozrzucać rękoma, jakby mu tchu brakło.\n- Nie gniewajcie się, panie - rzekł. - Wy dobry człowiek, jo wiem... Niech was Bóg nagrodzi... I nagle pocałował bakałarza w rękę.\n- Ale już idźta stąd... On bez was, Niemce, zginął, mój Stasiek!... - wykrzyknął chłop. - Raz oczarowaliśta go, że ino zemdlał, ale teraz... użyliście takiej mocy, że mi utonął...\n- Człowieku! - zawołał bakałarz - co ty mówisz?... Alboż my nie chrześcijanie jak i ty?... Czy nie odżegnywamy się szatana i spraw jego jak i wy?...\nChłop patrzył mu w twarz błędnym wzrokiem.\n- A bez cóż on utonął?...\n- Mógł się pośliznąć. Czy ja wiem?\n- Woda w dołku jest tak płytka, żeby z niej wyskoczył... Ino zamroczyło go wasze śpiewanie... Już go drugi raz zamroczyło-.. Nieprawda, Owczarzu?...\nOwczarz kiwał głową.\n- Może chłopiec miewał konwulsje? - spytał nauczyciel.\n- I nigdy na nic nie chorował?\n- Nigdy!... Owczarz kręcił głową.\n- On był od zimy chory - odezwał się parobek.\n- Hę? - spytał Ślimak.\n- Prawdę mówię - ciągnął Owczarz. - Od zimy, kiej go tak raz zaziębiło, co aż tydzień leżał, Stasiek był chory. Przeleciał, bywało, ze sto kroków, to się męczył i zara gadał: "Maćku, dusi me!..." A jak raz tej wiosny wbiegł pod górę, kiedym tam orał, to go nawet zamroczyło. Musiałem do rzyki schodzić po wodę i cucić go.\nWtedy także - mówił Owczarz - co te Niemce wytyczały sobie miejsce na dom, Staśka zamroczyło nie ich śpiewanie, ino to, że prędko wleciał na górę i zmęczył się...\n- Niceś o tym nie mówił? - przerwał Ślimak.\n- Mówiłem gospodyni, ale zara na mnie wsiadła: "Co ty się znasz?... Całe życie chodziłeś ino za bydłem, głupi jesteś, a gadasz jak felczer..."\n- No, widzicie - rzekł bakałarz. - Chłopak z pewnością chorował na serce i to go biedaka, zgubiło. Gdziekolwiek by upadł, w wodę czy na ziemię, zawsze by umarł, jeżeli w nim serce ustało... Nie my temu winni ani nasze modlitwy chrześcijańskie.\n- Może to i tak - mruczał - że Stasiek umarł swoją śmiercią... Zapukał do okna i wywołał z izby żonę. Ukazała się po chwili na progu.\n- Czego? - rzekła trąc oczy zapuchnięte z płaczu.\n- Cóżeś ty nic nie mówiła, że Stasiek od zimy chorował? Nie mógł latać, a jak się zmęczył, to go dusiło i mroczyło?\n- Jużci chorował - odparła - ale cóż byś ty mu pomógł?\n- Nie pomógłbym, ale zawdy chłopaka śmierć czekała. Matka zapłakała po cichu.\n- Jużci nie wywinąłby on się od śmierci - rzekła szlochając -tak czy siak. A dziś sam ją, nieszczęsny, w tę burzę przeczuwał, bo chodził po izbie jak nieswój i tulił się do wszystkich... O, żeby mi to do głowy przyszło, nie wypuściłabym go z chaty... W lochu bym go zamknęła... Szłabym za nim, gdzie by się ino ruszył...\n- I w chacie by umarł, jeżeli przyszedł na niego taki czas -odezwał się bakałarz.\n- Prawda - westchnął Ślimak. - Jak Bóg miłosierny zawoła kogo do siebie, nie zatrzyma go rodzony ociec ni matka...\n- Nawet źwirzowi nie stanie się nic bez woli boskiej - mówił Ślimak. - Ile to razy do inszego zająca strzelą z fuzjów, ile psiarni za nim wypuszczą, a on uchodzi zdrów, kiedy się tak Bogu podoba- Ale niech wybije jego godzina - zginie w czystym polu. Uciapie go lada kondel albo pastuch trafi w sam łeb kamieniem, i bywaj zdrów.\n- Albo i mnie - odezwał się Owczarz. - I wóz drzewa mnie przycisnął, i do śpitala mnie oddali, i robotym znaleźć nie mógł, a przecie żyję, bo mój czas jeszcze nie nastał. Jak zaś nadyndzie, żebym się schował pod wielki ołtarz - zginę.\n- I nie tylko ty - dodał Ślimak. - Nowiększy pan, nobogatszy mocarz, żeby się zamknął w murowanym pałacu nawet z żelaznymi okiennicami, nie ujdzie śmierci w swój czas. Tak i ze Staśkiem...\n- Moja ty dziecino!... moja ty pociecho!... - zapłakała matka.\n- No, pociechy to by z niego nie było - rzekł Ślimak. - Przecie on nawet za bydłem chodzić nie mógł.\n- O, ni... - wtrącił Owczarz.\n- Ani poszedłby za pługiem...\n- O, ni...\n- I chłop z niego byłby żaden...\n- Jużci żaden. Siły nie miał ani zdrowia.\n- On już był takie odmienne dziecko - mówił Ślimak. - Do gospodarstwa nie miał ciekawości, ino se chodził po jarach albo nad wodą, patrzył se i rozmyślał...\n- Albo do siebie gadał - wtrącił Owczarz - albo se rozmawiał z trawą i z ptakami. Sam nieraz słyszałem - westchnął - i mówiłem: już ty się, niebożę, nie uchowasz'.... Między panami wyszedłbyś na dziwowisko, ale między chłopami - nie żyć tobie...\nTak rozważali chłopi niepojęte sądy Boże. O zachodzie słońca gospodyni wyniosła przed sień dzieżkę mleka i bułkę chleba, ale nikt nie jadł. Pierwszy Jędrek, ledwie dotknął strawy, rozpłakał się i uciekł między góry, a Ślimak nie spojrzał na jedzenie. Nawet Owczarz niczego nie tknąwszy poszedł do stajni mrucząc:\n- Mój Boże, taki pan, taki dziedzic!... Miałby po ojcach pięć morgów gruntu i przecie utonął... A ja?...\nWieczorem przeniósł Ślimak Staśka do alkierza na łóżko. Matka położyła mu dwa trojaki na oczach, aby się zamknęły, i przed Matką Boską zapaliła lampkę. Sami rodzice z Jędrkiem i Magdą układli się pokotem na klepisku w izbie, ale zasnąć nie mogli. Burek wył przez całą noc, Magda miała gorączkę, a Jędrek coraz podnosił się ze słomy i zaglądał do alkierza, bo mu się zdawało, że Stasiek ocknął się i poruszył. Ale Stasiek nie ruszał się.\nSkoro świt wziął się Ślimak do robienia trumienki. Robił ją cały dzień: piłował deski, heblował, zbijał i aż się uśmiechnął, że mu tak raźno idzie stolarka. Ale kiedy przypomniał sobie, jakim on jest stolarzem? - ogarnął go taki żal, że cisnął robotę i wybiegł na gościniec, nie wiedząc, dokąd leci.\nTrzeciego dnia zaprzągł Owczarz konie do wozu i położywszy na nim trumienkę ze Staśkiem, z wolna pojechał ku wsi kościelnej. Za wozem szli Ślimakowie i Magda, a najbliżej Jędrek, który przytrzymując trumienkę, aby się nie chwiała, nasłuchiwał: czy kochany brat nie ocknie się i nie odezwie? Parę razy nawet zapukał do niego.\nAle Stasiek milczał. Milczał, gdy zajechali przed kościół, a jegomość pokropił go wodą święconą. Milczał, gdy odwieźli go na cmentarz i tam z trumną postawili na ziemi. Milczał, gdy własny ojciec pomagając staremu grabarzowi grób mu kopał, a matka i Jędrek z jękiem żegnali go po raz ostatni. Milczał i wówczas, gdy ciężkie grudy ziemi poczęły walić mu się na trumnę.\nNawet Owczarz zalał się łzami. Ślimak tylko odwrócił się i zasłonił twarz sukmaną jak rzymski senator, nie chcąc, aby inni widzieli, że płacze.\nI w tej chwili coś mu do serca szeptało: "Ojcze, ojcze! żebyś ty był górę ogrodził płotem, nie utonęłoby dziecko..."\nAle Ślimak odpowiedział sobie: "Nie ja winien; miał umrzeć, to i umarł, kiedy taka nadeszła godzina..." i kocieł znowu jechał naprzód.


Rosme Nieusztywniany biustonosz bawełniany Fresh Cotton\nOkryj swój biust elegancką wygodą. Bawełniany biustonosz Fresh Cotton jest do tego stworzony. Jego lekko usztywniane ramiączka i specjalne boczne części zapewnią oparcie nawet większym piersiom. Skromny wzór w kwiaty dodaje mu świeżości. Biustonosz odpowiedni również dla pań od dużym biuście Nieusztywniane miseczki Podtrzymująca boczna część miseczek Podszyte ramiączka...


Kanada wybiera Airbusa C295W do swojego programu działań poszukiwawczo-ratowniczych – infolotnicze\nKanada wybiera Airbusa C295W do swojego programu działań poszukiwawczo-ratowniczych\nData wpisu 12/12/2016\nRząd Kanady ogłosił, że wybrał Airbusa C295W na potrzeby programu działań poszukiwawczo-ratowniczych prowadzonych przez stałopłaty (FWSAR).\nW ramach tego programu Kanadyjskie Królewskie Siły Lotnicze (RCAF) zakupią 16 samolotów C295W zmodyfikowanych na potrzeby takich działań. Kontrakt obejmował będzie także wsparcie serwisowe, zapewniane poprzez podmiot typu joint venture, utworzony przez Airbus Defence and Space oraz PAL Aerospace.\nKanadyjskie firmy miały znaczny wkład w model C295W. Każdy jego egzemplarz zasilany jest silnikami firmy Pratt & Whitney Canada, ich piloci szkoleni będą w nowej placówce stworzonej przez firmę CAE, a układy elektrooptyczne dla programu FWSAR zostaną dostarczone przez firmę L3 Wescam. Wsparcie serwisowe na czas trwania programu zapewni natomiast AirPro, podmiot typu joint venture utworzony przez Airbus Defence and Space oraz PAL Aerospace. Będzie one świadczone na terenie Kanady i przez Kanadyjczyków.\nDostawy kanadyjskich C295W rozpoczną się w ciągu trzech lat od daty przyznania kontraktu. Nowe maszyny dołączą na służbie do pięciu samolotów Airbus CC-150, wykorzystywanych do tankowania w powietrzu, transportu oraz przelotów dla VIP-ów.\nGdy kontrakt ten zostanie sfinalizowany, Kanada stanie się 25 krajem, który zamówił od Airbusa samoloty typu C295, zwiększając całkowitą dostarczoną ich liczbę do 185.\n← Trzy kraje podpisują kontrakt na globalne wsparcie A400M → EL-AL z Krakowa do Tel Awiwu


Wyższa wycena dla szpitali dyżurujących na ostro\nW środę w sejmowej komisji zdrowia odbyło się pierwsze czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw. Projekt zakłada duże zmiany w organizacji kontroli Narodowego Funduszu Zdrowia. W Funduszu zostanie utworzony korpus kontrolerski, a uprawnienia kontrolne zostaną skupione w ręku prezesa Funduszu.\nProjekt zakłada także przeniesienie podległości służbowej pracowników kontroli oddziałów wojewódzkich Funduszu do struktur centrali Funduszu.\n- Zlikwidowanie zostanie podległość służbowa, która jest problemem – tłumaczył wiceminister zdrowia Janusz Cieszyński. - Ze strony świadczeniodawców pojawiły się zarzuty o działania stronnicze. To nie jest nowe podejście. Takie rozwiązanie w swoich kontrolach stosuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych. To powinno także spowodować, że interpretacja zarządzeń prezesa NFZ we wszystkich oddziałach będzie taka sama.\nNowela zakłada koncentrację służb kontrolnych, które obecnie funkcjonują w oddziałach wojewódzkich i centrali Narodowego Funduszu Zdrowia. W praktyce oznacza to, że wydziały kontroli wojewódzkich oddziałów Funduszu zostaną włączone do Departamentu Kontroli w centrali NFZ. Po zmianach, to prezes Funduszu będzie mógł przeprowadzić kontrolę realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i umowy zawartej z apteką.\nDziewięć placówek wystawia e-skierowania w ramach pilotażu - czytaj tutaj>>\nPlanowane zmiany zakładają także uproszczenie i przyspieszenie procedur kontrolnych poprzez ograniczenie dokumentowania ustaleń z kontroli do jednego dokumentu - wystąpienia pokontrolnego.\nPrzewidziano także utworzenie korpusu kontrolerskiego w centrali NFZ. Wejdą do niego pracownicy Funduszu będący kontrolerami, którzy zostaną wyposażeni w kompetencje i narzędzia do przeprowadzenia sprawnej i skutecznej kontroli.\n- Będzie trudny egzamin na kontrolera – tłumaczył Cieszyński. - Będzie można go zdawać tylko raz w roku. Będzie wysoki próg wejścia do korpusu kontrolerskiego. To ma sprawić, że kontrole będą prowadziły tylko osoby najwyższej próby.\nCieszyński podkreślał, że centralizując korpus kontrolerski, dają możliwość łatwiejszego wprowadzenia standardów postepowania we wszystkich komórkach organizacyjnych, którzy prowadzą kontrole.\n- Kontroler, który nie ma wykształcenia medycznego może ją tylko pobierać, ale nie może jej oceniać. To będzie mógł zrobić specjalista w dowolnym miejscu w Polsce. To będzie służyć profesjonalizacji korpusu kontrolerskiego – podkreślał Cieszyński i dodał, że ustawa daje możliwość ze wsparcia biegłych.\nCzy umowy z lekarzami podlegają kontroli NFZ u świadczeniodawcy - czytaj tutaj>>\nZałożono również ujednolicenie trybu kontroli dla wszystkich podmiotów kontrolowanych np. szpitali, aptek. Zmiany mają polegać na tym, że np. jeśli kontrolę w danym podmiocie będzie przeprowadzał minister zdrowia, to w tym samym czasie nie będzie on mógł być kontrolowany przez NFZ. Obecnie jest to możliwe.\nJednocześnie przyjęto, że NFZ po przeprowadzeniu kontroli w danym zakresie, nie będzie mógł ponownie skontrolować tego samego obszaru w tym samym podmiocie.\nCzas trwania wszystkich kontroli Funduszu w jednostkach podmiotu kontrolowanego w roku kalendarzowym nie będzie mógł przekroczyć określonej liczby dni roboczych (z wyłączeniem kontroli umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie leczenia szpitalnego oraz kontroli podejmowanych na podstawie legitymacji służbowej). Co do zasady liczba dni kontroli będzie powiązana z wielkością kwoty wypłaconej podmiotowi kontrolowanemu przez NFZ w roku poprzednim.\nPostępowanie w przypadku ustalenia należności przez NFZ na skutek kontroli - czytaj tutaj>>\nNajważniejszą zmianą dla podmiotów, które otrzymują środki z NFZ, będzie wprowadzenie progu bagatelności, poniżej którego nie będą nakładane kary finansowe. Zgodnie z projektowanymi przepisami prezes Funduszu będzie pobierał lub dochodził należności wynikających z kar określonych w wystąpieniu pokontrolnym, jeżeli ich kwota określona dla danego podmiotu kontrolowanego, w dniu podpisania wystąpienia pokontrolnego, jednorazowo przekroczy 500 zł.\nWedług resortu projektowany przepis ma na celu zapewnienie efektywności funkcjonowania systemu dochodzenia kar umownych przez prezesa Funduszu. Działania kontrolerów nie powinny koncentrować się na naruszeniach o niewielkich skutkach finansowych.\nZgodnie z jego założeniami projektu całodobowe ostre dyżury będzie pełniła tylko część szpitali. Wojewoda i dyrektor wojewódzkiego oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia mają ogłosić listę placówek, które będą dyżurować każdego dnia i przyjmować pacjentów z zagrożeniem życia.\nWiceminister zdrowia zapowiedział, że w ramach rozporządzenia koszykowego, będą zostaną zdefiniowane te wyższe wymagania dla placówek pełniących ostre dyżury.\n- To w porozumieniu między podmiotami zostanie określone, kto ma dyżur ostry w zależności od potrzeb danego regionu – mówi Cieszyński. - Wyobrażam sobie, że jeden szpital może dyżurować na ostro, a pozostałe na tępo. Karetka wtedy wozi pacjentów na dyżur ostry, tam jest podwyższona obsada, ale pozostałe szpitale nie będą zamknięte. Będą musiały wypełniać podstawowy poziom.\nCieszyński dodał, że NFZ ma wprowadzić dodatkowe pieniądze dla placówek dyżurujących na ostro. - To lepiej zabezpieczy interes pacjentów. Dziś nie ma mechanizmów do takiej organizacji – podkreślał Cieszyński.\nZmiany w kilku ustawach w jednym projekcie\nW czasie komisji padały krytyczne uwagi dotyczące tego, że projekt zakłada zmiany w kilku ustawach np.: prawa farmaceutycznego, o Państwowym Ratownictwie Medycznym, o refundacji leków. Były głosy, by poszczególne tematy były podzielone na osobne projekty.\n- Ustawa o świadczeniach jest szerokim aktem prawnym, dlatego jest tak zakres – tłumaczył Cieszyński. - W naszej ocenie to są wszystko sprawy niecierpiące zwłoki, dlatego projektowi nadano status pilny. W projekcie przewidziano długie vacatio legis na pierwszy dzień miesiąca po 5 miesiącach od daty ogłoszenia.\nJednolity tryb kontroli\nRegulacja wprowadza ustawową podstawę pozwalającą na realizację kontroli w zakresie refundacji przez – działających z upoważnienia Prezesa Funduszu – np. pracowników centrali Funduszu, co w dotychczasowej regulacji było ograniczone tylko do uprawnień dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu.\nProjekt omawia szczegółowe elementy kontroli takie jak np.: wyłączenia kontrolera, tajemnicy kontrolerskiej, zasad reprezentacji podmiotu kontrolowanego wobec Funduszu, miejsca i czasu wykonywania czynności kontrolnych czy szczegółowego zakresu czynności kontrolnych wykonywanych w trakcie kontroli oraz zasad dokonywania badania i oceny dokumentacji medycznej czy trybu i zasad powoływania biegłego.\nZrezygnowano ze środka odwoławczego, jakim jest zażalenie, które nie przysługuje na postanowienie o wyłączeniu kontrolera, jak również na postanowienie o powołaniu biegłego.\nKontrola na legitymację, bez uprzedzenia\nProjektowane przepisy zakładają wprowadzenie kontroli podejmowanych na podstawie legitymacji, tj. umożliwienie rozpoczęcia kontroli bez uprzedniego zawiadomienia o jej wszczęciu w sytuacjach enumeratywnie wymienionych w projekcie ustawy.\nZgodnie z projektowanymi przepisami kontrolę podejmowaną na podstawie legitymacji będzie można przeprowadzić, w sytuacji gdy jest to uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia lub zdrowia, niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia oraz gdy jest to niezbędne dla przeciwdziałania ograniczeniom dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej.\nW sytuacjach niespełniających ww. przesłanek, Fundusz będzie przeprowadzał kontrolę w trybie zwykłym, tj. z zachowaniem zasad i terminów zawiadamiania oraz całego procesu przygotowania kontroli. Tryb kontroli podejmowanych na podstawie legitymacji ma na celu umożliwienie natychmiastowej reakcji Funduszu w szczególnych sytuacjach.


Przedmiotowy system oceniania z zajęć komputerowych w Szkole Podstawowej nr 4 w Tarnobrzegu. (obowiązuje od roku 2016/2017) - PDF Darmowe pobieranie\nDownload "Przedmiotowy system oceniania z zajęć komputerowych w Szkole Podstawowej nr 4 w Tarnobrzegu. (obowiązuje od roku 2016/2017)"\n1 Przedmiotowy system oceniania z zajęć komputerowych w Szkole Podstawowej nr 4 w Tarnobrzegu (obowiązuje od roku 2016/2017)\n2 1. Cele oceniania. Ocenianie wewnątrzszkolne ma na celu: Bieżące, okresowe, roczne rozpoznanie i określenie poziomu opanowania kompetencji przewidzianych programem nauczania; Systematyczne dokumentowanie postępów uczenia się, jasne, proste i jawne reguły oceniania; Motywowanie do samorozwoju; Wyrabianie nawyku systematycznej pracy, samokontroli i samooceny; Uświadomienie sukcesów i ich braków w zakresie opanowania umiejętności i kompetencji określonych programem oraz potrzeby w zakresie wyrównywania braków; Ukierunkowywanie samodzielnej pracy oraz doskonalenie metod uczenia się; Aktywne uczestnictwo w procesie szkolnego oceniania oraz możliwości poprawy swoich osiągnięć; Ocenę poziomu nauczania, diagnozowanie pracy szkoły; Korygowanie organizacji i doskonalenie metod nauczania i wychowania; Znajomość rodziców wymagań stawianych ich dzieciom przez szkołę; Szeroką i bieżącą informację o osiągnięciach i postępach dzieci (indywidualną i zbiorową); Pełną informację o różnych formach aktywności poznawczej dziecka oraz o rozwoju jego osobowości, trudnościach i specjalnych uzdolnieniach. 2. Przedmiot oceny. Ćwiczenia praktyczne (praca z komputerem) analiza pod kątem osiągania celów operacyjnych lekcji; Odpowiedzi ustne (merytoryczność); Sprawdziany umiejętności komputerowych Aktywność w czasie zajęć; Praca dodatkowa (referaty, projekty); Udział w konkursach; Umiejętność pracy w zespole; Kultura przekazywania wiadomości; Inne osiągnięcia ucznia. Badanie kompetencji ucznia z informatyki/zajęć komputerowych odbywa się przy komputerze, dlatego każdy sprawdzian planowany jest jako praktyczny uczeń wykonuje zadania korzystając z komputera i odpowiedniego oprogramowania; forma zadań nie odbiega od ćwiczeń, które uczniowie wykonują na zajęciach. 3. Formy sprawdzania wiedzy i umiejętności. Ćwiczenia i sprawdziany wykonywane za pomocą komputera i odpowiedniego oprogramowania. Ćwiczenia praktyczne oceniane są według ustalonych każdorazowo zasad podanych przez nauczyciela. 1\n3 Aktywne uczestnictwo w zajęciach (tzw. aktywność) uczeń otrzymuje plusy za częste i poprawne wypowiedzi na lekcji oraz sprawne i prawidłowe wykonywanie zadań praktycznych. Prace dodatkowe w formie projektu, prezentacji, własnej twórczości, referatu, itp. Udział w konkursach przedmiotowych. Za udział w konkursach uczeń otrzymuje +, natomiast ocenę celującą cząstkową otrzymuje uczeń, który zajął czołowe miejsce w danym konkursie. Wagę oceny otrzymanej za konkurs ustala nauczyciel przygotowujący ucznia. Na ocenę końcową semestralną i roczną mają wpływ wszystkie wymienione czynniki. Uczniowi, bez zgody nauczyciela zabrania się zmiany ustawień systemowych komputera, wgrywania swoich programów. Nie wolno również zmieniać, kopiować lub usuwać innych plików niż własne. W przypadku niestosowania się do tych zaleceń uczeń otrzymuje ocenę niedostateczną w ocenach cząstkowych. 4. Poprawa ocen. Uczeń ma prawo do jednorazowego poprawienia sprawdzianu, z którego uzyskał ocenę niedostateczną, dopuszczającą lub dostateczną w terminie 2 tygodni od daty otrzymania oceny. Otrzymana z poprawy ocena jest wpisywana w osobnej kolumnie i obie są brane pod uwagę przy ustalaniu oceny semestralnej lub rocznej. Uczeń nieobecny na lekcji powinien nadrobić zaległości, a w przypadku problemów ze zrozumieniem treści, może (a nawet powinien) zgłosić się do nauczyciela. Nie przewiduje się poprawy ocen wyższych niż dostateczna. 5. Wymagania na poszczególne oceny. Poziom opanowania przez ucznia wiedzy i umiejętności określonych programem nauczania przedmiotu ocenia się w stopniach szkolnych od 1 do 6. Ocenę celującą (6) otrzymuje uczeń, który: Posiada wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza program nauczania zajęć komputerowych w danej klasie; Biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami używając fachowej terminologii; Rozwija własne zainteresowania informatyczne oraz prezentuje je podczas lekcji lub poza nią, jego wypowiedzi są przemyślane i nie zawierają żadnych błędów; Prowadzi samodzielną i twórczą działalność rozwijającą własne uzdolnienia, umie samodzielnie zdobywać wiedzę z różnych źródeł; Biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami w rozwiązywaniu problemów teoretycznych lub praktycznych w czasie lekcji i pracy pozalekcyjnej, proponuje rozwiązania nietypowe; 2\n4 Wykonuje z własnej inicjatywy dodatkowe prace; Wykonuje prace na rzecz szkoły i pracowni; Osiągnął sukcesy w konkursach informatycznych na szczeblu gminnym, rejonowym, wojewódzkim lub krajowym lub posiada inne porównywalne osiągnięcia. Ocenę bardzo dobrą (5) otrzymuje uczeń, który: Opanował pełny zakres wiedzy i umiejętności określonych programem nauczania zajęć komputerowych; Sprawnie komunikuje się z komputerem za pomocą systemu operacyjnego i w pełni wykorzystuje jego możliwości; Swobodnie posługuje się omawianym oprogramowaniem użytkowym, umiejętnie dobiera programy do wykonywanych zadań; Dobrze zna pojęcia informatyczne występujące w programie nauczania i swobodnie je stosuje; Posiadaną wiedzę informatyczną stosuje w zadaniach praktycznych i teoretycznych; Samodzielnie rozwiązuje problemy wynikające w trakcie wykonywania zadań programowych; Biegle pracuje w kilku aplikacjach jednocześnie; Osiąga sukcesy w konkursach informatycznych na szczeblu szkolnym; Cechuje się zaangażowaniem i aktywnością na lekcjach; Sumiennie wykonuje powierzone mu zadania; Wykazuje duże zaangażowanie w przygotowaniu się do zajęć lekcyjnych; Biegle i bezpiecznie obsługuje komputer. Ocenę dobrą (4) otrzymuje uczeń, który: Wykazuje niewielkie braki w zakresie wiedzy i umiejętności z zajęć komputerowych określonych programem nauczania w danej klasie; Poprawnie stosuje nabyte wiadomości, rozwiązuje samodzielnie typowe zadania teoretyczne i praktyczne; Zadania problemowe rozwiązuje z pomocą nauczyciela; Posługuje się terminologią informatyczną; Poprawnie i bezpiecznie obsługuje komputer; Poprawnie posługuje się omawianym oprogramowaniem użytkowym; Umiejętnie korzysta z pomocy wszelkich środków masowego przekazu; Zakres jego wiadomości przekracza wymagania zawarte w podstawie programowej; Sprawnie komunikuje się z systemem operacyjnym; Pracuje w kilku aplikacjach jednocześnie; Czynnie uczestniczy w zajęciach. Ocenę dostateczną (3) otrzymuje uczeń, który: Opanował wiadomości i umiejętności określone programem nauczania zajęć komputerowych na poziomie nieprzekraczającym wymagań zawartych w podstawie programowej; 3\n5 Rozwiązuje typowe zadania teoretyczne i praktyczne o średnim stopniu trudności i przy pomocy nauczyciela oraz wykazuje znaczne braki w korzystaniu z programów użytkowych; Stosuje zdobytą wiedzę do celów poznawczych i teoretycznych pod kierunkiem nauczyciela; Zna terminologię informatyczną, ale ma trudności z jej zastosowaniem; Umie komunikować się z komputerem za pomocą systemu operacyjnego; Umie uruchomić omawiane oprogramowanie użytkowe; Popełnia liczne błędy merytoryczne; Nie potrafi rozwiązać problemów wynikających w trakcie wykonywania zadań programowych, nawet z pomocą nauczyciela; Poprawnie pracuje tylko w jednej aplikacji jednocześnie; Poprawnie i bezpiecznie obsługuje komputer. Ocenę dopuszczającą (2) otrzymuje uczeń, który: Posiada braki w opanowaniu podstawy programowej zajęć komputerowych, ale braki te nie przekreślają możliwości uzyskania przez ucznia podstawowej wiedzy z zajęć komputerowych i rokują możliwość ich usunięcia; Rozumie pytania i polecenia; Częściowo opanował terminologię informatyczną występującą w materiale nauczania, ale nie potrafi jej zastosować; Wie, czym zajmuje się informatyka i jakie programy użytkowe są omawiane; Potrafi zastosować omawiane wiadomości do wykonania bardzo prostych czynności; Zadaną pracę wykonuje z pomocą nauczyciela, ma problemy przy pracy w najprostszych aplikacjach; Popełnia liczne błędy merytoryczne; Bezpiecznie obsługuje komputer; Poprawnie uruchamia komputer i zamyka system; Poprawnie uruchamia i zamyka proste aplikacje; Rozwiązuje zadania zarówno teoretyczne jak i praktyczne o niewielkim stopniu trudności; Pracuje zgodnie z przepisami bhp; Przestrzega regulaminu pracowni. Ocenę niedostateczną (1) otrzymuje uczeń, który: Nie opanował wiadomości i umiejętności określonych w podstawie programowej, a braki te uniemożliwiają mu dalsze zdobywanie wiedzy w zakresie tego przedmiotu; Nie zna pojęć informatycznych występujących w programie nauczania; Nie potrafi zastosować nabytych wiadomości do zadań praktycznych; Nie rozumie poleceń i pytań; Nie jest w stanie rozwiązać zadań o elementarnym stopniu trudności; Nie potrafi uruchomić omawianego programu użytkowego; 4\n6 Nie potrafi komunikować się z systemem operacyjnym; Nie potrafi poprawnie uruchomić komputera i zamykać systemu; W wypowiedziach popełnia liczne błędy merytoryczne; Nie przestrzega regulaminu pracowni i przepisów bhp; Lekceważy obowiązki ucznia w zakresie rzeczowego przygotowania się do zajęć. 6. Kryteria wystawiania ocen. Rok szkolny dzieli się na dwa semestry. Oceny bieżące, oceny klasyfikacyjne śródroczne i oceny klasyfikacyjne końcoworoczne wystawiane są w stopniu wg skali od 1 do 6. Dla ocen bieżących i śródrocznych ocen klasyfikacyjnych dopuszcza się dodawanie do oceny znaku + lub - (poza oceną celującą i niedostateczną). Sposobem oceniania sprawdzianów jest system punktowy zawarty przy karcie pracy. Przy wystawianiu oceny rocznej brane są pod uwagę zarówno oceny cząstkowe jak i ocena semestralna. Ocena semestralna i roczna nie jest średnią arytmetyczną ocen cząstkowych, lecz, odzwierciedleniem poziomu wiadomości i umiejętności. Ważna jest również aktywność na lekcji i systematyczna praca ucznia. Trzy + otrzymane przez ucznia za aktywność w ciągu semestru skutkuje wpisaniem bardzo dobrej oceny cząstkowej. Trzy - otrzymane w ciągu semestru za brak pracy na lekcji lub brak okazanej do oceny pracy ucznia skutkuje wpisaniem niedostatecznej oceny cząstkowej. Przy ustalaniu oceny nauczyciel powinien brać pod uwagę wysiłek wkładany przez ucznia w wywiązywaniu się z obowiązków lekcyjnych, aktywność podczas lekcji, chęć uczestnictwa w zajęciach i zadaniach dodatkowych. Powinien również zwrócić uwagę, na utrudnione warunki uczenia się i utrwalania informacji w domu - uczniów, którzy nie posiadają komputera. Uczniowie zwolnieni z zajęć komputerowych przez dyrektora szkoły na podstawie orzeczenia lekarskiego w dokumentacji zamiast oceny klasyfikacyjnej mają wpisane "zwolniony". W przypadku niezgodzenia się z oceną, uczeń ma prawo do poprawy oceny semestralnej / końcoworocznej, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oświatowego. 7. Jawność ocen Nauczyciele na początku każdego roku szkolnego informują uczniów oraz rodziców (prawnych opiekunów) o wymaganiach edukacyjnych wynikających z realizowanego przez niego programu nauczania oraz sposobie sprawdzania osiągnięć. Ocena jest jawna zarówno dla ucznia jak i dla jego rodziców (prawnych opiekunów). Na prośbę ucznia lub jego rodziców (prawnych opiekunów) nauczyciel ustalający ocenę powinien ją uzasadnić. 5\n7 Przed końcoworocznym lub semestralnym klasyfikacyjnym posiedzeniem Rady Pedagogicznej nauczyciel informuje uczniów o przewidywanej ocenie klasyfikacyjnej. 8. Sposoby informowania rodziców. a) zebrania ogólnoszkolne (klasowe), b) indywidualne rozmowy, a) rozmowa telefoniczna, b) list informacyjny c) informacje wpisane w e dziennik. 9. Postanowienia końcowe. Uczniowie informowani są o zasadach przedmiotowego systemu oceniania na pierwszych zajęciach lekcyjnych, natomiast zainteresowani rodzice na indywidualnych spotkaniach. Przedmiotowy system oceniania z informatyki / zajęć komputerowych dostępny jest na stronie internetowej szkoły. W czasie pracy z uczniami, uwzględnia się zawsze zalecenia Poradni Psychologiczno Pedagogicznej. Opracowanie: B. Reczek, A. Cygan, A. Burda 6


Ekstremalnie wydłużający tusz NYX - Wizaz.pl\nPoprzedni artykuł: Przez ten błąd hybryda niszczy paznokcie... A popełnia go większość z... Następny artykuł: 'Cera się nie świeci i przez cały dzień wygląda świeżo' - świetny podk...\nBlogerki zachwycają się tym tuszem do rzęs. Zapewnia efekt, o którym zawsze marzyłaś!\nMakijaż, 16.03.2018, 12:38\n, tagi: tusz do rzęs, nyx\nTa mascara robi furorę za granicą. Zachwyca się nią nawet Farah Dhukai. I uwaga - ten tusz do rzęs jest dostępny w Polsce :). To gorąca nowość!\nZa każdym razem, kiedy widzimy kogoś z bardzo długimi i grubymi rzęsami, od razu myślimy sobie, że to przyklejony pasek sztucznych lub po prostu przedłużenie z salonu. Okazuje się jednak, że taki sam efekt może dać (nie)zwykły tusz do rzęs. Kiedy obejrzałyśmy wideo tutorial, w którym jednym z bohaterów była maskara NYX Worth the Hype, Volumizing & Lengthening, zaniemówiłyśmy z wrażenia.\nEkstremalnie pogrubiający i wydłużający tusz do rzęs NYX\nNa rynku mamy do wyboru również różnego rodzaju preparaty stymulujące porost rzęs, ale nie każda z nas ma na tyle cierpliwości, aby stosować je codziennie. Z drugiej strony, jeśli decydujemy się na noszenie tych sztucznych, nie zawsze możemy sobie pozwolić chociażby na mocny makijaż, kreskę - częste przecieranie oczu przy demakijażu sprawi, że włoski zaczną wypadać.\nNowy tusz do rzęs NYX będzie idealnym rozwiązaniem dla dziewczyn, które cenią efekt ekstremalnego przedłużenia bez pomocy kosmetyczki. Wystarczy spojrzeć na to, jak spektakularnie wygląda makijaż tym produktem:\nZdjęcie: Screen z Instagram.com/farahdhukai\nDziewczyna, która wypróbowała tusz NYX na Instagramie to Farah Dhukai, jedna z bardziej znanych blogerek, a w zasadzie już influencerek. Jest ogromną fanką DIY, a przy tym również właścicielką światowej sławy marki Farsali, której olejki cieszą się ogromną popularnością (i są również dostępne w polskiej Sephorze!). Dlatego bez dyskusji wierzymy w jej rekomendacje kosmetyczne.\nNYX Worth the Hype, Volumizing & Lengthening kosztuje 39 zł i znajdziemy go oczywiście w każdym sklepie NYX oraz na standach w perfumerii Douglas. Formuła sprawia, że efekt można stopniować, w zależności od tego, ile razy przesuniemy szczoteczką po rzęsach oraz ile warstw nałożymy. Puszysta, tradycyjna szczoteczka ma zwężającą się końcówkę, która ułatwia dotarcie do każdej, nawet najmniejszej rzęski.\nPoniżej natomiast przedstawiamy inne maskary, które pomagają uzyskać podobny efekt:\nNudestix, Lash Lengthening Mascara - 89 zł\nNude by Nature, Allure, Defining Mascara - 89 zł\nDeborah, Double Effect, Volume & Lunghezza Mascara - 50 zł\nMax Factor, Dark Magic, Instant Dramatic Volume Mascara - 46 zł\nAA Wings of Color, Magic Curl, Podkręcający tusz do rzęs - 20 zł


Burmistrz Wolsztyna w kwarantannie. „Przed chwilą dostałem telefon…” | myregion\nBurmistrz Wolsztyna w kwarantannie. „Przed chwilą dostałem telefon…”1 min na czytanie\nJeden z pracowników wolsztyńskiej „trójki” ma koronawirusa. W związku z tym na kwarantannę skierowano 5 klas i część personelu. Izolacja czeka też część rodziców i bliskich dzieci, które chodzą do „trójki”, a mogły mieć kontakt z osobą zarażoną.\nJednym z rodziców jest burmistrz Wojciech Lis. O godz. 15 poinformował nas, że otrzymał telefon z informacją, że został skierowany na kwarantannę. – Będę ją odbywał do niedzieli, w poniedziałek wracam do pracy – wyjaśnił burmistrz.\nO tym, że koronawirus coraz szybciej się rozprzestrzenia, świadczy też fakt, że pozytywny wynik uzyskał jeden z zawodników Wolsztyniaka. Jak poinformował klub, z tego powodu jutrzejszy mecz został odwołany.


Kapitan Ameryka łysieje - WP Kobieta\nKapitan Ameryka łysieje\nChris Evans przyznał, że powoli zaczyna łysieć. Aktor, który już niebawem zaprezentuje się światu w roli Kapitana Ameryki, obawia się, że grany przez niego superbohater już niedługo będzie miał na głowie zbyt mało włosów.\n- Owszem, nieco przedwcześnie łysieję, nie wstydzę się tego - oświadczył Evans. - Problem w tym, że będę musiał grać Kapitana Amerykę przez jakieś 10 lat, co oznacza, że skończę ten cykl jako 40-latek.\n- Mój bohater ma być nadczłowiekiem o ogromnej mocy. Nie może łysieć. Nie potrafię wyobrazić sobie Kapitana Ameryki z łysymi plackami tu i tam albo zakolami do połowy głowy...\nFilm "Captain America: Pierwsze starcie" zagości w polskich kinach 5 sierpnia.\nPOLECAMY: ŁYSINA TO ZDROWY OBJAW


Opryskiem w meszki | www.torun.pl\nOpryskiem w meszki\nW Toruniu 7 czerwca 2021 r. rozpoczynają się opryski przeciwko meszkom i komarom. Uciążliwe owady już wkrótce nie powinny przeszkadzać mieszkańcom w spacerach.\nJak co roku Biuro Ogrodnika Miejskiego Urzędu Miasta Torunia wyłoniło firmę przeprowadzającą opryski na terenie miasta, mające na celu zmniejszenie populacji meszek. Przeprowadzi ją Zakład Dezynfekcji, Dezynsekcji i Deratyzacji "Rattus". W pierwszej kolejności opryskom poddawane są tereny zielone w okolicach starówki i tzw. Martówki. Następnie firma przeniesie działania do Parku Miejskiego na Bydgoskim Przedmieściu i stopniowo w kolejne rejony miasta.\nWarto wiedzieć, że opryski działają na owady, a nie na ich jaja, zatem mogły się rozpocząć dopiero gdy osobniki się pojawiły. Opryski odbywają się wcześnie rano, by nie zaszkodzić innym pożytecznym owadom, np. pszczołom. Nad prawidłowym przebiegiem oprysków nadzór prowadzi prof. Krzysztof Szpila z Instytutu Biologii UMK. Z jego polecenia opryski prowadzone są preparatem Aspermet 200 EC. W zależności od sytuacji czynność zostanie powtórzona.


Mindfulness – co to jest i jak zacząć go praktykować? - NIVEA\nCzujesz, że w Twoim życiu panuje chaos? Masz trudności ze skupieniem uwagi i zapamiętywaniem? Twoim życiem zawładnął stres? A może nie odczuwasz zadowolenia i szczęścia? Jeśli choć na jedno pytanie odpowiedziałaś twierdząco, koniecznie dowiedz się, czym jest mindfulness i jak zacząć go praktykować.\nPozwala zapanować nad negatywnymi myślami, ograniczyć stres i nieprzyjemne napięcie, a także skupić się na rzeczach dla Ciebie ważnych i czerpać z nich przyjemność – to właśnie mindfullness. Co to takiego w dokładniejszym ujęciu? Mindfulness to psychologiczny proces pozwalający skupić się na bodźcach zewnętrznych lub wewnętrznych. To swoisty trening własnego umysłu, który z czasem pozwala zapanować nad myślami, które tworzą chaos i nie pozwalają czerpać przyjemności z chwili obecnej.\nPraca, obowiązki, zobowiązania, oczekiwania rodzinne, presja społeczna, także własne ambicje nie pozwalają nam w pełni cieszyć się życiem. Sprawiają, że nieustannie za czymś gonimy. Staramy się sprostać wygórowanym kanonom piękna, chcemy więcej zarabiać, mieć większe domy, bajkowe wakacje, drogie samochody czy stanowiska kierownicze.\nOczywiście nie ma niczego złego w polepszaniu swojego komfortu i jakości życia, a także spełniania marzeń. Jeśli jednak te cele generują coraz więcej stresu, napięcia i negatywnych emocji, to trudno mówić, że ich osiąganie daje faktyczną radość. To nie tylko generuje niezadowolenie, ale i sprawia, że nawet w chwilach relaksu nie czujesz się szczęśliwa, nie odpoczywasz i nie cieszysz się chwilą. Twoje myśli nieustannie wybiegają w przeszłość lub w przeszłość, skupiając się na niepowodzeniach lub trudnych przeżyciach. W efekcie w ogóle nie żyjesz tu i teraz. I tutaj z pomocą przychodzi właśnie mindfulness. Medytacja uważności pozwala nie tylko wyciszyć bieg myśli, ale również zmniejszyć stres i napięcie oraz poczuć wewnętrzny spokój.\nMindfulness dla zdrowia może okazać nieocenionym wsparciem, może uchronić Cię przed depresją, stanami lekowymi czy bezsennością. Medytacja pozwala bowiem złapać oddech, a dzięki zapanowaniu nad emocjami zmniejszyć niekorzystne skutki stresu, które, jak wiadomo, mają zgubny wpływ na funkcjonowanie całego organizmu.\nPermanentne odczuwanie uporczywego napięcia obniża odporność, przez co częściej możesz zmagać się z infekcjami, przyczynia się do wypadania włosów, problemów skórnych, z trawieniem i układem nerwowym, a także pojawiania się bólów somatycznych. Stres niekorzystnie wpływa na procesy myślowe, w wyniku czego wiele osób ma problemy z koncentracją, pamięcią czy rozwiązywaniem problemów. Dlatego jeśli dostrzegasz u siebie pierwsze niepokojące objawy, spróbuj, choć przez kilka dni, treningu uważności, czyli mindfulness.\nMindfulness. Co to jest? Skupienie na zwykłych czynnościach\nNa początku możesz mieć trudności w wyciszeniu myśli i panowaniem nad niesfornym umysłem. Dlatego dobrym pomysłem może się okazać miła kąpiel z pianą lub długi prysznic. Wybierz ulubione żele pod prysznic lub aromatyczne płyny do kąpieli. Staraj się delektować myciem, poczuć zapach kosmetyków czy szorstkość gąbki, którą będziesz powoli myć swoje ciało. Dobrym rozwiązaniem będzie również sięgnięcie po olejki w balsamie, którymi wykonasz na sobie masaż. Pamiętaj, aby skupiać się na wykonywanej czynności i poczuć swoje ciało. Gdy twoje myśli zaczną krążyć wokół pracy, listy zakupów czy zadań do wykonania, postaraj się przywołać je do porządku lub zwiększyć intensywność masażu. W silniejszym skupieniu się na odczuwaniu własnego ciała, może pomóc jego szczotkowanie. Co ważne, pomoże ci się ono zrelaksować, pobudzić krążenie, a także bardziej zogniskować na doznaniach. Więcej na temat szczotkowania oraz tego, jak je poprawnie wykonywać znajdziesz w artykule dostępnym pod linkiem: Szczotkowanie ciała na sucho – co to takiego?\nCzujesz, że przez natłok myśli nie możesz się skupić? Jesteś rozdrażniona, roztargniona, smutna lub po prostu nieobecna? Nie potrafisz cieszyć się chwilą i dostrzegać pozytywnych momentów w życiu? A może trudno jest Ci się skupić na zadaniu lub często o czymś zapominasz? Tu pomocny jest trening umysłu i umiejętne wyciszanie myśli, czyli mindfulness. Co to znaczy, żeby wyciszyć swoje myśli?\nW swojej głowie codziennie prowadzisz tysiące dialogów wewnętrznych z samym sobą. Planujesz dzień lub kilka do przodu, zastanawiasz się co kupić ukochanemu na urodziny, jak się ubrać na piątkową imprezę, co powiesz koleżance, jak się spotkacie lub zastanawiasz się jak przekazać szefowi, że chcesz podwyżkę. Wydaje Ci się, że te myśli są ważne, bo pomagają Ci uporządkować Twoje życie i przygotować się na wiele sytuacji. Tak naprawdę jednak prowadzą do ogromnego chaosu, który zaczyna odbijać się na twoim samopoczuciu i zdrowiu.\nNatłok myśli sprawia, że nie tylko tracisz energię na rzeczy nieistotne, ale i gubisz się w tym, co jest dla Ciebie naprawdę ważne. Rozdrapywanie ran z przeszłości, rozpamiętywanie niepowodzeń lub zastanawianie się nad tym „co będzie, gdy…” sprawiają, że nie możesz podejmować śmiałych i przemyślanych decyzji. Co więcej, brak otwartego umysłu utrudnia Ci dokonywanie trafnych analiz sytuacji, rozwiązywanie problemów czy kreatywne myślenie.\nDlatego coraz więcej wielkich korporacji zaczyna dostrzegać, jak ważną rolę pełni mindfulness. W pracy, dzięki technikom medytacji, podwładni, którzy praktykują sztukę uważności, stają się bardziej efektywni, spokojniejsi i podejmują lepsze, świadome decyzje. Mindfilness w biznesie zaczyna odgrywać ważną rolę również z tego względu, że pozwala skupić się na konkretnych działaniach, które przynoszą oczekiwane efekty. Dzięki umiejętności wyciszania emocji możesz panować nad sytuacją, być lepszym strategiem, obserwatorem i z większą świadomością dokonywać ocen, wyciągać wnioski i rozwijać się.\nMindfulness na stres? Tak! Jeżeli czujesz, że nieprzyjemne napięcie zaczyna paraliżować Twoje ciało, utrudniać swobodne oddychanie lub dostarcza Ci bólu, koniecznie zastosuj techniki medytacyjne. Co w takim przypadku warto zatem zrobić? Przede wszystkim znajdź ustronne miejsce. Może to być pokój, ławeczka w parku lub łazienka. Zamknij oczy i staraj się skupić na własnym oddechu. Bierz głęboki wdech, a następnie powoli wypuszczaj powietrze. Podczas wydychania możesz liczyć w myślach, najpierw do czterech-pięciu, a później stopniowo wydłużać wydech do dziesięciu. W tym czasie staraj się nie dopuszczać do siebie żadnych myśli. Skupiaj się tylko na tym, co tu i teraz.\nJeżeli jesteś w parku, skup się na śpiewie ptaków, szumie drzew czy delikatnym wietrze, który mierzwi Twoje włosy lub chłodzi skórę. Poczuj swoją obecność na ławce, jej teksturę lub ciężar jaki na nią wywierasz.\nDobrym pomysłem są także ćwiczenia rozciągające i rolowanie, które również mogą Cię wspomóc w mindfulness. Na czym polega rolowanie? To masowanie spiętych mięśni przy pomocy specjalnego wałka – rollera. Dzięki niemu szybszo się rozluźnisz i zrelaksujesz. Co więcej, systematyczne wykonywanie ćwiczeń rozciągających przynosi także szereg pozytywnych efektów dla wyglądu ciała. Nie wierzysz? Poznaj zatem Rolowanie ciała – 8 wspaniałych efektów także dla skóry.\nWakacje z mindfulness? Zdecydowanie warto! Jeśli wybierasz się na długo wyczekiwany urlop, medytowanie może okazać się strzałem w dziesiątkę! Codzienny, nawet krótki, trening umysłu pozwoli Ci zwiększyć efektywność wypoczynku, dzięki czemu z wakacji powrócisz odmieniona i zrelaksowana. Co więcej, mindfulness na wakacjach pozwoli Ci cieszyć się chwilą, przeżywać każdy moment i czuć zadowolenie z własnego życia. Dobrym pomysłem może okazać się wyjazd z grupami uprawiającymi medytację lub jogę, albo szukanie takich grup na miejscu, w kurorcie.\nMindfulness – ćwiczenia. Skanowanie ciała\nTo ćwiczenie ma Ci pomóc przywołać się do rzeczywistości, czyli do tu i teraz. Polega na skupianiu się na całym swoim ciele. Zamknij oczy, a następnie zeskanuj siebie od czubka głowy aż po stopy. Myśląc o danej części ciała, zatrzymaj się na moment i staraj się ją poczuć, wyobraź sobie jej wygląd i co odczuwa. Pamiętaj, aby nie oceniać swoich doznań. Jesteś jedynie obserwatorem zdarzeń.\nNa początku staraj się po prostu obserwować otoczenie podczas wykonywania codziennych czynności. Skupiaj się przy tym na doznaniach i zapachach. Nie oceniaj sytuacji, a jedynie przyjmuj ją taką jaką jest. To pierwszy krok w mindulness. Jak zacząć wchodzić na wyższy poziom? Przede wszystkim staraj się unikać momentów „odłączenia”. Te najczęściej pojawiają się wtedy, gdy zaczynasz nadmiernie myśleć, wybiegać w przeszłość lub przyszłość. Kiedy dostrzeżesz taką sytuację, przywołaj się do rzeczywistości. Poczuj swoje ciało i oddech, a z czasem wprowadź również trening mindfulness. Ćwiczenia pomogą ci zaakceptować emocje, poprawić uważność oraz świadomie zarządzać swoimi myślami. Co konkretnie warto robić?\nĆwiczenia mindfulness. Opuszczanie ciała\nBrzmi trochę przerażająco, ale to ćwiczenie pozwala przyjrzeć się nam samym z perspektywy obserwatora. Jak wykonać to ćwiczenie? Stań prosto, zamknij oczy, oddychaj głęboko i spokojnie, a następnie staraj się zrobić w swoich myślach krok w tył. Po wykonaniu ruchu spróbuj zobaczyć swoje ciało oczami obserwatora. Dzięki temu ćwiczeniu będziesz potrafiła zdystansować się od problemów i spojrzeć na nie z pewnego dystansu. Ten manewr warto wykonywać zwłaszcza w momentach, kiedy dręczą cię życiowe trudności, a ty nie potrafisz znaleźć na nie rozwiązania.\nMindfulness – ćwiczenia oddechowe\nĆwiczenia oddechu możesz wykonywać z dowolnego miejsca i o każdej porze. Co więcej, jeśli masz mocno napięty grafik dobrze jest zrobić sobie chwilę przerwy, aby wyciszyć umysł i zapanować nad stresem. Ćwiczenia z oddychaniem dobrze jest wykonywać przed snem, aby szybciej i efektywniej zasnąć, a także rano, by przygotować się na trudny dzień. W tym celu wykonaj około 40 głębokich wdechów i powolnych wydechów. Możesz przy tym liczyć lub uruchomić aplikację, która będzie pomagała ci wydłużyć wydech. Już kilka dni praktykowania świadomego oddychania pozwoli Ci się wyciszyć i złapać równowagę.\nJoga to kolejne świetne ćwiczenie mindfulness, które pozwala poczuć swoje ciało, skupić na oddechu, a także zrelaksować. Jeżeli nie wiesz, jak zacząć uprawiać jogę lub skutecznie się porozciągać, więcej przydatnych wskazówek i porad znajdziesz w artykule: Ćwiczenia relaksacyjne, które wykonasz w domu.\nBieganie to nie tylko forma aktywności, która pozwala wyciszyć myśli i skupić się na ciele czy oddechu, ale także sposób na rozładowanie negatywnych emocji. Co więcej, uwalnia również ogromną dawkę endorfin, które sprzyjają polepszeniu samopoczucia. Dlaczego mindfulness w bieganiu jest tak ważne? Sztuka uważności pozwala skupić się na celu, efektach, a także zmniejsza ryzyko kontuzji. Podczas aktywności fizycznej skoncentruj się na pracy mięśni, podłożu, po którym biegasz, a także równomiernym oddechu.\nMindfulness warto również pielęgnować podczas wykonywania treningu siłowego w domu czy na siłowni. Dzięki świadomemu napinaniu odpowiednich mięśni poprawisz efektywność ćwiczeń, a także znacznie szybciej zauważysz efekty w postaci dobrze zbudowanej sylwetki. Natomiast brak umiejętności skupiania się może prowadzić do spinania nieodpowiednich mięśni lub niebezpiecznych urazów.\nMindfulness w 10 minut?\nTak! Jeżeli jesteś początkująca nie musisz przeznaczać na medytację zbyt wiele czasu, aby cieszyć się z jej efektów. Tak naprawdę każdego dnia wystarczy poświęcić sobie kilka minut, w których będziesz starała się wyciszyć, zrelaksować lub zrobisz coś miłego dla siebie. Mindfulness możesz połączyć z medytacją wdzięczności i dziękować sobie za osiągnięcia. Możesz też zrobić sobie przyjemną kąpiel, a po niej wykorzystać kosmetyki do pielęgnacji ciała, które otulą zmysły i, za sprawą delikatnego masażu, pozwolą skupić się na przeżywaniu chwili.\nWszystkie te ćwiczenia mindfulness sprawią, że w krótkim czasie poczujesz ulgę, rozluźnienie, a następnie zaczniesz doświadczać korzyści w postaci lepszej uwagi, przeżywania chwil, cieszenia się z drobnych rzeczy i przyjemności, a także kreatywności.\nMindfulness – ćwiczenia dla dzieci\nZauważasz, że twoje dziecko jest niespokojne, nadpobudliwe lub łatwo je wyprowadzić je z równowagi? Nie potrafi zapanować nad emocjami? A może ma trudności ze skupieniem uwagi? W tym przypadku również sprawdzi się mindfulness. W pracy z dziećmi ważne jest, aby w jakiś sposób zachęcić je do medytacji i wyciszenia. Wykonywanie ich systematycznie, z cierpliwością przyniesie korzyści, które szybko dostrzeżesz w zachowaniu pociechy.\nDobrym pomysłem, aby zachęcić malucha do praktykowania mindfulness będzie przedstawienie ćwiczeń w formie zabawy. W tym celu najlepiej sprawdzają się gongi lub specjalne misy, ale nie każda ma w swoim domu takie przedmioty. Dlatego przygotuj szklanki, kubeczki, kieliszki, dzwoneczki lub inne naczynia, które wydadzą dźwięk. Następnie uderzaj po kolei w każdy z przedmiotów, aż wyda dźwięk. Dziecko powinno skupiać się na jego brzmieniu i długości. Po każdym z dźwięków możesz zapytać dziecko, co czuło słuchając melodii – smutek, radość, a może strach? Zapytaj też, czy mu się podobało oraz poproś, żeby samo spróbowało wydać podobny. Dzięki temu maluch trenuje uważność, czyli mindfulness. Ćwiczenia dla dzieci powinny być proste i sprawiać im radość, bowiem tylko dzięki temu uda się je zachęcić do ich praktykowania.\nDobrym pomysłem będą również spacery po lesie, w których maluch będzie mógł skupić się na tym co słyszy. Sprawdzi się też dotykanie przedmiotów o różnej teksturze, które pozwoli skupić się na doznaniach czuciowych, a także jedzenie lub wąchanie różnych owoców, warzyw czy innych potraw – dzięki temu będziecie trenować uważność w odczuwaniu smaku i węchu.\nZ czasem warto dołożyć ćwiczenia oddechu, napinania i rozluźniania mięśni lub jogę. O tym, jak trenować z maluchem przeczytasz w artykule: Joga w domu – jak ćwiczyć z dzieckiem? 13 prostych asan.\nNastolatków może być nieco trudniej zachęcić do wspólnych zabaw z dźwiękiem, smakiem czy węchem. Dlatego w tym przypadku bardziej pomocne mogą okazać się ćwiczenia rozciągające, oddechowe lub wspomniana joga. Nastolatka warto również zachęcić do kultywowania wdzięczności. Ta może być pomocna w trudnym okresie dorastania, któremu towarzyszy zmiana wyglądu ciała. W tym czasie wielu nastolatków postrzega siebie bardzo krytycznie, a wdzięczność pozwala zapobiec negatywnym myślom. Co więcej, daje możliwość wyrobienia w sobie nawyku doceniania siebie za najdrobniejsze sukcesy.\nKażdego dnia nastolatek niech samodzielnie spisuje rzeczy, za które jest wdzięczny. Może być to dobrze napisany test z matematyki, świetne wypracowanie na polski czy przeczytanie kilku książek w miesiąc. Warto również notować rzeczy, których na co dzień nie dostrzegamy i pomijamy np. dobre zdrowie, niezłą sprawność fizyczną czy możliwości, jakie oferują obecne czasy.\nPraktykowanie wdzięczności oraz docenianie tego, co się ma to istotny aspekt mindfulness. W szkole, dzięki umiejętności kontrolowania myśli oraz emocji, nastolatek będzie bardziej skupiony, kreatywny, a także otwarty na nowe pomysły i pewniejszy siebie.


Zarządzanie kompetencjami - Grzegorz Filipowicz (Książka) - Księgarnia PWN\nW publikacji przedstawiono wszystkie najważniejsze zagadnienia związane z badaniem kompetencji zawodowych oraz sposobami ich rozwijania: zarówno merytoryczne podstawy, jak i konkretne narzędzia i najlepsze praktyki wdrożeniowe.\nAutor porusza m.in. takie kwestie, jak:\n- budowanie i wdrażanie systemu zarządzania kompetencjami,\n- kompetencyjne opisy stanowisk,\n- metody oceny potencjału kompetencyjnego pracowników i kandydatów do pracy,\n- szkolenia i rozwój potencjału zawodowego pracowników,\n- zarządzanie talentami i budowanie ścieżek kariery.\nSpecjaliści i menedżerowie HR oraz HR biznes partnerzy znajdą tu informacje i wskazówki dotyczące tego, jak budować i wdrażać systemy zarządzania kompetencjami w firmie. Kadra menedżerska może skorzystać szczególnie z tych części, które pokazują, w jaki sposób rozwój kompetencji przyczynia się do wzrostu efektywności pracowników. Sami pracownicy natomiast mogą być zainteresowani zagadnieniami związanymi z rozwojem i karierą zawodową.\nMenedżer kontra lider czyli o świa...\nPolish Your HR English I, Angielsk...\nPraca i kariera na globalnym rynku...\nRegulamin pracy zdalnej z komentarzem\nZarządzanie różnorodnością w organ...\nUrszula Jeruszka, Mariola Wolan-Nowakowska\nNowe wydanie podręcznika, w którym w sposób kompleksowy przedstawione są główne zagadnienia teoretyczne i praktyczne w zakresie analizy i zarządzania ryzykiem. Autorzy omówili główne rodzaje ryzyka finansowego oraz proces zarządzania ryzykiem. Us...\nBankowość. Instytucje, operacje, zarządzanie (nowe wydanie)\nW ostatnich latach gospodarka światowa pozostaje pod wpływem globalnego kryzysu finansowego, który zapoczątkowany został nieprawidłowościami w działalności banków. Wywołał on konieczność uporządkowania wielu aspektów działalności bankowej, co wpły...\nKsiążka jest wartościowym opracowaniem, w którym w sposób wielostronny przeprowadzono analizę relacji między kompetencjami menedżerskimi a innowacjami. Autorce udało się opracować model kompetencji menedżerskich wyjaśniający mechanizm ich...\nUwarunkowania konkurencyjności systemowej krajów Unii EuropejskiejEkologiczno-społeczne aspekty zrównoważonego rozwoju w Unii EuropejskiejProcesy integracji rynku finansowego w Unii EuropejskiejZarządzanie wiedzą i innow...\nNajważniejsze zalety publikacji, które zdecydowały o tym, że zdobywa ona coraz szersze grono czytelników:- podjęcie zagadnień, które należą do codziennych problemów każdego przedsiębiorstwa oraz do najistotniejszych ob...\nJaki jest przepis na sukces przedsiębiorstwa? Jak osiągnąć znakomite wyniki? Odpowiedź tkwi w magicznym słowie "innowacja". To przedsiębiorstwa podążające z duchem czasu zostawiają konkurencję w tyle. Skuteczne wdrożenie innowacji wymaga jedn...