Wdrażanie decyzji - Jan Maria Szymański\nRozdział 11 CZŁOWIEK JAKO SYSTEM\nEnergetyczny i informacyjny kontakt z otoczeniem\nSystem wartości kształtuje strukturę myślową\nSamozachowanie i samoorganizacja\nRóżnorodność i tajemnica ludzkiej natury\nRozdział 12 STRUKTURA SPOŁECZNA Pojęcie struktury społecznej\nRozwój struktury społecznej\nDualizm struktury społecznej\nPerspektywy struktury społecznej\nKażda dobrze pomyślana decyzja może zostać zmarnowana w fazie aplikacji, czyli wdrażania, mamy na to mnóstwo przykładów. Oto jeden z nich:\nW 1974 r. ktoś w nigeryjskim Ministerstwie Obrony zadecydował o programie gigantycznego budownictwa. Potrzeba było około 20 milionów ton cementu. Ponieważ w kraju produkowano znikome ilości cementu, trzeba było cement sprowadzić. W paździerkiu 1975 około 400 statków czekało na redzie zatoki Lagos z niewyładowanym cementem i gdyby cały zamówiony cement dostarczono, na jego wyładowanie potrzebne byłoby 40 lat. (Winkworth). Podobnie wadliwe decyzje spowodowały upadek reżimu Reza Szacha w Iranie i powstanie fundamentalizmu islamskiego, jak również załamanie się światowego imperium komunistycznego. Jak z tego widać, sztuka podejmowania decyzji jest warta uwagi a jej nieznajomość szkodzi.\nPonieważ sytuacja decyzyjna ulega ciągłej zmianie, cele winny być permanentnie rewidowane, weryfikowane i w razie potrzeby modyfikowane. Prawie wszystkie błędy decyzyjne ujawniają się w fazie wdrażania. Aby wdrożenie było właściwe:\n- decyzje powinny być technologicznie i psychologicznie wykonalne. Im bardziej prymitywni są wykonawcy, tym bardziej proste winny być zadania;\n- decyzje winny być przystosowane do zasobów energetycznych, materialnych i siły roboczej.\nCzasami decyzja jest zbyt skomplikowana dla jednoosobowego wykonania. Decyzje “kolektywne” są najgorszymi z możliwych, jak to udowodnili przywódcy komunistyczni a także sztab prez. Kennedy’ego w USA, decydując o inwazji w Zatoce Świń na Kubie w 1974r. W takiej sytuacji podejmowaniem decyzji powinien zająć się zespół w składzie:\n- analityk decyzyjny,\n- generalista systemowy, zwany także decydentem strategicznym lub pośrednim,\n- bezpośredni decydent.\nIstnieje mnóstwo modeli i metod wspomagających decydenta przez formalizację decyzji. Na wstępie należy tu wspomnieć harmonogramy Adamieckiego, wykresy Gantta oraz metody sieciowe. Porządkują one decyzje w czasie. Program sieciowy jest grafem zorientowanym, gdzie zadane funkcje opisane na wierzchołkach i krawędziach grafu mogą oznaczać: czas wykonania, koszt, prawdopodobieństwo osiągnięcia celu. Sieć może wyrażać przyśpieszenie, opóźnienie lub zmianę matematycznej wartości oczekiwanej. Istotą metody sieciowej jest odnajdywanie i definiowanie ścieżki krytycznej - optymalnej ścieżki decyzyjnej, stosownie do przyjętych założeń: najkrótszego czasu, najniższego kosztu, najprostszego wykonania itp.\nRozwój komputerów pobudził zastosowanie przekształcalnych wzajemnie diagramów przepływu oraz tablic decyzyjnych.Tablica decyzyjna jest ideałem logicznym, ponieważ stanowi graficzną prezentację twierdzenia matematycznego, wyprowadzonego z aksjomatów ( Pollacvk i in.).\nSzczególną gałęzią nowoczesnego podejmowania decyzji w bardzo złożonych sytuacjach są matematyczne programy komputerowe symulacji decyzji. Obecnie istnieje na świecie olbrzymia ilość takich programów, z reguły utajnionych. Jako najbardziej znane można wskazać World Dynamics Forrestera (Forrester) i wielopoziomową analizę scenariuszy (Mesarovic;. Mesarovic & Pestel), zastosowane z powodzeniem do rozwiązywania problemów decyzyjnych pierwszych raportów dla Klubu Rzymskiego. W ostatnich dekadach rozwijać się począł rodzaj programów Sztucznej Inteligencji, zwanych programami ekspertowymi lub systemami z wiedzą własną.\nPatrząc na nowoczesne techniki wspomagające decyzje nie możemy zapominać, że im bardziej rozwija się świat technologiczny, skutek decyzji jest coraz bardziej zależny od naszych umiejętności i wiedzy, a coraz mniej zależny od naszych “dobrych chęci”. Nasze cele są różnorodne i niespójne lub sprzeczne. Ich formalizacja i kwantyfikacja zakładająca, że wszystkie cele mogą być formalnie opisane, prowadzi nas do właściwego rozwiązywania niewłaściwych problemów. Zasada pragmatyczna, tak jak ją wyraził słynny amerykański filozof J. Dewey mówi, że sprawdzianem budyniu jest jego zjedzenie. Dlatego sprawdzianem decyzji jest jej skuteczność, a nie logiczna czy matematyczna poprawność. Problem w tym, że zbyt często za skuteczność w sferze drobnych decyzji płacimy przegraną w sferze wielkich problemów. Nasze życie społeczne na Planecie i środowisko naturalne Planety są dziedziną klęski spowodowanej naszą skutecznością w rozwiązywaniu małych problemów decyzyjnych.\nLogika Systemów Społecznych implikuje nieufność zarówno do zamkniętych i nierozkładalnych jak i rozmytych modeli. W świetle zastrzeżeń do kwantyfikacji i pomiaru wyrażonych w poprzednich rozdziałach pozostaje nam tylko jeden sposób modelowania indywiduum ludzkiego: sformułować możliwie ostro przyjęty układ odniesienia.\nZłożoność systemu-człowiek wymaga przyjęcia takich układów odniesienia, kompatybilnych wzajemnie lub nie, które pozwalałyby odkryć różnorodne aspekty i ambiwalencje ludzkiej natury. Taki zbiór założeń umożliwiłby sprowadzenie olbrzymiej różnorodności zjawisk do ram naszej strukturalnie ograniczonej percepcji. Idąc tą drogą nie będziemy mogli powiedzieć niczego o człowieku w ogólności, jak się to czyni w języku potocznym, lecz jedynie wypowiadać się o człowieku dla danego układu odniesienia. Podejście to otwiera się na tworzenie alternatywnych hipotez jak też na ich falsyfikację.\nWybór danego zbioru punktów odniesienia musi być z konieczności arbitralny, kierowany intuicją i doświadczeniem autora. Czytelnik ma prawo kompletować, re-definiować i modyfikować przyjęte przez autora kryteria, budując własne hipotezy, komplementarne lub opozycyjne wobec hipotez autora. Aby przedstawić temat możliwie zwięźle i krótko, zdecydowałem się wyróżnić następujące układy odniesienia:\n- ogólna zasada przystosowania człowieka do otoczenia,\n- system wartości i strukrtura myślowa,\n- samozachowanie i samoorganizacja,\n- różnorodność i tajemnica ludzkiej natury.\nPrzeżycie i trwałe istnienie jednostki ludzkiej wymaga równowagi zewnętrznej, rozumianej jako stabilny układ relacyjny z otoczeniem jak również równowagi wewnątrz-systemowej wyrażającej się w spokoju umysłu i wyciszeniu uczuć. Jak każda istota żyjąca, człowiek jest funkcją miejsca i czasu, jest przypisany do swej niszy socjo-ekologicznej, która również ma charakterystykę czasową. Abstrakcyjny “człowiek w ogóle “ nie istnieje, jest to tylko abstrakcyjna idea lub raczej aberacja umysłowa.\nJednostka ludzka jest zależna od otoczenia na wszystkich poziomach: molekularnym, na poziomie makro- w którym żyjemy, i na poziomie otoczenia kosmicznego. Wszystkie te wpływy są zbyt liczne i wieloaspektowe aby je tu wymieniać. Radiacja i mikroflora bakteryjna rozwijają się i przekształcają substrat biochemiczny naszego organizmu. Znany jest wpływ pełni księżyca i aktywności słońca na ludzkie zachowanie. Ta ostatnia posłużyła rosyjskiemu uczonemu Lwu Gumilewowi do opracowania teorii etnogenezy, wyjaśniającej wielkie zmiany w historii ludzkości.\nInny przykład: światło migające w rytmie fali mózgowych może wywołać nudności i konwulsje. Nigdy się nie dowiemy, jak wiele śmiertelnych wypadków drogowych spowodowało światło słońca migające poprzez przydrożne drzewa.\nJesteśmy jednakże nie tylko przedmiotem ale i podmiotem oddziaływań środowiskowych. Niema wątpliwości, że nasz wpływ na przyrodę planety okazał się bardzo niszczący, jako cena naszego rozwoju. Miejmy nadzieję, że ten rozwój stać się może środkiem obrony przd “bliskimi spotkaniami” z asteroidami, które w przeszłości planety niszczyły jej życie na miliony lat. Po raz pierwszy w swojej historii planeta stworzyła istotę ludzką, niszczącą co prawda jej powierzchnię, lecz zdolną do jej obrony przed zagrożeniami zewnętrznymi.\nWiemy, że nasza cywilizacja materialna otworzyła nam drogę do eksploracji kosmosu. Nie wiemy niestety, jak oddziałuje na otoczenie kosmiczne emitowana przez nas energia intelektualna i duchowa, zarówno energia miłości jak nienawiści i żądzy niszczenia. Coraz więcej ludzi zgadza się z Ervinem Laszlo, że taka energia nie ginie, lecz pozostaje w kosmosie, oddziałując zwrotnie na nasz dalszy rozwój.(Laszlo 1993; Sheldrake).\nLudwig von Bertalanffy nazwał człowieka zwierzęciem symbolicznym z uwagi na naszą wewnętrzną i zewnętrzną komunikację przy pomocy symboli (von Berttalanffy 1960). Informację przenosi zawsze jakiś bodziec energetyczny. Traktowanie energii i informacji jako czynników równorzędnych, jak to czynią niektórzy autorzy, jest wielkim nieporozumieniem. Energia jest czynnikiem powszechnym, nie podlegającym anihilacji, stosownie do pierwszej zasady termodynamiki. Informacja jest tylko szczególną cechą pewnego stanu energii, zwanego zwykle znakiem, sygnałem lub symbolem. Informacja nie jest dla wszystkich, nie jest powszechna, symbol przenosi informację tylko dla podmiotu zdolnego do jej odbioru ( zdekodowania, zrozumienia itp). Informacja starzeje się jak ser, traci aktualność, staje się przestarzała, ponieważ jest odniesieniem do wyróżnionych stanów rzeczywistości, ulegających zmianie zgodnie ze strzałką czasu. Informacja in abstracto nie istnieje, możliwa jest tylko informacja dla danego dbiorcy.\nInformacja działająca na nasze receptory jest przyjmowana, odrzucana lub modyfikowana w procesie percepcji, kodowana w pamięci i przekształcana w abstrakcyjnym myśleniu. W odniesieniu do człowieka możemy wyróżnić informację doznaniuową i językową.\nInformacja doznaniowa (zwana czasem cybernertyczną), identyfikuje się z sygnałem. Ma ona jedynie charakter syntaktyczny ( Cherry 1957). Informacja językowa przenosi znaczenia wynikające z danej konwencji językowej. Język jako narzędzie odbioru, odrzucania i modyfikacji informacji jest ważnym czynnikiem ludzkiej samosterowności. Stosownie do Noama Chomsky’ego, którego hipoteza nie została sfalsyfikowana ani nawet podważona, zdolność językowa jest wrodzona człowiekowi w postaci uniwersalnej gramatyki. Nauka języka polega więc na wypełnianiu wrodzonych schematów.\nZnak należący do tzw. języków zwierzęcych przenosi sztywnie określoną informację “cybernetyczną”, nie mającą charakteru semantycznego. W języku ludzkim system symboli gramatycznych steruje poziomem fonologicznym, tak że możemy nie tylko uczyć się konwencjonalnego znaczenia słów i zdań, lecz także zmieniać ich denotacje i konotacje, lub tworzyć odrębne sztuczne języki, w szczególności języki naukowe ( patrz rozdz. 9).\nInformacja zwrotna i odpowiedź otoczenia umożliwiają proces wzajemy, zwany komunikacją. Slowa umożliwiają komunikację, jeżeli odbiorca komunikatu należy do wzajemnej konwencji językowej, jeśli nie należy, wypada z komunikacji.\nRozmawiając ze sobą nie przekazujemy bezpośrednio swych myśli: przekształcamy nasze myśli w proste symbole fizyczne, które odbiorca przekształca z powrotem na zrozumiałe dla niego słowa. Oczywiście, jest tu ukryte mnóstwo możliwych nieporozumień.\nOdebrana informacja jest przechowywana najpierw w pamięci operacyjnej (STM - Short Term Memory, pamięć krótkoterminowa). Tylko mała jej część trafia do pamięci długoterminowej (LTM - Long Term Memory) stosownie do selekcji informacji w procesie jej uogólniania czyli abstrakcyjnego myślenia. Biologiczną zaletą pamięci nie jest zapis danych o przeszłości, lecz umożliwienie ukierunkowanego myślenia o przyszłości. Bo żeby wiedzieć dokąd się idzie, trzeba wiedzieć skąd się idzie. Wynikiem ewolucji (czasem nazywanym “celem”), jest rosnąca zdolność do predykcji logicznej.\nInformacja zakodowana w pamięci, jeśli nie zostanie tylko fizjologicznie utracona (zapomniana), nigdy nie może zostać wymazana ani nie może zostać zmieniona kolejność jej zapisu z powodu nieodwracalnego (matematycznie: niekomutatywnego) charakteru procesu ludzkiej percepcji ( Szymański & Szymański).\nLudzka obserwowalność i pamięć są ograniczone z wielu powodów. Wszystkie bodźce atakujące ludzki umysł nie mogą być przyjęte ani nie są potrzebne. Jak udowodnił George Miller w swym słynnym dziele The Magic Number Seven Plus or Mius Two dopuszczalna przepustowość kanałowa ludzkiej percepcji zawiera tylko siedem, plus minus dwa jednowymiarowe symbole (Miller; Kaszewiak). Wiele bodźców nigdy do nas nie dotrze, wiele nie może być zdekodowanych z powodu braku naszej wiedzy i doświadczenia. Jesteśmy zdolni do obserwowania tego, co widzieliśmy i robienia tego, co robiliśmy.\nKomunikacja jest możliwa jeśli tylko obydwie strony podobnie interpretują słowa i inne znaki. To zachodzi, jeśli partnerzy mają wspólną konwencję językową i wspólny system wartości. Taki pomost nazywany bywa kontekstem komunikacyjnym (Harris & Moran) lub interface ( Bazewicz & Collen). Jest raczej niemożliwe aby znaleźć całkowity interface z kimkolwiek, wystarczy jednak, jeśli można się komunikować w sprawach ważnych dla obydwu stron.\nW życiu wielokrotnie byłem zapytywany: co to jest wartość? Prawidłowa odpowiedź zależy od przyjętego układu odniesienia: abstrakcyjnie pojęta wartość jest symbolem opisującym stosunek między obserwatorem i obserwowaną rzeczywistością, oczywiście, wartość może mieć pochodzenie naturalne lub sztuczne, może być zależna od nas lub niezależna. W świecie zwierzęcym i ludzkim wartość funkcjonuje w procesie regulacji przez analogię, (patrz rozdz. 9), jako informacja wyższego stopnia, sterująca niższą, semantyczną zawartością.\nSterowanie informacją rozumiemy jako przyjmowanie, modyfikowanie i odrzucanie informacji oraz porządkowanie hierarchiczne przyjętych informacji. W ujęciu ilościowym moglibyśmy określić informację jako parę obejmującą skalar informacji semantycznej i wektor wartości, którego dodatni, ujemny lub obojętny (zerowy) charakter wyraża doniosłość danej informacji dla odbiorcy.\nZależność człowieka od otoczenia psychologowie nazywają potrzebą. Nieosiągalna potrzeba, pogarszająca się sytuacja, nadchodzące zło - są to źródła wartości negatywnych. I odwrotnie, zaspokojona potrzeba odbierana jest jako wartość pozytywna. Rzeczywistość nieznana jest wartością niepewną, która dopiero musi zostać określona. Jak mówi von Hayek, czasem całe grupy społeczne i narody giną, bo wybrały niewłaściwe (wrong) wartości. ( von Hayek, 1978).\nLudzki system wartości wyrasta z nastawień wrodzonych, doświadczeń około-porodowych i dzieciństwa, zwłaszcza w wieku lat 2-6, kiedy rozwija się psychika nieświadoma. Te doświadczxenia “Kindersztuby” w życiu człowieka nie mogą być nigdy przecenione. W szczególności brak miłości doświadczany przez małe dziecko jako pierwotna forma przemocy, odciska się trwale w psychice człowieka. Później krytycznymi są doświadczenia wieku dojrzewania.\nSkalę wartości opisywaną wyżej i w rozdz.9, wraz z odnośną zawartością semantyczną możemy nazwać systemem wartości człowieka lub jego strukturą myślową. Ona może być otwartą lub zamkniętą, lecz zawsze będzie odrzucać wszystko co do niej nie jest przystosowane, stabilizując wewnętrzną równowagę psychiczną, ma więc zdecydowamnie konserwatywny wpływ na percepcję i podejmowanie decyzji. Człowiek ma tendencję do traktowania swoich wierzeń, norm i zwyczajów jako wartości absolutnych, “normalnych” i powszechnych. Tutaj spoczywa psychologiczne źródło konfliktów międzyludzkich, w rodzinie, w miejscu pracy, wewnątrz państwa i w polityce zagranicznej.\nSystem wartości wspiera umysł tak, jak kręgosłup wspiera ciało. Jeżeli zostaniemy głęboko zranieni duchowo przez świat zewnętrzny, system wartości tworzy ukryty w podświadomości stan nierównowagowy zwany kompleksem niższości. Dążąc do równowagi wewnętrznej człowiek z takim kompleksem wybiera zwykle zachowanie agresywne. Kto był często prześladowany lub poniżany bardzo potrzebuje prześladować lub poniżać innych. Kto spadł na samo dno potrzebuje swego “chłopca do bicia” zapewniającego mu iluzję, że to nie on, a ktoś inny znalazł się na dnie. Dlatego tak trudno jest przeklształcić wyzwolonych niewolników w ludzi współżyjących w warunkach wolności.\nJeśli rozsypuje się mocna dotychczas wiara, przekonanie, system wartości wpada w kryzys, stanowiący szok, kończący się zwykle chorobą lub śmiercią. Ujawniając straszliwe zbrodnie Józefa Stalina w 1956r. Nikita Chruszczow zapełnił kardiologiczne szpitale wszystkich krajów komunistycznych “ofiarami XX Zjazdu” sowieckiej partii komunistycznej. Podobna fala chorób i zgonów komunistów przeszła po upadku imperium komunistycznego. Z drugiej strony jednak eksperyment totalitarny udowodnił, że ludzka struktura myślowa jest bardzo odporna na zmiany. Nie wierzymy w przekształcenie systemu wartości prymitywnych i niemoralnych ludzi przez same tylko zabiegi pedagogiczne.\nStruktura myślowa integruje decyzje poznawcze i kryteria decyzji w jeden system. Człowiek zmuszony jest (determined) postępować zgodnie ze swym systemem wartości, nawet jeśli to oznacza ryzyko utraty życia. Tak zwane “poświęcanie się dla wolności” jest poświęcaniem niewolniczego życia, które wydaje się człowiekowi obrzydliwe. Analogicznie struktura myślowa determinuje decyzje przestępców i zdrajców, tylo że ich wyższe wartości są odwrotne: łatwa kariera, zysk, unikanie prześladowań.\nStruktura myślowa jest interpretatorem informacji, przekształcającym doktryny, ideologie, normy prawne, nauki religijne i etyczne. Struktura myślowa determinuje zjawisko projekcji odkryte przez Z. Freuda a polegające na oczekiwaniach, że inni ludzie podzielają nasze odczucia, dążenia i wierzenia. Struktura myślowa jest jak dżungla: wielopostaciowa, ambiwalentna, zmienna w czasie, w większości należąca do psychiki nieświadomej. Jej dynamika jest zależna od bodźców zewnętrznych.\nIntegrację decyzji poznawczych i działania stwarzaną przez strukturę myślową Jean Piaget nazwał inteligencją. (Piaget 1971). Niestety, psychologowie nie mogą zgodzić się na wspólną definicję inteligencji. Większość “teorii” interpretuje ją ilościowo, stosując aparat analizy czynnikowej, nie odpowiadającej stochastycznej i nieodwracalnej naturze umysłu. Niektórzy idą za amerykańskim psychologiem Robertem Sternbergiem, definiującym inteligencję jako współzależność procesów informacyjnych. ( Sternberg 1985). Ostatnio Daniel Goleman opublikował swoją książkę Inteligencja emocjonalna, rozpatrującą koncepcję inteligencji jako uwarunkowaną emocjonalnie. Spodziewam się, że to wystarczy, aby usprawiedliwić mnie przed Czytelnikiem za unikanie przeze mnie nazwy “inteligencja”.\nNasz aparat samozachowawczy składa się z trzech sposobów regulacji, wiedzy intuicyjnej oraz wrodzonych nastawień samozachowawczych jednostki i zbiorowości. Trzy sposoby samoregulacji omówione zostały wstępnie w rozdz. 9. Są to:\n- odruchy, będące prostymi, behawioralnymi odpowiedziami na bodźce,\n- regulacja przez analogię, wyrażająca się w antycypacyjnych i instynktowych reakcjach na wartościowo ukierunkowane bodźce,\n- samosterowanie logiczno-językowe: rozumowanie i predykcja.\nOdruchy i instynkty całkowicie stabilizują zachowanie u zwierzęcia, ale nie u człowieka. Możemy mieć pewność czego w danej sytuacji oczekiwać od psa, lecz nie od człowieka, którego zdolność do logicznego myślenia utrudnia przewidywalność zachowania. Za tą niepewnością obserwatora kryją się dylematy decyzyjne obserwowanego człowieka: przeżywa on nieustanne wahania między myśleniem życzeniowym a predykcją, między głosem serca i pouczeniami rozumu.\nMożemy określić samoregulację jako samoidentyfikację i samosterowanie w granicach osiągniętej wiedzy. Predykcja logiczna może sterować naszymi instynktami i odruchami, lecz współczesny człowiek wydaje się być raczej niezdolny do wykorzystania tego w pełni. Wspólczesny człowiek używa swego umysłu raczej do wzmocnienia działania swych instyntów i odruchów.\nJest zasługą etologów, że zwrócili uwagę na wrodzone nastawienia samozachowawcze. Pierwszą prawdą jaką zrozumieliśmy jest niewątpliwie, że samozachowawcze nastawienia są wytworzone przez człowieka jako animal sociale. Nie tylko nastawienia chroniące wspólnotę, lecz także dotyczące indywiduum, jak egocentryzm i samoocena są odniesieniem do wspólnoty.\nEgocentryzm jest zoologicznym uzbrojeniem jednostki ludzkiej, jako struktury dyssypatywnej. Każda struktura dyssypatywna musi się troszczyć o poprawę swojego bilansu systemowego, jeśli ma przeżyć. Granica egocentryzmu jest linią podziału dóbr między siebie i “innych”. Może być ona ograniczona do potrzeb przeżycia biologicznego lub objąć pasożytowanie na szerszej lub węższej wspólnocie społecznej. Każda jednostka ludzka pragnie być bardziej wartościowa od “innych” i cierpi, jeśli jest niedowartościowana przez otoczenie lub siebie samego. Samoocena ludzka jest z reguły przesadnie wysoka i pragnie zawsze rosnąć ( Kozielecki 1988).\nAgresja międzyludzka, jako siła zoologicznej selekcji gatunku i potrzeba pomocy (solidarność, miłość) służą samozachowaniu gatunku. Poglądy literatury są podzielone: jedni autorzy ujmują agresję jako główny korzeń zachowania się ludzkiego (Lorenz 1963), inni za fundamentalną uważają naszą zdolność do miłości (Eibl-Eibesfeldt). Idąc dalej badacze poszukiwali centrów agresji w mózgu i mieli satysfakcję znalazłszy je, natomiast rozczarowująca była niemożność znalezienia w mózgu ośrodków “altruizmu”.\nTakie akademickie podejście rozśmiesza do łez. Człowiek jest filogenetycznie rozwiniętą istotą biologiczną i głębokich korzeni jej zachowania należy szukać w przeszłości, pojmując miłość i nienawiść jako nasze atawistyczne nastawienia. Betrand Russell ma rację, mówiąc że człowiek nie może zapomnieć reliktów swej barbarzyńskiej przeszłości (Russell &Egner), podobnie Fridrich August von Hayek, wyprowadzający naszego współczesnego ducha “sprawiedliwości społecznej” i “równości” z solidarności pierwotnych ludzi z przed 10.000 lat (von Hayek, 1978).\nZgadzając się z Haykiem w ogólności musimy jedynie skorygować datę: nasz atawizm pochodzi z czasów nie bliższych niż późny Miocen, co oznacza około pięć milionów lat wstecz, kiedy hominidzi robili pierwsze narzędzia (Lovejoy). Był to długi okres, w którym poczucie indywidualizmu jeszcze się nie zdążyło rozwinąć. Przez kilka milionów lat identyfikowaliśmy się ze stadem, jak wilki i szczury a nasze samozachowanie było zawsze i tylko samozachowaniem wspólnoty. Z tej starej samoidentyfikacji ze wspólnotą poczucie indywiduum rozwinęło się stosunkowo późno, będąc odkryciem starożytnych Zydów i Greków. Indywidualizm jest filogenetyczną specjalnością Euro-Amerykańską w przeciwieństwie do mieszkańców wszystkich innych kontynentów. Poświęcanie się za “naszych” i agresja przeciwko “obcym” są owocami z tego samego drzewa ludzkiego przeżycia. Tak więc badacze muszą zrozumieć, że niema “altruistycznych” pól w mózgu człowieka, “zachowania pomocowe mogą być pobudzane przez rezonans istniejących sieci nerwowych” (Panksepp; Zahn-Wexler i in..).Samoidentyfikacja z krajem nie jest drugą postacią (alter ego) naszego egoizmu jednostkowego, lecz jego starszą postacią (elder ego).\nDoświadczyłem tego osobiście we wrześniu 1939 roku (napaść Niemiec hitlerowskich i Sowietów na Polskę), w sierpniu 1944r. ( “Akcja Burza” - zbrojne uwalnianie Polski od okupanta), w październiku 1956 (upadek stalinowskiego komunizmu), w latach 1980-81 ( powstanie ruchu “Solidarności”), i w dniach powodzi w sierpniu 1997r., kiedy to przeciętni, całkowicie egoistyczni i niechętni swym sąsiadom ludzie nagle przekształcali się w “altruistycznych” ryzykantów, rzucających na szalę swe życie i majątek dla zagrożonej wspólnoty, którą to wspólnotę przedtem traktowali jako obcą i obojętną. Kryminaliści i dewianci z marginesu społecznego byli w tych dniach najbardziej “altruistycznymi” osobnikami!\nTaka jest bowiem prawda: dźwigamy ukryte głęboko w naszej psychice równoległe zdolności do miłości i nienawiści, empatii i agresji, chęci pomagania drugim i chęci niszczenia ich. Kiedy uderza w nas dostatecznie silny bodziec, musimy odpowiedzieć miłością lub nienawiścią. Jeśli tak, to czy jest możliwe, aby pozostawić za drzwiami nasze niszczycielskie siły? Jest tylko jeden sposób na to: określić całą ludzkość jako własne stado, a całą planetę jako nasz kraj, poszukując wroga poza gatunkiem ludzkim: w przestrzeni kosmicznej, w naturalnych ograniczeniach naszego bytowania na planecie, jak również w naszych słabościach takich jak niemoralność, przestępczość, alkohol, narkotyki itp. XXI wiek pokaże, czy jesteśmy zdolni wznieść naszą świadomość na poziom planetarny, czy też musimy wrócić do jaskiń.\nWrodzona potrzeba dominowania we wspólnocie, źródło wszelkiej konkurencji, dzieli ludzi na tych którzy wygrywają i tych którzy przegrywają. Ci przegrani, którzy są większością i z reguły reprezentują słabszy element we wspólnocie, od milionów lat ćwiczeni są w serwiliźmie i podległości potężniejszym. Eksperyment symulowanego więzienia Philippa G. Zimbardo i innych psychologów amerykańskich przeraził wszystkich ujawniając, jak głęboko barbnarzyńskie uzdolnienia tkwią we współczesnych ludziach pod cienką skórką poprawnego zachowania. (Jankowski).\nNasz leniwy, zwierzęcy umysł rozwijał się tylko dzięki trudnościom i problemom do rozwiązania. jeśli brak nam inteligencji, przychodzi cierpienie, które jest substytutem rozumu, sterującym naszym, zachowaniem. Jeśli otrzymywana informacja przekracza ramy naszej struktury myślowej, możemy zignorować ją, lub zmienić strukturę myślową, przejść na jakościowo wyższy poziom samoorganizacji. To przejście jest dalszą bramą selekcji.\nIm bardziej rozwijamy samoorganizację zaczynamy dostrzegać, że dotychczas przeciwstawne wartości okazują się komplementarne, tracimy dotychczasowe ograniczenia percepcji i rozumowania, rozszerzając nasze horyzonty intelektualne i moralne. Stosownie do rosnącego poziomu samorozwoju struktura myślowa staje się bardziej elastyczna, tolerancyjna na różnorodność, można powiedzieć: malowana coraz większą ilością kolorów. I odwrotnie, prymitywni ludzie zdolni są do życia jedynie w czarno-białym świecie serwilizmu i ksenofobii.\nPsychologowie opisują ludzką psychikę nie tylko jako wielowymiarową, lecz jako twór “transgresywny” przekraczający na drodze samoorganizacji wewnętrzne granice. Stosownie do twierdzenia Tarskiego, my nigdy nie dokonamy naszej pełnej samo-identyfikacji, możemy to osiągać tylko w stopniu określonym poziomem posiadanej wiedzy. Ta wiedza mówi nam, że człowiek jest istotą w stanie tworzenia, nie jest już zwierzęciem całkowicie rządzonym przez prawa natury, ale jeszcze nie jest istotą inteligentną, niezależną od swoich odruchów i instynktów.\nPotrzebujemy coraz więcej wiedzy o nas samych, ponieważ potrzeba naszego przeżycia narzuca rosnącą współpracę w skali globalnej. Jest rzeczą dziecinną domagać się od danej jednostki więcej inteligencji, empatii, pamięci i wytrzymałości, niż ona rzeczywiście posiada. Istnieje mnóstwo testów psychologicznych, niestety, mają one zastosowania jedynie wycinkowe. nauka systemowa może jedynie pomóc ogólnie opisać strukturę myślową człowieka.\nJak pamiętamy, każda struktura ma swoje osiągi (advantages) i ograniczenia, rosnące równolegle. Idąc dalej, definiujemy ludzką strukturę myślową jako strukturę dyssypatywną, posiadającą unikalny bilans systemowy, jako postać bilansu entropii. Powyższe przesłanki pozwalają nam przedstawić hipotezę strukturalnego dualizmu ludzkiej psychiki, wyrażającego się w zdolnościach i nieudolnościach.\nWiemy już, że absolutnych zdolności nie spotyka się w Naturze. Wszędzie znajdujemy to samo zjawisko: zdolności są “opłacane” przez nieudolności. Natura nigdy nie daje czegoś za nic, być może mogłeś się przekonać, że jeśli otrzymałeś coś za nic, było to warte nic. Znana dziecinna psychika takich tworzących epokę myślicieli jak Albert Einstein lub Allan Turing ilustruje tą myśl.\nJak powiedział papież Jan XXIII, jeśli spotykasz najnędzniejszego z nędznych, wiedz, że ma on jakąś zdolność, której ty nie posiadasz. Jeśli każdy talent jest wzajemnie związany z niedorozwojem, niema żadnego usprawiedliwienia dla naszej wysokiej samooceny. Ludzka siła i słabość, intelektualne bogactwo i ubóstwo są sjamskimi siostrami. Niema ludzi idealnych lub całkowicie nieużytecznych. Najważniejszą pragmatyczną konsekwencją powyższej hipotezy jest, że człowiek nie może być poprawnie opisany przy pomocy jednego wymiaru czy jednej zmiennej. Najprostszy model człowieka muszą wyrażać dwie zmienne: jego zdolności i jego nieudolności.\nRozwój człowieka jest zależny od olbrzymiej ilości czynników. Mogą to być zarówno pozytywne jak i negatywne bodźce rozwojowe. Wiele już powiedziano na temat dziedzictwa genetycznego, zawierającego nie tylko nastawienia wrodzone lecz także różne mutacje. Nie wszyscy wiedzą, że równolegle ważnym czynnikiem jest dostarczenie białka (mleka) niemowlętom. Brak białka hamuje nieodwracalnie rozwój sieci neuronalnych mózgu. Taka osoba jest nieco upośledzona przez całe życie.\nMusimy być świadomi faktu, że ludzkość żyjąca przez tysiąclecia w niesanitarnych warunkach, w strachu i okrucieństwach despotyzmu i serwilizmu nie jest tak “zdrowa” i “normalna” jak się zwykle sądzi. Układem odniesienia ogniskującym cechy tego wadliwego rozwoju może być podejmowanie decyzji. Walter Kaufmann, psycholog z uniwersytetu Princeton w USA w latach 60-tych studiował nieudolności decyzyjne, nazywając je decydofobią. Wyróżnił on 10 typowych sposobów ucieczki od podejmowania decyzji:\n1. ucieczka do aparatu instytucjonalnej religii,\n2. “statius-quoizm”, pasywne pozwalanie unosić się fali życia,\n3. wejście do organizacji o totalitarnym lub autorytarnym charakterze,\n4. przyłączenie się do jakiegoś popularnego prądu myślowego jak materializm,, egzystencjalizm itp.,\n5..ucieczka w przesądy i uprzedzenia,\n6. manicheizm: biało-czarna wizja świata,\n7. absolutna sztywność moralna,\n9. ucieczka przed osobistą odpowiedzialnością, uleganie “wiatrom historii” , w szczególności złym wiatrom,\n10. tylko dla kobiet: ucieczka w małżeństwo ze strachu przed samodzielnością.\nGdybyśmy mogli odwirować decydofobów mielibyśmy normalnych ludzi. Tylko gdzie ich szukać?\nW ostatnich dekadach pojawiła się nowa dziedzina badań: wewnętrzna przestrzeń człowieka. Gdy ludzka technologia schodzi w dół do mikro-molekularnych maszyn-asemblerów i kieruje się ku przestrzeni kosmicznej, być może ta nowa dziedzina będzie nie tylko dziedziną technologii, lecz także nowym krokiem w naszym samopoznaniu, odkrywając nowe moce ludzkiego ducha i całkowicie zmiejająca nasz autoportret. Ta rosnąca dziedzina nie ma jeszcze wspólnej nazwy. Pozwolę sobie nazwać ją wiedzą psychotroniczną, w której spotykają się racjonalna nauka, nauka intuicyjna i religia. Myślę, że można tu naszkicować trzy dziedziny badawcze:\nEnergetyczna natura człowieka\nW 1911 roku pewien angielski lekarz zaobserwował grubą ok. 15 cm poświatę wokól ludzkiego ciala, zmieniającą kolor i kształt. Do naszych czasów zdobyliśmy mnóstwo wiedzy o energo-magnetycznych polach człowieka i o hipotetycznych ciałach energetycznych: astralnym, eterycznym i mentalnym. Jest jednak prawie niemożliwe badać zjawiska znajdujące się raczej poza sferą naszej percepcji. Ważnym krokiem naprzód jest studium Ruperta Sheldrake’a na temat pól morfogenetycznych ( Sheldrake).\nOdrębne stany świadomości i leczenie na odległość\nMasowe eksperymentowanie z narkotykami zmieniającymi świadomość w latach 60-tych rozwinęło się wraz z pytaniem, co się dzieje w “normalnym” ludzkim mózgu. Doświadczenia przed i około-porodowe, doświadczenia bliskie śmierci i poza ciałem składają się na powstawanie nowej, nieortodoksyjnej nauki o człowieku, jako cząstce wszechświata (Wade).Wybitne wyższe szkoły medyczne uczą nie tylko medycyny psycho-somatycznej lecz także leczenia na odległość (i pozaczasowego) ( Dossey).\nKomunikacja pozazmysłowa (ESC)\nPojawia się psychologia transpersonalna, badająca zjawisko komunikacji pozazmysłowej. Jaka jest rola mózgu? Jak pracuje STM i LTM wybitnego myśliciela, którego mózg został zredukowany prawie do zera przez wodogłowie? (Levin). Mnóstwo pytań czeka na odpowiedź. Nie mamy wyboru - musimy odkrywać wrodzone siły naszego ducha, jakkolwiek powinniśmy być bardzo ostrożni.\nJeśli bowiem nasz gatunek osiągnąlby jasnowidzenie, pociągnęłoby to za sobą niewyobrażalny kryzys i katastrofy. Nie jesteśmy jeszcze gotowi do osiągnięcia takiej potęgi, jeszcze mniej gotowi niż do administrowania potęgą nuklearną. Chociażby tylko z tego powodu musimy być bardzo krytyczni wobec rosnącej wiedzy o naszych ukrytych, tajemniczych zdolnościach. Nie powinniśmy jednakże wyhamowywać rozwijających się sił intuicyjnych pamiętając, że ewolucja ducha ludzkiego stopniowo rozwija naszą zdolność predykcji, jak również zdolności do wzajemnego zrozumienia się i współistnienia. Problematyka powyższa obszerniej omówiona jest w rozdziale 22.\nStruktura społeczna jest ogólnym układem odniesienia dla współistnienia ludzi. Nie można być człowiekiem poza strukturą społeczną. Jesteśmy zdolni myśleć i czynić tylko to, co dopuszcza struktura społeczna. Współczesna socjologia bada strukturę społeczną w dwóch ogólnych układach odniesienia: teorii wymiany i podejścia sieciowego, choć socjologowie przyznają, że nawet połączenie tych dwu podejść nie stwarza jeszcze “wielkiej teorii” socjologicznej ( Cook & Whitmeyer).\nZ punktu widzenia Logiki Systemów Społecznych pojmujemy strukturę społeczną jako strukturę porządkującą wspólnotę ludzką, przez określenie zbioru stanów dopuszczalnych substratu ludzkiego w przeciwieństwie do chaotycznego tłumu. Żadna struktura społeczna nie może pozwolić na przekroczenie granic zbioru stanów dopuszczalnych, ponieważ oznaczałoby to niszczenie struktury. Pierwszym warunkiem istnienia ludzkiego jest właściwy wybór i odpowiedzialność za decyzje chroniące strukturę społeczną. Nie możemy zezwolić nikomu na antyspołeczne działania. Powyższa odpowiedzialność bywa także nazywana “godnością” człowieka, “wartością etyczną” lub “honorem”, odróżniając zachowanie ludzkie od nieludzkiego.\nW kontekście ludzkiego przeżycia i rozwoju wyróżnić możemy ograniczenia i osiągi (adwantaże) struktury społecznej. Pierwszym z ograniczeń jest ograniczenie przestrzenne. Rozmiar struktury społecznej jest zależny od liczności populacji i użyteczności kraju zamieszkania w relacji do osiągniętego poziomu technologicznego. Struktura społeczna, jako dyssypatywna, rozwija się nieodwracalnie stosownie do strzałki czasu. Jak długo ludzie żyją, struktura społeczna jest nieśmiertelna, chociaż jej zmienność wyraża się w zmianie kolejnych stabilnych postaci, oddzielonych od siebie przez bifurkacje (kryzysy społeczne). Jakościowe zmiany struktury społecznej stymulowane są przez takie bifurkacyjne zdarzenia jak wojny i rewolucje w polityce, gospodarce, nauce, technologii i życiu duchowym.\nW odróżnieniu od względnej prostoty bifurkacji w chemii i biochemii, kryzysy w tak wielowymiarowej strukturze, jaką jest struktura społeczna, są również wielowymiarowe, przejawiając się w różnych postaciach i w różnych przedziałach czasowych. Ponadto, jeśli mamy do czynienia z dwoma stronami konkurującymi wzajemnie w ramach struktury społecznej, kryzys jednej z tych dwu stron może oznaczać stabilizację dla drugiej. Bifurkacje społeczne mają więc charakter hierarchiczny.\nStruktura społeczna prezentuje następujące osiągi:\n1. łączność (komunikacja),\n4. uczenie się i samoorganizacja,\n5. rozwój samosterowania i nisz socjo-ekologicznych.\nŁączność przetwarza zbiór jednostek ludzkich w społeczeństwo tj. psychologicznie i symbolicznie zintegrowany system. Bez komunikacji społeczeństwo nie może istnieć, dlatego każda tyrania uderza przede wszystkim w międzyludzkie więzi komunikacyjne, dążąc do przekształcenia społeczeństwa w tłum jednostek izolowanych przez strach. Rozszerzanie się komunikacji jest wskaźnikiem wzrostu otwartości społeczeństwa.\nKomunikacja umożliwia kooperację. Wiele efektów wymaga pracy zbiorowej, czy jest to działalność twórcza czy niszczycielska wojna. Stosownie do zasady synergii, wynik pracy zbiorowej przekracza sumę wyników indywidualnych.\nLudzie nie są homogeniczni, jak standaryzowane produkty przemysłu. Losowo uwarunkowana różnorodność psychologiczna ludzi, odmienna percepcja, dążenia, potrzeby, a dalej idąc różne uzdolnienia i różne poziomy uzdolnień, kierowane emocjonalnie przez wrodzone, agresywne nastawienia, prowadzą do zjawiska konkurencji. W całej biosferze konkurencja jest źródłem selekcji, doskonaląc potencjał życiowy gatunku. Przeżycie struktury społecznej potrzebuje aby “najlepsi”: najzdrowsi, najsilniejsi i najbardziej kreatywni byli zwycięzcami w walce o byt.\nKooperacja i konkurencja są źródłem procesu uczenia się, który nie jest jedynie biernym przystosowywaniem się, lecz jest przekształcaniem dóbr natury w dobra cywilizacyjne, tworząc sztuczne otoczenie: materialne, psychologiczne i symboliczne.\nPozwólmy sobie tutaj na małą dygresję: powszechna opinia współczesna odrzuca XIXwieczne rozróżnienie “kultury”obejmującej idee i symbole oraz “cywilizacji” zajmującej się artefaktami i rzeczami. Rozumiemy pojęcie cywilizacji bardziej holistycznie, jako sposób istnienia struktury społecznej (Drucker). Przez “kulturę” rozumiemy psychologiczny i symboliczny produkt struktury myślowej niezależnie od jej materialnych nośników.\nSpołeczny proces uczenia się jest drogą samoorganizacji: do przechodzenia z niższego do wyższego poziomu uwarunkowań psychologicznych i symbolicznych, zwykle przez budowę struktur hierarchicznych. Jak mówi wspomniamny Peter Drucker, “proces uczenia się nie jest wyrazem różnicy międzu zdrowiem a chorobą, lecz zdolnością do zmieniania swoich emocji pod wpływem doświadczenia”.\nSamoorganizacja podnosi na wyższy poziom zdolność społeczeństwa do samosterowania. Decyzje performatywne są pospolitym narzędziem samosterowania w strukturach społecznych. Struktury mikro-poziomu, zwane organizacjami, mogą być całkowicie opisywane przy pomocy decyzji performatywnych, które nazywamy prawem autonomicznym lub przepisami regulaminowymi. Struktura społeczna w której żyjemy, będąca dla nas strukturą poziomu makro, jest tylko w nieznacznym stopniu identyfikowalna i poddająca się regulacji prawnej. Regulacja prawna może być wszakże ignorowana lub rodzić tzw. reperkusyjne skutki. Dobrze znanym jest przykład mafii amerykańskiej, która powstała dzięki legislacyjnej próbie zakazania alkoholu na początku XXwieku. Całkowicie niemożliwa jest regulacja prawna strukury społecznej mega-poziomu czyli cywilizacji. Było wiele takich prób na przestrzeni historii i wszystkie okazały się zamkami budowanymi z piasku.\nRozwój procesów komunikacji, kooperacji, konkurencji, samosterowania i samoorganizacji dostarcza olbrzymiej ilości bodźców, z których tylko niewielka ilość może być odebrana przez człowieka. Zespół bodźców osiągających naszą percepcję, wypełniających nasz świat nazywamy niszą socjo-ekologiczną. Nisza socjo-ekologiczna ogranicza zawartość czasowo-przestrzenną naszych doświadczeń życiowych. Wszyscy jesteśmy istotami wąsko wyspecjalizowanymi, podobnie jak wąsko wyspecjalizowane są zwierzęta. Jednakże o ile zwierzęta nie mogą przekroczyć swoich nisz ekologicznych, my możemy wzajemnie przekształcać nasze nisze i ta zmiana jest wyrazem rozwoju cywilizacyjnego dla jednostki.\nJak nam wiadomo, wspólne zagrożenie jest głównym czynnikiem tworzącym strukturę społeczną. Dlatego samozachowanie struktury społecznej wymaga utrzymania tego zagrożenia na poziomie niezbędnym dla konserwacji struktury. Ten poziom zagrożenia możemy nazwać wrogiem symbolicznym. Przeżycie struktury wymaga jednak przeżycia substratu ludzkiego, przeżycie zaś substratu potrzebuje zasilania energią.\nStruktura społeczna jako dyssypatywna, zdobywa energię dzięki pracy ludzkiej, której skuteczność zależy od technologii. Tu leży źródło rozwoju technologicznego, nieustannie podążającego ku wyższej wydajności pracy. Proces rozwoju technologicznego może więc być postrzegany jako silnik wydobywający ludzkość z ponurej ery barbarzyństwa.\nTechnologia i jej rozwój jest owocem twórczych sił człowieka, powstałym w ludzkim umyśle i przekazywanym następnym generacjom jako symboliczny system wiedzy. Dziewiętnastowieczny dylemat, co jest pierwotne w rozwoju człowieka, wydaje się dziś bez sensu: zarówno symboliczny jak i technologiczny system człowieka rozwijają sią się równolegle, połączone zwrotnie przez strukturę myślową.\nTechnologie pierwotne, wykorzystujące tylko ręczne narzędzia, siłę zwierząt, a wyjątkowo siłę wiatru i wody, opierały się w zasadzie na wiedzy intuicyjnej. Industrializm wprowadził maszyny, w nieunikniony sposób związane ze wsparciem ze strony nauk przyrodniczych i matematyki. Technologie postindustrialnie są tak ściśle związane z nauką, że są wzajemnie nierozróżnialne.\nTechnologię definiujemy jako zbiór ograniczeń nałożony na zbiór możliwech sposobów przetwarzania zasobów. Zasoby dotychczas klasyfikowano jako WELMM (woda (Water), energia (Energy), ziemia (Land), materiały (Materials), siła robocza (Manpower). Dla współczesnej ery technologicznej najcenniejszymi zasobami są wysoko wykwalifikowana siła robocza i i wiedza kompatybilna z wysokimi technologiami. Mówiąc o AI (sztuczna inteligencja) czy o KBS ( systemy komputerowe z wiedzą własną) nie możemy odróżnić sfery technologicznej od naukowej, obydwie rozwijają sią się równolegle. Przyzwyczajono nas do myśli, że nauka wspiera technologię, z drugiej strony jednak technologia pobudza rozwój nauki, zmieniając nasz sposób myślenia (jak komputery) a dalej naszą strukturę myślową.\nJak mówi Ralph E. Gomery, rozwój technologiczny jest wytworem dwóch różnych czynników: 1) zakumulowanego efektu małych kroków w rozwoju nauki i zastosowań oraz 2) istnienia niszy socjo-ekologicznej, będącej szczególnym miejscem, umożliwiającym przeżycie nowej technologii (Gomery). Silnik parowy który zrewolucjonizował transport i produkcję w Anglii rozwijającego się kapitalizmu, w przedindustrialnej Europie Wschodniej mógł stać się tylko zabawką dla wielkich właścicieli ziemskich lub zostać całkowicie zignorowany, tak jak zignorowane zostały wyprzedzające epokę wynalazki Leonaro da Vinci. Niewyobrażalna ilość wynalazków zaginęła na ścieżkach historii, ponieważ brakło dla nich przyjaznej niszy.\nW początkowym okresie człowiek był “mówiącym narzędziem”, zniewolonym i zmuszanym do pracy przemocą. Rozwój technologiczny stopniowo uwalniał człowieka od tej zależności, wyszukując nowe źródła energii i tworząc coraz bardziej wyrafinowane narzędzia. To wymagało od pracującego wzrostu zdolności umysłowych i moralnych: przechodzenia od preacy siłą muskułów do pracy impulsami mózgu.\nRównolegle do osiągnięć technologicznych rośnie system symboliczny, gromadząc wiedzę, etykę i estetykę, rozwijając wrażliwość i zdolności struktury myślowej, empatię i tolerancję. To jest ten tajemniczy “stopniowy wzrost równości” nazwany “opatrznościowym” przez Alexisa de Tocqueville. Rozwój technologiczny wymusza rozszerzanie się zbioru wartości: przeciwstawne wierzenia i hipotezy stają się nieistotne dla struktury myślowej, zamknięte dotychczas społeczeństwo zaczyna się otwierać. Społeczeństwo otwarte w odróżnieniu od zamkniętego potrzebuje nieustannego zasilania niekonwencjonalną myślą i działaniem, umożliwiającymi ciągłość przeżycia i rozwoju.\nSystem technologiczny potrzebuje stworzenia kompatybilnego systemu organizacyjnego i informacyjnego, dlategoteż nowoczesne wysoko rozwinie społeczeństwa wyglądają podobnie (Kemball-Cook). Jednakże przystosowanie do systemu technologicznego nie jest tożsame z przystosowaniem do systemu politycznego. Współczesność dowodzi, że wysoko rozwinięta technologicznie cywilizacja może znaleźć przyjazne dla siebie środowisko zarówno w indywidualistycznie zorientowanej demokracji jak i w patriarchalnych oraz grupowo zorientowanych krajach Dalekiego Wschodu (Helgesen & Li Xing).\nIstniejąca struktura społeczna odzwierciadla się w systemie wartości, jako systemie wspólnych wierzeń i zwyczajów, ograniczającym niepewność życia codziennego. Na zewnątrz społeczny system wartości wyraża wielka idea, usprawiedliwiająca istniejący system władzy. W przeszłości był to charyzmat totemiczny, później charyzmat religijny monarchy, dzisjaj jest to integrująca abstrakcyjna idea porządku społecznego. Społeczny system wartości może wpaść w kryzys naskutek niewydolności systemu technologicznego czy politycznego lub przez szok, w wyniku zderzenia z systemem bardziej efektywnym. Pierwszy przypadek stał się doświadczeniem narodów rządzonych przez komunizm, drugi - ludów pierwotnych.\nRządzący są najbardziej zainteresowani stabilnością struktury społecznej, lecz w dniach kryzysu mogą być postrzegani przez naród jako zagrożenie zewnętrzne, z powodu niezdolności do rządzenia. Rządzący zawsze wierzą w swoją zdolność do udoskanalania systemu, choć często się mylą. Każde usprawnienie struktury społecznej wymaga zmiany istniejących procesów sterowania i samosterowania, a nie tylko pozbycia się złych zwyczajów, jak uczynił Gorbaczow, zakazując łapówek i alkoholu przy pracy. Każde społeczne usprawnienie wymaga zmiany wspólnych wierzeń i zwyczajów, co potrzebuje wiele czasu, a niekiedy wymaga wymiany generacji.\nJeśli struktura społeczna jest zagrożona od zewnątrz, musi walczyć o przetrwanie. Jeżeli siły wroga przeważają, proste strategie takie jak “walka do ostatniej kropli krwi” lub asymilacja prowadzą zawsze do klęski i wyeliminowania przez przeciwnika. Narody świata które doświadczyły takiego wyzwania i przetrwały, stosowały zawsze strategię mieszaną: część narodu podporządkowywała się wrogowi, część walczyła w imię własnego systemu wartości. Z moralnego punktu widzenia zdrada jest zawsze ohydna, jednakże dla pragmatycznego polityka współpraca z wrogiem może być koniecznym warunkiem przygotowania zwycięstwa.\nSpołeczeństwo nie jest zwartym derywatem homogenicznej materii, lecz zbiorem bilansów systemowych, gdzie każdy zabiera energię drugiemu. Wielka liczba takich mikroskopowych bilansów systemowych na poziomie makro przejawia się w postaciach dualnych. Niżej naszkicowano kilka z nich.\n1. ELITA I LUDZIE PRZECIĘTNI\nJak już wspomniano, ludzki substrat struktury społecznej nie jest homogeniczny. Jeśli chodzi o uzdolnienia twórcze, zbiorowość ludzka spełnia rozkład gaussowski: tylko mniejszość przejawia zdolności twórcze, większość stanowią banalni rutyniarze, tzw. ludzie przeciętni. Ta mniejszość stanowi elitę w rozumieniu Vilfredo Pareto: są “najbardziej konkurencyjni” i “mający najwyższy wskaźnik osiągnięć”. Są to ludzie często niekonwencjonalnego myślenia i działania. Umysłowość ludzi twórczych jest zawsze opanowana przez jakąś wielką ideę: humanitarną, polityczną, naukową, technologiczną, religijną, estetyczną lub z krainy czystej fantazji. Ludzie przeciętni, zarówno niewykształceni jak i ze statusem akademickim, są jałowymi twórczo, pełni fobii, resentymentów, lęków.Ludzie twórczy są indywidualistami, jest niemożliwe zdobyć ich dla dla programu politycznego oferującego proste rozwiązania złożonych problemów. W przeciwieństwie do nich ludzie przeciętni są bardzo podatni na radykalną demagogię.\nNaturalny, niechętny stosunek wzajemny tych obydwu grup jest głęboko ukryty w podświadomości każdego, rzadko ujawniając się. Przeciętni ludzie nie lubią ludzi twórczych, tak jak wróble nie znoszą kanarków, chociaż chętnie szukają w nich oparcia. W szczególności rządzący wszystkich czasów i krajów, zwykle składający się z ludzi przeciętnych, poszukują zawsze wsparcia twórczej części społeczeństwa.\nMajoryzowanie ludzi twórczych przez ludzi przeciętnych w dotychczasowej historii było ignorowane zarówno przez nauki moralne jak i politryczne. Prymitywna cywilizacja była przyjazna “silnym”, prymitywnym ludziom, cywilizacja wysoko rozwinięta preferuje ludzi myślących i pracujących niekonwencjonalnie. Niestety, istniejąca większość ludzi przeciętnych, niedorozwiniętych umysłowo, niewykształconych, sfrustrowanych rośnie w całym świecie, z dnia na dzień coraz bardziej niezdolna do ponoszenia ciężaru decyzji, od których zależy wspólne przetrwanie.\n2. STRUKTURA WEWNĘTRZNA I ZEWNĘTRZNA\nDualizm cielesno-umysłowy człowieka ma swoje odbicie w dualiźmie struktury społecznej. Struktura społeczna składa się ze wspólnej struktury myślowej i ze struktury zewnętrznej, czyli z trzech ośrodków sterowania społecznego i władzy. Są to struktury polityki, ekonomii, i kształtowania ideowego oblicza człowieka za pomocą sterowania informacją ( Żuławski). Tak długo, jak długo struktura społeczna pozostaje stabilna, te trzy siły zdają się być zintegrowane. Gdy jednak struktura społeczna wchodzi w kryzys, społeczeństwo zaczyna się różnicować, dążąc do przeciwstawnych celów politycznych i ekonomicznych, uzasadnianych przez przeciwstawne systemy wartości.\n3. INDYWIDUUM I WSPÓLNOTA\nKażda struktura społeczna określa stosunek wzajemny praw jednostki do praw zbiorowości. Określenie to ma charakter dualny: jest z jednej strony podświadomym produktem poprzednich generacji, z drugiej ma charakter świadomej formuły wyrażanej przez rządzących. Dla równowagi struktury społecznej potrzeba, aby obydwa te zbiory idei były zgodne. Jeżeli definicja oficjalna nie jest przystosowana do zbiorowych odczuć i zwyczajów, równowaga grozi załamaniem. Taką sytuację stwarzają dyktatury, lub rządy tzw. krajów niskiego dochodu, usiłujących imitować wzory zachodniej demokracji. Każde społeczeństwo musi znaleźć własną droge do świata przyszłości.\n4. STERUJĄCY I STEROWANI: WŁADZA I POLITYCZNA OPOZYCJA\nLudzie sterują i są sterowani na wszystkich poziomach struktury społecznej. Na najwyższym poziomie możemy wyróżnić ten dualizm jako rząd i opozycję. Ten podział znajduje odbicie w historycznej ewolucji od teokratycznych, despotycznych imperiów do nowoczesnej postaci struktury społecznej szanującej prawa człowieka z tożsamością własną człowieka włącznie\n5. ORGANIZACJA WEWNĘTRZNA: KOOPERACJA I KONKURENCJA\nŻycie strukury społecznej przebiega w ramach kooperacji i konkurencji. W warunkach stabilnego, zdrowego stanu struktury społecznej kooperacja wspiera konkurencję przez wzrost wydajności pracy, konkurencja wspiera kooperację, dostarczając selektywnych wynalazków i konkurencyjnych liderów. W nierównowagowym stanie struktury społecznej prowadzącym do kryzysu, kooperacja jest niszczona przez kolizyjne interesy, podobnie jak konkurencja ulega kryminalnym zniekształceniom.\nOd wieków charyzmatyczni przywódcy i wizjonerzy przepowiadali powstanie idealnej struktury społecznej wolności i sprawiedliwości. Nazwaliśmy ją Utopią, ponieważ nigdy nie powstała, chociaż ludzie nigdy nie tracili nadziei. W rzeczywistości od stuleci powstawały wielkie imperia, na drodze przemocy i zniewolenia ludów. Władcy przysięgali, że ich władza nigdy nie ustanie. Lecz imperia nagle lub stopniowo rozpadały się, robiąc miejsce dla swoich następców. Dlaczego imperia upadały? Nieodwracalność struktur dyssypatywnych implikuje nieskończoną kontynuację w różnych postaciach, lecz każda odrębna postać musi umrzeć. Te narodziny i zgony znaczą ścieżkę rozwoju cywilizacyjnego (Toynbee).\nWszystkie potęgi przeszłości, włącznie z ostatnimi, potęgami totalitarnymi, zostały unicestwione przez rozwój cywilizacyjny. Mamy dzisiaj dwie perspektywy:\npowrót do myslenia ideologicaznego, ksenofobii i „wojen kulturowych”, jako pierwszy krok ku powrotowi do jaskiń, oraz\nrozpoczęcie wielkiej światowej selekcji prowadzącej ku wyższemu poziomowi cywilizacyjnej samoorganizacji\nJeśli ten ostatni wariant jest realny, stajemy w obliczu triady heglowskiej, prowadzącej nas od solidarności zwierzęcych hominidów, poprzez krwawe i okrutne początki cywilizacji ku solidarności planetarnej i galaktycznej. Jeżeli to jest realne, wiek ideologii i utopii kończy się, rozpoczyna się wiek Cywilizacji Kosmicznej. Jestem jednak przerażony, widząc wokół mnósto jaskiniowców.


Weronika Gogola (autorka książki "Po trochu") - nakanapie.pl\nAutorka, 33 lata 5 czytelników\nUrodzona w 1988 roku w\tPolsce (Nowy Sącz)\nWyrastała w Olszynach, którym to postanowiła poświęcić swój debiut prozatorski. Tłumaczy ze słowackiego i ukraińskiego. Skończyła Ukrainoznawstwo na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Debiut jest wyrazem wdzięczności za wszystko, co dała jej Ojcowizna. Konsekwentnie buduje swoją Córowiznę.\nLiteratura piękna , Publicystyka i Esej , Powieść , Powieść polska\nNajlepsze historie z życia zawsze opowiada się po trochu, po kawałku. Ktoś coś zapamiętał i z tej pamięci rodzą się najpiękniejsze opowieści. Zupełnie tak, jakby siąść z przyjacielem i zacząć rozmowę:...\nKraj nad trzema morzami, z których tylko jedno jest prawdziwe, a i tak nie ma do niego bezpośredniego dostępu. Ojczyzna Nocnego Króla i Janosika. Miejsce, w którym zawsze biorą górę okoliczności – te...\nCytaty Weronika Gogola


Gdy woda ma odczyn lekko kwaśny, związki chlorofenolowe są wyczuwalne nawet w rozcieńczeniu 1 : 500000 000. Zapach wody określa się węchem, ogrzewając ją przed badaniem do temperatury od 15-20 C. Kolbę o objętości ok. 200 m:3 napełnia się do połowy, pokrywa szkiełkiem zegarkowym, lekko wstrząsa i wącha . Zapach wyraża się w pięciu stopniach nasilenia: 00 - zapach niewyczuwalny 10...\nZagęszczanie mieszanki betonowej w poszczególnych kasetach wykonuje się za pomocą wibratorów pogrążalnych z wałkiem giętkim z zastosowaniem buław roboczych o średnicy dostosowanej do grubości zagęszczanych elementów. Po zagęszczeniu mieszanki betonowej górne odkryte części formowanych elementów kształtowane są ręcznie, zwykle przez zatarcie packami stalowymi. Zaformowane element...\nGilbert Fastenaekens Architekci: L. Escaut Architectures Lokalizacja: Mont-sur-Marchienne, Belgia Architekci projektu: Olivier Bastin, Eloisa Astudillo, Nele Stragier, Florencja Hoffmann Projekt Rok: 2008 Obszar projektu: 8 230 m. Zdjęcia: dzięki uprzejmości L. Escaut Architectures, Gilbert Fastenaekens + 25 Ukryte w tradycyjnym bloku domów, nowe rozszerzenie do Muzeum Fotografii w Charlero...\nAnaliza zachowań amunicji białego fosforu w środowiskach miejskich (obraz na stronie www.forensic-architecture.org/) Kiedy ludzie myślą szkołą architektoniczną, myślą o treningu, który uczy ich, jak tworzyć rzeczy: budować przestrzenie lub rozwijać witryny, głównie dla ludzi. Z biegiem lat koncepcja ta rozszerzyła się, aby objąć aktywizm społeczny. Na przykład w Stanach istn...


TomTom zamiast Google'a. Huawei znalazł nowego dostawcę map | Komórkomania.pl\nHuawei zyskał ważnego sojusznika w walce o uniezależnienie się od Google'a.\nZakaz współpracy z amerykańskimi firmami oznacza dla Huaweia brak dostępu do Usług Google Play i powiązanych z nimi aplikacji. Chińczycy nie mieli więc innego wyjścia jak skupić się na rozwoju alternatywy.\nUsługi Huawei Mobile Services obejmują już sklep AppGallery, platformę płatności mobilnych Huawei Pay (która wkrótce ma zawitać do Polski), autorską przeglądarkę, narzędzia do obsługi mikropłatności i powiadomień push czy nawet platformę reklamową Huawei Reklamy.\nW grudniu 2019 Huawei chwalił się, że HMS pokrywa już 90 proc. funkcji Usług Google Play. W tych 10 proc. pozostawały mapy, co było dla Huaweia poważnym problemem z dwóch powodów.\nPo pierwsze - Huawei Mate 30 Pro trafił na rynek nie mając preinstalowanej jakiejkolwiek aplikacji nawigacyjnej, co — nie ukrywajmy — jest sporym uniedogodnieniem w czasach, w których klienci przyzwyczajeni są do tego, że nawigacja to jedna z najbardziej podstawowych funkcji smartfonów.\nPo drugie — wiele aplikacji z funkcjami neolokalizacyjnymi, które są dostępne w Sklepie Play, bazuje na danych kartograficznych dostarczanych wraz z Usługami Google Play. Uber czy Booking.com to początek dłuuugiej listy tego typu apek. Brak alternatywy oznaczał utrudnioną budowę programów w funkcjami lokalizacyjnymi, które mogłyby trafić do AppGallery.\nTomTom to nowy dostawca map Huaweia, który ma rozwiązać te problemy\nHolenderski gigant satelitarny poinformował, że ramach nawiązanej współpracy Huawei będzie mógł korzystać z dostarczanych przez niego map, informacji o ruchu drogowym oraz technologii nawigacyjnej do budowania własnych aplikacji na smartfony.\nSzczegóły na temat porozumienia nie zostały ujawnione, ale istnieje duże prawdopodobieństwo, że zewnętrzni deweloperzy będą mogli wykorzystywać wspomniane dane także do tworzenia własnych aplikacji. W innym wypadku Huawei wolałby zapewne licencjonować od kogoś gotową apkę z nawigacją, a nie dostęp do technologii.\nKiedy zobaczymy pierwsze efekty? Tego nie wiadomo, ale rzecznik TomToma — Remco Meerstra — twierdzi, że partnerstwo zostało nawiązane "jakiś czas temu", ale dotychczas firmy po prostu się tym nie chwaliły. Niewykluczone więc, że prace nad nowymi mapami są już bardzo zaawansowane.\nTo bardzo dobre wieści dla użytkowników\nHuawei już latem ubiegłego roku chwalił się, że pracuje nad platformą nawigacyjną Map Kit. Gdyby Chińczycy próbowali zbudować ją od zera w pojedynkę, ciężko byłoby wróżyć jej sukces. Wystarczy przypomnieć sobie, jak początkowo wyglądały Mapy Apple.\nTomTom jest natomiast jednym z liderów branży i zdaje się być idealnym kandydatem na dostawcę danych nawigacyjnych. Kto wie, może dzięki temu lada moment Mapy Google zyskają godnego rywala.\nHuawei Mobile ServicesHuawei\nSamsung Galaxy Tab z obsługą GSM i WiFi trafił do FCC Asystent Google wkrótce po polsku. Firma zaprasza na premierę Karty upominkowe Google Play już w Polsce. Czy pomogą Google'owi w walce z piractwem? LG G6 poddany torturom. Czy militarny standard przekłada się na faktyczną wytrzymałość? Spokojnie, Android nie musi się zmienić na gorsze. O co dokładnie chodzi w sporze z Komisją Europejską? HTC HD2 z Androidem Jelly Bean. Smartfon wiecznie żywy! Promocja w Play dla posiadaczy kart Smart i Smartczek Sony Ericsson tworzy konkurencję dla N-Gage PLAY chce likwidacji stawek MTR Samsung P960 z obsługą standardu DVB-H Jak wygląda chiński iPhone 5 za 88 zł? Apple się doigrał. Ma zapłacić jeszcze 113 milionów dolarów kary za spowalnianie iPhone'ów


Best Western z podwójnym wyróżnieniem Business Traveller Awards 2014 – Podróżuj i pracuj w Delaware\nWyróżnienia, które otrzymaliśmy w tegorocznej edycji Business Traveller Awards 2014, mają dla nas ogromne znaczenie głównie dlatego, że przyznali je nasi lojalni klienci, którzy korzystają z usług hotelowych niezwykle świadomie. Jest to dla nas dowód, że nie zawiedliśmy ich zaufania w minionym roku. Cieszymy się, że docenili oni również nasz program lojalnościowy, dzięki któremu częste wizyty w naszych hotelach przynoszą im dodatkowe korzyści i są po prostu opłacalne. Oczywiście zdobyte nagrody są również dla nas ogromną motywacją do ciągłego podnoszenia jakości naszych usług - powiedział Gheorghe Marian Cristescu, Dyrektor Best Western na Polskę.\n← iBOX mobilny router LTE – udostępnianie internetu i Power Bank\naskjeroen nl, majĂłwka 2012 praga, majĂłwka 2012 gdaĹsk, work and travel europa 2012, www delaware pl, vprozone com, prawo staĹoĹci skĹadu, perth australia -co mozna przewiesc samolotem, majĂłwka samolotem, praca na wakacje 2011


Międzynarodowe Targi Obróbki, Magazynowania i Transportu Materiałów Sypkich i Masowych – SYMAS są spotkaniem, które w sposób kompleksowy przedstawia technologie związane z przetwarzaniem, przeładunkiem, transportem, magazynowaniem, sortowaniem, filtrowaniem, separacją, mieleniem i pakowaniem materiałów sypkich i masowych. Ze względu na szerokie zastosowanie tych technologii, targi co roku odwiedzane są przez przedstawicieli niemalże każdej gałęzi przemysłu.\nTo także najchętniej odwiedzana wystawa w branży i największe tego typu wydarzenie w Europie Środkowej. 13. Międzynarodowe Targi Obróbki, Magazynowania i Transportu Materiałów Sypkich i Masowych – SyMas w tym roku odbędą się w dniach 29-30 października 2020 r. w EXPO Kraków.\nTargi SyMas podzielone są na następujące strefy tematyczne:\n– Przemysł 4.0,\n– lighting (nowość),\n– mining (nowość),\nTargom SyMas towarzyszyć będą Międzynarodowe Targi Utrzymania Ruchu, Planowania i Optymalizacji Produkcji – Maintenance, a także Międzynarodowe Targi Materiałów, Technologii i Wyrobów Kompozytowych KOMPOZYT-EXPO.\nMaintenance – Międzynarodowe Targi Utrzymania Ruchu, Planowania i Optymalizacji Produkcji


wydawcy – Izba Wydawców Prasy\nFacebook ogłosił we wtorek 23 lutego, że przywróci treści informacyjne pochodzące od wydawców, dla użytkowników w Australii – informuje stacja BBC. Platforma technologiczna zablokowała kilka dni temu możliwość publikowania wiadomości australijskich mediów w związku ze sporem jaki toczy się tam na temat wprowadzanego prawa, które zmusiłoby Facebooka i Google do płacenia wydawcom za ich treści.\nAustralijski minister skarbu Josh Frydenberg więcej ...\nPKN Orlen zapowiada otwarcie 900 kiosków pod wspólną marką “Orlen w Ruchu”\nNa poniedziałkowej konferencji prasowej online zarząd PKN Orlen oraz prezes RUCH-u zaprezentowali nową strategię rozwoju powiązanej z RUCH-em działalności detalicznej Orlenu. Prezes Orlenu zapowiedział wejście firmy w usługi kurierskie, tylko w tym roku firma chce postawić 500 automatów do paczek.\n– Idziemy w formaty pozapaliwowe. Będziemy inwestować wspólnie z firmą Ruch, którą niedawno nabyliśmy – zapowiadał prezes Orlenu, Daniel więcej ...\nProjekt ustawy o tzw. składce od reklam ma przynieść rządowi ok. 800 mln zł wpływów\nOpłata po wejściu w życie nowej ustawy od tzw. składki reklamowej w przyszłym roku może przynieść budżetowi państwa nawet 800 mln zł. Ministerstwo Finansów opublikowało właśnie projekt ustawy z 1 lutego „o dodatkowych przychodach … w Obszarze Mediów”, z zasadami i stawkami nowej daniny. Na konsultacja przewidziano zaledwie dwa tygodnie, a ustawa ma wejść w życie w lipcu i już więcej ...\nFacebook, po zawarciu umów z wieloma wydawcami, uruchomił w Wielkiej Brytanii usługę Facebook News – platformę informacyjną skierowaną do brytyjskich odbiorców, której celem będzie dostarczanie wiadomości i wynagradzanie dostawców za interesujące treści. To pierwszy kraj poza USA gdzie Facebook będzie płacił wydawcom. Firma ogłosiła we wtorek 26 stycznia nowe partnerstwa z brytyjskimi gigantami takimi jak Channel 4, Sky News czy więcej ...\nAustralia. Google testuje pomijanie w wynikach wyszukiwania linków do niektórych wydawców\nTechnologiczny gigant z USA przyznał, że “przeprowadza kilka eksperymentów widocznych dla około 1 proc. użytkowników Google Search w Australii” – podaje brytyjski „Guardian”. Google ukrywa w wynikach wyszukiwania linki prowadzące do niektórych australijskich serwisów informacyjnych i jest to odpowiedź firmy na działania tamtejszego rządu. Australia bowiem jako pierwszy kraj na świecie wprowadza obowiązek płacenia licencji przez firmy takie jak więcej ...\nTylko do 8 stycznia trwa rejestracja na szkolenie INMA Master Class dla wydawców\nOnlinowy kurs, Leadership and Transformation Opportunities, organizowany w ramach INMA Master Class, to trzy szkolenia online prowadzone co tydzień w kolejne wtorki od 12 stycznia. To kurs przygotowany specjalnie dla menedżerów mediów, wyższej kadry kierowniczej, a także dla innych przedstawicieli wydawców. Wśród prowadzących są przedstawiciele dużych firm medialnych, w tym: BBC, Dagens Nyheter, FT Strategies, New York Times, Reuters Institute, więcej ...\nAustralia jako pierwszy kraj na świecie wprowadza obowiązek płacenia wydawcom za treści\nAustralia jako pierwszy kraj na świecie wprowadza obowiązek płacenia przez firmy takie jak Facebook i Google za wykorzystywane treści pochodzące od wydawców. – Google i Facebook zapłacą za treści wydawców w Australii – informuje agencja Reuters. Australia jako pierwsza na świecie przeforsowała prawo zobowiązujące wielkie firmy technologiczne do regulowania rachunków za treści informacyjne.\nMinister skarbu Australii Josh Frydenberg podczas konferencji więcej ...\nKolumbijscy wydawcy oczekują rekompensat od cyfrowych platform\nWerner Zitzmann, dyrektor wykonawczy Kolumbijskiego Stowarzyszenie Mediów (AMI), na łamach „EL TIEMPO”, informuje, iż planowane są z rozmowy z platformami cyfrowymi w celu uzyskania rekompensat za wykorzystanie treści dziennikarskich w internecie.\nZdaniem dyrektora AMI, jednym z najważniejszych obowiązków wiodących marek na świecie jest dawanie dobrego przykładu. Dotyczy to w szczególności podmiotów, które każdego dnia towarzyszą na całym świecie życiu codziennemu więcej ...\nNowe obostrzenia związane z pandemią – zamknięcie galerii handlowych\nPremier Mateusz Morawiecki podczas dzisiejszej (środa 4.10.2020) konferencji prasowej poinformował o nowych obostrzeniach związanych z pandemią. Obostrzenia, które będą obowiązywały od soboty 7 listopada, obejmą m.in. ograniczenie funkcjonowania galerii handlowych. Wśród sklepów i punktów usługowych, które nie będą objęte zakazem prowadzenia działalności, znajdują się punkty sprzedaży prasy. Oznacza to, że kioski zlokalizowane w galeriach handlowych nadal będą mogły prowadzić swą więcej ...\nSąd prawomocnie zatwierdził wykonanie układów w Ruchu\nW piątek 30 października sąd oddalił zażalenie i prawomocnie zatwierdził wykonanie PPU1 i PPU2 w Ruchu. Tym samym do przejęcia Ruchu przez Orlen oraz do uruchomienia wypłat pieniędzy dla wydawców pozostały już tylko ostatnie działania proceduralne.\nSąd oddalił zażalenia na postanowienie pierwszej instancji co umożliwia spłatę zobowiązań RUCH S.A. względem jej wierzycieli – wydawców prasy, zgodnie z przyjętymi warunkami przyspieszonych więcej ...\nKanadyjscy wydawcy gazet wzywają rząd do zatrzymania monopolistycznych praktyk Google i Facebooka\nNews Media Kanada, organizacja reprezentująca gazety w Kanadzie, rozpoczęła kampanię wzywającą rząd federalny do wprowadzenia nowych regulacji w celu powstrzymania “monopolistycznych” praktyk przez dwóch gigantów internetowych Google i Facebooka.\nCelem kampanii jest zapewnienie rentowności działania wydawców oraz samego dziennikarstwa w Kanadzie. – Praktycznie wszystkie nasze cyfrowe media stoją teraz w obliczu bankructwa z powodu monopolistycznych praktyk internetowych gigantów internetowych takich, więcej ...\nDyrektor AFP o prawach pokrewnych i programie News Showcase Google\nStrzeżmy praw pokrewnych prasy\nJest to zasadnicza walka dla prasy: w czwartek 8 października francuski sąd apelacyjny ma orzec w sprawie ważności środków nadzwyczajnych nałożonych przez organ ochrony konkurencji, który zmusza Google do stosowania francuskiej ustawy o prawach pokrewnych. Jeżeli wyrok Sądu Apelacyjnego nie będzie korzystny, każdy wydawca i każda agencja będzie musiała wszcząć indywidualne więcej ...\nGoogle przeznaczy 1 mld dolarów na współpracę w wydawcami\nAmerykański koncern Google zapowiedział przeznaczenie 1 mld dolarów na rozliczenia z wydawcami w postaci umów partnerskich podpisywanych dla swojego nowego produktu online – Google News Showcase. Firma podpisze umowy z prawie 200 wydawnictwami w Niemczech, Brazylii, Argentynie, Kanadzie, Wielkiej Brytanii i Australii, a w dalszej kolejności ma także uruchomić projekt w Indiach, Belgii i Holandii. Google porozumiał się już m.in. więcej ...\nRuszyły zapisy na bezpłatne szkolenie dla wydawców lokalnych od Financial Times Strategies\nRuszyła rejestracja do polskiej edycji programu Zgłębienia Tajników Cyfryzacji realizowanego przez Financial Times Strategies (realizowanego we współpracy z Google DNI). Polska edycja tego praktycznego szkolenia odbędzie się w tygodniu od 19 do 23 października. Grupą docelową są wydawcy lokalni, regionalni, ale przede wszystkim podmioty znajdujące się na początku drogi do osiągania przychodów z subskrypcji od użytkowników.\nSzczegóły tego praktycznego treningu więcej ...\nGoogle uruchamia bezpłatny program pomagający małym i średnim wydawcom rozwijać się online\nGoogle nadal nie chce uznać generalnej zasady, iż należy płacić wydawcom za wykorzystywanie treści, unikając tego ogłasza jednak szereg programów mających cząstkowo wspierać wydawców – zwłaszcza w przenoszeniu się do świata cyfrowego, najlepiej z wykorzystaniem narzędzi Google.\nObecnie Google rozpoczyna nowy globalny program, który ma pomagać małym i średnim wydawcom wiadomości na całym świecie w rozwijaniu ich działalności firm w więcej ...\nGoogle przekonuje australijskich internautów, że regulacja dotycząca płacenia wydawcom to dla nich zagrożenie\nGoogle opublikował list otwarty w sprawie nowo rozporządzenia rządu w Australii, które zmusiłoby firmę do płacenia przedstawicielom lokalnych mediów za informacje. Australijczycy odwiedzający stronę główną Google widzą wyskakujące okienko, które ostrzega, że “sposób, w jaki Australijczycy używają Google jest zagrożony”.\nRząd Australii chce, by platformy takie jak Google dzieliły się z lokalnymi serwisami informacyjnymi przychodami z reklam w zamian za więcej ...\nPolska wśród pierwszych krajów gdzie rusza bezpłatny program Google Rozwoju Cyfrowego dla małych i średnich wydawców\nRuszył program Rozwoju Cyfrowego realizowany przez Google News Initiative (DNB). To bezpłatny program szkoleniowy oraz narzędzia dla małych i średnich wydawców, który jest dostępny w 6 krajach Europy (m.in. w Polsce), a w najbliższych miesiącach zostanie rozszerzony na kolejne regiony.\nGNI Digital Growth Programme ma pomóc wydawcom w stworzeniu i rozwoju biznesu online. Google chce w ten sposób pomóc wydawcom więcej ...\nFrancja. Deputowani przegłosowali ulgę podatkową na zakup prenumeraty gazet, czasopism i serwisów\nFrancuscy deputowani przegłosowali przyznanie ulgi podatkowej każdemu, kto kupuje nową prenumeratę gazety, czasopisma lub serwisu internetowego. Francuski rząd chce w ten sposób pomóc wydawcom, których przychody spadły z powodu kryzysu związanego z koronawirusem.\nDeputowani przegłosowali jednorazową możliwość odliczenia do 50 euro kupujący prenumeratę po raz pierwszy (i na co najmniej rok) gazetę, magazyn lub serwis informacyjny online “oferujący wiadomości o więcej ...


Tradycyjne i alternatywne inwestycje finansowe w świetle kryzysu finansowego. Wybrane zagadnienia - Maklerska.pl\nRynek finansowy i instrumenty na nim notowane są jednym z najważniejszych elementów całej gospodarki. To na nim inwestorzy lokują swoje wolne środki, a przedsiębiorcy poszukują wolnego kapitału, który pomoże im realizować ich bieżące i inwestycyjne cele. Ten segment gospodarki podlega ciągłym zmianom, na które jego uczestnicy nie są zawsze odpowiednio przygotowani. Szczególnie w czasach kryzysu światowego, pękania baniek spekulacyjnych na rynkach różnych aktywów finansowych, warto na bieżąco śledzić, w jakim kierunku rozwijają się poszczególne instrumenty finansowe zarówno te tradycyjne, znane nam od bardzo dawna, jak i te alternatywne – dostępne dla polskich inwestorów od krótkiego czasu.\nKsiążka Tradycyjne i alternatywne inwestycje finansowe w świetle kryzysu finansowego – wybrane zagadnienia składa się z trzech głównych części:\n– pierwszej, poświęconej inwestycjom tradycyjnym, w której to można dowiedzieć się między innymi, jaki jest związek pomiędzy prowadzoną w Polsce polityką pieniężną a efektywnością rynku kapitałowego; w jaki sposób emocje wpływają na podejmowanie decyzji inwestycyjnych w kontekście teorii behawioryzmu; a także jak za pomocą odczytów zyskowności 10-letnich obligacji rządowych można ocenić atrakcyjność inwestycyjną danego kraju,\n– druga część to szczegółowy opis instrumentów alternatywnych, w które mogą inwestować swoje wolne środki polscy inwestorzy, do których należą m.in.: fundusze Exchange Traded Funds oraz Private Equity i Venture Capital, inwestycje w metale, kamienie szlachetne, złoto, wino, czy też dzieła sztuki,\n– ostatnia część, poświęcona została wybranym rozwiązaniom instytucjonalnym wspomagającym wychodzenie z kryzysu gospodarczego, wśród których są: Europejski Fundusz Stabilności Finansowej oraz Specjalne Strefy Ekonomiczne.\nNapisz pierwszą recenzję “Tradycyjne i alternatywne inwestycje finansowe w świetle kryzysu finansowego. Wybrane zagadnienia” Anuluj pisanie odpowiedzi


Przepis na CIASTO Z JAGODAMI. Pyszne urzadzamy.pl Galeria\nPrzepis na CIASTO Z JAGODAMI. Pyszne Przepis na CIASTO Z JAGODAMI. Pyszne\nLato nie może się obyć bez ciasta z jagodami. Przepis na ciasto z jagodami jest bardzo prosty, a upieczenie go zajmie niecałą godzinę. Ucierane ciasto z jagodami: przepis.\nPrzepis na ciasto: placek śliwkowy z kruszonką Przepis na ciasto: murzynek Ciasto z jagodami składniki:\nDo miski wykładamy masło roślinne i cukier (także waniliowy), przez chwilę rozcieramy lub mieszamy aż będzie gładkie. Dodajemy jajka, również mieszamy. Wsypujemy mąkę i proszek do pieczenia i ucieramy na gładką masę. Smarujemy tłuszczem blachę i przekładamy ¾ ciasta, posypujemy jagody, a na nie resztę ciasta. Pieczemy w 180 stopniach około 50 minut do godziny i ciasto z jagodami jest już gotowe!\nWitam serdecznie, po remoncie mieszkania chciałabym wyeksponować stary kredens w jadalni obok kuchni. Jest to meb...\nPOLECANE ARTYKUŁY Tarta wytrawna\nAnna Nowak-Musiał: Ekstrababeczka to ja! - MM 8/16\nPrzepis na ciasto: murzynek\nPrzepis na ciasto: placek śliwkowy z kruszonką


Zaproszenie Na Ślub: Gosiamil & Piotrek 2.06.2012 - Spotkania okolicznościowe - Forum Łódzkich Motocyklistów\nZaproszenie Na Ślub: Gosiamil & Piotrek 2.06.2012\nMay 1, 2012 in Spotkania okolicznościowe\nSzał ślubny się zaczął więc i na mnie pora Będzie mi niezmiernie miło jeśli zechcecie towarzyszyć nam na motocyklach w tym dniu\nUroczystość odbędzie się 2 czerwca 2012 o godzinie 15:30\nw kościele pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Koluszkach przy ul. 11 listopada 17\ngosiamil 14 posts\nArecki_ELW 8 posts\nAidekk 8 posts\nm_sokol 7 posts\nDawno nie byłem na żadnej obstawce więc podlecę 1. Adany 2. kydy 3. Suchy 4. bocianlask (jeśli nic poważnego mnie nie powstrzyma ) 5. musi88 - jesli godziny pracy pozwola 6. Matrix\nMotocykl: KAWASAKI KZ 440A LTD 81r.\nKarta FŁM: 0127\nJa jeśli uruchomię swojego bzyka, to przyjadę popatrzeć, bo raczej nie nadaję się na eskortę....\nArecki - to masz cały miesiąc na to Wierzę, że się uda\nW przyszłym tygodniu mam zamiar odstawić bzyka do mechanika, więc może przyjadę, na zrobienie A do tego czasu nie mam szans, a tym bardziej na zakup normalnej maszyny, więc co najwyżej złożę Wam życzenia i popatrzę jak odjeżdżacie...\njeśli praca pozwoli, spacer do Koluszek będzie, co by popstrykać kilka fot. dla forum ;)ps. czy aby na pewno wiecie co robicie? (żarcik)\ndawno nie bylem na slubie wiec jak najbardziej podajade jak czas pozwoli\nGosia miła dziewczyna, więc trzeba potowarzyszyć w jej dniu - nie powinno mnie tam zabraknąć\nTak podłączając się do tematu obstawy ślubu na motocyklach, zerknijcie sobie na filmiki z ślubu w Ozorkowie który odbył się w ubiegłą sobotę..\nDajce znać konkretnie bliżej terminu gdzie i kiedy zbiórka http://motocykle-lodz.pl/public/style_emoticons/default/bye.gif\nMotocykl: Triumph 955 RS\nPiyok dobrze było chłopaki dali rade ;d ja w garniaku to na moto niebardzo moglem\nA kto jest za tym, żeby zakładać garniaki + kask i na moto? :DBędzie musiała mega wyglądać taka ekipa.Co do samego ślubu - Gosiu jak tylko się do tego czasu nie połamię to możesz na mnie liczyć!\nAidekk - nie łam się\nGosia, masz jakiś sentyment do Koluszek?\nMotocykl: Kawasaki ZX7R\nObstawa musi być\nniech ktoś zajmie się organizacją i ustali miejsce spotkania i przebiegiem akcji . Wstępna lista .1. Adany\n1. Adany2. kydy\nniech ktoś zajmie się organizacją i ustali miejsce spotkania i przebiegiem akcji\nWidzę pierwszego chętnego!\nLokalizacja: Okolice Łasku\n4. bocianlask (jeśli nic poważnego mnie nie powstrzyma )\n5. musi88 - jesli godziny pracy pozwola\nDawno nie byłem na żadnej obstawce więc podlecę\nwydaje mi się że jeżeli ktoś prosi o przejazd ( paradę , pokaz ) w dniu ślubu , to raczej nie chodzi o coś takiego . ja wyobrażam sobie wyczyszczone maszyny i przejazd stosowny do uroczystości . Na tym filmie widać , jak by niektórych spuszczono z łańcucha .\nmyślałem raczej o czymś takim jak u znajomego\na to już zależy od tego czego młodzi oczekują, a komentarz o łańcuchu chyba trochę nie na miejscu\nzależy od tego czego młodzi oczekują\nA młodzi w tym wypadku oczekiwali tego co widzimy na załączonych obrazkach.. Też tam byłem, łapcia spaliłem - i wcale nie czułem się zerwany z łańcucha jak to kolega adany_76 brzydko napisał.\nMłodzi zadowoleni.. i o to chodziło\nA ja tu się muszę zgodzić z kolegą Adamem. Nie napisał brzydko tylko prawdę. Patrząc na filmiki ciężko się zorientować że chodziło o ślub a raczej o terror i straszenie ewentualnych innych gości.Jeden wielki chaos. Może i młodzi tak chcieli ale na wizerunek motocyklistów takie akcje też zbyt dobrze nie wpływają.Natomiast filmik ostatni jak dla mnie świetny. Jest głośno, palenie gumy, parada, blokowanie skrzyżowań ale to wszystko w bardzo uporządkowany sposób.I oczywiście takiej obstawy życzę młodym. Jak dam rade to na taką akcje się pisze.Z tej pierwszej sam bym się wypisał ;P


Agnieszka Weseli Transseksualizm, transgenderyzm\nPobieranie 26.49 Kb.\nRozmiar 26.49 Kb.\nTransseksualizm (łac. trans – za, poza, z tamtej strony + sexus – płeć) to zaburzenie identyfikacji płciowej, krańcowa postać zespołu dezaprobaty płci (wg oficjalnych klasyfikacji medyczno-psychologicznych ICD 10, DSM IV), polegającego na niezgodności pomiędzy płcią odczuwaną, mentalną a biologiczną, socjalno-prawną. Można powiedzieć w pewnym uproszczeniu, że osoba transseksualna czuje się jak kobieta uwięziona w ciele mężczyzny (M/K, inne określenie: MtF od ang. male to female) lub jak mężczyzna w ciele kobiety (typ K/M, FtM – female to male). Posiadanie cech płciowych przynależnych płci przeciwnej niż własna płeć psychiczna powoduje trwały dyskomfort psychiczny, a często również depresję kliniczną z myślami samobójczymi. Osoba transseksualna czuje wstręt do własnego ciała i pragnie usunąć cechy fizyczne niezgodne z płcią odczuwaną.\nSpecjaliści proponują określać osoby dotknięte tym zaburzeniem jako transpłciowe, ponieważ to nie rola seksualna jest w ich przypadku głównym problemem, lecz niezgodność tożsamości i obrazu własnego „ja”z codziennymi przejawami społecznej roli płciowej. Osoba transpłciowa od dzieciństwa cierpi z powodu niezgodności cech swojego wyglądu oraz tego, jak jest postrzegana i traktowana przez otoczenie, z płcią psychiczną, jaką odczuwa na poziomie psychologicznym. Oddziaływania wychowawcze i społeczne wdrażają taką osobę do rozwijania w sobie cech całkowicie niezgodnych z jej płcią odczuwaną. Powstaje podwójna osobowość: na podstawowe „ja” składają się cechy tożsamości akceptowane przez osobę transpłciową, spójne z jej tożsamością płciową, dające emocjonalny komfort. Osoba ta ma jednocześnie świadomość, że jej odczucia są niezgodne z jej tożsamością społeczną, kulturową i prawną, więc usiłuje się dostosować do potrzeb społeczeństwa, zaprzeczając temu, kim faktycznie jest.\nTransseksualizm nie należy do dewiacji seksualnych. Nie jest również orientacją psychoseksualną. Odsetek osób homoseksualnych wśród transseksualistów jest taki sam, jak wśród reszty populacji. Gdy osoba transseksualna pragnie związać się z osobą płci biologicznie przeciwnej, oznacza to, że ma orientację homoseksualną.\nIstotne jest rozróżnienie między transseksualizmem (skrót: TS) a transwestytyzmem (skrót: TV, łac. trans + vestitus – odziany), które często bywają mylone. Transwestytyzm jest rodzajem zaburzenia identyfikacji płciowej i przybieranych ról płciowych, polegającym na tendencji do czasowego utożsamiania się z płcią przeciwną, przejawiającej się zwłaszcza w sposobie ubierania i zachowania. Dotyczy od 2 do 4 % populacji. Istnieją dwa podstawowe typy transwestytyzmu. Transwestytyzm transseksualny, czyli transwestytyzm o typie podwójnej roli (ICD-10 F64.1), występuje u części osób transseksualnych. Doświadczająca go osoba, wcielając się w osobę płci przeciwnej, czuje spełnienie emocjonalne i psychiczne zadowolenie, satysfakcję oraz wewnętrzny spokój. Nie pragnie jednak trwałej, operacyjnej zmiany płci biologicznej ani nie odczuwa podniecenia seksualnego, występując w roli osoby płci odmiennej niż własna płeć biologiczna i społeczna. Transwestytyzm transseksualny nie jest orientacją psychoseksualną i nie ma z nią związku. Nie jest też dewiacją seksualną. Do dewiacji seksualnych zalicza się natomiast fetyszyzm transwestytyczny (ICD-10 F65.1), który polega na osiąganiu podniecenia seksualnego i satysfakcji seksualnej wyłącznie podczas noszenia ubiorów płci przeciwnej i wcielania się w jej role. Można również spotkać się z określeniem crossdressing (CD), które jednak nie jest tożsame z terminem „transwestytyzm”. Crossdressing (ang. cross – krzyż, krzyżowy, przeciwny + dressing – ubieranie się) dotyczy samego faktu przebierania się w strój osoby płci odmiennej od własnej płci biologicznej i społecznej, na przykład na potrzeby sztuki, dla wygody, w celu łamania norm społecznych czy podkreślenia indywidualności. Transwestytyzm natomiast zawsze wynika z psychologicznego, osobowościowego podłoża. Każdy transwestyta jest więc crossdresserem, ale nie każdy crossdresser jest transwestytą.\nTransseksualizm występował i występuje we wszystkich kulturach i społecznościach, niezależnie od położenia geograficznego. Statystki zachodnie podają, że zaburzeniem tym dotkniętych jest 1 na 20 000 do 30 000 do tys. mężczyzn i 1 na 50 000 do 100 000 kobiet. W Polsce i w innych krajach Europy Środkowo-Wschodniej obserwuje się przewagę liczby transseksualistów K/M (4-7 razy więcej) nad liczbą osób TS M/K, co jest fenomenem na skalę światową, związanym prawdopodobnie z pozycją kobiety w społeczeństwie. W Polsce prawdopodobnie żyje obecnie od 5000 do 8000 transseksualistów, z czego około 100 w związkach małżeńskich po operacji dostosowania płci biologicznej do psychicznej.\nPrzyjmuje się, że transseksualizm może wynikać z zaburzeń w procesie identyfikacji płciowej oraz uczenia się ról płciowych. Ma prawdopodobnie podłoże biologiczne, psychologiczne i społeczne, niektóre teorie wskazują na czynniki genetyczne oraz zaburzenia hormonalne w okresie prenatalnym. Transseksualizm przejawia się zazwyczaj od najwcześniejszych lat, lecz najczęściej nie bywa rozpoznany i nazwany przez dziecko i jego otoczenie. Jednoznaczne określenie następuje zazwyczaj w okresie dojrzewania. Transseksualizmowi często towarzyszą izolacja społeczna, niska samoocena, awersja do szkoły (gdzie dzieci bywają prześladowane z powodu wyczuwanej przez innych odmienności). Często u transseksualnych dzieci (a także dorosłych) współwystępują również lęk, depresja i myśli samobójcze.\nPełną identyfikację z daną płcią może zapewnić wyłącznie zabieg chirurgiczny, obejmujący wewnętrzne i zewnętrzne narządy płciowe, wraz z związanym z nim leczeniem hormonalnym. Niewłaściwe jest określanie go jako „zmiany płci”, gdyż w rzeczywistości jest operacyjną korektą (lub dostosowaniem) płci. Nie wszyscy transseksualiści (z różnych powodów, także finansowych) przechodzą ten zabieg. Niektórym wystarcza korekta płci w płaszczyźnie społeczno-kulturowej: z wewnętrznym konfliktami radzą sobie, łamiąc czasowo lub stale normy płci i funkcjonując społecznie jako osoba płci odmiennej niż własna płeć biologiczna i społeczna. Osoby takie nazywamy transgenderowymi lub transgenderystami (łac. trans + ang. gender – płeć społeczno-kulturowa; skrót TG).\nPierwsze zabiegi korekcji płci (M/K) przeprowadzono w Pradze i Berlinie w 1912 roku, w Polsce były wykonywane od 1963 roku. W 1983 roku odbył się pierwszy w Polsce zabieg dostosowania płci u transseksualisty K/M. W pierwszym etapie leczenia, poprzedzającym medyczną korektę płci, osoba transseksualna przyjmuje hormony (K/M: testosteron, M/K: estrogeny i progesteron). Proces chirurgicznej zmiany charakterystycznych cech płciowych (mastektomia i usunięcie macicy i jajników oraz falloplastia u K/M, usunięcie penisa i jąder oraz waginoplastyka i mammoplastyka u M/K, ponadto operacje kosmetyczne) jest trudny, bolesny i niesie ryzyko powikłań. Poprzedzają go długotrwałe konsultacje psychologiczne, seksuologiczne oraz badania medyczne. Powinien się również odbyć, trwający ok. 2 lat, tzw. „test realnego życia”, podczas którego osoba transseksualna stara się funkcjonować na co dzień jak osoba płci, z którą się identyfikuje. Koszt pełnego procesu korekty płci w przypadku K/M (zabiegi chirurgiczne oraz leczenie hormonalne) to równowartość dwuletniej średniej pensji. Liczba osób, które w Polsce zmieniły lub próbują zmienić płeć, oceniana jest na 1000 do 2000; rocznie przeprowadza się 30–50 operacji zmiany płci. W odróżnieniu od zabiegów korekty płci u osób interseksualnych, operacje dostosowania płci u transseksualistów nie są refundowane przez system publicznej opieki zdrowotnej – od 1999 roku zrównano je z operacjami kosmetycznymi. Cały proces dostosowania płci, w tym zabiegi hormonalne i konsultacje psychologiczne, odbywa się prywatnie, poza NFZ.\nW polskim prawie brak jednoznacznych regulacji, rozstrzygających kwestię zmiany aktu urodzenia. W doktrynie przeważa pogląd, że płeć człowieka (integralność seksualna) należy do praw osobistych człowieka, chronionych przez przepisy kodeksu cywilnego. Lekarze niechętnie godzą się na chirurgiczną zmianę płci przed sądową korektą aktu urodzenia, sądy wychodzą z założenia, że najpierw powinien odbyć się zabieg operacyjny, a potem zmiana metryki. W większości krajów procedura przebiega w trybie administracyjnym, w Polsce wymaga długotrwałego trybu procesowego, w którym osoba transseksualna pozywa do sądu swoich rodziców. Szczególne utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu osób transseksualnych po operacji występują w okresie pomiędzy wydaniem wyroku przez sąd a wyrobieniem nowego numeru PESEL i dowodu osobistego (co trwa nie krócej niż 2 miesiące).\nNiewątpliwie na pozycję osób transseksualnych w tradycyjnym, konserwatywnym Polskim społeczeństwie wpływa stosunek Kościoła katolickiego do zjawiska transseksualizmu: według klasycznej filozofii oraz teologii chrześcijańskiej jest ono raczej zespołem zaburzeń psychicznych, zaś operacyjna korekta płci nie powoduje zmiany płci w oczach Kościoła. Duchowni nie zgadzają się na zmianę świadectwa chrztu ani na udzielanie ślubu kościelnego osobom transseksualnym po operacyjnym dostosowaniu płci.\nChoć polska Konstytucja zawiera zapis o zakazie dyskryminacji ze względu na płeć, jak dotąd nie doszło do żadnego procesu, w którym stroną skarżącą byłaby osoba transseksualna, domagająca się przestrzegania swoich praw, np. w pracy.\nWiedza społeczna na temat zjawiska transseksualizmu jest nadal niewielka: pierwsze naukowe publikacje wydano pod koniec lat 80., w ciągu ostatnich 15 lat ukazało się kilkanaście tekstów naukowych i kilkadziesiąt artykułów w prasie, przede wszystkim popularnej. Do niedawna same osoby transseksualne nie zabiegały o zaistnienie w świadomości społecznej. Poza wspólnotą wirtualną w sieci polscy transseksualiści nie łączyli się w większe grupy czy ruch społeczno-polityczny. Główny cel większości stanowiło wtopienie się w społeczeństwo w nowej roli, którą przyjmują wraz z ukończeniem procesu leczenia i wyrobieniem nowych dokumentów. Często zmieniają wówczas miejsce zamieszkania i tożsamość.\nW widocznym od 4 lat ożywieniu środowisk osób nieheteronormatywnych osoby transseksualne również początkowo nie brały udziału. Obecnie (od 2007 roku) szczególnie aktywna jest grupa Trans-Fuzja z Wrocławia, organizująca m.in. happeningi.\nW 2001 roku w reality show „Gladiatorzy” wystąpiła, nie kryjąc swojej tożsamości, młoda M/K. W roku 2005 na rynek weszła pierwsza (po fragmentach dziennika wydanych w latach 90.) książka autorstwa osoby transseksualnej (K/M), Aleksandra Zamojska jest mężczyzną. W ostatnim czasie tematyka TS, TV i CD stała się bardziej widoczna: w 2007 roku ukazał się zbiór tekstów Namaluj mi wiatr, w którym osoby opisują swoje doświadczenia, popularność zyskał monodram Rafalali (M/K) oraz jej film dokumentalny I Bóg stworzył transwestytę...\nOsoby transseksualne mogą szukać pomocy lekarskiej w wielu miejscach w całym kraju, lecz grupy wsparcia psychologicznego działają tylko w 3 miastach. Oba stowarzyszenia wspierania transseksualistów, utworzone w ciągu ostatnich kilku lat (przez osoby nietransseksualne), zawiesiły działalność. Istnieją natomiast grupy wsparcia w organizacjach zrzeszających osoby nieheteronormatywne (m.in. homoseksualne), takich jak Lambda czy Kampania Przeciw Homofobii.\nW niewielu miejscach w Polsce osoby transseksualne mogą szukać wsparcia i poczucia bezpieczeństwa. Jest znacznie bardziej prawdopodobne, że spotkają się z różnego rodzaju dyskryminacją czy agresją w codziennym życiu, pracy czy nawet w domu. Oprócz dyskryminacji osoby transseksualne cierpią również z powodu dysonansu między płcią biologiczną i społeczną a odczuwaną. Niektóre wiążace się z tym problemy psychologiczne zostały opisane powyżej. Szczególne trudności dotyczą osób transseksualnych, które przez długi czas ukrywają swą właściwą płeć przed krewnymi, a bywa, że partnerem/partnerką lub współmałżonkiem, i starają się odgrywać kogoś, z kim w rzeczywistości wcale się nie utożsamiają, a kto – przeciwnie – budzi ich wstręt. Taka sytuacja ogromnie wyczerpuje psychicznie, wywołuje zaburzenia lękowe i depresję. Ukryci transseksualiści odczuwają nieustanne rozdarcie, winę i wstyd, obawę przed tym, że zawodzą swoich bliskich. Osoby transseksualne, które toczą ciągłą walkę i grę, nie rozumiejąc swojego zaburzenia i nie godząc się z nim, nierzadko podejmują próby samookaleczeń i próby samobójcze.\n„[Należy] rozgłośnić sprawę TS, TG i IS [osób interseksualnych]. Nie mówię tu o brukowcach z wymyślonymi historyjkami czy o programach typu ‘Wszystko o Miriam’. Bo po czymś takim ludzie się tylko do nas zrażają, i na dobre to na pewno nam nie wyjdzie. Powinno się przedstawić publicznie nasze życie, odczucia, ból, który towarzyszy operacjom, i leczeniu, to, co codziennie przeżywamy, nasze upokorzenia, i ból, który nam towarzyszy. Ból psychiczny. To, że całe życie gramy. Całe nasze życie jest jak teatr. Nie możemy powiedzieć tego, co naprawdę myślimy, czujemy. Całe życie gramy kogoś, kim nie jesteśmy. To, że niektórzy nie wytrzymują psychicznie tego i popełniają samobójstwo, inni znowu pod wpływem rodziny zmuszeni są dalej grać i pełnić role kogoś, kim nie są. A ci, którzy powiedzą, spotykają się z głupimi żartami, dogryzkami, z szyderczością i wyśmianiem. Boją się spojrzeć znajomym w oczy, żyją w strachu” (transseksualista K/M, 17 lat, przed leczeniem).\nFajkowska-Stanik M., Transseksualizm. Definicje, klasyfikacje i symptomatologia\nzjawiska, „Psychiatria Polska”, 33, 5, 1999.\nFajkowska-Stanik M., Transseksualizm i rodzina. Przekaz pokoleniowy wzorów relacyjnych w rodzinach transseksualnych kobiet, Warszawa 2001.\nImieliński K, Dulko S., Apokalipsa płci, Szczecin 1989.\nImieliński K, Dulko S., Galernicy seksu, Kraków 2002.\nImieliński K., Dulko S., Przekleństwo Androgyne. Transseksualizm: mity i rzeczywistość, Kraków 2001.\nImieliński K, Dulko S., Zbłąkana płeć, Kraków 2002.\nImieliński K., Dulko S., Filar M., Transpozycje Płci. Transseksualizm i inne zaburzenia identyfikacji płciowej, Kraków 2001.\nJeglińska A., Jegliński W., W obcym ciele…, „Wiedza i Życie”, 7, 1997.\nTekst powstał w ramach projektu „W obliczu zbrodni z nienawiści” zrealizowanego przez Towarzystwo Interwencji Kryzysowej http://crisisintervention.free.ngo.pl/


12 marca 2021 r. w Powiatowym Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Wałczu odbyło się spotkanie dotyczące szkoleń w formach kursowych oraz odbywania praktyk przez pracowników młodocianych.\nW spotkaniu uczestniczyli: przedstawiciele Centrum Kształcenia Zawodowego w Szczecinie, Elżbieta Paprocka, która jest koordynatorem dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników województwa zachodniopomorskiego, członkiem Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Wspierającego Edukację Zawodową Pracowników Młodocianych oraz dyrektorem Zespołu Szkół Rzemieślniczych w Szczecinie, wraz z Krzysztofem Kacprzakiem, który jest specjalistą ds. koordynacji oraz nauczycielem przedmiotów ekonomicznych.\nPonadto, w wymianie doświadczeń w zakresie pracy z uczniem jako pracownikiem młodocianym w spotkaniu wzięli udział: Ewelina Ludwiczak i Agnieszka Szpecht – kierownicy szkolenia praktycznego PCKZiU, Grzegorz Skuza – nauczyciel BHP, Barbara Rosochacka – kierownik internatu, Małgorzata Kacperska – Dyrektor Cechu Rzemiosł Różnych w Wałczu, Alina Jackowska – wice dyrektor PCKZiU, Ireneusz Gaworek – komendant Hufca Pracy 16-6 w Wałczu.\nNa wstępie Krzysztof Kacprzak przedstawił ideę koordynacji, której głównym celem jest dobro pracowników młodocianych i ich teoretyczne dokształcanie zawodowe oraz analizowanie i opiniowanie zmian zachodzących w szkolnictwie branżowym.\nNastępnie, Elżbieta Paprocka omówiła: zadania jakie wykonuje na rzecz dokształcenia zawodowego uczniów, jako pracowników młodocianych z terenu całego województwa oraz kwestie organizacji konferencji koordynacyjnych, na których występuje wymiana doświadczeń z zakresu pracy z młodocianymi, ich dokształcaniem zawodowym na cztero- tygodniowych turnusach, także w zawodach niszowych np. grup fotografów, dekarzy, wędliniarzy czy krawców.\nDyrektor Cechu Rzemiosł w Wałczu zapoznała zebranych z możliwościami zatrudniania uczniów przez wałeckim rzemieślników oraz z systemem zdawania egzaminów po zakończonej nauce zawodu przed Izbą Rzemieślniczą. Przedstawiła informacje o zrzeszaniu firm w zawodach rzemieślniczych w Cechu, gdy chcą one szkolić uczniów w danej branży. Podczas dyskusji zastanawiano się nad sposobami zatrudniania młodocianych pracowników i zakończenia przez nich szkoły egzaminem zawodowym, który od przyszłego roku będzie obowiązkowy. Poruszano również sprawy przerywania przez uczniów praktyk, zmiany zawodu, przerw w zatrudnieniu, powtarzania roku, nie pokrywania się kształcenia w szkole z okresem odbywania praktyk. Wymienione problemy były szczegółowo analizowane przez Panią koordynator, która przedstawiła sposoby ich rozwiązania zgodnie z obowiązującymi kryteriami i zasadami szkolnictwa branżowego.\nKomendant HP 16-6 podczas swojej wypowiedzi omówił wspólne działania jakie podejmuje wraz z PCKZiU oraz Cechem Rzemiosł i pracodawcami na rzecz młodzieży z powiatu zdobywającej wykształcenie i zawód.\nProblemy z jakimi boryka się kadra hufca w związku z zatrudnieniem pracowników młodocianych są tymi samymi problemami jakie zostały omówione podczas wymiany doświadczeń na spotkaniu. Komendant przedstawił możliwości jakie daje OHP w związku z dokształcaniem młodych ludzi m. in. udział w projektach i stażach zawodowych za granicą czy propozycje dla absolwentów chcących zwiększać swoje kwalifikacje zawodowe lub przekwalifikować się. Zwrócił także uwagę na szeroką gamę zakładów z jakimi od wielu lat współpracuje, a co za tym idzie możliwości nauki w wielu zawodach poszukiwanych na rynku pracy.\nNa zakończenie goście ze Szczecina zachęcali i zapraszali wszystkich do utrzymywania kontaktu i współpracy mającej na celu ciągłe podwyższanie jakości kształcenia na poziomie szkolnictwa branżowego.\nInicjatorką spotkania, a zarazem prowadzącą była Ewelina Ludwiczak-kierownik szkolenia praktycznego, która przedstawiła cel spotkania oraz nakreśliła znaczenie wsparcia w kształceniu pracowników młodocianych.\nTekst: Ireneusz Gaworek – komendant/ wychowawca HP 16-6 Wałcz\nZdjęcia: Barbara Czerwińska – wychowawca HP 16-6 Wałcz